Câu hỏi: Công ty tôi là công ty cổ phần chưa phải là công ty đại chúng, vừa qua có phát hành thêm cổ phần tăng vốn điều lệ và chào bán cho các cổ đông hiện hữu. Có 01 cổ đông hiện hữu không mua mà chuyển nhượng quyền mua cổ phần này cho nhà đầu tư khác và đã có hợp đồng chuyển nhượng quyền mua cổ phần với nhà đầu tư này.

HĐQT Công ty có thông báo đến nhà đầu tư về thời hạn nộp tiền, nhưng đến nay nhà đầu tư mới chuyển được 80% số tiền mua cổ phần và số tiền mua cổ phần còn lại đã chậm nộp quá thời hạn nộp tiền là 03 tháng. Vậy số cổ phần còn lại không mua trên được xử lý như thế nào và nhà đầu tư này có phải trả lãi số tiền nộp chậm đó không và việc trả lãi này được quy định theo văn bản quy phạm pháp luật nào? Nếu Điều lệ Công ty có ghi mà việc trả lãi suất tiền nộp chậm thì có thu tiền lãi suất này được không?
Xin cảm ơn Luật sư!
Trả lời:
Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:
Theo quy định tại: Điều 124. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu
1. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu là trường hợp công ty tăng thêm số lượng cổ phần được quyền chào bán và bán toàn bộ số cổ phần đó cho tất cả cổ đông theo tỷ lệ cổ phần hiện có của họ tại công ty.
2. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu của công ty cổ phần không phải là công ty cổ phần đại chúng được thực hiện như sau:
a) Công ty phải thông báo bằng văn bản đến các cổ đông theo phương thức bảo đảm đến được địa chỉ thường trú hoặc địa chỉ liên lạc của họ trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất 15 ngày trước ngày kết thúc thời hạn đăng ký mua cổ phần;
b) Thông báo phải có họ, tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, số Thẻ căn cước công dân, Giấy chứng minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của cổ đông là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp hoặc số quyết định thành lập, địa chỉ trụ sở chính của cổ đông là tổ chức; số cổ phần và tỷ lệ cổ phần hiện có của cổ đông tại công ty; tổng số cổ phần dự kiến chào bán và số cổ phần cổ đông được quyền mua; giá chào bán cổ phần; thời hạn đăng ký mua; họ, tên, chữ ký của người đại diện theo pháp luật của công ty. Kèm theo thông báo phải có mẫu phiếu đăng ký mua cổ phần do công ty phát hành. Trường hợp phiếu đăng ký mua cổ phần không được gửi về công ty đúng hạn như thông báo thì cổ đông có liên quan coi như đã không nhận quyền ưu tiên mua;
c) Cổ đông có quyền chuyển quyền ưu tiên mua cổ phần của mình cho người khác.
3. Trường hợp số lượng cổ phần dự kiến chào bán không được cổ đông và người nhận chuyển quyền ưu tiên mua đăng ký mua hết thì Hội đồng quản trị có quyền bán số cổ phần được quyền chào bán còn lại đó cho cổ đông của công ty hoặc người khác theo cách thức hợp lý với điều kiện không thuận lợi hơn so với những điều kiện đã chào bán cho các cổ đông, trừ trường hợp Đại hội đồng cổ đông có chấp thuận khác hoặc cổ phần được bán qua Sở giao dịch chứng khoán.
Luật Doanh nghiệp 2014 quy định các cổ đông phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Điều lệ công ty hoặc hợp đồng đăng ký mua cổ phần quy định một thời hạn khác ngắn hơn.
Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm giám sát, đôn đốc thanh toán đủ và đúng hạn các cổ phần các cổ đông đã đăng ký mua.
Như vậy, số cổ phần còn lại không mua trên được xử lý cổ đông hiện hữu không mua mà chuyển nhượng quyền mua cổ phần này cho nhà đầu tư khác và đã có hợp đồng chuyển nhượng quyền mua cổ phần với nhà đầu tư này (dựa vào hợp đồng chuyển nhượng để xác định tư cách pháp lý của cổ đông hiện hữu và nhà đầu tư đối với công ty). Thời gian chậm thanh toán tiền mua cổ phần được pháp luật quy định không quá 90 ngày. Nếu sau thời hạn này mà có cổ đông chưa thanh toán hoặc chỉ thanh toán được một phần cụ thể 80% số tiền mua cổ phần và số tiền mua cổ phần còn lại đã chậm nộp quá thời hạn nộp tiền là 03 tháng số cổ phần đã đăng ký mua, thì thực hiện theo quy định sau đây:
Cổ đông chưa thanh toán số cổ phần đã đăng ký mua sẽ đương nhiên không còn là cổ đông của công ty và không được chuyển nhượng quyền mua cổ phần đó cho người khác;
Cổ đông chỉ thanh toán một phần số cổ phần đã đăng ký mua sẽ có quyền biểu quyết, nhận lợi tức và các quyền khác tương ứng với số cổ phần đã thanh toán; không được chuyển nhượng quyền mua số cổ phần chưa thanh toán cho người khác.
Số cổ phần chưa thanh toán được coi là cổ phần chưa bán và Hội đồng quản trị được quyền bán;
Công ty phải đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ bằng giá trị mệnh giá số cổ phần đã được thanh toán đủ và thay đổi cổ đông sáng lập trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày kết thúc thời hạn phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua.
Nhà đầu tư này có phải trả lãi số tiền nộp chậm đó không và việc trả lãi này được quy định theo văn bản quy phạm pháp luật nào? Thì theo quy định của pháp luật hiện hành chưa có quy định về phần trả tiền lãi đối với số tiền nộp chậm. Mà chỉ quy định về quyền lợi và nghĩa vụ cũng như tư cách thành viên đối với công ty và chịu trách nhiệm tổn thất đối với phần nộp chậm đó.
Nếu Điều lệ Công ty có ghi mà việc trả lãi suất tiền nộp chậm thì có thể thu tiền lãi suất. Vì ngoài các văn bản pháp luật thì điều lệ công ty cũng là một căn cứ pháp lý quan trọng mà các chủ thể trong công ty phải tuân thủ.

Trả lời: Theo quy định tại: Điều 124. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu

1. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu là trường hợp công ty tăng thêm số lượng cổ phần được quyền chào bán và bán toàn bộ số cổ phần đó cho tất cả cổ đông theo tỷ lệ cổ phần hiện có của họ tại công ty.

2. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu của công ty cổ phần không phải là công ty cổ phần đại chúng được thực hiện như sau:

a) Công ty phải thông báo bằng văn bản đến các cổ đông theo phương thức bảo đảm đến được địa chỉ thường trú hoặc địa chỉ liên lạc của họ trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất 15 ngày trước ngày kết thúc thời hạn đăng ký mua cổ phần;

b) Thông báo phải có họ, tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, số Thẻ căn cước công dân, Giấy chứng minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của cổ đông là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp hoặc số quyết định thành lập, địa chỉ trụ sở chính của cổ đông là tổ chức; số cổ phần và tỷ lệ cổ phần hiện có của cổ đông tại công ty; tổng số cổ phần dự kiến chào bán và số cổ phần cổ đông được quyền mua; giá chào bán cổ phần; thời hạn đăng ký mua; họ, tên, chữ ký của người đại diện theo pháp luật của công ty. Kèm theo thông báo phải có mẫu phiếu đăng ký mua cổ phần do công ty phát hành. Trường hợp phiếu đăng ký mua cổ phần không được gửi về công ty đúng hạn như thông báo thì cổ đông có liên quan coi như đã không nhận quyền ưu tiên mua;

c) Cổ đông có quyền chuyển quyền ưu tiên mua cổ phần của mình cho người khác.

3. Trường hợp số lượng cổ phần dự kiến chào bán không được cổ đông và người nhận chuyển quyền ưu tiên mua đăng ký mua hết thì Hội đồng quản trị có quyền bán số cổ phần được quyền chào bán còn lại đó cho cổ đông của công ty hoặc người khác theo cách thức hợp lý với điều kiện không thuận lợi hơn so với những điều kiện đã chào bán cho các cổ đông, trừ trường hợp Đại hội đồng cổ đông có chấp thuận khác hoặc cổ phần được bán qua Sở giao dịch chứng khoán.

Luật Doanh nghiệp 2014 quy định các cổ đông phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Điều lệ công ty hoặc hợp đồng đăng ký mua cổ phần quy định một thời hạn khác ngắn hơn.

Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm giám sát, đôn đốc thanh toán đủ và đúng hạn các cổ phần các cổ đông đã đăng ký mua.

Như vậy, số cổ phần còn lại không mua trên được xử lý cổ đông hiện hữu không mua mà chuyển nhượng quyền mua cổ phần này cho nhà đầu tư khác và đã có hợp đồng chuyển nhượng quyền mua cổ phần với nhà đầu tư này (dựa vào hợp đồng chuyển nhượng để xác định tư cách pháp lý của cổ đông hiện hữu và nhà đầu tư đối với công ty). Thời gian chậm thanh toán tiền mua cổ phần được pháp luật quy định không quá 90 ngày. Nếu sau thời hạn này mà có cổ đông chưa thanh toán hoặc chỉ thanh toán được một phần cụ thể 80% số tiền mua cổ phần và số tiền mua cổ phần còn lại đã chậm nộp quá thời hạn nộp tiền là 03 tháng số cổ phần đã đăng ký mua, thì thực hiện theo quy định sau đây:

Cổ đông chưa thanh toán số cổ phần đã đăng ký mua sẽ đương nhiên không còn là cổ đông của công ty và không được chuyển nhượng quyền mua cổ phần đó cho người khác;

Cổ đông chỉ thanh toán một phần số cổ phần đã đăng ký mua sẽ có quyền biểu quyết, nhận lợi tức và các quyền khác tương ứng với số cổ phần đã thanh toán; không được chuyển nhượng quyền mua số cổ phần chưa thanh toán cho người khác.

Số cổ phần chưa thanh toán được coi là cổ phần chưa bán và Hội đồng quản trị được quyền bán;

Công ty phải đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ bằng giá trị mệnh giá số cổ phần đã được thanh toán đủ và thay đổi cổ đông sáng lập trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày kết thúc thời hạn phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua.
Nhà đầu tư này có phải trả lãi số tiền nộp chậm đó không và việc trả lãi này được quy định theo văn bản quy phạm pháp luật nào? Thì theo quy định của pháp luật hiện hành chưa có quy định về phần trả tiền lãi đối với số tiền nộp chậm. Mà chỉ quy định về quyền lợi và nghĩa vụ cũng như tư cách thành viên đối với công ty và chịu trách nhiệm tổn thất đối với phần nộp chậm đó.

Nếu Điều lệ Công ty có ghi mà việc trả lãi suất tiền nộp chậm thì có thể thu tiền lãi suất. Vì ngoài các văn bản pháp luật thì điều lệ công ty cũng là một căn cứ pháp lý quan trọng mà các chủ thể trong công ty phải tuân thủ.