Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Công ty mình làm trước đây ký hợp đồng lao động với mình 1 năm thời gian từ 10/4/2015-10/4/2016. Mình nghỉ thai sản từ ngày 23/2/2016. Tới ngày ký lại hợp đồng lao động thì phòng nhân sự bên công ty có điện thoại báo là công ty không tiếp tục ký hợp đồng lao động với mình nữa.

Cho hỏi như vậy là đúng hay sai? Sau đó công ty có gửi cho mình quyết định thôi việc qua email trong đó có nói dựa trên Đơn xin nghỉ việc của mình (thực tế mình không có viết giấy nào hết). Công ty cũng không mời mình lên làm thanh lý hợp đồng hay bất cứ việc gì hết. Mới đây bên công ty còn điện thoại yêu cầu mình trả lại thẻ bảo hiểm y tế ( thời hạn tới 30/06/2016) và nói nếu mình không trả lại trước 31/5/2016 thì sẽ khấu trừ 4,5% vào tiền thai sản của mình. Luật sư có thể cho mình biết công ty mình làm như vậy là đúng luật hay không ạ? Quy định thế nào?

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật lao động 2012 về việc chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động đang trong thời gian nghỉ thai sản. Cụ thể:

Điều 36. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động

1.
Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 192 của Bộ luật này.

2. Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động.

3. Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Người lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 187 của Bộ luật này.

....

Điều 155. Bảo vệ thai sản đối với lao động nữ

....

3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

Như vậy, theo quy định trên thì bạn đang trong thời gian nghỉ thai sản nên về nguyên tắc công ty không được phép chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, do thời điểm công ty chấm dứt hợp đồng là sau thời điểm 10/4/2016 (thời điểm hợp đồng ký kết với bạn đã hết hạn). Do đó, sau khi hết hạn hợp đồng công ty có quyền không tiếp tục ký hợp đồng mới với bạn dù cho bạn vẫn đang trong thời hạn nghỉ thai sản là hoàn toàn chính xác.

-Thứ hai, theo quy định của Luật bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung 2014:

Điều 15. Phương thức đóng bảo hiểm y tế

1. Hàng tháng, người sử dụng lao động đóng bảo hiểm y tế cho người lao động và trích tiền đóng bảo hiểm y tế từ tiền lương của người lao động để nộp cùng một lúc vào quỹ bảo hiểm y tế.

2. Đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp không trả lương theo tháng thì định kỳ 3 tháng hoặc 6 tháng một lần, người sử dụng lao động đóng bảo hiểm y tế cho người lao động và trích tiền đóng bảo hiểm y tế từ tiền lương của người lao động để nộp cùng một lúc vào quỹ bảo hiểm y tế.

3. Hàng tháng, tổ chức bảo hiểm xã hội đóng bảo hiểm y tế theo quy định tại các điểm c, d và đ khoản 1 Điều 13 của Luật này vào quỹ bảo hiểm y tế.

4. Hàng quý, cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp học bổng đóng bảo hiểm y tế theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 13 của Luật này vào quỹ bảo hiểm y tế.

Theo quy định trên thì hàng tháng người sử dụng lao động phải trích tiền lương của người lao động để đóng vào quỹ bảo hiểm y tế. Nên khi người lao động không còn làm việc thì sẽ tiến hành báo giảm cho cơ quan bảo hiểm và thu hồi lại thẻ nếu thẻ còn thời hạn sử dụng. Do vậy, công ty yêu cầu bạn nộp lại thẻ bảo hiểm y tế là hoàn toàn đúng.

Tuy nhiên, việc cấn trừ 4,5% vào tiền thai sản của bạn khi không nộp lại thẻ bảo hiểm y tế đúng hạn là không có cơ sở rõ ràng. Vậy nên, nếu công ty khấu trừ thì bạn có quyền làm đơn khiếu nại tới phòng lao động thương binh và xã hội để được giải quyết.