Câu hỏi: Bố đẻ tôi có 5 người con trai và 3 người con gái, bố tôi đã lập gia đình đầy đủ cho tất cả các con. Bố tôi có một diện tích đất các cụ để lại là 588m2, đã cắt cho tôi 288m2, phần còn lại là 300m2 là diện tích còn lại mà bố tôi giao cho người em út của tôi sử dụng và thờ cúng ông bà tổ tiên.

Năm 1988 đã làm đơn tách đất cho tôi và gửi lên ủy ban nhân dân xã với diện tích tách là 288m2. Nhưng sau một thời gian rất dài ủy ban nhân dân xã đã gọi bố tôi lên và xin lỗi vì bỏ sót đơn xin tách đất của bố tôi, đến năm 2002 ủy ban nhân dân xã đã kẻ tách cho tôi trên quyển sổ chính của bố tôi với diện tích cắt tách là 288m2, và trên sổ của bố tôi có ghi rõ các diện tích về chiều ngang và chiều dọc. Nhưng từ đấy đến nay nhà tôi vẫn chưa có được quyển sổ đỏ riêng cho phần đất 288m2 của tôi, tuy nhà tôi chưa có sổ nhưng các vấn đề về nộp thuế và các khoản lệ phí tôi vẫn đóng đầy đủ từ trước tới nay. Tôi đã rất nhiều lần đề nghị xã phải cung cấp cho tôi quyển sổ đỏ cho phần đất của riêng mình nhưng vẫn chưa được xã đáp ứng yêu cầu của tôi.

Sự việc xảy ra tranh chấp bắt đầu vào năm 2008 khi bố mẹ đẻ của tôi đã qua đời thì người con cả của bố tôi, tức anh trai lớn của tôi và gia đình đã làm đơn kiện người em út tôi phải cắt trả người anh trai lớn một diện tích đất mà anh trai tôi nói rằng đấy là phần đất mà anh trai tôi được hưởng. Qua rất nhiều lần kiện tụng tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên và tòa án nhân dân huyện Văn Giang đã giải quyết là cắt cho người anh trai lớn tôi với diện tích là 85m2 nhưng tôi và 5 anh chi em còn lại không đồng ý với cách giải quyết của tòa, nhưng ngày 11/09/2014 tòa án nhân dân huyện VG đã cho đội thi hành án và viện kiểm sát xuống nhà tôi để cưỡng chế phần đất mà tòa đã giải quyết cho anh trai lớn nhà tôi được hưởng với lý do người em út tôi đã không giao giả mặt bằng cho người anh trai lớn nhà tôi. Nhưng khi về cưỡng chế thì tòa lại lấy đất trong phần diện tích 288m2 của tôi để giao cho anh trai lớn của tôi, Anh trai lớn làm đơn kiện em út nhưng tôi ở giữa lại bị lấy đất cắt giao cho anh trai lớn. Vậy tôi phải làm gì trong trường hợp này. Rất mong quý luật sư giúp đỡ gia đình tôi. Tôi xin trân thành cảm ơn quý luật sư!

Cưỡng chế thi hành án đối với tài sản thuộc sở hữu chung

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo thông tin bạn cung cấp, do từ năm 1988 bố bạn đã có đơn gửi UBND xã yêu cầu tách thửa cho bạn và UBND xã đã tiến hành kẻ tách trên sổ chính của bố bạn. Đồng thời, bạn có nộp các khoản thuế và lệ phí đầy đủ. Việc chưa nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do sự chậm trễ từ phía UBND xã trong việc cấp sổ đỏ, về mặt các giấy tờ thủ tục chuyển giao quyền sử dụng đất từ bố bạn sang bạn đã làm xong, do đó bạn có thể yêu cầu Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất ở địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích đất 288 m2 mang tên của bạn.

Khi cha bạn mất, phần đất 300m2 của cha bạn sẽ trở thành tài sản thừa kế (tuy lúc sống có giao cho người em út của bạn sử dụng bằng miệng, nhưng về mặt pháp lý chưa chuyển giao quyền sở hữu, nên mảnh đất vẫn thuộc sở hữu của cha bạn). Bạn không đề cập cha bạn có để lại di chúc hay không. Do đó, phần đất 300m2 của cha bạn sẽ được chia thừa kế theo quy định của pháp luật. Như vậy, 8 anh chị em nhà bạn sẽ thuộc hàng thừa kế thứ nhất (Điểm a Khoản 1 Điều 676 Bộ luật Dân sự). Tức là, anh trai cả của bạn cũng được hưởng một phần đất của cha bạn để lại, nhưng không liên quan đến phần đất 288m2 của bạn.

Khoản 2 Điều 74 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 cũng quy định như sau:

“Tài sản kê biên thuộc sở hữu chung đã xác định được phần sở hữu của các chủ sở hữu chung được xử lý như sau:

a) Đối với tài sản chung có thể chia được thì Chấp hành viên áp dụng biện pháp cưỡng chế phần tài sản tương ứng với phần sở hữu của người phải thi hành án;

b) Đối với tài sản chung không thể chia được hoặc nếu việc phân chia làm giảm đáng kể giá trị của tài sản thì Chấp hành viên có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với toàn bộ tài sản và thanh toán lại cho chủ sở hữu chung còn lại giá trị phần tài sản thuộc quyền sở hữu của họ.”

Từ những căn cứ trên đây, có thể thấy, việc cơ quan thi hành án cưỡng chế phần đất 288m2 của bạn để giao lại cho người anh trai cả là không đúng theo quy định của pháp luật. Do vậy, bạn có thể khiếu nại đến cơ quan thi hành án theo quy định tại Mục 1 Chương VI Luật Thi hành án dân sự.