Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Người thuộc hàng thừa kế không đồng ý ký vào thỏa thuận chia di sản thì phải làm như nào?

Nội dung tư vấn:
Chào Luật sư, cho em xin hỏi ạ: ông, bà nội em mất (các tài sản của ông, bà nội đã được chia cho các con gái, trai (đều có sổ hết), tất cả phần còn lại ông, bà nội để lại cho cha em nhưng không có di chúc). Cha em đã làm giấy tờ để thừa kế phần tài sản, tất cả các anh, chị em đã đồng ý tất cả, nhưng có gia đình dượng 2 (là chồng của cô 2, nhưng cô 2 đã mất, hiện tại giấy tờ còn thiếu chữ ký của dượng 2 và một số người con của dượng không đồng ý kí), mà trong sổ hộ khẩu chỉ còn cha em và em của em. Vậy Luật sư hướng dẫn giúp em với.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, phần tài sản còn lại của ông bà nội để lại cho bố bạn, tuy nhiên lại không có giấy tờ chứng minh vì ông bà mất không để lại di chúc. Vì vậy khi ông bà mất, phần tài sản của ông bà sẽ được chia theo pháp luật.

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Người thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.

Theo đó, hàng thừa kế thứ nhất của ông bà nội bao gồm: các con.

Có 1 dì đã chết, nếu như dì chết trước hoặc chết cùng thời điểm với ông bà nội thì các con của dì sẽ được hưởng thừa kế thế vị phần di sản mà dì được hưởng nếu còn sống theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015: “
Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống
”.

Khi đó, những người con của ông bà nội và những người con của dì sẽ được hưởng thừa kế. Nếu như những người thừa kế này thỏa thuận với nhau từ chối nhận di sản thì sẽ làm văn bản từ chối nhận di sản, lúc đó tài sản sẽ để lại cho một mình bố bạn.

Trường hợp nếu như dì mất sau ông bà nội thì về nguyên tắc dì vẫn được hưởng thừa kế của ông bà. Và khi dì mất phần tài sản nhận được từ ông bà sẽ chia thừa kế cho những người thừa kế của dì, gồm: chồng, các con. Lúc này, phần đất của ông bà nội muốn sang tên sổ đỏ cho bố bạn thì yêu cầu cần có sự đồng ý thêm của dượng và các con của dì.

Vậy, nêu như các con của ông bà nội đã đồng ý để lại phần đất đó cho bố bạn còn dượng và các con của dì không đồng ý thì bạn làm đơn khởi kiện ra Tòa án yêu cầu phân chia di sản của ông bà.