Câu hỏi: Gia đình tôi mua một mảnh đất 2224m2 năm 1990. Năm 2001 tôi có bán 680m2 cho hàng xóm. Và trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tôi là 2224m2. Tôi bán xong thì bên Ủy ban nhân dân không trả lại tôi sổ đỏ nữa. Và bây giờ, bên Ủy ban nhân dân lại bán dãn dân 724m2 đất nhà tôi. Bây giờ tôi phải làm sao mong quý công ty tư vấn giúp đỡ tôi. Và quyền sử dụng đất của tôi chỉ còn bản photo không có công chứng.

Trả lời: Điều 16 Luật đất đai 2013 quy định các trường hợp Nhà nước ra quyết định thu hồi đất, trưng dụng đất:

"1. Nhà nước quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng;

b) Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai;

c) Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người.

2. Nhà nước quyết định trưng dụng đất trong trường hợp thật cần thiết để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai."

Theo đó khi có quyết định thu hồi đất, trưng dụng đất, Nhà nước cần
"Thông báo quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai cho tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp"
(Khoản 3 Điều 28 Luật Đất đai). Bạn cần xem Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền đã ra thông báo về việc thu hồi đất để thực hiện việc dãn dân hay chưa? Nhà bạn đã được thông báo chưa? Nếu có quyết định thu hồi đất, trưng dụng đất của cấp có thẩm quyền mà gia đình bạn – bị ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp, không được thông báo về vấn đề này thì bạn có thể thực hiện việc khiếu nại đối với quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có trách nhiệm.

Tiếp theo, do bạn không nói cụ thể Ủy ban nhân dân cấp nào đã thu giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bạn. Vì vậy, chúng tôi có thể hiểu việc mua bán đất giữa hai bên thông qua Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của pháp luật. Vì vậy, Ủy ban nhân dân cấp xã là cơ quan đã giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bạn và đồng thời thực hiện việc bán đất dãn dân.

Theo Điều 66 Luật Đất đai về thẩm quyền thu hồi đất thì chỉ có Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Khoản 1) và Ủy ban nhân dân cấp huyện (Khoản 2) là cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất, cũng như Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Điều 105 Luật Đất đai). Vì vậy Ủy ban nhân dân cấp xã không có thẩm quyền thực hiện việc bán đất dãn dân.

Thứ ba, trong trường hợp không có quyết định thu hồi đất, trưng dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà Ủy ban nhân dân lại tự ý cầm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) của gia đình bạn, đồng thời bán dãn dân 724m2 đất mà không có sự thông qua của gia đình bạn. Như vậy, đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về đất đai theo Điều 12 Luật Đất đai về những hành vi bị nghiêm cấm:

"8. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định về quản lý đất đai.

…

10. Cản trở, gây khó khăn đối với việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật."

Qua tất cả các trường hợp trên, gia đình bạn có thể thực hiện việc khiếu nại, khiếu kiện về quyết định của Ủy ban nhân dân như sau (Điều 204 Luật Đất đai):

"1. Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai.

2. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính."

Trân trọng
!