Câu hỏi: Trường hợp người sử dụng lao động xử lý kỷ luật người lao động sai trình tự, áp dụng sai hình thức xử lý kỷ luật thì người lao động phải làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn
: Xin chào luật minh gia, ngày 9/3/2018 tôi có xảy ra mâu thuẫn với đồng nghiệp trong công ty. Ngày 10/3/2018 công ty đã gửi bưu điện Quyết định xử lý kỷ luật với nội dung đình chỉ công việc ngay lập tức và không thời hạn. (Tôi và công ty đã ký kết hợp đồng lao động là 12 tháng nhưng trong điều khoản hợp đồng không ghi khi nhân viên chấm dứt hợp đồng phải thông báo trước). Công ty đã cho tôi thôi việc kể từ ngày 10/3/2018 và đã gửi quyết định đình chỉ công việc ngay lập tức và không có thời hạn, đến hôm nay ngày 16/3/2018 công ty yêu cầu tôi đến công ty để bàn giao công việc thì mới nhận được quyết định cho thôi việc.

Vậy luật minh gia cho tôi hỏi như vậy là có công bằng với tôi không ạ, khi những ngày này tôi đã bắt đầu đi tìm việc, nếu như công ty đã đình chỉ công việc của tôi không thời hạn như vậy mà không chịu lập quyết định cho thôi việc vậy khi nào công ty yêu cầu tôi cũng phải lên công ty bàn giao ạ?

Như vậy tôi không thể đi xin việc làm mới vì không nhận được quyết định cho thôi việc phải không ạ?

Xin luật minh gia tư vấn về vấn đề này giúp tôi ạ. Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, đối với vấn đề xử lý kỷ luật người lao động:

Theo như những gì bạn đã trình bày, ngay sau ngày xảy ra mâu thuẫn, công ty ban hành quyết định xử lý kỷ luật với hình thức đình chỉ công việc ngay lập tức và vô thời hạn đối với bạn; đồng thời, quyết định này được gửi đến theo đường bưu điện đã vi phạm  Điều 123 Bộ luật Lao động 2012 quy định về nguyên tắc, trình tự xử lý kỷ luật đối với người lao động. Theo đó, bắt buộc người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động; phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở và người lao động bắt buộc phải có mặt để thực hiện quyền tự bào chữa của mình hoặc nhờ người khác bào chữa; đồng thời việc xử lý kỷ luật phải được lập thành biên bản.

Và việc xử lý kỷ luật người lao động bắt buộc phải tiến hành theo các trình tự, thủ tục quy định tại Điều 30 Nghị định 05/2015/NĐ-CP Hướng dẫn thi hành một số nội dung của Bộ luật Lao động.

Do vậy, việc anh xảy ra mâu thuẫn với đồng nghiệp trong công ty diễn ra vào ngày 9/3/2018 mà đến ngày 10/3/2018 công ty đã ra quyết định xử lý kỷ luật đối với anh đã vi phạm trình tự xử lý kỷ luật. Mặt khác, Điều 125 Bộ luật Lao động 2012 quy định về các hình thức xử lý kỷ luật lao động hoàn toàn không có hình thức đình chỉ công việc vô thời hạn. Tuy nhiên, cũng cần phải xem xét đến trường hợp quy chế của công ty có quy định về hình thức kỷ luật này hay không? Nếu quy chế công ty có quy định thì hình thức kỷ luật này có thể áp dụng; nhưng nếu không có quy định thì việc công ty tiến hành xử lý kỷ luật bạn như vậy là trái với các quy định của pháp luật lao động.

Vậy để bảo vệ được tối đa các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có thể khiếu nại hành vi sai trái của người sử dụng lao động theo Điều 132 Bộ luật Lao động 2012; đơn khiếu nại được gửi đến người trực tiếp ra quyết định kỷ luật với bạn để họ tự xem xét, hủy bỏ quyết định này. Nếu họ không giải quyết, bạn có thể gửi đơn khiếu nại đến tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở (công đoàn cơ sở) hoặc bạn có thể yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động theo trình tự quy định tại Điều 200, 201, 202 Bộ luật Lao động 2012.

Thứ hai, đối với vấn đề chấm dứt hợp đồng lao động:

Việc công ty cho bạn thôi việc từ 10/3/2018 đã có quyết định cho thôi việc hay chưa? Nếu có quyết định như đã nêu trên thì bạn sẽ có đủ căn cứ về việc người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật theo Điều 38 Bộ luật Lao động 2012. Theo đó, họ phải thực hiện các nghĩa vụ bồi thường theo quy định tại Điều 42 Bộ luật Lao động 2012:

“1. Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này.

3. Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

5. Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.”

Và theo quy định này, nếu người sử dụng lao động không muốn nhận lại anh vào làm việc và anh cũng không muốn tiếp tục làm việc cho người sử dụng lao động nữa thì anh sẽ được hưởng tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày không làm việc cộng với ít nhất 2 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động; cộng thêm trợ cấp thôi việc theo Điều 48 Bộ luật Lao động và được bồi thường thêm ít nhất 2 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

Bên cạnh đó, người sử dụng lao động còn có trách nhiệm trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán cho anh đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của anh như trả các khoản trợ cấp, các khoản bồi thường, lương, ban hành quyết định nghỉ việc... Đồng thời, người sử dụng lao động cũng có trách nhiệm hoàn thành các thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội, những giấy tờ khác của anh mà họ đã giữ (theo Khoản 2, 3 Điều 47 Bộ luật Lao động 2012).

Trong trường hợp người sử dụng lao động không ban hành và gửi cho anh quyết định thôi việc thì không ảnh hưởng đến việc anh xin việc ở những công ty khác, chỉ cần anh đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng của người sử dụng lao động là có thể tham gia thỏa thuận ký kết hợp đồng lao động và làm việc bình thường tại cơ quan, đơn vị mới.