Câu hỏi: Em vào làm cho công ty TNHH A từ ngày 13/8/2018.Theo thoả thuận khi mới vào, em được công ty nhận vào làm việc ở vị trí nhân viên nhân sự, lương thử việc là 7 triệu, chính thức là 7,5tr và công ty giữ bằng tốt nghiệp Đại học ( bản gốc) của em (có giấy bàn giao), thử việc 2 tháng.Từ ngày 13/10 đến 31/10/18 lương em được tính ở mức lương chính thức là 7,5 triệu. Tuy nhiên đến lương tháng 11/2018, ngày 10/12/2018 theo đợt bên công ty em phát lương nhưng do ngày 10/12 em xin nghỉ buổi chiều do bị bệnh phải vào bệnh viện nên chưa lãnh lương. Đến ngày 11/12 e xin công ty cho chồng e vào nhận thay nhưng công ty không đồng ý. Sau đó e có nhận được điện thoại của 1 chị trong công ty ( thuộc cấp quản lý) thông báo là do định mức lương của văn phòng công ty trước nay chỉ đến mức 7triệu nên từ nay công ty sẽ tính lương e ở mức 7 triệu thôi. Mãi đến ngày 14/12 khi em đã bớt bệnh em đi làm lại, vào xin lãnh lương nhưng bị công ty gây khó dễ và chỉ trả trước 5 triệu đồng và giữ phần còn lại.Em có hỏi lý do nhưng không nhận được câu trả lời..Vậy e muốn hỏi 1 số vấn đề như sau ạ:1. Cty có quyền giữ bằng cấp của e không? Và nếu e nghỉ ngang e có thể lấy lại được bằng cấp của mình không ạ?2. Cty trả lương cho e không đúng thoả thuận và còn giữ lương e không nói rõ lý do thì e có thể kiện cty được ko ạ?Em rất mong nhận được sự tư vấn từ Luật sư!E xin chân thành cảm ơn ạ!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, công ty đã có hành vi giữ  bản chính bằng đại học của bạn. Đây là một trong những hành vi người sử dụng không được làm theo quy định tại Điều 20 Bộ luật lao động 2012.

“Điều 20. Những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động

1. Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.”

Bên cạnh đó, công ty của bạn có hành vi không trả đủ lương và đúng thời hạn cho bạn theo như đã thỏa thuận. Theo quy định tại Điều 24 Nghị định 05/2015/NĐ-CP, người chủ sử dụng lao động có nghĩa vụ trả lương đầy đủ và đúng hạn, trường hợp công ty trả lương không đúng thời hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động thì phải trả thêm một khoản tiền cho bạn do việc trả chậm. Cụ thể:

“
Điều 24. Nguyên tắc trả lương

1. Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

2. Trường hợp đặc biệt do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng thời hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động thì không được trả chậm quá 01 tháng. Việc người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động do trả lương chậm được quy định như sau:

a) Nếu thời gian trả lương chậm dưới 15 ngày thì không phải trả thêm;

b) Nếu thời gian trả lương chậm từ 15 ngày trở lên thì phải trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng số tiền trả chậm nhân với lãi suất trần huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương. Khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không quy định trần lãi suất thì được tính theo lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng của ngân hàng thương mại, nơi doanh nghiệp, cơ quan mở tài khoản giao dịch thông báo tại thời điểm trả lương.”

Nhận thấy rằng công ty có nhiều hành vi vi phạm quy định pháp luật lao động đối với người lao động. Bạn có thể tố cáo hành vi của công ty đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý vi phạm hành chính. Hành vi giữ bản chính bằng của người lao động có thể bị  phạt tiền theo Khoản 2 Điều 5 Nghị định 95/2013/ NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 88/2015/NĐ-CP và thực hiện biên pháp khắc phục hậu quả là buộc trả lại giấy tờ đã giữ của bạn. Cụ thể:

“
Điều 5. Vi phạm quy định về giao kết hợp đồng lao động

2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

a) Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động;..

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc trả lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ của người lao động đối với hành vi vi phạm quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều này;…”

Đối với hành vi không trả lương đầy đủ và đúng hạn cho bạn thì công ty sẽ bị xử phạt theo quy định tại Điều 13 Nghị định 95/2013/ NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 88/2015/NĐ-CP như sau:

.

“Điều 13. Vi phạm quy định về tiền lương

…3. Phạt tiền người sử dụng lao động có một trong các hành vi: Trả lương không đúng hạn; trả lương thấp hơn mức quy định tại thang lương, bảng lương đã gửi cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện; không trả hoặc trả không đủ tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc ban đêm, tiền lương ngừng việc cho người lao động theo quy định của pháp luật; khấu trừ tiền lương của người lao động không đúng quy định của pháp luật; trả lương không đúng quy định cho người lao động khi tạm thời chuyển người lao động sang làm công việc khác so với hợp đồng lao động, trong thời gian tạm đình chỉ công việc, trong thời gian đình công, những ngày người lao động chưa nghỉ hàng năm theo một trong các mức sau đây:

a) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;

b) Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;

c) Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;

d) Từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;

đ) Từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.

…6. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc trả đủ tiền lương cho người lao động theo quy định đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 3 và Khoản 4 Điều này;..
”

Để bảo đảm quyền lợi của mình, trước tiên bạn có thể gửi đơn đến công ty đề nghị công ty trả lại giấy tờ và hoành thành nghĩa vụ khi bạn chấm dứt hợp đồng. Trong trường hợp công ty không đồng ý hoặc các bên không đạt được thỏa thuận thì bạn có thể gửi đơn đề nghị giải quyết đến Phòng lao động thương binh- xã hội huyện nơi công ty đặt trụ sở để thực hiện hoàn giải, thương lượng giữa các bên hoặc  ban có thể trực tiếp gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân quận( huyện) nơi công ty đặt trụ sở để yêu cầu Tòa án giải quyết buộc công ty phải thực hiện nghĩa vụ trả lương đầy đủ cho bạn. Hồ sơ khởi kiện bao gồm:

- Đơn khởi kiện;

- Hợp đồng lao động;

- Thông báo về việc thay đổi mức lương;

- Giấy tờ tùy thân: CMND, sổ hộ khẩu...

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn Lao động - Công ty Luật Minh Gia