Câu hỏi: Nhờ văn phòng tư vấn giúp về quyền lối đi như sau: Gia đình tôi có một thửa đất rộng 1358m2 đất mặt tiền dùng để xây nhà ở, do nhu cầu đi lại của 8 hộ dân khu vực phía sau nhà nên tôi đã mở con đường hẻm cho dân đi, cách đây cũng hơn 10 năm. Nhưng sau này khi đo đạc cấp lại sổ đỏ mới (năm 2013) thì cán  bộ xã lại không tính con đường vào.

Do không tính con đường nên diện tích đất của gia đình tôi bị thiếu so với ban đầu nên các cán bộ xã  đã cắt phần đất của thửa bên cạnh (cũng thuộc quyền sở hữu của gia đình tôi) để ráp vào. Bây giờ tôi lại mất không phần đất mà tôi đã mở đường đi, khi hỏi các cán bộ thì nói là sổ đỏ đã làm không sửa lại được. Vậy luật sư cho tôi là tôi có thể lấy lại phần đường đó không? Vì hiện tại những hộ dân phía sau nhà tôi lại cho rằng tôi lấn chiếm con đường của họ và đòi mở rộng ra. Xin luật sư cho tôi lời khuyển. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin cung cấp thì tổng diện tích đất gia đình có là 1358m2 dùng để xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, do nhu cầu đi lại của các hộ dân mà gia đình bạn đã lấy đất của mình để mở thành con đường hẻm đi lại cho mọi người, nhưng khi làm thủ tục để cấp lại sổ đỏ thì phần diện tích đó không được nhà nước công nhận. Do đó, hiện nay để xác định gia đình có thể đòi lại phần đất đó hay không thì phải đưa ra được căn cứ chứng minh về việc diện tích đất trên thuộc quyền sử dụng của gia đình bạn và do sai sót của cơ quan nhà nước khi cấp lại sổ không ghi nhận phần diện tích đất đó cho gia đình (căn cứ chứng minh có thể qua hồ sơ địa chính, xác nhận của các hộ dân về đất của gia đình đã bỏ ra làm đường, việc kê khai đóng thuế hằng năm....).

Trong trường hợp chứng minh được đất đó thuộc quyền sử dụng của gia đình và phía cơ quan có thẩm quyền cũng thừa nhận việc sai sót của mình và con đường hẻm đã mở trên không thuộc lối đi duy nhất của hộ dân thì bạn có quyền, cơ sở để làm đơn gửi Uỷ ban nhân dân để được xem xét, giải quyết công nhận phần đất trên trả về cho gia đình bạn.

Nhưng trong trường hợp không chứng minh được hoặc chứng minh được phần đất trên thuộc quyền sử dụng của gia đình đã bỏ ra trước đó, nhưng đó lại là lối đi duy nhất của các hộ dân liền kề thì theo quy định gia đình vẫn phải để lại con đường đó cho các hộ dân tiếp tục sử dụng làm đường đi và được các hộ dân sử dụng đền bù, thanh toán cho gia đình tương ứng với diện tích đã bỏ ra trước đó. Cụ thể, bộ luật dân sự năm 2015:

Điều 254. Quyền về lối đi qua

1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định.

3. Trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù.

--------------

Câu hỏi thứ 2 - Nghĩa vụ sử dụng đất đúng ranh giới thửa đất của hộ gia đình sử dụng đất?

Luật sư cho em hỏi là ruộng nhà em nằm gần với bờ đất ở đường. Chỉ cách nhau một con mương nhỏ thì phần đất trên bờ đường ý nhà em được phép tăng gia không hay là người dân ở đó được phép tăng gia ạ. Và ở xóm em thì hầu như ruộng nhà ai liền đường thì họ đều tăng gia ạ, và thêm nữa là em chỉ tăng gia rau cỏ thôi. Còn người dân ở đó họ còn trồng cả cây nhãn , cây sấu , cây vối sau này các cây đó lớn lên nó tỏa bóng thì sẽ làm cớm lúa nhà em. Như vậy em có quyền yêu cầu xã buộc các nhà đó chặt cây đi không ạ. Em cảm ơn. Mong luật sư trả lồ sớm giúp em ạ!

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định của Luât đất đai năm 2013 về nghĩa vụ chung người sử dụng đất. Cụ thể: