Câu hỏi: Luật sư tư vấn về việc đăng ký sang tên quyền sử dụng đất và việc chia di sản thừa kế khi người chết không để lại di chúc. Cụ thể như sau:

Em chào anh (chị) ! Anh chị vui lòng tư vấn thắc mắc này giúp em với nhaNhà e là 1 gia đình gồm có 5 người: bà nội, bố, mẹ và 2 con gái (trường hợp của gia đình là có mình bố em là con trai, trên đó là các bác gái). Hiện tại bố em mất được 1 tháng Trên sổ hộ khẩu chủ hộ là bố, tên sổ trích lục đất cũng đứng tên ông, Nhưng hiện tại bên em xảy ra 1 tranh chấp đó là Các bác gái bên em muốn tranh giành phần đất của gia đình e, vì gia đình e không có con trai và bố em đã mất, Các bác gái và bà nội em muốn chia phần đất đó ra chị cho e hỏiTrong trường hợp này, bà nội e có được quyền chuyển đổi lại người đúng tên sổ đỏ là bà nội và được toàn quyền quyết định đối với phần đất của gia đình theo ý kiến của bà khôngVà vui lòng tư vấn giúp em trong trường hợp này thì nhà e sẽ xảy ra tranh chấp và chia phần đất đó như thế nào. Em cám ơn!

Trả lời: Thứ nhất, bà nội  có được chuyển đổi lại người đứng tên sổ đỏ không?.

Khái niệm “trích lục đất” chưa được quy định rõ trong một văn bản luật cụ thể. Tuy nhiên, có thể hiểu đây được coi là một giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu. Với thông tin mà bạn cung cấp, do bố bạn vừa là chủ hộ vừa là người đứng tên trong sổ trích lục đất nên có thể hiểu bố bạn là chủ sở hữu duy nhất mảnh đất đó. Theo quy định tại Điều 95 luật đất đai 2013 quy định:

"Đăng ký biến động được thực hiện đối với trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận hoặc đã đăng ký mà có thay đổi sau đây:

a) Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất;

b) Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được phép đổi tên;

..."

Do bố bạn là chủ sở hữu mảnh đất nên việc chuyển đổi người sang tên mảnh đất này do bố bạn thực hiện, bà nội bạn không có quyền chuyển đổi sang tên để là chủ sở hữu mảnh đất này.

Thứ hai, khi có tranh chấp thì chia phần đất đó như thế nào?

Do bố bạn đã mất nên mảnh đất đó được coi là di sản thừa kế. Do bố bạn mất không có để lại di chúc nên khi có tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình vê phần chia di sản này. Theo quy định pháp luật, phần di sản sẽ được chia theo pháp luật. Căn cứ tại điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.”

Theo đó, những người được quyền hưởng phần di sản do bố bạn để lại (mảnh đất đứng tên bố bạn) bao gồm bà nội, mẹ bạn, bạn và em của bạn và được chia ngang bằng nhau; các bác gái của bạn sẽ không có quyền hưởng phần di sản này.