Câu hỏi: Tôi sinh 16.6.1961 công tác trong ngành bưu chính viễn thông từ 1980 đến tháng 06/1989 xin nghỉ việc, tháng 7/1989 vào làm lại. Khi quyết định nghỉ tôi không nhận được khoản trợ cấp nào từ bảo hiểm, chỉ được hưởng mỗi năm công tác là 1/2 tháng lương (mức lương của tôi lúc đó là bậc 3 công nhân = 53.000/tháng, tổng lĩnh khoảng 500.000d).

Sau một thời gian đơn vị làm lại sổ bảo hiểm, đồng nghĩa với việc bỏ đi thời gian 9 năm công tác trước của tôi. Hiện tôi muốn nghỉ việc do sức khỏe kém vào tháng 12/2015(đã đóng bảo hiểm, nếu tính đến tháng 12/2015 là 24 năm 3 tháng).Vậy chế độ hưu của tôi sẽ được tính như thế nào?

Trả lời: "1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c và e khoản 1 Điều 2 của Luật này có đủ hai mươi năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ sáu mươi tuổi, nữ đủ năm mươi lăm tuổi;

b) Nam từ đủ năm mươi lăm tuổi đến đủ sáu mươi tuổi, nữ từ đủ năm mươi tuổi đến đủ năm mươi lăm tuổi và có đủ mười lăm năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ mười lăm năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên. Tuổi đời được hưởng lương hưu trong một số trường hợp đặc biệt khác do Chính phủ quy định".
Do vậy để được hưởng lương hưu trong trường hợp này thì bác phải nghỉ hưu theo quy định tại điều 51 Luật bảo hiểm xã hội:
"Điều 51. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 2 của Luật này đã đóng bảo hiểm xã hội đủ hai mươi năm trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại Điều 50 của Luật này khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Nam đủ năm mươi tuổi, nữ đủ bốn mươi lăm tuổi trở lên;

2. Có đủ mười lăm năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành".
Khi bác phải có giấy giám định mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên của Hội đồng giám định y khoa thì bác sẽ được nghỉ hưu ở độ tuổi 54 và bị giảm trừ lương hưu theo quy định tại điều 52 Luật bảo hiểm xã hội 2006 :
"Điều 52. Mức lương hưu hằng tháng
1. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 50 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 58, Điều 59 hoặc Điều 60 của Luật này tương ứng với mười lăm năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.
2. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 51 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 1%.
3. Mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung".

Về thời gian đóng bảo hiểm xã hội
Thời gian đóng bảo hiểm được làm tròn theo quy định tại điều 28 Nghị định số 152/2006/NĐ-CP thành 24,5 năm với thời gian đóng thực tế là 24 năm 3 tháng:

"Mức lương hưu hằng tháng theo Điều 52 và trợ cấp một lần khi nghỉ hưu theo Điều 54 Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:
5. Khi tính mức lương hưu hằng tháng và trợ cấp một lần khi nghỉ hưu quy định tại các khoản 1, 2 và khoản 4 Điều này nếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ dưới 3 tháng thì không tính; từ đủ 3 tháng đến đủ 6 tháng tính là nửa năm; từ trên 6 tháng đến 12 tháng tính tròn là một năm".
Vậy lương hưu hàng tháng bác được hưởng là:
45% + 19% - 6% = 58% * Bình quân tiền lương. Trong đó:
- 15 năm tham gia BHXH = 45%.
- 9,5 năm tiếp theo tham gia BHXH = 19%.
- Bị giảm trừ 6% do nghỉ hưu trước tuổi.
Về bình quân tiền lương bác có thể tham khảo tại bài viết sau "Hỏi về mức bình quân tiền lương để tính lương hưu hàng tháng".
Về việc giám định sức khỏe để nghỉ hưu trước tuổi
Bác có thể giám định sức khỏe khi có giấy giới thiệu của cơ quan bác đang công tác theo quy định tại điểm e, khoản 1, điều 18 Luật bảo hiểm xã hội 2006 về trách nhiệm của người sử dụng lao động:
"1. Người sử dụng lao động có các trách nhiệm sau đây:
e) Giới thiệu người lao động đi giám định mức suy giảm khả năng lao động tại Hội đồng Giám định y khoa theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 41, Điều 51 và điểm b khoản 1 Điều 55 của Luật này".
Về thủ tục giám định y khoa bác có thể tham khảo trong bài viết sau "Thủ tục giám định khả năng suy giảm lao động"
.
Ngoài ra,
theo như trình bày thì bác chưa được lĩnh bảo hiểm xã hội 1 lần trong thời gian 9 năm công tác trước (khoản chi trả bác được nhận là trợ cấp thôi việc) và công ty đã tự động bỏ đi khoảng thời gian 9 năm bác có tham gia BHXH này. Vì vậy, bác có thể:
- Làm đơn khiếu nại đến ban giám đốc công ty về khoảng thời gian tham gia BHXH bị mất này.
- Nếu không được giải quyết thì bác có thể làm đơn đến Thanh tra Lao động tại địa phương để có thể đảm bảo quyền lợi cho mình.

Trân trọng!

Luật gia: Việt Dũng - Công ty Luật Minh Gia