Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận trích lại 10% lương vào quỹ tiết kiệm của nhân viên để trả sau, thỏa thuận này có đúng không? Làm thế nào để hủy bỏ thỏa thuận này? Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Xin chào Luật SưTôi năm nay 30 tuổi, hiện đang thử việc cho phong vé, Hiện tại tôi sắp kết thúc 2 tháng thử việc tại công ty này.Tôi bắt đầu vào làm ngày 06/03/2017 nhưng đến 17/04/2017 tôi mới được nhận lương và trong bảng tính lương kế toán đưa nhân viên xác nhận có ghi 10 ngày thử việc không lương và lương của tháng trước sẽ được lãnh vào ngày 15 của tháng sau.Khi tôi ký hợp đồng thử việc có đọc qua điều trên, tuy nhiên luật sư cho tôi hỏi việc công ty ép nhân viên không được nhận lương 10 ngày thử việc kia là đúng hay sai? Và làm sao để tôi có thể yêu cầu công ty phải trả cho tôi 10 ngày thử việc kia. Trong hợp đồng thử việc có nêu nếu sau 1 tháng đầu thử việc nhân viên làm tốt công ty có thể trả full lương (Lương thử việc của tôi là 80% của 6 triệu) nhưng thực tế thì vẫn chưa thấy có trường hợp nào được full 100% lương là 6tr cả.Sau gần 2 tháng thử việc tôi có được nhận hợp đồng dài hạn của công ty trong đó có mục nêu như sau:- Quỹ tiết kiệm là phần thỏa thuận giữa nhân viên và công ty, được xem là phần gửi tiết kiệm của nhân viên theo mục đích làm việc lâu dài & được công ty khen thưởng cho sự gắn bó của nhân viên với công ty xuyên suốt hợp đồng (áp dụng với các nhân viên đã ký hợp đồng làm việc lâu dài)- Quỹ tiết kiệm hàng tháng là 20% lương căn bản thực lãnh của từng nhân viên & sẽ được chia làm 2 phần: 10% lương căn bản của nhân viên được trích từ nguồn lương hàng tháng của nv & 10% còn lại của cong ty theo mức lương của căn bản của nv sẽ được công ty khen thưởng tài trợ trực tiếp vào bảng lương, với tổng mức tiết kiệm hàng tháng là 20% lương căn bản hàng tháng của nv, số tiền trên sẽ được thể hiện rõ trên bảng lương tính theo thời điểm hiện tại hàng tháng trong mục quỹ tiết kiệmTôi xin nói thêm lương tôi được đề nghị ký dài hạn là 6tr nhưng giám đốc có nói rõ là lương ký để hợp thức hóa đóng bảo hiểm cho nhà nước chỉ hơn 4tr theo mức sàn từng vùng quy định nhưng sau 6 tháng ký hd dài hạn mới được ký bảo hiểm tức bao gồm luôn 2 tháng thử việc thì đến tháng thứ 9 tôi mới được đóng bảo hiểm.Và trong mục quỹ tiết kiệm có ghi quỹ tiết kiệm sẽ được công ty chi trả theo thời gian khi tích lũy là 12 tháng/trả 1 lần và thời gian nhận quỹ tiết kiệm là 6 tháng tiếp theo (vào ngày 15 tháng thứ 6) kể từ ngày nộp quỹ tiết kiệm tháng cuối cùng (tháng thứ 12) của nv. Không hoàn trả quỹ tiết kiệm trong trường hợp nv không tích lũy đủ 12 tháng sẽ ko được nhận quỹ tiết kiệm này (bao gồm luôn phafn của nv đã đóng 10% và cty trích thưởng 10%).Trong trường hợp tất toán quỹ tiết kiệm do nv nghỉ việc tại công ty thì sẽ được tính sau 6 tháng kể từ ngày cuối cùng nv còn làm việc tại cty. Các khoản sai pham, vi phạm, lỗi nghiệp vụ phát hiện ra trong giai đoạn sau khi nhân viên nghỉ việc thì công ty có quyền cấn trừ vào khoản tiền quỹ tiết kiệm để thu hồi lại các thiệt hại do nv để lại. Quyết định của cty là quyết định cuối cùng mà nv phải tuân theo và dong ý.Như vậy theo như trong hợp đồng nêu thì công ty đang chiếm dụng tiền của nhân viên nếu nv làm không đủ 12 tháng coi như mất luôn.Thưa luật sư tôi phải làm sao để yêu cầu công ty hủy bỏ việc giữ 10% trên và nếu như tôi làm chưa đủ 12 tháng thì hợp đồng ký kết này có đủ hiệu lực để tôi khởi kiện công ty chiếm dụng tiền của nhân viên hay ko?Hiện nay trong công ty có rất nhiều người bị chèn ép bởi hợp đồng này và không ai dám lên tiếng, vì chỉ mình tôi thì ko đủ sức để ép công ty này làm đúng quy định.Rất mong được sự hỗ trợ từ luật sưChân thành cảm ơn

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại Điều 15 Bộ luật lao động 2012:

"
Điều 15. Hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động là sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động."

Theo đó, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, hai bên phải thực hiện theo những thỏa thuận trong hợp đồng. Do vậy, để không quy định về việc giữ 10% này thì hai bên có thể thỏa thuận lại với nhau về điều khoản này trong hợp đồng lao động.

Nếu trong trường hợp hai bên không thỏa thuận được thì cần phải xét xem việc thỏa thuận trong hợp đồng có tuân theo nguyên tắc tại Điều 17 Bộ luật Lao động 2012
:

"Điều 17. Nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động

1. Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực.

2. Tự do giao kết hợp đồng lao động nhưng không được trái pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội."

Như vậy, nếu khoản 10% được xác định như việc đặt cọc lại để đảm bảo người lao động phải thực hiện hợp đồng thì thỏa thuận này trái với quy định của pháp luật. Vì theo quy định tại Điều 96 BLLĐ 2012:

"Điều 96. Nguyên tắc trả lương

Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương."

Người sử dụng  lao động phải có trách nhiệm trả lương đủ và đúng thời hạn đã thỏa thuận theo hợp đồng lao động và không được giữ lại 10% tiền lương.

Nếu công ty không trả đủ lương khi anh nghỉ việc thì anh có thể yêu cầu giải quyết thông qua công đoàn cơ sở hoặc khởi kiện tại Tòa án để giải quyết quyền lợi cho mình.

Thêm vào đó, nếu thỏa thuận trái với quy định của pháp luật thì phần thỏa thuận đó sẽ bị vô hiệu và xử lý theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.