Câu hỏi: Bố em đã mất được hơn 1 năm nay rồi nhưng không để lại di chúc, bây giờ mẹ em muốn sang tên quyền sử dụng đất, bây giờ muốn làm quyền thừa kế sang tên cho mẹ em thì lệ phí để chuyển sang tên mẹ em mỗi một lô đất là mất bao nhiêu tiền và thủ tục giấy tờ phải làm như thế nào? Cụ thể nội dung đề nghị tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:

Xin chào tất cả anh chị luật sư, bố em đã mất được hơn 1 năm nay rồi nhưng không để lại di chúc, bây giờ mẹ em muốn sang tên quyền sử dụng đất trong đó có 2 lô đất là nhà ở và 1 lô đất không (quyền sử dụng đất đều đứng tên bố mẹ em), bây giờ muốn làm quyền thừa kế sang tên cho mẹ em thì lệ phí để chuyển sang tên mẹ em mỗi một lô đất là mất bao nhiêu tiền và thủ tục giấy tờ phải làm như thế nào. Em chân thành cảm ơn.

Rất mong được quý công ty Luật MINH GIA trả lời câu hỏi này giúp em.
Em mong sớm nhận được câu trả lời của anh chị.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tư vấn đến công ty Luật Minh Gia chúng tôi, chúng tôi xin tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Theo nguyên tắc, khi bố bạn mất mà không để lại di chúc thừa kế thì toàn bộ di sản của bố bạn sẽ chia theo pháp luật. Nếu phần đất đó đều đứng tên bố mẹ bạn, thì một nửa số lô đất đó thuộc sở hữu của mẹ bạn, nửa còn lại chia đều cho những người nằm trong hàng thừa kế thứ nhất (Hàng thừa kế thứ nhất, gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết), ở đây tôi chỉ xin đề cập đến mẹ bạn và bạn. Như vậy thì một nửa số lô đất còn lại chia đều 2 phần cho mẹ bạn và bạn. Nếu bạn muốn chuyển toàn bộ quyền thừa kế sang cho mẹ bạn thì bạn có thể làm theo 1 trong hai cách sau:

Thứ nhất: từ chối nhận di sản thừa kế theo Điều 642 Bộ luật Dân sự năm 2005 thì

“1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản; người từ chối phải báo cho những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, cơ quan công chứng hoặc Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có địa điểm mở thừa kế về việc từ chối nhận di sản.

3. Thời hạn từ chối nhận di sản là sáu tháng, kể từ ngày mở thừa kế. Sau sáu tháng kể từ ngày mở thừa kế nếu không có từ chối nhận di sản thì được coi là đồng ý nhận thừa kế.”

Nếu không nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác thì bạn có thể từ chối việc nhận di sản thừa kế. Việc từ chối nhận di sản thừa kế phải được lập thành văn bản.

Thứ hai, bạn có thể lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế. Bạn và mẹ bạn thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại cơ quan công chứng. Trong di sản này bạn có thể thỏa thuận tặng toàn  bộ phần quyền hưởng di sản của mình cho mẹ.

Sau đó, để hoàn tất thủ tục thì mẹ bạn cần tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo pháp luật. Việc khai nhận di sản thừa kế này bạn có thể công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế tại tổ chức công chứng bất kỳ trên địa bàn nơi có bất động sản.

Hồ sơ khai nhận di sản thừa kế:

- Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu;

- Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở;

- Giấy chứng tử của bố bạn;

- Giấy tờ tùy thân của người nhận thừa kế;

- Giấy tờ chứng minh là người thừa kế duy nhất của người để lại di sản;

- Những giấy tờ khác (như giấy kết hôn, giấy khai sinh…)

Trình tự khai nhận di sản thừa kế:

Sau khi kiểm tra hồ sơ đầy đủ, phù hợp với quy định của pháp luật, cơ quan công chứng tiến hành niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi thường trú trước đây của người để lại di sản. Sau thời hạn 15 ngày niêm yết nếu không có khiếu nại, tố cáo thì cơ quan công chứng chứng nhận văn bản thừa kế. Sau khi công chứng văn bản thừa kế, người được hưởng di sản thực hiện thủ tục đăng ký quyền tài sản tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng tài nguyên và môi trường cấp huyện nơi có đất.

Đăng ký sang tên quyền sở hữu đất, nhà ở:

Hồ sơ bao gồm: bản chính văn bản thừa kế có công chứng; giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở; giấy tờ khác (giấy tờ tùy thân, giấy chứng tử…).

Thủ tục: Văn phòng đăng ký nhà đất sau khi nhận hồ sơ sẽ có trách nhiệm thẩm tra hồ sơ, làm trích sao hồ sơ địa chính; gửi số liệu địa chính cho cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính (trong trường hợp này thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân); chỉnh lý giấy chứng nhận đã cấp hoặc thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đối với trường hợp phải cấp mới giấy chứng nhận. Sau khi bên nhận thừa kế thực hiện xong nghĩa vụ tài chính thì văn phòng đăng ký nhà đất có trách nhiệm trao giấy chứng nhận quyền sử dụng dất, quyền sở hữu nhà ở cho chủ sở hữu.

Về các khoản phí và lệ phí thì trường hợp nhận di sản thừa kế được miễn nộp thuế thu nhập cá nhân, miễn nộp lệ phí trước bạ khi sang tên quyền sở hữu. Bạn chỉ cần nộp lệ phí công chứng tính theo giá trị tài sản, phí khi được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, đất...