Câu hỏi: Chào luật sư, xin luật sư tư vấn giúp tôi thắc mắc như sau: Tôi là chủ hiệu cầm đồ có giấy phép. Tôi có anh bạn thân tên là Đ ở gần cửa hàng, anh ấy có vay tiền của tôi là 300 triệu đồng được lấy làm 6 lần mỗi lần anh ấy để lai cửa hàng tôi là một chiếc xe otô cũ mà đăng ký là photô để làm tin. Số tiền trên anh D lại là người đi vay hộ cho bạn là tên là T mà tôi không quen.

Sau đó anh A bảo tôi làm hợp đồng vay tiền.khi làm xong tôi ký vào bên người cho vay nhưng anh D lại  không ký mà đem về cho T ký vào phần người vay.đến kỳ hạn , anh T gửi tiền cho anh D trả lãi xuất cho tôi đầy đủ 3 tháng sau tôi bị anh D đi cùng công an tới cửa hàng tôi thu 6 xe otô và cho biết đây là những chiếc xe do T đi thuê ở nơi khác rồi nhờ D cầm cố hộ để lấy tiền lô đề nay không có khả năng trả nợ. Trước cơ quan công an T cũng khai nhận có đi thuê xe rồi nhờ D cầm cố hộ rồi lấy tiền tiêu xài hết.

Như vậy xin luât sư giúp tôi về hợp đồng vay tiền mà D cầm về cho T ký như vậy có hợp lệ không? giờ tôi có yêu cầu D trả số tiền mà đã cầm cố 6 xe otô cho tôi đươc  không .tôi xin cám ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất, về hợp đồng cầm cố 6 chiếc ô tô

Vì bạn không cung cấp thông tin về thời điểm mà hai bên giao kết hợp đồng vay nên chúng tôi giả sử hợp đồng được giao kết năm 2017. Bạn cần đối chiếu với pháp luật tại thời điểm hai bên giao kết hợp đồng để xem xét hiệu lực của hợp đồng cầm cố và hợp đồng vay tiền.

Điều 309 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về cầm cố tài sản:

“Cầm cố tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.”

Nếu tài sản cầm cố không phải là tài sản của người vay và chủ sở hữu của tài sản không ủy quyền cho người vay có quyền cầm cố mảnh đất thì hợp đồng cầm cố giữa bạn và người vay là vô hiệu vì không đáp ứng về điều kiện chủ thể của hợp đồng. Hậu quả của hợp đồng vô hiệu là hai bên phải trả lại cho nhau những gì đã nhận theo quy định tại Điều 131 Bộ luật hình sự năm 2015:

“
1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.

3. Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.

4. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.

5. Việc giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự.”

Thứ hai, về hợp đồng vay tiền giữa anh và anh T thông qua anh Đ

Theo như anh trình bày, giấy vay tiền trên được ký kết nhưng anh Đ đã mang hợp đồng về nhà nhưng không rõ T có ký vào hợp đồng hay không. Tuy nhiên anh T đã thừa nhận số tiền là do mình vay thì hợp đồng vay của bạn và anh T vẫn có giá trị pháp lý.

Hiện nay đã đến hạn trả nợ nhưng T không thực hiện nghĩa vụ trả tiền thì có các cách để bảo vệ quyền lợi như sau:

Phương án thứ nhất, anh và anh T thỏa thuận với nhau về việc anh T thanh toán số tiền trên nếu tới hạn thực hiện nghĩa vụ thanh toán (cả tiền gốc và tiền lãi).

Phương án thứ hai, nếu anh T không đồng ý thỏa thuận, anh có quyền khởi kiện tại Tòa án quận, huyện nơi anh T cư trú, làm việc; hoặc tố giác tới cơ quan công an nếu ý chí chủ quan của anh T muốn chiếm đoạt số tiền trên để kịp thời xử lí với tội “ lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” hoặc tội “ lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định của pháp luật hình sự.