Câu hỏi: Tôi có câu hỏi về trách nhiệm hình sự đối với tội hiếp dâm, cụ thể như sau:

Em họ tôi khi uống rượu say, có rủ 2 người bạn hiếp dâm một phụ nữ đơn thân 30 tuổi. Em họ tôi và một người bạn đã quan hệ với nạn nhân, còn 1 bạn thì không. Sau đó cả ba cùng bỏ trốn. Ngày hôm sau, nạn nhân trình báo, công an đã dẫn người lên nhà đưa em họ tôi giam và lấy lời khai(tuy nhiên do quen với công an nên khi dẫn đi họ không có lệnh bắt giữ). họ nói đó có thể coi là đầu thú để làm tình tiết giảm nhẹ. 2 người còn lại công an đã bắt dựa trên lời khai thú nhận của em tôi. Hiên tại vụ án đang được điều tra và gia đình tôi đang rất bối rối. vậy rất mong nhận được sự trợ giúp của luật sư về vấn đề sau ạ:

Thứ nhất: Nếu nạn nhân gửi đơn tố cáo thì hình phạt với em tôi là bao nhiêu năm ạ!

Thứ hai: Gia đình tôi và 2 gia đinh kia thương lượng với nạn nhân và bồi thường để họ rút đơn kiện thì em tôi có được tự do không.

Vì công an có nói ngay cả nạn nhân rút đơn thì vẫn khởi tố, nếu trong trường hợp này công an có làm đúng luật không ạ,( gia đình tôi muốn biết để có thể chạy án)

Tôi rất mong nhận được phản hồi của luật sư.Tôi xin chân thành cám ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất, về trách nhiệm hình sự đối với tội hiếp dâm
. Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định như sau:

"1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

c) Nhiều người hiếp một người;

d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Đối với 02 người trở lên;

e) Có tính chất loạn luân;

g) Làm nạn nhân có thai;

h) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

i) Tái phạm nguy hiểm.

...”

Như vậy, do em họ bạn và đồng phạm đã thực hiện hành vi giao cấu với nạn nhân nên trong trường hợp này đã cấu thành tội hiếp dâm theo quy định tại khoản 2 Điều luật nêu trên. Mức phạt tù trong trường hợp này là từ 7 đến 15 năm tù.

Thứ hai, về việc người bị hại rút đơn tố cáo
, Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định
Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại

"1. Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

2. Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.

3. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.”

Căn cứ theo quy định trên thì chỉ những trường hợp phạm tội thuộc khoản 1 Điều 141 (tội hiếp dâm) mới thuộc trường hợp khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại. Tức là Cơ quan có thẩm quyền chỉ khởi tố vụ án hình sự khi có yêu cầu của người bị hại. Xét trong trường hợp của em họ bạn, em họ bạn phạm tội hiếp dâm theo quy định tại khoản 2 Điều 141, do vậy không cần phải có đơn yêu cầu của người bị hại, khi xét thấy đủ căn cứ thì Cơ quan điều tra vẫn sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự.

Trong trường hợp này, nếu em bạn tự thú và có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hiện sự của người bị hại thì sẽ được coi là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Trân trọng!