Câu hỏi: Tư vấn về việc gia đình hành xóm dùng gạch đá ném vào cửa kính và còn dọa tạt axit gia đình tôi, trong lúc xô xát tôi có cầm dao trong nhà bếp quơ qua người hàng xóm đang tấn công tôi nhưng chưa có hậu quả gì? Như vây, tôi có phạm tội gì không? và gia đình hàng xóm phạm tội gì?

Thưa Luật Sự Minh Gia, vừa qua, vào ngày 20/2 gia đình tôi bị hàng xóm (2 cha con) chửi bới về vấn đề chó nuôi trong nhà tôi sủa, dùng từ ngữ nhục mạ ba mẹ tôi cũng như những người trong gia đình và sau đó sử dụng gạch đá xây dựng, ném vào cửa kính của tôi vỡ hết 1 bên. Sau khi lực lượng công an có mặt tại hiện trường, 2 bên đã yên ắng và sáng ngày 21/02 tôi lên trình báo và ghi lời khai tại cơ quan công an. Trong quá trình xảy ra, mẹ tôi bị 1 vết thương ở ngực và cửa kính nhà tôi hoàn toàn bể tan hoang sau hơn cả chục viên đá mà 2 cha con nhà bên ném vào. Tôi thật sự rất kích động và cảm thấy chỉ muốn bảo vệ gia đình mình nên đã có chuẩn bị vật liệu tự về là dao trong nhà bếp (lý do vì khi 2 cha con đó chọi đá đã có cầm sẵn hung khí cùng lời đe dọa sẽ chém chết cả nhà tôi ). Khi lực lượng đến, tôi và mẹ đã ra ngoài và nói chuyện cùng công an nhưng người con đã xông vào đánh tôi mặc cho lực lương can ngăn không thành công, tôi đã né và có hành động tự vệ bằng cách rút dao có sẵn trong người có ít quơ qua người đối phương và sau đó tôi được gia đình can ngăn đưa vào trong. - Tôi xin phép hỏi, nếu vậy tôi có bị can tội là cố ý giết người hay sử dụng vũ khí trái phép không khi có người cố ý tấn công tôi trước? Trong cùng ngày 21/02, sau khi công an làm việc lấy lời khai vào buổi sáng với gia đình tôi thì đầu giờ trưa tức 14h cùng ngày công an mới triệu tập 2 cha con đó lên để lấy lời khai (lúc này nhà tôi không có mặt) thì tôi được biết chỉ có người cha lên, người con lấy lý do bận đi làm. - Tôi xin phép hỏi luật sư, việc triệu tập này của công an có đúng luật không, vì sao chỉ triệu tập 1 trong 2 lên mà không lên cùng lúc để lấy lời khai cũng như hòa giải ?Trong buổi chiều đó, tức khoản 16h, mẹ tôi nhận được cuộc gọi từ phía công an khu vực tới giải quyết vụ việc và phía kia đã đồng ý bồi thường khoản tiền tấm kính bị vỡ của nhà tôi và kêu mẹ tôi lên làm giấy cam kết cũng như nhận tiền bồi thường. Lúc tôi và mẹ có mặt, cũng không thấy 2 cha con kia để hòa giải mà chỉ nhận được sự làm việc từ công an cùng tiền bồi thường và làm giấy cam kết không kiến nghị hay tư thù gì nữa. Công an nói lý do là gia đình kia không muốn gặp nhà tôi. Luật sư cho tôi hỏi, nếu kí cam kết nhưng 2 cha con nhà kia vẫn có hành động tư thù muốn trả thù thì tôi phải làm gì để tự vệ và bảo vệ gia đình mình cũng như làm việc như nào với cơ quan chức năng?  Buổi tối cùng ngày, tôi nhận được cuộc điện thoại từ mẹ nói rằng nghe được 2 cha con đó ấm ức, không đồng ý với cách giải quyết và cho là bị xử ép và người cha nói rằng " tao thà tạt axit chết mẹ gia đình nhà nó tao đi tù cũng được ". Khi mẹ tôi nghe đến đây, liệu có đủ chứng cứ hay phải làm gì để trình báo với cơ quan chức năng không khi bị đe dọa thế này. Kính mong quí luật sư Minh Gia có thể giúp tôi trong vụ việc này về luật pháp tôi phải làm như thế nào để bảo vệ gia đình mình cũng như có sự can thiệp của cơ quan công an. Tôi cảm ơn quí luật sư rất nhiều, rất mong nhận được sự phản hồi từ quí luật sư

Trả lời: Thứ nhất
về sự việc xô xát giữa gia đình bạn và gia đình hàng xóm

Về hành vi bạn rút dao có sẵn trong người quơ qua người đối phương. Đây là hành vi tự vệ trong lúc người ta lao vào đánh bạn và trên thực tế chưa có hậu quả gì xảy ra. Nên hành vi trên của bạn chỉ là hành vi phòng vệ không có dấu hiệu của các tội phạm hình sự như: Cố ý gây thương tích, giết người…

Về hành vi bạn sử dụng dao trong nhà bếp để tự vệ thì không phải là hành vi tàng trữ, sử dụng vũ khí thô sơ. Căn cứ tại Khoản 4 Điều 3 Pháp lệnh quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2011 (được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2013) quy định:

Điều 3
. Giải thích từ ngữ

……

4. Vũ khí thô sơ gồm các loại dao găm, kiếm, giáo, mác, lưỡi lê, đao, mã tấu, quả đấm, quả chùy, cung, nỏ

……

Về hành vi gia đình hàng xóm dùng gạch đá xây dựng ném vào cửa kính của gia đình bạn, nếu thiệt hại về tài sản của gia đình bạn trên 2.000.000đ hoặc dưới 2.000.000đ nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bổ sung một số điều năm 2017) thì hành vi trên đã có dấu hiệu của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bổ sung một số điều năm 2017).

Điều 178.
Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

1. Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

đ) Tài sản là di vật, cổ vật.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

c) Tài sản là bảo vật quốc gia;

d) Dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;

đ) Để che giấu tội phạm khác;

e) Vì lý do công vụ của người bị hại;

g) Tái phạm nguy hiểm,

3. Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

4. Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Thứ hai
về việc cơ quan công an triệu tập lấy lời khai

Pháp luật không quy định là việc lấy lời khai phải thực hiện đồng thời nên cơ quan công an lấy lời khai gia đình bạn vào buổi sáng và gia đình hàng xóm vào buổi chiều là không vi phạm pháp luật và còn tránh được việc hai gia đình thêm xô xát.

Thứ ba
, về hành vi đe dọa của nhà hàng xóm

Nếu có đủ căn cứ tại Điều 133 Bộ luật hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2017) quy định về Tội đe dọa giết người thì cơ quan công an có thể truy cứu trách nhiệm gia đình hàng xóm về hành vi đe dọa giết người. Trong trường hợp chỉ mình mẹ bạn nghe được lời đe dọa như vậy thì vẫn chưa đủ căn cứ rõ ràng để chứng minh cho hành vi đe dọa trên. Bạn nên trình báo với cơ quan công an về hành vi đe dọa “Tạt axit” trên của nhà hàng xóm để cơ quan công an có biện pháp giáo dục, hòa giải kịp thời để bảo vệ  cho gia đình bạn. Tránh những hậu quả không đáng có.

Điều 133.
Tội đe dọa giết người

1. Người nào đe dọa giết người, nếu có căn cứ làm cho người bị đe dọa lo sợ rằng việc đe dọa này sẽ được thực hiện, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Đối với 02 người trở lên;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;

d) Đối với người dưới 16 tuổi;

đ) Để che giấu hoặc trốn tránh việc bị xử lý về một tội phạm khác.

Hoặc trong trường hợp gia đình hàng hàng xóm đã chuẩn bị công cụ, phương tiện như mua axit thì trong trường hợp này đã có dấu hiệu của tội cố ý gây thương tích hoặc giết người quy định tại các Điều 134 và Điều 123 của Bộ luật hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2017)