Câu hỏi: Nội dung câu hỏi
:
Tôi, Nam giới, sinh năm 13/6/1964. Công tác trong Doanh nghiệp Nhà nước chính thức có hợp đồng dài hạn kể từ tháng 7/1993. Đã đóng BHXH đến tháng 7/2018 là 25 năm. Nay tôi muốn nghỉ trước tuổi. Xin cho tôi hỏi:

1. Nếu nghỉ thời điểm tháng 7/2018 là tròn 25 năm công tác tôi sẽ được tính lương hưu không, cách tính như thế nào?

2. Tôi có được đóng BHXH tự nguyện 1 lần cho đến đủ tuổi hưu trí là những năm còn thiếu để được nhận lương hưu trí không? Nếu tính năm sinh thì đến 13/6/2024 mới đủ 60 tuổi, vậy còn 6 năm nữa, tôi có thể xin nghỉ trước tuổi và xin được tiếp tục đóng BHXH tự nguyện 1 lần cho 6 năm, như vậy có được hưởng lương hưu không? Thủ tục như thế nào? Rất mong nhận được sự tư vấn nhiệt tình của Luật sư. Trân trọng cám ơn.

Trả lời: Thứ nhất, điều kiện về hưu trước tuổi

Theo Điều 54 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu:

“1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

…”.

Theo thông tin bác cung cấp, đến tháng 7/2018 bạn đủ 20 năm đóng BHXH nhưng hiện tại bác 54 tuổi chưa đủ điều kiện về tuổi nghỉ hưu là 60 tuổi nên bác chưa đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí.

Thứ hai, nếu bác vẫn muốn nghỉ việc và hưởng lương hưu trước tuổi thì có thể lựa chọn 2  phương án sau:

+ Phương án 1: Về hưu trước tuổi do
suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên

Điều 55 Luật BHXH 2014 quy định điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động:

“1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.

…”.

- Như vậy, nếu bác thuộc trường hợp lao động nam đủ 51 tuổi trở lên, có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động .

- Mức hưởng lương hưu hằng tháng như sau:

Khoản 2, 3 Điều 56 Luật BHXH năm 2014 quy định mức lương hưu hằng tháng như sau:

“2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%”.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%”.

Do đó, bạn nghỉ hưu vào tháng 7/2018 có 25 năm đóng BHXH thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là 63% (16 năm đầu bằng 45% + 9 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2% bằng 18%).

Bạn nghỉ hưu trước tuổi 60 theo quy định là 6 năm nên tỷ lệ lương hưu giảm: 6 x 2% = 12%.

Như vậy, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng của bạn là: 63% - 12% = 51%.

+Phương án 2: Xin thôi việc và chờ tới
đủ 60 tuổi thì hưởng hưu trí

- Vì bạn đã đóng BHXH đủ 20 năm trở lên, do vậy, bác có quyền nghỉ việc và bảo lưu thời gian đã đóng bảo hiểm đến khi đủ tuổi nghỉ hưu là 60 tuổi để hưởng lương hưu.

Theo Điều 61 Luật BHXH 2014 quy định về bảo lưu thời gian đóng BHXH:

“Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật này hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội”.

- Khi đó, đến năm 2024 bạn đủ 60 tuổi thì tỷ lệ % hưởng lương hưu là: 55% (20 năm đầu bằng 45% + 5 năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2% bằng 10%).

Lưu ý:
Phương thức đóng BHXH tự nguyện một lần cho thời gian đóng BHXH còn thiếu (chưa đủ 20 năm đóng) áp dụng đối với người đã đủ điều kiện về tuổi đời nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm. Trường hợp của bác đã đủ thời gian đóng BHXH nhưng chưa đủ điều kiện về tuổi đời (60 tuổi) nên không thuộc đối tượng đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu.

Nếu bác có nguyện vọng muốn đóng BHXH tự nguyện thì bác có thể liên hệ đăng ký tại Cơ quan BHXH để được hưởng % hưu trí cao hơn.