Câu hỏi: Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất trong trường hợp không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và điều kiện để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Tôi có căn nhà ở ngay trung tâm đô thị do cha mẹ tôi để lại từ trước năm 1975, diện tích là 88m2. Nhà tôi nằm ngay trên con đường ĐBP (cuối đường là ngõ cụt, rộng 5m).Chỉ có sổ hộ khẩu và không có bất cứ giấy tờ nào khác. Sinh sống ổn định không ai tranh chấp.Năm 1998, Nhà Nước bán đất ở giữa con đường ĐBP cho doanh nghiệp ( bán luôn cả phần đất trên đường ĐBP) nên khi doanh nghiệp xây cất công trình trên con đường, thì các hộ cuối đường ĐBP bỗng dưng trở thành "ngõ cụt", phải đi nhờ con hẻm nhỏ (rộng 1m) gần đó, (trong đó có nhà tôi).Năm 2012, nhà nước quy hoạch giải tỏa, thì các hộ cuối đường được tính là "nhà trong hẻm" nên đền bù rất thấp.Chúng tôi không đồng ý, nên khiếu nại lên Thanh Tra TP thì được chấp nhận tính giá trị đất theo con đường ĐBP trước đó. Tuy nhiên, sau đó nhà tôi chỉ được bồi thường 70m2, mất 18m2 không bồi thường. Tôi đã hỏi UBND thành phố thì được giải thích: "nếu là nhà trên đường ĐBP thì phải trừ ra diện tích đất trên đường đi". Diện tích đó hiện nay là sân trước nhà tôi sử dụng đã lâu.Xin Luật Sư cho hỏi, Việc UBND TP không bồi thường 18m2 cho tôi là có cơ sở nào không? Nếu không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì tôi có được đền bù  phần đất đó không? Nhà tôi có đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không?

Trả lời: * Việc UBND TP không bồi thường 18m2 cho tôi là có cơ sở nào không?

Việc UBND TP chỉ bồi thường cho bạn 70m2 với lý do phần đất còn lại bị trừ ra diện tích đất trên đường đi là không có cơ sở, bởi lẽ phải bồi thường đúng diện tích đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc diện tích thực tế đang sử dụng đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chưa cấp.

Lý do, UBND TP đưa ra phần diện tích không được bồi thường bị trừ vào đường đi là không có căn cứ, bởi đường ĐBP đường đi chung, lý do này chỉ đúng khi bạn có thỏa thuận về việc hiến đất vào lối đi chung này.

* Nếu không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì tôi có được đền bù phần đất đó không?

Theo quy định của Luật đất đai 2013 về điều kiện bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất:

Điều 75. Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

"1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhậquyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp."

Theo thông tin bạn cung cấp, đất bạn hiện có nguồn gốc do cha mẹ để lại từ trước 1975, sử dụng ổn định, lâu dài và không có tranh chấp. Do đó, diện tích đất trên đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định sau:

Điều 101. Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất

"
2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất"

Như vậy, tuy chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gia đình bạn vẫn được bồi thường theo quy định của pháp luật.

*
Nhà tôi có đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không?

Theo quy định tại Điều 101 Luật đất đai nêu trên, thì đất mà bạn đang sử dụng có nguồn gốc do cha mẹ để lại từ trước năm 1975, sử dụng ổn định lâu dài và không có tranh chấp nên đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Trân trọng
!