Câu hỏi: Chị dâu tôi sinh ngày 31/10/1976, có thời gian đóng BHXH đến 30/11/2015 là 20 năm 11 tháng và nghỉ chờ đủ tuổi để nghỉ hưu. Như vậy đến đầu năm 2022 chị tôi muốn đi giám định sức khỏe để nghỉ hưu trước tuổi thì có được hưởng lương hưu không? Trường hợp tiếp tục tham gia đóng bảo hiểm thêm 05 năm đến đủ 50 tuổi mới nghỉ hưu thì có phải đi giám định sức khỏe nữa không?

Trả lời: Theo như thông tin bạn cung cấp: Chị dâu bạn sinh ngày 31/10/1976, làm việc thu dọn quét rác đường phố - thuộc công ty môi trường đô thị - khu vực nhà nước), và nghỉ chờ đủ tuổi để nghỉ hưu, có thời gian đóng BHXH  đến tháng 11/2015 là 20 năm 11 tháng. Đến đầu năm 2022, chị dâu bạn muốn đi giám định sức khỏe để nghỉ hưu trước tuổi.

Đối với trường hợp của bạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:

Thứ nhất: Điều kiện nghỉ hưu

Khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định có sự thay đổi về tuổi nghỉ hưu, theo đó tuổi nghỉ hưu của lao động nam và lao động nữ trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình như sau:

Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ

Do chị dâu bạn sinh ngày 31/10/1976, như vậy đến ngày 31/10/2022 mới đủ 46 tuổi, chưa đủ 55 tuổi 08 tháng (tuổi nghỉ hưu vào năm 2022 đối với lao động nữ trong điều kiện lao động bình thường). Do đó, chị dâu bạn muốn hưởng lương hưu khi giám định sức khỏe thì chị dâu bạn phải thuộc trường hợp quy định tại điều 55 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 khi suy giảm khả năng lao động, cụ thể như sau:

Theo quy định tại khoản điểm b khoản 1 điều 219 Bộ luật Lao động năm 2019, sửa đổi, bổ sung Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

Điều 55. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động khi bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

Như vậy, chị dâu bạn đáp ứng về điều kiện thời gian đóng BHXH 20 năm trở lên (20 năm 11 tháng). Tuy nhiên lại chưa đáp ứng điều kiện về độ tuổi nghỉ hưu. Do đó, đến năm 2022 nếu chị dâu bạn thuộc trường hợp suy giảm từ 81% khả năng lao động trở lên thì sẽ đủ điều kiện để hưởng lương hưu trước tuổi và mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì tỷ lệ hưởng lương hưu giảm 2%.

Chị dâu bạn có thể tiến hành giám định suy giảm khả năng lao động để thực hiện chế độ về hưu trước tuổi.

Thứ hai:
Điều kiện nghỉ hưu sau 05 năm nữa

Căn cứ theo quy định tại Điều 169 Bộ luật lao động 2019 thì lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu đối với lao động nữ như sau: Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 04 tháng. Như vậy trường hợp chị tham gia BHXH thêm 05 năm nữa tức năm 2026 thì độ tuổi nghỉ hưu đối với lao động nữ lúc này là đủ 57 tuổi. Khi đó, chị 51 tuổi nên vẫn chưa đủ điều kiện nghỉ hưu đúng tuổi mà phải đi giám định sức khỏe để nghỉ hưu trước tuổi theo quy định tại Điều 55 Luật bảo hiểm xã hội (sửa đổi, bổ sung bởi khoản điểm b khoản 1 điều 219 Bộ luật Lao động năm 2019).