Câu hỏi: Luật sư tư vấn về các loại thuế, phí phải nộp khi bán nhà đất đồng sở hữu giữa mẹ và hai con.

Dear Luat Minh Gia,Ba má tôi ly dị và 3 mẹ con tôi được sở hữu 1 căn nhà. Sổ hồng sở hữu nhà ở gồm 3 người: mẹ, tôi, em gái.Tôi hiện sở hữu riêng 1 lô đất, mẹ đã về hưu (chỉ cùng đứng tên tài sản duy nhất là căn nhà đang chung sống với 2 anh em tôi), em gái đang đi làm (chỉ cùng đứng tên tài sản duy nhất là căn nhà đang chung sống.)Xin hỏi: 3 người chúng tôi đồng ý bán căn nhà, tuy nhiên sẽ vướng các loại thuế mà tôi và em gái tôi sẽ nộp (do đã đi làm và riêng tôi có sở hữu riêng 1 lô đất). Như vậy có cách nào để anh, em tôi không phải chịu các loại thuế khi bán căn nhà hiện tại hay không ?Ngoài ra, khi tòa có quyết định ly hôn và đề nghị cấp chuyển đổi người đứng tên trên sổ hồng là ba má sang 3 mẹ con tôi thì bên nào chịu các loại thuế phí nào ?Trân trọng cảm ơn !A.T

Trả lời: Thứ nhất, theo pháp luật hiện hành, khi bán căn nhà hiện tại, ba mẹ con anh sẽ phải chịu các loại thuế, phí đó là: lệ phí trước bạ (Theo khoản 1 Điều 2
Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2016) và thuế thu nhập cá nhân(Theo khoản 5 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, bổ sung năm 2012). Để không phải chịu hai loại thuế, phí trên ba mẹ con anh phải thuộc vào trường hợp được miễn đóng, cụ thể:

Để miễn lệ phí trước bạ, anh phải thuộc vào một trong các trường hợp được miễn theo Điều 9 về miễn lệ phí trước bạ của Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2016.

"10. Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất."

Theo đó, khi ba anh chuyển nhượng căn nhà cho mẹ con anh sẽ thuộc trường hợp miễn lệ phí trước bạ nhưng bây giờ ba mẹ con anh muốn bán căn nhà thì nó không thuộc trường hợp nào được miễn đóng lệ phí trước bạ nên vẫn phải đóng lệ phí trước bạ.

Về thuế thu nhập cá nhân thì theo Điều 4 Luật thuế thu nhập cá nhân về Thu nhập được miễn thuế:

"2. Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất."

Như vậy, theo như khoản 2 điều này thì mẹ và em gái của bạn chỉ có 1 căn nhà này là duy nhất nên sẽ không phải đóng thuế thu nhập cá nhân; còn bạn do đứng tên sở hữu 2 căn nhà nên sẽ phải đóng thuế thu nhập cá nhân.

Thứ hai, về việc khi ba mẹ anh ly hôn chuyển đổi tên người sử dụng đất phải đóng các loại thuế phí nào và ai là người chịu, theo:

Điều 9 Nghị định số 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ thì trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ba mẹ anh thuộc trường hợp miễn theo khoản 10 là chuyển nhượng giữa vợ chồng do vậy ba mẹ anh không phải chịu lệ phí trước bạ.

Khoản 1 Điều 4 luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, bổ sung năm 2012:
“Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.”
Là thu nhập được miễn thuế do vậy, khi ly hôn và chuyển đổi tên người sử dụng đất ba mẹ anh không phải chịu thuế thu nhập cá nhân.

Vậy khi ba mẹ anh ly hôn mẹ anh không phải đóng bất kỳ loại thuế phí nào cả.