Câu hỏi: Xin chào Văn phòng Luật Minh Gia. Hiện đang sống và làm việc tại Hà Nội. Em có chút thắc mắc nên rất cần sự tư vấn của Luật sư ạ: Em có người bạn ở Mỹ, hôm vừa rồi ngày 24/10/2017 có gửi chiếc vali về cho em, và chiếc vali này được xách tay về bởi 1 người quen. Đi qua Hải quan thì họ yêu cầu đóng $1200 tiền thuế rà phá gì đó, rồi mới được chuyển đến tay người gửi. Sau khi nhận tiền thuế họ mới quét bên trong chiếc vali thì biết có tiền.. Xong yêu cầu đóng thêm 50 triệu VND để mua giấy chứng nhận bảo hiểm cho vali. Bạn em vì đang ở vùng có chiến tranh nên không thể chuyển tiền được, cá nhân em cũng không đủ, và bắt đầu nghi ngờ ở đây ạ.Khi biết thông tin này bạn em có đề nghị họ lưu giữ vali ấy lại, khoảng tháng 11 qua lấy nên họ yêu cầu thêm 15 triệu VND phí an ninh cho hành lý.Em thì không am hiểu gì nhiều về vấn đề này, bạn em vì là người nước ngoài nên cũng không nắm rõ. Thật sự em rất bức xúc và không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Thuế thì em không có ý kiến gì, nhưng có phải vì hành lý đó giá trị nên họ làm khó em không ạ?Số tiền đó là nửa đời bạn em tiết kiệm được, em rất mong Luật sư giải đáp và xin Luật sư hãy giúp em, nếu có thể ạ. Em sẽ hậu tạ đầy đủ khi lấy lại được hành lý của mình ạ!Em cảm ơn ạ.

Trả lời: Điều 2 Thông tư 15/2011/TT-NHNN quy định việc mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt của cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh quy định về mức ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt phải khai báo Hải quan cửa khẩu khi xuất cảnh, nhập cảnh như sau:

“1. Cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam bằng hộ chiếu mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt trên mức quy định dưới đây phải khai báo Hải quan cửa khẩu:

a) 5.000 USD (Năm nghìn Đôla Mỹ) hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương;

b) 15.000.000 VNĐ (Mười lăm triệu đồng Việt Nam).

2. Trường hợp cá nhân nhập cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt bằng hoặc thấp hơn mức 5.000 USD hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương và có nhu cầu gửi số ngoại tệ tiền mặt này vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ của cá nhân mở tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép hoạt động ngoại hối (sau đây gọi chung là tổ chức tín dụng được phép), cũng phải khai báo Hải quan cửa khẩu. Tờ khai nhập cảnh - xuất cảnh có xác nhận của Hải quan cửa khẩu về số ngoại tệ tiền mặt mang vào là cơ sở để tổ chức tín dụng được phép cho gửi ngoại tệ tiền mặt vào tài khoản thanh toán.

3. Mức ngoại tệ tiền mặt và đồng Việt Nam tiền mặt quy định phải khai báo Hải quan cửa khẩu quy định tại Khoản 1 Điều này không áp dụng đối với những cá nhân mang theo các loại phương tiện thanh toán, giấy tờ có giá bằng ngoại tệ hoặc bằng đồng Việt Nam như séc du lịch, thẻ ngân hàng, sổ tiết kiệm, các loại chứng khoán và các loại giấy tờ có giá khác.”

Trong trường hợp của bạn bạn không cung cấp thông tin về số tiền mà bạn của bạn để trong vali nên chúng tôi không thể xác định trường hợp này có vượt quá số tiền được phép mang vào Việt Nam theo quy định trên hay không. Nếu số tiền có trong Vali không vượt quá 5000 USD và 15.000.000 tiền Việt Nam hoặc thấp hơn hoặc bằng 5000 USD hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương và không có nhu cầu gửi số ngoại tệ tiền mặt này vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ của cá nhân mở tại tổ chức tín dụng được phép thì trong trường hợp này việc giữ lại Vali và yêu cầu nộp phạt của cơ quan Hải quan là không phù hợp với quy định.

Nếu số tiền trong chiếc vali đó vượt quá quy định về số tiền được phép mang vào Việt Nam thì trường hợp này cơ quan Hải quan có quyền giữ lại. Việc mang số tiền quá quy định vào Việt Nam có thể bị xử lý về hành chính. Việc xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi này được quy định tại Điều 9 Nghị định 127/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan như sau:

“
2. Không khai hoặc khai sai so với quy định của pháp luật về ngoại tệ tiền mặt, tiền Việt Nam bằng tiền mặt, vàng mang theo khi nhập cảnh thì bị xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với trường hợp mang vượt mức quy định mà tang vật vi phạm có trị giá tương đương từ 10.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng;

b) Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với trường hợp mang vượt mức quy định mà tang vật vi phạm có trị giá tương đương từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

c) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với trường hợp mang vượt mức quy định mà tang vật vi phạm có trị giá từ 100.000.000 đồng trở lên mà không phải là tội phạm.

3. Vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều này mà số ngoại tệ tiền mặt, tiền Việt Nam bằng tiền mặt, vàng đã khai nhiều hơn số lượng thực tế mang theo thì xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với trường hợp trị giá khai khống tương đương từ 10.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

b) Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với trường hợp trị giá khai khống tương đương từ 100.000.000 đồng Việt Nam trở lên.

4. Xuất cảnh, nhập cảnh mang theo vàng, ngoại tệ tiền mặt thuộc diện không được mang theo mà không khai hoặc khai sai thì bị xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng trong trường hợp tang vật vi phạm có trị giá dưới 50.000.000 đồng.

b) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với trường hợp tang vật vi phạm có trị giá dưới 100.000.000 đồng.

c) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với trường hợp tang vật vi phạm có trị giá trên 100.000.000 đồng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

5. Tang vật vi phạm được trả lại khi quyết định xử phạt đã được thực hiện. Việc xuất khẩu, nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt, tiền Việt Nam bằng tiền mặt, vàng thực hiện theo quy định của pháp luật.
”

Như vậy, trong trường hợp này nếu như mang tiền hoặc ngoại tệ vào Việt Nam mà không khai báo thì có thể bị xử phạt hành chính tùy từng trường hợp với mức xử phạt theo quy định trên. Việc cơ quan hải quan yêu cầu nộp 50 triệu đồng để mua bảo hiểm cho vali là không phù hợp với quy định. Sau khi bạn thực hiện xong nghĩa vụ trong quyết định xử phạt thì bạn có thể lấy lại vali cùng số tiền trong đó. Nếu bạn không đủ tiền để nộp phạt và bạn của bạn cũng không gửi tiền về được thì bạn có thể yêu cầu cơ quan hải quan trừ vào số tiền đang bị giữ lại tại hải quan để lấy lại vali của mình.