Câu hỏi: Hành vi gây thương tích cho người khác là hành vi trái pháp luật, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp khi bị tấn công, gây thương tích, bị hại có thể trình báo cơ quan có thẩm quyền yêu cầu xử lý người có hành vi gây thương tích.

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:

“1.Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

…”

Tùy thuộc vào hành vi vi phạm tội, hậu quả gây ra, người thực hiện hành vi sẽ bị áp dụng các hình phạt khác nhau. Mức hình phạt thấp nhất là cải tạo không giam giữ đến 03 năm, mức hình phạt cao nhất lên đến 14 năm tù.

Nội dung yêu cầu tư vấn:

Gia đình tôi có xảy ra mâu thuẫn trong nội tộc, cụ thể như sau: Buổi chiều ngày 04/7/202x, Mẹ tôi ở nhà một mình, vừa ngủ trưa dậy chuẩn bị đi làm, bị chú ruột của tôi cạy cửa xông vào nhà tìm bố tôi nhưng không có ở nhà, ông ta đã cầm chốt cửa đánh tới tấp vào đầu mẹ tôi gây chấn thương.

Mẹ tôi chạy xuống bếp bị hắn ta tiếp tục rượt đuổi, hắn cầm được 01 con dao và 01 chiếc cưa nhỏ để hành hung nhưng mẹ tôi chạy thoát được ra ngoài sân, hắn ném dao và cưa trong bếp đuổi theo và xô ngã mẹ tôi ở ngoài sân nhà. Tiếp đó, mẹ tôi chạy thoát và kêu cứu, chạy được vào một nhà hàng xóm ở đối diện và được hai cha con hàng xóm ngăn cản hắn mới chịu buông tha.

Trước sự việc trên ban lãnh đạo của thôn đã lập biên bản sự việc nhưng chú tôi không chịu ký xác nhận có hành vi xâm phạm, hiện nay biên bản trên do trưởng thôn lưu giữ. Gia đình tôi đã đưa mẹ tôi đi bệnh viện, được xác nhận là chấn thương phần mềm ở đầu và vai. Ngày 07/7/202x gia đình của chú tôi đưa chú tôi đi khám xét về bệnh tâm thầm (khám trong 1 ngày rồi về) có nói lại là ông ta chớm bị tâm thần. Ngày 09/7/202x, vợ của chú tôi tiếp tục năn nỉ đưa mẹ tôi đi thái nguyên chụp cắt lớp phần sọ não. Tại đây có sự sắp xếp, đưa đón của anh trai ruột của bà ta, có những hành vi khả nghi, gian lận. Đến khi có kết quả chụp chiếu, ra về bà ta luôn giữ tấm phim chụp, đến nhà bà ta quyết giữ phim, bệnh án và đưa cho chồng, hiện nay không rõ là mang đi đâu. (Bổ sung: Trong suốt thời gian diễn ra sự việc, hắn - chú tôi - luôn cố thể hiện là người biểu hiện tâm thần: lờ đờ, chạy lên rừng, khi đánh mẹ tôi xong thì cuối buổi chiều sang xin lỗi, đưa tiền lo cho mẹ tôi đi viện, sắp xếp đưa mẹ tôi đi chụp chấn thương... Tôi thiết nghĩ cả gia đình chú tôi và cả họ hàng lên kế hoạnh thực hiện những việc làm trên để hủy chứng cứ vi phạm pháp luật, trốn tránh trách nhiệm pháp lý. Trước đây khoảng ba năm, chú tôi cũng lợi dụng mê tín là bị "ma má" cầm dao sang truy sát và đánh bố tôi. Từ những tình tiết trên, xin luật sư cho biết gia đình tôi phải thực hiện trình tự tố tụng như thế nào, theo trình tự các bước ra sao ? Gửi đơn thư Những loại hồ sơ nào là cần thiết? Hiện nay gia đình tôi, đặc biệt là mẹ tôi luôn lo lắng khi ở nhà một mình. Vì thù oán cá nhân và viện cớ tâm thần hắn có thể có những hành vi tương tự và nguy hiểm đến tính mạng của mọi người trong gia đình tôi. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về hành vi của chú bạn

Việc chú bạn sử dụng hung khí, đánh vào vùng đầu mẹ bạn và hành vi cầm dao truy sát bố bạn là hành vi vi phạm pháp luật, có dấu hiệu của tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe của con người.

Cụ thể hành vi của chú bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người theo Điều 123; Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017… Để xác định được hành vi của chú bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gì cơ quan điều tra sẽ căn cứ vào hành vi, động cơ, mục đích, hậu quả của hành vi để có kết luận phù hợp.

Về việc chú bạn có dấu hiệu của việc bị tâm thần, trong quá trình điều tra cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành trưng cầu giám định tâm thần theo Điều 206 Bộ luật tố tụng hình sự 2015.

Thứ hai, về tố giác tội phạm

Điều 144 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định tố giác tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền.

Đồng thời căn cứ Điêu 145 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định như sau:

“1. Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:

a) Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;

b) Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.”

Như vậy gia đình bạn có thể trình báo đến cơ quan công an nơi gia đình cư trú về hành vi có dấu hiệu tội phạm của chú bạn.

Hồ sơ tố giác tội phạm bao gồm:

Đơn trình báo công an;
Bản sao công chứng CMND/CCCD/ Hộ chiếu của bị hại;
Chứng cứ chứng minh hành vi của chú bạn như: hung khí dùng để gây thương tích, hình ảnh, video có chứa nguồn thông tin phạm tội, bệnh án của bố mẹ bạn;…

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia