Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc của khách hàng khi giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài có được giành quyền nuôi con sau ly hôn không theo quy định của pháp luật hôn nhân gia đình hiện hành. Nội dung tư vấn như sau:

Xin chào công ty luật gia minh. Tôi có một câu hỏi rất mong được công ty luật sư gia minh tư vấn  .Tôi đã lập gia đình . vợ chồng tôi hiện tại tôi có một con trai được 13 tháng . tôi hiện tại đang làm việc tại nhật bản. Lương tháng 20 triệu. Còn vợ tôi hiện tại đang học tiếng nhật để sang nhật. Do mâu thuẫn gia đình vợ tôi đã mang con sang ngoại gửi ông bà ngoại.  Nhưng điều kiện kinh tế và điều kiện để phát triển tinh thần cho cháu bên ngoại không tốt  . Bên ngoại đông người gia cảnh lại vất vả không ai có công việc ổn định,  con tôi chịu nhiều ảnh hưởng từ môi trường sống như vậy  . trong khi bên nội có cả ông nội và bà nội. Hoàn cảnh gia đình đầy đủ về vật chất và có người có thời gian để trông con . chăm sóc cho cháu được tốt nhất  . Nhưng giờ tôi muốn cho con về nhà nội thì bà ngoại của cháu giữ không cho về . vì tôi làm ở nước ngoài không thể về giải quyết được. Vợ tôi cũng không muốn cho con về nội. Tôi muốn nhờ công ty tư vấn cho tôi .Nếu tôi muốn ly hôn thì tôi có được quyền nuôi con không.  Và khi tôi làm ỡ nước ngoài tôi có thể nhờ bố mẹ thay tôi nuôi cháu được không. Và vợ tôi giờ không có việc làm ổn định. Đang trong quá trình học tiếng nhật thì có quyền để nuôi con không. Và nếu vợ tôi bỏ học để ở nhà  đòi giành quyền nuôi con .nhưng lại không có công việc ổn định   thì có  được quyền nuôi con không  . tôi có thể giành được quyền nuôi cháu không khi tôi nhờ bố mẹ tôi thay tôi chăm sóc. Tôi chỉ cung cấp tiền đủ cho cháu ăn uống sinh hoạt. Xin cảm ơn công ty

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Theo đó khi giải quyết vấn đề giành quyền nuôi con khi ly hôn trước hết sẽ do các bên tự thỏa thuận thương lượng để đảm bảo lợi ích cho sự phát triển của con. Trường hợp các bên không tự thỏa thuận được thì áp dụng theo nguyên tắc trên con bạn 13 tháng tuổi nên sẽ giao cho người mẹ trực tiếp nuôi (trừ trường hợp chứng minh được người mẹ không đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng con). Đồng thời khi xem xét về điều kiện chăm sóc con thì Tòa án sẽ xem xét trên điều kiện của cha và mẹ, hoàn cảnh, điều kiện của ông bà nội ngoại chỉ là xem xét thêm không quyết định việc giành quyền nuôi con theo điều kiện của ông bà.

Tuy nhiên, khi con đủ 36 tháng tuổi, bạn có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

Điều 84. Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
…

Khi có yêu cầu của bạn , Toà án sẽ xem xét lại điều kiện nuôi con của người vợ, nếu không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con
.
Thì toà án sẽ quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con.