Câu hỏi: Chào công ty Luật Minh Gia. Tôi có một vài thắc mắc về quyền thừa kế đối với bất động sản, mong công ty giải đáp giúp tôi. Ông bà nội tôi có 6 người con trong đó có 4 con trai và 2 người con gái. Bố mẹ tôi có 2 mảnh đất.

Mẹ tôi mất sớm, bố tôi có nói với anh em tôi rằng nhà có hai mảnh đất để lại cho 4 anh em trai. Anh cả và em út một mảnh, tôi và người em thứ 3 của tôi một mảnh (hồi xưa không chia tài sản cho con gái nên 2 con gái không được hưởng). Trong khoảng thời gian tôi đi công tác thì bố tôi cũng qua đờì vì bệnh tật và ông không để lại di chúc. Sau khi đi công tác nước ngoài thì tôi về nước và lấy vợ năm 2000 và cùng vợ sinh sống tại khu tập thể để tiện đi lại. Đến năm 2010 tôi và vợ quyết định làm nhà và định cư trên mảnh đất của bố mẹ để lại (tôi đã thực hiện san ủi lấp ao chuẩn bị thi công trước đó khá lâu). Nhưng do khoảng thời gian tôi đi công tác và ở tập thể thì em thứ 3 của tôi sinh sống trồng trọt và canh tác trên mảnh đất bố mẹ để lại cho hai anh em tôi, và em tôi đã làm bìa đỏ đứng tên tất cả mảnh đất, ruộng vườn mà bố tôi có nói để lại cho cả 2 anh em tôi. Tôi làm nhà xong, sinh sống, và tôi có bảo em tôi cắt trả tôi phần đất mà bố tôi có nói để lại cho tôi nhưng em tôi không thực hiện và anh em tôi sảy ra mâu thuẫn nên tôi muốn nhờ tới pháp luật giúp đỡ. Vậy công ty cho tôi hỏi tôi có thể lấy lại được tài sản bố mẹ để lại cho tôi hay không và nếu tôi khởi kiện thì cần làm những thủ tục gì? Mong công ty sớm có phản hồi cho tôi. Tôi rất chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin cung cấp thì bố anh có ý nguyện muốn để lại tài sản là 2 mảnh đất cho 4 con trai. Tuy nhiên, bố anh không thực hiện thủ tục tặng cho hay lập di chúc trước khi qua đời cho khối tài sản là 2 mảnh đất của mình. Như vậy, tài sản của ông sẽ được thừa kế theo pháp luật.

Các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 về thừa kế theo pháp luật có lien quan đến vụ việc của anh như sau:

“Điều 649. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.”

“Điều 650. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

…”

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…”

Như vậy, trường hợp này 2 mảnh đất của bố anh là di sản thừa kế theo pháp luật. Nếu các con không có sự thỏa thuận và phát sinh tranh chấp, di sản thừa kế này sẽ được chia đều cho cả 6 người con (4 nam, 2 nữ). Trường hợp này anh có thể làm thủ tục khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế.

Về thời hiệu khởi kiện về thừa kế Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định:

“1.
Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó….”

Theo đó, từ thời điểm bố anh qua đời, tức là thời điểm mở thừa kế đến nay nếu chưa đủ 30 năm thì anh sẽ được quyền khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế.

Bên cạnh Đơn khởi kiện yêu cầu phân chia di sản, anh cần nộp những chứng cứ để chứng minh cho việc khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp, gồm:

- Giấy chứng tử của ba mẹ anh;
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bản gốc hoặc bản sao có công chứng, chứng thực);
- Sổ hộ khẩu của đại gia đình hoặc giấy tờ, tài liệu chứng minh quyền thừa kế của anh chị em anh như giấy khai sinh …
- Chứng cứ, tài liệu khác nộp trong quá trình tố tụng nếu Tòa án có yêu cầu.