Câu hỏi: Trường hợp người cha có điều kiện tốt hơn và muốn giành quyền nuôi con thì người mẹ phải làm thế nào để bảo vệ được quyền nuôi con của mình? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn
: Kính thưa luật sư, mặc dù đã xem rất nhiều bài đăng có câu hỏi tương tự này của tôi, nhưng tôi vẫn mong muốn được Quý luật sư tư vấn rõ hơn.Theo tôi được đọc, bé dưới 36 tháng tuổi thì mặc định quyền sẽ thuộc về mẹ, miễn sao mẹ đáp ứng được đầy đủ vật chất, tinh thần cho con; nhưng căn cứ thế nào là đạt tiêu chí này, vì trường hợp như tôi đang gặp phải, bên phía nhà trai rất giàu có và rất cưng cháu (tính là vượt trội về vật chất lẫn tinh thần) và nhiều lần gây áp lực với bạn tôi - nhà gái. Bạn tôi hoàn toàn đủ khả năng nuôi con, bạn là giáo viên đại học, gia đình có ông ngoại làm vận tải cũng khá giả; là mẹ thì tất nhiên là yêu thương con mình.

Tiếp theo vẫn là câu chuyện đấy, ví dụ bạn tôi giành được quyền nuôi con nhưng đến khi bé đủ 36 tháng tuổi thì 2 bên lại ra tòa 1 lần nữa, và đến khi ấy bạn tôi đã mất đi ưu thế là mẹ của bé (vì bé đủ 36 tháng rồi); vậy chỉ còn so về vật chất lẫn tinh thần với cháu, và như đã nói, bên nhà trai rất giàu có, người "cha sinh lí" của cháu bé lại là bác sĩ, con 1 quý tử nên nhà trai rất cưng chiều và từ đó thương lây sang cháu, là con của bạn tôi. Không lẽ bạn tôi sẽ bị yếu thế và mất con !?Thành tâm trông mong nhận được phản hồi từ Quý luật sư.

Trả lời: Trong những vụ việc ly hôn, người bị thiệt thời nhất luôn là trẻ em, khi buộc phải lựa chọn cuộc sống không đầy đủ cả cha lẫn mẹ. Với trường hợp này của bạn, trước khi giải quyết ly hôn, các bên nên ngồi lại với nhau thẳng thắn trao đổi về những vẫn đề khúc mắc giữa hai bên để có thể hiểu và thông cảm cho nhau; bảo đảm cho các bên có thể mang đến cho bé có điều kiện sống tốt nhất theo Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
”

-Về quyền trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con sau ly hôn.

Theo Khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
”

Như vậy, sau khi ly hôn nếu hai bên không có thỏa thuận khác thì người mẹ khi đáp ứng đủ điều kiện để chăm sóc thì được quyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con. Việc chồng có nguồn thu nhập cao không ảnh hưởng tới quyền trực tiếp nuôi dưỡng của người vợ.

-
Thứ hai, về việc thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng con sau ly hôn.

Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

“
2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

....”

Theo đó, khi con từ đủ 36 tháng tuổi trở lên thì bố cháu có quyền khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng chứng minh được người mẹ không còn, không đảm bảo được điểu kiện trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con. Khi đó, để bảo vệ vững chắc quyền nuôi con của mình, người mẹ cũng cần đưa ra các yêu cầu, các chứng cứ, lập luận chứng minh rằng mặc dù người cha có điều kiện về mặt kinh tế tốt hơn nhưng với đặc thù nghề nghiệp của cha (bác sĩ) thì thời gian chăm sóc bé sẽ bị hạn chế; nên nếu ở với mẹ, bé sẽ có điều kiện chăm sóc tốt hơn.