phamhoangf/legal-sft-dataset huggingface dataset:
Câu hỏi: : Chào luật sư. Luật sư tư vấn giúp tôi về vấn đề mà tôi đang băn khoăn. Vợ chồng tôi kết hôn được hai năm. Có một bé gái tám tháng tuổi. Do vợ chồng tôi xảy ra mâu thuẫn không thể sống chung được. Nay tôi muốn ly hôn mà chồng tôi không ký đơn. Tôi trc khi chưa lấy chồng có đi làm văn phòng nhưng từ khi có bầu tôi nghỉ ở nhà vì chuyển chỗ ở có bầu không xin được việc làm. Tôi sinh xong nay bé được tám tháng nhưng tôi cũng chưa đi làm vì không có người trông. Do ông bà nội mất hết nhà chỉ có hai vợ chồng nên một mình chồng tôi đi làm mở tiệm cơ khí làm tại nhà còn tôi vẫn phải ở nhà trông con. Vì vậy giờ tôi ly hôn liệu tôi có được quyền nuôi con không ạ. Cảm ơn luật sư mong sớm nhận được hồi âm ạ.

Trả lời: Điều 81, Luật HN & GĐ 2014 quy định về quyền trông non, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con sau ly hôn:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Theo quy định của pháp luật hôn nhân gia đình hiện nay, quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi được giao trực tiếp cho mẹ, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng hay giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Con bạn hiện nay được 8 tháng tuổi nên theo quy định bạn sẽ là người được trực tiếp giao nuôi dưỡng con. Nhưng bạn cần phải chứng minh bạn có điều kiện để trông nom nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục con bạn ví dụ như điều kiện về kinh tế, sức khỏe và thời gian bạn dành cho con để giáo dục, dạy dỗ con bạn,... Nếu bạn có đầy đủ các yếu tố và điều kiện để chứng minh quyền nuôi con thì bạn có quyền yêu cầu tới Tòa án xác định quyền nuôi dưỡng con của bạn.

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn HN & GĐ - Công ty Luật Minh Gia.
Câu hỏi: Em sinh năm 1989, em mới lấy chồng từ tháng 03/2016 đến nay đã được hai bé trai, một bé được gần 28 tháng và một bé được hơn 9 tháng ạ. Sau khi lấy chồng em ở nhà chồng cùng bố mẹ chồng sinh hoạt chung. Nhưng do tính cách mẹ chồng em rất khó chịu, em cảm thấy rất stress khi sống chung mặc dù đã rất cố gắng để dung hòa trong suốt thời gian qua nhưng không thay đổi được và em cũng cảm thấy quá sức không chịu đựng được nữa. Hiện ba mẹ con em mới về bên nhà ông bà ngoại ở, còn chồng em ở nhà nội. Em tốt nghiệp đại học, khoa kế toán, hiện đang làm nhân viên kế toán của một siêu thị điện máy, mức lương hiện tại là 7 triệu, do em mới thay đổi công việc được 3 tháng, em xin về làm gần nhà để tiện chăm sóc con cái nên mức lương khởi điểm chưa cao, một tuần em được nghỉ một buổi, làm giờ hành chính. Chồng em tốt nghiệp cấp 3 đi học trường nghề, hiện tại là công nhân,mức lương phụ thuộc công việc nhiều hay ít tùy thời điểm,tháng nào nhiều việc đi làm suốt cả tháng 12 tiếng/ ngày không nghỉ ngày nào thì mức lương khoảng 7-8 triệu, khi ít việc nghỉ nhiều thì 4-5 triệu. Em muốn hỏi luật sư trong trường hợp xấu nhất mà vợ chồng em ly hôn, em muốn giành quyền nuôi hai con thì có được không ạ, và em phải làm gì để em được quyền chăm sóc nuôi dạy hai con của mình ạ?Rất mong được Luật sư xem xét tư vấn giúp trường hợp của em.Mong nhận được phản hồi của Luật sư sớm.Em xin chân thành cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Về quyền nuôi con khi ly hôn

Theo quy định tại Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014. Cụ thể:

Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Theo thông tin bạn cung cấp thì hiện nay cả 2 con của bạn đều dưới 36 tháng tuổi, sau khi ly hôn, bạn có một chỗ ở ổn định (ở nhà ngoại), có một công việc có thu nhập ổn định và chỉ làm giờ hành chính. Có thể thấy bạn có đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Do đó, theo khoản 3 Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình nêu trên thì khi bạn và chồng bạn ly hôn thì hai cháu được giao trực tiếp cho bạn nuôi, trừ trường hợp bạn và chồng có thỏa thuận khác.

Trân trọng
P. Luật sư trực tuyến – Công ty Luật Minh Gia
Câu hỏi: Chào Luật Minh Gia. Tôi muốn xin được tư vấn giải quyết việc thuận tình ly hôn. Năm nay tôi 43 tuổi, chồng tôi 45 tuổi, chúng tôi đều là nhân viên  nhà nước sinh sống và làm việc tại H. Chúng tôi có 2 cháu, cháu đều đã trên 7 tuổi. Trong quá trình chung sống, nảy sinh nhiều mâu thuẫn và bất hòa. Nhiều năm trở lại đây, chồng tôi bỏ bê gia đình con cái, rượu chè... đến thời điểm này thì rơi vào tình trạng loạn thần hoang tưởng trầm trọng. Cho rằng tôi ngoại tình với tỷ lý do khác nhau, cho họ hàng nhà chồng có nhiều người hãm hại, ghanh ghét... Cuộc sống gia đình bế tắc, không thể can ngăn được, các con tôi cũng buồn. Vậy tôi xin hỏi: nếu ly hôn trong trường hợp này tôi muốn nuôi các con có được không? nhà cửa, tài sản ... chúng tôi tự thỏa thuận được. Xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Bạn và chồng đều là viên chức nhà nước, có hai con sinh đều trên 7 tuổi. Do chung sống có nhiều mâu thuẫn bất hòa, chồng bạn bỏ bê gia đình, rượu chè và bị  loạn thần hoang tưởng nghiêm trọng nên hai người đã làm đơn thuận tình ly hôn. Hiện tại, bạn đang muốn tư vấn về quyền nuôi con.

Theo khoản 2 điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

“
Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Theo điều 26 mục V Công văn số 01/2017/GĐ-TANDTC:
“...
để bảo đảm quyền lợi của người con, Tòa án phải lấy ý kiến của người con, xem xét nguyện vọng của người con từ đủ 07 tuổi trở lên; phương pháp lấy ý kiến phải bảo đảm thân thiện với trẻ em. Tuy nhiên, Tòa án phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của người con để quyết định giao cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng.
”

Do hai con của bạn đều đã hơn 7 tuổi nên khi giải quyết việc nuôi con khi ly hôn của vợ chồng hai bạn, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của hai con bạn nhưng sẽ căn cứ đến quyền lợi mọi mặt của hai con bạn về cả vật chất (như ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập,...), tinh thần (thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm đã dành cho con từ trước đến nay, điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn … của cha mẹ) để xem xét.

Theo thông tin bạn cung cấp, chồng bạn đã bỏ bê gia đình, các con, rượu chè, bị loạn thần hoang tưởng nghiêm trọng, bạn đang là nhân viên nhà nước, có thu nhập ổn định nên nếu chứng minh được các yếu tố trên và hai con đồng ý sống chung với bạn, việc Tòa án sẽ xem xét giao quyền nuôi hai con cho bạn là hoàn toàn có thể.

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn Hôn nhân và gia đình - Công ty Luật Minh Gia.
Câu hỏi: Luật sư tư vấn về việc xin cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân tại cơ quan nào? Thủ tục xin cấp ra sao? Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư. Em tên Thu Hà hiện đang sống tại Ý đã được 13 năm và sắp tới đây em sẽ kết hôn với người 1 người Ý tại Ý . Bên này cần em phải xác định tình trạng hôn nhân của mình trước khi sống tại ý và em có hỏi đại sứ quán Việt Nam tại ý tư vấn nhưng ĐSQ nói em phải làm tại Việt Nam. Nhưng hiện tại em chỉ có mỗi chứng minh nhân dân Việt Nam. Xin cho em hỏi luật sư có thể hướng dẫn giúp em làm sao xác định tình trạng hôn nhân của mình mà không cần hộ khẩu.  Em xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Trường hợp của bạn đang kết hôn với một người Ý tại Ý và đang cần giấy xác định tình trạng hôn nhân của mình trong quãng thời gian sinh sống tại Việt Nam. Theo quy định tại khoản 1 điều 21 Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch, thẩm quyền cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân như sau:

"1. Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi thường trú của công dân Việt Nam thực hiện việc cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.

Trường hợp công dân Việt Nam không có nơi thường trú, nhưng có đăng ký tạm trú theo quy định của pháp luật về cư trú thì Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi người đó đăng ký tạm trú cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.

2. Quy định tại Khoản 1 Điều này cũng được áp dụng để cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân cho công dân nước ngoài và người không quốc tịch cư trú tại Việt Nam, nếu có yêu cầu".

Như vậy, cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân cho thời gian sinh sống ở Việt Nam sẽ là Ủy ban nhân dân cấp xã nơi bạn thường trú trước khi sang Ý.

Thủ tục xin Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân được quy định điều 22 Nghị định 123/2015/NĐ-CP:

1. Bạn trực tiếp hoặc ủy quyền nộp Tờ khai (theo mẫu) đến Ủy ban nhân dân xã nơi mình thường trú trước khi sang Ý.

Trong trường hợp người bạn đã có chồng nhưng đã ly hôn hoặc người kia đã chết thì phải xuất trình hoặc nộp trích lục bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án về việc ly hôn hoặc bản sao Giấy chứng tử của chồng đã mất.

2.Trong thời gian 03 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, công chức tư pháp - hộ tịch kiểm tra, xác minh tình trạng hôn nhân và nếu đủ yêu cầu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã sẽ ký và cấp 01 Bản giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.

Nếu người bạn đã từng đăng ký thường trú tại nhiều nơi khác nhau, bạn có trách nhiệm chứng minh về tình trạng hôn nhân của mình. Trường hợp bạn không chứng minh được thì công chức tư pháp - hộ tịch sẽ báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã nơi bạn đã từng đăng ký thường trú tiến hành kiểm tra, xác minh về tình trạng hôn nhân của bạn. Văn bản trả lời sẽ được gửi sau 03 ngày làm việc.

Trân trọng!

P. Luật sư tư vấn Hôn nhân và gia đình – Công ty Luật Minh Gia.
Câu hỏi: Luật Minh Gia giải đáp thắc mắc về việc nhắn tin, gọi điện tình cảm với người đã có gia đình có vi phạm pháp luật hay không.

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Xin chào luật Minh Gia! Em tên là A, hiện đang độc thân. Lúc trước em đi làm có quen một chị đã có gia đình. Chúng em nảy sinh tình cảm, có nhắn tin, gọi điện với nhau thường xuyên trong lúc chồng chị đó không có ở nhà. Cách đây vài tháng chồng chị đó về nước và làm việc ở Việt Nam, em đã chủ động chấm dứt mối quan hệ này và giờ chúng em không gặp nhau cũng không liên lạc gì cả. Cách đây 1 tháng chồng chị ấy phát hiện ra tin nhắn của em và chị ấy từ lúc em và chị ấy quen nhau nảy sinh tình cảm với nhau. Trong khi nội dung nhắn tin qua lại giữa em và chị ấy là tin nhắn hỏi thăm, quan tâm, tình cảm không có lừa đảo hay chiếm cứ một thứ gì cả. Luật sư cho em hỏi em làm như vậy có vi phạm luật pháp không ạ. Nếu có thì hình phạt như thế nào? Mong luật sư tư vấn giúp em! Em cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

2. Cấm các hành vi sau đây:

a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;

b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;

c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;

d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

đ) Yêu sách của cải trong kết hôn;

e) Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;

g) Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;

h) Bạo lực gia đình;

i) Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người, bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trục lợi.

Hiện nay pháp luật chỉ có chế tài xử lý hành vi chung sống như vợ chồng trong khi biết rõ người kia có vợ hoặc chồng. Nếu bạn không chung sống với chị đồng nghiệp như vợ chồng thì không đủ căn cứ để xử lý hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự. Cách để xác định bạn và chị đồng nghiệp có những biểu hiện sống chung như vợ chồng là hành vi sống chung công khai hoặc không công khai nhưng có sinh hoạt chung như một gia đình, thể hiện qua việc có con chung, được hàng xóm và xã hội coi như vợ chồng, có tài sản chung,… Bạn và chị đồng nghiệp chỉ nhắn tin và gọi điện thì chưa đủ căn cứ để xử phạt hành chính đối với hành vi này.
Câu hỏi: Chào Luật sư. Xin luật sư tư vấn giúp em việc này ạ. Em muốn li hôn. Nhưng hiện tại em có 1 số tiền khá lớn gửi tiết kiệm ngân hàng đứng tên em. Bây giờ em muốn số tiền đó trở thành tài sản riêng của em thì em phải làm gì ạ? Nếu bây giờ em rút toàn bộ tiền ra, sau đó chuyển cho em gái em để nó mua đất đứng tên nó. Sau đó nó làm thủ tục tặng lại em. Vậy thì có được không ạ? Luật quy định thế nào? Mong luật sư sớm hồi âm. Chúc luật sư thật nhiều sức khỏe.

Trả lời: Căn cứ theo khoản 1 Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung, theo đó:

“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

…..”

Do đó, nếu khoản tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng là khoản tiền được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, do vợ, chồng cùng nhau tạo lập thì có thể xác định đây là tài sản chung của hai người. Trường hợp hai vợ chồng ly hôn mà không thỏa thuận được về việc chia tài sản chung thì tài sản về nguyên tắc sẽ được chia đôi.

Nếu số tiền gửi tiết kiệm là tài sản chung của vợ, chồng nhưng bạn tự ý chuyển toàn bộ số tiền trên cho em gái nhằm mục đích để không phải chia số tài sản này, thời điểm Tòa án giải quyết chồng bạn có căn cứ chứng minh việc chuyển giao này nhằm mục đích tẩu tán tài sản thì giao dịch giữa bạn về em gái sẽ bị vô hiệu theo khoản 2 Điều 124 Bộ luật lao động 2012:

“Điều 124. Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo

1. Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác thì giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đó cũng vô hiệu theo quy định của Bộ luật này hoặc luật khác có liên quan.

2. Trường hợp xác lập giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch dân sự đó vô hiệu.”

Số tiền gửi ngân hàng có thể không chi cho chồng bạn nếu thuộc vào một trong hai trường hợp sau:

Trường hợp 1: Có căn cứ chứng minh đây  là tài sản riêng của bạn, có thể là tài sản mà bạn có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng.

Trường hợp 2: Vợ chồng bạn làm văn bản thỏa thuận phân chia tài sản tại văn phòng công chứng, theo đó, trong đó có thỏa thuận số tiền gửi tiết kiệm là tài riêng của bạn, khi ly hôn phần tài sản này sẽ không dùng để chia.
Câu hỏi: Con nuôi có được thừa kế tài sản của bố mẹ đẻ?

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại Điều 24 Luật nuôi con nuôi 2010:

“Điều 24. Hệ quả của việc nuôi con nuôi

1. Kể từ ngày giao nhận con nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con; giữa con nuôi và các thành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng có các quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, pháp luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Theo yêu cầu của cha mẹ nuôi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định việc thay đổi họ, tên của con nuôi.

Việc thay đổi họ, tên của con nuôi từ đủ 09 tuổi trở lên phải được sự đồng ý của người đó.

3. Dân tộc của con nuôi là trẻ em bị bỏ rơi được xác định theo dân tộc của cha nuôi, mẹ nuôi.

4. Trừ trường hợp giữa cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác, kể từ ngày giao nhận con nuôi, cha mẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theo pháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với con đã cho làm con nuôi”.

Đồng thời, tại Điều 653 Bộ luật dân sự 2015 về quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi và cha đẻ, mẹ đẻ:

“Điều 653. Quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi và cha đẻ, mẹ đẻ

Con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 651 và Điều 652 của Bộ luật này”.

Như vậy, có thể thấy pháp luật chỉ quy định kể từ ngày giao nhận con nuôi, cha mẹ đẻ không còn quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện theo pháp luật, bồi thường thiệt hại, quản lý, định đoạt tài sản riêng đối với con đã cho làm con nuôi trừ trường hợp cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác. Mà không loại bỏ quyền thừa kế giữa cha mẹ đẻ và con đẻ với con đẻ khi người con này được nhận nhận làm con nuôi. Do đó, khi một người được nhận làm con nuôi thì người con đó vừa có quyền thừa kế tài sản của cha mẹ nuôi và vừa có quyền thừa kế tài sản của cha mẹ đẻ của mình.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn - Công ty Luật Minh Gia
Câu hỏi: Kính gửi luật sư, tôi rất mong muốn nhận được sự hồi âm của luật sư để được tư vấn về quyền nuôi con sau khi li hôn. Tôi và vợ có 1 đứa con nhỏ 9 tháng, trong quá trình chung sống vợ tôi rất ít khi chăm sóc bé, sau sanh chưa được 3 tháng đã bỏ đi về mẹ đẻ 5 ngày.

Thậm chí giữa vợ chồng tôi còn có giấy thỏa thuận tôi sẽ được quyền nuôi con chăm sóc con sau li hôn, thậm chí chửi luôn cả mẹ chồng, giờ vợ tôi đổi ý không muôn tôi nuôi nữa nhưng giấy tờ vẫn còn đó thì khi ra tòa tôi có được quyền nuôi con không? Xét về mọi mặt khác điều kiện kinh tế, nhân cách đạo đức, chỗ ở, tinh thần và nghề nghiệp cũng như các mối quan hệ tốt nhất cho bé sau này tôi đều vượt trội hoàn toàn cho với mẹ bé. Tôi mong nhận được thư trả lời từ luật sư. Xin chân thành cảm ơn rất nhiều!

Trả lời: Căn cứ tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn, cụ thể:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Theo quy định trên hai vợ chồng được quyền thỏa thuận về người sẽ trực tiếp nuôi dưỡng con , cụ thể, hai người có giấy tờ thỏa thuận về việc bạn là người trực tiếp nuôi con sau ly hôn nhưng sau đó người vợ thay đổi ý kiến,, không đồng ý giao con cho bạn chăm sóc. Trường hợp này việc thay đổi ý kiến của vợ bạn vẫn được pháp luật công nhận, theo đó,  nếu không thỏa thuận đươc thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết, khi xem xét giao con cho một trong hai bên thì Tòa án sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố, trong đó xác định ai là người có thể đáp ứng tốt nhất cho con ví dụ: điều kiện kinh tế, nhân thân, thời gian chăm sóc con,…

Tuy nhiên, tại khoản 3 Điều luật này có quy định con dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao trực tiếp cho mẹ nuôi, trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con. Do đó, nếu con bạn được 9 tháng tuổi thì về nguyên tắc vợ bạn sẽ là người trực tiếp được nuôi, trường hợp bạn muốn giành quyền nuôi con thì cần phải có căn cứ chứng minh bạn có điều kiện tốt hơn để chăm sóc, nuôi dưỡng cháu đồng thời có thể cung cấp bằng chứng về điều kiện của người mẹ để Tòa án có thể xem xét và giải quyết.

Trân trọng.

P.luật sư tư vấn về hôn nhân – Công ty Luật Minh Gia.
Câu hỏi: Vợ chồng tôi kết hôn đã nhiều năm mà không có con, nay muốn nhờ một người thân trong họ bên đằng vợ mang thai hộ. Tuy nhiên, chúng tôi lo ngại trong quá trình mang thai và sau khi sinh con ra, người đó nảy sinh tình cảm với đứa bé mà không chịu giao con cho chúng tôi. Vậy vấn đề này pháp luật quy định như thế nào? Người đó có quyền gì đối với đứa bé được sinh ra?

Trả lời: Về nguyên tắc thì Con sinh ra trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm con được sinh ra. Căn cứ theo quy định tại Điều 97 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì:

“1. Người mang thai hộ, chồng của người mang thai hộ có quyền, nghĩa vụ như cha mẹ trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản và chăm sóc, nuôi dưỡng con cho đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ; phải giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ.

2. Người mang thai hộ phải tuân thủ quy định về thăm khám, các quy trình sàng lọc để phát hiện, điều trị các bất thường, dị tật của bào thai theo quy định của Bộ Y tế.

3. Người mang thai hộ được hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội cho đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ. Trong trường hợp kể từ ngày sinh đến thời điểm giao đứa trẻ mà thời gian hưởng chế độ thai sản chưa đủ 60 ngày thì người mang thai hộ vẫn được hưởng chế độ thai sản cho đến khi đủ 60 ngày. Việc sinh con do mang thai hộ không tính vào số con theo chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình.

4. Bên mang thai hộ có quyền yêu cầu bên nhờ mang thai hộ thực hiện việc hỗ trợ, chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Trong trường hợp vì lý do tính mạng, sức khỏe của mình hoặc sự phát triển của thai nhi, người mang thai hộ có quyền quyết định về số lượng bào thai, việc tiếp tục hay không tiếp tục mang thai phù hợp với quy định của pháp luật về chăm sóc sức khỏe sinh sản và sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

5. Trong trường hợp bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận con thì bên mang thai hộ có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên nhờ mang thai hộ nhận con”.

Như vậy, người mang thai hộ chỉ có quyền, nghĩa vụ như cha mẹ trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản và chăm sóc, nuôi dưỡng con cho đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ, đồng thời phải giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ.

Trong trường hợp người mang thai hộ không chịu giao con lại cho vợ chồng bạn thì vợ chồng bạn có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên mang thai hộ giao con theo quy định tại Khoản 5 Điều 98 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.