Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề chấm dứt hợp đồng với nhà trường. Khi chấm dứt hợp đồng trái quy đinh của luật thì giáo viên mầm non có được nhà trường trả sổ bảo hiểm xã hội?

Nội dung tư vấn
: Chào luật sư, luật sư giúp em với: Em đi dạy ở 1 trường MN từ 4/2014 đến 6/2019, e đã kí và hoàn thành 2 hợp đồng 2 năm với nhà trường, ngày 1/6/2019 nhà trường có đưa cho e 1 hợp đồng 1 năm, e có kí và nộp lại trường để trường đóng dấu nhưng đến nay chưa thấy nhà trường đóng dấu và đưa lại cho e. E có hỏi thì c kế toán bảo chưa có, hiện nay thì c ấy đã nghỉ làm. Đến đầu tháng 8 vừa rồi, con trai e hơn 1 tuổi hay ốm, chồng e thì hay đi làm muộn, ko đưa đón con đi học được, gia đình cũng căng thẳng hay xảy ra cãi vã nên hôm 12/8 đi làm về e quyết định nghỉ làm và e đã nhắn tin cho c hiệu trưởng xin bắt đầu nghỉ từ 13/08. Trong trường hợp của e thì e nghỉ sai quy định như thế nào ạ? E có đóng bảo hiểm xã hội đến tháng 8/2019 nên muốn được chốt sổ, vậy giờ em nên làm thế nào ạ? Rất mong luật sư giải thích giúp em! Em xin chân thành cảm ơn ạ!

Trả lời: Vì bạn không nói rõ bạn là viên chức hay người lao động nên có thể chia thành 2 trường hợp như sau:

Trường hợp thứ nhất
, bạn là người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng lao động. Vì bạn đã ký 2 hợp đồng xác định thời hạn 1 năm với nhà trường nên nếu nhà trường tiếp tục ký hợp đồng lao động với bạn thì chỉ có thể ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn, căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 22 BLLĐ 2012:

“Điều 22. Loại hợp đồng lao động

…

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng.

Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

…”

Vì bạn đã có 2 hợp đồng xác định thời hạn nên hợp đồng thứ 3 bạn ký với nhà trường bắt buộc phải là hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Nếu bạn muốn chấm dứt hợp đồng với nhà trường thì bạn phải được sự đồng ý của nhà trường hoặc bạn phải báo trước với nhà trường ít nhất là 45 ngày, văn cứ quy định tại khoản 3 Điều 37 BLLĐ 2012:

“Điều 37. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

…

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.”

Như thông tin bạn cung cấp ở trên thì bạn chỉ mới báo trước 1 ngày và nghỉ luôn nên nếu nhà trường không đồng ý cho bạn nghỉ mà bạn tự ý nghỉ thì đây là hành vi chấm dứt hợp đồng lao động trái quy định của pháp luật lao động.

Tuy nhiên, cho dù bạn chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật hay trái luật thì nhà trường vẫn có nghĩa vụ phải hoàn tất thủ tục xác nhận sổ bảo hiểm và trả sổ lại cho người lao động theo quy định tại Điều 47 BLLĐ 2012:

“Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

…

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

…”

Như vậy, trách nhiệm xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội là trách nhiệm bắt buộc của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động. Nếu nhà trường cố tình không chốt số bảo hiểm và trả sổ cho bạn thì bạn có quyền khiếu nại lên Phòng lao động – Thương binh và Xã hội nơi nhà trường đặt trụ sở để được giải quyết.

Trường hợp thứ hai
, nếu bạn là viên chức công tác tại nhà trường thì tương tự như trường hợp trên, nếu nhà trường đã ký với bạn 2 hợp đồng làm việc xác định thời hạn 1 năm thì hợp đồng thứ 3 mà nhà trường ký với bạn phải là hợp đồng làm việc không xác định thời hạn, căn cứ quy định tại Điều 18 Nghị định 29/2012/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 161/2018/NĐ-CP như sau:

“Điều 18. Các nội dung liên quan đến hợp đồng làm việc

1. Viên chức được tuyển dụng vào đơn vị sự nghiệp công lập phải ký hợp đồng làm việc xác định thời hạn lần đầu với người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng viên chức từ đủ 12 tháng đến 36 tháng. Thời gian thực hiện chế độ tập sự (nếu có) được quy định trong hợp đồng làm việc xác định thời hạn.

2. Sau khi hết thời hạn của hợp đồng làm việc theo quy định tại khoản 1 Điều này, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập đánh giá kết quả thực thi nhiệm vụ của viên chức và căn cứ vào nhu cầu sử dụng của đơn vị sự nghiệp công lập để quyết định ký tiếp hợp đồng xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc đối với viên chức. Trường hợp viên chức ký tiếp hợp đồng làm việc xác định thời hạn thì sau khi hết thời hạn của hợp đồng làm việc, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập xem xét thực hiện việc ký hợp đồng làm việc không xác định thời hạn hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc đối với viên chức.

…”

Như vậy, nếu muốn chấm dứt hợp đồng với nhà trường bạn cũng sẽ phải thông trước bằng văn bản với nhà trường ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp ốm đau, tai nạn theo quy định tại Điều 29 Luật Viên chức 2010:

“Điều 29. Đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc

…

4. Viên chức làm việc theo hợp đồng làm việc không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng phải thông báo bằng văn bản cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập biết trước ít nhất 45 ngày; trường hợp viên chức ốm đau hoặc bị tai nạn đã điều trị 06 tháng liên tục thì phải báo trước ít nhất 03 ngày.

…”

Bạn mới chỉ báo với hiệu trưởng nhà trường và xin bắt đầu nghỉ vào ngày 13/8, nếu nhà trường không đồng ý cho bạn nghỉ thì đây là hành vi chấm dứt hợp đồng trái luật, tuy nhiên bạn vẫn sẽ được nhà trường chốt sổ bảo hiểm và trả sổ theo quy định tại khoản 5 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

“Điều 21. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

...

5. Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.

...”

Như vậy, nếu trường hợp nhà trường cố tình không trả sổ cho bạn thì bạn có thể khiếu nại lên Phòng lao động thương binh xã hội nơi nhà trường đặt trụ sở để được giải quyết.