Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn:Vào tháng 7 năm 2015 em có kí hợp đồng làm việc với công ty, thời hạn làm việc là 1 năm. Trong điều khoản hợp đồng có nêu rõ thời gian trả lương là từ ngày 1 đến ngày 10 hàng tháng (mức lương 6 triệu đồng/tháng). Nhưng tới tháng 9 là cộng ty bắt đầu trả chậm lương, lương tháng 9 theo hợp đồng là từ ngày 1 đến ngày 10 tháng 10 em sẽ nhận được, nhưng đến ngày 1 tháng 11 em mới nhận được lương.

Đến lương tháng 10 ban giám đốc có hứa sẽ nhận được trước ngày 30/11. Tuy nhiên đến ngày 30/11 tụi em vẫn chưa nhận được lương và BGĐ có nói công ty đang khó khăn nên chưa trả lương cho tụi em được. Nhưng ngày 30/11 tụi em có trả lời lại ban giám đốc là khoảng thời gian qua tụi em đã rất cố gắng và rất khó khăn nên nếu BGĐ không trả lương thì tụi em sẽ không tiếp tục đi làm được nữa và xin nghỉ ở nhà cho đến khi có lương và được ban giám đốc đồng ý (nói chuyện qua Sky của công ty). Đến ngày 4/12 ban giám đốc có gửi mail thông báo ngày 5/12 phải đi làm lại mặc dù công ty vẫn chưa có lương để trả mà hẹn đến ngày 8/12 sẽ có lương của cả 2 tháng 10 và tháng 11. Nếu ngày 5/12 không đi làm thì công ty mặc định như tự động phá vỡ hợp đồng và công ty sẽ buộc phải tuyển nhân viên mới.

Đến ngày 5/12 em đi làm để xin nghỉ luôn vì công ty quá trậm trễ về vấn đề trả lương, liên tục hẹn mà không có lương. Do đó em đã làm hết ngày 5/12 và chính thức nghỉ từ ngày 6/12 (ngày 5/12 em được trả trước 2 triệu đồng trước khi nghỉ). Tuy nhiên đến ngày 11/12 em mới nhận được thanh toán phần lương còn lại của tháng 10 và tháng 11 của công ty qua hình thức chuyển khoản, bên cạnh đó em nhận được mail của công ty trừ 50% lương của tháng 11 và 4 ngày làm việc của tháng 12, điều này em không được Ban giám đốc thông báo trước đó.

Vậy anh, chị cho em hỏi công ty có làm đúng luật không ạ? Theo em biết khi công ty chậm trả lương đã là sai với hợp đồng lao động và luật lao động, khi nhân viên nghỉ vì công ty trả lương không đúng hạn thì công ty lại trừ lương của nhân viên? Anh chị vui lòng giải đáp thắc mắc giúp em. Em xin trân thành cảm ơn!

Trả lời: -Thứ nhất, về nguyên tắc trả lương.

Theo quy định của Bộ luật lao động năm 2012 về tiền lương. Cụ thể:

Điều 96. Nguyên tắc trả lương

Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương.

Như vậy, đối chiếu với trường hợp của bạn công ty không thanh toán tiền lương đúng hạn là đã đã vi phạm quy định về tiền lương theo pháp luật về lao động. Do đó, với hành vi vi phạm này đơn vị sẽ bị áp dụng hình thức hình thức xử phạt vi phạm hành chính theo khoản 3, Điều 13 Nghị định 88/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số Điều của nghị định 95/2013. Cụ thể:

Điều 13. Vi phạm quy định về tiền lương

...

3. Phạt tiền người sử dụng lao động có một trong các hành vi: Trả lương không đúng hạn; trả lương thấp hơn mức quy định tại thang lương, bảng lương đã gửi cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện; không trả hoặc trả không đủ tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc ban đêm, tiền lương ngừng việc cho người lao động theo quy định của pháp luật; khấu trừ tiền lương của người lao động không đúng quy định của pháp luật; trả lương không đúng quy định cho người lao động khi tạm thời chuyển người lao động sang làm công việc khác so với hợp đồng lao động, trong thời gian tạm đình chỉ công việc, trong thời gian đình công, những ngày người lao động chưa nghỉ hàng năm theo một trong các mức sau đây:
a) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;

b) Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;

- Thứ hai, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Theo thông tin bạn cung cấp thì do công ty không thanh toán đầy đủ, đúng hạn tiền lương nên bạn muốn chấm dứt hợp đồng theo điểm b, khoản 1 Điều 37 Bộ luật này và phải tuân thủ thời hạn báo trước 3 ngày làm việc. Nhưng do bạn không tuân thủ về thời hạn báo trước  (tức ngày 5.12 đi làm trở lại và nộp đơn xin nghỉ việc thì ngày 6.12 bạn đã nghỉ việc luôn tại công ty) nên vẫn thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt trái pháp luật. Do đơn phương trái pháp luật nên bạn có nghĩa vụ bồi thường nửa tháng tiền lương do nghỉ trái pháp luật và 3 ngày tiền lương do không thực hiện nghĩa vụ báo trước theo Luật định. Cụ thể:

Điều 37. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

...

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.

- Thứ ba, trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng.

Theo đó, vì thuộc trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động nên công ty có trách nhiệm thanh toán đầy đủ tiền lương, chế độ khác cho bạn theo Điều 47 bộ luật này:

Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

4. Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán.

Đối chiếu với trường hợp của bạn cần phải xác định việc công ty khi thanh toán tiền lương chấm dứt hợp đồng lao động đã khấu trừ lại 50% tiền lương tháng 11 và 4 ngày lương tháng 12 là căn cứ vào đâu.
Nếu công ty khấu trừ để trừ luôn vào phần nghĩa vụ do bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật hoặc khấu trừ không có cơ sở là không đúng, trái quy định pháp luật, vì trách nhiệm của công ty và trách nhiệm bồi thường của bạn là hai vấn đề tách biệt nhau ra : công ty vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương, chế độ cho bạn trong thời hạn 7 ngày làm việc từ thời điểm chấm dứt hoặc kéo dài không quá 30 ngày; còn bạn có trách nhiệm bồi thường lại cho công ty do vi phạm.