Câu hỏi: Thực tế cho thấy, rất nhiều trường hợp người sử dụng lao động có hành vi bóc lột sức lao động, đưa ra những điều khoản ngoài hợp đồng lao động để buộc người lao động làm việc theo sự chỉ đạo của mình trái theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, không phải người lao động dám nói lên ý kiến của mình, hoặc nhờ cơ quan có thẩm quyền can thiệp vì họ sợ bị mất việc, ngại va chạm dẫn đến mâu thuẫn cá nhân, điều này vô tình tạo nên tiền lệ xấu trong quan hệ lao động.

1. Luật sư tư vấn.

Xuất phát từ lý do trên, mỗi năm Ban thanh tra của Sở lao động thương binh xã hội có cuộc khảo sát để thanh tra kiểm tra công tác áp dụng pháp luật của người sử dụng lao động và người lao động. Song thanh tra là chưa đủ mà cần có sự hợp tác giữa các bên để giảm thiểu tình trạng nêu trên. Nếu bạn đang trong tình huống khó khăn và cần sự trợ giúp đội ngũ luật sư, đừng ngần ngại hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi hoặc liên lạc theo hotline
1900.6169
và email:
lienhe@luatminhgia.vn
để được hỗ trợ các vấn đề pháp lý như:

- Tư vấn về quyền lợi của người lao động khi người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

- Tư vấn về trác nhiệm của người sử dụng lao động khi nguời lao động bị tai nạn lao động.

- Giải đáp thắc mắc về chế độ thai sản, chế độ bảo hiểm thất nghiệp, chế độ hưu trí và tử tuất.

Bên cạnh đó, chúng tôi xin gửi đến bạn tình huống cụ thể dưới đây để bạn có thể tham khảo và đưa ra hướng giải quyết phù hợp nhất.

2. Chấm dứt quan hệ lao động khi không ký kết hợp đồng lao động

Kính gửi Quý luật sư,Vui lòng giải đáp giúp tôi các thắc mắc sau đây liên quan đến việc chấm dứt hợp đồng lao động lao động của người sử dụng lao động: Tôi đã làm Nhân viên Điều hành trong công ty du lịch từ tháng 06/2016. Đến tháng 09/2016, sau khi yêu cầu được ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) chính thức thì được thông báo là sẽ được đóng báo hiểm và chuyển khoản lương qua tài khoản ngân hàng. Ngoài ra, tôi được yêu cầu ký vào 01 bản HĐLĐ dùng để làm hồ sơ khi bên Thuế về kiểm tra, và không được giữ bản gốc nào cả. Đến cuối tháng 05/2017, tôi đã gặp Ban giám đốc để yêu cầu về việc tăng lương. Sau khi các thỏa thuận về phần trăm điều hành được thống nhất, tôi sẽ nhận được phần trăm lợi nhuận sau thuế của mỗi đoàn vào cuối tháng sau khi tôi gửi quyết toán cho BGĐ và bộ phận Kế toán, việc này được tính từ tháng 06/2017 và chỉ là thỏa thuận bằng miệng. Cuối tháng 06/2017, tôi gửi quyết toán cho BGĐ và bộ phận Kế toán thì nhận được câu trả lời là "Tôi đang đòi hỏi phần không được thỏa thuận trước" và quyết định cho tôi nghỉ việc từ 30/06/2017 vì lý do "viết mail không tôn trọng BGĐ". Tôi đồng ý nghỉ việc với điều kiện các quyền lợi của tôi phải được thanh toán đủ, và phần phần trăm của tôi trong tháng 06/2017 phải được giải quyết, BGĐ viện lý do khách hàng chưa thanh toán đủ nên chưa thể chi trả phần phần trăm cho tôi và hứa sẽ chuyển khoản đủ cho tôi khi khách hàng đã thanh toán đủ. Vì đã tìm được công việc mới và sẽ bắt đầu luôn vào đầu tháng 07/2017, nên tôi đã đồng ý nghỉ việc theo yêu cầu của BGĐ. Những việc trên đây đều là thỏa thuận bằng miệng, không có giấy tờ chứng thực.Cuối tháng 07/2017, tôi gửi mail cho BGĐ công ty yêu cầu thanh toán theo luật lao động các quyền lợi và phần phần trăm tháng 06 của tôi thì BGĐ bác bỏ, mail lại cho tôi với nội dung đã thanh toán đủ tiền lương tháng 06, là hết phần trách nhiệm. Sổ BHXH đang đợi bên BH làm việc và sẽ trả khi nhận được sổ. Sau đó, vì tôi nói lý thì được nhận phần phần trăm tháng 06/2017 và tuyên bố đã trả đủ quyền lợi nghỉ việc của tôi.Vậy thưa Quý luật sư, với những điều kiện như trên, tôi có thể khởi kiện công ty về việc Đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật và yêu cầu bồi thường được không? Khi nghiên cứu các hồ sơ cần thiết, tôi hầu như không có bất cứ giấy tờ gì, ví dụ Hợp đồng lao động + Quyết định cho nghỉ việc. Cái mà tôi có được chỉ là tranh chấp qua nội dung mail và sao kê tài khoản lương cũng như sổ BHXH. Kính nhờ Quý luật sư giúp đỡ tôi giải đáp thắc mắc này. Do công việc ở công ty mới đang là thời gian thử việc, Tôi xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Điều 16 Bộ luật Lao động 2012 quy định về Hình thức hợp đồng lao động:

“
1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 03 tháng, các bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói.
”

Bạn làm việc tại công ty đã quá thời hạn 3 tháng nên bên công ty bạn phải giao kết với bạn hợp đồng lao động bằng văn bản và được làm thành 2 bản, bạn giữ 1 bản, công ty bạn giữ 1 bản. Công ty bạn không thực hiện việc giao kết hợp đồng theo quy định tại Điều 16 nêu trên là công ty bạn vi phạm quy định về pháp luật. Dù bạn không giữ một hợp đồng nào nhưng bạn có làm việc thực tế tại công ty, hai bên có thỏa thuận về công việc và lương thương nên bạn và công ty vẫn tồn tại một quan hệ lao động.

Trường hợp có quyết định cho thôi việc trước thời điểm bạn đồng ý nghỉ việc

Khi đó được xác định là công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn

Điều 38 Bộ luật lao động 2012 quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động:

“
1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối với người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06 tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục.

Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;

c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;

d) Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tại Điều 33 của Bộ luật này.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phải báo cho người lao động biết trước:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;

c) Ít nhất 03 ngày làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này và đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng
.”

Công ty bạn chỉ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn trong trường hợp có các lý do quy định tại Khoản 1 Điều này và phải đảm bảo điều kiện báo trước theo khoản 2 Điều này. Công ty bạn lấy lý do “
viết mail không tôn trọng Ban giám đốc
” để cho bạn thôi việc là công ty bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật.

Điều 42 Bộ luật lao động năm 2012 quy định về Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật:

“1. Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này.

3. Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

5. Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.”

Trách nhiệm của công ty bạn khi chấm dứt hợp đồng lao động trái luật đối với bạn được thực hiện theo quy định tại Điều này. Bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở chính để đòi lại quyền lợi của mình.

Trường hợp công ty ra quyết định thôi việc sau thời điểm bạn đồng ý

Lúc này trường hợp của bạn sẽ chấm dứt theo khoản 3 Điều 36 Bộ luật lao động 2012:

“
3. Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động
”

Theo quy định của pháp luật thì lúc này công ty bạn chấm dứt đúng luật và trách nhiệm của công ty bạn như sau:

“
1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

4. Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán
.”

Ngoài các quyền lợi được hưởng theo Điều trên bạn còn được hưởng trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 Bộ luật lao động 2012. Tối đa là 30 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động mà công ty vẫn chưa thanh toán và trả sổ bảo hiểm thì bạn có thể thực hiện thủ tục khiếu nại và khởi kiện ra Tòa theo bài viết sau:

https://luatminhgia.com.vn/thu-tuc-khoi-kien-doanh-nghiep-khi-khong-tra-so-bao-hiem-xa-hoi.aspx