Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp hỏi về: Hiện nay có quy định nào về việc bảo hộ bản quyền những thiết kế nội thất trên mạng hay không? /Nếu chúng tôi tự tìm hiểu và tham khảo các mẫu mã thiết kế nội thất trên mạng, và tự sản xuất ra mẫu khác để bán cho khách hàng, thì có quy định nào cấm việc này hay không. Nội dung tư vấn như sau:

Câu hỏi: Xin chào Luật Minh Gia. Tôi có người bạn có 1 xưởng chế biến gỗ chuyên cung cấp các sản phẩm nội thất gỗ. Chúng tôi có những băn khoăn sau khi khách hàng gửi mẫu cho chúng tôi yêu cầu chúng tôi sản xuất theo mẫu những hình ảnh đó (những ảnh quảng cáo về mẫu mã nội thất các loại được tìm thấy trên mạng Internet): 1/ Hiện nay có quy định nào về việc bảo hộ bản quyền những thiết kế nội thất này hay không? (những hình ảnh được thấy trên mạng) và nếu chúng tôi làm theo yêu cầu khách hàng, sản xuất ra những sản phẩm có mẫu mã này để bán cho họ, thì việc đó có gì sai hay không? 2/ Nếu chúng tôi tự tìm hiểu và tham khảo các mẫu mã thiết kế nội thất trên mạng, và tự sản xuất ra mẫu khác để bán cho khách hàng, thì có quy định nào cấm việc này hay không. (Thực tế chỉ cần gõ 1 vài từ khóa như "nội thất gỗ" lên Google là chúng ta có thể thấy rất nhiều hình ảnh, thiết kế khác nhau về nội thất.) Xin cảm ơn.

Trả lời: Theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi và bổ sung năm 2009:

Thứ nhất,
các mẫu thiết kế nội thất có thể được đăng ký bảo hộ dưới 2 hình thức khác nhau là tác phẩm mỹ thuật ứng dụng hoăc kiểu dáng công nghiệp.

Trong trường hợp là tác phẩm mỹ thật ứng dụng: Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký. Như vậy, tác giả của tác phẩm mỹ thuật nội thất gỗ không cần thực hiện thủ tục đăng ký tại Cục bản quyền tác giả thì vẫn sẽ được bảo hộ tự động.

Quyền sở hữu công nghiệp đối với kiểu dáng công nghiệp được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của Cục sở hữu trí tuệ. Anh có thể tra cứu trên trang thông tin của Cục để biết được các kiểu dáng công nghiệp về đồ nội thất đang được bảo hộ.

Như vậy, những bản thiết kế này dù đã đăng ký hay chưa thì vẫn sẽ được bảo hộ dưới hình thức này hoặc hình thức kia: Chưa đăng ký thì được bảo hộ dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, đã đăng ký bảo hộ dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng hoặc kiểu dáng công nghiệp thì sẽ được bảo hộ dưới hình thức đã đăng ký.

Khi anh muốn sử dụng các bản thiết kế này thì phải xin phép và trả tiền cho tác giả nếu không ở đây sẽ có hành vi xâm phạm quyền tác giả hoặc xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp và sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Thứ hai,
nếu anh tham khảo các mẫu mã thiết kế nội thất trên mạng và tự thiết kế ra kiểu dáng mới thì sản phẩm này của anh phải đáp ứng được điều kiện sau:

Nếu là tác phẩm mỹ thuật ứng dụng thì phải đảm bảo tiêu chí sáng tạo: mang dấu ấn cá nhân của anh, không sao chép của người khác.

Nếu là kiểu dáng công nghiệp thì cần có tính mới, tính sáng tạo và có khả năng áp dụng công nghiệp để vừa đảm bảo không xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của chủ thể khác lại đáp ứng đủ điều kiện để đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Việc đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp giúp bảo vệ quyền của chủ sở hữu với kiểu dáng do mình sáng tạo ra, tránh hành vi xâm phạm của chủ thể khác cũng như xử phạt hành chính nếu có hành vi xâm phạm xảy ra.