Câu hỏi: Hiện nay, tình trạng ly hôn diễn ra ngày càng phổ biến, một trong những lý do dẫn đến ly hôn đó là do tình trạng bạo lực gia đình, dẫn đến tình cảm vợ chồng không còn, từ đó không thế tiếp tục được quan hệ hôn nhân. Vậy hành vi bạo lực gia đình là gì? Bị bạo lực gia đình thì có nên ly hôn không? Quý khách có thể tham khảo nội dung bài viết dưới đây:

1. Như thế nào được xác định là hành vi bạo lực gia đình?

Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên trong gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại đến sức khỏe, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình. Khái niệm bạo lực gia đình được quy định cụ thể tại Điều 1 Luật phòng chống bạo lực gia đình 2007.

Hành vi bạo lực gia đình có thể diễn ra ở nhiều hình thức, cấp độ từ thấp đến cao và ít nhiều gây ra các ảnh hưởng đối với các thành viên trong gia đình. Các ảnh hưởng này có thể là ảnh hưởng về tâm lý, ảnh hưởng về sức khỏe hoặc ảnh hưởng về kinh tế. Các hành vi bạo lực gia đình hiện nay không còn quá xa lạ thậm chí còn diễn ra ngày càng phổ biến gây ra rất nhiều hậu quả đáng tiếc. Việc phòng chống bạo lực gia đình và nâng cao tinh thần phòng chống bạo lực gia đình là vấn đề được cần đặc biệt quan tâm bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống xã hội.

Hiện nay, theo quy định của Luật phòng chống bạo lực gia đình, các hành vi được xác định là hành vi bạo lực gia đình bao gồm các hành vi sau:

- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng;

- Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;

- Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;

- Cưỡng ép quan hệ tình dục;

- Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ;

- Chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình;

- Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính;

- Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở.

Những hành vi nêu trên là hành vi phổ biến của tình trạng bạo lực gia đình, nếu bản thân hoặc gia đình có người đang trong tình trạng bị bạo lực gia đình với bất cứ hành vi nào, mức độ nào thì bản thân người bị bạo lực hoặc các thành viên khác nên có những biện pháp hợp lý để xử lý tình trạng này, tránh để các trường hợp đáng tiếc xảy ra.

2. Quyền yêu cầu ly hôn khi bị bạo lực gia đình

Hành vi bạo lực giữa vợ chồng với nhau là một trong những hành vi phổ biến nhất trên thực tế hiện nay, hành vi bạo lực gia đình đã ảnh hưởng trực tiếp đến hạnh phúc hôn nhân và là nguyên nhân dẫn đến nhiều cuộc hôn nhân tan vỡ. Hành vi bạo lực gia đình trong hôn nhân được thể hiện phổ biến nhất thông qua hành vi gây ảnh hưởng đến sức khỏe như đánh đập hoặc gây ảnh hưởng về tâm lý như dùng những lời lẽ nặng nề với đối phương…

Khi bị rơi vào tình trạng bạo lực gia đình, rất nhiều người đã lựa chọn hình thức chấm dứt quan hệ hôn nhân. Vậy việc chấm dứt quan hệ hôn nhân trong trường hợp bạo lực gia đình được quy định thế nào. Tình huống dưới đây là một trường hợp liên quan đến vấn đề này.

Nội dung tình huống:
Chào luật sư, cho tôi hỏi tư vấn về quyền đơn phương ly hôn khi chồng thường xuyên đánh đập vợ và những điều kiện để Tòa án giải quyết đơn yêu cầu ly hôn từ một bên như sau: Tôi lấy chồng tôi gần 1 năm, khi chung sống bên chồng, khi tôi có thai chồng không chăm sóc đi từ sáng tới khuya. Khi về toàn mùi rượu. Có khi xỉn về thường xuyên đánh đập vợ. Tôi ở bên chồng mà chồng tôi đi suốt vậy, mẹ chồng tôi thì không la, la ngược lại tôi. Khi về bên tôi có thái độ không tốt với cha mẹ và nội tôi. Và có đòi ham đánh cha vợ luôn. Tôi quá mệt mỏi xin hỏi luật sư như vậy tôi viết đơn ly hôn có dược tòa chấp nhận không ạ? Vì chuyện hơi gấp nên mong nhận được hồi âm sớm từ Luật Sư. Xin cám ơn.

Trả lời: Tại Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định vợ hoặc chồng hoặc cả hai bên đều có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn.

Ngoài ra, tại Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

…”

Theo quy định nêu trên, vợ hoặc chồng đều có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn. Trong trường hợp ly hôn theo yêu cầu của một bên thì việc giải quyết ly hôn sẽ được thực hiện khi Tòa án có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.

Đối chiếu với trường hợp của chị, trong trường hợp chị và chồng đã xảy ra các mâu thuẫn, chồng chị có hành vi bạo lực gia đình với chị nhiều lần dẫn đến chị không còn tình cảm, không thể tiếp tục quan hệ hôn nhân thì chị có quyền gửi đơn yêu cầu đơn phương đến Tòa án nơi chồng chị đang cư trú để yêu cầu giải quyết. Sau khi tiếp nhận hồ sơ ly hôn của chị và trong quá trình hòa giải giữa các bên nếu nhận thấy chị và chồng không thể tiếp tục quan hệ hôn nhân thì Tòa án có thể chấp nhận yêu cầu ly hôn của chị khi có căn cứ chứng minh có hành vi bạo lực gia đình và hiện tại hai anh chị không thể tiếp tục quan hệ hôn nhân.