Câu hỏi: Kính gửi Luật Minh Gia. Tôi có 1 vấn đề thắc mắc xin được Luật Minh Gia tư vấn giúp ạ:Trường hợp của tôi là: Gói thầu thi công xây dựng đã được chủ đầu tư phê duyệt kết quả đấu thầu và ký hợp đồng thi công xây dựng ngày 23/12/2012; hình thức hợp đồng là hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh; thời hạn thực hiện là 8 tháng kể từ ngày ký hợp đồng. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, đơn vị thi công thực hiện chậm tiến độ nên các Bên đã thống nhất chấm dứt hợp đồng tại thời điểm tháng 11/2013 và chỉ định 1 đơn vị khác thi công các hạng mục còn lại.Tới năm 2016; Chủ đầu tư phê duyệt điều chỉnh dự toán (Điều chỉnh NC, MTC theo chế độ chính sách). Theo đó Chủ đầu tư và đơn vị thi công ký phụ lục hợp đồng điều chỉnh giá theo dự toán điều chỉnh trên (tương ứng với phần khối lượng đơn vị thi công đã thực hiện)Hỏi: Xin hỏi Luật Minh Gia trường hợp đơn vị thi công đã bị chấm dứt hợp đồng năm 2013 nhưng đến năm 2016 ký Phụ lục hợp đồng điều chỉnh giá thì phần điều chỉnh đó có hợp lệ không ạ? Xin Luật Minh Gia nêu rõ căn cứ được hay không được điều chỉnh giá ạ.​Xin chân thành cảm ơn!​Trân trọng!

Trả lời: Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh là hợp đồng có đơn giá có thể được điều chỉnh căn cứ vào các thỏa thuận trong hợp đồng đối với toàn bộ nội dung công việc trong hợp đồng. Nhà thầu được thanh toán theo số lượng, khối lượng công việc thực tế được nghiệm thu theo quy định trên cơ sở đơn giá ghi trong hợp đồng hoặc đơn giá đã được điều chỉnh.

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 2, Thông tư 07/2016/TT- BXD thì một trong những nguyên tắc điều chỉnh giá đó được quy định:

“Việc Điều chỉnh giá hợp đồng chỉ áp dụng trong thời gian thực hiện hợp đồng, bao gồm cả thời gian được gia hạn theo thỏa thuận của hợp đồng.”

Theo đó, việc điều chỉnh giá chỉ được áp dụng trong thời gian đơn vị thi công thực hiện hợp đồng. Theo như bạn đã đề cập thì các bên đã thỏa thuận chấm dứt hợp đồng từ tháng 11 năm 2013 và đã chỉ định một đơn vị khác thi công. Như vậy, các hợp đồng đã chấm dứt nên theo nguyên tắc này thì đơn vị thi công và nhà thầu sẽ không thể điều chỉnh giá của hợp đồng này.

Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 4, Điều 3, Thông tư 07/2016/TT- BXD quy định về các trường hợp được điều chỉnh giá hợp đồng thì đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh được quy định như sau:

"a) Khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu tăng hoặc giảm lớn hơn 20% khối lượng công việc tương ứng ghi trong hợp đồng.

b) Bổ sung khối lượng công việc hợp lý chưa có đơn giá trong hợp đồng.

c) Điều chỉnh đơn giá toàn bộ hoặc một số đơn giá cho những công việc mà tại thời Điểm ký hợp đồng bên giao thầu và bên nhận thầu đã thỏa thuận Điều chỉnh sau một Khoảng thời gian nhất định kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực.

d) Các trường hợp bất khả kháng và bất khả kháng khác như quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều này"

Như vậy, xuất phát từ bản chất của hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh nên pháp luật quy định có thể điều chỉnh toàn bộ hoặc một phần đơn giá cho những công việc mà khi kí hợp đồng hai bên có thỏa thuận sẽ thay đổi trong một khoảng thời gian nhất định. Theo đó, trong trường hợp này có hai khả năng có thể xảy ra:

Trường hợp thứ nhất
, khi kí hợp đồng thi công hai bên có thỏa thuận đến thời điểm năm 2016 thì sẽ điều chỉnh giá của hợp đồng hoặc có sự kiện pháp lí điều chỉnh dự toán xảy ra thì sẽ thay đổi giá của hợp đồng, Khi đó, việc điều chỉnh giá của hợp đồng sẽ theo sự thỏa thuận của các bên và phụ lục hợp đồng điều chỉnh giá khi đó sẽ là hợp lệ.

Trường hợp thứ hai
, khi kí hợp đồng thi công, các bên không hề thỏa thuận đến việc điều chỉnh đơn giá. Khi đó, theo nguyên tắc chung của điều chỉnh đơn giá trong hợp đồng thi công thì phụ lục hợp đồng đó là không hợp lệ vì đơn vị thi công đó đã không còn thực hiện dự án này nữa và hợp đồng thi công đã hết hiệu lực từ tháng 11 năm 2013.