Câu hỏi: Kính thưa luật sư! Tôi tên H, ở An Giang. Tôi muốn hỏi luật sư về cho vay nặng lãi.Từ tháng 8/2014 đến tháng 01/2015, tôi có mượn tiền của Bà A với lãi suất 20%/ tháng. Do không còn khả năng chi trả nên tháng 2/2015 tôi có xin ngưng phần lãi để trả từ từ tiền vốn. Lúc này tôi đang nợ Bà A số tiền là 28.500.000 đồng. Bà A ko đồng ý và để số nợ trên sinh lãi đến tháng 06/2015 mới ngưng. Phần lãi lúc này là: 28.500.000 * 20% * 4 tháng = 22.800.000 đồng. Tôi có trả cho Bà A là 5.800.000 đồng, còn lại 17.000.000 đồng tiền lãi. Bà A bớt 2.000.000 còn 15.000.000 tiền lãi. 1 tháng bà A bắt tôi trả 2 triệu, nhưng tôi nói 1 tháng làm dư được bao nhiêu trả bấy nhiêu chứ không hứa. 1 tháng tôi trả 1 triệu, trả từ tháng 7/2015 đến nay, tháng rồi do kinh tế khó khăn, tôi chỉ trả cho bà A 500.000 đồng. Bà A không đồng ý nên có cãi vả.Lúc vay tiền ko có giấy tờ, lúc thương lượng về khoản nợ cũng vậy. Chỉ dùng lời nói.Xin hỏi luật sư nếu tôi đi thưa ra Toà Án Thành Phố về việc cho vay nặng lãi của Bà A có được không? - Và tôi phải chịu phí gì không?- Tôi có được Toà án xem xét về số tiền đã trả không?- Bà A có bị khởi tố gì không trong khi tôi không có giấy tờ vay tiền?? Mong nhận được câu trả lời sớm của Luật Sư. * Xin chân thành cám ơn luật sư

Trả lời: Thứ nhất:
Xin hỏi luật sư nếu tôi đi thưa ra Toà Án Thành Phố về việc cho vay nặng lãi của Bà A có được không?  Và tôi phải chịu phí gì không?

Điều 163 BLHS 1999 quy định về Tội cho vay lãi nặng:
“Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ 10 lần trở lên có tích chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến 10 lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm”.

Cấu thành tội phạm này cần 2 yếu tố:

- Cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ 10 lần trở lên;

- Có tích chất chuyên bóc lột. Có tính chất chuyên bóc lột được hiểu là người phạm tội lợi dụng việc cho vay, lợi dụng hoàn cảnh khó khăn cấp bách của người đi vay để cho vay với lãi suất cao nhằm thu lợi bất chính mà thực chất là bóc lột người đi vay. Tính chất chuyên bóc lột của hành vi cho vay lãi nặng thể hiện ở chỗ: người phạm tội thực hiện hành vi cho vay lãi nặng nhiều lần, hành vi mang tính chuyên nghiệp, người phạm tội lấy việc cho vay lãi nặng làm một nghề kiếm sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính.

Theo quy định của BLDS 2005, mức lãi suất cao nhất là 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước công bố. Mức lãi suất cơ bản được quy định tại Quyết định 1868/QĐ-NHNN là 9%/1 năm. Vì thế, mức lãi suất cao nhất = 13,5%/1 năm, tức 1,125%/1 tháng.

Đối chiếu với mức cho vay của bà A là 20%/1 tháng, ta có thế thấy mức cho vay của bà A đã cao hơn 17 lần so với mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định. Vậy, trong trường hợp này bà B có dấu hiệu của tội phạm, tuy nhiên, để truy cứu TNHS hình sự đối với bà B cần xem xét về tính chất chuyên bóc lột.

Nếu có cơ sở thì anh có quyền gửi đơn tới TAND để yêu cầu tuyên vô hiệu phần lãi suất hoặc gửi đơn tới Cơ quan công an để làm rõ hành vi cho vay lãi nặng. Khi gửi đơn anh cần cung cấp căn cứ chứng minh cho yêu cầu của mình là đúng và nộp tiền tạm ứng án phí 200 nghìn.

Thứ hai:
Tôi có được Toà án xem xét về số tiền đã trả không?- Bà A có bị khởi tố gì không trong khi tôi không có giấy tờ vay tiền?

Pháp luật hiện hành quy định vay tiền có thể hình thức bằng miệng hay lời nói, nên trong trường hợp này bạn không có giấy tờ vay tiền cũng không sao chỉ cần bạn có căn cứ chứng minh mình vay tiền của bà A với mức lãi suất 20%/1 năm là được.Và khi có căn cứ thì tòa sẽ xét xử và trả lại bạn số tiền chênh lệch so với mức lãi suất vượt quá, sau khi đã trừ đi nợ gốc và lãi theo quy định của pháp luật nếu còn thừa.