Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Gia đình tôi được công ty bán cho 03 gian nhà tập thể để ổn định công tác từ những năm 1990 đến bây giờ gia đình tôi vẫn ở trong căn nhà đó. Vì nguyện vọng của gia đình tôi cũng như tập thể các hộ gia đình khác muốn được nhà nước cấp quyền sử dụng đất để ổn định cuộc sống và làm đơn gửi UBND tỉnh.

Hiện nay UBND tỉnh đã thu hồi quý đất tên và đang tiến hành quy hoạch để cắm, quy hoạch mặt bằng chia lô. Vậy khi được cắm đất chúng tôi có phải nộp thuế đất không? Mức nộp như thế nào? Khi quy hoạch lại thì nhà và các công trình trên đất có được đền bù không? Mức đền bù như thế nào?  Gia đình tôi là gia đình chính sách, mẹ tôi là vợ liệt sỹ có được hỗ trợ gì không? Xin trân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định của Luật đất đai năm 2013 về điều kiện được bồi thường về đất và tài sản gắn liền trên đất. Cụ thể:

Điều 75. Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

...

Như vậy, do thông tin bạn cung cấp chưa đầy đủ về việc diện tích đất (căn nhà 3 gian trong khu tập thể) có đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Điều 99, 100, 101 bộ luật này hay không. Theo đó, trong trường hợp này nếu đáp ứng đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận thì được bồi thường về đất và tài sản trên đất; trường hợp đất vẫn thuộc quyền sở hữu của công ty - không đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận thì sẽ không được bồi thường về đất nhưng do thực tế gia đình sử dụng (mua bán lại từ công ty từ 1990) nên những tài sản hình thành trên đó do gia đình tạo lập, xây dựng lên khi nhà nước thu hồi, giải phóng mặt bằng thì sẽ được bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng trên đất và các khoản hỗ trợ khác (nếu có), mức bồi thường cụ thể sẽ phải dựa trên phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ của nhà nước/tỉnh nơi bạn cư trú. Cụ thể:

Điều 89. Bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng trên đất khi Nhà nước thu hồi đất

1. Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt gắn liền với đất của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài khi Nhà nước thu hồi đất phải tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì chủ sở hữu nhà ở, công trình đó được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.

Trường hợp phần còn lại của nhà ở, công trình vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì bồi thường theo thiệt hại thực tế.

2. Đối với nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, khi Nhà nước thu hồi đất mà bị tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì được bồi thường thiệt hại theo quy định của Chính phủ.

3. Đối với công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội gắn liền với đất đang sử dụng không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì mức bồi thường tính bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

- Thứ hai, thu tiền sử dụng đất và trường hợp được giảm tiền sử dụng đất.

Trong trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành quy định để cắm, quy hoạch mặt bằng chia lô thì khi gia đình được cắm đất (nhà nước giao cho một suất đất) thì gia đình vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính là nộp tiền sử dụng đất. Đồng thời, do là gia đình chính sách, mẹ là vợ liệt sỹ nên có thể được giảm tiền sử dụng đất theo quy định tại Nghị đình 45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất. Cụ thể:

Điều 4. Thu tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất

1. Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất thì tiền sử dụng đất được tính bằng diện tích đất có thu tiền sử dụng đất nhân (x) với giá đất trúng đấu giá của mục đích sử dụng đất đấu giá.

2. Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất thì tiền sử dụng đất phải nộp được xác định theo công thức sau:

Tiền sử dụng đất phải nộp
=
Giá đất tính thu tiền sử dụng đất theo mục đích sử dụng đất
x
Diện tích đất phải nộp tiền sử dụng đất
-
Tiền sử dụng đất được giảm theo quy định tại Điều 12 Nghị định này (nếu có)
-
Tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng được trừ vào tiền sử dụng đất (nếu có)

Trong đó:

a) Diện tích đất phải nộp tiền sử dụng đất là diện tích đất có thu tiền sử dụng đất ghi trên quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

b) Giá đất tính thu tiền sử dụng đất được xác định theo quy định tại Điểm b, Điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này.

c) Tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng được trừ vào tiền sử dụng đất là tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng theo phương án được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt mà nhà đầu tư đã tự nguyện ứng cho Nhà nước.

3. Trường hợp công trình nhà ở, công trình hỗn hợp nhiều tầng gắn liền với đất được Nhà nước giao đất cho nhiều đối tượng sử dụng thì tiền sử dụng đất được phân bổ cho các tầng và đối tượng sử dụng.

Điều 12. Giảm tiền sử dụng đất

...

2. Giảm tiền sử dụng đất đối với đất ở trong hạn mức giao đất ở (bao gồm giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận cho người đang sử dụng đất) đối với người có công với cách mạng mà thuộc diện được giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về người có công.

Và thông tư 76/2014/TT - BTC:

Điều 14. Giảm tiền sử dụng đất

2. Việc giảm tiền sử dụng đất đối với người có công với Cách mạng theo quy định tại Khoản 2 Điều 12 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP chỉ được thực hiện khi có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc cho phép giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về người có công (Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được ủy quyền hay phân cấp).