Câu hỏi: Nội dung câu hỏi: Dear Luật sư, Hiện tôi đang gần hết giai đoạn thử việc cho công việc hiện tại (2 tháng). Và gần tới ngày ký hợp đồng chính thức với công ty thì Nhân sự yêu cầu tôi ký 1 bản cam kết (chưa hề nói với tôi lần nào kể từ ngày tôi bắt đầu nhận việc tới nay) với nội dung : "nếu thôi việc trước thời hạn 3 năm sẽ phải hoàn trả chi phí tuyển dụng và đào tạo".

Tôi đã trao đổi với Nhân sự thì lý do được đưa ra là : 1/ Làm việc 3 năm vì theo chu trình làm việc năm thứ 1 là học tập, năm 2 là đóng góp, năm 3 là phát triển. Do đó 3 năm mới đủ để đóng góp với công ty. 2/ Ngoài ra, "trong năm thứ 1 làm việc với công ty tôi không được hưởng chế độ nghỉ phép có lương" vì lý do là chưa có đóng góp gì cho công ty. 3/ Vì khi tuyển tôi vô theo kênh tuyển qua một công ty việc làm khác nên tôi phải chịu trách nhiệm hoàn trả chi phí tuyển dụng. Tuy nhiên, việc tuyển qua kênh nào là do công ty lựa chọn chứ tại sao người lao động như tôi phải chịu trách nhiệm bồi hoàn? Và khi tuyển tôi vô cũng chưa bao giờ nói với tôi về vấn đề này. 4/ Đối với chi phí đào tạo, công ty không đưa ra vì cho tới hiện nay vẫn chưa hề có 1 chương trình đào tạo nào cả. Hiện tôi không biết Luật lao động có đề cập tới những vấn đề này hay không? Kính nhờ Luật sư giúp tôi.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, chúng tôi đưa ra tư vấn cho ban như sau:

Thứ nhất, về chi phí đào tạo

Theo quy định tại Điều 62 Bộ luật lao động về hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động, người lao động và chi phí đào tạo nghề:

“1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động”
.

Để xác định trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo của bạn cho công ty thì cần căn cứ vào việc giữa bạn và công ty có ký kết hợp đồng đào tạo nghề nào không và trong hợp đồng đào tạo có quy định về trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo của NLĐ như thế nào? Thông thường khi ký hợp đồng đào tạo sẽ có điều khoản quy định về nghĩa vụ của NLĐ phải làm việc cho NSDLĐ trong một khoảng thời gian nhất định, nếu vi phạm sẽ có trách nhiệm bồi thường.

Nếu như giữa bạn và công ty không ký hợp đồng nào về đào tạo nghề thì công ty không được phép coi thời gian làm việc một năm đầu là thời gian đào tạo và bạn phải trả chi phí đào tạo nếu nghỉ việc, trừ trường hợp trong hợp đồng lao động có thỏa thuận khác.

Thứ hai, Về chi phí tuyển dụng

Theo Điều 6, Nghị định 03/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Bộ luật lao động về việc làm thì việc tuyển người lao động được thực hiện như sau:

- Người sử dụng lao động có quyền trực tiếp hoặc thông qua tổ chức dịch vụ việc làm, doanh nghiệp cho thuê lại lao động để tuyển người lao động Việt Nam;

- Người lao động có quyền trực tiếp với người sử dụng lao động hoặc đăng ký tại tổ chức dịch vụ việc làm để tìm việc làm.

Và theo điều 7, Nghị định 03/2014/NĐ-CP thì chi phí tuyển dụng được xác đinh:

“6. Người sử dụng lao động chi trả các chi phí cho việc tuyển lao động và được hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh các khoản chi phí sau đây:

a) Thông báo tuyển lao động;

b) Tiếp nhận, quản lý hồ sơ đăng ký dự tuyển lao động;

c) Tổ chức thi tuyển lao động;

d) Thông báo kết quả tuyển lao động.

Trường hợp tuyển lao động thông qua tổ chức dịch vụ việc làm thì người sử dụng lao động phải thanh toán tiền phí dịch vụ việc làm về tuyển lao động cho tổ chức dịch vụ việc làm theo quy định của pháp luật
”.

Theo bạn trình bày, khi công ty tuyển bạn là theo kênh tuyển qua một công ty việc làm và công ty bạn lựa chọn việc tuyển qua kênh nào nên công ty bạn có trách nhiệm chịu chi phí tuyển dụng và thanh toán tiền phí dịch vụ việc làm về tuyển lao động cho tổ chức dịch vụ việc làm theo quy định của pháp luật.

Thứ ba, về việc nghỉ phép hàng năm

Việc nghỉ phép hưởng lương được căn cứ theo quy định tại khoản 1 - Điều 111 Bộ Luật lao động 2012 như sau:

"1. Người lao động có đủ 12 tháng làm việc cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:

a) 12 ngày làm việc đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường";

Người lao động có dưới 12 tháng làm việc thì thời gian nghỉ hằng năm được tính theo tỷ lệ tương ứng với số thời gian làm việc (Điều 114 BLLĐ)

Do đó, nếu bạn chưa làm việc đủ 12 tháng thì chưa đủ điều kiện nghỉ hằng năm được tính tương ứng với thời gian bạn đã làm việc cho công ty.