Câu hỏi: Trong trường hợp ký vào giấy tờ mà không biết đó là giấy gì thì chịu trách nhiệm như thế nào? Nếu đó là hợp đồng vay thì có phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ hay không? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư, vừa rồi em có đi đăng kí làm thời vụ cho một nhãn hàng khá nổi tiếng. Khi đến chi nhánh để hướng dẫn công việc thì em được một anh nhân viên nhân sự (tạm gọi là P) đưa 2 tờ giấy để kí tên (tạm gọi là tờ A và B), tờ A em có đọc sơ là kiểu đơn đăng kí ứng tuyển thôi, có chỗ trống để điền họ tên, hạn làm việc v.v mà P bảo để anh điền cho, em chỉ cần kí tên thôi. Do đang có việc gấp nên em cũng không nhìn nội dung tờ B mà ký tên luôn cả tờ A và B. Cho em hỏi, nếu tờ B là giấy nợ, giấy vay tiền thì nó có hiệu lực pháp lý không ạ? Vì em chỉ đến để ứng tuyển việc làm thôi, vậy thì nó có được tính là lừa đảo và không có hiệu lực không ạ? Em xin cảm ơn luật sư!

Trả lời: Căn cứ thông tin bạn cung cấp, bạn ký đơn dự tuyển vào làm việc cho một nhãn hàng nổi tiếng. Tuy nhiên, bạn không biết một trong những giấy tờ bạn đã ký tên có nội dung như thế nào. Do đó, nếu nội dung trong tờ B mà bạn đã ký là hợp đồng vay tiền thì trong trường hợp này cần phải xem xét nếu nhân viên nhân sự có hành vi lừa dối để bạn ký giấy thì giao dịch dân sự này có thể bị tuyên vô hiệu do bị lừa dối theo quy định tại Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015:

“Điều 127. Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép

Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa, cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.

Lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.

Đe dọa, cưỡng ép trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba làm cho bên kia buộc phải thực hiện giao dịch dân sự nhằm tránh thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của mình hoặc của người thân thích của mình.”

Theo đó, để yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu, bạn cần phải cung cấp bằng chứng chứng minh bạn bị lừa dối trong quá trình xác lập giao dịch dân sự. Trường hợp bạn không chứng minh được nhân viên nhân sự có hành vi lừa dối thì có thể bạn sẽ phải thực hiện trách nhiệm trả nợ theo hợp đồng đã giao kết.

Còn đối với hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

“Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

...”

Như vậy, đối chiếu với quy định nêu trên nếu nhân viên nhân sự có hành vi dùng thủ đoạn gian dối để nhằm chiếm đoạt tài sản của bạn thì hành vi đó có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định nêu trên. Tuy nhiên thông tin bạn cung cấp chưa thể hiện rõ nhân viên nhân sự có hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản của bạn. Do vậy chưa đủ cơ sở pháp lý để xác định người này có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.