Câu hỏi: Kính gửi quý công ty. Tôi có một vấn đề về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản muốn quý công ty tư vấn như sau: Tôi có một người quen rủ gốp vốn để kinh doanh, theo thỏa thuận ban đầu thì Anh ta 50%, vợ Anh ta 10% và tôi 40%. Mọi người( tôi và Anh ta) đều thống nhất tổng số vốn trước tiên là 100tr để công ty(công ty Anh ta đã thành lập nhưng chưa hoạt động) hoạt động từ tháng 5/2015 đến tháng 12/2015.

Tôi đã hoàn thành việc góp vốn của mình là 40tr nhưng vợ chồng Anh ta chưa góp vốn với lý do là sẽ đóng sau 1 tháng. Anh ta dùng số tiền tôi đưa đi thuê 1 địa điểm làm văn phòng và 1 số chi phí liên quan đến việc hoàn tất thủ tục công ty và mua sắm trang bị Văn phòng khoảng 25tr. Để có tiền kinh doanh anh ta nói cần tăng vốn lên 180tr tức là tôi phải đóng tổng cộng 72tr, vợ chồng anh ta đóng 108 tr. Tôi đã đồng ý và đưa cho Anh ta thêm 23 tr( tổng Cộng là 63 tr có giấy biên nhận).

Trong thời gian này Anh ta chủ động hết việc kinh doanh đầu ra, đầu vào và nắm tài chính, tôi chỉ theo dõi sổ sách và tìm hiểu thêm về sản phẩm. Sau đó, anh ta tiếp tục yêu cầu tôi tăng vốn góp thêm 50tr để có tiền hoạt động, tôi đã không góp nữa và yêu cầu anh ta thực hiện nghĩa vụ góp vốn của mình và sửa đăng ký kinh doanh có tên tôi trong đó, ngay lập tức anh ta nói sẽ không thể cùng làm với tôi được vì phải lo giải quyết công nợ 2 tỷ ở công ty cũ của anh ta (điều này trước khi làm tôi không hề được biết) và giao lại địa điểm thuê nhà và một số bàn ghế trang bị văn phòng cho tôi.

Tôi đã đồng ý việc dừng kinh doanh chung nhưng không nhận lại bất cứ gì từ văn phòng và công ty nên yêu cầu anh ta hoàn trả tôi số tiền 58tr( sau khi đã tính toán 01 tháng làm chung). Anh ta đồng ý phương án này nhưng nói là sẽ trả dần, trong tháng 6/2015 trả 15tr và số còn lại trả đến hết 2015. Tôi đã đồng ý với phương án trả nợ này nhưng thực tế đến hết tháng anh ta không trả tôi được đồng nào và xin hẹn thêm 2 tuần nữa, đến 15/7 Anh ta vẫn không trả và nói giờ không có tiền, khi nào thu xếp được sẽ trả tôi ngay.

Với nội dung trên thì tôi muốn quý công ty tư vấn xem:

- Hành vi của Anh ta có phải là lừa đảo không? ( Khi thuê Văn phòng tôi có nói là làm biển Quảng cáo để khách hàng biết đến và giới thiệu với bạn bè để có sự giúp đỡ từ quan hệ thì Anh ta nói là chưa cần làm biển vội vì đang khó khăn về Tài chính và việc giới thiệu bạn bè thì từ từ đã....và rất nhiều hành động của Anh ta sau khi làm chung được tôi sâu chuỗi lại thì tôi có cảm nghĩ là Anh ta đã lừa tôi ngay từ đầu.)

- Tôi muốn lấy lại tiền của mình thì phải làm thế nào trong trường hợp Anh ta chây ỳ và không trả tiền theo cam kết.

Rất mong quý công ty giúp tôi giải đáp những thắc mắc trên trong thời gian sớm nhất.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia, trường hợp này chúng tôi tư vấn cho bạn như sau:

Khoản 1 Điều 139 Bộ luật hình sự quy định:

Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

Theo đó, người nào bằng thủ đoạn gian dối khiến cho người khác tin tưởng và tự nguyện giao tài sản thuộc sở hữu hợp pháp của mình cho người đó và có ý định chiếm đoạt khối tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên thì sẽ cấu thành Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 139 Bộ luật hình sự.

Theo như bạn trình bày, giữa bạn và người đó có cam kết góp vốn để thành lập công ty. Theo quy định của pháp luật, việc góp vốn phải được lập thành văn bản và phải được đăng ký vốn góp và tên thành viên góp vốn tại cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật doanh nghiệp.

Tuy nhiên, người nhận phần vốn góp đã không thực hiện việc đăng ký thành viên góp vốn mới theo quy định, có ý định muốn chiếm đoạt số tiền góp vốn trên.

Như vậy, hành vi này có thể cấu thành Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 139 Bộ luật hình sự nếu có ý định chiếm đoạt số tiền trên ngay từ đầu.

Khi có căn cứ cho rằng người đó có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 139 Bộ luật hình sự, bạn có thể gửi đơn tố giác tội phạm tới cơ quan công an để được bảo vệ quyền lợi.

Ngoài ra, bạn cũng có thể gửi đơn khởi kiện tới Tòa án nhân dân để kiện đòi lại tài sản theo thủ tục tố tụng dân sự.