Câu hỏi: Luật sư tư vấn về các trường hợp viên chức được nghỉ hưu trước tuổi và quy định về chế độ hưởng lương khi chấm dứt hợp đồng lao động của viên chức.

Luật sư tư vấn về:
Kính gửi: Công ty Luật Minh Gia. Tên tôi là: Trần A sinh năm 1958 Hiện nay đang công tác tại cơ quan Hội Chữ thập đỏ. Xin kính trình đến Công ty Luật Minh Gia một việc như sau: Bản thân tôi trong suốt quá trình công tác tại các cơ quan đến nay đã được 38 năm 01 tháng đóng BHXH. Từ tháng 5 năm 1997 đến 21/7/2016 giữ chức vụ Phó chủ tịch Hội Chữ thập đỏ huyện. Đến nay do điều kiện không đủ tuổi tái cử nhiệm kỳ 2016-2021, ngày 22/7/2016 Đại hội Chữ thập đỏ huyện tổ chức Đại Hội lần thứ VII, nhiệm kỳ 2016-2021; tôi không còn tái cử do điều kiện không đủ tuổi tái cử. Từ sau Đại hội đến nay vẫn công tác bình thường như viên chức khác. Cơ quan cũng chưa họp để phân công nhiệm vụ mới; các Cơ quan hay Tổ chức cũng không mời tôi lên làm việc về bố trí cho tôi nghỉ gì hết. Bản thân tôi cũng đã biết được sẽ được tổ chức cho nghỉ hưu trước tuổi với lý do không đủ tuổi tái cử nên tôi mới tự nguyện viết đơn xin nghỉ hưu trước tuổi. (Một cán bộ, công chức, viên chức trước khi về nghỉ hưu thì các cơ quan mời lên làm việc và hướng dẫn làm các thủ tục) không biết việc làm này của Phòng nội vụ, các tổ chức cơ quan làm có đúng quy trình không? Ngày 08 tháng 8 năm 2016 cơ quan có làm bảng lương cho tôi nhưng khi lên phòng Nội vụ duyệt lương tháng 8 thì Trưởng phòng Nội vụ nói tôi không được cấp lương tháng 8/2016. Lương tháng 8 của cơ quan Hội Chữ thập đỏ chỉ còn 02 đồng chí. Như vậy tôi không được cấp lương tháng 8 và tháng 9. Xin hỏi Luật Minh Gia việc giải Phòng Nội vụ cắt lương ngay sau khi Đại hội xong có đúng quy trình hay không? hiện tại chưa có Quyết định được nghỉ hưu mà đã cắt lương của tôi; theo tôi nghĩ đúng là giải quyết cho cán bộ nghỉ việc mà không thông báo trước cho tôi theo kiểu vắt chanh bỏ vỏ. Rất mong Luật Minh Gia giải thích cho tôi được rõ. Xin trân thành cám ơn.

Trả lời: Trường hợp của bác, chúng tôi xác định bác là viên chức theo quy định của pháp luật. Đối với viên chức sẽ có 2 trường hợp nghỉ hưu trước tuổi, theo Luật Bảo hiểm xã hội hoặc theo nghị định 108/2014/NĐ-CP về tinh giản biên chế.

Theo thông tin bác cung cấp, chúng tôi xác định bác không thuộc đối tượng tinh giản biên chế theo nghị đinh 108/2014/NĐ-CP. Do đó, để nghỉ hưu trước tuổi theo Luật bảo hiểm xã hội 2014 thì bác phải bị suy giảm khả năng lao đông. Điều 55, Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu do suy giảm khả năng lao động như sau:

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.

2. Người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 54 của Luật này khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi trở lên;

b) Có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.”

Như vậy, bác phải đi giám định mức suy giảm khả năng lao động của mình. Nếu mức suy giảm khả năng lao động của bác dưới 61% thì bác không đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động.

Nếu như bác vẫn có mong muốn được nghỉ làm việc tại Hội chữ thập đỏ huyện thì bác phải viết đơn xin thôi việc chứ không phải đơn xin nghỉ hưu trước tuổi. Giải quyết thôi việc cho viên chức được quy định tại Điều 38, Nghị định 29/2012/NĐ-CP như sau:

“1. Viên chức được giải quyết thôi việc trong các trường hợp sau:

a) Viên chức có đơn tự nguyện xin thôi việc được cơ quan, đơn vị có thẩm quyền đồng ý bằng văn bản;

b) Viên chức đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc theo quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 29 Luật viên chức;

c) Đơn vị sự nghiệp công lập đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc với viên chức khi có một trong các trường hợp quy định tại Điểm c, Điểm d và Điểm đ khoản 1, Điều 29 Luật Viên chức;

Như vậy, sau tự nguyện viết đơn xin thôi việc thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan thì mới được tính là chấm dứt hợp đồng lao động. Trong trường hợp của bác, sau khi bác nộp đơn xin thôi việc vẫn chưa có văn bản đồng ý của cơ quan, do đó bác vẫn được coi là đang làm việc tại cơ quan.

Nghị định 204/2004/NĐ-CP về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang như sau:

“2. Nguyên tắc trả lương

Việc trả lương phải gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức và nguồn trả lương (từ ngân sách nhà nước cấp hoặc hỗ trợ và từ các nguồn thu theo quy định của pháp luật dùng để trả lương) của cơ quan, đơn vị.

Điều 8. Chế độ trả lương

1.Chế độ trả lương gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức; nguồn trả lương và theo quy chế trả lương của cơ quan, đơn vị. Thủ trưởng cơ quan, đơn vị sau khi trao đổi với Ban Chấp hành Công đoàn cùng cấp có trách nhiệm xây dựng, ban hành quy chế trả lương để thực hiện đối với cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan, đơn vị. Quy chế trả lương phải được gửi cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp để quản lý, kiểm tra và thực hiện công khai trong cơ quan, đơn vị.”

Như vậy, việc trả lương gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của viên chức. Đối với trường hơp của bác, bác có thể yêu cầu phòng nội vụ trả lời về lý do vì sao mà bác không được duyệt lương tháng 8 và yêu cầu họ trả lời bằng văn bản cho thắc mắc của bác để có căn cứ khiếu nại, tố cáo nếu có sai phạm.