Câu hỏi: Nhờ tư vấn giúp về việc tranh chấp ngõ đi chung như sau: Từ mấy chục năm các cụ đã chừa ngõ để anh em nhà tôi đi. Đến năm 2015 thì nhà hàng xóm bán đất và muốn đi chung ngõ với nhà tôi nhưng nhà tôi không đồng ý. Nhân lúc nhà tôi đi vắng thì nhà hàng xóm đã đập trộm ngõ nhà tôi. Nhà tôi đã yêu câù xây lại và họ đã xây lại giả nhà tôi.

Sau 1 thời gian thì bên ủy ban đã xuống cưỡng chế gia đinh tôi và nói rằng:" Gia đình tôi xây dựng trái phép, theo sổ đỏ mới thì đây là ngõ công do Gia đình tôi khi lập sổ đỏ đã không thêm ngõ này vào". Gia đình tôi hòan toàn không biết gì về việc này. Nhưng nhà tôi có trích lục bản đồ năm 1995 nói rằng đây là ngõ nhà tôi.

Trả lời: Cảm ơn anh đã gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh gia, trường hợp của anh, chúng tôi tư vấn như sau:
Thứ nhất,
khi gia đình được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải được thực hiện theo quy định của pháp luật, chủ sử dụng đất phải thực hiện gửi hồ sơ yêu cầu cấp giấy chứng nhận cho cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất. Để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì cần có những giấy tờ:

+ Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

+ Có 1 trong các giấy tờ theo quy định Điều 100 Luật Đất đai 2013.

+ Các giấy tờ về chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký các bên (nếu được chuyển nhượng, tặng cho).

+
Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của Toà án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án, quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật”;
(nếu có), văn bản uỷ quyền xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu có).

Do đó, khi thực hiện thủ tục này, gia đình anh phải kê khai các giấy tờ trên hoặc các giấy tờ khác để chứng minh quyền sử dụng đất lâu dài, ổn định, giấy tờ về thừa kế đất đai (nếu được thừa kế). Cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tính hợp pháp của các giấy tờ trên và tiến hành thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Việc gia đình anh không hề biết về việc diện tích phần đất nào được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, thuộc quyền sử dụng của gia đình là không hợp lý.

Vì vậy, khi sổ đỏ đã được cấp thì có nghĩa là gia đình đã chấp thuận với diện tích đất đã được công nhận quyền sử dụng. Nếu không chấp thuận thì có thể khiếu nại lên UBND xã, để yêu cầu đo đạc, đính chính lại phần diện tích đất mà gia đình đang sử dụng để được xem xét.

Thứ hai,
theo quy định của pháp luật thì phần diện tích ngõ đi là phần diện tích đất thuộc lối đi chung qua các bất động sản liền kề:

Bộ Luật Dân sự 2005,
“Điều 275.
Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề

1. Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thoả thuận khác.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thoả thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định.

3. Trong trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù
”
.

Do đó, nếu trường hợp diện tích đất nói trên của gia đình anh thuộc diện tích cần phải mở dành cho lối đi chung thì tùy vào trường hợp mà gia đình có được bồi thường hay không (nếu phần đất đó chứng minh được thuộc quyền sử dụng của gia đình anh).