Câu hỏi: Nội dung yêu cầu: Kính chào Luật sư, Xin tư vấn vấn đề ly hôn chia tài sản chung của vợ chồng đã thế chấp ngân hàng. Chị tôi có chồng hợp pháp, có một con chung 15 tuổi. Vợ chồng chị tôi có tài sản chung sau hôn nhân là một căn nhà, chồng chị tôi có mở công ty riêng và làm tổng giám đốc,

năm 2014 chị tôi có đồng ý ký tên với chồng thế chấp căn nhà tài sản chung để vay ngân hàng một số tiền (bằng 70% giá trị căn nhà do ngân hàng định giá) cho công ty của chồng. Nay chồng chị tôi ngoại tình (có bằng chứng) chị tôi muốn ly hôn, xin hỏi Luật sư, chị tôi có bị mất phần tài sản chung đã đồng thế chấp cho công ty chồng chị tôi không? Và vấn đề ngoại tình, pháp luật có chấp nhận những bằng chứng làm cơ sở để xử ly hôn và chia tài sản không? Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:

Điều 19. Tình nghĩa vợ chồng

1. Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình.

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Nghị quyết 02/2000/NQ-HĐTP hướng dẫn như sau:

“
a.1. Được coi là tình trạng của vợ chồng trầm trọng khi:

- Vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau như người nào chỉ biết bổn phận người đó, bỏ mặc người vợ hoặc người chồng muốn sống ra sao thì sống, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.

- Vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngược đãi, hành hạ nhau, như thường xuyên đánh đập, hoặc có hành vi khác xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của nhau, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, đoàn thể nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.

- Vợ chồng không chung thuỷ với nhau như có quan hệ ngoại tình, đã được người vợ hoặc người chồng hoặc bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, khuyên bảo nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình;

a.2. Để có cơ sở nhận định đời sống chung của vợ chồng không thể kéo dài được, thì phải căn cứ vào tình trạng hiện tại của vợ chồng đã đến mức trầm trọng như hướng dẫn tại điểm a.1 mục 8 này. Nếu thực tế cho thấy đã được nhắc nhở, hoà giải nhiều lần, nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình hoặc vẫn tiếp tục sống ly thân, bỏ mặc nhau hoặc vẫn tiếp tục có hành vi ngược đãi hành hạ, xúc phạm nhau, thì có căn cứ để nhận định rằng đời sống chung của vợ chồng không thể kéo dài được.

a.3. Mục đích của hôn nhân không đạt được là không có tình nghĩa vợ chồng; không bình đẳng về nghĩa vụ và quyền giữa vợ, chồng; không tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển mọi mặt”
.

Chiếu theo quy định trên thì có thể lấy căn cứ chồng ngoại tình để làm căn cứ ly hôn trước tòa.  Bởi chồng bạn của bạn có hành vi ngoại tình nên đã vi phạm quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng. Và để được coi là tình trạng của vợ chồng trầm trọng khi anh ta có hành vi ngoại tình, đã được người vợ, bà con thân thích của họ nhắc nhở, khuyên bảo nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình.

Vấn đề tài sản chung, thực hiện quyền và nghĩa vụ với người thứ 3 của vợ, chồng khi ly hôn, Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định như sau:

Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

Điều 60. Giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn

1. Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác.

2. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ tài sản thì áp dụng quy định tại các điều 27, 37 và 45 của Luật này và quy định của Bộ luật dân sự để giải quyết
.

Điều 64. Chia tài sản chung của vợ chồng đưa vào kinh doanh

Vợ, chồng đang thực hiện hoạt động kinh doanh liên quan đến tài sản chung có quyền được nhận tài sản đó và phải thanh toán cho bên kia phần giá trị tài sản mà họ được hưởng, trừ trường hợp pháp luật về kinh doanh có quy định khác.

Theo thông tin bạn cung cấp thì ngôi nhà là tài sản chung của hai vợ chồng nhưng đang thế chấp tại ngân hàng. Trường hợp này pháp luật quy định khi ly hôn tài sản chung được chia theo thỏa thuận nếu không thỏa thuận được thì chia đôi nhưng dựa vào các yếu tố như: công sức đóng góp, bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh,…Do ngôi nhà là hiện vật không thể chia đôi nên khi chia bên nào nhận nhà thì thanh toán giá trị tương ứng cho bên kia. Điều 60 Luật hôn nhân và gia đình cũng quy định việc giải quyết quyền và nghĩa vụ với bên thứ ba, theo đó thì quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng trong hợp đồng thế chấp với Ngân hàng vẫn có hiệu lực, các bên đều phải có nghĩa vụ thực hiện theo hợp đồng.

Lưu ý:
Do chồng lấy tài sản chung của gia đình đưa vào kinh doanh nên khi ly hôn thì vợ có quyền được nhận một phần giá trị trong khối tài sản chung đưa vào kinh doanh đó.