Câu hỏi: Chào luật sư! Cho tôi hỏi: Tôi có cho một người hiện đang nợ 100 triệu đồng đến nay đã quá hạn hơn 1 năm như đã cam kết trong giấy vay tiền nhưng cứ khất nần tới giờ không có khả năng trả nợ. Khi vay tiền, tôi có giấy vay nợ viết tay và cam kết giữa 2 bên có người làm chứng.

Trong suốt thời gian qua tôi đã liên lạc và hỏi rất nhiều lần nhưng người đó không trả một đồng nào cả gốc và lãi đã là 14 tháng và tôi đã làm đơn gửi vào Tòa án huyện nhưng rồi cũng chỉ nhận được câu trả lời từ tòa án là gọi nhưng họ không về giải quyết nên Tòa đã bảo tôi làm đơn cho công an huyện. Vậy cho tôi hỏi: Bây giờ Tòa chỉ làm được có thế thôi hay Quy định thế nào? Vì việc nợ nần này đã làm ảnh hưởng rất lớn tới gia đình và sức khỏe của cả gia đình tôi. Vậy tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi và tư vấn có cở sở để tôi biết hướng giải quyết. Tôi xin chân thành cảm ơn! Cảm ơn Luật Minh Gia!

Trả lời: Điều 227 Bộ Luật Tố tụng dân sự 2015 quy định như sau:

"Điều 227. Sự có mặt của đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

1. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa; nếu có người vắng mặt thì Hội đồng xét xử phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Tòa án phải thông báo cho đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự về việc hoãn phiên tòa.

2. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa, trừ trường hợp họ có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; nếu vắng mặt vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Tòa án có thể hoãn phiên tòa, nếu không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì xử lý như sau:

a) Nguyên đơn vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ việc khởi kiện và Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của người đó, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Nguyên đơn có quyền khởi kiện lại theo quy định của pháp luật;

b) Bị đơn không có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ;

c) Bị đơn có yêu cầu phản tố vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu phản tố và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố, trừ trường hợp bị đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu phản tố đó theo quy định của pháp luật;

d) Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu độc lập và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu độc lập của người đó, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu độc lập đó theo quy định của pháp luật;

đ) Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt họ."

Như vậy, trường hợp của bạn, nếu bị đơn cố tình vắng mặt đến lần thứ hai mà không có bất kỳ lý do chính đáng nào thì Tòa án sẽ tiến hành xét xử vắng mặt. Mặc dù bị đơn bị xét xử vắng mặt nhưng họ vẫn được quyền kháng cáo.
"Thời hạn kháng cáo đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; đối với đương sự, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện không có mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày họ nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết."
(khoản 1, Điều 273 Bộ Luật TTDS 2015).

Việc niêm yết công khai bản án chỉ được thực hiện khi không rõ tung tích của người được cấp, tống đạt hoặc thông báo hoặc không thể thực hiện được việc cấp, tống đạt hoặc thông báo trực tiếp.

Nếu hết 15 ngày, kể từ ngày niêm yết, bị đơn không có đơn kháng cáo thì bản án sơ thẩm có hiệu lực thi hành.