Câu hỏi: Luật sư tư vấn về điều kiện hưởng và thủ tục hưởng chế độ thai sản với nội dung câu hỏi như sau:

Hiện tại em đang là công nhân của công ty C, em có 2 thắc mắc muốn anh chị tư vấn như sau ạ:

1. Em đã hưởng chế độ thai sản lần đầu năm 2015, bắt đầu quay lại làm việc và đóng bảo hiểm từ tháng 12/2015 - 30/6/2016, hiện tại em đang mang bầu 3 tháng dự kiến 10/01/2017 sẽ sinh, do 1 vài lý do em nghỉ làm từ 01/07/2016, vậy em có đc hưởng chế độ thai sản ko ạ?

2.Trong trường hợp đc hưởng, nhưng công ty cũ đã khóa sổ và ko làm thủ tục để em đc hưởng chế độ (vì em sợ sau khi nghỉ, công ty cũ sẽ gây khó khăn trong việc làm giấy tờ, thủ tục) thì em có thể nộp hồ sơ ở huyện, tỉnh nơi em đăng kí hộ khẩu thường trú để đc hưởng chế độ ko ạ? Rất mong nhận đc phản hồi sớm của anh chị ạ Em cảm ơn!

Trả lời: 1. Về điều kiện hưởng

Điều 31, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 về điều kiện hưởng chế độ thai sản đối với lao động nữ sinh con là: “
phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên
trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con, hoặc đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con
”. Nếu đủ điều kiện trên mà chấm dứt hợp đồng làm việc trước thời điểm sinh con thì vẫn được hưởng chế độ thai sản.

Theo Điều 9, Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm bắt buộc thì thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi được xác định như sau:

a, Nếu sinh con trước ngày 15 của tháng, thì tháng sinh không tính vào thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

b, Nếu sinh con từ ngày 15 trở đi của tháng và tháng đó có đóng bảo hiểm xã hội, thì tháng sinh con được tính vào thời gian 12 tháng trước khi sinh con. Trường hợp tháng đó không đóng bảo hiểm xã hội thì thực hiện theo quy định tại điểm a trên.

Trong trường hợp này, bạn đã đóng bảo hiểm từ tháng 12/2015 - 30/6/2016, hiện tại bạn đang mang bầu dự kiến 10/01/2017 sẽ sinh, bạn nghỉ làm từ 01/07/2016, để xác định thời gian đóng BHXH của bạn có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản không cần căn cứ vào ngày sinh thực tế, cụ thể như sau:

+ Nếu bạn sinh con trước 15/01/2017 hoặc sinh con từ 15/01/2017 trở đi mà tháng sinh con bạn không đóng BHXH thì thời gian 12 tháng trước khi sinh con được tính từ 1/2016 – 12/2016, trong thời gian này bạn đã đóng bảo hiểm đủ 6 tháng (từ tháng 01/2016 – 6/2016) nên đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.

+ Nếu bạn sinh con từ ngày 15/01/2017 trở đi và tháng sinh con bạn có đóng BHXH thì thời gian 12 tháng trước khi sinh con được tính từ tháng 02/2016 – 01/2017, trong thời gian này bạn đóng bảo hiểm được 5 tháng (từ tháng 02/2016 – 6/2016) nên bạn không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.

2. Về việc nộp hồ sơ

Điều 102, Luật BHXH 2014 quy định: “
1. Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 100, các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 101 của Luật này cho người sử dụng lao động.

Trường hợp người lao động thôi việc trước thời điểm sinh con, nhận nuôi con nuôi thì nộp hồ sơ quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 101 của Luật này và xuất trình sổ bảo hiểm xã hội cho cơ quan bảo hiểm xã hội
”.

Theo quy định trên, do bạn đã thôi việc trước khi sinh con nên NSDLĐ không có trách nhiệm nộp hồ sơ và làm thủ tục cho bạn hưởng chế độ thai sản mà  bạn phải tự nộp hồ sơ và xuất trình sổ bảo hiểm cho cơ quan bảo hiểm cấp huyện hoặc cấp tỉnh nơi bạn đóng BHXH.

Hồ sơ hưởng chế độ thai sản bao gồm:

- Bản sao giấy khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con;

- Sổ BHXH của người mẹ thể hiện đã đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con;

- Đơn của người sinh con (theo mẫu);