Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề  vợ chửi bới nói chồng ngoại tình lấy tiền cho gái, giết người này người kia với họ hàng, bạn bè của chồng và đòi ly hôn giành quyền nuôi con.

Nội dung tư vấn:
Tôi năm nay 38 tuổi lấy vợ được 8 năm có 1 cháu năm nay 4 tuổi. Trong vòng 3 năm trở lại đây không biết vợ tôi nghe ai nói về nhà cô ấy nói tôi ngoại tình mang tiền cho gái 500 triệu,nói tôi cặp Bồ với 3 người khác nhau,tôi yêu cầu cô ấy và mẹ cô ấy đưa ra bằng chứng chứng minh tôi ngoại tình và mang tiền cho gái,nhưng vợ tôi và mẹ vợ tôi k đưa ra được bằng chứng gì (vì thực tế tôi không ngoại tình, trong năm 2016 tôi bị bệnh Cường Tuyến Giáp phải nằm Viện để điều trị)Vì trước kia tôi khỏe tôi đi làm được tiền vợ tôi mang về gửi mẹ cô ấy, gửi được hơn 300tr trong 3 năm,nhưng thời điểm 3 năm vừa qua tôi ốm đau và không đi làm ra tiền được nên vợ tôi và bên nhà ngoại tôi nói là tôi vẫn đi làm ra tiền và mang nuôi gái.Vợ tôi và mẹ vợ tôi đã nói với nhiều người và Anh bè cùng làm Cty với tôi,vợ tôi còn nhắn tin (Zalo) cho tôi chửi bới nhiếc móc tôi và Bố Mẹ tôi,cách đây 1 tháng vợ tôi lấy cớ đó chửi tôi, tôi bức xúc không kiềm chế được bản thân nên đã tát cô ấy nhưng cô ấy cũng đã đánh lại tôi thế là 2 vợ chồng tôi đã đánh nhau cô ấy đã chửi tôi và Bố Mẹ tôi (có người chứng kiến). 2 ngày sau vợ tôi có thuê người về nhà dọn dẹp đồ đạc và bế con về quê được 1 tháng nay rồi. Trong thời gian cô ấy về quê cô ấy và gia đình đã tung tin tôi ngoại tình và cho gái tiền tới Anh bè của tôi,và tung tin tôi sẽ giết người nọ,người kia,cô ấy cũng nhắn tin qua Zalo để chửi tôi và xúc phạm tôi ( tôi  vẫn giữ tin nhắn). Đã làm ảnh hưởng tới sức khỏe của tôi,danh dự và uy tín của tôi,tôi đã bị stress nặng không đi làm làm được và bệnh tình ngày càng nặng hơn,giờ tôi có thể làm đơn để kiện vợ tôi được không? Và vợ tôi đang làm thủ tục ly hôn vậy tôi có được quyền nuôi Con không? Xin luật sư tư vấn giúp tôi

Trả lời: Về chế tài hình sự, khoản 1 Điều 121 Bộ luật Hình sự 1999 quy định:
"Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm."

Theo đó, người phạm tội phải là người có hành vi (bằng lời nói hoặc hành động) xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, như: lăng mạ, chửi rủa thậm tệ, cạo đầu, cắt tóc, lột quần áo giữa đám đông… Ngoài ra, người phạm tội có thể có những hành vi vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực như bắt trói, tra khảo, vật lộn, đấm đá hoặc dùng phương tiện nguy hiểm khống chế, đe dọa, buộc người bị hại phải làm theo ý muốn của mình. Tất cả hành vi, thủ đoạn đó chỉ nhằm mục đích là làm nhục chứ không nhằm mục đích khác.

Việc xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác được hiểu là làm tổn thương nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự của người khác. Việc đánh giá việc xúc phạm có ở mức độ nghiêm trọng hay không phải căn cứ vào thái độ, nhận thức của người phạm tội; cường độ và thời gian kéo dài của hành vi xúc phạm; vị trí và môi trường xung quanh; vị trí, vai trò, uy tín của người bị hại trong gia đình, tổ chức hoặc trong xã hội; dư luận xã hội về hành vi xúc phạm đó.

Theo đó vợ Anh vu khống Anh ngoại tình, vợ Anh còn nhắn tin (Zalo) cho Anh chửi bới nhiếc móc Anh và Bố Mẹ Anh, tung tin Anh ngoại tình và cho gái tiền tới Anh bè của Anh, và tung tin Anh sẽ giết người nọ, người kia, Việc đó đã làm ảnh hưởng tới sức khỏe của Anh,danh dự và uy tín của Anh, Anh đã bị stress nặng không đi làm làm được và bệnh tình ngày càng nặng hơn. Tuy nhiên rất khó để xác định mức độ nghiêm trọng đến danh dạ nhân phẩm của Anh, trường hợp mức độ hậu quả chưa đến mức nghiêm trọng thì không đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác (Điều 121 Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi, bổ sung).

Tuy nhiên, Căn cứ Điều 122 Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định về tội vu khống như sau:

“1. Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm”.

Theo quy định trên, một hành vi sẽ bị coi là phạm tội vu khống khi có một trong các biểu hiện sau đây:

- Tạo ra những thông tin không đúng sự thực và loan truyền các thông tin đó mặc dù biết đó là thông tin không đúng sự thực.

- Tuy không tự đưa ra các thông tin không đúng sự thực nhưng có hành vi loan truyền thông tin sai do người khác tạo ra mặc dù biết rõ đó là những thông tin sai sự thực.

Đối với cả hai trường hợp trên, nội dung của thông tin sai sự thực phải thể hiện sự xúc phạm đến danh dự, uy tín, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Loan truyền thông tin sai sự thực có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như truyền miệng, qua các phương tiện thông tin đại chúng, viết đơn, thư tố giác…Nếu người phạm tội nhầm tưởng thông tin mình loan truyền là đúng sự thực thì hành vi không cấu thành tội phạm.

Theo đó, trong trường hợp vợ Anh vẫn tiếp tục nghi ngờ và vu khống Anh ngoại tình đồng thời có hành vi loan truyền các thông tin này cho rất nhiều người cùng biết và việc này xúc phạm đến danh dự, uy tín, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của Anh thì vợ Anh có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vu khống (Điều 122 Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi, bổ sung). Tuy nhiên, Anh phải lưu ý là nếu vợ Anh luôn nghĩ rằng thông tin mình loan truyền là đúng sự thực thì hành vi không cấu thành tội phạm.

Căn cứ Khoản 1 Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về căn cứ để ly hôn:

“
Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được
”.

Như vậy tình trạng trầm trọng trong hôn nhân của gia đình Anh có thể là căn cứ để Tòa án xem xét ly hôn.

Căn cứ Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định việc trông nom, chăm nom, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

- Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

- Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

- Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Con gái Anh năm nay mới 4 tuổi nên Anh và vợ Anh cùng nhau thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nếu Anh và vợ Anh không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ giai quyết theo hướng có lợi cho đứa trẻ về mọi mặt.

Điều kiện để trực tiếp nuôi con được xem xét dựa trên 02 điều kiện sau:

+ Điều kiện kinh tế: Có thu nhập ổn định, đảm bảo cuộc sống.

+ Điều kiện nhân thân: Nhân thân tốt, chưa từng phạm tội, có lối sống lành mạnh.

Như Anh đã cung cấp thông tin nêu trên, vợ Anh đã có những hành vi xúc phạm danh dự của Anh trái với đạo ý, có thể sẽ bị kết án hình sự nếu đủ căn cứ cấu thành tội phạm, Anh cần cung cấp bằng chứng trước tòa thì Tòa án sẽ trao quyền nuôi con cho Anh.