Câu hỏi: Xin luật sư tư vấn giúp em với ạ. Chào Luật sư Em làm bên ngành công nghiệp nặng (luyện thép), sắp tới công ty em cho công nhân đi làm 3 ca ,4 kíp em thấy có một số vấn đề không được hợp lý theo ý kiến riêng em.

Bên em cũng mới có công đoàn cơ sở.Em xin hỏi:

1. Nếu làm công nghiệp nặng như luyện thép thì một tháng tối đa bao nhiêu công (bên em bắt làm đủ 26 công).

2. Làm ca 8 tiếng mà 8 ngày liên tục mới được nghỉ một ngày và làm 6 đêm liên tục xong thêm 1 ngày mới được nghỉ 1 ngày có hợp lý không ạ?

3. Đi làm nếu muốn nghỉ phải có người làm thay mới cho nghỉ và người làm thay đó hôm đó là ngày nghỉ của họ thì họ có được tính tăng ca không?

4. Một tháng bọn em có được tính thêm 1 ngày nghỉ phép không? Nếu nghỉ không ai làm thay mà vẫn nghỉ thì có phạm luật không, họ không cho nghỉ thì họ có phạm luật không?

5. Nếu họ phạm luật lao động mà công đoàn cơ sở không giải quyết được thì bọn em phải làm thế nào để không bị chèn ép? Em muốn hỏi luật sư cho rõ những cái này trước khi nói lên công đoàn cơ sở. E rất mong được luật sư hồi đáp, e chân thành cảm ơn ạ.

Trả lời: Thứ nhất,
về việc số ngày công tối đa trong tháng

Pháp luật không quy định rõ về điều này, tuy nhiên khoản 1 Điều  110, Bộ luật Lao động 2012 có quy định số ngày nghỉ ít nhất trong 1 tháng là 4 ngày. Như vậy có thể hiểu, 1 tháng số ngày công tối đa là 26 ngày.

Điều 110. Nghỉ hàng năm

1. Mỗi tuần, người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trong trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, thì người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm cho người lao động được nghỉ tính bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày.

Thứ hai
, về việc nghỉ bù sau thời gian làm việc liên tiếp

Thời gian làm việc thường là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, được quy định trong thỏa ước tập thể , hợp đồng lao động hay nội quy lao động.

Theo pháp luật Lao động quy định thời giờ  làm việc như sau:

Điều 104. thời giờ làm việc bình thường

1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và 48 giờ trong 01 tuần.

2. Người sử dụng lao động có quyền quy định làm việc theo giờ hoặc ngày hoặc tuần; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày, nhưng không quá 48 giờ trong 01 tuần .

Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ.

3. Thời giờ làm việc không quá 06 giờ trong 01 ngày đối với những người làm các công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế ban hành.

Như vậy chỉ những công việc đặc biết nặng nhọc độc hại, nguy hiểm thì thời gian làm việc không quá 6 giờ. CÒn những công việc khác thì thời gian làm việc bình thường là không quá 8 giờ/ngày. Do pháp luật không cấm nên việc làm ca 8 tiếng mà 8 ngày liên tục mới được nghỉ một ngày và làm 6 đêm liên tục xong thêm 1 ngày mới được nghỉ 1 ngày không trái với quy định pháp luật. Miễn sao công ty vẫn đảm bảo ngày nghỉ cho công nhân đầy đủ theo quy định pháp luật.

Thứ ba,
về việc làm thay ca.

Điều 106, Bộ luật Lao động 2012 quy định:

“Làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường được quy định trong pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc theo nội quy lao động.”

Bạn phải xét tới hai trường hợp sau

-  Trường hợp 1, việc nhận làm thay ca là thỏa thuận giữa công nhân với nhau. Trường hợp này thì việc thay ca không liên quan tới việc làm thêm giờ, do đó  hoàn toàn là ý chí tự nguyện giữa các bạn với nhau.

-  Trường hợp 2, việc bố trí người thay ca là do sự phân công của công ty. Nếu ngày làm việc thay mà trùng với ngày nghỉ của người đó, thì sẽ xét là làm việc tăng ca, do họ phải làm việc ngoài giờ làm việc chính thức dưới sự yêu cầu của công ty.

Thứ tư
, về việc nghỉ phép

Điều 111 Bộ luật Lao động 2012 quy định về ngày nghỉ hàng năm như sau:

1. Người lao động có đủ 12 tháng làm việc cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:

a) 12 ngày làm việc đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường;

b) 14 ngày làm việc đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc người làm việc ở những nơi có có điều kiện sinh sống khắc nghiệt theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế ban hành hoặc lao động chưa thành niên hoặc lao động là người khuyết tật;

c) 16 ngày làm việc đối với người làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc người làm việc ở những nơi có điều kiện sinh sống đặc biệt khắc nghiệt theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế ban hành.

2. Người sử dụng lao động có quyền quy định lịch nghỉ hằng năm sau khi tham khảo ý kiến của người lao động và phải thông báo trước cho người lao động.

3. Người lao động có thể thoả thuận với người sử dụng lao động để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.

Như vậy với chế độ làm viêc bình thường thì cũng sẽ được nghỉ phép hưởng nguyên lương 1ngày /tháng. Đối với những công việc có tính chất nặng nhọc nguy hiểm sẽ có số ngày nghỉ phép nhiều hơn.

Tuy nhiên việc nghỉ phép này cần sự đồng ý và phê duyệt của người sử dụng lao động và phải báo trước một khoảng thời gian nhất định, bạn không được tự ý nghỉ khi chưa có sự đồng ý. Vấn đề này thường được quy định ở nội quy công ty. Nên việc công ty không đồng ý cho nghỉ là có cơ sở nếu bạn tự ý nghỉ và họ chưa bố trí được lao động thay thế.

Thứ năm
, về việc công ty vi phạm pháp luật lao động

Theo Điều 188 Bộ luật Lao động 2012, Điều 10 Luật Công đoàn 2012, Nghị định số 43/2013/NĐ-CP, Công đoàn có quyền đại diện tập thể NLĐ khởi kiện và tham gia tố tụng tại TAND trong các vụ tranh chấp lao động  tập thể về quyền. Ngoài ra, Công đoàn cũng có thể đại diện theo ủy quyền cho NLĐ khởi kiện và tham gia tố tụng tại tòa án trong các vụ tranh chấp lao động cá nhân. Như vậy, nếu công ty vi phạm pháp luật, tổ chức công đoàn có thể đại diện cho tập thể lao động hoặc cá nhân để khởi kiện lên Tòa án.