Câu hỏi: Tôi có người bạn thân trước tết Nguyên đán, bạn tôi chở 01 người bạn ngồi trên 01 xe mô tô. Trên đường đi về nhà, đoạn đường vắng, không có người và phương tiện tham gia giao thông, đường hơi cua về bên trái theo hướng đi của xe, đường rộng 6m (không có lề đường), bạn tôi do bị trúng gió, choáng váng đầu óc nên đã đâm vào ba toa vỉa hè bên phải theo chiều đi của xe (vỉa hè cao 20 cm so với đường) làm xe mô tô đổ cày trượt theo vỉa ba toa đi khoảng 20m.

Hậu quả bạn tôi bị thương nhẹ, người ngồi sau xe mô tô bị ngã đập đầu vào vỉa ba toa, sau 3 ngày thì bị chết. Về trách nhiệm dân sự bạn tôi đã bồi thường cho người ngồi sau xe mô tô, gia đình người ngồi sau không có đơn thư khiếu nại gì. Vậy trường hợp này bạn tôi có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không? Vi phạm tội gì? Nếu không thì bạn tôi có bị xử phạt gì không? Kính mong Công ty luật giải đáp để bạn tôi không phải lo lắng. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Để xem xét bạn của bạn có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không thì cần căn cứ vào quy định tại Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 260.
Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

…”

Như vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều này thì bạn của bạn chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ căn cứ là có hành vi vi phạm về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng của người khác.

Nếu không có căn cứ chưng minh là bạn của bạn đã có hành vi vi phạm về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng của người khác thì bạn của bạn sẽ không đủ yếu tố cấu thành tội phạm và không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, bạn của bạn vẫn phải thực hiện trách nhiệm dân sự đối với gia đình người bị hại theo quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 591. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Trường hợp thiệt hại xảy ra do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại thì không phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định tại Khoản 2 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn - Công ty Luật Minh Gia