Câu hỏi: Xin tư vấn về việc thu hồi đất làm nhà văn hoá như sau: Gia đình nhà tôi có 01 thửa đất ở liền kề với thửa đất nhà kho của hợp tác xã. Năm 1996, Hợp tác xã giải tán và không có ai sử dụng mạnh đất trên. Gia đình tôi đã khai hoang, phục hóa và đến nay đã thành khu vườn liền kề cùng với đất vườn trồng cây hàng năm của gia đình tôi.

Năm 2014, thôn có ý định xây dựng nhà văn hóa trên diện tích đất nhà kho cũ mà gia đình tôi hiện nay đang sử dụng và đã đề nghị UBND xã thu hồi.

Xin luật sư tư vấn cho tôi, nếu thôn và UBND xã thu hồi để sử dụng vào mục đích xây dựng nhà văn hóa thôn có đúng không? Cám ơn luật sư.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã  gửi tư vấn đến Công Ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn, chúng tôi tư vấn như sau:

Căn cứ theo Luật Đất Đai 2014, Điều 62. Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

"
...3. Thực hiện các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải thu hồi đất bao gồm:

a) Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp địa phương;

b) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc, chiếu sáng đô thị; công trình thu gom, xử lý chất thải;

c) Dự án xây dựng công trình phục vụ sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư; dự án tái định cư, nhà ở cho sinh viên, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ; xây dựng công trình của cơ sở tôn giáo; khu văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí phục vụ công cộng; chợ; nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng;"

Theo đó, nếu trường hợp đất nhà anh đang sử dụng là phần đất nhà kho của Hợp tác xã trước kia là đất thuộc diện bị Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế  - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì sau khi có kế hoạch về dự án thu hồi đất của Hội Đồng nhân dân cấp tỉnh, đất đó sẽ bị thu hồi.

Điều 66. Thẩm quyền thu hồi đất

"1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều này;

b) Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.

2. Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;

b) Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam
."

Theo đó, thẩm quyền thu hồi đất thuộc về UBND huyện đối với việc thu hồi đất nhà kho mà gia đình đang sử dụng làm đất trồng cây hàng năm, UBND xã không có thẩm quyền thu hồi, mà chỉ được giao quản lý đất. Khi bị thu hồi đất trong trường hợp này, có thể gia đình được bồi thường theo quy định về bồi thường, giải phóng mặt bằng, bồi thường chi phí đầu tư vào đất nếu đủ điều kiện.

Trường hợp, dù việc gia đình anh đã sử dụng đất ổn định từ năm 1996 đến nay, đất được xác định là không có tranh chấp, tuy nhiên, sử dụng với mục đích là trồng cây hàng năm tức đất nông nghiệp, trước 1996, thửa đất này được Nhà nước giao cho Hợp tác xã làm nhà kho tức đất phi nông nghiệp, do đó, mảnh đất mà gia đình đang sử dụng vẫn có thể bị thu hồi mảnh đất do vi phạm đất đai trong việc sử dụng đất không đúng mục đích, đất được giao mà để bị lấn chiếm. Khi có quyết định thu hồi của UBND huyện với lý do thu hồi này, thì gia đình anh có thể không được bồi thường.