Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp có xảy ra xung đột giữa hai gia đình, người chú có những lời nói thiếu văn hóa, xúc phạm đến người khác và trường hợp chia thừa kế khi khác họ với bố và các anh chị em khác. Cụ thể như sau:

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư:

1. Về nội dung say xỉn chửi bới người khác: Gia đình tôi và gia đình chú tôi có xung đột. Mỗi khi chú tôi say xỉn đều qua nhà tôi chửi bới mẹ tôi bằng lời lẽ thiếu văn hóa cũng như đe dọa đốt nhà, giết mẹ tôi, nhiều lần còn định xông vào đánh mẹ tôi (nhưng có người can ra). Sự việc đã vài lần nhưng do nghĩ tình họ hàng gia đình tôi bỏ qua nhưng vẫn tiếp tục lần gần nhất là tối ngày 24/10/2017.

Vậy luật sư cho tôi hỏi chú tôi có bị vị phạm pháp luật như thế nào và gia đình tôi phải làm thế nào?

2. Hỏi về thừa kế: ông bà tôi có một ngôi nhà, trên chủ quyền nhà thì thừa kế gồm 9 người con trong đó có ba của tôi. Nhưng không may ba tôi mất trước ông bà tôi (ba tôi mất năm 1999, ông nội tôi mất năm 2000, bà nội tôi mất năm 2014). Bên cạnh đó do có 1 giai đoạn ông nội tôi đã đổi họ từ họ Lương sang họ Công (giai đoạn sinh ba tôi) nên ba tôi mang họ Công. Sau đó lại đổi lại họ Lương đến hiện tại. Sau khi ông bà tôi mất thì các chú tôi (mang họ lương) lại nói là ba tôi mất trước nên không được hưởng thừa kế và còn khác họ nữa.

Vậy luật sư cho tôi hỏi tôi có được hưởng thừa kế thế vị của ba tôi trong trường hợp này hay không? Xin chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời: Về vấn đề thứ nhất, chú bạn say qua nhà bạn chửi bới mẹ bạn bằng lời lẽ thiếu văn hóa cũng như đe dọa đốt nhà, giết mẹ bạn, nhiều lần còn định xông vào đánh mẹ bạn thì theo quy định tại Điều 121 Bộ luật Hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) như sau:

Điều 121. Tội làm nhục người khác

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai  năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:

a) Phạm tội nhiều lần;

...

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm."

Tuy nhiên bạn cần phải có các bằng chứng, chứng cứ chứng minh những lời lẽ chửi bới của chú bạn đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự của mẹ bạn. Bạn và gia đình bạn cần gửi đơn cùng các chứng cứ liên quan đến công an xã, phường, thị trấn đề nghị bên công an giải quyết.

Bên cạnh đó theo quy định tại Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP thì đối với hành vi “
Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác
” thì bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng.

Về vấn đề thứ hai là thừa kế thì theo quy định tại Điều 652 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Theo quy định trên thì trong trường hợp bố bạn mất trước ông bà bạn nên cháu (tức là bạn) sẽ được hưởng phần di sản mà cha bạn được hưởng nếu còn sống.

Ngoài ra theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định về những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo pháp luật bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.

Việc đổi họ ở đây là do có giai đoạn ông nội bạn đã đổi họ từ họ Lương sang họ Công nên ba bạn mang họ Công. Yếu tố khác họ không phải là một căn cứ để cho rằng không được hưởng phần di sản thừa kế do bố để lại mà theo quy định của pháp luật thì chỉ cần là con hợp pháp thì sẽ được hưởng phần di sản thừa kế và không xét đến yếu tố khác họ.