Câu hỏi: Chào luật sư, cho tôi hỏi trường hợp: Theo quy định của pháp luật thì mẹ có quyền nuôi con đối với con dưới 36 tháng tuổi nhưng trong trường hợp nào thì cha có quyền nuôi con? nếu người mẹ cứ nhất quyết muốn nuôi con thì tòa sẽ giải quyết ra sao ?

Cấp dưỡng trường hợp, vợ muốn giành nuôi con và xem con là điều kiện rành buộc để bắt buột chồng phải cấp dưỡng thì sẽ giải quyết ra sao ? Mức cấp dưỡng cụ thể là bao nhiêu % trên mức thu nhập của người chồng ?

Trường hợp, người vợ lấy cớ là chăm sóc con, kê khai những khoản chi khống  nhầm tăng mức cấp dưỡng thì được xử lý ra sao ?

Xin hỏi, trong trường hợp này thì giải quyết như thế nào ? Tôi xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, đối với trường hợp trên chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất, về quyền nuôi con khi giải quyết ly hôn

Căn cứ theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân gia đình 2014 về Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

"Xem trích dẫn quy định về quyền nuôi con"

Như vậy,
trường hợp con dưới 3 tuổi thì quyền nuôi con thuộc về người mẹ (trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác).

Nếu con trên 3 tuổi thì quyền nuôi con của cha, mẹ là như nhau, khi đó nếu không thỏa thuận được quyền nuôi con thì Tòa sẽ căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con để xem xét ai là người trực tiếp nuôi con tốt hơn. Tòa án còn xem xét đến các yếu tố sau đây để đưa ra quyết định:

- Điều kiện về vật chất bao gồm: Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập… mà mỗi bên dành cho con, yếu tố đó dựa trên thu nhập, tài sản, chỗ ở của cha mẹ;

- Các yếu tố về tinh thần bao gồm: Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm dành cho con, điều kiện cho con vui chơi giải trí, trình độ học vấn… của cha mẹ.

Trường hợp này nếu bạn muốn giành quyền nuôi con thì cần phải chứng minh với Tòa án khả năng của mình về việc có thể nuôi dưỡng và chăm sóc con như: tình hình sức khỏe, điều kiện về chỗ ở, việc làm, thu nhập hàng tháng, điều kiện chăm sóc, giáo dục…Bên cạnh đó, bạn cũng cần chứng minh được rằng đối phương không nuôi dạy con tốt ví dụ như không quan tâm, chăm sóc con và có những hành vi bạo lực….

Thứ hai, về nghĩa vụ cấp dưỡng khi ly hôn

Nghĩa vụ cấp dưỡng của cha, mẹ đối với con khi ly hôn được quy định tại Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 như sau:

"1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con."

Như vậy, khi bạn nộp đơn xin ly hôn và trong quá trình giải quyết ly hôn nếu bạn không trực tiếp nuôi con thì phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chưa thành niên hoặc con đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Thưa ba, về mức cấp dưỡng nuôi con khi ly hôn

Theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình về mức cấp dưỡng nuôi con sau khi vợ chồng ly hôn như sau:

"Xem trích dẫn quy định về mức cấp dưỡng"

Pháp luật không quy định cụ thể mức cấp dưỡng là bao nhiêu mà phải căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng, nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng và đương nhiên những chi phí này là chi phí hợp lý.

Người trực tiếp nuôi dưỡng đưa ra những chứng từ, hóa đơn khống để tăng tiền cấp dưỡng nuôi con nếu xét thấy những chi phí đó không hợp lý thì Tòa sẽ không giải quyết. Ngược lại, trong trường hợp này bạn cũng phải đưa ra những căn cứ chứng minh những chi phí đó không có thật hoặc không hợp lý. Hơn nữa nếu việc người vợ đưa ra những chi phí vô lý hay người con do người vợ nuôi thường xuyên ốm đau như vậy thì đó cũng là một căn cứ để anh có thể giành quyền nuôi con.

---

3. Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con trong trường hợp không đăng ký kết hôn

Câu hỏi:

Cho em hỏi là. Năm 2017 thì em và người yêu của em có quan hệ yêu đương. Và đã mang thai và hiện nay em bé đã đc hơn 1 tuổi. Và lúc đó thì em chỉ mới đủ 17t và người yêu em là 19t. Và giờ thì em đang đi học nghề vừa học vừa làm lương tháng 3 triệu do gia đình cung cấp. Vậy thì em sẽ phải cấp dưỡng cho người được cấp dưỡng là bao nhiêu.?

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo như thông tin cung cấp, bạn và người yêu có quan hệ đương và đã có con chung nhưng không đăng ký kết hôn cho nên về mặt pháp lý các bạn
không phải
là vợ chồng hợp pháp
.
Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật hiện hành thì quan hệ giữa cha, mẹ với con không phụ thuộc vào việc cha mẹ có quan hệ vợ chồng hợp pháp hay không.

Tại Điều 15
Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về Quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn như sau:

“
Quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng và con được giải quyết theo quy định của Luật này về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.”

Trong trường hợp này con không sống chung với bạn thì bạn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con tương tự như trường hợp cấp dưỡng giữa cha, mẹ đối với con khi ly hôn theo Điều107, Điều 110 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.

Về mức
cấp dưỡng nuôi con quy định theo quy định tại Luật hôn nhân và gia đình như sau:

"Xem trích dẫn quy định"

Theo quy định thì, pháp luật không quy định cụ thể mức cấp dưỡng là bao nhiêu mà sẽ dựa vào thỏa thuận hai bên và sẽ căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng, nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng và đương nhiên những chi phí này là chi phí hợp lý. Trong trường hợp hai bạn không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết

---

4. Ủy quyền khởi kiện yêu cầu cấp dưỡng có được không?

Câu hỏi:

Kính thưa luật minh gia. Mình có cháu nội gặp hoàn cảnh bố mẹ ly hôn nhau. Tòa án quyết định quyền nuôi con thuộc về bố. Mẹ có trách nhiệm trợ cấp tiền cấp dưỡng nuôi con mỗi tháng 1 triệu đồng. Nhưng đến nay hơn một năm mẹ không cấp dưỡng đồng nào. Mình là ông nội có giấy uỷ quyền của con trai. Vậy mình có quyền phát đơn khởi kiện hay không. Nếu có thì thủ tục thế nào. Xin cảm ơn.

Trả lời:

Cảm ơn anh đã tin tưởng và gửi đề nghị tư vấn, Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh chúng tôi tư vấn như sau:

Về việc ủy quyền khởi kiện yêu cầu mẹ của cháu bé thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng thì pháp luật tố tụng không có hạn chế về việc này. Tuy nhiên, việc anh có quyền khởi kiện hay không thì phải xác định theo nội dung của hợp đồng/giấy ủy quyền của con trai anh. Con trai anh có đồng ý ủy quyền cho anh để để anh thực hiện việc khởi kiện nay hay không.

Ngoài ra, anh tham khảo thêm một số tình huống chúng tôi đã tư vấn tương tự như sau:

>> Khởi kiện yêu cầu cấp dưỡng nuôi con

>> Thủ tục yêu cầu cấp dưỡng sau ly hôn

---

5. Quyền yêu cầu người có nghĩa vụ thực hiện tiếp nghĩa vụ cấp dưỡng?

Câu hỏi:

Chúng tôi li hôn được gần 3 năm, con đầu tôi 9 tuổi và đứa thứ 2 là 3 tuổi. Mỗi tháng anh ta cấp dưỡng 3triệu / 2 cháu, mỗi tháng anh ta đều đưa dù hơi giống đòi nợ. Tháng vừa rồi, chúng tôi có cãi nhau, tôi cho cháu lớn về chơi, thì lúc đó tôi chưa kịp đóng tiền học thêm và tiền ăn trên trường, mẹ anh ta đóng và đòi lại tiền anh ta.

Anh ta bực nên nhắn tin nói sao đưa tôi tiền mà không đóng, 3 năm đây là lần đầu tiên bên anh ta đóng tiền dùm.Tôi có nói trừ tiền tháng sau, nhưng tôi tức quá vì anh ta nói tôi không thương cháu lớn chỉ biết cháu nhỏ. Cũng vì nhà anh ta năm ngoái mua 1 cái áo lạnh cho cháu, nói tôi cho cháu mặc áo cũ. tôi bực nên không cho cháu ở đó nữa. Anh ta nói tôi không có quyền cấm anh ta gặp tụi nhỏ, mà tôi có cấm gì đâu, mỗi tháng anh ta chỉ đến nhìn tụi nó 1 lần khi đưa tiền. Nên tháng vừa rồi anh ta không đưa tiền cho tụi nhỏ, tôi muốn hỏi giờ anh ta đã không đi làm nữa nghe nói cho vay tiền và mở trang trại nuôi bò. Anh ta không chu cấp có được không hay giảm tiền tháng cho tụi nhỏ thì sao. Nếu không có việc làm tôi có quyền kiện anh ta không chu cấp không. Quy định thế nào? Xin Luật Sư trả lời dùm tôi, tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời tư vấn:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, với trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình 2014 về nghĩa vụ cấp dưỡng, mức cấp dưỡng cho con sau ly hôn và các vấn đề liên quan như sau:

''Xem trích dẫn tại phần tư vấn (2)''

Như vậy, theo quy định trên thì chồng cũ của bạn vẫn sẽ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con đến khi hai con đã thành niên và tự tạo ra được nguồn thu nhập.

Đồng thời, như bạn nói chồng cũ hiện không có công ăn việc làm nữa mà ở nhà mở trang trại nhưng vẫn có tạo ra nguồn thu nhập nên vẫn phải có nghĩa vụ cấp dưỡng. Tuy nhiên, nếu họ chứng minh được công việc hiện tại mức thu nhập thấp hơn, không có khả năng cấp dưỡng với mức 3 triệu đồng như trước thì họ có quyền yêu cầu giảm mức cấp dưỡng xuống mức thấp hơn để phù hợp với khả năng của họ hoặc yêu cầu tạm ngưng cấp dưỡng khi khả năng của họ không đáp ứng được.Cụ thể:

Điều 117. Phương thức cấp dưỡng

Việc cấp dưỡng có thể được thực hiện định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần.

Các bên có thể thỏa thuận thay đổi phương thức cấp dưỡng, tạm ngừng cấp dưỡng trong trường hợp người có nghĩa vụ cấp dưỡng lâm vào tình trạng khó khăn về kinh tế mà không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

+ Trường hợp, họ vẫn còn nghĩa vụ cấp dưỡng, vẫn có nguồn thu nhập ổn định nhưng lại không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng thì bạn có quyền làm đơn yêu cầu Tòa án áp dụng các biện pháp cưỡng chế buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định tại Điều 119 Luật này.

Điều 119. Người có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng

1. Người được cấp dưỡng, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.

2. Cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó:

a) Người thân thích;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

d) Hội liên hiệp phụ nữ.

3. Cá nhân, cơ quan, tổ chức khác khi phát hiện hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức quy định tại các điểm b, c và d khoản 2 Điều này yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.