Câu hỏi: Em chào anh chị, Anh chị có thể tư vấn giúp em biện pháp xử lý trường hợp của 1 nhân viên lao động mùa vụ (ký hợp đồng cộng tác viên 6 tháng) thường xuyên vi phạm kỷ luật lao động như đi làm muộn, bỏ vị trí trực, nghỉ không phép...) nhưng đang mang thai 2 tháng được không ạ? Công ty em có thể sa thải ngay lập tức không hay phải chờ đến khi hợp đồng hết hiệu lực và không ký tiếp với bạn ấy nữa?

Một trường hợp nữa là nhân viên nữ đang nghỉ sinh con, hợp đồng lao động hết hạn và công ty không có ý định ký tiếp với bạn này vì hiệu quả công việc thấp. Công ty em có buộc phải ký tiếp hợp đồng với bạn ấy sau khi bạn ấy hết thời gian nghỉ thai sản không ạ? Mong được anh chị tư vấn Em cảm ơn anh chị.

Trả lời: Thứ nhất, có được sa thải đối với người lao động nữ đang mang thai 2 tháng không?

Tại Khoản 3 và Khoản 4 Điều 155 Bộ luật lao động 2012 có quy định:

“3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

4. Trong thời gian mang thai, nghỉ hưởng chế độ khi sinh con theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, lao động nữ không bị xử lý kỷ luật lao động.”

Như vậy, người lao động đang mang thai, công ty không thể áp dụng hình thức sa thải trong thời gian mang thai. Người lao động có thể bị xử lý kỷ luật nhưng phải sau thời gian mang thai và nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi. Lúc đó, thời hiệu để xử lý kỷ luật có thể được kéo dài tối đa không quá 60 ngày.

Thứ hai, có cần phải ký tiếp hợp đồng với người lao động nữ sau khi nghỉ thai sản hay không?

Theo quy định tại Điều 36 Bộ luật Lao động 2012 quy định về các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động:

“1. Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 192 của Bộ luật này.

2. Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động.

3. Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Người lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 187 của Bộ luật này.

5. Người lao động bị kết án tù giam, tử hình hoặc bị cấm làm công việc ghi trong hợp đồng lao động theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án.

6. Người lao động chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết.

7. Người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết; người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

8. Người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải theo quy định tại khoản 3 Điều 125 của Bộ luật này.

9. Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 của Bộ luật này.

10. Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 38 của Bộ luật này; người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế hoặc do sáp nhật, hợp nhất, chia tách doanh nghiệp, hợp tác xã.”

Theo quy định trên, trong các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động quy định tại Điều 36 Bộ luật lao động 2012 thì hợp đồng lao động sẽ chấm dứt khi hết hạn hợp đồng. Do vậy, Công ty bạn không buộc phải ký tiếp hợp đồng với người lao động sau khi người đó hết thời gian nghỉ thai sản.

Khi hết hạn hợp đồng lao động, người sử dụng lao động và người lao động có quyền thỏa thuận về việc ký tiếp hợp đồng lao động hoặc không ký tiếp hợp đồng lao động. Nếu hai bên không thỏa thuận được về việc ký tiếp hợp đồng lao động, thì hợp đồng lao động cũ sẽ đương nhiên chấm dứt.