Câu hỏi: Chào luật sư, tôi là A có sự việc như sau cần luật sư tư vấn  về trường hợp con nuôi lấn chiếm và sử dụng toàn bộ phần diện tích đất của bố mẹ nuôi để lại khi di chúc không có hiệu lực pháp luật như sau:

Ông bà nội tôi có ba nguời con đẻ và 1 nguời con nuôi, ông bà tôi có để lại 1 mảnh đất và bây giờ người con nuôi đang sử dụng toàn bộ.
Khi còn sống bà nội tôi có chia bằng miệng cho bố tôi ở đằng trước và người con nuôi ở đằng sau, nhưng khi mẹ tôi mua thêm được mảnh đất khác thì cả nhà tôi chuyển ra đó sống cho đến nay và nguời con nuôi cũng sống trên mảnh đât ông bà tôi để lại cho đến nay. Trong năm 2004 bà nội , bố tôi và anh trai cả của tôi cùng mất trong năm đó. Trước năm 2004 trên mảnh đất bà nội tôi sống có hai Cuốn sổ hộ khẩu:

1. Bà nội tôi và anh trai cả tôi cùng 1 sổ

2. Nguời con nuôi và gia đình ông ta 1 sổ.

Nhưng nguời con nuôi (bác) đã đi làm sổ đỏ và đứng tên toàn bộ mảnh đất trên từ năm 1994 mà bà nội tôi và gia đình nhà tôi không hề biết. Với trường hợp như vậy gia đình tôi cần làm như thế nào để đòi lại phần đất mà bà nội tôi đã chia cho gia đình tôi. Người bác (con nuôi) đó có phạm tội gì không. Hiện tại sổ đỏ của mảnh đất ấy chính quyền đã thu lại để làm sổ mới (chuyển từ Hà Tây thành Hà Nội) Gia đình tôi có ngăn chăn được việc cấp sổ hay không? Mong luật sư tư vấn giúp. Trân trọng!

Trả lời: Do ông bà bạn mất không để lại di chúc. Do đó, di sản thừa kế sẽ được chia theo pháp luật cho hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015:

''1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”.

Theo quy định trên thì phần diện tích của ông bà bạn sẽ được chia đều cho 4 người con của ông bà (3 người con đẻ, 1 người con nuôi).

Do thông tin bạn cung cấp chưa được rõ ràng về thời điểm bà nội, bố bạn mất là khi nào nên chúng tôi sẽ chia trường hợp để tư vấn:

+ Trường hợp 1: Bố bạn mất trước hoặc cùng thời điểm bà nội bạn mất

“Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”.

Như vậy, trường hợp này bạn sẽ được hưởng thừa kế theo suất thừa kế của bố bạn.

+ Trường hợp 2: Bố bạn mất sau thời điểm bà nội bạn mất

Trường hợp này thì bố bạn sẽ đương nhiên được hưởng phần di sản thừa kế của ông bà nội bạn để lại sau khi đã được phân chia theo quy định của pháp luật. Do đó, khi bố bạn mất đi thì phần diện tích đó thuộc về vợ và các con của bố bạn (mẹ bạn, bạn và các anh/chị/em khác).

Như vậy, bạn nên trình bày sự việc của gia đình bạn với cơ quan chính quyền địa phương để được giải quyết phù hợp và đúng với quy định của pháp luật.

Trân trọng

Bài viết liên quan:
>>  Tư vấn pháp luật thừa kế
>>  Mẫu đơn khởi kiện phân chia di sản thừa kế.
>>  Quy định pháp luật về Di chúc - Di sản - Thừa kế