Câu hỏi: Chào Luật sư. Con tên Trang, sinh năm 1997. Hiện con đang sống với ba, me và chị gái. Ba con là người rất thích uống rượu, lúc không say thì có thể nhận xét là tính tình tạm ổn nhưng khi say thì trở thành người chuyên chửi rủa vợ con. Mọi chuyện sẽ không đi tới mức này nếu hôm nay ba không đánh mẹ con, bình thường nhậu về ba con chỉ chửi rủa vì những chuyện hết sức vô lí, mẹ con cũng cố gắng chịu đựng vì con cái.

Nay con đã lớn, con vừa mới thi Đại học xong và chị con thì sắp học ra trường. Con không thể chịu đựng ba con được nữa, cả mẹ và chị con cũng vậy. Vì một người như ba con mà mẹ đã khổ nhiều, con rất thương mẹ vì vậy con không muốn mẹ chịu khổ nhiều nữa. Ngôi nhà gia đình con đang ở điều do ba mẹ đứng tên, nhà con còn kinh doanh nhà trọ và cả ba mẹ đều đứng tên.

Vì vậy con muốn hỏi Luật sư là nếu mẹ con đơn phương ly hôn thì có giành được căn nhà không ạ? Cả chị và con đều đứng về phía mẹ, mong Luật sư có thể trả lời giúp con. Con xin cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Căn cứ vào Khoản 1 Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên:

“
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
”

Theo những tình tiết mà bạn nói, thì cha của bạn đã có hành vi bạo lực gia đình với mẹ bạn, làm cho tình trạng hôn nhâm lầm vào tình trạng bất ổn định, không thể kéo dài và không đạt được mục đích hôn nhân. Như vậy, mẹ bạn có thể căn cứ vào điều đó và có thể đưa đơn ra Tòa án để giải quyết việc ly hôn theo yêu cầu của một bên,

Khi ly hôn, việc phân chia tài sản dựa vào nhiều yếu tố, tuân thủ theo những nguyên tắc được quy định tại Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“
1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a)
Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Khi ly hôn, mẹ bạn có giành được căn nhà hay không thì còn phải dựa vào nhiều yếu tố khác. Nếu cha bạn nhường quyền sở hữu căn nhà cho mẹ bạn thì lúc đó mẹ bạn đã có được quyền sở hữu căn nhà đó. Nếu sự thỏa thuận của 2 người không đi đến được điểm chung thì Tòa án sẽ xét đến các yếu tố nêu trên.

Tài sản chung được chia bằng hiện vật, đối với nhà đất có thể chia được mà cả hai bên đều yêu cầu chia, thì tuỳ tình hình cụ thể của nhà đất mà phân chia để đảm bảo giá trị sử dụng của nhà. Nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

Theo đó, việc mẹ bạn có được chia căn nhà đó hay không thì phải phụ thuộc vào các yếu tố nêu trên.  Còn nếu mẹ bạn muốn sở hữu căn nhà đó mà khi toàn án không chia tài sản sau ly hôn cho mẹ bạn như vậy thì nhà ở thuộc sở hữu chung của vợ chồng có thể chia để sử dụng thì khi ly hôn được chia theo quy định về nguyên tắc chia tài sản sau ly hôn, nếu không thể chia được thì bên được tiếp tục sử dụng nhà ở phải thanh toán cho bên kia phần giá trị mà họ được hưởng.