Câu hỏi: Kính thưa luật sư em có kí hợp đồng đào tạo nghề với một ngân hàng trong hợp đồng (HĐ) thời hạn là 4 tháng sau khi kết thúc thời gian đào tạo thi cam kết ký HĐ làm việc ít nhất 2 năm và chi phí đào tạo là 0 đồng theo hợp đồng, chi phí trợ cấp đào tạo là 5.000.00 đồng. Nếu em có việc gia đình mới học việc chỉ 2 tháng thì em phải bồi thường 10.000.000 là tổng số tiền học việc 2 tháng có đúng không ạ và khi em nghĩ việc em có cần báo trước hay làm đơn gì không ạ. Và một vấn đề nửa ạ nếu trong thời gian học viêc em muốn thi tuyển công chức vào cơ quan có tổ chức thi tuyển nêu em được tuyển thì em nghĩ việc có phải bồi thường gì không ạ.

Trả lời: Do thông tin bạn cung cấp chưa được cụ thể, Chưa thể xác định được hợp đồng đào tạo nghề bạn ký với công ty được thực hiện trước hay sau khi xác lập hợp đồng lao động nên chúng tôi xin đưa ra hai trường hợp để giải quyết

Trường hợp một:
Công ty ký kết hợp đồng đào tạo  nghề trong thời gian bạn đang ký kết hợp đồng lao động với công ty.

Hợp đồng đào tạo bản chất là sự thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động khi người lao động được cử đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề. Nội dung của hợp đồng đào tạo bao gồm các nội dung chủ yếu được quy định tại Điều 62 Bộ luật lao động 2012.

"Điều 62. Hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động, người lao động và chi phí đào tạo nghề

1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài."

Như vậy, trong trường hợp bạn mới đi đào tạo được 2 tháng rồi chấm dứt hợp đồng đào tạo nhưng không chấm dứt hợp đồng lao động thì bạn sẽ chịu trách nhiệm bồi thường chi phí do chấm dứt hợp đồng đào tạo theo thỏa thuận đã được xác định trong hợp đồng đào tạo.

Nếu bạn đang trong thời gian thực hiện hợp đồng lao động thì khi nghỉ việc bạn phải thông báo với công ty và được sự đồng ý của công ty, trừ trường hợp bạn được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 Bộ luật lao động 2012 như sau:

"Điều 37. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.
"

Nếu bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì có nghĩa vụ bồi thường và hoàn trả chi phí đào tạo cho công ty theo quy định tại Điều 43 Bộ luật lao động 2012:

"
Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này
."

Trường hợp 2
: Công ty ký với bạn hợp đồng đào tạo nghề trước khi ký hợp đồng lao động

Trường hợp công ty có thỏa thuận ký hợp đồng đào tạo nghề với bạn trong thời gian 4 tháng, sau khi thực hiện xong hợp đồng đào tạo mới tiến hành ký hợp đồng lao động thì nếu bạn nghỉ trong quá trình đào tạo, bạn chỉ phải bồi thường chi phí đào tạo theo thỏa thuận trong hợp đồng đào tạo