Câu hỏi: Nhờ luật sư tư vấn giúp em trường hợp: Em có một người bạn rất thân, được một người tự xưng là cán bộ công chức đang công tác tại Sở B tỉnh. Bạn em được người phụ nữ tên L môi giới và nhận chạy việc cho về làm việc tại một doanh nghiệp tỉnh với mức chi phí là bốn mươi triệu đồng. Tính đến nay đã 8 tháng nhưng bạn em vẫn chưa được đi làm. Bạn em có nhu cầu rút lại hồ sơ và lấy lại khoản tiền đã đặt cọc nhưng không được đáp ứng.

Chị L liên tục đưa ra những lý do bất khả kháng như đang bận, đang đi công tác xa, đang họp....chưa lấy được hồ sơ và tiền về và hẹn tuần này sang tuần khác.

Do không am hiểu về pháp luật nên bạn em cũng không biết giải quyết tình huống đó như thế nào. Phải nói thêm, chị Lợi đó đúng là đang công tác tại Sở B và đây không phải trường hợp đầu tiên mà chị nhận chạy việc nhưng không được. Vậy việc làm như trên của chị L có bị coi là hành vi vi phạm pháp luật nhằm chiếm đoạt tài sản không ạ? Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Về hiệu lực giao dịch giữa bạn của bạn với bà L:

Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Giao dịch giữa bạn của bạn và bà L về việc giao 40 triệu đồng tiền đặt cọc là một giao dịch được thực hiện hoàn toàn do sự tự nguyện, thỏa thuận của các bên, tuy nhiên, việc “nhận tiền, chạy việc” lại là hành vi trái pháp luật, vậy nên giao dịch dân sự trên là giao dịch trái pháp luật. Giao dịch trên bị coi là vô hiệu vì nội dung và mục đích của giao dịch vi phạm điều cấm của pháp luật. Theo đó, hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu sẽ được thực hiện theo như Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015. Theo đó, khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên phải trả lại cho nhau những gì đã nhận, bạn hoàn toàn có quyền đòi lại số tiền nói trên. Để đảm bảo quyền lợi của mình, bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân quận/huyện nơi bà Lợi đang cư trú để yêu cầu giải quyết.

Ngoài ra, hành vi của bà L còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ”

Trong trường hợp bà L trên thực tế không có khả năng tìm được việc cho bạn của bạn mà chỉ đưa ra những thông tin gian dối, giả tạo như hứa hẹn, cam kết, khẳng định… nhằm mục đích để bạn đưa tiền cho rồi họ chiếm đoạt tiền của bạn thì hành vi đó đã có dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Trường hợp bạn của bạn nếu biết rõ người đó có chức vụ quyền hạn và đưa khoản tiền cho người đó với mục đích là thực hiện hoặc không thực hiện vì lợi ích của bạn thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đưa hối lộ (Điều 364 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017). Người có chức vụ quyền hạn đã nhận tiền của bạn và lợi dụng chức vụ quyền hạn thực hiện công việc vì lợi ích của bạn thì cấu thành tội Nhận hối lộ (Điều 354 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017).