Câu hỏi: Chào luật sư, Cháu tôi đang mang thai tháng thứ 8 nhưng chẳng may chồng cháu qua đời, người chồng có một số tài sản riêng là đất đai (bố mẹ chồng tặng cho riêng). Xin luật sư cho biết thai nhi còn trong bụng mẹ có được thừa kế của bố không? Nếu được thì cần phải điều kiện gì và thủ tục thế nào? Xin cảm ơn luật sư

Trả lời: Vấn đề chị cần tư vấn liên quan đến việc xác định quan hệ thừa kế giữa người chồng đã mất của cháu chị với thai nhi trong bụng là con đẻ của 2 vợ chồng cháu chị, điều kiện và thủ tục cần thiết có liên quan. Chúng tôi chưa nắm rõ thông tin là người chồng cháu chị khi mất có để lại di chúc hay không, vì vậy, xin tư vấn cho chị như sau:

>> Tư vấn quy định về quyền thừa kế, gọi:
1900.6169

- Thứ nhất
, trong trường hợp chồng cháu chị có để lại di chúc và di chúc đó hợp pháp, việc định đoạt và phân chia di sản của anh để lại sẽ tuân theo ý chí được thể hiện trong di chúc.

Tuy nhiên, theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc thì:

“1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này.”

Trong trường hợp di chúc của chồng chị không để lại phần di sản cho con chị khi cháu được sinh ra hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn 2/3 suất của một người thừa kế thì cháu bé vẫn có quyền hưởng di sản từ người bố để lại bằng 2/3 một suất của một người thừa kế theo pháp luật.

- Thứ hai
, trong trường hợp chồng cháu chị không để lại di chúc, việc định đoạt, phân chia di sản thừa kế sẽ tuân theo quy định của pháp luật về việc thừa kế không có di chúc, cụ thể như sau:

+ Bộ luật dân sự quy định về di sản thừa kế tại Điều 612 như sau:
“Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác.”

Từ quy định của pháp luật có thể xác định số tài sản riêng là đất đai (bố mẹ chồng tặng cho riêng) cho chồng cháu chị cũng nằm trong phần di sản để phân chia thừa kế sau khi anh mất.

+ Trường hợp người để lại di sản chết không để lại di chúc thì di sản sẽ được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

...

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
"

Bên cạnh đó, BLDS cũng quy định về người thừa kế như sau:

“Điều 613. Người thừa kế

Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.”

Từ quy định của pháp luật có thể xác định, thai nhi 6 tháng tuổi là con đẻ của hai vợ chồng cháu chị do cháu chị đang mang thai có quyền được thừa kế phần di sản là tài sản riêng của bố cháu do bố cháu mất để lại, bao gồm cả phần tài sản mà chị đã nêu trên.

- Về thủ tục để cháu được hưởng thừa kế từ bố cháu, có thể là thủ tục khai nhận di sản hoặc phân chia di sản được quy định cụ thể trong pháp luật. Xác định dựa trên trường hợp cụ thể của gia định chị.