Câu hỏi: Chào luật sư, em tên T, năm nay 25 tuổi, rất mong luật sư giải đáp thắc mắc giúp em ạ! Ông và Bà em có căn nhà ở Q8, bà mất năm 1993, trước khi mất ông em có lập di chúc năm 2004 (có công chứng) để lại cho 6 người con được hưởng 50% giá trị căn hộ (do ba em mất trước khi lập di chúc, nên trong di chúc phần của ba em được ghi là 4 mẹ con em), nay em đã thỏa thuận giá cả với nhứng người bác và cô để mua lại căn nhà đó. Phần của bà em thì được hường theo pháp luật 50% giá trị còn lại căn nhà. Xin hỏi luật sư khi tiến hành sang tên cần những sự đồng ý của ai? Hiện tại, có 1 người Cô ở nước ngoài, không về Việt Nam được vì bận công việc, và 1 người con trên danh nghĩa là "con", nhưng hồi đó Ông bà em đã cho người khác, trên khai sinh của bác em không phải tên "ba mẹ" là Ông bà em.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, phần tài sản thừa kế là tài sản chung của ông bà, trước khi mất ông có lập di chúc để định đoạt phần tài sản thuộc sở hữu của mình. Phần tài sản thuộc sở hữu của bà không có di chúc để lại. Do đó, phần tài sản của ông sẽ được chia theo nội dung di chúc. Tại Điều 659 Bộ luật dân sự 2015 quy định về phân chia di sản theo di chúc như sau:

“1. Việc phân chia di sản được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc; nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thừa kế thì di sản được chia đều cho những người được chỉ định trong di chúc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp di chúc xác định phân chia di sản theo hiện vật thì người thừa kế được nhận hiện vật kèm theo hoa lợi, lợi tức thu được từ hiện vật đó hoặc phải chịu phần giá trị của hiện vật bị giảm sút tính đến thời điểm phân chia di sản; nếu hiện vật bị tiêu hủy do lỗi của người khác thì người thừa kế có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.

3. Trường hợp di chúc chỉ xác định phân chia di sản theo tỷ lệ đối với tổng giá trị khối di sản thì tỷ lệ này được tính trên giá trị khối di sản đang còn vào thời điểm phân chia di sản.”

Còn phần tài sản của bà sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà bao gồm tất cả các con theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015.

Hiện tại, nếu bạn muốn thực hiện thủ tục mua lại toàn bộ phần tài sản này thì phải được sự đồng ý của tất cả những người có quyền hưởng di sản theo di chúc đối với phần của ông và những người được hưởng thừa kế theo pháp luật đối với phần của bà.

Đối với người thừa kế đang ở nước ngoài nếu không thể về Việt Nam để thực hiện thủ tục thì có thể lập văn bản ủy quyền và gửi về Việt Nam để người nhận ủy quyền tại Việt Nam thay mặt mình thực hiện thủ tục.

Đối với người con đã cho làm con nuôi nếu có căn cứ chứng minh người con này và ông bà bạn có quan hệ huyết thống thì vẫn có căn cứ để người này được quyền hưởng di sản thừa kế.

2. Tư vấn chia thừa kế theo pháp luật

Nội dung câu hỏi:
Chào luật sư. Tôi có một vấn đề muốn luật sư tư vấn giúp: Hiện nay nhà tôi có một mảnh đất 30m2 đã có sổ đỏ, tuy nhiên trong sổ có ghi quyền sở hữu cả tên bố và mẹ tôi, đáng lý là đất của mẹ tôi được phân và đứng tên sổ đỏ tên mẹ tôi nhưng do bố tôi là người khai thông tin nên mới vậy, nay bố tôi đã mất từ năm 2015 mà không để lại di chúc về thừa kế mảnh đất đó. Theo tôi được biết thì theo luật nếu không có di chúc thì tài sản đó sẽ được thừa kế bởi ông bà nội (nếu còn sống) nhưng ông bà nội tôi đều đã mất sau bố tôi rồi. Thì trường hợp này sẽ giải quyết như thế nào? Nếu thừa kế tự động chuyển cho anh, chị, em ruột bố tôi sau khi ông, bà nội tôi mất mà giả sử như họ có mâu thuẫn nội bộ (vd: lòng tham, không hòa thuận..) thì có cách nào giải quyết để mẹ tôi làm sổ đỏ chuyển thừa kế đứng tên tôi được không? Kính mong luật sư giải đáp giúp tôi. Thân gửi. --

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi cần tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia, với trường hợp của gia đình bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Tại Khoản 16 Điều 3 Luật đất đai 2013 quy định:
"Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất".

Theo đó, bố mẹ bạn cùng đứng tên trên GCNQSDĐ thì được coi là tài sản chung của vợ chồng. Do đó, mỗi người sẽ có ½ phần diện tích đất này.

Và khi bố bạn chết không để lại di chúc thì di sản thừa kế (½ diện tích đất + các tài sản khác nếu có) sẽ được chia thừa kế theo pháp luật. Cụ thể, sẽ chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bố bạn bao gồm ông bà nội bạn, mẹ bạn và tất cả các con (Điều 651 Bộ luật dân sự 2015).

Trường hợp của gia đình bạn, ông bà nội bạn đều chết sau bố bạn nên phần di sản thừa kế mà ông bà bạn được hưởng từ bố bạn sẽ trở thành di sản thừa kế của ông bạn và được chia đều cho các con của bà trong trường hợp ông bà mất không để lại di chúc. Nếu mẹ bạn muốn thực hiện thủ tục sang tên cho bạn toàn bộ phần diện tích đất này thì bắt buộc phải được sự đồng ý của tất cả những người có quyền hưởng di sản.