Câu hỏi: Chào luật sư, Gia đình tôi có 4 người con, cha mẹ tôi có mua 1 miếng đất 6000 m2, lúc ba tôi còn sống thì chưa làm giấy quyền sử dụng đất. Đến ba tôi mất, lúc đó mẹ tôi đi làm giấy quyền sử dụng đất. Vậy cho tôi hỏi Luật Sư nếu mẹ tôi bán đất đó thì 4 người con chúng tôi có quyền được hưởng tài sản miếng đất đó không. Mong nhận được phản hồi từ Luật sư. Cảm ơn Luật sư nhiều.

Trả lời: Trong trường hợp của bạn, để xác định 4 người con có quyền sử dụng đất hay không cần căn cứ vào thời điểm hình thành đất. Nếu mảnh đất này hình thành trong thời kỳ hôn nhân của bố mẹ thì dù bố có mất, đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất đối với mảnh đất này được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Bố có quyền sử dụng đối với ½ giá trị mảnh đất. Khi bố mất không để lại di chúc, phần di sản thuộc sở hữu của bố bạn sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: cha mẹ (nếu còn sống), vợ, 4 người con. Khi mẹ muốn bán mảnh đất đó phải có sự đồng ý của các con. Như vậy, vấn đề quan trọng nhất với trường hợp của bạn là các con cần đưa ra các căn cứ chứng minh đất hình thành trong thời kỳ hôn nhân như: giấy tờ chuyển nhượng đất có tên hai vợ chồng, giấy tờ nộp thuế chứng minh đất hình thành trong thời kỳ hôn nhân của bố mẹ hoặc các văn bản khác có giá trị chứng minh về thời điểm hình thành đất. Nếu không chứng minh được đây là tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân hoặc mẹ các bạn chứng minh được đây là tài sản riêng của mình thì các bạn không có quyền hưởng tài sản khi mẹ bạn bán miếng đất đó trừ trường hợp mẹ các bạn đồng ý cho các bạn.

Câu hỏi đề nghị tư vấn thứ hai:
Nhà tôi có 3 người con: 1 trai và 2 gái. Ba mẹ tôi có 2 căn nhà, Mẹ tôi đã mất. Căn nhà thứ nhất đã giao cho em trai tôi, còn lại căn nhà thứ 2. Xin hỏi nếu sau này ba tôi làm di chúc cho căn nhà thứ 2 này cho em trai tôi thì 2 chị em gái sẽ không được thừa hưởng bất cứ quyền lợi nào đúng không? Nếu không có di chúc thì căn nhà thứ 2 sẽ được chia như thế nào? Xin văn phòng luật sư cho tôi biết thêm về thông tin. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời tư vấn:
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, với yêu cầu tư vấn của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Căn cứ Điều 644 Bộ luật dân sự 2015 quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc như sau: Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một suất thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo phán luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó: con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng; con thành niên mà không có khả năng lao động.

Như vậy nếu bố bạn mất để lại di chúc mà di chúc hợp pháp thì thực hiện theo di chúc của bố bạn nếu hai chị em gái có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có khả năng lao động thì sẽ không được hưởng di sản thừa kế của bố.

Trong trường hợp bố bạn mất không để lại di chúc thì căn nhà thứ hai của bố bạn sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: cha, mẹ (nếu còn sống) 3 người con.

Câu hỏi đề nghị tư vấn thứ ba:
Chào Luật sư! Tôi có 1 vài thắc mắc mong Luật sư giải đáp giúp tôi, cụ thể như sau: Cha tôi vừa mới mất (mẹ tôi vẫn còn sống) có để lại một phần tài sản (Đất đai), tôi là người sẽ thừa kế phần tài sản này, nhưng trong sổ hộ khẩu có tên Anh trai tôi và vợ cùng 3 người con của Anh tôi. Nhưng đây là sổ hộ khẩu ngày xưa, còn hiện tại Anh tôi đã cắt sổ hộ khẩu ra riêng trên 25 năm rồi. Vậy khi kí giấy tờ để tôi thừa kế, có cần chữ kí của vợ và 3 người con của Anh tôi không? Hay chỉ cần Anh trai tôi kí tên là được? Mong Luật sư giải đáp giúp tôi. Xin cám ơn!

Trả lời tư vấn:
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, với yêu cầu tư vấn của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất,
về vấn đề thừa kế bạn cần xác định về việc khi bố bạn mất có để lại thừa kế cho bạn có hợp pháp hay không. Nếu bố bạn để lại di chúc cho bạn hưởng quyền sử dụng đối với mảnh đất thì bạn được thừa kế quyền sử dụng đất. Nếu không có di chúc thì phần tài sản này được chia theo quy định của pháp luậT, trong trường hợp này để thừa kế quyền sử dụng đất bạn vẫn cần sự đồng ý của anh trai và mẹ khi làm thủ tục hưởng di sản thừa kế.

Thứ hai,
bạn cần xác định về việc trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi tên đất hộ gia đình hay chỉ ghi tên của bố mẹ bạn. Nếu trên đó ghi nhận quyền sử dụng đất là của cha mẹ thì khi khai nhận phân chia di sản hợp pháp (thừa kế theo di chúc) không cần sự đồng ý của vợ chồng anh trai và các cháu, còn nếu trên đó ghi nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình thì khi kí giấy tờ thừa kế sẽ cần có sự đồng ý của vợ chồng anh trai và các cháu theo Điều 212 Bộ luật dân sự 2015.