Câu hỏi: Chào Luật sư! Bố mẹ tôi có 2 người con, cả 2 đều là gái, cha mẹ và 2 người con sống chung trong 1 căn nhà có bìa đỏ đầy đủ nhưng Bố là người đứng tên trong bìa đỏ.Trong thời gian bố mẹ chung sống cùng nhau làm và có mua được 10000 m2 đất ruộng, tất cả đều do Bố tôi đứng tên trong giấy quyền sử dụng đất.Và 5 lượng vàng 9999.

Sau khi Mẹ mất thì tất cả đều do bố tôi cất giữ.Tháng 3 Năm 2016 mẹ tôi mất, đến nay là tháng 3 năm 2017, bố tôi đi lấy vợ khác, mẹ tôi mất vì lý do bệnh tật (ung thư phổi) và mẹ tôi không có để lại di chúc. Nay mâu thuẫn trong gia đình tôi muốn hỏi 2 chị em tôi có những quyền lợi gì trong ngôi nhà đó. Cũng xin hỏi thêm khi Mẹ mất bên vảo hiểm nhân thọ Bảo Việt có đền bù là 300 triệu đồng và người thụ hưởng là tôi. Sau khi nhận tiền từ phía bảo hiểm, tuy nhiên tôi đã đưa bố cất giữ, giờ muốn phân chia thì sao thưa Luật sư. Xin cám ơn công ty luật Minh Gia.

Trả lời: Thứ nhất, hai chị em bạn có những quyền lợi gì?

Tại Khoản 1 Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung vợ chồng:

“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.”

Theo đó, trong thời kỳ hôn nhân giữa bố bạn và mẹ bạn có khối tài chung gồm: 1 căn nhà có bìa đỏ đầy đủ, 10000 m2 đất ruộng, và 5 lượng vàng 9999. Khi mẹ bạn mất thì khối tài sản chung được chia đôi và phần của mẹ sẽ được chia thừa kế theo pháp luật (do mẹ bạn không để lại di chúc).

Điều 651 Luật dân sự 2015 quy định về những người được nhận thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Theo đó, phần tài sản của mẹ bạn được chia trong khối tài sản chung của vợ chồng sẽ được chia thành 3 phần bằng nhau cho những người sau đây: bố bạn,  bạn, và người em của bạn.

Thứ hai
, về tiền nhận từ bảo hiểm của mẹ bạn

Căn cứ thông tin bạn cung cấp, khi mẹ bạn mất bên bảo hiểm nhân thọ Bảo Việt có đền bù là 300 triệu đồng và bạn là người nhận tiền từ phía bảo hiểm. Trong trường hợp bạn chứng minh được bằng các giấy tờ có giá trị pháp lý khi nhận tiền bảo hiểm chứng tỏ bạn là người thụ hưởng thì bạn có thể yêu cầu bố bạn giao lại số tiền đó cho bạn. Trong trường hợp nếu bạn không chứng minh được rằng bạn là người được thụ hưởng số tiền bảo hiểm của mẹ bạn thì tài sản đó sẽ được chia thừa kế theo pháp luật.