Câu hỏi: Tư vấn trường hợp người lao động bị công ty giữ lại cổ tức, không thanh toán đầy đủ lương, muốn xin nghỉ phải biết cam kết để công ty giữ lại cổ tức thì giải quyết như thế nào?

Nội dung tư vấn
: Kính gửi: Công ty Luật Minh Gia. Em có một số vấn đề muốn được luật sư của Công ty Luật Minh Gia tư vấn: 1/ Đơn vị em công tác được hơn 17 năm, trước đây là công ty của nhà nước, sau chuyển đổi thành công ty cổ phần có vốn 100% của tư nhân nên việc thay đổi nhân sự có nhiều xáo trộn. Tổng giám đốc Công ty có ký một hợp đồng bán phân bón đầu tư cho 1 hợp tác xã trên địa bàn tỉnh. Hết hạn của hợp đồng hợp tác xã không thanh toán số tiền nợ cho công ty mà nhiều lần có đơn xin gia hạn trả nợ cho công ty và công ty đã kiện hợp tác xã này ra tòa. Tòa đã tuyên án hợp tác xã phải trả số tiền nợ cho công ty và chuyển hồ sơ qua thi hành án. Tuy nhiên, hiện nay hợp tác xã không có khả năng thanh toán (không có tài sản để thi hành án). Trước đây tôi là trưởng phòng kinh doanh của công ty và trong hợp đồng đầu tư phân bón cho hợp tác xã có ghi là giao cho phòng kinh doanh tổ chức thực hiện hợp đồng đầu tư và được hưởng lương khoán 300 đ/kg phân bán ra. Trong thời gian công tác tôi cùng với anh em trong phòng đã cố gắng đôn đốc để thu hổi số tiền nợ, song hợp tác xã này không thanh toán và tôi đã đề nghị công ty kiện ra tòa án, tòa đã tuyên án Hợp tác xã phải thanh toán số tiền nợ cho cty. Hiện nay, công ty đang giữ tiền cổ tức của tôi và không thanh toán số tiền này cho tôi (trước khi tôi xin nghỉ, ông tổng giám đốc yêu cầu tôi phải viết giấy cam kết đồng ý cho công ty giữ lại cổ tức để đảm bảo cho khoản nợ của hợp tác xã; nếu không ông không giải quyết cho tôi nghỉ). Tôi xin hỏi luật sư việc công ty giữ lại cổ tức của tôi như vậy có đúng luật không. Để lấy lại số tiền cổ tức của mình tôi phải làm gì? 2/ Tôi không vi phạm nội quy, quy chế của công ty (Cty không có quyết định kỷ luật nào đối với tôi). Tổng giám đốc quyết định điều động tôi từ 1 trưởng phòng kinh doanh xuống làm công nhân nhà máy chế biến trực thuộc công ty mà không có bất kỳ lý do gì. Tôi đã làm đơn xin nghỉ đi khám bệnh, sau khi hết thời gian nghỉ tôi lại làm đơn xin nghỉ để đi đòi nợ (công nợ phân bón đầu tư của cty với hợp tác xã) và đã được tổng giám đốc phê duyệt đồng ý. Tuy nhiên, từ khi xin nghỉ để đòi nợ đến khi làm đơn xin nghỉ chính thức là 20 tháng công ty không thanh toán bất cứ khoản lương nào để hộ trợ tôi đi đòi nợ; cuộc sống quá khó khăn từ khi tôi ở nhà, không có thu nhập, vợ thì đi làm xa, con cái nheo nhóc, tôi phải làm đủ nghề để trang trải cuộc sống trong khi công ty thì không hỗ trợ bất cứ cái gì. Đến khi xin được việc làm muốn chuyển chế độ bảo hiểm song ông giám đốc bắt phải cam kết thì mới giải quyết cho nghỉ. Với tình hình như trên tôi rất mong luật sư tư vấn cho tôi phải làm gì để đòi lại công bằng cho mình. Trên đây là 2 nội dung tôi muốn luật sư tư vấn cho tôi cách giải quyết. Rất mong được sự quan tâm giải quyết Xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Căn cứ Khoản 4 Điều 132 Luật doanh nghiệp 2014 quy định trả cổ tức như sau:

“4. Cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong thời hạn 06 tháng, kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên. Hội đồng quản trị lập danh sách cổ đông được nhận cổ tức, xác định mức cổ tức được trả đối với từng cổ phần, thời hạn và hình thức trả chậm nhất 30 ngày trước mỗi lần trả cổ tức. Thông báo về trả cổ tức được gửi bằng phương thức bảo đảm đến cổ đông theo địa chỉ đăng ký trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất 15 ngày trước khi thực hiện trả cổ tức.”

Như vậy, việc công ty trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên mà không thanh toán đầy đủ cổ tức cho bạn thì bạn có quyền khởi kiện lên Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở. Việc công ty giữ lại cổ tức của bạn và bắt bạn ký cam kết đồng ý cho công ty giữ lại cổ tức để đảm bảo cho khoản nợ của hợp tác xã là vi phạm quy định pháp luật. Do đó, nếu đủ điều kiện trả cổ tức như trên, mà công ty không thanh toán cho bạn thì bạn có thể khởi kiện lên Tòa để đòi lại phần cổ tức của mình.

Căn cứ Điều 37 Bộ luật lao động 2012 quy định quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động như sau:

“1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

….

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.”

Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn đã làm việc ở công ty được 17 năm, nên bạn sẽ được coi làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Vì vậy, bạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo trước cho công ty ít nhất 45 ngày.

Trách nhiệm của công ty khi chấm dứt hợp đồng lao động được quy định tại Điều 47 Bộ luật lao động 2012 như sau:

“2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.”

Như vậy, công ty phải có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản nợ lương cho anh, đồng thời phải có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà công ty đang giữ của bạn.

Tuy nhiên, vì bạn không cung cấp rõ thông tin bạn đã báo trước cho công ty ít nhất 45 ngày hay chưa nên tôi chưa thể xác định việc chấm dứt HĐLĐ của bạn có trái pháp luật hay không. Trong trường hợp bạn vi phạm thời gian báo trước thì bạn sẽ không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho công ty nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động, và một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

Tóm lại, công ty có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ cổ tức cho bạn trong thời hạn 06 tháng, kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên. Thêm nữa, công ty không thanh toán đủ lương cho bạn nên bạn có thể khởi kiện lên Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở (Theo Điều 35, Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015) để đòi lại quyền lợi hợp pháp của mình.