Câu hỏi: Chào luật sư em có một vấn đề muốn nhờ luật sư giải đáp dùm là năm ngoái nội em mất có để lại một mảnh ruộng khoảng 2 công với trước kia lúc mẹ em còn sống với ba có mua thêm 1 công nữa,

Nội dung tư vấn:
Ba mẹ đã chia tay hơn 20 năm 2 anh em của em theo mẹ về ngoại sống vì vậy ko có hộ khẩu bên nhà nội, giờ thì ba của em đã có vợ khác và được 2 con nay ông ấy muốn bán đất của ông nội để lại và dính luôn 1 công đất của mẹ em mua trong đó có luôn phần mộ của ông bà, vậy luật sư cho em hỏi em và các cô của em có quyền khiếu nại phản đối ba của em bán mảnh đất đó hay không và nếu trường hợp xấu nhất em và các cô có quyền đòi chia tài sản trên mảnh đất đó để giữ lại phần mộ của ông bà  hay không?

Trả lời: Trong vụ việc của bạn chúng tôi sẽ phân tích thành 2 vấn đề cụ thể như sau:

Thứ nhất,
bạn có đưa thông tin năm ngoái nội bạn mất để lại 2 công ruộng, cần xác định rõ phần diện tích ruộng này có thuộc quyền sử dụng của nội được ghi nhận trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hay không? Trong trường hợp phần diện tích đất này thuộc quyền sử dụng của ông nội. Khi ông nội mất thì đây được coi là di sản để chia thừa kế. Nếu có di chúc để lại thì sẽ chia theo di chúc còn ông không để lại di chúc thì phần diện tích này sẽ chia theo pháp luật theo quy định tại điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
…..

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Như vậy khi chia di sản của người ông để lại theo pháp luật thì những người thuộc hàng  thừa kế thứ nhất gồm cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi của ông nội, những người con đẻ và con nuôi hợp pháp của ông (gồm bố bạn và các cô) đều được hưởng mỗi người được hưởng phần di sản bằng nhau. Còn bạn là cháu thuộc hàng thừa kế thứ hai cho nên lúc này bạn sẽ không được hưởng phần di sản.

Thứ hai,
xem xét phần diện tích đất trước đây bố mẹ bạn cùng nhau mua, xác định đây là tài sản chung của hai vợ chồng khi mảnh đất này được mua trong thời kì hôn nhân theo điều 33 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 như sau:

1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

Như vậy cần làm rõ khi giải quyết ly hôn bố mẹ bạn đã thỏa thuận chia phần diện tích đất này hay chưa, nếu chưa giải quyết phân chia phần tài sản này thì hiện tại mẹ bạn vẫn có quyền trên một nửa phần diện tích đất này, khi này mẹ bạn có thể yêu cầu chia phần đất thuộc sở hữu chung đó.

Tóm lại, hiện tại bô của bạn sẽ chưa được bán phần diện tích này, sau khi phân chia tài sản thừa kế và phân chia tài sản chung thì bố bạn mới được bán phần diện tích thuộc quyền sử dụng của bố bạn.