Câu hỏi: Chào Công ty Luật Minh Gia! Em có một vấn đề thắc mắc về tiền phép năm, mong được quý công ty hỗ trợ tư vấn. 1. Hiện nay vợ em đang làm trong trạm y tế xã (thuộc biên chế nhà nước), theo quy định thì mỗi năm có 12 ngày phép năm và tăng theo thâm niên, nhưng nếu không nghỉ phép năm thì có được hưởng phần tiền phép năm không?

2. Nếu được hưởng tiền thì số tiền đó sẻ được phát như thế nào, vào thời gian nào, ai sẽ trả số tiền này (áp dụng cho trạm y tế)?

3.Theo em biết thì các công ty tư ngoài thì được tính tiền ngày phép năm chưa nghỉ, thế cơ quan nhà nước có áp dụng giống công ty ngoài không? Em cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ Khoản 1 Điều 4 Nghị định 117/2014 quy định:
"Người làm việc tại Trạm Y tế xã là viên chức."
và theo thông tin bạn cung cấp vợ bạn đang làm trong trạm y tế xã, "thuộc biên chế nhà nước" nên vợ bạn là viên chức. Quyền của viên chức về nghỉ ngơi được quy định tại Điều 13 Luật viên chức 2010 như sau:

"1. Được nghỉ hàng năm, nghỉ lễ, nghỉ việc riêng theo quy định của pháp luật về lao động. Do yêu cầu công việc, viên chức không sử dụng hoặc sử dụng không hết số ngày nghỉ hàng năm thì được thanh toán một khoản tiền cho những ngày không nghỉ.

2. Viên chức làm việc ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa hoặc trường hợp đặc biệt khác, nếu có yêu cầu, được gộp số ngày nghỉ phép của 02 năm để nghỉ một lần; nếu gộp số ngày nghỉ phép của 03 năm để nghỉ một lần thì phải được sự đồng ý của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập."

Và Điều 111 Bộ luật lao động 2012 quy định Nghỉ hằng năm:

"1. Người lao động có đủ 12 tháng làm việc cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:

a) 12 ngày làm việc đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường;

...​

2. Người sử dụng lao động có quyền quy định lịch nghỉ hằng năm sau khi tham khảo ý kiến của người lao động và phải thông báo trước cho người lao động.

3. Người lao động có thể thoả thuận với người sử dụng lao động để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.

4. Khi nghỉ hằng năm, nếu người lao động đi bằng các phương tiện đường bộ, đường sắt, đường thủy mà số ngày đi đường cả đi và về trên 02 ngày thì từ ngày thứ 03 trở đi được tính thêm thời gian đi đường ngoài ngày nghỉ hằng năm và chỉ được tính cho 01 lần nghỉ trong năm."

Từ quy định trên đối chiếu với trường hợp của bạn: Vợ bạn làm đủ 12 tháng sẽ được nghỉ 12 ngày phép năm (chưa kể ngày nghỉ phép tăng thêm theo thâm niên). Lịch nghỉ hằng năm sẽ do trạm y tế xã nơi vợ bạn làm việc quy định. Vợ bạn có thể thỏa thuận để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 3 năm 1 lần.

Liên quan đến việc chi trả tiền phép năm: Trường hợp vợ bạn đủ điều kiện được nghỉ hằng năm và trạm y tế đã bố trí, sắp xếp để vợ bạn được nghỉ đúng ngày phép năm theo quy định pháp luật mà vợ bạn không nghỉ và vẫn muốn tiếp tục làm việc thì đơn vị không có trách nhiệm phải chi trả khoản tiền phép năm cho vợ bạn. Trường hợp trạm y tế không bố trí được thời gian cho vợ bạn nghỉ phép thì đơn vị có trách nhiệm thanh toán cho vợ bạn tiền lương những ngày phép năm vợ bạn chưa nghỉ, áp dụng quy định như đối với người lao động. Thời gian thanh toán áp dụng theo quy chế nội bộ trạm y tế và sự thỏa thuận của trạm y tế và vợ bạn.

Ngoài ra, trường hợp do yêu cầu công việc, trạm y tế không bố trí được thời gian cho vợ bạn nghỉ phép thì ngoài tiền lương những ngày phép năm vợ bạn chưa nghỉ, vợ bạn còn được hỗ trợ tiền bồi thường được quy định tại  Khoản 2 Điều 5 Thông tư 141/2011/TT-BTC, sửa đổi bởi Khoản 4 Điều 1 Thông tư 57/2014/TT-BTC như sau:

"b) Các trường hợp do yêu cầu công việc, cơ quan, đơn vị không bố trí được thời gian cho cán bộ, công chức nghỉ phép:

- Hàng năm căn cứ khả năng nguồn kinh phí, căn cứ tổng số ngày chưa nghỉ phép năm của cán bộ, công chức; Thủ trưởng cơ quan, đơn vị quyết định hỗ trợ tiền bồi dưỡng cho cán bộ, công chức chưa nghỉ phép năm hoặc chưa nghỉ đủ số ngày nghỉ phép năm.

- Mức chi hỗ trợ được quy định tại quy chế chi tiêu nội bộ của cơ quan, đơn vị, nhưng tối đa không quá mức tiền lương làm thêm giờ vào ngày thứ bảy, chủ nhật theo quy định hiện hành.

- Thời gian chi trả: Được thực hiện một lần trong năm và được quyết toán vào niên độ ngân sách hàng năm theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước."

Như vậy, hằng năm căn cứ khả năng nguồn kinh phí và tổng số ngày chưa nghỉ phép năm của vợ bạn, Trạm trưởng trạm y tế xã quyết định chi trả khoản hỗ trợ tiền bồi dưỡng cho vợ bạn, mức hỗ trợ được quy định tại quy chế chi tiêu nội bộ của trạm y tế, nhưng tối đa không quá mức lương làm thêm giờ vào ngày thứ 7, chủ nhật. Thời gian chi trả tiền hỗ trợ được thực hiện một lần trong một năm và được quyết toán vào niên độ ngân sách hàng năm.