Câu hỏi: Tôi sinh tháng 12 năm 1967, nhập ngũ tháng 3/1988, đến tháng 5/1992 tôi được chuyển chế độ thành Công nhân viên chức Quốc phòng. Tháng 10/2010 được chuyển thành Quân nhân chuyên nghiệp cấp bậc đại úy hệ số lương 5,20 loại sơ cấp, tháng 12/2013 chuyển ngạch lương từ sơ cấp lên trung cấp hưởng hệ số lương 5,00, tháng 7/2014 thăng quân hàm thiếu tá hệ số lương 5,30 cho đến nay.

Kính mong luật sư cho tư vấn giúp tôi trong trường hợp như tôi nên nghỉ hưu vào năm nào là có lương cao nhất, có lợi nhất? Ví dụ tôi nghỉ hưu vào tháng 6/2017 thì lương hưu của tôi được lĩnh bao nhiêu? Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Trường hợp của anh/chị là quân nhân chuyên nghiệp theo điểm đ Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm Xã hội 2014, như vậy, để được hưởng lương hưu, anh/chị cần đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại Khoản 2 Điều 54 Luật Bảo hiểm Xã hội 2014, cụ thể là:

“Người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, trừ trường hợp Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam, Luật công an nhân dân, Luật cơ yếu có quy định khác;

b) Nam từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi, nữ từ đủ 45 tuổi đến đủ 50 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.”

Đồng thời, Điều 36 Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2008 quy định điều kiện nghỉ hưu của sĩ quan:

“Sĩ quan được nghỉ hưu khi:

1. Đủ điều kiện theo quy định bảo hiểm xã hội của Nhà nước;

2. Trong trường hợp chưa đủ điều kiện nghỉ hưu theo quy định tại khoản 1 Điều này, quân đội không còn nhu cầu bố trí sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức quốc phòng hoặc không chuyển ngành được, nếu nam sĩ quan có đủ 25 năm và nữ sĩ quan có đủ 20 năm phục vụ trong quân đội trở lên thì được nghỉ hưu.”

Áp dụng các quy định trên, lương hưu trong trường hợp của anh/chị sẽ được xác định như sau:

1. Điều kiện về hưu

Từ các quy định trên có thể thấy điều kiện về hưu bao gồm 2 yếu tố: (1) đủ số năm đóng bảo hiểm xã hội là 20 năm, và (2) đủ tuổi về hưu theo quy định pháp luật. Về tuổi về hưu, tuổi về hưu với sĩ quan thông thường của nữ là đủ 50 tuổi, nam là đủ 55 tuổi. Như vậy phải đến tháng 12/2017 chị mới đủ tuổi về hưu để không bị trừ tỷ lệ do về hưu trước tuổi nếu là nữ và tháng 12/2022 anh mới đủ tuổi nếu là nam.

Nếu chưa đủ tuổi về hưu như trên, anh/chị có thể về hưu nếu đủ số năm phục vụ trong quân đội (25 năm đối với sĩ quan nam và 20 năm đối với sĩ quan nữ). Tuy nhiên, với trường hợp này, anh/chị cần có quyết định của đơn vị xác định là không còn nhu cầu bố trí công việc và không thể chuyển ngành cho anh/chị.

2. Mức hưởng lương hưu hàng tháng

Mức hưởng lương hưu hàng tháng được quy định tại Điều 56 Luật Bảo hiểm Xã hội 2014, đồng thời anh/chị có thể tham khảo tại bài viết “Hỏi về mức lương hưu theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014” đã đăng trên trang web Luật Minh Gia. Theo đó, nếu anh/chị về hưu, cách tính mức lương hưu với từng thời điểm anh/chị nghỉ hưu sẽ tùy từng trường hợp, cụ thể như sau:

a. Anh/chị về hưu khi không thuộc diện được đơn vị xác nhận là không còn nhu cầu và không thể chuyển ngành

Trường hợp 1: chị là nữ và đủ điều kiện để về hưu vào tháng 12/2017

Nếu chị muốn về hưu vào tháng 6/2017 (nghĩa là còn thiếu 06 tháng đến khi đủ 50 tuổi), với 15 năm đóng BHXH, chị được 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 3%, tối đa bằng 75%, đồng thời chị bị trừ 1% do về hưu trước 06 tháng.

Nếu chị lựa chọn về hưu vào tháng 12/2017 (khi chị đủ 50 tuổi), cách tính lương hưu sẽ như trên, nhưng lương hưu hàng tháng chị nhận được sẽ không bị trừ 1% bình quân tiền lương đóng BHXH.

Nếu chị lựa chọn về hưu vào năm 2018, với 15 năm đóng BHXH, chị vẫn được 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH, tuy nhiên sau đó thêm mỗi năm thì chỉ tính thêm 2% và mức tối đa vẫn bằng 75%.

Như vậy, nếu chị chưa đóng BHXH được 30 năm thì nên lựa chọn về hưu tháng 12/2017 tỉ lệ lương hưu hàng tháng chị nhận được sẽ cao nhất.

Trường hợp 2: anh là nam và đã có đủ 20 năm đóng BHXH

Nếu anh muốn về hưu năm 2017, nghĩa là anh muốn về hưu trước tuổi do anh còn thiếu 5 năm tuổi để về hưu, thì cách tính lương hưu tương tự như trên: với mỗi 15 năm đóng BHXH, anh được 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, sau đó mỗi năm tính thêm 2%. Đồng thời, với mỗi năm anh về hưu trước tuổi, anh sẽ bị trừ 2% tỉ lệ lương hưu được hưởng hàng tháng, tương đương với bị trừ 10% nếu anh về trước 5 năm.

Nếu anh về hưu trong khoảng từ năm 2018 đến trước tháng 12/2022, cách tính lương hưu sẽ như sau: mức 45% bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sẽ tương ứng với 16 năm nếu anh về hưu năm 2018, 17 năm nếu anh về hưu năm 2019, 18 năm nếu về hưu năm 2020, 19 năm nếu về hưu năm 2021, 20 năm nếu về hưu từ năm 2022 trở đi. Sau số năm này, cứ thêm mỗi năm lại tính thêm 2% và mỗi năm về trước tuổi cũng bị trừ 2%.

Nếu anh về hưu tháng 12/2022 (khi anh đủ 55 tuổi), tương ứng với 20 năm đóng BHXH, anh được hưởng 45% bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, sau đó cứ thêm 1 năm đóng thì được thêm 2% và không bị trừ tỷ lệ vì nghỉ hưu trước tuổi.

b. Trường hợp anh/chị có xác nhận của đơn vị là không còn nhu cầu và không thể chuyển ngành
thì cách tính lương hưu của anh/chị tương tự như trên, chỉ khác là sẽ không bị trừ tỷ lệ do về hưu trước tuổi.