Câu hỏi: Mẹ tôi mua phần đất của ông A có giấy tay bán đất diện tích 12.290 m2 khi đó mẹ tôi còn sống chung với gia đình, mẹ tôi có nhờ ngoại đứng tên phần đất trên và mẹ tôi sử dụng đến 2008 thì ngoại tôi chết. Cậu tôi tự ý lấy đất của mẹ tôi đang canh tác cho người khác thuê.

Ngoại tôi gồm 7 người con dì 2, dì 3, dì 4 chết 2015 không có gia đình, dì 5, dì 6 chết 1968 không có gia đình, cậu 7, cậu 8 chết 2013 có gia đình gồm vợ và 3 người con đã trưởng thành. Hiện tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gia đình cậu 8 giữ. Ngoại tôi chết không để lại di chúc.Vậy khi chia di sản thừa kế theo pháp luật thì mẹ tôi và anh em mẹ tôi được chia như thế nào? Phân chia di sản thờ cúng được áp dụng trong trường hợp này hay không. Nếu chia di sản thờ cúng thì chia như thế nào? Quy định ra sao mong luật sư tư vấn, tôi xin cảm ơn

Trả lời: Thứ nhất,
về chia thừa kế theo pháp luật

Căn cứ Điều 674, Điều 676 Bộ luật dân sự 2005:

Điều 676. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.

Điều 676. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tạ sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại;

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước đó đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Khi bà ngoại của bạn chết không để lại di chúc thì di sản thừa kế ở đây là quyền sử dụng đất được chia theo pháp luật.

Dì 5, Dì 6 của bạn chết năm 1968 mà không có gia đình nên sẽ không có thừa kế thế vị ở đây. Hàng thừa kế thứ nhất của bà ngoại bạn gồm có mẹ bạn, các dì 2, dì 3, dì 4 và các cậu của bạn. Mỗi người sẽ được chia phần di sản bằng nhau.

Năm 2013, cậu 7 và cậu 8 của bạn chết. Nếu họ để lại di chúc thì di sản của họ sẽ được chia theo di chúc. Nếu không có di chúc thì di sản sẽ được chia cho hàng thừa kế thứ nhất của họ.

Năm 2015 dì 2, dì 3, dì 4 của bạn chết không có gia đình, nếu có di chúc sẽ chia theo di chúc. Nếu không có di chúc thì sẽ chia theo pháp luật. Các dì của bạn không có hàng thừa kế thứ nhất, nên di sản sẽ được chia cho hàng thừa kế thứ hai của họ.

Thứ hai,
về di sản dùng vào việc thờ cúng

Theo quy định của pháp luật về thừa kế, thừa kế theo pháp luật không có phân chia di sản dùng vào việc thờ cúng. Di sản dùng vào việc thờ cúng sẽ không được chia thừa kế và phải giao cho một người thừa kế hoặc người khác được những người thừa kế cử ra để quản lý để thờ cúng.

Trường hợp toàn bộ di sản của người chết không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người đó thì không được dành một phần di sản dùng vào việc thờ cúng.