Câu hỏi: Gia đình chúng tôi có khai hoang một mảnh đất diện tích khoảng 1,5h vào năm 2009. Đến năm 2012 thì xã co thu hồi làm đất quốc phòng nhưng lúc đi nhận đền bù thì họ cho biết đất nhà chúng tôi không có trong bản đồ bị thu hồi. Đến cuối năm 2015 bên quốc phòng múc ranh thì chúng tôi mới biết đất mình nằm trong đất quốc phòng.

Nội dung cần tư vấn:
Lúc không có đất để làm chúng tôi có đi dọn để trồng nhưng bộ đội không cho làm nữa vì đây là đất là đất quốc phòng.chúng tôi hỏi vậy tại sao gia đình tôi không nhận đuơc đền bù, họ bảo về hỏi xã. Nhưng xã nói rằng từ năm 2012 đến giờ họ không giải quyết đuợc. Rồi gia đình tôi có quay laị xin bộ đội cho trồng vụ bắp nữa để trả nợ nhưng họ dứt khoát không cho làm.còn phía chúng tôi cũng không biết thế nào là đúng sai rồi cũng nghĩ họ làm vậy là đúng gia đình tuy ôm nợ cũng không làm nữa, mà bây giờ bộ đội laị cho nhà khác vào để trồng bắp mà phiá chúng tôi mất đất xin không đuợc làm dù chỉ một vụ thôi?vậy rất mong đuợc sự hợp tác của luật sư và xin đuợc sự giải đáp những thắc mắc của chúng tôi?

Trả lời: Thứ nhất, về thẩm quyền thu hồi đất

Căn cứ theo quy định tại Điều 66 Luật Đất đai 2013:

"
Điều 66.
Thẩm quyền thu hồi đất

1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều này;

b) Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.

2. Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;

b) Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

3. Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất."

Theo quy định trên, trong trường hợp này, Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất của gia đình bạn. Do đó, việc Ủy ban nhân dân cấp xã thu hồi đất của gia đình bạn là sai thẩm quyền.

Thứ hai, về việc hưởng bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

Khoản 4 Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định:

"Điều 22.
Việc xử lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 01 tháng 7 năm 2014

...

4. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang mà đất đó phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền duyệt, không có tranh chấp thì được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất theo hạn mức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định; nếu vượt hạn mức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định thì diện tích vượt hạn mức phải chuyển sang thuê."

Theo thông tin bạn cung cấp, gia đình bạn có khai hoang một mảnh đất có diện tích khoản 1,5ha vào năm 2009, vẫn được sử dụng đất năm 2015 và không có tranh chấp. Do đó, diện tích đất mà gia đình bạn khai hoang từ năm 2009 thuộc trường hợp đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Đồng thời, theo quy định tại khoản 1 Điều 75 Luật Đất đai 2013:

"Điều 75.
Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận)
hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

..."

Như vậy, theo quy định trên, diện tích đất mà gia đình bạn khai hoang từ năm 2009 khi có quyết định thu hồi đất vẫn đủ điều kiện được bồi thường, theo đó gia đình bạn sẽ được bồi thường về đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại theo quy định tại khoản 2 Điều 77 Luật Đất đai 2013.

Thứ ba, về hướng giải quyết

Việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất là trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Do đó, việc cơ quan nhà nước nhầm lẫn khi cho rằng đất của gia đình bạn không nằm trong bản đồ bị thu hồi dẫn đến việc bạn không được hưởng bồi thường là lỗi của cơ quan nhà nước. Việc cơ quan nhà nước không giải quyết việc bồi thường cho gia đình bạn khi gia đình bạn có yêu cầu và việc không cho gia đình bạn tiếp tục sử dụng mảnh đất bị thu hồi trong trường hợp mảnh đất đó chưa được sử dụng mà lại cho gia đình khác sử dụng là không đúng với quy định của pháp luật. Vì vậy, trong trường hợp này, bạn có thể làm đơn khiếu nại đến chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để bảo vệ quyền lợi của mình.