Câu hỏi: Nhờ luật sư tư vấn về việc chia di sản thừa kế khi đã quá thời hiệu khởi kiện và người chết không để lại di chúc như sau: Cha mẹ tôi có một miếng đất ở gần 2000m2 đã sử đụng từ lâu. Đến nay cha mẹ tôi đã mất lâu, miếng đất đó sau khi có chủ trương làm bìa (năm 2003 nhà nước làm bìa cho 2 em ruột về ở tại miếng đất đó) hai em tôi tự ý làm bìa thay tên đổi chủ, không có giấy tờ văn bản nào hợp pháp, không có anh em làm chứng về quyền thừa kế đất đai.

Từ đó đến nay, 2 người đó chiếm đoạt tất cả đất đai,tài sản của cha mẹ để lại. Vậy tôi xin nhờ luật sư tư vấn cho tôi, vì gia đình tôi có 8 anh chị em, mà miếng đất thì chưa có quyền thừa kế mà 2 e tự làm bìa chiếm đoạt, vậy giờ tôi và 6 người còn lại muốn làm đơn để phân chia tài sản. Vậy theo luật sư, chúng tôi làm vậy có được không? Quyền thừa kế của 2 em tôi có đúng pháp luật không? Nếu tôi muốn khởi kiện thì nên làm những thủ tục gì?

=> Giải đáp thắc mắc pháp luật về chia di sản thừa kế, gọi
19006169

Trả lời: Khoản 1 Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thời hiệu thừa kế như sau:

“1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.”

Bên cạnh đó tại Phần I Giải đáp 01/GĐ-TANDTC năm 2018 Giải đáp một số vấn đề nghiệp vụ Tòa án có quy định với các trường hợp mở thừa kế trước thời điểm ngày 10/9/1990 thì thời hiệu khởi kiện thừa kế là bất động sản được tính từ ngày 10/9/1990.

Theo thông tin bạn cung cấp, bố mẹ bạn mất đã lâu tuy nhiên căn cứ theo các quy định đã nêu trên nếu đến thời điểm hiện tại các đồng thừa kế khác mới yêu cầu phân chia di sản thừa kế thì Tòa án vẫn có căn cứ giải quyết do thời hiệu thừa kế vẫn còn. Nếu bố mẹ bạn mất không để lại di chúc thì phần tài sản của bố mẹ bạn sẽ được phân chia cho những người thuộc hàng thừa kế theo quy định của pháp luật.

Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, tất cả các người con trong trường hợp này được xác định là người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất và đều có quyền được hưởng di sản ngang nhau. Phần thừa kế của bố mẹ bạn được chia đều cho 8 người thừa kế theo quy định. DO vậy, việc 2 người con tự ý làm thủ tục sang tên Giấy chứng nhận mà không có sự đồng ý của những đồng thừa kế còn lại là không phù hợp. Sáu người con còn lại có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án xem xét phân chia di sản thừa kế trong trường hợp này.

Trân trọng

Luật gia Đào Quang Vinh -  Công ty Luật Minh Gia