Câu hỏi: Chào luật sư! Qua tìm hiểu tôi có biết luật sư tư vấn luật qua Email, qua đây tôi mong luật sư tư vấn giúp tôi một vấn đề về tranh chấp vay tài sản như sau: Khoảng năm 1999 bố tôi có lấy với chú ruột tôi là 9 triệu đồng, đến năm 2005 bố tôi mất do mắc bệnh. Được khoảng 3 năm sau khi bố tôi mất thì chú tôi về đòi tách bìa miếng đất anh em tôi đang ở mà không thấy có giấy tờ mua bán đất với bố tôi.

Gần đây chú tôi tự định giá 5m2 đất anh em tôi đang ở là 40 triệu/mét vuông và đòi chúng tôi không trả đất thì phải trả số tiền là 2 trăm triệu đồng. Luật sư cho tôi hỏi chú tôi làm như vậy là đúng hay sai? Và trong trường hợp này thì chú tôi có đủ điều kiện để khởi kiện chúng tôi không? Mong luật sư tư vấn sớm giúp tôi . Tôi xin cảm ơn!

Trả lời: Theo như thông tin bạn cung cấp thì chúng tôi hiểu là năm 1999 bố của bạn có vay của chú ruột bạn 9 triệu đồng tiền mặt. Hiện tại, bố của bạn đã mất và chú của bạn muốn gán nợ mảnh đất 5m2 của anh em bạn hoặc nếu anh em bạn không đồng ý gán nợ mảnh đất thì phải trả 200 triệu đồng.

Do đó, bạn có thể giải quyết theo hướng sau:

Thứ nhất,
yêu cầu chú bạn đưa ra giấy tờ, căn cứ chứng minh khoản tiền vay giữa hai người. Trường hợp nếu có hợp đồng vay tiền thì cần xác định xem trong đó có quy định thời hạn phải trả và mức lãi suất hay không? Giả sử trường hợp có lãi suất thì mức lãi suất sẽ được tính theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

“Điều 468. Lãi suất

1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.”.

Từ quy định trên, gia đình bạn có thể xác định số tiền phải trả cho chú của bạn.

Thứ hai,
về việc chú bạn đòi tách mảnh đất

Căn cứ theo Điều 466 Bộ luật dân sự2015 quy định nghĩa vụ trả nợ của bên vay:

“Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Theo quy định này khi vay tiền thì phải trả lại bằng tiền trừ trường hợp hai bên có sự thỏa thuận khác. Ở đây, chú bạn không đưa ra được giấy tờ liên quan đến việc mua bán đất hay dùng mảnh đất để thanh toán thay cho số tiền cần trả nên yêu cầu tách đất là không có căn cứ.