Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Vợ tôi là Nguyễn Thị X làm việc tại công ty TNHH 1TV VLXD và XLTM BMC khách sạn TL từ tháng 8/1990 đến ngày 28/4/2016 thì có quyết định chấm dứt hợp đồng lao động từ ngày 01/5/2016.

Do công ty chuẩn bị cổ phần hóa, tổng thời gian tham gia bảo hiểm là 25 năm 9 tháng, đã giám định sức khỏe và đã có quyết định hưởng chế độ hưu trí hàng tháng từ tháng 8/2016 do ông giám đốc bảo hiểm xã hội ngày 19/7/2016. Tỷ lệ % để tính lương hưu là 66%; cơ quan bảo hiểm tính lương cho vợ tôi như sau có đúng không? + Từ5/2011- 3/2013 mức lương =3;700; Từ 4/2013 -4/2016 = 3;89. đều nhân với mức lương cơ sở cũ là 1.150.000đ, cuối cùng là nhận mức lương hưu hàng tháng là 2.897.229 đ. Theo tôi được biết hiện tại đã áp dụng mức lương cơ sở để tính về hưu là 1.210.000 đồng, nếu đúng vậy thì vợ tôi quá thiệt. Tôi xin nhờ luật sư giải thích giúp và chỉ cho tôi cách để giải quyết. Xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Do thông tin cung cấp không đầy đủ về việc vợ bạn thuộc đối tượng đáp ứng đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí (55 tuổi, 20 năm tham gia đóng bảo hiểm) hay thuộc đối tượng về hưu trước tuổi do suy giảm khả năng sức khỏe từ 61% nên không thể xác định chính xác tỉ lệ tính lương hưu cơ quan bảo hiểm áp dụng đúng hay không. Do đó, chúng tôi sẽ chia làm hai trường hợp để bạn đối chiếu với trường hợp của mình:

+Trường hợp 1: Vợ bạn đáp ứng đủ điều kiện về hưu theo quy định tại điểm a, khoản 1 Điều 54 Luật bảo hiểm xác hội.

Điều 54. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

...

Điều 56. Mức lương hưu hằng tháng

1. Từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành cho đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.

Theo đó, tỉ lệ tính hưu trí xác định trong trường hợp này:

15 năm đầu đóng bảo hiểm = 45%; mỗi năm tăng thêm thì tính thêm 3%, tức vợ bạn đóng thêm 10 năm thì được cộng thêm 30%. Từ đó tổng mức hưởng vợ bạn nhận được 75% (cơ quan bảo hiểm tính hưởng 66% là không đúng quy định).

+Trường hợp 2: Vợ bạn thuộc đối tượng về hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động theo quy định Điều 55 Luật này:

Điều 55. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

Điều 56. Mức lương hưu hằng tháng

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

Như vậy, mức  lương hưu được hưởng là 75% (theo công thức tính trên). Tuy nhiên, cần xác định vợ bạn về hưu trước bao nhiêu tuổi so với độ tuổi 55 mà pháp luật quy định (mỗi năm về hưu trước tuổi thì sẽ bị giảm trừ đi thêm là 2%).  Do đó, bạn đối chiếu với kết quả của cơ quan bảo hiểm áp dụng có phù hợp hay không  (cơ quan bảo hiểm áp dụng mức hưởng 66% - tức vợ bạn về hưu vào độ tuổi 50 hoặc 51).

-Thứ hai, Điều chỉnh tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội. Theo quy định tại Điều 63 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014:

Điều 63. Điều chỉnh tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội

1. Tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội để làm căn cứ tính mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động quy định tại khoản 1 Điều 89 của Luật này được điều chỉnh theo mức lương cơ sở tại thời điểm hưởng chế độ hưu trí đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01 tháng 01 năm 2016.

Đối với người lao động bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội từ ngày 01 tháng 01 năm 2016 trở đi thì tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội để làm căn cứ tính mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội được điều chỉnh như quy định tại khoản 2 Điều này.

Điều 89. Tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

1. Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có).

Người lao động quy định tại điểm i khoản 1 Điều 2 của Luật này thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương cơ sở.

Đồng thời, Nghị định 47/2016/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Cụ thể:

Điều 3. Mức lương cơ sở

1. Mức lương cơ sở dùng làm căn cứ:

a) Tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định này;

b) Tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật;

c) Tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.

2. Từ ngày 01 tháng 5 năm 2016 mức lương cơ sở là 1.210.000 đồng/tháng.

Như vậy, với quy định trên tiền lương làm căn cứ tính mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội được điều chỉnh theo mức lương cơ sở tại thời điểm hưởng chế độ hưu trí đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01 tháng 01 năm 2016. Đối chiếu với trường hợp của bạn do vợ bạn tham gia đóng bảo hiểm xã hội trước 1/1/2016 và thời điểm hưởng lương hưu từ tháng 8/2016 (thời điểm quy định áp dụng mức lương cơ sở mới đã có hiệu lực) nên mức lương cơ sở áp dụng tính lương hưu sẽ là 1.210.000 đồng. Việc cơ quan bảo hiểm áp dụng mức lương cơ sở cũ để tính 1.150.000 đồng là sai với quy định pháp luật.

Theo đó, để đảm bảo quyền lợi của mình thì vợ bạn sẽ làm đơn khiếu nại gửi trực tiếp cơ quan bảo hiểm yêu cầu tính lại tỉ lệ % tính lương hưu và áp dụng mức lương cơ sở theo đúng quy định của pháp luật hiện hành là 1.210.000 đồng. Trường hợp tháng 8 đã nhận lương hưu thì làm đơn đề nghị truy lĩnh số tiền chưa nhận theo mẫu (mẫu 17-CBH).