Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp làm thêm giờ vào ngày nghỉ hàng tuần và thắc mắc có phải làm bù khi ngừng việc hay không. Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

1. Theo thỏa ước lao động tập thể của công ty có quy định về số ngày công làm việc trong tháng và mỗi tháng được nghỉ 4 ngày/tháng nếu tháng đó có 4 ngày chủ nhật, 5 ngày/tháng nếu tháng đó có 5 ngày chủ nhật . Trong quá trình sản xuất do máy bị hư hỏng đột xuất công ty cho người lao động (NLĐ)  được nghỉ để sửa máy hoặc công ty cho nghỉ vì lý do khác mà không có thông bao sẽ làm bù công vào ngày khác. Khi máy hoạt động trở lại công ty cho NLĐ đi làm ngày chủ nhật không có thông báo sẽ làm bù công cho những ngày nghỉ do máy hư hoặc nghỉ vì lý do khác. Đến cuối tháng tổng kết công do không làm đủ công trong tháng ( 25 , 26 ,27 ngày công tùy theo tháng và có bao nhiêu ngày Chủ nhật trong tháng) thì công ty lại lấy những ngày công chủ nhật bù qua những ngày nghỉ do máy hư hay những ngày công ty cho nghỉ vì lý do khác. Công ty tính công như vậy là đúng hay sai ? Những ngày nghỉ đó và ngày chủ nhật thì được tính công như thế nào ?

2 . Công ty ra thông báo lịch nghỉ  tết âm lịch từ ngày 11/2/2018 - 20/2/2018 ( 26 tết - mùng 5 tết) . Do nhu cầu sản xuất theo chỉ đạo của  ban giám đốc thì có đưa lịch làm việc ngày 4/2/2018 ( ngày chủ nhật)  để bù công cho ngày 12/2/2018 ( 27 tết) theo như em thông báo trước đó thì ngày 27 tết đã được thông báo cho nghỉ  tết. Công ty làm vậy là đúng hay sai ? Ngày công chủ nhật đó thì em được tính như thế nào? Mong luật sư giải đáp giúp em.

Trả lời: Thứ nhất
, theo quy định của pháp luật lao động trường hợp vì một lý do nào đó mà phải ngừng việc thì nguyên tắc trả lương được ghi nhận tại điều 98 Bộ luật lao động năm 2012 như sau:

Điều 98. Tiền lương ngừng việc

Trong trường hợp phải ngừng việc, người lao động được trả lương như sau:

1. Nếu do lỗi của người sử dụng lao động, thì người lao động được trả đủ tiền lương;

2. Nếu do lỗi của người lao động thì người đó không được trả lương; những người lao động khác trong cùng đơn vị phải ngừng việc được trả lương theo mức do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định;

3. Nếu vì sự cố về điện, nước mà không do lỗi của người sử dụng lao động, người lao động hoặc vì các nguyên nhân khách quan khác như thiên tai, hoả hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch hoạ, di dời địa điểm hoạt động theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc vì lý do kinh tế, thì tiền lương  ngừng việc do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định.

Theo đó những ngày do máy bị hư hỏng đột xuất công ty cho người lao động được nghỉ để sửa máy hoặc công ty cho nghỉ vì lý do khác mà không có thông báo thì đây là những ngày nghỉ ngừng việc mà phụ thuộc vào việc nghỉ do lỗi của phía người sử dụng lao động hay sự cố khách quan,.. để xác định tiền lương ngừng việc. Những ngày do máy móc bị hỏng mà người lao động được nghỉ thì tiền lương sẽ do hai bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn tối thiểu vùng. Những ngày phía công ty không thông báo lý do mà cho nghỉ thì cần xác định lỗi của phía doanh nghiệp thì người lao động được trả đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.

Để xác việc ngày chủ nhật công ty yêu cầu làm bù là đúng hay sai cần làm rõ ngày chủ nhật là ngày làm việc bình thường hay là ngày nghỉ hàng tuần. Trong hợp đồng lao động hay nội quy công ty hay trong thỏa ước lao động phía công ty phải ghi rõ ngày nghỉ hàng tuần. Nếu ngày chủ nhật là ngày làm việc bình thường công ty yêu cầu làm việc vào ngày này là hợp lý. Trường hợp ngày chủ nhật là ngày nghỉ hàng tuần phải tính lương làm thêm giờ.

Việc công ty để người lao động đi làm bù vào những ngày nghỉ hàng tuần và tính công làm việc bình thường vào ngày này là không có cơ sở. Vì ngày chủ nhật là ngày nghỉ hàng tuần của người lao động nên khi đi làm vào ngày này sẽ được tính lương làm thêm giờ ít nhất bằng 200% đơn giá tiền lương bình thường, theo quy định về tiền lương làm thêm giờ tại điều 97 Bộ luật lao động năm 2012:

Điều 97. Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm

1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm như sau:

a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;

b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;

c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

…

3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày.

Thứ hai,
tương tự như phân tích trên đây, nếu ngày chủ nhật xác định là ngày nghỉ hàng tuần phía công ty yêu cầu làm bù cho ngày 27 tết là không có căn cứ pháp lý. Theo quy định về thời gian nghỉ lễ tết của bộ luật lao động tại điều 115, nghỉ tết người lao động được nghỉ 5 ngày có hưởng lương, công ty cho nghỉ từ ngày 26 tết đến ngày mùng 5 thì có thể thỏa thuận nghỉ những ngày còn lại không hưởng lương hoặc lựa chọn ngày nghỉ hàng năm theo quy định của doanh nghiệp. Còn bạn đi làm vào  ngày 4/2/2018 nếu ngày chủ nhật là ngày nghỉ hàng tuần thì được trả lương làm thêm giờ bằng ít nhất 200% đơn giá tiền lương ngày làm việc bình thường.