Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp hỏi về: Anh trai em bị hai vợ chồng hành hung dẫn đến thương tích. Em phải chăm sóc anh trai nên thu nhập của gia đình bị giảm sút. Trong trường hợp này em phải làm thế nào để trình báo vi phạm và yêu cầu bồi thường thiệt hại ạ? quy định thế nào mong luật sư tư vấn giúp, Cụ thể như sau:

Nội dung cần tư vấn:
Thưa Luật Sư, em có người anh hành nghề rớ vàng trên sông, trong khoản thời gian làm việc , anh em bị một người khác cũng hành nghề rớ vàng trên sông gây xung đột, và hành hung, khiến cho anh em phải nghĩ làm vì nhập viện điều trị. Hiện tại anh em có vợ mới sinh con vừa đầy tháng, và có một bé gái lớn hiện đang học lớp 2, anh là trụ cột kinh tế trong gia đình bốn người của anh.
thứ 2: việc hề hấn xung đột giữa hai người xảy ra ở một vị trí khác, nhưng người này đến hành hung vô cớ gây trọng thương anh em ở vị trí khác nghĩa là: anh em là thành viên trong đội rớ vàng ở quảng ngái , trong quá trình làm rớ, cứ hằng năm, đội rớ có tổ chức cho thành viên bốc thăm lấy chỗ làm ngay khu vực tịnh khê mà đội tham gia quản lí, và anh em có được chỗ thăm làm rớ vàng trên vùng kinh tế sông nước này.
vì kinh tế hạn hẹp, nguồn thu nhập từ chỗ thăm nghề này không đảm bảo cuộc sống cho gia đình 03 thành viên lúc đó chị dâu em đang mang bầu , nên anh em quyết định mua chỗ rớ khác của người đồng nghề  với giá 500 ngàn đồng. anh em tiến hành cắm nghề và làm được một tuần,
sau một tuần, người gây xung đột tiến hành bỏ cái chỗ rớ mà anh ta đã có để xuống cắm nghề vào nơi gần sát chỗ anh em đang làm. và thông báo với anh em rằng đây là nơi ông bán rớ cho mày đã cho tao , chỗ này năm bên cạnh chỗ rớ của anh em. nhưng người này lại không cắm đúng vị trí rớ của mình mà đã cắm vào địa phận rớ của anh em đã cắm và tự động nhổ một số chi tiết của cái rớ khiến cho anh em không thể làm được.
khi phát hiện hệ thống rớ của mình bị thay đổi, anh em có hỏi , người này trả lời, tại mày , tao không biết, chổ này ông kia cho tao , tao có quyền, vì không muốn xảy ra căng thẳng, anh em đã nhượng bộ thu hẹp hệ thống rớ của mình để hai bên dễ dàng làm việc  trên địa phận xã nghĩa phú huyện tư nghĩa tỉnh quảng ngãi.
vì bị xiên quẹo, hay vì lí do gì đó nữa không biết, một số chi tiết trong hệ thống nghề của anh em bị nỏi trên mặt nước , anh em đã cắm lại chi tiết này nhưng hơi quá đà đã xâm phạm vào vị trí rớ của người kế bên tức người hành hung anh em.
hôm sau, khi anh em quay trở lại về rớ  thì người kia bắt đầu đưa phương tiện lưu thông trên đường thủy tức là chiếc ghe kinh phong đến sách nhiễu yêu cầu anh em qua bên địa phận nghĩa phú để sửa lại rớ , anh em đồng ý, và hứa sẽ đi. nhưng chưa kịp đi, thì hai vợ chồng người này tiến hành gây hề hấn mang tính bạo lực, dùng cây tre dài 8 mét quất mạnh vào sống lưng anh em làm cây tre gãy làm hai đoạn khi anh em không chú ý vì mãi mê kéo rớ của mình, lúc đó anh em chưa phản ứng gì vì quá bất ngờ thì vợ chồng nhà này tiếp tục dùng ghe kinh phong tiến hành ủi chòi rớ anh em làm cho anh em té ngã xuống sông, sau khi anh ngước mặt lên khỏi mặt nước thì vợ chồng nhà này tiếp tục dùng ván gỗ đập đầu anh em khiến anh em bất tỉnh và trôi sông.
lúc đó, người anh lớn của em thấy vậy, vội vàng bơi ghe xuồng nhỏ xuống đến rớ của anh em, thì vợ chồng nhà này nổ máy ghe chạy đi mất, người anh lớn của em tiến hành vớt anh trai em lên ghe , sơ cứu , sau một hồi bất tỉnh thì anh trai em tỉnh dậy. anh em có gọi cho công an xã trình báo, đại diện công an xã yêu cầu nhà em đưa anh em lên viện khám để đảm báo an toàn tính mạng. về phần vợ chồng nhà hành hung thì bỏ chạy và chẳng có một lời gì để trình bày với gia đình em mà ngược lại còn tố cáo anh em là người đánh hai vợ chồng . anh em được đưa đi cấp cứu, và bác sĩ nói chỉ chấn thương phần mêm không có gì nghiêm trọng, nhưng yêu cầu phải tập trung nghĩ dưỡng  vì có bị ảnh hưởng đến não bộ. còn em, lại là kinh tế chính gia đình, vì cha em đang phải nằm viện, mẹ em thì bị đau khớp nên không thể làm nghề được, nhưng chính em là người phải đi chăm nom anh em khi bị hành hung và khiến cho nguồn thu nhập nuôi cha mẹ bị mai một,.
thưa luật sư cho em hỏi: trong trường hợp này em phải làm thế nào để trình báo vi phạm và yêu cầu bồi thường thiệt hại ạ? quy định thế nào mong luật sư tư vấn giúp, e xin cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, trình báo vụ việc lên cơ quan Nhà nước có thẩm quyền

Điều 134 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác:

“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

i) Có tính chất côn đồ;

k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.”

Như vậy nếu tỷ lệ thương tật của anh trai bạn là hơn 11%
thì hai vợ chồng có hành vi đánh anh trai bạn hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Còn nếu tỷ lệ thương tật của anh trai bạn nhỏ hơn 11% thì bạn vẫn có thể làm đơn tố cáo cơ quan có thẩm quyền phạt hành chính. Căn cứ khoản 3 điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ – CP:

“3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

….

e) Xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của người khác;”

Thứ hai, trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho anh trai bạn

Điều 584 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại:

“
1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Nếu hai vợ chồng người đó cố tình hành hung anh bạn và làm ảnh hưởng đến sức khỏe của anh bạn thì có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại với thiệt hại thực tế xảy ra. Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm được xác định theo quy định tại Điều 590 Bộ luật dân sự năm 2015:

“1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Như vậy anh bạn có quyền hai vợ chồng đã đánh mình bồi thường các chi phí cho việc điều trị và hồi phục sức khỏe, khoản thu nhập bị mất khi điều trị, khoản thu nhập của bạn bị mất do phải nghỉ việc để chăm sóc anh, ngoài ra anh bạn còn có thể yêu cầu người đó bồi thường một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần với mức là không quá 50 lần mức lương cơ sở, mức lương cơ sở hiện tại là 1 390 000 đồng (Nghị định 72/2018/NĐ-CP).