Câu hỏi: Luật sư tư vấn về điều kiện, thủ tục bảo lĩnh và tha tù trước thời hạn có điều kiện. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn :
Tôi có người bạn đang thụ án giam tại trại H, tôi được biết điều 166 bộ luật hình sự có thay đổi bổ sung cho bảo lĩnh tại ngoại từ tháng 1 năm 2016,nhưng không biết thủ tục bảo lĩnh như thế nào??xin nhờ luật sư giúp đỡ cho biết cần làm như thế nào,cần giấy tờ gì? Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Với trường hợp của bạn vì yêu cầu của bạn chưa rõ ràng, bởi lẽ, đang thụ án giam có thể hiểu là việc đang chấp hành hình phạt tù và sẽ không có việc bảo lĩnh tại ngoại với trường hợp này mà chỉ có quy định mới về việc tha tù trước thời hạn có điều kiện; và chỉ có thể áp dụng hình thức bảo lĩnh tại ngoại khi người đó đang tạm giam để điều tra, Vậy nên, với trường hợp này, có thể bạn đang hiểu nhầm quy định pháp luật nên sẽ có thể có hai hướng xảy ra như sau:

Thứ nhất,
người này đang thuộc trường hợp tạm giam để điều tra, gia đình muốn làm thủ tục bảo lĩnh cho tại ngoại phải đáp ứng điều kiện theo quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự 2003 như sau:

"1. Bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn để thay thế biện pháp tạm giam. Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội và nhân thân của bị can, bị cáo, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án có thể quyết định cho họ được bảo lĩnh.

2. Cá nhân có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người thân thích của họ. Trong trường hợp này thì ít nhất phải có hai người. Tổ chức có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là thành viên của tổ chức của mình. Khi nhận bảo lĩnh, cá nhân hoặc tổ chức phải làm giấy cam đoan không để bị can, bị cáo tiếp tục phạm tội và bảo đảm sự có mặt của bị can, bị cáo theo giấy triệu tập của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Toà án. Khi làm giấy cam đoan, cá nhân hoặc tổ chức nhận bảo lĩnh được thông báo về những tình tiết của vụ án có liên quan đến việc nhận bảo lĩnh.

3. Những người quy định tại khoản 1 Điều 80 của Bộ luật này, Thẩm phán được phân công chủ toạ phiên toà có quyền ra quyết định về việc bảo lĩnh.

4. Cá nhân nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo phải là người có tư cách, phẩm chất tốt, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật. Việc bảo lĩnh phải có xác nhận của chính quyền địa phương nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc. Đối với tổ chức nhận bảo lĩnh thì việc bảo lĩnh phải có xác nhận của người đứng đầu tổ chức.

5. Cá nhân hoặc tổ chức nhận bảo lĩnh vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ đã cam đoan và trong trường hợp này bị can, bị cáo được nhận bảo lĩnh sẽ bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác."

Như vậy, lúc này bạn cần ít nhất hai người có nhân thân tốt và có cam đoan về việc bảo đảm sự có mặt của bị can, bị cáo theo giấy triệu tập của cơ quan điều tra thì bạn của bạn sẽ được tại ngoại theo quy định về bảo lĩnh trong trường hợp này.

Thứ hai,
nếu như người này thuộc trường hợp đang chấp hành hình phạt tù và lúc này để được ra ngoài thì sẽ phải đáp ứng được các quy định về việc tha tù có điều kiện theo quy định tại Bộ luật hình sự 2015 như sau:

"1. Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Phạm tội lần đầu;

b) Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;

c) Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;

d) Có nơi cư trú rõ ràng;

đ) Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;

e) Đã chấp hành được ít nhất là một phần hai mức thời hạn tù đối với hình phạt tù có thời hạn hoặc ít nhất 15 năm đối với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.

Trường hợp người phạm tội là thương binh, bệnh binh, thân nhân gia đình liệt sỹ, gia đình có công với cách mạng, người đủ 70 tuổi trở lên, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, thì thời gian đã chấp hành ít nhất là một phần ba hình phạt tù có thời hạn hoặc ít nhất 12 năm đối với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn;

g) Không thuộc một trong các trường hợp phạm tội quy định tại khoản 2 Điều này."

Vậy nên, nếu như bạn của bạn đủ các điều kiện được quy định tại Khoản 1 điều này có thể làm đơn gửi tới trại giam để được tha tù trước thời hạn; tuy nhiên, những quy định về tha tù trước thời hạn này sẽ chỉ được áp dụng sau ngày 01/7/2016 vì đây là những quy định tại Bộ luật hình sự 2015 .

Trân trọng
.