Câu hỏi: Xin chào luật sư! em có vấn đề này cần hỏi, xin luật sư tư vấn! vợ chồng e có 2 đứa con, đứa lớn hơn 5 tuổi, đứa nhỏ mới được hơn 2 tháng, nhưng trong quá trình chung sống vợ chồng không thể hoà hợp với nhau và chồng đã không có trách nhiệm trong việc thăm nom chăm sóc và cấp dưỡng cho đứa nhỏ.

Nội dung yêu cầu:
Riêng đứa lớn đang ở nhà nội,ba cháu và cháu đã nhập khẩu nhà nội, còn em và bé nhỏ hộ khẩu ở nhà ngoại, bây giờ e muốn ra toà ly hôn, xét theo nguyện vọng của cháu lớn sẽ ở với em, và em chứng minh được cháu ở bên nội sẽ không đáp ứng được sự quan tâm chăm sóc thì cháu có quyền giành con không? nhưng hiện tại bên nội và ba cháu không hợp tác để cho em cắt khẩu cho cháu để cháu được nhập khẩu nhà ngoại, đồng thời gây khó dễ cho việc em thăm nom đứa lớn khi cháu ở nhà nội, còn cháu nhỏ lại không chu cấp và quan tâm săn sóc! nếu em bắt luôn cháu lớn thì sau ly hôn trách nhiệm của chồng em đối với 2 cháu là như thế nào? và thủ tục nhập học cho cháu lớn ở tỉnh khác ko theo hộ khẩu nhập bên nội thì sao? mong luật sư tư vấn cho em! em chân thành cảm ơn.

Trả lời: Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con”.

Đối với cháu út 02 tháng tuổi sẽ được giao trực tiếp cho mẹ nuôi, trừ một số trường hợp được nêu tại Khoản 3 Điều 81trên. Mặc dù vậy, nếu hai vợ chồng thỏa thuận được về người trực tiếp cháu lớn hoặc chị chứng minh được có đủ điều kiện để chăm sóc tốt cho con; bên cạnh đó người chồng không đủ điều kiện để nuôi dưỡng thì chị vẫn có thể được nuôi dưỡng cả hai con.

Quyết định đồng ý cho các bên ly hôn chỉ chấm dứt quan hệ hôn nhân, tức hai bên không còn được pháp luật công nhận là vợ chồng nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ của mình với các con. Cụ thể, căn cứ Điều 82 Luật HN & GĐ, trường hợp cha, mẹ không trực tiếp nuôi con thì phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo mức các bên thỏa thuận hoặc do HĐXX quyết định.

Điều 82. Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

“1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó”.

Trong quá trình giải quyết ly hôn, các bên có quyền thỏa thuận về mức cấp dưỡng cho con nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của cháu; đồng thời sẽ là căn cứ để buộc một trong 02 bên phải thực hiện nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ cấp dưỡng.

Ngoài ra, về thủ tục nhập học cho con vào lớp 01: Chị chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm: Đơn xin học (theo mẫu của Sở GD&ĐT); Bản sao giấy khai sinh hợp lệ; Bản phôtô sổ hộ khẩu (không cần công chứng, kèm theo bản chính để đối chiếu) hoặc giấy hẹn đã hoàn thành thủ tục nhập khẩu của công an quận, huyện, thị xã hoặc giấy xác nhận cư trú tại địa bàn của công an cấp phường, xã, thị trấn và liên hệ tới trường tiểu học trên địa bàn để nộp hồ sơ và đề đạt yêu cầu.