Câu hỏi: Nhờ luật sư tư vấn về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và chế độ hưu trí đối với người lao động cao tuổi như sau: Tôi sinh ngày 25 tháng 01 năm 1958 .Tôi nhập ngũ vào bộ đội từ ngày 5 tháng 06 năm 1977 tới tháng 8 năm 1981 tôi được cử đi học và tôi chuyển ngành đi học trường đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh và làm giáo viên từ tháng 10 năm 1985 cho tới nay vậy thời gian tính bảo hiểm Xã hội và y tế của tôi là bao nhiêu năm và hưởng chế độ hưu như thế nào.

Trả lời: Điều 3 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định như sau:

“5. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội
là thời gian được tính từ khi người lao động bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội cho đến khi dừng đóng. Trường hợp người lao động đóng bảo hiểm xã hội không liên tục thì thời gian đóng bảo hiểm xã hội là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội.”.

Như vậy, nếu bác bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội kể từ ngày bác nhập ngũ thì thời gian bác tham gia bảo hiểm xã hội sẽ bằng thời gian từ 1977 đến nay, trừ thời gian bác đi học sau khi xuất ngũ. Thời gian bác đóng ngắt quãng sẽ được cộng dồn lại và ghi trong sổ bảo hiểm xã hội.

Tại Điều 54 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu như sau:

“Điều 54. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

…”.

Theo quy định nêu trên, điều kiện để hưởng lương hưu đối với nam là phải đủ 60 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên. Đối với nữ là phải đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên.

Đối chiếu với trường hợp của bác, bác sinh năm 1958. Do đó, nếu bác đã có 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên và bác về hưu 2018 thì bác đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Mức lương hưu hàng tháng được tính như sau:

“Điều 56.
Mức lương hưu hằng tháng

1. Từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành cho đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

Trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ đến đủ 06 tháng thì mức giảm là 1%, từ trên 06 tháng thì không giảm tỷ lệ phần trăm do nghỉ hưu trước tuổi.

…”.

Ngoài ra, bạn tham khảo nội dung tư vấn áp dụng Văn bản pháp luật tại thời điểm gửi câu hỏi như sau:

Theo Điều 3 Khoản 5 Luật bảo hiểm xã hội hiện hành là 2006 về giải thích từ ngữ, thời gian đóng bảo hiểm xã hội là “thời gian được tính từ khi người lao động bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội cho đến khi dừng đóng. Trường hợp người lao động đóng bảo hiểm xã hội không liên tục thì thời gian đóng bảo hiểm xã hội là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội.”
Như vậy nếu bác bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội kể từ ngày bác nhập ngũ thì thời gian bác tham gia bảo hiểm xã hội sẽ bằng thời gian từ 1977 đến nay, trừ thời gian bác đi học sau khi xuất ngũ. Còn nếu bác bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội kể từ ngày bác giảng dạy tháng 10/1985 thì tổng thời gian bác tham gia bảo hiểm xã hội sẽ là 30 năm (trong trường hợp liên tục). Thời gian bác đóng ngắt quãng sẽ được cộng dồn lại và ghi trong sổ bảo hiểm xã hội.

Bên cạnh đó, năm nay bác 57 tuổi. Chế độ nghỉ hưu của bác được quy định tại Luật bảo hiểm xã hội như sau:

Về chế độ hưu trí năm nay, bác có thể tham khảo bài viết: >> Chế độ hưu trí của bảo hiểm xã hội bắt buộc

Về chế độ hưu trí từ năm 2016 trở đi, bác có thể tham khảo bài viết sau: >> Tư vấn về chế độ hưu trí theo Luật bảo hiểm xã hội năm 2014