Câu hỏi: Kính gửi công ty Luật Minh Gia: Chúng tôi là những hộ dân sống dưới đường dây 220kv Ninh Bình - Thanh Hóa. Năm 2001 Nhà nước kéo đường điện qua nhà chúng tôi nhưng chưa được đền bù, trong khi nhà chúng tôi có sổ đỏ đúng quy định được xây dựng từ những năm 1980. Tôi xin hỏi theo luật mới chúng tôi có được đền bù hỗ trợ không, và tôi xin hỏi hiện nay chúng tôi được chính quyền cấp sổ đỏ mới nhưng trong đó có ghi “giữ nguyên hiện trạng đất”, (không được xây dựng, chuyển đổi, mua bán..) trong khi nhà chúng tôi ngày một xuống cấp, chỗ ở chật trội, vậy ngành điện có vi phạm luật đất đai không trong khi chúng tôi vẫn đóng thuế đất đầy đủ. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Khoản 13 Điều 1 Nghị định 51/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 14/2014/NĐ-CP quy định như sau:

““1. Nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân không phải di dời ra khỏi hành lang bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện cao áp trên không điện áp đến 220 kV theo quy định tại Điều 13 Nghị định số 14/2014/NĐ-CP thì chủ sở hữu nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt được bồi thường, hỗ trợ do làm hạn chế khả năng sử dụng và ảnh hưởng trong sinh hoạt. Việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện một (01) lần như sau:

a) Nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt có một phần hoặc toàn bộ diện tích nằm trong hành lang bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện cao áp trên không, được xây dựng trên đất đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định của pháp luật về đất đai trước ngày có thông báo thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền thì chủ sở hữu nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt được bồi thường, hỗ trợ phần diện tích trong hành lang bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện cao áp trên không. Mức bồi thường, hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế tại địa phương quy định.

b) Trường hợp nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt được xây dựng trên đất không đủ điều kiện được bồi thường về đất theo quy định của pháp luật về đất đai, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, hỗ trợ dựa trên điều kiện thực tế của từng địa phương.”

Đối chiếu quy định pháp luật và thông tin bạn cung cấp, khi nhà ở của các hộ gia đình không phải di dời khỏi hành lang bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện cao áp trên không điện áp đến 220kV thì các hộ gia đình được bồi thường, hỗ trợ do làm hạn chế khả năng sử dụng và ảnh hưởng trong sinh hoạt. Việc bồi thường, hỗ trợ sẽ được thực hiện 1 lần như sau:

- Nếu trường hợp nhà ở, công trình sinh hoạt có một phần hoặc toàn bộ diện tích nằm trong hành lang bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện cao áp trên không, được xây dựng trên đất đủ điều kiện bồi thường về đất thì các hộ gia đình được bồi thường, hỗ trợ phần diện tích trong hành lang bảo vệ an toàn đường dây dẫn điện, cao áp trên không. Mức hồi thường, hỗ trợ cụ thể do UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế tại địa phương quy định.

- Nếu trường hợp nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt được xây dựng trên đất không đủ điều kiện được bồi thường về đất theo quy định pháp luật về đất đai thì UBND cấp tỉnh xem xét, hỗ trợ dựa trên điều kiện thực tế của từng địa phương.

Do đó, các hộ gia đình chưa nhận được bồi thường, hỗ trợ về việc đường dây dẫn điện 120kV chạy qua đất thì các hộ gia đình có quyền làm đơn yêu cầu UBND quận/huyện kiểm tra, rà soát và giải quyết quyền lợi của mình.

2. Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

Câu hỏi:
Chào luật sư. Tôi có 1 thắc mắc mong được luật sư tư vấn. Trước nhà tôi có mảnh đất trồng hoa màu nằm trong sổ đỏ của gia đình. Khi có đường điện cao thế chạy qua mất 720m2. Với mức bồi thường 6250 đồng (sáu nghìn hai trăm năm mươi đồng) trên 1m2. Cộng với tiền bồi thường cây cối hoa màu nhà em nhận được 11 triệu. Tuy nhiên khi nhận tiền bồi thường nhà tôi không nhận được giấy biên nhận hay văn bản gì. Người ta bảo ký vào rồi lần sau bồi thường sau. Nhưng đến khi hỏi lại người ta lại nói là đã trả đủ tiền bồi thường. Luật sư cho tôi hỏi mức bồi thường như vậy có đúng không ạ?

Trả lời tư vấn:
Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Đối với yêu cầu hỗ trợ của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 74 Luật đất đai 2013 quy định:

"Điều 74. Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

1. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường.

2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

3. Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật."

Ngoài ra, Điều 90 Luật đất đai 2013 quy định:

"Điều 90. Bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi

1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng thì việc bồi thường thực hiện theo quy định sau đây:

a) Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất;

b) Đối với cây lâu năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị hiện có của vườn cây theo giá ở địa phương tại thời điểm thu hồi đất mà không bao gồm giá trị quyền sử dụng đất;

c) Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di chuyển, phải trồng lại;

d) Đối với cây rừng trồng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, cây rừng tự nhiên giao cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trồng, quản lý, chăm sóc, bảo vệ thì bồi thường theo giá trị thiệt hại thực tế của vườn cây; tiền bồi thường được phân chia cho người quản lý, chăm sóc, bảo vệ theo quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng."

Đối chiếu quy định pháp luật và thông tin bạn cung cấp, mức bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp sẽ được bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi.

Ngoài ra, khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng của gia đình bạn thì được bồi thường theo Điều 90 Luật Đất đai 2013 nêu trên.