Câu hỏi: Xin chào văn phòng luật sư Minh Gia. Xin luật sư bỏ chút thời gian xem xét và phản hồi giúp tôi trường hợp tôi trình bày sau đây. Tôi vô cùng cảm ơn ! Hiện tại gia đình anh chị tôi bỏ đi để lại đứa cháu 2 tuổi. Và tôi sẽ là người đỡ đầu nuôi nấng nên tôi muốn thay đổi thông tin giấy khai sinh của cháu tôi thành con của tôi và đổi thành họ của tôi cũng như của chị tôi. Không biết với mong muốn này thì pháp luật có cho phép hay không? Tôi xin quý luật sư giải đáp giúp. Mong nhận được phản hồi mail

Trả lời: Theo quy định tại  Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 về quyền thay đổi họ, cụ thể :

"  1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;

c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;

d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;

….."

Đối chiếu với quy định trên, không có quy định về trường hợp cô đổi họ cho cháu, theo đó, muốn cháu bạn theo họ của bạn và nhận cháu làm con thì bạn phải tiến hành thủ tục nhận cháu bạn làm con nuôi, sau đó yêu cầu thay đổi họ của cháu theo điểm b) khoản 1 Điều 27 Bộ luật này.

Về thủ tục nhận con nuôi bạn có thể tham khảo bài viết sau : " Điều kiện và thủ tục nhận nuôi con nuôi"

Lưu ý, trong trường hợp bạn muốn nhận cháu mình làm con nuôi thì phải có sự đồng ý của cha, mẹ đẻ của cháu, trường hợp cha, mẹ mất tích thì phải có sự đồng ý của người giám hộ theo Điều 21 Luật nuôi con nuôi 2010 :

« Điều 21. Sự đồng ý cho làm con nuôi

1. Việc nhận nuôi con nuôi phải được sự đồng ý của cha mẹ đẻ của người được nhận làm con nuôi; nếu cha đẻ hoặc mẹ đẻ đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người còn lại; nếu cả cha mẹ đẻ đều đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người giám hộ; trường hợp nhận trẻ em từ đủ 09 tuổi trở lên làm con nuôi thì còn phải được sự đồng ý của trẻ em đó.

2. Người đồng ý cho làm con nuôi quy định tại khoản 1 Điều này phải được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi nhận hồ sơ tư vấn đầy đủ về mục đích nuôi con nuôi; quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi; quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ đẻ và con sau khi người đó được nhận làm con nuôi.

3. Sự đồng ý phải hoàn toàn tự nguyện, trung thực, không bị ép buộc, không bị đe dọa hay mua chuộc, không vụ lợi, không kèm theo yêu cầu trả tiền hoặc lợi ích vật chất khác.”

Sau khi hoàn thành xong thủ tục nhận nuôi con nuôi, bạn có thể tiến hành thủ tục thay đổi hộ tịch cho cháu của mình theo Điều 28 Luật Hộ tịch 2014 :

« Điều 28. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch

1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.

2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.

Trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là Cơ quan đại diện thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.»

Như vậy hồ sơ cần nộp để thay đổi hộ tịch cần những giấy tờ sau:

+ Tờ khai (theo mẫu quy định).

+ Xuất trình bản chính Giấy khai sinh của người cần thay đổi, cải chính hộ tịch ;

+ Các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi, cải chính hộ tịch ;