Câu hỏi: Lật sư tư vấn miễn phí trường hợp cho vay với mức lãi suất 3.500đ/1 triệu đồng/ngày có vị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay nặng lãi không? Nội dung hỏi và trả lời tư vấn như sau:

Nội dung đề nghị tư vấn:

Chào luật sư, Hiện nay có một công ty mời em về làm nhân viên văn phòng tư vấn cho khách hàng. Công ty này chuyên về lĩnh vực cho vay không cần thế chấp mà chỉ cần cà vẹt xe và chứng minh nhân dân/hộ khẩu. Mức lãi suất là 3500đ/1 triệu đồng/ ngày. Vậy công ty này có vi phạm pháp luật không? Và nếu em làm nhân viên cho công ty này thì có khả năng bị liên luỵ gì không ạ? quy định pháp luật thế nào? Mong nhận được sự tư vấn. Em xin cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến luật Minh Gia Như nội dung bạn cung cấp là bạn đang làm việc cho một công ty chuyên cho vay với lãi suất là 3.500 đồng/ 1 ngày, lãi suất vay theo quy định của pháp luật là như sau:

Theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

“Điều 468. Lãi suất

1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.”

Như vậy, nếu các bên thỏa thuận về lãi suất thì mức lãi suất cho vay sẽ không được vượt quá: 20%/tổng khoản nợ/năm.

Lãi suất cho vay tối đa một tháng không được vượt quá 20%/12 tháng = 1,666%.

Trường hợp các bên không thỏa thuận về mức lãi suất thì lãi suất một năm không được vượt quá 10%/tổng khoản nợ/năm và lãi suất một tháng không được vượt quá 10%/12 tháng = 0,8333%.

Tại Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 có quy định Về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự như sau:

“Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội mà thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Như vậy, để có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định nêu trên, bên cho vay phải đáp ứng điều kiện cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất theo quy định tại Bộ luật Dân sự và thu lợi bất chính từ 30.000.000 đến dưới 100.000.000 đồng.

Trường hợp không đủ yếu tố truy cứu trách nhiệm hình sự thì hành vi cho vay lãi nặng có thể bị xử phạt theo quy địnht tại Khoản 3 Điều 11 Nghị định 167/2013/NĐ-CP có quy định như sau:

“3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

…

d) Cho vay tiền có cầm cố tài sản, nhưng lãi suất cho vay vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm cho vay.”

Trường hợp nếu bạn làm việc ở công ty này, nếu như công ty vi phạm pháp lật thì người đứng đầu công ty sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật với hành vi vi phạm của mình, nhân viên làm việc trong công ty có thể sẽ bị xử lý theo điều lệ của công ty.

Trân trọng!