Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc của khách hàng về việc chuyển vụ việc cho Tòa án khác giải quyết và vấn đề giành quyền nuôi con khi ly hôn. Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

Tôi kết hôn tháng 10/2014.và tháng 5/2015 con trai tôi ra đời.hai vợ chồng tôi chúng sống vui vẻ cùng chăm lo nuôi con. Đến  tháng 4/2017 tôi được công ty cử đi Nhật học tập,đào tạo ngắn hạn 3 tháng về. Vợ tôi là công nhân làm việc cách nhà 20 km, làm việc theo ca,ca sáng và cả chiều. Khi tôi đi Nhật về, tôi  thấy mọi chuyện tình cảm bất thường. Tôi thường xuyên kiểm tra điện thoại vợ tôi.  Tôi phát hiện nhiều mối quan hệ mập mờ bất chính, tôi có nhắc nhở. Sau 1 tháng vợ tôi không thay đổi ,con cái thì bỏ bê.hai vợ chồng tôi cãi vã.vợ  tôi bỏ nhà đi ở trọ và  rồi từ đó tôi mới biết vợ tôi ngoại tình và ở trọ với người tình.Tôi  làm đơn ly hôn, nộp tại tòa án huyện nơi cư trú.2 vợ chồng đều thuận tình ly hôn.vợ tôi muốn giải quyết nhanh nên nói chuyện với người nhận đơn, vậy là đơn của tôi viết được gửi sang quận khác thụ lý giải quyết. Vậy tôi muốn nhờ luật sư tư vấn giúp.người nhận đơn tôi gửi sang quận khác xử lý có được không? Thứ 2 là.tôi muốn nhận quyền nuôi con, nhưng con tôi mới đc 34 tháng tuổi.về điều kiện hay thu nhập tôi hơn hẳn vợ tôi, vậy tôi có đc quyền nuôi con không ạ.nếu nhận được quyền nuôi con,vợ tôi có phải trợ cấp cho con tôi không, và số tiền trợ cấp đc tính thể nào ạ.xin cảm ơn luật sư đã đọc và lắng nghe.mong luật sư giúp đỡ và tháo gỡ thắc mắc.

Trả lời: Thứ nhất,
vì hai vợ chồng bạn thuận tình ly hôn nên Tòa án nơi bạn hoặc vợ bạn đang cư trú là cơ quan có thẩm quyền giải quyết ly hôn. Theo quy định tại điều 2 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015:

Điều 39. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

2. Thẩm quyền giải quyết việc dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

h) Tòa án nơi một trong các bên thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn
;

Đồng thời tại điều 41 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 có nội dung về chuyển vụ việc cho Tòa án khác, theo đó:

Điều 41. Chuyển vụ việc dân sự cho Tòa án khác; giải quyết tranh chấp về thẩm quyền

1. Vụ việc dân sự đã được thụ lý mà không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án đã thụ lý thì Tòa án đó ra quyết định chuyển hồ sơ vụ việc dân sự cho Tòa án có thẩm quyền và xóa tên vụ án đó trong sổ thụ lý. Quyết định này phải được gửi ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp, đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát có quyền kiến nghị quyết định này trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được khiếu nại, kiến nghị, Chánh án Tòa án đã ra quyết định chuyển vụ việc dân sự phải giải quyết khiếu nại, kiến nghị. Quyết định của Chánh án Tòa án là quyết định cuối cùng.

Như vậy chỉ khi vụ việc dân sự đã được thụ lý mà không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án đã thụ lý thì Tòa án này mới ra quyết định chuyển hồ sơ vụ việc cho Tòa án có thẩm quyền. Tòa án nơi đang thụ lý vụ việc thuận tình ly hôn của hai vợ chồng bạn là nơi ban đang cư trú hoàn toàn đúng thẩm quyền giải quyết. Cho nên việc chuyển vụ việc cho Tòa án khác giải quyết là không hợp lý, bạn có quyền kiến nghị quyết định này.

Thứ hai, về quyền nuôi con. Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Theo đó nếu tại thời điểm giải quyết ly hôn con của bạn dưới 36 tháng tuổi thì sẽ giao cho người mẹ trực tiếp nuôi con. Nếu bạn muốn giành quyền nuôi con khi con dưới 36 tháng tuổi thì cần có sự đồng ý của vợ bạn hoặc người vợ không đủ điều kiện, khả năng trực tiếp nuôi con. Trường hợp tại thời điểm giải quyết ly hôn con bạn đã trên 36 tháng tuổi thì khi này nếu điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của bạn tốt hơn so với bên vợ thì bạn sẽ được quyền nuôi con. Các điều kiện Tòa xem xét về cơ bản gồm những yếu tố sau:

+ Thu nhập hàng tháng (có đảm bảo để nuôi con hay không)

+ Chỗ ở ổn định;

+ Môi trường sống đảm bảo cho sự phát triển tốt nhất về hể chất và tinh thần cho con.

+ Thời gian làm việc có đảm bảo để chăm sóc con, thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con

+ Sự quan tâm, chăm sóc giành cho con, tình cảm đã dành cho con từ trước đến nay, điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn

Bên cạnh đó, Điều 82 có quy định về nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Theo đó:

1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Việc cấp dưỡng cho con trước hết sẽ do anh và vợ tự thỏa thuận, thương lượng với nhau, trường hợp không tự thỏa thuận được sẽ thực hiện theo quy định trên. Người mẹ không trực tiếp nuôi con nên có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Tiền cấp dưỡng nuôi con bao gồm những chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng và học hành của con và do các bên thỏa thuận. Trong trường hợp các bên không thỏa thuận được thì tùy vào từng trường hợp cụ thể, vào khả năng của mỗi bên mà quyết định mức cấp dưỡng nuôi con cho hợp lý.