Câu hỏi: Chào luật sư, tôi muốn hỏi về trường hợp vỡ hụi như sau: Bạn tôi là chủ của mấy dây hụi, nhưng do làm ăn thất bại nên bạn tôi có hốt hụi của 1 người hội viên, rồi nay bạn tôi không đủ khả năng đóng hụi. Qua giai đoạn thương lượng cho trả gốc thì bạn tôi đã trả được cho mỗi người 17tr200 là tính tổng hơn 200 triệu, nay còn khoảng 30 triệu nữa, nhưng do nhà bạn tôi gần đến hạn trả ngân hàng nhưng không có tiền nếu không trả thì sẽ bị ngân hàng phát mãi thì giá sẽ rất rẻ,

Nên bên em chồng của bạn tôi bỏ ra 200 triệu để trả ngân hàng và đi làm giấy tờ để chồng bạn tôi sang tên cho đứa em để em tôi đi vay lại, vì tên chồng tôi không được vay nữa,  mà nay những ng đó nói là tôi bán nhà mà không chịu trả nợ, nhưng trước đó đã thoả thuận cho  ban tôi trả dần mỗi tháng lương của bạn tôi, mà nay những người đó nói bạn tôi bán nhà mà không trả nên những người đó làm đơn thưa bạn tôi, và nói bạn tôi là sẽ bị đi tù, rồi những người đó gom hết tất cả tên những người mà bạn tôi thiếu, kê ra với số tiền hơn 200 triệu nữa, trong đó có cả tiền vay phải đóng lãi hàng tháng, nay đã lâu, nếu tính tiền lãi thì cũng đã bằng tiền gốc rồi, bạn tôi là giáo viên. Vậy theo luật sư nếu bạn tôi bị thưa ra toà như vậy thì bạn tôi có phải đi tù không? Và pháp luật sẽ xử như thế nào, xin luật sư tư vấn giúp tôi để tôi có thể nói cho bạn tôi biết và yên tâm phần nào. Xin cảm ơn.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì có thể tóm tắt lại nội dung vụ việc của bạn như sau: bạn chơi hụi, họ nhưng hiện nay bạn không có đủ khả năng đóng hụi và bị những người có quyền lợi liên quan khởi kiện ra tòa.

Theo Điều 471 Bộ Luật dân sự 2015 quy định về việc chơi họ, hụi, biêu, phường như sau:

“1. Họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi chung là họ) là hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thỏa thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên.

2. Việc tổ chức họ nhằm mục đích tương trợ trong nhân dân được thực hiện theo quy định của pháp luật.

3. Trường hợp việc tổ chức họ có lãi thì mức lãi suất phải tuân theo quy định của Bộ luật này.

4. Nghiêm cấm việc tổ chức họ dưới hình thức cho vay nặng lãi.”

Theo quy định tại Điều 31 Nghị định 144/2006/NĐ-CP thì: “
Trong trường hợp có tranh chấp về họ hoặc phát sinh từ họ thì tranh chấp đó được giải quyết bằng thương lượng, hoà giải hoặc theo yêu cầu của một hoặc nhiều người tham gia họ, tranh chấp đó được giải quyết tại Toà án theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự”.

Như vậy, căn cứ vào quy định nêu trên thì trường hợp bạn không đủ khả năng đóng hụi thì một hoặc nhiều hụi viên khác có thể gửi đơn ra Tòa án để yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về trách nhiệm của các thành viên do không góp họ được quy định tại Điều 30, Nghị định 144/2006 như sau:

“1. Trong trường hợp thành viên không góp phần họ khi đến kỳ mở họ thì thành viên đó phải thanh toán đủ phần họ còn thiếu tương ứng với thời gian chưa thanh toán cho đến thời điểm kết thúc họ và bồi thường thiệt hại nếu có.

2. Trong trường hợp thành viên không góp phần họ, chủ họ đã góp các phần họ thay cho thành viên đó thì thành viên phải trả cho chủ họ các phần họ chậm trả và khoản lãi đối với các phần họ chậm trả. Mức lãi do các bên thoả thuận, nếu không có thoả thuận hoặc không thoả thuận được thì áp dụng mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm trả các phần họ.”

Với những thông tin mà bạn cung cấp thì chúng tôi nhận thấy chưa đủ yếu tố để cấu thành tội phạm ở đây (bạn không dùng những thủ đoạn gian dối hay có hành vi bỏ trốn để chiểm đoạt tài sản...) vì vậy, các hụi viên khác chỉ có thể khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu bạn thực hiện nghĩa vụ dân sự của mình.