Câu hỏi: Luật sư tư vấn về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, về điều kiện được hưởng án treo và điều kiện về hoãn chấp hành hình phạt tù theo quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể như sau:

Nội dung tư vấn:
Chào luật sư! Tôi có 2 câu hỏi về vụ án hình sự nhờ luật sư tư vấn giúp: Tôi là bị cáo trong vụ án đánh bạc cá độ bóng đá trên mạng với số tiền dưới 5 triệu và bị tòa án sơ thẩm xử phạt 1 năm tù giam. Tôi có kháng cáo vì tôi bị xử như vậy là quá nặng vì tôi có nhân thân tốt, mới vi phạm lần đầu, biết ăn năn hối cải, không có tiền án tiền sự, gia đình có người là thương binh liệt sĩ...Sắp đến sẽ xử phúc thẩm thì tôi có được xử lại với mức án thấp nhất là được hưởng án treo hay không? Nếu tại phiên tòa phúc thẩm mà tôi không được giảm án và phải chấp hành theo bản án sơ thẩm thì tôi có được xin hoãn thi hành án hay không vì tôi là lao động chính của gia đình, mẹ già sức yếu cần có người chăm sóc..? (tôi nghe nói là khi xử phúc thẩm xong sẽ bị tạm giam ngay để thi hành án có đúng hay không?) Nhờ luật sư tư vấn giúp tôi, xin cảm ơn và trân trọng!

T

Trả lời: Tại Điều 321 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về tội đánh bạc như sau:

“Điều 321.
Tội đánh bạc

1.Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 50.000.000 đồng trở lên;

c) Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

d) Tái phạm nguy hiểm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.”.

Theo như thông tin anh đưa ra thì anh là bị cáo trong vụ án đánh bạc cá độ bóng đá trên mạng với số tiền dưới 5 triệu và đã bị tòa án sơ thẩm xử phạt 1 năm tù giam. Về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 51 Bộ luật Hình sự như sau:

Điều 51.
Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

a) Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm;

b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả;

c) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;

d) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;

đ) Phạm tội trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội;

e) Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra;

g) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;

h) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;

i) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;

k) Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức;

l) Phạm tội trong trường hợp bị hạn chế khả năng nhận thức mà không phải do lỗi của mình gây ra;

m) Phạm tội do lạc hậu;

n) Người phạm tội là phụ nữ có thai;

o) Người phạm tội là người đủ 70 tuổi trở lên;...”

Bên cạnh đó, anh cũng nói rằng anh có nhân thân tốt, mới vi phạm lần đầu, biết ăn năn hối cải, không có tiền án tiền sự, gia đình có người là thương binh liệt sĩ. Đây là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định ở trên nhưng khi ra bản án 01 năm tù giam cho anh những tình tiết này đã được sử dụng tại phiên xét xử sơ thẩm hay chưa?

Về án treo, tại Điều 65 Bộ luật Hình sự quy định:

Điều 65. Án treo

1. Khi xử phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 05 năm và thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.

2. Trong thời gian thử thách, Tòa án giao người được hưởng án treo cho cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc hoặc chính quyền địa phương nơi người đó cư trú để giám sát, giáo dục. Gia đình người bị kết án có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáo dục người đó.

3. Tòa án có thể quyết định áp dụng đối với người được hưởng án treo hình phạt bổ sung nếu trong điều luật áp dụng có quy định hình phạt này.

4. Người được hưởng án treo đã chấp hành được một phần hai thời gian thử thách và có nhiều tiến bộ thì theo đề nghị của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm giám sát, giáo dục, Tòa án có thể quyết định rút ngắn thời gian thử thách.

5. Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật này.

Theo đó, thì anh có thể được hưởng án treo nếu xử phạt tù không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm.

Điều 67. Hoãn chấp hành hình phạt tù

1. Người bị xử phạt tù có thể được hoãn chấp hành hình phạt trong các trường hợp sau đây:

a) Bị bệnh nặng thì được hoãn cho đến khi sức khỏe được hồi phục;

b) Phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, thì được hoãn cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi;

c) Là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt, được hoãn đến 01 năm, trừ trường hợp người đó bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác là tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

d) Bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, do nhu cầu công vụ, thì được hoãn đến 01 năm.

2. Trong thời gian được hoãn chấp hành hình phạt tù, nếu người được hoãn chấp hành hình phạt lại thực hiện hành vi phạm tội mới, thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật này.

Anh sẽ được hoãn chấp hành hình phạt tù nếu thuộc một trong các trường hợp nêu trên. Theo đó, nếu anh là lao động duy nhất trong gia đình, nếu anh phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt thì anh sẽ được hoãn đến một năm.

Trân trọng !
CV tư vấn: Nguyễn Hoa - Luật Minh Gia