Câu hỏi: Về sau, BCH Quân sự đã có gửi cho gia đình các loại giấy tờ về việc tước bỏ quân nhân cũng như cắt hộ khẩu. Tôi có nghe thông tin không chính thức là họ cũng đưa ra quyết định tầm nã toàn quốc dù anh ta không phạm tội nghiêm trọng cũng như mang vũ khí ra ngoài. Vậy cho tôi hỏi, trong trường hợp này em tôi muốn về lại Việt Nam thăm gia đình có bị Quân đội và cảnh sát bắt giữ không ( nếu có hoặc không có quốc tịch Mỹ). Xin nói rõ về các tình huống có thể xảy ra vì tôi thấy ở Việt Nam, Luật Quân sự và Hình sự lẫn Nhập cảnh khá phức tạp. Xin chân thành cảm ơn Qúy luật sư.

Trả lời:
Cảm ơn bạn gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Gia, chúng tôi tư vấn trường hợp của bạn theo Điều 325 Bộ luật Hình sự có quy định về tội đào ngũ:
“1. Người nào rời bỏ hàng ngũ quân đội nhằm trốn tránh nghĩa vụ đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng hoặc trong thời chiến, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến tám năm:
A) Là chỉ huy hoặc sĩ quan;
B) Lôi kéo người khác phạm tội;
C) Mang theo, vứt bỏ vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự hoặc tài liệu quan trọng;
D) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.
3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười hai năm.”
Điểm a Khoản 1 Điều 8 Nghị định 120/2013/NĐ - CP có quy định như sau:
“1.Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:
a, Đào ngũ khi đang làm nghĩa vụ quân sự phục vụ tại ngũ trong thời bình nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng, mà đơn vị quân đội cấp trung đoàn và tương đương đã gửi giấy thông báo đào ngũ và cắt quân số cho Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan quân sự cấp huyện."
Do thông tin bạn cung cấp không chắc chắn, đồng thời không có đầy đủ thông tin nên chúng tôi không xác định chính xác mức độ vi phạm của em trai bạn. Đối với việc trốn thực hiện nghĩa vụ quân sự, tùy vào mức độ mà bị xử lý về hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Vì vậy, chúng tôi chia hai trường hợp sau:
Thứ nhất, hành vi này bị xử lý hành chính.
Theo đó, do hành vi này xảy ra vào năm 2012 nên thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi này đã hết, khi bạn về nước thì không phải chịu hình thức xử phạt nào.
Thứ hai, hành vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nếu như em trai bạn có hành vi đào ngũ thuộc vào trường hợp quy định như tại Điều 325 Bộ luật hình sự nêu trên, thì khi người này trốn ra nước ngoài thì cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định truy nã. Bạn nói theo thông tin không chính thức, nhưng nếu thực sự đã có quyết định truy nã thì xác định hành vi của em trai bạn đã vi phạm pháp luật hình sự Việt Nam.
Theo đó, nếu em trai bạn trở về Việt Nam, dù đã thay đổi quốc tịch hay vẫn mang quốc tịch Việt Nam thì vẫn sẽ bị xử lý theo pháp luật Việt Nam. Nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện về nước, thì người này có thể bị bắt giữ bất kỳ lúc nào.
Trân trọng

Trả lời: “1. Người nào rời bỏ hàng ngũ quân đội nhằm trốn tránh nghĩa vụ đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng hoặc trong thời chiến, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến tám năm:

A) Là chỉ huy hoặc sĩ quan;

B) Lôi kéo người khác phạm tội;

C) Mang theo, vứt bỏ vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự hoặc tài liệu quan trọng;

D) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười hai năm.”

Điểm a Khoản 1 Điều 8 Nghị định 120/2013/NĐ - CP có quy định như sau:

“1.Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:

a, Đào ngũ khi đang làm nghĩa vụ quân sự phục vụ tại ngũ trong thời bình nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng, mà đơn vị quân đội cấp trung đoàn và tương đương đã gửi giấy thông báo đào ngũ và cắt quân số cho Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan quân sự cấp huyện."

Do thông tin bạn cung cấp không chắc chắn, đồng thời không có đầy đủ thông tin nên chúng tôi không xác định chính xác mức độ vi phạm của em trai bạn. Đối với việc trốn thực hiện nghĩa vụ quân sự, tùy vào mức độ mà bị xử lý về hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Vì vậy, chúng tôi chia hai trường hợp sau:

Thứ nhất, hành vi này bị xử lý hành chính.
Theo đó, do hành vi này xảy ra vào năm 2012 nên thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi này đã hết, khi bạn về nước thì không phải chịu hình thức xử phạt nào.

Thứ hai, hành vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nếu như em trai bạn có hành vi đào ngũ thuộc vào trường hợp quy định như tại Điều 325 Bộ luật hình sự nêu trên, thì khi người này trốn ra nước ngoài thì cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định truy nã. Bạn nói theo thông tin không chính thức, nhưng nếu thực sự đã có quyết định truy nã thì xác định hành vi của em trai bạn đã vi phạm pháp luật hình sự Việt Nam.

Theo đó, nếu em trai bạn trở về Việt Nam, dù đã thay đổi quốc tịch hay vẫn mang quốc tịch Việt Nam thì vẫn sẽ bị xử lý theo pháp luật Việt Nam. Nếu cơ quan có thẩm quyền phát hiện về nước, thì người này có thể bị bắt giữ bất kỳ lúc nào.

Trân trọng