Câu hỏi: Chào luật sư, tôi muốn hỏi về việc nộp tiền thừa: Công ty tôi có viết ủy nhiệm chi chuyển tiền vào tài khoản tại Kho bạc của X , tuy nhiên sau đó tôi phát hiện đã chuyển thừa 60 triệu. số tiền thực chất phải nộp 165 triệu. Vậy tôi cần làm những thủ tục gì để lấy lại tiền đã chuyển thừa? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 36 Thông tư 23/2010/TT- quy định về việc quản lý, vận hành và sử dụng hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quy định:

"....

3. Đối với Lệnh thanh toán bị sai thừa:

“a) Phát hiện trước khi hạch toán vào tài khoản khách hàng: Nếu đơn vị nhận lệnh nhận được thông báo vấn tin của đơn vị khởi tạo lệnh về chuyển tiền thừa trước khi nhận được Lệnh thanh toán thì đơn vị nhận lệnh phải ghi sổ theo dõi Lệnh thanh toán bị sai sót để có biện pháp xử lý kịp thời;

Khi nhận được Lệnh thanh toán đến, đơn vị nhận lệnh kiểm soát, đối chiếu với nội dung thông báo nhận được, nếu kiểm tra đúng vấn tin của đơn vị khởi tạo lệnh, thì xử lý như sau:

- Nếu là Lệnh thanh toán Có, hạch toán:

Nợ
tài khoản thu hộ, chi hộ hoặc tài khoản thanh toán nội bộ thích hợp khác(tài khoản chi tiết thanh toán với hội sở chính).
: Toàn bộ số tiền chuyển đến
Có
tài khoản phải trả (tài khoản chi tiết)
: Số tiền chuyển thừa
Có
tài khoản tiền gửi của khách hàng.
: Số tiền đúng
- Nếu là Lệnh thanh toán Nợ, hạch toán:
Nợ
tài khoản tiền gửi của khách hàng
: Số tiền đúng
Nợ
tài khoản phải thu (tài khoản chi tiết)
: Số tiền thừa

Có
tài khoản thu hộ, chi hộ hoặc tài khoản thanh toán nội bộ thích hợp khác (tài khoản chi tiết thanh toán với hội sở chính): Toàn bộ số tiền chuyển đến

Khi nhận được Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có đối với số tiền thừa (trường hợp Lệnh thanh toán Có bị sai thừa) hoặc Lệnh hủy Lệnh thanh toán Nợ đối với số tiền thừa (trường hợp Lệnh thanh toán Nợ bị sai thừa) của đơn vị khởi tạo lệnh thì xử lý:

- Đối với Lệnh thanh toán Có bị sai thừa:

Căn cứ Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có để lập Lệnh thanh toán Có đi hoàn trả đơn vị khởi tạo lệnh số tiền thừa, hạch toán:

Nợ
tài khoản phải trả.
Có
tài khoản thu hộ, chi hộ (tài khoản chi tiết thanh toán với hội sở chính).
Số tiền chuyển thừa trên Lệnh thanh toán Có bị sai thừa

- Đối với Lệnh thanh toán Nợ bị sai thừa:

Căn cứ Lệnh hủy Lệnh thanh toán Nợ, hạch toán:

Nợ
tài khoản thu hộ, chi hộ.
Có
tài khoản phải thu.
Số tiền chuyển thừa trên Lệnh thanh toán Nợ bị sai thừa

b) Trường hợp nhận được thông báo của đơn vị khởi tạo lệnh sau khi đã trả tiền cho khách hàng thì đơn vị nhận lệnh ghi Sổ theo dõi Lệnh thanh toán bị sai sót và xử lý:

- Đối với Lệnh thanh toán Có bị sai thừa:

Khi nhận được Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có đối với số tiền chuyển thừa của đơn vị khởi tạo lệnh, nếu kiểm soát đúng, đơn vị nhận lệnh xử lý:

+ Trường hợp tài khoản của khách hàng có đủ số dư: Căn cứ vào Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có để lập Lệnh thanh toán Có đi, chuyển trả đơn vị khởi tạo lệnh số tiền chuyển thừa:

Nợ
tài khoản tiền gửi của khách hàng.
Có
tài khoản thu hộ, chi hộ hoặc tài khoản thanh toán nội bộ thích hợp khác (tài khoản chi tiết thanh toán với hội sở chính).
Số tiền chuyển thừa phải trả lại đơn vị khởi tạo lệnh

+ Trường hợp tài khoản của khách hàng không đủ số dư để thu hồi thì đơn vị nhận lệnh ghi nhập Sổ theo dõi Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có chưa được thực hiện và yêu cầu khách hàng nộp tiền vào tài khoản để thực hiện Yêu cầu hoàn trả này. Khi khách hàng nộp đủ tiền, kế toán ghi xuất Sổ theo dõi Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có chưa thực hiện được, lập Lệnh thanh toán Có gửi đơn vị khởi tạo lệnh và hạch toán như đã hướng dẫn trên;

+ Trường hợp khách hàng không còn khả năng thanh toán hoặc khách hàng vãng lai không xác định được nơi cư trú, thì đơn vị nhận lệnh phải phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan bảo vệ pháp luật như công an, tòa án, v.v… để tìm mọi biện pháp thu hồi lại tiền. Sau khi đã áp dụng mọi biện pháp thu hồi mà không thu hồi được hoặc không thu hồi đủ thì đơn vị nhận lệnh được từ chối Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có; Lập Thông báo từ chối Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có, ghi rõ lý do từ chối kèm theo số tiền thu hồi được (nếu có); gửi trả lại đơn vị khởi tạo lệnh đồng thời ghi xuất sổ theo dõi Yêu cầu hoàn trả Lệnh thanh toán Có chưa được thực hiện."

Như vậy, trường hợp  bạn chuyển thừa tiền thì  bạn có thể liên lạc trực tiếp với ngân hàng nơi thực hiện giao dịch chuyển tiền đó để yêu cầu xử lí trường hợp này và yêu cầu thanh toán lại số tiền chuyển thừa.

---

3. Chuyển nhầm tiền vào tài khoản người khác NH có được tự ý trừ tài khoản của khách hàng?

Câu hỏi:

Xin chào Luật sư. Tôi có thắc mắc nhờ luật sư giải thích giúp việc sau: Vừa rồi Tài khoản của tôi báo giao dịch: + XX tỷ VND – ND: NT vào TK; tại quầy; số tiền đó không phải là của tôi ngay sau đó thì Tài khoản của tôi lại báo có giao dịch: - XX tỷ VND; Nội dung là tôi mua XX trái phiếu tại quầy. Như vậy, ngân hàng tự ý đòi lại tiền mà không xin phép tôi, như thế có đúng không. Rất mong nhận được trả lời của Luật sư. Xin cảm ơn Luật sư.

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi tư vấn cụ thể như sau:

Căn cứ theo quy định tại Điều 17 Thông tư 23/2014/TT-NHNN:

"Điều 17. Phong tỏa tài khoản thanh toán

1. Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thực hiện phong tỏa một phần hoặc toàn bộ số tiền trên tài khoản thanh toán của khách hàng trong các trường hợp sau:

a) Có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;

b) Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phát hiện thấy có nhầm lẫn, sai sót khi ghi Có nhầm vào tài khoản thanh toán của khách hàng hoặc theo yêu cầu hoàn trả lại tiền của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán chuyển tiền;

c) Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phát hiện có dấu hiệu gian lận, vi phạm pháp luật liên quan đến tài khoản thanh toán;

d) Có thông báo bằng văn bản của một trong các chủ tài khoản về việc phát sinh tranh chấp về tài khoản thanh toán chung giữa các chủ tài khoản thanh toán chung.

2. Ngay sau khi phong tỏa tài khoản thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải thông báo bằng văn bản cho chủ tải khoản (hoặc người giám hộ, đại diện hợp pháp của chủ tài khoản) biết về lý do và phạm vi phong tỏa tài khoản thanh toán, số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán phải được bảo toàn và kiểm soát chặt chẽ theo nội dung phong tỏa. Trường hợp tài khoản bị phong tỏa một phần thì phần không bị phong tỏa vẫn được sử dụng bình thường.

3. Trường hợp phong tỏa tài khoản thanh toán theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này thì số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán không vượt quá với số tiền trên lệnh chuyển tiền bị sai sót, nhầm lẫn".

Như vậy trong trường hợp phát hiện có sự nhầm lẫn khi chuyển tiền thì ngân hàng có thể phong tỏa, tạm khóa tài khoản đó cho đến khi làm rõ, khắc phục xong những sai sót. Tuy nhiên, ngay sau khi phong tỏa tài khoản ngân hàng cần thông báo bằng văn bản cho chủ tài khoản biết về lý do và phạm vi phong tỏa tài khoản thanh toán.