Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Gia đình nhà tôi có 1 mảnh đất ở quê. Đất hiện vẫn đứng tên sổ đỏ là ông nội tôi, chưa sang tên cho ai. Nhưng ông tôi đã mất được 5 năm rồi. Đất để xây một ngôi nhà thờ họ vẫn còn đất nhà ở cùng vườn. Bà nội tôi đã mất trước ông nội tôi.

Ông nội có 4 người con, 2 người con đã chết trước ông. Giờ chỉ còn 2 người con là bố tôi và cô tôi. Bố tôi có ý định bán mảnh vườn trong mảnh đất đứng tên ông. Xin hỏi luật sư thủ tục chuyển nhượng đất sang cho bố tôi và bán đất thuộc sở hữu bố tôi sau đó như thế nào? Rất mong nhận được câu trả lời sớm của luật sư. Xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì mảnh đất trên đứng tên ông nội nhưng được hình thành trong thời kỳ hôn nhân nên vẫn được xác định là tài sản chung của ông, bà. Do đó, thời điểm bà nội mất không để lại di chúc và sau này khi ông nội cũng mất thì toàn bộ di sản trên sẽ được chia theo pháp luật cho những người thừa kế hợp pháp (4 người con của ông, bà). Cụ thể, Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau:

“
Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a)
Hàng thừa kế thứ nhất
gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”.

Tuy nhiên, do hai người con của ông, bà đã mất trước đó nên con của họ sẽ là người thừa kế thế vị cho phần di sản mà bố, mẹ họ được nhận từ di sản của ông, bà nội để lại.

“
Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”.

Như vậy, đối chiếu quy định trên thì bố bạn không thể tự ý thực hiện thủ tục chuyển nhượng sang tên đối với toàn bộ phần di sản trên được. Do đó, trong trường hợp này phải được sự đồng ý của tất cả thành viên bao gồm người cô và các con của hai người đã mất trước đó (trường hợp khi mất họ có vợ, chồng, con). Trường hợp, được sự đồng ý của tất cả thành viên thì sẽ tiến hành lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại văn phòng công chứng và tại đó thực hiện đồng thời hợp đồng tặng cho tài sản giữa những thừa kế khác sang cho bạn.

Sau khi thực hiện xong thì bố bạn chỉ cần thực hiện thủ tục sang tên (gồm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, văn bản phân chia di sản thừa kế và hợp đồng tặng cho tài sản, giấy tờ chứng minh nhân thân) tại văn phòng đăng ký đất đai. Thời điểm thực hiện xong thì bố bạn có toàn quyền định đoạt liên quan tới sang nhượng, mua bán, tặng cho..mà không cần phụ thuộc vào đối tượng nào.

Tuy nhiên, trường hợp nếu không được sự đồng ý của các anh chị em thì bắt buộc phải thực hiện thủ tục phân chia di sản thừa kế theo pháp luật.