Câu hỏi: Trường hợp nhà nước thu hồi đất ở gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh thì hộ gia đình được bồi thường như thế nào nếu quá trình thu hồi gây ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn
: Em chào anh/chị, em có chút vấn đề cần anh/chị tư vấn giúp em với ạ: Mảnh đất gia đình em đang ở có buôn bán kinh doanh hàng tạp hoá vốn lưu động là 500 triệu và vốn đăng kí kinh doanh là 1 tỉ. Mỗi tháng nhà em thu lợi nhuận là 30 triệu. Nhưng đợt tới thành phố có dự án làm đường và vào nhà em mất 40m2 nên sẽ gián đoạn việc kinh doanh buôn bán của gia đình.

Anh chị có thể cho em hỏi là liệu gia đình em có được hỗ trợ tiền thu nhập hàng tháng không ạ?

Em có đọc qua và thấy là được tối đa 30% thu nhập sau thuế cô ạ nhưng nếu chưa có báo cáo tài chính thì lấy căn cứ đâu để mình được hỗ trợ khoản này vậy cô?

Trả lời: Để được bồi thường, trước tiên gia đình bạn cần phải đáp ứng các yêu cầu về điều kiện được bồi thường theo Khoản 1 Điều 75 Luật Đất đai 2013 như sau:

“1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

....”

Nếu gia đình bạn sử dụng hợp pháp mảnh đất đó, có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất thì khi tiến hành thu hồi 40m2 đất, nếu có thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất, kinh doanh thì gia bạn sẽ được bồi thường theo Điều 88 Luật Đất đai 2013:

“Điều 88. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất

1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường.

2. Khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại.”

Theo đó, gia đình bạn sẽ được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất theo Điều 19 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 5 Điều 4 Nghị định 01/2017/NĐ-CP nếu gia đình bạn thuộc một trong các đối tượng được hỗ trợ sau đây:

“5. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 19 như sau:

“1. Đối tượng được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, gồm các trường hợp sau:

g) Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mà bị ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thì được hỗ trợ ổn định sản xuất.”

Vậy, nếu gia đình bạn thuộc đối tượng được hỗ trợ theo điểm g Khoản 1 Điều 19 Nghị định 47/2014/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 01/2017/NĐ-CP thì gia đình bạn sẽ nhận được mức hỗ trợ theo điểm b Khoản 4 Nghị định 47/2013/NĐ-CP như sau:

“...b) Đối với tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng quy định tại Điểm đ Khoản 1 Điều này thì được hỗ trợ ổn định sản xuất bằng tiền với mức cao nhất bằng 30% một năm thu nhập sau thuế, theo mức thu nhập bình quân của 03 năm liền kề trước đó.

Thu nhập sau thuế được xác định căn cứ vào báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc được cơ quan thuế chấp thuận; trường hợp chưa được kiểm toán hoặc chưa được cơ quan thuế chấp thuận thì việc xác định thu nhập sau thuế được căn cứ vào thu nhập sau thuế do đơn vị kê khai tại báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cuối mỗi năm đã gửi cơ quan thuế.
..”

Theo quy định này, gia đình bạn sẽ được hỗ trợ ổn định sản xuất với mức hỗ trợ cao nhất bằng 30% thu nhập sau thuế của một năm theo mức thu nhập của 3 năm liền kề trước đó. Nếu gia đình bạn chưa có báo cáo tài chính thì xác định thu nhập sau thuế dựa vào việc tự kê khai tại báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh cuối mỗi năm đã gửi cơ quan thuế.