Câu hỏi: Thưa luật sư! Tôi làm việc tại công ty đã gần được 03 năm. Tuy nhiên trình tự ký kết HĐLĐ có chút khác biệt như sau: thời gian thử việc 02 tháng từ 01/06/20xx - 01/08/20xx, ký HĐLĐ lần đầu là 01 năm từ 01/08/20xx - 01/08/20xx, ký HĐLĐ tiếp theo là 01 năm từ 01/08/20xx - 01/08/20xx. Khi hết thời hạn này theo như luật lao động quy định thì tôi sẽ được ký HĐLĐ không xác định thời hạn nhưng công ty đã thay đổi bằng hình thức gia hạn HĐLĐ của tôi thêm 01 năm nữa từ 01/08/20xx - 01/08/20xx bằng một phụ lục hợp đồng. Xin Luật sư cho tôi hỏi công ty thực hiện ký kết HĐLĐ như vậy là đúng hay sai. Chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động

"Điều 20.
Loại hợp đồng lao động

1. Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng;

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì thực hiện như sau:

a) Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; trong thời gian chưa ký kết hợp đồng lao động mới thì quyền, nghĩa vụ và lợi ích của hai bên được thực hiện theo hợp đồng đã giao kết;

b) Nếu hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn mà hai bên không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

c) Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng lao động xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trừ hợp đồng lao động đối với người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước và trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 149, khoản 2 Điều 151 và khoản 4 Điều 177 của Bộ luật này.
".

Theo quy định nêu trên thì người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận về việc ký kết hợp đồng lao động xác định thời hạn đến 36 tháng hoặc hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Trường hợp, hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng lao động xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trừ trường hợp sử dụng người lao động cao tuổi; Người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước; Sử dụng người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Đối chiếu với trường hợp của bạn, bạn có ký hợp đồng lao động lần đầu từ 01 năm từ tháng 01/08/20xx - 01/08/20xx, sau đó ký hợp đồng lao động tiếp theo là 01 năm từ 01/08/20xx - 01/08/20xx. Theo quy định thì sau khi hết hạn hợp đồng được ký lần 2 mà các bên vẫn tiếp tục thỏa thuận làm việc thì công ty phải có trách nhiệm ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn với bạn.

Thứ hai, về vấn đề ký phụ lục hợp đồng lao động

Tại Điều 22 Bộ luật lao động 2019 quy định về phụ lục hợp đồng lao động như sau:

"Điều 22. Phụ lục hợp đồng lao động

1. Phụ lục hợp đồng lao động là bộ phận của hợp đồng lao động và có hiệu lực như hợp đồng lao động.

2. Phụ lục hợp đồng lao động quy định chi tiết, sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản của hợp đồng lao động nhưng không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động.

Trường hợp phụ lục hợp đồng lao động quy định chi tiết một số điều, khoản của hợp đồng lao động mà dẫn đến cách hiểu khác với hợp đồng lao động thì thực hiện theo nội dung của hợp đồng lao động.

Trường hợp phụ lục hợp đồng lao động sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản của hợp đồng lao động thì phải ghi rõ nội dung điều, khoản sửa đổi, bổ sung và thời điểm có hiệu lực.".

Theo quy định nêu trên thì phụ lục hợp đồng lao động có thể sửa đổi, bổ sung một số điều khoản của hợp đồng lao động, tuy nhiên không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động. Vì vậy, phần phụ lục công ty đã ký với bạn là không có hiệu lực pháp luật. Nếu hết hạn hợp đồng lao động lần 2 mà bạn vẫn tiếp tục làm việc thì hợp đồng lao động của bạn được xác định là hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

Trường hợp này, bạn có quyền yêu cầu công ty điều chỉnh loại hợp đồng, trường hợp công ty không điều chỉnh mà vẫn áp dụng loại hợp đồng lao động xác định thời hạn lần thứ 3 đối với bạn thì bạn có quyền khiếu nại tại Phòng lao động thương binh xã hội quận (huyện) để yêu cầu giải quyết, với hành vi vi phạm về việc giao kết hợp đồng lao động thì công ty có thể bị xử phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động theo quy định tại Điều 8 Nghị định 28/2020 NĐ-CP.