Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề tiền lương tháng của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động có thể không trả lương tháng cho người lao động không?

Nội dung tư vấn
: Kính gửi các luật sư Minh Gia ! Vào ngày 1-4-2019, tôi có nghỉ việc tự do mà không báo với chủ xưởng của tôi (xưởng tư nhân may mặc). Về việc thông báo sẽ nghỉ hẳn ở đó và vào công ty nhà nước làm, tôi đã thông báo cho chủ xưởng trước đó 1 tuần, nhưng chủ xưởng không đồng ý và bắt tôi phải làm hết tuần sau, khi tìm được người thay tôi. Do lí do công việc, công ty tôi đi tuyển đã gọi tôi đi làm chiều ngày 1-4-2019. Do gấp gáp nên tôi không báo nghỉ được.Và đến hôm qua là ngày thứ 2 tôi nghỉ ở đó, tối qua hôm qua thì chủ xưởng có gọi và nhắn tin bảo “nghỉ ba ngày tự do là không được nhận lương đâu” mà tôi không hề biết ở đó có quy định nghỉ ba ngày không phép là mất cả tháng lương của tôi. Ở đó thì không có đóng bất kì loại bảo hiểm nào cả, không có chế độ nghỉ 12 ngày/1 năm, nghỉ ngày nào là mất công ngày đó. Vậy thưa các luật sư, tôi có nhận lại được 1 tháng lương của mình không, và tại sao chủ xưởng lại không cho tôi nhận tiền vì lí do nghỉ ba ngày không phép mà tôi không hề biết hay không hề được thông báo quy định như vậy. Tôi xin chân thành cảm ơn !

Trả lời: Bạn xin nghỉ ở xưởng may mặc do bạn xin vào công ty nhà nước làm, bạn có thể thỏa thuận với chủ xưởng về việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 Bộ luật Lao động 2012:

“Điều 37. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.”

Bạn có xin nghỉ nhưng chủ xưởng không đồng ý về việc chấm dứt hợp đồng lao động nên bạn có thể đơn phương xin chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 Bộ luật Lao động 2012. Vì bạn xin nghỉ là để làm việc tại công ty nhà nước và mới báo trước cho người sử dụng lao động 1 tuần nên bạn chưa đáp ứng được điều kiện về thời gian báo trước để đơn phương chấm dứt hợp đồng theo đúng quy định của pháp luật nên trường hợp của bạn là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.

Tuy nhiên, dù bạn chấm dứt hợp đồng lao động đúng theo quy định của pháp luật hay trái quy định của pháp luật, người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm quy định tại Điều 47 BLLĐ 2012 khi chấm dứt hợp đồng lao động với bạn:

“Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.”

Như vậy, khi chấm dứt hợp đồng lao động ở xưởng may mặc, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ những khoản liên quan đến quyền lợi mỗi bên trong đó có cả tiền lương tháng mà bạn chưa được nhận. Đây là trách nhiệm bắt buộc của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động với bạn. Người sử dụng lao động không thể không trả cho bạn khoản tiền lương tháng mà bạn chưa được nhận được. Việc bạn nghỉ 3 ngày không phép không phải là lý do để người sử dụng lao động không trả lại số tiền lương tháng mà bạn được hưởng. Tuy nhiên, vì việc bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp này là trái với quy định của pháp luật nên bạn có những nghĩa vụ theo quy định tại Điều 43 BLLĐ 2012:

“Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Bạn chỉ báo trước cho nguòi sử dụng lao động trước 1 tuần, sau đó tự ý nghỉ việc tại xưởng 3 ngày nên trong trường hợp này, bạn sẽ phải bồi thường nửa tháng tiền lương và một khoản tiền tương ứng với tiền lương của bạn trong những ngày không báo trước. Số ngày không báo trước mà bạn phải bồi thường dựa vào loại hợp đồng mà bạn đã ký kết với người sử dụng lao động. Tiền lương làm căn cứ bồi thường là tiền lương theo hợp đồng lao động tại thời điểm bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.

Trân trọng

Phòng tư vấn pháp luật Lao động - Công ty Luật Minh Gia