Câu hỏi: Luật sư cho tôi xin hỏi như sau: Chiều ngày 4-7-2015, công an bắt quả tang ông T bán cho N10 ống tiêm chứa morphine. Lực lượng chức năng kiểm tra, thu giữ tại nhà bác sĩ này thêm 400 ống tiêm chưa sử dụng, nhiều lọ chứa thành phần morphine.

Hồi tháng 10 năm ngoái, TAND  từng thụ lý vụ án nhưng sau đó trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung, làm rõ tội danh của ông T. Ngày 12-7-2017, TAND T mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo T. Sau khi nghị án, HĐXX xét thấy vụ án có nhiều tình tiết chưa được điều tra làm rõ liền quyết định hoãn phiên tòa, trả hồ sơ để điều tra lại. Từ ngày bị bắt đến nay Ông T luôn kêu oan. Đã gần 3 năm nhưng vẫn tạm giam điều tra. Xin hỏi thời gian tam giam như thế này đúng quy định pháp luật không. Trong thời gian từ 12-7-2017 đến nay ít nhất  02 lần đã thông báo cho gia đình sẽ ra tòa nhưng điều hoãn. Nếu không có đủ chứng cứ thì sau kg cho tại ngoại .Cảm ơn Luật sư!

Trả lời: Thứ nhất,
về thời gian tạm giam để điều tra:

Căn cứ vào Điều 120 Bộ Luật tố tụng hình sự 2003 quy định:

Điều 120. Thời hạn tạm giam để điều tra

1. Thời hạn tạm giam bị can để điều tra không quá hai tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng, không quá ba tháng đối với tội phạm nghiêm trọng, không quá bốn tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

2. Trong trường hợp vụ án có nhiều tình tiết phức tạp, xét cần phải có thời gian dài hơn cho việc điều tra và không có căn cứ để thay đổi hoặc huỷ bỏ biện pháp tạm giam thì chậm nhất là mười ngày trước khi hết hạn tạm giam, Cơ quan điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát gia hạn tạm giam.

Việc gia hạn tạm giam được quy định nh­ư sau:

a) Đối với tội phạm ít nghiêm trọng có thể được gia hạn tạm giam một lần không quá một tháng;

b) Đối với tội phạm nghiêm trọng có thể được gia hạn tạm giam hai lần, lần thứ nhất không quá hai tháng và lần thứ hai không quá một tháng;

c) Đối với tội phạm rất nghiêm trọng có thể được gia hạn tạm giam hai lần, lần thứ nhất không quá ba tháng, lần thứ hai không quá hai tháng;

d) Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng có thể được gia hạn tạm giam ba lần, mỗi lần không quá bốn tháng.

Như vậy cần xem xét hành vi bán thuốc morphine của ông Thuần thuộc trường hợp phạm tội nghiêm trọng , rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng thì phụ thuộc với tính chất, mức độ của hành vi mà có thời gian để tạm giam điều tra khác nhau.

Thứ hai,
về thời hạn để điều tra bổ sung:

Trường hợp của ông T thì Tòa án đã thông báo đưa vụ án ra xét xử 2 lần nhưng đều hoãn với lý do để điều tra bổ sung thì thời hạn để điều tra bổ sung được quy định tại khoản 2 Điều 121 Bộ luật tố tụng hình sự 2003:

Điều 121. Thời hạn phục hồi điều tra, điều tra bổ sung, điều tra lại

2. Trong trường hợp vụ án do Viện kiểm sát trả lại để điều tra bổ sung thì thời hạn điều tra bổ sung không quá hai tháng; nếu do Toà án trả lại để điều tra bổ sung thì thời hạn điều tra bổ sung không quá một tháng. Viện kiểm sát hoặc Toà án chỉ được trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung không quá hai lần. Thời hạn điều tra bổ sung tính từ ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ vụ án và yêu cầu điều tra.

Thời hạn điều tra bổ sung tính từ ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ vụ án và yêu cầu điều tra bổ sung.

Như vậy thì có 2 cơ quan có thẩm quyền quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, cụ thể thời hạn để yêu cầu điều tra bổ sung:

+ Viện Kiểm Sát: không quá 2 tháng và được trả hồ sơ điều tra bổ sung 2 lần.

+ Tòa án: không quá 1 tháng và Thẩm phán hoặc Hội đồng xét xử được trả hồ sơ điều tra bổ sung 1 lần.

Đối chiếu với trường hợp của ông T thì từ ngày 12/07/2017 thì Tòa án đã thông báo xét xử nhưng đều hoãn để yêu cầu điều tra bổ sung. Nếu từ thởi điểm 12/07/2017 đến thời điểm hiện tại để điều tra bổ sung nếu vượt quá các thời hạn trên thì ông T có thể làm đơn gửi kiến nghị đến người đứng đầu cơ quan đang giải quyết vụ án hoặc kiến nghị tới viện kiểm sát nhân dân cùng cấp để yêu cầu giải quyết vụ án theo đúng thời gian quy định của pháp luật.

Ngoài ra tại khoản 3 Điều 121 Bộ Luật tố tụng hình sự 2003 quy định về vấn đề điều tra lại:

3. Trong trường hợp vụ án được trả lại để điều tra lại thì thời hạn điều tra và gia hạn điều tra theo thủ tục chung quy định tại Điều 119 của Bộ luật này.

Thời hạn điều tra được tính từ khi Cơ quan điều tra nhận hồ sơ và yêu cầu điều tra lại
.

Điều tra lại được thực hiện khi tòa án phúc thẩm hủy bản án, quyết định của tòa án sơ thẩm hoặc khi hội đồng giám đốc thẩm, hội đồng tái thẩm hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực để điều tra lại. Do đó cần xem xét quyết định của cơ quan có thẩm quyền về việc điều tra lại vụ án của ông T. Nếu có đầy đủ căn cứ xác minh trường hợp trên cần phải trả hồ sơ để điều tra lại thì trong trường hợp này thì thời gian điều tra sẽ lại được tính lại từ đầu.