Câu hỏi: Tư vấn về trách nhiệm pháp lý khi gây tai nạn giao thông. Nghĩa vụ bồi thường cho người bị hại như thế nào?

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Em muốn tư vấn về vấn đề xử lý khi tai nạn giao thông. Người bị nạn bị tâm thần đang sống cùng mẹ già (80 tuổi). Người bị nạn đã chết, sau khi gây tai nạn biêt nạn nhân đã chết do hoảng loạn nên rời bỏ hiện trường sau 6 giờ gây tai nạn đã ra cơ quan chức năng khai báo.Đồng thời gia đình nạn nhân đã viết đơn bãi nại không truy cứu bất cứ điều gì sau này. Trong thời gian chờ đợi cơ quan chức năng xử lý từ 25/1/2015 đến nay tôi muốn hỏi những xử phạt trong trường hợp trên. Rất mong sớm nhận được hồi âm! Chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, trách nhiệm hình sự.

Theo Điều 202 Bộ luật hình sự sửa đổi bổ sung năm 2009 quy định tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ như sau:

“
1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

a) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định;

b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng;

c) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

...."

Như vậy,
đối với trường hợp vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác (gây tai nạn mà hậu quả là 1 người chết) thì người gây tai nại sẽ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Đối với trường hợp gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý cứu giúp người bị nạn thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Bộ luật hình sự sửa đổi bổ sung năm 2009, hình phạt tù từ ba năm đến mười năm.

Trường hợp nếu tạm thời bỏ chạy vì hoảng loạn sau đó quay lại để khắc phục hậu quả thì sẽ không bị truy cứu theo khoản 2 điều này.

Thứ hai, trách nhiệm dân sự.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự người gây tai nạn còn phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại về dân sự.

Theo Điều 604 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì

“
1. Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

2. Trong trường hợp pháp luật quy định người gây thiệt hại phải bồi thường cả trong trường hợp không có lỗi thì áp dụng quy định đó
”.

Theo Điều 610 Bộ luật dân sự năm 2005 thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

“
1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng.

2. Người xâm phạm tính mạng của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá sáu mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định
”.

Như vậy,
ngoài khoản bồi thường về chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng, người điều khiển phương tiện còn phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại.

Trân trọng