Câu hỏi: Nội dung câu hỏi: Xin chào luật sư Tôi có một câu hỏi cần nhờ luật sư giúp đỡ, nội dung như sau: Bố mẹ tôi kết hôn năm 1979, chung sống với nhau được một thời gian thì bố tôi đi bộ đội và hi sinh năm 1983 (có giấy báo tử ghi đầy đủ thông tin bố mẹ, vợ). Hai vợ chồng chưa có con thì bố tôi hy sinh.

Được sự đồng ý của gia đình nhà chồng, mẹ tôi đi kiếm đứa con (là tôi) để lương tựa lúc về già. Trên giấy khai sinh của tôi tên bố để trống. Tôi lấy họ mẹ. Gia đình nhà chồng cũng cho mẹ tôi một mảnh đất nhỏ để ở, nuôi con và thờ cúng chồng. Về chính sách đối với thân nhân liệt sỹ, thì bà ở với chú và được hưởng tiền trợ cấp hàng tháng (mẹ liệt sỹ) và tiền hương khói hàng năm. Đến năm mẹ tôi 55 tuổi thì được hưởng tiền trợ cấp hàng tháng theo quy định của pháp luật, còn tiền hương khói thờ cúng thì bà tôi vẫn là người nhận. Năm 2015 bà tôi mất, thì trên xã chuyển tiền hương khói cho chú tôi chứ không phải cho mẹ tôi (vợ liệt sỹ). Với lý do là mẹ tôi đã tái giá. Và có trao đổi sau này có mất không được tiền ma chay. Hơn thế nữa còn trả lời mẹ tôi nếu không tái giá thì tiền trợ cấp còn nhiều hơn bây giờ. Tiền trợ cấp của mẹ tôi bây giờ là hơn 1 triệu. Vậy kính mong LUẬT SƯ làm ơn cho tôi biết thế nào được gọi là tái giá. Và việc chú tôi nhận được tiền hương khói để thời cúng bố tôi có đúng không ạ. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo từ điển tiếng việt thì “tái giá” được hiểu là người phụ nữ góa chồng kết hôn với người chồng mới. Trong các quy định của pháp luật thì không sử dụng cụm từ "tái giá", cụm từ này thường được sử dụng trong thực tiễn khi nói về người phụ nữ góa chồng lấy người chồng mới.

Về trợ cấp hàng tháng đối với thân nhân liệt sĩ:

Thân nhân liệt sĩ được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp "Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ" bao gồm: a) Cha đẻ, mẹ đẻ; b) Vợ hoặc chồng; c) Con; d) Người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ (Điều 14 Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng).

Theo quy định tại Điều 20 Nghị định 31/2013/NĐ-CP về chế độ trợ cấp tiền tuất hàng tháng:

“Điều 20. Chế độ trợ cấp tiền tuất hàng tháng

1. Thân nhân của một liệt sĩ được hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng bằng một lần mức chuẩn.

...

4. Vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc lấy vợ khác thì được hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng bằng một lần mức chuẩn.

...

6. Thời điểm hưởng:

...

​d) Vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc lấy vợ khác nhưng nuôi con liệt sĩ đến tuổi trưởng thành hoặc chăm sóc bố mẹ liệt sĩ khi còn sống được Ủy ban nhân dân cấp xã công nhận thì được hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng từ ngày Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ra quyết định;

...”

Theo quy định trên thì nếu mẹ bạn đã kết hôn với người khác thì
chỉ được hưởng
chế độ tuất hàng tháng
khi Ủy ban nhân dân cấp xã công nhận
mẹ bạn có chăm sóc bố mẹ liệt sỹ khi còn sống (vì không có con).

Về trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo Điều 21 Nghị định 31/2013/NĐ-CP:
“1. Liệt sĩ không còn người hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng thì người thờ cúng được hưởng trợ cấp thờ cúng mỗi năm một lần, mức trợ cấp 500.000 đồng”.

Nếu mẹ bạn đã kết hôn với người khác thì về hiện tại thân nhân của người liệt sỹ không còn do mẹ đẻ đã chết, vợ đã kết hôn với người khác, không có con (về mặt pháp lý thì bạn không phải là con của người liệt sỹ vì quan hệ hôn nhân giữa mẹ bạn và người liệt sỹ chấm dứt kể từ thời điểm người đó chết và bạn sinh ra sau thời điểm 300 ngày kể từ thời điểm hôn nhân chấm dứt), không có người nuôi dưỡng khi liệt sỹ còn nhỏ, nên người thờ cúng được hưởng trợ cấp thờ cúng. Nếu chú bạn (em của liệt sỹ) là người đang thờ cúng thì xã chuyển tiền hương khói cho chú bạn là đúng.

Nếu mẹ bạn chưa kết hôn với người khác và vẫn thờ cúng thì mẹ bạn là người được hưởng trợ cấp thờ cúng, mỗi năm một lần là 500.000 đồng.