Câu hỏi: Luật sư tư vấn về quyền được hưởng thừa kế của cháu đối với di sản thừa kế mà ông bà để lại mà bố đã mất theo quy định của pháp luật hiện hành:

Nội dung tư vấn
: Thưa luật sư tôi xin trình bày sự việc của tôi sau đây mong luật sư giải đáp dùm tôi, ông bà nội của tôi có  một căn nhà, trước đây là của ông nội tôi và bà nội tôi đứng tên chủ sở hữu đã mất. sau khi ông bà nội tôi qua đời, có để lại di chúc làm tại nhà, (có tổ trưởng khu phố làm chứng )trong di chúc ghi rõ căn nhà , là tài sản mà các đồng thừa kế được hưởng chung, ông bà nội tôi khi hiện thời có tất cả 11 người con, hiện hiện đã mất hết 6 người, trong đó có ba tôi ,ba tôi đã mất năm 2011 ba tôi mất trước ông nội tôi, và mất sau bà nội tôi , thời điểm bà nội tôi lập di chúc, là ba tôi vẫn còn sống, nay cô chú tôi bán căn nhà của nội tôi để lại không chia cho tôi, với lý do ba tôi không được bà nội để lại di chúc, như vậy có đúng hay không vì sau lúc lập di chúc ba tôi còn sống mà không có di chúc như lời cô tôi nói Có hợp lý không , tôi không có hộ khẩu bên nhà nội, ba tôi và mẹ tôi  sống với nhau nhưng không có đăng ký kết hôn, Tôi chỉ có giấy khai sanh có tên của ba tôi, giấy khai tử của ba tôi cô tôi đã giữ và không đưa lai cho tôi, Kính gửi luật sư kính mong luật sư tư vấn giúp tôi là tôi có thuộc quyền thừa hưởng tài sản hay không nếu như tôi có quyền thừa hưởng tài sản thì tôi phải làm những giấy tờ gì liên quan để chứng minh quyền thừa hưởng của mình...

Trả lời: Thời điểm bà bạn mất nếu không có thỏa thuận về việc chia tài sản chung trong thời kì hôn nhân của ông bà bạn thì tài sản sẽ được chia đôi.

Nếu cô bạn đưa ra được di chúc của bà nội bạn và di chúc đó hợp pháp thì bố bạn không được hưởng phần di sản thừa kế mà bà nội bạn để lại. Khi đó, bố bạn sẽ chỉ được hưởng phần di sản của ông nội bạn để lại:

Về di sản của bà nội bạn thì những người trong di chúc sẽ được hưởng phần di sản này. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 644 Bộ luật dân sự 2015 thì:

"Điều 644. Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc

1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó.

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy  định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này."

Vì vậy, nếu trong di chúc có để lại tài sản cho ông nội bạn hay không thì ông nội bạn vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật. Do đó, phần di sản của ông nội bạn sẽ là 1/2 ngôi nhà và 2/3  suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản của bà nội bạn được chia theo pháp luật.

Khi đó, trong di chúc của ông nội bạn có ghi tài sản là sở hữu chung của các đồng thừa kế. Do đó, bố bạn sẽ được nhận phần tài sản được chia của ông nội bạn để lại. Tuy nhiên, bố bạn mất nên áp dụng quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

"
Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chẳt được hưởng nếu còn sống"

Tuy nhiên, thừa kế thế vị chỉ phát sinh từ thừa kế theo pháp luật mà không phát sinh từ thừa kế theo di chúc. Bố bạn mất trước ông nội bạn nên phần di chúc định đoạt tài sản cho bố bạn trong di chúc sẽ vô hiệu. Phần di sản đó sẽ  được chia theo pháp luật và lúc này bạn mới được hưởng thừa kế thế vị.

Về việc giấy khai tử của bố bạn thì bạn có thể yêu cầu cô bạn đưa giấy chứng tử, nếu không thì bạn có thể đến UBND để yêu cầu cấp lại.