Câu hỏi: Luật sư tư vấn về  vấn đề công nhận đất ở có hành lang an toàn giao thông và công nhận tài sản gắn liền với đất.

Kính gửi Luật sư! Gia đình tôi có thửa đất diện tích 495m2 (có sổ đỏ) giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp năm 1997. thửa đất trên do cha mẹ để lại có tài sản nhà gắn liền với đất trước năm 1975. Hiện trạng đã xây dựng nhà ở và những công trình như sân nền phòng tắm, tolet, gần như kín hết chỉ còn trống khoảng 50m2. Gia đình tôi gồm 3 thế hệ. Hiện tại cha mẹ đã qua đời tôi đã làm thừa kế và xin tách 3 thửa để cho 2 người  em mỗi người 140m2 còn lại phần tôi. đã được tách thửa nhưng phòng quản lý đất đai huyện chỉ công nhận cấp sổ cho tôi được 116m2 trong đó hành lang giao thông chiếm 38m2 , 2 lô của 2 người em mỗi lô chỉ công nhận 70m2 đất ở trong đó hành lang giao thông chiếm khoảng 20m2 , 1 lô hành lang giao thông chiếm 35m2.còn lại là đất vườn và cây lâm nghiệp . Lô đất của gia đình chúng tôi ở nằm trên trục đường DT611 .xung quanh là khu dân cư đất ở ổn định lâu dài nếu trồng cây thì sẽ ảnh hưởng đến những hộ khác. Tạm thời tôi nhận sổ hồng nhưng thấy không thoả mãn vì căn cứ theo luật đất đai điều 100... nghị định 43 và quyết định 12 của UBND tính thì hiện trạng đất đã làm nhà ổn định phải được công nhận đất ở mặc khác gia đình chúng tôi 3 thế ở từ trước tới nay nay tách thửa thừa kế ít nhất mỗi hộ phải được 200m2 tối thiểu. Vì anh chị em chúng tôi đều có gia đình riêng có con cháu mỗi hộ ít nhất có 4 - 5 khẩu trở lên . Một vấn đề khác khi làm sổ họ không ghi tài sản gắn liền với đất trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nay tôi cần tu sừa lạ nhà lên đăng ký thế chấp tại phòng quản lý đất đai thì hộ không chịu ký vì nói rằng trong sổ tôi không có tài sản gắn liền với đất mặc dù có nhà nhưng không có giấy phép nên không công nhận. Thưa luật sư! Nhà ở chúng tôi làm trước năm 1975 làm gì có giấy phép? Nay tôi xin giấy phép để xây dựng lại đã được cấp thẩm quyền cấp phép và tôi đã làm đăng ký để đươc xin công nhận tài sản gắn liền với đất mặc dù cấp chính quyền xã đã ký đồng ý đề nghị lên phòng quản lý đất đai nhưng không được giãi quyết với lý do: nhà của tôi sắp tháo dỡ còn nhà mới chưa làm? (nếu tôi không tháo dỡ nhà cũ thì sao tôi làm được nhà mới thật là nghịch lý).Vấn đề thứ hai tôi làm thủ tục vay vốn bên ngân hàng PTNN người ta xác minh và đã đồng ý cho tôi vay.nhưng ngược lại phòng đăng ký thế chấp tài sản quản lý đất đai cũng không chịu ký với lý do không có tài sản găn liền đất.Thưa Luật sư !  .Còn muốn khiếu nại thì tôi có thể khiếu nại được không ? và gửi đơn đến đâu . Gia đình tôi chân thành cảm ơn quí luật sự giúp đỡ !

Trả lời: Thứ nhất, Khoản 5 Điều 3 Luật giao thông đường bộ 2008: “Hành lang an toàn đường bộ là dải đất dọc hai bên đất của đường bộ, tính từ mép ngoài đất của đường bộ ra hai bên để bảo đảm an toàn giao thông đường bộ.”

Điều 43 Luật giao thông đường bộ 2008 quy định phạm vi đất dành cho đường bộ:

“… 4. Người đang sử dụng đất được pháp luật thừa nhận mà đất đó nằm trong hành lang an toàn đường bộ thì được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã được xác định và không được gây cản trở cho việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ.

Trường hợp việc sử dụng đất gây ảnh hưởng đến việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ thì chủ công trình và người sử dụng đất phải có biện pháp khắc phục, nếu không khắc phục được thì Nhà nước thu hồi đất và bồi thường theo quy định của pháp luật.

5. Chính phủ quy định cụ thể phạm vi đất dành cho đường bộ, việc sử dụng, khai thác đất hành lang an toàn đường bộ và việc xây dựng các công trình thiết yếu trong phạm vi đất dành cho đường bộ.”

Người đang sử dụng đất được pháp luật thừa nhận mà đất đó nằm trong hành lang an toàn đường bộ thì được tiếp tục sử dụng đất theo mục đích được xác định, không được phép xây dựng trên đất, không được cản trở cho việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ.

Như vậy thì bạn đang sử dụng đất được pháp luật thừa nhận mà đất đó nằm trong hành lang an toàn đường bộ thì được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã được xác định và không được gây cản trở cho việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ.

Thứ hai, về việc công nhận tài sản gắn liền với đất.

Theo quy định tại Khoản 4 Điều 95 Luật đất đai năm 2013 về đăng ký đất đai, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất thì:

"Đăng ký biến động được thực hiện đối với trường hợp đã được cấp giấy chứng nhận hoặc đã đăng ký mà có thay đổi sau đây:

…d) Có thay đổi về tài sản gắn liền với đất so với nội dung đã đăng ký..."

Các loại tài sản gắn liền với đất không được công nhận:

a) Nhà ở, công trình xây dựng tạm thời, các công trình phụ trợ ngoài phạm vi công trình chính (như: lán trại, nhà để xe, nhà bếp, nhà vệ sinh) làm bằng các vật liệu tạm thời (tranh, tre, nứa, lá, đất) và các công trình phụ trợ khác (như: Giếng nước, bể nước, sân, tường rào, cột điện, hệ thống cấp, thoát nước sinh hoạt, đường nội bộ).

b) Tài sản gắn liền với đất đã có quyết định hoặc thông báo giải tỏa, phá dỡ hoặc đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

…

Theo quy định tại điểm b này thì do căn nhà cũ của bạn đã tháo dỡ và đăng ký xây dựng nhà mới nên căn nhà cũ không được công nhận tài sản gắn liền với đất là chính xác, bạn chỉ có thể đợi xây dựng căn nhà mới mới có thể xin công nhận tài sản gắn liền với đất đối với căn nhà này.

Thứ ba, như đã nói ở trên do bạn không được công nhận tài sản gắn liền với đất do đó bạn không thể đăng ký vay thế chấp tài sản gắn liền với đất là chính xác vì bạn hoàn toàn không có tài sản để có thể thế chấp nên ngân hàng không thể cho bạn vay được.