Câu hỏi: Kính chào Công ty Luật Minh Gia. Em có vấn đề sau muốn được Luật Minh Gia tư vấn khi thực hiện giao dịch mua ô tô không chính chủ.

1. Hiện trạng.- Anh A là nhân viên của hãng ô tô tại Việt Nam, đã mua xe ô tô theo chế độ của hãng cho nhân viên vào tháng 8/2018 (trị giá xe theo em biết tại giá niêm yết của thị trường khoảng ~ 600tr). Chính sách của hãng khi bán xe cho nhân viên là bán trả góp trong 3 năm và giấy tờ gốc của xe đang được hãng giữ.- Tháng 2/2019, anh A có bán lại cho anh B (về hình thức mua bán giữa anh A và anh B như thế nào em không nắm rõ được). Trong đó anh B có nói là đã trả hết số tiền mua xe cho anh A.- Hiện tại em đang muốn mua là xe này và đang giao dịch với anh B. 2. Vấn đề - Em muốn mua xe này trong khi giấy tờ gốc của xe thì công ty đang nắm giữ (theo bản xác nhận của hãng về thủ tục pháp lý thì xe này đã đứng tên anh A) thì nên làm như thế nào - Trong trường hợp em muốn làm hợp đồng dân sự mua bán giữa em, anh A và anh B để cam kết khi hết hạn trả góp, hãng trả lại giấy tờ cho anh A thì anh A sẽ làm thủ tục sang tên đổi chủ cho em. Trong trường hợp có tranh chấp, sẽ yêu cầu anh B trả lại số tiền đã nhận của em. Làm như vậy có được không và nhờ Luật Minh Gia tư vấn giúp em thêm về các vấn đề pháp lý liên quan ạ. Em cảm ơn nhiều. Trân trọng cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất
, về vấn đề mua xe của bạn.

Xe của bạn được mua trả góp trong 3 năm và giấy tờ gốc đang được hãng ô tô giữ, do đó trong trường hợp này hãng xe có thể vẫn đang bảo lưu quyền sở hữu đối với chiếc xe này nếu giữa công ty và A không có thỏa thuận khác. Cụ thể, theo quy định tại điều 453, Bộ luật dân sự 2015:

“Điều 453. Mua trả chậm, trả dần

1. Các bên có thể thỏa thuận về việc bên mua trả chậm hoặc trả dần tiền mua trong một thời hạn sau khi nhận tài sản mua. Bên bán được bảo lưu quyền sở hữu đối với tài sản bán cho đến khi bên mua trả đủ tiền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Hợp đồng mua trả chậm hoặc trả dần phải được lập thành văn bản. Bên mua có quyền sử dụng tài sản mua trả chậm, trả dần và phải chịu rủi ro trong thời gian sử dụng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Theo đó, hãng có quyền bảo lưu quyền sở hữu đối với chiếc xe này cho đến khi anh A thực hiện nghĩa vụ trả đủ tiền, vì vậy hiện tại anh A chỉ có quyền sử dụng mà chưa có quyền chiếm hữu hay định đoạt đối với chiếc xe. Do đó, đến khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả tiền còn lại thì anh A mới có quyền định đoạt đối với chiếc xe.

Trường hợp bạn muốn mua lại chiếc xe này của anh B thì có nhiều rủi ro, bởi vì bạn không biết việc mua bán xe của anh A và anh B có hợp pháp hay không và hơn nữa giấy tờ xe đang do hãng xe nắm giữ, khi thực hiện hết nghĩa vụ trả tiền thì họ mới trả lại giấy tờ xe. Trong trường hợp khi bạn mua xe rồi, nếu anh A không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả tiền nữa thì sẽ giải quyết thế nào?... Vì chiếc xe là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu nên theo quy định của pháp luật, tài sản này sẽ chỉ phát sinh quyền sở hữu với anh B khi anh B được thực hiện việc sang tên trên giấy tờ xe chứ không chỉ dừng lại ở việc anh B đã thực hiện xong nghĩa vụ với anh A. Bạn nên tìm hiểu kỹ hợp đồng mua bán xe của anh A với công ty và giao dịch mua bán giữa A và B để tránh việc xảy ra tranh chấp sau này.

Thứ hai,
về phương án mua xe của bạn.

Việc mua xe này hoàn toàn dựa trên thỏa thuận của các bên và pháp luật dân sự cho phép thực hiện những giao dịch không trái với quy định của pháp luật. Bạn muốn mua xe với anh B, đây là giao dịch dân sự giữa bạn và anh B, giao dịch này trên lý thuyết không liên quan đến anh A nhưng do anh A vẫn còn phải thực hiện nghĩa vụ trả đủ tiền nên đây thực tế là quan hệ giữa ba bên. Phương án của bạn không trái với quy định của pháp luật, bạn có thể thực hiện nhưng nó sẽ có rất nhiều rủi ro bởi pháp luật không có quy định về hợp đồng ba bên. Nếu anh B chưa được sang tên xe thì anh B không thể bán xe cho bạn được vì về mặt pháp luật, tài sản này là tài sản của anh A chứ không phải của anh B và hợp đồng chuyển nhượng xe phải có công chứng hoặc chứng thực mới có hiệu lực pháp luật nên nếu bạn có làm hợp đồng chuyển nhượng xe giữa bạn với anh B thì hợp đồng này không đủ điều kiện có hiệu lực và sẽ bị sẽ bị vô hiệu, bạn sẽ phải hoàn trả chiếc xe, anh B cũng phải trả lại tiền cho bạn. Trong trường hợp này, bạn có thể đợi A hoàn thành xong nghĩa vụ với công ty để sang tên trực tiếp chiếc xe cho bạn hoặc đặt cọc trực tiếp chiếc xe cho A để sau khi A hoàn thành xong nghĩa vụ với công ty thì chuyển nhượng xe cho bạn.

Trân trọng

Phòng luật sư tư vấn dân sự - Công ty Luật Minh Gia.