Câu hỏi: Tư vấn về việc thừa kế khi có để lại di chúc miệng nhưng không đảm bảo các điều kiện có hiệu lực của di chúc thì di sản thừa kế được xử lí như thế nào?

Thưa quý Công ty có thể tư vấn cho Tôi trường hợp này với ạ: Ông bà nội Tôi có sinh ra 04 người là ba Tôi và 3 bác, Ông Tôi mất năm 1988 bà tôi mất năm 1990. Trước khi chết ông bà chỉ nói miệng là cho Ba tôi thửa đất mà ông bà đang sống (vì ba Tôi là con út đang sống chung và chăm sóc ông bà) chứ không để lại di chúc. khi ông bà mất mảnh đất đó ba Tôi có trồng ít cây, bác Tôi cũng có trồng ít cây lâu năm nhưng chưa ai đi đăng ký quyền sử dụng đất. Đến năm 2012 khi đầy đủ anh em thì có làm biên bản họp anh em để giao cho ba Tôi đi đăng ký quyền sử dụng đất và trọn quyền sử dụng (đã có xác nhận của địa phương là UBND xã) và ba Tôi đã đi đăng ký và đã có sổ đỏ đứng tên ba Tôi. Sau đó thửa đất này được nằm trong dự án lớn của Tỉnh nên ba Tôi được đền bù ít tiền và đất. Thì năm 2016 bác Tôi lại làm đơn khởi kiện ba Tôi đòi chia mảnh đất đó. UBND xã và UBND huyện đã giải quyết là thuộc quyền của ba Tôi. Bác Tôi tiếp tục kiện ra tòa . Vậy cho Tôi hỏi theo quy định của Pháp luật Việt Nam hiện hành thì bác Tôi có lấy lại thửa đất đó được không? khi đã có biên bản cho ba Tôi và chia như thế nào?Còn nếu Bác Tôi không thể thắng kiện được vì đã có biên bản cho tặng ba Tôi và ba Tôi đang đứng tên quyền sử dụng đất thì ba Tôi cần thủ tục gì để hưởng hợp pháp. Mong quý Công ty tư vấn giúp Tôi, Tôi xin chân thành cảm ơn. Trân trọng!

Trả lời: 1. Theo quy định hiện hành bác có lấy lại được mảnh đất đó hay không?

Trước tiên về việc thừa kế đất của ông bà chỉ di chúc miệng. Theo quy định của pháp luật hiện hành thì việc di chúc bằng miệng được quy định tại Điều 629 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

“1. Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.

2. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ”.

Và di chúc bằng miệng được coi là hợp pháp nếu thỏa mãn theo Khoản 5 Điều 630 cũng trong bộ Luật này:

“Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng”

Ngoài ra thì những người làm chứng không thuộc diện sau:

– Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;

– Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc;

– Người chưa đủ mười tám tuổi, người không có năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, việc ông bà bạn có để lại di chúc bằng miệng ở thời điểm đó sẽ không có hiệu lực nếu như không có ít nhất hai người làm chứng mà không thuộc diện nêu trên và không được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Tuy nhiên vào năm 2012, gia đình bạn có làm biên bản họp có đầy đủ anh em và chấp thuận việc cho ba của bạn đi đăng kí quyền sử dụng đất và trao trọn quyền sử dụng đất, và biên bản đó đã được xác nhận của UBND Xã. Đồng thời ba của bạn đã có sổ đó và đứng tên ba của bạn.

Như vậy, việc tất cả anh em trong gia đình ba của bạn đã làm biên bản và có chứng nhận của UBND như vậy là hoàn toàn đồng ý về việc để lại mảnh đất đó cho ba của bạn như vậy thì việc ba của bạn được quyền sở hữu mảnh đất này là hoàn toàn hợp pháp và theo đúng quy định của pháp luật.

2. Ba của bạn cần làm thủ tục gì để được hưởng mảnh đất đó được hợp pháp?

Theo như những gì bạn vừa nêu thì biên bản của anh em trong gia đình của ba đã đồng ý trao trọn quyền sử dụng đất cho ba của bạn và có xác nhận của UBND Xã

Đồng thời việc ba của bạn đã đi đăng ký sổ đỏ và được cấp sổ đỏ đứng tên ba bạn là hoàn toàn đầy đủ về mặt pháp lý

Như vậy, căn cứ vào những thông tin mà bạn đã cung cấp thì việc ba bạn được hương mảnh đất đó là hoàn toàn hợp pháp đồng thời việc ba bạn đã có biên bản trao quyền sử dụng đất của tất cả các anh em trong gia đình và có sổ đó đứng tên ba của bạn là hoàn toàn hợp pháp.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ lại qua Email hoặc gọi điện đến bộ phận luật sư tư vấn trực tuyến -
Số điện thoại liên hệ 1900.6169
để được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.