Câu hỏi: Mong luật sư giải đáp giúp tôi thác mắc như sau: Tôi làm việc và đã đóng bảo hiểm được 4 năm. Tôi bị tai nạn giao thông phải nghỉ việc để chữa trị.

Nội dung:
Khi tôi đến trung tâm bảo trợ để làm thủ tục lấy tiền bảo hiểm thì họ nói đã quá hạn rồi, không lấy được. Tôi xin nghỉ việc tháng 8/2015 đến tháng 3/2016 tôi đi làm thủ tục lãnh tiền. Luật sư cho tôi hỏi thời gian đóng bảo hiểm 4 năm của tôi phải xử lý như thế nào. Chẳng lẽ chỉ vì nằm viện trị bệnh mà thời gian đóng bảo hiểm 4 năm thành vô nghĩa, như vậy thì bất công quá. Mong luật sư giải đáp giúp tôi, và chỉ cho tôi cách nào để thời gian 4 năm đóng bảo hiểm của tôi không vô nghĩa. Tôi xin cám ơn luật sư rất nhiều!

Trả lời: Về việc anh xin nghỉ việc và đến cơ quan bảo hiểm làm thủ tục lãnh tiền nhưng được biết đã quá hạn, chúng tôi có thể hiểu trung tâm bảo trợ đang nhắc đến trợ cấp thất nghiệp. Theo Khoản 1 Điều 46 Luật Việc làm 2013 thì sau 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động anh phải làm hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp đến trung tâm dich vụ việc làm, nếu quá thời hạn này thì không được. Anh nghỉ việc từ tháng 8 năm 2015 và đến tận tháng 3 năm 2016 anh mới đến làm thủ tục lãnh tiền, như vậy đã quá thời hạn 3 tháng, do đó anh không được hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Còn đối với việc anh đóng 4 năm đóng bảo hiểm xã hội không thể nói là vô nghĩa, bởi bảo hiểm xã hội thực chất là sự bảo đảm, bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập vì các lý do nhất định. Theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội 2014 anh sẽ có 2 sự lựa chọn: một là hưởng trợ cấp một lần, hai là tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội để sau được hưởng chế độ hưu trí.

Điều 60 quy định về Bảo hiểm xã hội một lần như sau:

“1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Ra nước ngoài để định cư;

c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.”

Như vậy, nếu anh nghỉ việc, đóng bảo hiểm xã hội được 4 năm và thuộc một trong những những trường hợp nêu trên thì sẽ có thể được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần. Nếu đủ điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần, anh sẽ được hưởng chế độ như sau: Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

a) 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;

b) 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

Tính đến nay anh đã đóng bảo hiểm xã hội được 4 năm. Như vậy, anh sẽ được hưởng: 3 x 1.5 + 1 x 2 = 6.5 tháng (tiền lương tháng được xác định theo mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội). Thời điểm tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Còn anh nếu không muốn hưởng trợ cấp một lần, anh có thể tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội để sau được hưởng chế độ hưu trí.