Câu hỏi: Luật sư tư vấn miễn phí về nguyên tắc trả lương; tiền lương làm thêm giờ vào dịp lễ, tết, nghỉ hàng tuần; giao kết loại hợp đồng lao động và quyền lợi về phép năm trong quan hệ lao động.

Nội dung yêu cầu tư vấn:
chào các anh chị trong TVPL, cho tôi được hỏi vài vấn đề trong tiền lương của người LĐ như sau:

1. Hiện tại tôi là nhân viên của 1 cty đóng trên địa bàn q5, TP HCM, trong hợp đồng có ghi rõ số lương là 3.317.000đ, nhưng vì lý do tính chất công việc nên có nhiều khi tôi đi làm không đủ 26 ngày công ( do công ty ko có việc dc cho NLĐ ) thì cty lấy LCB/26 rồi nhân cho số ngày tôi đi làm, xin nói rõ là tôi không xin nghỉ phép, hoặc có khi đi làm hết 30 ngày trên 1 tháng thì cty cũng chỉ trả lương cơ bản đúng 26 ngày.

2. Công ty tôi làm hiện nay không có phép năm cho nhân viên thì có được không?

3. Vì tính chất công việc là bên ngành phục vụ, nên ngày cuối tuần, ngày lễ và tết đều pải đi làm, nhưng lương những ngày đó cũng chỉ là 100% thì có đúng quy định không?

4. Những nhân viên mới vào, công ty sẽ cho ký hợp đồng thời vụ 2 lần, mỗi lần 3 tháng rồi mới ký HĐ chính thức, để tránh đc đóng BHXH và BHYT thì có sai không?

Xin chân thành cảm ơn quý vị đã đọc thư và mong được giải đáp sớm!

Trả lời: Thứ nhất, về việc trả lương theo ngày công lao động.

Bộ luật lao động 2012 quy định như sau:

Điều 96. Nguyên tắc trả lương

"Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương."

Căn cứ theo quy định trên thì việc trả lương cho người lao động phải được thực hiện đầy đủ theo công sức/ngày công lao động thực tế mà người lao động đã làm việc. Theo đó, công ty có trách nhiệm trả đầy đủ tiền lương theo đúng ngày công lao động trong tháng, trừ trường hợp người lao động nghỉ việc không hưởng lương theo thỏa thuận.

Đối với những ngày làm việc bình thường nhưng công ty không bố trí được việc làm cho người lao động thì
Điều 98. Tiền lương ngừng việc,
có quy định:

"Trong trường hợp phải ngừng việc, người lao động được trả lương như sau:

1. Nếu do lỗi của người sử dụng lao động, thì người lao động được trả đủ tiền lương;

2. Nếu do lỗi của người lao động thì người đó không được trả lương; những người lao động khác trong cùng đơn vị phải ngừng việc được trả lương theo mức do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định;

3. Nếu vì sự cố về điện, nước mà không do lỗi của người sử dụng lao động, người lao động hoặc vì các nguyên nhân khách quan khác như thiên tai, hoả hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch hoạ, di dời địa điểm hoạt động theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc vì lý do kinh tế, thì tiền lương ngừng việc do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định."

Theo đó, đối với những ngày công ty cho bạn nghỉ việc vì lý do không sắp xếp được việc làm thì công ty có trách nhiệm chi trả tiền lương ngừng việc theo quy định trên.

Thứ hai, về vấn đề phép năm của người lao động.

Điều 111. Nghỉ hằng năm

"1. Người lao động có đủ 12 tháng làm việc cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:

a) 12 ngày làm việc đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường;

..."

Điều 114. Thanh toán tiền lương những ngày chưa nghỉ

"1. Người lao động do thôi việc, bị mất việc làm hoặc vì các lý do khác mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì được thanh toán bằng tiền những ngày chưa nghỉ.

2. Người lao động có dưới 12 tháng làm việc thì thời gian nghỉ hằng năm được tính theo tỷ lệ tương ứng với số thời gian làm việc. Trường hợp không nghỉ thì được thanh toán bằng tiền."

Căn cứ theo quy định trên, nếu người lao động đã làm việc đủ 12 tháng cho công ty thì sẽ được hưởng 12 ngày phép năm. Trường hợp làm việc dưới 12 tháng thì mỗi tháng làm việc sẽ tương ứng với 1 ngày phép năm. Đây là quy định bắt buộc, do đó việc công ty không giải quyết phép năm cho người lao động là vi phạm pháp luật về lao động.

Thứ ba, tiền lương làm thêm giờ vào ngày nghỉ, lễ, tết.

Nếu người lao động phải làm việc vượt quá số giờ/ngày làm việc bình thường như đã thỏa thuận theo sự chỉ đạo của người sử dụng lao động thì
Điều 97. Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm,
quy định như sau:

"1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm như sau:

a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;

b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;

c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

2. Người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.

3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày."

Như vậy, nếu bạn phải làm thêm giờ hoặc làm việc vào các ngày lế, tết, ngày nghỉ hàng tuần thì bạn sẽ được chi trả tiền lương làm thêm giờ. Việc công ty không tính tiền lương làm thêm giờ cho bạn như trên là hoàn toàn trái với quy định của pháp luật hiện hành.

Thứ tư, về việc giao kết hợp đồng lao động.

Điều 22. Loại hợp đồng lao động

"....

3. Không được giao kết hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng để làm những công việc có tính chất thường xuyên từ 12 tháng trở lên, trừ trường hợp phải tạm thời thay thế người lao động đi làm nghĩa vụ quân sự, nghỉ theo chế độ thai sản, ốm đau, tai nạn lao động hoặc nghỉ việc có tính chất tạm thời khác."

Như vậy, nếu công việc của công ty bạn mang tính chất thường xuyên, liên tục, ổn định nhưng công ty lại giao kết hợp đồng lao động dưới 3 tháng là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Tóm lại, trước những sai phạm của công ty bạn và những người lao động khác nên có văn bản kiến nghị trực tiếp đến Ban lãnh đạo công ty hoặc có thể gửi đơn khiếu nại đến Phòng lao động - thương binh - xã hội, nơi công ty đặt trụ sở để công ty bị áp dụng chế tài xử lý đối với những sai phạm nói trên theo quy định của pháp luật.