Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp viện kiểm sát kháng nghị quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật, quy định của pháp luật và những văn bản liên quan như thế nào? Cụ thể:

Nội dung đề nghị tư vấn:

Sự việc là: Cách đây bảy tháng thì bố tôi mất đột ngột khi mới ngoài 60, lúc đó là gần đến tết, anh em bạn bè trong xóm đi làm ăn xa về có đến nhà thắp hương chia buồn với gia đình tôi, và gói bánh chưng cùng. Sau đó để thức cùng gia đình nhang khói cho ông, đến khoảng 22 giờ thì anh em rủ nhau chơi đánh bài tiến lên.Sau một tiếng rưỡi gì đấy họ chuyển sang đánh ba cây ăn tiền và đến 12.30 đêm thì bị công an tuần tra bắt với số tiền thu được là 8triệu đồng với 6 người chơi. Người thân của tôi không tham gia đánh bạc nhưng bị xem là đồng phạm vì để cho họ đánh bạc trong nhà của mình.

Cũng vì không hiểu biết pháp luật nên chỉ nghĩ rằng  họ có tình cảm đặc biệt với gia đình nên họ mới đến chia buồn và thức cùng để vơi đi nỗi buồn khi bố mới qua đời và chơi bài là cách để có thể thức ngủ được. Do vậy, mà người thân của tôi đã không ngăn cản họ.
Vì có nhân thân tốt, gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (2 vợ chồng không có nghề nghiệp, con chỉ mới được 2 tuổi, biết ăn năn hối cải, thành khẩn khai báo) nên tòa án sơ thẩm đã tuyên án phạt 6 tháng án treo và thời gian thử thách là 12 tháng. Gia đình tôi không có ý kiến gì, chỉ trách mình không có hiểu biết về pháp luật nên để xảy ra hoàn cảnh như vậy. Tôi được biết: trong vòng 15 ngày kể từ ngày tòa tuyên án bị cáo không kháng cáo thì bản án có hiệu lực. Nhưng viện kiểm sát cấp trên đã không đồng ý với bản án mà tại phiên tòa sơ thẩm đã tuyên: họ có thông báo rằng người thân của tôi không được hưởng án treo và sẽ mở phiên tòa phúc thẩm trong thời gian tới.

Vậy cho tôi hỏi viện kiểm sát cấp trên quyết định như vậy có đúng không? Và hình phạt người thân của tôi sẽ phải nhận như thế nào?.

Trả lời: Thứ nhất
, căn cứ tại Điều 336 Bộ Luật Tố tụng hình sự năm 2015 về kháng nghị của viện kiểm sát quy định:
“Viện kiểm sát cùng cấp, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị bản án hoặc quyết định sơ thẩm.”
. Do đó, viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị không đồng ý với bản án mà tại phiên tòa sơ thẩm đã tuyên.

Thứ hai
, về mức hình phạt người thân của bạn có thể phải nhận

Theo Điều 321 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định:

“Điều 321.
Tội đánh bạc

1. Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.”.

Như vậy, chúng tôi chỉ có thể đưa ra khung hình phạt đối với tội đánh bạc theo Bộ luật là từ 6 tháng đến 3 năm còn mức hình phạt cụ thể sẽ do bên Tòa án đưa ra dựa trên sự xem xét về các yếu tố khác như lỗi,mức độ, nhân thân người phạm tội,...

Người thân của bạn cũng có thể hưởng án treo theo quy định tại khoản 1 Điều 65 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017:

“1. Khi xử phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 05 năm và thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.”