Câu hỏi: Xin chào Luật Sư xin Luật Sư tư vấn giúp tôi trường hợp sau liên quan đến sổ BHXH. Năm 2016-2017 chồng tôi được cử ra nước ngoài làm việc. Chồng tôi có kí ràng buộc
với công ty sau khi về nước sẽ làm tiếp 2 năm nữa. Quá trình làm ở nước ngoài hàng tháng công ty giữ 3 triệu đồng tiền lương
, sổ BHXH đóng từ năm 2007. Sau khi về nước được 7 tháng chồng tôi đã làm thủ tục nghỉ việc nên công ty không hoàn trả sổ BHXH cho chồng tôi. Tôi xin hỏi chồng tôi có thể báo mất sổ cũ và làm sổ mới được không. Hiện tại gia đình tôi đang làm việc tại nước ngoài, vì không có sổ nên chồng tôi chưa lấy được bảo hiểm thất nghiệp tại Việt Nam và tôi cũng muốn lấy BHXH 1 lần đươc không. Luật Sư tư vấn giúp cách lấy và phí dịch vụ phát sinh để lấy được sổ ạ. Xin cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng lựa chọn tư vấn bởi Công ty Luật Minh Gia, chúng tôi xin tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Về việc công ty không hoàn trả sổ BHXH cho chồng bạn là trái quy định pháp luật, Bộ luật Lao động có quy định như sau:

Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

... 2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

Như vậy, phía công ty phải thực hiện thanh toán các khoản tiền lương và chế độ khác cho chồng bạn trong vòng 07 ngày và nhiều nhất là không quá 30 ngày với trường hợp đặc biệt. Công ty cũng có trách nhiệm chốt và trả sổ BHXH cho người lao động nghỉ việc, nếu họ cố tình không thực hiện trả sổ BHXH, bạn có thể khiếu nại Ban giám đốc công ty hoặc Phòng Lao động – Thương binh và xã hội để bảo vệ quyền lợi của mình. Chồng bạn cần về công ty cũ để xin chốt và trả sổ theo đúng thủ tục, nếu muốn làm lại sổ dưới hình thức báo mất sẽ rất mất thời gian và rườm rà về thủ tục.

Về việc, hàng tháng công ty giữ lương của bạn, Bộ luật lao động cũng thể hiện quy định về khấu trừ tiền lương như sau:

Điều 101. Khấu trừ tiền lương

1. Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 130 của Bộ luật này.

2. Người lao động có quyền được biết lý do khấu trừ tiền lương của mình.

3. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập.

Theo đó, công ty chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do người lao động đó làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị của công ty. Việc giữ lương, trừ lương của người lao động trong bất kỳ trường hợp nào khác được coi là trái với quy định của pháp luật.

Nếu bạn muốn rút BHXH một lần, bạn phải đợi một năm từ sau ngày có quyết định nghỉ việc tại công ty mà không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, cũng như không làm việc tại công ty nào khác mà có đống bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trừ những trường hợp bạn ra nước ngoài để định cư hoặc mắc bệnh nặng thì được hưởng luôn mà không cần đợi thời gian một năm. Vấn đề này được quy định cụ thể tại Luật Bảo hiểm xã hội:​