Câu hỏi: Luật sư cho tôi hỏi quy định về quyền yêu cầu thay đổi người nuôi con như sau: Chồng tôi ly dị vợ cũ 4 năm trước, toà án quyết định quyền nuôi con cho vợ, khi đó cháu 4 tuổi. Hiện tại vợ cũ của chồng tôi đã lập gia đình và có con với chồng mới tuy nhiên con của chồng tôi lại không được phép đi theo mẹ (gia đình chồng mới của cô ấy không đồng ý cho cô ấy đưa con về cùng).

Mới đầu cháu ở lại với ông bà ngoại, nhưng do điều kiện ông bà vẫn phải đi làm kiếm sống nên cháu được mẹ gửi đến sống nhà người họ hàng. Mẹ cháu là công nhân và phải nuôi con riêng của chồng mới cùng thêm 1 đứa con chung mới sinh nên chỉ cuối tuần cháu mới được gặp mẹ. Hiện tại chồng tôi muốn đón cháu về để tiện chăm sóc và chăm lo học hành cho cháu. Tuy nhiên, hiện tại chồng tôi lại đang làm việc tại Hàn Quốc và đến tháng 3/2016 mới có thể về Việt Nam. Vậy tôi có thể làm gì để đón cháu về chăm sóc (hiện tại tôi chưa có con và cũng muốn chăm sóc cháu như con mình, mỗi lần về chơi cháu đều rất quý mến tôi và muốn ở lại nhưng cháu lại rất sợ mẹ nên phải về). Thêm nữa, mỗi lần tôi hoặc chú ruột của cháu muốn đón cháu về nội chơi thì mẹ cháu tỏ vẻ không thoải mái và không muốn cho cháu đi. Điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng về vật chất cũng như tinh thần vợ chồng tôi hoàn toàn có thể đảm bảo cho cháu tốt nhất.

Trả lời: Về thay đổi người nuôi con

Theo quy định tại điều 84 Luật hôn nhân gia đình 2014 về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn:

"1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

4. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.

5. Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều này thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

a) Người thân thích;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

d) Hội liên hiệp phụ nữ".

Theo như chị trình bày thì hiện tại người vợ cũ của chồng chị phải nuôi con riêng của chồng và không có nhiều thời gian để trực tiếp trông nom, chăm sóc con và thường xuyên phải gửi cháu cho những người anh, em họ hàng nuôi dưỡng. Vậy theo quy định tại điểm b, khoản 2 Điều này Tòa án có cơ sở để ra phán quyết thay đổi quyền nuôi con. Đối với trường hợp cháu đã 8 tuổi (4 năm trước 4 tuổi) thì việc thay đổi người nuôi con phải xem xét nguyện vọng của cháu bé.

Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 5 điều này thì chị không phải là đối tượng có thể trực tiếp yêu cầu thay đổi quyền nuôi con (chị không phải là người thân thích của cháu bé theo quy định tại điểm a khoản 5). Vì vậy, để có thể yêu cầu Tòa án thay đổi quyền nuôi con thì chị cần phải đợi chồng chị trở về Việt Nam và trực tiếp yêu cầu về vấn đề này cũng như chứng minh cơ sở để giành lại quyền nuôi con của mình.

Về thủ tục thay đổi người nuôi con
Chị có thể tham khảo trong bài viết sau "Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn".