Câu hỏi: Thưa luật sự xin luật sự giúp em về việc trả nợ khi vợ Hụi như sau với ạ chuyện là chị em dùng tên của mẹ làm chủ hụi của một dây hụi vì chủ yếu các thành viên chơi là người quen chơi hụi của mẹ từ thời mẹ em còn trẻ nay mẹ e đã 60 tuổi. Nhưng do chị em làm ăn thất bại không có khả năng trả lại số tiền cho các thành viên chơi khoảng 250 triệu

Vì vậy các thành viên đồng lòng kiện mẹ em nhưng trước đó mẹ em đã có năn nỉ là mẹ em sẽ trả chỉ là  không có khả năng trả hết mẹ em sẽ trả ít vào hàng tháng nhưng người ta không chịu. Vậy luật sư cho hỏi nếu như mẹ em bị kiện mẹ em có sao không ạ. Có cách nào giải quyết vẹn cả đôi bên không ạ xin luật sư giúp dùm. E trân thành cảm ơn.

Trả lời: "1. Họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi chung là họ) là hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thỏa thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên.

2. Việc tổ chức họ nhằm mục đích tương trợ trong nhân dân được thực hiện theo quy định của pháp luật.

3. Trường hợp việc tổ chức họ có lãi thì mức lãi suất phải tuân theo quy định của Bộ luật này.

4. Nghiêm cấm việc tổ chức họ dưới hình thức cho vay nặng lãi."

Đồng thời theo Điều 31 Nghị định 144/2006/NĐ-CP về họ, hụi, biêu, phường quy định Giải quyết tranh chấp như sau:

“Trong trường hợp có tranh chấp về họ hoặc phát sinh từ họ thì tranh chấp đó được giải quyết bằng thương lượng, hoà giải hoặc theo yêu cầu của một hoặc nhiều người tham gia họ, tranh chấp đó được giải quyết tại Toà án theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự”.

Như vậy,
trong trường hợp trên phương án giải quyết tốt nhất là nên thương lượng, hòa giải giữa các bên. Trong trường hợp nếu có dấu hiệu bỏ trốn, trốn tránh trách nhiệm trả lại số tiền đã mượn thì có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo điều 175 Bộ luật hình sự năm 2015. Cụ thể:

"1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.
”

Nếu chị bạn bạn không dùng những thủ đoạn gian dối hay có hành vi bỏ trốn để chiểm đoạt tài sản. Thì các hụi viên khác chỉ có thể khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự của mình.

Trường hợp chị bạn dùng tên của mẹ bạn và được sự đồng ý của mẹ bạn và các thành viên hụi thì mẹ bạn sẽ có nghĩa vụ với khoản nợ trên.Trường hợp mẹ bạn không biết cũng như không đồng ý về việc cho chị gái sử dụng tên mẹ để đứng ra lập dây hụi thì trừ trường hợp mẹ bạn thỏa thuận trả nợ còn không thì mẹ bạn sẽ không có trách nhiệm phải thực hiện trả nợ.

Trân trọng