Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Chú của cháu tên là Nguyễn M hiện là giám đốc một công ty cổ phần. Chú sinh năm 1957, do không đảm bảo tuổi để vào cấp ủy của công ty nhiệm kỳ mới nên chú xin nghỉ hưu trước tuổi từ ngày 01/12/2015. Hệ số lương hiện hưởng theo quy định của doanh nghiệp hạng ba là 5,65, mức lương đăng ký BHXH là 1 150 000 đồng.

Số năm đóng bảo hiểm tính đến nay là 38 năm 2 tháng.Cháu mong công ty có thể tư vấn giúp cho cháu là:- Để nghỉ hưu trước tuổi cần phải làm những thủ tục gì? có cần phải đi giám định sức khỏe không?- Khi nghỉ hưu trước tuổi sẽ được hưởng những quyền lợi gì?

Mong sớm nhận được hồi đáp tư vấn của quý công ty!

Trả lời: Theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội 2014 về chế độ hưu trí đối với trường hợp về hưu trước tuổi. Cụ thể:

Điều 55. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.

Như vậy, trường hợp chú bạn muốn về hưu trước tuổi thì sẽ cần tiến hành đi giám định suy giảm khả năng lao động. Trường hợp, sau giám định chú bạn suy giảm khả năng từ 61% sức khỏe trở nên thì có thể làm hồ sơ hưởng chế độ hưu trí này. Khi nghỉ hưu trước tuổi thì chú bạn sẽ được hưởng chế độ lương hưu hàng tháng:

Điều 56. Mức lương hưu hằng tháng

1. Từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành cho đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

Trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ đến đủ 06 tháng thì mức giảm là 1%, từ trên 06 tháng thì không giảm tỷ lệ phần trăm do nghỉ hưu trước tuổi.

Theo đó, kết hợp quy định pháp luật và thông tin bạn cung cấp thì chú bạn có tổng thời gian đóng bảo hiểm 38 năm. Do đó, mức lương hưu hàng tháng nhận được là 91% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm. Tuy nhiên, do chú bạn về hưu trước một năm nên sẽ bị giảm trừ đi 2% còn 89% mức bình quân. Đồng thời, luật quy định mức hưởng tối đa chỉ bằng 75% nên chú bạn cũng chỉ nhận được lương hưu hàng tháng tương ứng 75%mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội.

Do chú bạn có thời gian đóng bảo hiểm cao hơn số năm tương ứng với tỉ lệ hưởng lương hưu 75% nên sẽ được hưởng thêm khoản trợ cấp một lần. Cụ thể:

Điều 58. Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu

1. Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% thì khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.

2. Mức trợ cấp một lần được tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75%, cứ mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Tóm lại, sau khi nghỉ hưu thì chú bạn sẽ được
hưởng lương hưu hàng tháng cộng thêm khoản trợ cấp một lần
.

*Lưu ý: Chú bạn tại thời điểm nghỉ hưu đã 59 tuổi, có 38 năm đóng bảo hiểm. Tức thiếu một năm nữa để hưởng chế độ hưu trí, nên trong trường hợp này bạn có thể hướng dẫn chú bạn chờ sau một năm đủ 60 tuổi thì làm chế độ hưu trí sẽ không bị giảm trừ đi 2% do về hưu trước tuổi.