Câu hỏi: Chào văn phòng luật, nhờ tư vấn giúp tôi về chế độ thai sản khi nhận con nuôi như sau: Vợ chồng tôi đều là cán bộ nhà nước, do hiếm muộn nên đã nhận một cháu bé mới sinh bị bỏ rơi ở bệnh viện về nuôi. Đề nghị cho biết trường hợp của tôi có được hưởng chế độ thai sản khi nhận nuôi con nuôi không?

Trả lời: Cảm ơn anh/chị đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia. Căn cứ vào nội dung yêu cầu tư vấn gửi đến công ty Luật Minh Gia, chúng tôi tư vấn như sau:

1. Chế độ thai sản là gì?

Chế độ thai sản là một trong những quyền lợi mà người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng bao gồm cả lao động nam và nữ trong quá trình thai sản từ khi khám thai đến khi nuôi con nhỏ. Chế độ nhằm bảo đảm, hỗ trợ một phần thu nhập và sức khỏe cho người lao động nữ khi mang thai, sinh con, nuôi con nhỏ.

2. Pháp luật quy định như thế nào về chế độ thai sản đối với nhận con nuôi

Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về thời gian nghỉ hưởng chế độ nhận nuôi con nuôi như sau:

“Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi. Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản quy định tại khoản 2 Điều 31 của Luật này thì chỉ cha hoặc mẹ được nghỉ việc hưởng chế độ.”

3. Câu hỏi tư vấn

Khoản 1, 2, điều 31, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện hưởng chế độ thai sản như sau:

“1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

c) Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;

d) Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;

đ) Lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản;

e) Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con.

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.”.

Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về thời gian nghỉ hưởng chế độ nhận nuôi con nuôi như sau:

“Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi. Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản quy định tại khoản 2 Điều 31 của Luật này thì chỉ cha hoặc mẹ được nghỉ việc hưởng chế độ.”.

Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cũng quy định về chế độ trợ cấp 1 lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi như sau:

“Lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì được trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng lao động nữ sinh con hoặc tháng người lao động nhận nuôi con nuôi”.

Điều 11 Thông tư 59/TT-BLĐTBXH ngày 29/12/2015 quy định chi tiết về thời gian hưởng chế độ khi nhận nuôi con nuôi:

“Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản theo quy định tại Điều 36 của Luật bảo hiểm xã hội. Trường hợp người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản quy định tại khoản 2 Điều 31 của Luật bảo hiểm xã hội nhưng không nghỉ việc thì chỉ được hưởng trợ cấp một lần quy định tại Điều 38 của Luật bảo hiểm xã hội.”

Như vậy, lao động nam khi nhận nuôi con nuôi thì sẽ được hưởng chế độ thai sản, trường hợp lao động nam không nghỉ việc để chăm con thì sẽ được hưởng chế độ trợ cấp 1 lần bằng 02 tháng lương tối thiểu theo quy định.