Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Tôi có 1 thửa đất đồi được bố mẹ chia cho từ năm 1990, thửa đất do bố mẹ tôi khai phá từ năm 1973 và sử dụng ổn định. Đến 2008, thì có 2 gia đình đến nhận là đã được UBND huyện cấp đất thổ cư vào năm 1994 mà gia đình tôi không được biết. Ngày toàn dân tự đi kê khai đất, tôi có nhờ người nhà đến chỉ hộ phần đất và ranh giới, tất cả các hộ gia đình đều không được đo đạc.

Do chỉ ước chừng nên tôi kê khai diện tích đất là 2000m2, nhưng thực tế là 7000m2. Nhà tôi đã làm sổ đỏ thửa đất với diện tích là 2000m2. Diện tích đất 2 gia đình kia được cấp không nằm trong 2000m2 trong sổ đỏ, nhưng nằm trong phần diện tích bố mẹ tôi khai phá và đang sử dụng ổn định từ 1973, phần đất đó cũng  không có quyết định  thu hồi đất từ UBND huyện. Hiện 2 gia đình kia không có sổ đỏ, chỉ có bìa trắng và không có chữ ký giáp ranh của tôi. Trong đơn xin đăng ký sử dụng đất, sơ đồ các thửa đất không phải là chữ kí của tôi. 2 gia đình kia khai với tòa là đã đưa cho bố tôi 50 nghìn đồng mua đất, nhưng không đưa ra được giấy tờ. Hiện bố tôi đã mất, nhưng mẹ vẫn còn sống. UBND xã hòa giải nhưng tôi không đồng ý với phương án hòa giải của xã. Năm 2010, tôi làm đơn kiện 2 gia đình kia tới tòa án nhân dân huyện (kiện 2 gia đình cùng một lá đơn). Nhưng không được tòa án xét xử nên tôi đã làm đơn gửi các cơ quan có thẩm quyền khác nhưng đều được hướng dẫn về tòa án huyện. Quá lâu không được giải quyết nên tôi đã vào tận tòa án để gặp các cán bộ. Ở đây họ nói: do tôi kiện 2 gia đình kia trong cùng một đơn kiện, điều này không đúng luật mà 2 gia đình mỗi gia đình phải 1 đơn. Cán bộ hướng dẫn tôi rút đơn gửi sang UBND huyện. Chuyển từ án dân sự sang án hành chính. Kiện UBND huyện cấp không đúng theo luật.

Theo luật sư tôi nên làm như thế nào với trường hợp của tôi. Nên theo án dân sự hay hành chính, và khả năng thắng kiện của tôi. Mong luật sư tư vấn giúp tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: -Thứ nhất, giải quyết vấn đề liên quan tới đơn khởi kiện án dân sự

Theo thông tin bạn cung cấp thì hai gia đình trên đang sử dụng trên phần đất mà bố mẹ bạn khai hoang từ 1973. Do đó, trường hợp bạn đưa ra được căn cứ chứng minh về hành vi lấn chiếm đất thì bạn chỉ cần làm một đơn khởi kiện, trong đơn bạn thể hiện rõ hành vi của những gia đình lấn chiếm chứ không nhất thiết phải làm hai đơn khởi kiện như Tòa án yêu cầu.

-Thứ hai, giải quyết theo án dân sự hay án hành chính.

Trong trường hợp này cần xác định việc Uỷ ban nhân dân huyện cấp đất thổ cư(bìa trắng) cho hai hộ gia đình trên có đúng quy định pháp luật hay không? Lý do Uỷ ban nhân dân huyện cấp 1994 là gì trong khi người trực tiếp khai hoang sử dụng suốt từ năm 1973 là gia đình bạn, thời điểm cấp hai hộ gia đình trên không có giấy tờ chứng minh về quá trình sử dụng hay hợp đồng mua bán từ bố bạn( theo như thông tin họ đưa ra là mua với giá 50.000 đồng).
Như vậy,  từ những căn cứ trên có thể thấy việc cấp bìa trắng cho hai hộ gia đình là không có cơ sở nên gia đình bạn có thể làm đơn khiếu nại gửi Uỷ ban nhân dân huyện yêu cầu thu hồi giấy và hủy quyết định cấp đất thổ cư theo quy định pháp luật. Cụ thể, khoản 2 Điều 106 Luật đất đai:

Điều 106. Đính chính, thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp

2. Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp sau đây:

a) Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Giấy chứng nhận đã cấp;

b) Cấp đổi Giấy chứng nhận đã cấp;

c) Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

d) Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai, trừ trường hợp người được cấp Giấy chứng nhận đó đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai.

3. Việc thu hồi G
i
ấy chứng nhận đã cấp đối với trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 Điều này do cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 105 của Luật này quyết định sau khi đã có kết luận của cơ quan thanh tra cùng cấp, văn bản có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai.

Theo đó, trường hợp này do có căn cứ chwungs minh việc cấp đất của Uỷ ban huyện là sai nên bạn có thể lựa chọn hình thức rút đơn khởi kiện tại Tòa và làm đơn khiếu nại gửi chủ tịch ủy ban nhân dân huyện để yêu cầu hủy quyết định cấp đất thổ cư. Đồng thời, bạn đưa ra được căn cứ chứng minh quá trình sử dụng, khai phá đất hoang của gia đình bạn từ 1973 đến nay và không nằm trong diện quy hoạch thu hồi có thể được xem xét để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.