Câu hỏi: hiện chị  em đã lập gia đình 5 năm , hiện có một con gái đã được 4 tuổi ,  vợ chồng chị em hiện đang sống ở quê ,trong quá trình sinh sống với nhau hai vợ chồng chị em có nhiều ý kiến không hợp nhau. Lúc trước bình quân chị em đi làm 1 tháng được 3 tr- 4tr , nhưng hiện tại chị em không còn đi làm nữa ở nhà làm nội trợ , còn chồng  chị em đi làm nông mức lương khoản 4tr-5tr một tháng, mà nguồn thu nhập này không ổn định

Em xin chào luật sư ạ, em muốn hỏi giúp chị gái em, sinh năm 1994, hiện chị  em đã lập gia đình 5 năm, hiện có một con gái đã được 4 tuổi, vợ chồng chị em hiện đang sống ở quê, trong quá trình sinh sống với nhau hai vợ chồng chị em có nhiều ý kiến không hợp nhau. Lúc trước bình quân chị em đi làm 1 tháng được 3 tr- 4tr, nhưng hiện tại chị em không còn đi làm nữa ở nhà làm nội trợ, còn chồng chị em đi làm nông mức lương khoản 4tr-5tr một tháng, mà nguồn thu nhập này không ổn định ạ, vậy nếu vợ chồng chị em ly hôn thì chị em có giành được quyền nuôi con không ạ, và khả năng giành phần thắng của  chị em là bao nhiêu ạ, trình độ học vấn của chồng chị em thì học hết lớp 6, còn chị em thì hết lớp 10 ạ. Do chồng chị em không cho chị  em đi làm ạ, mà chị em muốn đi làm có thêm thu nhập để cải thiện cuộc sống hơn nhưng không được ạ. nếu bây giờ sau khi ly hôn chị em đi làm lại thì khả năng chị em giành được phần nuôi con có được không ạ. Mong nhận được phản hồi từ luật sư ạ. Em xin chân thành cảm ơn luật sư nhiều ạ.

Trả lời: Theo Điều 81
Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
quy định về việc nuôi dưỡng và giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như vậy, quyền trực tiếp nuôi con:

– Về nguyên tắc, các bên đương sự (vợ, chồng) có thể tự thỏa thuận với nhau về việc người nào sẽ là người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn và Tòa án sẽ ghi nhận thỏa thuận này trong bản án.

– Trường hợp vợ, chồng không thỏa thuận được việc nuôi con thì Tòa án sẽ quyết định giao quyền trực tiếp nuôi con cho một bên vợ hoặc chồng. Khi xem xét ai sẽ là người sẽ trực tiếp nuôi con sau ly hôn, Tòa án sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố với mục đích tìm được người phù hợp để có thể chăm sóc, nuôi dưỡng và đáp ứng một cách tốt nhất cho sự phát triển của đứa trẻ. Trên thực tế, Tòa án sẽ dựa trên 3 yếu tố sau:

+ Điều kiện về vật chất, bao gồm:
Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập…các yếu tố đó dựa trên thu nhập, tài sản, chỗ ở của cha mẹ.

Nhà ở, điều kiện vật chất, thu thập của người vợ hoặc chồng sẽ là một trong các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc giành quyền trực tiếp nuôi con khi ly hôn.

+ Điều kiện về tinh thần, bao gồm:
Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con; sự yêu thương, tình cảm đối với con từ trước đến nay; điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn … của cha mẹ.

Những “thói hư, tật xấu”, thời gian hạn chế sẽ là một yếu tố gây trở ngại trong việc giành quyền trực tiếp nuôi con.

+ Nguyện vọng của con:
Là việc người con mong muốn được sống với ai (trong trường hợp con từ đủ 7 tuổi trở lên).

Tuy nhiên, quy định không phải mọi trường hợp đều giao cho người mẹ chăm sóc; trong trường hợp người mẹ không đủ khả năng, điều kiện để trực tiếp, chăm sóc, nuôi nấng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác thì Tòa án vẫn sẽ có quyết định khác nhằm phù hợp với lợi ích của con.