Câu hỏi: Kính gởi luật sư! Con hiện đang làm bán thời gian cho một trung tâm anh ngữ. Do làm bán thời gian, nên hai bên chỉ ký hợp đồng dân sự. Trong hợp đồng có các điều khoản về việc nghỉ làm trước hạn hợp đồng (3 năm) thì con phải bồi thường một khoản tiền tương ứng với lương tháng*thời gian nghỉ trước hạn. Ở cuối hợp đồng, ngoài kí tên còn phải ghi “tôi đã đọc và đồng ý”. Vậy không biết, nếu bây giờ con xin nghỉ trước khi hết hạn hợp đồng thì có phải bồi thường tiền không ạ!

Trả lời: Tại Điều 37 Bộ luật lao động 2012 quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động như sau:

Điều 37. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

Như vậy, để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng quy định thì bạn phải đáp ứng các điều kiện chấm dứt theo quy định trên. Hiện nay, pháp luật lao động hiện hành chỉ quy định khi chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì người lao động mới phải thực hiện vấn đề bồi thường cho công ty. Trường hợp, chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật thì người lao động không phải có trách nhiệm bồi thường cho công ty. Đối với trường hợp của bạn, nếu thỏa thuận trong hợp đồng về điều khoản nghỉ làm trước hạn hợp đồng (3 năm) thì phải bồi thường một khoản tiền tương ứng với lương tháng*thời gian nghỉ trước hạn là không phù hợp quy định pháp luật.

Do đó, trường hợp bạn nghỉ việc đúng quy định pháp luật thì bạn không phải bồi thường cho công ty. Trường hợp, bạn chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì bạn phải có nghĩa vụ bồi thường cho công ty theo quy định tại Điều 43 Bộ luật lao động 2012 như sau:

Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.

Trân trọng
P.Luật sư trực tuyến – Công ty Luật Minh Gia