Câu hỏi: Luật sư tư vấn về hành vi vay tiền rồi bỏ trốn khỏi nơi cư trú. Hành vi vay tiền của người khác rồi bỏ trốn bị xử lý như thế nào?

Nội dung tư vấn
: Bắt đầu từ 2 năm nay, mình có một người bạn nhờ mình mượn tiền giùm và hàng tháng trả lãi sự việc như sau: Mình hỏi mượn giùm bạn mình với số tiền hiện nay là 350tr của một người tên Q. Hàng tháng bạn mình (P) đều trả lãi trực tiếp qua cho Q với lãi suất 6-8%. Và có đôi lần trả gốc trực tiếp qua Q, thực sự mình cũng không quan tâm là hàng tháng trả lãi được bao nhiêu vì mình chỉ đơn giản giới thiệu ban đầu. Tiền Q chuyển vào tài khoản ngân hàng cho mình và mình chuyển lại cho P. Đến hạn trả thì P chưa có tiền trả (P và Q đã từng nhắn tin qua lại và P có xác nhận mượn tiền của Q) nay P trốn thì Q quay lại ép mình trả tiền.Vậy cho mình hỏi nếu kiện thì mình sẽ kiện như thế nào ạ! Rất cảm ơn ạ!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn chỉ đóng vai trò giới thiệu P và Q, P và Q cũng có nhắn tin qua lại và có xác nhận về việc P đã mượn tiền của Q. Nếu bạn và Q không hình thành quan hệ vay mượn tài sản, tức là bạn và Q không giao kết hợp đồng vay hoặc bạn không đứng ra vay tiền của Q sau đó cho P vay lại, bạn chỉ giới thiệu để P vay tiền trực tiếp của Q, P và Q có thỏa thuận gửi tiền thông qua tài khoản ngân hàng của bạn thì bạn không có nghĩa vụ phải trả tiền cho Q vì bạn không phải là người vay tiền mà chỉ có P có nghĩa vụ phải trả tiền vay cho Q theo quy định tại Điều 466 BLDS 2015:

“Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

…”

Trường hợp bạn đứng ra vay tiền của Q sau đó cho P vay lại hoặc bạn là người đứng ra bảo lãnh cho khoản vay của P thì bạn sẽ phải có nghĩa vụ trả tiền theo quy định tại Điều 466 BLDS 2015 và có quyền yêu cầu P phải trả lại số tiền đã vay cho mình. Vì P có hành vi bỏ trốn để không trả lại số tài sản mà bạn đã cho vay thì bạn có thể trình báo cơ quan công an để được kịp thời giải quyết.
P có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 BLHS 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

…”

Như vậy, nếu bạn chỉ đứng ra giới thiệu P và Q để các bên thực hiện hợp đồng vay tài sản với nhau thì bạn không có nghĩa vụ trả tiền cho Q, còn nếu bạn vay tiền của Q để cho P vay lại thì bạn phải trả nợ vay cho Q và có quyền yêu cầu P phải trả khoản tiền đã vay cho mình. Vì P đã có hành vi bỏ trốn nên bạn có thể trình báo cơ quan công an để được kịp thời giải quyết.