Câu hỏi: Chào luật sư, nhờ luật sư tư vấn giúp tôi một số thắc mắc về luật đất đai ah.
Tình hình là gia đình tôi có một phần đất nông nghiệp nằm sát một con sông nhỏ, năm 2005 Nhà nước mở rộng con sông và có bồi thường cho gia đình tôi một số tiền nhỏ, lúc đó thì gia đình tôi chưa được cấp quyền sử dụng đất. Đến năm 2013 thì phần đất này đã được cấp quyền sử dụng đất.

Nhưng hiện nay, Nhà nước đang muốn làm một con đường, đi ngang phần đất của gia đình tôi. Vậy cho tôi hỏi:

- Gia đình tôi có quyền từ chối và không đồng ý việc lấy một phần đất của gia đình tôi làm đường không ah?và nếu không đồng ý thí phần đất này có bị cưỡng chế hay thu hồi không ah?

- Còn nếu đống ý thị có được bồi thường nữa không (Vì 2005 đã được bồi thường rối), và giá bồi thường như thế nào là hợp lý theo quy định. Tôi cảm ơn Luật sư nhiều

Trả lời: “4. Khi quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt được công bố công khai, người có đất thu hồi phải chấp hành quyết định thu hồi đất.”

Như vậy, đất nằm trong quy hoạch của nhà nước, sau khi tiến hành các thủ tục luật định thì người có đất thu hồi phải chấp hành quyết định thu hồi đất.

Nếu không chấp hành quyết định thu hồi thì sẽ bị cưỡng chế theo quy định tại Điều 71 LĐĐ 2013.
"1. Nguyên tắc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 70 của Luật này.

2. Cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục;

b) Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi;

c) Quyết định cưỡng chế  thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành;

d) Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành.

Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập biên bản.

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất và tổ chức thực hiện quyết định cưỡng chế.
………”

Nếu năm 2005 đã có quyết định thu hồi đất và có phương án đền bù cho người bị thu hồi đất thì đến nay, nhà nước sử dụng đất đó để làm đường thì không được đền bù nữa.

Tuy nhiên, theo thông tin bạn cung cấp thì năm 2013 gia đình bạn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đây  là cơ sở chứng minh quyền sử dụng đất của gia đình bạn đối với diện tích đất trên.

Do đó, nếu hiện nay nhà nước tiến hành thu hồi đất để làm đường thì gia đình bạn thuộc trường hợp được bồi thường khi nhà nước thu hồi đất. Về phương thức bồi thường. Theo LĐĐ 2013:

“2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.”….
(khoản 2 Điều 74).

Như vậy, khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp thì phải bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng cho người bị thu hồi đất. Nếu không có đất để bồi thường thì phải bồi thường bằng tiền.

Mức tiền bồi thường được tính trên căn cứ là giá đất nông nghiệp do UBND tỉnh quyết đinh tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Ngoài ra, khi thu hồi đất mà gây thiệt đối với cây trồng thì phải bồi thường như sau:

“a) Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất;
” (Điểm a, khoản 1, Điều 90 Luật Đất đai 2013)

Trân trọng
!