Câu hỏi: Nhờ luật sư giải đáp giúp về thừa kế theo Luật Dân sự như sau: Ông bà nội tôi sinh được 4 người con, bố tôi là cả. Cô đã đi lấy chồng lâu và yên ổn gia đình. Chú thứ 3 ở riêng nhưng chung ông bà trên cùng mảnh đất. Chú thứ 4 cũng lấy vợ và ông bà đã mua cho 1 mảnh đất xây nhà và ở đó. Bố tôi là con trưởng ra ở riêng đã lâu cạnh nhà ông bà. Ông tôi đã mất đc 1 năm nay.

Trước khi ông mất có để lại di chúc cho bố tôi 1 nửa mảnh đất để thờ cúng ông bà nhưng bây giờ không biết ai xé mất di chúc (vì bố tôi không đc giữ). Bây giờ bà bảo không chia cho gia đình tôi tý đất nào. Và cho tất chú thứ 3. Mà anh em muốn cô lập bố mẹ tôi. Chính vì vậy bố tôi quyết định lấy dù 1 m2 để thờ cúng cho ông bà cũng lấy. Mà bà nội tôi thì bảo không cho bố mẹ tôi. Họp đi họp lại đều bảo di chúc không còn. Tôi xin các luật sư tư vấn giúp tôi về luật thừa kế đất trong chuyện này và bố tôi sẽ được quyền thừa kế không. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Chào bạn, Luật Minh Gia cảm ơn câu hỏi và đề nghị tư vấn của bạn. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo thông tin bạn cung cấp di chúc của ông bạn đã bị xé do đó gia đình bạn cần kiểm tra lại xem di chúc của ông bạn có được công chứng, chứng thực hay không, nếu có gia đình có thể liên hệ với nơi lập di chúc của ông để xin xác nhận nội dung di chúc.

Nếu bản di chúc này được lập không có công chứng, chứng thực và sau khi bị xé không xác nhận được nội dung nữa thì bản di chúc này coi như không có giá trị theo quy định tại Điều 642 Bộ luật dân sự 2015:

“1. Kể từ thời điểm mở thừa kế, nếu bản di chúc bị thất lạc hoặc bị hư hại đến mức không thể hiện được đầy đủ ý chí của người lập di chúc và cũng không có bằng chứng nào chứng minh được ý nguyện đích thực của người lập di chúc thì coi như không có di chúc và áp dụng các quy định về thừa kế theo pháp luật.”

Như vậy, ở đây ông của bạn mất trong khi không tìm thấy di chúc nên di sản của ông để lại sẽ được chia theo pháp luật.

Do bạn cung cấp thông tin không đầy đủ nên chúng tôi không rõ mảnh đất của ông bà bạn đang ở là tài sản chung của hai ông bà hay tài sản riêng của ông bạn. Trường hợp là tài sản chung thì di sản để chia thừa kế sẽ là một nửa mảnh đất. Trường hợp là tài sản riêng thì di sản sẽ là toàn bộ mảnh đất.

Căn cứ theo điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thừa kế theo pháp luật như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, theo quy định này bà và bốn người con của ông bà đều được hưởng một phần di sản bằng nhau. Nếu bà bạn không đồng ý chia đất cho bố mẹ bạn thì bố bạn có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết