Câu hỏi: Tham gia quân đội 4 năm sau đó nhận trợ cấp một lần theo quyết định 62/2011/QĐ-TTg có được tính là thời gian đóng BHXH không? Đóng BHXH một lần cho đủ 20 năm để được hưởng chế độ hưu trí được không? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Chào quý công ty. Công ty cho em hỏi: Ba em năm nay 60 tuổi, có gần 4 năm đi bộ đội, sau đó xuất ngũ về quê. Vài năm sau đi làm ở công ty tư nhân có đóng bảo hiểm, tính đến giờ được 15 năm 1 tháng. Năm 2015 có nhận chế độ trợ cấp 1 lần theo quyết định Số: 62/2011/QĐ-TTg ngày 09 tháng 11 năm 2011 của Thủ tướng chính phủ. Em xin quý công ty giải đáp giúp:

1/ Thời gian đi bộ đội có được xác định thời gian công tác đóng BHXH khi về hưu không?

2/ Giả sử ba em muốn đóng 1 lần cho đủ 20 năm để nhận hưu trí hàng tháng thì tỷ lệ hưởng lương hưu là bao nhiêu?

Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, liên quan đến vấn đề
cộng nối thời gian đóng BHXH
:

Căn cứ thông tin bạn cung cấp, trước đây ba bạn tham gia quân đội 4 năm. Theo đó, cộng nối thời gian đóng BHXH được quy định tại Khoản 2 Điều 23 Nghị định 115/2015/NĐ-CP như sau:

“2. Quân nhân, công an nhân dân phục viên, xuất ngũ, thôi việc trước ngày 15 tháng 12 năm 1993, sau đó chuyển sang làm việc có tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (bao gồm cả người làm việc tại y tế xã, phường, thị trấn, giáo viên mầm non hoặc người giữ các chức danh ở xã, phường, thị trấn trước ngày 01 tháng 01 năm 1995 đã được tính là thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội) và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động mà
không hưởng chế độ trợ cấp
theo quy định dưới đây thì được cộng nối thời gian công tác trong quân đội, công an trước đó với thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội sau này để tính hưởng bảo hiểm xã hội:

...

g) Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg ngày 09 tháng 11 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về chế độ, chính sách đối với đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Căm-pu-chi-a, giúp bạn Lào sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 đã phục viên, xuất ngũ, thôi việc.

Trường hợp quân nhân, công an nhân dân phục viên, xuất ngũ, thôi việc từ ngày 15 tháng 12 năm 1993 đến ngày 31 tháng 12 năm 1994 mà chưa giải quyết trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp một lần, trợ cấp xuất ngũ, phục viên, bảo hiểm xã hội một lần thì thời gian tham gia quân đội, công an nhân dân được tính hưởng bảo hiểm xã hội.”

Như vậy, nếu ba bạn xuất ngũ, phục viên thuộc trường hợp theo quy định nêu trên mà chưa hưởng các khoản trợ cấp một lần theo quy định của pháp luật thì thời gian đó được tính là thời gian đóng BHXH. Tuy nhiên, thông tin bạn cung cấp thể hiện năm 2015 ba bạn đã nhận trợ cấp một lần theo quyết định 62/2011/QĐ-TTg nên trong trường hợp này ba bạn sẽ không được cộng nối thời gian đóng BHXH.

Thứ hai
, đóng BHXH để hưởng lương hưu:

Căn cứ thông tin bạn cung cấp, cha bạn muốn đóng BHXH một lần để được hưởng chế độ hưu trí thì trong trường hợp này thời gian đóng BHXH của cha bạn còn thiếu 4 năm 11 tháng nên cha bạn không đủ điều kiện để đóng một lần đối với BHXH bắt buộc theo quy định tại Khoản 4 Điều 15 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH:

“4. Người lao động đủ điều kiện về tuổi hưởng lương hưu mà thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc còn thiếu tối đa 06 tháng thì người lao động được lựa chọn đóng một lần cho số tháng còn thiếu với mức đóng hằng tháng bằng tổng mức đóng của người lao động và người sử dụng lao động theo mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội trước khi nghỉ việc vào quỹ hưu trí và tử tuất để hưởng lương hưu. Người lao động được hưởng lương hưu tại tháng đủ điều kiện về tuổi hưởng lương hưu và đã đóng đủ bảo hiểm xã hội cho số tháng còn thiếu.

Ví dụ 22: Ông C sinh tháng 3/1956, làm việc trong điều kiện bình thường, đến hết tháng 3/2016 ông C có 19 năm 7 tháng đóng bảo hiểm xã hội. Trường hợp ông C được đóng bảo hiểm xã hội một lần cho 5 tháng còn thiếu. Tháng 4/2016, ông C đóng một lần cho 5 tháng còn thiếu cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Ông C được hưởng lương hưu từ tháng 4/2016.

Trường hợp ông C nêu trên mà đến tháng 7/2016 mới đóng bảo hiểm xã hội một lần đủ cho 5 tháng còn thiếu thì được hưởng lương hưu từ tháng 7/2016.

Ví dụ 23: Ông H sinh tháng 3/1963, có 19 năm 6 tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc; tháng 3/2016 ông H được Hội đồng Giám định y khoa kết luận suy giảm khả năng lao động 63%. Như vậy, ông H đã đủ điều kiện về tuổi và mức suy giảm khả năng lao động để hưởng lương hưu nhưng còn thiếu 6 tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, ông H được đóng tiếp bảo hiểm xã hội bắt buộc 6 tháng. Tháng 4/2016, ông H đóng một lần cho 6 tháng còn thiếu. Thời điểm hưởng lương hưu đối với ông H được tính từ tháng 4/2016.”

Vì vậy, để được hưởng lương hưu hàng tháng, cha bạn có thể xem xét đóng BHXH bắt buộc theo quan hệ lao động hoặc nghỉ việc, tham gia BHXH tự nguyện theo quy định tại Điều 72, Khoản 4 Điều 2 Luật BHXH 2014 như sau:

“Điều 72. Đối tượng áp dụng chế độ hưu trí

Đối tượng áp dụng chế độ hưu trí tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là người lao động quy định tại khoản 4 Điều 2 của Luật này.”

“Điều 2. Đối tượng áp dụng

...

4. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.”

Khi đóng BHXH tự nguyện, cha bạn có thể lựa chọn một trong các phương thức đóng theo quy định tại Điều 9 Quyết định 595/QĐ-BHXH như sau:

“Điều 9. Phương thức đóng theo quy định tại
Điều 87 Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

1. Người tham gia BHXH tự nguyện được chọn một trong các phương thức đóng sau đây để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất:

1.1. Đóng hằng tháng;

...

1.6. Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

Ví dụ 1: Bà A tính đến tháng 3/2017 đủ 55 tuổi và có 15 năm 9 tháng đóng BHXH. Bà A có nguyện vọng tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng và lựa chọn phương thức đóng hằng tháng. Đến tháng 4/2017 bà A 55 tuổi 1 tháng và có 15 năm 10 tháng đóng BHXH. Tháng 5/2017 bà A lựa chọn phương thức đóng một lần cho 4 năm 2 tháng còn thiếu và đóng ngay trong tháng này. Như vậy, tính đến hết tháng 5/2017, bà A 55 tuổi 2 tháng và có 20 năm đóng BHXH, đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định. Thời điểm tính hưởng lương hưu của bà A kể từ tháng 6/2017.”

Vậy, hiện nay cha bạn đã đủ 60 tuổi nên cha bạn có thể lựa chọn phương án đóng một lần cho 4 năm 11 tháng còn thiếu để hưởng lương hưu. Theo đó, tỷ lệ lương hưu của cha bạn sẽ được xác định theo quy định tại Khoản 2 Điều 74 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

“Điều 74. Mức lương hưu hằng tháng

...

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 73 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 79 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.”

Căn cứ theo quy định nêu trên, với 20 năm đóng BHXH, nếu cha bạn nghỉ hưu ở thời điểm 2019 thì 17 năm đóng BHXH được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH, sau đó còn 3 năm đóng BHXH được tính bằng 3 x 2% = 6% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Như vậy, nếu hưởng lương hưu ở thời điểm 2019 thì mức lương hưu của cha bạn tương ứng với 51% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.