Câu hỏi: Gia đình tôi có một mảnh đất đường trục chính QL3 ( thuộc Phường Phố Cò - TP.Sông Công) với Dt 800m2 đứng tên bà nội tôi. Theo bìa xanh thì trong 800m2 đó có 460m2 là đất thổ cư Bà tôi đã mất có di chúc lại cho các con nhưng bản di chúc đó đã hết hạn. Bà có 4 người con và mọi người đã đồng ý thống nhất cách phân chia ( bằng giấy tờ).

Năm 2014 khi có dự án mở rộng đường QL3 trong DT 800m2 đó đã được đền bù theo giá đất thổ cư ( khoảng 208m2). Gia đình tôi đang muốn chia tách là làm bìa đỏ cho mọi người nhưng cán bộ địa chính phường có trả lời là theo Luật mới trong DT 800m2 của gia đình thì chỉ còn là 250m2 thổ cư và đã đền bù bây giờ chỉ còn lại 42m2 thổ cư. Và gia đình muốn tách và làm bìa cho từng người theo như chia trong văn bản đã thống nhất giữa 4 anh em nhưng cán bộ địa chính bảo bây giờ sẽ từ tên bà nội tôi sang tên của 1 người rồi từ đó mới chia tách ra.Xin hỏi làm như vậy có đúng không? và căn cứ theo điều khoản nào của Luật ạ!

Trả lời: Căn cứ theo Điều 667 Bộ luật dân sự 2005 quy định về hiệu lực của di chúc:

“Điều 667. Hiệu lực pháp luật của di chúc

1. Di chúc có hiệu lực pháp luật từ thời điểm mở thừa kế.

2. Di chúc không có hiệu lực pháp luật toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp sau đây:

a) Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;

b) Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế.

Trong trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực pháp luật.

3. Di chúc không có hiệu lực pháp luật, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

4. Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực pháp luật.

5. Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực pháp luật.”

Đối chiếu với quy định trên thì di chúc không có hiệu lực pháp luật nếu thuộc vào một trong những trường hợp quy định tại khoản 2,3,4,5 Điều luật trên. Do thông tin bạn cung cấp không đầy đủ nên chúng tôi không thể tư vấn cụ thể cho bạn về việc xác định di chúc mà bà nội bạn để lại có hiệu lực hay không?

Giả sử, trường hợp di chúc vẫn còn hiệu lực pháp luật thì việc phân chia tài sản sẽ phụ thuộc theo nội dung di chúc, việc các bên tự thỏa thuận phân chia là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Theo thông tin bạn cung cấp thì giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà nội bạn, hiên nay, các thành viên trong gia đình muốn tách ra sổ riêng thì trường hợp này căn cứ theo Điều 99 Luật Đất đai 2013 quy định:

“Điều 99. Trường hợp sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất

1. Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho những trường hợp sau đây:

…………

c) Người được chuyển đổi, nhận chuyển nhượng, được thừa kế, nhận tặng cho quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất; người nhận quyền sử dụng đất khi xử lý hợp đồng thế chấp bằng quyền sử dụng đất để thu hồi nợ;

………..”

Do đó, khi người thừa kế trong nội dung di chúc có quyền yêu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất mình được hưởng theo di chúc.