Câu hỏi: Kính gửi luật sư Em trai em có vợ và 3 con sinh 2007-2011-2014 Không có tài sản chung. Trong thời gian sống chung từ năm 2006 đến 2012 thì vợ chồng tình cảm không được tốt lắm. Trừ bé gái đầu sinh 2007 là lúc còn tình cảm, còn sau đó là không còn mà chỉ lỡ nên có thêm con. Đến sau 2014 là chung nhà mà riêng phòng, kinh tế do em trai tôi nuôi toàn bộ gia đình. Con cái ngoài ngủ chung và lâu lâu đi chơi chung với mẹ ra thì do ông bà nội phụ em tôi nuôi dưỡng trực tiếp. Tài sản chung không có. Vợ em tôi phụ làm nhân viên trong công ty em tôi. Giờ em tôi muốn ly hôn vì thấy mục đích hôn nhân không đạt được, cũng cố gắng quá nhiều rồi. Nhưng vợ em tôi bảo sẽ nói ba me ( ở đây cô ta đánh vào tâm lý ba mẹ tôi nuôi cháu nên xót cháu sẽ can thiệp như năm 2012). Và nếu em tôi đồng ý cho cô ta đem ba đứa nhỏ theo sẽ ký giấy ly hôn, còn không thì không ký. Cô em dâu này từ ngày về làm vợ chưa hề lo cho chồng hay gia đình một chút nào nên gia đình tôi cũng khá mệt mỏi. Muốn giải quyết nhanh gọn. Xin hỏi luật sư trong tình huống như bây giờ. Thì em tôi nên làm gì để được giải quyết ly hôn và em tôi được nuôi mấy đứa con? Vợ em tôi muốn đem con đi và ban ngày các cháu được ông bà nội tiếp tục nuôi dưỡng, tối cô ta đón về nhà ngủ. Xin hỏi có cách nào tốt hơn không? Chân thành cám ơn.

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề ly hôn.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc ly hôn bao gồm thuận tình ly hôn và ly hôn theo yêu cầu của một bên.

Đối với tình huống của bạn, nếu vợ của em trai bạn không thuận tình ly hôn (không ký vào đơn ly hôn) thì em trai của bạn có thể đơn phương ly hôn nếu có đủ các điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 như sau:

“Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được”.

Như vậy căn cứ vào quy định này, những điều kiện để thỏa mãn ly hôn theo yêu cầu của một bên bao gồm: Có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Do đó, khi có một trong những căn cứ này thì em trai bạn có thể đơn phương ly hôn mà không cần vợ của em trai bạn ký vào đơn ly hôn.

Thứ hai, quyền nuôi con sau khi ly hôn.

Căn cứ vào Điều 81 Luật hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về  việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

“Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con".

Như vậy, trường hợp của vợ chồng em trai bạn hiện tại có 3 con, lần lượt 2007- 2011-2014 và hiện tại cả hai vợ chồng em trai bạn đều muốn giành quyền nuôi con. Trường hợp khi ly hôn và có tranh chấp về quyền nuôi con thì em bạn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết, để Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con.

Mặt khác, đối với trường hợp con từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải xem xét ý kiến – nguyện vọng của con, do đó hiện nay 3 người con của vợ chồng của em trai bạn đã  trên 7 tuổi nên trong trường hợp này phải xem xét nguyện vọng của con là muốn ở với mẹ hay ở với bố.