Câu hỏi: Chào Luật Sư. Em xin được trình bày vấn đề trước khi đặt câu hỏi. Chị gái của em kết hôn năm 199x và 1 năm sau thì sinh một em bé gái. Trong thời gian chị em mang bầu 1 năm thì anh rể của em đã ngoại tình. Nhưng gia đình em chỉ đi gặp bên cô gái có quan hệ với anh rể để nói chuyện và mong cô ấy hiểu và gia đình em cũng không muốn cô ấy bị tổn thương (Là anh này đã có vợ và vợ đang mang thai).

Tính từ năm ấy trở đi, bao nhiêu câu chuyện tương tự xảy ra (Nghĩa là chuyện ngoại tình của anh rể này). Mẹ em thì không thích làm lớn chuyện mà chỉ khuyên can chị gái của em nên Ly Dị. Nhưng chỉ ấy vẫn sống chung với anh rể thêm vài năm nữa, và trong suốt những năm nay anh ta vẫn vậy. Hết cô gái này đến cô gái khác và thường xuyên đánh chị em (Đánh tát vào mặt nhưng chưa gây thương tích nghiêm trọng). Cách đây khoảng vài năm thì chị em quyết định dọn về nhà mẹ ruột ở cùng với đứa con gái. Và bao nhiêu năm nay anh ta không hề chu cấp tiền nuôi dưỡng con cho chị em và chị em cũng không đòi hỏi. Chị em đã làm đơn li dị nhưng chưa được tòa giải quyết. Anh ta cũng tha cho chị em được một thời gian. Thì nay, thỉnh thoảng anh ta đòi đi nhà nghỉ với chị em (Nhưng anh ta đã quan hệ với quá nhiều người nên chị em không muốn, phần chị em cũng không còn tình cảm cho anh ta). Cách đây vài ngày, anh ta chặn đường chị em và đòi đi nhà nghỉ nhưng chị em không đồng ý và anh ta đã đánh chị em rất nhiều, lần này thì nghiêm trọng. Vậy cho em hỏi:

1. Gia đình em nên chuẩn bị những giấy tờ gì để khởi kiện anh ta.

2. Anh có thể cho em biết các mức bồi thường? Vì chị em không thể đi làm trong thời gian này, tinh thần thì bị đe dọa, bất an khi ra đường. Anh ta còn hăm dọa nếu anh ta gọi tụi camphuchia qua là chị em chết chắc.

3. Anh ta thường xuyên đe dọa đánh đập chị em, gia đình em phải làm gì để đảm bảo an toàn cho chị em?

4. Anh ta có bị tù không? Vì thật sự anh ta còn ở ngoài thì chị em sẽ không an toàn, anh ta cho người hăm dọa đánh và giết?

5. Và lần này thì tòa có thể giải quyết li hôn luôn không? Em xin bổ sung thêm: việc anh ta ngoại tình nhà em không có chứng cứ (Vì gia đình em không có ý kiện tụng anh ta) nhưng nay anh ta đã đưa 1 em bé (Con riêng của anh ta) về nhà mẹ anh ta sống.

Em xin Luật sư giúp em với những thắc mắc trên, em xin chân thành cảm ơn. Em Oanh.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia chúng tôi. Về trường hợp của bạn, chúng tôi xin được tư vấn như sau:

1. Về việc chuẩn bị giấy tờ khởi kiện

Theo thông tin bạn cung cấp thì chị gái bạn kết hôn năm 1988 và có 1 con gái. Tuy nhiên, cuộc sống gia đình không hạnh phúc, anh rể bạn thường xuyên ngoại tình. Chị gái bạn đã làm đơn yêu cầu ly hôn nhưng chưa được Tòa án giải quyết, hiện tại chị gái bạn đã về sống cùng bố mẹ. Gần đây, anh rể bạn chặn đường chị gái bạn và đòi đi nhà nghỉ nhưng chị bạn không đồng ý và anh ta đã có hành vi đánh chị bạn một cách nghiêm trọng.

Trước hết, chị gái bạn cần xác định kiện anh rể bạn về vấn đề gì. Chị gái bạn muốn kiện anh rể về việc yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do bị đánh đập, tinh thần bị đe dọa không thể đi làm được hay kiện yêu cầu ly hôn.

Do thông tin bạn cung cấp không nói rõ nên chúng tôi tư vấn cho bạn về thủ tục giấy tờ kiện yêu cầu ly hôn. Căn cứ vào Khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định thì:

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.”

Như vậy, trong trường hợp này chị gái bạn có quyền đơn phương ly hôn và khi đó cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm các loại giấy tờ sau:

+ Đơn xin ly hôn theo mẫu.

+ Bản sao sổ hộ khẩu.

+ Bản sao chứng minh nhân dân.

+ Những chứng từ chứng minh tài sản chung của vợ chồng ( Nếu có tài sản chung cần chia).

+ Bản sao giấy khai sinh của con bạn.

+ Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn ( Bản chính).

Các bản sao giấy tờ trên cần công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật.

Bộ Luật tố tụng dân sự quy định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ như sau:

“Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a, Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 25,27 và 31 của Bộ luật này”.

Theo đó, chị gái bạn sẽ nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân quận/huyện nơi anh rể bạn có hộ khẩu thường trú hoặc nơi cư trú. Thời hạn giải quyết việc đơn phương ly hôn theo quy định tại Điều 179 Bộ Luật tố tụng dân sự thì có thể từ 2 đến 6 tháng. Và thời hạn mở phiên tòa là từ 1 đến 2 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử.

2. Về việc bồi thường thiệt hại

Vì anh rể bạn đã có hành vi đánh đập chị gái bạn khiến chị bạn tinh thần bị đe dọa, luôn cảm thấy bất an khi ra đường nên anh ta có trách nhiệm bồi thường theo quy định của Bộ luật dân sự vì đã xâm phạm đến sức khỏe của chị bạn.

Bộ luật dân sự năm quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

“Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

2. Trong trường hợp pháp luật quy định người gây thiệt hại phải bồi thường cả trong trường hợp không có lỗi thì áp dụng quy định đó.”

Như vậy, vì anh rể bạn đã có hành vi đánh đập chị gái bạn, xâm phạm đến sức khỏe của chị bạn. Ngoài ra, tinh thần của chị bạn cũng bị đe dọa nghiêm trọng, do đó anh ta phải bồi thường thiệt hại xảy ra nếu chị bạn kiện anh ta ra tòa.

Về mức bồi thường khi ra tòa, trước hết Tòa sẽ tôn trọng sự thỏa thuận của vợ chồng chị bạn về mức bồi thường, hình thức bồi thường và phương thức bồi thường nếu thỏa thuận này không trái pháp luật và đạo đức xã hội. Trường hơp vợ chồng chị bạn không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ căn cứ vào nguyên tắc bồi thường để giải quyết.

Bộ luật dân sự quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại như sau:

“Nguyên tắc bồi thường thiệt hại

1. Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Người gây thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường, nếu do lỗi vô ý mà gây thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế trước mắt và lâu dài của mình.

3. Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì người bị thiệt hại hoặc người gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.”

Bộ luật dân sự quy định về thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm như sau:

“T
hiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm

1. Thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại.

2. Người xâm phạm sức khoẻ của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá ba mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định.”

Như vậy, để được bồi thường thiệt hại thì chị gái bạn cần cung cấp các chứng cứ hoặc giấy tờ biên nhân hợp lệ về các khoản chi phí hợp lý, về thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của chị bạn khi không thể đi làm. Ngoài ra, anh rể bạn còn phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần mà chị bạn phải gánh chịu.

3. Về việc đảm bảo an toàn cho chị bạn

Theo thông tin bạn cung cấp thì chồng chị gái bạn đã nhiều lần có hành vi đánh đập và đe dọa tính mạng chị gái bạn.

Khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định những hành vi bạo lực gia đình bao gồm:

“a, Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;

b, Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

c, Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lức thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng

…”

Căn cứ vào quy định nêu trên thì hành vi của anh rể bạn là những hành vi bạo lực gia đình, những hành vi này bị cấm theo quy định tại Điều 8 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình.

Căn cứ điều 20 và điều 21 của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định Uỷ ban Nhân dân và Toà án Nhân dân đang thụ lý hoặc giải quyết vụ án dân sự giữa nạn nhân bạo lực gia đình và người có hành vi bạo lực gia đình quyết định áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc khi có đủ các điều kiện sau đây:

“a
) Có đơn yêu cầu của nạn nhân bạo lực gia đình, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền; trường hợp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền có đơn yêu cầu thì phải có sự đồng ý của nạn nhân bạo lực gia đình;

b) Hành vi bạo lực gia đình gây tổn hại hoặc đe doạ gây tổn hại đến sức khỏe hoặc đe doạ tính mạng của nạn nhân bạo lực gia đình;

c) Người có hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân bạo lực gia đình có nơi ở khác nhau trong thời gian cấm tiếp xúc.”

Mặt khác, căn cứ vào Khoản 1 Điều 42 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định:
“Người có hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính, xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, nếu hành vi của anh rể bạn ngày càng trầm trọng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của chị bạn thì chị bạn có thể yêu cầu Ủy ban nhân dân hoặc Tòa án nơi chị bạn cư trú áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc đối với chồng của chị bạn. Hành vi bạo lực gia đình của anh rể bạn tùy theo tính chất mức độ vi phạm có thể bị xử phát hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường theo quy định của pháp luật.

Để tránh hậu quả xấu có thể xảy ra cũng như có biện pháp ngăn chặn, nhắc nhở kịp thời xử lý nhanh chóng thì chị gái bạn có thể thông báo đến cơ quan công an nơi gần nhất hoặc Ủy ban cấp xã nếu anh rể bạn có hành vi bạo hành.

4. Về việc
hành vi của anh rể bạn có cấu thành tội phạm không

Để xác định hành vi của anh rể bạn có cấu thành tội phạm hình sự hay không thì trước tiên là bạn và gia đình cần đưa chị gái bạn đến cơ sở y tế có uy tín để giám định tỷ lệ thương tích.

Như vậy, sau khi đã có kết quả giám định thương tích có thể xác định hành vi của anh rể bạn chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính hay cấu thành tội phạm hình sự.

Bộ luật Hình sự quy định về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:

“
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:
...”

Như vậy, chị gái bạn nên giám định sức khỏe trong thời gian sớm nhất để biết chính xác về mức độ thương tích của mình và để cơ quan điều tra có cơ sở khởi tố anh rể bạn về hành vi gây thương tích cho chị bạn.

5. Về việc Tòa án giải quyết ly hôn

Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định như sau:

“ Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.”

Như vậy, Tòa án sẽ xem xét, quyết định cho ly hôn khi đáp ứng đủ 3 điều kiện sau đây:

+ Tình trạng của vợ chồng trầm trọng;

+ Đời sống chung không thể kéo dài;

+ Mục đích của hôn nhân không đạt được.

Theo thông tin mà bạn cung cấp thì anh rể bạn đã vi phạm luật hôn nhân và gia đình vì có hành vi ngoại tình, anh ta còn có cả con riêng và đưa về nhà mẹ anh ta sống. Ngoài ra, anh rể bạn còn có hành vi bạo hành đối với chị gái bạn, hành vi này diễn ra nhiều lần và có hậu quả nghiêm trọng. Như vậy, việc chị gái bạn yêu cầu ly hôn là hoàn toàn có căn cứ theo quy định của pháp luật. Chị gái bạn sẽ làm đơn xin Ly hôn và Tòa án sẽ xem xét, giải quyết.

Trình tự xin ly hôn được thực hiện như sau:

Bước 1: Chị bạn nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin ly hôn tại Tòa án nhân nhân quận/huyện nơi bị đơn ( Anh rể bạn) đang cư trú, làm việc;

Bước 2: Sau khi nhận đơn khởi kiện cùng hồ sơ hợp lệ Tòa án sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí cho chị gái bạn;

Bước 3: Chị gái bạn nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án;

Bước 4: Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án.