Câu hỏi: Kính chào văn phòng luật sư Luật Minh Gia! Sắp tới tôi chuẩn bị về Việt Nam, gần đây có thông tin thay đổi qui định mang ngoại tệ tiền xuất - cảnh Việt Nam. Nên tôi có một số thắc mắc mong văn phòng luật sư giải đáp giúp.

Nội dung yêu cầu:
Những thắc mắc  với những ví dụ cụ thể bao gồm như sau:1. Tôi là công nhân Việt Nam xuất khẩu lao động chuẩn bị từ chức, có ý định về Việt Nam lập nghiệp. Nên lần này về tôi sẽ mang theo toàn bộ số tiền mình để dành được về VN (chính xác là 9000 đô). Như tôi đọc trên các bản thông tin trên mạng, trên 5000 đô phải khai báo, nếu không khai báo bị phát hiện sẽ bị phạt và đóng thuế. Vậy nếu tôi tuân thủ mọi qui định của luật hải quan, sẽ khai báo đúng sự thật và mọi thông tin với hải quan Việt Nam, thì tôi có bị đóng phạt không, có bị thu thuế không ( nếu có thu thuế ngoại tệ thì cánh tính thuế của hải quan VN là như thế nào? ). Cũng xin nhấn mạnh là đây là tiền lương hàng tháng tôi tích góp bao lâu nay nên chắc chắn là sẽ không có giấy tờ nào chứng minh số tiền này là tiền lương tôi để dành được (chỉ có bảng lương hàng tháng của cty thôi), nên khi hải quan kêu tôi xuất trình giấy tờ chứng minh số tiền thì có lẽ tôi không có giấy tờ gì để chứng minh cả. Tôi sợ là hải quan VN sẽ viễn lý do này mà phạt tiền tôi một cách vô lý.  2. Nếu bắt tôi đóng thuế vì vượt mức qui định là 5000 đô, tôi cũng sẽ chấp nhận, vì tôi khai là tôi mang 9000 đô. Nhưng cần được biết là phải đóng thuế là bao nhiêu. Tôi không biết Ngân Hàng Nhà Nước qui định tỉ lệ đóng thuế đối với các mức ngoại tệ là như thế nào. Tôi chỉ biết là ở các ngân hàng Việt Nam như Đông Á, Vietcom, Sacom... lúc trước tôi nhận tiền đô từ người thân gửi về VN là mỗi 100 đô sẽ thu 2000-3000 VND tiền thuế, còn nhận tiền VND thì không phải đóng thuế. Vậy có phải nếu hải quan Việt Nam là 9000 đô tôi chỉ đóng 180000-270000 VND. Bởi vì tôi đọc trên các trang báo chỉ toàn ghi mức phạt vượt qui định chứ không thấy ghi mức đóng thuế nếu người nhập cảnh khai báo thành thật với hải quan.Rất mong được giải đáp! Chân thành cảm ơn văn phòng Luật Minh Gia.Xin hết!

Trả lời: Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định về các khoản thu nhập được miễn thuế:

"1. Căn cứ quy định tại Điều 4 của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Điều 4 của Nghị định số 65/2013/NĐ-CP, các khoản thu nhập được miễn thuế bao gồm:

...

h) Thu nhập từ kiều hối được miễn thuế là khoản tiền cá nhân nhận được từ nước ngoài do thân nhân là người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người Việt Nam đi lao động, công tác, học tập tại nước ngoài gửi tiền về cho thân nhân ở trong nước.

Căn cứ xác định thu nhập từ kiều hối được miễn thuế là các giấy tờ chứng minh nguồn tiền nhận từ nước ngoài và chứng từ chi tiền của tổ chức trả hộ (nếu có)".

Theo quy định của pháp luật, thu nhập từ kiều hối là khoản tiền cá nhân nhận được từ nước ngoài do thân nhân là người Việt Nam đi lao động tại nước ngoài gửi về cho thân nhân ở trong nước được miễn thuế. Vậy, các khoản tiền 2000 - 3000/ 100 Đôla Mỹ mà các Ngân hàng thu là phí Ngân hàng chứ không phải tiền thuế thu nhập cá nhân theo quy định.

Điều 2 Thông tư 15/2011/TT - NHNN quy định việc mang ngoại tệ tiền mặt, đồng việt nam tiền mặt của cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh:

"1. Cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam bằng hộ chiếu mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt trên mức quy định dưới đây phải khai báo Hải quan cửa khẩu:

a) 5.000 USD (Năm nghìn Đôla Mỹ) hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương;

b) 15.000.000 VNĐ (Mười lăm triệu đồng Việt Nam).

...".

Điều 3 Thông tư 15/2011/TT - NHNN quy định về giấy tờ xuất trình cho Hải quan cửa khẩu khi cá nhân xuất cảnh theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt phải khai báo:

"1. Cá nhân xuất cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt vượt mức quy định tại Khoản 1 Điều 2 của Thông tư này hoặc vượt số mang vào đã khai báo Hải quan cửa khẩu khi nhập cảnh lần gần nhất, phải xuất trình cho Hải quan cửa khẩu:

a) Giấy xác nhận mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt ra nước ngoài (sau đây gọi là Giấy xác nhận) do tổ chức tín dụng được phép cấp phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối; hoặc

b) Văn bản chấp thuận cho cá nhân mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt ra nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp.

2. Cá nhân xuất cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt vượt mức quy định tại khoản 1 Điều 2 của Thông tư này, nhưng không vượt quá số lượng đã mang vào phải xuất trình cho Hải quan cửa khẩu Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan cửa khẩu về số ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt đã mang vào khi nhập cảnh lần gần nhất, không cần phải có Giấy xác nhận của tổ chức tín dụng được phép.

Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan cửa khẩu về số ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt đã mang vào khi nhập cảnh lần gần nhất chỉ có giá trị cho cá nhân mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt ra nước ngoài khi xuất cảnh lần tiếp theo trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày ghi trên Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh".

Chiểu theo quy định tại Thông tư 15/TT - NHNN, cá nhân nhập cảnh vào Việt Nam mang theo ngoại tệ tiền mặt trên 5000 Đôla Mỹ phải làm thủ tục khai báo Hải quan với thủ tục tại Điều 3 Thông tư này. Vậy, trường hợp anh/chị đã tiến hành khai báo đầy đủ theo quy định của pháp luật sẽ không bị tiến hành xử phạt hành chính theo Nghị định 45/2016/NĐ-CP. Và như phân tích trên thì anh/chị không phải nộp các khoản thuế theo quy định của pháp luật về thuế.