Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp vay tiền nhưng có thỏa thuận hai thời hạn phải trả tiền và quyền khởi kiện của bên cho vay khi quá thời hạn trả tiền theo thỏa thuận mà bên vay chưa trả. Cụ thể như sau:

Chào Luật sư: Xin Luật sư tư vấn về Hợp Đồng cho vay tiền. Tôi (bên A)có cho bên B vay nhiều lần, số tiền gốc và tiền lãi hiện tại là hơn 600 triệu đồng. Ngày 12/07/2017 hai bên A -B có thỏa thuận ký kết lại Hợp đồng cho vay tiền, với nội dung: Bên A tiếp tục cho bên B vay lại số tiền từ các Hợp đồng cũ + với bên A cho bên b vay thêm số tiền hơn 100 triệu đồng (số tiền 100 triệu thực chất là bên A để lại số tiền lãi cho bên B vay tiếp), Tổng số tiền vay hơn 600 triệu. Hai bên A B có làm hợp đồng cho vay tiền,có Chứng minh thư công chứng và Sổ Hộ khẩu gia đình của bên B. thời hạn vay đến 12/10/2017 bên B phải trả gốc cho bên A. Lãi vay hàng tháng bên B phải trả cho bên A = 1%/tháng. Trong Hợp đồng vay tiền có nội dung "nếu bên A có việc cần thu hồi nợ trước thời hạn thì bên B phải có trách nhiệm trả lại cho bên A, sau 15 ngày từ ngày bên A ra thông báo gửi cho bên B hoặc nhắn tin cho bên B biết". Vậy xin Luật sư tư vấn, sau 15 ngày ra thông báo bên B không trả được tiền gốc, tôi có thể khởi kiện ra tòa án hay không và Ngoài Hợp đồng ký lại ngày 12/07/2017, các hợp đồng trước tôi có cần cung cấp cho tòa không? Xin chân thành cảm ơn !

Trả lời: Thứ nhất, bên A có quyền khởi kiện không?

Căn cứ Điều 463 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Hợp đồng vay tài sản như sau:

“Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”

Và tại Khoản 1 Điều 466 BLDS 2015 quy định về Nghĩa vụ trả nợ của bên vay:

“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Như vậy hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận của các bên và các bên có thể thỏa thuận về thời hạn trả tiền vay nếu sự thỏa thuận đó không trái với quy định của pháp luật. Nếu trong hợp đồng có thỏa thuận về thời hạn trả tiền là 12/10/17 nhưng lại có một thỏa thuận sau đó là nếu bên A cần thu hồi nợ trước thời hạn thì bên B phải có trách nhiệm trả cho bên a, sau 15 ngày ra thông báo hoặc nhắn tin cho bên B biết, như vậy đây cũng được coi là một thỏa thuận về thời hạn trả tiền, nếu cả hai bên cùng đồng ý thì phải thực hiện nghĩa vụ như đã giao kết. Như vậy nếu đã thông báo cho bên B trước 15 ngày mà bên B không trả tiền thì bên A có thể khởi kiện ra Tòa án để bảo vệ quyền lợi của mình vì bên B đã không thực hiện theo đúng thỏa thuận của hợp đồng vay tiền giữa hai bên gây ảnh hưởng đến quyền lợi của bên A.

Thứ hai, có cần cung cấp các hợp đồng cũ khi khởi kiện không?

Khi khởi kiện nếu các hợp đồng trước đó đã được hủy và hai bên giao kết hợp đồng mới thay thế thì chỉ cần cung cấp hợp đồng mới nếu hợp đồng mới ghi cụ thể số tiền vay trong hợp đồng cũ, tuy nhiên nếu số tiền trong hợp đồng mới ghi không rõ ràng thì các hợp đồng cũ cũng được coi là những chứng cứ để chứng minh bảo vệ quyền lợi của bên A.