Câu hỏi: Cho em hỏi, trường hợp của em là. Khi đang điều khiển xe, em muốn sang đường, có xi nhan sang đường, sang gần hết phần đường nhưng người đi ngược chiều họ đâm vào mình gây ra tai nạn làm người đi ngược chiều bị chết, còn em bị thương ở đầu và chân bị bỏng, mà em lại chưa có giấy phép lái xe, thì luật sư cho em hỏi trong trường hợp này bị xử phạt như thế nào ạ? Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Trước tiên ta phải xác định khi sử dụng các phương tiện giao thông tham gia giao thông gây tai nạn chết người thì có các trách nhiệm được đặt ra đó là trách nhiệm hình sự, trách nhiệm dân sự, trách nhiệm hành chính.

Thứ nhất, về trách nhiệm hình sự

Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

“1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương có thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

Trong trường hợp của bạn, bạn đang đi đúng luật, và do người kia đi ngược chiều, dẫn đến tai nạn giao thông. Bạn không vi phạm quy định của pháp luật về an toàn giao thông đường bộ nên bạn không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình.

Thứ hai, về trách nhiệm hành chính

Nghị định 46/2016/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt có quy định tại Điều 21 về xử phạt các hành vi vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới như sau:

“5. Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh dưới 175 cm3 và các loại xe tương tự xe mô tô thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa;

6. Phạt tiền từ 1.200.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe ô tô, máy kéo, các loại xe tương tự xe ô tô.

7. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên, xe ô tô, máy kéo và các loại xe tương tự xe ô tô vi phạm một trong các hành vi sau đây:

b) Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa;”

Vì bạn không có giấy phép lái xe, tức bạn đang vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới nên hành vi của bạn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định trên.

Thứ ba, về trách nhiệm dân sự:

Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

“1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Trong trường hợp này, bạn do không có giấy phép lái xe, điều khiển phương tiện gây chết người. Như vậy, bạn cần phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do đã xâm phạm tính mạng của người khác. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm được quy định tại Điều 581 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

“1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Như vậy, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính thì bạn còn phát sinh trách nhiệm dân sự là trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định trên.