Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp bồi thường dân sự và trách nhiệm hình sự khi có hành vi vi phạm quy định về giao thông đường bộ dẫn đến tai nạn giao thông. Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

Tôi có một người em bị tai nạn giao thông rất nặng phải cắt đi 1 chân chỉ còn lại phần đùi, bị vỡ bụng phải mổ và khâu lại 10 mũi, bị dập lá lách phải phẫu thuật cắt đi 1 nửa và bị rách đầu khâu 15 mũi. Nguyên nhân là do em này đi đường và đâm vào 1 xe ba bánh tự chế, lúc đâm là khoản 10h30 tối nhưng xe ba bánh tự chế không có đèn mà người lai chỉ đeo 1 chiếc đèn pin ở trên đầu, khi gây tai nạn xong xe ba bánh không những không cứu người mà còn bỏ chạy, may mắn thay công an đi tìm và bắt được người này sau đó 4 tiếng tức khoản 2h sáng hôm sau. Hiện tại em tôi đã tỉnh lại, ăn được cháo và công an có yêu cầu là gia đình sắp xếp để 2, 3 ngày tới nữa sẽ giải quyết. Vì gia đình khó khăn lại ở vùng núi không đủ điều kiện và cũng không biết tìm luật sư ở đâu, gia đình lại không am hiểu về luật không biết phải giải quyết sao cho hợp lý. Vậy tôi đặc biệt mong muốn quý công ty có thể chia sẻ và chỉ hướng giúp tôi cách giải quyết như thế nào được không ạ, em ý tội nghiệp lắm giờ chân không còn mà gia đình lại 4 con nhỏ, em gái thì bị bệnh máu trắng đang chữa trị ở Hà Nội . Rất mong được giúp đỡ ạ gia đình Xin chân thành cảm ơn

Trả lời: Theo quy định của pháp luật dân sự căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại tại điều Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

…

Theo đó để xác định em bạn có được bồi thường thiệt hại hay không cần xác đinh yếu tố lỗi của các bên. Để xác định mức độ lỗi sẽ do cơ quan điều tra xác định. Theo đó, nếu lỗi được xác định hoàn toàn do phía bên xe ba bánh thì trách nhiệm bồi thường cho em bạn được xác định theo quy định tại điều 590  Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Điều 590. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Trường hợp nếu đây do lỗi hỗn hợp của cả hai phía thì theo nguyên tắc tại điều 587 Bộ luật dân sự năm 2015 thì trách nhiệm bồi thường sẽ tương ứng với mức độ lỗi của các bên

Điều 587. Bồi thường thiệt hại do nhiều người cùng gây ra

Trường hợp nhiều người cùng gây thiệt hại thì những người đó phải liên đới bồi thường cho người bị thiệt hại. Trách nhiệm bồi thường của từng người cùng gây thiệt hại được xác định tương ứng với mức độ lỗi của mỗi người; nếu không xác định được mức độ lỗi thì họ phải bồi thường thiệt hại theo phần bằng nhau.

Ngoài ra nếu  mức độ thiệt hại nghiêm trọng và do lỗi hoàn toàn của bên xe ba bánh ngoài trách nhiệm bồi thường dân sự còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật sự tại điều 260 Bộ luật hình sự năm 2015.
Khi này gia đình bạn có thể liên hệ gia đình bên kia để thỏa thuận về mức bồi thường. Trường hợp không thỏa thuận được gia đình bạn có quyền gửi yêu cầu đến cơ quan công an hoặc Tòa án để được giải quyết về vấn đề bồi thường.