Câu hỏi: Xin chào luật sư,Xin vui lòng tư vấn giúp trường hợp của nhà tôi về lối đi trước nhà: Gia đình tôi mua nhà của người chủ cũ năm 2010 có sổ hồng riêng, sổ hồng được cấp năm 2005,Theo bản vẽ này thì thể hiện phía cổng trước nhà là hẻm đất và không thể hiện là chủ quyền của ai .(tôi không biết là trong bản vẽ này thì chỉ thể hiện hẻm chung chung chứ không có chức năng nêu chi tiết chủ quyền của ai).Cho nên từ lúc tôi mua nhà tới giờ thì vẫn đi hẻm này và chủ cũ cũng thường hay đi hẻm này lúc trước.

Nhưng từ sau khi mua nhà, ông chủ nhà đối diện thường xuyên hay gây sự với cớ là hẻm của ổng, và hăm dọa nói là không cho đi hẻm này và đòi rào lại.Vì nhà ổng là có cho trọ nên từ đó tới giờ vẫn chưa rào lối ra, nhưng vẫn thường hay gây khó dễ nhà tôi khi dựng xe cạnh tường.Hôm trước tôi có ra chỗ đo đạc và nhờ họ trích lục sơ đồ quy hoạch mới theo quy hoạch thì lối đi phía trước đã thuộc chủ quyền của ông ta.Và hẻm đất theo như sổ hồng 2005 thì đã trở thành hẻm cụt tới trước nhà ông ta như theo hình trên.Ngoài ra, với chủ trước thì không có thỏa thuận nào về lối đi chung phía trước nhà.Cho tôi hỏi, trong trường hợp này:a. Tôi có quyền khởi kiện ra tòa hay không về việc: từ hẻm đất như sơ đồ năm 2005 (mà nhà tôi vẫn thường hay đi phía trước) trở thành chủ quyền của nhà đối diện?  Trường hợp này với lý do là nhà tôi không đồng tình với việc chuyển thành chủ quyền của ông ta thì có được không?  b. Trường hợp tôi không thể giành lại quyền đi lối chung này thì có lựa chọn nào khác để gia đình tôi có thể giải quyết vấn đề này không?  (Vì nếu ổng rào lối đi phía trước thì rất là phiền cho nhà tôi khi ra khỏi nhà, vì cổng sau nhỏ chỉ đủ để đi bộ hoặc thoát hiểm thôi)  c. Trường hợp ông ta rào thì tôi phải làm gì để để có thể giành lại hoặc bảo vệ quyền lối đi chung hợp pháp?Vì việc này mà gia đình tôi cũng rối không biết phải giải quyết sao, cứ mỗi lần gặp mặt ông ta là y như lúc nào cũng có chuyện để gây sự với nhà tôi cả.Xin vui lòng giúp đỡ.

Trả lời: Theo thông tin mà bạn cung cấp thì lối đi trước cửa nhà bạn thuộc quyền sở hữu của nhà hàng xóm, do đó, gia đình hàng xóm có thẩm quyền định đoạt đối với phần đất này. Tuy nhiên, căn cứ theo quy định tại điều 254 Bộ luật dân sự 2015 về quyền về lối đi qua.

Điều 254. Quyền về lối đi qua

1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định.

3. Trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù.

Như vậy, căn cứ theo quy định trên thì trường hợp nếu gia đình bạn bị bao vây bởi các bất động sản liền kề khác mà không có lối đi vào nhà thì những hộ gia đình có bất động sản vây bọc phải dành cho gia đình bạn một lối đi đủ để gia đình bạn đi vào nhà; vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên tự thỏa thuận với nhau.

Trường hợp các gia đình không thể thỏa thuận được với nhau về lối đi qua thì bạn có quyền gửi đơn khởi khởi kiện lên tòa án nhân dân quận, huyện nơi bạn cư trú hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác (cơ quan công an) để yêu cầu giải quyết về lối đi qua.