Câu hỏi: Em lấy chồng năm 2018, hiện tại được 3 năm. Hai vợ chồng có 1 con nhỏ được hơn 1 tuổi, trong cuộc sống vợ chồng không hợp nhau quan điểm khác nhau, nên bây giờ em muốn làm đơn ly dị nhưng chồng em không đồng ý. Vậy cho em hỏi nếu em làm đơn đơn phương có được không ạ, phí mất bao nhiêu ạ? Nhà em không có tài sản gì ngoài đứa con và bọn em cũng chưa đăng ký kết hôn ạ. Em mong trung tâm hồi âm sớm giúp em ạ. Em xin cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi nội dung yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Đối với trường hợp của bạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:

- Căn cứ giải quyết trường hợp ly hôn khi chưa đăng ký kết hôn

Theo thông tin bạn cung cấp thì vợ chồng bạn chung sống cùng nhau được 3 năm, đã có con chung nhưng chưa đăng ký kết hôn. Quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Nếu chồng của bạn không hợp tác ly hôn, thì theo quy định của pháp luật thì bạn vẫn có quyền nộp đơn xin đơn phương ly hôn (Đơn phương ly hôn theo yêu cầu của một bên).

Tuy nhiên, do bạn không đăng ký kết hôn, theo quy định của khoản 1 Điều 14 thì giải quyết hậu quả của việc  nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn:

''Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này.''

Trường hợp này, đến thời điểm hiện tại mà vợ chồng bạn không có đăng kí kết hôn thì hai bạn không được coi là vợ chồng hợp pháp và không cần làm thủ tục ly hôn tại tòa án. Tuy nhiên, vì hai bạn đã có con chung, nên khi không muốn tiếp tục chung sống với nhau nữa, bạn cũng có thể làm đơn yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng và giải quyết quyền nuôi con theo quy định dưới đây:

Theo khoản 2 Điều 53 về giải quyết trường hợp ly hôn khi không đăng ký kết hôn: "
Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này".

Do vậy bạn có thể gửi đơn xin ly hôn để Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định của pháp luật về giải quyết quan hệ hậu quả của việc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn.

- Chi phí yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng

Theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 năm 2016 quy định như sau.

''Vụ án dân sự không có giá ngạch là vụ án mà trong đó yêu cầu của đương sự không phải là một số tiền hoặc không thể xác định được giá trị bằng một số tiền cụ thể.''

Như vậy, án phí dân sự sơ thẩm đối với thủ tục yêu cầu không công nhận vợ chồng không có giá ngạch, yêu cầu của nguyên đơn không phải là một số tiền cụ thể hoặc không thể trị giá được bằng tiền. Đối với yêu cầu không công nhận vợ chồng thuộc loại
“
Án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án về tranh chấp dân sự,
hôn nhân và gia đình, lao động không có giá
ngạch
” thì án phí sơ thẩm là 300.000 đồng theo quy định tại số 1.1, mục II Danh mục án phí, lệ phí Ban hành kèm theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 năm 2016.