Câu hỏi: Thưa luật sư, cho cháu hỏi về Tranh chấp di sản thừa kế đã hết thời hiệu khởi kiện như sau: Năm 2005, trước khi ông nội cháu mất, ông có lập một bản di chúc trong đó có ghi rõ tài sản chia 3 mảnh đất cho 3 người con trai( ông cháu có 5 người con, 3 trai, 2 gái, trong đó có bố cháu là người con trai thứ 2). Trong bản di chúc đó đầy đủ tất cả mọi người đều đồng ý và có chữ kí của người làm chứng ( nhưng người làm chứng đã mất vào năm 2014).

Hiện tại, bố cháu đã cầm sổ đỏ của mảnh đất nhưng chưa sang tên sổ đỏ và bản di chúc ( mảnh đất nhà cháu đang ở hiện tại là do bố mẹ cháu tự mua riêng và đã đứng tên) và đang cho thuê 1 năm nay. Nhưng bác cả lại muốn miếng đất mà ông nội chia cho bố cháu chia ra làm 5 phần chia đều cho 5 người con của ông nội và liên tục gây khó dễ chia lại mảnh đất đó. Vậy trong trường hợp này thì bố cháu liệu có thể sang tên sổ đỏ hợp pháp không ạ? Thủ tục để sang tên như thế nào? Cháu xin cảm ơn ạ

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đến bộ phận tư vấn - Công ty Luật Minh Gia. Với câu hỏi của bạn công ty chúng tôi xin được tư vấn như sau:

Trước tiên bạn nên khuyên bố bạn và bác cả ngồi lại với nhau để thỏa thuận giải quyết, việc xảy ra tranh chấp trong gia đình về di sản thừa kế là điều không ai muốn.

Còn sự việc không thể thỏa thuận được thì chúng tôi xin được tư vấn giải quyết như sau:

Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về thời hiệu thừa kế như sau:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

…

Đồng thời, công văn số 01/GĐ-TANDTC có quy định như sau:

Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thời hiệu thừa kế để thụ lý, giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp về thừa kế tài sản”. Theo đó, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản kể từ thời điểm mở thừa kế.

Đối với trường hợp thừa kế mở trước ngày 10-9-1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế, cụ thể là: thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày 10-9-1990.

Theo quy định trên thì thời hiệu khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế là 30 năm kể từ năm 1990. Đến thời điểm hiện tại (2018) được xác định là 28 năm kể từ thời điểm mở thừa kế nên vẫn còn thời hiệu để bố bạn yêu cầu Tòa án phân chia di sản thừa kế mà ông nội bạn để lại.

Vì vậy, để bảo về quyền lợi của mình bố bạn có thể gửi đơn yêu cầu phân chia di sản thừa kế đến Tòa án để yêu cầu được giải quyết, trong trường hợp di chúc mà ông bạn để lại là di chúc hợp pháp thì di sản sẽ được phân chia theo di chúc.

Điều kiện để một bản di chúc được coi là hợp pháp được quy định tại Điều 630 như sau:

Điều 630. Di chúc hợp pháp

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

…

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này

Do vậy, nếu di chúc ông bạn để lại được coi là đủ điều kiện để công nhận giá trị pháp lý theo quy định trên thì Tòa án sẽ phân chia di sản dựa theo di chúc đó và quyền lợi của bố bạn với mảnh đất này sẽ được bảo vệ