Câu hỏi: Chào luật sư, E 19 tuổi. Em biết với số lượng mail quá nhiều sẽ mất nhiều thời gian để các vị luật sư nhận được và trả lời mail của em. Em muốn được tư vấn về bạo lực gia đình vì em là nạn nhân của bạo lực gia đình, người anh trai của em trong suốt 15 năm qua. Lúc nhỏ em không ý thức được bạo lực gia đình là gì, nên em không tố giác được với ai. Em thường xuyên bị đánh đập, bị đè xuống tát bầm cả hai má. Em cảm thấy em bị xúc phạm và tổn thương nặng nề khi bị anh trai đánh đập trước mặt người kh

Sau trận đó em gần như bất tỉnh, còn người anh em càng ngày kinh khủng hơn, cấp 3 đã bắt đầu hút chích, thậm chí bị công an theo dõi và bắt một lần, nhưng mẹ em vì sợ hư hỏng nên cố gắng bảo lãnh và cải tạo.Bao năm qua nhà em đều âm thầm chịu đựng chuyện này vì ba mẹ em đều đi làm cho nhà nước, đều có địa vị nhất định nên không dám báo cáo gì nhiều với chính quyền địa phương. Có một lần không chịu được mẹ báo nhưng cũng không cải thiện được gì, bởi họ cũng khuyên cải tạo và nói được vài lời với người anh em, cuối cùng cả em và mẹ đều bị bạo hành vì lí do trên. Em thật sự mất niềm tin vì không ai giúp được gia đình em cả.Qua nhiều năm như vậy, tâm lí em luôn không ổn định, có giai đoạn gần như trầm cảm. Bây giờ em đi học xa, nhưng muốn về nhà cũng không được vì mỗi lần về người anh đó lại đánh chửi, em đều chống trả thì lại càng bị đánh dã man hơn. Người anh này còn xúc phạm miệt thị mẹ em rất nhiều, kêu bằng nó, mày tao, con chó ...Với một người hút chích và không còn đạo đức như vậy, em không biết làm như thế nào là đúng và triệt để. Em kính mong các vị luật sư có thể tư vấn cho em một giải pháp để thoát khỏi cảnh hành hung về thể xác và tinh thần này, cũng như là một giải pháp triệt để nhất. Em đều lưu lại những tin nhắn đe dọa, chửi bới và xúc phạm của người anh với mẹ em và cả em, và những người hàng xóm sẵn sàng làm chứng cho hành vi ngang ngược này. Em xin chân thành cảm ơn...

Trả lời: Gia đình được hiểu là
tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ giữa họ với nhau theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình 2014.  Và t
heo quy định tại Điều 2 Luật phòng chống bạo lực gia đình 2007 thì các hành vi bạo lực gia đình bao gồm:

"a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng;

b) Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

c) Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;

d) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;

đ) Cưỡng ép quan hệ tình dục;

e) Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ;

g) Chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình;

h) Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính;

i) Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở."

Theo thông tin bạn cung cấp thì anh trai bạn có hành vi đánh đập, xâm hại sức khỏe bạn; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm mẹ bạn,…Hành vi của anh trai bạn căn cứ vào quy định trên được xác định là hành vi bạo lực gia đình. Khi đó, tùy vào tính chất, mức độ của hành vi mà anh trai bạn sẽ phải chịu mức xử phạt hành chính hoặc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nếu đã được xác định có hành vi bạo lực gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì anh trai bạn sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP. Cụ thể đối với hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình thì bị xử phạt như sau:

"Điều 49. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với hành vi đánh đập gây thương tích cho thành viên gia đình.

2. Phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình;

b) Không kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị trong trường hợp nạn nhân cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc nạn nhân trong thời gian nạn nhân điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với các hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này."

Đối với hành vi thường xuyên chửi bới, lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm bạn và mẹ bạn thì anh trai bạn còn có thể bị xử phạt hành chính về hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình theo quy định tại Điều 51 của Nghị định số 167/2013/NĐ-CP với mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Trường hợp hành vi của anh bạn có tính chất nghiêm trọng và đã cấu thành tội phạm theo quy định BLHS thì anh bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh tương ứng. Cụ thể, nếu có căn cứ chứng minh hành vi đó gây tổn hại sức khỏe cho bạn mà tỷ lệ thương tật từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng thuộc trường hợp được quy định tại Điều 134 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 như sử dụng vũ khí, hóa chất nguy hiểm,.. hoặc gây tổn hại sức khỏe cho ông, bà, cha, mẹ, ngươi nuôi dưỡng mình thì anh bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Theo đó, hình phạt đối tội này có thể là phạt cải tạo không giam giữ hoặc tù có thời hạn từ 6 tháng đến 14 năm tùy vào khung hình phạt cụ thể.

Ngoài ra, anh trai bạn có thể bị truy cứu hình sự về tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình nếu hành vi của anh trai bạn thỏa mãn cấu thành tội phạm quy định tại Điều 185 Bộ luật Hình sự:

"1. Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;

b) Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo."

Như vậy, trong trường hợp này,
để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bạn và mẹ bạn thì bạn nên gửi đơn tố cáo hành vi của anh trai bạn với cơ quan công an để họ ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật. Khi nhận được đơn tố cáo, đó cơ quan có thẩm quyền xác định anh trai bạn có hay không có dấu hiệu tội phạm để ra quyết định khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.