Câu hỏi: Hai vợ chồng tôi đều sinh năm 1985. Chúng tôi có ba con bé gái thứ nhất sinh 2007, cháu gái thứ 2 sinh năm 2010, cháu trai út sinh năm 2012. Gần đây chồng tôi hay chửi mắng, lăng mạ tôi, hơn nữa hay ép tôi quan hệ tình dục nhiều lần trong ngày bất kể ngày và đêm làm ảnh hưởng đến sức khỏe của tôi rất nhiều. Và chồng tôi hầu như không quan chăm sóc tôi và các con. Tôi không muốn sống trong tình cảnh này nữa. Nếu cứ chịu đựng như vậy chắc tôi héo mòn mà khụy mất. Tôi rất muốn ly hôn, có lẽ tôi sẽ đơn phương ly hôn. Nhưng tôi băn khoăn vấn đề sau:

1. Tôi và chồng tôi cùng nhau mở công ty còn nợ ngân hàng 1 khoản, có nhà và đất chung nhưng đang thế chấp tại ngân hàng.

2. Tôi muốn nhận nuôi ba con có được không?

Mong văn phòng luật giúp tôi , tôi ly hôn thì phải làm thế nào. Cảm ơn ạ!

Trả lời: Thứ nhất,
Tài sản chung của vợ chồng và nguyên tắc phân chia.

- Theo quy định của Luật Hôn nhân & Gia đình 2014 quy định về tài sản chung vợ chồng như sau:

"Xem trích dẫn điều 33 về Tài sản chung của vợ chồng"

Như vậy, những tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân kể cả tài sản được tặng cho chung, thừa kế chung được xác định là tài sản chung vợ chồng. Theo đó, căn nhà chị mua trước thời kỳ hôn nhân nếu không có thỏa thuận nhập vào tài sản chung thì là tài sản riêng của chị. Đối với công ty do chồng chị thành lập, cần phải chứng minh rõ nguồn gốc hình thành công ty này để xác định cổ phần trong công ty là tài sản riêng hay tài sản chung. Song nếu trong trường hợp phần vốn góp là từ tài sản riêng của một trong 2 bên vợ chồng thì lợi tức phát sinh vẫn được xác định là tài sản chung vợ chồng. Vì đây là thu nhập hợp pháp phát sinh trong thời kỳ hôn nhân của vợ chồng.

>> Luật sư tư vấn về nợ chung, tài sản chung khi ly hôn, gọi:
1900.6169

- Về nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn

Căn cứ theo quy định tại điều 59 luật hôn nhân gia đình 2014 về nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng như sau:

"Xem trích dẫn Điều 59 luật hôn nhân gia đình"

Vậy, khi ly hôn trước tiên thì hai vợ chồng có thể tự thỏa thuận chia tài sản chung bằng văn bản và có công chứng, sau đó nộp tại Tòa án để tòa công nhận. Trong trường hợp vợ chồng chị không thể tự thỏa thuận chia tài sản thì chị yêu cầu Tòa án chia tài sản. Tòa căn cứ vào các yếu tố theo Khoản 2 Điều 59 Luật HN&GĐ để định đoạt. Khi không thể xác định được các căn cứ đó thì nguyên tắc sẽ là chia đôi cho cả hai vợ chồng. Tuy nhiên mảnh đất và căn nhà đang thể chấp  sẽ không được thực hiện chia ngay trên thực tế vì hiện tại phần tài sản đó đang được thế chấp tại ngân hàng, phần tài sản đó sẽ được chia khi 2 vợ chồng thực hiện hết nghĩa vụ trả nợ với ngân hàng.

Thứ hai,
Nợ chung của vợ chồng và nghĩa vụ của vợ chồng với khoản nợ chung.

Về nghĩa vụ tài sản khi ly hôn, theo Điều Luật HN&GĐ quy định như sau:

"Điều 37. Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng

Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;

3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;

4. Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;

...."

Vậy theo quy định trên vợ chồng chị khi ly hôn phải có các nghĩa vụ chung về tài sản với nhau đối với phần tài sản vay nợ đó, vì theo thông tin chị cung cấp 2 vợ chồng chị có cùng nhau vay 1 khoản tiền để mở công ty, vậy khoản nợ này do 2 vợ chồng thỏa thuận xác lập nên nó sẽ là nghĩa vụ chung của vợ chồng.

- Đối với khoản nợ đã vay ngân hàng

"Điều 60. Giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn

1. Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác.

2. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ tài sản thì áp dụng quy định tại các điều 27, 37 và 45 của Luật này và quy định của Bộ luật dân sự để giải quyết."

Trong trường hợp của chị, khi ly hôn đối với khoản nợ vay 2 vợ chồng có thể thỏa thuận với bên cho vay về việc thanh toán nợ, nếu không có sự thỏa thuận hay không thỏa thuận được thì áp dụng các quy định tại Khoản 2 Điều 27 Luật HN&GĐ 2014 thì vợ chồng có trách nhiệm liên đới chịu trách nhiệm với các nghĩa vụ chung về tài sản.

“2.
Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này”
.

Thứ ba,
Về vấn đề giành quyền nuôi con sau khi ly hôn.

Theo quy định tại điều 81 Luật Hôn nhân & Gia đình 2014 quy định về vấn đề trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

"Xem trích dẫn Điều 81 luật hôn nhân gia đình"

Vậy theo quy định trên, khi ly hôn vợ, chồng có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của các bên đối với con. Trong trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi con căn cứ vào các yếu tố đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con, việc xác định dựa trên các căn cứ sau:

- Yếu tố vật chất: bao gồm khả năng kinh tế, điều kiện chỗ ở, sinh hoạt… của cha, mẹ.

- Yếu tố tinh thần: bao gồm thời gian chăm sóc, đời sống tinh thần mà cha mẹ dành cho con.

- Nguyện vọng của con (chỉ áp dụng đối với trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên).

Ngoài ra, Tòa án có thể căn cứ vào các yếu tố như nghề nghiệp, tư cách đạo đức, thời gian quan tâm chăm sóc của cha, mẹ đối với con.

Tòa án sẽ căn cứ vào các yếu tố trên để xác định người trực tiếp nuôi con khi ly hôn. Trường hợp của chị để giành được quyền nuôi con chị phải chứng minh trước Tòa án về điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con tốt hơn chồng mình.

Về căn cứ ly hôn và thủ tục ly hôn, Công ty chúng tôi đã có bài viết tương tự về vấn đề này chị có thể tham khảo qua các đường link sau:

>> Căn cứ ly hôn và cung cấp chứng cứ yêu cầu ly hôn

>> Trình tự, thủ tục giải quyết ly hôn tại tòa án thế nào?