Câu hỏi: Hành vi bạo lực gia đình sẽ bị xử lý như thế nào? Khi nào hành vi đó cấu thành tội phạm hình sự? Người bị hại cần phải làm thế nào để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn
: Em chào Luật sư ạ. Em có vài điều sau đây nhờ Luật sư tư vấn giúp em ạ. Nhà em có 1 người anh từ rất lâu rồi anh ấy hay bạo lực gia đình và đánh mẹ của em, đỉnh điểm là vào năm 2014 anh ấy đánh mẹ em và bạo hành chị em của em, rồi anh ấy bỏ nhà ra đi và đi ăn trộm bò bị phạt tù gần 2 năm. Ngày 30/4/2016 anh ấy ra tù và về nhà, được khoảng vài tháng anh ấy tiếp tục chơi bời rồi lại đánh mẹ của em, sau đó anh ấy bỏ nhà ra đi được 1 năm rồi lại trở về, nhà em cũng đã tha thứ lần này là rất nhiều lần rồi. Ngày 8/2/2018 này anh ấy tiếp tục đánh mẹ em, anh ấy dùng sức đè đầu của mẹ em xuống đất suýt ngạt thở chết, cũng may có hàng xóm can ngăn, lấy chai dầu lửa đổ tính đốt mẹ em và đánh bạt tai vào mặt mẹ, đánh vào đùi làm cho đùi sưng và bầm lên. Mẹ của em đang mang trong người căn bệnh tai biến mà anh còn dám đánh... Anh không phải là con người nữa rồi.

Sáng nay mẹ em xuống xã báo vụ việc thì công an xã nói là khi nào đánh bể đầu chảy máu thì mới giải quyết, chứ chưa bị gì thì không giải quyết, kêu mẹ em về làm đơn gửi lên thôn rồi ra tư pháp xã giải quyết. Nghe mẹ kể công an xã trả lời vậy khiến em rất bức xúc. Vì những vụ việc trước công an xã cũng nói mẹ em làm đơn ra hòa giải nhưng đâu cũng vào đó, chẳng giải quyết được gì cả. Trong khi đó thủ phạm là anh trai em cứ nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật, thích đánh mẹ em lúc nào thì đánh, tại sao công an không ngăn chặn ngay từ đầu mà lại chờ đến đánh nhau chảy máu, chết chóc mới giải quyết, em không chấp nhận được sự vô trách nhiệm của công an xã trước tính mạng của mẹ em.

Em mong Luật sư giúp em giải đáp và đưa anh trai em ra giải quyết thích đáng và không dung túng cho một người xem thường tính mạng người khác như anh trai của em. Em cảm ơn Luật sư nhiều lắm

Trả lời: Theo những gì bạn đã trình bày trên đây, có thể xác định hành vi của anh bạn là hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình, và hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 49 Nghị định 167/2013/NĐ-CP:

“Điều 49. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với hành vi đánh đập gây thương tích cho thành viên gia đình.

2. Phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình
;

b) Không kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị trong trường hợp nạn nhân cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc nạn nhân trong thời gian nạn nhân điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối
.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với các hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.
”

Điều 66 Nghị định 167/2013/NĐ-CP thì Trưởng công an xã có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành đối với hành vi bạo lực gia đình. Hành vi của anh bạn hoàn toàn đủ cơ sở để bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định trên. Nên việc Công an xã trả lời vụ việc của gia đình bạn chưa nghiêm trọng đến mức để xử lý hành chính là không phù hợp với quy định của pháp luật. Trường hợp Công an xã từ chối xử lý bạn có thể khiếu nại hành vi hành chính này.

Trường hợp anh bạn tiếp tục có hành vi bạo lực với mẹ bạn thì có thể xem xét các yếu tố cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015.

Nếu phạm tội thuộc Khoản 1 Điều này thì anh bạn có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

“
1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên;

......

d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Phạm tội đối với 02 người trở lên;

e) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

g) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng mình, thầy giáo, cô giáo của mình;

....”

Vậy, nếu thuộc Khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 thì đây được xác định là vụ án có thể khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Theo đó, mẹ bạn hoặc chị gái bạn cần có đơn yêu cầu khởi tố gửi đến cơ quan điều tra theo quy định tại Khoản 1 Điều 153 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Trường hợp sau khi giám định sức khỏe mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên thuộc các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7 Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 thì không thể khởi tố theo yêu cầu của người bị hại nữa. Theo đó, bạn có thể tố giác tội phạm theo quy định tại Khoản 1 Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Từ những thông tin bạn tố giác, cơ quan điều tra sẽ kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định khởi tố vụ án hình sự; không khởi tố vụ án hình sự hay quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố (theo Khoản 1 Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).

Còn đối với hành vi của công an xã khi giải quyết vụ việc này đã vi phạm Khoản 3 Điều 146 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm:

“
3. Công an phường, thị trấn, Đồn Công an có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Công an xã có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, lấy lời khai ban đầu và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.
”