Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp người sử dụng đất là tổ chức đã phá sản, trong khi đó việc chi trả tiền bồi thường đất vẫn chưa hoàn thiện thì giải quyết thế nào? Cụ thể như sau:

Xin chào Luật sư. Rất mong luật sư tư vấn về việc bồi thường khi nhà nước thu hồi đất.Năm 2005 UBND tỉnh có quyết định thu hồi toàn bộ đất ở và đất nông nghiệp của gia đình tôi và một số hộ khác xung quanh. Giao cho Công ty cổ phần C thực hiện dự án Khu đô thị mới .Việc bồi thường được Công ty C chi trả, trong đó đã nhận bồi thường về đất nông nghiệp, cây cối, hoa màu, đất ở thì chưa bồi thường vì gia đình tôi muốn được bố trí tái định cư. Việc một số hộ bị thu hồi hết toàn bộ đất nông nghiệp, Công ty C cam kết với các hộ sẽ bố trí 2000m2 đất nông nghiệp / 01 khẩu của hộ (4 khẩu tương đương 8000m2). ở một nơi khác theo quy hoạch của dự án.Đến năm 2006 gia đình tôi di chuyển nhà ở, nhưng vẫn chưa được bố trí tái định cư và hỗ trợ đất nông nghiệp. Đến năm 2009 dự án treo, bị bỏ hoang, Công ty C phá sản. Gia đình tôi và một số hộ khác quay lại sản xuất trên mảnh đất cũ (đã được bồi thường).Năm 2014 UBND tỉnh có quyết định thu hồi đất dự án khu đô thị mới  giao cho xã quản lý.Năm 2017 UBND tỉnh có chủ trương đưa vườn ươm giống cây trồng vào, UBND thành phố có quyết định thu hồi đất đó để cho Công ty cổ phần giống cây trồng thực hiện dự án vườn ươm. Có kiểm đếm hoa màu và có hướng hỗ trợ đền bù hoa mầu với giá 50% so với đơn giá bồi thường cây cối hoa màu, tài sản trên đất theo quy định của tỉnh. Bố trí tái định cư (đất đổi đất) cho các hộ chưa được bố trí tái định cư trước đây. Còn việc bố trí 2000m2 đất nông nghiệp / 01 khẩu của hộ thì không giải quyết vì hiện tại các hộ vẫn còn đất sản xuất. Thực tế trước đây bị thu hồi toàn bộ. sau 5 - 6 năm không có đất sản xuất các hộ phải đi mua đất để sản xuất. Mà so sánh với giá đất lúc được bồi thường là 1.600đ/m với giá các hộ đi mua đất 20.000đ/m thì chênh lệch quá lớn). Xin hỏi việc không bố trí đất nông nghiệp 2000m2 đất nông nghiệp / 01 khẩu của hộ đối với các hộ mất 100% đất nông nghiệp như vậy có đúng không? Cam kết bố trí đất nông nghiệp trước đây thì là cam kết giữa dân với Công ty C. Cấp trên bảo không biết và nói không bố trí. Như thế thiệt thòi cho dân rất nhiều.Mong Luật sư xem xét, giải đáp. Xin cảm ơn

Trả lời: Theo Khoản 2, Khoản 3 Điều 74 Luật đất đai năm 2013 về nguyên tắc bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất:
“2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.
3. Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật.”
Với trường hợp của anh/chị, quyết định thu hồi đất có từ năm 2005 vì vậy theo quy định tại Khoản 2 Điều 74 Luật đất đai thì việc tính giá đền bù phải theo năm 2005

Theo quy định tại  Điều 93 Luật Đất đai hiện hành về chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư:
“1. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có hiệu lực thi hành, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi.

2. Trường hợp cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả.”

Như vậy, khi có quyết định thu hồi đất từ năm 2005 mà đến nay vẫn chưa trả, mà chỉ mới chi trả tiền bồi thường đất nông nghiệp thì  ngoài tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường  được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì người có đất thu hồi còn được thanh toán thêm một khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật quản lý thuế tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả.

Về việc cam kết giữa Công ty C (đã phá sản) và người dân là sự thỏa thuận giữa hai bên, ở đây không nói đến có sự chứng kiến của UBND tỉnh hay không. Do đó, bạn có thể khiếu nại về Quyết định thu đồi đất của UBND tỉnh theo Luật Khiếu nại để giải quyết vấn đề này.