Câu hỏi: Chào luật sư! luật sư giải đáp giúp em về li hôn đơn phương được không? và xem xét trường hợp của em để đưa ra giải pháp tốt nhất em và chồng kết hôn được 2 năm và có 1 bé gái 19 tháng tuổi, 2 vợ chồng sống li thân đã đc 6 tháng vì điều kiện kinh tế không cho phép nên mẹ con em về ngoại, trong thời gian ở bên ngoại thì 2 vợ chồng xảy ra mâu thuẫn và đồng ý li hôn, em đã làm đơn và gửi lên cho chồng kí và nộp nhưng chồng em không nộp, bây giờ, khi không thể bị ràng buột nữa thì em quyết định li hôn đơn phương, em có hỏi về việc chu cấp cho con, bây giờ thật sự em k muốn dây dưa, chỉ muốn nhận khoản trợ cấp để nuôi con 1 lần thôi, thì chồng em bảo đã vậy không chu cấp gì cả, nhưng đó là quyền lợi của con bé nên em sẽ không bỏ, ngoài ra, em còn nói nếu muốn sau này cưới và lấy người khác thì bây giờ li hôn đi, nhưng chồng em nói là không li hôn thì bây giờ vẫn sống hạnh phúc với người mình thương, em và chồng sống với nhau nhưng anh ấy không hề có sự tôn trọng em và có trách nhiệm với con, bây giờ theo luật sư em nên làm thế nào để li hôn và đòi được quyền nhận chu cấp cho con 1 lần, vì với người như vậy, mẹ con em không muốn day dưa sau khi ly hôn.

Trả lời: Thứ nhất, về quyền đơn phương ly hôn của chị

Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên tại Điều 56 như sau:

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.

Theo đó, trong trường hợp chồng chị không đồng ý ly hôn thì chị vẫn có thể đơn phương gửi yêu cầu giải quyết ly hôn của mình đến Tòa án nhân dân cấp Huyện nơi chồng chị đang cư trú để được Tòa giải quyết. Tuy nhiên, cần lưu ý, Tòa án chỉ giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. DO vậy, chị cần đưa ra căn cứ chứng minh chồng chị có hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ,chồng mà đến thời điểm hiện tại buộc phải chấm dứt quan hệ hôn nhân. Đó có thể là hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng khi chồng chị sống chung như vợ chồng với người phụ nữ khác, cũng có thể là vi phạm tình nghĩa vợ chồng như yêu thương, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau,…

Thứ hai, về quyền nuôi con và trách nhiệm cấp dưỡng cho con

Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn được Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định cụ thể tại Điều 81 như sau:

Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

…

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Theo đó, với thông tin chị cung cấp thì con chị mới 19 tháng tuổi, như vậy trừ trường hợp chị thỏa thuận với chồng về việc giao con cho chồng nuôi hoặc chồng chị chứng minh được chị không đủ đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con (điều kiện về thời gian chăm sóc con, điều kiện về môi trường sống, tư cách đạo đức của người mẹ,…) thì con chị thuộc vào trường hợp được giao trực tiếp cho mẹ nuôi do độ tuổi của bé đang dưới 36 tháng tuổi.

Về trách nhiệm cấp dưỡng cho con sau ly hôn, Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cũng có quy định như sau:

Điều 110. Nghĩa vụ cấp dưỡng của cha, mẹ đối với con

Cha, mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình trong trường hợp không sống chung với con hoặc sống chung với con nhưng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng con.

Theo quy định trên thì nếu trong quá trình giải quyết ly hôn, Tòa đưa ra phán quyết chị là người có quyền trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con thì người cha – tức người không sống chung với con có nghĩa vụ cấp dưỡng. Do đây là nghĩa vụ bắt buộc nên người cha sẽ không được quyền từ chối.

Mức cấp dưỡng và phương thức cấp dưỡng, chị có thể tham khảo trong Luật Hôn nhân và gia đình 2014 tại các quy định sau:

Điều 116. Mức cấp dưỡng

1. Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

2. Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Điều 117. Phương thức cấp dưỡng

Việc cấp dưỡng có thể được thực hiện định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần.

Các bên có thể thỏa thuận thay đổi phương thức cấp dưỡng, tạm ngừng cấp dưỡng trong trường hợp người có nghĩa vụ cấp dưỡng lâm vào tình trạng khó khăn về kinh tế mà không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Theo đó, khoản tiền cấp dưỡng và phương thức cấp dưỡng hàng tháng hay 01 lần do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì sẽ do Tòa quyết định. Chị có thể dựa vào nhu cầu thiết yếu để nuôi dưỡng con, cùng thu nhập và hoàn cảnh thực tế của mình để yêu cầu một mức cấp dưỡng phù hợp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chị và con.

Trân trọng.

Phòng Luật sư tư vấn pháp luật Hôn nhân và gia đình - Công ty Luật Minh Gia.