Câu hỏi: Luật sư tư vấn, thắc mắc về vấn đề chia tài sản chung và khoản nợ chung và xác định phần vay trước hôn nhân có là nghĩa vụ chung hay không?

Tôi có chồng được khoảng bốn tháng. Nhưng thời gian bốn tháng đó không được mấy tốt đẹp. Chồng tôi luôn dùng bạo lực khi hành xử. Đến đây chồng tôi đã đánh đập tôi bốn lần. Hiện tôi đã viết đơn yêu cầu tòa cho tôi ly hôn nhưng hiện tại chúng tôi có chung một số tài sản và một số nợ. Số tài sản thì khoảng 40trieu số nợ khoảng 30trieu. Chồng tôi muốn được chia hai tài sản và số nợ nhưng tôi lại muốn yêu cầu không chia hai. Tài sản tôi sẽ không lấy thì nợ tôi sẽ không gánh. Tôi sẽ li dị mà sẽ không có bất cứ thứ gì dính tới chồng tôi. Xin giải đáp một cho một thắc mắc nữa đó là lúc mẹ chồng tôi cho chồng tôi mượn số tiền 12 triệu để làm vốn là lúc tôi chưa được cưới về và người nhận tiền là chồng tôi người mượn là chồng tôi nhưng giờ gia đình bên chồng tôi lại yêu cầu tôi trả số tiền đó. Nói là cho mượn vốn để vợ chồng tôi làm ăn, nhưng sự thật là số tiền đó được cho mượn khi chồng tôi làm ăn suốt gần 1 năm rồi mới cưới tôi về. Vậy tôi phải giải quyết thế nào về vấn đề đó ạ.

Trả lời: Khi ly hôn, hai vợ chồng có thể thỏa thuận về vấn đề chia tài sản và giải quyết nghĩa vụ trả nợ. Nếu không thỏa thuận được thì có quyền yêu cầu TAND chia theo đúng quy định pháp luật. Cụ thể:

Thứ nhất về việc giải quyết chia tài sản chung và nghĩa vụ về tài sản chung khi ly hôn.

Căn cứ Khoản 2, Điều 59  Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. quy định:

“2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.”

Như vậy khi giải quyết việc chia tài sản chung thì hai bên có thể theo thỏa thuận với nhau về vấn đề chia tài sản chung. Nếu không thỏa thuận được thì có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp tại tòa án. Tòa án sẽ áp dụng các quy định của pháp luật để chia tài sản khi ly hôn như khối tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có xem xét đến các yếu tố khác theo quy định trên để chia.

Thứ hai về nghĩa vụ về tài sản chung khi ly hôn.

Điều 60 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về Giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn:

“1. Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác.

2. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ tài sản thì áp dụng quy định tại các điều 27, 37 và 45 của Luật này và quy định của Bộ luật dân sự để giải quyết.”

Như vậy khi có nghĩa vụ chung thì cũng thực hiện theo thỏa thuận của hai bên, trường hợp hai bên không thỏa thuận được thì cũng có thể yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, khi này có thể áp dụng các quy định sau:

Điều 27 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về Trách nhiệm liên đới của vợ, chồng:

"1. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này.

2. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này."

Điều 37 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng:

"Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;

3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;

4. Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;

5. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra mà theo quy định của Bộ luật dân sự thì cha mẹ phải bồi thường;

6. Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan."

Điều 45 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định Nghĩa vụ riêng về tài sản của vợ, chồng:

"Vợ, chồng có các nghĩa vụ riêng về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ của mỗi bên vợ, chồng có trước khi kết hôn;

2. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng, trừ trường hợp nghĩa vụ phát sinh trong việc bảo quản, duy trì, tu sửa tài sản riêng của vợ, chồng theo quy định tại khoản 4 Điều 44 hoặc quy định tại khoản 4 Điều 37 của Luật này;

3. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do một bên xác lập, thực hiện không vì nhu cầu của gia đình;

4. Nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của vợ, chồng.”

Còn khoản tiền chồng bạn vay của mẹ trước khi kết hôn thì căn cứ vào Khoản 1, Điều 45 Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì đây là nghĩa vụ riêng của chồng bạn như vậy bạn không phải thực hiện nghĩa vụ này.