Câu hỏi: Chào luật sư, Em có 1 câu hỏi nhỏ về trường hợp phân chia di sản thừa kế vấn phí khởi kiện về việc khởi kiện phân chia di sản thừa kế như sau: Khi bà ngoại mất mà ko có di chúc thì 1 phần tài sản là căn nhà của bà ngoại sẽ để lại cho 9 người con (ông bà cụ nội ngoại đã chết). Vậy giả sử căn nhà trị giá 2 tỷ đồng thì lấy 2 tỷ chia cho 10 phần (9 người con + chồng của bà ngoại) hay chỉ được lấy phân nửa là 1 tỷ chia cho 9 người con?

Câu hỏi nhỏ số 2: khi cả ông ngoại cũng mất thì nếu chỉ có 1 người muốn bán để nhận phần thừa kế của mình , những người còn lại ko chịu bán thì mình có thể đòi hỏi những người kia chi trả bằng tiền cho phần giá trị thừa kế của mình được không?

Nếu họ ko chịu trả thì mình sẽ kiện ra tòa, có đúng luật để tòa án giải quyết không ?

Thông thường những vụ kiện chia thừa kế nhà nếu xử được nhanh theo kinh nghiệm của luật sư án phí mất ít nhất khoảng bao nhiêu ? Vì nếu án phí lớn hơn mức nhận được từ thừa kế thì kiện ra tòa cũng không nhận được gì đúng không luật sư?

Án phí này chỉ có người khởi kiện trả hay tất cả 9 người con đồng thừa kế căn nhà cùng trả? Cám ơn luật sư !

=> Tư vấn chia thừa kế và án phí khởi kiện về thừa kế qua tổng đài
19006169

Trả lời: - Thứ nhất, Về việc chia di sản thừa kế

Vì thông tin bạn cung cấp chưa được rõ ràng nên chúng tôi giả định các trường hợp sau:

+ Trường hợp 1: Di sản thừa kế là tài sản riêng của bà ngoại

Trường hợp này khi bà ngoại mất không để lại di chúc thì phần tài sản của bà ngoại sẽ được chia thừa kế theo quy định của pháp luật. Cụ thể, tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định về Người thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

...

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

...”

Như vậy, trường hợp căn nhà là tài sản riêng của bà ngoại thì khi chia thừa kế sẽ được chia làm 10 phần bằng nhau (ông ngoại + 9 người con). Nếu căn nhà trị giá 2 tỷ thì 2 tỷ này sẽ chia làm 10 phần. Mỗi người thừa kế được hưởng 200 triệu.

+ Trường hợp 2: Di sản thừa kế là tài sản chung của ông bà ngoại

Trường hợp này, trước khi phân chia di sản thừa kế sẽ phải phân chia tài sản chung của ông bà ngoại. Do đó, ông bà ngoại mỗi người sẽ được 1 nửa căn nhà chung đó.

Như vậy, khi chia di sản thừa kế theo pháp luật sẽ lấy 1 nửa căn nhà chia làm 10 phần (ông ngoại + 9 người con).

Nếu căn nhà giá trị 2 tỷ thì sẽ lấy 1 tỷ để chia thành 10 phần, vì theo quy định của pháp luật về hàng thừa kế thì ông ngoại vẫn được hưởng 1 phần thừa kế tương đương với 9 người con vì đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Do đó, trường hợp này, mỗi người sẽ được hưởng 100 triệu.

- Thứ hai, về việc chia di sản thừa kế khi ông ngoại cũng mất

Trường hợp ông ngoại cũng mất thì toàn bộ căn nhà sẽ được chia đều cho 9 người con (nếu như không có di chúc).

Tại Khoản 2 Điều 660 Bộ luật dân sự 2015 quy định về việc Phân chia di sản theo pháp luật:
“Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thoả thuận về việc định giá hiện vật và thoả thuận về người nhận hiện vật; nếu không thoả thuận được thì hiện vật được bán để chia.”

Như vậy, khi một người muốn bán để chia thừa kế mà những người còn lại không đồng ý bán thì những người còn lại có nghĩa vụ thanh toán cho người yêu cầu bán một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

Nếu như những người còn lại không đồng ý trả thì người yêu cầu có thể yêu cầu khởi kiện buộc những người còn lại thực hiện nghĩa vụ dân sự.

- Thứ ba, về mức án phí

Tại Điểm a, Khoản 7, Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án quy định về Nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm trong một số loại việc cụ thể như sau:

“7. Đối với vụ án liên quan đến chia tài sản chung, di sản thừa kế thì nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm được xác định như sau:

a) Khi các bên đương sự không xác định được phần tài sản của mình hoặc mỗi người xác định phần tài sản của mình trong khối tài sản chung, phần di sản của mình trong khối di sản thừa kế là khác nhau và có một trong các bên yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung, di sản thừa kế đó thì mỗi bên đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo mức tương ứng với giá trị phần tài sản mà họ được chia, được hưởng trong khối tài sản chung hoặc trong khối di sản thừa kế. Đối với phần Tòa án bác đơn yêu cầu thì người yêu cầu chia tài sản chung, di sản thừa kế không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Trường hợp Tòa án xác định tài sản chung, di sản thừa kế mà đương sự yêu cầu chia không phải là tài sản của họ thì đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch…”

Trường hợp này, 9 người con mỗi người được hưởng 1 phần bằng nhau khi chia di sản thừa kế là căn nhà 2 tỷ đồng.

Như vậy, mỗi người sẽ được hưởng: 1/9 của 2 tỷ. Tức là mỗi người sẽ được 222.222.222 đồng.

Theo quy định tại Danh mục mức án phí, lệ phí Tòa án ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về Mức án phí dân sự như sau:

1.3
Đối với tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình có giá ngạch
a
Từ 6.000.000 đồng trở xuống
300.000 đồng
b
Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng
5% giá trị tài sản có tranh chấp
c
Từ trên 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng
20.000. 000 đồng + 4% của phầngiá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng
d
Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng
36.000.000 đồng + 3% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 800.000.000 đồng
đ
Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng
72.000.000 đồng + 2% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 2.000.000.000 đồng
e
Từ trên 4.000.000.000 đồng
112.000.000 đồng + 0,1% của phần giá trị tài sản tranh chấp vượt 4.000.000.000 đồng.

Giá trị tài sản có tranh chấp là 1 suất thừa kế đã được chia như trên là 222.222.222 đồng thuộc khung tài sản có tranh chấp từ trên 4.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng thì mức án phí mà các đương sự phải nộp là 5% giá trị tài sản có tranh chấp.

Do đó, mức án phí phải nộp là: 5% x 222.222.222 đồng = 11.111.111,1 đồng

Như vậy, mỗi đương sự có nghĩa vụ nộp tiền án phí theo quy định của pháp luật, trường hợp này cả 9 người sẽ cùng có nghĩa vụ nộp tiền án phí trên.