Câu hỏi: Chào luật sư! Vào năm 1992 bố mẹ tôi được gia đình bên ngoại gọi về và cho 10m đất để làm nhà ở. Khi ấy miếng đất là của ông bà ngoại tôi để lại, nhưng bác gái tôi đứng tên sở hữu. Vào thời điểm đấy 2 bên có viết 1 tờ giấy với nội dung : chị gái cho tặng đất em gái. Có người làm chứng nhưng không có công chứng tại cơ quan có thẩm quyền.

Trong suốt thời gian sống trên miếng đất ấy. Bố mẹ tôi đã nhiều lần ngỏ ý được cắt riêng sổ nhưng bác tôi cứ khất hết lần này đến lần khác. Vì tình cảm chị em thân thiết và tin tưởng vào bác nên mẹ tôi không nghi ngờ gì. Năm 2015 bác gái tôi đề nghị mẹ tôi trả lại 2m đất và ra điều kiện: nếu trả sẽ sang tên số đất còn lại. Nhưng từ đó đến nay bác tôi không thực hiện lời hứa còn nhiều lần nói rằng không cho gia đình nhà tôi đất nữa, dẫn đến sứt mẻ tình cảm chị em. Hiện tại trên mảnh đất ấy bố mẹ tôi có xây 1 ngôi nhà, trị giá 300triệu . Vậy tôi muốn hỏi: 1. Giấy viết tay giữa mẹ tôi bà bác tôi có giá trị về pháp lý hay không? 2. Bác tôi có thể lấy lại đất hay không? 3. Nếu miếng đất bị lấy lại thì tài sản công sức của ba mẹ tôi bao nhiêu năm được giải quyết như thế nào? Bố Mẹ tôi vì quá buồn phiền lại thêm có tuổi nên sức khỏe giảm sút Rất mong nhận được thông tin phản hồi giúp đỡ từ phía luật sư để gia đình tôi bớt hoang mang và lo liệu cho tương lai sắp tới. Chân thành cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại nghị định 01/2017/NĐ-CP sửa đổi một số điều khoản của nghị định 43/2014/NĐ-CP về các trường hợp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

54. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 82 như sau:

"1. Các trường hợp đang sử dụng đất sau đây mà chưa được cấp Giấy chứng nhận và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này thì người đang sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu theo quy định của Luật đất đai và quy định tại Nghị định này mà không phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất; cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu người nhận chuyển quyền sử dụng đất nộp hợp đồng, văn bản chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật:

a) Sử dụng đất do nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trước ngày 01 tháng 01 năm 2008;

b) Sử dụng đất do nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất từ ngày 01 tháng 01 năm 2008 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mà có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 100 của Luật đất đai và Điều 18 của Nghị định này;

Như vậy, căn cứ theo quy định trên thì giấy tờ viết tay về việc tặng cho quyền sử dụng đất giữa bác bạn cho gia đình bạn được lập trước ngày 01/7/2014 nên nó vẫn được coi là một căn cứ chứng minh việc tặng cho đất. Do đó, trong trường hợp của bạn, mẹ bạn có quyền gửi hồ sơ lên văn phòng đăng ký đất đai quận, huyện nơi có đất để xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Vì giấy tờ viết tay về việc tặng cho đất năm 1992 giữa bác và mẹ bạn vẫn được coi là có giá trị pháp luật cho nên trong trường hợp bác bạn muốn lấy lại phần đất mà bác đã tặng cho mẹ bạn thì hai bên có quyền thỏa thuận lại với nhau về việc tặng cho đất.

+ Trong trường hợp bác và mẹ bạn thỏa thuận được với nhau về việc trả lại đất thì tại thời điểm trả lại đất bác bạn phải hoàn lại phần giá trị tài sản mà gia đình bạn đã xây dựng trên phần đất đó.

+ Nếu sau khi thỏa thuận mà hai bên không thể đồng nhất quan điểm, bác của bạn muốn lấy lại phần đất đã tặng cho mà mẹ bạn không đồng ý thì bác bạn phải chứng minh được tại thời điểm tặng cho đất bác không đủ minh mẫn, sáng suốt về mặt sức khỏe hoặc gia đình bạn có hành vi uy hiếp, đe dọa buộc bác bạn phải ký giấy tặng cho đất, tuy nhiên việc chứng minh này trên thực tế rất khó khăn.