Câu hỏi: Khi mắc bệnh hiểm nghèo, người lao động thường mất rất nhiều chi phí để điều trị với mong muốn kéo dài sự sống. Chế độ bảo hiểm xã hội có vai trò hỗ trợ người lao động như thế nào? Vấn đề sẽ được giải đáp thông qua nội dung tư vấn sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Bố của tôi sinh năm 1965. Đã công tác tại trường cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc Giang và đã tham gia bảo hiểm xã hội từ năm 1999 đến nay. Mới đây gia đình phát hiện ông bị ung thư gan. Vậy bố tôi muốn được về hưu trước tuổi và hưởng chế độ tiền lương như thế nào là lợi nhất. Xin quý công ty bớt chút thời gian tư vấn cho gia đình tôi. Tôi xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp bố bạn sinh năm 1965 năm nay 59 tuổi và đã tham gia bảo hiểm xã hội hơn 25 năm. Như vậy, bố bạn chưa đủ tuổi để được hưởng lương hưu. Do vậy, để đảm bảo quyền lợi của bố bạn, chúng tôi chia thành các trường hợp sau:

Thứ nhất,
bố bạn có thể bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội chờ đủ tuổi hưởng lương hưu. Tuy nhiên, hiện tại bố bạn đang bị bệnh nặng, chúng tôi không khuyên khích giải pháp này.

Thứ hai,
bảo hiểm xã hội một lần. Do bố bạn mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư) nguy hiểm đến tính mạng nên  bố bạn có thể hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội của bố bạn, cứ mỗi năm được tính như sau (khoản 2 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014):

- 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;

- 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

Thứ ba,
hưởng lương hưu do suy giảm khả năng lao động:

“Điều 55. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động khi bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;

b) Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động khi bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

...”

Như vậy, bố bạn có thể làm thủ tục giám định mức độ suy giảm khả năng lao động, nếu mức độ suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì được nghỉ hưu trước tuổi.

Mức hưởng lương hưu do suy giảm khả năng lao động được quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 115/2015/NĐ-CP như sau:
“
2. Tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội được tính như sau

...

c) Lao động nam nghỉ hưu từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng được tính bằng 45% tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội theo bảng dưới đây, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội, được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại
Điều 55 của Luật này
được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.
”

Như vậy, bố bạn có thể lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội một lần hoặc thục hiện thủ tục để nghỉ hưu trước tuổi.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn - Công ty Luật Minh Gia