Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp tranh chấp đất đai đã qua hòa giải, người khởi kiện nộp đơn từ tháng 01/2019 đến tháng 05/2019 vẫn chưa được xét xử. Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

Nội dung tư v
ấn
: Xin chào văn phòng luật sư. Gia đình tôi có thửa đất lâm nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng từ năm 2013. Tháng 10 năm 2018, hộ liền kề vào sẻ phát đưa máy mở đường trên thửa đất gia đình tôi. Mọi việc chúng tôi đã báo cáo ủy ban xã để giải quyết. Ủy ban đã đứng ra hòa giải nhưng không thành. Tháng 1 năm 2019 chúng tôi nộp đơn lên tòa để phân xử đòi lại đất đã bị chiếm đoạt. Nhưng đến nay sau nhiều lần tới hỏi thăm vẫn chưa thấy đưa vụ việc ra xét xử ngoài việc đầu tháng 05 vừa qua qua gọi tới lấy lời khai? Xin hỏi luật sư thời gian để tòa đưa ra quyết định có thụ lý vụ việc hay không là bao lâu? Tôi nên làm gì để đòi lại quyền lợi của mình đang bị ảnh hưởng? Xin cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, về việc thụ lý đơn khởi kiện.

Điều 191 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định:

“2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.

3. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:

a) Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;

b) Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc theo thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 1 Điều 317 của Bộ luật này;

c) Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;

d) Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.”

Theo quy định trên, trường hợp đơn khởi kiện đã đầy đủ, vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án và đủ điều kiện để khởi kiện, Thẩm phán được phân công phải xem xét đơn khởi kiện của gia đình bạn và ra quyết định thụ lý vụ án trong thời hạn 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn. Nếu không đáp ứng được các điều kiện kể trên, Thẩm phán sẽ phải ra các quyết định tại điểm a, b, d Khoản 3 Điều trên.

Ngoài ra, Điều 195 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định về Thụ lý vụ án:

“
1. Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí.

2. Thẩm phán dự tính số tiền tạm ứng án phí, ghi vào giấy báo và giao cho người khởi kiện để họ nộp tiền tạm ứng án phí. Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.

3. Thẩm phán thụ lý vụ án khi người khởi kiện nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.”

Như vậy, nếu vụ án của bạn thuộc thẩm quyền của Tòa án, Tòa án sẽ phải thông báo ngay cho bạn biết và yêu cầu bạn đóng tiền tạm ứng phí (nếu có). Trường hợp phải nộp tiền tạm ứng án phí, trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận thông báo, bạn phải thực hiện nghĩa vụ này, nộp lại cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí để Thẩm phán ra quyết định thụ lý vụ án.

Thứ hai, về thời hạn chuẩn bị xét xử.

Khoản 1 Điều 203 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định về Thời hạn chuẩn bị xét xử như sau:

“
1. Thời hạn chuẩn bị xét xử các loại vụ án, trừ các vụ án được xét xử theo thủ tục rút gọn hoặc vụ án có yếu tố nước ngoài, được quy định như sau:

a) Đối với các vụ án quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật này thì thời hạn là 04 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án;

b) Đối với các vụ án quy định tại Điều 30 và Điều 32 của Bộ luật này thì thời hạn là 02 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án.

Đối với vụ án có tính chất phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan thì Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng không quá 02 tháng đối với vụ án thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này và không quá 01 tháng đối với vụ án thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản này.

Trường hợp có quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án thì thời hạn chuẩn bị xét xử được tính lại kể từ ngày quyết định tiếp tục giải quyết vụ án của Tòa án có hiệu lực pháp luật.
”

Trường hợp của bạn đang tranh chấp về vấn đề đất đai, là vụ việc dân sự nên thời gian chuẩn bị xét xử sẽ là 04 tháng kể từ ngày thụ lý đơn khởi kiện và có thể gia hạn không quá 02 tháng. Do đó, việc bạn nộp đơn khởi kiện vào tháng 01/2019 mà đến tháng 05/2019, Tòa án chưa đưa vụ án ra xét xử là chưa đủ căn cứ chứng minh Tòa án, Thẩm phán không thực hiện đúng quy định pháp luật.

Nếu Tòa án, Thẩm phán nơi bạn nộp đơn khởi kiện không thực hiện đúng các quy định của pháp luật trong quá trình xem xét đơn khởi kiện, thụ lý đơn, chuẩn bị xét xử, bạn có thể làm đơn kiến nghị lên Chánh án Tòa án nhân dân nơi bạn nộp đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết.

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn Dân sự - Công ty Luật Minh Gia.