Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Mẹ tôi Nguyễn Thị L có 2 thửa đất chung đường đi (2m) với ông Mai Văn H  thể hiện trong sổ chính quy cấp năm 2001, chiều rộng 2 thửa đất bà L 34m, đất ông H rông thửa trước 36m, thửa sau 39m. Sau khi kiểm tra đất bà L phát hiện bị thiếu 1m phía sau còn 33m, đất ông H thực tế đo trước 38m còn đòi thêm 2m đường đi vì ông nói đất ông 40m, thửa sau 42m .

Việc tranh chấp này đã được UBND xã hòa giải không thành . Bà L gỏi đơn lên tòa án cuối năm 2014 đến nay vẫn chưa được giải quyết. Trong đó ông H có mướn luật sư và ủy quyền luôn, sau khi được tòa án mời hòa giải thì luật sư ông H có nhã ý trả lại phần đất đã lấn chiếm cho bà L. Nếu bà L đồng ý sẽ rút khởi kiện thửa trước.

Vậy Luật sư ủy quyền nói thế có phù hợp với luật pháp không vì ông H cả 2 thửa đều dư đất so với QSDĐ? Nếu bà L đồng ý bà L có quyền lợi gì, Nếu bà L không đồng ý cương quyết yêu cầu tòa án xét xử bà L được quyền lợi gì. Rất mong nhận được sư tư vấn của luật sư. Trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định của Luật đất đai năm 2013 về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất. Cụ thể:

Điều 166. Quyền chung của người sử dụng đất

1. Được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

....

7. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.

Điều 170. Nghĩa vụ chung của người sử dụng đất

1. Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân theo các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Thực hiện kê khai đăng ký đất đai; làm đầy đủ thủ tục khi chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

,...

Như vậy, với quy định trên thì người sử dụng đất có nghĩa vụ sử dụng đúng diện tích, đúng mục đích, ranh giới. Nên đối chiếu với trường hợp của bạn thì việc gia đình đang bị thiếu đất và có căn cứ ông H lấn chiếm thì có quyền làm đơn khởi kiện đối với gia đình ông H vì lấn chiếm diện tích 1m2 đất của gia đình và diện tích thửa sau của ông H đang bị thừa so với thông tin thể hiện trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên trong quá trình giải quyết thì việc phía gia đình ông H đã có nhã ý thỏa thuận trả lại phần đất thiếu cho gia đình (luật sự được ủy quyền để thực hiện thay) với điều kiện gia đình sẽ rút đơn khởi kiện đối với thửa đất trước không có đủ căn cứ, cơ sở để nói việc làm trên có đúng quy định pháp luật, vì bản chất đó chỉ là sự thỏa thuận của hai bên với nhau nên có quyền chấp nhận hoặc không.

Trường hợp gia đình đồng ý thì có quyền yêu cầu ông H hoàn trả lại diện tích đã lấn chiếm của gia đình. Trường hợp không đồng ý mà vẫn muốn tiếp tục giải quyết tại Tòa và có căn cứ chứng minh cho hành vi lấn chiếm đất trên cả hai thửa trước và sau của ông H (diện tích thực tế nhiều hơn so với giấy chứng nhận là do lấn chiếm), trong tổng diện tích lấn chiếm có phần đất của gia đình thì quyền lợi của gia đình là được lấy lại phần đất đã bị lấn chiếm và buộc ông H hoàn trả lại diện tích thừa trên, chỉ công nhận diện tích theo giấy tờ về quyền sử dụng đất.