Câu hỏi: Tư vấn về điều kiện, hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội 01 lần theo quy định tại Luật BHXH 2014, Nghị định 115/2015/NĐ - CP; Quyết định 636/QĐ - BHXH năm 2016

Nội dung yêu cầu:
Theo QĐ số: 636/QĐ-BHXH, tại điều 20. Hồ sơ hưởng BHXH một lần:

3. Đối với người ra nước ngoài để định cư có thêm một trong các giấy tờ sau:

3.1. Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam;

3.2. Bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng của một trong các giấy tờ sau đây:

3.2.1. Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

3.2.2. Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;

3.2.3. Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

Xin hỏi:

1. Trước đây quy định này như thế nào?

2. Tại sao phải có có giấy thôi quốc tịch Việt Nam? Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài?

3. Người đi định cư nước ngoài đã xác định là không còn sống và làm việc tại Việt Nam (có giấy tờ định cư, visa, hồ sơ bảo lãnh) thì không đóng bảo hiểm xã hội là điều dĩ nhiên, tại sao phải cần nhiều giấy tờ thừa như vậy? tôi chưa hiểu quy định này để làm gì?

4. Xin hỏi trường hợp nghỉ việc để đi định cư nước ngoài có cách nào khác để nhận bảo hiểm xã hội 1 lần ngoài quy định trên không?

Trả lời: 1. Hồ sơ giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần trước đây (Trước khi quyết định 636/QĐ - BHXH có hiệu lực) được quy định tại Điều 20 quyết định số 01/QĐ-BHXH ngày 03 tháng 1 năm 2014:

"Điều 20. Hồ sơ giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần:

1. Sổ bảo hiểm xã hội.

2. Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần (mẫu số 14-HSB) đối với trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 55 và Điều 73 Luật Bảo hiểm xã hội.

3. Quyết định nghỉ việc (bản chính hoặc bản sao) hoặc quyết định thôi việc (bản chính hoặc bản sao) hoặc văn bản chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng lao động hết hạn (bản chính hoặc bản sao) đối với trường hợp quy định tại Điểm a khoản 1 Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội.

4. Quyết định phục viên, xuất ngũ, thôi việc (bản chính hoặc bản sao) đối với trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội.

5. Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng Giám định y khoa đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội.

6. Bản dịch tiếng Việt được công chứng (bản chính hoặc bản sao) của bản thị thực nhập cảnh được lưu trú dài hạn hoặc thẻ thường trú hoặc giấy xác nhận lưu trú dài hạn do cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cấp đối với người ra nước ngoài để định cư.”

2. Về lý do phải có có giấy thôi quốc tịch Việt Nam? Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài?

Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ - CP quy định về bảo hiểm xã hội một lần:

"1. Người lao động quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 2 của Nghị định này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;

c) Ra nước ngoài để định cư;

d) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

...".

Điều 20 Quyết định 636/QĐ - BHXH quy định về hồ sơ hưởng BHXH một lần:

"1. Sổ BHXH.

2. Đơn theo mẫu số 14-HSB (bản chính).

3.
Đối với người ra nước ngoài
để định cư có thêm
một trong các giấy tờ
sau:

3.1. Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam;

3.2. Bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng của một trong các giấy tờ sau đây:

3.2.1. Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

3.2.2. Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;

3.2.3. Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

4. Trích sao hồ sơ bệnh án thể hiện người lao động đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế".

Chiểu theo quy định trên, trường hợp người ra nước ngoài để định cư muốn hưởng BHXH 01 lần cần nộp bộ hồ sơ bao gồm:

- Sổ BHXH;

- Đơn theo mẫu số 14 - HB (bản chính);

- Ngoài ra, NLĐ cần cung cấp thêm MỘT trong CÁC giấy tờ sau:

+ Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam;

+ Bản dịch Tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

+ Bản dịch Tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;

+ Bản dịch Tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài;

+ Bản dịch Tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

Vậy, trường hợp anh/chị có xác nhận cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên hoặc có thẻ thường trú có thời hạn 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp thì vẫn được rút BHXH 01 lần mà không phải xin xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam.

Ngoài ra, trường hợp chị ra nước ngoài để làm việc, định cư mà không đáp ứng được các điều kiện trên thì có thể làm thủ tục rút BHXH theo quy định tại Điểm a, b, d Khoản 1 Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ - CP.