Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Thưa quý Luật sư cho tôi hỏi về việc thay đổi họ tên cho con như sau: Năm 2000 Tôi có nuôi đứa cháu gọi tôi bằng Cậu ruôt. Vì lúc này Ba Mẹ cháu bị bệnh hiểm nghèo Cháu sinh năm 1997. Đến năm 2003 thì Ba Mẹ cháu cùng mất cách nhau 1 tháng . Lúc này tôi không thấy có giấy tờ gì, nhưng để cháu được đến trường nên tôi đến Uỷ ban xã làm khai sinh cho cháu, vì không có giấy kết hôn nên cán bộ xã đã ghi khai sinh theo họ Mẹ ( Đã chết )

Nay cháu đang học tại trường H (Trường nuôi dạy trẻ mồ côi) Bây giờ tôi vô tình lục lại giấy tờ thì thấy giấy Đăng ký kết hôn của Ba Mẹ cháu. Tôi muốn khai sinh lại cho cháu mang họ Cha. Nếu được thì tôi làm đơn như thế nào? Cần những chứng từ gì và gửi đến đâu ? Xin cảm ơn. Chào trân trọng!

Trả lời: Bộ Luật dân sự 2015 có quy định như sau:

“Điều 27. Quyền thay đổi họ

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;

c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;

d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;

đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;

e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;

g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;

h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.

2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.”

Và tại Điều 26 Luật Hộ tịch 2014 quy định:

“Điều 26. Phạm vi thay đổi hộ tịch

1. Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự.

2. Thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh đã đăng ký sau khi được nhận làm con nuôi theo quy định của Luật nuôi con nuôi.”

Như vậy, pháp luật cho phép cá nhân được thay đổi họ tên từ họ của mẹ sang họ của cha.

Tuy nhiên
,
cháu bạn đã 18 tuổi nên việc đăng kí thay đổi hộ tịch để cháu mang họ cha phải được sự đồng ý của cháu bạn (Khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP). Thủ tục đăng ký được xác định:

“Điều 28. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch

1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.

2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.

Trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là Cơ quan đại diện thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.”

Yêu cầu xin thay đổi, cải chính hộ tịch cho cháu bạn, bạn cần gửi tới Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi mà bạn đã đăng kí khai sinh cho cháu bạn tại ủy ban nhân dân cấp xã trước đây theo quy định tại Khoản 2 Điều 7 Luật Hộ tịch 2014:

“Điều 7.
Thẩm quyền đăng ký hộ tịch

...

2. Ủy ban nhân dân cấp huyện đăng ký hộ tịch trong các trường hợp sau, trừ trường hợp quy định tại điểm d khoản 1 Điều này:

a) Đăng ký sự kiện hộ tịch quy định tại khoản 1 Điều 3 của Luật này có yếu tố nước ngoài;

b) Đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú ở trong nước; xác định lại dân tộc;

c) Thực hiện các việc hộ tịch theo quy định tại khoản 3 Điều 3 của Luật này.

...”

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ luật sư tư vấn trực tuyến để được giải đáp.