phamhoangf/legal-sft-dataset huggingface dataset:
Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Hiện tại công ty tôi có một số công nhân viên sau khi nghỉ việc họ đóng luôn tài khoản ngân hàng dẫn đến việc công ty không thể thanh toán lương hoặc các khoản khác cho số ít những ngày cuối, hoặc ví dụ như các khoản từ chế độ bảo hiểm thanh toán cho người lao động nhưng chuyển về công ty muộn.

Hiện nay công ty chưa làm gì với số tiền này mà vẫn đang để treo (thực tế để từ rất lâu rồi mà không làm gì). Công ty cũng đã gửi thư về gia đình nhưng không thấy công nhân viên quay lại nhận, một số người lao động không có nhu cầu quay lại Công ty để nhận. Hiện tại kế toán đang giữ số tiền này như một loại chi phí khác. Xin nhờ công ty tư vấn giúp tôi có thể tham khảo văn bản luật nào hoặc nên làm thế nào để có thể sử dụng được. Cảm ơn ban tư vấn rất nhiều.

Trả lời: Hiện nay không có văn bản pháp luật nào quy định đối với vấn đề.Pháp luật chỉ quy định chủ sở hữu hợp pháp được quyền sở hữu, định đoạt, sử dụng tài sản thuộc quyền sở hữu của mình.Đối với những tài sản không thuộc quyền sở hữu của mình thì chỉ được phép chiếm hữu, định đoạt, sử dụng trong những trường hợp nhất định mà luật cho phép. Cụ thể, tại Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:

Điều 187.Quyền chiếm hữu của người được chủ sở hữu ủy quyền quản lý tài sản

1. Người được chủ sở hữu ủy quyền quản lý tài sản thực hiện việc chiếm hữu tài sản đó trong phạm vi, theo cách thức, thời hạn do chủ sở hữu xác định.

2. Người được chủ sở hữu ủy quyền quản lý tài sản không thể trở thành chủ sở hữu đối với tài sản được giao theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này.

Điều 191. Quyền sử dụng của người không phải là chủ sở hữu

Người không phải là chủ sở hữu được sử dụng tài sản theo thỏa thuận với chủ sở hữu hoặc theo quy định của pháp luật
.

Điều 195. Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu

Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật
.

Như vậy, đối chiếu với trường hợp của đơn vị bạn mặc dù đã thông báo cho những đối tượng lao động đó tới nhận lại tiền nhưng họ không phản hồi cũng như không tới nhận. Tuy nhiên, họ cũng không ký xác nhận là từ bỏ số tiền đó cũng như ủy quyền cho đơn vị được phép sử dụng số tài sản (tiền) nên về mặt pháp luật đó vẫn là tài sản hợp pháp thuộc quyền sở hữu của người lao động đó. Do vậy, đơn vị sẽ không được phép tự ý định đoạt, sử dụng tới nếu không có sự đồng ý của họ. Nên trong trường hợp này, nếu đơn vị muốn sử dụng số tài sản trên( tiền) thì sẽ phải liên hệ trực tiếp tới phía người lao động về việc thỏa thuận nhận tiền, từ chối hoặc làm giấy ủy quyền cho đơn vị quản lý, sử dụng...
Câu hỏi: Luật sư tư vấn xác định những người hưởng di sản thừa kế khi người chết không để lại di chúc. Những người con riêng của người chết có được quyền hưởng di sản không? Nội dung cụ thể như sau:

Lúc trước chú em cưới vợ và sinh ra 2 người con gái nhưng do gặp vấn đề về chuyện vợ chồng nên chú em đã ly dị vợ trước và vẫn cung cấp tiền nuôi 2 người con từ 10 tuổi đến nay (đến nay 2 người đó cũng đã trên 30 tuổi). Sau đó lấy dì của em và cũng sinh ra người 2 con cũng đã tuổi trưởng thành.

Không may sau đó chú em đột ngột qua đời chưa kịp làm di chúc cho cô của em, vì trong hoàn cảnh khó khăn nên cô em quyết định bán nhà để lấy tiền trả nợ đồng thời chia tài sản cho con mình, nhưng 2 người con trước cũng đòi 1 phần tiền trong tài sản của chú em ... Vậy luật sư cho em hỏi theo đúng luật pháp thì cô em có phải chia cho 2 người con trước không ạ? Biết là sau khi ly dị vợ trước chú em cũng vẫn chu cấp tiền nuôi con đến khi 2 người đó đến 18 tuổi. Mong luật sự giải đáp giúp em trong thời gian sớm nhất! E xin cám ơn

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 về thừa kế theo pháp luật. Cụ thể:

Điều 651
.
Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản
hoặc
từ chối nhận di sản
.

Như vậy, với thông tin bạn cung cấp do chú bạn trước khi mất không để lại di chúc cho vợ, con nên toàn bộ di sản của chú bạn sẽ được chia theo pháp luật cho những người thừa kế hợp pháp( bao gồm vợ, các con..). Đối với người vợ trước do đã ly hôn nên không được chia thừa kế trong trường hợp này.
Tuy nhiên, với hai người con trước vẫn được xác định là con đẻ của chú bạn, pháp luật công nhận quan hệ này( việc ly hôn giữa hai vợ chồng và nghĩa vụ cấp dưỡng cho con không làm ảnh hưởng tới quan hệ thừa kế giữa bố mẹ và con cái) nên hai người con này tại thời điểm chú bạn mất vẫn có quyền hưởng chia thừa kế từ khối di sản thuộc quyền sở hữu của bố.

Nếu tài sản này là tài sản chung của chú và dì thì xác định di sản của chú là một nửa tài sản. Sẽ thực hiện phân chia ½ tài sản cho những người thuộc hàng thừa kế của chú gồm: vợ, hai người con với vợ cả, 2 người con với dì và cha mẹ đẻ(nếu có). Nếu toàn bộ tài sản là nhà và đất này thuộc tài sản riêng của chú thì thực hiện phân chia toàn bộ cho người thuộc hàng thừa kế của chú.
Câu hỏi: Xin chào công ty luật Minh Gia! Xin quý công ty tư vấn giúp tôi câu hỏi về quyền thừa kế tài sản khi cha mất như sau: "Bố đẻ tôi là con trai trưởng trong gia đình, nhà còn có chú tôi là con trai thứ là em ruột của bố tôi và 2 bác gái là con cùng cha khác mẹ với bố tôi. Bà nội tôi mất năm 1988 và có yêu cầu họp gia đình lập 1 bản di chúc có chữ kí của ông nội và chú tôi là phân chia đất đai cho chú và bố tôi nhưng không có dấu của xã.

Nhưng đến năm 2006 khi ông cho thuê nhà thì có nói là giao quyền sở hữu cho chú tôi, và đến năm 2009 ông mất không có di chúc, nhưng chú tôi đã chiếm hết đất, bố tôi không được hưởng đất đai của cụ kị. Vậy công ty tư vấn giúp tôi liệu bây giờ nếu tên chủ sở hữu đất vẫn mang tên ông nội tôi thì bố tôi có thể kiện để lấy lại quyền thừa hưởng của mình không?vì thực tế bố tôi cũng chỉ được nghe nói vậy chứ không thấy di chúc ông để lại? và liệu cái di chúc năm 1988 không có dấu của xã thì có hiệu lực gì không?" Cảm ơn quý công ty đã đọc, và mong quý công ty tư vấn giúp tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đến bộ phận tư vấn – Công ty Luật Minh Gia. Với câu hỏi của bạn, chúng tôi xin trả lời như sau:

Căn cứ theo quy định tại điều 623 Bộ luật dân sự năm 2015 về thời hiệu phân chia di sản thừa kế như sau:

"Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Theo đó thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế với bất động sản còn hiệu lực vì vậy, bố bạn có thể khởi kiện để yêu cầu chia di sản và xác nhận quyền thừa kế của mình. Khi đó, di sản của ông nội bạn sẽ được chia theo pháp luật cho bố bạn, chú bạn và hai bác gái theo điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015.

Đối với di chúc năm 1988, được coi là có hiệu lực khi đảm bảo các điều kiện dưới đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;

b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

Theo quy định trên, nếu đáp ứng đủ các quy định trên thì bản di chúc có thể được coi là hợp pháp, tuy nhiên, việc ông nội bạn và chú bạn là người làm chứng là không phù hợp với quy định của pháp luật, mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

"1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;

2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc;

3. Người chưa đủ mười tám tuổi, người không có năng lực hành vi dân sự."

Vì vậy, bản di chúc năm 1988 đó không phát sinh hiệu lực pháp luật nên không được sử dụng trên thực tế.
Câu hỏi: Em có hai câu hỏi: 1) Anh chị cho em hỏi là sau khi hòa giải thành ở UBND cấp xã về việc chia đất đai. Sau thời gian là 5 năm, người thừa kế có quyền nộp đơn lên Tòa án để yêu cầu chia lại đất đai hay không? 2) Anh A và chị B đã hòa giải thành về việc chia đất đai ở UBND cấp xã.

Nhưng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của C (người để lại thừa kế) đã bị B đem thế chấp ngân hàng. Như vậy, việc chia đất đai được thực hiện như thế nào nếu B không thể trả tiền được cho Ngân hàng để lấy lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất? A có thể nộp đơn lên Tòa án xử việc này mà không cần nộp tại UBND cấp xã hay không? Em chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất,
tranh chấp được hòa giải thành tại UBND cấp xã, tuy nhiên biên bản hòa giải thành này không có tính chất cưỡng chế, bắt buộc các bên phải thực hiện. Do vậy, mặc dù đã được hòa giải thành nhưng các bên vẫn không thực hiện theo nội dung hòa giải này, nếu còn thời hiệu khởi kiện thì một trong các bên có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân để giải quyết.

Căn cứ theo quy định tại điều 623 Bộ luật dân sự năm 2015 thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản. Cụ thể:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Như vậy sau khi hòa giải quyết tranh chấp đất đai nhưng chưa yêu cầu phân chia di sản thì một trong người thuộc hàng thừa kế vẫn có quyền yêu cầu Tòa án phân chia di sản này.

Thứ hai,
về việc đòi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

Theo như những chi tiết bạn đề cập trong câu hỏi, tôi có thể xác định B không phải chủ sở hữu mảnh đất mà lại mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đi thế chấp đã làm trái quy định pháp luật.

Cụ thể, tại điều 295  Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:

Điều 295. Tài sản bảo đảm

1
. Tài sản bảo đảm phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm, trừ trường hợp cầm giữ tài sản, bảo lưu quyền sở hữu.

2. Tài sản bảo đảm có thể được mô tả chung, nhưng phải xác định được.

3. Tài sản bảo đảm có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai.

Do vậy, bạn có quyền kiện ra Tòa yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng thế chấp giữa B và ngân hàng theo Điều 123 Bộ luật dân sự 2015 vì vi phạm quy định pháp luật.

Với việc hợp đồng thế chấp bị vô hiệu, ngân hàng phải hoàn trả cho những người thừa kế Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, ngân hàng có thể tố cáo hành vi của B ra Tòa tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định của pháp luật hình sự.
Câu hỏi: Thưa luật sư! Cách đây 20 năm cha tôi có mua 2 phần đất ruộng. Một phần của cô 3 tôi và một phần của người hàng xóm. Nhưng chỉ làm giấy tay có công chứng ở xã. Ngoài ra không có giấy tờ nào khác. Cô 3 và cha tôi đã mất cách đây mấy năm. Còn người hàng xóm cũng chuyển nhà đi rất nhiều năm rồi không rõ ở đâu.

Nay mẹ tôi muốn chia đất cho các con nhưng chưa có giấy chứng nhận sử dụng đất. Xin luật sư cho biết mẹ tôi phải làm gì? và thủ tục thế nào? Xin cảm ơn luật sư! (Chúng tôi đều ở quê ít hiểu biết. Mẹ tôi có nhờ người tìm hiểu giùm. Nhưng người đó đòi 40 triệu mới chịu giúp. Không biết số tiền như vậy có hợp lý không ạ? 2 mảnh đất khoảng 1 hecta).

Trả lời: Theo quy định tại Điều 168 Luật đất đai thì thời điểm thực hiện chuyển quyền sử dụng đất sang cho người khác được thực hiện khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trừ trường hợp tiến hành chia thừa kế và chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp. Theo đó, nếu đất không có tranh chấp, không có vi phạm về đất đai, phù hợp với quy hoạch của địa phương thì có thể thực hiện thủ tục phân chia di sản thừa kế. Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế phải được công chứng tại văn phòng công chứng hoặc được chứng thực tại UBND cấp xã.

Thủ tục công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, bạn có thể tham khảo tại bài viết sau:

Tư vấn về công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế
Câu hỏi: Em chào luật sư. Mong luật sư tư vấn giúp em. Em có 1 xe máy điện do đã mua lâu rồi nên giấy tờ xe và hóa đơn của xe đều không còn. Mới đây em mới được biết là xe máy điện phải đăng kí biển số xe. Vậy em mong lụât sư tư vấn gíup em làm sao để em có thể đăng kí cho xe của mình được. Em xin cám ơn luật sư

Trả lời: Theo Thông tư 54/2015/TT-BCA Bổ sung Điều 25a vào Thông tư 15/2014/TT-BCA  quy định về đăng ký xe ban hành ngày 22/10/2015, kể từ ngày 06/12/2015, chủ các phương tiện xe máy điện phải thực hiện đăng ký bắt buộc.

Theo Thông tư này, thủ tục đăng ký xe máy điện trước ngày 30/6/12016 rất linh hoạt và hoàn toàn miễn phí. Các phương tiện trên nếu không tiến hành đăng ký mà tham gia giao thông sẽ bị xử phạt theo Nghị định 171/2013/NĐ-CP sau ngày 30/6/2015.

Cũng theo Thông tư số 15/2014/TT-BCA, ngày 04/4/2014 quy định về đăng ký xe. Tại Điểm 12, Điều 23, Thông tư này quy định
“đối với ô tô điện, xe máy điện đã sử dụng trước ngày 01/7/2009 không có chứng từ nguồn gốc hoặc chứng từ chuyển nhượng không đảm bảo theo quy định, nếu chủ xe có cam kết (có xác nhận của chính quyền địa phương) thì được giải quyết đăng ký, cấp biển số xe”.

Đối với những xe được mua bán, chuyển quyền sở hữu sau ngày 01/7/2009, hồ sơ đăng ký phải có đầy đủ các thủ tục giấy tờ mới được đăng ký, cấp biển số, hồ sơ bao gồm:

- Chứng từ nguồn gốc: Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu (theo quy định của Bộ Giao thông vận tải).

- Chứng từ chuyển nhượng: Hóa đơn bán xe (theo quy định của Bộ Tài chính).

- Chứng từ lệ phí trước bạ (theo quy định của Bộ Tài chính).

Do bạn không cung cấp thời gian cụ thể nên có thể có hai trường hợp sau xảy ra:

- Thứ nhất, xe của bạn sử dụng trước ngày 1/7/2009, bạn phải làm cam kết có xác nhận của chính quyền địa phương, thì được giải quyết đăng ký, cấp biển số xe.

- Thứ hai, xe của bạn sử dụng từ sau 1/7/2009 thì không được cấp đăng ký. Theo quy định của luật thì không đủ hồ sơ sẽ không được đăng ký.
Câu hỏi: Xin chào luật sư, Tôi có chị bạn làm ở cơ quan thuộc quân đội. Cơ quan chị ấy có dự án bán đất cho cán bộ nhân viên. Mỗi cán bộ nhân viên được tính điểm theo thâm niên và cấp bậc. Số điểm này được dùng để tính ra diện tích đất được mua. Các cán bộ nhân viên được mua đất sẽ nộp tiền giải phóng mặt bằng và tiền đất theo tiến độ dự án. Chị ấy thuộc diện được mua đất

Tôi và chị ấy có làm hợp đồng, tạm gọi là “hợp đồng chuyển nhượng quyền mua đất”. Theo hợp đồng này, tôi sẽ trả cho chị ấy một số tiền và chị ấy sẽ chuyển nhượng quyền mua đất cho tôi. Khi nào cơ quan chị ấy gọi nộp tiền mua đất thì tôi sẽ chuyển tiền cho chị ấy để chị ấy nộp cho cơ quan. Tất nhiên khi đó thì lô đất và toàn bộ giấy tờ liên quan vẫn đứng tên chị ấy. Sau khi việc mua đất hoàn tất, hai bên sẽ làm hợp đồng và thủ tục để sang tên lô đất từ tên chị ấy sang tên tôi. Tại thời điểm hiện tại thì đã nộp xong tiền giải phóng mặt bằng. Vậy luật sư cho tôi hỏi “hợp đồng chuyển nhượng quyền mua đất” nói trên có cần phải công chứng không? Theo tôi hiểu thì sẽ là không vì thực ra quyền sử dụng đất của chị bạn tôi vẫn chưa hình thành,chỉ khi nào chúng tôi làm hợp đồng và thủ tục để sang tên lô đất thì mới phải công chứng đúng không ạ? Xin cảm ơn luật sư!

​

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì giữa bạn và người chị này có lập
“hợp đồng chuyển nhượng quyền mua đất”
.Tuy nhiên bản chất hợp đồng là thỏa thuận bạn đưa trước cho chị ấy một khoản tiền để đảm bảo sau này chị ấy chuyển nhượng lại đất cho bạn. Đây mang tính chất của hợp đồng đặt cọc để đảm bảo thực hiện hợp giao dịch theo quy định tại điều 328 Bộ luật dân sự năm 2015
“ Đặt cọc là việc một bên (sau đây gọi là bên đặt cọc) giao cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.”

Đây chỉ là sự thỏa thuận đặt cọc nên không bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng hay chứng thực mà có thể giao kết bằng văn bản hoặc lời nói.

Khi thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cần lập thành văn bản có công chứng tại văn phòng công chứng hoặc chứng thực tại UBND xã, phường theo quy định tại Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013. Cụ thể:

"3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này"
Câu hỏi: Xin chào VP Luật sư, em có 1 việc này muốn nhờ vp mình tư vấn giúp ạ, năm 1997 bà ngoại em mất và có di chúc viết bằng tay có điểm chỉ của bà em và mẹ em là người viết và ký làm chứng, bà ngoại em có ghi rõ là chỉ được ở không được bán, di chúc đó chỉ có bà ngoại em điểm chỉ và mẹ em ký,

sau đó năm 2002 mảnh đất mang tên chủ sở hữu gồm cả 2 bố mẹ em, thời điểm hiện tại bây giờ thì bố mẹ em đã mất, nhà chỉ có 2 anh em, vì hoàn cảnh xung quanh và cũng muốn có vốn đầu tư kinh doanh nên chúng em quyết định bán mảnh đất đó? Vậy xin VP tư vấn giúp em là Di chúc bà ngoại em viết và mẹ đẻ em ký như vậy có hợp pháp ko? Và nếu hợp pháp thì trong di chúc đó có câu chỉ được ở không được bán, giờ chúng em cần tiền nên phải bán, liệu có bán được không ạ? Em xin cảm ơn!

Trả lời: Theo Điều 653 Bộ luật dân sự 1995 quy định:

“Di chúc bằng văn bản

Di chúc bằng văn bản bao gồm:

1- Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng;

2- Di chúc bằng văn bản có người làm chứng;

3- Di chúc bằng văn bản có chứng thực của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn;

4- Di chúc bằng văn bản có chứng nhận của Công chứng nhà nước”.

Tại Điều 656 Bộ luật dân sự 1995 quy định:

“Nội dung của di chúc bằng văn bản

1- Di chúc phải ghi rõ:

a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;

b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;

c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;

d) Di sản để lại và nơi có di sản;

đ) Việc chỉ định người thực hiện nghĩa vụ và nội dung của nghĩa vụ.

2- Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu; nếu di chúc gồm nhiều trang, thì mỗi trang phải được đánh số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc”.

Điều 657 Bộ luật dân sự 1995 quy định:

Người làm chứng cho việc lập di chúc

Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

1- Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;

2- Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc;

3- Người chưa đủ mười tám tuổi, người không có năng lực hành vi dân sự”.

Điều 659 Bộ luật dân sự 1995 quy định:

Di chúc bằng văn bản có người làm chứng

Trong trường hợp người lập di chúc không thể tự mình viết bản di chúc, thì có thể nhờ người khác viết, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.

Việc lập di chúc phải tuân theo quy định tại Điều 656 và Điều 657 của Bộ luật này”.

Theo thông tin bạn đưa ra thì di chúc bà ngoại bạn để lại là di chúc bằng văn bản có người làm chứng, tuy nhiên người làm chứng ở đây lại là mẹ bạn - Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc. Như vậy, căn cứ vào các Điều đã nêu trên thì di chúc bằng văn bản có người làm chứng này là không hợp pháp.

Và theo Điều 678 Bộ luật dân sự 1995 thì trường hợp này sẽ chia thừa kế theo pháp luật. Như vậy, bạn và anh bạn có quyền chuyển nhượng mảnh đất này.
Câu hỏi: Cha mẹ tôi sau khi chia đất đai cho các anh em, phần còn lại (theo phong tục) sẽ thuộc về con út là tôi. Nhưng sau vài năm, cha tôi mất khi chưa chuyển nhượng đất cho tôi.

Sau đó, tôi được mẹ bảo đứng tên quyền sử dụng đất phần đất còn lại đó, và tôi đã đứng tên quyền sử dụng đất phần đất còn lại đó đến nay trên 15 năm. Nhưng nay, anh em tôi tranh chấp phần đất đó. Nếu anh em tôi khởi kiện, thì họ có thắng kiện không?

Trả lời: Căn cứ vào Điều 623 Bộ luật dân sự năm 2015 về thời hiệu khởi kiện thừa kế:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế

Vì cha bạn mất mà không có di chúc vậy nên thời điểm mở thừa kế là thời điểm khi cha bạn mất. Vì không rõ thời điểm mất là thời gian nào, tuy nhiên thời hiệu mở thừa kế đối với những người mất trước năm 1990 thì vẫn tính từ 10/9/1990 theo quy định tại Pháp lệnh thừa kế 1990 và hướng dẫn tại nghị quyết 02/2004/HĐTP. Do đó tại thời điểm hiện tại những người thuộc hàng thừa kế vẫn có quyền yêu cầu phân chia di sản này nếu như trước đó chưa thực hiện phân chia. Khi phân chia di sản, phần di sản của cha bạn được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: mẹ, những người con, ông bà (nếu còn). Mỗi người hưởng một phần di sản bằng nhau.