Câu hỏi: Gia đình em có khai hoang trên diện tích đất hoang từ năm 2001 (đất chưa sử dụng) thuộc UBND cấp xã quản lý và từ đó đến nay gia đình em trồng cây lâu năm nhưng UBND xã không lập biên bản gì hết.

Giữa tháng 6/2016 gia đình em có trồng thêm và rào lại để bảo vệ cây cối. Tuy nhiên sau đó mấy ngày UBND xã tự ý đến chặt cây và phá bỏ hàng rào mà không hề lập biên bản hay thông báo gì cho gia đình hết. Sau đó đến ngày 22/8/2016 UBND xã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với gia đình em. Nếu UBND xã thu hồi gia đình em có được đền bù đất và cây cối không? Vây em kính nhờ luật sư tư vấn giúp em để giải quyết cho thoả đáng. Em xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, chúng tôi xin tư vấn cho bạn như sau:

Theo quy định của Nghị định 43/2014/NĐ-CP tại Điều 22 về việc xử lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 01 tháng 7 năm 2014:

“4. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang mà đất đó phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền duyệt, không có tranh chấp thì được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất theo hạn mức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định; nếu vượt hạn mức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định thì diện tích vượt hạn mức phải chuyển sang thuê
”.

Diện tích đất mà gia đình bạn khai hoang từ năm 2001 thuộc trường hợp đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, đến năm 2016 việc bạn tự ý mở rộng để trồng thêm có thể bị UBND xử phạt vi phạm hành chính do lấn, chiếm đất.

Theo quy định tại Điều 75. Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng:

“1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này
”;

Như vậy, diện tích đất mà gia đình bạn khai hoang từ năm 2001 khi có quyết định thu hồi đất vẫn đủ điều kiện được bồi thường, theo đó gia đình bạn sẽ được bồi thường về đất và tài sản trên đất như sau:

- Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này thì được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều 129 của Luật Đất đai 2013 (khoản 2 Điều 77, Luật Đất đai 2013).

- Đối với cây trồng: Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng thì việc bồi thường thực hiện theo quy định tại Điều 90 Luật Đất đai:

a) Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất;

b) Đối với cây lâu năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị hiện có của vườn cây theo giá ở địa phương tại thời điểm thu hồi đất mà không bao gồm giá trị quyền sử dụng đất;

c) Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di chuyển, phải trồng lại;