Câu hỏi: Chào Tổng đài tư vấn pháp luật 19006169. Tôi đang đi làm tại 1 công ty cổ phần từ 30/04/2006. Đến khoảng giữa tháng 9/2011, tôi đang mang bầu bé thứ 2 được khoảng 4 tháng thì công ty chuyển tôi từ phòng kế toán sang phòng kinh doanh và giảm 1/2 lương, khi tôi mang bầu gần 6 tháng thì công ty yêu cầu tôi nghỉ việc, có trợ cấp 2 tháng lương đóng bảo hiểm.

Nhưng ngày 11/11/2011, Tôi đã sinh con khi tôi mới mang bầu được 30 tuần thai. Tôi cũng biết việc công ty cho nữ lao động đang mang thai thuyên chuyển công tác, đặc biệt là thuyên chuyển công tác có giảm lương là trái với quy định. Đặc biệt là yêu cầu tôi nghỉ việc và tôi đã sinh non. Việc đó đã ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống tinh thần cũng như vật chất của mẹ con Tôi. Tổng đài có thể phân tích các tình huống giúp Tôi để Tôi nắm được tình hình hay không? Công ty đã cho tôi nghỉ việc phải chịu trách nhiệm như thế nào về việc này ạ? Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Điều 38 Bộ luật Lao động 2012 quy định quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động như sau:
“1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:
a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;
b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối với người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06 tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục.
Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;
c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;
d) Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tại Điều 33 của Bộ luật này.”
Điều 41 Bộ luật lao động 2012 quy định:
“Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại các điều 37, 38 và 39 của Bộ luật này.”
Trường hợp công ty yêu cầu chấm dứt hợp đồng lao động đối với bạn không thuộc một trong các trường hợp được quy định tại điều 38 Bộ luật lao động thì sẽ được coi là chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.
Điều 42 Bộ luật lao động 2012 quy định nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, theo đó, người sử dụng lao động có nghĩa vụ:
“1. Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
2. Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này.
3. Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.
4. Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.
5. Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.”
Vậy tùy thuộc vào ý chí của bạn và người sử dụng lao động mà người sử dụng lao động sẽ nhận bạn trở lại làm việc hoặc bồi thường một khoản tiền theo quy định của điều luật trên.
Khoản 3 Điều 155  Bộ luật lao động quy định:
"Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động."
Như vậy, công ty không được phép đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn với lý do mang thai, nuôi con nhỏ hoặc kết hôn. Để bảo vệ quyền lợi của mình, bạn nên yêu cầu công ty xem xét lại các quy định của Bộ luật lao động.