Câu hỏi: Kính thưa Luật sư, tôi có một vấn đề thắc mắc kính nhờ Luật sư giải đáp giúp tôi. Cha tôi mất có để lại mảnh đất 5000m2 khi mất (năm 1994) ông chưa để lại di chúc phân chia phần tài sản trên.

Cha tôi có 10 người con, tôi là con út, các anh chị em tôi đều có gia đình và có nhà cửa riêng, từ khi cha tôi mất (năm 1994) tôi là người sử dụng, bảo quản phần đất trên. Từ năm 1994 đến nay các anh chị tôi không có khiếu kiện chia thừa kế mảnh đất trên, tuy nhiên khi tôi hỏi ý kiến xin các anh chị cho tôi đứng tên chủ quyền mảnh đất ấy thì anh chị tôi không đồng ý. Tôi có 02 vấn đề xin hỏi:

1./ Tôi xin hỏi Luật sư trường hợp của tôi, tôi có được tự quyền đăng ký giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên hay không vì thời hiệu khởi kiện quyền thừa kế đã hết nếu được thủ tục như thế nào.

2./ Nếu thời điểm này trở về sau (tức từ năm 2016 trở về sau) anh, chị tôi còn quyền đòi chia thừa kế mảnh đất không vì hết hiệu lực 10 năm và trong thời gian từ năm 1994 đến nay không có xảy ra lý do bất khả kháng để tính lại thời hạn 10 năm. Tôi xin cám ơn Luật sư.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo tiểu mục 2.4 mục 2 Phần I Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình quy định Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế:

“a) Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:

a.1. Trường hợp có di chúc mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và thoả thuận việc chia tài sản sẽ được thực hiện theo di chúc khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo di chúc.

a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.

b) Trường hợp người chết để lại di sản cho các thừa kế nhưng các thừa kế không trực tiếp quản lý, sử dụng mà di sản đó đang do người khác chiếm hữu bất hợp pháp hoặc thuê, mượn, quản lý theo uỷ quyền... thì các thừa kế có quyền khởi kiện người khác đó để đòi lại di sản”.

Trong trường hợp của bạn sẽ không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế và mảnh đất bạn đang quản lý sẽ là tài sản chung của những người thừa kế. Đồng thời những người thừa kế không có thỏa thuận về
phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.

Việc chia tài sản chung được quy định tại Điều 224 Bộ luật dân sự năm 2005 như sau:

“1. Trong trường hợp sở hữu chung có thể phân chia thì mỗi chủ sở hữu chung đều có quyền yêu cầu chia tài sản chung; nếu các chủ sở hữu chung đã thoả thuận không phân chia tài sản chung trong một thời hạn thì mỗi chủ sở hữu chung chỉ có quyền yêu cầu chia tài sản chung khi hết thời hạn đó; khi tài sản chung không thể chia được bằng hiện vật thì được trị giá thành tiền để chia.

2. Trong trường hợp có người yêu cầu một người trong số các chủ sở hữu chung thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi người đó không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ để thanh toán thì người yêu cầu có quyền yêu cầu chia tài sản chung để nhận tiền thanh toán và được tham gia vào việc chia tài sản chung, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu không thể chia phần quyền sở hữu bằng hiện vật hoặc việc chia này bị các chủ sở hữu chung còn lại phản đối thì người có quyền có quyền yêu cầu người có nghĩa vụ bán phần quyền sở hữu của mình để thực hiện nghĩa vụ thanh toán”.

Do mảnh đất là tài sản chung của những người thừa kế nên bạn không thể đăng kí giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.