Câu hỏi: Luật sư cho em hỏi 1 số vấn đề: Nhà em đang tranh chấp đất đai với cô họ, Tòa án Huyện và tòa án Tỉnh tuyên án gia đình em thua kiện trong khi tòa án Tỉnh không đi điều tra, xác minh vấn đề mà gia đình em yêu cầu mà đưa ra quyết định dựa vào Bản án của Tòa án Huyện. Nếu gia đình em gửi đơn lên Trung ương thì 2 bản án ở Huyện và Tỉnh có bị bãi bỏ không ạ? Thời gian để Tòa án trung ương xem xét và xét xử là bao lâu ạ? Em cảm ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất, về việc gia đình bạn gửi đơn lên trung ương thì 2 bản án của Tòa án huyện và tỉnh có bị bãi bỏ không?

Theo như bạn đã trình bày thì vụ việc tranh chấp đất đai của gia đình bạn đã được giải quyết ở Tòa án Huyện và Tỉnh. Như vậy thì tranh chấp của gia đình bạn đã được xét xử sơ thẩm (ở Tòa án Huyện) và sau đó là phúc thẩm (ở Tòa án tỉnh).

.

Điều 270 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định:

“Xét xử phúc thẩm là việc Tòa án cấp phúc thẩm trực tiếp xét xử lại vụ án mà bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo, kháng nghị.”

Như vậy bản chất của xét xử phúc thẩm là xét xử lại vụ án, vì vậy Tòa án xét xử phúc thẩm có trách nhiệm phải thu thập, xác minh chứng cứ liên quan đến vụ án chứ không thể lấy kết quả của Tòa án sơ thẩm để ra quyết định được. Việc làm này của Tòa án Tỉnh là vi phạm pháp pháp luật nghiêm trọng trong giải quyết vụ án nên gia đình bạn có quyền gửi đơn lđến
Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao
đề nghị tòa xem xét theo thủ tục Giám đốc thẩm theo Điều 326 Bộ luật tố tụng dân sự 2015:

"
Điều 326. Căn cứ, điều kiện để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm

1. Bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm khi có một trong những căn cứ sau đây:

a) Kết luận trong bản án, quyết định không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự;

b) Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng làm cho đương sự không thực hiện được quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình, dẫn đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ không được bảo vệ theo đúng quy định của pháp luật;

c) Có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến việc ra bản án, quyết định không đúng, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, xâm phạm đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba.

2. Người có thẩm quyền kháng nghị quy định tại Điều 331 của Bộ luật này kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật khi có một trong các căn cứ quy định tại khoản 1 Điều này và có đơn đề nghị theo quy định tại Điều 328 của Bộ luật này hoặc có thông báo, kiến nghị theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 327 của Bộ luật này; trường hợp xâm phạm đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba thì không cần phải có đơn đề nghị."

Điều 343 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về thẩm quyền của Hội đồng xét xử giám đốc thẩm.

“Hội đồng xét xử giám đốc thẩm có thẩm quyền sau đây:

1. Không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật;

2. Hủy bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật và giữ nguyên bản án, quyết định đúng pháp luật của Tòa án cấp dưới đã bị hủy hoặc bị sửa;

3. Hủy một phần hoặc toàn bộ bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm hoặc xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm;

4. Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và đình chỉ giải quyết vụ án;

5. Sửa một phần hoặc toàn bộ bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.”

Theo đó bản án của tòa án Tỉnh và tòa án huyện có thể bị Hôi đồng xét xử giám đốc thẩm hủy theo quy định trên..

Thứ hai, về thời hạn giải quyết, Điều 339 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định:

“Trong thời hạn 04 tháng, kể từ ngày nhận được kháng nghị kèm theo hồ sơ vụ án, Tòa án có thẩm quyền giám đốc thẩm phải mở phiên tòa để xét xử vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm.”

Như vậy thời hạn để Tòa án xem xét mở phiên tòa xét xử vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm là 4 tháng kể từ ngày Tòa nhận được kháng nghị kèm theo hồ sơ vụ án.