Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp hai xe máy đi ngược chiều nhau va chạm dẫn đến hậu quả chết người thì có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không? Và trách nhiệm bồi thường thiệt hại như thế nào?

Kính chào quý luật sư: tôi muốn quý lật sư giúp đỡ tôi 1 số thắc mắc sau: Ngày 24/1/2017 bạn tôi lái xe máy đèo mẹ và bị 1 xe máy khác đi ngược chiều xe bạn tôi đâm vào xe bạn tôi khiến mẹ bạn tôi chết luôn tại chỗ, bạn tôi được đưa đi cấp cứu tại trạm y tế xã nhưng cũng chết tại trạm xã. Bên họ thì chết 1 người còn 1 người thì không chết, (người không chết hiện đang làm công chức nhà nước). Khoảng tháng 2, tháng 3 cơ quan chức năng cũng mỡi 2 bên gia đình xuống UBND xã thỏa thuận, giải quyết nhưng không thành, khoảng tháng 4 thỏa thuận lại lần 2 nhưng cũng không thành. Từ đó đến nay không được giải quyết nữa. Trong lúc gia đình bạn tôi chết 2 người, làm đám tang mà gia đình đâm chết bạn tôi không đến động viên chia xẻ với đình và đến nay gia đình bạn tôi vẫn không nhận được khoản đền bù nào từ phía gia đình họ. Vậy: Gia đình bạn tôi muốn tố cáo nhưng sợ án phí cao mà gia đình không có tiền giải án phí, vậy mức án phí tố cáo là bao nhiêu? Nếu tố cáo thì trình tự, thủ tục tố cáo như thế nào, và gia đình bạn tôi nên gửi đơn tố cáo về cơ quan nào để truy tố trách nhiệm hình sự? Hiện nay vợ bạn tôi đang nuôi 3 đứa con nhỏ dưới 14 tuổi, vậy gia đình mà đâ chết bạn tôi có phải nuôi 3 đứa con bạn tôi cho đến khi đủ 18 tuổi hay không? Vụ việc xảy ra từ tháng 1 mà giờ đã tháng 9, liệu bây giờ tố cáo thì vụ việc đã hết thời gian để tố cáo chưa? Vụ việc liên quan đến hình sự nên gia đình tôi nên tố cáo hay tố giác để gia đình không phải mất án phí. Vậy tôi kính mong quý cơ quan giải đáp giúp đỡ gia đình bạn tôi để gia đình không bị thiệt thòi. Tôi xin trân thành cảm ơn !

Trả lời: Trước hết việc xác định trách nhiệm bồi thường sẽ căn cứ vào lỗi của bên vi phạm. Để có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ thì phải xét xem trong trường hợp này phía bên kia khi điều khiển phương tiện mà đâm vào xe của người bạn đó có vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường bộ hay không. Nếu người đó trong khi điều khiển phương tiện mà có vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ như lấn làn, xe vượt quá tốc độ... thì người nhà của bạn của anh/chị có thể làm đơn yêu cầu khởi tố vụ án hình sự đến cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết. Về án phí trong trường hợp này, căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 22 Nghị quyết 326/2016/UBTVQU14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án:

“
Bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự không phải nộp tiền tạm ứng án phí hình sự sơ thẩm, tạm ứng án phí hình sự phúc thẩm, tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm
.”

Theo đó, khi làm đơn yêu cầu khởi tố vụ án hình sự đến cơ quan có thẩm quyền thì sẽ không phải nộp án phí hình sự.

Còn nếu phía bên kia không vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường bộ thì trường hợp này sẽ được xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự. Trong trường hợp này cơ quan chức năng cũng đã mời 2 bên xuống UBND xã để thỏa thuận nhưng không thỏa thuận được thì trường hợp này gia đình người bạn đó của anh/chị có thể làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết.

Về mức bồi thường thiệt hại có thể căn cứ theo quy định tại Điều 591 Bộ luật dân sự 2015 về thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm:

“
1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Do cả 2 bên đều có thiệt hại về tính mạng nên tòa án sẽ căn cứ vào mức độ lỗi của bên vi phạm và mức độ thiệt hại thực tế cụ thể của các bên để xem xét đưa ra 1 mức bồi thường phù hợp nhất.