Câu hỏi: Xin chào Công ty Luật Minh Gia. Xin nhờ Luật sư tư vấn giúp tôi một vấn đề như sau:Tôi hiện đang nghiên cứu một hồ sơ hoàn công công trình xây dựng cơ bản thi công năm 2014. Qua quá trình nghiên cứu hồ sơ tôi thấy trong hồ sơ hoàn công của công trình bao gồm các phiếu xét nghiệm mẫu vật liệu xây dựng và biên bản nghiệm thu từng phần công việc hoàn thành. Tại mỗi phiếu xét nghiệm và biên bản có đầy đủ chữ ký của các thành phần theo quy định của pháp luật, trong đó có chữ ký của giám sát cộng đồng (do chủ đầu tư chỉ định). Tuy nhiên trong hồ sơ hoàn công đó, phần chữ ký của giám sát cộng đồng có chữ ký giả mạo (giám sát cộng đồng chỉ có 01 người nhưng các chữ ký khác nhau). Xin hỏi Luật sư, việc giả mạo chữ ký của thành viên trong phiếu xét ngiệm mẫu vật liệu xây dựng và biên bản nghiệm thu từng phần việc hoàn thành của hồ sơ hoàn công công trình xây dựng cơ bản được xử lý như thế nào? Xử lý hành chính hay xử lý hình sự? Nếu xử lý vi phạm hành chính thì xử lý theo quy định nào của pháp luật. Xin trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Vì theo thông tin bạn cung cấp là có người giả mạo chữ ký của giám sát cộng đồng trong hồ sơ hoàn công nhà thì bạn có thể tham khảo quy định sau đây:

Căn cứ Điều 359 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về Tội giả mạo trong công tác:

“1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu;

b) Làm, cấp giấy tờ giả;

c) Giả mạo chữ ký của người có chức vụ, quyền hạn.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Người phạm tội là người có trách nhiệm lập hoặc cấp các giấy tờ, tài liệu;

c) Làm, cấp giấy tờ giả với số lượng từ 02 giấy tờ giả đến 05 giấy tờ giả.

...

5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.”

Như vậy, nếu bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định trên thì người giả mạo chữ ký phải là người có chức vụ quyền hạn, như vậy bạn cần xem xét xem người có hành vi giả mạo chữ ký có phải là người có chức vụ, quyền hạn hay không, thứ hai người này phải có hành vi khách quan là lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để thực hiện việc giả chữ ký của người khác trong khi thực hiện công việc.

Căn cứ Điều 174 BLHS quy định về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản:

"1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

...

g) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này.

...

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản."

Nếu hành vi giả mạo chữ ký của người đó có mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định trên, tuy nhiên, cần xem xét rõ mục đích của người giả mạo chữ ký nếu việc giả chữ ký của người giám sát cộng đồng mục đích là nhận một khoản tiền thì đây được xác định là có mục đích gian dối để nhằm chiếm đoạt tài sản.