Câu hỏi: Chào luật sư ạ.Em đang có một vấn đề muốn nhờ sự tư vấn của luật sư về bảo hiểm xã hội.Trước đây em có làm việc tại trung tâm tiếng hàn KBS accademy với mức lương là 10tr/tháng. Công ty có nói là sẽ đóng bảo hiểm cho nhân viên khi trở thành nhân viên chính thức. Sau 3 tháng thử việc ( 8tr/tháng), sang tháng thứ tư thì công ty có trừ phí bảo hiểm của nhân viên hàng tháng với mức lương của em là trừ 1,050,000 vnd mỗi tháng.Nhưng cho đến hiện giờ sau 3 tháng bọn em vẫn chưa nhận được số sổ bảo hiểm, và qua tìm hiểu bọn em được biết công ty 2 năm qua cũng chưa có số bảo hiểm cho cả nhân viên cũ nhưng tháng nào cũng trừ lương của nhân viên với lý do là nộp bảo hiểm xã hội.Hiện tại em đã xin nghỉ việc nhưng vẫn chưa nhận được số sổ bảo hiểm để sang làm tại công ty mới. Vậy nên em muốn hỏi trong trường hợp này bọn em muốn lấy lại số tiền bảo hiểm ( không cần sổ nữa ạ, vì sang công ty mới sẽ làm sổ mới) mà công ty đã trừ có được không ạ và công ty này có bị vi phạm luật bảo hiểm xã hội của việt nam không ạ? Công ty này là công ty của hàn quốc ạ! Em xin cảm ơn ạ!

Trả lời: Tại Điều 21 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động:

“1. Lập hồ sơ để người lao động được cấp sổ bảo hiểm xã hội, đóng, hưởng bảo hiểm xã hội.

2. Đang bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 86 và hằng tháng trích từ tiền lương của người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 85 của Luật này để đóng cùng một lúc vào quỹ bảo hiểm xã hội...”

Điều 17 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm

“1. Trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

2. Chậm đóng tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

3. Chiếm dụng tiền đóng, hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp...”

Theo quy định trên, công ty không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong quá trình bạn làm việc tại công ty là chưa phù hợp với quy định của pháp luật. Công ty có nghĩa vụ đóng khoản tiền bảo hiểm của bạn cho cơ quan bảo hiểm. Đối với việc bạn muốn nhận số tiền bảo hiểm đã nộp cho công ty mà công ty không tiến hành nộp cho cơ quan bảo hiểm là không đúng với quy định của pháp luật.

Khoản 1 Điều 118 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó vi phạm pháp luật, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Bạn có thể khiếu nại tới Ban Giám đốc Công ty, tổ chức công đoàn công ty về hành vikhông nộp tiền bảo hiểm xã hội và yêu cầu công ty thực hiện nghĩa vụ nộp bảo hiểm cho bạn. Theo khoản Điều 46 Nghị quyết 595/NQ-BHXH quy định về cấp và quản lý sổ BHXH:

“3.2. Đối với đơn vị nợ tiền đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, nếu người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định, cơ quan BHXH xác nhận sổ BHXH để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Trường hợp đơn vị chưa đóng đủ thì xác nhận sổ BHXH đến thời điểm đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Sau khi thu hồi được số tiền đơn vị còn nợ thì xác nhận bổ sung trên sổ BHXH.”

Trong 30 ngày, kể từ ngày yêu cầu giải quyết, nếu công ty vẫn không đóng hoặc bạn không đồng ý với quyết định giải quyết của công ty thì người lao động được quyền khiếu nại tới Chánh Thanh tra Sở Lao động Thương binh và Xã hội, nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, đồng thời, có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra việc đóng bảo hiểm xã hội của công ty và tiến hành truy thu do trốn đóng bảo hiểm xã hội.

Theo khoản Điều 38 Nghị quyết 595/NQ-BHXH quy định về truy thu BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN

“1. Các trường hợp truy thu

1.1. Truy thu do trốn đóng: Trường hợp đơn vị trốn đóng, đóng không đủ số người thuộc diện bắt buộc tham gia, đóng không đủ số tiền phải đóng theo quy định, chiếm dụng tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN (sau đây gọi là trốn đóng) do cơ quan BHXH kết luận thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT, BHTN, cơ quan thanh tra nhà nước có thẩm quyền kết luận từ ngày 01/01/2016 thì ngoài việc truy thu số tiền phải đóng theo quy định, còn phải truy thu số tiền lãi tính trên số tiền, thời gian trốn đóng và mức lãi suất chậm đóng như sau:

a) Toàn bộ thời gian trốn đóng trước ngày 01/01/2016, được tính theo mức lãi suất chậm đóng áp dụng đối với năm 2016;

b) Đối với thời gian trốn đóng từ ngày 01/01/2016 trở đi, được tính theo mức lãi suất chậm đóng áp dụng đối với từng năm áp dụng tại thời điểm phát hiện trốn đóng.”

Ngoài ra, bạn có thể khởi kiện đến Toà án nhân dân cấp huyện, nơi công ty đóng trụ sở để yêu cầu giải quyết các quyền lợi liên quan trong thời gian làm việc để giải quyết tranh chấp công ty thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho bạn khi bạn không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại, công ty vẫn không đóng, hết thời hạn mà không được gaiỉ quyết khiếu nại... Thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động giải quyết là không bắt buộc khi có tranh chấp về Bảo hiểm xã hội bắt buộc để bảo vệ người lao động