Câu hỏi: Xác định lại dân tộc là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký xác định lại dân tộc của cá nhân. Vậy, pháp luật quy định như thế nào về việc xác nhận lại dân tộc? Thủ tục thay đổi dân tộc như thế nào? Và khi cha mẹ thay đổi dân tộc xong thì có quyền thay đổi dân tộc cho con hay không? Có cần sự đồng ý của con khi thay đổi dân tộc hay không? Công ty Luật TNHH Minh Gia tư vấn như sau:

1. Luật sư tư vấn về pháp luật hộ tịch

Xác định lại dân tộc là một quyền nhân thân cơ bản của cá nhân được pháp luật bảo vệ. Xác định lại dân tộc xảy ra trong hai trường hợp là có cha đẻ và mẹ đẻ thuộc hai dân tộc khác nhau hoặc người đó đã từng xác định dân tộc theo dân tộc của cha mẹ nuôi mà tìm lại được cha mẹ đẻ và có nguyện vọng thay đổi dân tộc theo dân tộc của cha mẹ đẻ.

Nếu là người xác định dân tộc là người đã thành niên, thì người đó có quyền trực tiếp yêu cầu xác định lại dân tộc. Nếu là người chưa thành niên thì việc xác định lại dân tộc được thực hiện theo yêu cầu thống nhất của cha đẻ và mẹ đẻ hoặc của người giám hộ, trường hợp người chưa thành niên đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi thì phải được sự đồng ý của chính người đó.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về việc xác định lại dân tộc, bạn có thể liên hệ với chúng tôi thông qua hình thức gửi Email tư vấn hoặc liên hệ qua tổng đài
1900.6169
để được hỗ trợ tư vấn.

2. Tư vấn về việc xác định lại dân tộc

Nội dung tư vấn
: Bố tôi là dân tộc Kinh. Mẹ là dân tộc Mường. Khai sinh tôi là dân tộc Kinh. Nhưng năm 2008, Tôi 14 tuổi (sinh năm 1994). Bố Mẹ tôi có chuyển tôi qua Dân tộc Mường để được hưởng các ưu tiên trong học tập. Tuy nhiên thì bây giờ tôi đã không còn học tập và bây giờ là công nhân phổ thông đã lập gia đình và có 1 con trai.

Bây giờ tôi muốn tôi và con trai có thể chuyển lại dân tộc kinh liệu có được không?

Mong luật sư tư vấn. Xin cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định tại Điều 29 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền xác định lại dân tộc:

“
1. Cá nhân có quyền xác định, xác định lại dân tộc của mình.

2.
..

3. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định lại dân tộc trong trường hợp sau đây:

a) Xác định lại theo dân tộc của cha đẻ hoặc mẹ đẻ trong trường hợp cha đẻ, mẹ đẻ thuộc hai dân tộc khác nhau;

b) Xác định lại theo dân tộc của cha đẻ hoặc mẹ đẻ trong trường hợp con nuôi đã xác định được cha đẻ, mẹ đẻ của mình.

4. Việc xác định lại dân tộc cho người từ đủ mười lăm tuổi đến dưới mười tám tuổi phải được sự đồng ý của người đó.

...
”

Như vậy, trong trường hợp này nếu bố bạn mang dân tộc Kinh và bạn đang mang dân tộc Mường theo dân tộc mẹ thì bạn có quyền xác định lại dân tộc theo dân tộc của cha. Theo đó, khi bạn đã hoàn tất các thủ tục xác định lại dân tộc, bạn có quyền xác định lại dân tộc cho con trai của bạn. Tuy nhiên, nếu con bạn từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi bắt buộc phải có sự đồng ý của con bạn.

Thủ tục xác định lại dân tộc theo quy định tại Khoản 1 Điều 47 Luật Hộ tịch năm 2014 như sau:

“1. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch được áp dụng theo quy định tại Điều 28 của Luật này.

Trường hợp yêu cầu xác định lại dân tộc thì phải có giấy tờ làm căn cứ chứng minh theo quy định của pháp luật; trình tự được thực hiện theo quy định tại Điều 28 của Luật này.
”

Điều 28. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch

“1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.

2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.

Trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là Cơ quan đại diện thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.
”

Căn cứ vào các quy định của pháp luật trên đây, bạn cần chuẩn bị:

- Tờ khai theo mẫu và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch;

- Giấy tờ chứng minh dân tộc của bản thân và cha mẹ.

Các giấy tờ này bạn sẽ phải nộp đến UBND cấp huyện nơi đăng ký hộ tịch trước đây hoặc UBND nơi cư trú của cá nhân để giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch theo Khoản 3 Điều 46 Luật Hộ tịch:

“Điều 46. Thẩm quyền đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc

...

3. Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú ở trong nước; xác định lại dân tộc.
”

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định, nếu thấy việc thay đổi dân tộc là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật, công chức tư pháp – hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộc tịch và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.