Câu hỏi: Kính chào luật sư. Tôi có một vấn đề khi một bên muốn đơn phương ly hôn và thẩm quyền giải quyết vụ việc cần luật sư tư vấn giúp tôi. Tôi kết hôn năm 201x và cùng chung sống với chồng bên phía gia đình tôi. Chúng tôi có một con chung. Tháng 5-201x chồng tôi bỏ đi và chung sống với người phụ nữ khác. Từ đó đến nay chồng tôi không làm tròn trách nhiệm làm chồng làm Cha. Cũng không tới lui thăm con hay gởi trợ cấp nuôi con.

Cách đây 3 tháng tôi làm thủ tục xin ly hôn đơn phương đến tòa án nơi tôi ở. Nhưng tòa án nơi ở không nhận hồ sơ vì chồng tôi chỉ tạm trú ở nơi tôi ở chứ không đăng ký thường trú. Và tòa án nơi tôi ở hướng dẫn tôi nộp hồ sơ xin ly hôn đến tòa án nơi chồng tôi đăng ký hộ khẩu thường trú bằng đường bưu điện vì quê chồng tôi ở tận Miền Trung. Tôi đã làm thủ tục theo hướng dẫn của tòa án nơi tôi ở và gởi đến tòa án nơi chồng tôi đăng ký thường trú. Nhưng đến nay đã 3 tháng tôi không có tin tức gì về việc giải quyết ly hôn.Xin hỏi luật sư tôi phải làm thế nào để biết tòa án có giải quyết đơn xin ly hôn của tôi hay không?mong nhận được sự tư vấn của luật sư.Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì bạn có quyền yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Theo đó, theo quy định tại điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì thẩm quyền giải quyết đơn phương ly hôn là tòa án nhân dân quận, huyện nơi chồng bạn cư trú. Cụ thể:

Điều 39. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.

Theo quy định thì nếu tòa án huyện nơi chồng bạn cư trú nhận được đơn yêu cầu ly hôn của bạn thì tòa phải xem xét hồ sơ của bạn, nếu hồ sơ đầy đủ thì sẽ tiến hành thụ lý và mời hai vợ chồng bạn đến tòa án để giải quyết. Trong trường hợp không thụ lý đơn ly hôn thì phải trả lời bằng văn bản lý do không thụ lý đơn là gì. Đối với trường hợp của bạn đã nộp đơn 3 tháng mà không có sự phản hồi từ phía tòa án thì có thể đơn của ạn chưa được gửi đến đúng địa chỉ hoặc đã có sự sai sót trong quá trình thụ lý đơn. Trong trường hợp này bạn có thể liên hệ với một số người quen ở miền Trung liên hệ với tòa án huyện nơi chồng bạn cư trú xác nhận đơn của bạn đã được gửi đến tòa án hay chưa? Hoặc nếu có điều kiện thì bạn nên đến trực tiếp tòa án để nộp đơn và yêu cầu được giải quyết. Cụ thể, điều 191 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về thụ tục và xử lý đơn khởi kiện.

Điều 191. Thủ tục nhận và xử lý đơn khởi kiện

1. Tòa án qua bộ phận tiếp nhận đơn phải nhận đơn khởi kiện do người khởi kiện nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính và phải ghi vào sổ nhận đơn; trường hợp Tòa án nhận đơn khởi kiện được gửi bằng phương thức gửi trực tuyến thì Tòa án in ra bản giấy và phải ghi vào sổ nhận đơn.

Khi nhận đơn khởi kiện nộp trực tiếp, Tòa án có trách nhiệm cấp ngay giấy xác nhận đã nhận đơn cho người khởi kiện. Đối với trường hợp nhận đơn qua dịch vụ bưu chính thì trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơn, Tòa án phải gửi thông báo nhận đơn cho người khởi kiện. Trường hợp nhận đơn khởi kiện bằng phương thức gửi trực tuyến thì Tòa án phải thông báo ngay việc nhận đơn cho người khởi kiện qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.

3. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:

a) Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;

b) Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc theo thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 1 Điều 317 của Bộ luật này;

c) Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;

d) Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

4. Kết quả xử lý đơn của Thẩm phán quy định tại khoản 3 Điều này phải được ghi chú vào sổ nhận đơn và thông báo cho người khởi kiện qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).