phamhoangf/legal-sft-dataset huggingface dataset:
Câu hỏi: Chào các cô chú ! Mong cô chú giúp đỡ và tư vấn cho cháu ạ : Mẹ cháu có mở 1 quán cafe bình dân. Và có thuê mặt bằng là 2 triệu đồng 1 tháng. Bán được 1 vài hôm thì trên phường có đề nghị phải làm giấy phép kinh doanh. Là mẹ cháu đứng tên chủ quán. Và sau đó do bận việc chăm em nhỏ 9 tháng tuổi nên mẹ có nhờ 1 người em gái họ ở quê lên để coi quán. Trong thời gian bán quán. Dì có nhận thêm nhân viên. Vì dì bán 1 mình không xuể. Có thoả thuận với mẹ cháu. Mẹ cháu cũng đồng ý nhận. Vì xin vào làm không đòi tiền lương mà chỉ cần ăn cơm thôi. Một hôm công an gọi vào là đã bắt được 3 người đang bán dâm ở 1 nhà nghỉ gần quán. Và khai là nhân viên của quán mẹ cháu.

Và kết quả công an nói mẹ là bị tội môi giới mại dâm. Nhưng thật sự mẹ cháu không biết. Và những người đó khai là đi bán dâm về là đưa tiền cho mẹ cháu . Nhưng mẹ cháu không hề cầm đồng tiền đó. Vì những người đó đi bán dâm về và đưa tiền cho em của mẹ. Cuối ngày thì em mẹ đưa lại tiền cho mẹ. Vì mẹ cháu đang có con nhỏ nên được tại ngoại. Còn em gái của mẹ đang tạm giam. Còn những người khác thì bị phạt hành chính. Và có thông tin là sắp ra toà. Mẹ cháu tham khảo và được biết thông tin là mẹ bị tội môi giới mại dâm và là khung 2 từ 5 đến 15 năm. Hiện tại cháu đang hoang mang lắm. Mong cô chú tư vấn cho cháu nên giúp mẹ thế nào ạ.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến Luật Minh Gia, chúng tôi tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Tại Khoản 1 Điều 328 Bộ luật hình sự 2017 quy định về tội mội giới mại dâm:
“Người nào làm trung gian dụ dỗ, dẫn dắt để người khác thực hiện việc mua dâm, bán dâm, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm…”

Khoản 7 Điều 2 Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm 2003 quy định: “
7. Môi giới mại dâm là hành vi dụ dỗ hoặc dẫn dắt của người làm trung gian để các bên thực hiện việc mua dâm, bán dâm
”.

Từ quy định pháp luật trên đây, cho thấy, người thực hiện hành vi môi giới mại dâm là người trực tiếp gọi gái mại dâm và gọi cho khách mua dâm để thực hiện mua bán dâm.

Theo như thông tin bạn đưa ra, mẹ của bạn không phải là người sắp xếp cho hành vi mua bán dâm thậm chí không hề biết tới việc này nên mẹ bạn sẽ không bị truy tố về tội môi giới mại dâm. Điều quan trọng đó là cần đưa ra chứng cứ chứng minh mẹ bạn không sắp xếp hành vi mua bán dâm, không hề biết tới các hoạt động mua bán dâm này. Bạn cho biết do mẹ bạn phải chăm sóc con nhỏ nên không thể quản lý cửa hàng và đã giao quyền quản lý cho dì của bạn. Từ việc mua bán, tuyển nhân viên đều do người dì này thực hiện. Các hoạt động kinh doanh của quán, mẹ bạn không quản lý mà chỉ nhận tiền bán hàng. Có thể dùng điều này để chứng minh mẹ bạn không biết về hoạt động mua bán dâm, không là đồng phạm với dì của bạn.

Để có thể đánh giá những tình tiết vụ án làm chứng cứ đưa ra trước tòa, bạn nên trực tiếp trao đổi với luật sư. Bạn có thể nhờ luật sư tư vấn hoặc tham gia tranh tụng trước tòa, như vậy sẽ bảo vệ được quyền lợi của mẹ bạn hiệu quả hơn là bạn hoặc mẹ bạn tự bào chữa.
Câu hỏi: Quy định về thời hiệu thi hành bản án hình sự

Trả lời: Theo quy định thì Thời hiệu thi hành bản án hình sự là thời hạn do Bộ luật hình sự quy định mà khi hết thời hạn đó người bị kết án không phải chấp hành bản án đã tuyên.

1. Tại điều 55 Bộ Luật hình sự 1999, sửa đổi bổ sung ngày 19/06/2009 thì Thời hiệu thi hành bản án hình sự được quy định cụ thể như sau:

A) Năm năm đối với các trường hợp xử phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc xử phạt tù từ ba năm trở xuống;

B) Mười năm đối với các trường hợp xử phạt tù từ trên ba năm đến mười lăm năm;

C) Mười lăm năm đối với các trường hợp xử phạt tù từ trên mười lăm năm đến ba mươi năm.

2. Thời hiệu thi hành bản án hình sự được tính từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật. Nếu trong thời hạn quy định trên đây người bị kết án lại phạm tội mới, thì thời gian đã qua không đựơc tính và thời hiệu tính lại kể từ ngày phạm tội mới.

Nếu trong thời hạn quy định người bị kết án cố tình trốn tránh và đã có lệnh truy nã, thì thời gian trốn tránh không được tính và thời hiệu tính lại kể từ ngày người đó ra trình diện hoặc bị bắt giữ.

3. Việc áp dụng thời hiệu đối với các trường hợp xử phạt tù chung thân hoặc tử hình, sau khi đã qua thời hạn mười lăm năm, do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyết định theo đề nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Trong trường hợp không cho áp dụng thời hiệu thì hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân, tù chung thân được chuyển thành tù ba mươi năm.
Câu hỏi: Tư vấn về tội làm nhục người khác

Trả lời: 1. Dấu hiệu pháp lý

-

Khách thể

là quan hệ nhân thân mà nội dung là quyền được tôn trọng và bảo vệ về nhân phẩm, danh dự của con người. Đối tượng tác động là con người.

-

Khách quan

: là hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác. Hành vi này có thể thực hiện bằng lời nói hoặc bằng hành động. Thông thường lời nói được sử dụng là lời nói có tính chất miệt thị, sỉ nhục người khác, hành động được sử dụng có tính chất bỉ ổi, sỉ nhục người khác.

- Chủ quan

:

Lỗi cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp

- Chủ thể

:

là người có năng lực TNHS và đạt độ tuổi từ 16 tuổi trở lên.

2.  Hình phạt

- Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:

+ Phạm tội nhiều lần;

+ Đối với nhiều người;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

+ Đối với người thi hành công vụ;

+ Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình.

- Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.
Câu hỏi: Tư vấn về tội cưỡng dâm

Trả lời: 1. Dấu hiệu pháp lý

- Khách thể

: là quan hệ nhân thân mà nội dung là quyền tự do tình dục của con người. Đối tượng tác động của tội phạm này là người phụ nữ lệ thuộc vào người phạm tội hoặc người phụ nữ đang trong tình trạng quẫn bách.

-

Khách quan

: Hành vi dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu.

+ Thủ đoạn mà người phạm tội sử dụng ở đây là bất kỳ thủ đoạn nào nhằm ép buộc nạn nhân phải miễn cưỡng giao cấu.

Trường hợp một người dùng thủ đoạn dụ dỗ, hứa hẹn khiến người phụ nứ lệ thuộc thuận tình giao cấu thì hành vi không cấu thành tội này.

- Chủ quan

: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp.

-

Chủ thể

: Thực tiễn xét xử loại tội này ởnước ta xác định chủ thể của tội phạm này là nam giới. Nữ giới chỉ có thể tham gia với vai trò là người đồng phạm như người tổ chức, người xúi giục hoặc người giúp sức.

2. Hình phạt

- Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

+ Nhiều người cưỡng dâm một người;

+ Cưỡng dâm nhiều lần;

+ Cưỡng dâm nhiều người;

+ Có tính chất loạn luân;

+ Làm nạn nhân có thai;

+ Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%;

+ Tái phạm nguy hiểm.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười tám năm:

+ Gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên;

+ Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;

+ Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.

- Cưỡng dâm người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này, thì bị xử phạt theo mức hình phạt quy định tại các khoản đó.

- Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.
Câu hỏi: Xét xử lưu động là gì, khi nào xét xử lưu động?

Trả lời: 1. Xét xử lưu động là gì?

Hiện nay chưa có văn bản pháp luật nào quy định hướng dẫn chi tiết về khái niệm, điều kiện… xét xử lưu động mà chỉ quy định về hai hình thức xét xử công khai và xét xử kín.

Tuy nhiên, xét theo thực tế xét xử tại Tòa án có thể đưa xét xử lưu động vào một dạng của xét xử công khai. Theo đó, việc xét xử lưu động là xét xử một cách công khai vụ án ngoài trụ sở của Tòa án, có thể là ở nhưng nơi rộng lớn như hội trường, sân vận động, chợ,… để mọi người dân cùng theo dõi. Việc xét xử lưu động về cơ bản vẫn thực hiện tương tự như những vụ án xét xử tại trụ sở của Tòa án.

Việc xét xử lưu động nhằm mục đích răn đe, giáo dục, tuyên truyền pháp luật đến người dân và thường được áp dụng đối với các vụ án hình sự như các vụ án liên quan đến ma túy, giết người, trộm cắp, gây rối trật tự công cộng…

2. Khi nào xét xử lưu động?

Tại Điều 255 VBHN Bộ luật Tố tụng hình sự 2021 quy định về các nội dung cơ bản của Quyết định đưa vụ án ra xét xử của Tòa án. Trong đó bao gồm:

“a) Ngày, tháng, năm ra quyết định; tên Tòa án ra quyết định; giờ, ngày, tháng, năm, địa điểm mở phiên tòa;

b) Xét xử công khai hay xét xử kín […]”

Ngoài ra, tại Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật 2012 có quy định như sau:

“1. Tòa án nhân dân các cấp thông qua công tác xét xử tại trụ sở, lựa chọn các vụ án thích hợp có tính giáo dục cao để tổ chức xét xử lưu động nhằm phổ biến, giáo dục pháp luật cho người tham dự phiên tòa và nhân dân.”

Như vậy, theo quy định, Tòa án là cơ quan có thẩm quyền quyết định hình thức xét xử và địa điểm xét xử vụ án hình sự. Do đó, việc có xét xử lưu động vụ án hình sự hay không? hay Khi nào xét xử lưu động? sẽ do Tòa án quyết định nếu thấy rằng cần thiết phải xét xử lưu động. Tuy nhiên, việc quyết định hình thức xét xử vụ án hình sự cần đảm bảo nguyên tắc được quy định tại Điều 25 VBHN Bộ luật Tố tụng hình sự 2021 như sau:

“Tòa án xét xử công khai, mọi người đều có quyền tham dự phiên tòa, trừ trường hợp do Bộ luật này quy định. Trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong, mỹ tục của dân tộc, bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc để giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng của đương sự thì Tòa án có thể xét xử kín nhưng phải tuyên án công khai.”

Trân trọng!
Câu hỏi: Tư vấn về tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng

Trả lời: Phân tích pháp lý

a) Cơ sở pháp lí:

Điều 179 Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)

1. Người nào trong hoạt động tín dụng mà có một trong các hành vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến bảy năm:

a) Cho vay không có bảo đảm trái quy định của pháp luật;

b) Cho vay quá giới hạn quy định;

c) Hành vi khác vi phạm quy định của pháp luật về cho vay trong hoạt động tín dụng.

2. Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng thì bị phạt tù từ năm năm đến mười hai năm.

3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc liên quan đến hoạt động tín dụng từ một năm đến năm năm.

b) Cấu thành tội phạm

Chủ thể đặc biệt là người có trách nhiệm đối với việc cho vay trong các tổ chức tín dụng.

Lỗi: cố ý

Hành vi khách quan:

- Cho vay không có bảo đảm theo quy định của pháp luật

- Cho vay quá giới hạn quy định của pháp luật

Ngoài ra còn có thể là các hành vi vi phạm khác tương tự 2 loại hành vi trên.

Hành vi cho vay trái với quy định của pháp luật về cho vay bị coi là tội phạm khi gây hậu quả nghiêm trọng. Đó là hậu quả thất thoát tiền của quỹ tín dụng, không thu hồi được.

c) Hình phạt

Khung cơ bản: phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến bảy năm

Khung tăng nặng thứ nhất: phạt tù năm năm đến mười hai năm khi gây hậu quả rất nghiêm trọng

Khung tăng nặng thứ hai: phạt từ từ mười năm đến mười hai năm khi gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng

Hình phạt bổ sung: cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc liên quan đến hoạt động tín dụng từ một năm đến năm năm.

Quy định pháp luật

Theo điều 179 Bộ Luật hình sự 1999, sửa đổi bổ sung ngày 19/06/2009 thì Tội vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng được quy định như sau:

1. Người nào trong hoạt động tín dụng mà có một trong các hành vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến bảy năm:

A) Cho vay không có bảo đảm trái quy định của pháp luật;

B) Cho vay quá giới hạn quy định;

C) Hành vi khác vi phạm quy định của pháp luật về cho vay trong hoạt động tín dụng.

2. Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng thì bị phạt tù từ năm năm đến mười hai năm.

3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc liên quan đến hoạt động tín dụng từ một năm đến năm năm.
Câu hỏi: Tội danh về tuyên truyền chống phá Nhà nước

Trả lời: 1. Dấu hiệu pháp lý

- Khách thể

: Tội phạm này xâm phạm đến sự thống nhất về tư tưởng chính trị trong xã hội qua đó de dọa sự vững mạnh của chính quyền nhân dân và chế độ  xã hội chủ nghĩa (XHCN).

- Mặt khách quan

được thể hiện qua các hành vi sau đây:

+ Tuyên truyền, xuyên tạc, phỉ bảng chính quyền nhân dân: Người phạm tội bằng lời nói hay việc làm truyền bá những tư tưởng phản động, xuyên tạc đường lối chính sách của đảng và nhà nước, gieo rắc sự nghi ngờ bất mãn với chế độ hoặc có lời nói, việc làm xúc phạm chính quyền.

+ Tuyên truyền những luận điệu chiến tranh tâm lý gây hoang mang cho nhân dân. Hành vi này tác động đến tư tưởng, tâm lý gây ra sự lo lắng, hoang mang trong quần chúng nhân dân. Các tin tức được người phạm tội đưa ra thường là các tin tức bịa đặt.

+ Làm, tàng trữ, lưu hành các lọai sách báo, tranh, ảnh có nội dung chống nhà nước CHXHCN Việt Nam ( In ấn, phát hành, cất giữ, phân phát những văn hóa phẩm có nội dung kích động chống đối chính quyền, xuyên tạc chế độ XHCN.

Các hành vi trên có khi được thực hiện công khai, có khi bí mật.

- Mặt chủ quan:

Lỗi cố ý trực tiếp và mục đích là chống nhà nước CHXHCN Việt Nam, làm giảm uy tín của chế độ XHCN.

2. Hình phạt

- Đối với trường hợp thông thường là từ 3 đến 12 năm.

- Từ 10 đến 20 năm được áp dụng cho trường hợp đặc biệt nghiêm trọng như sử dụng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, gây ra hậu quả nghiêm trọng…

3. Quy định pháp luật

Bộ luật Hình sự 2015 thì hành vi tuyên truyền chống Nhà nước được quy định cụ thể tại Điều 117 với tên gọi là tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

“Điều 117. Tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

1. Người nào có một trong những hành vi sau đây nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:

a) Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân;

b) Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân;

c) Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm gây chiến tranh tâm lý.

2. Phạm tội trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.”
Câu hỏi: Lãi suất cho vay bao nhiêu thì phạm tội cho vay lãi nặng

Trả lời: 1. Quy định về hợp đồng vay tài sản

Điều 463 Bộ luật dân sự 2015 quy định hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận của các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản của mình cho bên vay, bên vay nhận tài sản và có nghĩa vụ hoàn trả đúng tiền gốc, tiền lãi theo thời gian, phương thức… mà các bên đã thoả thuận.

Hợp đồng vay tài sản không bắt buộc phải công chứng, chứng thực và có thể được thể hiện qua nhiều hình như nhưng phổ biến nhất là lập hợp đồng cho vay bằng văn bản. Mặc dù hợp đồng vay tài sản là do các bên tự thoả thuận nhưng cũng cần tuân thủ theo các quy định pháp luật liên quan đặc biệt là vấn đề về tính lãi trong hợp đồng vay. Trên thực tế có nhiều trường hợp vi phạm về lãi suất dẫn đến các hậu quả về pháp lý, nhiều trường hợp còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Lãi suất cho vay bao nhiêu thì phạm tội cho vay lãi nặng

Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Lãi suất như sau:

“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.”

Theo đó, trong quan hệ vay dân sự các bên có thể thỏa thuận lãi suất trong hợp đồng nhưng tối đa là 20%/năm (tương đương 1,67%/tháng), trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá 20%/năm thì phần lãi suất vượt quá bị vô hiệu.

Điều 201 Bộ luật hình sự năm 2015 quy định về tội cho vay lãi nặng như sau:

“

Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất

quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

…”

Như vậy, cấu thành tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự gồm hai dấu hiệu:

- Lãi suất cho vay gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định tại bộ luật dân sự.

- Thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng (hoặc dưới 30.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm).

Mức lãi suất cho vay tối đa theo quy định trong Bộ luật Dân sự là 20%/năm. Như vậy đối với việc cho vay với lãi suất từ 5 x 20% = 100%/năm trở lên (tương đương 5 lần x 1,67%  = 8,35%/tháng) đồng thời thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên thì người cho vay có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay lãi nặng.
Câu hỏi: Vay nợ không có khả năng trả có phải đi tù không?

Trả lời: 1. Trách nhiệm trả nợ trong quan hệ vay tài sản?

Tại Điều 466 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay như sau:

“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Quan hệ vay tài sản là quan hệ được điều chỉnh bởi pháp luật dân sự, về nguyên tắc đã vay tiền thì bên vay có nghĩa vụ trả nợ cho bên cho vay đúng thỏa thuận. Trường hợp đã đến thời hạn trả nợ mà bên vay tiền không hoàn trả thì hành vi này được xác định là hành vi vi phạm pháp luật, lúc này bên cho vay có quyền khởi kiện dân sự đến Tòa án nhân dân để yêu cầu bên vay trả tiền. Việc bên vay có trả được tiền theo bản án của Tòa hay không còn tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, khả năng trả nợ và tài sản để thi hành án của bên vay.

2. Người vay nợ không trả được có bị đi tù không?

Như đã nêu trên, quan hệ vay tài sản là quan hệ được điều chỉnh bởi pháp luật dân sự tuy nhiên trong một số trường hợp việc vay tiền không trả có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong trường hợp bên vay tiền cố tình đưa ra thông tin gian dối để vay được tiền sau đó chiếm đoạt số tiền đó thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Trường hợp quan hệ vay tiền là quan hệ đúng theo thỏa thuận nhưng sau khi vay tiền bên vay có hành vi gian dối hoặc bỏ trốn hoặc có điều kiện để trả nhưng cố tình không trả nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc sử dụng số tiền vay vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả được nợ thì có thể bị truy cứu trách nhiệm về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 175 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Trong trường hợp vay tiền mà chưa có điều kiện trả thì để tránh rủi ro về hình sự, người vay tiền cần lưu ý không bỏ trốn, không trốn tránh nghĩa vụ, có điều kiện để trả thì nên hoàn trả trong khả năng của mình…

Trân trọng!
Câu hỏi: Lừa đảo bao nhiêu tiền thì bị truy tố?

Trả lời: 1. Lừa đảo bao nhiêu tiền thì bị truy tố?

Lừa đảo chiếm đoạt tiền, tài sản là hành vi vi phạm quy định pháp luật. Tuy nhiên, hành vi này chỉ bị coi là phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản khi thỏa mãn các dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

…”

Như vậy, có thể thấy để bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì phải đảm bảo các dấu hiệu sau:

- Cố tình đưa ra thông tin gian dối. Các thông tin gian dối thường được đưa ra từ đầu, có tính toán từ trước nhằm tạo sự tin tưởng của người bị hại, từ sự tin tưởng đó mà giao tài sản, tiền thuộc sở hữu của mình cho người phạm tội.

- Việc đưa ra thông tin gian dối này phải nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản.

- Số tiền chiếm đoạt phải từ 2.000.000 đồng trở lên. Trường hợp số tiền chiếm đoạt dưới 2.000.000 đồng thì người phạm tội vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp được liệt kê từ điểm a đến điểm d nêu trên.

Như vậy, về cơ bản, người nào từ 16 tuổi trở lên cố ý thực hiện hành vi lừa đảo với mục đích chiếm đoạt tài sản mà số tiền có giá trị từ 02 triệu đồng trở lên thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp ngoại lệ truy cứu trách nhiệm hình sự khi số tiền chiếm đoạt dưới 02 triệu đồng (nêu trên).

2. Khi bị lừa đảo thì nên làm gì?

Theo quy định hiện hành, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị xử lý hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi. Do đó, nếu không may bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trước hết, bạn cần bình tĩnh và lưu lại những bằng chứng liên quan đến hành vi vi phạm này. Ví dụ như: thông tin của đối phương (người thực hiện hành vi lừa đảo), biên lai chuyển khoản, tin nhắn trao đổi, …

Sau đó, bạn có để đến trình báo trực tiếp hoặc làm đơn trình báo, đơn tố giác tội phạm đến Cơ quan cảnh sát điều tra – Công an cấp huyện nơi bạn cư trú. Đồng thời, bạn nên cung cấp những chứng cư mà mình thu thập được cho cơ quan chức năng để hỗ trợ quá trình điều tra hành vi vi phạm của đối tượng lừa đảo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn.

Trân trọng!