Câu hỏi: Gia đình tôi có 4 người đang sinh sống trên khu đất công do khu dân sư quản lí. Năm 1991 gia đình tôi làm nhà ở và sinh sống ổn định cho tới nay. Nay có quyết định thu hồi đất vậy gia đình tôi có được hỗ trợ về nhà ở hay không?

Kính thưa luật sư, xin luật sư cho tôi hỏi gia đình tôi co 4 người, hiện đang sống trên đất công do khu dân cư quản lý. Gia đình tôi đã sinh sống với mục đích làm nhà ở từ năm 1991 đến nay, trước đó đã có người ở trước nhà tôi 15 năm. Hiện nay khu dân cư có đề nghị xã thu hồi đất nhà tôi để giao lại cho chùa gần nhà tôi quản lý.Vậy tôi xin hỏi khi xã thu hồi thì gia đình tôi có được hỗ trợ gì về nhà ở không, vì đất nhà tôi ko làm dc sổ đỏ ko có giấy tờ gì. Nhưng chúng tôi không có chỗ ở khác nên vẫn chưa di dời. Nay xã trả lời chúng tôi không dc hỗ trợ gì. Nhưng chúng tôi ko có chỗ ở thì biết ở đâu. Vậy kính mong các luật sư trả lời giúp để chúng tôi biết hướng giải quyết.

Trả lời: -
Trường hợp thu hồi đất do lấn chiếm,
Điều 64  Luật đất đai năm 2013 quy định về thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai.

“
1. Các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai bao gồm:

a) sử dụng đất không đúng mục đích đã được nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi sử dụng đất không đúng mục đích mà tiếp tục vi phạm;

b) Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;

c) Đất được gioa, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền;

d) Đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của Luật này mà nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho;

đ) Đất được Nhà nước giao để quản lý mà để bị lấn chiếm;

e) Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm;

g) Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà không chấp hành;”

Theo thông tin bạn cung cấp, gia đình bạn đang xây dựng nhà ở từ năm 1991  trên đất công do khu dân cư quản lí. Và hiện nay, cơ quan có thẩm quyền quyết định thu hồi phần đất mà gia đình bạn đang sinh sống để giao lại cho người quản lí chùa sử dụng. Như vậy, trường hợp này, cơ quan có thẩm quyền tiến hành thu hồi đất do gia đình bạn lấn chiếm đất công.

Như vậy, gia đình bạn lấn chiếm đất công và đang sử dụng mảnh đất công này nên không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trường hợp của gia đình bạn không được bồi thường khi bị nhà nước thu hồi theo quy định tại điều 82 Luật đất đai năm 2013.

-
Thu hồi đất lấn chiếm thì không được bồi thường và hỗ trợ về nhà ở,
Điều 83
Luật đất đai năm 2013 quy định về  hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất như sau:

“
1. Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất:

a) Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ;

b) Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật.

2. Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm:

a) Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất;

b) Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông ngiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở;

c) Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở;

d) Hỗ trợ khác.

3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”

Theo quy định về nguyên tắc hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất thì sau khi được bồi thường về đất sẽ được nhà nước xem xét hỗ trợ.Tuy nhiên trường hợp của gia đình bạn, gia đình bạn lấn chiếm đất công, vi phạm pháp luật đất đai nên khi thu nhà nước thu hồi không được bồi thường về đất và nhà ở.

Như vậy, trong trường hợp này, việc cơ quan thu hồi đất trả lời gia đình bạn không được bồi thường là có căn cứ pháp luật.

Lưu ý:
Gia đình bạn có thể thỏa thuận với người quản lí chùa để có hướng giải quyết cụ thể và tự lên phương án di dời trả lại đất công cho cơ quan có thẩm quyền quản lí. Do bạn không đề cập tới mảnh đất công mà khu dân cư quản lí này là loại đất gì.Trường hợp  mảnh đất gia đình bạn đang sử dụng thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn thì khi bị thu hồi sẽ được hỗ trợ theo quy định tại Điều 24 Nghị định 47/2014.

Trân trọng
!