Câu hỏi: Luật sư tư vấn về các việc mà người lao động có thể thực hiện khi chấm dứt hợp đồng lao động mà người sử dụng lao động vẫn không chịu chốt sổ bảo hiểm, chi trả trợ cấp và các nghĩa vụ tài chính khác. Cụ thể như sau:

Kính gửi luật sư,tôi mong luật sư tư vấn giúp tôi thủ tục khởi kiện . Vào tháng 9/2016 tôi có ký hợp đồng lao động 1 năm với công ty này, đến 9/2017 trước khi hợp đồng hết hạn 30 ngày tôi có gửi email báo xin nghỉ và chấm dứt hợp đồng. Sau đó công ty có nhờ tôi giúp đỡ làm thêm 1 tuần rồi mới nghỉ,  ngày 2/10/2017 đến 6/10/2016. Sau đó tôi có email nhắc nhở là tôi đã chấm dứt hợp đồng và không muốn tiếp tục và mong muốn nhân sự hoàn tất các thủ tục giấy tờ cho tôi. Đến nay là hơn 1 tháng và sổ bảo hiểm của tôi vẫn chưa được chốt, tiền lương 1 tuần chưa được thanh toán và ngày phép còn dư vẫn chưa được chốt, tôi đã rất nhiều lần gọi điện thoại, email nhắc nhở nhưng công ty vẫn cố tình im lặng hoặc lảng tránh. Hiện tại họ dùng lý do là tôi vi phạm luật bảo mật vì đi làm ở 1 công khác, nhưng tôi đi làm ở công ty khác vào tháng 11 tức là sau khi nghỉ và chấm dứt hợp đồng gần 2 tháng.Xin luật sư tư vấn cho tôi trường hợp này tôi cần phải làm gì và thủ tục như thế nào. Tôi rất mong làm việc với bên văn phòng luật sư đẻ giúp gửi đơn kiện.Xin cám ơn,

Trả lời: Đối với việc hợp đồng lao động hết thời hạn thì Điều 22, Bộ luật Lao động 2012 có quy định:

“1. Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng.

c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng.”

Như vậy, trường hợp của bạn là loại hợp đồng  xác định thời hạn theo quy định tại điểm b, Khoản 1, Điều 22 nên nếu bạn vẫn tiếp tục làm việc trong thời hạn 30 ngày ở công ty thì hợp đồng này sẽ chuyển sang hợp đồng không xác định thời hạn. Tuy nhiên, trước khi hợp đồng hết hạn 30 ngày bạn đã gửi email thông báo, xin nghỉ việc và chấm dứt hợp đồng lao động nên hết thời hạn của hợp đồng bạn có thể nghỉ việc tại công ty căn cứ theo quy định tại Điều 36, Bộ luật Lao động 2012:

“Điều 36. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động

1.Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 192 của Bộ luật này”
.

Chính vì vậy, bạn có thể nghỉ việc tại công ty và đi làm cho một người sử dụng lao động khác và lí do mà công ty đưa ra để trốn tránh việc chốt sổ bảo hiểm,  trả các nghãi vũ tài chính cho bạn là không đúng.

Bên cạnh đó, Điều 47, Bộ luật lao động 2012 có quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động như sau:

“1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.”

Theo đó, có thể thấy rằng, công ty bạn đã vi phạm các nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi chấm hợp đồng lao động theo các quy định trên. Vì vậy, để bảo vệ quyền lợi của mình bạn có thể thực hiện như sau:

Thứ nhất
, bạn có thể gửi khiếu nại lần đầu đến công ty nơi bạn đã làm việc yêu cầu công ty thực hiện các nghĩa vụ đối với bạn căn cứ theo quy định tại Khoản 1, Điều 5, Nghị định 119/2014/NĐ-CP:

“ Khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi của người sử dụng lao động; tổ chức, cá nhân dạy nghề; tổ chức, cá nhân đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại thực hiện khiếu nại đến người giải quyết khiếu nại lần đầu theo quy định tại Khoản 1 Điều 15, Khoản 1 Điều 16, Khoản 1 Điều 17 Nghị định này”

Trường hợp nếu bạn không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của công ty hoặc đã qua thời hạn giải quyết khiếu nại là 30 ngày mà bạn không nhạn được phản hồi từ phía công ty bạn có thể gửi khiếu nại lần hai đến Chánh Thanh tra Sở Lao động- Thương binh và Xã hội nơi công ty bạn đặt trụ sở chính căn cứ quy định tại Khoản 2, Ddiều 5, Nghị định 119/2014/NĐ-CP:

“2. Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại theo quy định tại Khoản 1 Điều này hoặc quá thời hạn quy định tại Điều 19 Nghị định này mà khiếu nại không được giải quyết thì người khiếu nại thực hiện khiếu nại lần hai theo quy định sau đây:

a)Đối với khiếu nại về lao động, người khiếu nại thực hiện khiếu nại đến người giải quyết khiếu nại quy định tại Khoản 2 Điều 15 Nghị định này;”

Thứ hai
, bạn có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình. Theo quy định tại Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì:
“Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.”.
Như vậy, nếu bạn muốn khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì bạn có thể tự mình hoặc nhờ người đại diện hợp pháp của mình khởi kiện.

Trường hợp của bạn là trường hợp tranh chấp lao động cá nhân, vì vậy trình tự giải quyết sẽ theo quy định tại Mục 2, chương XIV, Bộ luật lao động 2012. Theo đó, đối với tranh chấp của bạn sẽ thông qua bước hòa giải theo quy định tại Khoản 1, Điều 201, Bộ luật Lao động 2012:
“1. Tranh chấp lao động cá nhân phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu tòa án giải quyết”

Nếu hòa giải không thành hoặc công ty bạn không thực hiện các thỏa thuận trong biên bản hòa giải thì khi đó bạn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết căn cứ theo quy định tại Khoản 4, Điều 201, Bộ luật Lao động:
“4. Trong trường hợp hoà giải không thành hoặc một trong hai bên không thực hiện các thỏa thuận trong biên bản hòa giải thành hoặc hết thời hạn giải quyết theo quy định tại khoản 2 Điều này mà hoà giải viên lao động không tiến hành hoà giải thì mỗi bên tranh chấp có quyền yêu cầu Toà án giải quyết.”

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp về lao động thuộc về Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đóng trụ sở theo quy định tại Điểm c, Khoản 1, Điều 35 và Điểm a, Khoản 1, Điều 39, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015

Hồ sơ cần thiết để khởi kiện bao gồm:

-Đơn khởi kiện (có thể dùng theo mẫu)

-Bản sao Giấy CMND (Hộ chiếu); Hộ khẩu (có Sao y bản chính).

-Hợp đồng lao động.

-Các tài liệu, chứng cứ liên quan đến nội dung tranh chấp (nếu có);

-Bản kê các tài liệu nộp kèm theo đơn kiện (ghi rõ số bản chính, bản sao).