Câu hỏi: Xin chào Luật sư, Tôi sinh năm 1964, tôi đã tham gia BHXH tròn 30 năm. Tháng 01/2016 này tôi nghỉ việc, vậy luật sư cho tôi hỏi tôi có được hưởng chế độ hưu trí không? Nếu không đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí thì tôi sẽ được lãnh BHXH 1 lần liền không và thủ tục như thế nào? Hay tôi phải chờ cho đến năm mình đủ 60 tuổi. Xin Luật sư tư vấn cho tôi biết. Xin chân thành cám ơn Luật sư.

Trả lời: Thứ nhất về điều kiện để hưởng lương hưu

Theo quy định tại Điều 54 Luật BHXH 2014 thì người lao động đã có đủ 20 năm đóng BHXH khi nghỉ việc sẽ được hưởng lương hưu trong các trường hợp sau:

- Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi

- Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

Nếu bạn là hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí thì bạn hưởng lương hưu trong trường hợp sau:

-  Nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, trừ trường hợp Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam, Luật công an nhân dân, Luật cơ yếu có quy định khác;

- Nam từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi, nữ từ đủ 45 tuổi đến đủ 50 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro, nghề nghiệp

Nếu bạn bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì bạn sẽ được hưởng lương hưu do suy giảm khả năng lao động

Thứ hai về điều kiện được hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Theo quy định Tại Điều 60 Luật BHXH 2016 thì các trường hợp sau được hưởng BHXH một lần:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Ra nước ngoài để định cư;

c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

Như vậy, trường hợp của bạn đủ số năm đóng bảo hiểm nhưng chưa đủ tuổi nghỉ hưu nên bạn chỉ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong trường hợp:

- Ra nước ngoài định cư

- Mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng

Trường hợp của bạn, bạn có thể bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội và đợi đến khi đủ tuổi để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 61 Luật BHXH
Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 50 và Điều 51 hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 55 và Điều 56 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

-------------

Câu hỏi thứ 2 - Điều kiện nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động

Kính gửi các anh chị:Xin các anh, chị công ty Luật Minh Gia tư vấn giúp tôi trường hợp về hưu trước tuổi vào năm năm 2017: Tôi sinh ngày 22/10/1962 là CB CNV viễn thông làm việc tại Viễn thông Bình Định, bắt đầu công tác có đóng BHXH từ tháng 03/1981 đến nay (năm 2017). Trong đó có 13 năm làm công việc nặng nhọc độc hại theo danh mục nghề của Bộ LĐTB&XH quy định.Tôi muốn về hưu trước tuổi vào cuối năm nay khi đủ 55 tuổi. Xin các anh chị tư vấn hộ: có đủ điều kiện không, nếu không đủ thì cần các thủ tục gì ? còn nếu được thì các thủ tục, chế độ được hưởng như thế nào ?Rất Chân thành cám ơn nhiều !

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn một số trường hợp tương tự thông qua một hoặc một số bài viết cụ thể sau đây:

>> Điều kiện để được hưởng lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi?

Về điều kiện nghỉ hưu, theo Khoản 1 Điều 54 Luật bảo hiểm xã hội 2014:

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

Theo nội dung đề nghị tư vấn thì có thể hiểu anh là lao động nam, điều kiện để nghỉ hưu đúng tuổi đối với lao động nam là 60 tuổi và có trên 20 năm đóng BHXH. Trường hợp có 15 năm trở lên làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại thì độ tuổi nghỉ hưu từ 55 tuổi đến 60 tuổi. Vì anh chỉ có 13 năm làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại nên điều kiện về độ tuổi vẫn là 60 tuổi đối với lao động nam. Để được nghỉ hưu trước tuổi anh phải đáp ứng được điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

Điều 55 : Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.

2. Người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 54 của Luật này khi thuộc một trong cáctrường hợp sau đây:

a) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi trở lên;

b) Có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.

Như vậy, hiện tại anh 55 tuổi và có thời gian đóng BHXH bắt buộc trên 20 năm, đồng thời suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì có thể nghỉ hưu trước tuổi. Trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động anh sẽ bị trừ tỷ lệ nghỉ hưu, mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi bị trừ 2%

Về thủ tục nghỉ hưu trước tuổi anh tham khảo bài viết: Thủ tục giám định sức khỏe để nghỉ hưu trước tuổi

Anh/chị tham khảo để giải đáp thắc mắc của mình!