Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp chia di sản thừa kế khi người để lại di sản (bố mẹ chồng) chỉ muốn để lại tài sản cho con trai và con gái, không cho cháu nội. Nội dung cụ thể như sau:

Bố mẹ chồng tôi có 2 người con, 1 trai và 1 gái. Người con gái đã lấy chồng có 2 con trai hiện ở nhà chồng (có 2 nhà riêng). Còn vợ chồng tôi có 1 con trai, 1 con gái sống cùng nhà với bố mẹ chồng (trong căn nhà của bố mẹ chồng). Vậy tôi muốn hỏi, căn nhà hiện nay của bố mẹ chồng tôi sau này khi chia tài sản thì theo luật con trai tôi có được tính như một người thừa kế cùng hàng với chồng tôi và cô em chồng hay không? Vì bố chồng tôi chỉ muốn chia đôi (cho con trai và con gái mỗi người một nửa), hoàn toàn không có ý định tính phần cho cháu nội. Như vậy có đúng luật không ạ, thưa Luật sư? Hiện nay, con trai tôi đã lập gia đình và có một con gái (2 tháng tuổi), bên nhà bố mẹ vợ cháu thì chỉ có 2 con gái. Bố chồng tôi chỉ muốn con trai tôi chuyển hộ khẩu sang nhà vợ với mục đích không chia phần thừa kế cho cháu nội. Xin hỏi, nếu con trai tôi chuyển hộ khẩu sang nhà vợ thì có ảnh hưởng gì tới phân chia tài sản sau này không ạ? Mong sớm nhận được hồi âm của Luật sư. Xin chân thành cảm ơn ạ.

Trả lời: Nếu tại thời điểm còn sống mà bố mẹ chồng bạn muốn tặng cho đất cho con cháu thì tài sản được chia theo ý chí của bố mẹ, pháp luật hiện nay không quy định việc tặng cho con cháu hay tặng cho tài sản của mình cho người khác thì phải tặng cho theo tỷ lệ như thế nào.

Sau khi bố mẹ đã mất thì phát sinh quyền hưởng di sản thừa kế, nếu bố mẹ để lại di chúc hợp pháp thì chia di sản theo di chúc. Nếu di chúc không hợp pháp hoặc bố mẹ không để lại di chúc thì di sản được chia theo quy định của pháp luật theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 về người thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Trường hợp bố mẹ chồng bạn mất thì bạn cần xác định cụ thể chia di sản theo di chúc hay theo quy định của pháp luật. Nếu chia theo quy định của pháp luật thì cần xác định những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, những người này sẽ được hưởng di sản bằng nhau trừ trường hợp không được hưởng di sản (Điều 621 Bộ luật dân sự năm 2015). Con của bạn không phải là người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bố mẹ chồng bạn và chỉ được hưởng di sản thừa kế thế vị (Điều 652 Bộ luật dân sự năm 2015) khi chồng bạn mất trước thời điểm bố mẹ chồng bạn mất. Việc chuyển hộ khẩu không ảnh hưởng đến quyền hưởng di sản thừa kế.