Câu hỏi: Kính gửi: Quý Luật sưEm xin ý kiến tư vấn của quý luật sư về trường hợp của em như sau:Em là viên chức của một trường đại học, ký hợp đồng làm việc không xác định thời hạn với nhà trường, trong thời gian công tác em có đi học sau đại học (chuyên khoa 1) 02 năm tập trung tại Cần Thơ.

Nội dung yêu cầu:
Trước khi đi học em có ký cam kết với nhà trường sẽ tốt nghiệp và tiếp tục làm việc tại trường theo thời gian gấp đôi thời gian khóa học, nếu không em sẽ chịu xử lý theo quy định của luật viên chức. Trong thời gian học khi rãnh thỉnh thoảng em có về trường công tác. Sau khi tốt nghiệp xong em có về trường công tác được 06 tháng. Sau đó, vì hoàn cảnh gia đình khó khăn em viết đơn nộp xin nghỉ việc. Nhà trường đồng ý giải quyết nghỉ việc cho em với điều kiện em phải bồi thường chi phí đào tạo. Việc bồi thường chi phí đào tạo được thực hiện theo hướng dẫn Thông tư 15/2012 của Bộ nội vụ. Em đồng ý bồi thường 60 triệu tiền học phí của nhà trường hỗ trợ.Tuy nhiên, nhà trường tính bồi thường chi phí đào tạo cho em chưa thỏa đáng vì nhà trường tính luôn các khoản tiền gồm tiền lễ 2/9, tiền thưởng tết và tiền nghỉ mát, tiền đề tài nghiên cứu khoa học ở trường. Số tiền rất lớn khoảng 200 triệu.Em xin hỏi ý kiến quý Luật sư là nhà trường tính các khoản tiền đó là đúng quy định của pháp luật không?Em đọc không thấy hướng dẫn Thông tư 15/2012 của Bộ nội vụ quy định rõ, vậy em phải xem quy định nào để chứng minh các khoản tính trên là đúng hoặc không đúng theo quy định của pháp luật.Do số tiền của nhà trường yêu cầu bồi thường rất lớn khoảng 200 triệu (gồm tất cả các khoản trên) nên nếu em không có khả năng chi trả thì em có được thôi việc không hay em sẽ bị kỷ luật buộc thôi việc. Em sẽ bị xử lý như thế nào?Em cảm ơn quý Luật sư.

Trả lời: Điều 35 Luật viên chức 2010 quy định trách nhiệm và quyền lợi của viên chức trong đào tạo, bồi dưỡng:

"1. Viên chức tham gia đào tạo, bồi dưỡng phải chấp hành nghiêm chỉnh quy chế đào tạo, bồi dưỡng và chịu sự quản lý của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng.

2. Viên chức được cử tham gia đào tạo, bồi dưỡng được hưởng tiền lương và phụ cấp theo quy định của pháp luật và quy chế của đơn vị sự nghiệp công lập; thời gian đào tạo, bồi dưỡng được tính là thời gian công tác liên tục, được xét nâng lương.

3. Viên chức được đơn vị sự nghiệp công lập cử đi đào tạo nếu đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc hoặc tự ý bỏ việc phải đền bù chi phí đào tạo theo quy định của Chính phủ".

Điều 36 Nghị định 29/2012/NĐ – CP quy định đào tạo và đền bù chi phí đào tạo:

"...
4. Viên chức được cử đi đào tạo ở trong nước và ngoài nước phải đền bù chi phí đào tạo trong các trường hợp sau:

a) Trong thời gian được cử đi đào tạo, viên chức tự ý bỏ học hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc;

b) Viên chức hoàn thành khóa học nhưng không được cơ sở đào tạo cấp văn bằng tốt nghiệp, chứng nhận kết quả học tập;

c) Viên chức đã hoàn thành và được cấp bằng tốt nghiệp khóa học từ trình độ trung cấp trở lên nhưng chưa phục vụ đủ thời gian theo cam kết quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều này.

5. Bộ Nội vụ hướng dẫn cụ thể về cách tính chi phí đền bù và quy trình, thủ tục đền bù chi phí đào tạo quy định tại Điều này"

Căn cứ Khoản 3 Điều 35 Luật viên chức 2010; Điểm c Khoản 4 Điều 36 Nghị định 29/2012/NĐ – CP, trường hợp viên chức đã hoàn thành khóa học và được cấp bằng tốt nghiệp khóa học từ trình độ trung cấp trở lên nhưng chưa phục vụ đủ thời gian theo cam kết do đơn phương chấm dứt hợp đồng hoặc tự ý bỏ việc có trách nhiệm đền bù chi phí đào tạo.

Về chi phí đào tạo:

Căn cứ Khoản 1 Điều 17 Thông tư 15 thì chi phí đền bù bao gồm: học phí và tất cả các khoản chi khác phục vụ cho khóa học, và không tính lương và các khoản phụ cấp (nếu có).

Điều 17. Chi phí và cách tính đền bù chi phí đào tạo

"1. Chi phí đền bù bao gồm học phí và tất cả các khoản chi khác phục vụ cho khóa học, không tính lương và các khoản phụ cấp nếu có.
...".

Theo đó, viên chức có trách nhiệm đền bù chi phí đào tạo chỉ phải đền bù học phí và tất cả các khoản chi khác phục vụ cho khóa học.

Mặc dù tiền thưởng tết, tiền đi di lịch,...không quy định nhưng các khoản trên không phục vụ trực tiếp cho khóa học nên theo chúng tôi không thuộc trách nhiệm đền bù của viên chức.

Bạn có trình bày: "Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn em viết đơn nộp xin nghỉ việc. Nhà trường đồng ý giải quyết nghỉ việc cho em với điều kiện em phải bồi thường chi phí đào tạo". Đây được xác định là trường hợp chấm dứt HĐLV theo thỏa thuận của các bên nên việc đền bù chi phí đào tạo cũng theo sự thỏa thuận của các bên mà không áp dụng Điều 35 Luật viên chức 2010 để giải quyết.

Đối với vụ việc trên, nếu hoàn cảnh gia đình không cho phép thì bạn có thể đơn phương chấm dứt HĐLV với đơn vị này. Do HĐLV được ký kết giữa bạn và đơn vị là HĐLV không xác định thời hạn, căn cứ Khoản 4 Điều 29 Luật viên chức 2010 thì bạn có quyền đơn phương chấm dứt và chỉ cần báo trước cho đơn vị 45 ngày mà không cần bất cứ lý do nào.

Điều 29. Đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc:

"...
4. Viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng phải thông báo bằng văn bản cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập biết trước ít nhất 45 ngày; trường hợp viên chức ốm đau hoặc bị tai nạn đã điều trị 06 tháng liên tục thì phải báo trước ít nhất 03 ngày".

Trường hợp đơn phương chấm dứt HĐLV với căn cứ nêu trên thì bạn chỉ có nghĩa vụ đền bù các chi phí liên quan tới khóa học. Và theo phân tích trên thì tiền thưởng tết, tiền lương ngày lễ, tiền tham quan di lịch,... bạn không có trách nhiệm phải đền bù.