Câu hỏi: Luật sư tư vấn về các trách nhiệm hình sự và dân sự phải chịu khi người lái xe chưa có giấy phép lái xe gây tai nạn. Nội dung tư vấn như sau:

Xin chào Cty luật Minh Gia. Xin phép Cty tư vấn cho tôi về trường hợp sau:  Tôi sinh năm 1999 đã điều khiển xe máy chở theo 4 người, do thiếu quan sát đã đâm va vào đuôi sau phía bên trái xe oto sơ mi rơ móc đậu bên phải lề đường ( Ở đoạn đường này có biển cấm đỗ chỉ được dừng dành cho xe oto) Hậu quả tôi là người điều khiển bị gãy tay và chấn thương phải nhập viện, người ngồi thứ hai (Sinh năm 2001) bị đập đầu vào đuôi xe oto tử vong, còn hai người ngồi sau ( Sinh năm 1999) cũng chỉ bị thương nhẹ đã xuất viện. Trong trường hợp này cả bốn người trên xe máy đều không đội mủ bảo hiểm. Tôi xin hỏi:

- Hậu quả tai nạn này bản thân tôi bị pháp luật xử lý như thế nào?

- Liên quan đến chủ xe máy có bị liên đới trách nhiệm gì không ? (Vì tôi chưa đủ tuổi để cấp bằng lái xe)

- Bên phía xe oto bị xứ lý như thế nào?

Xin trân trọng cảm ơn nhiều.

Trả lời: 1. Trong trường hợp này, bạn phải chịu cả trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự do lỗi của mình.

Về trách nhiệm dân sự, bạn sẽ phải bồi thường thiệt hại cho những người bị tai nạn. Bộ luật Dân sự 2015 quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng như sau:

“Điều 590.
Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

“Điều 591. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Về trách nhiệm hình sự, Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định như sau:

“Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

...”

Như vậy, nếu bạn có lỗi trong quá trình tham gia giao thông đường bộ, gây thiệt hại về mặt tính mạng và tài sản của người khác thì bạn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định nêu trên.

2. Về trách nhiệm đối với xe oto
, người điều khiển xe có thể sẽ phải chịu phạt hành chính do đỗ xe sai nơi quy định. Bên cạnh đó, nếu cơ quan điều tra xác định được việc đỗ xe trái phép này là nguyên nhân gây tai nạn, người điều khiển xe cũng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Tuy nhiên, bộ luật dân sự cũng quy định,
khi người bị thiệt hại cũng có lỗi trong việc gây thiệt hại thì người gây thiệt hại chỉ phải bồi thường phần thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình; nếu thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì người gây thiệt hại không phải bồi thường.

Do đó, phụ thuộc vào kết quả điều tra cuối cùng của cơ quan công an mới có thể kết luận do lỗi của ai và phải bồi thường như thế nào.