Câu hỏi: Em kính chào Anh (Chị) luật sư! gia đình em có một vấn đề rất gấp về thẩm quyền thu hồi sổ đỏ ạ, em rất mong anh (chị) bên ngành tư vấn và giúp đỡ ạ! Em xin được trình bày vấn đề như sau: Từ những năm 1989 gia đình em có khai hoang được 5 mảnh đất với tổng diện tích khoảng 8 (ha) chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và canh tác cho đến năm 2001

Trong năm 2001 lâm trường có quyết định thu hồi đất và chỉ thông báo tới gia đình là nhà nước có quyết định thu hồi và huy động cả công nhân lâm trường lẫn bộ đội ào ạt quốc hố trồng cây Bạch Đàn, em thăm hỏi thì các xã khác cũng bị thu như gia đình em, bên gia đình cũng không nhận được khoản chi phí khai hoang nào sau đó. Đến năm 2007 lâm trường khai thác số cây trên, khi khai thác xong lâm trường có cho người dân nhận khoán chu kỳ sau, gia đình em thấy bất công và tiếc do công mình khai phá nên gia đình đã chủ động xin nhận khoán chăm nom, trông coi số diện tích mầm chồi trên mà ngày trước gia đình khai phá.

Đến năm 2014 số cây trên diện tích trên đã được gia đình và lâm trường khai thác và gia đình em đã nộp sản cho lâm trường 210 triệu đồng theo tỷ lệ giao khoán với lâm trường, thanh lý hợp đồng. Do nộp sản cao gia đình không được bao nhiêu so với công mà gia đình bỏ ra chăm sóc, trông nom. Do chu kỳ năm 2015 về sau gia đình yêu cầu phía công ty thỏa thuận giảm sản giao khoán cho gia đình nhưng phía công ty không đồng ý và phía công ty đã tự ý bàn giao 4 (ha) cho hộ khác nhận khoán. Bất công nên gia đình muốn đòi lại đất do gia đình khai phá để canh tác và gia đình đã trồng cây Bạch Đàn trên số diện tích còn lại 4(ha) vì ngoài diện tích trên gia đình không còn mảnh đất nào để canh tác trong đó gia đình có 5 người con. hiện nay phía công ty đã cho hộ khác vào nhận số diện tích mà gia đình đã trồng và người ngoài vào cưỡng chế làm, cho là gia đình lấn chiếm đất của lâm trường.

Gia đình em giờ rất bế tắc và không biết làm sao có thể giữ đất. Em rất mong anh (chị) cho gia đình em một hướng giải quyết vấn đề  trên ạ? và em rất mong anh (chị) trả lời và tư vấn cho em một số câu hỏi ạ: gia đình em hiện nay có đòi lại đất mà gia đình khai hoang không ạ? và làm những thủ tục gì ạ? phía lâm trường có sai không ạ, nếu sai gia đình em có kiện được? và thủ tục như thế nào ạ? Em xin trân thành cảm ơn anh( chị) rất nhiều ạ!.

Trả lời: Cảm ơn anh đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn đế Công ty Luật Minh Gia, về vấn đề của anh chúng tôi xin được tư vấn như sau:

Theo quy định tại Luật Đất đai 1993 sửa đổi bổ sung 2001 quy định:

"Điều 24

Thẩm quyền giao đất, cho thuê đất để sử dụng vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối được quy định như sau:

…

2. Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất cho hộ gia đình, cá nhân;

3. Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn cho thuê đất thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.

"Điều 28

Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất nào thì có quyền thu hồi đất đó.

Việc thu hồi đất để chuyển sang mục đích khác phải theo đúng quy hoạch và kế hoạch đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt.

Trước khi thu hồi đất phải thông báo cho người đang sử dụng biết về lý do thu hồi, thời gian, kế hoạch di chuyển, phương án đền bù thiệt hại."

Chiếu theo quy định trên thì thẩm quyền thu hồi đất sử dụng vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp sẽ thuộc về UBND cấp tỉnh (thu hồi đất của tổ chức kinh tế)  UBND cấp huyện (thu hồi đất của cá nhân), và UBND cấp xã khi UBND cấp xã cho thuê diện tích đất thuộc quỹ đất công ích của xã, phường. Vậy năm 2001 Lâm trường lâm trường có quyết định thu hồi đất (nhà nước có quyết định thu hồi) và không thực hiện bồi thường là không đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục thu hồi theo quy định của pháp luật.

Hiện nay nếu anh có căn cứ chứng minh quyền sở hữu của mình với phần đất đó thì trước tiên có thể gửi đơn khiếu nại đến UBND để được giải quyết về vấn đề thu hồi trên. Nếu UBND không giải quyết được quyền lợi cho anh thì anh có thể làm đơn khởi kiện đến TAND sau khi đã thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND.

Đến năm 2007 lâm trường khai thác số cây trên, khi khai thác xong lâm trường  cho người dân nhận khoán chu kỳ, và thời điểm đó gia đình anh đã nhận khoán trông nom… việc nhận khoán này là gia đình anh nhận khoán để chăm sóc, khai thác thu lợi nhuận trên đất nên chỉ được nhận phần hoa lợi khai thác được từ việc nhận khoán này. Còn đối với mảnh đất nếu việc thu hồi đất trên là trái quy định và anh có căn cứ chứng minh quyền sở hữu của mình thì anh hoàn toàn có thể khởi kiện để đòi lại mảnh đất đó.

Hiện nay 4ha đất của gia đình anh đang trông nom, chăm sóc bị lâm trường giao cho hộ khác nhận khoán, trong trường hợp này cần xem gia đình chị khi nhận khoán với lâm trường thì chu kì nhận khoán là bao nhiêu lâu (có thể được thể hiện trong hợp đồng giao khoán), nếu như chưa hết chu kì giao khoán mà lâm trường đã giao cho hộ khác thì việc giao khoán cho gia đình khác thì điều này là vi phạm. Gia đình anh nếu không còn mảnh đất nào để canh tác thì nên tiếp tục khai thác trên diện tích 4ha đang nhận giao khoán của lâm trường, và thoả thuận lại cho lâm trường về vấn đề trước kia thu hồi đất lâm trường đã không thực hiện việc bồi thường cho gia đình anh.