Câu hỏi: Hợp đồng vay tài sản là gì? Bên vay không trả đúng hạn thì bên cho vay có quyền gọi điện nhắc nợ người thân, bạn bè không? Luật Minh Gia giải đáp thắc mắc liên quan đến hợp đồng vay tài sản qua tình huống sau đây:

1. Luật sư tư vấn về vấn đề vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Hợp đồng vay tài sản là một loại hợp đồng thông dụng trong đời sống thường ngày. Hiện nay, hợp đồng vay tín dụng giữa tổ chức tín dụng với cá nhân/tổ chức cũng được giao kết phổ biến để đáp ứng nhu cầu của bên vay. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện hợp đồng, nhiều cá nhân/tổ chức gặp khó khăn trong việc thanh toán khoản vay dẫn đến việc người thân, bạn bè bị tổ chức tín dụng gọi điện làm phiền, quấy rối liên tục, thậm chí là đe dọa mặc dù người đó không có nghĩa vụ phải trả số tiền vay. Vấn đề này rất cần đến sự điều chỉnh của pháp luật.

Do đó, nếu bạn có thắc mắc liên quan đến pháp luật Dân sự nói chung và hợp đồng vay tài sản nói riêng, bạn cần tham khảo các quy định của Bộ luật dân sự 2015 hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia, luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Trường hợp bạn không có thời gian tìm hiểu hoặc không có luật sư riêng, bạn hãy liên hệ Luật Minh Gia để chúng tôi giải đáp và hướng dẫn các phương án cụ thể.

Để được hỗ trợ, tư vấn pháp lý về các vấn đề liên quan đến hợp đồng vay tài sản bạn hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi
để được tư vấn.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo tình huống chúng tôi tư vấn sau đây để có thêm kiến thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2. Nhân viên thu nợ gọi điện làm phiền, đe dọa yêu cầu trả nợ thay làm thế nào?

Hỏi:

Chào mấy anh/chị luật sư! Em có người bạn vay tín dụng bên Ngân hàng X, mượn 30.000.000đ trả trong vòng 36 tháng. Lúc đầu vay có ghi thêm số điện thoại của bạn bè, và cô ta đã ghi số của em. Bạn em đã trả nhưng chưa trả hết còn 18 triệu đồng trong vòng 12 tháng nữa, do chưa thanh toán hay trả chậm sao mà phía ngân hàng cứ đến ngày đều gọi vào số điện thoại của em, lúc em không có nghe máy, lúc em nghe và có nói với họ em chỉ là bạn bè học chung, bây giờ ít liên lạc nữa, ai mượn thì đòi người đó, tôi không phải là người thân của cô ta, và thái độ nói chuyện của họ dùng những lời xúc phạm, và nói nếu cô ta không trả thì em phải là người trả dùm. Vậy cho em hỏi:

1. Trong trường hợp này em có bị phía ngân hàng kiện ra tòa không? Và ngân hàng có bắt em là người phải trả số nợ của bạn em khi cô ta không có khả năng chi trả?

2. Bây giờ em muốn thông tin của em (như số điện thoại) ngân hàng sẽ không gọi điện làm phiền em nữa thì phải làm sao ạ? Mong mấy anh/chị luật sư xem và hồi âm email cho em ạ.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Với câu hỏi của bạn, chúng tôi tư vấn như:

Thứ nhất, liên quan đến vấn đề xác định người có nghĩa vụ trả nợ ngân hàng:

Căn cứ thông tin bạn cung cấp, người bạn của bạn có một
hợp đồng vay tài sản
, cụ thể là hợp đồng vay tín dụng với Ngân hàng X, số tiền vay là 30 triệu đồng trả trong vòng 36 tháng. Trong trường hợp này, chủ thể xác lập hợp đồng với ngân hàng là người bạn của bạn, vì vậy mọi vấn đề liên quan đến hợp đồng vay tín dụng thì chủ thể đã xác lập hợp đồng phải có nghĩa vụ thực hiện, trừ trường hợp trong hợp đồng có thỏa thuận khác.

Theo đó, người bạn của bạn có nghĩa vụ phải trả số tiền vay trên căn cứ Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015:

“Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

…

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Như vậy, người bạn của bạn có nghĩa vụ thanh toán tiền theo thời hạn, địa điểm và mức tiền được quy định trong hợp đồng, nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả. Trường hợp người bạn của bạn gặp khó khăn dẫn đến mất khả năng thanh toán thì có thể thỏa thuận với Ngân hàng X về việc gia hạn thời hạn trả nợ, cam kết bồi hoàn tiền nợ và bồi thường chi phí chậm trả. Nếu người bạn của bạn không trả tiền thì Ngân hàng X có quyền khởi kiện tại Tòa án cấp quận/huyện nơi người bạn của bạn cư trú theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

Mặt khác, người bạn của bạn ghi số điện thoại bạn bè là số của bạn nhưng bạn chỉ là bạn học cùng lớp, cũng không có thỏa thuận về vấn đề
bảo lãnh
nên bạn không có nghĩa vụ trả nợ thay người bạn của bạn nếu người đó không có khả năng trả số tiền 18 triệu đồng còn lại và phía Ngân hàng X cũng không có quyền khởi kiện yêu cầu bạn trả số tiền đó. Bạn chỉ có nghĩa vụ trả tiền vay nếu bạn cam kết với bên Ngân hàng X sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho người bạn của bạn trong trường hợp đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà người đó không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ theo quy định tại Điều 335 Bộ luật Dân sự 2015 về biện pháp bảo đảm bảo lãnh.

Thứ hai, liên quan đến vấn đề đôn đốc, thu hồi nợ của ngân hàng:

Bạn cung cấp thông tin rằng phía Ngân hàng X hàng ngày gọi điện thoại nhắc nợ bạn và yêu cầu bạn trả nợ thay, vấn đề này pháp luật quy định tại khoản 7 Điều 1 Thông tư 18/2019/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam:

“đ) Biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ phù hợp với đặc thù của khách hàng, quy định của pháp luật và không bao gồm biện pháp đe dọa đối với khách hàng, trong đó số lần nhắc nợ tối đa 05 (năm) lần/01 (một) ngày, hình thức nhắc nợ, thời gian nhắc nợ do các bên thỏa thuận trong hợp đồng cho vay tiêu dùng nhưng phải trong khoảng thời gian từ 7 (bảy) giờ đến 21 (hai mươi mốt) giờ; không nhắc nợ, đòi nợ, gửi thông tin về việc thu hồi nợ của khách hàng đối với tổ chức, cá nhân không có nghĩa vụ trả nợ cho công ty tài chính, trừ trường hợp có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; bảo mật thông tin khách hàng theo quy định của pháp luật;”.

Như vậy, theo quy định trên thì Ngân hàng X không được phép đòi nợ, nhắc nợ bạn - người không có nghĩa vụ trả nợ thay người bạn của bạn.

Trường hợp nhân viên ngân hàng có hành vi quấy rối, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của bạn thì hành vi đó có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại điểm g Khoản 3 Điều 102 Nghị định 15/2020/NĐ-CP:

“Điều 102. Vi phạm quy định về lưu trữ, cho thuê, truyền đưa, cung cấp, truy nhập, thu thập, xử lý, trao đổi và sử dụng thông tin

...

3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

...

g) Cung cấp, trao đổi, truyền đưa hoặc lưu trữ, sử dụng thông tin số nhằm đe dọa, quấy rối, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác;

…”

Theo đó, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình và để chấm dứt hành vi làm phiền, quấy rối, đe dọa của ngân hàng bạn có thể trình báo hành vi vi phạm của ngân hàng đến Chánh Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông để yêu cầu xem xét xử phạt vi phạm hành chính về vấn đề này.