Câu hỏi: Chào Luật sư Luật Minh Gia, cho cháu hỏi về việc bồi thường và thu hồi đất theo quy định luật Đất đai như sau: Gia đình cháu ở đất mặt tiền quốc lộ 1A tại tỉnh NF. Đất có nguồn gốc hợp pháp sử dụng trước năm 1976, đến năm 1996 được cấp sổ đỏ (theo như cháu biết thì năm 1996 thì hộ nào cũng mới được cấp chứ không riêng gì nhà cháu).

Hiện nay, nhà nước thu hồi đất tính từ tim đường vào 13,5m để mở rộng quốc lộ 1A nhưng gia đình cháu chỉ được đền bù tài sản trên đất, không được đền bù phần diện tích đất ảnh hưởng tính từ tim đường 13,5m trở ra đến mép đường. Đến giờ, việc đền bù vẫn chưa được giải quyết là do: Theo như UBND huyện thì trước đây, sau lần quy hoạch, cháu không nhớ năm nào thì đã đền bù số tài sản trên đất một lần, nhưng đất thì vẫn chưa được đền bù. Điều này thì huyện ủy cũng công nhận, nhưng không hiểu vì sao họ vẫn không chấp nhận để đền bù cho dân và trả lời là đất đã vào vùng quy hoạch rồi thì không được đền bù nữa. Nhưng gia đình cháu cũng như các hộ dân ở đây chưa được đền bù đất lần nào hết. Các hộ dân ở đây đã gửi đơn khiếu nạn lên huyện, rồi qua tỉnh, song tỉnh lại trả lời là cái này thuộc về trách nhiệm của huyện. Và hiện tại vẫn đang vòng vo như vậy. Sắp tới, sẽ có biện pháp cưỡng chế. Thưa luật sư nhà nước làm vậy có đúng không? Xin Luật sư cho cháu biết văn bản pháp luật nào đang có hiệu lực về việc đền bù và giải phóng mặt bằng quốc lộ 1A đoạn qua tỉnh NF. Gia đình cháu và các hộ dân ở đây cần làm gì và như thế nào ah? Vì kiến thức về luật rất hạn chế, nên việc khiếu nại của các hộ dân rất khó khăn. Mong các luật sư giúp đỡ ạ. Nếu cần thêm thông tin gì, cháu có thể hỏi thêm ạ. Cháu xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Bạn trình bày là diện tích đất của nhà bạn bị thu hồi nhưng không được về đất, chỉ được bồi thường tài sản trên đất. Theo quy định tại Điều 74 Luật đất đai 2013 thì người sử dụng đất có đất bị nhà nước thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng nếu thuộc các trường hợp sau đây thì sẽ được bồi thường về đất:

".....

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

..."

Những trường hợp thu hồi đất mà không được bồi thường được quy định tại Điều 82 Luật đất đai 2013 bao gồm:

“1. Các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 76 của Luật này;

2. Đất được Nhà nước giao để quản lý;

3. Đất thu hồi trong các trường hợp quy định tại Điều 64 và các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 65 của Luật này;

4. Trường hợp không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này.Như vậy, trường hợp gia đình bạn đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không thuộc các trường hợp thu hồi đất mà không được bồi thường nêu trên thì gia đình bạn sẽ được bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất.”

Nếu gia đình bạn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1996 và không thuộc vào các trường hợp không được bồi thường về đất theo phân tích ở trên thì khi nhà nước thu hồi, gia đình bạn sẽ được bồi thường về đất.

Trong trường hợp việc bồi thường thu hồi đất không thỏa đáng, bạn không đồng ý với quyết định thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng thì có thể khiếu nại, khởi kiện đến cơ quan có thẩm quyền. Việc giải quyết khiếu nại về đất đai được quy định tại Điều 204 Luật đất đai 2013 như sau:

"1. Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai.

2. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.".

Dựa vào những quy định trên bạn có thể biết được quyền lợi của mình trong trường này.