Câu hỏi: Trường hợp người mất không để lại di chúc thừa kế, những người thuộc hàng thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản thừa kế. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, pháp luật đã quy định thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế. Nếu bạn chưa nắm được quy định về thời hiệu thừa kế, hãy liên hệ ngay cho chúng tôi để được tư vấn nhanh nhất.

1. Luật sư tư vấn về thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế:

Thừa kế là việc để lại tài sản của người đã chết cho những người thuộc hàng thừa kế, tài sản để lại được gọi là di sản.
Trong quan hệ thừa kế, người để lại di sản có quyền tự định đoạt tài sản của mình cho người khác. Trong trường hợp người để lại di sản không tự định đoạt tài sản của mình bằng di chúc thì di sản được giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, quyền thừa kế có thời hạn nhất định do pháp luật quy định hay nói cách khác là thời hiệu. Theo đó, thời hiệu là thời hạn quy định mà khi kết thúc thời hạn đó thì người thuộc hàng thừa kế không còn quyền yêu cầu phân chia nữa. Việc xác định quyền thừa kế trong trường hợp này sẽ theo quy định hiện hành của pháp luật.

Nếu bạn đang có những vướng mắc tương tự, bạn hãy liên hệ ngay cho đội ngũ luật sư Luật Minh Gia của chúng tôi thông qua tư vấn trực tiếp tại văn phòng hoặc gọi quan tổng đài
1900.6169
để được tư vấn cụ thể.
2. Luật sư tư vấn về thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế trước năm 1990:

Nội dung tư vấn:
Kính chào đoàn luật sư Minh Gia, tôi có nội dung cần nhờ luật sư tư vấn như sau: Hiện tại, bà tôi còn sống minh mẫn và khoẻ mạnh trên thửa đất có sổ đỏ mang tên bà, hiện không có tranh chấp. Chồng của bà mất năm 1965 khi người con út của bà được 01 tuổi. Bà có 04 người con, hiện người con thứ nhất đi bộ đội chết khi chưa lập gia đình, hai người con gái kế tiếp đã lập gia đình và có con cái nhưng hiện đã chết. Người con trai út đang sống cùng và phụng dưỡng bà từ khi lập gia đình năm 1985 tới nay. Bà có lập di chúc để lại toàn bộ tài sản và di sản chết đất cho người con trai út. Trong bản di chúc xác định, sau khi mất để cho người con trai út toàn bộ tài sản và di sản trên đất cho người con trai út có công chứng và uỷ ban nhân dân xã xác nhận và đóng dấu. Tôi có hỏi 01 người bên toà án bản di chúc đó hợp pháp. Cho tôi hỏi, nếu trường hợp bà tôi mất năm 2020 thì người con trai út có được thừa kế theo di chúc không? Vì theo tôi được biết bố tôi hiện tại theo như luật định bố tôi được hưởng quyền thừa kế và phần di chúc để lại được 75% của thừa đất. Nhưng hết 2020 thì bà tôi lại được quyền thừa kế toàn bộ tài sản sau khi ông tôi mất 1965 nghĩa là tất cả những người chết trước 1990 chở về trước sẽ được tính mốc từ 1990 tới nay thì sau 30 năm tức tới tháng 12/2020 thì hết hiệu lực kiện cáo. Sau năm 2020 sang 2021 thì di chúc bà tôi để lại như trên thì người con trai út có được toàn bộ quyền thừa hưởng di chúc 100% hay không?

Trả lời: Một di chúc được coi là hợp pháp phải đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015:

“1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.”

Thời hiệu để chia di sản thừa kế được quy định tại Điều 623 Bộ Luật dân sự 2015:

“1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế”.

Như vậy, thời hiệu chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản. Hết thời hiệu phân chia di sản thừa kế, tài sản sẽ thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó, mà trường hợp này là bà bạn.

Tuy nhiên, căn cứ tại công văn số 01/GĐ-TANDTC có quy định như sau:

“Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thời hiệu thừa kế để thụ lý, giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp về thừa kế tài sản”. Theo đó, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản kể từ thời điểm mở thừa kế.

Đối với trường hợp thừa kế mở trước ngày 10-9-1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế, cụ thể là: thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày 10-9-1990.”.

Theo đó, ông bạn mất từ năm 1965 nên thời hiệu khởi kiện được tính từ 10-9-1990 cho nên phải sau 30 năm thì phần đất đó mới hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của bà bạn. Vì vậy, con trai út của bà sẽ được thừa hưởng toàn bộ di sản thừa kế theo di chúc nếu bà mất sau ngày 10-09-2020 mà trước đó không có tranh chấp yêu cầu phân chia di sản thừa kế. Trường hợp nếu trước ngày 10-9-1990 mà gia đình bạn có làm thỏa thuận phân chia di sản thừa kế hoặc có yêu cầu Tòa án phân chia đối với phần di sản của ông thì khi bà mất, người con út sẽ không được thừa kế toàn bộ mảnh đất mà chỉ có thể được nhận thừa kế với phần quyền sử dụng đất của bà để lại theo nội dung di chúc.