Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Vợ chồng tôi cách nay 5 năm có mua 1 lô đất (7x17m) dự án hợp pháp (Đã được phê duyệt bởi UBND quận) trong khu đất có 39 lô - của 1 công ty. Tất cả các lô này đều đã hợp thức hoá Sổ đỏ (có ghi chú nợ thuế chuyển quyền sử dụng đất từ nông nghiệp lên đất ở) và cấp số nhà nhưng công ty đã thuế chấp toàn bộ các Sổ đỏ cho Ngân Hàng Agribank, tất cả các người mua chúng tôi đều rơi vào cảnh không có giấy Sổ đỏ.

Gần đây chúng tôi đã thoả thuận được với công ty bán đất và Ngân hàng Agribank đã đạt được thoả thuận để riêng vợ chồng tôi tự bỏ tiền chuộc 1,1 tỷ đồng thay cho công ty bán đất và đã lấy được sổ đất, sau đó chúng tôi cũng đã đóng thay cho công ty này thuế chuyển quyền sử dụng đất từ nông nghiệp lên đất ở - 73 triệu đồng. Chúng tôi cũng đã hoàn tất các thủ tục công chứng hợp pháp sang nhượng lô đất. Tuy nhiên, khi đăng bộ sang tên tại UBND quận và được UBND quận chấp thuận tiếp nhận hồ sơ hợp pháp. Do Quận tiến hành thủ tục liên thông với Phòng thuế nên họ đã chuyển hồ sơ đăng bộ của chúng tôi sang phòng thuế để tiến hành tính toán và thông báo thuế cho chúng tôi.

Tại đây, chúng tôi gặp hàng trăm trắc trở do phòng thuế như: Công ty bán đất nợ thuế bị khoá mã số thuế nên Phòng thuế không giải quyết hồ sơ đăng bộ của chúng tôi. Do công ty bán đất gần như phá sản kiệt huệ, vợ chồng chúng tôi phải đi vay nóng hơn 50 triệu để hoàn tất thủ tục phạt thuế cho công ty bán (thuế này không liên quan đến người mua như chúng tôi). Chúng tôi có hỏi phòng thuế rằng chúng tôi là người dân mua đất đã hoàn tất hết thủ tục cần thiết, vậy việc công ty bán đất bị nợ thuế do kinh doanh riêng của họ - không liên quan đến việc mua bán đất của chúng tôi, vậy tại sao Phòng thuế không giải quyết độc lập vụ việc cho chúng tôi? Phòng thuế trả lời chúng tôi rằng do chúng tôi mua đất không tìm hiểu công ty đó có nợ thuế hay không mua rồi thì ráng chịu. Chúng tôi muốn hỏi luật sư rằng việc Phòng thuế xử lý và làm như vậy có đúng pháp luật chưa ?

2. Sau khi chúng tôi hoàn tất thủ tục với lý do họ căn cứ giấy tờ mua bán đất tay giữa chúng tôi và bên bán (không có giá trị pháp lý) và hợp đồng công chứng có giá trị pháp lý để quy tôi bên bán trốn thuế và không cho làm thủ tục. Thiết hỏi phòng thuế làm như vậy có đúng pháp lý hay chưa? Nếu bắt lý trốn thuế như vậy thì cả nước Việt nam mọi người dân mua nhà đều trốn thuế!!

3. Vụ việc trên chưa giải quyết xong, phòng thuế tiếp tục bươi công ty bên bán để phạt các hợp đồng của công ty này với các khách hàng khác không liên quan đến chúng tôi. Trong khi họ bắt buộc công ty bán phải chịu phạt mọi thứ mà trước đây công ty này kinh doanh (không liên quan đến chúng tôi) nếu không sẽ không giải quyết hồ sơ thuế - đăng bộ của chúng tôi. Việc này rỏ ràng họ đang ép và hại người vô tội bị lừa và bị hại như chúng tôi. Và cò nhiều vấn đền khác mà phòng thuế tiếp tục bươi ... nên để hoàn tất thủ tục đăng bộ vợ chồng tôi phải gánh hàng tì đồng vô lý cho công ty bán trong khi người bị hại như chúng tôi đã bỏ tiền mua đất (đã thanh toán 90%) sau đó chuộc và đóng thuế mọi thứ .. đã chịu phí gấp 2 lần giá trị mua ... nhưng vẩn chưa dừng lại ... và chúng tôi thực sự kiệt huệ vì nơ nần chồng chất không có nhà ở. Vì vậy quý công ty đưa ra hướng giải quyết giúp gia đình chúng tôi? Trân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì công ty có ký kết hợp đồng chuyển nhượng với gia đình bạn. Tuy nhiên, trong quá trình làm hồ sơ sang tên thì cơ quan nhà nước không giải quyết vì lý do mã số thuế của công ty đã bị đóng (chấm dứt hiệu lực của mã số thuế). Theo đó, để xác định cơ quan thuế trả lời cho gia đình có đúng hay không thì căn cứ theo Thông tư 95/2016/TT-BTC Về hướng dẫn về đăng ký thuế. Cụ thể:

Điều 16. Các trường hợp, thời hạn và địa Điểm nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định tại Điều 29 Luật quản lý thuế, cụ thể:

1. Các trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế

a) Đối với doanh nghiệp:

- Doanh nghiệp chấm dứt hoạt động hoặc giải thể, phá sản;

- Doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;

- Tổ chức lại doanh nghiệp (chia, tách, sáp nhập, hợp nhất);

Như vậy, đối chiếu quy định trên thì trong trường hợp này do mã thuế của công ty đã bị đóng (chấm dứ hiệu lực mã số thuế), nên công ty sẽ không thể xuất hóa đơn, thực hiện các giao dịch mua bán chứng từ được. Do đó, yêu cầu của cơ quan thuế không giải quyết việc mở mã số thuế để thực hiện đăng bộ sang tên cho gia đình bạn trong khi công ty đang nợ tiền thuế, và các giao dịch hóa đơn chứng từ với các khách hàng khác nhưng có liên quan tới thuế là hoàn toàn chính xác.

Ngòai ra việc cơ quan thuế lấy lý do hợp đồng mua bán không hợp lệ để quy với hành vi trốn thuế thì sẽ phải xác định hành vi trốn thuế chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp (thực hiện mua bán hàng hóa mà không suất hóa đơn..); còn gia đình là bên mua nên không phát sinh thuế thu nhập nên không có căn cứ để đưa ra việc gia đình có hành vi trốn thuế được. Theo đó, việc cơ quan thuế xác định do công ty đã bị đóng mã số thuế nên không thể xuất hóa đơn được nhưng công ty vẫn lập hợp đồng mua bán mà không suất hóa đơn để kê khai nộp thuế thì công ty sẽ bị xử phạt đối với hành vi trốn thuế này.

Nên trong trường này nếu muốn sang tên được căn nhà thì sẽ phải yêu cầu công ty làm hồ sơ xin khôi phục mã số thuế và hoàn tất nghĩa vụ tài chính, tiền thuế, tiền phạt phát sinh (công ty có trách nhiệm thanh toán chứ bạn không có liên quan tới khoản nghĩa vụ này giữa công ty và cơ quan thuế) ...để cơ quan thuế thông báo khôi phục mã số thuế và in lại giấy chứng nhận đăng ký thuế. Thời điểm mã số thuế được mở thì bạn có thể yêu cầu xuất hóa đơn để làm thủ tục đăng ký sang tên cho gia đình bạn. Thủ tục khôi phục mã số thuế thực hiện theo quy định tại Thông tư này, cụ thể:

Điều 20. Khôi phục mã số thuế

1. Các trường hợp khôi phục mã số thuế

...

b) Người nộp thuế là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ gia đình, nhóm cá nhân, cá nhân kinh doanh ở tình trạng cơ quan thuế đã ban hành Thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng cơ quan đăng ký kinh doanh chưa ban hành Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; cơ quan quản lý nhà nước khác chưa ban hành văn bản thu hồi Giấy phép thành lập và hoạt động hoặc Giấy phép tương đương, người nộp thuế có văn bản đề nghị cơ quan thuế khôi phục mã số thuế và cam kết thanh toán các nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước, chấp hành việc xử phạt vi phạm hành chính về thu

2. Hồ sơ đề nghị khôi phục mã số thuế

...

b) Trường hợp người nộp thuế là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác và hộ gia đình, nhóm cá nhân, cá nhân kinh doanh đề nghị khôi phục mã số thuế sau khi cơ quan thuế có Thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký và chưa có Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; văn bản thu hồi Giấy phép thành lập và hoạt động hoặc Giấy phép tương đương của cơ quan nhà nước có liên quan.

Hồ sơ gồm: Văn bản đề nghị khôi phục mã số thuế mẫu số 25/ĐK-TCT ban hành kèm theo Thông tư này.

3. Xử lý khôi phục mã số thuế và trả kết quả

...

b) Trong thời hạn 10 (mười) ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị khôi phục mã số thuế của người nộp thuế trong trường hợp quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều này, cơ quan thuế lập danh sách các hồ sơ khai thuế còn thiếu, tình hình sử dụng hoá đơn, số tiền thuế còn nợ, số tiền phạt, tiền chậm nộp (nếu có) và thực hiện xử phạt đối với các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hoá đơn theo quy định, đồng thời thực hiện xác minh thực tế tại địa chỉ trụ sở kinh doanh của người nộp thuế và lập Biên bản xác minh tình trạng hoạt động của người nộp thuế tại địa chỉ đã đăng ký theo hồ sơ đề nghị khôi phục mã số thuế của người nộp thuế (người nộp thuế phải ký xác nhận vào Biên bản), đồng thời người nộp thuế phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế, yêu cầu của cơ quan thuế theo quy định của pháp luật.

Trong thời hạn 03 (ba) ngày làm việc kể từ ngày người nộp thuế chấp hành đầy đủ các hành vi vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, nộp đủ số tiền thuế còn nợ, số tiền phạt, tiền chậm nộp (nếu có), cơ quan thuế thực hiện:

- Lập Thông báo khôi phục mã số thuế cho người nộp thuế mẫu số 19/TB-ĐKT ban hành kèm theo Thông tư này, gửi người nộp thuế.

- In lại Giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc Thông báo mã số thuế cho người nộp thuế trong trường hợp người nộp thuế đã nộp bản gốc cho cơ quan thuế theo hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Thông báo khôi phục mã số thuế cho người nộp thuế được gửi người nộp thuế (theo địa chỉ nhận thông báo thuế đã đăng ký; địa chỉ của người đại diện theo pháp luật của người nộp thuế, chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ tịch hội đồng thành viên của công ty hợp danh; địa chỉ thư điện tử của người nộp thuế đã đăng ký với cơ quan thuế để nộp hồ sơ khai thuế qua mạng - nếu có); cơ quan cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, Viện Kiểm sát, cơ quan Công an trên địa bàn; cơ quan cấp Giấy phép thành lập và hoạt động ngay trong ngày làm việc hoặc chậm nhất là đầu giờ ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày ban hành Thông báo, đồng thời thực hiện cập nhật trạng thái mã số thuế của người nộp thuế trên Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế.

c) Trong thời hạn 10 (mười) ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị khôi phục mã số thuế của người nộp thuế trong trường hợp quy định tại Điểm c Khoản 2 Điều này, cơ quan thuế lập danh sách các hồ sơ khai thuế còn thiếu, tình hình sử dụng hoá đơn, số tiền thuế còn nợ, số tiền phạt, tiền chậm nộp (nếu có) và thực hiện xử phạt đối với các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hoá đơn theo quy định.

Trong thời hạn 03 (ba) ngày làm việc kể từ ngày người nộp thuế chấp hành đầy đủ các hành vi vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, nộp đủ số tiền thuế còn nợ, số tiền phạt, tiền chậm nộp (nếu có), cơ quan thuế thực hiện:

- Lập Thông báo khôi phục mã số thuế cho người nộp thuế mẫu số 19/TB-ĐKT ban hành kèm theo Thông tư này, gửi người nộp thuế.

- In lại Giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc Thông báo mã số thuế cho người nộp thuế trong trường hợp người nộp thuế đã nộp bản gốc cho cơ quan thuế theo hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Cơ quan thuế thực hiện cập nhật trạng thái mã số thuế cho người nộp thuế trên Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế ngay trong ngày làm việc hoặc chậm nhất là đầu giờ ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày ban hành Thông báo khôi phục mã số thuế.

d) Mã số thuế nộp thay sẽ được tự động khôi phục khi mã số thuế của người nộp thuế được cơ quan thuế cập nhật vào Hệ thống ứng dụng đăng