Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề xây dựng nhà trên đất của người khác khi họ không đồng ý . Nội dung tư vấn như sau:

xin chào luật sư a! Em có câu hỏi muốn được luật sư tư vấn a! Bố mẹ em sau khi lấy nhau và có mua 1 mảnh đất , xây 1 căn nhà ra ở riêng và mảnh đất đấy mang tên quyền sở hữu của bố em . sau đó gia đình có chuyện xảy ra bố em bỏ nhà đi đến nay chưa về  để lại 3 mẹ con em hiện tại đang sống trên mảnh đất đấy(bố mẹ em chưa làm thủ tục ly hôn) .Nhưng sau vài năm bố em đi bà nội em có làm 1 ngôi nhà nữa trên mảnh đất đây mặc dù mẹ em không đồng ý cho xây,nhung bà vẫn xây(lúc đó 2 chị em còn nhỏ ).Nên giờ em muốn hỏi ngôi nhà đấy xây dựng trên đất của bố mẹ e nên sau khi bà nội em mất k có giấy chuyển nhượng lại cho lại ngôi nhà .(trong khi chú và các cô cũng muốn tranh giành ) khi ra pháp luật sẽ giải quyết như thế nào a!

Trả lời: Theo Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn Nhân và Gia Đình năm 2014 có quy định như sau:

"1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung."

Theo thông tin bạn cung cấp và căn cứ theo quy định của pháp luật thì bố mẹ bạn có mua một mảnh đất sau khi lấy nhau nên mảnh đất này là tài sản chung của bố và mẹ bạn. Việc bà nội bạn xây nhà trên đất của bố mẹ bạn là trái pháp luật vì mảnh đất này là tài sản chung của bố mẹ bạn nên bà nội muốn xây nhà trên mảnh đất đó phải có sự đồng ý của bố mẹ bạn nhưng mẹ bạn không đồng ý.

Nhưng tuy nhiên
bố bạn bỏ nhà đi đến nay chưa về thì theo quy định của pháp luật tại Điều 68 Bộ Luật Dân Sự năm 2015 thì:
"1. Khi một người biệt tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích."

Trong trường hợp sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống và hoặc trong trường hơp bố bạn b
iệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này thì tuyên bố chết theo quy định tại Điều 71 Bộ Luật Dân sự năm 2015.

Giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết:

Căn cứ theo Khoản 2 Điều 68 Luật Hôn Nhân và Gia Đình năm 2014 quy định:
" Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế."

Nếu như bố bạn đã bị Tòa án tuyên bố chết thì phần tài sản của sẽ được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.

Theo quy định tại Điều 651 Bộ Luật Dân Sự năm 2015 về người thừa kế theo pháp luật:

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

Như vậy, căn cứ theo quy định của pháp luật thì những người được hưởng di sản thừa kế bao gồm: bà nội bạn, mẹ bạn, bạn và anh,chị,em của bạn. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Theo đó, bà nội bạn cũng được hưởng một phần mà di sản bố bạn đã để lại (1 phần mảnh đất). Nếu như bà xây trong phần đất mà bà được hưởng thì ngôi nhà bà xây vẫn được công nhận. Còn nếu như bà nội bạn xây nhà trên phần đất không thuộc phần được hưởng thì cần phải có sự đồng ý của những người cùng được hưởng di sản mà bố bạn để lại.

Trong trường hợp này bạn có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết việc bà nội bạn xây nhà trên phần đất đó có hợp pháp hay không? Và nếu như bà nội bạn có quyền xây dựng nhà trên phần đất đó thì
khi bà nội em mất không có giấy chuyển nhượng lại cho lại ngôi nhà thì ngôi nhà này sẽ được chia thừa kế theo pháp luật