Câu hỏi: Hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện là gì? Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện quy định như thế nào? Luật Minh Gia giải đáp thắc mắc liên quan đến hợp đồng tặng cho có điều kiện qua tình huống sau đây:

1. Luật sư tư vấn Luật Dân sự

Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận. Trường hợp bên tặng cho yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho thì đây được gọi là hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện và đặc biệt điều kiện tặng cho không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Do đó, nếu bạn có thắc mắc liên quan đến pháp luật Dân sự nói chung và hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện nói riêng, bạn cần tham khảo các quy định của Bộ luật dân sự 2015 hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia, luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Trường hợp bạn không có thời gian tìm hiểu hoặc không có luật sư riêng, bạn hãy liên hệ Luật Minh Gia để chúng tôi giải đáp và hướng dẫn các phương án cụ thể.

Để được hỗ trợ, tư vấn pháp lý về các vấn đề liên quan đến hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện bạn hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi hoặc Gọi:
1900.6169
để được tư vấn.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo tình huống chúng tôi tư vấn sau đây để có thêm kiến thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2. Tư vấn hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện

Hỏi:
Luật Minh Gia tư vấn giúp em với ạ. Khoảng tháng 10 năm 201x năm đó em thi đại học và có làm hồ sơ thi vào lực lượng vũ trang. Biết tin thì chú H một người quen của bác em có nói với bác là nếu muốn học trường gì thì bảo chú chú sẽ giúp. Sau một thời gian thì gia đình em có gọi điện cho chú. Chú hỏi có muốn học Luật không chú sẽ xin cho lúc đó gia đình cũng suy nghĩ vì biết kết quả không đỗ vào trường X. Sau vài ngày chú lại gọi điện báo có suất bên trường Y và bảo nếu gia đình đồng ý thì gửi tiền và chuẩn bị nhập học luôn. Gia đình đã đồng ý và gửi cho chú số tiền 600 triệu đồng do ở xa và tin tưởng nên gửi qua chuyển khoản và không làm giấy tờ gì. Sau đó chờ mãi không có kết quả gia đình có gọi điện hỏi thì chú bảo yên tâm cứ bình tĩnh chờ và có hứa nếu không được sẽ hoàn trả lại số tiền. Lần nào cũng thế chờ đến tháng 3 năm 201x thì gia đình xin rút lại tiền. Chú đồng ý nhưng chưa trả lại luôn sau đó có gửi lại một nửa và gửi tiếp giờ vẫn còn giữ của gia đình số tiền là 150 triệu đồng không trả. Vậy gia đình em phải làm thế nào để nhận lại số tiền đó ạ. Và nếu không trả có khởi kiện được không ạ?

Trả lời: Căn cứ thông tin bạn cung cấp, gia đình bạn đã có thỏa thuận nhờ chú H xin cho bạn học tại trường thuộc khối lực lượng vũ trang, đồng thời gia đình bạn đã gửi số tiền 600 triệu đồng cho chú để đảm bảo thực hiện thỏa thuận này. Ở đây, dù giao dịch giao dịch tặng cho tài sản có điều kiện này không được thể hiện dưới hình thức văn bản hay các hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương nhưng vẫn có căn cứ để xác định thông qua hành vi chuyển tiền cho chú H của gia đình bạn. Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hợp đồng tặng cho có điều kiện như sau:

“Điều 457. Hợp đồng tặng cho tài sản

Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.”

“Điều 462. Tặng cho tài sản có điều kiện

1. Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

…”

Theo quy định nêu trên, gia đình bạn là bên tặng cho còn chú H là bên được tặng cho và gia đình bạn yêu cầu chú thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho là xin học vào trường thuộc khối lực lượng vũ trang cho bạn. Tuy nhiên điều kiện tặng cho này vi phạm điều cấm của luật và trái đạo đức xã hội vì thông thường, để được vào học trường các trường đào tạo lực lượng vũ trang thì phải dựa vào tiêu chí xét tuyển cũng như chỉ tiêu từng năm của Bộ A (Bộ chủ quản). Đầu tiên người có nguyện vọng thi tuyển, xét tuyển phải làm thủ tục sơ tuyển đáp ứng các điều kiện về đối tượng, độ tuổi, trình độ văn hóa, phẩm chất đạo đức, tiêu chuẩn chính trị, chiều cao, cân nặng, thị lực,… Sau đó, dự thi THPT Quốc gia, đảm bảo ngưỡng chất lượng đầu vào của Bộ A và có đăng ký nguyện vọng xét tuyển. Bên cạnh sử dụng kết quả thi THPT Quốc gia theo tổ hợp đăng ký, Bộ A còn có thể lấy điểm trung bình cộng ba năm học THPT là điểm thành phần để tổ chức xét tuyển. Theo đó, việc chú H nhận việc xin học vào trường Y là trái với hình thức thi tuyển, xét tuyển thông thường. Vì vậy, giao dịch tặng cho tài sản có điều kiện này vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Như vậy, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có thể gửi đơn lên Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi chú H cư trú để yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu. Khi
giao dịch dân sự vô hiệu
sẽ không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập, các bên sẽ hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận, tức là bạn sẽ được hoàn trả số tiền 150 triệu đồng còn lại mà chú H không trả theo quy định tại Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015.

Ngoài ra, thỏa thuận giữa gia đình bạn và chú H vi phạm điều cấm của luật và trái đạo đức xã hội nên tùy thuộc vào động cơ và mục đích của các bên trong giao dịch thì hành vi đó có thể bị
truy cứu trách nhiệm hình sự
với các tội danh như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhận hối lộ, đưa hối lộ… theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017.