Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề Công ty A chuyên cung cấp dụng cụ y tế ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ y tế với Trung tâm B. HĐ mua bán được bên TT ký tên của GĐ TT nhưng thực chất không phải do GĐ ký mà do kế toán trưởng đã giả mạo chữ ký và lấy con dấu TT đóng. Vậy Giám đốc TT hay Kế toán trưởng phải chịu trách nhiệm bồi thường? Công ty có đòi lại số tiền này không?

Nội dung tư vấn:
Kính gửi công ty Luật Minh gia! Tôi tình huống sau xin được công ty tư vấn: Công ty A chuyên cung cấp dụng cụ y tế, chi nhánh của công ty A kí hợp đồng (HĐ) thời hạn 1 năm với Trung tâm Y tế ABCD. HĐ mua bán được kí giữa giám đốc (GĐ) trung tâm (TT) với GĐ chi nhánh (được sự ủy quyền của GĐ công ty). Do tin tưởng nhau nên hai bên thống nhất thanh toán tiền hàng theo kiểu gối đầu cho từng đợt hàng. (....) Đến thời điểm hiện tại, do bên TT ABCD nợ tiền hàng quá nhiều đợt nên Công ty A đã tiến hành yêu cầu phía TT ABCD thanh toán. ... đã gửi công văn đè nghị TT thanh toán số tiền còn nợ. Đến ngày xx/xx/20xx, công ty A tôi nhận được công văn phản hồi là HĐ mua bán được bên TT ký tên của GĐ TT nhưng thực chất không phải do GĐ ký mà do kế toán trưởng đã giả mạo chữ ký và lấy con dấu TT đóng. Vì vậy, GĐ TT ABCD không hề biết về HĐ này cũng như số tiền còn nợ. Nếu muốn thu hồi lại số tiền này thì liên hệ kế toán trưởng để đòi, TT không chịu trách nhiệm.

Hỏi: Công ty tôi có thể đòi lại số tiền này được không? Nếu kiện đòi nợ thì kiện kế toán trưởng hay TT? Xin cảm ơn.

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại Điều 142 về Hậu quả của giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện của Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

1. Giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện, trừ một trong các trường hợp sau đây:

a) Người được đại diện đã công nhận giao dịch;

b) Người được đại diện biết mà không phản đối trong một thời hạn hợp lý;

c) Người được đại diện có lỗi dẫn đến việc người đã giao dịch không biết hoặc không thể biết về việc người đã xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với mình không có quyền đại diện.

2. Trường hợp giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện thì người không có quyền đại diện vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với người đã giao dịch với mình, trừ trường hợp người đã giao dịch biết hoặc phải biết về việc không c
ó quyền đại diện mà vẫn giao dịch.

3. Người đã giao dịch với người không có quyền đại diện có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự đã xác lập và yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp người đó biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện mà vẫn giao dịch hoặc trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều này.

4. Trường hợp người không có quyền đại diện và người đã giao dịch cố ý xác lập, thực hiện giao dịch dân sự mà gây thiệt hại cho người được đại diện thì phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại.

Đối với trường hợp này của bạn, do bạn chưa nói rõ cho nên chưa thể xác định được Giám đốc trung tâm y tế huyện hay là Kế toán trưởng là người đại diện và phải chịu trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng đối với công ty của bạn do đó sẽ chia là 2 trường hợp như sau:

Thứ nhất
, nếu như trong trường hợp: Người được đại diện đã công nhận giao dịch với công ty bạn; Người được đại diện biết về việc ký hợp đồng với công ty bạn mà không phản đối trong một thời hạn hợp lý; Người được đại diện có lỗi dẫn đến việc công ty bạn không biết hoặc không thể biết về việc người đã xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với công ty của bạn không có quyền đại diện thì Người đại diện là Giám đốc Trung tâm y tế Huyện vẫn làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với công ty của bạn.

Nếu như có đầy đủ căn cứ cho rằng Giám đốc trung tâm là người đại diện và thuộc một trong các trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 142 của Bộ luật dân sự thì Giám đốc Trung Tâm y tế huyện sẽ vẫn làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với việc ký kết hợp đồng cung cấp dụng cụ y tế với công ty bạn và Giám đốc trung tâm y tế huyện vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán số tiền đã ký kết trong hợp đồng và chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho công ty bạn.

Thứ hai
, Trường hợp giao dịch dân sự do Kế toán trưởng là người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện là Giám đốc trung tâm thì Kế toán trưởng là người không có quyền đại diện vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với Công ty của bạn, trừ trường hợp Công ty của bạn biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện mà vẫn giao dịch.

Đối với trường hợp này, nếu như Công ty bạn đã giao dịch với Kế toán trưởng là người không có quyền đại diện có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự đã xác lập và yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp công ty bạn biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện mà vẫn giao dịch hoặc trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 142 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Nếu như có đủ căn cứ cho rằng việc ký kết hợp đồng do Kế toán trường là người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện là Giám đốc trung tâm thì Công ty bạn có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự đã xác lập và yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với Kế toán trưởng của công ty.

Như vậy
, Để xác định được ai là người đại diện và xác lập giao dịch dân sự và ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ y tế thì công ty bạn có thể gửi đơn ra Tòa án nơi đặt trụ sở Trung Tâm y tế huyện để giải quyết quyền lợi của công ty bạn.

Căn cứ theo quy định tại Điều 339 về Tội giả mạo chức vụ, cấp bậc, vị trí công tác của Bộ luật hình sự năm 2015 như sau:

Người nào giả mạo chức vụ, cấp bậc, vị trí công tác thực hiện hành vi trái pháp luật nhưng không nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm
.

Nếu như có đủ căn cứ cho rằng, Kế toán trưởng có hành vi giả mạo chứ ký,Giả mạo con dấu để giả mạo chức vụ của người đại diện là Giám đốc trung tâm y tế huyện thì sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội Tội giả mạo chức vụ, cấp bậc, vị trí công tác của Bộ luật hình sự năm 2015 và phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho công ty của bạn.

Trân trọng!
CV tư vấn: Vi Thị Huyền - Luật Minh Gia.