Câu hỏi: Luật sư tư vấn về cách giải quyết khi có sai sót trong cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2006 tôi có bán thửa 552 cho ông B, diện tích là: 1.423m2 thuộc một phần thửa số 93, tờ bản đồ số 1, với số tiền là: 42.810.000đồng ( Bốn mươi hai triệu tám trăm mười ngàn đồng). Đi đo có 2 người làm chứng. Còn lại thửa 551 ông B mượn luôn để trồng cỏ nuôi bò (không có làm giấy cho mượn). Từ thời điểm đó ông B làm hết trên miếng đất của gia đình tôi (thửa bán và thửa còn lại).

Thời gian sau cũng vào năm 2006 ông B đi đến xã để làm thủ tục tách thửa rồi làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất mà không có chủ đất đi cùng để ký tên – ông tự ký hết tất cả.
Kết quả trong sổ đỏ tôi giữ là thửa 552 còn sổ đỏ ông B giữ là 551. Tôi không biết chữ nên không biết ông B đi tách lộn thửa. Đến cuối năm 2014 đầu năm 2015 thì có quy hoạch đường tuần tra biên giới của Bộ Quốc phòng có phần đất của gia đình tôi - thửa 551. Được Nhà nước hổ trợ bồi thường nhưng ông B đã đứng ra kê khai phần đất trên là của ông và nhận tiền bồi thường của Nhà nước . Tôi hỏi về số tiền mới biết ông B đã làm thủ tục tách thửa và chuyển quyền sử dụng đất xong mà lại làm thủ tục tách thửa sai vị trí mà tôi đã đo bán cho ông trước đó.
Đến xã hòa giải, tôi đòi lấy lại thửa cho mượn là 551 thì ông B không chịu trả, còn thửa 552 (còn trong sổ đỏ của tôi) ông cũng làm luôn. Vì ông B dựa vào giấy tay và nói rằng chủ đất giao hết đất cho ông. Thực tế, trong giấy chuyển quyền sử dụng đất (làm sau giấy tay) có ghi rõ chỉ bán 1.423m2.
Gia đình đã khiếu nại cán bộ địa chính và UBND xã về hành vi hành chính nhưng hiện tại cán bộ tư pháp xã hướng dẫn tôi khởi kiện ra tòa. Xin Luật sư tư vấn và hướng dẫn: Khi ra tòa tôi phải làm sao? Kiện đối tượng nào cho đúng? Kiện về vấn đề gì? Cần thu thập chứng cứ gì để chứng minh?

Trả lời: "2. Thời hiệu khởi kiện đối với từng trường hợp được quy định như sau:

a) 01 năm, kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc;

...."

Nếu hết thời hiệu này thì sẽ không thể khởi kiện. Xét với trường hợp của bạn, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông B đã được cấp từ năm 2006. Hiện tại bạn cần xác định và chứng minh thời gian được coi là biết được hành vi hành chính của cơ quan địa chính (cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) là từ thời gian nào: năm 2006 hay năm 2014. Bạn cho biết là đến khi có sự kiện đền bù đất đai của dự án thì bạn mới biết đến việc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị sai nên thời điểm bạn biết được hành vi hành chính là năm 2014. Từ đó bạn tính đến thời điểm hiện tại là đã được 1 năm hay chưa để xác định việc có được khởi kiện nữa hay không?

Việc khởi kiện cơ quan địa chính về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai lệch thửa đất, nếu bạn thắng kiện thì Tòa sẽ chỉ tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông B, còn việc đòi lại tiền đền bù đất bạn vẫn sẽ phải tự đi đòi ông B. Để có được Bản án của Tòa án tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và buộc trả lại tiền bồi thường cho bạn, bạn nên khởi kiện vụ việc dân sự đối với ông B về vấn đề tranh chấp tiền bồi thường đất đai. Bạn cần cung cấp giấy tờ mua đất trước đây với ông B và yêu cầu hai người làm chứng trước đây để chứng minh giao dịch mua bán giữa hai người. Ngoài ra tình tiết làm thủ tục sang tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cần sự có mặt của bên mua và bên bán nhưng cơ quan địa chính lại chỉ cần sự có mặt của bên mua hoàn thành thủ tục. Việc này dẫn đến có sai sót trong việc tách thửa và cấp Giấy chứng nhận.