Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Khoảng cuối tháng 3 đầu tháng 4/2016 gia đình tôi có thuê thầu xây dựng lại căn nhà. Đây là thầu tư nhân, quy mô gia đình nên khi 2 bên tiến hàng kí hợp đồng nội dung cũng sơ sài. Trích nội dung: Bên A( chủ nhà) cùng bên B( nhà thầu) có đồng ý xây dựng ngôi nhà 2 lầu 1 lửng trị giá 650tr.

Bên B chịu trách nhiệm về xây dựng và thủ tục pháp lý liên quan đến khi hoàn công. Nhà sẽ thi công xong trong vòng 2-3 tháng. Bên A giao trước cho bên B 200 tr để lo vật tư. Bên B cam kết sẽ không phát sinh chi phí khác đến khi xong nhà. Kí tên, hợp đồng không ghi rõ ràng cách thức xử lí nếu 1 trong 2 bên vi phạm hợp đồng), hợp đồng được lập giữa 2 bên A và B nhưng chỉ có bên A kí, bên B không kí. Nhưng có ghi xác nhận mỗi khi nhận được tiền ứng, đến thời điểm hiện tại bên B đã thi công xong phần thô, còn lại 1 phần nội thất chưa hoàn thiện( tay vịnh cầu thang, lắp đặt hệ thống bồn vệ sinh.,..), đến thời điểm hiện tại bên A đã ứng trước 630tr( trong đó bên bên chỉ kí xác nhận 600tr, còn 30tr thì chưa kịp lấy xác nhận bên B thì xảy ra sự cố tranh cãi giữa 2 bên)

Câu hỏi: Trong trường hợp này hợp đồng có được coi là xác lập chưa? Hiện tại nhà đã quá tiến độ( hơn 3 tháng) nhưng bên B chưa hoàn tất, khi bên A hối thúc thì bên B uy hiếp không tiếp tục công trình này nữa. Muốn huỷ hợp đồng đơn phương. Trong trường hợp này có thể cưỡng chế để bên B tiếp tục hoàn thành nghĩa vụ đối với bên A không? Hoặc có thể kiện đòi bồi thường hợp đồng không? Ngoài 2 cách trên còn hướng giải quyết nào hiệu quả không?

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2005 về hợp đồng dịch vụ. Cụ thể:

Điều 518.
Hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng dịch vụ là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc cho bên thuê dịch vụ, còn bên thuê dịch vụ phải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ.

Đồng thời,

Điều 124.
Hình thức giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.

Giao dịch dân sự thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu được coi là giao dịch bằng văn bản.

2. Trong trường hợp pháp luật quy định giao dịch dân sự phải được thể hiện bằng văn bản, phải có công chứng hoặc chứng thực, phải đăng ký hoặc xin phép thì phải tuân theo các quy định đó.

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp của bạn thì có thể hiểu hợp đồng thuê thầu xây dựng nhà ở riêng lẻ mà hai bên giao kết là hợp đồng dịch vụ. Đồng thời, bản chất của hợp đồng dịch vụ là một giao dịch dân sự nên khi thiết lập có thể giao kết bằng lời nói, văn bản...và trên thực tế hai bên lựa chọn hình thức lập văn bản nên bắt buộc phải có xác nhận, ký tên của hai bên tham gia mới phát sinh hiệu lực.
Do đó, việc hợp đồng của bạn chỉ có một bên ký tên sẽ không phát sinh hiệu lực, không được công nhận - tức hợp đồng chưa được xác lập (mọi điều khoản liên quan bao gồm giá dịch vụ, thời gian giải quyết...cũng sẽ không được công nhận).

- Đối với việc kiện đòi bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng:

Mặc dù hợp đồng không được công nhận, không phát sinh hiệu lực nhưng trên thực tế hai bên vẫn thực hiện công việc (bên A giao tiền thông qua biên lai, bên B tiến hành xây dựng - thi công xong phần thô) thì có thể làm căn cứ chứng minh việc hai bên có tồn tại, phát sinh quan hệ giao kết ở đây.
Tuy nhiên, trong trường hợp khi bên B không thực hiện tiếp công trình thì bên A (bạn) cũng không có cơ sở, căn cứ nào để buộc bên B phải hoàn thành nghĩa vụ hoàn công cũng như khởi kiện đòi bồi thường do vi phạm hợp đồng được.
Vì thực tế giữa hai bên không có giao kết hợp đồng bằng văn bản nào cũng như không có bất cứ điều kiện ràng buộc thực hiện, trách nhiệm mỗi bên khi đơn phương chấm dứt cả. Do đó, thời điểm hiện nay bạn chỉ có thể lựa chọn phương thức thỏa thuận với bên B để hoàn công nốt phần công trình xây dựng còn laị, hoặc thuê một bên khác để thực hiện công việc còn lại.