Câu hỏi: Xin chào văn phòng luật sư, sau đây em có một số điều thắc mắc không hiểu rõ vấn đề về việc công ty chấm dứt hợp đồng không thời hạn với bản thân em. Rất mong được sự tư vấn góp ý từ phía văn phòng luật. Em đã làm việc với công ty trong thời gian 3 năm, nhưng bây giờ công ty đánh công văn thông báo chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, mà trên thông báo chấm dứt hợp đồng không ghi lý do vì sao, em có hỏi trực tiếp thì ban giám đốc điều hành công ty có trả lời như sau: Hiên tại công ty đang gặp khó khăn về tài chính nên cấn phải giảm biên chế. Ở đây em muốn hỏi 2 trường hợp:

1) Nếu em không ký vào thông báo v/v quyết định nghỉ việc trước thời hạn thì như thế nào?

2) Nếu như em ký vào thông báo v/v quyết định nghỉ việc trước thời hạn thì em sẽ được hưởng những quyền lợi gì?

Rất mong được sự giúp đỡ từ phía phòng luật sư. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, về quyền chấm dứt hợp đồng lao động của công ty

Theo thông tin bạn cung cấp, công ty bạn có gửi thông báo về việc chấm dứt hợp đồng lao động không xác định thời hạn với lý do công ty gặp khó khăn về tài chính cần giảm biên chế. Với trường hợp này của bạn, có thể xác định công ty đang đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn.

Tại Điều 36 Bộ luật Lao động năm 2019 có quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động như sau:

1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp sau đây:

…

c) Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa hoặc di dời, thu hẹp sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải giảm chỗ làm việc;

…

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, đ và g khoản 1 Điều này, người sử dụng lao động phải báo trước cho người lao động như sau:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

…

Theo quy định nêu trên, nếu như phía công ty bạn chứng minh được việc công ty cho bạn nghỉ việc thuộc trường hợp có lý do: Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa hoặc di dời, thu hẹp sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà công ty đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải giảm chỗ làm việc thì sẽ thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt HĐLĐ đúng pháp luật. Trong trường hợp này, nếu như bạn không đồng ý và không ký vào thông báo chấm dứt hợp đồng thì công ty bạn vẫn được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn nếu công ty có lý do chính đáng và đáp ứng đủ thời hạn báo trước cho bạn là ít nhất 45 ngày theo quy định nêu trên.

Ngược lại, nếu như phía công ty không chứng minh được lý do khi cho bạn nghỉ việc theo quy định nêu trên hoặc không tuân thủ về thời hạn báo trước khi đơn phương chấm dứt HĐLĐ với bạn thì sẽ thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật.

Thứ hai, về quyền lợi của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Bộ luật Lao động năm 2019

Khi hợp đồng lao động chấm dứt, các bên phải thanh toán cho nhau các quyền lợi như đã thoả thuận trong hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật. Điều 48 BLLĐ năm 2019 quy định về Trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động, cụ thể :

- Người lao động sẽ được thanh toán các khoản tiền liên quan đến quyền lợi của mình trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, trong một số trường hợp đặc biệt cũng không quá 30 ngày.Tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động được ưu tiên thanh toán trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản.

-  Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, BHTN và trả lại sổ bảo hiểm xã hội để người lao động giải quyết chế độ trợ cấp thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm, đồng thời công ty cũng có trách nhiệm trả các giấy tờ khác cho người lao động, cung cấp các bản sao các tài liệu có liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu như người lao động có yêu cầu.

Trong trường hợp bạn đồng ý ký vào quyết định nghỉ việc hoặc công ty thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn đúng luật thì công ty có nghĩa vụ chi trả trợ cấp thôi việc cho bạn theo quy định tại Điều 46 Bộ luật Lao động nêu trên, mỗi năm làm việc bạn sẽ được hưởng một nửa tháng tiền lương. Thời gian để tính trợ cấp thôi việc là tổng thời gian bạn làm việc thực tế cho người sử dụng lao động trừ đi thời gian bạn tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Trong trường hợp công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng không có lý do chính đáng theo quy định, không đáp ứng được thời hạn báo trước thì xác định công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Khi đó, bạn có quyền yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại do công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật theo quy định tại Điều 41 Bộ luật lao động 2019.