Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Tôi muốn li dị với chồng nhưng tài sản chung thì chồng tôi đứng tên! còn tôi thì có tài sản riêng do tôi đứng tên nhưng thật ra là tôi chỉ đứng tên dùm con gái ruột của tôi! Vậy nếu tôi ly dị thì tài sản riêng đứng tên dùm đó có bị đem chia hay không? Còn tài sản chung sẽ được chia ra sao? Lý do li dị là vì chồng tôi có vợ bé và con riêng như vậy là tôi đã đủ điều kiện li dị chồng hay chưa?

... Luật sư cho tôi hỏi là tôi muốn li dị với chồng nhưng tài sản chung thì chồng tôi đứng tên! còn tôi thì có tài sản riêng do tôi đứng tên nhưng thật ra là tôi chỉ đứng tên dùm con gái ruột của tôi! Vậy nếu tôi ly dị thì tài sản riêng đứng tên dùm đó có bị đem chia hay không? Còn tài sản chung sẽ được chia ra sao? Lý do li dị là vì chồng tôi có vợ bé và con riêng như vậy là tôi đã đủ điều kiện li dị chồng hay chưa?

Trả lời: Về vấn đề thứ nhất,
là chị muốn hỏi về điều kiện ly hôn, theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì hai bên có thể thuận tình ly hôn hoặc ly hôn theo yêu cầu của một bên. Trong trường hợp của chị là ly hôn theo yêu cầu của chị (do chị không nói rõ), theo đó Điều 56: Ly hôn theo yêu cầu của một bên:

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

......
.”

Trong trường hợp này chồng chị đã vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng,…. Trong đó khoản 1 Điều 19 Luật hôn nhân và gia đính 2014 quy định:
Điều 19. Tình nghĩa vợ chồng

"1. Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình.

........"

Do chồng chị đã vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của chồng đó là nghĩa vụ phải chung thủy với vợ nên chị hoàn toàn có căn cứ yêu cầu ly hôn theo yê cầu của một bên.

Vấn đề thứ hai
là tài sản chung của vợ chồng sẽ được chia như thế nào? Chúng tôi xin giải đáp thắc mắc của chị như sau:

Theo quy định tại Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì:

Tài sản chung của vợ chồng

"1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung."

Do đó, theo quy định trên, khi không có căn cứ chứng minh tài sản mà hai vợ chồng chị đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản vẫn được coi là tài sản chung và được phân chia theo quy định tại iều 59 của Luật này.

Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

“1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

6. Tòa án nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn Điều này”.

Như vậy,
phải căn cứ vào chế độ tài sản của anh, chị là theo thỏa thuận hay theo luật định để pháp luật giải quyết. Nếu chế độ tài sản của anh, chị là theo thỏa thuận thì xử lý theo thỏa thuận đó, nếu không theo thỏa thuận thì về cơ bản là chia đôi, nhưng có xem xét đến các yếu tố quy định tại Khoản 2,3,4,5 Điều 59 và Điều 60,61,62,63,64 Luật hôn nhân và gia đình 2014.

Vấn đề thứ 3
chị cần tư vấn là tài sản riêng của chị đứng tên con gái ruột thì có cần chia không?

Tài sản của chị dù là của con gái ruột do chị đứng tên hay thực tế là của chị thì khi chị xác định đó là tài sản riêng thì đều không phải chia.

Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

"1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này."

Như vậy
, nếu chị  chứng minh được tài sản riêng đó là tài sản chị có trước khi kết hôn; được thừa kế, được tặng cho riêng trong thời kì hôn nhân;....như quy định của điều trên thì tài sản đó không phải chia theo quy định của pháp luật.