Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Em trai em lái xe tải 2 tấn 4. Khi xe xuống dốc thì va chạm với xe máy đường 1 chiều xe tải len trái xe máy len giữa. Làm hai người bi thương, em trai em có trách nhiệm đưa người đi cấp cứu.

Trong đó một  người thì có đội nón bão hiểm đi bệnh viện thì không sao. nhưng còn 1 người nừa tự ý bỏ về không đội nón. Tự uống thuốc ở nhà sau đó khi thấy không khỏe trong người thì đi bệnh viện thì bị nôi thương và chấn thương sọ nảo tử vong. Cho em nếu như vậy thì em của em phải chịu trách nhiệm ra sao. Trong trường hợp có bãi nại và không bãi nại. Và chủ xe có trách nhiệm gì không và bảo hiểm đền bù ra sao.

Trả lời: Do thông tin bạn cung cấp không đầy đủ về việc ai là người có lỗi trong trường hợp này. Do đó, trong trường hợp nếu là lỗi do em bạn khi tham gia giao thông vi phạm về an toàn giao thông, đi ngược chiều...và từ hành vi đó dẫn tới tai nạn xảy ra thì sẽ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại và có thể truy cứu trách nhiệm hình sự nếu dẫn tới thiệt hại về tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác. Cụ thể, hai đối tượng điều khiển phương tiện xe máy( một đối tượng thương nhẹ; một đối tượng chết).

Theo đó, mặc dù người chết là do sau khi tai nạn xảy ra không đi kiểm tra mà tự ý bỏ về mua thuốc uống, sau đó trong người không khỏe mới đi khám thì phát hiện bị nội thương và trấn thương sọ não tử vong. Nhưng nếu nguyên nhân trực tiếp dẫn tới cái chết của họ được là do là tai nạn xe thì trong trường hợp này em của bạn có thể truy cứu trách nhiệm hình sự mà không phụ thuộc vào đơn yêu cầu của người bị hại. Cụ thể, Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015  về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ như sau:

Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Không có giấy phép lái xe theo quy định;

b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác;

c) Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

d) Không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông;

đ) Làm chết 02 người;

…

+Trong trường hợp nếu tai nạn xảy ra không trực tiếp do lỗi của em bạn mà do lỗi của bên kia hoặc do lỗi của cả hai nhưng nguyên nhân trực tiếp là do bên kia thì không phát sinh vấn đề truy cứu trách nhiệm hình sự với em bạn mà chỉ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại( hai bên sẽ tự thỏa thuận với nhau). Cụ thể, Bộ luật dân sự năm 2015:

Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại tại điều Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

…

Theo đó để xác định bố có được bồi thường thiệt hại hay không cần xác đinh yếu tố lỗi của các bên. Để xác định mức độ lỗi sẽ do cơ quan điều tra xác định. Theo đó, nếu lỗi được xác định hoàn toàn do phía bên xe máy thì trách nhiệm bồi thường cho bố bạn được xác định theo quy định tại điều 590  Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Điều 590. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Điều 591. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Trường hợp nếu đây do lỗi hỗn hợp của cả hai phía thì theo nguyên tắc tại điều 587 Bộ luật dân sự năm 2015 thì trách nhiệm bồi thường sẽ tương ứng với mức độ lỗi của các bên

Điều 587. Bồi thường thiệt hại do nhiều người cùng gây ra

Trường hợp nhiều người cùng gây thiệt hại thì những người đó phải liên đới bồi thường cho người bị thiệt hại. Trách nhiệm bồi thường của từng người cùng gây thiệt hại được xác định tương ứng với mức độ lỗi của mỗi người; nếu không xác định được mức độ lỗi thì họ phải bồi thường thiệt hại theo phần bằng nhau.

Trong trường hợp nếu em bạn không đồng thời là chủ phương tiện thì cần xác định chủ phương tiện có thỏa thuận rõ thời điểm chuyển giao xe cho em bạn có xác định trách nhiệm rõ nếu xảy ra sự cố.... Nếu không thỏa thuận, thể hiện rõ thì cả hai sẽ liên đới chịu trách nhiệm.

Bảo hiểm dân sự
:
Trong trường này thì em bạn cùng với các bên liên quan ( doanh nghiệp bảo hiểm, người thứ ba,...) cần xác định được mức độ lỗi thông qua việc giám định lỗi và nguyên nhân thì mới xác định được mức tri trả mà em bạn nhận được từ phía doanh nghiệp bảo hiểm. Tuy nhiên, nguyên tắc bồi thường sẽ được căn cứ Nghị định số 214/2013/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số Điều của Nghị định 103/2008/NĐ-CP. Cụ thể:

Điều 14. Nguyên tắc bồi thường

1. Khi tai nạn xảy ra, trong phạm vi mức trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải bồi thường cho chủ xe cơ giới số tiền mà chủ xe cơ giới đã bồi thường hoặc sẽ phải bồi thường cho người bị thiệt hại.

Trường hợp chủ xe cơ giới chết hoặc bị thương tật toàn bộ vĩnh viễn, doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường trực tiếp cho người bị thiệt hại.

2. Trường hợp cần thiết, doanh nghiệp bảo hiểm phải tạm ứng ngay những chi phí cần thiết và hợp lý trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm nhằm khắc phục hậu quả tai nạn.

3. Mức bồi thường bảo hiểm:

a. Mức bồi thường bảo hiểm về người: được xác định dựa trên Bảng quy định trả tiền bồi thường thiệt hại về người theo quy định của Bộ Tài chính;

b. Mức bồi thường thiệt hại về tài sản: được xác định theo thiệt hại thực tế và theo mức độ lỗi của chủ xe cơ giới.

4. Doanh nghiệp bảo hiểm không có trách nhiệm bồi thường phần vượt quá mức trách nhiệm bảo hiểm theo quy định của Bộ Tài chính.

5. Trường hợp chủ xe cơ giới đồng thời tham gia nhiều hợp đồng bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự cho cùng một xe cơ giới thì số tiền bồi thường chỉ được tính theo hợp đồng bảo hiểm đầu tiên