Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp đất khai hoang từ năm 1982 và có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và việc thu thập xác minh chứng cứ của Tòa án sau khi thụ lý vụ án.

Kính chào Luật sư! Em muốn nhờ Luật sư tư vấn hộ em " Tranh chấp quyền sử dụng đất".Gia đình có thửa đất tự khai hoang từ năm 1982 trồng cây hoa màu và sử dụng liên tục tới nay không có tranh chấp, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do vợ chồng tôi đứng tên.Nhưng năm 2016 có hộ gia đình khác ở làng kế bên sang đòi lại đất. Nói lô đất đó là của ông  để lại do ngày trước hỏi xin nên cho làm. Nhưng khi ông và bố của gia đình nhà Làng bên còn sống không thấy nói gi tới lô đất mà tôi đang canh tác. Giờ ông và bố đã chết tự dưng nhà làng kế bên sang đòi lấy đất. Hai bên lời qua tiếng lại không tìm được tiếng nói chung nên đã nhờ Ủy ban nhân dân xã giải quyết nhưng không thành, đã chuyển vụ việc lên Tòa án nhân dân huyện. Trong thời gian thụ lý và xác minh không thấy Tòa cử cán bộ xuống xác minh và lấy lời khai của các cá nhân có liên quan, mà chỉ gửi giấy triệu tập xuống mời họ lên Tòa án hỏi lấy lời khai. Vậy: Theo như quy định của Pháp luật thì Lô đất mà gia đình đang sử dụng có được Pháp Luật bảo vệ không ?. Tòa án thụ lý như vậy có đúng với trình tự thủ tục của Pháp luật không ?.

Trả lời: Thứ nhất, lô đất mà gia đình bạn đang sử dụng có được pháp luật bảo vệ không?

Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn đã sử dụng mảnh đất đó từ năm 1982 đến nay mà không có tranh chấp gì và căn cứ vào:

Điều 236 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu do chiếm hữu, được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật như sau:

“Người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với động sản, 30 năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Như vậy, mảnh đất này mặc dù được chiếm hữu không có căn cứ pháp luật tuy nhiên gia đình bạn đã chiếm hữu mảnh đất này 35 năm ngay tình, liên tục, công khai và đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì  quyền sử dụng mảnh đất đó thuộc sở hữu của gia đình bạn kể từ khi bắt đầu chiếm hữu. Và khi người đòi lại mảnh đất đó muốn đòi lại thì họ cũng phải đưa ra chứng cứ chứng minh quyền sở hữu của họ.

Thứ hai, Tòa án thụ lý vụ việc theo đúng trình tư, thủ tục không?

Căn cứ Điều 6 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định về Cung cấp chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự như sau:

“1. Đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, giao nộp chứng cứ cho Tòa án và chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện, yêu cầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có quyền và nghĩa vụ thu thập, cung cấp chứng cứ, chứng minh như đương sự.

2. Tòa án có trách nhiệm hỗ trợ đương sự trong việc thu thập chứng cứ và chỉ tiến hành thu thập, xác minh chứng cứ trong những trường hợp do Bộ luật này quy định.”

Như vậy, tromg giai đoạn thụ lý vụ án việc cung cấp chứng cứ và chứng minh cho yêu cầu của mình hợp pháp là nghĩa vụ của đương sự và việc thu thập, xác minh chứng cứ của Tòa án chỉ là việc hỗ trợ khi đương sự yêu cầu hay pháp luật có quy định khác. Như vậy việc Tòa án không cử cán bộ xuống để xác minh theo thông tin bạn cung cấp  không phải là cơ sở để khẳng định việc thực hiện của Tòa án là không đúng trình tự tố tụng.