Câu hỏi: Luật sư tư vấn về căn cứ xác định tài sản chung của hai người khi chưa đăng ký kết hôn? Xác định tài sản chung của hai người chưa đăng ký kết hôn như thế nào? Hồ sơ, thủ tục yêu cầu xác định tài sản chung. Cần hiểu rõ về quy định hình thành và phân chia tài sản chung của hai người không có quan hệ hôn nhân để tránh xảy ra tranh chấp về tài sản.

1. Tư vấn về xác định tài sản chung khi chưa đăng ký kết hôn

Hiện nay có rất nhiều trường hợp những đôi nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng không đăng ký kết hôn, trong quá trình chung sống có phát sinh tài sản chung nhưng khi chấm dứt quan hệ thì không biết hướng xác định và xử lý phần tài sản chung này như thế nào? Để xác định tài sản chung của hai người không có quan hệ hôn nhân, bạn có thể liên hệ tới Luật Minh Gia, luật sư sẽ hướng dẫn tư vấn cho bạn về các vấn đề như sau:

- Xác định quan hệ chung sống với nhau như vợ chồng không đăng ký kết hôn;

- Căn cứ xác định tài sản chung, tài sản riêng của hai người chung sống không đăng ký kết hôn;

- Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp về tài sản của hai người chung sống không đăng ký kết hôn.

Để liên hệ với chúng tôi và yêu cầu tư vấn, bạn vui lòng gửi câu hỏi hoặc
Gọi:
1900.6169
, bên cạnh đó bạn có thể tìm hiểu thêm tại một số tình huống tư vấn sau đây:

2. Căn cứ xác định tài sản chung khi chưa đăng ký kết hôn.

Hỏi:
Cho tôi được hỏi gia dinh anh tôi có mâu thuẫn dẫn đến quyết định ly hôn, hai người có đám cưới thực tế năm 2007 nhung đến năm 2010 mới đk kết hôn. Họ có 04 con chung sinh năm 2008, 2009, 2015 và 2016; hai người mua đất năm 2008 và anh tôi mượn tiền xay nhà va hợp thức hoá chỉ co vợ đứng tên một mình năm 2009, nay ly hôn có xảy ra tranh chấp thì tài sản là căn nhà này có được xem là tài sản chung và chia đôi theo quy định pháp luật cho hai người không? Xin cảm ơn đã tư vấn.

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại khoản 2, điều 9, Luật hôn nhân và gia đình 2014 về việc đăng ký kết hôn như sau:

“....
Đăng ký kết hôn

Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch.

Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý.

2. Vợ chồng đã ly hôn muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng thì phải đăng ký kết hôn
.”

Theo quy định của pháp luật, việc xác định tài sản chung hay tài sản riêng của vợ chồng chỉ được áp dụng trong thời kì hôn nhân, tức là kể từ khi có đăng kí kết hôn hợp pháp theo quy định. Theo như bạn cung cấp, hai người có đám cưới thực tế năm 2007 nhưng đến năm 2010 mới đăng kí kết hôn, nên việc phân chia tài sản của anh chị từ năm 2007 đến 2010 (trước khi có đăng kí kết hôn) sẽ áp dụng quy định tại điều 16, Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“
Giải quyết quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

1. Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập.
”

Trong trường hợp này, anh chị mua đất và xây nhà, nhưng khi đứng tên trên  giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chỉ có vợ anh, thì khi xảy ra tranh chấp sẽ căn cứ theo thỏa thuận của hai bên, không thể xem là tài sản chung và chia đôi theo quy định pháp luật

Đồng thời, nếu muốn giải quyết quyền lợi cho anh đối với căn nhà đó, anh phải chứng minh, đưa ra các chứng cứ, giấy tờ kèm theo để xác định đó là tài sản chung của hai anh chị trong thời gian chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn. Khi đó, nếu chứng minh được căn nhà đó là tài sản chung của anh chị thì việc chia tài sản là căn nhà đó sẽ được thực hiện theo quy định của BLDS 2015:

“
Điều 219. Chia tài sản thuộc sở hữu chung

1. Trường hợp sở hữu chung có thể phân chia thì mỗi chủ sở hữu chung đều có quyền yêu cầu chia tài sản chung; nếu tình trạng sở hữu chung phải được duy trì trong một thời hạn theo thỏa thuận của các chủ sở hữu chung hoặc theo quy định của luật thì mỗi chủ sở hữu chung chỉ có quyền yêu cầu chia tài sản chung khi hết thời hạn đó; khi tài sản chung không thể chia được bằng hiện vật thì chủ sở hữu chung có yêu cầu chia có quyền bán phần quyền sở hữu của mình, trừ trường hợp các chủ sở hữu chung có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp có người yêu cầu một người trong số các chủ sở hữu chung thực hiện nghĩa vụ thanh toán và chủ sở hữu chung đó không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ để thanh toán thì người yêu cầu có quyền yêu cầu chia tài sản chung và tham gia vào việc chia tài sản chung, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu không thể chia phần quyền sở hữu bằng hiện vật hoặc việc chia này bị các chủ sở hữu chung còn lại phản đối thì người có quyền có quyền yêu cầu người có nghĩa vụ bán phần quyền sở hữu của mình để thực hiện nghĩa vụ thanh toán
.”

Vậy nên, mặc dù tại thời điểm xác lập quyền sử dụng đất anh chị chưa có đăng ký kết hôn nhưng các bên chứng minh được công sức đóng góp vào việc tạo lập khối tài sản này thì sau khi ly hôn vẫn có căn cứ xác định là tài sản chung và có quyền yêu cầu chia tài sản theo quy định.

Trân trọng.

Phòng luật sư tư vấn - Công ty Luật Minh Gia.