Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Tôi muốn hỏi doanh nghiệp tôi đang hoạt động có mua một số nguyên vật liệu của công ty đối tác về sản xuất, toàn bộ số hóa đơn bên đối tác xuất trả cho công ty chúng tôi với số tiền trên 20.000.000đ  và theo luật kế toán, hóa đơn có giá trị trên 20.000.000đ phải chuyển khoản qua ngân hàng thì mới được khấu trừ.

Tuy nhiên là chỗ thân quen nên đối tác có tạm ứng tiền mặt và vay mượn cá nhân số tiền nhiều hơn tiền hàng trên hóa đơn của chúng tôi. Sau một thời gian kiểm tra phần công nợ của khách hàng thì trên giấy tờ về mặt thuế công ty chúng tôi vẫn nợ khách hàng đó với số tiền rất lớn. Công ty chúng tôi muốn hợp thức hóa chứng từ và chuyển trả số tiền nợ trên giấy tờ cho công ty đối tác đó. Tuy nhiên, công ty đối tác đó đã phá sản và tài khoản ngân hàng đã bị đóng và chúng tôi cũng không liên hệ để chuyển trả số tiền đó qua tài khoản ngân hàng được. Vậy hỏi luật sư chúng tôi phải làm thế nào với khoản nợ trên nếu không chuyển qua tài khoản ngân hàng cho đối tác được. Rất mong nhận được ý kiến phản hồi của Luật sư.  Chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định tại Thông tư số 78/2014/TT-BTC hướng dẫn Nghị định 218/2013/NĐ-CP của chính phủ và hướng dẫn thi hành Luật thuế thu nhập doanh nghiệp. Cụ thể:

Điều 6. Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thu

1. Trừ các khoản chi không được trừ nêu tại Khoản 2 Điều này, doanh nghiệp được trừ mọi khoản chi nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:

a) Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp;

b) Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.

c)
Khoản chi nếu có hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT) khi thanh toán phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ hai mươi triệu đồng trở lên ghi trên hóa đơn mà đến thời điểm ghi nhận chi phí, doanh nghiệp chưa thanh toán và chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Trường hợp khi thanh toán doanh nghiệp không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì doanh nghiệp phải kê khai, điều chỉnh giảm chi phí đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt (kể cả trong trường hợp cơ quan thuế và các cơ quan chức năng đã có quyết định thanh tra, kiểm tra kỳ tính có phát sinh khoản chi phí này).

Đối với các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ đã thanh toán bằng tiền mặt phát sinh trước thời điểm Thông tư này có hiệu lực thi hành thì không phải điều chỉnh lại theo quy định tại Điểm này.

Ví dụ 7: Tháng 8 năm 2014 doanh nghiệp A có mua hàng hóa đã có hóa đơn và giá trị ghi trên hóa đơn là 30 triệu đồng nhưng chưa thanh toán. Trong kỳ tính thuế năm 2014, doanh nghiệp A đã tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế đối với giá trị mua hàng hóa này. Sang năm 2015, doanh nghiệp A có thực hiện thanh toán giá trị mua hàng hóa này bằng tiền mặt do vậy doanh nghiệp A phải kê khai, điều chỉnh giảm chi phí đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ vào kỳ tính thuế phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt (kỳ tính thuế năm 2015).

Như vậy, đối chiếu với quy định trên thì việc đơn vị đang nợ khách hàng số tiền (trên giấy tờ về mặt thuế) và muốn được khấu trừ thuế và tính vào chi phí được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thì phải thông qua hình thức thanh toán bằng chuyển khoản, có hóa đơn chứng từ. Tuy nhiên, vì đơn vị này đã phá sản và tài khoản ngân hàng đã bị đóng nên doanh nghiệp bạn không thể chuyển trả số tiền đó qua tài khoản ngân hàng, nhưng do phía đơn vị đối tác trước đó cũng đã tạm ứng và vay cá nhân một số tiền nên doanh nghiệp có thể thực hiện bù trừ vào khoản nợ của doanh nghiệp với đơn vị. Đồng thời, hóa đơn chứng từ mua bán đó của doanh nghiệp sẽ không được tính là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp.