Câu hỏi: Tư vấn về vấn đề người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì có phải hoàn trả chi phí đào tạo cho công ty hay không? Và công ty có quyền yêu cầu người lao động bồi thường gấp ba chi phí đào tạo hay không?

Xin chào luật sư, tôi có vấn đề nhờ luật sư tư vấn giúp. Tôi kí hợp đồng với công ty từ ngày 01/05/2016 - 01/05/2017 và kí tiếp thêm 1 năm 01/05/2017- 01/05/2018 sau khi kết thúc hợp đồng trên. Trên 2 hợp đồng lao động tôi đã ký có ghi " NLĐ cử đi đào tạo khi trở về cơ quan tự ý bỏ việc hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng thì phải bồi thường chi phí đào tạo theo luật lao động". Từ 11/2016 - 5/2017 tôi có tham gia khóa đào tạo 6 tháng, chi phí là 10 triệu, công ty trả 5 triệu, tôi trả 5 triệu. Theo thỏa thuận miệng giữa tôi và công ty, do lấy bằng cấp đề hợp thức hóa công việc nên tôi được yêu cầu không đi học và chỉ thi lấy bằng. Tôi tuân thủ như vậy. Bảng chấm công của công ty thể hiện rõ vấn đề trên. Ngày 15/01/2018, tôi có viết đơn xin chấm dứt hợp đồng lao động vì lí do cá nhân (trái luật) và công ty giải quyết cho tôi sau 45 ngày, nghĩa là 1/3/2018 tôi chính thức nghỉ việc. Công ty yêu cầu tôi phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty gấp 3 lần chi phí đào tạo. Tôi xin hỏi: 1. Tôi có phải bồi thường không? Nếu có, tôi phải bồi thường bao nhiêu? Liệu công ty đòi bồi thường gấp 3 có trái luật không? 2. Nếu tôi rút lại đơn xin nghỉ, đến 01/05/2018 qua hợp đồng mới tôi không muốn kí hợp đồng với công ty nữa, liệu tôi có phải bồi thường không? Tôi xin cám ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất
về vấn đề hoàn trả chi phí đào tạo

Căn cứ theo hợp đồng lao động và tại Khoản 3 Điều 43 Bộ luật lao động 2012, trong trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật thì bạn phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động. Cũng theo quy định trên việc công ty yêu cầu bạn bồi thường gấp ba chi phí đào tạo là không đúng quy định. Bạn chỉ phải hoàn trả cho công ty số tiền 5 triệu đồng mà công ty đã chi phí cho bạn tham gia khóa học trên.

Điều 43.
Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.

Thứ hai
, trong trường hợp bạn rút lại đơn xin nghỉ việc mà được công ty chấp nhận và trong điều khoản của hợp đồng không quy định bạn phải làm việc cho công ty trong thời hạn bao lâu thì khi hết thời hạn hợp đồng bạn không phải hoàn trả chi phí đào tạo. Vì khi đó bạn chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật, theo đúng căn cứ tại Khoản 1 Điều 36 Bộ luật lao động 2012 quy định về các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động.

Điều 36.
Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động

1. Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 192 của Bộ luật này.

2. Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động.

3. Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Người lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 187 của Bộ luật này.

5. Người lao động bị kết án tù giam, tử hình hoặc bị cấm làm công việc ghi trong hợp đồng lao động theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án.

6. Người lao động chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết.

7. Người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết; người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

8. Người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải theo quy định tại khoản 3 Điều 125 của Bộ luật này.

9. Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 của Bộ luật này.

10. Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 38 của Bộ luật này; người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế hoặc do sáp nhật, hợp nhất, chia tách doanh nghiệp, hợp tác xã