Câu hỏi: Nội dung câu hỏi: Nhà em có sổ đỏ gồm đất ở và đất vườn được cấp năm 1996, giáp ranh có đất vườn ở phía trước nhà ông A, nhà ông A cũng có sổ đỏ được cấp năm 1998, theo sổ đỏ nhà ông A đường được thể hiện phía sau đi vào (trước năm 1980 nhà ông A đi theo đường này, đường hiện nay cũng được đổ bê tông ô tô du lịch vào được), nhưng sau này nhà ông A xin đi nhờ qua vườn và đi chung ngõ nhà tôi (chỉ nói với nhau không có văn bản).

Nay nhà tôi phải xây dựng nhà mới gđ tôi cần sử dụng đến đất vị trí ngõ đi vào nhà ông A đang đi nhờ (vì phần ngõ đi nhờ đó vẫn trong diện tích đất vườn của sổ đỏ nhà tôi), Vậy nhờ LS tư vấn xem để lấy lại đất đó gđ cần phải làm các thủ tục gì và giải quyết ra sao? Nếu nhà tôi nói tình cảm và đòi lại mà nhà ông A không trả thì có quyền khởi kiện được không? Kính nhờ LS tư vấn giúp gia đình tôi. Xin cám ơn!

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, chúng tôi xin tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Theo như thông tin bạn cung cấp thì lối đi chung này thuộc quyền sử dụng của nhà bạn nên việc gia đình ông A muốn sử dụng chung phải tuân theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Dân sự năm 2005: “
Chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất có quyền sử dụng bất động sản liền kề thuộc sở hữu của người khác để bảo đảm các nhu cầu của mình về lối đi, cấp, thoát nước, cấp khí ga, đường dây tải điện, thông tin liên lạc và các nhu cầu cần thiết khác một cách hợp lý, nhưng phải đền bù, nếu không có thoả thuận khác
.”

Bạn cần phải xem xét xem lối đi này có thực sự là nhu cầu thiết yếu của gia đình ông A không, cụ thể là nhà ông A có thuộc trường hợp bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà chỉ có duy nhất lối đi chung với nhà bạn là lối ra hay không. Theo đó, vấn đề của bạn sẽ được căn cứ vào Điều 275 Bộ luật Dân sự năm 2005 để giải quyết như sau:

“
1. Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thoả thuận khác.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thoả thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định
”.

Theo những thông tin mà bạn cung cấp thì ngoài lối đi chung với gia đình bạn, ông A còn có đường được thể hiện phía sau đi vào trước năm 1980 nhà ông A đi theo đường này, đường hiện nay cũng được đổ bê tông ô tô du lịch vào được, do đó ông A có thể sử dụng con đường này để ra đến đường công cộng chứ không phải chỉ có lối đi chung qua nhà bạn là lối đi duy nhất nên ông A không được hưởng quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề theo quy định của pháp luật dân sự.

Về nguyên tắc, lối đi đó thuộc quyền sử dụng đất của gia đình bạn nên gia đình bạn hoàn toàn có quyền xây dựng nhà trên phần đất đó. Việc trước đó gia đình bạn và ông A có thỏa thuận về việc cho ông A đi qua lối đi đó chỉ xuất phát về mặt tình cảm, còn pháp luật không bắt buộc.

Nếu như giữa gia đình bạn và ông A có tranh chấp với nhau về lối đi chung này, ông A không trả lại phần đất đó mà hai bên không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai. Trước hết gia đình cần đưa tranh chấp này lên UBND xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải, tùy thuộc vào việc hòa giải thành hay không thành, gia đình bạn có thể tiến hành các bước tiếp theo, bạn có thể tham khảo bài viết sau: https://luatminhgia.com.vn/trinh-tu,-thu-tuc-giai-quyet-tranh-chap-dat-dai.aspx