Câu hỏi: Chào luật sư cho tôi hỏi quy định về nơi nhận đơn và hồ sơ ly hôn đơn phương như sau: Vợ chồng tôi ly thân đến nay đã gần 5 năm, mỗi người sống một nơi. Trong khoảng thời gian đó, một mình tôi đã vất vả nuôi con mà không được sự trợ giúp từ chồng mình.

Chúng tôi đăng ký kết hôn tại quê của chồng tôi và giấy tờ vẫn đang để ở đó tại nhà chồng tôi (hiện chúng tôi sống ở 2 tỉnh khác nhau). Giờ chồng tôi không đồng ý ly hôn, vậy tôi có thể gửi đơn ra Tòa án nơi tôi đang sinh sống để được giải quyết hay không? giấy tờ kèm theo gồm những gì? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 53 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thẩm quyền của Tòa án giải quyết vụ án ly hôn sẽ được xác định trên cơ sở thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án đối với các vụ án dân sự.

Căn cứ điểm a Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

Như vậy, nếu bạn muốn ly hôn thì trước hết bạn phải gửi đơn ly hôn đến Tòa án tại nơi chồng bạn hiện đang sinh sống. Nếu bạn không biết cụ thể nơi cư trú, làm việc của chồng bạn thì bạn có thể gửi đơn đến Tòa án nơi chồng của bạn cư trú, trụ sở nơi làm việc cuối cùng để yêu cầu giải quyết vụ án ly hôn.

Bạn cần chuẩn bị và nộp hồ sơ ly hôn bao gồm những giấy tờ sau:

- Đơn xin ly hôn.

- Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.

- Bản sao sổ Hộ khẩu thường trú, tạm trú của vợ, chồng.

- Bản sao chứng minh thư nhân dân của vợ, chồng.

- Giấy khai sinh của con chung.

- Giấy tờ chứng nhận về quyền sở hữu tài sản như: Giấy chứng nhận quyền sở dụng đất, quyền sở hữu nhà…

---

Giải quyết ly hôn đơn phương nộp hồ sơ ở đâu, và cần thủ tục gì?

Đề nghị luật sư tư vấn: Xin chào luật sư, xin tư vấn giúp tôi về ly hôn đơn phương, tôi chuẩn bị những giấy tờ sau: - Giấy đăng ký kết hôn (bản sao công chứng) - Hộ khẩu, CMND của tôi (bản sao công chứng) - Đơn khởi kiện Nhưng hiện nay chồng tôi tạm trú tại Quận A, hộ khẩu thường trú tại Quận B.  Vậy tôi nộp hồ sơ khởi kiện tại Quận A hay Quận B? Và hồ sơ tôi nêu bên trên liệu đã đủ hay chưa? Kính mong luật sư trả lời giúp tôi. Xin chân thành cảm ơn!

Tư vấn:
Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Bộ luật tố tụng dân sự có quy định về thẩm quyền của tòa án theo lãnh thổ như sau:

Thẩm quyền của Toà án theo lãnh thổ

1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Toà án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Toà án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thoả thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Toà án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của Bộ luật này;…”

Theo đó, trường hợp của chị sẽ phải nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân Quận A.

- Tư vấn trường hợp ly hôn đơn phương khi chồng không có mặt tại địa phương

Em và chồng em có 1 con chung 3 tuổi nhưng không hợp. Cờ bạc nợ nần phải bỏ nhà đi đến nay, 1 năm về 1 ngày rồi lại đi. Cũng không gửi tiền phụ em nuôi con và trả nợ đã nhiều lần kêu anh về đưa đơn li dị nhưng không ký còn xé bỏ đi. Em nói nếu không về sẽ làm đơn ly hôn đơn phương vì cuộc sống cực khổ muốn giải thoát cho nhau vì cuộc sống không thể gắn bó với nhau được nữa. Em đã làm đơn ly hôn nhưng tòa không nhận, buộc phải có đủ mặt của cả hai vợ chồng nhưng chồng em không chịu về giải quyết. Vậy em muốn ly hôn mà không có mặt chồng em có được không? Và thủ tục như thế nào?

Trả lời:
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia, trường hợp này chúng tôi tư vấn cho bạn như sau:

Thứ nhất, về quyền ly hôn đơn phương

Theo Điều 56 Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định về quyền Ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được…

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia”.

Theo quy định trên, thì chị có quyền yêu cầu TAND giải quyết đơn phương ly hôn khi có căn cứ chứng minh tình trạng hôn nhân của mình trầm trọng, kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Nếu chị nộp đủ hồ sơ, giấy tờ cần thiết thì TADN vẫn tiếp nhận và thụ lý đơn khởi kiện. Hồ sơ khởi kiện ly hôn như hướng dẫn tại phần tư vấn trên:

Thứ hai, vấn đề người chồng vắng mặt khi giải quyết ly hôn

Theo Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về sự có mặt của đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự như sau:

“2. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa, trừ trường hợp họ có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; nếu vắng mặt vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Tòa án có thể hoãn phiên tòa, nếu không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì xử lý như sau:

b) Bị đơn không có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ;

c) Bị đơn có yêu cầu phản tố vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu phản tố và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố, trừ trường hợp bị đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu phản tố đó theo quy định của pháp luật.”…

Theo Điều 228 Bộ luật dân sự 2015 quy định Xét xử trong trường hợp đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích của đương sự vắng mặt tại phiên tòa như sau:

“Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án trong các trường hợp sau đây:

3. Các trường hợp quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 2 Điều 227 của Bộ luật này”.

Như vậy, đối với trường hợp của bạn, bạn vẫn có quyền yêu cầu tòa án tiếp nhận và giải quyết hồ sơ ly hôn của bạn mà không cần có mặt của cả vợ và chồng bạn. Nếu chồng bạn không chịu giải quyết, sau lần thứ nhất triệu tập hòa giải không thành mà bạn vẫn có nguyện vọng ly hôn thì tòa vẫn tiến hành xét xử vắng mặt chồng bạn. Thủ tục ly hôn đơn phương như trên, đề nghị bạn tham khảo.