Câu hỏi: Kính gởi Công Ty Luật Minh Gia. Nhờ Công ty tư vấn giúp tôi việc như sau: Ba tôi sinh năm 1954 mất năm 1984. Ba tôi có tham gia BHXH (trong bao nhiêu năm thì tôi không rõ). Khi ba tôi mất đi thì 4 anh em chúng tôi được nhận tiền tuất hàng tháng cho đến lúc chúng tôi đủ 18 tuổi. Mẹ tôi năm nay đã trên 60 tuổi và không có thu nhập vậy mẹ tôi có được nhận tiền tuất của ba tôi không. Nếu được thì cần hồ sơ và thủ tục như thế nào? Kính mong Công ty tư vấn giúp. Xin chân thành cảm ơn !

Trả lời: Trong trường hợp này của mẹ bạn, mẹ bạn không được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng.

Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về các trường hợp được hưởng tuất hàng tháng như sau:

“
1. Những người quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 66 của Luật này thuộc một trong các trường hợp sau đây khi chết thì thân nhân được hưởng tiền tuất hằng tháng:

a) Đã đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần;

b) Đang hưởng lương hưu;

c) Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61 % trở lên.

2. Thân nhân của những người quy định tại khoản 1 Điều này được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, bao gồm:

a) Con chưa đủ 18 tuổi; con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; con được sinh khi người bố chết mà người mẹ đang mang thai;

b) Vợ từ đủ 55 tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; vợ dưới 55 tuổi, chồng dưới 60 tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu từ đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, từ đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ;

d) Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu dưới 60 tuổi đối với nam, dưới 55 tuổi đối với nữ và bị suy giảm khả năng lao động từ 81 % trở lên.

3. Thân nhân quy định tại các điểm b, c và d khoản 2 Điều này phải không có thu nhập hoặc có thu nhập hằng tháng nhưng thấp hơn mức lương cơ sở. Thu nhập theo quy định tại Luật này không bao gồm khoản trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công.

4. Thời hạn đề nghị khám giám định mức suy giảm khả năng lao động để hưởng trợ cấp tuất hằng tháng như sau:

a) Trong thời hạn 04 tháng kể từ ngày người tham gia bảo hiểm xã hội chết thì thân nhân có nguyện vọng phải nộp đơn đề nghị;

b) Trong thời hạn 04 tháng trước hoặc sau thời điểm thân nhân quy định tại điểm a khoản 2 Điều này hết thời hạn hưởng trợ cấp theo quy định thì thân nhân có nguyện vọng phải nộp đơn đề nghị".

Như vậy, trong trường hợp này, mẹ bạn thuộc diện được hưởng chế độ tuất khi bố bạn mất. Tuy nhiên, điều kiện để hưởng chế độ tử tuất căn cứ vào thời điểm bố bạn mất mẹ bạn có đủ điều kiện để hưởng tử tuất hay không chứ không phụ thuộc vào thời điểm thân nhân của người mất đủ điều kiện. Theo thông tin mà bạn cung cấp thì thời điểm bố bạn mất mẹ bạn chưa đủ 55 tuổi theo quy định tại Khoản 2 Điều 67 nên mẹ bạn không được hưởng chế độ tử tuất mà chỉ có 4 người con được hưởng. Vì vậy, đến thời điểm hiện tại nếu mẹ bạn đã đủ 55 tuổi thì cũng không được hưởng chế độ tử tuất nữa.

Mẹ bạn mặc dù không đủ điều kiện nhận chế độ tử tuất theo tháng nhưng cũng không được hưởng trợ cấp tuất một lần theo quy định tại Điều 69 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

“
Những người quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 66 của Luật này thuộc một trong các trường hợp sau đây khi chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất một lần:

1. Người lao động chết không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 67 của Luật này;

2. Người lao động chết thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 67 nhưng không có thân nhân hưởng tiền tuất hằng tháng quy định tại khoản 2 Điều 67 của Luật này;

3. Thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hằng tháng theo quy định tại khoản 2 Điều 67 mà có nguyện vọng hưởng trợ cấp tuất một lần, trừ trường hợp con dưới 06 tuổi, con hoặc vợ hoặc chồng mà bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

4. Trường hợp
người lao động chết mà không có thân nhân quy định tại khoản 6 Điều 3 của Luật này thì trợ cấp tuất một lần được thực hiện theo quy định của pháp luật về thừa kế
”.

Trong trường hợp này khi bố bạn mất đã có thân nhân hưởng trợ cấp tuất hàng tháng (4 người con) vì vậy mẹ bạn cũng không được hưởng trợ cấp tuất một lần.