Câu hỏi: Kính chào luật sư. Tôi có ông là liệt sĩ, nhập ngũ năm 1965, hy sinh 1968 tại mặt trận phía nam, được công nhận là liệt sĩ. Trong giấy báo tử ngày 20/4/1968 của Quân khu 4 gửi về cho gia đình có ghi khen thưởng "Truy tặng huân chương chiến công hạng nhì" nhưng đến nay gia đình chưa nhận được huân chương đó. Gia đình có làm đơn gửi Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam thì được trả lời là đã kiểm tra hồ sơ, ông tôi được đề nghị tặng huân chương nhưng không có quyết định khen thưởng nên không thể giải quyết. Thứ hai chưa có chính sách truy tặng huân chương chiến công các loại cho người tham gia kháng chiến. Tôi xin nhờ Luật sư tư vấn với trường hợp ông tôi cơ quan chức năng trả lời như vậy có đúng quy định pháp luật không (không có quyết định khen thưởng thì liên hệ cơ quan nào giải quyết, chính sách truy tặng huân chương chiến công cho người tham gia kháng chiến đã có hay chưa?). Tôi xin chân thành cảm ơn. Rất mong được Luật sư tư vấn.

Trả lời: Thứ nhất, về quyết định khen thưởng truy tặng Huân chương chiến công của ông bạn.

Vấn đề tặng, truy tặng Huân chương chiến công các loại cho đối tượng tham gia kháng chiến được quy định tại Hướng dẫn số 124/HD-CT năm 2015 hướng dẫn về việc tiếp tục giải quyết khen thưởng thành tích trong các cuộc kháng chiến, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, Lào và tuyến 1 biên giới phía bắc, hải đảo xa. Hướng dẫn số 124 quy định về vấn đề truy tặng Huân chương chiến công các loại cho những đối tượng tham gia phục vụ kháng chiến tại tuyến 1 biên giới phía bắc, hải đảo xa và đối tượng tham gia làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, Lào. Do đó, đối với trường hợp của bạn, bạn cần kiểm tra lại xem ông bạn thuộc trường hợp được truy tặng Huân chương chiến công loại nào để yêu cầu cơ quan có chức năng xem xét giải quyết.

Tại Điểm c, mục 1, Phần VI Hướng dẫn 124 có quy định về quy trình, hồ sơ, thủ tục xét đề nghị khen thưởng như sau:

“c) Việc xét, đề nghị tặng, truy tặng huân chương chiến công cho cán bộ, chiến sỹ, công nhân viên quốc phòng có thành tích làm nhiệm vụ ở tuyến 1 biên giới, ở hải đảo xa; làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, ở Lào; chuyên gia và cán bộ, chiến sỹ quân tình nguyện Việt Nam có công trực tiếp hoạt động trên đất Lào thực hiện như sau:

+ Quân nhân, công nhân viên quốc phòng đã nghỉ hưu, phục viên, xuất ngũ (kể cả số hy sinh từ trần), do đối tượng hoặc thân nhân đối tượng kê khai (theo mẫu gửi kèm), cán bộ quân sự cấp xã (nơi đối tượng cư trú) tiếp nhận hồ sơ xem xét, và tổng hợp báo cáo UBND cấp xã xác nhận, hoàn chỉnh thủ tục, hồ sơ báo cáo Ban chỉ huy quân sự cấp huyện xét duyệt, tổng hợp báo cáo Bộ Chỉ huy Quân sự cấp tỉnh tổng hợp, báo cáo Bộ Tư lệnh quân khu hoặc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội xét, đề nghị Thủ trưởng Bộ Quốc phòng xét, đề nghị Nhà nước khen thưởng (Cục Tuyên huấn/Tổng cục Chính trị nhận tổng hợp báo cáo).”

Như vậy, với trường hợp của ông bạn, bạn có thể liên hệ trực tiếp với cán bộ quân sự cấp xã để yêu cầu xem xét lập hồ sơ hoặc liên hệ với cơ quan cấp trên để tìm hiểu thông tin về vấn đề thời gian, thành phần hồ sơ… để gửi đến các cơ quan cấp trên xem xét, tổng hợp, báo cáo và đề nghị Nhà nước giải quyết.

Thứ hai, về vấn đề chính sách truy tặng huân chương chiến công cho người tham gia kháng chiến.

Căn cứ theo quy định đã nêu trên tại Hướng dẫn số 124 thì đã có quy định về vấn đề truy tặng Huân chương chiến công các loại cho các đối tượng đủ điều kiện. Khi có yêu cầu thì thân nhân đối tượng kê khai, cán bộ quân sự cấp xã nơi đối tượng cư trú tiếp nhận hồ sơ xem xét và tổng hợp báo cáo UBND cấp xã xác nhận, hoàn chỉnh thủ tục, hồ sơ báo cáo Ban chỉ huy quân sự cấp huyện xét duyệt, tổng hợp báo cáo Bộ Chỉ huy Quân sự cấp tỉnh tổng hợp, báo cáo Bộ Tư lệnh quân khu hoặc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội xét, đề nghị Thủ trưởng Bộ Quốc phòng xét, đề nghị Nhà nước khen thưởng. Tuy nhiên, để xác định cụ thể vấn đề truy tặng Huân chương này bạn nên liên hệ với các cơ quan đã nêu trên để xem xét, giải quyết.