Câu hỏi: Xin chào luật Minh Gia. Hiện tại em đang cần tư vấn về trường hợp nghỉ và bồi thường hợp đồng lao động khi đang làm việc cho công ty của N ạ. Cám ơn luật Minh Gia. Em làm việc cho công ty của Nhật Bản từ tháng 8/2013. Tháng 4/2014 em được công ty cho đi đào tạo ở Trung Quốc (Trong hợp đồng đi đào tạo, thì công ty cho đào tạo trong khoảng 10 tháng ở Trung Quốc và phải làm việc 2 năm tại công ty.

Nhưng được 5 tháng thì công ty đã cho bọn em về Việt Nam để làm việc). Vậy bây giờ em muốn nghỉ làm việc tại công ty, thì sẽ phải làm như thế nào là đúng luật và có phải bồi thường cho công ty  không? (Hiện tại e còn 1 năm trong hợp đồng đi đào tạo, trong hợp đồng có ghi trong những trường hợp không mong muốn thì 2 bên có  thể thương lượng).

Rất mong tư vấn của luật Minh Gia ạ.

Trả lời: Theo quy định tại Điều 43 Bộ luật lao động năm 2012, người lao động chỉ phải bồi thường chi phí đào tạo cho doanh nghiệp trong trường hợp người lao động tự ý đơn phương nghỉ việc trái pháp luật.

Đối với vụ việc của bạn, vì hợp đồng đào tạo nghề có thời hạn 10 tháng nhưng thời gian đào tạo được 5 tháng, công ty đã chấm dứt việc đào tạo đó. Trường hợp này, nghĩa vụ bồi thường chi phí có phát sinh hay không phụ thuộc vào hình thức của việc chấm dứt thời gian đào tạo.

Trường hợp thứ nhất, việc chấm dứt thời gian đào tạo sớm hơn thời gian đã thỏa thuận trong hợp đồng đã được công ty báo cho bạn và bạn đồng ý. Trường hợp này được coi là có sự thay đổi nội dung của hợp đồng với sự thỏa thuận của hai bên. Tức là hai bên đều đồng ý rút ngắn thời hạn đào tạo xuống còn 5 năm.

Như vậy, nếu bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật bạn có trách nhiệm bồi thường chi phí đào tạo cho công ty.
Nếu bạn muốn nghỉ việc và không phải bồi thường chi phí đào tạo, bạn phải đáp ứng các điều kiện sau:
Thứ nhất, có 1 trong các căn cứ để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 36 Bộ luật lao động. Cụ thể các căn cứ đó là:
Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;
Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;
Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;
Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;
Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;
Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

Thứ hai là phải đáp ứng điều kiện báo trước, trường hợp này, bạn phải thông báo trước cho công ty ít nhất 30 ngày trước khi nghỉ việc.

Như vậy, khi đáp ứng được các điều kiện trên bạn sẽ không phải bồi thường chi phí đào tạo.

Trường hợp thứ hai là việc rút ngắn thời gian đào tạo xuống còn 5 tháng không được sự đồng ý của bạn. Trường hợp này, hợp đồng đào tạo được coi là bị đơn phương chấm dứt từ phía công ty, do vậy bạn không có trách nhiệm bồi thường chi phí đào tạo trong trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Trân trọng.

Luật gia: Nguyễn Mỵ - Công ty Luật Minh Gia