Câu hỏi: Tỉnh B trả học phí cho chúng tôi đi học đại học sư phạm 5 năm. Khi học xong thì về tỉnh dạy 5 năm thì mới được lấy "Bằng tốt nghiệp ",(Sở giáo dục giữ bằng 5 năm) . Nhưng khi ra trường tỉnh đã đủ giáo viên rồi nên không dùng chúng tôi nữa. Và Sở giáo dục tỉnh nói họ sẽ giữ "Bằng tốt nghiệp" đủ 5 năm rồi mới trả (cho dù không không tạo việc làm cho chúng tôi,không phụ cấp thất nghiệp). Họ chỉ cho mượn "Bằng tốt nghiệp" đi photo rồi trả lại để họ giữ. Chúng tôi ra trường tùy khóa học mà có người được 4 năm, 5 năm.

1) Sở Giáo dục B giữ Bằng tốt nghiệp chúng tôi mà không tạo việc làm như vậy có đúng không?

2) Chúng tôi có được lấy bằng tốt nghiệp trước thời hạn không ? ( Ra trường bao lâu nếu không tạo việc làm cho chúng tôi thì chúng tôi được lấy bằng tốt nghiệp?

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất,
Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh B giữ bằng tốt nghiệp của các bạn trong vòng 5 năm mà không tạo việc làm là hành vi không đúng theo quy định pháp luật.

Cử tuyển là việc tuyển sinh không qua thi tuyển vào đại học, cao đẳng, trung cấp để đào tạo cán bộ, công chức, viên chức cho các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và các dân tộc thiểu số chưa có hoặc có rất ít cán bộ đạt trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp.

Điều 11 Nghị định 134/2006/NĐ-CP quy định: “
Hàng năm, các cơ sở giáo dục gửi danh sách, bàn giao hồ sơ và bằng tốt nghiệp của người học theo chế độ cử tuyển tốt nghiệp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh”.
Như vậy, khi các bạn tốt nghiệp đại học thì hồ sơ và bằng tốt nghiệp của những người theo học được cơ sở giáo dục gửi về cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Tuy nhiên, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm phân bổ chỉ tiêu cử tuyển theo ngành nghề phù hợp, phân công công tác cho người được cử đi học sau khi tốt nghiệp. Người được cử đi học theo chế độ cử tuyển phải chấp hành sự phân công công tác sau khi tốt nghiệp.

Theo thông tin bạn cung cấp, Sở giáo dục tỉnh sẽ giữ "Bằng tốt nghiệp" đủ 5 năm rồi mới trả  nhưng không tạo việc làm cho các bạn. Theo quy định của pháp luật hiện hành thì Ủy ban nhân dân tỉnh có quyền nhận bàn giao hồ sơ, bằng tốt nghiệp của người theo học chế độ cử tuyển, không có quyền giữ bằng tốt nghiệp và có trách nhiệm phân công tác cho người được cử đi học sau khi tốt nhiệp.

Như vậy, hành vi giữ bằng của Sở giáo dục là hành vi không đúng theo quy định pháp luật; hành vi không phân công tác cho người được cử đi học sau khi tốt nghiệp là hành vi không hoàn thành trách nhiệm.

Thứ hai,
khoảng thời gian Ủy ban nhân tỉnh giữ bằng của người theo học chế độ cử tuyển để bố trí việc làm.

Theo quy định của Nghị định 49/2005/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung định 134/2006/NĐ-CP): “
Thời gian người học theo chế độ cử tuyển chờ thông báo xét tuyển theo quy định tại Khoản 2 Điều này tối đa là 12 tháng, kể từ ngày được công nhận tốt nghiệp. Quá thời hạn 12 tháng không nhận được thông báo xét tuyển theo quy định của Nghị định này thì người học theo chế độ cử tuyển không phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo
”. Căn cứ quy định pháp luật thì thời gian tối đa là 12 tháng, kể từ ngày được công nhận tốt nghiệp là thời gian để Ủy banh nhân dân tình thực hiện trách nhiệm phân công tác cho người được cử đi học. Hết thời hạn 12 tháng mà Ủy ban nhân tỉnh không phân công tác cho người được cử đi học thì Ủy bạn nhân tỉnh được xem như không hoàn thành trách nhiệm của mình đối với người được cử đi học.

Như vậy, hết thời hạn 12 tháng sau kể từ ngày được công nhân tốt nghiệp thì bạn có thể yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh trả lại hồ sơ và bằng tốt nghiệp để tìm kiếm công việc khác mà không phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo.