Câu hỏi: Kính gửi anh/ chị, Kính nhờ anh chị tư vấn giúp em trường hợp vướng mắc trong việc xử lý chấm dứt hợp đồng lao động. 1. Em đã kí hợp đồng đào tạo nguyên tắc, trong hợp đồng có quy định rõ phải làm việc 2 năm, không làm việc 2 năm sẽ phải bồi thường hợp đồng. 2. Trong hợp đồng lao động có ghi sau 2 tháng thử việc sẽ có văn bản quyết định sẽ được nhận chính thức hay không, nếu không có văn bản thì coi như được nhận chính thức.

Nhưng sau 2 tháng thử việc vẫn không có văn bản để chấp nhận cho em lên chính thức, 3. Trong thời gian thử việc thì lương là 85%, nhưng đến bây giờ là tiếp tục 2 tháng em nhận lương thử việc kể từ khi chấm dứt thời gian thử việc 2 tháng trước do vẫn chưa được lên chính thức. Kính nhờ anh/ chị tư vấn về việc em chấm dứt hợp đồng lao động với công ty, về việc bồi thường và đền hợp đồng.

Trả lời: I. Về cam kết làm việc trong hợp đồng đào tạo nghề:

Theo Điều 62 Bộ luật lao động 2012 thì:

"1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài."

Như vậy, trong hợp đồng đào tạo bạn đã cam kết làm việc cho công ty trong 2 năm thì kết thúc thời gian đào tạo, bạn phải làm cho công ty trong 2 năm. Nếu bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn, bạn có nghĩa vụ phải hoàn chi phí đào tạo, trừ trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng theo Điều 37 Bộ luật lao động như sau:

"1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này."

Như vậy, nếu bạn muốn nghỉ làm, bạn hãy thông báo bằng văn bản trước thời điểm bạn nghỉ 3 ngày với lý do không được trả lương đầy đủ.

2. Về việc công ty trả lương cho bạn ít hơn trong hợp đồng lao động:

Theo như bạn đề cập, tôi xác định bạn và công ty ký kết hợp đồng lao động có thời gian thử việc. Hết 2 tháng, theo thỏa thuận thì không có văn bản cho nên bạn đã trở thành lao động chính thức của công ty.

Tuy nhiên, công ty vẫn chỉ trả cho bạn 85% lương chính thức như trong thời gian thử việc cho nên công ty đã vi phạm pháp luật lao động về việc trả lương cho lao động.

Do đó, bạn có thể đến gặp quản lý và yêu cầu họ đền bù lương thiếu 2 tháng trước bạn làm việc chính thức và yêu cầu trả lương theo đúng hợp đồng lao động. Trường hợp họ không thực hiện, bạn có thể cảnh báo họ thiệt hại công ty có thể gánh chịu khi bạn khiếu nại sai phạm lên Phòng lao động hoặc thanh tra Sở lao động. Cụ thể, họ sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 10 Nghị định 88/2015/NĐ-CP như sau:

"3.
Phạt tiền người sử dụng lao động có một trong các hành vi: Trả lương không đúng hạn; trả lương thấp hơn mức quy định tại thang lương, bảng lương đã gửi cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện; không trả hoặc trả không đủ tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc ban đêm, tiền lương ngừng việc cho người lao động theo quy định của pháp luật; khấu trừ tiền lương của người lao động không đúng quy định của pháp luật; trả lương không đúng quy định cho người lao động khi tạm thời chuyển người lao động sang làm công việc khác so với hợp đồng lao động, trong thời gian tạm đình chỉ công việc, trong thời gian đình công, những ngày người lao động chưa nghỉ hàng năm theo một trong các mức sau đây:
a) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;

...

7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc trả đủ tiền lương cộng với khoản tiền lãi của số tiền lương chậm trả, trả thiếu cho người lao động tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 3 và Khoản 4 Điều này;
b) Buộc trả đủ khoản tiền tương ứng với mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và tiền nghỉ phép hằng năm cho người lao động đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 5 Điều này.”

Trường hợp họ vẫn không đồng ý thỏa thuận, bạn hãy khiếu nại lên Phòng lao động huyện hoặc Thanh tra Sở lao động.