Câu hỏi: Kính chào các Luật sư Lời đầu tiên tơi xin gửi là biết ơn sâu sắc và chân thành đến các Luật sư khi đã lạp nên trang web tư vấn kiến thức pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mọi người. Hiện nay cá nhân tôi đang gặp một số vấn đề với người sử dụng lao động, kính mong các luật sư tư vấn giúp

+ Hiện tôi đang là nhân viên văn phòng của một doanh nghiệp nước ngoài với mức lương thảo thuận, đã ký kết hợp đồng lao động thời hạn 12 tháng. Trong hợp đồng lao động ghi rất rõ về lương cơ bản và các loại phụ cấp. Tuy nhiên chỉ có 2 tháng đầu tiên là cty trả đúng và đủ lương. Những tháng tiếp theo toàn bộ nhân viên văn phòng (trong đó có tôi) bị trừ mất 1 khoản phụ cấp – phụ cấp chuyên cần. Khi thắc mắc về vấn đề này thì bộ phận kế toán chỉ nói đó là chỉ thị của Tổng giám đốc mà không hề có bất kỳ văn bản hay cuộc họp nào để thông báo.

+ Trong hợp đồng lao động có nếu chế độ tăng lương ít nhất 1 năm 1 lần và ít nhất 7% /lần. Trong quá trình làm việc tôi được Tổng giám đốc tăng lương đột xuất 2 lần với lý do hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và do TGĐ đính thân thông báo bằng lời nói chứ không có văn bản thông báo. Tuy nhiên sau đó 1 tháng (kể từ sau khi tăng lương đột xuất lần 2) tôi lại bị hạ mức lương với lý do không hoàn thành tốt công việc,cũng như lần trước vấn đề này chỉ do TGĐ nói chứ không có văn bản hay quyết định. Tôi hoàn toàn không có vi phạm nội quy, bị kỷ luật hay làm thiệt hại tài sản công ty.

+ Tất cả các ngày lễ theo quy định của pháp luật (tết dương lịch, tết âm lịch, 10/3, 30/4, 1/5 và 2/9) cty đều không có tiền thưởng cho nhân viên, công nhân.

+ Chị tôi cũng là nhân viên văn phòng làm chung cty với tôi. Chị ấy cũng ký kết hợp đồng lao động 12 tháng, đến hết tháng 6/2016 mới hết hạn hợp đồng. Tuy nhiên chị đang trong thời gian nghỉ thai sản (chị sinh em bé vào tháng 2/2016, nếu theo chế độ thai sản chị được nghỉ đến tháng 8/2016) thì nhận được quyết định không tiếp tục gia hạn hợp đồng lao động của cty gửi đến nhà, quyết định có hiệu lực vào ngày 2/6/2016 (đúng thời gian hợp đồng lao động hết hạn).

+ Trong tháng 3/2016 là thời gian để gia hạn hợp đồng với khá nhiều công nhân (vì đã hết thời hạn), và có khá nhiều công nhân không được gia hạn với lý do nghỉ nhiều (mặc dù các công nhân này nghỉ phép năm, nghỉ ốm theo chỉ định của bác sỹ, có cá nhân nghỉ liên tiếp trong 2 tuần do thai ngoài tử cung sau khi phẫu thuật theo chỉ định bệnh viện)

+ Theo quy định về tăng ca ban đêm mức hỗ trợ ít nhất 30% giờ tăng ca bình thường, tuy nhiên trong thời gian chuẩn bị cho đợt kiểm tra của khách hàng tất cả các nhân viên văn phòng đều làm từ 6h sáng đến 12h đêm. Khoảng thời gian sau 10h đêm kế toán vẫn tính 1.5 như các giờ khác.
Với những vấn đề nêu trên, mong các Luật sư tư vấn giùm cty tôi đang làm có vi phạm các quy định của pháp luật hay không? Nếu có thì mức độ xử lý là như thế nào và công nhân viên chúng tôi phải được bồi thường thiệt hại ra sao, quy định cụ thể tại văn bản nào? Chân thành cảm ơn, mong sớm nhận được hồi đáp của quý Luật sư Chúc sức khỏe
Trả lời:
Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi tư vấn đến công ty Luật Minh Gia. Chúng tôi xin tư vấn cho bạn như sau:
Căn cứ pháp lý:Bộ luật lao động năm 2012
+ Hành vi cắt giảm lương – khoản phụ cấp chuyên cần được ghi trong hợp đồng lao động
Căn cứ Điều 96 và Điều 35Bộ luật lao động năm 2012 quy định về nguyên tắc trả lương như sau:
-
Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn...
- Trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động, nếu bên nào có yêu cầu sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 3 ngày làm việc về những nội dung cần sửa đổi, bổ sung.
- Trong trường hợp hai bên thỏa thuận được thì việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động được tiến hành bằng việc ký kết phụ lục hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng lao động mới.
- Trong trường hợp hai bên không thoả thuận được việc sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết.
Do đó, theo nguyên tắc công ty phải trả lương cho người lao động đầy đủ và đúng hạn, không được tự ý cắt giảm tiền lương, các khoản phụ cấp được ghi trong hợp đồng lao động. Trong trường hợp này của bạn công ty tự ý cắt giảm khoản phụ được ghi trong hợp đồng lao dộng là không có căn cứ.
Khi công ty cắt giảm lương, phụ cấp đã được thỏa thuận ghi trong hợp đồng lao động thì phải thông báo cho người lao động biết, phải tiến hành thỏa thuận sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động. Nếu người lao động không đồng ý, hai bên không thỏa thuận được vè việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết.
+ Hành vi hạ mức lương với lý do không hoàn thành tốt công việc
Căn cứ theo Điều 101 Bộ luật lao động năm 2012 quy định về khấu trừ tiền lương:
"1. Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 130 của Bộ luật này.
2. Người lao động có quyền được biết lý do khấu trừ tiền lương của mình.
3. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập."
Người lao động có thể sẽ bị khấu trừ tiền lương khi làm hư hỏng dụng cụ thiết bị của người sử dụng lao động để bồi thường thiệt hại. Và người lao động có quyền được biết lý do được khấu trừ. Trong trường hợp này bạn không vi phạm kỉ luật, không làm hư hỏng tài sản thiết bị của công ty mà công ty hạ mức lương của bạn là không có căn cứ và không đúng quy định của pháp luật.
+ Đối với tiền thưởng các ngày nghỉ lễ tết hàng năm:
Căn cứ theo Điều 103 Bộ luật lao động năm 2012 quy định về tiền thưởng như sau:
"1. Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở."
Điều 115 Bộ luật lao động năm 2012 quy định các ngày nghỉ lễ tết hàng năm của người lao động, theo đó những ngày này người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương. Và không có quy định về vấn đề tiền thưởng cho NLĐ, do đó người sử dụng lao động sẽ không bắt buộc phải thưởng cho NLĐ những ngày này, trừ khi có thỏa thuận được ghi trong hợp đồng lao động hoặc được quy định trong nội quy lao động mà người sử dụng lao động không thực hiện.
+ Hết hạn hợp đồng lao đồng trong thời gian nghỉ chế độ thai sản:
Theo quy định tại khoản 3 Điều 39 và khoản 3 Điều 155 Bộ luật lao động 2012 thì: "
Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng đối với lao động nữ vì lý do nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động
”
Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn ký hợp đồng có xác định thời hạn là 1 năm tháng 2/2016  sẽ hết hạn hợp đồng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 36 Bộ luật lao động 2012 thì “hết hạn hợp đồng” là một trong các trường hợp đương nhiên chấm dứt hợp đồng lao động. Khi hợp đồng hết hạn, người sử dụng lao động và người lao động có quyền thỏa thuận ký tiếp hợp đồng lao động mới hoặc có quyền không ký tiếp hợp đồng lao động. Khi hai bên không thỏa thuận về việc ký kết hợp động lao động mới thì hợp đồng lao động cũ đương nhiên chấm dứt, cho dù người lao động là lao động nữ đang có thai, nghỉ thai sản hay nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi.
+ Không gia hạn hợp đồng lao động với những người đã hết thời hạn hợp đồng lao động:
Căn cứ theo khoản 1 Điều 36 Bộ luật lao động năm 2012 hợp đồng lao động sẽ đương nhiên chấm dứt khi hết hạn hợp đồng. Việc gia hạn hợp đồng lao động hoàn toàn do thỏa thuận của hai bên. NSDLĐ sẽ không bắt buộc phải gia hạn hợp đồng lao động với NLĐ khi hết hạn hợp đồng. Do đó, việc công ty không gia hạn hợp đồng với những công nhân kia hoàn toàn là hợp pháp.
+ Tiền làm thêm giờ.
Căn cứ theo Điều 97 quy định về tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm như sau:
"1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm như sau:
a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;
b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;
c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.
2. Người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.
3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày. "
Và theo Điều 105 “
Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng ngày hôm sau.”
Sau khoản thời gian từ 22h đến 24 h tính lương bằng 150% là trái quy định của pháp luật bởi người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường
.
Ngoài ra, nếu người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày.
Trong các trường hợp công ty vi phạm pháp luật lao động xâm phạm đến quyền lợi của bạn và những người lao động khác thì bạn và những người đó có thể trực tiếp làm đơn khiếu nại đến công ty về các hành vi: giảm lương- các khoản phụ cấp trong hợp đồng lao động không có căn cứ, trả tiền làm thêm không đúng theo quy định của pháp luật
Bạn có thể thông qua công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp (nếu không có công đoàn cơ sở) đứng ra bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình và của người khác.
Hoặc bạn có làm đơn gửi đến hoà giải viên lao động  để bảo vệ quyền lợi cho mình. Nếu vẫn không thể thương lượng, thỏa thuận được với người sử dụng lao động thì bạn có thể làm đơn kiện ra Tòa án cấp huyện nơi công ty có trụ sở về các hành vi trái pháp luậtlao động của công ty.
Công ty sẽ phải thực hiện theo đúng hợp đồng đã giao kết. Bạn và những người khác sẽ được trả đủ lương các khoản còn thiếu đã được thỏa thuận – ghi trong hợp đồng lao động. Đồng thời công ty phải thanh toán, trả thêm khoản tiền làm thêm giờ mà công ty trả thiếu cho người lao động.
Trân trọng
!

Trả lời: Căn cứ pháp lý:Bộ luật lao động năm 2012

+ Hành vi cắt giảm lương – khoản phụ cấp chuyên cần được ghi trong hợp đồng lao động

Căn cứ Điều 96 và Điều 35Bộ luật lao động năm 2012 quy định về nguyên tắc trả lương như sau:

-
Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn...

- Trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động, nếu bên nào có yêu cầu sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 3 ngày làm việc về những nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

- Trong trường hợp hai bên thỏa thuận được thì việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động được tiến hành bằng việc ký kết phụ lục hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng lao động mới.

- Trong trường hợp hai bên không thoả thuận được việc sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết.

Do đó, theo nguyên tắc công ty phải trả lương cho người lao động đầy đủ và đúng hạn, không được tự ý cắt giảm tiền lương, các khoản phụ cấp được ghi trong hợp đồng lao động. Trong trường hợp này của bạn công ty tự ý cắt giảm khoản phụ được ghi trong hợp đồng lao dộng là không có căn cứ.

Khi công ty cắt giảm lương, phụ cấp đã được thỏa thuận ghi trong hợp đồng lao động thì phải thông báo cho người lao động biết, phải tiến hành thỏa thuận sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động. Nếu người lao động không đồng ý, hai bên không thỏa thuận được vè việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết.

+ Hành vi hạ mức lương với lý do không hoàn thành tốt công việc

Căn cứ theo Điều 101 Bộ luật lao động năm 2012 quy định về khấu trừ tiền lương:

"1. Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 130 của Bộ luật này.

2. Người lao động có quyền được biết lý do khấu trừ tiền lương của mình.

3. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập."

Người lao động có thể sẽ bị khấu trừ tiền lương khi làm hư hỏng dụng cụ thiết bị của người sử dụng lao động để bồi thường thiệt hại. Và người lao động có quyền được biết lý do được khấu trừ. Trong trường hợp này bạn không vi phạm kỉ luật, không làm hư hỏng tài sản thiết bị của công ty mà công ty hạ mức lương của bạn là không có căn cứ và không đúng quy định của pháp luật.

+ Đối với tiền thưởng các ngày nghỉ lễ tết hàng năm:

Căn cứ theo Điều 103 Bộ luật lao động năm 2012 quy định về tiền thưởng như sau:

"1. Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở."

Điều 115 Bộ luật lao động năm 2012 quy định các ngày nghỉ lễ tết hàng năm của người lao động, theo đó những ngày này người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương. Và không có quy định về vấn đề tiền thưởng cho NLĐ, do đó người sử dụng lao động sẽ không bắt buộc phải thưởng cho NLĐ những ngày này, trừ khi có thỏa thuận được ghi trong hợp đồng lao động hoặc được quy định trong nội quy lao động mà người sử dụng lao động không thực hiện.

+ Hết hạn hợp đồng lao đồng trong thời gian nghỉ chế độ thai sản:

Theo quy định tại khoản 3 Điều 39 và khoản 3 Điều 155 Bộ luật lao động 2012 thì: "
Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng đối với lao động nữ vì lý do nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động
”

Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn ký hợp đồng có xác định thời hạn là 1 năm tháng 2/2016  sẽ hết hạn hợp đồng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 36 Bộ luật lao động 2012 thì “hết hạn hợp đồng” là một trong các trường hợp đương nhiên chấm dứt hợp đồng lao động. Khi hợp đồng hết hạn, người sử dụng lao động và người lao động có quyền thỏa thuận ký tiếp hợp đồng lao động mới hoặc có quyền không ký tiếp hợp đồng lao động. Khi hai bên không thỏa thuận về việc ký kết hợp động lao động mới thì hợp đồng lao động cũ đương nhiên chấm dứt, cho dù người lao động là lao động nữ đang có thai, nghỉ thai sản hay nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi.

+ Không gia hạn hợp đồng lao động với những người đã hết thời hạn hợp đồng lao động:

Căn cứ theo khoản 1 Điều 36 Bộ luật lao động năm 2012 hợp đồng lao động sẽ đương nhiên chấm dứt khi hết hạn hợp đồng. Việc gia hạn hợp đồng lao động hoàn toàn do thỏa thuận của hai bên. NSDLĐ sẽ không bắt buộc phải gia hạn hợp đồng lao động với NLĐ khi hết hạn hợp đồng. Do đó, việc công ty không gia hạn hợp đồng với những công nhân kia hoàn toàn là hợp pháp.

+ Tiền làm thêm giờ.

Căn cứ theo Điều 97 quy định về tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm như sau:

"1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm như sau:

a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;

b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;

c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

2. Người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.

3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày. "

Và theo Điều 105 “
Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng ngày hôm sau.”

Sau khoản thời gian từ 22h đến 24 h tính lương bằng 150% là trái quy định của pháp luật bởi người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường
.
Ngoài ra, nếu người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày.

Trong các trường hợp công ty vi phạm pháp luật lao động xâm phạm đến quyền lợi của bạn và những người lao động khác thì bạn và những người đó có thể trực tiếp làm đơn khiếu nại đến công ty về các hành vi: giảm lương- các khoản phụ cấp trong hợp đồng lao động không có căn cứ, trả tiền làm thêm không đúng theo quy định của pháp luật

Bạn có thể thông qua công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp (nếu không có công đoàn cơ sở) đứng ra bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình và của người khác.

Hoặc bạn có làm đơn gửi đến hoà giải viên lao động  để bảo vệ quyền lợi cho mình. Nếu vẫn không thể thương lượng, thỏa thuận được với người sử dụng lao động thì bạn có thể làm đơn kiện ra Tòa án cấp huyện nơi công ty có trụ sở về các hành vi trái pháp luậtlao động của công ty.

Công ty sẽ phải thực hiện theo đúng hợp đồng đã giao kết. Bạn và những người khác sẽ được trả đủ lương các khoản còn thiếu đã được thỏa thuận – ghi trong hợp đồng lao động. Đồng thời công ty phải thanh toán, trả thêm khoản tiền làm thêm giờ mà công ty trả thiếu cho người lao động.

Trân trọng
!