Câu hỏi: Kính gửi: Công ty luật Minh Gia. Tôi có ký Hợp đồng lao động không xác định thời hạn năm 2015. Đến tháng 03/2018 Tôi nghỉ việc và có quyết định cho nghỉ việc Tổng giám đốc đã ký. Tuy nhiên từ tháng 03/2018 đến nay công ty không chốt sổ BHXH và thanh toán tiền lương cho Tôi (tháng 01/2018, tháng 02/2018, tháng 03/2018). Tôi có viết đơn khiếu nại gửi Phòng lao động thương binh và xã hội quận A, tuy nhiên chuyên viên thụ lý báo là do thời điểm từ ngày nợ lương đến nay 24 tháng nên không nhận đơn khiếu nại của Tôi. Vì vậy kính mong luật sư giải đáp giúp trường hợp của Tôi phải làm gì để lấy được tiền lương Công ty chưa trả và chuyên viên phòng lao động thương binh và xã hội quận Thủ Đức không thụ lý đơn của Tôi là đúng không? Tôi xin trân trọng cảm ơn luật sư.

Trả lời: 2.1. Liên quan đến vấn đề trả lương và chốt sổ bảo hiểm xã hội:

Theo thông tin bạn cung cấp, bạn nghỉ việc từ thời điểm tháng 3/2018 nhưng công ty không thực hiện chốt sổ BHXH và thanh toán tiền lương tháng 1, tháng 2, tháng 3 của năm 2018 cho bạn.

Về nguyên tắc, người lao động phải được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn tương ứng với công sức lao động của của mình theo quy định tại Điều 96 Bộ luật Lao động 2012:

"Điều 96. Nguyên tắc trả lương

Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương."

Đối chiếu quy định nêu trên với trường hợp của bạn có thể thấy việc công ty giữ lương tháng 1, tháng 2, tháng 3 của năm 2018 là không phù hợp theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, Điều 47 Bộ luật Lao động 2012 quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động như sau:

"...

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

...”

Như vậy, trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, công ty có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của người lao động; trong đó có tiền lương, trợ cấp thôi việc, tiền phép năm mà người lao động chưa nghỉ hết… Đồng thời, công ty có trách nhiệm phối hợp với cơ quan BHXH để hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH cho người lao động theo quy định tại Khoản 5 Điều 21 Luật BHXH năm 2014:

“Điều 21. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

…

5. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.

…”

Trong trường hợp công ty không thực hiện các trách nhiệm theo quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có quyền yêu cầu hòa giải viên lao động tiến hành hòa giải tranh chấp lao động hoặc khởi kiện ra Tòa án yêu cầu công ty thanh toán tiền lương, xác nhận và trả sổ BHXH. Với tranh chấp liên quan đến BHXH thì đây được xác định là tranh chấp không phải thông qua thủ tục hòa giải theo quy định tại Điều 201 Bộ luật Lao động 2012:

“Điều 201. Trình tự, thủ tục hòa giải tranh chấp lao động cá nhân của hòa giải viên lao động

1. Tranh chấp lao động cá nhân phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:

…

d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

…”

2.2. Liên quan đến vấn đề khiếu nại hành vi của công ty:

Hiện nay Luật BHXH 2014 quy định người lao động có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có căn cứ cho rằng hành vi, quyết định đó vi phạm pháp luật về BHXH, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Do đó, khi bạn yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét về hành vi sai phạm của công ty thì trình tự giải quyết khiếu nại về BHXH được thực hiện theo quy định tại Điều 119 Luật BHXH 2014 như sau:

“Điều 119. Trình tự giải quyết khiếu nại về bảo hiểm xã hội

1. Việc giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi hành chính về bảo hiểm xã hội được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại.

2. Việc giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì người khiếu nại có quyền lựa chọn một trong hai hình thức sau đây:

a) Khiếu nại lần đầu đến cơ quan, người đã ra quyết định hoặc người có hành vi vi phạm. Trường hợp cơ quan, người có quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội bị khiếu nại không còn tồn tại thì cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện có trách nhiệm giải quyết;

b) Khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.

3. Trường hợp người khiếu nại được quy định tại điểm a khoản 2 Điều này không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện tại Tòa án hoặc khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh.

Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện tại Tòa án.

4. Thời hiệu khiếu nại, thời hạn giải quyết khiếu nại được áp dụng theo quy định của pháp luật về khiếu nại.”

Như vậy, đối chiếu với trường hợp của bạn thì cần xem xét bạn khiếu nại đến cơ quan BHXH về hành vi sai phạm của công ty hay khiếu nại về hành vi hành chính, quyết định hành chính của cơ quan BHXH. Nếu bạn khiếu nại về hành vi sai phạm của công ty thì về nguyên tắc bạn phải gửi đơn khiếu nại đến công ty hoặc khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp theo Khoản 2 điều luật nêu trên.