Câu hỏi: Chào luật sư! Mẹ tôi bị kết án tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày 1.4.2014. Phạt 2 năm án treo và 4 năm thử thách. Đã thi hành xong các hình phạt bổ sung (hoàn trả lại tiền cho người bị hại). Không vi phạm gì kể từ khi tòa tuyên phạt đến nay. Cải tạo tốt tại địa phương. Xin hỏi: đến nay thì mẹ tôi có được xóa án tích hay chưa? Nếu được xóa thì tự xóa hay cần phải xin tòa án giấy chứng nhận xóa án. Xin cảm ơn!

Luật sư tư vấn:

Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Với trường hợp của bạn, chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất, điều kiện xóa án tích

Theo quy định tại Điều 69 Bộ Luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định:

“
Điều 69. Xóa án tích

1. Người bị kết án được xóa án tích theo quy định tại các điều từ Điều 70 đến Điều 73 của Bộ luật này.

Người được xóa án tích coi như chưa bị kết án.

2. Người bị kết án do lỗi vô ý về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và người được miễn hình phạt không bị coi là có án tích.
”

Như vậy, theo quy định việc xóa án tích phải được thực hiện theo quy định của Bộ Luật hình sự, người được xóa án tích coi như chưa bị kết án. Những người kết án án do lỗi vô ý về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và người được miễn hình phạt không bị coi là có án tích.

Thứ hai, về điều kiện đương nhiên xóa án tích

Theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 về đương nhiên xóa án tích. Cụ thể như sau:

“Điều 70. Đương nhiên được xóa án tích

1. Đương nhiên được xóa án tích được áp dụng đối với người bị kết án không phải về các tội quy định tại Chương XIII và Chương XXVI của Bộ luật này khi họ đã chấp hành xong hình phạt chính, thời gian thử thách án treo hoặc hết thời hiệu thi hành bản án và đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.

2. Người bị kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây:

a) 01 năm trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, phạt tù nhưng được hưởng án treo;

b) 02 năm trong trong trường hợp bị phạt tù đến 05 năm;

c) 03 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm;

d) 05 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng đã được giảm án.

Trường hợp người bị kết án đang chấp hành hình phạt bổ sung là quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân mà thời hạn phải chấp hành dài hơn thời hạn quy định tại các điểm a, b và c khoản này thì thời hạn đương nhiên được xóa án tích sẽ hết vào thời điểm người đó chấp hành xong hình phạt bổ sung.

3. Người bị kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi hết thời hiệu thi hành bản án, người đó không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này.

4. Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp có trách nhiệm cập nhật thông tin về tình hình án tích của người bị kết án và khi có yêu cầu thì cấp phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích, nếu có đủ điều kiện quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này.
”

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp của mẹ bạn thì hình phạt mà mẹ bạn phải chịu là 2 năm án treo và 4 năm thử thách về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nên thời gian xóa án tích là 1 năm từ ngày hết thời gian thử thách án treo, đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới.

Theo đó, ngày 01/04/2014 mẹ bạn bị kết án bị phạt 2 năm án treo và 4 năm thử thách đến nay đã thi hành xong các hình phạt bổ sung (hoàn trả lại tiền cho người bị hại); không vi phạm gì kể từ khi tòa tuyên phạt, cải tạo tốt tại địa phương. Do vậy, tính từ thời điểm thực hiện xong thời gian thử thách án treo, đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới thì sau 1 năm mẹ bạn sẽ đủ điều kiện để xóa án tích. Và do mẹ bạn thuộc vào trường hợp đương nhiên được xóa án tích nên sẽ không cần phải làm đơn gửi Tòa án nơi xét xử để xóa án tích; nếu có nhu cầu thì có thể liên hệ cơ quan quản lý lý lịch tư pháp để yêu cầu được cấp phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích.

Trên đây là bài tư vấn về xóa án tích theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017. Trường hợp bạn còn vướng mắc, chưa rõ thì có thể liên hệ với Luật Minh Gia để được hỗ trợ.

---

3. Hỏi tư vấn về điều kiện xóa án tích theo quy định

Chào luật sư, tôi có người quen can tội đánh bạc vào năm 2016 bị tòa tuyên an treo 12 tháng sau đó chưa mãn án nhưng vào 2017 bị bắt lại và tòa xử 6 tháng tù ở cộng 12 tháng tù treo thành 18 tháng tù ở. Hiện nay đã chấp hành án xong được tự do, vậy cho tôi hỏi phải đợi bao lâu mới được xóa án tích? quy định pháp luật thế nào mong luật sư tư vấn, tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi xin tư vấn như sau:

Căn cứ Điều 64 Bộ luật Hình sự quy định các trường hợp đương nhiên được xóa án tích như sau:

- Người được miễn hình phạt.

- Người bị kết án không phải về các tội quy định tại Chương XI và Chương XXIV của Bộ luật hình sự, nếu từ khi chấp hành xong bản án hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án người đó không phạm tội mới trong thời hạn sau đây:

+ Một năm trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng được hưởng án treo;

+ Ba năm trong trong trường hợp hình phạt là tù đến ba năm;

+ Năm năm trong trường hợp hình phạt là tù từ trên ba năm đến mười lăm năm;

+ Bảy năm trong trường hợp hình phạt là tù từ trên mười lăm năm.

Như vây, trường hợp của bạn bị kết án 18 tháng tù thì trong thời gian 3 năm kể từ ngày bạn chấp hành xong bản án mà không phạm tội mới thì bạn đương nhiên được xóa án tích.

Trong trường hợp bạn cần cấp giấy chứng nhận xóa án tích thì làm đơn, kèm các tài liệu như giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt tù của trại giam nơi thụ hình án cấp, giấy xác nhận của thi hành án dân sự về việc thi hành xong các khoản bồi thường, án phí, tiền phạt, giấy chứng nhận không phạm tội mới do công an quận, huyện nơi người bị kết án thường trú cấp, bản sao hộ khẩu, bản sao chứng minh nhân dân.

Hồ sơ gửi đến chánh án tòa án đã xử sơ thẩm vụ án để đề nghị cấp giấy chứng nhận được xóa án tích.

Trân trọng.