Câu hỏi: Gia đình tôi có 6 người con. Các chị đã có gia đình ở riêng. Tôi sống với bố mẹ tôi cho đến 10 năm sau thì bố mẹ tôi mất. Bố tôi lúc còn sống có dặn dò nhà đang ở cho tôi vì tôi là con trai có trách nhiệm thờ cúng ông bà. Hiện bố và mẹ tôi chết cách đây hơn 10 năm. Bố tôi chết trước mẹ 3 năm không để lại di chúc.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Minh Gia về vấn đề bạn yêu cầu tư vấn: Tranh chấp di sản thừa kế khi đã hết thời hiệu khởi kiện . Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ qua Email hoặc gọi điện đến bộ phận luật sư tư vấn trực tuyến để được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.

Trân trọng!

C.V Nguyễn Thị Quyên - Công ty Luật Minh Gia.

Trả lời: Thứ nhất về vấn đề phân chia di sản thừa kế của bố mẹ bạn

Bạn cung cấp thông tin không đúng về thời điểm bố mẹ bạn mất vào năm nào nên chúng tôi không thể tư vấn cụ thể cho bạn. Giả sử bố bạn mất năm 2004 và mẹ bạn mất năm 2007 thì sẽ áp dụng BLDS năm 1995 để chia di sản của bố và BLDS năm 2005 để chia di sản của mẹ. Bạn lưu ý đối chiếu với quy định của pháp luật về thừa kế tại thời điểm bố mẹ bạn mất để xác định chính xác việc phân chia di sản trong trường hợp cụ thể.

Nếu bố mất không để lại di chúc hợp pháp (Điều 655 BLDS năm 1995) thì chia di sản theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất (Điều 679 BLDS năm 1995). Tương tự di sản của mẹ cũng được chia theo di chúc nếu có di chúc hợp pháp (Điều 652 BLDS năm 2005), nếu không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất (Điều 676 BLDS năm 2005).

Bạn xác định mảnh đất là tài sản chung hay tài sản riêng của mỗi người để chia thừa kế với phần di sản của mỗi người trong từng trường hợp cụ thể. Hiện nay nếu di sản thừa kế chưa chia thì những người thừa kế vẫn có quyền chia di sản thừa kế, thời hiệu yêu cầu phân chia di sản là 30 năm đối với bất động sản tính từ thời điểm mở thừa kế (Điều 623 BLDS năm 2015), hiện nay thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế được áp dụng theo quy định của BLDS năm 2015 (Điểm d Khoản 1 Điều 688 BLDS năm 2015).

Thứ hai, xác định giá trị pháp lý của văn bản tặng cho căn nhà

Bạn cũng không cung cấp rõ về thời điểm mẹ bạn làm hợp đồng tặng cho nên chúng tôi không thể hỗ trợ cụ thể cho bạn, giả sử hợp đồng tặng cho thực hiện năm 2004 thì sẽ áp dụng quy định của bộ luật dân sự năm 1995 để xác định giá trị pháp lý của hợp đồng tặng cho. Cụ thể Điều 131 BLDS năm 1995 quy định v
ề
điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự:

“Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

1- Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự;

2- Mục đích và nội dung của giao dịch không trái pháp luật, đạo đức xã hội;

3- Người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện;

4- Hình thức giao dịch phù hợp với quy định của pháp luật.”

Điều 463 BLDS năm 1995 quy định về tặng cho bất động sản

“1- Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có chứng nhận của Công chứng nhà nước hoặc có chứng thực của Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền và phải đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nếu theo quy định của pháp luật bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu.

2- Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu, thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm nhận tài sản.”

Theo quy định trên thì việc tặng cho căn nhà của mẹ anh sang cho bạn đã đáp ứng được yêu cầu về hình thức là có lập thành văn bản và có chứng thực tại UBND cấp xã, phường, thị trấn.

Chỉ khi hợp đồng tặng cho của mẹ bạn đáp ứng tất cả các điều kiện của giao dịch dân sự theo quy định trên thì giao dịch mới có giá trị pháp lý. Trường hợp của gia đình bạn, nếu mẹ bạn đã tự nguyện tặng cho nhưng lại không có quyền tặng cho toàn bộ mảnh đất (đất là của bố hoặc tài sản chung của bố và mẹ) thì hợp đồng tặng cho của mẹ bạn vi phạm điều cấm của pháp luật.. Bạn đối chiếu hợp đồng mẹ bạn đã thực hiện và xem xét các điều kiện về chủ thể, về nội dung, mục đích đã đáp ứng đúng hay chưa. Nếu không đáp ứng điều kiện có hiệu lực thì các chị của bạn hiện tại vẫn có quyền tuyên hủy hợp đồng tặng cho mà mẹ bạn đã lập theo thời hiệu quy định tại Điều 145 BLDS năm 1995

Hợp đồng tặng cho bất động sản đã xác lập đúng quy định của pháp luật dân sự thì không có quy định về thời hạn. Vậy nên, văn bản tặng cho căn nhà đó đến thời điểm hiện tại vẫn có giá trị pháp lý nếu không có ai yêu cầu tuyên hủy.