Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo lãnh thổ trong thuận tình và đơn phương ly hôn theo quy định của pháp luật là như thế nào? Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Kính gửi luật sư Minh Gia. Em kính nhờ luật sư tư vấn giúp em về vấn đề ly hôn giữ hai vợ chồng em. Hai vợ chồng em có một bé gái 6 tuổi từ ngày lấy nhau vợ chồng em thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, cô ấy thường bỏ nhà đi và em đã làm đơn nộp hai lần ở tòa án  nhưng họ không giải quyết ly hôn, lý do cô ấy không ký và họ chưa gặp mặt cô ấy.Tòa án hướng dẫn em nộp đơn ở nơi cô ấy đang ở hiện nay em đã làm đơn nộp chỗ vợ em sống Tòa gọi em xuống 3 lần và họ cũng đến tận nơi cô ấy sinh sống để xem xét nhưng cô ấy không hợp tác, không ký đơn và chỉ nói là cô ấy đi chơi chứ cô ấy không đăng ký tạm trú ở đó và tòa án đã yêu cầu em rút đơn và đình chỉ không giải quyết vụ án khỏi kiện ly hôn của em vì vợ em không đăng ký tạm trú ở đó. Hiện nay em rất buồn và hoang mang không biết phải làm sao em kính mong luật sư Minh Gia tư vấn giúp em hai câu hỏi được không ạ.

Câu hỏi 1: Tòa án nơi hiện nay vợ em đang sinh sống yêu cầu em rút đơn khởi kiện theo luật pháp như vậy có đúng không ạ?

Câu hỏi 2: Nếu vợ em không ký đơn và cứ chốn tránh không chịu hợp tác ly hôn thì em phải làm sao thưa luật sư?

Em xin nói thêm là nguyện vọng của em chỉ cần cô ấy ly hôn chứ không đòi hỏi gì ở vợ em hết. Tài sản thì chúng em không có gì chung cả, về con chung thì em nhận nuôi con vì cô ấy cứ bỏ nhà đi suốt từ lúc con em được 2 tuổi đến giờ về xong lại đi, không chịu chăm sóc con thưa luật sư.

Kính mong luật sư tư vấn giúp em về trường hợp của em với ạ! Em xin trân thành cảm ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất, về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

Nếu hai bên thuận tình ly hôn thì anh có thể lựa chọn nộp đơn tại nơi cư trú hoặc làm việc của vợ hoặc chồng.

Nếu anh đơn phương ly hôn thì sẽ xác định thẩm quyền như sau:

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015:

"
1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết."

Như vậy, anh có thể nộp đơn xin đơn phương ly hôn tại Tòa án nơi vợ mình có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú (nơi cư trú) hoặc nơi làm việc để giải quyết.

Hoặc anh có thể lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp trong các trường hợp.

"1. Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:

a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết;

...

h) Nếu các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở ở nhiều nơi khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi một trong các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết;"

Thứ hai, trường hợp vợ không ký vào đơn ly hôn

Trường hợp nếu vợ anh không ký vào đơn để thuận tình ly hôn thì anh có thể nộp đơn xin đơn phương ly hôn sau đó nộp đơn lên Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết.

Khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:
"Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được."