Câu hỏi: Anh tôi (anh ý làm Quân đội) bị tai nạn trên đường đi làm. Tai nạn trên đường cao tốc Hà Nội - Bắc Giang. Tôi không ra hiện trường nhưng được mọi người kể lại thì có một xe ô tô (ô tô chưa đăng ký biển đang dùng biển tạm - tai nạn lúc 5h40 sáng trời có mưa nhỏ và sương mù) đi đằng trước nhưng xe này đi quá nơi rẽ nên đã đi lùi lại để vào nơi rẽ, lúc đó anh tôi đi tới và đâm vào đuôi xe ô tô dẫn đến thiệt mạn.

Lúc đó lái xe có xuống lấy điện thoại báo 115 và kéo anh tôi vào lề đường. Sau khi anh tôi mất gia đình lái xe có đưa 50 triệu cho bên gia đình tôi và vài hôm sau vợ anh ta có đến thắp hương cho anh tôi. cho tôi hỏi luật sư nếu giải quyết pháp luật thì thế nào ạ? anh tôi có bị lỗi là không làm chủ tốc độ không, hay lỗi là hoàn toàn do ô tô đi lùi trên cao tốc và không đi đúng làn đường. Hiện tại chị tôi công việc tự do ở nhà, không ổn định và nhà anh chị tôi có 2 cháu nhỏ (1 cháu hơn 5 tuổi và 1 cháu hơn 3 tuổi) có được hưởng chính sách gì của bên quân đội không ạ, và người lái xe ô tô kia có phải chịu trách nhiệm gì không ạ? xin cảm ơn luật sư!

Trả lời: Thứ nhất, xác định lỗi

Để có thể yêu cầu đúng mức bồi thường thiệt hại của người lái lùi xe thì bạn cần căn cứ vào kết luận điều tra của bên cơ quan điều tra. Do vậy, chúng tôi xin chia thành 2 trường hợp

Trường hợp 1: lỗi do người lái xe

Điều 16 Luật giao thông đường bộ 2008 quy định về lùi xe:

“1. Khi lùi xe, người điều khiển phải quan sát phía sau, có tín hiệu cần thiết và chỉ khi nào thấy không nguy hiểm mới được lùi.

2. Không được lùi xe ở khu vực cấm dừng, trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường, nơi đường bộ giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, nơi tầm nhìn bị che khuất, trong hầm đường bộ, đường cao tốc.”

Trong trường hợp này, anh trai bạn bị tai nạn trên đường cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, theo quy định pháp luật đây là đoạn đường cấm lùi xe. Do vậy hành vi của người lái xe đã vi phạm quy định của Luật giao thông đường bộ năm 2008.

Căn cứ khoản 1 Điều 202 Bộ luật Hình sự năm 1999 được sửa đổi năm 2009 quy định về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ

“Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ  sáu tháng đến năm năm.”

Người lái xe đã phạm tội vi pham về quy định điều khiển phương tiện giao thông đường bộ và gây ra thiệt hại tính mạng cho anh trai bạn (cụ thể là anh bạn chết) thì người lái xe sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự và hình phạt là:

- Phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng và cải tạo không giam giữ đế 3 năm. Hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

- Và phải bồi thường mọi thiệt hại gây ra cho nạn nhân và gia đình của nạn nhân theo quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự năm 2015 Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

“1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Trường hợp 2: cả hai bên gây tai nạn giao thông đều có lỗi, lỗi từ phía người điều khiển lùi xe, và lỗi từ phía anh trai bạn:

Theo quy định tại Khoản 4 Điều 585 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy Nguyên tắc bồi thường thiệt hại:
“Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.”.

Trong trường hợp này lỗi từ cả hai phía, do đó người lái lùi xe chỉ bồi thường thiệt hại với phần lỗi tương ứng lỗi của mình.

Thứ hai
, mức trợ cấp

Khoản 3 Điều 4 Thông tư 124/2015/TT-BQP quy định về mức bồi thường tai nạn lao động

“Mức bồi thường đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp quy định tại Điểm a, b Khoản 1 Điều này được tính như sau:

a) Ít nhất bằng 30 tháng tiền lương đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc cho thân nhân người lao động khi người lao động bị chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;…”

Khoản 3 Điều 5 Thông tư 124/2015 quy định về Điều kiện, nguyên tắc, mức trợ cấp tai nạn lao động

“3. Mức trợ cấp

a) Ít nhất bằng 12 tháng tiền lương đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc cho thân nhân người lao động khi người lao động bị chết do tai nạn lao động…”

Căn cứ vào quy định pháp luật, anh trai bạn làm việc trong Quân đội bị tai nạn trên đường đi làm dẫn đế hậu quả tử vong thì vợ và con sẽ được hưởng mức bồi thường là 30,00 tháng tiền lương và hưởng mức trợ cấp ít nhất là 12,00 tháng tiền lương.

Ngoài ra, trong trường hợp nếu như người anh trai bạn có đóng bảo hiểm xã hội thì sẽ được hưởng thêm bảo hiểm của chế độ  tử tuất.