Câu hỏi: Kính chào Công ty Luật Minh Gia! nhờ giải đáp về chế độ thai sản khi có người lao động có 2 sổ bảo hiểm xã hội như sau: 1. Có 1 đồng chí giáo viên trường em trước đây là hợp đồng không tham gia bảo hiểm xã hội. Nhưng đến tháng 12/2017 bắt đầu được tham gia đóng bảo hiểm, đồng thời đồng chí lại nghỉ thai sản từ tháng 12/2017. Vậy đồng chí có được hưởng chế độ thai sản không? Thủ tục báo tăng giảm như nào cho hợp lý?

2. Một giáo viên nghỉ thai sản từ ngày 11/5-10/11/2017,do sức khoẻ yếu xin nghỉ dưỡng sức từ ngày4/12-8/12/2017.Ngày 13/12/2017 đơn vị làm hồ sơ dưỡng sức nộp cq BHXH.Đến ngày 30/12 BHXH trả lại hồ sơ với lý do”chưa hưởng thai sản trong vòng 30 ngày (4/12-8/12/2017)”.Đơn vị có đến hỏi lý do vì sao thì bảo nộp muộn,sau đó thêm lý do là số sổ bh trước đây nghỉ thai sản là 1 số,sau khi đồng bộ hoá thì lại là 1 số sổ khác,nên phần mềm không chấp nhận làm được. Vậy e xin công ty giải đáp e 2 vấn đề:

- Em thời gian nghỉ của người lao động và thời gian em nộp hồ sơ có bị muộn không? Nếu muộn có hướng giải quyết nào không để người lđ không bị thiệt?

- Là việc thay đổi số sổ bh không làm thanh toán được lỗi do đơn vị nào? Kính mong Luật sư giải đáp sớm giúp qua mail này. Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tới Công ty Luật Minh gia chúng tôi, vấn đề bạn đưa ra chúng tôi tư vấn như sau:

Trường hợp 1:
Căn cứ Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định:

"Điều 31. Điều kiện hưởng chế độ thai sản

1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

...

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

3. Người lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

4. Người lao động đủ điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này mà chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì vẫn được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại các Điều 34, 36, 38 và khoản 1 Điều 39 của Luật này."

Như vậy, trường hợp thời điểm giáo viên này tham gia bảo hiểm xã hội trùng với thời điểm nghỉ thai sản thì sẽ không được hưởng chế độ thai sản theo quy định pháp luật nêu trên.

Trường hợp 2:
Căn cứ khoản 4 Điều 46 Quyết định số 595/QĐ-BHXH ngày 14 tháng 4 năm 2017 quy định:

"...4. Một người có từ 2 sổ BHXH trở lên ghi thời gian đóng BHXH không trùng nhau thì cơ quan BHXH thu hồi tất cả các sổ BHXH, hoàn chỉnh lại cơ sở dữ liệu, in thời gian đóng, hưởng BHXH, BHTN của các sổ BHXH vào sổ mới...."

Như vậy
,
do giáo viên này có số sổ bảo hiểm trước đây nghỉ thai sản là 1 số, sau khi đồng bộ hoá thì lại là 1 số sổ khác. Mà
theo quy định thì một người lao động không được phép có từ 2 quyển sổ bảo hiểm xã hội trở lên. Nếu có trên 2 quyển thì phải làm thủ tục gộp những quyển sổ đó lại. Trong quá trình gộp sổ nếu:

+ Không trùng thời gian đóng bảo hiểm xã hội thì người sử dụng lao động hoàn thiện hồ sơ và nộp lên cơ quan bảo hiểm để gộp sổ cho người lao động.

+ Có thời gian đóng trùng bảo hiểm xã hội thì người lao động lựa chọn 01 sổ bảo hiểm xã hội để tiếp tục ghi quá trình đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp hoặc giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp. 01 sổ bảo hiểm còn lại cơ quan bảo hiểm sẽ tiến hành thu hồi.

Hồ sơ gộp sổ BHXH cho người lao động tại nơi làm việc

Về hồ sơ để gộp sổ thì căn cứ Điều 29 Quyết định số 959/QĐ-BHXH về cấp lại sổ BHXH, đổi, điều chỉnh thông tin trên sổ BHXH, thẻ BHYT có quy định:

“1. Cấp lại sổ BHXH do mất, hỏng, thay đổi số sổ, gộp sổ BHXH

1.1. Thành phần hồ sơ:

a) Tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS);

b) Sổ BHXH đã cấp.

1.2. Số lượng hồ sơ: 01 bộ”.

Như vậy
, để gộp sổ bảo hiểm xã hội giáo viên này cần 2 loại giấy tờ sau:

+) Tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham gia BHXH;

+) Hai sổ BHXH đã cấp.

Về lỗi, Căn cứ khoản 3 Điều 47 Bộ luật Lao động thì khi chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng có nghĩa vụ như sau:

“Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động
.”

Như vậy
, khi nghỉ việc thì bên sử dụng lao động phải có trách nhiệm chốt và trả sổ bảo hiểm xã hội cho giáo viên này. Trong trường hợp, giáo viên này nghỉ việc ở nơi làm việc trước đây trái với quy định của pháp luật thì trên thực tế vì muốn buộc người lao động phải bồi thường các khoản chi phí và các thiệt hại mà người lao động gây ra mà bên sử dụng lao động có thể sẽ không chốt và trả sổ cho giáo viên. Mặt khác, khi giáo viên chuyển sang làm tại nơi làm việc mới, giáo viên phải chốt sổ ở nơi làm việc cũ để tiếp tục đóng BHXH ở nơi làm việc mới nhằm đảm bảo quyền lợi của giáo viên này.