Câu hỏi: Bố  mẹ tôi  có  một  mảnh  đất  tổng  là  1 sào  14 thước bắc bộ  trong  đó  gồm:  70m2 là  vườn  hạn  2045 và  14 thước  ao  hạn 2013, còn  lại  là  đất  dài  hạn. Năm 2000, khi  bố  tôi  mất  có  lối  cho  mẹ  tôi  và  5 anh  chị  e chúng  tôi  là  đất  dài  hạn  và  70m2 vườn  là  cho  tôi  còn  cái  ao  thì  bán  cho  tôi  với  số tiền là  4 chỉ  vàng  khi  nào  mẹ tôi  cần dùng  thì  mẹ  mẹ  tôi  lấy  còn  nếu không thì  4 chỉ  đó  để  sau  này  mấy  anh  em lo  việc. Còn  cái  ao  khi  nào  mẹ  tôi không sử dụng  thì  giao  lại cho  tôi  khi  bố  tôi mất  được  nửa năm  thì  mẹ tôi  cũng  không dùng  cái  ao  nữa  và  bà  đã  giao  lại cho  tôi  theo  lời  của  bố  tôi. Tới  năm  2009 nhà  nước  đo  lại đất đai  và  làm  sổ đỏ  khi đó  tôi  có  sang  nói  với  mẹ  tôi. Tôi  nói  với  trưởng thôn  nhờ  UBND xã  làm  giấy  cho  tôi  đứng  tên  khi  đó  UBND xã  đã  bắt  tôi  phải  Xin  chữ ký  của  chủ  hộ  là  mẹ tôi  và  những  người  có  liên  quan  là  4. Anh chị  của  tôi  khi  đó  trưởng  thôn  có  đưa cho  tôi  một tờ  đơn  để  Xin  chữ  ký  của  mẹ và  các  anh chị  tôi  tất  cả  mọi người  đã  đồng  ý  và  đã  ký  vậy  là  UBND xã  đã  làm  giấy  cho  tôi đứng tên từ  năm  2009.  Tới  năm  2011 vợ  chồng tôi  đã  làm  được ngôi nhà  cấp  4  dài  10 m rộng  4 m và  30m2 buồng bếp và  nhà tắm  nhưng  tới  Nay  2019 bỗng  dưng  mẹ  tôi  đòi  lại  cái  ao  bà  nói  là  không để  cho  tôi  cái  ao  nữa  mà  chia  cho  5 anh em trong đó có tôi. Mong luật sư tư vấn giúp.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, bố mẹ bạn tạo lập được khối tài sản chung bao gồm: 70m2 đất vườn, 14 thước đất ao và đất sử dụng lâu dài . Trước khi mất, bố bạn có nói là sẽ cho mẹ và 5 người con phần đất lâu dài, 70m2 đất vườn là cho bạn và phần ao sẽ chuyển nhượng cho bạn. Nhưng theo nội dung bạn đã trình bày, việc bố bạn để lại đất chỉ được thực hiện bằng lời nói mà không có văn bản hợp pháp theo quy định pháp luật nên đây không được xác định là di chúc của bố bạn. Do đó, khi bố anh mất một nửa giá trị QSDĐ của các thửa đất trên được xác định là di sản thừa kế của bố bạn và được chia đều cho những người thuộc hàng thừa nhất của bố  theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

"
Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản."

Tức là mẹ bạn và 5 anh chị em bạn sẽ có quyền và nghĩa vụ đối với phần di sản của bố để lại.  Những người thừa kế theo pháp luật của bố bạn được hưởng một phần di sản bằng nhau trong khối di sản mà bố bạn để lại và có quyền thỏa thuận về cách phân chia di sản thừa kế của bố bạn. Trong trường hợp mẹ bạn và 4 người anh chị em còn lại của bạn đã hoàn toàn tự nguyện đồng ý để lại cho bạn phần đất ao bằng văn bản và được UBND xã chứng thực thì đây có thể được coi là văn bản thỏa thuận phân chia di sản và là căn cứ hợp pháp để bạn được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ. Hiện nay, bạn đang là người sử dụng đất đối với phần đất ao này và mẹ bạn không có quyền yêu cầu bạn trả lại phần đất ao để phân chia lại cho 5 anh em. Trong trường hợp có tranh chấp mà yêu cầu Tòa án giải quyết thì Toàn án sẽ xác định phần di sản mà mỗi người thừa kế theo pháp luật được hưởng, nếu không chia được bằng hiện vật thì có thể xem xét việc bán tài sản để chia bằng tiền ( có xem xét để bù trừ về việc bạn đã nhận được phần đất ao)

Trên đây là toàn bộ phần tư vấn của công ty Luật Minh Gia về vấn đề yêu cầu lấy đất đã chuyển nhượng.

Trân trọng./.

Phòng tư vấn pháp luật - Công ty Luật TNHH Minh Gia