Câu hỏi: Chào Luật sư!Luật sư vui lòng cho em hỏi về việc em có gia đình và có 2 đứa con nhưng đã ly hôn và không còn gặp lại người kia nữa cũng không có bất cứ liên hệ gì và cũng không biết người đó ở đâu sau ly hôn và người đó cũng không tìm gặp gì mẹ con em. và hiện tại em đã có gia đình mới có cưới hỏi nhưng chưa đăng ký kết hôn và hiện tại vợ chồng em đều muốn đổi họ cho con theo họ cha mới và thay đổi phần thông tin của cha trên Giấy khai sinh.

Và e có đi về ubnd cấp xã nơi đăng ký hộ khẩu của mẹ con em thì họ nói là chỉ cần chồng em trực tiếp về UBND xã nơi đăng ký hộ khẩu và đăng ký Giấy khai sinh của con em làm thủ tục xin con nuôi và xin thay đổi mới giấy khai sinh cho con là được, nhưng em quên không hỏi rõ là chồng em về UBND cấp xã nơi đăng ký giấy khai sinh và hộ khẩu của con em là được hay phải về UBND xã nơi đăng ký hộ khẩu của anh làm hồ sơ xin nuôi con nuôi trước vì em có đọc trên mạng thì thấy nói là phải về xã nơi anh có hộ khẩu xin. và em muốn hỏi là nếu như chồng em trực tiếp về UBND xã nơi đăng ký hộ khẩu và giấy khai sinh của con em xin làm được luôn thì trên giấy khai sinh phần thông tin người cha có chỗ nào ghi chú là cha nuôi hay không ạ? hay chỉ thay thế thông tin người cha đẻ thành thông tin của người cha sau thôi ạ? thưa Luật sư là phần thông tin mẹ vẫn giữ nguyên là em chỉ thay đổi họ tên cha và địa chỉ số cmnd của cha thôi ạ. và sau này nội dung ghi "cha nuôi" chỉ bị ghi vào sổ đăng ký xin con nuôi và sổ đăng ký khai sinh của UBND xã thôi phải không? hay là có hiển thị ở trên loại giấy tờ nào của con nữa hay không ạ? em xin cảm ơn Luật sư rất nhiều và mong Luật sư tư vấn.

Trả lời: 1. Thủ tục đăng ký nhận làm con nuôi

- Điều kiện về người được nhận làm con nuôi

Theo Điều 8 Luật nuôi con nuôi 2010 quy định về việc người được nhận làm con nuôi:

"1. Trẻ em dưới 16 tuổi

2. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Được cha dượng, mẹ kế nhận làm con nuôi;

b) Được cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi.

3. Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng.

4. Nhà nước khuyến khích việc nhận trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khác làm con nuôi."

Như vậy, để chồng mới bạn có thể nhận A,B làm con nuôi thì A, B phải dưới 16 tuổi, nếu A,B từ đủ 16 tuổi và dưới 18 tuổi thì bạn và chồng mới cần làm thủ tục đăng ký kết hôn để chồng mới bạn là cha dượng hợp pháp thì mới nhận A,B làm con nuôi được.

- Điều kiện về người nhận con nuôi

" Điều 14. Điều kiện đối với người nhận con nuôi

1. Người nhận con nuôi phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

b) Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên;

c) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;

d) Có tư cách đạo đức tốt.

2. Những người sau đây không được nhận con nuôi:

a) Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;

b) Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;

c) Đang chấp hành hình phạt tù;

d) Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thanh niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.

3. Trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không áp dụng quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này."

Chồng bạn phải đáp ứng các điều kiện trên để có thể nhận A, B là con nuôi.

- Thủ tục đăng ký nhận nuôi con nuôi

Điều 21 Luật nuôi con nuôi quy định

"Việc nhận nuôi con nuôi phải được sự đồng ý của cha mẹ đẻ của người được nhận làm con nuôi; nếu cha đẻ hoặc mẹ đẻ đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người còn lại; nếu cả cha mẹ đẻ đều đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người giám hộ; trường hợp nhận trẻ em từ đủ 09 tuổi trở lên làm con nuôi thì còn phải được sự đồng ý của trẻ em đó.

2. Người đồng ý cho làm con nuôi quy định tại khoản 1 Điều này phải được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi nhận hồ sơ tư vấn đầy đủ về mục đích nuôi con nuôi; quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi; quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ đẻ và con sau khi người đó được nhận làm con nuôi.

3. Sự đồng ý phải hoàn toàn tự nguyện, trung thực, không bị ép buộc, không bị đe dọa hay mua chuộc, không vụ lợi, không kèm theo yêu cầu trả tiền hoặc lợi ích vật chất khác.

4. Cha mẹ đẻ chỉ được đồng ý cho con làm con nuôi sau khi con đã được sinh ra ít nhất 15 ngày"

Việc đăng ký nuôi con nuôi phải được sự đồng ý của bạn và cha đẻ của A,B và nếu A,B trên 9 tuổi cần có sự đồng ý của các cháu.

Thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi được thực hiện theo quy định tại Điều 9 của Luật Nuôi con nuôi và quy định cụ thể tại điều 2 Nghị định số 19/2011/NĐ-CP sau đây:

"1. Đối với việc nuôi con nuôi trong nước, thì Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp xã), nơi thường trú của người được nhận làm con nuôi thực hiện đăng ký việc nuôi con nuôi.

" Trường hợp cha dượng hoặc mẹ kế nhận con riêng của vợ hoặc chồng làm con nuôi; cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi hoặc có sự thỏa thuận giữa người nhận con nuôi với cha mẹ đẻ hoặc người giám hộ của trẻ em được nhận làm con nuôi, thì Ủy ban nhân dân cấp xã thường trú của người nhận con nuôi thực hiện đăng ký việc nuôi con nuôi..."

Chồng bạn sau khi làm đăng ký kết hôn hợp pháp với bạn sẽ làm thủ tục nhận A,B làm con nuôi, UBND xã nơi thường trú của chồng mới sẽ thực hiện việc đăng ký nuôi con nuôi.

2. Thủ tục thay đổi họ tên cho con nuôi

Sau khi đăng ký hoàn tất thủ tục nuôi con nuôi, theo Điều 24 Luật nuôi con nuôi:

Hệ quả của việc nuôi con nuôi

1. Kể từ ngày giao nhận con nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con; giữa con nuôi và các thành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng có các quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, pháp luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Theo yêu cầu của cha mẹ nuôi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc thay đổi họ, tên của con nuôi.

Việc thay đổi họ, tên của con nuôi từ đủ 09 tuổi trở lên phải được sự đồng ý của người đó.

....

Sau khi hoàn tất thủ tục nhận nuôi con nuôi, chồng mới bạn có quyền yêu cầu thay đổi họ, tên của con nuôi, trường hợp con nuôi từ đủ 09 tuổi phải được sự đồng ý của cháu.

Điều 10 Nghị định số 19/2011/NĐ-CP Thủ tục đăng ký việc nuôi con nuôi

Thủ tục đăng ký việc nuôi con nuôi được thực hiện theo quy định tại Điều 22 của Luật Nuôi con nuôi và quy định cụ thể sau đây:

1. Việc đăng ký nuôi con nuôi được tiến hành tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã. Khi đăng ký nuôi con nuôi, cha mẹ nuôi, cha mẹ đẻ, người giám hộ hoặc đại diện cơ sở nuôi dưỡng và người được nhận làm con nuôi phải có mặt. Công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ đăng ký nuôi con nuôi và trao Giấy chứng nhận nuôi con nuôi cho các bên.

....

3. Trường hợp có sự thỏa thuận giữa cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi, sự đồng ý của con nuôi từ 9 tuổi trở lên về việc thay đổi phần khai về cha mẹ trong Giấy khai sinh và Sổ đăng ký khai sinh của con nuôi; thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh cho trẻ em đăng ký khai sinh lại cho con nuôi và thu hồi Giấy khai sinh cũ; tại cột ghi chú của Sổ đăng ký khai sinh phải ghi rõ là cha mẹ nuôi"

Việc thay đổi phần tên về cha, mẹ trong giấy khai sinh và Sổ đăng ký khai sinh của con nuôi phải có sự đồng ý của cha đẻ, mẹ đẻ và sự đồng ý của con A,B (nếu từ đủ 9 tuổi trở lên) do UBND xã nơi đăng ký khai sinh của A, B thực hiện. UBND sẽ thu hồi Giấy khai sinh cũ và làm lại giấy khai sinh mới, tên của chồng mới của bạn sẽ được ghi chú trong Số đăng ký khai sinh là cha nuôi, còn trong giấy đăng ký khai sinh của cháu A,B là tên của người chồng mới.

Thủ tục đăng ký thay đổi họ tên con nuôi được quy định theo luật Hộ tịch năm 2014. Thủ tục chi tiết sẽ được cán bộ tư pháp hộ tịch UBND xã nơi làm đăng ký khai sinh cho cháu A,B  hướng dẫn, thực hiện chi tiết.