Câu hỏi: Kính thưa luật sư chúng tôi là người dân chân lấm tay bùn, không được học hành cũng không hiểu biết gì về pháp luật đất đai. Nay gia đình gặp phải sự việc  có liên quan đến đất đai gia đình không biết gia đình phải làm như thế nào?

Gia đình sai gì? Và đúng gì? Rất mong được tư vấn hiểu biết thêm kiến thức. Sự việc như sau: Vào năm 2015, gia đình tôi và nhiều hộ dân khác đã tiến hành phát dọn rẫy trồng cây keo tại men dọc suối lớn không thuộc rừng phòng hộ mà tương lai diện tích này sẽ nằm trong lòng hồ suối lớn (đây chỉ là dự án). Thời gian người dân chúng tôi phát dọn thì có cán bộ địa chính xã cùng chủ tịch xã và cán bộ kiểm lâm lên tận rẫy xem xét. Nói đây là đất sản xuất nhưng phát dọn thì không được trồng cây keo mà chỉ cho làm 1 mùa lúa. Gia đình tôi và nhiều hộ khác không có ý kiến gì, chúng tôi nghĩ nếu được nhà nước quan tâm xây dựng hồ thì thiệt hại bao nhiêu chúng tôi cũng không yêu cầu nhà nước bồi thường và chúng tôi sẵn sàng hiến đất cho nhà nước nhưng bây giờ chưa thi công thì cho dân chúng tôi được làm. Vì đây là đất ngày xưa của cha mẹ để lại cho con cái (đã phát dọn sx từ những năm 1983). Vậy mà vào ngày 6/3/201x UBND xã đã tiến hành chặt phá huỷ hoại tài sản chúng tôi mà không hề có sự thông báo trước cho người dân và còn đưa lên truyền hình. Trong khi đó việc chặt phá huỷ hoại tài sản lại không được tiến hành đồng bộ mà có hộ thì chặt có hộ thì không, trong đó hộ cán bộ xã và vai hộ dân khác không bị tiêu huỷ.

1. Chúng tôi nghĩ nếu đã chặt thì chặt hết tại sao lại hộ có chặt hộ không?... đều cùng 1 khu vực cả tại sao lại như vậy?

2. Nếu mà vùng lòng hồ thì cùng lòng hồ hết sao chỉ chặt rừng keo nhà tôi?

3. Nguyên nhân gì mà họ làm được gia đình tôi không làm được? Bây giờ gia đình tôi và vài hộ đang rất hoang mang và bức xúc không biết gia đình chúng tôi sai điều gì và đúng điều gì? Nếu đúng thì chúng tôi phải đi đâu làm gì và thưa ai? Rất mong được lời tư vấn sớm nhất. Gia đình xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi xin giải đáp như sau:

Vì đây là đất ngày xưa của cha mẹ để lại cho con cái (từ những năm 1983) và được nhà bạn canh tác, sử dụng thường xuyên, liên tục tới bây giờ nên quyền sử dụng đất trên mảnh đất này thuộc về nhà bạn. Do vậy, khi xã thông báo thu hồi đất để làm dự án phải có phương án bồi thường giải phóng mặt bằng thích hợp. Trong trường hợp chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất, chưa có phương án bồi thường giải phóng mặt bằng thì theo quy định tại Luật Đất đai 2013:

“Điều 49. Thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

3. Diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau 03 năm chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi hoặc chuyển mục đích đối với phần diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất. Trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc có điều chỉnh, hủy bỏ nhưng không công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ thì người sử dụng đất không bị hạn chế về quyền theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Do phần đất bị thu hồi chưa quá thời hạn 3 năm, vậy nên bạn vẫn bị hạn chế quyền trên mảnh đất này. Mặc dù luật chưa có quy định về việc trồng cây trên đất dự án, nhưng do hiện tại mảnh đất này thuộc quyền sử dụng của Nhà nước, việc trồng cây keo trên đất trong thời gian chưa thực hiện dự án mặc dù không bị xử phạt nhưng cũng không được phép, nếu bên dự án yêu cầu bạn trả đất thì bạn vẫn phải trả. Hơn nữa, trong thời gian bạn làm rẫy đã được yêu cầu rằng “không được trồng cây keo”, đây cũng có thể coi là một thông báo nhưng gia đình bạn vẫn làm.

Về việc lý do tiến hành chặt cây không đồng bộ, bạn cần yêu cầu chính quyền địa phương giải thích rõ ràng, hợp lý vấn đề này.