Câu hỏi: Cháu chào các cô chú ạ. Cháu muốn hỏi các cô chú là bố mẹ cháu ly hôn. Tài sản chung gồm có 2 căn nhà một căn nhà cấp 4 và một nhà tầng và một miếng đất ruộng nhưng ko đứng tên bố mẹ cháu mà của bà nội cháu. Cháu và e trai cháu đã trên 18 tuổi vậy khi chia tài sản thì có được chia 4 không ạ. Bố cháu thì muốn để lại nhà cho 2 chị e nhưng mẹ cháu không muốn mà muốn chia hết. Với cả trước khi đưa đơn ra toà mẹ cháu đã bán chiếc ô tô của nhà cháu đi vậy khi ra toà bố con cháu có được chia tiền từ chiếc ô tô đó không? Cháu cảm ơn cô chú

Trả lời: Do mảnh đất ruộng đứng tên bà nội bạn và không biết bà nội bạn còn sống hay đã mất nên chúng tôi không xác định đây là tài sản chung của bố mẹ bạn.

Việc chia tài sản khi ly hôn do bố mẹ bạn thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì yêu cầu Toà án giải quyết. Tài sản gồm có tài sản chung và tài sản riêng. Tài sản chung thì về nguyên tắc sẽ chia đôi. Còn  tài sản riêng của bên nào thì thuộc quyền sở hữu của bên đó.  Bạn và em trai bạn đã trên 18  tuổi và sẽ không có quyền lợi gì trong việc chia tài sản này. Nếu bố bạn muốn để lại nhà cho chị em bạn nhưng không được sự đồng ý của mẹ bạn, thì bố bạn chỉ có quyền quyết định trong phần tài sản sau khi đã chia tài sản chung với mẹ bạn.

Để xác định như thế nào là tài sản chung và như thế nào là tài sản riêng, Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định như sau:

"Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng

1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.
"

Về nguyên tắc tài sản chung sẽ được chia đôi nhưng cần cân nhắc những yếu tố sau (Điều 59, Luật hôn nhân & gia đình 2014)

"2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Bảo vệ lợi ích Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
"

Còn việc bố bạn có được hưởng phần tiền từ việc mẹ bạn bán chiếc xe ôtô kia không thì phải xét xem ôtô  có phải là tài sản chung của bố, mẹ bạn không? Nếu là tài sản chung thì bố bạn sẽ được ½ giá trị chiếc xe (nếu có căn cứ để chứng minh tài sản đó là tài sản chung của bố mẹ bạn). Còn nếu đó là tài sản riêng của mẹ bạn thì bố bạn sẽ không được hưởng gì từ viêc bán xe đó cả.