Câu hỏi: Trường hợp một trong số những người thừa kế theo pháp luật tự khai nhận di sản thừa kế thì những người còn lại cần phải làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? Các bên có thể khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu phân chia di sản thừa kế hay không? Luật Minh Gia làm rõ những vướng mắc nêu trên thông qua tình huống sau đây:

1. Luật sư tư vấn Dân sự - Thừa kế

Trong trường hợp người để lại di sản chết không có di chúc sẽ phát sinh vấn đề chia di sản thừa kế của họ theo pháp luật cho những người thừa kế thuộc hàng thừa kế của người chết. Mặc dù pháp luật đã quy định cụ thể về hàng thừa kế và cách phân chia di sản thừa kế theo pháp luật nhưng qua thực tiễn thi hành Bộ luật Dân sự cho thấy hiện nay còn phát sinh nhiều tranh chấp liên quan đến vấn đề này.

Do đó, nếu bạn gặp phải vướng mắc liên quan đến vấn đề thừa kế theo quy định của pháp luật, bạn cần phải tìm hiểu kỹ các quy định của Bộ luật Dân sự hoặc tham khảo ý kiến luật sư chuyên môn. Trong trường hợp bạn không có thời gian tìm hiểu hoặc không có luật sư riêng, bạn hãy liên hệ Luật Minh Gia để chúng tôi giải đáp và hướng dẫn các phương án cụ thể.

Để được hỗ trợ, tư vấn pháp lý về các vấn đề liên quan đến vấn đề thừa kế, bạn hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi hoặc Gọi:
1900.6169
để được tư vấn.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo tình huống chúng tôi tư vấn sau đây để có thêm kiến thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2. Tư vấn trường hợp yêu cầu phân chia lại di sản thừa kế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp

Hỏi
: Trường hợp ông bà tôi mất sớm không để lại di chúc thừa kế cho bố tôi về mảnh đất gia đình tôi đang sinh sống. Nhưng sau 10 năm kể từ ngày bố tôi được cấp sổ đỏ cho mảnh đất này thì 8 người em còn lại đều được biết và không có bất kỳ tranh chấp gì cho đến nay.

Năm 2016 có 3 trong số 8 người em còn lại đã khiếu nại lên UBND thị xã  đòi chia lại tài sản là mảnh đất này cho 9 người con, UBND thị xã đã quyết định huỷ bỏ quyền sử dụng đất đã cấp cho bố tôi từ năm 2003. Tôi xin hỏi quyết định của UBND thị xã  như vậy là đúng hay sai? gia đình tôi có quyền khiếu nại quyết định này của Uỷ ban thị xã hay không? Tôi xin trân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì thời điểm năm 2003 bố bạn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2016 Uỷ ban nhân dân ra quyết định hủy bỏ quyền sử dụng đất đã cấp, nhưng lại đưa ra lý do Uỷ ban ra quyết định hủy bỏ và căn cứ, cơ sở để được bố bạn được cấp giấy chứng nhận là gì nên không đưa ra khẳng định căn cứ để Uỷ ban nhân dân ra quyết định đúng hay sai được. Tuy nhiên, liên quan tới thẩm quyền tuyên hủy quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì theo Luật đất đai năm 2013 quy định. Cụ thể:

Điều 106. Đính chính, thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp

....

2. Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp sau đây:

a) Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Giấy chứng nhận đã cấp;

b) Cấp đổi Giấy chứng nhận đã cấp;

c) Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

d) Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai, trừ trường hợp người được cấp Giấy chứng nhận đó đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai.

3. Việc thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp đối với trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 Điều này do cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 105 của Luật này quyết định sau khi đã có kết luận của cơ quan thanh tra cùng cấp, văn bản có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai.

Đồng thời, Luật tố tụng hành chính 2015 xác định:

Điều 31. Thẩm quyền của Tòa án cấp huyện

Tòa án cấp huyện giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện sau đây:

1. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước đó, trừ quyết định hành chính, hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện.

...

Điều 193. Thẩm quyền của Hội đồng xét xử

1. Hội đồng xét xử xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, danh sách cử tri bị khởi kiện, quyết định giải quyết khiếu nại và văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

2. Hội đồng xét xử có quyền quyết định:

...

b) Chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện, tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính trái pháp luật và quyết định giải quyết khiếu nại có liên quan (nếu có); buộc cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật; đồng thời kiến nghị cách thức xử lý đối với quyết định hành chính trái pháp luật đã bị hủy;

Điều 34, Bộ luật tố tụng dân sự:

Điều 34. Thẩm quyền của Tòa án đối với quyết định cá biệt của cơ quan, tổ chức

1. Khi giải quyết vụ việc dân sự, Tòa án có quyền hủy quyết định cá biệt trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự mà Tòa án có nhiệm vụ giải quyết.

2. Quyết định cá biệt quy định tại khoản 1 Điều này là quyết định đã được ban hành về một vấn đề cụ thể và được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể. Trường hợp vụ việc dân sự có liên quan đến quyết định này thì phải được Tòa án xem xét trong cùng một vụ việc dân sự đó.

3. Khi xem xét hủy quyết định quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án phải đưa cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền đã ban hành quyết định tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền đã ban hành quyết định phải tham gia tố tụng và trình bày ý kiến của mình về quyết định cá biệt bị Tòa án xem xét hủy.

4. Thẩm quyền của cấp Tòa án giải quyết vụ việc dân sự trong trường hợp có xem xét việc hủy quyết định cá biệt quy định tại khoản 1 Điều này được xác định theo quy định tương ứng của Luật tố tụng hành chính về thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện, Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp của bạn thì thẩm quyền để tuyên bố hủy bỏ quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc về Tòa án. Uỷ ban nhân dân cấp huyện chỉ có thẩm quyền ra quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với trường hợp vi vi phạm. Theo đó, việc Uỷ ban nhân dân ra quyết định hủy bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không có căn cứ, không đúng quy định pháp luật. Do đó, trong trường hợp này gia đình có thể làm đơn khiếu nại đối với quyết định hủy bỏ trên cuả chủ tịch Uỷ ban nhân dân.

Liên quan tới việc xác định trong trường hợp của gia đình bạn liệu có căn cứ để bị thu hồi, hủy bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (để phục vụ cho quá trình giải quyết tranh chấp chia tài sản giữa các thành viên) hay không thì yêu cầu bạn cung cấp thêm thông tin về cơ sở, giấy tờ làm căn cứ để bố bạn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất  năm 2003; thời điểm ông bà mất...