Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp người chết không để lại di chúc, di sản được chia thừa kế theo pháp luật và thủ tục rút sổ tiết kiệm tại ngân hàng trong đó có di sản của người chết. Cụ thể như sau

Nội dung tư vấn:
Mong luật sư tư vấn cho trường hợp của gia đình tôi như sau: Bố, mẹ tôi có bán một căn nhà trị giá 5 tỉ và toàn bộ tiền bán nhà được gửi vào ngân hàng để rút lãi hàng tháng nhưng khi gửi tiền chỉ đứng tên bố tôi. Một thời gian sau bố tôi có đi chơi xa và không may đánh mất toàn bộ giấy tờ như sổ tiết kiệm, thẻ ngân hàng, chứng minh nhân dân. Bố tôi đã tới cơ quan công an gần nhất làm giấy xác nhận nhân thân, chứng minh là mình làm mất giấy tờ tại nơi đó để có thể mua vé may bay quay trở lại Bắc mà không cần chứng minh thư. Gia đình tôi đinh ninh là ông đã làm lại giấy tờ xong rồi, nhưng không ngờ chưa kịp đi làm giấy tờ thì ông đổ bệnh và nằm liệt giường. Do tuổi già, sức yếu nên một thời gian sau ông qua đời. Giờ mẹ tôi muốn rút tiền tiết kiệm để trang trải sinh hoạt phí nhưng chỉ có giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy báo tử, đăng kí kết hôn thì liệu có rút được không và thủ tục như thế nào, mong Quý Công ty tư vấn cho tôi cách giải quyết. Tôi xin chân thành cảm ơn !

Trả lời: Theo thông tin bạn đưa ra thì sổ tiết kiệm này đứng tên bố, tuy nhiên đây là tài sản hình thành trong thời kì hôn nhân nên mặc dù chỉ đứng tên bố bạn nhưng đây là tài sản chung của vợ chồng. Do bố bạn đã chết nên một nửa số tiền ở sổ tiết kiệm sẽ trở thành di sản của bố bạn. Vì bố bạn không đẻ lại di chúc nên di sản của bố bạn sẽ được chia theo pháp luật. Những người thừa kế theo pháp luật thuộc hàng thứ nhất theo quy định tại Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Để có thể rút được sổ tiết kiệm trong đó có di sản mà bố bạn để lại thì trước hết những người là đồng thừa kế phải tiến hành khai nhận di sản thừa kế theo quy định của pháp luật để nhận di sản thừa kế. Gia đình bạn nên đến các tổ chức hành nghề công chứng để yêu cầu công chứng văn bản khai nhận di sản. Như vậy, sau khi công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, thì những người thừa kế có quyền dùng văn bản đó để tiến hành các thủ tục rút toàn bộ số tiền trên tại ngân hàng. Những đồng thừa kế cũng có thể lập văn bản thỏa thuận của các đồng thừa kế. Theo đó, cùng nhau thỏa thuận việc cử một người thay mặt và nhân danh tất cả các đồng thừa kế đến Ngân hàng để rút số tiền trong sổ tiết kiệm. Số tiền được rút ra sẽ do tất cả các đồng thừa kế định đoạt theo thỏa thuận.