Câu hỏi: Bố mẹ tôi là chủ sở hữu căn nhà. Năm 1987 tôi đi hợp tác lao động tại CHDC Đức. Năm 1990 nước Đức thống nhất, tôi làm đơn xin ở lại cho đến ngày nay. Những năm sống bên nước ngoài tôi đã nỗ lực làm việc và tích lũy được một số tiền và gửi về cho bố mẹ tôi xây lại nhà nhằm mục đích cải thiện chỗ ở cho bố mẹ được tốt hơn. Vì vậy, năm 1991 bố mẹ tôi đã dỡ bỏ nhà cũ, xây lại nhà mới trên mảnh đất này. Ngoài việc gửi tiền về cho bố mẹ xây nhà, tôi còn có một số tiền tiết kiệm nữa gửi cho bố mẹ giữ hộ

Bố mẹ tôi có 3 (ba) người con chung, chị gái tôi, anh trai tôi và tôi. Bố mẹ tôi không có con nuôi, con riêng. Hiện nay bố mẹ tôi đều đã chết (Mẹ tôi chết năm 2010, Bố tôi chết năm 2014).  Trước khi chết bố mẹ tôi không để lại di chúc, không để lại bất kỳ một nghĩa vụ nào, ông bà nội ngoại cả hai bên đều đã chết trước bố mẹ tôi. Theo tôi được biết là di sản của bố mẹ tôi để lại là ngôi nhà sẽ được chia đều cho 3 (ba) người con theo pháp luật.

Nhưng năm 2003 khi đó bố mẹ tôi còn sống, anh trai tôi có gia đình muốn mua nhà ra ở riêng. Bố mẹ tôi đã dùng tiền của tôi gửi (Tiền tôi đi lao động ở bên nước ngoài gửi bố mẹ tôi giữ hộ) đã đưa cho anh trai tôi đủ số tiền mua nhà ở riêng cho đến ngày nay. Có viết giấy biên nhận tiền và cam đoan của vợ chồng anh trai tôi là sau này không tranh chấp với tôi ngôi nhà bố mẹ tôi đang ở, trong đó có chữ ký của bố, mẹ tôi cùng với chữ ký của cả hai vợ chồng anh trai tôi, nhưng chưa có dấu phường xã. Lợi dụng do bố mẹ tôi chết không để lại di chúc, anh trai tôi quay lại đòi 1/3 ngôi nhà mặc dù tôi đã trả số tiền để vợ chồng anh trai tôi mua nhà ra ở riêng.

Mong luật sư tư vấn giúp tôi.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Minh Gia về vấn đề bạn yêu cầu tư vấn: Kiện đòi tài sản trong giao dịch tặng cho có điều kiện. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ qua Email hoặc gọi điện đến bộ phận luật sư tư vấn trực tuyến -
Số điện thoại liên hệ
1900.6169
để được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.
Trân trọng
.

Trả lời: Anh/chị rất khó để có thể yêu cầu vợ chồng anh trai từ bỏ quyền thừa kế căn nhà theo đúng như giao kèo trong giấy biên nhận bởi thừa kế theo pháp luật là quyền lợi hợp pháp của anh trai anh/chị khi bố mẹ anh/chị qua đời mà không có di chúc (trừ khi anh trai anh/chị thuộc trường hợp người không được quyền hưởng di sản theo Điều 643 Bộ luật Dân sự 2005). Tuy nhiên anh/chị có thể đòi lại số tiền đã giao cho vợ chồng anh trai theo cách như sau:

Điều 470 Bộ luật Dân sự 2005
về tặng cho tài sản có điều kiện quy định:

“1. Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ dân sự trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.

2. Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ trước khi tặng cho, nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện.

3. Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.”

Như vậy,
nếu coi giao dịch giữa anh/chị và người anh trai là một giao dịch tặng cho có điều kiện, theo đó: anh/chị tặng cho anh trai một số tiền, với điều kiện anh trai từ bỏ mọi quyền lợi liên quan đến ngôi nhà bố mẹ từng ở thời còn sống, nội dung này thể hiện trong giấy biên nhận có chữ ký của các bên liên quan. Sau khi ký giấy biên nhận, về phía anh/chị đã thực hiện tặng cho người anh khoản tiền như đã hứa, tuy nhiên hiện nay người anh lại không thực hiện điều kiện như đã hứa hẹn trong giấy biên nhận ban đầu.

Theo đó hiện nay anh/chị có thể kiện lên Tòa án nhân dân quận/huyện nơi người anh trai cư trú, hồ sơ khởi kiện cung cấp giấy biên nhận, lập luận rằng vì anh/chị đã tặng cho anh trai số tiền nên hiện yêu cầu anh trai thực hiện theo đúng hứa hẹn, không tranh chấp căn nhà của bố mẹ. Trường hợp anh trai vẫn cương quyết yêu cầu được hưởng thừa kế theo pháp luật trong phần di sản hợp pháp của bố mẹ, thì yêu cầu anh trai trả lại khoản tiền mà anh/chị đã tặng cho trước đây do anh trai đã vi phạm điều kiện tặng cho của giao dịch. Đồng thời, ngoài số tiền đã tặng cho ghi trong giấy biên nhận, anh/chị có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại do vi phạm của người anh trai nếu anh/chị chứng minh được thiệt hại.