Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp phân chia di sản thừa kế trong gia đình. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung câu hỏi:

Chào các anh chị! Gia đình em đang gặp chút vấn đề về thủ tục thừa kế không có di chúc, nhờ các anh chị tư vấn giúp. Cụ thể như sau ạ. Bố mẹ em có mảnh đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bố em, bố em mất năm 1995 (giấy CNQSĐ lại là năm 1996) không để lại di chúc. Bố mẹ em có 6 người con. Chị cả em đã mất năm 2010, chị có 3 người con, 1 bé 3 tuổi mất cùng chị, hiện còn chồng và 2 con đã trên 18 tuổi. Ông nội em mất trước bố em, còn bà nội mất năm 2004. Ông, Bà nội có 7 người con, trong đó có 1 bác mất trước bà (bác có 3 người con và vợ); 1 chú mất sau bà (có 2 người con và vợ). Mẹ em nay muốn để em đứng tên trên sổ đỏ mảnh đất nêu trên thì cần xác nhận không nhận di sản thừa kế của những ai ạ. Trường hợp không thoả thuận được để em nhận toàn bộ quyền thừa kế thì tài sản trên được chia như nào ạ. Nhờ các anh chị tư vấn giúp ạ! Em xin cảm ơn ạ.

Trả lời: Thứ nhất,
xác định tài sản phân chia thừa kế

Theo thông tin bạn cung cấp, mảnh đất này của bố mẹ bạn nên xác định đây là tài sản chung của vợ chồng nên bố bạn được một nửa mảnh đất và mẹ bạn được một nửa mảnh đất.

Thứ hai,
xác định những người được hưởng thừa kế và phân chia di sản thừa kế:

Điều 651 Bộ luật dân sự quy định về những người thừa kế theo pháp luật quy định như sau:

“
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.”

Như vậy, khi bố bạn mất những người được hưởng di sản gồm: Bà nội bạn, mẹ bạn và sáu anh chị em trong đó có bạn. Tuy nhiên năm 2004 Bà nội bạn mất nên phần di sản của bà nội trong đó có phần thừa kế nhận từ bố bạn sẽ được chia di sản thừa kế cho các con của bà nội. Trong đó có bố bạn, các con của bác cả; vợ con của chú đã mất và 4 người con còn lại của bà.

Như vậy, những người được hưởng di sản thừa kế đối với mảnh đất này bao gồm: các con của bà nội và con của những người đã mất, các anh chị em trong gia đình bạn và chồng con của chị cả, và mẹ bạn. Như vậy, để được hưởng toàn bộ di sản thừa kế bạn cần thỏa thuận với những người nêu trên hoặc những người này làm văn bản từ chối hưởng di sản thừa kế.

Nếu không thể thỏa thuận được về việc bạn được hưởng toàn bộ di sản thừa kế, việc chia thừa kế sẽ theo quy định của Điều 651 Bộ luật Dân sự. Theo đó một nửa phần đất là di sản của bố bạn sẽ được phân chia như sau:

+ Mẹ bạn, bạn, các anh chị em trong gia đình còn sống được hưởng một phần di sản bằng nhau.

+ Chồng và con của chị cả được hưởng một phần di sản thừa kế tuong ứng với phần chị cả được hưởng.

+ Các con của bà nội bạn được hưởng phần di sản của của bà nội, tổng số di sản chia cho các con cả bà nội bằng với một phần di sản chia cho mẹ bạn, bạn và các anh chị em còn sống.