Câu hỏi: Hóa đơn là chứng từ do người bán lập, ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo quy định của pháp luật. Trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phải thường xuyên sử dụng hóa đơn để lưu thông tin.

1. Tư vấn quy định về hóa đơn bán hàng

Trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hóa đơn đóng vai trò quan trọng bởi nó ghi nhận các thông tin liên quan đến quá trình mua bán hàng hóa của doanh nghiệp. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều trường hợp phát sinh hoạt động kinh doanh nhưng chưa nắm rõ các quy định của pháp luật dẫn đến việc mua bán hàng hóa không có hóa đơn kèm theo.

Việc không xuất trình được hóa đơn trong một số hoạt động mua bán hàng hóa sẽ dẫn đến rủi ro cho người mua và người bán trong quan hệ mua bán hàng hóa. Trong nhiều trường hợp việc không xuất trình được hóa đơn còn dẫn đến việc xử phạt vi phạm hành chính. Do đó, việc có thêm các kiến thức liên quan đến hóa đơn là rất quan trọng.

Quý khách hàng có thể liên hệ với công ty Luật Minh Gia để được bộ phận luật sư, chuyên viên tư vấn của chúng tôi tư vấn cụ thể trường hợp của mình, tránh các rủi ro đáng tiếc xảy ra.

2. Kinh doanh hàng hóa không xuất trình được hóa đơn

Nội dung yêu cầu tư vấn:

Tôi có một thắc mắc mà không biết hỏi ở đâu, thông qua trang web này mong Quý vị giúp đỡ cho tôi một số thông tin: Vợ tôi mở 1 shop bán quần áo, có đăng ký kinh doanh và nộp thuế cho cơ quan thuế của phường đầy đủ. Trong thời gian gần đây, cán bộ quản lý thị trường quận đến kiểm tra hàng hóa rồi đòi kiểm tra hóa đơn tài chính của hàng hóa nhập về, do quần áo vợ tôi mua tại các chợ (cả hàng Việt Nam sản xuất lẫn hàng Trung Quốc, tuy nhiên không có sản phẩm nào làm mác giả, nhái các nhãn hiệu nổi tiếng cả) mang về bán nên không có hóa đơn đỏ mà chỉ có các phiếu bán hàng. Cán bộ quản lý thị trường bảo rằng như vậy là vi phạm, hàng hóa bán nhất thiết phải có hóa đơn đỏ mới được, còn không thì vi phạm và đòi viết biên lai phạt. Vậy cho tôi hỏi cán bộ quản lý thị trường huyện làm như vậy có đúng không, mức phạt như vậy căn cứ ở đâu?. Hộ kinh doanh như gia đình tôi làm thế nào để thực hiện đúng được chính sách hóa đơn tài chính và không vi phạm điều mà cán bộ quản lý thị trường nói.Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi cho Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của vợ bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất, về việc cán bộ quản lý thị trường huyện phạt vi phạm đối với hàng hóa của vợ bạn

Để xác định việc mà cán bộ quản lý thị trường muốn tiến hành xử phạt với hàng hóa của gia đình bạn có đúng hay không thì cần phải căn cứ vào việc kinh doanh hàng hóa không có hóa đơn của gia đình bạn có được pháp luật thừa nhận hay không và về mặt chủ thể cán bộ quản lý thị trường có đúng thẩm quyền xử phạt hành vi hành chính đối với hành vi kinh doanh quần áo không xuất hóa đơn mua hàng của những lô quần áo đó.

Một là,
việc gia đình bạn không xuất trình được hóa đơn đầu vào của hàng hóa (quần áo)

Hóa đơn mua hàng là một trong những căn cứ để chứng minh nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào pháp luật cũng yêu cầu buộc phải có hóa đơn đầu vào.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 18 Thông tư 39/2014/ TT-BTC thì:

"Điều 18. Bán hàng hóa, dịch vụ không bắt buộc phải lập hóa đơn

1. Bán hàng hóa, dịch vụ có tổng giá thanh toán dưới 200.000 đồng mỗi lần thì không phải lập hóa đơn, trừ trường hợp người mua yêu cầu lập và giao hóa đơn".

Do đó, nếu vợ bạn nhập hàng về để bán với số lượng lớn và có giá trị trên 200.000 đồng thì bên bán phải xuất hóa đơn và vợ bạn phải nhận lại hóa đơn liên 2 để xác nhận việc mua hàng. Đồng thời, sử dụng hóa đơn này để chứng minh nguồn gốc của hàng hóa. Tuy nhiên, vợ bạn lại không có hóa đơn để chứng minh nguồn gốc xuất xứ của các lô quần áo nên theo quy định tại  Điều 21 Nghị định 185/2013/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 124/2015/NĐ-CP):

“Điều 21. Hành vi vi phạm về kinh doanh hàng hóa quá hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có vi phạm khác

1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 400.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây trong trường hợp hàng hóa vi phạm có giá trị dưới 1.000.000 đồng:
...

c) Kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ;
...

2. Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này trong trường hợp hàng hóa vi phạm có giá trị từ 1.000.000 đồng đến dưới 2.000.000 đồng.

3. Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này trong trường hợp hàng hóa vi phạm có giá trị từ 2.000.000 đồng đến dưới 3.000.000 đồng.

...”

Khi vợ bạn kinh doanh hàng hóa không xuất được hóa đơn thì không thể chứng minh được nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa. Do đó, hành vi kinh doanh quần áo mà không cung cấp được hóa đơn đầu vào, không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ của nguồn hàng thì vợ bạn sẽ bị xử phạt hành chính về kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ theo điểm c khoản 1 Điều 21 Nghị định 185/2013/NĐ-CP. Tuy nhiên, mức phạt cụ thể thì cần phải căn cứ vào giá trị những lô quần áo mà vợ bạn hiện đang kinh doanh không xác định được nguồn gốc xuất xứ.

Hai là,
về thẩm quyền xử phạt hành chính của cán bộ quản lý thị trường huyện

Theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Pháp lệnh số 11/2016/UBTVQH13 thì lực lượng quản lý thị trường có nhiệm vụ và quyền hạn “Xử lý vi phạm hành chính”.

Do đó, việc cán bộ quản lý thị trường kiểm tra và xử lý vi phạm đối với lô quần áo mà vợ bạn không xuất trình được hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa là có căn cứ pháp luật.

Thứ hai, về việc thực hiện chính sách về hóa đơn để không bị tiếp tục xử phạt

Theo quy định tại Điều 21 Thông tư 39/2014/TT-BTC thì chỉ khi mua hàng dưới 200 nghìn đồng thì bạn mới không cần phải có hóa đơn đầu vào. Tuy nhiên, nếu vợ bạn nhập hàng hóa để kinh doanh với số lượng lớn thì khi mua hàng vợ bạn cần yêu cầu bên bán hàng cung cấp hóa đơn liên 2 cho bạn. Khi đó, nếu phía cơ quan quản lý thị trường đến kiểm tra thì gia đình bạn có thể xuất trình hóa đơn chứng minh xuất xứ hàng hóa của gia đình mình đang kinh doanh. Việc xuất trình hóa đơn hợp pháp để chứng minh nguồn gốc hàng hóa sẽ giúp cho gia đình bạn không bị tiếp tục xử phạt.