Câu hỏi: Chồng cũ của tôi đến đập phá nhà tôi và mẹ, mẹ tôi bị thương tích nhẹ nên đã dùng gậy đánh lại chồng tôi, giờ chồng tôi muốn khởi kiện thì gia đình tôi phải chịu trách nhiệm như thế nào?

Nội dung hỏi:
Kính thưa luật sư, tôi mong Luật sư hãy giải đáp cho tôi một sự việc như sau:

Tôi và chồng tôi đã ly hôn và có giấy quyết định của Tòa án, chồng tôi là người nuôi con, tôi là người cấp dưỡng. Chưa tới ngày tôi phải gửi tiền cho con tôi thì chồng tôi đã đến nhà tôi để đòi tiền. Vì chưa tới ngày nên tôi không đưa thì chồng tôi đập phá nhà tôi và mẹ. Mẹ tôi bị thương tích nhẹ ở ngoài da, đến khi mẹ tôi kháng cự lại là dùng cây gỗ đánh lại chồng tôi thì chồng tôi bị thương tích nặng hơn. Trong lúc chồng tôi bị bất tỉnh khoảng 10phut thì gia đình tôi có nhờ người gọi xe cấp cứu, nhưng do nhà tôi không có số nhà nên xe cấp cứu không tới được. Bên cạnh đó, mọi người cũng đã làm sơ cứu cho chồng tôi, khi dân phòng ở phường tôi đến hỏi có cần công an can thiệp thì bên gia đình tôi muốn mời công an nhưng do chồng tôi không đồng ý nên lại thôi. Nhưng hôm sau chồng tôi lại kiện gia đình tôi. Vậy theo luật sư thì gia đình tôi phải chịu hình phạt như thế nào? Tôi xin luật sư hãy giải đáp giúp tôi, tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:

“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

…”

Theo thông tin bạn cung cấp, chúng tôi chưa xác định được cụ thể chồng cũ của bạn bị thương tích với tỷ lệ bao nhiêu % do đó nếu tỷ lệ thương tích của chồng cũ bạn trên 11% hoặc chưa đến 11% nhưng thanh gỗ mẹ bạn sử dụng được xác định là hung khí nguy hiểm thì theo yêu cầu của người bị hại cơ quan công an vẫn được quyền truy cứu trách nhiệm hình sự với hành vi này. Việc quyết định hình phạt đối với mẹ bạn phải căn cứ vào các tình tiết cụ thể của vụ án, mức độ phạm tội và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Trong trường hợp chưa đủ yếu tố để cấu thành tội phạm theo Điều 134 nêu trên thì mẹ bạn có thể bị xử phạt hành chính về hành vi xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của người khác theo quy định tại điểm e khoản 3 Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP.

Ngoài ra, nếu có thiệt hại về sức khỏe thì gia đình bạn còn phải bồi thường do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

“1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

-------------

Bạn có thể tham khảo thêm nội dung tư vấn áp dụng văn bản pháp luật theo quy định của Bộ luật hình sự 1999

Trong trường hợp của bạn thì mẹ bạn đã dùng cây gỗ để đánh lại chồng cũ của bạn khiến anh này bị thương tích nặng. Tuy nhiên bạn không nói rõ về tỷ lệ thương tích của chồng bạn, vì theo quy định tại Điều 104 Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì:

"1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:
a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;
b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;
c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;
d) Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
đ) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;
e) Có tổ chức;
g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục;
h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;
i) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;
k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.
2. Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Phạm tội gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.
4. Phạm tội dẫn đến chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệtnghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân".

Như vậy, tỷ lệ thương tật của người bị hại là căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu hành vi của mẹ bạn thuộc Khoản 1 Điều 104 BLHS năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì mẹ bạn bị khởi tố khi người bị hại yêu cầu khởi tố vụ án. Việc quyết định hình phạt đối với mẹ bạn phải căn cứ vào các tình tiết cụ thể của vụ án, mức độ phạm tội và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Trân trọng!

P. luật sư tranh tụng - Công ty Luật Minh Gia