Câu hỏi: Kính gửi quý công ty,Hiện nay em đang làm cho một công ty kinh doanh thiết bị y tế. Công ty yêu cầu giữ bằng của nhân viên khi ký hợp đồng, do mới ra trường còn bỡ ngỡ chưa nắm được tầm quan trọng của việc này, em đã để công ty giữ bằng và ký hợp đồng có thời hạn 02 năm. Em mới làm được 05 tháng. Do công việc không phù hợp (bị chèn ép nhiều) nên em muốn xin nghỉ nhưng công ty yêu cầu phải bồi thường hợp đồng sau đó mới trả bằng (điều này đã có trong hợp đồng lao động nhưng không có 1 con số cụ thể, chỉ yêu cầu bổi thường 05 tháng lương và chi phí tuyển dụng + đào tạo nhân viên mới cùng tất cả các khoản trợ cấp của công ty em nhận được trong thời gian làm việc ở đây (ví dụ: chi phí đi lại, thưởng doanh thu hàng tháng,...) Vậy có cách nào để em có thể lấy lại được bằng không ạ? Và em có phải bồi thường những khoản nêu trên không ạ? Đồng thời công ty chỉ đóng bảo hiểm cho người ký hợp đồng từ 02 năm trở lên nên em đã ký 02 năm, tuy nhiên mức bảo hiểm công ty đóng cho nhân viên không theo quy định của nhà nước . Luật sư có thể tư vấn giúp em trường hợp này được không ạ? Em xin chân thành cảm ơn ạ!

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề bồi thường sau khi chấm dứt hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động là văn bản thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, trong đó quy định điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động. Hợp đồng lao động được ký kết theo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, phù hợp với các quy định của pháp luật lao động. Theo đó, bạn có quyền chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn với công ty (trên cơ sở thỏa thuận giữa hai bên), nếu hai bên không thể thỏa thuận được về việc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn mà bạn vẫn muốn nghỉ việc thì sẽ thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, trường hợp này bạn sẽ phải bồi thường cho công ty theo thỏa thuận của hợp đồng lao động mà trước đó hai bên đã ký kết.

Tuy nhiên, theo quy định của bộ luật lao động thì những điều khoản trong hợp đồng lao động phải phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Do đó, căn cứ theo quy định của điều 43 Bộ luật lao động 2012 thì người lao động chỉ phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động trong trường hợp được công ty cử đi đào tạo và được công ty hỗ trợ chi phí đào tào nghề, ngoài ra, những khoản phụ cấp như chi phí đi lại, thưởng doah thu hàng tháng… không nằm trong chi phí phải hoàn trả cho người sử dụng lao động. Việc công ty yêu cầu bạn phải hoàn trả những khoản chi phí trên là không phù hợp với quy định của pháp luật, cho nên bạn không phải hoàn trả chi phí này cho công ty. Cụ thể:

Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.

Thứ hai, về việc trả bằng cho người lao động

Căn cứ theo quy định tại điều 47 Bộ luật lao động 2012 về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động bao gồm:

Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

…

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

Theo quy định trên thì sau khi chấm dứt hợp đồng lao động với bạn công ty bạn sẽ có trách nhiệm chi trả những giấy tờ mà công ty đã giữ của bạn trong thời gian bạn làm việc.

Thứ ba, về việc đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động

Theo quy định điểm b khoản 1 điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 thì
Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng
thuộc trường hợp đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Do đó, việc công ty đưa ra quy định chỉ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động có thời hạn là 2 năm trở lên là không phù hợp với quy định của pháp luật. Do đó, trong trường hợp này bạn có thể làm đơn khiếu nại lên ban giám đốc công ty để xem xét. Trong trường hợp công ty không giải quyết được thì bạn có thể làm đơn trình bày vấn đề của mình lên phòng Lao động - thương binh và xã hội quận, huyện nơi công ty có trụ sở để yêu cầu giải quyết.