Câu hỏi: Chào luật sư! Cho tôi hỏi về vấn đề vay nợ dân sự có bị tố cáo không như sau: Tháng 10/2013 , do làm ăn thua lỗ tôi có vay của một người bạn với số tiền 150 triệu để trang trải nợ nần (không viết giấy tờ), tôi có hẹn bạn 3 tháng sẽ trả, nhưng do tôi không thu được tiền nên  mới trả được 40 triệu (chuyển qua tk của vợ bạn) và có đề nghị bạn gia hạn cho tôi thêm 3 tháng nữa.

Nhưng vì cuối năm bạn tôi cũng cần tiền mà thấy tôi không trả đúng hẹn nên bạn tôi tìm cách đòi nợ bằng mọi cách..kể cả bắn tin đến gia đình, đối tác.sau đó bạn tôi gọi tôi lên nhà gặp mặt và nói tôi ký vào giấy vay nợ với lãi suất 4%/tháng với số tiền tôi còn nợ( chỉ là giấy viết tay biên nhận).vì lúc đó tôi có một mình mà ở nhà bạn có nhiều người nhà ở đó nên tôi cũng vì sắp tết nữa sợ sẽ ảnh hưởng đến mọi người thân của tôi nếu bạn tôi làm to tiếng nên tôi đành ký vào biên nhận vay lãi với lãi suất 4%/tháng...Rồi biến cố xảy ra với gia đình tôi, từ những mâu thuẫn vốn có...giờ đỉnh điểm của việc tôi làm ăn thua lỗ triền miên nên vợ tôi đã không thể chịu đựng và chúng tôi ly hôn...tôi sụp đổ tất cả...tôi ra ngoài và để lại tât cả tài sản nhà cửa cho vợ con tôi như một lời xin lỗi..cũng từ đây tôi rơi vào trạng thái bất mãn..công việc thất bại..tiền bạc không còn, tôi chỉ có thể loay hoay mấy việc vặt..Và bạn tôi thông báo là nếu chưa có tiền trả thì lại viết giấy vay nợ tiếp...tôi chẳng còn minh mẫn nên bạn bảo ký nên tôi ký...đến khi thấy số nợ hơn 200 triệu tôi giật mình và có thương lương với 2 vợ chồng bạn là mong 2 vợ chồng hiểu cho hoan cảnh của tôi..mất gia đình , nhà cửa..hãy cho tôi được khoanh nợ ở con số đó , có  thời gian để tôi tìm lại việc làm sẽ trả dần..đến khoảng tháng 6 - 2015 tôi chuyển trả thêm được 40 triệu nữa (chuyển qua TK), từ đó đến nay tôi không trả thêm được thì bạn tôi làm đơn tố cáo công an...vậy trường hợp của tôi bạn tôi gửi đơn tố cáo công an đúng hay sai..vì tôi được biết giao dịch vay mượn dân sự thì đơn tố cáo phải gửi đến toàn án nhân dân huyện? Và luật sư cho tôi hỏi, toàn bộ giấy tờ vay mượn thỏa thuận, giấy chuyển tài khoản tôi chuyển trả các lần giờ tôi làm thất lạc thì trường hợp của tôi phải làm thế nào?Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Điều 466 Bộ luật dân sự 2015 quy định Nghĩa vụ trả nợ của bên vay:

Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác..

Theo quy định trên, bên cho vay sẽ có nghĩa vụ trả nợ trong thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng. Khi bên vay không có khả năng thanh toán nợ thì bên cho vay có quyền gửi đơn khởi kiện về việc đòi lại tài sản đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú để được giải quyết. Tuy nhiên, đối với trường hợp này, khi bên vay không có bất kỳ một tài sản nào để có thể thanh toán khoản nợ vay thì bên cho vay sẽ phải chịu rủi ro trong trường hợp này.

Trường hợp của bạn, bạn vay tiền vào mục đích hợp pháp, không có hành vi gian dối, bỏ trốn, đã cố gắng làm việc để hoàn thành các khoản nợ tuy vẫn chưa trả đủ được số tiền đã vay, do vậy chưa có dấu hiệu tội phạm hình sự nên không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Với tình hình hiện tại, bạn có thể thương lượng với bạn của mình để gia hạn thêm thời gian trả nợ. Bạn phải tiếp tục làm việc để hoàn thành các khoản vay và không được có các hành vi như bỏ trốn, trốn tránh hay gian dối

Về việc giấy tờ ghi nợ liên quan, bên cho vay khi khởi kiện thì có nghĩa vụ phải cung cấp đầy đủ các giấy tờ chứng minh quan hệ cho vay với bên vay. Bạn nên giữ các giấy tờ, chứng từ ngân hàng liên quan để chứng minh số tiền 80 triệu bạn đã trả.