Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Chào C.ty Luật Minh Gia. Cho tôi xin được hỏi về trường hợp của gia đình tôi về thừa kế, cụ thể như sau: Cha mẹ tôi có 6 người con, 4 gái đầu, 2 trai cuối, tôi là con thứ ba trong chị em. Trước đây tôi có đi công tác xã hội không thường xuyên ở nhà, mẹ tôi đã mất năm 1978, cha tôi mất năm khoảng năm 1992, em trai lớn của tôi mất năm 1984, em trai nhỏ mất 1993,

Phần đất đai của cha mẹ tôi khi cha tôi mất có điểm chỉ vào văn bản giao lại cho Trần X (Văn bản giấy tờ tôi không được rõ chỉ được mọi người nói vậy).
Hiện mảnh đất mà cha mẹ tôi để lại được chia cho các chị em trên tôi và dưới tôi (Trên danh nghĩa là mua do vợ của Trần Hữu Hiếu đứng tên bán mà không thông báo cho mọi người được biết). Thủ tục chuyển tên chưa sang cho vợ Trần X. Năm 2001 UBND xã có chủ trương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chị cả tôi có đứng tên kê khai phần đất của cha mẹ tôi cho tất cả mọi người được chuyển nhượng trên danh nghĩa bán đất của cha mẹ cho các con (Tất cả mọi người đều được trừ tôi) và hiện tất cả các thửa đều đã được cấp sổ đỏ, hiện vợ Trần X trên danh nghĩa vẫn quản lý và sử dụng các phần đất còn lại khoảng 300m2.
Tôi có đề nghị được xin lại một phần đất trong diện tích còn lại đó nhưng không được. Vậy tôi xin hỏi Luật gia là nếu bây giờ tôi yêu cầu hoặc nhờ UBND xã can thiệp để tôi xin lại một phần đất để thờ phụng thì có được không? Cấp nào giải quyết? Căn cứ theo văn bản nào? Xin cám ơn!

=> Tư vấn về việc xin nhận di sản thừa kế để thờ cúng, gọi:
1900.6169

Trả lời: Theo như thông tin bạn cung cấp thì mảnh đất này là tài sản chung của cha mẹ bạn. Khi mẹ bạn mất và không có di chúc thì phần tài sản của mẹ bạn trong tài sản chung này sẽ được chia đều theo pháp luật. Tuy nhiên thời gian đã quá lâu dẫn đến hết thời hiệu khởi kiện về chia di thừa kế nên bây giờ bạn cũng sẽ không nhận được một phần từ di sản này. Bên cạnh đó, chúng tôi xin giả sử các thành viên khác cũng không có ý kiến gì về việc phân chia di sản này. Do đó cha của bạn sẽ là người quản lý di sản.

Trước khi cha bạn mất, ông có “điểm chỉ vào văn bản giao lại cho Trần X”. Đây là vướng mắc chính trong tình huống của bạn và bởi chính bạn cũng không được biết rõ về thông tin này, chúng tôi xin được đưa ra hai trường hợp như sau:

- Việc điểm chỉ này mang nội dung của một di chúc: Lúc này người duy nhất được hưởng thừa kế là Trần X và các anh chị em của bạn sẽ không được hưởng phần nào của di sản này do không thuộc trường hợp được nhận kỷ phần bắt buộc theo quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc (Điều 644 Bộ luật dân sự năm 2015).

- Việc điểm chỉ này mang nội dung của một hợp đồng tặng cho tài sản: Trường hợp này người duy nhất được quyền sử dụng mảnh đất này cũng là Trần Hữu Hiếu. Khi Trần Hữu Hiếu mất, nếu trước đó đã ủy quyền cho vợ hoặc, chúng tôi giả sử, Hiếu không có di chúc để lại và vợ chồng Hiếu không có con, thì mảnh đất này sẽ thuộc quyền sử dụng của vợ Trần X theo quy định về thừa kế theo pháp luật. Và khi đó các giao dịch về chuyển nhượng cũng như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đều hợp pháp và phụ thuộc vào ý chí của vợ Trần X.

Như vậy có thể thấy cả hai trường hợp trên, về lý nếu theo pháp luật về thừa kế, bạn sẽ không được hưởng một phần diện tích mảnh đất này. Nhưng về tình thì bạn vẫn có thể nhờ Ủy ban nhân dân xã đứng ra tiến hành hòa giải giúp bạn để có được một phần đất thờ phụng vì lý do: Năm 2001 chị cả của bạn có đứng tên kê khai phần đất của cha mẹ tôi cho tất cả mọi người được chuyển nhượng trên danh nghĩa bán đất của cha mẹ cho các con. Trên danh nghĩa này thì bạn và các anh chị em có quyền tương đương nhau đối với mảnh đất này. Và mục đích bạn dùng mảnh đất này là để thờ phụng cha mẹ.