Câu hỏi: Luật sư tư vấn về hưởng trợ cấp thất nghiệp và thời điểm chấm dứt việc hưởng trợ cấp thất nghiệp. Cụ thể như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Xin chào văn phòng luật sư Minh Gia. Tôi có một số vấn đề liên quan đến trợ cấp thất nghiệp, kính nhờ văn phòng luật sư giải đáp giúp tôi ạ:
- Ngày 22/12/2017 tôi được hẹn đến nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp (Thời gian hưởng ghi trong quyết định là  03 tháng từ 18/12/2017 đến 18/03/2018)
- Trung tâm giới thiệu việc làm tại nơi cư trú  hẹn tôi sau 15 ngày sẽ chuyển vào tài khoản tháng trợ cấp đầu tiên.
- Hàng tháng theo quy định tôi phải đến trung tâm để khai báo tình trạng tìm việc làmVậy tôi có một số thắc mắc như sau:
1) Sau khi nhận quyết định hưởng trợ cấp vào ngày 22/12/2017 như trên thì ngày 29/12/2017 tôi tìm được việc làm và ký hợp đồng thử việc 2 tháng. Trong trường hợp này tôi có được hưởng trợ cấp thất nghiệp tháng đầu tiên nữa không? Hay tôi phải báo đã tìm được việc làm và không hưởng trợ cấp nữa? Thời gian thử việc có được xem là đã tìm được việc làm theo luật việc làm hay không?
2) Giả sử tôi chưa có việc làm và đã hưởng được 02 tháng trợ cấp. Tháng cuối cùng tôi khai báo chưa tìm được việc vào ngày 21/02/2018, và ngày 04/03/2018 tôi sẽ nhận được tiền tháng trợ cấp cuối cùng. Đến ngày 06/03/2018 tôi tìm được việc và ký hợp đồng lao động chính thức. Đồng thời được tham gia đóng bảo hiểm bắt buộc cho cả 3 loại (BHXH, BHYT, BHTN) vào tháng 03/2018 thì tôi có bị truy thu tiền trợ cấp thất nghiệp tháng cuối cùng hay không? Vì thời hạn hưởng thất nghiệp của tôi là đến ngày 18/03/2018.
3).Trong trường hợp của tôi thì tháng tham gia bảo hiểm bắt buộc hợp lệ sẽ là tháng 03/2018 hay là tháng 04/2018? Thẻ BHYT cũng đang có giá trị đến ngày 18/03/2018, nếu tôi tham gia đóng BHYT bắt buộc vào tháng 3/2018 thì có ảnh hưởng gì hay không?
Rất mong nhận được phản hồi sớm từ quý văn phòng. Tôi xin cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, khi bạn thử việc có được hưởng trợ cấp thất nghiệp hay không?

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 53 Luật Việc làm năm 2013 thì:

“Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp trong các trường hợp sau đây:

a) Hết thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp;

b) Tìm được việc làm;

...

e) Không thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng theo quy định tại Điều 52 của Luật này trong 03 tháng liên tục;
...”.

Trường hợp của bạn sau khi bạn nhận được quyết định nhận trợ cấp thất nghiệp vào ngày 22/12/2017 thì ngày 29/12/2017 bạn tìm được việc làm và ký hợp đồng thử việc 2 tháng. Để xác định bạn có thuộc đối tượng được hưởng trợ cấp thất nghiệp hay không thì cần phải xác định việc bạn ký hợp đồng thử việc này có được coi là đã tìm được việc làm theo điểm b khoản 3 Điều 53 Luật Việc làm hay không?

Đối chiếu với quy định tại điểm b, Khoản 1 Điều 28 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, Nghị định hướng dẫn Luật Việc làm và Bảo hiểm thất nghiệp thì:

"Điều 21. Chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp

1. Các trường hợp người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp được quy định như sau:

b) Có việc làm

Người lao động được xác định là có việc làm thuộc một trong các trường hợp sau:

- Đã giao kết hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc từ đủ 03 tháng trở lên. Ngày mà người lao động được xác định có việc làm là ngày hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc có hiệu lực theo quy định của pháp luật;
..."

Việc bạn ký hợp đồng thử việc trong 2 tháng không được xác định là trường hợp bạn có việc làm chính thức. Trường hợp này bạn chưa cần thông báo đã có việc làm cho trung tâm dịch vụ việc làm bởi vì hợp đồng thử việc chỉ mang tính chất tạm thời, chưa khẳng định được việc bạn có được nhận vào làm việc chính thức hay không. Do đó, thời gian bạn thử việc chưa được coi là đã có việc làm.

Vì thời gian thử việc chưa được coi là đã có việc làm nên bạn vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quyết định trợ cấp thất nghiệp trước đó.

Thứ hai, bạn có bị truy thu trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp khi đã có việc làm trước khi hết thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp ngày 18/03/2018 không?

Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP thì:
“Người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp vào những ngày của tháng đang hưởng trợ cấp thất nghiệp thì người lao động vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp của cả tháng đó”.

Trường hợp của bạn, bạn được hưởng trợ cấp thất nghiệp tháng cuối cùng vào ngày 04/03/2018 và đến ngày 06/03/2018 bạn tìm được việc làm và ký hợp đồng chính thức. Thời điểm bạn tìm được việc làm và ký hợp đồng chính thức vào ngày 06/03/2018 thì vào ngày hợp đồng lao động có hiệu lực sẽ là thời điểm chấm dứt việc hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, bạn đã nhận được trợ cấp thất nghiệp của tháng 3 và bạn bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp vào ngày 06/03/2018 nên theo quy định của Khoản 4 Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP thì bạn vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp của tháng 3 năm 2018 và bạn sẽ không bị truy thu số tiền của tháng cuối cùng đó.

Thứ ba, về vấn đề tham gia bảo hiểm bắt buộc của bạn.

Khi mà hợp đồng làm việc chính thức có hiệu lực thì thời điểm này bạn phải tham gia các loại BHXH bắt buộc. Có nghĩa là bạn sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc vào tháng 3 năm 2018.

Việc mà bạn tham gia BHYT bắt buộc vào tháng 3/2018 sẽ đảm bảo cho quyền hưởng các chế độ bảo hiểm của bảo hiểm khi cần thiết. Vì BHYT cũ của bạn chỉ có thời hạn đến ngày 18/03/2018 nên nếu bạn không tham gia BHYT vào tháng 3 thì sẽ có một khoảng thời gian  từ ngày 19 đến hết ngày 31/03/2018 bạn sẽ không được hưởng chế độ bảo hiểm y tế khi mà bạn cần.

Do đó, việc tham gia BHYT vào tháng 3 sẽ có nhiều thuận lợi hơn cho bạn.