Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Tháng 12/2015 Trưa hôm đó mẹ cháu gọi cho cháu bảo mang bình ắc quy xuống cho mẹ khi đó cháu ở nhà một mình và chìa khóa xe máy của bố cháu để trên bàn. Sau đó cháu đã tự ý lấy chìa khoá và mang ắc quy xuống cho mẹ,sau khi mang ắc quy xuống cho mẹ cháu vào nhà bạn B.

Khi vào đó được một lúc bạn Minh nhờ cháu lai đi học và cháu đồng ý. Trên đường đi bạn Minh bảo cháu vào đón bạn L đi cùng. Cháu và bạn Lâm bạn minh học cùng lớp với nhau, khi vào nhà bạn Lâm khoảng 15 phút cháu và 2 bạn lại đi tiếp, đi khoảng trừng 300m bạn lâm nhận được cuộc điện thoại bảo hôm nay không phải học. Lúc đó tụi cháu rủ nhau vào quán nước chơi. Ngồi đó khoảng 30 phút thì 2 bạn đủ nhau về và chìa khóa cháu để trên bàn bạn L đã tự ý lấy và ra lổ máy. Cháu và bạn A chạy ra bạn minh nhảy lên trước cháu là người ngồi sau cùng. Khi đi về đến nhà bạn L thì bạn L xuống xe và về nhà sau đó bạn A phi lên cầm lái cháu đã khuyến bạn để cháu cầm lái vì tay lái bạn kém nhưng bạn không nghe. Đi được 1 đoạn thì xảy ra tai nạn 2 hôm sau cháu tỉnh và nhận được tin bạn A đã mất còn cháu bị gãy chân.

Theo sự việc trên thì cháu có bị truy cứu hình sự không ạ và cháu và 2 bạn chưa đủ 18 tuổi, quy định thế nao mong luật sư tư vấn, cháu xin cảm ơn.

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2009 về tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:

Điều 12.
Tuổi chịu trách nhiệm hình sự

1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Điều 202*
. Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ

1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

A) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định;

B)
Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng;

C) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

D) Không chấp hành hiệu lệnh của người đang làm nhiệm vụ điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông;

Đ) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

Theo quy định trên thì người trực tiếp điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự( A sẽ phải chịu trách nhiệm khi mà A là người có lỗi để tai nạn xảy ra. Tuy nhiên, như thông tin bạn cung cấp thì A đã chết nên vấn đề trách nhiệm hình sự sẽ không đặt ra ở đây).

Đối với bạn, do không phải là người trực tiếp điều khiển phương tiện tại thời điểm xảy ra tai nạn nên
không phát sinh trách nhiệm hình sự.

-Thứ hai,
về trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Trường hợp của bạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì có thể phải gánh chịu khi xác định được yếu tố lỗi. Trường hợp, lỗi hoàn toàn do bên kia gây ra thì bạn cũng sẽ không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Nhưng nếu lỗi là do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra thì bạn sẽ phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường. Cụ thể. Theo quy định của Bộ luật dân sự 2005

Điều 623.
Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra

1. Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.

Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải tuân thủ các quy định bảo quản, trông giữ, vận chuyển, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng các quy định của pháp luật.

2. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì những người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

3. Chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ các trường hợp sau đây:

a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;

b) Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

4. Trong trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì người đang chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật phải bồi thường thiệt hại.

Khi chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ cũng có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

Đồng thời, bạn cung cấp thông tin dưới 18 tuổi nhưng lại không rõ chính xác độ tuổi nên chúng tôi sẽ đưa ra từng mốc cụ thể. Trên cơ sở đó bạn sẽ xác định được giới hạn chịu trách nhiệm bồi thường của mình đến đâu. Cụ thể, điều 606 bộ luật dân sự:

Điều 606.
Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân

1. Người từ đủ mười tám tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường.

2. Người chưa thành niên dưới mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 621 của Bộ luật này.

Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.

3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại mà có người giám hộ thì người giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếu người được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình để bồi thường.