Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp cá nhân vay nợ để thực hiện hoạt động kinh doanh nhưng do làm ăn thua lỗ dẫn đến phát sinh một số tranh chấp thì giải quyết thế nào? Cụ thể như sau:

Trước đây vợ chồng tôi có mua được một tài sản là một chiếc ghe gỗ (tải trọng 7 tấn, có đăng ký theo qui định), tải trong thực tế là 25 tấn, tên chủ phương tiện là chồng tôi. Vợ chồng tôi dùng chiếc ghe này để vận chuyển thuê, mua bán để sống. Trong quá trình làm ăn, hoạt động vận chuyển không có vốn để làm ăn, vì vậy, vợ chồng tôi đồng ý vay mượn nợ của hai người gồm: 1/ Chồng tôi đứng tên mượn của ông  L số tiền 30.000.000 đồng, có tính lãi suất. (có biên bản tòa án sơ thẩm). 2/ Tôi có vay mượn nợ của bà Lê K.T số tiền 30.000.000 đồng. Vợ chồng tôi có một tài sản chung là một chiếc ghe tải nêu trên, lấy chiếc ghe đang hoạt động, để làm tài sản trả nợ sau này. Trong quá trình làm ăn, gặp khó khăn, vợ chồng tôi mất khả năng hoàn trả nợ cho hai người (ông L và bà T). Đến ngày 19/09/2014, ông L đến nhà tôi lấy chiếc ghe tải của vợ chồng tôi đang sử dụng tốt. Việc ông L lấy tài sản là chiếc ghe với điều kiện trừ hết hai khoản nợ vay mượn của hai người (ông L, bà T). Tổng số tiền vay 60.000.000 đồng (đã trình bày ở tòa sơ thẩm). Vợ chồng tôi không có trình độ văn hóa, việc làm ăn không thuận lợi, thất bại. Vợ chồng tôi không còn khả năng trả nợ, không còn tài sản nào ngoài chiếc ghe, chưa hiểu biết về pháp luật, nên lấy chiếc ghe làm tài sản để làm tin cho hai bên chủ nợ. Sau khi ông L lấy chiếc ghe của tôi, ông đã bán và không thông qua tôi, đồng thời ông L không hoàn trả số tiền 30.000.000 đồng cho bà Lê K.T như đã thỏa thuận trong biên nhận. Năm 2016 Bà T hay tin ông L bán ghe, đã làm đơn khởi kiện tôi ở Tòa Án. Khi ông L biết bà T làm đơn khởi kiện tôi, ông L đã chủ động đến tìm tôi làm giấy nhận nợ thay tôi để khấu trừ cho bà T (số tiền 30.000.000 đồng tôi đã vay). Đồng thời ông L sẽ kêu bà T rút đơn khởi kiện tôi ở Tòa Án, với điều kiện tôi phải đưa cho ông thêm 5.000.000 đồng, ông nói sẽ giúp tôi, ông sẽ giàn xếp mọi chuyện ổn thỏa (có sự chứng kiến của ông Nguyễn Văn M). Gia đình tôi đang gặp khó khăn, tài sản mưu sinh duy nhất của gia đình đã bị ông L lấy trừ vào hai khoản nợ, mất hết tài sản, lúc đó tôi không thể xoay trở để có 5.000.000 đồng đưa liền cho ông L, nhưng vì tôi cũng mong muốn mọi chuyện được giải quyết ổn thỏa, nên cố gắng kiếm tiền đưa trước cho ông 2.000.000 đồng, nhưng sau khi ông L rút đơn khởi kiện của bà T thưa tôi ở Tòa Án và tôi được xóa nợ hoàn toàn thì tôi sẽ đưa ông 3.000.000 đồng. Nhưng sau khi ông nhận tiền của tôi thì không liên lạc với tôi nữa. Sau đó ngày 04/11/2016, Tòa án có tuyên bản án buộc tôi trả nợ vay cho bà T 30.000.000 đồng, và lãi suất 6.750.000 đồng. Vì ông L không giữ đúng lời hứa thỏa thuận, hoàn trả số tiền cho bà T nên tôi phải chịu phần tiền đó cộng với lãi suất. Tôi đã nộp đơn khởi kiện ông L để lấy lại phần tiền 30.000.000 đồng, mà ông đã thỏa thuận lúc lấy ghe. Nhưng Tòa án xử bác đơn của tôi, nay tôi không biết làm sao để lấy lại số tiền 30 triệu. Xin luật sư tư vấn giúp tôi.

Trả lời: Theo thông tin cung cấp thì trong quá trình làm ăn có thua lỗ và các bên đã thỏa thuận về việc ông L sẽ lấy chiếc ghe với để trừ hết hai khoản nợ vay mượn của hai người (ông L, bà T), mỗi người 30 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi lấy chiếc ghe, ông L lại không thực hiện đúng thỏa thuận rằng đưa cho bà T 30 triệu đồng.

Như vậy, vợ chồng chị có quyền yêu cầu Ông L trả cho bà T số tiền 30 triệu đồng hoặc yêu cầu ông L trả lại cho vợ chồng chị số tiền 30 triệu này. Tuy nhiên, để được chấp nhận yêu cầu thì vợ chồng chị cần phải có chứng cứ chứng minh về việc thỏa thuận “lấy ghe trừ nợ” này.

Thực tế thì vợ chồng chị đã yêu cầu Tòa án nhưng Tòa đã bác đơn, như vậy, cần phải xem xét các tài liệu, chứng cứ mà vợ chồng chị cung cấp cho Tòa án là gì? Có đủ chứng minh được bản chất vấn đề hay không? Bởi theo quy định của pháp luật thì Tòa án bác đơn trong trường hợp yêu cầu khởi kiện không có căn cứ.