Câu hỏi: Xin luật sư cho em hỏi nếu như nhà bên cạnh đã xây dựng trên phần đất của nhà em, nhưng đã cắm ranh từ 5 năm nay. Lúc đó nhà em cho họ xây nhà và sau nhà họ còn lại phần đất dài 4m ngang 3m. Giờ họ muốn kéo thẳng từ mí ranh ra tới hết phần đất đó thì nhà em không đồng ý. Xin luật sư cho em hỏi là nhà em có thể kiện họ đã lấn chiếm, xây dựng từ nhiều năm nay trên phần đất nhà em có được không? Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai thế nào? Em xin cảm ơn nhiều.

Trả lời: Chào chị, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi cho công ty Luật Minh Gia chúng tôi, công ty xin được trả lời yêu cầu của chị như sau:

Về việc gia đình anh có kiện được gia đình bên kia lấn chiếm, xây dựng từ nhiều năm nay thì vì lúc mà gia đình bên kia xây nhà thì nhà chị đã có nói là đồng ý cho họ xây trên phần đất của gia đình chị, và cho tới tận bây giờ thì họ muốn kéo ra thêm thì gia đình mình mới không đồng ý thôi. Cho nên, khi khởi kiện, gia đình phía bên kia có thể lấy lý do lúc đó gia đình chị đã đồng ý cho họ xây nhà để phản tố lại đơn khởi kiện của gia đình chị; tuy nhiên, việc gia đình chị khởi kiện về vấn đề nhà bên cạnh lấn chiếm, xây dựng nhà mình vẫn có căn cứ pháp luật khi muốn đòi lại phần đất trên vì phần đất đó vẫn thuộc quyền sử dụng của gia đình chị .

Theo quy định của Luật đất đai 2013 có quy định như sau:

Điều 202. Hoà giải tranh chấp đất đai

1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

4. Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của Ủy ban nhân dân cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.

Cho nên, với trường hợp mà 2 gia đình không tự hoà giải được thì sẽ phải gửi đơn tới Uỷ ban nhân dân để hoà giải, mà nếu hoà giải không thành thì nếu gia đình có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chị sẽ gửi đơn tới Toà án để giải quyết.

Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai tại Toà án được thực hiện theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2011 như sau:

Nguyên đơn (gia đình chị) sẽ nộp đơn khởi kiện tại Toà án nơi cư trú của cả hai gia đình ( kèm theo đơn khởi kiện là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở bản photo có công chứng, chứng thực và các chứng cứ khác nếu có).

Nếu xét thấy hợp lệ, Toà án sẽ thụ lý và gửi thông báo tới cho gia đình anh để gia đình anh tới nộp tiền tạm ứng án phí dân sự.

Sau khi nhận được thông báo nộp tiền tạm ứng án phí thì gia đình chị sẽ tới nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định và nộp lại biên lai nộp tiền cho Toà án và Toà án có thẩm quyền sẽ giải quyết vụ án khởi kiện về đất đai trên.