Câu hỏi: Chào quý công ty, tôi có vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn như sau: Chị cháu lấy chồng được 12 năm thường xuyên bị anh ta chửi bới, đánh đập, cứu mỗ lần uống rượu say là anh ta lại chửi chi cháu cũng như gia đình cháu đã nhiều lần được công an thôn, xã mời ra trụ sở UBND để làm việc,

có lần còn bị nhốt ở đó 2 ngày mới được về, có lần bị phạt đi làm cỏ 5 ngày, có lần bị phạt hành chính 500.000đ nhưng anh ta vẫn chứng nào tật ấy. và gần đây nhất đã được mời ra trụ sở UBND xã và làm cam kết trong vòng 6 tháng nếu vi phạm sẽ phải đi tù nhưng chưa đầy 4 tháng anh ta đã tái phạm và đánh chị cháu bị đau chân, ném cả dao vào chị cháu nhưng may chị cháu tránh kịp nên không vao người nhưng công an xã cũng chỉ mời ra lập biên bản rồi lại cho về. Vậy cho cháu hỏi trong trường hợp này anh ta sẽ bị xử lý thế nào, có thể buộc anh ta phải đi tù không? Nếu đi tù thì tù bao lâu? Công an xã làm như vậy có đúng không? Gia đình cháu có thể kiện lên cơ quan cấp trên không? Rất mong được sự giúp đỡ vì cháu đã tìm một số luật nhưng không thấy quy đinh hành vi bạo lực như vậy sẽ bị phạt tù.

Trả lời: Theo những thông tin mà bạn cung cấp đến công ty thì căn cứ vào quy định tại điều 185 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi năm 2017 thì chị của bạn có thể làm đơn tố giác gửi cơ quan công an xã, phường nơi bạn đang chồng chị bạn đang cư trú về tội ngược đãi, hành hạ vợ. Theo đó:

“Điều 185.
Tội ngược đãi
hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình

1. Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm...”

Trong vụ việc người chị của bạn, hành vi đánh đập của người chồng đã vi phạm quyền được bảo hộ sức khỏe, tự do, danh dự  của người vợ. Hành vi ngược đãi, hành hạ thông thường được hiểu là việc đối xử tồi tệ về ăn, mặc, ở và về các mặt sinh hoạt hàng ngày khác đối với người thân như: nhiếc móc, bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách một cách không bình thường hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể người bị hại như: đánh đập, giam hãm,... làm cho người bị hại bị đau đớn về thể xác và tinh thần

Theo Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT- BTP – BCA – VKSNDTC - TANDTC thì sẽ có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Hành vi ngược đãi, hành hạ gây hậu quả nghiêm trọng, tức là làm cho người bị ngược đãi, hành hạ luôn luôn bị giày vò về mặt tình cảm, bị tổn thất về danh dự, đau khổ về tinh thần hoặc bị thương tích, tổn hại đến sức khỏe. Hậu quả thương tích hay tổn hại đến sức khỏe là do lỗi vô ý; nếu dẫn đến chết người thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vô ý làm chết người (Điều 98 BLHS).

Trong trường hợp thương tích, tổn hại sức khoẻ hoặc chết người xảy ra do lỗi cố ý, thì tuỳ trường hợp cụ thể mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các khoản tương ứng của Điều 104 BLHS về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác hoặc Điều 93 BLHS về tội giết người; nếu làm cho nạn nhân bị uất ức mà tự sát, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội bức tử theo Điều 100 BLHS.

b) Người thực hiện hành vi ngược đãi, hành hạ đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

Như vậy anh chồng này đã nhiều lần thực hiện hành vi ngược đãi, hành hạ chị của bạn mà đã bị xử phạt hành chính lại tái phạm thì có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Lúc này chị của bạn có thể làm đơn tố giác tội phạm gửi đến cơ quan công an nơi chồng chị bạn đang cư trú để bên cơ quan công an giải quyết xử lý tội phạm. Tuy nhiên trong trường hợp hai anh chị kết hôn mà không có giấy đăng ký kết hôn, tức là không được coi là vợ chồng hợp pháp trên thực tế thì lúc này chị của bạn có thể làm đơn tố giác tội phạm anh chồng với tội danh là cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại đến sức khỏe của người khác theo quy định tại điều 134 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017.

Trân trọng

CV Hà Tuyền - Công ty Luật Minh Gia