Câu hỏi: Hỏi: Thưa luật sư, tôi tên Hoan, cách đây 9 năm vì làm ăn thất bại đưa vợ con về nơi ở hiện tại sinh sống, lầm nghề chăn nuôi và ấp cút, tôi có huy động được một số vốn của anh em bạn hàng , sau đó tôi thế chấp Quyền Sử Dụng Đất ( QSDĐ ) cho Đại lý thức ăn chăn nuôi HT (ĐLHT) để có thêm vốn làm ăn. Cường ( C ) , cháu họ tôi muốn học cách nuôi và nhờ tôi giúp đỡ .

Trong thời gian đầu tôi giúp C nuôi và bán cút thịt cho thương lái nên đầu ra không ổn định, sau đó C tự làm và bán. Tôi có giúp C một máy làm lông cút trị giá 7 triệu cộng thêm thời gian làm C nợ tiền con giống và thịt của tôi là 33 triệu, tổng cộng là 40 triệu. C làm nhà, vì thương cháu tôi cho C 5triệu , còn lại là 35 triệu. Tôi khoá sổ và không cho C nợ thêm (2007 -2010 ).

Từ 2010 - 2013 , C muốn ấp cút lộn, tôi giúp cho C một máy ấp trứng trị giá 5 triệu, tôi giao cút giống cho anh Ba Thiệu (BT) và anh Ngọc (N) , BT và N lấy giống nợ của tôi, C lại lấy cút thịt từ hai người này nhưng không trả tiền mà lại bảo trả thẳng cho tôi, nhưng không thấy. C nợ anh BT 3 triệu 5 trăm và anh N 1triệu 9 trăm, cộng thêm số tiền tôi bán thịt và con giống cho C là 21 triệu250 ngàn đồng.Trước đó, C đã đem QSDĐ thế chấp ngân hàng, Tôi đòi nợ thì C nói sẽ rút QSDĐ của mình (C) đem thế chấp ngân hàng khác được số tiền cao hơn và còn mấy đấu huê hốt trả cho tôi.

Tiếp đó, C không có tiền mua cám, nhờ tôi đứng ra gọi giúp cho ĐLHT để chở 50 bao cám trị giá 15 triệu, C sẽ bán cút trả lại cho ĐLHT. Thiếu cút thịt, C nhờ tôi lấy từ Phú Yên của anh Bốn Khuê (BK) cho C bán. Tôi giao cút thịt cho C và chị Long (L) . Vì tôi ở cách quốc lộ quá xa nên có nhờ C đón hàng giúp ,nhận tiền luôn, hôm sau tôi đến lấy để thanh toán cho anh BK. C không thanh toán hết cho tôi mà lấy tiền mở quán bán tạp hoá. Tôi đòi nhiều lần không được, quá bức xúc tôi lấy máy làm lông và máy ấp trứng về, từ đó C ngừng nuôi và bán cút thịt. Khoảng thời gian sau đó, C bỏ trốn để gạt nợ, hiện tại đã trở về nhưng bất hợp tác, không chịu trả tiền cho tôi.

Tổng cộng số tiền C nợ tôi từ các khoản làm ăn lên đến 42 triệu (đã trừ máy làm lông và máy ấp) cộng với 15 triệu của ĐLHT là 57 triệu. Tất cả số tiền trên theo cách giao dịch của dân chăn nuôi, chúng tôi chỉ giao dịch bằng miệng và ghi chép sổ bởi người bán.

Với số nợ trên, tôi rất khó lấy lại vốn và sổ đỏ cũng như thanh toán số tiền còn lại cho bạn hàng, hiện nay tôi không có khả năng chi trả. Theo được biết, C cũng đã dùng thủ này đoạn chiếm đoạt tài sản của rất nhiều người.

Vậy tôi phải tố cáo như thế nào? Phải làm sao để lấy lại được số tiền trên? Kính mong quý luật sư giúp đỡ. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Xin cho tôi hỏi thêm hành vi của Cường có vi phạm pháp luật hay không ? Tôi nên tố cáo như thế nào? Có cần nhân chứng rõ ràng không ? Tôi và C cùng huyện nhưng khác xã.

>> Luật sư giải đáp thắc mắc về vay nợ dân sự qua tổng đài
19006169

Trả lời: *) Trường hợp thứ nhất :

Theo những thông tin bạn cung cấp thì việc vay và cho vay giữa bạn và người cháu không được lập thành văn bản, không xác định được thời hạn cho vay và lãi vay. Từ đó có thể hiểu được rằng đây là hình thức cho vay không thời hạn và không có lãi. Theo pháp luật hiện hành tại Bộ luật dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản không kỳ hạn được quy định như sau:

Điều 471.
Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định.

Điều 477. Thực hiện hợp đồng vay không kỳ hạn

1. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay cũng có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, nếu không có thoả thuận khác.

2. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý và được trả lãi đến thời điểm nhận lại tài sản, còn bên vay cũng có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào và chỉ phải trả lãi cho đến thời điểm trả nợ, nhưng cũng phải báo trước cho bên cho vay một thời gian hợp lý.

Theo quy định trên, hợp đồng vay tài sản không nhất thiết phải lập thành văn bản. Khi cho vay tài sản không thỏa thuận về lãi suất cũng như thời gian trả nợ, bên vay có thể trả nợ bất cứ lúc nào và bên cho vay cũng có thể đòi nợ bất cứ lúc nào nhưng vẫn phải báo cho nhau trước về thời gian hợp lý. Vì bạn đã đòi trả nợ nhiều lần nhưng C vẫn không trả nên trong trường hợp này việc làm của C là hoàn toàn trái quy định của pháp luật. Bạn có thể làm đơn khởi kiện gửi đến Tòa án nhân dân huyện nơi mà C sinh sống yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình. Việc cung cấp nhân chứng và chứng cứ chứng minh việc C có vay tiền của anh là điều cần thiết và quan trọng để Toà dựa vào những thông tin đó sẽ có những quyết định đúng đắn trong quá trình giải quyết vụ việc.

Hồ sơ khởi kiện gồm:

- Đơn khởi kiện;

- Tài liệu chứng minh yêu cầu khởi kiện là có căn cứ.

- Giấy tờ căn cước của người khởi kiện (Nguyên đơn) đối với trường hợp người khởi kiện là cá nhân (CMND, Sổ hộ khẩu), đối với người bị kiện (Bị đơn) thì nếu không có CMND, Sổ hộ khẩu của Bị đơn thì một số cơ quan Tòa án yêu cầu phải có xác nhận nơi cư trú của cơ quan chính quyền nơi Bị đơn cư trú nộp kèm theo; có nơi thì không yêu cầu xuất trình giấy tờ căn cước của Bị đơn.

Nếu đương sự là cơ quan, tổ chức thì CMND và Sổ hộ khẩu được thay bằng quyết định hoặc giấy phép thành lập cơ quan, tổ chức đó và cả quyết định bổ nhiệm người đại diện cho tổ chức đó.

(các tài liệu này có thể cung cấp bằng bản sao có chứng thực. Nếu bằng tiếng nước ngoài thì phải dịch sang tiếng Việt theo quy định).

Về thời hạn khởi kiện vụ án dân sự là 03 năm kể từ ngày phát sinh tranh chấp.

Trong thời hạn 5 ngày làm việc, tòa án sẽ ra quyết định thụ lý đơn khởi kiện. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý đơn, tòa phải gửi thông báo đến những người có liên quan để thông báo về việc thụ lý đơn. Thời hạn chuẩn bị xứt xử vụ án là 4 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án.

Án phí sơ thẩm tạm ứng đối với giá trị tài sản tranh chấp từ 6.000.000 đồng đến 400.000.00 đồng là 5%. Nếu như tòa xử thắng kiện cho bạn thì C sẽ phải là người chịu trách nhiệm trả án phí.

*) Trường hợp thứ hai :

Nếu như bạn chứng minh được rằng hành vi di dời khỏi nơi cư trú của C là hành vi bỏ trốn nhằm mục đích trốn nợ thì bạn có thể làm đơn tố cáo đến cơ quan công an yêu cầu họ xác minh vụ việc và khởi tố hình sự đối với C về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Về trình tự và thủ tục giải quyết tố cáo, chúng tôi đã có bài viết chi tiết tư vấn về việc này. Bạn vui lòng tham khảo tại:

>> Trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo