Câu hỏi: Chào Luật sư nhờ luật sư tư vấn, hỏi : Em tôi lấy vợ 10 năm, vợ chồng mua 1 con bò cho cha tôi nuôi đẻ, khi bò đẻ ra đến nay tổng cộng 6 con ( cộng luôn con bò đầu tiên ) vợ chồng người em bán hết 4 con, còn lại 1 con bò mẹ và con bò con 4 tháng tuổi cha tôi đang nuôi. Vợ em tôi lấy 2 con bò bán được mua 20 chỉ vàng, bỏ nhà ra đi, làm đơn xin ly hôn. Người em trai không có tiền tiêu sài bán đi 2 con = 26 triệu đồng.

Đến khi Tòa án hòa giải thuận tình ly hôn, vợ người em kiện đòi 2 con bò cha tôi đang nuôi vậy xin luật sư cho biết cha tôi đã nuôi 10 năm cha tôi có đòi công lao động được không?

Câu hỏi 2: đã thuận tình ly hôn, bây giờ người vợ em tôi làm đơn kiện đòi chia tài sản đất nông nghiệp, có nguồn gốc như sau: đất này của cha tôi cho em trai tôi, vậy người vợ có được thừa hưởng không? Mảnh đất này hoàn toàn người vợ em tôi không có công lao gì và đồng thời bên vợ em tôi có cho 1 mảnh đất, như vậy em tôi có được chia không ?? xin luật sư tư vấn giúp

Trả lời: Thứ nhất là việc vợ người em của bạn muốn kiện đòi tài sản là 2 con bò mà cha bạn đang nuôi

Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về quyền đòi lại tài sản như sau:

“1. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền đòi lại tài sản từ người chiếm hữu, người sử dụng tài sản, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật.

2. Chủ sở hữu không có quyền đòi lại tài sản từ sự chiếm hữu của chủ thể đang có quyền khác đối với tài sản đó.”

Như vậy, theo quy định trên để có thể kiện đòi tài sản thì trước hết vợ của em trai bạn phải chứng minh được quyền sở hữu đối với tài sản muốn kiện đòi. Nhưng như thông tin bạn cung cấp thì vợ chồng người em mua 1 con bò cho cha bạn nuôi đẻ thì việc cho này là tặng cho hay chỉ là nhờ cha bạn nuôi hộ? Trong quá trình 10 năm nuôi này thì vợ chồng người em có bỏ công, bỏ tiền chăm sóc nuôi dưỡng hay không?

Trường hợp vợ chồng người em mua cho bố bạn là tặng cho và trong quá trình 10 năm không hề tham gia chăm sóc nuôi dưỡng con bò thì 2 con bò này sẽ được xác định là tài sản của cha bạn nên vợ người em trai bạn sẽ không có quyền đòi 2 con bò này do nó không phải tài sản của vợ em trai bạn.

Trường hợp con bò này do vợ chồng người em mua nhờ cha nuôi hộ, trong quá trình nuôi có tham gia chăm sóc, nuôi dưỡng thì nó có thể được xác định là tài sản chung. Và 2 con bò đang được cha bạn nuôi nên cha bạn cũng được xác định là người có phần đóng góp. Vì thế khi tiến hành chia những người được xác định là đồng sở hữu là vợ chồng người em có thể thỏa thuận về việc chia tài sản có tính đến phần đóng góp của cha bạn để chia cho cha bạn với phần tỷ lệ hợp lý. Nếu không tự thỏa thuận được thì Tòa án sẽ căn cứ vào đóng góp của mỗi người để chia.

Thứ hai, về việc kiện đòi chia tài sản đất

Theo quy định tại Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 về tài sản riêng của vợ, chồng:

“1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”

Theo thông tin bạn cung cấp thì mảnh đất này của cha bạn cho em trai bạn, nếu cha bạn cho một mình em trai bạn thì mảnh đất này sẽ được xác định là tài sản riêng do được tặng cho riêng nên vợ em trai bạn sẽ không có quyền yêu cầu chia tài sản là mảnh đất này do đây không phải là tài sản chung.

Cũng tương tự như vậy đối với mảnh đất của vợ em trai bạn, nếu mảnh đất này của vợ em trai bạn là được hình thành trước thời kỳ hôn nhân hoặc được tặng cho riêng, thừa kế riêng thì cũng sẽ được xác định là tài sản riêng nên em trai bạn cũng không có quyền yêu cầu chia đối với mảnh đất này.

Nếu không có chứng cứ chứng minh mảnh đất là tài sản riêng thì đó được xác định là tài sản chung và vợ chồng em bạn có quyền yêu cầu phân chia khi ly hôn.