Câu hỏi: Em làm ở công ty A 2 năm không ký hợp đồng lao động, không đóng bảo hiểm cho em, trong khi đó nội quy công ty quy định 6 tháng thì ký hợp đồng. Em chỉ là nhân viên giao hàng, khi nghỉ việc em đã bàn giao và đối chiếu với số liệu kế toán. Nhưng khi em nghỉ công ty nói em làm thất thoát hàng hóa và bắt em đền 70 triệu nhưng em không kí biên bản. Công ty nói sẽ mời công an kiện em, cho công an không biết thật hay giả đến dọa và bắt em kí. Em phải làm sao thưa luật sư?

Kính gửi Luật Sư, Em có vấn đề thắc mắc muon hỏi, mong luật sư tư vấn giúp em. Em làm ở cty A hơn 2 năm nhưng cty A này ko ký hợp đồng lao động, ko đóng bảo hiểm cho em, trong khi đó cty quy định 6 tháng thì sẽ ký HĐ. Em hỏi đến thì nói đang làm ma mãi ko thay đâu. Em chỉ là nhân viên chào hàng và bán hàng, khi nghỉ viec em đã bàn giao và đối chiếu số liệu với kt. EM bán bao nhieu hàng thì em hạch toán bấy nhiêu, sót hàng thì kt đã hạch toán cho em rồi. Nhưng em nghỉ thì công ty nói em làm thất thoát hàng hóa rồi quy ra tiền bắt em đền 70tr. Nhưng em ko ký vì em ko phải quản lý kho hàng, ko phải nguoi giữ chìa khóa kho. Hơn nữa khi nhận việc em cũng ko hề nhận được biên bản bàn giao số lượng hàng hóa gì cả. Cty nói sẽ mời công an kiên em, cho công an đến nhà hù dọa em ko lên cty ký biên bản thì ra lệnh truy nã em. Trong khi đó c.a đến nhà em ko mặc đồ công an, ko có thẻ công an, ko có mang theo bất kỳ giấy tờ gì chỉ nói c.a Q1 nói cty tố cáo em làm that thoát hàng hóa em phải lên cty giải quyết ko lên thì truy nã em. Theo luật sư em có bi truy nã ko ah?hơn nữa từ lúc em nghỉ cty biet bao nguoi ra vào kho hàng, vẫn bán hàng và di chuyển hàng hóa đủ thứ, sau đó 2 tuần mới kiêm hàng thực tế và kêu bị mất hàng rồi đổ thừa cho, trong khi em đã nghỉ từ ngày 10.8 mà mãi đến 25.8 mới kiểm kho xong nói em làm làm thất thoát hàng hóa, chiếm đoạt tài sản cty. Em phải làm sao thưa luật sư? Xin luat sư tư vấn và chỉ dẫn cho em. Em xin cám ơn.

Trả lời: Theo Thông tư liên tịch Số 13/2012/TTLT-BCA-BTP-VKSNDTC-TANDTC Hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Thi hành án hình sự về truy nã có quy định:

“Điều 2. Đối tượng bị truy nã

1. Bị can, bị cáo bỏ trốn hoặc không biết đang ở đâu.

2. Người bị kết án trục xuất, người chấp hành án phạt trục xuất bỏ trốn.

3. Người bị kết án phạt tù bỏ trốn.

4. Người bị kết án tử hình bỏ trốn.

5. Người đang chấp hành án phạt tù, người được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, người được hoãn chấp hành án bỏ trốn.”

Theo đó bạn không thuộc đối tượng truy nã cho nên bạn sẽ không bị truy nã trong trường hợp này.

Điều 16 Bộ luật lao động 2012 quy định về hình thức hợp đồng lao động như sau:

“
Điều 16. Hình thức hợp đồng lao động

1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 03 tháng, các bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói”.

Vậy, chỉ có hợp đồng dưới 03 tháng đối với công việc tạm thời thì các bên mới có thế giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói.

Nếu công việc không có tính chất tạm thời, mà thường xuyên, liên tục và có thời hạn từ 3 tháng trở lên thì các bên phải ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản.

Bạn nói rằng bạn làm ở công ty 2 năm nhưng công ty không ký hợp đồng lao động, không đóng bảo hiểm cho bạn trong khi công ty quy định 6 tháng thì sẽ kí hợp đồng. Việc không ký kết  hợp đồng lao động trong trường hợp trên là hành vi trái quy định pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp tới quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động khi có tranh chấp.

Theo Bộ luật lao động 2012 quy định:

“Điều 131. Nguyên tắc và trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại

1. Việc xem xét, quyết định mức bồi thường thiệt hại phải căn cứ vào lỗi, mức độ thiệt hại thực tế và hoàn cảnh thực tế gia đình, nhân thân và tài sản của người lao động.

2. Trình tự, thủ tục, thời hiệu xử lý việc bồi thường thiệt hại được áp dụng theo quy định tại Điều 123 và Điều 124 của Bộ luật này.”

“
Điều 123. Nguyên tắc, trình tự xử lý kỷ luật lao động

1. Việc xử lý kỷ luật lao động được quy định như sau:

a) Người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động;

b) Phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở;

c) Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa; trường hợp là người dưới 18 tuổi thì phải có sự tham gia của cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật;

d) Việc xử lý kỷ luật lao động phải được lập thành biên bản.

2. Không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật lao động.

3. Khi một người lao động đồng thời có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật lao động thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất ...”

Theo đó cho dù bạn có làm sai, có vi phạm, có làm thất thoát của công ty đi chăng nữa thì công ty cũng không có quyền được cho công an (chưa nói đến việc đây có là công an thật hay giả) đến nhà bạn bắt bạn kí vào biên bản. Việc xử lý bồi thường thiệt hại mà bạn gây ra cũng phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở chứ không phải như công ty đã làm. Hơn nữa trong trường hợp này bạn có thể chứng minh bạn không hề làm thất thoát của công ty và bạn sẽ không phải bồi thường thiệt hại cho công ty.

Trong trường hợp này bạn nên đến công ty thỏa thuận. Nếu công ty vẫn nhất quyết đòi bạn đền 70triệu thì bạn có quyền yêu cầu đến Phòng lao động, thương binh và xã hội nơi Công ty có trụ sở để được giải quyết hoặc gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân nơi Công ty đặt trụ sở.