Câu hỏi: Tôi có 6 anh chị em,trong đó có 1 người anh trai hiện đang định cư theo vợ tại Úc. Ba mẹ tôi đã già yếu (ba mẹ tôi đều trên 75 tuổi) nên năm 2010 có lập 1 bản di chúc phân chia tài sản cho anh chị em tôi. Nay tôi muốn sang tên phần đất mà cha mẹ tôi cho tôi sang tên tôi thì phải làm thủ tục như thế nào?

Trả lời: Theo thông tin cung cấp thì hiện nay bạn muốn làm thủ tục sang tên đối với diện tích đất mà bố mẹ để lại di chúc cho mình nhưng lại không cung cấp rõ bố, mẹ vẫn còn sống hay đã mất nên không thể đưa ra hướng tư vấn chính xác về thủ tục sang tên quyền sử dụng đất được. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ chia làm hai trường hợp để bạn đối chiếu thực hiện.

+Trường hợp 1:
Bố, mẹ vẫn còn sống thì căn cứ vào Điều 667 và Điều 643 Bộ luật dân sự năm 2015 để giải quyết. Cụ thể:

"Điều 643. Hiệu lực của di chúc

1.Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế

..."

Như vậy, bản di chúc chỉ được thực hiện và có hiệu lực tại thời điểm mở thừa kế (sau khi bố, mẹ mất) nhưng do bố mẹ vẫn còn sống vào thời điểm hiện nay nên bạn không thể dùng bản di chúc để làm căn cứ thực hiện thủ tục sang tên quyền sử dụng đất được. Do đó, trong trường hợp bạn muốn sang tên thì sẽ phải sự đồng ý của bố mẹ về việc hủy bản di chúc, sau khi hủy bản di chúc thì giữa bố mẹ và bạn sẽ lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất được công chứng tại Uỷ ban xã phường thị trấn hoặc Văn phòng công chứng trên địa bàn sinh sống. Thời điểm, công chứng hợp đồng xong thì sẽ hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên tại Phòng đăng ký quyền sử dụng đất Huyện, hồ sơ gồm:

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất (được công chứng);

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

- Chứng minh thư nhân dân, sổ hộ khẩu photo chứng thực.

+Trường hợp 2:
Bố, mẹ đã mất thì bản di chúc có hiệu lực. Do đó, nếu trong bản di chúc thể hiện rõ phần diện tích được hưởng của từng người thì bạn có thể thực hiện luôn thủ tục sang tên quyền sử dụng đất tại  Phòng đăng ký đất đai. Hồ sơ bao gồm:

- Đơn xin đăng ký sang tên quyền sử dụng đất;

- Bản di chúc;

- Chứng minh thư, sổ hộ khẩu photo chứng thực và các giấy tờ chứng minh liên quan khác;

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trường hợp, bản di chúc không thể hiện phần hưởng cụ thể của từng người thừa kế thì 6 anh chị em sẽ tiến hành công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế theo di chúc tại văn phòng công chứng, thời điểm công chứng xong thì bạn có thể tiến hành hoàn tất đăng ký sang tên quyền sử dụng đất tại Phòng đăng ký đất đai của huyện. Cụ thể, Bộ luật Dân sự 2015 có quy định:

"Điều 659. Phân chia di sản theo di chúc

1. Việc phân chia di sản được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc; nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thừa kế thì di sản được chia đều cho những người được chỉ định trong di chúc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp di chúc xác định phân chia di sản theo hiện vật thì người thừa kế được nhận hiện vật kèm theo hoa lợi, lợi tức thu được từ hiện vật đó hoặc phải chịu phần giá trị của hiện vật bị giảm sút tính đến thời điểm phân chia di sản; nếu hiện vật bị tiêu hủy do lỗi của người khác thì người thừa kế có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.

3. Trường hợp di chúc chỉ xác định phân chia di sản theo tỷ lệ đối với tổng giá trị khối di sản thì tỷ lệ này được tính trên giá trị khối di sản đang còn vào thời điểm phân chia di sản."