Câu hỏi: Chào luật sư. Sau đây tôi có một số việc về việc bị mất sổ bảo hiểm xã hội nhờ luật sư giúp giùm.Trước đây tôi có làm việc ở một số công ty nhưng các công ty đó nói với tôi rằng không làm sổ BHXH, đợt vừa rồi tôi mang thai và nhờ người ta nộp BH thai sản và tôi nhờ người đó làm BHXH giùm.

Chị đó nói theo chứng minh nhân dân thì tôi đã có sổ BHXH cách đây mấy năm rồi. Thực sự tôi không biết công ty nào làm cho tôi để tôi có thể lấy sổ lại  ( nhưng cũng lâu rồi chắc công ty nào đó không giữ hoặc mất) thì tôi phải làm gì nếu có trường họp đó xảy ra. Tôi mong muốn có sổ BHXH của mình để nộp hàng tháng. Tôi rất mong luật sư tư vấn giúp dùm ạ. Tôi thật sự không biết về việc này.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi tới Công ty Luật Minh Gia, với tình hình của bạn chúng tôi xin được tư vấn như sau:

Theo thông tin bạn cung cấp thì trước đó bạn có làm việc ở nhiều công ty nhưng các công ty này không tham gia BHXH cho bạn thì theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội:

“Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:

Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:

>> Tư vấn quy định về cấp lại sổ bảo hiểm xã hội, gọi:
1900.6169

a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;

c) Cán bộ, công chức, viên chức;

d) Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;

đ) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;

e) Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;

g) Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

h) Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;

i) Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.

…”

Do đó,bạn có thể đối chiếu với trường hợp của bạn. Nếu thuộc một trong những trường hợp trên thì người sử dụng lao động bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội cho bạn. Mức đóng BHXH sẽ dựa trên mức lương được ghi nhận trên hợp đồng lao động. Những công ty không đóng BHXH cho bạn trước đó được xác định là hành vi trái quy định của pháp luật.

Ngoài ra, khi bạn chấm dứt hợp đồng lao động thì trách nhiệm của người sử dụng lao động được quy định theo khoản 3 Điều 47 Bộ luật lao động 2012 :

“Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.”

Như vậy, khi bạn chấm dứt hợp đồng với bên công ty thì công ty phải có trách nhiệm chốt sổ và trả lại sổ bảo hiểm xã hội cho bạn.

Hiện tại bạn muốn tham gia BHXH để có thể được hưởng chế độ thai sản, phát hiện ra trước đó có một công ty đã đóng BHXH cho bạn nhưng không xác định đó là công ty nào nên trong trường hợp này bạn cần phải liên hệ với bên cơ quan BHXH để xác định được công ty nào đã từng đóng BHXH cho bạn.

Nếu khi xác minh được thì bạn có thể yêu cầu công ty đó tiến hành chốt sổ và trả lại sổ cho bạn nhằm mục đích để có thể tiếp tục tham gia BHXH để hưởng chế độ thai sản.

Trong trường hợp công ty đó làm mất sổ bảo hiểm xã hội của bạn thì công ty sẽ bị xử phạt hành chính theo điều 28 Nghị định 95/2013/NĐ-CP:

"Điều 28. Vi phạm các quy định khác về bảo hiểm xã hội

2. Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng khi vi phạm với mỗi người lao động đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

…….

c) Làm mất mát, hư hỏng, sửa chữa, tẩy xóa sổ bảo hiểm xã hội."

Như vậy, đối với trường hợp phía công ty làm mất sổ bảo hiểm xã hội của bạn, bạn có quyền yêu cầu công ty phải tiến hành thủ tục cấp lại sổ bảo hiểm cho mình. Nếu công ty từ chối không thực hiện thủ tục cấp lại sổ bảo hiểm xã hội thì bạn có thể làm đơn gửi lên phòng lao động thương binh xã hội hoặc Tòa án nơi công ty đặt trụ sở để yêu cầu xem xét hành vi trên của công ty đó.