Câu hỏi: Hỏi về trách nhiệm của người lái xe gây chết người: Khoảng 6 giờ 15 ngày 16-12-2015, vào thời điểm này xe máy mang  do em dâu con chú ruột tôi là  đang lưu thông trên đoạn đường này thì bất ngờ bị xe tải  đi cùng chiều tông trúng khiến em dâu con chú tôi tử vong tại chỗ. Em dâu con chú tôi làm nghề bỏ nem chả, đã có chồng và hai con nhỏ.

Con trai lớn được 4 tuổi, con trai nhỏ được 30 tháng tuổi. Khi chưa bị tai nạn mất thì 2 vợ chồng em dâu con chú tôi ngoài việc nuôi dưỡng 2 cháu nhỏ còn phải phụng dưỡng cha già 62 tuổi mất sức lao động (tức là chú ruột tôi).

Luật sư tư vấn giúp em với trường hợp này bên gia đình nhà em trai con chú tôi được đền bù thiệt hại như thế nào? Số tiền là bao nhiêu? Về trách nhiệm hình sự thì người gây tai nạn có phải chịu hay không? Mức án bao nhiêu năm tù?
Nếu phía bên người gây tai nạn không chịu đền bù hoặc không có khả năng đền bù họ chỉ muốn chịu trách nhiệm hình sự có được không?Trường hợp này pháp luật giải quyết như thế nào? Có bắt buộc họ phải đền bù không?
Giả định trường hợp họ đền bù với 1 số tiền quá thấp ( khoảng 40 - 50 tr ) trường hợp này gia đình em trai con chú tôi phải làm sao để được hưởng đúng số tiền nhà em trai con chú tôi đã bị thiệt hại và số tiền đã lo tang lễ, nuôi dưỡng 2 cháu nhỏ, phụng dưỡng cha già mất sức lao động (tức là chú ruột tôi ) vì họ chỉ chịu đền bù ở mức đó hoặc không đền bù để đi tù.
Hiện tại đến thời điểm này gia đình em trai con chú tôi chưa nhận được đồng nào tiền hỗ trợ bên phía công ty  cũng như gia đình người tài xế ingười đã gây trực tiếp gây tại nạn làm chết em dâu tôi. Trường hợp này bên phía công ty có phải chịu trách nhiệm không? Nếu công ty và gia đình người tài xế tên  không đền bù thì bên bảo hiểm của công ty đó có chi trả không? Mong hồi âm tư vấn sớm của Anh/Chị luật sư về trường hợp này. Xin chân thành cảm ơn nhiều. Chúc Anh/Chị luật sư sức khỏe , hạnh phúc.

Trả lời: Về trách nhiệm hình sự
của người tài xế.
Tại Điều 202 Bộ luật hình sự quy định về Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ:

“1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

A) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định;

B) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng;

C) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

D) Không chấp hành hiệu lệnh của người đang làm nhiệm vụ điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông;

Đ) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.

4. Vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ mà có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

Như vậy, người tài xế gây ra tai nạn cho em dâu bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định trên qua quá trình điều tra của cơ quan công an.

Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Nếu người gây tai nạn là người được thuê lái xe và được trả tiền công thì lái xe này không phải là người chiếm hữu, sử dụng chiếc xe, mà chủ xe mới là người chiếm hữu, sử dụng, do vậy chủ xe phải là người bồi thường thiệt hại cho người bị tai nạn theo quy định tại điểm đ khoản 1 mục III Nghị quyết 03/2006/NQ- HĐTP.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng với chi phí quy định tại  Điều 610 Bộ luật dân sự 2005 quy định về Xác định thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm như sau:

“1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;
c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng.
2. Người xâm phạm tính mạng của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá sáu mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định.”

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo tại Mục 2 Phần II Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP hướng dẫn cụ thể về Xác định thiệt hại do tính mạng bị xâm hại.

Về mức bồi thường sẽ do các bên thỏa thuận hoặc nếu yêu cầu tòa án giải quyết thì mức bồi thường được xác định căn cứ vào quyết định của tòa án.

Khi xảy ra tai nạn giao thông thì nếu thỏa mãn các điều kiện để hưởng bảo hiểm trách nhiệm dân sự thì Công ty bảo hiểm có thể thay mặt chủ xe bồi thường trực tiếp cho nạn nhân. Tùy theo mức độ tai nạn, công ty bảo hiểm sẽ thanh toán một số tiền bồi thường cụ thể.

Trong trường hợp phía có trách nhiệm bồi thường không bồi thường thì bạn có thể làm đơn yêu cầu đến Tòa án để yêu cầu thi hành án dân sự.

Trân trọng