Câu hỏi: Nhờ văn phòng tư vấn giúp về việc khiếu nại trường hợp công ty không đóng bảo hiểm xã hội như sau: Tôi làm việc ở công ty gần 6 năm, nhưng công ty không ký hợp đồng lao động, trong quá trình làm việc công ty có hứa đóng các lại bảo hiểm theo luật nhà nước. Nhưng cho đến nay công ty vẫn chưa đóng bảo hiểm cho bất kỳ nhân viên nào.

Khi hỏi đến vấn đề bảo hiểm thì sếp lại tỏ thái độ khó chịu và nhân viên đó sẽ bị đì trong một khoảng thời gian sau đó. Công ty không đóng hợp đồng lao động nhưng yêu cầu nhân viên phải nghiêm túc trong các luật. Ví dụ: làm việc đúng giờ, nghỉ việc phải báo trước 1 tháng, phải có đơn xin nghi việc... Có lần tôi nghe qua anh kế toán nói rằng sếp giữ tiền đống bảo hiểm của nhân viên cho riêng mình.

Xin hỏi giờ tôi nghỉ việc thì có cách nào công ty trả tiền bảo hiểm cho tôi không? Nếu báo cho bên bảo hiểm biết rằng công ty đang trốn đóng bảo hiểm thì họ có xử lý không? Quy định ra sao? Xin hướng dẫn giúp tôi. Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tư vấn đến công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi xin trả lời tư vấn như sau:

- Về hành vi không tham gia bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp

Điều 17 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định các hành vi bị cấm bao gồm:

“1. Trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

2. Chậm đóng tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

3. Chiếm dụng tiền đóng, hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

...”.

Điều 26. Vi phạm quy định về đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp - Nghị định 95/2013/NĐ-CP quy định như sau:

"....3. Phạt tiền với mức từ 18% đến 20% tổng số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp cho toàn bộ người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc truy nộp số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp chưa đóng, chậm đóng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1, Khoản 2 và Khoản 3 Điều này;

b) Buộc đóng số tiền lãi của số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp chưa đóng, chậm đóng theo mức lãi suất của hoạt động đầu tư từ Quỹ bảo hiểm xã hội trong năm đối với vi phạm quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều này."

Như vậy, việc công ty hàng tháng vẫn trừ tiền lương của nguời lao động nhưng không đóng tiền bảo hiểm xã hội là trái với quy định của pháp luật. Theo đó công ty sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định trên và buộc phải truy thu số tiền không đóng, chậm đóng.

- Quyền của người lao động khi công ty vi phạm quy định về BHXH

Trước hành vi sai phạm này, người lao động, trước hết là những người bị ảnh hưởng đến quyền lợi có quyền:
“Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật”
(khoản 8 Điều 18 Luật bảo hiểm xã hội 2014).

Trước hết, bạn nên gửi đơn khiếu nại trực tiếp đến ban lãnh đạo công ty để công ty có phương án giải quyết sự việc. Trong trường hợp công ty không giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng thì bạn có thể gửi đơn khiếu nại đến Phòng Lao động và Thương binh xã hội thuộc UBND cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở để Thanh tra lao động giải quyết.