Câu hỏi: Em chào tổng đài tư vấn Luatminhgia. Em có một người em gái năm nay 22 tuổi mới ly hôn. Toà xét cho con (hiện đang bú mẹ) về ở với mẹ của cháu. Nhưng gia đình nhà chồng lại tới bắt cháu về. Hơn nữa, cháu bị ốm lại không chăm sóc cháu chu đáo.

Trả lời: Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn:

“
1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con

3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.
”

Tại Điều 45 Luật thi hành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2020) quy định về thời hạn tự nguyện thi hành án

“
1. Thời hạn tự nguyện thi hành án là 10 ngày, kể từ ngày người phải thi hành án nhận được quyết định thi hành án hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án.

2. Trường hợp cần ngăn chặn người phải thi hành án có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc hành vi khác nhằm trốn tránh việc thi hành án thì Chấp hành viên áp dụng ngay biện pháp quy định tại Chương IV của Luật này
.”

Tại Điều 46 Luật thi hành án có quy định về Cưỡng chế thi hành án như sau:

“
1. Hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 45 của Luật này, người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành án thì bị cưỡng chế.
”

Tại Điều 30 có quy định về thời hiệu yêu cầu thi hành án như sau:

“
1. Trong thời hạn 05 năm, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền ra quyết định thi hành án.

Trường hợp thời hạn thực hiện nghĩa vụ được ấn định trong bản án, quyết định thì thời hạn 05 năm được tính từ ngày nghĩa vụ đến hạn
.”

Theo quy định trên, người không trực tiếp nuôi con có quyền được thăm nom con mà không ai được phép cản trở. Tuy nhiên việc thăm nom này không được ảnh hưởng đến xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con, nếu không họ có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của người không trực tiếp nuôi con. Người không trực tiếp nuôi con phải tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi con.

Theo thông tin bạn cung cấp, Tòa án đã có bản án quyết định giao con cho người mẹ nuôi. Theo như bản án, người bố phải có nghĩa vụ giao lại con cho người mẹ nuôi. Tuy nhiên gia đình nhà nội lại bắt con về không cho mẹ nuôi, thậm chí khi con ốm còn không chăm sóc chu đáo. Như vậy, người mẹ có quyền đề nghị thi hành án dân sự tới chi cục thi hành án dân sự về việc thi hành bản án của Tòa án về quyền nuôi con theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự nêu trên. Trong thời hạn 10 ngày từ khi nhận được quyết định thi hành án, người bố và gia đình bên nội phải tự nguyện giao lại con cho người mẹ. Nếu không, cơ quan thi hành án sẽ cưỡng chế thi hành án buộc người bố và gia đình bên nội giao lại con cho người mẹ nuôi. Đồng thời, hành vi gia đình bên nội bắt con về và không chăm sóc khi con ốm đã gây ảnh hưởng xấu đến việc nuôi dưỡng và chăm sóc con. Do đó, người mẹ hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của người bố để tránh trường hợp tương tự xảy ra.