Câu hỏi: Tư vấn chia lại căn nhà khi cha chúng tôi mất, cha chúng tôi có một căn nhà  khoảng 300 mét vuông, ban đầu ông chia thành hai căn, một để mẹ tôi ở và một để cho ông và các con ở (cha tôi có 4 người con). Mới đây do có xảy ra mâu thuẫn tôi định đưa đơn lên huyện về quyền sở căn nhà đó mới biết anh tôi đã âm thầm chuyển tên chủ sở hữu đất cho vợ. Vậy hiện tại tôi và hai người em còn lại có quyền phân chia căn nhà của cha tôi để lại nữa hay không?

Kính gửi công ty luật Minh Gia, Hiện tại tôi có vấn đề về phân chia đất sau khi cha chúng tôi mất kính mong công ty tư vấn giúp tôi. Cha chúng tôi có một căn nhà  khoảng 300 mét vuông, ban đầu ông chia thành hai căn, một để mẹ tôi ở và một để cho ông và các con ở (cha tôi có 4 người con). Khi cha tôi mất, người anh thứ hai của tôi đã làm giấy chứng (năm 2011) tử và mua căn nhà sau của mẹ tôi. Sau đó, ông đưa cho hai người em của tôi mỗi người 200 triệu và yêu cầu ký tên vào giấy không tranh chấp về căn nhà đó nữa. Một phần khác anh tôi nói với tôi sẽ xây lại căn nhà phía trước và cho chúng tôi mỗi người một phòng. Mới đây do có xảy ra mâu thuẫn tôi định đưa đơn lên huyện về quyền sở căn nhà đó mới biết anh tôi đã âm thầm chuyển tên chủ sở hữu đất cho vợ. Vậy hiện tại tôi và hai người em còn lại có quyền phân chia căn nhà của cha tôi để lại nữa hay không? Chúng tôi phải làm thế nào để lấy lại tài sản thuộc về chúng tôi? Mong được sự giúp đỡ của quý luật sư,Trân thành cảm ơn!

Trả lời: Vì các thông tin bạn yêu cầu tư vấn chưa rõ ràng nên mình sẽ tư vấn cho bạn theo các trường hợp như sau:

Thứ nhất
, Căn nhà đó được cha bạn chia làm hai căn, một căn để cho mẹ bạn và một căn cho 4 anh em bạn. Đây là hợp đồng tặng cho nhà ở.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 122 Luật nhà ở 2014

Điều 122
. Công chứng, chứng thực hợp đồng và thời điểm có hiệu lực của hợp đồng về nhà ở

"1. Trường hợp mua bán, tặng cho, đổi, góp vốn, thế chấp nhà ở, chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại thì phải thực hiện công chứng, chứng thực hợp đồng, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

Đối với các giao dịch quy định tại khoản này thì thời điểm có hiệu lực của hợp đồng là thời điểm công chứng, chứng thực hợp đồng.

………"

Theo quy định trên hợp đồng tặng cho tài sản có hiệu lực từ thời điểm công chứng, chứng thực. Nếu như gia đình bạn thực hiện đầy đủ các quy định trên thì bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án để đòi lại một phần giá trị của căn nhà mà được cha bạn cho. Còn về phía hai em của bạn, mỗi người đã nhận 200 triệu và đồng ý không tranh chấp về căn nhà đó nữa thì không có quyền đòi lại một phần căn nhà đó nữa.

Thứ hai,
trong trường hợp gia đình bạn chưa thực hiện đầy đủ các quy định trên dẫn đến hợp đồng tặng cho vô hiệu hoặc trường hợp cha bạn chỉ phân chia căn nhà ra để tiện cho sinh hoạt trong gia đình thì sau khi cha bạn mất thì toàn bộ căn nhà khi đó sẽ là di sản thừa kế mà cha bạn để lại. Vì không có di chúc nên toàn bộ căn nhà sẽ được chia theo pháp luật. Theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015

Điều 651
. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Theo quy định trên thì mẹ bạn và 4 anh em bạn đều được hưởng một phần di sản thừa kế như nhau. Nếu trong trường hợp toàn bộ căn nhà đó là tài sản chung của cha và mẹ bạn thì căn nhà đó sẽ được chia làm hai cho cha và mẹ bạn. Và sau khi cha bạn mất thì một nửa ngôi nhà thuộc về cha bạn lại được chia thừa kế theo pháp luật như vừa nêu trên.

Như vậy, dù trong trường hợp nào đi nữa thì bạn vẫn có quyền khởi kiện ra Tòa án để đòi lại một phần giá trị ngôi nhà mà theo pháp luật bạn được hưởng từ cha bạn. Kể cả trong trường hợp quyền sử dụng đất đó đã thuộc về chị dâu của bạn.