Câu hỏi: Kính gửi quý công ty luật Minh Gia, Tôi xin trình bày trường hợp của tôi như sau:Tôi đang làm việc tại 1 công ty đã được gần 4 năm, nhưng không kí kết hợp đồng gì cả. Nay tôi gửi đơn xin nghỉ từ hôm gửi đơn đến hôm nghỉ là 11 ngày, công ty không kí duyệt cho tôi nghỉ, đơn của tôi vẫn để đó.

Công ty yêu cầu tôi thực hiện theo đúng luật là xin nghỉ trước 45 ngày theo quy định thì mới kí đơn nghỉ việc cho tôi. Vì thế tôi đã xin nghỉ phép không lương (nhưng không có đơn) với lí do gia đình thời gian là khoảng 20-30 ngày để đủ số ngày từ lúc xin nghỉ đến lúc được phê duyệt là 45 ngày.Giờ tôi đã nghỉ được 6 ngày rồi.Nhưng hiện tại, công ty ra quyết định chấm dứt hợp đồng với tôi và điều khoản phạt là sẽ không trả lương tháng cuối cùng tôi làm việc tại công ty và chấm dứt đóng bảo hiểm từ thời điểm tôi nghỉ, không trả sổ bảo hiểm cho tôi. Hiện công ty đang nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội gần 1 năm nên cũng không rút sổ ngay cho tôi được.Như vậy, tôi xin hỏi tôi và công ty đã vi phạm luật như thế nào, phải bồi thường ra sao và công ty phải thực hiện nghĩa vụ trách nhiệm gì với tôi không? Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi của mình?Mong công ty luật Minh Gia tư vấn giúp tôiTôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất,
theo quy định của Bộ luật lao động năm 2012 về trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng được quy định tại điều 37 như sau:

Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

Như vậy là khi mà có căn cứ theo quy định trên thì bạn có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng phải báo trước cho công ty, còn trường hợp bạn muốn nghỉ việc nhưng không có căn cứ theo quy định này thì khi muốn nghỉ việc bạn phải thông báo cho công ty và phải có sự đồng ý của người sử dụng lao động hoặc 2 bên có thỏa thuận trong quá trình lao động thông qua nội dung nội quy lao động,…. Nếu bạn báo công ty không ty không giải quyết sau đó bạn tự ý nghỉ việc như vậy là trái quy định.

Khi bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật bạn sẽ không được hưởng trợ cấp thôi việc và trợ cấp thất nghiệp, ngoài ra bạn sẽ phải bồi thường cho công ty một nửa tháng tiền lương  đồng thời vì bạn vi phạm quy định về thời hạn báo trước nên phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước

Thứ hai
về vấn đề vi phạm pháp luật của công ty bạn được quy định như sau:

Điều 21. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

1. Lập hồ sơ để người lao động được cấp sổ bảo hiểm xã hội, đóng, hưởng bảo hiểm xã hội.

2. Đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 86 và hằng tháng trích từ tiền lương của người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 85 của Luật này để đóng cùng một lúc vào quỹ bảo hiểm xã hội.

3. Giới thiệu người lao động thuộc đối tượng quy định tại điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 45 và Điều 55 của Luật này đi khám giám định mức suy giảm khả năng lao động tại Hội đồng giám định y khoa.

4. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người lao động.

5. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.

6. Cung cấp chính xác, đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu liên quan đến việc đóng, hưởng bảo hiểm xã hội theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, cơ quan bảo hiểm xã hội

…

Như vậy công ty bạn không đóng bảo hiểm xã hội là trái với quy định của pháp luật. Trong trường hợp này bạn có quyền khiếu nại về hành vi của công ty theo quy định tại điều 118 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014:

Người lao động, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, người đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội và những người khác có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Lúc này công ty sẽ bị xử lý theo các quy định của pháp luật. Tùy vào tính chất, mức độ của hành vi vi phạm mà công ty sẽ phải chịu chế tài theo quy định.

1. Cơ quan, tổ chức có hành vi vi phạm quy định của Luật này, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử phạt vi phạm hành chính; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

2. Cá nhân có hành vi vi phạm quy định của Luật này, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử phạt vi phạm hành chính, xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

3. Người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 17 của Luật này từ 30 ngày trở lên thì ngoài việc phải đóng đủ số tiền chưa đóng, chậm đóng và bị xử lý theo quy định của pháp luật, còn phải nộp số tiền lãi bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân của năm trước liền kề tính trên số tiền, thời gian chậm đóng; nếu không thực hiện thì theo yêu cầu của người có thẩm quyền, ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước có trách nhiệm trích từ tài khoản tiền gửi của người sử dụng lao động để nộp số tiền chưa đóng, chậm đóng và lãi của số tiền này vào tài khoản của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Như vậy trong vụ việc này, bạn có quyền làm đơn khiếu nại lên công ty hoặc đưa ra Tòa án giải quyết. Việc chứng minh bạn đã làm việc tại công ty, giữa bạn và công ty có tồn tại quan hệ lao động có thể thông qua danh sách nhân viên, bảng lương, giấy tờ thanh toán tiền lương, chứng cứ công ty trích lương đóng tiền bảo hiểm,…