Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Anh tôi là phó chủ tịch UBND của một xã, có một người lúc đó làm Trưởng công an xã, đã cấu kết với đối tượng khác làm giả hộ khẩu để lợi dụng trốn thuế khi nhập khẩu ô tô về nước. Anh tôi có kí 1 số giấy tờ do hắn khai khống (8 hộ khẩu), nhưng do sơ xuất + tin tưởng nhân viên nên không kiểm tra, khảo sát (tôi xin cam đoan anh tôi không hề có ý định phạm tội và hưởng lợi từ việc này).

Khi vụ việc bị phát hiện cơ quan điều tra có tạm giữ anh tôi về tội Làm giả giấy tờ, con dấu, đến phiên toà, anh tôi bị tuyên 3 năm 6 tháng vì tội danh này. Tôi mong luật sư tư vấn giúp tôi là ở trường hợp này anh tôi đã mắc tội gì, phải chịu án như thế nào và án xử như vậy của toà có đúng hay không ? Xin chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời: Do thông tin bạn cung cấp không đầy đủ, rõ ràng về hành vi của anh trai mình, việc ký tên vào những giấy tờ do những đối tượng trên cung cấp được xác định là những giấy tờ gì, có nằm trong phạm vi chức vụ, quyền hạn của mình hay nhân danh cơ quan, giả mạo chữ ký...nên không đưa ra hướng tư vấn chính xác cho bạn được. Theo đó, để nhận được hướng tư vấn cụ thể thì yêu cầu bạn cung cấp, bổ sung thông tin liên quan.

Tuy nhiên trong trường hợp việc anh trai ký tên vào những giấy tờ trên nhằm mục đích làm cấp giấy tờ giả hoặc không trong phạm vi quyền hạn của mình mà vẫn tiến hành giả mạo chữ ký của người có chức vụ nhưng phải vì vụ lợi (lỗi cố ý trực tiếp) thì có khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giả mạo trong công tác; còn nếu việc làm của anh trai bạn không nhằm mục đích vụ lợi và cũng không hề biết rằng giấy tờ trên là không phù hợp (có thể không nằm trong phạm vi nghĩa vụ của mình phải biết nội dung trong đó...) thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh này. Cụ thể, Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017:

“Điều 359.
Tội giả mạo trong công tác

1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu;

b) Làm, cấp giấy tờ giả;

c) Giả mạo chữ ký của người có chức vụ, quyền hạn.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Người phạm tội là người có trách nhiệm lập hoặc cấp các giấy tờ, tài liệu;

c) Làm, cấp giấy tờ giả với số lượng từ 02 giấy tờ giả đến 05 giấy tờ giả...”

Đối với tội danh làm giả con dấu của cơ quan tổ chức mà Tòa án áp dụng đối với anh bạn thì Điều 341 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi năm 2017 quy định:

“Điều 341.
Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức
;
tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức

1. Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Làm từ 02 con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác đến 05 con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác;...”

Như vậy, một người chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh này khi thực hiện hành vi làm giả giấy tờ với mục đích nhằm lừa dối cơ quan, tổ chức hoặc công dân.

Trân trọng

CV P.Gái - Công ty Luật Minh Gia