Câu hỏi: Xin chào Luật Sư.Tôi có vấn đề về gia đình trường hợp quy định về quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi như sau rất mong được tư vấn từ luật sư. Sau khi ly hôn, con 1.5 tuổi thì người mẹ có quyền trực tiếp nuôi con trong trường hợp chồng có thu nhập lớn hơn hay không? Cụ thể như sau:

Tôi và chồng cưới nhau được 2,5 năm có 1 con gái 1.5 tuổi và bây giờ tôi muốn ly hôn nhưng không biết có quyền được nuôi con hay không?  Một vài lý do ly hôn như sau:- Chồng tôi có tật chơi cờ bạc bỏ bê vợ con không quan tâm.- Có tính gia trưởng và làm biếng không phụ vợ chăm con.- Ngoài thời gian đi làm thì đi chơi bài hoặc suốt ngày xem tivi.- Không quan tâm chia sẽ chuyện vui buồn cùng vợ, ít nói chuyện với vợ.- Hai vợ chồng thường xuyên có chiến tranh lạnh.- Lương tôi 6,5 triệu tháng.-Chồng tôi buôn bán tự do làm ăn chung với 2 người em chồng, tôi không biết thu nhập hàng tháng.Vậy cho tôi hỏi:  - Nếu chồng tôi thu nhập cao hơn tôi,  vậy tôi có được nuôi con hay không?- Nếu tôi được nuôi con thì theo luật chồng tôi cấp dưỡng cho con tôi hàng tháng theo quy định là bao nhiêu và đến bao nhiêu tuổi.Rất mong được sự tư vấn từ Luật Sư Minh Gia.Xin chân thành cảm ơn

Trả lời: Căn cứ Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn của quy định:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như thông tin bạn đã cung được gia cấp con bạn đang dưới 36 tháng tuổi và sẽ được cho bạn trực tiếp nuôi, trừ trường hợp bạn không đủ điều kiện trực tiếp trông non, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Tòa án sẽ xem xét các yêu tố sau đây để đưa ra quyết định sẽ giao các con cho ai nuôi:

Điều kiện về vật chất bao gồm:
Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập… mà mỗi bên có thể dành cho con, các yếu tố đó dựa trên thu nhập, tài sản, chỗ ở của cha mẹ;

Các yếu tố về tinh thần bao gồm:
Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm đã dành cho con từ trước đến nay, điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn… của cha mẹ.

Như vậy, để giành được quyền nuôi con bạn cần chứng minh mình có đủ khả năng nuôi con theo các căn cứ vào những yếu tố sau:

Chứng minh về kinh tế
: Tòa án sẽ xem xét đến mức thu nhập bình quân một tháng của cha, mẹ. Mức độ ổn định của nghề nghiệp, nếu như cha hoặc mẹ có mức thu nhập rất tốt nhưng nguồn thu nhập đó lại được tạo ra từ công việc bất hợp pháp, hoặc nghề nghiệp có rủi ro kinh tế cao thì Tòa án cũng chưa chắc công nhận quyền nuôi con cho người đó.

Chứng minh về nhân phẩm, đạo đức:

Tòa án sẽ xem xét đến cách giáo dục con cái, lối sống, quan hệ của cha, mẹ đối với gia đình, xã hội.

Chứng minh thời gian chăm sóc nuôi dưỡng con : Việc xem xét đến thời gian của cha, mẹ có đủ để dành cho con không cũng là một yếu tố quan trọng. Cha, mẹ có đủ thời gian để chăm sóc con thì con mới cảm nhận được sự yêu thương, chở che từ cha mẹ. Đó cũng là yếu tố chứng minh tình cảm của cha mẹ dành cho con.

Như vậy, khi bạn chứng minh rằng bạn đủ điều kiện trực tiếp trông non, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con phù hợp với lợi ích của con như những yếu tố trên thì Tòa sẽ xem xét chị được trực tiếp nuôi con mà không cần phụ thuộc vào việc thu nhập của chồng chị nhiều hơn chị.

----------------

Câu hỏi thứ 2 - Trường hợp chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi theo quy định pháp luật?

Xin chào Luật Minh Gia, Tôi đang gặp vấn đề về nhận con nuôi, xin nhờ sự tư vấn từ công ty. Hiện nay, tôi độc thân nhưng nhận được một lời nhờ từ một người chị quen biết: Chị muốn nhờ tôi nhận 2 đứa con của chị làm con nuôi để hai cháu có thể theo học tại trường tôi đang công tác. Xin hỏi hai cháu có bắt buộc phải nhập thên vào hộ khẩu của tôi hay không? Và tôi có được phép từ bỏ quyền nhận con nuôi trong khoảng 2 năm tới không?  Thủ tục như thế nào ạ? Tôi rất mong nhận được sự tư vấn từ công ty. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn như sau:

Việc nuôi con nuôi nhằm xác lập quan hệ cha, mẹ và con lâu dài, bền vững, vì lợi ích tốt nhất của người được nhận làm con nuôi, bảo đảm cho con nuôi được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trong môi trường gia đình. Do vậy, việc nhờ nhận nuôi con nuôi với mục đích đi học trường anh/chị đang công tác không đúng mục đích theo quy định.
Kể từ ngày giao nhận con nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con; giữa con nuôi và các thành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng có các quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, pháp luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Anh/chị nên xem xét hệ quả pháp lý trước khi thực hiện thủ tục nêu trên.

Thứ hai, về vấn đề chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi

Điều 25 Luật nuôi con nuôi 2010 quy định Căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi

"Việc nuôi con nuôi có thể bị chấm dứt trong các trường hợp sau đây:

1. Con nuôi đã thành niên và cha mẹ nuôi tự nguyện chấm dứt việc nuôi con nuôi;

2. Con nuôi bị kết án về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của cha mẹ nuôi; ngược đãi, hành hạ cha mẹ nuôi hoặc con nuôi có hành vi phá tán tài sản của cha mẹ nuôi;

3. Cha mẹ nuôi bị kết án về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con nuôi; ngược đãi, hành hạ con nuôi;

4. Vi phạm quy định tại Điều 13 của Luật này."

Như việc vậy, chấm dứt nuôi con nuôi phải thuộc những trường hợp nêu trên. Nếu 2 năm sau mà anh/chị không có căn cứ chưng minh thuộc một trong nhưng trường hợp nêu trên thì không thể chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi.