Câu hỏi: Tôi hiện đang là viên chức kế toán trường tiểu học, có con trai đầu năm nay 13 tuổi, con gái 6 tuổi. Tôi không được may mắn lắm khi con trai đầu bị bệnh não chậm phát triển. Dù biết là con bị bệnh ảnh hưởng lớn đền công việc học cũng như sinh hoạt hằng ngày, nhưng chúng tôi nghĩ vì sợ ảnh hưởng tương lai sau này của con nên chứng tôi không làm giấy tờ chứng nhận là cháu bị khuyết tật. Nguyện vọng của 2 vợ chồng chúng tôi là muốn sinh thêm cháu nữa để sau này anh em chúng nó nâng đỡ lẫn nhau. Vì là viên chức nhà nước tôi đắn đo mãi trong suốt những năm qua. Vì sợ tuổi ngày 1 lớn khó khăn trong việc sinh đẻ. Tôi viết những dòng này gữi đến anh/chị tư vẫn giúp tôi với ạ. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Hiện nay bạn đang là viên chức của trường tiểu học, nếu như bạn là Đảng viên thì việc sinh con thứ 3 có thể bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách do vi phạm chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình theo quy định tại Điều 27 Quyết định số 102- QĐ/TW như sau:

"
Điều 27. Vi phạm quy định về chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình

1- Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng hoặc vi phạm trong trường hợp sinh con thứ ba (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác) thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách:

a) Cản trở, cưỡng bức thực hiện kế hoạch hóa gia đình; tham gia các hoạt động xét nghiệm, chuẩn đoán để xác định giới tính thai nhi trái quy định.

b) Khai báo hoặc xin xác nhận, giám định không trung thực về tình trạng sức khỏe của vợ (chồng), con để thực hiện không đúng quy định hoặc để trốn tránh không bị xử lý do vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình."

Tuy nhiên theo quy định tại Điều 27 Hướng dẫn 04/HD-UBKTTW năm 2017 thì các trường hợp không được coi là vi phạm về chính sách dân số, kế hoạch gia đình bao gồm:

"Điều 27. Vi phạm quy định về chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình

* Trường hợp không vi phạm về chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình, gồm:

- Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu cả hai hoặc một trong hai người thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc thuộc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân (tỷ lệ sinh nhỏ hơn hoặc bằng tỷ lệ chết) theo công bố chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

- Cặp vợ chồng sinh lần thứ nhất mà sinh ba con trở lên.

- Cặp vợ chồng đã có một con đẻ, sinh lần thứ hai mà sinh hai con trở lên.

- Cặp vợ chồng sinh lần thứ ba trở lên, nếu tại thời điểm sinh chỉ có một con đẻ còn sống, kể cả con đẻ đã cho làm con nuôi.

- Cặp vợ chồng sinh con lần thứ ba, nếu đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không mang tính di truyền, đã được Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh hoặc cấp Trung ương xác nhận.

- Cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ): sinh một con hoặc hai con, nếu một trong hai người đã có con riêng (con đẻ); sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh, nếu cả hai người đã có con riêng (con đẻ). Quy định này không áp dụng cho trường hợp hai người đã từng có hai con chung trở lên và các con hiện đang còn sống.

* Trường hợp sinh con thứ ba do mang thai ngoài ý muốn, nếu thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ người mẹ (có xác nhận của bệnh viện cấp huyện và tương đương trở lên) thì thôi không xem xét, xử lý kỷ luật."

Do đó, trong trường hợp bạn là Đảng viên mà sinh con thứ ba nhưng nếu người con đầu của bạn xác định là bị dị tất hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không mang tính di truyền và đã được Hội đồng giám định y khoa cáp tính ( hoặc TW) xác nhận thì bạn sẽ không vi phạm chính sách dân số. Hiện nay, bạn vẫn có thể đưa con đi giám định.

Trường hợp bạn không phải Đảng viên thì bạn cần xem xét Nội quy của đơn vị bạn đang công tác để xác định hình thức kỷ luật ( nếu có) khi sinh con thứ ba.

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn Lao động - Công ty Luật Minh Gia