Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề tiền lương và tiền thưởng của người lao động đang làm việc cho công ty. Công ty có được giữ lại tiền thưởng tiến độ khi người lao động không đạt tiến độ công việc không?

Nội dung tư vấn:
Kính chào luật sư, tôi có vấn đề xin luật sư tư vấn giúp tôi như sau: Tôi có ký hợp đồng lao động với công ty xây dựng với mức lương 20 triệu đồng/tháng. Hợp đồng thể hiện mức lương cơ bản 4.260.000đ/tháng phần còn lại là mức thưởng hiệu quả công việc. Nhưng tháng này công ty tôi lại ban hành quy chế quy định về mức tính lương như sau: 30% lương cơ bản, 30% thưởng hiệu quả công việc, 40% thưởng tiến độ. 40% thưởng tiến độ hàng tháng nhân viên nhận được theo mức tạm tính dựa vào tiến độ hoàn thành từng tháng của dự án, cuối công trình quyết toán nếu dự án đạt tiến độ sẽ trả lại phần giữ lại cho nhân viên, nếu không đạt tiến độ dự án nhân viên sẽ không nhận được phần tiền này, phần tiền này sẽ đưa vào quỹ khen thưởng của dự án (quy chế đính kèm file bên dưới). Luật sư cho tôi hỏi công ty tôi ban hành quy chế có đúng luật không và nếu không đúng tôi cần làm gì để không bị giữ lại phần lương này. Xin cảm ơn và rất mong nhận được phản hồi từ luật sư.

Trả lời: Bạn và công ty đã ký hợp đồng lao động với mức lương thỏa thuận là 20 triệu đồng/tháng trong đó mức lương cơ bản là 4.260.000 đồng/tháng, phần còn lại là xác định theo hiệu quả công việc. Theo quy định của Bộ luật lao động thì mức lương do các bên tự thỏa thuận với nhau nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do nhà nước quy định, căn cứ quy định tại Điều 90 BLLĐ 2012:

“Điều 90. Tiền lương

1. Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận.

Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Mức lương của người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.

…”

Theo đó, tiền lương của người lao động bao gồm tiền lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Trong trường hợp của bạn, HĐLĐ thỏa thuận tiền lương bao gồm: 30% lương cơ bản, 30% lương theo hiệu quả công việc, 40% là tiền tưởng tiến độ.

Như vậy, 30% lương cơ bản chính là mức lương theo công việc, vị trí, chức danh của bạn. 30% lương theo hiệu quả công việc bản chất là khoản phụ cấp lương
gắn với quá trình làm việc và kết quả thực hiện công việc của người lao động. 40% còn lại là tiền thưởng tiến độ căn cứ vào việc quyết toán công trình, đây có thể được xác định là tiền thưởng theo quy định tại Điều 103 Bộ luật lao động 2012:

"1. Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở".

Đối với tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động đặt ra để kích thích người lao động phấn đấu hoàn thành công việc. Việc thưởng cho người lao động là quyền của người sử dụng lao động, căn cứ thưởng dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động trong thời gian làm việc cho người sử dụng lao động nên việc công ty bạn giữ lại tiền thưởng tiến độ hàng tháng khi nhân viên không đạt tiến độ đã đề ra không trái với quy định của pháp luật. Tuy nhiên, cần xem xét quy chế thưởng này của công ty bạn đã tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở chưa, trường hợp chưa tham khảo thì bạn có quyền khiếu nại quy chế này của công ty.

Việc trả lương cho người lao động phải được thực hiện đầy đủ, đúng hạn theo quy định tại Điều 24 Nghị định 05/2015/NĐ-CP như sau:

“Điều 24. Nguyên tắc trả lương

1. Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

2. Trường hợp đặc biệt do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng thời hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động thì không được trả chậm quá 01 tháng. Việc người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động do trả lương chậm được quy định như sau:

a) Nếu thời gian trả lương chậm dưới 15 ngày thì không phải trả thêm;

b) Nếu thời gian trả lương chậm từ 15 ngày trở lên thì phải trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng số tiền trả chậm nhân với lãi suất trần huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương. Khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không quy định trần lãi suất thì được tính theo lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng của ngân hàng thương mại, nơi doanh nghiệp, cơ quan mở tài khoản giao dịch thông báo tại thời điểm trả lương.”

Như vậy, nếu công ty giữ tiền lương của bạn thì đây là hành vi vi phạm pháp luật, bạn có thể khiếu nại đến Phòng Lao động – Thương binh và xã hội để được giải quyết, còn nếu công ty giữ tiền thưởng của bạn nếu bạn không đáp ứng tiến độ công việc thì hành vi này không trái với quy định của pháp luật.