Câu hỏi: Luật sư tư vấn về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức theo quy định của pháp luật hình sự, cụ thể: Xin luật sư xem xét và tư vấn cho trường hợp của bạn tôi thế này: Có một người nhờ bạn tôi ghi hóa đơn, chứng từ, tự bịa tên, số chứng minh nhân dân, thông tin cần thiết vào tờ hóa đơn rồi kí tên của họ vào rồi để người kia đem đi giao dịch công việc của họ.

Xin cho hỏi luật sư là: trường hợp của bạn tôi làm như vậy là có vi phạm pháp luật không? Theo điều khoản nào của bộ luật? Và nếu có thì bị xử lí như thế nào theo quy định của pháp luật? Mức độ xử lí nặng nhẹ như thế nào xin được luật sư tư vấn dùm tôi cụ thể? Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Thông tin bạn cung cấp chưa đầy đủ để chúng tôi xácđịnh hành vi phạm tội. Việc xác định hành vi của hai người này phụ thuộc vào số hóa đơn lập khống, chức vụ quyền hạn của người lập hóa đơn, mục đích của việc sử dụng hóa đơn giả,…

Trường hợp bạn của bạn biết  hành vi lập hóa đơn này là trái quy định, đồng thời biết rõ mục đích sử dụng hóa đơn của người kia thì cả 2 người được coi là đồng phạm của nhau nếu hành vi có đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thứ nhất, hai người này có thể phạm tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước theo quy định tại Điều 203 – BLHS 2015:

Điều 203. Tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước

1. Người nào in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số hoặc thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Với tội danh này, số hóa đơn lập phải có số lượng nhiều (dạng phôi từ 50 số; đã ghi nội dung từ 10 số) đồng thời loại hóa đơn phải là hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước thì mới đủ căn cứ cấu thành tội phạm. Bạn cần kiểm tra lại thông tin về số lượng hóa đơn mvà loại hóa đơn trong trường hợp của người bạn mình  để xác định trách nhiệm pháp lý của họ trong trường hợp này.

Họ cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuếtheo quy định tại Điều 200 – BLHS 2015:

Điều 200. Tội trốn thuế

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây trốn thuế với số tiền từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 202, 250, 251, 253, 254, 304, 305, 306, 309 và 311 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

…

d) Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn;

…

Như vậy, nếu bạn của bạn và người kia thỏa thuận với nhau tạo lập hóa đơn không hợp pháp với mục đích sử dụng để hạch toán, kế khai nhằm thu lợi bất chính từ số tiền nộp thuế thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh này

Trường hợp lập hóa đơn bất hợp pháp là một trong những thủ đoạn gian dối để người nhận hóa đơn thực hiện hành vi lừa đảo nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng trở lên thì bạn của bạn được coi là đồng phạm với vai trò người giúp sức trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bộ luật Hình sự 2015 quy định tội danh này như sau:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ

Hành vi lập, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp là đấu hiệu cấu thành của nhiều tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015. Các tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước; tội trốn thuế hay tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản đều là các tội danh phức tạp cấu thành dựa trên nhiều dấu hiệu định tội. Do đó, bạn cần khai thác các căn cứ khác mới có thể xác định tội danh cụ thể của người bạn trong trường hợp này.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia