Câu hỏi: Xin chào luật sư, cho tôi hỏi về vấn đề xoá trên cha trong giấy khai sinh cho con tôi và nhập hộ khẩu cho con tôi theo mẹ. Vào năm 2006 chồng cũ của tôi bị bắt và đi chấp hành án thi hành bản án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản 13,5 năm tù”. Tôi cũng bị tuyên án 8 năm vì có liên quan nhưng tại ngoại. Trong khi chồng tôi đi chấp hành án, vào năm 2010 tôi có qua lại với 1 người nước ngoài và năm 2011 tôi có sinh 1 bé gái với người này. Tuy nhiên khi biết tôi mang thai thì người này bỏ về nước và cắt đứt liên lạc với tôi nên tôi ko còn biết người này ở đâu nữa.  Thời điểm tôi sinh cháu 2011 tôi ở trong Nam không chấp hành án theo quy định nên bị phát lệnh truy nã. Vì sợ bị bắt nên Tôi đã tự sinh con và không có giấy chứng sinh cho cháu. Tôi cùng con thường di chuyển chỗ ở. Đến năm 2013 tôi bị bắt đi thì hành án, tôi giao con cho bố mẹ đẻ nuôi, đến năm 2017 con tôi đủ 6 tuổi đến tuổi đi học mà tôi lại vẫn đang chấp hành án phạt tù nên mẹ tôi mới tự đi làm khai sinh cho cháu tại phường nơi mẹ tôi cư trú. Trong khai sinh bắt buộc phải ghi tên chồng cũ của tôi vì khi tôi sinh cháu (2011) vẫn trong thời kỳ hôn nhân với chồng cũ . Năm 2014 chồng tôi làm đơn ly hôn vắng mặt khi tôi đang chấp hành án. Trong đơn chỉ nhắc đến một con trai chung (sinh 2004) với chồng cũ mà không nhắc gì đến con gái tôi. Vì trên thực tế lúc đó cháu chưa có giấy khai sinh mà đến tận 2017 mới làm khai sinh. Năm 2018 tôi hết hạn chấp hành án phạt tù, trở về địa phương, con tôi vẫn phải mang khai sinh tên chồng cũ của tôi mặc dù không phải là bố đẻ và con tôi không thể nhập hộ khẩu vào bất cứ đâu do nhập khẩu nơi nào người ta cũng yêu cầu phải có sự đồng ý của bố mà chồng tôi ko hợp tác mà thường tránh né. Vì vậy tôi viết thư này rất mong luật sư tư vấn giúp tôi hai việc:

1. Thay đổi khai sinh cho con gái tôi, để trống phần tên cha.

2. Nhập hộ khẩu cho con gái tôi theo tôi.

Với hai điều trên xin nhờ luật sư tư vấn giúp cho tôi phải làm gì, tôi có cần kiện ra toà ko, thủ tục như thế nào, ngoài ra anh ta cũng ko hợp tác giúp đỡ cho việc giấy tờ nhập hộ khẩu cho con tôi mà thường xuyên gây khó dễ cho tôi. Rất mong luật sư tư vấn trong thời gian sớm nhất.

Trả lời: Thứ nhất,
thủ tục thay đổi khai sinh cho con gái, để trống phần cha.

Theo quy định của pháp luật về hôn nhân, Em bé được sinh ra lúc quan hệ hôn nhân giữa hai vợ chồng vẫn chưa chấm dứt nên dù trên thực tế bé là con riêng của người vợ và người chồng mới nhưng về mặt pháp lý thì bé vẫn là con chung của bạn và chồng cũ, trừ trường hợp chồng cũ của bạn không nhận bé là con của mình thì chồng cũ của bạn phải yêu cầu Tòa án xác định con bạn không phải là con của anh ấy. Điều 89, Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định:

“2. Người được nhận là cha, mẹ của một người có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó không phải là con mình.”

Do đó, nếu muốn xác định chồng cũ của bạn không phải là cha của đứa trẻ thì người có quyền yêu cầu Tòa án xác nhận là chồng cũ của bạn nên bạn có thể yêu cầu chồng cũ bạn thực hiện thủ tục này. Cùng với yêu cầu xác định đứa trẻ không phải là con của chồng cũ bạn cần phải có căn cứ để chứng minh. Để làm được điều này bạn có thể thỏa thuận với chồng cũ để xét nghiệm ADN và lấy kết quả đó là căn cứ để gửi đơn yêu cầu tới Tòa án nơi anh ấy cư trú, làm việc không công nhận chồng cũ của bạn là cha đẻ của đứa trẻ. Sau đó bạn có thể đến UBND xã để xin thay đổi thông tin giấy khai sinh về phần thông tin cha.

Thứ hai,
nhập hộ khẩu cho con gái bạn theo bạn.

Căn cứ theo điều 13, Luật cư trú 2006 sửa đổi năm 2013 như sau:

“1. Nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha, mẹ; nếu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhau thì nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha hoặc mẹ mà người chưa thành niên thường xuyên chung sống.

2. Người chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của cha, mẹ nếu được cha, mẹ đồng ý hoặc pháp luật có quy định.”.

Theo quy định trên, người chưa thành niên có thể nhập khẩu theo bên bố hoặc mẹ. Do đó, con gái bạn có thể nhập hộ khẩu theo bạn.

Căn cứ theo Luật cư trú 2006 sửa đổi năm 2013 và các văn bản pháp luật liên quan, thủ tục nhập hộ khẩu cho con bạn theo bạn như sau:

Bước 1: Khi đi đăng kí, bạn cần chuẩn bị các giấy tờ như sau:

- 1 tờ Bản sao giấy khai sinh của trẻ (có dấu đỏ do UBND phường, xã cấp) và 1 bản photo.

- Quyết định ly hôn và 1 bản photo.

- Sổ hộ khẩu gia đình (bản chính).

- Điền đầy đủ thông tin vào mẫu Phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu  (mẫu này lấy tại Công an quận, huyện, thị xã, thành phố).

Bước 2: Các giấy tờ, mẫu khai nói trên được nộp tại Công an quận, huyện, thị xã, thành phố nơi cư trú của bạn.

Cán bộ nhận hồ sơ kiểm tra thông tin ghi trong mẫu khai, đối chiếu các giấy tờ, lấy Bản sao giấy khai sinh (có dấu đỏ), quyết định ly hôn (bản photo) (để bỏ vào hồ sơ tàng thư hộ khẩu)

Cán bộ giao giấy hẹn, trong đó ghi rõ thời gian (tối đa 10 ngày) sẽ nhận lại sổ hộ khẩu.

Trân trọng.

Phòng luật sư tư vấn hôn nhân và gia đình - Công ty Luật Minh Gia.