Câu hỏi: Tôi làm tại công ty và đến tháng 11/2013, công ty ra quyết định tạm thời thôi việc đối với tôi. Từ đó đến nay vẫn chưa chấm dứt hợp đồng lao động đối với tôi. Vậy tôi xin hỏi luật sư tư vấn giúp tôi như sau:

- Công ty không chấm dứt hợp đồng với tôi là sai hay đúng. Tôi có cần làm đơn xin làm lại nếu tôi muốn không hay công ty phải có công văn giải quyết việc làm cho tôi.

-  Nếu tôi đơn phương chấm dứt hợp đồng thì có được hưởng chế độ gi không?

-  Tôi không được hưởng trợ cấp thất nghiệp do công ty chưa chấm dứt hợp đồng với tôi thì công ty có phải bồi thường không?

- Về BhXh của tôi, từ 2013 đến nay 2016, tôi không đóng thêm, công ty cũng không có bất kỳ thông báo nào với tôi. Hiện tại, tôi muốn lấy sổ nhưng công ty không trả, cũng không chốt sổ cho tôi từ 2013 đến nay. Vây, công ty có sai không và tôi muốn lấy sổ Bhxh thì phải làm thế nào. Mong luật sư trả lời sớm giúp tôi, tôi xin cảm ơn!

Trả lời: Về việc tạm thời thôi việc, pháp luật lao động hiện hành quy định 2 trường hợp tạm thời thôi việc bao gồm trường hợp hoãn thực hiện hợp đồng lao động tại Điều 32 Bộ luật lao động hoặc tạm đình chỉ công việc để điều tra, xác minh vi phạm của người lao động (Điều 129 Bộ luật lao động). Như bạn trình bày, công ty ra quyết định tạm thời thôi việc nhưng bạn không có ý kiến về việc này đồng nghĩa với việc bạn đã đồng ý với quyết định đó, đây được coi là trường hợp hoãn thực hiện hợp đồng theo thảo thuân của các bên. Và theo quy định của pháp luật, sau khi hết thời hạn tam hoãn thực hiện hợp đồng thì công ty phải nhận bạn trở lại làm việc, bạn không cần làm đơn xin làm lại mà công ty phải có trách nhiệm sắp xếp việc làm cho bạn.

Về bảo hiểm thất nghiệp, như đã trình bày ở trên, bạn đã có thỏa thuận về việc hoãn thực hiện hợp đồng do đó bạn không có căn cứ để yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại.

Về sổ bảo hiểm xã hội, người sử dụng lao động chỉ có trách nhiệm trả lại sổ bảo hiểm và thanh toán các khoản tiền cho bạn khi chấm dứt hợp đồng lao động. Ở đây hợp đồng lao động giữa bạn và công ty vẫn tồn tại, chưa chấm dứt mà chỉ là tạm hoãn thực hiên do đó việc công ty không trả lại sổ bảo hiểm xã hôi cho bạn là không vi phạm pháp luật. Bạn chỉ được nhận lại sổ bảo hiểm xã hội khi hợp đông lao động đã chấm dứt. Để chấm dứt hợp đồng lao động, bạn có thể:

- Bạn có thể gửi văn bản yêu cầu công ty giải trình về việc hoãn thực hiện hợp đồng lao động. Nếu vì lý do thay đổi cơ cấu công nghệ hoặc vì lý do kinh tế thì theo quy định tại Điều 44 Bộ luật lao động, công ty phải có trách nhiệm xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động, trường hợp có chỗ làm việc mới thì ưu tiên đào tạo lại người lao động để tiếp tục sử dụng. Trong trường hợp công ty không thể giải quyết được việc làm mới mà phải cho người lao động thôi việc thì phải trả trợ cấp mất việc làm cho bạn, mỗi năm được trợ cấp 1 tháng tiền lương nhưng ít nhất bằng 2 tháng tiền lương (Điều 49 Bộ luật lao động).

- Nếu không phải vì lý do kinh tế hoặc vì lý do thay đổi cơ cấu công nghệ, bạn có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Nếu hợp đồng lao động là hợp đồng không xác định thời hạn thì bạn có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần có lý do cụ thể, chỉ cần đáp ứng điều kiện về thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động ít nhất 45 ngày trước khi nghỉ việc. Đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn, bạn phải có một trong các căn cứ quy định tại Điều 37 Bộ luật lao động và báo trước cho ngươi sử dụng lao động ít nhất 30 ngày trước khi nghỉ việc.

Điều 37 Bộ luật lao động quy đinh:

"1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.”

Chỉ khi bạn chấm dứt hợp đồng lao đông mà có một trong những căn cứ trên thì mới được coi là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật, khi đó, ngoài khoản tiền lương, tiền thưởng mà công ty chưa thanh toán hết cho bạn, bạn còn được nhận một khoản tiền trợ cấp thôi việc, mỗi năm làm việc được trợ cấp một nửa tháng tiền lương (Điều 48 Bộ luật lao động).  Ngược lại, nếu chấm dứt hợp đồng lao động không theo một trong các căn cứ trên thì được coi là chấm dứt hợp đông lao động trái pháp luật và hậu quả pháp lý theo quy định tại Điều 43 Bộ luật lao động là:

"1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này".

Như vậy, nếu bạn chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì bạn sẽ không được nhận trợ cấp thôi việc, ngoài ra còn phải bồi thường những khoản tiền như trên.