Câu hỏi: Cho tôi hỏi về việc bồi thường thiệt hại và thủ tục làm đơn khiếu nại ra tòa Công an kết luận anh trai tôi tử vong là do lỗi của anh tôi. Tối ngày 21/6, anh tôi điều khiển xe môtô đến chỗ làm (trong người có hơi men), trên đường đi lại đâm vào xe tải đang đi ngược chiều, làm anh tôi tử vọng tại chỗ. Anh trai tôi 30 tuổi, chưa có gia đình. Dù lỗi vô ý hay cố ý gây ra cái chết của anh tôi thì nhà xe cũng phải có trách nhiệm bồi thường phải không ạ?

Gia đình tôi có đề nghị nhà xe bồi thường chỉ tiền mai táng và tiền xây mộ cho anh tôi, với số tiền: 50 triệu đồng (gia đình tôi sẽ cung cấp chứng từ đầy đủ). Nhưng nhà xe họ nói chỉ bồi thường 25 triệu, gia đình tôi không nhận.

Kính thưa đoàn luật sư! Gia đình tôi yêu cầu họ bồi thường vậy có đúng không ạ? Nếu nhà xe không bồi thường như số tiền gia đình tôi yêu cầu, thì gia đình tôi khởi kiện ra tòa án huyện được không? Nếu làm thủ tục ra tòa thì hồ sơ gồm những gì ạ? Mức bồi thường theo như quy định thế nào ạ? Trên đây là câu hỏi của tôi, rất mong đoàn luật sư trả lời giúp. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: “1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Như vậy, căn cứ tình huống bạn nêu và quy định của pháp luật, nếu người lái xe không có lỗi trong việc xảy ra tai nạn mà lỗi thuộc về anh trai bạn (theo kết luận của cơ quan công an) thì người lái xe tải không có nghĩa vụ bồi thường trong trường hợp này. Trên thực tế, người lái xe tải bồi thường trong trường hợp này chỉ mang tính chất hỗ trợ, tự nguyện. Hai bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường hợp lý.

Trong trường hợp người lái xe tải cũng có lỗi thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm được xác định theo Điều 591 Bộ luật dân sự 2015 quy định thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm như sau:

“1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Như vậy, nếu người lái xe tải trong tình huống bạn nếu có lỗi (cố ý hoặc vô ý) thì phải bồi thường các khoản như sau:

- Chi phí hợp lý cho việc mai táng bao gồm: các khoản tiền mua quan tài, các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất hoặc hoả táng nạn nhân theo thông lệ chung. Không giải quyết yêu cầu bồi thường chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ, bốc mộ..;

- Một khoản tiền bù đắp về mặt tinh thần.

Do pháp luật không có quy định cụ thể về mức tiền được coi là hợp lý cho việc mai táng nên khi bồi thường thì do các bên tự thỏa thuận, và khi Tòa án giải quyết sẽ xác định theo thông lệ chung.

Bên cạnh chi phí mai táng, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của anh bạn còn được bồi thường một khoản tiền bù đắp tổn thất tinh thần do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì được tính bằng 100 lần mức lương cơ sở tại thời điểm có thiệt hại, tức là 130.000.000 đồng (Từ 01/07/2017 đến 30/ 6/2018 mức lương cơ sở là 1.300.000 đồng)

Mức bồi thường hoàn toàn do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Hồ sơ khởi kiện bao gồm:

- Đơn khởi kiện theo mẫu;

- Giấy báo tử; hóa đơn, giấy tờ về chi phí mai táng; giấy tờ của cơ quan công an liên quan đến vụ việc; …

- Chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu (chứng thực) của người khởi kiện;

- Bản kê các tài liệu nộp kèm theo đơn khởi kiện.

Trân trọng