Câu hỏi: Tư vấn trường hợp một người lái ô tô có lỗi quay đầu xe không đúng quy định dẫn đến chết người, 1 người bị thương. Gia đình đã bồi thường thiệt hại, các bên đã ký vào biên bản thỏa thuận dân sự, giấy đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự và từ chối giám định tỷ lệ thương tật.

Nội dung tư vấn
: Kính gửi VP công ty luật Minh Gia! Em xin được nhờ Vp công ty luật Minh Gia trả lời cho em những thắc mắc về tội gây ra tai nạn giao thông. Ngày 10/1/2018 vừa qua anh trai em đang đi ô tô trên đường, lúc quay đầu xe thì 2 thanh niên đi xe máy với tốc độ cao, người điều khiển không đội mũ bh xe máy, khí thở có nồng độ cồn, tông vào hông xe của a trai em. Hậu quả là người điều khiển xe máy tử vong tại chỗ, người ngồi sau xe máy bị thương đi cấp cứu. Công an đến đo hiện trường nói là anh em có lỗi quay đầu xe không đúng quy định dẫn đến chết người, 1 người bị thương. Nay hai gia đình em đã chủ động bồi thường cho hai bên người chết, người tai nạn và họ cũng đã ký vào biên bản thỏa thuận dân sự, giấy đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự và từ chối giám định tỷ lệ thương tật. Nay em có thắc mắc như sau, rất kính mong Vp công ty luật Minh Gia giúp đỡ:1. Trong vụ án này anh em vi phạm vào khoản mấy, điều mấy của bộ luật hình sự? Khi hai bên thỏa thuận xong xuôi rồi thì có bị cơ quan điều tra khởi tố vụ án này không? Nếu bị khởi tố thì anh em chịu trách nhiệm hình sự như thế nào? có phải ngồi tù không? 2. Hiện tại ô tô của anh trai em đang bị công an thu giữ, muốn lấy phương tiện ra để đi lại, làm ăn thì anh trai em nên làm như thế nào? 3. Cơ quan điều tra có quyền yêu cầu người bị tai nạn đi giám định tỷ lệ thương tật nữa không? ( Trong đơn bãi nại họ cam kết từ chối giám định tỷ lệ thương tật). Em rất mong nhận được phản hồi của VP công ty luật Minh Gia trong thời gian gần nhất! Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Công an đã xác định hành vi quay đầu xe của anh trai bạn là không đúng quy định, dẫn đến chết người. Căn cứ vào Điều 260 Bộ luật hình sự 2015 quy định về người tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm về an toàn giao thông đường bộ như sau:

“1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết 01 người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Không có giấy phép lái xe theo quy định;

b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng chất ma túy hoặc các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng;

c) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

d) Không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông;

đ) Làm chết 02 người;

e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên;…”

Vì chưa có kết quả giám định tỷ lệ thương tật của người anh trai bạn gây tai nạn, nên chưa thế xác định chính xác khung hình phạt trong trường hợp này. Tuy nhiên, theo như những thông tin bạn cung cấp thì có thể sẽ rơi vào Khoản 2 Điều 260 Bộ luật hình sự 2015, theo đó anh bạn sẽ bị phạt tù từ 03 năm dến 10 năm.

Anh trai bạn đã chủ động bồi thường thì đây sẽ là một trong những tình tiết giảm nhẹ để Tòa án xem xét, cân nhắc trước khi quyết định khung hình phạt, chứ không loại trừ trách nhiệm hình sự của anh bạn, tức là anh bạn vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đã thực hiện hành vi vi phạm. Do đó, việc các bên ký thỏa thuận đề nghị miễn trách nhiệm hình sự và từ chối giám định tỷ lệ thương tật chỉ được xác định là một tình tiết giảm nhẹ mà không phải là căn cứ miễn trách nhiệm hình sự. Bởi nguyên tắc khi một người phạm một tội đã được Bộ luật hình sự quy định thì phải chịu trách nhiệm hình sự, không phụ thuộc vào ý chí của bên bị hại. Như vậy, cơ quan điều tra vẫn có quyền khởi tố vụ án, và có quyền yêu cầu người bị tai nạn đi giám định tỷ lệ thương tật.

Đối với chiếc ô tô của anh trai bạn đang bị công an giữ, thì đây được xác định là vật chứng của vụ án. Việc xử lý vật chứng do Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn điều tra; do Viện kiểm sát quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn truy tố; do Chánh án Tòa án quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn chuẩn bị xét xử; do Hội đồng xét xử quyết định nếu vụ án đã đưa ra xét xử. Việc thi hành quyết định về xử lý vật chứng phải được ghi vào biên bản Căn cứ Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định:

“2. Vật chứng được xử lý như sau:

a) Vật chứng là công cụ, phương tiện phạm tội, vật cấm tàng trữ, lưu hành thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy;

b) Vật chứng là tiền bạc hoặc tài sản do phạm tội mà có thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước;

c) Vật chứng không có giá trị hoặc không sử dụng được thì bị tịch thu và tiêu hủy.

3. Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan, người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều này có quyền:

a) Trả lại ngay tài sản đã thu giữ, tạm giữ nhưng không phải là vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp tài sản đó;

b) Trả lại ngay vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp nếu xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án;

c) Vật chứng thuộc loại mau hỏng hoặc khó bảo quản thì có thể được bán theo quy định của pháp luật; trường hợp không bán được thì tiêu hủy;…”

Như vậy, chiếc ô tô của anh trai bạn bị xử lý như thế nào sẽ tùy thuộc vào quá trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án. Gia đình bạn muốn lấy phương tiện ra để đi lại, làm ăn thì phải chờ vào kết quả điều tra vụ án, khi đó cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định việc xử lý ô tô như thế nào, còn nếu như gia đình muốn lấy tài sản sớm hơn thì cần có văn bản giải trình để yêu cầu được lấy xe trước khi có kết luận điều tra từ phía cơ quan công an.