Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp khi chấm dứt quan hệ lao động mà công ty không xác nhận và trả sổ bảo hiểm xã hội. Nội dung tư vấn:

Chào anh/chị, Em có một vấn đề rắc rối với công ty cũ muốn nhờ anh/chị tư vấn giúp. Em có làm việc ở công ty này từ ngày 25/4/2016 đến ngày 14/6/2017. Thử việc 2 tháng hợp đồng chính thức ký là 3 năm. Do dự định tháng 7/2017 sẽ sang Nhật du học nên em viết đơn xin nghỉ từ ngày 15/5/2016. Lúc nộp đơn mới có chữ ký của quản lý bộ phận em, còn bộ phận nhân sự yêu cầu sếp ký thì họ mới ký. Sau đó em nộp đơn cho sếp em, sếp bảo để đó sếp xem xét. Trong khoảng thời gian 1 tháng từ 15/5-14/6, sếp có họp với 2 quản lý bộ phận em và có nhắc đến vấn đề nghỉ việc của em và biết là em sẽ nghỉ từ 15/6, một bạn nghỉ sinh từ trước sẽ đi làm lại (cùng vị trí của em) nên về vấn đề nhân sự thay thế là ổn rồi. Đến cuối tháng 6, em bay sang Nhật nên có viết đơn ủy quyền nhận sổ bảo hiểm và lương tháng 6 cho một bạn trong công ty. Đến hôm nay 14/7, em được bạn ý báo là công ty không trả lương vì không có đơn xin nghỉ việc của em. Và bạn ý thì hết 15/7 sẽ nghỉ sinh nên không thể nhận giúp em sổ bảo hiểm được. Như vậy trong trường hợp này, công ty không trả lương có đúng không? Và có cách nào để em lấy được sổ bảo hiểm không ạ? (Hiện tại em đang bên nhật, có bắt buộc phải gửi giấy ủy quyền về để nhờ người nhận giúp không ạ?) Mong anh chị tư vấn giúp em. Em cảm ơn ạ.

Trả lời: Trước hết vì hợp đồng lao động ký kết giữa công ty và bạn là loại hợp đồng xác định thời hạn, mà việc đơn phương chấm dứt hợp đồng là quyền của người lao động, cho nên theo quy định tại điều 37 Bộ luật lao động năm 2012 khi bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng thì cần có lý do và báo trước thời hạn ít nhất 30 ngày. Khi chấm dứt hợp đồng phía công ty sẽ có những trách nhiệm theo quy định tại điều 47 Bộ luật lao động năm 2012 như sau:

Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

Theo đó, bạn nộp đơn nghỉ vào 15/5 thì sau ít nhất 30 ngày tức 15/6 bạn sẽ được nghỉ việc nếu có lý do chính đáng theo điều 37 thì việc nghỉ này là đúng pháp luật, còn trường hợp vì lý do đi du học Nhật nên chấm dứt thì đây là lý do không thuộc điều 37 nên có thể là đơn phương nghỉ trái pháp luật trừ trường hợp các bên đã thỏa thuận chấm dứt. Tuy nhiên việc đơn phương nghỉ việc trái pháp luật hay đúng pháp luật không ảnh hưởng đến trách nhiệm xác nhận sổ và trả sổ bảo hiểm cho người lao động đây là nghĩa vụ của công ty. Đồng thời theo nguyên tắc trả lương lương của người lao động sẽ “
được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương
". Cho nên công ty giữ lương của người lao động mà không thuộc trường hợp đặc biệt là hành vi sai phạm

Do vậy lúc này bạn có thể làm đơn khiếu nại trực tiếp đến công ty yêu cầu giải quyết việc xác nhận và trả sổ bảo hiểm xã hội cho bạn. Nếu bạn không trực tiếp khiếu nại ở Việt Nam thì bạn có quyền ủy quyền cho một người khác thực hiện việc yêu cầu công ty trả sổ bảo hiểm cho mình.Trường hợp công ty không trả sổ bạn có quyền kiến nghị đến hòa giải viên lao động tại Phòng lao động thương binh xã hội nơi công ty có trụ sở để được hòa giải hoặc gửi đơn khởi kiện lên Tòa án nhân dân quận/huyện nơi công ty có trụ sở để được thụ lý giải quyết.