Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Chào luật sư: Tôi có em trai chưa đủ 18 tuổi điều khiển xe gắn máy trên 50 cc, trong quá trình điều khiển thì bị một thanh niên đã uống rượu đi ngược chiều va vào xe em tôi đang đi.

Kết quả làm thanh niên đó bị tử vong và em tôi bị chấn thương. Gia đình tôi, sau này có đề nghị hòa giải với khoản tiền là 20 triệu đồng vì theo hiện trường tai nạn là bên thanh niên có lỗi hoàn toàn. Nhưng gia đình bên thanh niên đòi bồi thường 80 triệu đồng.

Vì xét thấy số tiền quá cao gia đình không có khả năng chi trả nên từ chối và hai bên quyết định ra tòa để giải quyết. Vậy xin luật sư tư vấn là nếu ra tòa thì em trai tôi có phải chịu phạt ở khung hình phạt là phạt tù hay không? và số tiền phạt có cao như bên thanh niên đề nghị hay không? Xin cảm ơn!

Tư vấn về bồi thường thiệt hại khi gây tai nạn giao thông.

Trả lời: Thứ nhất, về việc em trai bạn có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Trước hết, tuy em trai bạn chưa đủ 18 tuổi, song theo quy định tại Điều 60 Luật giao thông đường bộ 2008 quy định về Tuổi, sức khỏe của người lái xe thì người đủ 16 tuổi trở lên sẽ được lái xe gắn máy có dung tích xi-lanh dưới 50 cm3.

Về trách nhiệm hình sự, Bộ luật hình sự quy định như sau:

Điều 260 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ như sau:

“1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.”

Như vậy, nếu em trai bạn không vi phạm bất cứ quy định nào về an toàn giao thông đường bộ khi gây tai nạn thì sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm này.

Thứ hai, về trách nhiệm bồi thường thiệt hại được quy định trong Bộ luật dân sự 2015 như sau:

Điều 585 Bộ luật dân sự 2015 quy định về Nguyên tắc bồi thường thiệt hại như sau:

“1. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình.

3. Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.

4. Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.

5. Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.”

Căn cứ theo quy định trên thì nếu em trai bạn có lỗi hoàn toàn trong vụ việc thì sẽ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với tính mạng của người bị thiệt hại. Nếu chỉ có một phần lỗi thì có trách nhiệm bồi thường với mức độ lỗi của mình.

Thứ ba, về xác định mức thiệt hại và mức bồi thường.

Thiệt hại về tính mạng được xác định như sau:

“Điều 591. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Mức bồi thường sẽ do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết. Khi đó, Tòa án sẽ xem xét với số tiền người bị hại đưa ra có hợp lý hay không dựa trên những thiệt hại thực tế để giải quyết.