Câu hỏi: Hiện nay trên thực tế xảy ra rất nhiều tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất. Đặc biệt với các bất động sản là di sản thừa kế không có giấy tờ rõ ràng hoặc thời gian xác lập đã lâu dẫn đến nhiều tranh chấp phức tạp. Vậy, với những tranh chấp như trên, bạn có thể làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích pháp của mình.

1. Luật sư tư vấn về tranh chấp quyền sử dụng đất:

Quyền sử dụng đất là một tài sản được nhiều quan tâm bởi giá trị mà nó mang lại. Tuy nhiên, chính vì điều này mà giữa nhiều người đã nảy sinh các tranh chấp về quyền sử dụng đất.

Nếu bạn đang cần tìm hiểu về các quy định pháp luật có liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất, hãy liên hệ với chúng tôi bằng các hình thức sau đây:

- Gọi điện thoại tới số tổng đài
1900.6169

- Gửi tới địa chị mail:
luatsu@luatminhgia.vn

- Tư vấn trực tiếp tại văn phòng:
Số 218 đường Hoàng Ngân (Dãy sau), Trung Hòa, Cầu Giấy, TP Hà Nội

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây của chúng tôi về vấn đề tranh chấp quyền sử dụng đất là di sản thừa kế.

2. Luật sư tư vấn về trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất là di sản thừa kế:

Nội dung tư vấn:
Nhờ luật sư tư vấn: trường hợp ông bà nội có để lại 5 sào đất nông nghiệp cho ba tôi, nhưng chưa cấp sổ đỏ. Anh em của ba thì ông bà nội có chia cho mỗi người một phần đất. Được thời gian thì ông bà nội mất, mọi người vẫn canh tác trên phần đất ông bà nội cho, chuyện không có gì nếu ba tôi không mất, ba tôi mất đi đột ngột, nên phần đất chưa làm sổ đỏ cho tôi. Khi đó tôi mới 1 tuổi, người anh của ba tôi thấy vậy liền gấp rút ra cơ quan nhà nước làm sổ đỏ với tên của anh ba tôi. Lúc đó, má tôi mới biết chuyện liền gửi đơn kiện, nhưng người anh của ba tôi đã có sổ đỏ, nên không thể giải quyết, đợi tôi đủ 18 tuổi mới giải quyết. Hiện nay tôi đã 20 tuổi, nhờ luật sư tư vấn tôi có thể lấy lại phần đất hiện nay người anh của ba tôi đang đứng tên không, vì đó là phần đất của ông bà nội cho ba tôi canh tác, nay ba mất sớm.

Trả lời: Theo điều 645, Bộ luật Dân sự 2005 quy định: Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Theo thông tin bạn cung cấp, thời điểm ba bạn mất đến nay là 19 năm nên nếu theo điều luật trên thì đã hết thời hiệu khởi kiện yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình.

Tuy nhiên Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 quy định:

“
2.4. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế

b) Trường hợp người chết để lại di sản cho các thừa kế nhưng các thừa kế không trực tiếp quản lý, sử dụng mà di sản đó đang do người khác chiếm hữu bất hợp pháp hoặc thuê, mượn, quản lý theo uỷ quyền... thì các thừa kế có quyền khởi kiện người khác đó để đòi lại di sản.
”

Cũng tại nghị quyết này, phần II quy định như sau:

“
1. Xác định quyền sử dụng đất là di sản

1.1. Đối với đất do người chết để lại (không phân biệt có tài sản hay không có tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất) mà người đó đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai năm 1987, Luật Đất đai năm 1993, Luật Đất đai năm 2003 thì quyền sử dụng đất đó là di sản.

1.2. Đối với trường hợp đất do người chết để lại mà người đó có một trong các loại giấy quy định tại các Khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai năm 2003, thì kể từ ngày 01/7/2004 quyền sử dụng đất đó cũng là di sản, không phụ thuộc vào thời điểm mở thừa kế.

1.3. Trường hợp người chết để lại quyền sử dụng đất mà đất đó không có một trong các loại giấy tờ được hướng dẫn tại tiểu mục 1.1 và tiểu mục 1.2 mục 1 này nhưng có di sản là nhà ở, vật kiến trúc khác (như: nhà bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh, giếng nước, nhà để ô tô, nhà thờ, tường xây làm hàng rào gắn với nhà ở, các công trình xây dựng trên đất được giao để sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh như nhà xưởng, kho tàng, hệ thống tưới, tiêu nước, chuồng trại chăn nuôi hay vật kiến trúc khác hoặc trên đất có các tài sản khác như cây lấy gỗ, cây lấy lá, cây ăn quả, cây công nghiệp hay các cây lâu năm khác) gắn liền với quyền sử dụng đất đó mà có yêu cầu chia di sản thừa kế, thì cần phân biệt các trường hợp sau:

a) Trong trường hợp đương sự có văn bản của Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền xác nhận việc sử dụng đất đó là hợp pháp, nhưng chưa kịp cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thì Toà án giải quyết yêu cầu chia di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất và quyền sử dụng đất đó.

b) Trong trường hợp đương sự không có văn bản của Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền xác nhận việc sử dụng đất đó là hợp pháp, nhưng có văn bản của Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền cho biết rõ là việc sử dụng đất đó không vi phạm quy hoạch và có thể được xem xét để giao quyền sử dụng đất, thì Toà án giải quyết yêu cầu chia di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất. Đồng thời phải xác định ranh giới, tạm giao quyền sử dụng đất đó cho đương sự để Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền tiến hành các thủ tục giao quyền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đương sự theo quy định của pháp luật về đất đai.

c) Trong trường hợp Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền có văn bản cho biết rõ việc sử dụng đất đó là không hợp pháp, di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất không được phép tồn tại trên đất đó, thì Toà án chỉ giải quyết tranh chấp về di sản là tài sản trên đất đó.

1.4. Trường hợp người chết để lại quyền sử dụng đất mà đất đó không có một trong các loại giấy tờ quy định tại tiểu mục 1.1, tiểu mục 1.2 mục 1 này và cũng không có di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất được hướng dẫn tại tiểu mục 1.3 mục 1 này, nếu có tranh chấp thì thuộc thẩm quyền giải quyết của Uỷ ban nhân dân theo quy định của pháp luật về đất đai.
”

Như vậy, bạn có thể tìm lại các giấy tờ chứng minh được 5 sào đất là của bố bạn, thể hiện bố bạn đã liên tục canh tác trên đất đó. Việc này nhằm xác minh quyền sử dụng đất này là thuộc về bố bạn và khi bố bạn mất nó sẽ là di sản thừa kế. Việc người anh của ba bạn làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đó là trái quy định pháp luật. Bạn có thể khởi kiện để đòi lại quyền sử dụng đất đó tại UBND theo quy định về pháp luật đất đai.