Câu hỏi: Tôi có việc băn khoăn và rất muốn được bạn giải đáp giúp mình. Từ năm 2000 mẹ tôi có đấu thầu 1 lô đất mặt đường giá trị tài sản lúc đó là 164 triệu đồng, nhưng sau đó mẹ chưa làm sổ đỏ. Cùng lúc đó bác tôi đấu 2 mảnh liền kề nhà tôi, cùng theo đó là nhờ bố tôi đấu giùm 1 mảnh khác có giá chỉ bằng nửa giá trị mảnh gia đình tôi đấu và đứng tên trong sổ đỏ nhà đất.

Đến 2009 thì bác tôi giấu bán thổ đất mẹ tôi đấu thầu giá 164 triệu đó, mà không cho mẹ tôi biết, giá bán lúc đó là 800 triệu Hàng xóm láng giềng thấy có người xây nhà trên mảnh đất đó báo cho mẹ tôi thì mẹ tôi mới biết mọi việc Tôi có hỏi mẹ đã kì cái gì bác đưa chưa, thì mẹ bảo bác có đưa giấy gì đó bảo mẹ kí nên mẹ kí vào không biết giấy gì. Đến giờ mẹ tôi mất, mảnh đất ấy bác không hề trả tiền cho gia đình tôi, mà cứ nói rằng bác mới trả cho nhà tôi mảnh đất bố tôi đứng tên có giá trị bằng nửa giá trị mảnh thật. Trong lúc mẹ mất, mẹ có nói mẹ có mua giấu gia đình nhà tôi một mảnh đất, và hiện tại bố mẹ tôi đứng tên trong đó. Và bác khăng khăng nhận mảnh đất đó là của mình. Mảnh đất 164 triệu đó đã có người khác xây dựng nhà lên đó, trong khi nếu có thật sự kí thì chỉ mình mẹ tôi kí, bố tôi không biết và không kí tên vào. Vậy cho tôi hỏi, liệu bây giờ gia đình tôi muốn kiện bác tội lừa đảo chiếm dụng tài sản liệu có được không? và các thủ tục để khởi kiện sẽ như thế nào?Rất mong nhận được phản hồi của ban. Cảm ơn công ty nhiều!

Trả lời: Vì những thông tin bạn chia sẻ không đầy đủ nên chúng tôi không thể có những tư vấn chính xác cho bạn được. Trong trường hợp của bạn, vì mẹ bạn đã mất nên việc xác định ý chí của mẹ bạn tại thời điểm đó và  hành vi của bác bạn có thủ đoạn lừa đảo hay không là một việc rất khó. Ngoài ra, theo quy định của pháp luật thì không có quy định về việc nhờ đấu giá hộ mảnh đất. Cá nhân nào trực tiếp đứng ra đấu gia quyền sử dụng đất thì sẽ được Nhà nước công nhận là chủ sử dụng hợp pháp của mảnh đất trên. Việc bố mẹ bạn chứng minh đã giao tiền cho người chú thì có căn cứ để đòi lại số tiền đã giao chứ khó có căn cứ đòi lại mảnh đất với những thỏa thuận miệng như vậy.

Về hành vi
lừa đảo chiếm đoạt tài sản
, bạn có thể tham khảo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 dưới đây:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

…

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

…

Lừa đảo chiếm đoạt tài sản được hiểu là hành vi dùng thủ đoạn gian dối làm cho chủ sở hữu, người quản lý tài sản tin nhầm giao tài sản cho người phạm tội để chiếm đoạt tài sản đó.

Về khách quan, phải có hành vi dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản. Dùng thủ đoạn gian dối là đưa ra thông tin giả (không đúng sự thật) nhưng làm cho người khác tin đó là thật và giao tài sản cho người phạm tội. Việc đưa ra thông tin giả có thể bằng nhiều hình thức khác như giả vờ vay, mượn, thuê để chiếm đoạt tài sản.

Về mặt chủ quan, lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý.

Như vậy
, nếu có bằng chứng hoặc chứng cứ chứng minh thủ đoạn lừa đảo có trong hành vi của bác bạn thì bạn có thể nộp đơn tố giác hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của bác bạn, kèm theo các bằng chứng chứng minh hành vi hành vi lừa đảo của bác bạn tai cơ quan có thẩm quyền theo căn cứ tại Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:

Điều 145. Trách nhiệm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố

1. Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:

a) Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;

b) Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.

Trân trọng
!

Cv: Phạm Thị Hồng Lan- Công ty Luật Minh Gia.