Câu hỏi: Tôi xin hỏi nội dung như sau: Khi làm việc tại bệnh viện, một bác sỹ bị người nhà bệnh nhân hay bệnh nhân xúc phạm về nhân phẩm như bị mắng chửi, nhục mạ hay đánh đuổi thì có luật và điều luật nào bảo vệ bs đó. Trong trường hợp đó bs có thể mời bên công an hay toà án can thiệp hay không? Quy định pháp luật thế nào?

Trả lời: Do thông tin bạn cung cấp chưa đầy đủ do đó chúng tôi đưa ra một số quy định có thể áp dụng được với trường hợp của bạn như sau:

Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:

“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

i) Có tính chất côn đồ;

k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

…”

Nếu người nhà bệnh nhân hoặc bệnh nhân có hành vi đánh bác sỹ và mức độ thương tật của bác sỹ thuộc các trường hợp tại Điều 134 thì có thể xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe người khác.

Điều 155 Bộ luật hình sự 2015 quy định về Tội làm nhục người khác như sau:

“1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

d) Đối với người đang thi hành công vụ;

đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên;

b) Làm nạn nhân tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Nếu mức độ xúc phạm danh dự, nhân phẩm…trong trường hợp này đến mức nghiêm trọng thì có thể xem xét truy cứu trách nhiệm về tội làm nhục người khác.

Nếu hành vi này không đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể xem xét xử lý về dân sự hoặc xử lý về hành chính.

Trong pháp luật dân sự cũng bảo vệ danh dự, nhân phẩm khi bị xúc phạm tới nhân phẩm, danh sự, sức khỏe. Bạn hoàn toàn có quyền gửi đơn khởi kiện tới tòa án hoặc trình báo tới cơ quan công an đến tố cáo hành vi của người bạn đó và yêu cầu được bảo vệ danh dự, nhân phẩm của mình. Người xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định trên và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá mười tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định (Điều 592 Bộ luật dân sự 2015).

Hành vi của người đó có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội, phòng cháy và chữa cháy, phòng, chống bạo lực gia đình. Điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP quy định: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

“a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;”

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng thực tế và tổn hại về mặt sức khỏe,tinh thần mà người xâm phạm tới nhân phẩm, danh dự, sức khỏe của người khác phải chịu trách nhiệm theo pháp luật hình sự, dân sự hay hành chính.