Câu hỏi: Xin chào luật sư. Tôi có một số thắc mắc muốn được giải đáp như sau: Về Thừa kế bất động sản: Ông nội tôi mất năm 1998 . Ông có 8 người con ( 2 người cô chết trước ông, 1 người bác tư chết sau ông).. Các bác còn lại có gia đình và ra ở riêng không có tên trong hộ khẩu. Hộ khẩu gia đình còn lại ba tôi và chú út tôi. Ba tôi ở trên mảnh đất nhà và nuôi ông tôi cho đến ngày ông mất ( đất chưa có sổ đỏ chỉ có biên nhận mua viết tay)

Còn chú út tôi bỏ địa phương đi từ lúc ông tôi chưa mất cho đến ngày ông mất gần 20 năm ( có tên trong hộ khẩu ở địa phương khác). Trong quá trình nuôi ông thì ông tôi có nhiều lần kêu ba tôi lấy giấy biên nhận làm sổ đỏ ba tôi đứng tên ( lúc này ông gửi giấy biên nhận cho bác tư tôi giữ). Nhưng ba tôi không chịu làm, cho đến năm 2000 ( ông tôi mất được 2 năm) thì ba tôi vẫn ở trên mảnh đất đó ( vẫn chưa có sổ đỏ) đến khoảng giữa năm 2000 nhà nước yêu cầu nhà ở phải có sổ đỏ, nên bác 4 tôi mới đưa biên nhận cho ba tôi đi làm sổ đỏ ( đến nay đã 15 năm). Nay chú út tôi quay về đòi ba tôi chia nhà này làm 2 cho chú tôi một nữa. Ba tôi không đồng ý. Chú tôi mới làm đơn kiện ba tôi đòi chia lại đất trong đó có chữ ký của các bác tôi ( trừ bác tư tôi đã mất năm 2007). Luật sư cho tôi hỏi nếu như chú tôi đưa đơn ra tòa vậy nhà do ba tôi đứng tên có bị chia làm hai hoặc chia đều cho các anh em không? sổ đỏ ba tôi đứng tên có mộc đỏ chữ ký của chủ tịch ủy ban nhân dân huyện như vậy có hợp pháp không? Còn nếu mảnh đất này thuộc quyền sở hửu của ba tôi vậy ba tôi có được quyền làm đơn kiện lại họ không? Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, phân chia di sản thừa kế

Theo thông tin bạn cung cấp chúng tôi chưa thể xác định được ông bạn mất có để lại di chúc hay không, tuy nhiên, nếu ông bạn mất không để lại di chúc hoặc lại di chúc nhưng không hợp pháp thì phần di sản thừa kế của ông bạn sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Pháp luật dân sự quy định người thừa kế thứ nhất như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, phần di sản thừa kế của ông bạn sẽ được phân chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bạn.

Thứ hai, về thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế

Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thời hiệu thừa kế như sau:

“1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.”

Với trường hợp của gia đình bạn, tính từ thời điểm ông bạn mất là năm 1998 đến nay đã 20 năm, theo quy định đã nêu trên thì thời hiệu thừa kế đối với trường hợp này vẫn còn. Do đó chú út bạn vẫn có quyền yêu cầu chia di sản của ông bạn để lại trong trường hợp này.