Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp hưởng di sản thừa kế và các quy định pháp luật liên quan, nội dung câu hỏi và tư vấn như sau (phần hỏi với nội dung riêng tư và bí mật cá nhân được hệ thống xóa hiển thị, chỉ người hỏi mới có thể xem)

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, chú A chết không để lại di chúc. Do đó, di sản thừa kế của chú A sẽ được chia theo pháp luật. Căn cứ Bộ luật dân sự năm 2015:

Điều 651. Những người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ,cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi, con đẻ của người chết.

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.

…

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Thông tin mà bạn cung cấp, đến thời điểm hiện tại thì chưa có giấy tờ chứng minh con ngoài giá thú là con của chú A. Do vậy, thì con ngoài giá thú sẽ không có quyền hưởng thừa kế phần tài sản của chú A theo quy định của pháp luật. Như vậy, thì đối chiếu với quy định của pháp luật thì bác B là người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ hai của chú A. Khi mà bác B đứng tên trên giấy chứng nhận căn hộ A, thì theo quy định của Luật Đất Đai bác B đủ điều kiện để chuyển nhượng căn hộ A.

Nếu như sau này đứa con ngoài giá thú tiến hành khai nhận cha, và đòi quyền thừa kế căn hộ A. Thì khi đó, phải xác định xem thời điểm người con ngoài giá thú đòi quyền thừa kế căn hộ A có còn thời hiệu khởi kiện không. Vì tại Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về thời hiệu thừa kế như sau:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó...

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

…

Do vậy, khi mà bác B chuyển nhượng căn hộ A cho bạn, bạn đã đứng tên trên chủ sở hữu căn hộ A, có công chứng khai nhận mua bán và làm thủ tục sang tên tại phòng tài nguyên môi trường thì khi mà hết thời hiệu theo quy định tại Điều 623 BLDS 2015 thì người được thừa kế không còn quyền khởi kiện nữa.

Còn nếu trong trường hợp mà còn thời hiệu thừa kế thì trong trường hợp của bạn thì bác B sẽ phải thanh toán giá trị căn hộ A cho người con ngoài giá thú. Thì khi đó, căn cứ tại Điều 133 BLDS 2015:

Điều 133. Bảo vệ người thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự vô hiệu

…

3. Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu mà tài sản đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch dân sự khác cho người thứ ba ngay tình và người này căn cứ vào việc đăng ký đó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch đó không bị vô hiệu.

Như vậy, đối chiếu theo quy định tại Điều 133 BLDS 2015 trong trường hợp trên thì giao dịch chuyển nhượng căn hộ A giữa bác B với bạn không bị vô hiệu.

Hiện nay, theo quy định của BLHS 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 thì hành vi che dấu người thừa kế không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Như vậy, thì bác B không bị xử lý hình sự về hành vi này. Và trong trường hợp này, hành vi của bác B cũng không cấu thành tội phạm.