Câu hỏi: Trước năm 1969 bố tôi sinh sống tại Thái Lan, kết hôn với 2 mẹ, mẹ cả sinh được 4 anh chị em thì mất, sau đó bố tôi kết hôn với mẹ 2 sinh được 5 anh chị em. Nội dung tư vấn như sau:

Năm 1969 bố tôi trở về Việt Nam và sống trên mảnh đất có diện tích 700m2. Cuối năm 1969 mẹ hai mất, năm 1971 bố tôi kết hôn với mẹ của tôi và sinh được hai anh em trai là tôi và anh tôi. Năm 1998 bố mẹ tôi mất và không để lại di chúc. Trước khi bố tôi mất, ông có cắt cho chị cả tôi 1 mảnh đất 200m2 với mục đích giảm thuế nhà đất do chị gái tôi bị điên và hiện không có giấy tờ hợp lệ. Bố tôi còn cắt cho chị thứ 5 một mảnh với diện tích 130m2 nhưng cũng không có giấy tờ hơp lệ. Năm 2003 phường có thông báo cho gia đình tôi ra làm sổ đỏ nhưng sau nhiều cuộc họp gia đình anh em chúng tôi chưa đưa ra được cách chia phù hợp nên đã xảy ra tranh chấp và tới hiện nay vẩn chưa giải quyết được.Vậy theo luật sư mảnh đất này được chia như thế nào theo đúng luật pháp của Nhà nước Việt Nam. Các anh chị con mẹ hai nói là khi chia, các anh chị phải được hai phần còn lại chúng tôi dc 1 phần vì bố tôi mua đất khi mẹ hai còn sống. Theo luật sư con mẹ hai nói như vậy là có đúng hay không, và pháp luật có công nhận điều này hay không?

Trả lời: Theo những thông tin bạn cho biết thì có thể thấy bố của bạn đã tặng cho chị cả của anh quyền sử dụng 200m2 đất và chị thứ 5 quyền sử dụng 130m2 đất. Cả hai giao dịch này đều không có giấy tờ hợp lệ theo như quy định của pháp luật hiện hành về tặng cho quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, theo như những gì bạn cho biết thì cả hai giao dịch đều được xác lập trước ngày 1/1/2008, do vậy, dù không có giấy tờ hợp lệ thì hai giao dịch này vẫn có hiệu lực pháp luật. Cụ thể, bạn có thể tham khảo: Điều kiện có hiệu lực của giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất

Trong trường hợp của gia đình bạn, bạn cần phải tìm hiểu rõ thêm xem, phần đất còn lại của bố bạn sau khi tặng cho hai người chị gái kia (370m2 đất) là tài sản riêng của bố bạn, hay là tài sản chung của bố bạn với một trong ba người vợ. Nếu là tài sản riêng thì di sản của bố bạn được xác định là 370m2 đất, còn nếu là tài sản chung thì di sản của bố bạn được xác định là một phần của diện tích đất 370m2. Sau khi đã xác định được di sản của bố bạn là bao nhiêu thì di sản đó sẽ được chia theo pháp luật do bố bạn không để lại di chúc.

Di sản sẽ được chia trên cơ sở quy định tại Điều 651 Bộ Luật Dân sự 2015:

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Theo đó thi di sản của bố bạn sẽ được chia đều cho tất cả các con.