Câu hỏi: Thưa luật sư. Tôi có hai câu hỏi muốn nhờ luật sư tư vấn về chia tài sản ly hôn trong trường hợp xây nhà trên đất bố mẹ chồng và sống chung gia đình chồng theo quy định hiện hành như sau: 1. Tôi và chồng tôi kết hôn từ năm 201x đến năm 201x hai vợ chồng tôi xây nhà trên thửa đất đứng tên mẹ chồng tôi. Trong quá trình xây nhà nhà chồng có cho 140 triệu để xây nhà...

Tuy nhiên, do thu nhập của chồng tôi rất thấp. Nên tất cả chi phí xây nhà và lắp đặt thiết bị trong nhà đều là dùng tiền tiết kiệm và thu nhập của tôi để xây nhà. (trong đó có xx triệu gia đình nhà chồng cho thêm). Tôi xin hỏi nếu vợ chồng tôi ly hôn thì tôi có được phân chia tài sản không vì thửa đất vẫn mang tên của mẹ chồng tôi.

2. Năm 2014 Mẹ đẻ tôi cắt cho em trai tôi một phần đất đứng tên của bố mẹ tôi. Khi đó em tôi chưa kết hôn thửa đất đó đứng tên một mình em trai tôi. Tôi xin hỏi nếu em tôi kết hôn sau đó ly  hôn thì vợ của em tôi có được chia tài sản của phần đất đó tôi không? Xin cám ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

- Thứ nhất, về quyền hưởng tài sản trên đất sau ly hôn

Theo thông tin bạn cung cấp, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do mẹ chồng bạn đứng tên và vợ chồng bạn đã xây dựng nhà trên đó. Do vậy, khối tài sản này được hình thành trong thời kỳ hôn nhân, tại Luật hôn nhân và gia đình có quy định về tài sản chung vợ chồng như sau:

“Xem trích dẫn quy định"

Ngoài ra, tại Điều 61 Luật HN&GĐ 2014 có quy định về Chia tài sản trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình như sau:

>> Tư vấn quy định về chia tài sản khi ly hôn, gọi:
1900.6169

"1. Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà ly hôn, nếu tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình
căn cứ vào công sức đóng góp
của vợ chồng vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống chung của gia đình. Việc chia một phần trong khối tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận với gia đình; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.
2. Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình có thể xác định được theo phần thì khi ly hôn, phần tài sản của vợ chồng được trích ra từ khối tài sản chung đó để chia theo quy định tại Điều 59 của Luật này.”

Theo đó, trường hợp của bạn, vì mẹ chồng bạn đứng tên trên GCNQSD đất do đó, khối tài sản này chưa được xác định là tài sản chung của vợ chồng bạn, và khi ly hôn việc chia tài sản sẽ dựa vào công sức đóng góp của hai vợ chồng bạn vào khối tài sản đó. Việc chứng minh công sức đóng góp sẽ dựa vào những giấy tờ về việc mua bán vật liệu xây dựng, giấy thỏa thuận góp tiền để xây dựng,..

- Thứ hai, về quyền hưởng tài sản của người vợ khi ly hôn

Theo thông tin bạn cung cấp, thì em trai bạn được tặng cho một phần đất trước khi đăng ký kết hôn và giấy tờ đất chỉ em trai bạn đứng tên, do vậy, trường hợp này, tài sản này được xác định là tài sản có được trước thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên, để xác định thời điểm hình thành tài sản trước hay sau hôn nhân sẽ dựa vào thời điểm có được tài sản (hợp đồng tặng cho, chuyển nhượng) và thời điểm được công nhận quyền sở hữu so với thời điểm đăng ký kết hôn.

Theo đó, trường hợp của em trai bạn, nếu có căn cứ để xác định rằng em trai bạn được tặng cho và đứng tên trước khi đăng ký kết hôn thì khi ly hôn việc chia tài sản được thực hiện theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình về nguyên tắc giải quyết tài sản vợ chồng khi ly hôn như sau:

"Xem trích dẫn quy định"