Câu hỏi: Luật sư tư vấn về phương hướng giải quyết đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Em chào anh chị.Em là một tác giả viết truyện trực tuyến.Vừa qua truyện của em đã bị một bạn tác giả khác sao chép một cách công khai và được bạn ấy tự nhận là truyện do bạn ấy sáng tác.Trước khi em phát hiện thì một số độc giả của em đã thông báo cho em đồng thời xảy ra tranh chấp trên Facebook với bạn tác giả đó, sau một hồi tranh chấp thì toàn bộ độc giả của em đã bị bạn ấy block, xóa comment. Độc giả của em chỉ kịp chụp ba ảnh màn hình (một là tác phẩm do em viết tháng 10/2016, còn lại là tác phẩm bạn ấy mang đi sao chép) làm bằng chứng bạn ấy đã sao chép truyện của em. Em có liên hệ với bạn ấy yêu cầu xử lý riêng thì bạn ấy không chấp nhận. Các tác phẩm của em đơn thuần chỉ viết online trên mạng, chưa hề có đăng ký gì về bản quyền hay được một nhà xuất bản nào mua lại.Vậy em có thể hỏi về hành vi sao chép trên không ạ? Em nên làm thế nào với hành vi trên của bạn ấy? Mong hồi âm từ anh chị, em xin cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, khi chưa đăng ký bản quyền tác giả thì bạn vẫn được bảo hộ đối với tác phẩm của mình.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật sở hữu trí tuệ 2005 quy định như sau:

“Điều 6. Căn cứ phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ

1.Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký.”

Như vậy, căn cứ vào quy định nêu trên quyền tác giả được phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, đã công bố hay chưa, đã đăng ký hay chưa đăng ký. Tuy nhiên, bạn cần xác định tác phẩm của bạn đã được thể hiện dưới hình thức vật chất nào hay chưa, trong trường hợp đã được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định thì việc người kia đã lấy tác phẩm của bạn để đưa vào vị trí của tác giả là đã xâm phạm quyền tác giả. Bởi vì, tác phẩm được bảo hộ kể từ khi được thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định.

Thứ hai, về hành vi xâm phạm quyền tác giả ở đây chính là  chiếm đoạt quyền tác giả.

Khoản 1 Điều 28 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 như sau:

“Điều 28. Hành vi xâm phạm quyền tác giả

1.Chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học...”

Quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản.

Điều 19 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định như sau:

“Điều 19. Quyền nhân thân

Quyền nhân thân bao gồm các quyền sau đây:

1. Đặt tên cho tác phẩm;

2. Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;

3. Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;

4. Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.”

Việc người kia lấy tác phẩm của bạn để đứng tên họ là đã xâm phạm quyền nhân thân của bạn. Cụ thể xâm phạm việc đứng tên thật khi tác phẩm được sử dụng. Lúc này, bạn có thể làm đơn khởi kiện gửi đến Tòa án nhân dân nơi người đó cư trú để yêu cầu giải quyết.