Câu hỏi: Thân chào Luật sư. Vào khoảng tháng 2 em có quen 1 người bạn qua mạng xã hội, và cũng thường xuyên gặp nhau đi ăn uống hoặc qua nơi làm việc của bạn ấy chơi. Nói chung là mới quen nhưng cũng hơi thân. Vào khoảng giữa cuối tháng 3, điện thoại bạn ấy bị hư, em có nói là cho bạn ấy mựon đỡ tiền để mua máy điện thoại khác. Nhưng bạn ấy nói là thích cái máy tỉnh bản samsung galaxy tab 3, nhưng bạn ấy không đủ tiền và đầy đủ giấy tờ. Nên bạn ấy có nhờ em đứng tên mua trả góp. Bạn ấy nói là mỗi tháng sẽ đưa tiền trả góp cho em để em thanh toán cho công ty tài chánh. Vì thấy bạn ấy cũng hiền, và thấy ở chỗ làm cũng đựoc chủ tin tưởng nên em đồng ý. Nhưng khi mua xong được vài ngày thì bạn ấy nói về quê có đám. Nhưng khi sau đám thì bạn ấy chặn tất cả các liên lạc từ em trên mạng xã hội. Gần đến ngày đòng tiền em có điện thoại cho bạn ấy, thì bạn ấy nói là không có tiền, và nói em là ai bảo ngu thì ráng chịu, tự mà lo đóng tiền, bạn ấy không liên quan và rồi đổi luôn số điện thoại. Đến nay em không liên lạc đuợc nữa.

Vậy cho em hỏi như thế có đựoc gọi là lừa đảo chiếm đọat tài sản không? Nếu có, thì các thủ tục tố cáo như thế nào? Mong luật sư hướng dẫn cụ thể giúp em ạ. (Các giấy tờ liên quan đến máy tính bảng đều mang tên em và em đều giữ, và còn có chứng minh nhân dân photo của bạn đó nữa).

Trả lời: Chiếm đoạt trái phép tài sản của người khác là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức. Căn cứ theo dấu hiệu cấu thành tội phạm, người bạn kia có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự một trong hai tội sau:

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 BLHS 2015), theo đó:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

Hoặc tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175 Bộ luật hình sự 2015), theo đó:

Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 100

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

Trường hợp này, nếu A có hành vi dùng thủ đoạn gian dối làm cho bạn tin tưởng và tự nguyện đứng tên thay A mua trả góp máy tính bảng, sau đó thì không chịu trả tiền và chiếm đoạt luôn cái máy tính bảng đó thì A có thể bị xử lý về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Trường hợp nếu A không có chủ đích từ đầu mà chỉ nhờ bạn đứng tên thay mua trả góp máy tính, sau đó do không trả được tiền nên nảy sinh những thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 BLHS 2015.

Như vậy, trường hợp này bạn có thể gửi đơn trình báo tới cơ quan công an về vụ việc nói trên và cung cấp những thông tin cần thiết để cơ quan công an xác định hành vi của người bạn kia. Việc truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh nào phải chờ kết luận của cơ quan điều tra.

>> Giải đáp thắc mắc về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản,

-------------

Câu hỏi thứ 2 - Lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội bị xử lý thế nào?

Chào luật sư! xin luật sư hướng dẫn cho tôi gửi đơn như thế nào? nội dung ra sao? vào ngày 17 tháng 11 tôi co chuyển tiền qua số tài khoan ngân hàng agribank với số tiền 700 000 ngàn đồng để mua 1 chiếc xe của hảng honda hieu way alpha . người bán xe cho tôi nói là xe tịch thu tron thuế nện rẻ. kêu tôi chuyên tiền đặt cọc 10 phần trăm.để làm thủ tục làm giấy tờ.khi giao xe trả đủ số tiền còn lạy và tôi đồng ý chuyển tiền vào tài của họ nhưng không người đó đứng tên.mà là 1 người khác.người bán xe hẹn thứ 2 giao xe.tôi củng chờ.đến khi đến thứ 2 thì họ chặn face book tôi gà dt họ không nghe máy.mong luat su giup đỡ.

Trả lời: Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn một số trường hợp tương tự thông qua một hoặc một số bài viết cụ thể sau đây:

>> Tư vấn về tố giác hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

>> Hỏi về mẫu đơn tố giác tội phạm.

A/c có thể trình báp sự việc trên đến Cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ và ngăn chặn kịp thời hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản này.