Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp quyền nuôi con dưới 3 tuổi và quyền thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng con sau 3 tuổi và các quy định khác liên quan, nội dung hỏi và trả lời tư vấn cụ thể như sau:

1. Ly hôn và quyền nuôi con khi con đủ 3 tuổi quy định thế nào?

Nội dung cần tư vấn:
Chào luật sư Công ty Luật Minh Gia!

Vợ chồng cháu không hạnh phúc. Cháu sống mà phải chịu đựng từng ngày vì con. Mong luật sư tư vấn cho cháu. Cháu năm nay 28t chồng cháu cũng vậy. cháu có một bé trai được một tuổi. Chúng cháu két hôn được 2 năm. Cháu làm tiếp tân trực điện thoại cho công ty nước ngoài lươg hàng tháng 5,200.000 VNĐ.Chồng cháu làm bên bất động sản, nhưng ko có lương, nhưng bán rất được có tháng phải bán tới 50.000.000VNĐ. Chồng cháu suốt ngày nhậu nhẹt không lo cho vợ con. cháu muốn ly hôn nhưng chồng cháu muốn giành quyền nuôi con. Anh ấy có quen biết công an phường. Cháu sợ ko thể giành quyền nuôi con được. Cháu biết dưới 3t người mẹ sẽ nuôi con, nhưg trên 3t cháu sợ  sẽ mất con. xin luật sư tư vấn cho cháu biết cháu phải làm gì để có thể giành quyền nuôi con từ chồng. cháu có tiền tiết kiếm khoảng 200.000.000 tr. Điều kiện nhà cửa thì  nhà cháu tốt hơn, mới xây còn nhà chồng cháu là nhà cấp 4 . Mong chú hồi âm sớm cho cháu. Cảm ơn chú.

Trả lời: Theo Quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 quy định về Việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn, cụ thể:

"...Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Như vậy, trong trường hợp của bạn, con bạn dưới 36 tháng tuổi tòa sẽ giao con cho bạn nuôi.

Nếu khi con bạn trên 36 tháng tuổi, chồng bạn muốn giành quyền nuôi con thì anh ấy có thể yêu cầu Tòa thay đổi quyền trực tiếp nuôi con theo quy định tại Điều 84 của Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 về
Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:

"Điều 84. Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

..."

Tuy nhiên, khi yêu cầu Tòa giải quyết việc thay đổi quyền trực tiếp nuôi con chồng bạn phải đưa ra được những căn cứ chứng minh về việc con ở với mẹ (tức là bạn) không đảm bảo quyền lợi về mọi mặt (Kinh tế, chỗ ở, môi trường sống, sự quan tâm chăm sóc..) của con. Nếu chồng bạn chứng minh được những điều kiện trên thì tòa sẽ giao con cho chồng bạn. Tuy nhiên nếu chồng bạn không thể chứng minh được các vấn đề đó thì Tòa án sẽ không có cơ sở pháp lý giải quyết. Con sẽ vẫn ở với mẹ để đảm bảo quyền và lợi ích tốt nhất của con.

2. Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thế nào?

Câu hỏi:
Chào luật sư! E có một vài vấn đề nhờ luật sư giúp ạ.E và chồng ly hôn đã hơn 1 năm,có một bé trai e được toàn quyền nuôi sau khi ly hôn vì con chưa đủ 36th. Đến nay bé đã gần 3 tuổi,gần đây e đang làm thủ tục chuẩn bị đi xkld nhật bản khoảng 3 năm,trong thời gian đó nếu chồng cũ giành lại quyền nuôi con từ e thì có được không?

Trả lời:
Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, Đối với yêu cầu hỗ trợ của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:

"1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

.... đã trích dẫn tại phần trên"

Theo quy định nếu có căn cứ chứng minh rằng chị không đáp ứng đủ điều kiện để trực tiếp nuôi con thì người chồng có quyền yêu cầu TAND thay đổi người trực tiếp nuôi con. Việc chị đi xuất khẩu lao động sẽ là căn cứ chứng minh chị không thể trực tiếp nuôi con.

Việc trực tiếp nuôi con thì chị không thể ủy quyền lại cho ông bà ngoại nuôi cháu. Nên phương án tốt nhất hiện nay là chị sẽ thỏa thuận thương lượng với người chồng. Hoặc phải tìm được những chứng cứ chứng minh người chồng có các tệ nạn xã hội vì thế việc nuôi con ảnh hưởng xấu tới con.

---

3. Ai là người có quyền trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn?

Câu hỏi:
Nhờ luật sư giải đáp thắc mắc khi ly hôn ai sẽ được quyền nuôi con, cụ thể: A và B lấy nhau năm 200x đã có 2 con, một con gái 6 tuổi, một con trai 3 tuổi. Hiện tại A và B mâu thuẫn không thể hòa giải được nên phải ly hôn, nếu ly hôn người vợ (B) có được quyền nuôi hai con không vì nếu ly hôn B sẽ về nhà bố mẹ ở tỉnh khác và làm công việc khác trước đây. Rất mong nhận được sự tư vấn của luật sư.

Trả lời tư vấn:
Luật Minh Gia cảm ơn câu hỏi và đề nghị tư vấn của bạn. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Căn cứ theo điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn:

1.....đã trích dẫn tại phần trả lời câu hỏi thứ 1
.

Như vậy,
theo quy định này thì quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn sẽ do hai bạn tự thỏa thuận. Trường hợp A và B không tự thỏa thuận được thì Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi của con để giải quyết. Do đó, khi ly hôn, bạn có thể đưa ra các chứng cứ để chứng minh hai con ở với bạn sẽ tốt hơn ở với bố ( ví dụ như chồng bạn không có thu nhập để đảm bảo cuộc sống, thường xuyên xúc phạm danh dự nhân phẩm của con: chửi mắng…).