Câu hỏi: Quy định của pháp luật về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009.

Nội dung tư vấn:
Trước đây tôi có nợ cháu tôi 40 triệu nhưng cháu tôi tính lãi cao, mỗi tháng phải đóng 3.200.000 tiền lời, không đủ khả năng đóng lãi với trả tiền gốc nên tôi có nhờ 2 người,1 người tên H,1 người tên S làm hồ sơ vay tiền thế chấp ngôi nhà của ba mẹ chồng tôi để trả nợ. Hai người này kêu là làm dịch vụ vay thì phải trả họ 5% số tiền vay, vợ chồng tôi đồng ý vì không muốn trả tiền nặng lãi, khi làm hồ sơ vay thấy chồng tôi và gia đình chồng hiền lành nên gợi ra ý là nên vay sổ nhà ba mẹ chồng tôi 300 triệu để làm ăn, nhà tôi thờ đạo phật, bắt được tâm lý đó họ đánh vào lòng tin nên nhà tôi đồng ý, sau đó họ tìm cách dàn cảnh mượn dần số tiền, tin tưởng nên chồng tôi đưa mà không hề ghi giấy tờ gì, họ quá giang manh, muốn chạy làng số tiền mượn nên tìm mọi cách giang hồ, bây giờ tôi phải làm sao vì tôi nghe nói đã có người phát đơn kiện họ về vấn đề lừa đảo, xin quý vị hãy giúp tôi!

Trả lời: Về đòi số tiền cho vay:

Căn cứ theo quy định tại Điều 463 về Hợp đồng vay tài sản của Bộ Luật dân sự năm 2015 như sau:

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Đới với trường hợp này của bạn, Hình thức của hợp đồng vay do các bên thỏa thuận: có thể bằng lời nói hoặc bằng văn bản. Nội dung của hợp đồng vay: quy định nghĩa vụ của các bên, thời hạn trả nợ, lãi suất... Khi đến hạn được ghi trong hợp đồng vay, bên vay phải có nghĩa vụ trả nợ và lãi suất theo đúng thỏa thuận. Nếu bên vay không thực hiện theo đúng hợp đồng vay tài sản thì bên cho vay có quyền khởi kiện ra Tòa án yêu cầu thực hiện theo đúng hợp đồng.

Bạn có thể làm kiện dân sự để đòi lại số tiền đã cho vay nên Tòa án nơi bên người kia cư trú. Kèm theo đơn khởi kiện đòi tài sản là các chứng cứ, tài liệu liên quan đến vụ án. Theo thông tin mà bạn đã cung cấp: "việc cho vay không có giấy tờ". Tuy nhiên, nếu bạn có những đoạn băng ghi âm ghi hình về sự việc cho vay, giao tiền hoặc có người làm chứng cho toàn bộ quá trình cho vay thì bạn có thể làm đơn kiện đòi tài sản.

Về chịu trách nhiệm hình sự:

Căn cứ theo quy định tại Điều 174 về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của Bộ luật hình sự năm 2015 như sau:

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

Đối với trường hợp của bạn, nếu người H và người S có hành vi gian dối, đưa ra các thông tin sai lệch để bạn tin, giao tiền sau đó trốn tránh nghĩa vụ trả nợ nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Khi có đủ bằng chứng về các dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bạn có thể làm đơn tố giác đến Cơ quan công an đề nghị họ xem xét về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Kèm theo đơn đố giác là những tài liệu, chứng cứ liên quan.

Trân trọng
!
Cv: Vũ Nga - Luật Minh Gia.