Câu hỏi: Người lao động dừng đóng BHXH để ra nước ngoài định cư, sau đó về nước tiếp tục tham gia quan hệ lao động và đóng BHXH có đủ điều kiện rút BHXH một lần không? Thủ tục để hưởng BHXH một lần cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Nội dung tư vấn:
Chào Luật Sư, Em thắc mắc về Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp của em. Em đã làm việc hết tháng 11/2018 và đi nước ngoài định cư theo chồng! Bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm xã hội được đóng đầy đủ và liên tục 5 năm 4 tháng! Hiện nay em đang ở nước ngoài! Cuối tháng này em về Việt Nam, em đã làm việc và tham gia bảo hiểm tại tp. Hồ Chí Minh.

Em muốn về làm thủ tục để hưởng BHXH 1 lần thì cần chuẩn bị giấy tờ thế nào? Mong sớm nhận được hồi âm.

Trả lời: Căn cứ thông tin bạn cung cấp không thể hiện rõ việc bạn “đã làm việc và tham gia BHXH tại TP.Hồ Chí Minh” là thời điểm trước đây hay thời điểm hiện tại bạn quay về Việt Nam để làm việc và đóng BHXH. Do đó, chúng tôi chia 2 trường hợp như sau:

Trường hợp 1:
trước đây bạn làm việc và tham gia đóng BHXH tại TP.Hồ Chí Minh đến hết tháng 11 năm 2018:

Trong trường hợp này, để được hưởng BHXH một lần, bạn cần đáp ứng đủ điều kiện theo quy định tại Điều 60 Luật BHXH 2014:

“1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Ra nước ngoài để định cư;

c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

...”

Như vậy, nếu không có nhu cầu tiếp tục tham gia BHXH và ra nước ngoài định cư thì bạn có thể yêu cầu rút BHXH một lần. Hồ sơ rút bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 109 Luật BHXH 2014, được hướng dẫn tại tiết 1.2.3, khoản 1 Điều 6 Quyết định 166/QĐ-BHXH bao gồm các giấy tờ sau:

“1.2.3.
Đối với hưởng BHXH một lần
; hưởng trợ cấp một lần trong trường hợp đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng ra nước ngoài định cư, công dân nước ngoài đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng không còn cư trú tại Việt Nam: Hồ sơ theo quy định tại Điều 109 Luật BHXH; Điều 4, khoản 4 Điều 13, khoản 2 Điều 25 Thông tư số 56/2017/TT-BYT; điểm đ khoản 9 Điều 22 Thông tư số 181/2016/TT-BQP; khoản 1, 2 Điều 15 và khoản 1 Điều 16 Nghị định số 143/2018/NĐ-CP, gồm:

a) Trường hợp hưởng BHXH một lần.

a1) Sổ BHXH.

a2) Đơn đề nghị theo mẫu số 14-HSB.

а3) Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

- Hộ chiếu do nước ngoài cấp.

- Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài.

- Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

...”

Ngoài ra, cơ quan BHXH có thể sẽ yêu cầu bạn nộp bản sao chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu hoặc giấy tạm trú để đối chiếu thông tin cũng như xác định thẩm quyền chi trả BHXH của cơ quan BHXH.

Trường hợp thứ 2:
nếu hiện nay bạn về nước, đang làm việc và đóng BHXH tại TP.Hồ Chí Minh thì bạn không thuộc các trường hợp được yêu cầu hưởng BHXH một lần theo quy định nêu trên.