Câu hỏi: Luật sư cho tôi hỏi về vấn đề cho nhà đất yêu cầu đòi lại có được không, cụ thể: Mẹ tôi là chị cả được các em cho (tặng di sản của Ông Bà ngoại để lại là căn nhà cũ) các em của mẹ tôi (có ra công chứng ký giấy tặng nhà) của ông bà ngoại để lại không điều kiện. Nay mẹ tôi đã bán nhà cũ rồi mua nhà tại một địa điểm mới xây cất lại ngôi nhà khang trang hơn nay căn nhà này mẹ tôi đứng tên là chủ sở hữu hợp pháp.

Nhưng sau một thời gian dài (12 năm) các em của mẹ tôi lại muốn phân chia căn nhà hiện tại được mẹ tôi đứng tên có được không? Rồi em của mẹ tôi nói là họ có sổ hộ khẩu của ngôi nhà cũ trước đây có đứng tên của ông bà ngọai và họ nhưng ngôi nhà ấy đã bán cách đây 13 năm nay. Nếu vậy họ có quyền đòi mẹ tôi phải chia căn nhà hiện tại được mẹ tôi đứng tên không, họ còn nói họ có quen biết thân mật với cán bộ nếu vậy có ảnh hưởng đến quyền lợi của mẹ tôi không?

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi tư vấn đến công ty Luật Minh Gia. Chúng tôi xin tư vấn cho bạn như sau:

Theo quy định thì, sổ hộ khẩu được cấp cho hộ gia đình hoặc cá nhân đã đăng ký thường trú và có giá trị xác định nơi thường trú của công dân. Sổ hộ khẩu và giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất là hai loại giấy tờ hoàn toàn khác nhau. Hợp đồng tặng cho quyền sở hữu nhà ở được thực hiện theo đúng thủ tục và mẹ bạn cũng đã thực hiện sang tên quyền sở hữu nhà ở đối với mảnh đất trên nên các em của mẹ bạn không có quyền yêu cầu chia căn nhà.

Căn cứ theo Điều 459 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về tặng cho bất động sản:

“1. Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của luật.

2. Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm chuyển giao tài sản.”

Quyền sở hữu nhà ở trước đây thuộc quyền sở hữu của ông bà, sau khi ông bà mất mà không để lại di chúc thì những người ở hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: bố mẹ, vợ chồng và con. Những người được hưởng di sản thừa kế là quyền sở hữu nhà ở bao gồm: mẹ bạn và các em của mẹ bạn. Tuy nhiên, các em của mẹ bạn đã lập hợp đồng tặng cho quyền sở hữu này cho mẹ bạn, hợp đồng tặng cho tuân theo đúng quy định của pháp luật.

Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, còn bên được tặng cho đồng ý nhận. Hợp đồng tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực. Theo thông tin mà bạn cung cấp hợp đồng tặng cho quyền sở hữu nhà ở giữa các em của mẹ bạn và mẹ bạn được được lập thành văn bản và có công chứng, chứng thực theo đúng quy định của pháp luật. Hợp đồng tặng cho này có hiệu lực kể từ thời điểm mẹ bạn thực hiện đăng kí, sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Mẹ bạn là chủ sở hữu nhà ở hợp pháp và có toàn quyền định đoạt: mua bán, sử dụng, tặng cho…

Và cách đây 12 năm mẹ bạn đã thực hiện chuyển nhượng, bán quyền sở hữu nhà ở cho một người khác. Những người em của mẹ bạn không có quyền đòi chia lại ngôi nhà đã tặng cho mẹ bạn. Quyền sở hữu nhà ở của họ đã bị chấm dứt kể từ thời điểm hợp đồng tặng cho có hiệu lực pháp luật.

Đối với ngôi nhà mới mẹ mua sau khi bán ngôi nhà cũ: mẹ bạn là chủ sở hữu hợp pháp nên mẹ bạn sẽ có toàn quyền định đoạt, những người em của mẹ bạn không có quyền đòi chia ngôi nhà này.

Đối với trường hợp họ có quen biết với công an, có hành vi gây khó dễ đối với gia đình nhà bạn về quyền sở hữu nhà ở thì mẹ bạn có thể làm đơn tố cáo, khiếu nại đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền.