Câu hỏi: Anh trai tôi công tác tại Quỹ tín dụng của huyện, vì tiêu xài cá nhân nên lâm nợ, vì túng tiền đã vay nợ của người khác số tiền 350 triệu lấy lý do đáo nợ ngân hàng, bên cho vay yêu cầu phải có vợ cùng ký tên. Anh trai tôi đã thuê 1 người lạ không quen biết để giả làm vợ và ký tên vào biên nhận vay tiền, xong việc thì không liên hệ, cũng không ai biết đến ai, anh trai tôi không biết người này ở đâu và tên họ là gì.

Ngay khi sự việc vỡ ra, gia đình đã khuyên anh trai tôi làm bản tường trình gửi công an địa phương. Đến nay, bên cho vay kiện anh trai tôi tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Quý công ty cho tôi hỏi, vậy trường hợp người giả danh vợ của anh tôi có xem là đồng phạm không? Và nếu trường hợp anh trai tôi nhận hết trách nhiệm và không tìm ra người này thì người này có bị truy tố hay sẽ bị xử lý như thế nào không?

Trả lời: Đầu tiên đó là việc anh trai bạn vay tiền. Có thể nói, tuy anh trai bạn vay tiền với việc thuê người khác giả danh chữ kí của vợ để vay, nhưng rõ ràng anh trai bạn chỉ giả danh chữ kí để vay chứ anh của bạn chưa có mục đích là sẽ trốn nợ khoản tiền đó. Nên trong trường hợp trên, bạn nói bên cho vay đã khỏi kiện anh bạn về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì cấu thành của tội này vẫn chưa đủ để truy cứu anh trai bạn về tội đó. Bởi vì,
Trong thực tế, để vay được tiền, bên đi vay có thể dùng những thủ đoạn gian dối như làm giả giấy tờ hoặc đem giấy tờ của tài sản đã chuyển nhượng cho người khác thế chấp… Các hành vi này có phải là lừa đảo hay không thì chưa thể khẳng định ngay được vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản bao gồm hai hành vi khách quan. Đó là hành vi dùng thủ đoạn gian dối và hành vi chiếm đoạt tài sản. Đây là dấu hiệu bắt buộc (yếu tố cần và đủ) để xác định một người có phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không.

Cụ thể, nếu bên đi vay tiền chỉ mới có hành vi gian dối mà không có ý định chiếm đoạt, tức là có ý thức vay rồi sẽ trả nhưng do làm ăn thua lỗ, gặp hoàn cảnh khó khăn… nên không trả được thì không phải là tội phạm. Như vậy trong trường hợp của anh trai bạn, rõ ràng a trai bạn do nợ tiền của người khác nên mới đi vay để trả nợ. Bên cho vay yêu cầu chữ kí của cả vợ thì anh bạn đã thuê người giả làm chữ kí để vay được khoản tiền đó. Mục đích vay của anh trai bạn cũng chỉ là để trả nợ và anh bạn cũng không có ý định là sẽ trốn nợ, nên dù khởi kiện ra Tòa thì cũng không có đủ căn cứ để truy cứu TNHS a trai bạn.

Tôi xin nêu rõ về yếu tố cấu thành tội phạm: (Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

-
Chủ thể
: Là người có năng lực trách nhiệm hình sự.

-
Khách thể:
Xâm phạm quan hệ sở hữu.

-
Các dấu hiệu về mặt khách quan:

Hành vi khách quan là chiếm đoạt; chiếm đoạt bằng thủ đoạn gian dối: Anh bạn  có sự lừa dối ngay từ khi giao kết hợp đồng vay tiền (ký kết hợp đồng vay tiền là sự giả tạo để thực hiện mục đích khác); và sau khi vay được tiền thì anh bạn không có hành vi chiếm đoạt số tiền đó như (không trả lãi, cố tình không trả tiền khi người cho vay đòi lại…).

Hậu quả là sự thiệt hại về tài sản: Thiệt hại xảy ra với bên vay tiền là không đòi lại được khoản tiền cho vay và tiền lãi theo thỏa thuận và phù hợp với quy định của pháp luật (ỏ đây bên vay tiền chỉ mới phát hiện là anh trai bạn nhờ người kí thay vợ để vay chứ chưa hề có việc không đòi lại được khoản tiền đã cho vay.

Các dấu hiệu về mặt chủ qua
n: Người phạm tội có lỗi cố ý, mong muốn chiếm đoạt được tài sản đó.

Cũng nói thêm, do trường hợp của a trai bạn không đủ để truy cứu TNHS nên đây chỉ có thể coi là quan hệ dân sự trong hợp đồng vay, mượn tài sản. Đó là việc hình sự hóa quan hệ dân sự.

Còn về phần người phụ nữ kia, do không đủ cấu thành tội chiếm đoạt tài sản nên tôi sẽ không nói thêm.

Trân trọng
!