Câu hỏi: Hỏi: Nhờ các anh chị tư vấn hộ tôi về thừa kế như sau: Nhà tôi có 5 chị em: 1 trai, 4 gái. Lúc mẹ tôi mất năm 2001 không để lại di chúc, bố mẹ tôi có 01 mảnh đất và 01 căn nhà chúng tôi ở từ bé. Trong quá trình bố tôi còn sống bố tôi bán 01 mảnh đất (bán xong rôi khoảng 1 năm sau tôi mới biết, sự việc đã rồi nên tôi không làm gì cả).

Sau đó tối tôi mua 01 căn nhà và cho em gái tôi ở nhờ, còn căn nhà chính chúng tôi vẫn ở thì bố tôi và anh trai ở đó (anh tôi cũng làm ở huyện nhưng về thường xuyên hơn chúng tôi vì con cả vợ con ở đấy). tôi và 01 em gái đi làm xa nên không ở nhà.
Bố tôi mất năm 2013 cũng không để lại di chúc(sau khi bố tôi mất anh tôi mới chuyển công tác về gần nhà nên hiện tại ở thường xuyên ở đấy). Bố tôi còn đứng tên 01 căn nhà ở quê trước hoặc sau khi bà tôi (bà tôi mất năm 2009). Bây giờ tôi muốn chia tất cả tài sản mà bố mẹ tôi đứng tên chi đều 5 phần bằng nhau có được không và không ở điểm nào:
- 01 căn nhà mang tên bố mẹ nhưng mẹ tôi mất > 10 năm - chia như nào.
- 01 căn nhà bố tôi mua sau khi mẹ tôi mât.
- 01 căn nhà ở quê (của ông bà) - có được coi là của bố tôi không hay vẫn còn cả phần của các cô chú tôi nữa
Hiện nay anh tôi không bao giờ nói chuyện với chúng tôi và đương nhiên đó là của anh tôi. mong các anh chị tư vấn cho tôi càng sớm càng tốt.

Tôi xin chân thành cám ơn.

=> Tư vấn chia thừa kế theo pháp luật, gọi:
1900.6169

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, cả bố và mẹ bạn khi mất đều không để lại di chúc do đó phần di sản thừa kế của bố mẹ bạn sẽ được phân chia theo quy định của pháp luật cho những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định về hàng thừa kế thứ nhất như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thời hiệu thừa kế như sau:

“1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.”

Trong trường hợp của bạn, thời hiệu yêu cầu phân chia di sản đối với di sản của cả bố và mẹ bạn vẫn còn. Với phần di sản mà bố mẹ bạn để lại thì những người được hưởng thừa kế bao gồm 5 chị em bạn (trong trường hợp ông bà nội, ngoại bạn đều đã mất vào thời điểm bố, mẹ bạn mất). Chiều theo quy định pháp luật trích dẫn trên thì việc phân chia di sản được thực hiện như sau:

- Thứ nhất, đối với di sản là căn nhà mang tên bố mẹ bạn

Căn nhà này được xác định là tài sản chung của bố mẹ bạn, do vậy mỗi người sẽ có quyền sở hữu đối với ½ giá trị căn nhà.

Năm 2001, mẹ bạn mất. Lúc này ½ giá trị căn nhà sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế được quy định tại điêm a khoản 1 điều 651.

Năm 2013, bố bạn mất. Lúc này phần sở hữu của bố bạn đối với căn nhà (1/2 giá trị căn nhà và phần được thừa kế từ di sản của mẹ bạn nói trên) sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

- Thứ hai, đối với căn nhà mà bố bạn mua sau khi mẹ bạn mât

Đây là tài sản riêng của bố bạn. Đối với di sản này thì sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế ở hàng thứ nhất theo quy định tại điểm a khoản 1 điều 651 nêu trên.

- Thứ ba, đối với căn nhà ở quê của ông bà bạn

Nếu như ông bà bạn không có di chúc để thừa kế lại cho bố bạn hay trước khi mất, ông bà không làm hợp đồng tặng cho bố bạn thì đây vẫn sẽ là di sản thừa kế mà bố bạn và các cô chú bạn là các đồng thừa kế. Do vậy bạn và các anh chị em của mình sẽ chỉ được hưởng phần di sản mà lẽ ra bố bạn được hưởng nếu còn sống.