Câu hỏi: : Gia đình tôi có 4 anh chị em.Bố mẹ tôi có một mảnh ruộng khoảng hơn 100m. Năm 2007 bố mẹ tôi có cho vợ chồng cậu út bỏ tiền ra làm nhà trên mảnh đất này và sinh sống cùng vợ con cho đến nay. Toàn bộ biên lai thuế đất đều do cậu đóng. Năm 2010 bố tôi mất, năm 2012 mẹ tôi mất, không để lại di chúc. Nay nhà nước cho phép chuyển đổi mảnh đất này thành đất ở có thu tiền sử dụng đất. Chúng tôi muốn cậu út bán mảnh đất này chia đều số tiền thu được cho 4 người con vì đây là di sản thừa kế bố mẹ chúng tôi để lại nên phải chia đều. Nhưng cậu út không đồng ý. Cậu nói cậu được hưởng 1/2 mảnh đất. 1/2 mảnh đất chia đều cho 3 người con còn lại.Tôi xin hỏi cậu út đúng hay chúng tôi đúng. Nếu không thỏa thuận được thì chúng tôi có thể gửi đơn kiện ở đâu, khả năng thắng kiện là bao nhiêu và án phí phải trả thế nào? Tôi rất mong sớm nhận được tư vấn của các luật sư.

Trả lời: Thứ nhất về vấn đề chia di sản thừa kế của bố mẹ để lại?

Khi ông bà mất mà mảnh đất chưa tặng cho, chuyển nhượng cho ai thì quyền sử dụng mảnh đất này là di sản thừa kế và được chia cho những người thừa kế. Tuy nhiên, do ông bà đồng ý cho hai vợ chồng chú út xây nhà trên đất nên xác định ngôi nhà trên đất là tài sản của chú út.

-
Trường hợp ông, bà có để lại di chúc hợp pháp thì chia di sản theo di chúc.

-
Trường hợp ông, bà không để lại di chúc hoặc di chúc để lại không hợp pháp thì di sản chia theo pháp luật.
Tức là được chia đều cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông ,bà bạn theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;..”

Nếu những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông, bà bạn chỉ còn 4 người con thì 4 người được chia đều phần di sản thừa kế. Tùy thuộc vào trường hợp của mình mà bạn có thể xác định số người thuộc hàng thừa kế để chia di sản. Như vậy, bạn là một trong những người thừa kế thì được quyền yêu cầu chia di sản là quyền sử dụng đất của bố mẹ để lại, không có di chúc.

Thứ hai, việc khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế thực hiện như thế nào?

Nếu ông bà mất không có di chúc mà các đồng thừa kế không thỏa thuận được về vấn đề phân chia di sản thì bạn có quyền gửi đơn khởi kiện cùng các chứng cứ khác như bản di chúc, giấy chứng nhận của tài sản tranh chấp…(nếu có) đến Tòa án nhân dân huyện nơi có đất để được giải quyết việc phân chia di sản thừa kế.

Về mức án phí bạn có thể dựa trên danh mục án phí, lệ phí Tòa án ban hành kèm theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 và cụ thể giá trị tài sản có tranh chấp để xác định:

+ Đối với tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình có giá ngạch:

- Từ 6.000.000 đồng trở xuống: 300.000 đồng;

- Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng: 5% giá trị tài sản có tranh chấp;

- Từ trên 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng: 20.000. 000 đồng + 4% của phầngiá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng;

- Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng: 36.000.000 đồng + 3% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 800.000.000 đồng;

- Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng: 72.000.000 đồng + 2% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 2.000.000.000 đồng;

- Từ trên 4.000.000.000 đồng: 112.000.000 đồng + 0,1% của phần giá trị tài sản tranh chấp vượt 4.000.000.000 đồng.