Câu hỏi: Chào anh chị luật sư, anh/chị cho em hỏi, em muốn ly hôn đơn phương thì tòa án có giải quyết không? Và phải nộp đơn xin ly hôn ở đâu? Con em mới 6 tháng tuổi thì em giành quyền nuôi con được không? Tòa án giải quyết bao lâu thì em mới được ly hôn? Vợ chồng em sống không hợp, không còn sống chung nữa mà chồng em đòi quyền nuôi con. Mong anh/chị tư vấn giúp em. Em xin cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất,
về căn cứ đơn phương ly hôn (ly hôn theo yêu cầu của một bên)

Căn cứ Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì:

"
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.
"

Như vậy sau khi Tòa án hòa giải không thành thì Tòa án giải quyết cho hai bạn ly hôn nếu có một trong những căn cứ sau đây:

- Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

- Vợ, chồng có hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của chồng, vợ làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Trong đó việc xác định hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài,mục đích của hôn nhân không đạt được, bạn có thể tham khảo thêm quy định như sau:

"
a.1. Được coi là tình trạng của vợ chồng trầm trọng khi:
- Vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau như người nào chỉ biết bổn phận người đó, bỏ mặc người vợ hoặc người chồng muốn sống ra sao thì sống, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.
- Vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngược đãi, hành hạ nhau, như thường xuyên đánh đập, hoặc có hành vi khác xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của nhau, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, đoàn thể nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.
- Vợ chồng không chung thuỷ với nhau như có quan hệ ngoại tình, đã được người vợ hoặc người chồng hoặc bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, khuyên bảo nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình;

a.2. Để có cơ sở nhận định đời sống chung của vợ chồng không thể kéo dài được, thì phải căn cứ vào tình trạng hiện tại của vợ chồng đã đến mức trầm trọng như hướng dẫn tại điểm a.1 mục 8 này. Nếu thực tế cho thấy đã được nhắc nhở, hoà giải nhiều lần, nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình hoặc vẫn tiếp tục sống ly thân, bỏ mặc nhau hoặc vẫn tiếp tục có hành vi ngược đãi hành hạ, xúc phạm nhau, thì có căn cứ để nhận định rằng đời sống chung của vợ chồng không thể kéo dài được.

a.3. Mục đích của hôn nhân không đạt được là không có tình nghĩa vợ chồng; không bình đẳng về nghĩa vụ và quyền giữa vợ, chồng; không tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển mọi mặt."

Thứ hai, về quyền nuôi con

Căn cứ Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về quyền nghĩa vụ đối với con sau ly hôn:

"
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
"

Như vậy,
việc ai là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con sẽ do hai bạn thỏa thuận, nếu như không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ quyền lợi về mọi mặt của con. Hiện nay con bạn mới được 6 tháng tuổi thì về nguyên tắc bạn có quyền ưu tiên nuôi con, trừ trường hợp bạn không có đủ điều kiện để nuôi dưỡng cháu. Về điều kiện này, bạn có thể tham khảo tại bài viết Những yếu tố quyết định quyền nuôi con khi ly hôn của chúng tôi.

Thứ ba, về thủ tục giải quyết ly hôn

Bạn có thể nộp đơn xin ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp huyện (huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) nơi chồng bạn cư trú, hoặc làm việc. Kèm theo đơn xin ly hôn, bạn phải nộp những giấy tờ sau:

- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính hoặc bản sao có công chứng hoặc chứng thực);

- Sổ hộ khẩu, Chứng minh thư nhân dân của vợ, chồng (bản sao chứng thực);

- Giấy khai sinh của con (bản sao chứng thực);

- Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản chung như: Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (sổ đỏ); Đăng ký xe; sổ tiết kiệm… (bản sao chứng thực).

Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự thì Tòa án sẽ giải quyết ly hôn trong thời hạn tối đa là từ 5 đến 7 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án:

- Thời hạn chuẩn bị xét xử:
Từ 4 đến 6 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án.

- Thời hạn mở phiên tòa: Từ 1 đến 2 tháng, kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử.