Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp chuyển khẩu cho người cháu khi không chung sống cùng cha mẹ theo quy định của pháp luật cư trú hiện hành. Nội dung tư vấn như sau:

Tôi có đứa cháu gái ruột sinh năm 2003, hiện tại đang ở cùng vợ chồng tôi. Nay tôi muốn cho cháu tôi nhập hộ khẩu vào nhà tôi nhưng không biết cách viết đơn vì hoàn cảnh của cháu tôi quá phức tạp. Năm 2007 cháu mới được làm giấy khai sinh, trong giấy khai sinh vẫn có tên cha mẹ cháu, nhưng người đi làm giấy khai sinh là tôi cô ruột, vì cha đang  hiện tại ở tù, nhưng không biết ở nơi ở tù, mẹ bỏ đi lúc bé còn nhỏ. Nên bé ở với tôi từ đó đến giờ. Nay gia đình tôi muốn cho bé nhập khẩu vào gia đình nhưng không biết cách viết đơn để trình bày hoàn cảnh để xác nhận cho cháu được nhập khẩu . Khai sinh cháu tôi đang ở thành phố  Vũng Tàu, còn tôi đang có hộ khẩu ở TP  Bà Rịa. Nhờ luật sư chỉ cách viết đơn xin xác nhận hoàn cảnh của cháu .Tôi cám ơn luật sư.

Trả lời: Theo quy định tại Luật cư trú năm 2006 sửa đổi bổ sung năm 2014 có quy định sau:

Điều 13. Nơi cư trú của người chưa thành niên

1. Nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha, mẹ; nếu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhau thì nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha hoặc mẹ mà người chưa thành niên thường xuyên chung sống.

2. Người chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của cha, mẹ nếu được cha, mẹ đồng ý hoặc pháp luật có quy định.

Vì cháu gái bạn sinh năm 2003 nay vẫn chưa thành niên nên nơi cư trú của cháu là nơi cư trú của cha, mẹ. Cha mẹ hiện đang là người đại diện hợp pháp của con nhưng vì mẹ đã bỏ đi không còn liên lạc, người cha thì đang chấp hành hình phạt tù không rõ địa chỉ cho nên để thực hiện việc chuyển khẩu cho cháu thì cần chứng minh bố, mẹ cháu không có điều kiện chăm sóc, giáo dục con. Khi đó, bạn sẽ đăng ký làm người giám hộ cho cháu và thực hiện thủ tục đăng ký nhập khẩu cho cháu về cùng khẩu với mình. Cụ thể, theo  quy định tại điều 47 Bộ luật dân sự năm 2015 theo đó:

Điều 47. Người được giám hộ

1. Người được giám hộ bao gồm:

a) Người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc không xác định được cha, mẹ;

b) Người chưa thành niên có cha, mẹ nhưng cha, mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự; cha, mẹ đều có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; cha, mẹ đều bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; cha, mẹ đều bị Tòa án tuyên bố hạn chế quyền đối với con; cha, mẹ đều không có điều kiện chăm sóc, giáo dục con và có yêu cầu người giám hộ;

c) Người mất năng lực hành vi dân sự;

d) Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

.....

Khi đó nơi cư trú của người được giám hộ là cư trú của người giám hộ. Do vậy trước hết bạn nên tiến hành thủ tục đăng ký giám hộ cho cháu rồi sau đó tiến hành đăng ký thường trú cho cháu theo địa chỉ thường trú của chú.

Điều 14. Nơi cư trú của người được giám hộ

1. Nơi cư trú của người được giám hộ là nơi cư trú của người giám hộ.

2. Người được giám hộ có thể có nơi cư trú khác với nơi cư trú của người giám hộ nếu được người giám hộ đồng ý hoặc pháp luật có quy định.

Như vậy sau khi thực hiện thủ tục đăng ký giám hộ cho cháu thì bạn có quyền chuyển khẩu cho cháu từ TP Vũng Tàu sang TP Bà Rịa theo nơi đăng ký thường trú của người giám hộ. Ngoài ra theo quy định của Luật cư trú về hồ sơ chuyển khẩu không bao gồm “giấy xác nhận hoàn cảnh” mà khi này hồ sơ chuyển khẩu chỉ bao gồm: Hồ sơ cấp giấy chuyển hộ khẩu bao gồm sổ hộ khẩu và phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu.