Câu hỏi: Nhờ luật sư tư vấn giúp trường hợp: Dì A kết hôn năm 1995. Trong quá trình hôn nhân cũng có nhiều xung đột, dì tôi thỉnh thoảng bị chú đánh đập, mắng nhiếc. Khi mới cưới, chú và dì tôi đều là nông dân. Ông bà ngoại tôi có cho dì tôi làm ruộng trên đất của ông bà (đất nông nghiệp vẫn đứng tên ông bà ngoại) nhưng phần hoa lợi thu về thì gia đình dì tôi được hưởng. Trong khoảng thời gian đầu, chủ yếu chỉ có dì tôi tham gia sản xuất, chú hầu như không làm gì.

Về sau, gia đình dành dụm được một số vốn, chú lấy số tiền đó đi buôn bò. Tuy nhiên, tiền lãi từ việc đi buôn thì chú không đưa cho dì tôi một đồng nào. Chú và dì có hai đứa con, một đứa 20 tuổi và một đứa 13 tuổi, trong quá trình nuôi dưỡng, chú không hề đưa cho dì tôi một đồng để nuôi con. Về sau, chú lấy tiền lãi đi buôn để sửa nhà cho bố mẹ chồng của dì tôi. Nhà và đất gia đình đang ở hiện nay là đứng tên bố mẹ chồng. Tài sản chung trong nhà đều do chú bán hoa lợi nông nghiệp để mua. Hiện nay, dì tôi đang đi làm công nhân xa, chú có đem một cô gái khác về nhà, sau đó có vào nơi dì tôi làm việc để yêu cầu dì tôi về để giải quyết việc ly hôn. Tôi muốn hỏi các vấn đề sau: 1. Trong trường hợp gia đình làm nông dân như dì tôi, thì chứng minh tài sản chung chủ yếu do dì tôi đóng góp bằng cách nào? Mỗi chuyến đi buôn của chú có thể lời lãi đến cả chục triệu đồng, nhưng chú chưa bao giờ đưa cho dì tôi để nuôi con. 2. Khi chia tài sản, tòa án có xem xét vấn đề chú đã từng đánh đập dì và có quan hệ không rõ ràng với người phụ nữ khác trong khi chưa ly hôn với dì để chia tài sản nhiều hơn cho dì không? Tòa án có căn cứ vào việc thu nhập của chú cao hơn mà chia tài sản cho chú nhiều hơn không?

Trả lời: Thứ nhất
, việc xác định tài sản chủ yếu do dì bạn đóng góp sẽ căn cứ vào nguồn gốc tài sản đó là tạo dựng tài sản đó như thế nào. Nếu chị bạn có các giấy tờ hay có người chứng minh về việc tạo dựng tài sản chủ yếu nêu trên, có đóng góp nhiều hơn vào khối tài sản chung của vợ chồng thì những chứng cứ này sẽ được tòa án xem xét chia tài sản khi ly hôn nếu vợ chồng anh chị bạn không thỏa thuận được.

Thứ hai
, nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn được quy định tại  Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014:

“
Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

6. Tòa án nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn Điều này."

Theo đó, tòa án sẽ xem xét vào cả quá trình tạo dựng khối tài sản chung này để phân chia cho hợp lí. Tòa án có thể xem xét đến việc dì bạn bị bạo hành và chồng dì bạn ngoại tình khi dì bạn có chứng cứ về việc này để làm căn cứ cho việc phân chia tài sản và nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi con.