Câu hỏi: Gia đình tôi ba mẹ đều mất, có 8 người con, hiện tại 1 người con đã mất còn lại 7 người con (cha mất- người con (có chồng và hai con) mất rồi đến mẹ mất). Tôi muốn chuyển quyền sử dụng đất đang đứng tên của mẹ và ba (1 giấy tờ đứng tên mẹ, 1 giấy tờ đứng tên cha) cho tôi đứng tên vậy tôi phải làm những thủ tục gì?

Trả lời: 1.Về phân chia di sản thừa kế theo pháp luật:

Do cả cha và mẹ khi mất không để lại di chúc nên phần di sản thừa kế sẽ được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế theo điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015. Cụ thể:

“Điều 651.
Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
…..

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau”.

Theo quy định này thì mảnh đất của cha đều cho 8 người con và người mẹ. Sau đó 1 người con này chết nên 1/9 mảnh đất người này thừa kế từ cha sẽ chia thành 3 phần cho chồng và 2 con của người con này. Như vây, sau khi cha bạn mất bạn được hưởng 1/9 mảnh đất của cha để lại.

Tương tự như vậy, đối với mảnh đất của người mẹ, mẹ bạn mất không để lại di chúc nên mảnh đất của mẹ cũng chia theo pháp luật, chia đều cho 8 người con.Tuy nhiên, 1 người con chết trước khi người mẹ mất nên suất đất của người con đã chết đó  sẽ được thừa kế thế vị cho  2 con của người chết theo quy định  sau:

“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Như vậy, theo quy định thừa kế theo pháp luật bạn được chia 1/9 mảnh đất của bố và 1/8 mảnh đất của mẹ để lại.

2.  Vì di sản thừa kế của cha, mẹ được chia thừa kế theo pháp luật, bạn chỉ được hưởng một phần của từng mảnh đất đó nên nếu bạn muốn chuyển quyền sử dụng đất 2 mảnh đất của bố mẹ cho mình thì phải đáp ứng một trong hai trường hợp sau:
-
Trường hợp thứ nhất
,
những người đồng thừa kế còn lại có quyền từ chối nhận di sản thừa kế theo điều 620 Bộ luật dân sự năm 2015.

“
1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.

3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.”

Nếu không nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác thì  những người anh, em và cháu của bạn có thể từ chối việc nhận di sản thừa kế. Việc từ chối nhận di sản thừa kế phải được lập thành văn bản.

-
Trường hợp thứ hai
,
trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, những người đồng thừa kế còn lại tặng cho toàn bộ quyền hưởng di sản thừa kế của họ cho bạn. Bạn và những người đồng thừa kế còn lại thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại cơ quan công chứng.

3. Văn bản khai nhận di sản thừa kế

Sau đó, để hoàn tất thủ tục thì bạn cần tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo pháp luật. Việc khai nhận di sản thừa kế này bạn có thể công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế tại tổ chức công chứng bất kỳ trên địa bàn nơi có bất động sản.

* Hồ sơ khai nhận di sản thừa kế:

- Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu;

- Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở;

- Giấy chứng tử của bố bạn;

- Giấy tờ tùy thân của người nhận thừa kế;

- Giấy tờ chứng minh là người thừa kế duy nhất của người để lại di sản;

- Những giấy tờ khác (như giấy kết hôn, giấy khai sinh…)

Sau khi tiếp nhận hố sơ, cơ quan công chứng niêm yết công khai. Sau 15 ngày niêm yết mà không có khiếu naiij, tố cáo thì cơ quan công chứng thực hiện thủ tục chứng nhân văn bản khai nhận di sản thừa kế này.

4. Đăng ký sang tên quyền sử dụng đất

Bạn phải thực hiện đăng kí sang tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Văn phòng đăng kí quyền sử dụng đất thuộc Phòng tài  nguyên và môi trường huyện nơi có đất:

*  Hồ sơ đăng ký quyền sử dụng đất gồm:

+ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

+ Giấy tờ khác, như chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu của hai bên…

Thủ tục: Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất có trách nhiệm thẩm tra hồ sơ, gửi hồ sơ cho cơ quan quản lý đất đai thuộc Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Lưu ý:

Bạn chỉ có thể  thực hiện chuyển quyền sử dụng hai mảnh đất đứng tên cha và mẹ cho mình, nếu như tất cả đồng thừa kế còn lại (những người anh, em và cháu có quyền hưởng di sản thừa kế) tặng cho quyền hưởng di sản trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản tại cơ quan công chứng hoặc tất cả họ cùng từ chối nhận di sản.

Nếu như họ không thực hiện tặng cho quyền hưởng di sản thừa kế của họ hoặc không thực hiện các thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế thì bạn chỉ được chuyển quyền sử dụng phần đất mà bạn được chia thừa kế theo đúng quy định của pháp luật về chia thừa kế theo pháp luật.