Câu hỏi: Luật sư cho hỏi trường hợp: Gia đình ông Nam có 01 thửa đất và nhà ở tại quận 1, nhà ở xây dựng năm 1984. Thửa đất chưa được cấp GCNQSD đất. Hiện nay ông A đang ở tại căn nhà nói trên. Về nguồn gốc nhà và đất: Trước đây là của bố mẹ ông A, đã mất năm 1987, khi mất không để lại di chúc. Bố mẹ ông Nam có 7 người con, hiện nay có 6 người sống tại Việt Nam, 1 người sống tại Mỹ.

Hiện nay hộ gia đình có nhu cầu đăng ký cấp GCNQSD đất nhưng có một vướng mắc như sau: Người con thứ 7 (em của ông Nam) đang ở Mỹ không chấp nhận làm các thủ tục về thừa kế, không tranh chấp, không ủy quyền (tức là các anh chị em ở Việt Nam muốn là gì thì làm, ông không quan tâm, không tranh giành). Xin hỏi Luật sư, gia đình ông Nam làm được GCNQSD đất thửa đất nói trên không? Quy định pháp luật và thủ tục thế nào?

=> Tư vấn quy định về Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gọi:
1900.6169

Trả lời: Về việc khai nhận di sản thừa kế

Khi ba, mẹ ông Nam mất năm 1987 mà không để lại di chúc thì di sản thừa kế là mảnh đất và ngôi nhà trên mảnh đất đó sẽ là di sản thừa kế và được thừa kế theo pháp luật. Khi đó, di sản thừa kế của bố mẹ ông Nam sẽ được phân chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp này, theo quy định tại Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 và tại Giải đáp 01/GĐ-TANDTC năm 2018 về nghiệp vụ Tòa án thì thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế của bố mẹ ông Nam vẫn còn.

Pháp luật dân sự quy định hàng thừa kế thứ nhất như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

..........

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Khi mở thừa kế (bố, mẹ mất) thì những đồng thừa kế tài sản có thể thỏa thuận về việc cử người quản lý di sản hoặc phân chia di sản theo quy định theo điều 656 BLDS 2015:

“1. Sau khi có thông báo về việc mở thừa kế hoặc di chúc được công bố, những người thừa kế có thể họp mặt để thoả thuận những việc sau đây:

a) Cử người quản lý di sản, người phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, nếu người để lại di sản không chỉ định trong di chúc;

b) Cách thức phân chia di sản.

2. Mọi thoả thuận của những người thừa kế phải được lập thành văn bản.”

Việc phân chia di sản đó phải có chữ kí của tất cả các đồng thừa kế. Vì vậy, việc phân chia di sản thừa kế nếu như không có chữ kí của 1 trong các đồng thừa kế thì anh có thể làm đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân nơi có đất để yêu cầu chia di sản thừa kế.

Về thủ tục khởi kiện
tại Tòa án nhân dân yêu cầu chia di sản thừa kế anh cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

- Đơn yêu cầu chia di sản thừa kế.

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

- Văn bản xác nhận của Uỷ ban nhân dân xã về việc phân chia hòa giải không thành.

- CMTND, sổ hộ khẩu, giấy khai sinh (bản sao - chứng thực).

Về thủ tục xin cấp GCNQSDĐ

Anh phải có những giấy tờ sau:

- Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (theo mẫu).

- Văn bản khai nhận di sản thừa kế (có thỏa thuận về việc 1 người là đại diện đứng tên).

- Sổ hộ khẩu (bản sao, công chứng).

- Chứng minh thư nhân dân (bản sao, công chứng).

Và nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai thuộc UBND huyện.