Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Xin cho hỏi về thay đổi họ tên như sau. Nay tôi muốn nhận một gia đình khác làm bố mẹ nuôi. Tôi muốn đổi tên họ giống tên bố nuôi. Hai bên gia đình đã nhất trí. Xin hỏi pháp luật có cho phép điều đó không? Xin cám ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về quyền thay đổi họ

Tại Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 quy định về quyền thay đổi họ như sau:

“Điều 27. Quyền thay đổi họ

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;

c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;

...”.

Như vậy, pháp luật cho phép cá nhân thay đổi họ tên nếu thuộc một trong các trường hợp nêu trên. Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 đã quy định
: “Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi”
. Do đó, khi bạn nhận gia đình khác làm bố mẹ nuôi, 2 bên gia đình (cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi) đã đồng ý và có yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi họ, tên cho bạn thì bạn sẽ có quyền đổi tên họ giống họ của bố nuôi của bạn.

Thứ hai, về việc nhận bố mẹ nuôi

Luật nuôi con nuôi 2010 có quy định về điều kiện đối với người nhận nuôi con nuôi và người được nhận làm con nuôi như sau:

Điều 8. Người được nhận làm con nuôi

1. Trẻ em dưới 16 tuổi

2. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Được cha dượng, mẹ kế nhận làm con nuôi;

b) Được cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi.

3. Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng.

4. Nhà nước khuyến khích việc nhận trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khác làm con nuôi.

Điều 14. Điều kiện đối với người nhận con nuôi

1. Người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

b) Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên;

c) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;

d) Có tư cách đạo đức tốt.

2. Những người sau đây không được nhận con nuôi:

a) Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;

b) Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;

c) Đang chấp hành hình phạt tù;

d) Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thanh niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.

3. Trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không áp dụng quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này.

Như vậy, bạn chỉ có thể được nhận làm con nuôi nếu thuộc một trong các trường hợp nêu trên. Sau đó, theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc yêu cầu thay đổi họ tên cho bạn thì bạn sẽ được đổi tên phù hợp với quy định của pháp luật.