Câu hỏi: Luật sư tư vấn về việc nhận cha con và đăng ký khai sinh cho con khi bố mẹ không đăng ký kết hôn. Nội dung tư vấn như sau:

Xin chào luật sư ! Vấn đề của em như sau mong luật sư tư vấn giúp em.em xin cám ơn ạ: Lúc em có quan hệ tình cảm với người phụ nữ này thì họ đã có chồng,và chồng đang đi tù.rồi người phụ nữ này làm đơn ly dị chồng (đơn phương vì chồng đang ở tù)...sau đó em có với cô ta một cháu trai(nay được 7 tháng tuổi ạ).khi cô ta đi làm giấy khai sinh cho cháu muốn cháu mang họ của em thì chính quyền không chấp nhận vì: thời gian mang thai đứa bé cô ấy với chồng vẩn chưa ly hôn(nhưng người chồng đang thụ án).nên về mặt pháp lý đứa bé vẩn là con của cô ấy với người chồng,và họ cha đứa bé trong đăng ký khai sinh là người chồng mà cô ta đã ly hôn chứ không thể là họ của em(trong khi em mới là cha thật sự của đứa bé). Như vậy có đúng không ạ? Bây giờ em muốn đăng ký khai sinh cho bé mang họ em và làm thủ tục nhận cha của bé thì thủ tục có phức tạp và mất nhiều thời gian không ạ??? Xin luật sư tư vấn,trả lời thư sớm giúp em với ạ.vì cháu bé vẩn chưa được đăng ký khai sinh vì em chưa biết phải bắt đầu từ đâu ạ.Em xin chân thành cám ơn luật sư đã quan tâm giúp đở !!!

Trả lời: Khoản 1 Điều 88 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về việc xác định cha, mẹ như sau:

“
1. Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.

Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.
”

Do đó, người phụ nữ kia (chị A) mang thai và sinh con với bạn nhưng vẫn trong thời kì hôn nhân với người chồng (anh B) nên theo quy định trên, con của chị A khi sinh ra được pháp luật công nhân  là con chung của vợ chồng chị A và anh B vì là con sinh ra trong thời kì hôn nhân.

Tuy nhiên, bạn muốn xác định là cha ruột của đứa trẻ thì bạn có thể khởi kiện ra Tòa để yêu cầu giải quyết theo quy định tại Khoản 1 Điều 89 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014:
“
Người không được nhận là cha, mẹ của một người có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó là con mình
”.

Khoản 4 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án:
“
Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ
”

Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ là một trong những tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án. Do vậy, khi bạn gửi đơn lên tòa án yêu cầu xác định cha cho con và được tòa thụ lí giải quyết vụ việc dân sự này.

Tuy nhiên, để được công nhận cha con thì bạn cần phải có chứng cứ chứng minh theo quy định tại Điều 11 Thông tư số 15/2015/TT-BTP:

“
Chứng cứ để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định tại khoản 1 Điều 25 và khoản 1 Điều 44 của Luật hộ tịch gồm một trong các giấy tờ, tài liệu sau đây:

1. Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con.

2. Trường hợp không có văn bản quy định tại khoản 1 Điều này thì phải có thư từ, phim ảnh, băng, đĩa, đồ dùng, vật dụng khác chứng minh mối quan hệ cha con, quan hệ mẹ con và văn bản cam đoan của cha, mẹ về việc trẻ em là con chung của hai người, có ít nhất hai người thân thích của cha, mẹ làm chứng.

Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm giải thích rõ trách nhiệm, hệ quả pháp lý của việc cam đoan, làm chứng không đúng sự thật.

Cơ quan đăng ký hộ tịch từ chối giải quyết theo quy định tại Điều 5 của Thông tư này hoặc hủy bỏ kết quả đăng ký hộ tịch, nếu có cơ sở xác định nội dung cam đoan, làm chứng không đúng sự thật.
”

Kết luận: quyết định của UBND xã là có căn cứ, vụ việc có tranh chấp xác định cha, mẹ cho con nên không làm theo thủ tục thông thường mà phải có bản án quyết định của Tòa án có hiệu lực. Dựa trên quyết định bản án của Tòa án thì bạn có thể làm thủ tục đăng kí khai sinh cho cháu bé.