Câu hỏi: Kính gửi công ty luật Minh Gia! Lời đầu tiên cho tôi gửi lời cảm ơn tới quí công ty bởi những lời tư vấn rất có ích cho người lao động chúng tôi. Tôi đang gặp phải một trường hợp liên quan đến BHXH như sau kính mong công ty tư vấn giúp tôi ạ!

Nội dung yêu cầu:
Tôi tham gia BHXH ở cty A được 8 năm, rồi nghỉ việc. Tôi chốt sổ BHXH hết tháng 11 năm 2015, nhưng cty mới (cty B) lại đóng BHXH cho tôi từ tháng 11 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016 tôi nghỉ việc ở cty B. Hiện giờ tôi đáng làm việc cho cty C và mang 2 sổ BHXH đó đóng cho cty C. Sau đó cty C gọi tôi lên báo tôi bị trùng 1 tháng đóng BHXH ở cty A và Cty B (tháng 11/2015) và bảo tôi liên hệ với một trong hai cty cũ để giải quyết giảm trùng BHXH tháng 11/2015. Khi tôi liên hệ với 2 cty cũ thì họ từ chối không làm cho tôi (do tôi đã nghỉ việc và thủ tục họ đã chốt xong). Vậy giờ tôi muốn giảm trùng BHXH 01 tháng (tháng 11/2015) thì tôi phải làm thế nào để giải quyết giảm trùng BHXH 01 tháng (tháng 11/2015), và làm thế nào để nối 2 sổ BHXH ở cty A và sổ BHXH ở Cty B để nộp cho cty mới (cty C).Kính mong công ty tư vấn giúp tôi để tôi làm giảm trùng BHXH, trùng 01 tháng (tháng 11/2015) và gộp 2 sổ BHXH tại 2 cty cũ để nộp cho cty mới

Trả lời: Điều 4 Nghị định 44/2013/NĐ-CP quy định về trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế bắt buộc của người sử dụng lao động và người lao động:

"1. Trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp của người sử dụng lao động và người lao động: a) Người lao động giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động mà người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp thì người lao động và người sử dụng lao động của hợp đồng lao động giao kết đầu tiên có trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật...".

Theo quy định của pháp luật, trường hợp NLĐ làm việc tại nhiều đơn vị thì người lao động và người sử dụng lao động của hợp đồng lao động giao kết đầu tiên có trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật. Vậy, nếu tháng 11/2015 cả hai đơn vị cùng tham gia đóng BHXH bắt buộc thì thời gian đóng BHXH trùng sẽ được hoàn trả theo quy định tại Điều 2 Quyết định 959/QĐ-BHXH:

" Hoàn trả: là việc cơ quan BHXH chuyển trả lại số tiền được xác định không phải tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN hoặc đóng thừa khi ngừng giao dịch với cơ quan BHXH; đóng trùng cho cơ quan, đơn vị, cá nhân đã nộp cho cơ quan BHXH".

Xét về thủ tục và đơn vị có trách nhiệm lập hồ sơ chuyển tới cơ quan BHXH để tiến hành gộp sổ:

Công văn 3663/BHXH-THU của BHXH TP. HCM hướng dẫn nghiệp vụ liên quan tới việc gộp sổ BHXH của người lao động có nhiều sổ.

"I. Các nguyên tắc xử lý liên quan đến gộp sổ BHXH: 1. Người lao động nộp sổ BHXH cấp trùng cho đơn vị đang làm việc hoặc đơn vị tham gia BHXH sau cùng đã chốt sổ, để lập hồ sơ và chuyển cho cơ quan BHXH gộp sổ. Trường hợp đơn vị tham gia BHXH cuối cùng giải thể, hoặc NLĐ đã chốt sổ nghỉ việc và hiện tại không tham gia BHXH, thì NLĐ nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH, nơi đơn vị cuối cùng đăng ký tham gia BHXH để gộp sổ".

Vậy, mặc dù đã chấm dứt quan hệ lao động với đơn vị B nhưng bạn có quyền yêu cầu đơn vị trên lập hồ sơ và chuyển cho cơ quan BHXH để tiến hành gộp sổ, đồng thời thoái thu thời gian đóng BHXH bị trùng. Ngoài ra, bạn còn có quyền yêu cầu đơn vị C (nơi đang trực tiếp làm việc) tiến hành thù tục trên.

*) Trình tự giải quyết hồ sơ giảm trùng thời gian tham gia BHXH:

8.1. Thoái thu quá trình đóng trùng BHXH thông qua đơn vị:

- Áp dụng cho trường hợp NLĐ đang làm việc, có quá trình tham gia BHXH chưa được chốt sổ nhưng trùng quá trình với đơn vị khác đã chốt.

- Thực hiện hoàn trả tiền thoái thu cho NLĐ thông qua mã quản lý thu BHXH của đơn vị kèm“Phiếu thông tin” trả tiền cho NLĐ.

- Đơn vị làm hồ sơ điều chỉnh giảm trùng quá trình tham gia BHXH theo PGNHS (103/.../THU), ghép với hồ sơ gộp sổ theo PGNHS (304/.../SO).

- Bộ phận thu lập phiếu yêu cầu (C02-TS), chuyển Bộ phận CĐ.BHXH để xác minh việc giải quyết các chế độ BHXH đối với NLĐ trong thời gian đóng trùng, phiếu yêu cầu phải thể hiện đầy đủ các số sổ có thời gian trùng nhau, trong đó có xác định số sổ phải thu hồi.

- Bộ phận CĐ.BHXH phản hồi lại kết quả cho Bộ phận thu (C02-TS) kèm 01 Quyết định thu hồi tiền trợ cấp (nếu có).

Trường hợp, công ty B, C không thực hiện nghĩa vụ giảm trùng thì bạn có quyền yêu cầu Cơ quan quản lý nhà nước về lao động (Phòng lao động, thương binh và xã hội) để tiến hành thụ lý và giải quyết.