Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Gửi các anh chị, Mẹ em hiện nay 65 tuổi bị tai nạn do 1 xe tải 5 tấn gây ra chấn thương sọ não nặng. Lúc xảy ra tai nạn, mẹ em đang đi xe đạp và chiếc ô tô tải kia đi cùng chiều. Do có một người say rượu đi bộ đột nhiên băng qua đường về phía mẹ em. Tài xế xe sợ đâm phải người say rượu kia nên đánh tay lái về phía bên tay phải và đâm phải mẹ em.

Trên hiện trường không có dấu hiệu thắng xe của tài xế cho tới khi đâm phải mẹ em. Tài xế xe là người lái xe thuê và có bằng lái xe. Người thuê tài xế lại không phải là người đứng tên sở hữu chiếc xe. Hiện tại nhà em chưa khởi kiện do tình hình mẹ em vẫn chưa có chút khả quan nào (hiện đã gần 3 tháng kể từ ngày xảy ra tai nạn). Công an nói họ chỉ có thể giữ chiếc ô tô tải kia 2 tháng sau đó phải trả về chủ nó do không có quyền hạn giữ lâu. Em xin hỏi như vậy có đúng pháp luật không? Và ai là người chịu trách nhiệm cho tai nạn của mẹ em ạ. Cảm ơn các luật sư nhiều.

Trả lời: Khi người tham gia giao thông vi phạm các quy định về an toàn giao thông gây hậu quả nghiêm trọng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi 2017. Tội này không phải tội khởi tố theo yêu cầu người bị hại nên khi có hành vi thực tế xảy ra, theo đúng quy định, cơ quan công an phát hiện ra vụ việc sẽ phải khởi tố vụ án hình sự, cụ thể quy định về tội này như sau:
“
Điều 260. Tội
vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ
1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Làm chết người;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương có thể 61% trở lên;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng...”
Về vấn đề cơ quan công an giữ xe, thời gian tạm giữ xe phụ thuộc vào quá trình điều tra xác minh vụ việc, tối đa có thể bằng thời gian điều tra vụ án. Về thời hạn điều tra được quy định trong BLTTHS 2015 như sau:
“Điều 172.
Thời hạn điều tra
1. Thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá 02 tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng, không quá 03 tháng đối với tội phạm nghiêm trọng, không quá 04 tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng kể từ khi khởi tố vụ án cho đến khi kết thúc điều tra.
2. Trường hợp cần gia hạn điều tra do tính chất phức tạp của vụ án thì chậm nhất là 10 ngày trước khi hết thời hạn điều tra, Cơ quan điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát gia hạn điều tra.
Việc gia hạn điều tra được quy định như sau:
a) Đối với tội phạm ít nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra một lần không quá 02 tháng;
b) Đối với tội phạm nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra hai lần, lần thứ nhất không quá 03 tháng và lần thứ hai không quá 02 tháng;
c) Đối với tội phạm rất nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra hai lần, mỗi lần không quá 04 tháng;
d) Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng có thể được gia hạn điều tra ba lần, mỗi lần không quá 04 tháng...”
Tuy nhiên, trong thời gian điều tra, xét thấy hợp lý và không cần thiết phải tạm giữ phương tiện thì cơ quan công an có thể trả lại xe trước thời hạn cho bạn, lúc đó bạn có thể làm đơn để nhận lại tài sản theo quy định.
Trường hợp của bạn, nếu không có các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, người lái xe có thể bị truy cứu ở khoản 1 của Điều 260 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi 2017. Mức cao nhất của khung một là phạt tù đến 05 năm tù, đây là tôi phạm nghiêm trọng, thời gian điều tra là 02 tháng, có thể gia hạn 2 lần. Như vậy, tùy thuộc vào tính chất vụ việc thời gian điều tra, tạm giữ phương tiện có thể khác nhau.
Ban có thể yêu cầu một trong hai bên người lái xe và người chủ thuê người lái xe bồi thường cho bạn, còn trách nhiệm giữa người lái xe và người thuê xe hai bên đó tự giải quyết.
Ngoài ra, bạn có thể tham khảo nội dung tư vấn theo quy định tại Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi 2009 như sau:

Khi người tham gia giao thông vi phạm các quy định về an toàn giao thông gây hậu quả nghiêm trọng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 202 Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi 2009. Tội này không phải tội khởi tố theo yêu cầu người bị hại nên khi có hành vi thực tế xảy ra, theo đúng quy định, cơ quan công an phát hiện ra vụ việc sẽ phải khởi tố vụ án hình sự.

Về vấn đề cơ quan công an giữ xe, thời gian tạm giữ xe phụ thuộc vào quá trình điều tra xác minh vụ việc, tối đa có thể bằng thời gian điều tra vụ án.

Thời hạn điều tra vụ án theo quy định pháp luật

Trường hợp của bạn, nếu không có các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, người lái xe có thể bị truy cứu ở khung 1 của ĐIều 202 Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi 2009. Mức cao nhất của khung một là phạt tù đến 05 năm tù, đây là tôi phạm nghiêm trọng, thời gian điều tra là 02 tháng, có thể gia hạn 2 lần. Như vậy, tùy thuộc vào tính chất vụ việc thời gian điều tra, tạm giữ phương tiện có thể khác nhau.

Ban có thể yêu cầu một trong hai bên người lái xe và người chủ thuê người lái xe bồi thường cho bạn, còn trách nhiệm giữa người lái xe và người thuê xe hai bên đó tự giải quyết.

Trân trọng
P.Luật sư trực tuyến – Công ty Luật Minh Gia