Câu hỏi: Xin chào Qúy công tyLuật Gia Minh Gia. Đầu thư Tôi xin gửi lời chúc sức khoẻ và thành công tới công ty Tôi xin nhờ quí cty tư vấn giúp một số vấn đề liên quan tới việc nghỉ việc. Tôi làm việc tại cty A và được ký hợp đồng không xác định thời hạn. Năm 2015 tôi được cử đi đào tạo nước ngoài 20 ngày và sau đó về ký thêm cam kết đào tạo 5 năm.

( Bản cam kết do công ty lập và yêu cầu ký tôi ký sau khi đi đào tạo về). Đến năm 2016 tôi xin nghỉ vì lý do gia đình phải chuyển về quê sinh sống (bố mẹ tôi đã lớn tuổi). Tôi viết đơn và làm bàn giao công việc trước 45 ngày theo qui định. BGĐ đã đồng ý cho tôi nghỉ việc nhưng về vấn đề chi phí đào tạo thì BGĐ không trả lời được do chi phí đào tạo do Tổng Cty bỏ ra.(cty Tôi là cty con của cty Tổng). Vậy quí cty tư vấn giúp với trường hợp của tôi có phải đền chi phí đào tạo không.  Nếu tôi phải đền bù chi phí đào tạo thì tôi có quyền rút đơn xin nghỉ việc lại không? ( không có khả năng chi trả đền bù) Rất mong nhận được sự phản hồi từ qúy cty.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng tới công ty Luật Minh Gia. Với thắc mắc của bạn, Luật Minh Gia xin tư vấn như sau:

Căn cứ theo thông tin bạn cho biết, hợp đồng lao động giữa bạn và công ty là hợp đồng không xác định thời hạn.

Bạn đã kí với công ty bản cam kết đào tạo 5 năm. Theo quy định tại điều 62 Bộ luật lao động 2012:

“
1.Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.
”

Do bạn không nói rõ trong hợp đồng có cam kết về thời hạn bạn phải làm việc cho công ty sau khi được đào tạo hay không nên chúng tôi chia ra hai trường hợp sau:

Trường hợp 1: trong hợp đồng đào tạo có cam kết về thời hạn bạn phải làm việc cho công ty sau khi được đào tạo

Trong trường hợp này hợp đồng giữa bạn và công ty là hợp đồng có xác định thời hạn.

Điều 37 Bộ luật lao động quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động như sau:

“
1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này”
.

Bạn chỉ có quyền được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi thuộc một trong các trường hợp quy định tại điều luật trên. Trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động do gia đình phải chuyển về quê sống không thuộc một trong các trường hợp trên nên việc chấm dứt hợp đồng lao động của bạn là trái pháp luật căn cứ vào điều 41 Bộ luật lao động: “
Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại các điều 37, 38 và 39 của Bộ luật này.
”

Khoản 3 Điều 43 Bộ luật lao động quy định:
“Trong trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì phải bồi thường chi phí đào tạo (nếu có) theo quy định Điều 62 Bộ luật này”
.

Như vậy, nếu bạn chấm dứt hợp đồng lao động trong khi đã có hợp đồng đào tạo và thỏa thuận thời gian làm việc sau khi được đào tạo thì bạn phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty.

Trường hợp 2: hợp đồng đào tạo không có thỏa thuận thời gian làm việc sau khi bạn được đào tạo:

Đối với trường hợp này, hợp đồng của bạn vẫn là hợp đồng không xác định thời hạn, do vậy, để chấm dứt hợp đồng lao động, bạn chỉ cần báo trước cho người sử dụng lao động 45 ngày theo quy định tại khoản 3 điều 37 Bộ luật lao động là phù hợp với quy định của pháp luật và không phải hoàn trả chi phí đào tạo.

Như vậy, trong mọi trường hợp, bạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, nếu việc chấm dứt hợp đồng lao động của bạn là hợp pháp, bạn sẽ không phải chi trả phí đào tạo, nếu việc chấm dứt là trái pháp luật, bạn phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty.