Câu hỏi: Em gái tôi do vỡ hụi chạy ra nước ngoài, có quên với 1 người phụ nữ hứa giúp kiếm tiền. Khi về Việt Nam, người phụ nữ đó gửi số tài khoản và yêu câu em gái tôi gọi điện cho một số người để lừa đảo: 1 người lừa 2,2 tỷ; 1 người lừa hơn 100 triệu đồng và 1 số người khác. Sau khi lừa đảo em gái tôi sẽ được hưởng 3% số tiền lừa được. Em tôi chỉ vì thiếu quá làm liểu. Trường hợp em gái Huyền của tôi sẽ phải chịu tội ở khoản nào của điều 139 của Bộ luật hình sự.

Mong luật sư giúp đỡ. Gia đình tôi có người thân phạm tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" quy định tại điều 139 - Bộ luật hình sự 1999. Cụ thể như sau: Em gái tôi tên  do vỡ hụi chạy ra nước ngoài, có quen 01 người phụ nữ hứa giúp nó kiếm tiền, khi nó về VN, do thiếu thốn nó đã liên lạc và giúp người phụ nữ đó gọi điện cho một số người theo yêu cầu của người phụ nữ đó, đồng thời được người phụ nữ đó cung cấp số tài khoản. Sau khi gọi điện lừa đảo người bị hại ở VN, số tiền chiếm đoạt được gửi vào tài khoản do người phụ nữ cung cấp, được người phụ nữ đó hứa trả 3% số tiền lừa được. Quá trình giúp người phụ nữ ở nước ngoài Huyền đã lừa một số người, trong đó 01 người lừa 2,2 tỷ đồng; 01 người lừa hơn 100 triệu đồng, và một số người khác. Việc gọi điện theo yêu cầu của người phụ nữ ở nước ngoài nó biết, nhưng do thiếu tiền nên nó liều làm.Mong luật sư cho biết, nếu ở trường hợp em gái Huyền của tôi sẽ phải chịu tội ở khoản nào của điều 139 của Bộ luật hình sự.Mong luật sư giải thích. Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Theo đó tội chiếm đoạt tài sản sẽ quy định tại Điều 139 Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 như sau:

“
Điều 139. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

...

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;

...

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

Theo thông tin bạn cung cấp thì em gái bạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản và mức tiền nhận được là 3% số tiền lừa được, do vậy theo Điều 20 Bộ luật hình sự quy định về đồng phạm thì em gái bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản với vai trò là đồng phạm.

Theo đó, số tiền em gái bạn lừa được là trên 2 tỷ đồng, mặc dù vì làm liều nhưng vẫn thuộc ý chí chủ quan của em gái bạn. Hơn nữa em gái bạn không thuộc bất kì tình tiết giảm nhẹ nào tại Điều 46 Bộ luật hình sự quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Cho nên em gái bạn sẽ thuộc trường hợp quy định tại Điểm a Khoản 4 Điều 139 Bộ luật hình sự như đã nêu trên (có thể bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình).