Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp cấp chứng minh nhân dân cho người bị khuyết tật

Nội dung tư vấn:
Chào Luật Sư, Tôi tên H, tôi năm nay 25 tuổi, tôi có mẹ bị câm điếc bẩm sinh,năm nay 65 tuổi. Từ trước đến nay mẹ tôi chưa có làm chứng minh nhân dân lần nào. Nay tôi muốn làm chứng minh nhân dân cho mẹ tôi thì tôi phải làm những thủ tục như thế nào? Vì tôi có đến cơ quan công an của ủy ban Xã để hỏi thì được trả lời là mẹ tôi không đủ năng lực hành vi dân sự, nên không cần phải làm chứng minh nhân dân.Tôi thấy phân vân quá, vì tôi lo sợ có rắc rối về sau như là làm thủ tục nhập viện, hay là thẻ bảo hiểm y tế. Tôi cảm ơn.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến công ty Luật Minh Gia chúng tôi, công ty xin tư vấn trường hợp này của bạn như sau:

Điều kiện để được cấp Chứng minh nhân đân được quy định tại Điều 3 Nghị định 05/1999/NĐ-CP Về chứng minh nhân dân:
“ Công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên, đang cư trú trên lãnh thổ Việt Nam (sau đây gọi tắt là công dân) có nghĩa vụ đến cơ quan công an nơi đăng ký hộ khẩu thường trú làm thủ tục cấp Chứng minh nhân dân theo quy định của Nghị định này.”

Và tại Điều 4 quy định về các trường hợp tạm thời chưa được cấp Chứng minh nhân dân

“1- Những người đang bị tạm giam, đang thi hành án phạt tù tại trại giam; đang chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;

2- Những người đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng điều khiển hành vi của mình.”

Trường hợp của bạn là mẹ bạn bị câm điếc bẩm sinh, chứ không phải mắc các bệnh tâm thần hoặc bệnh mà làm mất khả năng điều khiển hành vi.

Mặt khác về năng lực hành vi dân sự được quy định tại Bộ luật dân sự năm 2005. Trường hợp những người mất năng lực hành vi dân sự được quy định tại Điều 22 Bộ luật dân sự:

“1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giám định.

Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.”

Theo đó một người được coi là mất năng lực hành vi dân sự chỉ khi có quyết định của Tòa án tuyên bố người đó mất năng lực hành vi dân sự.

Trường hợp những người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự được quy định tại Điều 23 Bộ luật dân sự:

“1. Người nghiện ma tuý, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án có thể ra quyết định tuyên bố là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.”

Trường hợp của mẹ bạn nếu không có quyết định của Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì mẹ bạn hoàn toàn không mất năng lực hành vi dân sự và mẹ bạn cũng không thuộc trường hợp hạn chế năng lực hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Như vây, mẹ bạn hoàn toàn có quyền đi làm Chứng minh nhân dân.

Về thủ tục cấp Chứng minh nhân dân được quy định tại Điều 6 Nghị định 05/1999/NĐ-CP Về chứng minh nhân dân:

"1- Công dân quy định tại khoản 1 Điều 3 có nghĩa vụ phải đến cơ quan công an làm thủ tục cấp Chứng minh nhân dân:

a) Cấp Chứng minh nhân dân mới:

Xuất trình hộ khẩu thường trú;

Chụp ảnh;

In vân tay;

Khai các biểu mẫu;

Nộp giấy Chứng minh nhân dân đã cấp theo Quyết định số 143/CP ngày 09 tháng 8 năm 1976 (nếu có).

Trân trọng