Câu hỏi: Thưa luật sư, tôi là con thứ hai trong nhà.gia đình tôi có 3 người mẹ anh trai và tôi. Bố tôi qua đời đã được 6 năm rồi, khi ông mất không để lại di chúc gì hết. Hiện tại tôi và vợ con đang thuê nhà trọ ở, mẹ và anh trai ở trong nhà.

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015, trong trường hợp người chết không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì di sản thừa kế do người chết để lại được chia thừa kế theo pháp luật.
Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 có quy định về hàng thừa kế theo pháp luật :
"  Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết
...
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản."
Theo những thông tin anh cung cấp thì hàng thừa kế thứ nhất của bố anh hiện tại chỉ có có 3 người là mẹ anh, anh trai anh và anh. Vì vậy, theo pháp luật tất cả di sản bố anh để lại sau khi đã thực hiện hết những nghĩa vụ của bố anh sẽ được chia đều thành 3 phần cho 3 người đồng thừa kế ( cũng có thể chia không đều nếu tất cả những người đồng thừa kế đều đồng ý).
2. Làm thế nào để lấy được phần thừa kế của mình?
Theo khoản 1 Điều 623, Bộ luật dân sự 2015: Thời hiệu khởi kiện về thừa kế:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

…
Theo quy định trên, thời hiệu khởi kiện để anh yêu cầu chia di sản thừa kế bố anh để lại là 30 năm kể từ anh bố anh mất. Đồng thời, Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP và Công văn số 01/GĐ-TANDTC có quy định:
Đối với trường hợp thừa kế mở trước ngày 10-9-1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế, cụ thể là: thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày 10-9-1990.

Do vậy, tính đến thời điểm hiện tại (2018) anh vẫn có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của bố anh. Nhưng sau nhiều lần anh ý kiến về việc thỏa thuận chia di sản thừa kế của bố anh mà những người thứa kế khác( mẹ và anh trai anh) không đồng ý, thì anh có thể giải thích rõ cho họ là anh cũng có quyền được hưởng di sản thừa kế và muốn thỏa thuận chia để tránh trường hợp khởi kiện ra Tòa án thì sẽ ảnh hưởng tới tình cảm gia đình, Còn nếu mẹ và anh trai anh vẫn không đồng ý thỏa thuận chia một phần cho anh thì anh có thể làm đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế gửi đến Tòa án nhân dân quận( huyện, thị xã) để được giải quyết theo pháp luật.