Câu hỏi: Tôi có 4 thửa đất rẫy liền kề nhau tổng diện tích 18 000 mét vuông. Trên các bìa đỏ và tờ bản đồ không thể hiện đường đi, và trước nay đều phải đi nhờ một đường nhất định, kể cả chủ cũ. Hiện chủ đất liền kề không cho đi nhờ đường nữa. Tôi đã đàm phán với các chủ đất xung quanh nhưng không ai chịu. Con đường đi nhờ cũ là đường thuận tiện nhất, dài 71m, còn các chủ đất khác ở dưới thung lũng, đất triền, khó khăn cho việc đi lại.

Tôi đã đi tham khảo ý kiến của nhiều luật sư về việc giải quyết đường đi. Có luật sư nói phải giải quyết theo luật đất đai, có luật sư nói giải quyết theo điều 275 luật Dân sự, luật sư khác lại tư vấn kiện ủy ban xã cấp bìa đỏ không mở đường. Mong luật sư tư vấn giúp tôi nên giải quyết thế nào là tốt nhất để có đường đi ra đường công cộng. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo điều 273
Bộ luật dân sự 2005
về quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề:
“Chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất có quyền sử dụng bất động sản liền kề thuộc sở hữu của người khác để bảo đảm các nhu cầu của mình về lối đi, cấp, thoát nước, cấp khí ga, đường dây tải điện, thông tin liên lạc và các nhu cầu cần thiết khác một cách hợp lý, nhưng phải đền bù, nếu không có thoả thuận khác.”
Điều 275 Bộ luật dân sự về
quyền lối đi qua bất động sản liền kề
:
“Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thoả thuận khác.
Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.”
Như vậy, bạn có quyền yêu cầu chủ đất liền kề có con đường thuận tiện nhất cho thửa đất của bạn phải dành một lối đi ra và người đó phải có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó.
Trong trường hợp chủ đất liền kề cố tình không cho bạn mở lối đi, căn cứ các quy định trên, bạn có quyền khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền yêu cầu giải quyết, buộc người đó cho phép mở lối đi riêng cho mình, để có thể thuận tiện hoạt động, sinh hoạt.
- Thứ hai, về toàn án nơi có thẩm quyền giải quyết vụ việc:
Theo Điều 25 của Bộ Luật tố tụng dân sự, những tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án:
“1. Tranh chấp giữa cá nhân với cá nhân về quốc tịch Việt Nam.
2. Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản.
3. Tranh chấp về hợp đồng dân sự.
4. Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 29 của Bộ luật này.
5. Tranh chấp về thừa kế tài sản.
6. Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
7. Tranh chấp về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
8. Tranh chấp liên quan đến hoạt động nghiệp vụ báo chí theo quy định của pháp luật.
9. Các tranh chấp khác về dân sự mà pháp luật có quy định.”
Theo khoản 1 Điều 33  Bộ luật tố tụng dân sự:
“Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là Toà án nhân dân cấp huyện) có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:
a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 25 và Điều 27 của Bộ luật này;
b) Tranh chấp về kinh doanh, thương mại quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e, g, h và i khoản 1 Điều 29 của Bộ luật này;
c) Tranh chấp về lao động quy định tại khoản 1 Điều 31 của Bộ luật này.”
Theo điểm c khoản 2 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự:
“
Toà án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết những tranh chấp về bất động sản”
Như vậy, tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc là toàn án cấp huyện nơi có bất động sản.
-  Thứ ba, về thủ tục khởi kiện:
Về những việc cần tiến hành để khởi kiện vụ án dân sự, chúng tôi đã có tư vấn chi tiết, bạn có thể tham khảo bài viết sau đây:
https://luatminhgia.com.vn/tu-van-thu-tuc-khoi-kien-vu-an-dan-su-tai-toa-an.aspx