Câu hỏi: Án tích có phải làm thủ tục xóa không hay tự động xóa

Trả lời: 1. Quy định của pháp luật về xóa án tích

Xóa án tích là xóa bỏ việc mang án tích thể hiện ở sự công nhận coi như chưa bị kết án đối với người trước đó đã bị tòa án xét xử, kết tội.

Bộ luật hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về xóa án tích theo đó người bị kết án được xóa án tích nếu theo quy định tại các điều từ Điều 70 đến Điều 73 của Bộ luật hình sự. Theo đó:

Điều 70 quy định về đương nhiên xóa án tích được áp dụng đối với người bị kết án không phải về tội xâm phạm an ninh quốc gia; tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh khi họ đã chấp hành xong hình phạt chính, thời gian thử thách án treo hoặc đã hết thời hiệu thi hành bản án và đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 2, 3 Điều 70 Bộ luật hình sự.

Điều 71 quy định về xóa án tích theo quyết định của Tòa án được áp dụng đối với người bị kết án về một trong các tội tội xâm phạm an ninh quốc gia; tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh. Tòa án sẽ căn cứ vào tính chất của tội phạm đã thực hiện, thái độ chấp hành pháp luật, thái độ lao động của người bị kết án và các điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 71 Bộ luật hình sự.

Điều 72 quy định về xóa án tích trong trường hợp đặc biệt: Trong trường hợp người bị kết án có những biểu hiện tiến bộ rõ rệt và đã lập công, được cơ quan, tổ chức nơi người đó công tác hoặc chính quyền địa phương nơi người đó cư trú đề nghị, thì Tòa án quyết định việc xóa án tích nếu người đó đã bảo đảm được ít nhất một phần ba thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 70 và khoản 2 Điều 71 của Bộ luật hình sự.

Người được xóa án tích coi như chưa bị kết án.

Người bị kết án do lỗi vô ý về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và người được miễn hình phạt không bị coi là có án tích.

2. Án tích có phải làm thủ tục xóa không hay tự động xóa

Điều 369 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về thủ tục xóa án tích như sau:

Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu của người đương nhiên được xóa án tích và xét thấy có đủ điều kiện quy định tại Điều 70 Bộ luật hình sự thì cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu tư pháp cấp phiếu lý lịch tư pháp là họ không có án tích.

Những trường hợp quy định tại Điều 71, Điều 72 của Bộ luật hình sự thì việc xóa án tích do tòa án quyết định. Người bị kết án phải có đơn gửi tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án có nhận xét của chính quyền xã, phường, thị trấn nơi họ cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi họ làm việc, học tập. Kể từ ngày nhận được yêu cầu của người kết án tòa án đã xét xử sơ thẩm chuyển tài liệu về việc xin xóa án tích cho Viện kiểm sát cùng cấp. Viện kiểm sát cùng cấp có ý kiến bằng văn bản và chuyển lại tài liệu cho Tòa án. Nếu xét thấy đủ điều kiện thì tòa án ra quyết định xóa án tích và gửi cho người bị kết án. Thời gian để thực hiện thủ tục xóa án tích trong trường hợp này là khoảng 18 ngày kể từ ngày nhận được đơn của người bị kết án.

Như vậy, tùy từng trường hợp phạm tội mà có trường hợp người phạm tội sẽ đương nhiên được xóa án tích mà không cần thực hiện các thủ tục xóa án tích tại Tòa án, có trường hợp người phạm tội phải thực hiện thủ tục xóa án tích tại Tòa án. Đối với trường hợp đương nhiên được xóa án tích khi xin lý lịch tư pháp, người xin lý lịch tư pháp cần cung cấp các giấy tờ chứng minh việc đương nhiên được xóa án tích để cơ quan tiếp nhận kiểm tra, xác định điều kiện và cấp phiếu lý lịch tư pháp theo quy định.