Câu hỏi: Em có một số vấn đề thắc mắc liên quan tới vụ việc tai nạn giao thông rất mong được Anh/ Chị tư vấn giùm với ạ. Sự việc xảy ra vào hôm sáng 28/1/2016 vào lúc khoảng 3h sáng em trai em sau khi chở bạn ra bến xe về quê và quay trở về chỗ ở thì bị một xe tải chạy ngược chiều tông phải nên đã tử vong.

Trả lời: Tuy nhiên, việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội theo quy định tại Điều 202 Bộ luật hình sự thì cần phải xem xét có hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà hành vi vi phạm đó phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả thì việc cố ý không cứu giúp người bị tai nạn khi có điều kiện sẽ bị truy cứu theo Khoản 2 Điều 202 BLHS.

Và Điểm a Khoản 1 Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2016):

“Điều 360. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

1. Người nào có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao thuộc một trong các trường hợp sau đây, trừ trường hợp quy định tại các điều 179, 308 và 376 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm:

a)
Làm chết 01 người
hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên;”

Thứ hai, gia đình bạn sẽ được những khoản bồi thường sau khi có kết luận giám định của cơ quan công an.

Trường hợp tai nạn xảy ra hoàn toàn do lỗi của lái xe (lái xe quá tốc độ, sai làn đường quy định, ...)
Theo điều 610 Bộ luật dân sự 2005 thì bên lái xe phải bồi thường như sau:
- Chi phí hợp lý cho việc mai táng bao gồm những khoản phí sau: các khoản tiền mua quan tài, các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất hoặc hỏa táng nạn nhân theo thông lệ chung. Không chấp nhận yêu cầu bồi thường chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ, bốc mộ...
- Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng gồm những đối tượng sau theo điểm b tiểu mục 2.3 mục 2 Phần II Nghị quyết 03/2006/NĐ-HĐTP: :
+) Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình và được chồng hoặc vợ là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng;
+) Con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà cha, mẹ là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng;
+) Cha, mẹ là người không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà con là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;
…

Chỉ xem xét khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng, nếu trước khi tính mạng bị xâm phạm người bị thiệt hại thực tế đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Những người đang được người bị thiệt hại cấp dưỡng được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng tương ứng đó. Đối với những người mà người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng nhưng sau khi người bị thiệt hại bị xâm phạm tính mạng, thì những người này được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng hợp lý phù hợp với thu nhập và khả năng thực tế của người phải bồi thường, nhu cầu thiết yếu của người được bồi thường.
- Một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa
không quá sáu mươi tháng lương tối thiểu
do Nhà nước quy định.
Trường hợp khi xảy ra tai nạn người bị thiệt hại có lỗi:
Theo điều 617 BLDS 2005 quy định: Khi người bị thiệt hại cũng có lỗi trong việc gây thiệt hại thì người gây thiệt hại chỉ phải bồi thường phần thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình; nếu thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì người gây thiệt hại không phải bồi thường.
Như vậy, nếu em trai bạn cũng có lỗi trong việc xảy ra tai nạn (chạy quá tốc độ, sai làn đường) thì bên lái xe chỉ phải bồi thường phần thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình. Trường hợp em trai bạn hoàn toàn có lỗi thì bên nhà xe sẽ không phải bồi thường.
Trường hợp tai nạn xảy ra do nguồn nguy hiểm cao độ (xe hỏng phanh, nổ lốp xe gây mất lái, ...)
Về nguyên tắc chung chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng hợp pháp nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra cả khi không có lỗi (trừ trường hợp em trai bạn cố ý gây tai nạn hoặc trong tình thế bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết) theo khoản 3 điều 623 BLDS 2005:
Chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ các trường hợp sau đây:

a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;