Câu hỏi: Nhà nước thu hồi đất ở và bồi thường bằng một mảnh đất khác. Nhưng hiện tại khi thu hồi mảnh đất này, nó lại được bồi thường theo mức của đất nông nghiệp. Trường hợp này nên làm như thế nào để bảo vệ quyền lợi của mình?

Em chào anh/chị ạ! Em xin trình bày  sự việc như sau, mong nhận được sự tư vấn giúp đỡ từ anh/chị ạ! bố mẹ em có  396m2 tương đương 1,1 sào ruộng được thừa hưởng lại từ ông bà không có giấy tờ, trong các năm trước nhà em vẫn canh tác (cấy lúa) và vẫn đóng thuế, mảnh đất này đã được xác nhận của bà con hàng xóm và cán bộ địa chính thu thuế xác nhận nhà em đang sở hữu. Tổng 1,1 sào này gồm: 0.6 sào phần là đất cấy, 0.5 sào là đất đền bu đất ở do có dây điện hế đi qua trước nhà. Tháng 6/2016 có quyết định thu hồi, đã có quyết định về việc chi trả bồi thường trị giá 64.944.000đ nhưng bố mẹ em không đồng ý với giá đất đền bù 0.6 sào cũng bằng 0.5 sào nên không nhận tiền đền bù. Bố mẹ em đã làm đơn lên phường xin giải quyết, nhưng phường không có bất cứ trả lời nào. Đến nay phường lại trả lời nhà em không có tên trong sổ đỏ nên chỉ được đền bù là đất hoa màu trị giá 2.952.000đ. Đồng thời trong 1,2 ngày nữa sẽ cưỡng chế san lấp. Vậy em xin nhận được sự tư vấn giúp đỡ từ anh/chị để bố mẹ em được đền bù thỏa đáng ạ! Các câu hỏi em đang băn khoăn ạ!

1. Giá đất đền bù 0.5 sào là đất ruộng với 0.6 sào là đất đền bù có khác nhau theo quy định luật không ạ?

2. Bố mẹ em nên làm như nào khi đã có quyết định cưỡng chế?

Anh/chị tư vấn giúp em trong trường hợp này ạ.

Trả lời: Theo quy định tại Điều 77 Luật đất đai 2013 quy định về Bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân như sau:

"1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại theo quy định sau đây:

a) Diện tích đất nông nghiệp được bồi thường bao gồm diện tích trong hạn mức theo quy định tại Điều 129, Điều 130 của Luật này và diện tích đất do được nhận thừa kế;

b) Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại;

c) Đối với diện tích đất nông nghiệp do nhận chuyển quyền sử dụng đất vượt hạn mức trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

2. Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này thì được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều 129 của Luật này."

Theo thông tin cung cấp thì phần đất mà gia đình bạn đang sử dụng là đất nông nghiệp, do đó, khi Nhà nước thu hồi đất thì gia đình bạn được bồi thường về đất đối với phần đất trong hạn mức (hạn mức này do địa phương quy định), phần diện tích ngoài hạn mức sẽ không được bồi thường về đất nhưng sẽ được bồi thường chi phí đầu tư còn lại vào đất.

Việc cưỡng chế thu hồi đất được quy định tại Điều 71 Luật đất đai 2013 như sau:

"
Điều 71. Cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất

2. Cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục;

b) Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi;

c) Quyết định cưỡng chế  thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành;

d) Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành.

Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập biên bản.

...

4. Trình tự, thủ tục thực hiện cưỡng chế thu hồi đất:

a) Trước khi tiến hành cưỡng chế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thành lập Ban thực hiện cưỡng chế;

b) Ban thực hiện cưỡng chế vận động, thuyết phục, đối thoại với người bị cưỡng chế; nếu người bị cưỡng chế chấp hành thì Ban thực hiện cưỡng chế lập biên bản ghi nhận sự chấp hành. Việc bàn giao đất được thực hiện chậm nhất sau 30 ngày kể từ ngày lập biên bản.

Trường hợp người bị cưỡng chế không chấp hành quyết định cưỡng chế thì Ban thực hiện cưỡng chế tổ chức thực hiện cưỡng chế;

c) Ban thực hiện cưỡng chế có quyền buộc người bị cưỡng chế và những người có liên quan phải ra khỏi khu đất cưỡng chế, tự chuyển tài sản ra khỏi khu đất cưỡng chế; nếu không thực hiện thì Ban thực hiện cưỡng chế có trách nhiệm di chuyển người bị cưỡng chế và người có liên quan cùng tài sản ra khỏi khu đất cưỡng chế.

Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối nhận tài sản thì Ban thực hiện cưỡng chế phải lập biên bản, tổ chức thực hiện bảo quản tài sản theo quy định của pháp luật và thông báo cho người có tài sản nhận lại tài sản."