Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trách nhiệm giám sát công trình trong dự án của cơ quan nhà nước. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Em là kế toán ngân sách xã có một việc thế này  Năm 2014 UBND xã lập dự án đầu tư xây dựng công trình san lấp mặt bằng khu trung tâm UB xã, công trình đã hoàn thành và đã được phê duyệt quyết toán trong quyết định phê duyệt có một phần kinh phí chi cho ban giám sát do xã thành lập ( UBND xã không thuê tư vấn giám sát mà tự thành lập ban giám sát) với số tiền là 15.725.000đ. Mặc dù đã được phê duyệt quyết toán nhưng do không bố trí được nguồn vốn nên UBND xã vẫn chưa trả số tiền này cho ban giám sát. Vừa qua có đoàn thanh tra đến làm việc  về thanh tra các công trình xây dựng cơ bản trong đó có công trình san lấp trên của xã. Thanh tra kết luận việc xã không thuê tư vấn giám sát mà tự thành lập ban giám sát là sai ko đúng với quy định. và yêu cầu thu hồi số tiền của ban giám sát này nộp vào tài khoản tạm giữ của thanh tra.  Tôi đã giải trình rằng xã vẫn chưa trả tiền cho ban giám sát này thì lấy tiền đâu mà thu hồi và nguồn ở đâu để nộp cho thanh tra khoản này và đề nghị họ chỉ nên giảm trừ số tiền này trong công nợ phải trả.  Nhưng hiện tại họ vẫn ra quyết định thu hồi và yêu cầu xã bắt buộc phải nộp số tiền này. Vậy cho tôi hỏi thanh tra làm như vậy đúng hay sai? văn bản nào quy định việc chưa thanh toán nhưng vẫn phải thu hồi? và lấy nguồn ở đâu để nộp khoản tiền này?  Tôi rất mong nhận được câu trả lời sớm nhất . Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại Nghị định 46/2015/NĐ-CP quy định về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng về nội dung giám sát thi công xây dựng như sau:

Điều 26. Giám sát thi công xây dựng công trình

...5. Đối với các công trình đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn nhà nước ngoài ngân sách:

a) Tổ chức giám sát thi công xây dựng công trình phải độc lập với các nhà thầu thi công xây dựng và các nhà thầu chế tạo, sản xuất, cung ứng vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị sử dụng cho công trình;

b) Tổ chức giám sát thi công xây dựng không được tham gia kiểm định chất lượng công trình xây dựng do mình giám sát;

c) Nhà thầu chế tạo, sản xuất, cung ứng vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị sử dụng cho công trình không được tham gia kiểm định chất lượng sản phẩm có liên quan đến vật tư, thiết bị do mình cung cấp.

Theo nội dung quy định trên thì đối với các công trình được đầu tư bằng nguồn vốn của nhà nước thì tổ chức giám sát thi công phải độc lập với các nhà thầu và tổ chức giám sát thi công xây dựng không được tham gia kiểm định chất lượng công trình xây dựng. Thế nhưng, trong trường hợp này nhà thầu thi công xây dựng ở đây được xác định là UBND xã thì tổ chức giám sát này không được đồng thời là UBND hay những đơn vị khác trong UBND mà phải là một đơn vị độc lập với UBND xã; cho nên, nếu như thành viên ban giám sát hoạt động trong UBND xã thì sẽ vi phạm quy định của Nghị định này nên việc thanh tra xử lý như trên là có căn cứ. Bên cạnh đó, khi xét về nội dung kinh phí thực hiện để chi cho đơn vị giám sát này thì bạn đã nêu trong dự án đầu tư đã được phê duyệt về khoản chi cho ban giám sát rồi thì đã nhận khoản tiền này từ ngân sách nhà nước hay chưa, nếu chưa nhận khoản tiền  này thì UBND phải giải trình lại với bên thanh tra để không phải hoàn trả số tiền đó, còn nếu như đã phê duyệt và nhận kinh phí thì phải thực hiện thủ tục hoàn trả lại cho thanh tra theo đúng quy định.