Câu hỏi: Vào 1h ngày 07.10 hôm nay, gia đình dì tôi gặp ăn trộm vào nhà, dì tôi có tri hô cho dân làng đến, sau đó bao vây và đã đánh ăn trộm đến chết. Công an huyện, xã lấy lời khai của cả dân làng, mọi người đều khai là khi nghe tri hô thì ra rồi đánh mỗi người một cái. Riêng cậu tôi thì sợ quá khai lệch đi, khác với mọi người.

Công an tỉnh đã về làm việc và xét nghiệm tử thi, sau đó từ cả làng chỉ còn 6 người bị tình nghi là lấy gậy đánh vào đầu gây đến tử vong, bị đưa lên Công an huyện thẩm vấn, 5 người kia khai là không có nên chiều nay được thả về, còn cậu tôi vẫn bị giữ. Tôi nghe nói trong phòng họ đập bàn, đánh cậu tôi nữa. Không biết là cậu tôi đã khai chưa, nhưng gần tối hiện trường có công an xuống, họ nói cậu tôi khai là có dùng cây, nên giờ họ xuống tìm. Sự việc này, cậu tôi có bị thành lập tội không, nếu có thì mức phạt như thế nào? Tôi chân thành cảm ơn. Mong được giải đáp nhanh nhất có thể.

Trả lời: Hành vi của nạn nhân khi đột nhập vào nhà dì bạn là hành vi trái pháp luật. Tuy nhiên, dân làng và cậu của bạn thực hiện quây đánh nạn nhân đến chết là trái với quy định của pháp luật. Để xác định cậu của bạn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gì cần phải căn cứ vào: công cụ, mục đích thực hiện hành vi v.v..

Thứ nhất, về công cụ phạm tội
:

Nếu người phạm tội sử dụng các phương tiện có tính nguy hiểm cao như: lựu đạn, súng, chất nổ, dao găm… phần nào đó có thể xác định người phạm tội mong muốn cho nạn chết. Ngược lai, nếu người phạm tội không lựa chọn hoặc chỉ lựa chọn loại phương tiện ít nguy hiểm đến tính mạng thì phần nào không mong muốn nạn nhân chết. Vì vậy, dựa vào việc người phạm tội sử dụng công cụ, phương tiện để thực hiện hành vi phạm tội có thể xác định được là người phạm tội mong muốn giết người hay đơn thuần chỉ gây thương tích, gây tổn hại sức khỏe.

Thứ hai, vị trí trên cơ thể mà người phạm tội gây ra thương tích , tổn hại sức khỏe.

Trên thực tế khi muốn tước đoạt sinh mạng của ai đó thì người phạm tội sẽ tấn công vào những nơi xung yếu trên cơ thể như: vùng đầu, vùng ngực, vùng cổ, vùng bụng… kết hợp việc sử dụng công cụ, phương tiện nếu là công cụ, phương tiện ít nguy hiểm, cùng với việc tấn công vào những nơi được coi là không xung yếu trên cơ thể, có thể xác định là hành vi cố ý gây thương tích, gây tổn hại sức khỏe mà không phải là hành vi giết người.

Thứ ba, Mức độ nguy hiểm của hành vi tấn công

Xác định hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe dựa vào mức độ tấn công với cường độ mạnh hay yếu cùng với vị trí tấn công trên cơ thể xem hành vi đó có dồn dập và cường độ tấn công mạnh không? Nếu cường độ tấn công không mạnh và những vị trí tấn công không xung yếu, không nhằm tước đi sinh mạng của nạn nhân, khi đó sẽ không xác định là hành vi giết người mà là hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác.

Do đó, căn cứ thông tin bạn cung cấp có nhiều người cùng thực hiện vây đánh nạn nhân và cậu bạn dụng gậy đánh vào đầu người kia. Nếu cậu của bạn cố ý dùng gậy và thực hiện đánh liên tục vào đầu nhằm mục đích làm cho người đó chết thì cậu bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người. Nếu cậu bạn trong lúc hỗn loạn cầm được cây gậy,  không xác định được chính xác vị trí mà mình đánh thực hiện đánh nhưng và chỉ với mục đích gây thương tích, thì cậu bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích.

Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định:

“Điều 134.
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

...

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 14 năm:

a) Làm chết người;

...”

Như vậy, cậu bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Khoản 4 quy định nêu trên. Tuy nhiên, việc xác định chắc chắn cậu bạn bị truy cứu theo tội gì thì còn phải phụ thuộc vào kết luận của cơ quan điều tra trong quá trình xác minh làm rõ vụ án.

Trân trọng
!
Cv: Vũ Nga _ Luật Minh Gia.