Câu hỏi: Chào Luật sư! Tôi đọc trên mạng thấy các vị có tư vấn Luật nên mạo muội gửi khó khăn của gia đình bạn tôi, với hy vọng được các vị giải đáp giúp, chúng tôi rất biết ơn. Trường hợp của bạn tôi lái ô tô gây tai nạn chết người trong lúc đang làm nhiệm vụ cho công ty. Khi đó bạn tôi không có uống rượu bia, có mang theo giấy phép lái xe và đầy đủ giấy tờ theo quy định, lúc đó hơn 17h. Nạn nhân thì say rượu, ở trần và mặc quần đùi, băng ngang đường...

Do trời chập choạng tối nên bạn tôi không nhìn thấy, đến lúc phát hiện thì quá gần, bạn tôi lái tránh về phía phải, va quẹt nhẹ nhưng nạn nhân ngã xuống đường, khi đó bạn tôi lập tức đưa nạn nhan vào bệnh viện nhưng không qua khỏi. Và bạn tôi cũng tự giác trình báo cong an, phối hợp làm việc chứ không trốn tránh. Gia đình đã lo hậu sự và gửi cho vợ nạn nhân số tiền, và bên đó cũng ký bãi nại. Vậy xin Luật sư tư vấn trường hợp này có thể khép án không khởi tố không? Nếu khởi tố thì bạn tôi có ở tù hay không? Mức phạt nhẹ nhất có thể trong trường hợp này? Thêm nữa nếu bạn tôi may mắn không bị giam giử thì có bị cho thôi việc hay không? Vì nghe đâu các bạn ở chổ làm đang kháo nhau nếu ra toà thì sẽ bị mất việc (bạn tôi làm tài xế ở ngân hàng Công Thương). Rất mong chờ hồi đáp của Luật sư. Trân trọng cám ơn.

Trả lời: Theo khoản 1 điều 105
Bộ luật tố tụng hình sự
2003 về khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại:
“Những vụ án về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của Bộ luật hình sự chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hoặc của người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất.”
Như vậy, chỉ những tội phạm được quy định trong các điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 bộ luật hình sự mới không bị khởi tố khi không có yêu cầu của người bị hại. Trường hợp của bạn không thuộc những tội phạm nêu trên nên dù không có yêu cầu của người bị hại vẫn có thể khởi tố vụ án hình sự và tuyên án phạt.
Ngoài ra, theo điều 107 bộ luật tố tụng hình sự 2003, những căn cứ để không khởi tố vụ án hình sự bao gồm:
“1. Không có sự việc phạm tội;
2. Hành vi không cấu thành tội phạm;
3. Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự;
4. Người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật;
5. Đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự;
6. Tội phạm đã được đại xá;
7. Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác”.

Điều 202 –
Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi bổ sung 2009
. Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:
a) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định;
b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng;
c) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;
d) Không chấp hành hiệu lệnh của người đang làm nhiệm vụ điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông;
đ) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.
3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.
4. Vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ mà có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.
5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

Theo đó, nếu có căn cứ chứng minh người điểu khiển phương tiện giao thông đường bộ có lỗi gây ra tai nạn giao thông dẫn đén hậu quả chết người thì cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án.

Về vấn đề nếu bạn của bạn bị khởi tố thì có bị cho thôi việc hay không? Chúng tôi trả lời như sau:

"Điều 126. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải

Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong những trường hợp sau đây:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;

2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.

Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này;

3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.

Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động."

Theo đó, bạn của bạn chỉ có thể bị sa thải khi nghỉ việc 5 ngày cộng dồn trong một tháng hoặc 20 ngày công dồn trong một năm mà không có lý do chính đáng nêu trên.

Trân trọng!

Khánh Thương - Công ty Luật Minh Gia