Câu hỏi: Tôi là cán bộ chuyên trách cấp xã, tham gia BHXH từ ngày 01/6/2011 đến tháng 5/2020 tôi đủ 55 tuổi tôi muốn đóng bù BHXH tự nguyên để được hưởng lương hưu. Vậy tôi có được đóng 1 lần bù cho các năm trước không? Hoặc nếu đóng cho các năm tiếp theo không? số tiền đóng là bao nhiêu? Đề nghị tổng đài tư vấn theo từng nội dung câu hỏi giúp tôi hiểu rõ hơn về các nội dung.

Trả lời: Cô là cán bộ chuyên trách cấp xã, công tác từ ngày 01/6/2011, đến tháng 5/2020 cô đủ 55 tuổi, đủ điều kiện về hưu theo quy định pháp luật nhưng lại mới chỉ có 9 năm đóng bảo hiểm xã hội.
Cô có mong muốn đóng bảo hiểm xã hội bù thời gian trước, là không được phép, vì việc đóng bảo hiểm xã hội về nguyên tắc không được đóng bù cho thời gian trước khi tham gia bảo hiểm xã hội. Khi cô đủ tuổi vê hưu theo quy định pháp luật vào năm 2020, áp dụng Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 cô có thể có các phương án hưởng hưu trí sau:
Cô tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đền khi đủ 20 năm đóng bảo hiểm theo quy định pháp luật
Trước tiên cô phải tiến hành làm thủ tục bảo lưu 9 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc khi đang công tác vị trí cán bộ xã. Căn cứ quy định tại Điều 78 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014:
“
Điều 78. Bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, tạm dừng, hưởng tiếp lương hưu
1. Người lao động dừng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 73 hoặc chưa nhận bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 77 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.
2. Việc tạm dừng, hưởng tiếp lương hưu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được thực hiện theo quy định tại Điều 64 của Luật này.”
Dù đã trên 55 tuổi, cô vẫn có thể tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội, cho đến khi đủ điều kiện hưởng hưu trí hàng tháng. Theo quy định pháp luật Bảo hiểm xã hội, căn cứ Điều 73 Luật bảo hiểm xã hội về chế độ hưu trí khi đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện:
“
Điều 73. Điều kiện hưởng lương hưu
1. Người lao động hưởng lương hưu khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;
b) Đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên.
2. Người lao động đã đủ điều kiện về tuổi theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm thì được đóng cho đến khi đủ 20 năm để hưởng lương hưu
.”
Khoản tiền mỗi tháng sau khi được hưởng chế độ hưu trí hàng tháng sẽ là một phần của khoản tiền được tính là bình quân (trung bình cộng) tiền lương của cô trong cả quá trình làm việc. Bao gồm cả thời gian công tác tại xã và thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sau này.
Cô có thể hưởng luôn chế độ bảo hiểm xã hội hưu trí một lần khi về hưu vào năm 2020
Đối với người lao động đủ tuổi về hưu nhưng chưa đủ số năm đóng bảo hiểm thì nhà nước có quy định về chế độ bảo hiểm xã hội một lần. Căn cứ Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định về bảo hiểm xã hội một lần:
“
Điều 60. Bảo hiểm xã hội một lần
1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;
……
2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:
a) 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;
b) 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;
c) Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
3. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều này không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều này.
4. Thời điểm tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội.”
Từ 01/6/2011 đến 31/12/2013, tính là 3 năm đóng bảo hiểm xã hội. Theo quy định pháp luật, năm 2011 cô đóng được trên 6 tháng thì thường được làm tròn lên thành 1 năm. Mỗi năm đóng bảo hiểm trước năm 2014, cô được hưởng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Từ 31/12/2013 đến tháng 5/2020, tính là 6 năm đóng bảo hiểm xã hội. Theo quy định pháp luật thì năm 2020 cô đóng dưới 6 tháng thì thường không được làm tròn thành 1 năm. Mỗi năm đóng bảo hiểm từ năm 2014 trở đi cô được hưởng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Khoản tiền bảo hiểm xã hội một lần cô được hưởng = 1.5 × 3 + 2 × 6 = 16.5 tháng tiền lương bình quân tháng đóng bảo hiểm xã hội. Nếu nhận bảo hiểm xã hội một lần, cô sẽ không được hưởng bảo hiểm hưu trí hàng tháng nữa.