Câu hỏi: Chào Luật sư, vừa qua có 3 người đến nhà em cầm theo cây, sắt và một cây rựa đánh em và bạn em. Em bị thương vào đầu, bạn em bị đánh ở đầu 4 cm và bầm tím chân, đùi, tay và tổn thương xương chậu. Trong lúc đánh nhau, các đối tượng trên đè bạn em xuống và dùng tấm gạch đập vào đầu nhưng bạn em né được. Bạn em chạy được thì 3 đối tượng đó chạy theo la lên giết nó. Tổng tỷ lệ thương tật của em và bạn em là 20% vậy có truy tố không ạ? Nếu có thì truy tố về tội gì? Em xin cảm ơn.

Công ty luật Minh Gia tư vấn cho bạn như sau:

Theo quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:

Điều 134. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác41

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

i) Có tính chất côn đồ;

k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31 % đến 60%;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến 30%;

c) Phạm tội 02 lần trở lên;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.

Như vậy, việc xác định tỷ lệ thương tật làm cơ sở truy cứu trách nhiệm hình sự đối với Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật hình sự.

Trường hợp tỉ lệ thương tật của từng người từ 11% trở lên thì đã đủ yếu tố cấu thành Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Khoản 1 Điều 134 Bộ luật hình sự 2015.

Trường hợp tỉ lệ thương tật của 2 bạn chưa ai đến 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại Khoản 1 trên thì cũng đủ yếu tố để cấu thành tội phạm.

Về tình tiết dùng hung khí nguy hiểm, Theo Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP  thì hung khí nguy hiểm bao gồm cả những vật có sẵn trong tự nhiên như: gạch, đá, đoạn gậy cứng, chắc, thanh sắt...

Như vậy, theo thông tin bạn cung cấp thì hành vi cố ý gây thương tích của nhóm người kia đã đủ yếu tố để cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác theo Điều 134 BLHS.

-------------

Câu hỏi thứ 2 - Tư vấn liên quan đến việc gây thương tích cho người khác

Tôi xin Luật Minh Gia giải đáp và tư vấn cho tôi vụ việc sau: (Những tên riêng trong tình huống không có thật mà ví dụ để ls hiểu) Tôi vừa về ở căn nhà tại địa phương này được hơn 4 tháng, đây là vùng nông thôn. từ đường nhựa vào nhà tôi khoảng 150m, và sát bên nhà tôi chỉ có một căn nhà của ông Quang. ở xóm bên trong cách nhà tôi và ông Quang khoảng 100m là một khu dân cư khoảng vài chục hộ dân, chiếm khoảng một nữa là họ hàng chú bác với ông Quang, nhà gần nhất có khoảng cách là khoảng 50m và phải qua một vươn thanh long, nhà này cũng là chú ruột của ông Quang. còn gia đình tôi vừa về đây ở thì không có ai than thích. Vì vậy mỗi khi gia đình ông Quang gây gỗ, chửi bới và hành hung tôi thì không có ai hay biết, hoặc có người biết thì thường là người thân của ông Quang, họ sẽ giữ im lặng, hoặc là bênh vực ông Quang.  Tôi hiện nay đang nuôi dưỡng mẹ già 80 tuổi, bị mất trí nhớ, cùng vợ và con gái 4 tuổi, đồng thời tôi cũng đang là người trực tiệp thờ cúng 3 liệt sỹ (là cô ruột, bác ruột và chú ruột), bà nội tôi là mẹ Viet Nam Anh Hùng, ba ruột của tôi là thương binh, và ông Nội tôi là chủ tịch ủy ban kháng chiến của xã trước năm 1945.  vì về đây tôi không có ai thân thích nên thường xuyên bị ông Quang gây gỗ, bắt nạt.  vào khoảng cuối tháng 12/200x, khi tôi vừa về căn nhà này ở được vài ngày thì đã bị ông Quang uống rượu say gây gỗ, chữi bới, hăm dọa, việc này đã được tôi gọi điện thoại cho công an xã đến giải quyết.  đến ngày 14 tháng 3 năm 201x, khi tôi đang dẫn mẹ tôi đi tập thể dục trước nhà thì bị ông Quang cùng vợ và con trai (30 tuổi) đã lấy lý do là tôi đem gạch đá bỏ ra đường để gây cản trở cho việc đi lại của con trai ông ta, nên chữi bới, đe dọa và hành hung khiến tôi bị xây xát nhẹ (mẹ tôi vì mất trí nhớ nên không hiểu việc gì, và không có ai ở gần để làm nhân chứng cho tôi. tôi cũng đã trình báo cho công an xã). sáng hôm sau, khi tôi đánh răng xúc miệng trong nhà thì nghe tiếng vợ chồng ông Quang đứng sát bên hàng rào nhà tôi dùng những lời lẽ thô tục để chửi tôi.  Đến sáng ngày 16/3/201x tôi phát hiện ông Quang, lấy gạch đá bỏ ra giữa đường để vu khống cho tôi nhằm gây gỗ và hành hung tôi, rất may có người ở gần đó trông thấy và làm nhân chứng cho tôi (có giấy xác nhận), tôi đã gửi trình báo cho xã kèm theo giấy xác nhận của nhân chứng. Đến khoảng 15g30 chiều cùng ngày,khi gia đình tôi đang có khách là vợ chồng và con cái của hai người chị vợ của tôi đến chơi thì ông Quang đã tiếp tục đến trước cổng nhà tôi chửi bới, hăm dọa. tôi gọi điện thoại cho công an xã đến giải quyết, sau khoảng 45p thì công an xã có mặt cùng với với con trai ông Quang đi làm về. khi tôi ra mở cổng để cho các anh công an vào nhà thì ông Quang đã xông thẳng vào nhà tôi, tiến đến bàn tiệc của chúng tôi đang đặt ở ngoài sân, gần cổng để tiếp tục chửi bới, hăm dọa (các anh công an đã chứng kiến và xác nhận). ngay lúc đó, con trai ông Quang đã nắm áo ông Quang lôi về nhà, vừa vào đến sân nhà, ông Quang đã bị con trai đánh đấm liên tục, kèm theo những câu chữi thề của con trai ông Quang, tôi xin trích nguyên văn:" ĐM mày ăn nhậu say xỉn suốt ngày, tao đánh chết mẹ mày luôn" (chúng tôi ngồi bên nhà cách đó khoảng 10m vẫn nghe rõ), việc này cũng diễn ra trước mặt hai anh công an xã. khoảng 15p sau, thì con trai ông Quang bỏ đi, tiếp đến là hai anh công an xã đến trước cỗng nhà tôi thông báo là đã giải quyết xong. chúng tôi có đề nghị đưa ông Quang ra trụ sở công an cho đến khi nào ông Quang tỉnh táo thì cho về, nhưng hai anh công an xã từ chối. hai anh công an xã đi ra khoảng 5p sau thì ông Quang tiếp tục đến trước cổng nhà tôi, chỉ tay vào bàn tiệc của chúng tôi chữi bới, hăm dọa. Ông Quang liên tục như thế không ngừng nghỉ, và cũng đứng chặn cổng không cho ai ra vào. tôi gọi điên thoại cho công an xã 5 cuộc để nhờ giải quyết nhưng vẫn không được ai nghe máy, khoảng 20g30, tôi đành phải mở cổng cho khách trong nhà tôi ra về. Nhưng khi khách của tôi dẫn xe ra thì bị ông Quang dùng tay kéo xe lại không cho đi. Lúc này mẹ ông Quang đi từ ngoài vào và nắm tay ông Quang năn nĩ ông Quang đừng quậy phá nữa thì liền bị ông Quang dùng tay đánh ngã xuống đường. Thấy vậy, tôi ôm ông Quang kéo về phía nhà ông Quang, khi gần đến sân nhà ông Quang tôi buông tay ra liền bị ông Quang đấm liên tiếp 4 cái vào đầu, vì qua bức xúc trước việc ông Quang đánh mẹ ruột và tôi, nên hai người khách (cũng là anh cột chèo) của tôi đã chạy đến, một người dùng tay tát vào mặt ông Quang hai cái vào hai bên má khiến ông Quang té xuống mặt đường ở tư thế ngồi, hai tay chống ra phía sau, hai chân duổi thẳng ra trước, một người dùng chân đá vào đầu ông Quang hai cái, khiến ông Quang chảy máu mũi. còn tôi thì chạy đến đỡ mẹ ruột ông Quang vào nhà của ông Quang. lúc này có một người đàn ông tên Thái (là họ hàng với ông Quang, hàng ngày đến nhà ông Quang chơi) đi từ xóm bên trong chạy đến can hai người anh cột chèo của tôi ra không cho đánh ông Quang, và dìu ông Quang vào nhà, tiếp đó là một người phụ nữ là người họ hàng chú bác của ông Quang từ đâu cũng vào xem, người nhà của chú ông Quang cách đó 50m cũng chạy băng qua vườn thanh long nhìn qua. sự việc đến đó, khách tôi ra về, tôi vào nhà đóng cửa.  Đến sáng sớm hôm sau, tôi vẫn nhìn thấy ông Quang chạy xe gắn máy ngang qua nhà tôi, khoảng 10p sau thì thấy về lại. Sau đó thì con trai ông Quang đã qua cổng nhà tôi hăm dọa sẽ kiện tôi đi tù vì đã gây thương tích cho ông Quang. sau đó tôi được biết ông Quang đã vào bệnh viện điều trị.   Hai ngày sau, tôi được công an xã mời ra làm việc, họ thông báo là vợ ông Quang kiện tôi vì tôi đã thuê giang hồ đánh ông Quang gây thương tích. cùng với nhân chứng là ông Thái cùng mẹ ruột của ông Quang. Các anh công an xã cũng thừa nhận là đã có thông tin về việc ông Quang đã không đúng, cũng như thường xuyên say rượu quậy phá, gây gỗ đánh nhau gây mất trật tự. khi được yêu cầu lấy lời khai, tôi chỉ khai là khi ông Quang đấm vào đầu tôi, theo phản xạ tôi dùng tay đánh lại bằng một củi chỏ vào ngực ông ta, còn việc những vị khách của tôi lúc đó là hai người anh cột chèo, họ chở theo vợ con đến chơi, và tôi đã làm đơn trình báo về việc ông Quang dựng chuyện vu khống tôi,có nhân chứng xác nhận cùng với việc tôi đã liên tục điện thoại thông báo khi ông Quang gây gỗ và chặn cửa không cho khách tôi về. Nếu có ý định kêu gọi người đánh ông Quang thì không những người kia đã không chở theo vợ con, và cũng thông báo cho công an nhờ giải quyết.  Tôi đã nhờ người thân đến bệnh viện để thăm hỏi ông Quang, nhưng bị vợ chồng ông Quang gây gỗ, chửi bới ngay tại bệnh viện. thế nên, gia đình tôi không dám đến thăm nữa.  đến 17g tối 21/3/2017, khi tôi đang trên đường làm về thì vợ tôi gọi điện thoại thông báo có một người đàn ông đem hung khí đến nhà tôi, tự giới thiệu là em của ông Quang, tìm tôi để thanh toán. mặc dù vợ tôi đã trả lời không có ở nhà nhưng người kia vẫn đòi trèo rào vào, vợ tôi phải la lớn thì người này mới chịu đi (vợ tôi nói, lúc đó nhìn xung quanh không thấy ai ở gần cả).  Đến 23g55p, đêm 22/3/201x, khi cả nhà tôi đang ngủ ở phòng khách (cách cửa chính 2m –cửa kính trong suốt- và cách cổng nhà 5m) thì nghe tiếng động cơ xe và tiếng chửi bới trước cổng nhà, tôi ngồi bật dây, vì trời tối và cũng vì đang ngái ngủ nên chỉ thấy hai dáng người thanh niên ở trần, tay cầm hung khí chỉ vào nhà tôi, miệng lớn tiếng đòi giết tôi và gia đình tôi, tôi kịp nhìn đồng hồ, lấy điện thoại để trên ghế nơi tôi ngủ và mở camera. do ánh sáng từ đèn đường hắt vào nhà nên khi thấy tôi cầm điện thoại thì hai thanh niên này lên xe và chạy đi, vừa chạy xe vừa chửi bới. sự việc chỉ kéo dài không quá 5p. lúc đó tôi nhìn ra đường, cách nhà tôi khoảng 15m thì thấy có một người thanh niên tên Khoa đang ngủ sát bên ngoài đường, trên võng, sát vườn thanh long của anh ta để canh phòng trộm (vì lúc đó thanh long sắp chín và có giá cao). Tôi đã hỏi anh Khoa về hai niên kia, thì Khoa cho biết đó là hai người con của ông Tùng, sống ở xóm bên, là họ hàng với ông Quang. Nhưng khi tôi nhờ anh Khoa làm nhân chứng thì anh ta từ chồi vì sợ trả thù.  Sau hai đêm liên tiếp bị khủng bố, và bị hăm dọa giết. vì thế tôi đã đưa mẹ, vợ và con cùng đi thuê nhà ở cách đó 6km,. trước khi đi tôi có làm đơn trình báo sự việc cho công an xã và thông báo về việc tạm trú nơi khác để bảo toàn tính mạng cho bản thân và gia đình tôi. Trong thời gian này tôi vẫn liên hệ với công an xã để họ an tâm là tôi không trốn. sau đúng một tháng, được sự động viên của công an xã, tôi trở về nhà lại. ngày đầu tiên tôi về, khi vừa về đến đầu đường thì đã bị ông Quang dùng lời lẽ thô tục chữi bới (do bất ngờ, không chuẩn bị trước nên tôi không kịp ghi âm, và cũng không thấy ai gần đó chứng kiến). khoảng 10p sau, khi thấy ông Quang về nhà,  tôi đã cố nhịn nhục xin gặp ông ta để nói chuyện, hòa giải thì tiếp tục lại bị bị ông ta dùng lời lẽ thô tục chữi bới. vì thế tôi không còn ý định gặp ông ta để hòa giải. (cả hai lần bị chửi nhưng tôi vẫn giữ im lặng).  Tôi được biết, sau khoảng 10 ngày điều trị ông Quang đã xuất viện, hiện nay đã khỏe, và gia đình ông ta luôn cố gắng kiện cho tôi đi tù.  Tôi xin trình bày thêm, vì nhà tôi và ông Quang ở khá xa các hộ dân khác, con đường dẫn vào nhà cũng không có nhà nào. vì vậy, mỗi khi ông Quang gây gỗ, chữi bới và hành hung tôi thì không ai biết, hoặc nếu có người nào là họ hàng thân thuộc của ông Quang và và biết thì họ sẽ làm ngơ, hoặc bênh vực ông ta. tôi thì không thể lúc nào cũng chuẩn bị tư thế ghi âm, quay phim để làm bằng chứng. ông Quang cùng vợ con  cũng biết vậy, nên sẽ gây gỗ chửi bới và hành hung tôi khi không có ai, hoặc khi tôi không thể kịp quay phim, chup ảnh và ghi âm. Tôi đã bỏ ra gần 100trieu đồng từ tiền xây nhà (nhà tôi cấp 4 với kinh phí xây dựng là 280 triệu) để làm đường rộng ra 3m, trồng cột điện và đèn thắp sáng đường đi cho cả gia đinh ông Quang và các hộ dân xóm bên trong cung đi.(đường vào nhà tôi và ông Quang trước khi tôi về là đường bờ ruộng 60cm). tôi cũng là người trực tiếp bỏ công sức làm bằng tay, cuốc đất làm đường mất gần 2 tháng ròng, nhiều hộ dân xóm bên trong và cả người của chính quyền xã vẫn biết, khi các anh công an đi điều tra lấy thông tin từ các hộ dân có nhiều người vẫn nói tốt cho tôi và kể về những sai quấy mà gia đình ông Quang đã từng gây ra. Về phân tôi thì chưa bao giờ gây gỗ mất lòng ai, kể cả khi về đây tôi cũng được một số người yêu mến vì những việc tốt đã làm.  Tôi xin Luật sư tư vấn cho tôi như sau:   1/. Khi cung cấp lời khai cho công an xã, tôi cũng đã phản đối việc người thân ông Quang làm nhân chứng có lợi cho ông Quang là không có giá trị. Như vậy có hợp lý không? (mặc dù mẹ ông ta được tôi dìu vào nhà khi bị ông Quang đánh ngã, nhưng vẫn bênh vực cho con, làm nhân chứng có lợi cho ông Quang. Còn ông Thái cũng là người có họ hàng thân thích với ông Quang.) 2/. Những lần tôi gửi đơn trình báo cho công an xã về việc bị ông Quang gây gỗ, chửi bới, hành hung nhưng không có nhân chứng thì có giá trị gì không? (chỉ có xác nhận của nhân chứng về việc ông Quang lấy gạch đá bỏ ra đường nhằm kiếm cớ gây gỗ với tôi. Và tôi có ghi âm việc ba của anh Khoa có biết hai thanh niên hăm dọa giết tôi nữa đêm là giống như lời anh Khoa nói với tôi) 3/. Công an xã đề nghị tôi nên xin lỗi với ông Quang và bồi thường tiền điều trị, thương lượng, năn nĩ ông ta bãi nại cho tôi, nếu không thì ông Quang sẽ không bao giờ chịu thôi kiện tôi? Tôi cho rằng: nếu tôi xin lỗi thì nghiễm nhiên tôi trở thành người có lỗi, và ông Quang trở thành người vô tôi, vì thế nếu có gặp thì tôi chỉ phân tích phải trái chứ không xin lỗi. tôi có hỏi ý kiến của một người bên tòa án, họ cho biết nếu thương tật người kia là dưới 11% thì tôi không cần phải yêu cầu người ta bãi nại? việc đó không có giá trị?  Theo luật sư, ý kiến của tôi là đúng hay sai? Việc ông Quang sẽ kiên quyết không bãi nại thì có phù hợp luật pháp? Câu trả lời của người bên tòa án có đúng không? 4/. Tôi cần phải làm gì để bảo vệ mình trong sự việc việc này để tránh rắc rối về sau?5/. tôi nghe nói ông Quang đến các bệnh viện yêu cầu làm giám định để lấy kết quả với mục đích kiện tôi đi tù? vậy kết quả từ các bệnh viện sẽ có giá trị pháp lý như thế nào? tôi cũng nghe nói kết quả giám định từ các bệnh viện đa khoa của ông Quang là dưới 11%, nếu vậy tôi sẽ bị gì nếu ông Quang kiện? và nếu kết quả dưới 11%, tôi chỉ bị phạt hành chính, thì sau này nếu ông Quang bị mắc phải bệnh gì liên quan đến đầu của ông Quang thì có phải chịu trách nhiệm không? (ông Quang và các anh em ruột của ông ta bị nghiện rượu, một người vừa mới phải đị nhập viện thần kinh vì lý do này).   Tôi rất cần sự giúp đỡ. Từ ngày về căn nhà này tới nay tôi vừa căng thẳng vì không thể đi làm, phải mất ăn, mất ngủ vì chăm sóc mẹ già (bà luôn chửi bới, cắt phá quần áo, không biết tắm rửa, ăn uống,…). Lại thêm luôn phải nghĩ cách đối phó với người hàng xóm này. tôi không thể đi làm được gì từ mấy tháng nay, luôn cảm thấy bế tắc.  gia đình tôi không dám ở căn nhà này, nhưng cần phải bán được thì mới có tiền để mua căn nhà khác. vì vậy đang phải cố gắng chịu đựng với một người hàng xóm xấu tính này.Tôi rất mong sẽ được luật sư giúp đỡ cho tôi. nếu trong gặp phải việc xấu nhất là ra tòa thì Luật Minh Gia sẽ giúp được gì cho tôi, và chi phí sẽ thế nào? rất mong hồi âm!  Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề người làm chứng

Liên quan đến người làm chứng trong tố tụng hình sự, Điều 55 Bộ luật tố tụng hình sự 2003 quy định:

"
Điều 55. Người làm chứng

1. Người nào biết được những tình tiết liên quan đến vụ án đều có thể được triệu tập đến làm chứng.

2. Những người sau đây không được làm chứng:

a) Người bào chữa của bị can, bị cáo;

b) Người do có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất mà không có khả năng nhận thức được những tình tiết của vụ án hoặc không có khả năng khai báo đúng đắn.

..."

Như vậy, chỉ thuộc một trong các trường hợp trên thì không được là người làm chứng.

Thứ hai, về việc trình báo công an không có người làm chứng

Việc trình báo Công an mà không có người làm chứng hoặc không có chứng cứ gì chứng minh những thông tin trình báo là đúng sự thật và có căn cứ thì việc công an tiếp nhận và xử lý sẽ khó khăn.

Thứ ba, về việc bãi nại của bị hại

Điều 105 Bộ luật tố tụng hình sự 2003 quy định:

"Điều 105. Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại

1. Những vụ án về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của Bộ luật hình sự chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hoặc của người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất."

Như vậy, nếu thuộc trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 104 BLHS thì sẽ là trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại.

Thứ tư, về việc giám định pháp y

Không phải kết luận về tỷ lệ thương tật của mọi bệnh viện, cơ sở y tế đều là căn cứ để xem xét có khởi tố vụ án hình sự hay không. Mà việc giám định này cần thực hiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp và do Cơ quan có thẩm quyền theo Luật giám định tư pháp tiến hành thực hiện.