Câu hỏi: Kính nhờ công ty Luật Minh Gia tư vấn cho cty tôi về trường hợp sau. Người lao động mới có hợp đồng lao động 1 năm, chưa có thâm niên. Tuy nhiên, gần đây liên tục nghỉ không phép với rất nhiều lý do. Chỉ báo buổi sáng sớm là có việc không vào cơ quan chứ không có kết hoạch nào trước. Vậy trường hợp này cho tôi hỏi: Căn cứ theo luật lao động thì có nhận hình thức kỷ luật bằng văn bản và sau bao nhiêu lần hoặc nghỉ không phép thì doanh nghiệp có quyền sa thải hay không? Công ty có quyền yêu cầu người nghỉ không phép gửi các giấy tờ liên quan như giấy bác sỹ… cho việc nghỉ phép của mình hay không? Ngoài việc trừ lương thì song song có hình thức kỷ luật nào khác phù hợp với luật lao động và pháp luật. Kính thư. Best Regards,

Trả lời: Theo quy định tại Điều 116 Bộ luật lao động 2012, người lao động được nghỉ việc riêng trong những trường hợp sau:

"
Điều 116. Nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương

1. Người lao động được nghỉ việc riêng mà vẫn hưởng nguyên lương trong những trường hợp sau đây:

a) Kết hôn: nghỉ 03 ngày;

b) Con kết hôn: nghỉ 01 ngày;

c) Bố đẻ, mẹ đẻ, bố vợ, mẹ vợ hoặc bố chồng, mẹ chồng chết; vợ chết hoặc chồng chết; con chết: nghỉ 03 ngày.

2. Người lao động được nghỉ không hưởng lương 01 ngày và phải thông báo với người sử dụng lao động khi ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh, chị, em ruột chết; bố hoặc mẹ kết hôn; anh, chị, em ruột kết hôn.

3. Ngoài quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này người lao động có thể thoả thuận với người sử dụng lao động để nghỉ không hưởng lương.
"

Do đó, người lao động có thể thỏa thuận với công ty để nghỉ không hưởng lương nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Bộ luật lao động 2012. Trường hợp người lao động nghỉ việc khi công ty không đồng ý và  không có lý do chính đáng bao gồm:  thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động thì đây được xác định là trường hợp người lao động tự ý bỏ việc. Công ty có thể áp dụng hình thức kỷ luật khi người lao động vi phạm theo nội quy lao động của công ty. Các hình thức kỷ luật lao động được quy định tại Điều 125 Bộ luật lao động 2012 bao gồm:

"
Điều 125. Hình thức xử lý kỷ luật lao động

1. Khiển trách.

2. Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức.

3. Sa thải."

Việc áp dụng hình thức kỷ luật  với người lao động sẽ tuân theo nội quy lao động của công ty đã được đăng ký tại Sở lao động thương binh và xã hội. Ngoài ra,  công ty chỉ được áp dụng hình thức sa thải nếu người lao động tự ý bỏ việc công dồn 5 ngày trong 1 tháng hoặc 20 ngày trong 1 năm mà không có lý do chính đáng theo quy định tại Điều 126 Bộ luật lao động 2012

"
Điều 126. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải

Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong những trường hợp sau đây:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;

2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.

Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này;

3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng
."

Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động."

Công ty có quyền yêu cầu người lao động cung cấp giấy tờ, tài liệu để xem xét việc nghỉ có lý do chính đáng hay không.

Ngoài ra, công ty chỉ được áp dụng một trong các hình thức kỷ luật được quy định tại Điều 125 Bộ luật lao động 2012 khi người lao động có vi phạm mà không được áp dụng biện pháp khấu trừ lượng vì theo quy định của pháp luật chỉ khấu trừ lương  nếu người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của công ty. Người lao động sẽ không được hưởng lương cho những ngày nghỉ không thuộc trường hợp nghỉ việc riêng có hưởng nguyên lương.