Câu hỏi: Tôi tên A, tôi có vấn đề thắc mắc về pháp luật mong quý Công ty tư vấn giúp như sau: Tôi là nguyên đơn trong vụ kiện đòi tiền vay, vụ án được thụ lý và xử sơ thẩm. Không đồng ý với bản án sơ thẩm tôi tiếp tục kháng cáo, tòa đã nhận đơn và gửi thông báo xử phúc thẩm. Trong thời gian này, bị đơn tiến hành tẩu tán tài sản và làm thủ tục xuất cảnh định cư nước ngoài, ngoài ra bị đơn còn làm giấy ủy quyền cho 1 luật sư khác tham gia phiên tòa phúc thẩm. Hiện nay, bị đơn đã định cư tại Mỹ

Với tình trạng như trên, mong quý Công ty tư vấn giúp:

1/ Có biện pháp nào để yêu cầu thi hành án đối với bị đơn hiện đang định cư ở Mỹ không?

2/ Sắp tới, bị đơn sẽ về lại Việt Nam, vậy tôi có thể yêu cầu bên Công an Xuất Nhập cảnh hoặc Tòa Án can thiệp không cho bị đơn xuất cảnh cho đến khi thi hành án xong không? Cám ơn Quý Công ty!

Trả lời: Về vấn đề thi hành án
:

Bị đơn chỉ có nghĩa vụ thi hành án khi có quyết định của Tòa án buộc bị đơn phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với bạn trong trường hợp này. Vì vậy, trong thời gian Tòa án chưa xét xử phúc thẩm thì bị đơn chưa có nghĩa vụ phải thi hành án là trả tiền cho bạn và nếu như bị đơn cũng không bị áp dụng biện pháp ngăn chặn vì một lý do nào từ cơ quan Tòa án thì việc bị đơn định cư tại Mỹ là quyền lợi hợp pháp của bị đơn và điều này không trái với quy định của pháp luật.

Về vấn đề đảm bảo thi hành án:

-  Trong thời giai đoạn chuẩn bị xét xử nếu như phát hiện bị đơn có dấu hiệu tẩu tán tài sản và để đảm bảo quyền lợi cho mình, bạn có thể làm đơn đến cơ quan Tòa án để yêu cầu Tòa án áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định tại Điều 111 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

“Điều 111. Quyền yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

1. Trong quá trình giải quyết vụ án, đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện vụ án quy định tại Điều 187 của Bộ luật này có quyền yêu cầu Tòa án đang giải quyết vụ án đó áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khẩn cấp tạm thời quy định tại Điều 114 của Bộ luật này để tạm thời giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự, bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, thu thập chứng cứ, bảo vệ chứng cứ, bảo toàn tình trạng hiện có tránh gây thiệt hại không thể khắc phục được, đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án.

...”

Các biện pháp mà Tòa án áp dụng được quy định của thể tại Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và tùy theo từng trường hợp cụ thể mà Tòa án nhận thấy cần phải ra quyết định để việc xét xử thuận lợi có thể là phong tỏa tại ngân hàng hoặc kê biên tài sản để đảm bảo thi hành án hoặc biện pháp khác mà Tòa án cảm thấy cần thiết.

-  Khi bản án Tòa án phúc thẩm buộc bị đơn phải trả lại tiền cho bạn đã có hiệu lực thì bị đơn phải trả lại tài sản trong thời gian luật định, nếu bị đơn cố tình và có dấu hiệu trốn tránh nghĩa vụ trả lại tài sản khi đã có quyết định thi hành án thì bị đơn có thể bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 46 Luật Thi hành án dân sự 2008 sửa đổi, bổ sung 2014:

"1. Hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 45 của Luật này, người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành án thì bị cưỡng chế".

Việc áp dụng các biện pháp đảm bảo thi hành án được Chấp hành viên lựa chọn theo quy định tại Điều 66 Luật Thi hành án dân sự như sau:

“Điều 66. Biện pháp bảo đảm thi hành án

1. Chấp hành viên có quyền tự mình hoặc theo yêu cầu bằng văn bản của đương sự áp dụng ngay biện pháp bảo đảm thi hành án nhằm ngăn chặn việc tẩu tán, hủy hoại tài sản, trốn tránh việc thi hành án. Khi áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án, Chấp hành viên không phải thông báo trước cho đương sự.

2. Người yêu cầu Chấp hành viên áp dụng biện pháp bảo đảm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình. Trường hợp yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm không đúng mà gây thiệt hại cho người bị áp dụng biện pháp bảo đảm hoặc cho người thứ ba thì phải bồi thường.

3. Các biện pháp bảo đảm thi hành án bao gồm:

a) Phong tỏa tài khoản;

b) Tạm giữ tài sản, giấy tờ;

c) Tạm dừng việc đăng ký, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng về tài sản.”

Trong trường hợp bị đơn định cư ở nước ngoài thì việc thi hành án được giải quyết theo quy định tại điều 181 Luật Thi hành án dân sự về tương trợ tư pháp:

"1. Việc yêu cầu nước ngoài tương trợ tư pháp về dân sự trong thi hành án, việc tiếp nhận và xử lý uỷ thác tư pháp về thi hành án của nước ngoài trong quá trình thi hành án được thực hiện theo quy định của pháp luật về tương trợ tư pháp.

2. Cơ quan thi hành án dân sự có yêu cầu nước ngoài tương trợ tư pháp về dân sự trong thi hành án phải lập hồ sơ uỷ thác tư pháp theo quy định của pháp luật về tương trợ tư pháp".

Trân trọng