Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Hỏi: Đầu tháng 4/2016, có một xe đông lạnh và một xe ô tô tham gia giao thông và xảy ra va chạm. Vì né xe ô tô, xe đông lạnh đã rẽ tay lái và đâm vào quán sửa xe trong lề đường làm 01 phụ nữ ngồi trước quán thiệt mạng tại chỗ.

Trong lúc mai táng, bên phía chủ nhà xe có tới và đưa 20 triệu để gia đình lo hậu sự (tài xế là người làm công)Nạn nhân có 3 con nhỏ, trong đó có 1 em chưa đủ 18 tuổi, chồng đã mất. Sau tai nạn, các em thành trẻ mồ côi. Cho em hỏi trong trường hợp này, gia đình nạn nhân cần làm các thủ tục gì để được bồi thường thỏa đáng? Bên nào chịu trách nhiệm (chủ xe hay  tái xế)? Mức bồi thường? có cần làm đơn gửi cơ quan công an hay không?Rất mong nhận được sự phản hồi từ phía các luật sư để giúp đỡ gia đình nạn nhân.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tư vấn đến công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi xin trả lời tư vấn như sau:

Điều 610 Bộ luật dân sự 2005 quy định về trường hợp bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm như sau:

“
1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng.

2. Người xâm phạm tính mạng của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá sáu mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định”.

Do đó, bên phía xe gây ra thiệt hại này phải bồi thường cho người bị thiệt hại với chi phí hợp lý cho việc mai táng, chi phí để bồi đắp tổn thất về tinh thần cho 3 người con của người bị thiệt hại. Hơn nữa, 3 người con của người bị thiệt hại đều còn nhỏ và chưa đủ 18 tuổi nên người có lỗi còn phải cấp dưỡng cho các cháu cho tới khi các cháu đủ 18 tuổi theo quy định về Đối tượng được cấp dưỡng tại điểm b tiểu mục 2.3 mục 2 phần II nghị quyết 03/2006
“Con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà cha, mẹ là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng”

Theo quy định của pháp luật dân sự về bồi thường thiệt hại, nếu chủ sở hữu ô tô giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng, thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại này không phụ thuộc vào việc chủ xe có mặt trên chuyến xe đó hay không mà dựa vào việc ai là người đang chiếm hữu, sử dụng chiếc xe đó.

Nếu người gây tai nạn là người được thuê lái xe và được trả tiền công thì lái xe này không phải là người chiếm hữu, sử dụng chiếc xe, mà chủ xe mới là người chiếm hữu, sử dụng, do vậy chủ xe phải là người bồi thường thiệt hại cho người bị tai nạn theo quy định tại điểm đ khoản 1 mục III Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Toà án Nhân dân tối cao. Xét trong trường hợp nếu bạn là chủ xe thì bạn phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bị tai nạn, trách nhiệm của người gây tai nạn chỉ được loại trừ trong trường hợp thiệt hại xảy ra do lỗi cố ý của người bị nạn hoặc thiệt hại xảy ra thuộc trường hợp bất khả kháng hay tình thế cấp thiết (Khoản 3 Điều 623 Bộ luật dân sự 2005. Còn nếu người gây tai nạn là người làm công theo hợp đồng thì việc xác định trách nhiệm giữa người gây tai nạn và chủ xe về việc bồi thường sẽ được áp dụng theo quy định trong hợp đồng lao động giữa hai bên.

Khi xảy ra tai nạn gây chết người thì người nhà nạn nhân nên báo công an để thực hiện việc xác minh thông tin, điều tra vụ việc. Nếu có dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự thì có thể khởi tố vụ án hình sự. Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại về nguyên tắc bồi thường là dựa trên sự thỏa thuận của các bên dựa trên mức độ lỗi và thiệt hại thực tế. Trong trường hợp 2 bên không tự thỏa thuận được mức bồi thường hợp lý thì có thể gửi đơn yêu cầu đến Tòa án nhân dân cấp huyện để được giải quyết.

Theo đó, về thủ tục khởi kiện yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại như sau:

Theo quy định tại khoản 6 Điều 25 và điểm a khoản 1 Điều 33 Bộ luật Tố tụng dân sự thì thẩm quyền giải quyết đối với trường hợp khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại của bạn được xác định là Tòa án nhân dân huyện nơi cư trú của bị đơn.

Như vậy, trong trường hợp muốn khởi kiện để yêu cầu bồi thường thiệt hại thì người bị hại có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện để được giải quyết. Theo đó hồ sơ cần nộp trong trường hợp của bạn gồm:

- Đơn khởi kiện (theo mẫu thống nhất);

- Các tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ kiện, giấy tờ xác minh thiệt hại về mặt sức khỏe, tính mạng;

- Giấy chứng minh nhân dân, hộ khẩu (bản sao có sao y) nếu là cá nhân;

- Bản kê các tài liệu nộp kèm theo đơn kiện (ghi rõ số bản chính, bản sao).