Câu hỏi: Xin chào luật sư!Tôi có thắc mắc cần được hỗ trợ giải đáp như sau:Năm 2014 do làm ăn thua lỗ tôi có vay tín chấp số tiền 80 triệu thời hạn trả dần trong 4 năm. Hàng tháng trả cả gốc và lãi theo bảng phân bổ. Lãi suất >20%. Tuy nhiên sau khi vay 1 năm tôi bị thay đổi công việc và mức lương chỉ đủ chi trả những chi phí sinh hoạt hàng ngày.

Tôi không còn khả năng trả nợ từ tháng 8 năm 2015. Tôi có liên hệ để xin khất nợ và viết email xin lùi thời hạn trả đến tháng 4/2016. Nhưng họ không đồng ý và ngày ngày gọi điện đòi tiền nhiều dẫn đến việc tôi bị mất việc làm, phải thay đổi nhiều chỗ làm. Tính đến thời điểm này, tôi vẫn chưa trả được nợ. Họ gửi thông báo về nhà bố mẹ tôi nói cả lãi bây giờ 126 triệu. Tôi thấy quá kinh khủng.Vậy luật sư cho tôi hỏi nếu họ kiện ra tòa, tôi có bị đi tù hay không? Vì tôi không liên hệ với họ kể từ thời điểm tôi bị nghỉ việc lần thứ 3 năm 2015. Bên họ nói sẽ kiện tôi vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Như vậy họ có đủ căn cứ để kiện không? Hiện tại tôi đang đi thuê nhà trọ và phải nuôi 2 con nhỏ. Không có tài sản riêng. Tôi rất mong sớm nhận được sự tư vấn của luật sư.Tôi xin cảm ơn!

Trả lời: Điều 139 Bộ Luật Hình sự 1999 quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:

“
1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.”

Theo như bạn đã trình bày ở trên, sau khi vay tiền 1 năm, bạn bị thay đổi công việc dẫn đến không có khả năng trả nợ và bạn đã chủ động liên hệ với bên cho vay, viết email xin lùi thời hạn trả nợ. Như vậy bạn không hề có ý định chiếm đoạt số tiền đã vay đó và cũng không dùng bất cứ thủ đoạn gian dối nào vì vậy việc việc bên cho vay nói sẽ kiện bạn vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là không có căn cứ nên bạn không bị đi tù nhưng bạn sẽ phải chịu trách nhiệm dân sự do sự vi phạm nghĩa vụ của mình.

Khoản 1 Điều 351 Bộ Luật Dân sự 2015:

“Điều 351. Trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ

1. Bên có nghĩa vụ mà vi phạm nghĩa vụ thì phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền.

Vi phạm nghĩa vụ là việc bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ hoặc thực hiện không đúng nội dung của nghĩa vụ.”

Theo đó có thể xác định là trong trường hợp này bạn đã vi phạm nghĩa vụ đối với bên cho vay (không trả tiền đúng thời hạn) nên bạn sẽ phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên cho vay.

Điều 357 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định vê trách nhiệm do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền:

“
1. Trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.

2. Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng không được vượt quá mức lãi suất được quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật này; nếu không có thỏa thuận thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này.”

Khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“
1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.”

Theo như bạn đã trình bày ở trên thì bạn vay với lãi suất là trên 20%, vượt quá mức lãi suất mà pháp luật cho phép, vì vậy khi thực hiện nghĩa vụ trả nợ của mình bạn chỉ cần trả tiền với mức lãi là 20%.