Câu hỏi: Luật sư tư vấn về bồi thường thu hồi đất nông nghiệp. Các trường hợp hỗ trợ đất ở, hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất và các trường hợp bồi thường, hỗ trợ ổn định tái định cư.

Luật sư tư vấn về:
Kính Chào Luật sư Minh Gia. Luật sư cho em hỏi về kiện đền giải tỏa đền bù đất đai ở Đà Nẵng. Gia đình em là người ở Đà Nẵng, ba mẹ em có 1.500 héc ta đất nông nghiệp có giấy tờ đầy đủ, đóng thuế cho nhà nước đầy đủ (gia đình liệt sĩ) và trên mảnh đất nông nghiệp ấy ba mẹ em nuôi tôm và xây nhà ở trên mảnh đất ấy để phục việc nuôi trồng. Về việc nhà nước thu hồi đất của gia đình em để sang ủi mặt bằng  làm khu đô thị tái định cư trong giai đoạn năm 2010 ,trong văn kiện của Thành Phố về việc đền bù cho gia đình em giá tương đối thấp nên sau giải tỏa đền bù gia đình em vì nuôi tôm thua lỗ nhiều nên sau tiền đền bù đất của nhà nước chỉ đủ trả tiền vay ngân hàng, nên hiện giờ gia đình cũng rất khó khăn, con cái 3 đứa lập gia đình ở chung một nhà rất khó khăn không đủ khả năng tạo điều kiện ở riêng cho con cái. Vậy cho em hỏi luật sư trong trường hợp của gia đình có được nhà nước hổ trợ cấp đất ở cho gia đình e không? Rất mong được sự hổ trợ tư vấn của luật sư.

Trả lời: Về việc hỗ trợ cấp đất ở:

Bản chất của việc tái định cư là nhà nước bố trí đất cho người sử dụng đất khi nhà nước tiến hành thu hồi đất ở của người sử dụng đất. Mà đất của gia đình bạn là đất nông nghiệp nên sẽ không được tái định cư. Hơn nữa, tại khoản 2 điều 86 Luật đất đai 2013 có quy định :

2. Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư. Ưu tiên vị trí thuận lợi cho người có đất thu hồi sớm bàn giao mặt bằng, người có đất thu hồi là người có công với cách mạng.

Phương án bố trí tái định cư đã được phê duyệt phải được công bố công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi và tại nơi tái định cư.

Như vậy, chỉ tiến hành tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ở và chỉ được định cư tại chỗ nếu đủ điều kiện tại Điều 86 Luật đất đai nêu trên.

Về các khoản đền bù và hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp, do bạn không nói rõ gia đình bạn đã được nhận các khoản đền bù, hỗ trợ nào. Tuy nhiên, trong trường hợp gia đình khó khăn quá thì có thể yêu cầu UBND xã xem xét các khoản hỗ trợ sau:

- Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất.

- Hộ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và tìm việc.

Căn cứ khoản 3 Điều 19 Nghị định 47/2014/NĐ-CP hướng dẫn về khoản hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất như sau:

a.Thu hồi tư 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ trong thời gian 06 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 12 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trọ tối đa là 24 tháng.

Đối với trường hợp thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ trong thời gian 12 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 24 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ tối đa là 36 tháng;

b. Diện tích đất bị thu hồi ở điểm a khoản này được xác định theo từng quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền;

c. Mức hỗ trợ cho một nhân khẩu quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính bằng tiền tương đương 30kg gạo trong 01 tháng theo giá trung bình tại thời điểm hỗ trợ của địa phương;

Điều 20 Nghị định 47/2014/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất có quy định như sau:

"Điều 20. Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp

1.Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp quy định tại các Điểm a, b, c và d Khoản 1 Điều 19 của Nghị định này (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân là cán bộ, công nhân viên của nông trường quốc doanh, lâm trường quốc doanh đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp) khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà được bồi thường bằng tiền thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền đối với diện tích đất nông nghiệp thu hồi còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định sau đây:

a)Hỗ trợ bằng tiền không quá 05 lần giá đất nông nghiệp cùng loại trong bảng giá đất của địa phương đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi; diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương;

b)Mức hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định căn cứ điều kiện thực tế của địa phương.

2.Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan trình Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ chế, chính sách giải quyết việc làm và đào tạo nghề cho người thu hồi đất nông nghiệp.

3.Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ cơ chế, chính sách giải quyết việc làm đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định, chỉ đạo việc lập và tổ chức thực hiện phương án đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho người trong độ tuổi lao động tại địa phương. Phương án đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm được lập và phê duyệt đồng thời với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trong quá trình lập phương án đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm phải lấy ý kiến của người thu hồi đất."

Do bạn không nói rõ diện tích đất nông nghiệp gia đình mình bị thu hồi là bao nhiêu nên chúng tôi không thể xác định được mức hỗ trợ gia đình mình được hưởng. Tuy nhiên, bạn có thể căn cứ vào các điều khoản chúng tôi đã trích dẫn trên đây, từ đó xác định mức hỗ trợ của gia đình mình.