Câu hỏi: Chào luật sư. Luật sư cho tôi hỏi như sau. Lúc tháng 10/2016 tôi có vay tiền mặt tại công ty tài chính home credit số tiền mặt là 35 triệu, góp 36 tháng mỗi tháng là 2.901.000 vnđ. Tôi đã đóng được 7 kỳ tổng số tiền là 20.307.000.

Vì kỳ thứ 7 tôi đi công tác ngoài nước nên về đóng trễ, phía công ty tài chính có liên hệ và tôi cũng có giải bày vấn đề đi công tác nên xin không phát sinh phí phạt, ngày hôm sau nhân viên công ty tài chính liên hệ lại thì tôi cũng trình bày như thế vì tôi đi về trễ chứ không trốn tránh nghĩa vụ thanh toán, thì nhân viên công ty tài chính có phản hồi lại nếu tôi thanh toán số tiền 2.901.000 vào sáng ngày 24/5/2017 thì nhân viên xin phí phạt cho tôi, sáng ngày 24/5/2017 tôi đóng như cam kết. Thì 2, 3 ngày sau nhân viên công ty liên hệ bất đóng phí phạt, và cứ thế liên hệ với tôi hoài thì tôi nói không chấp nhận phí phạt. Phía tài chính liên hệ hoài thì tôi bị công ty cho thôi việc trước hợp đồng và không có Kinh tế để thanh toán cho phía tài chính từ tháng 06/2017 đến tháng 01/2018 và hiện tại tôi có công việc ổn định lại và liên hệ lại với công ty tài chính để xin gia hạn hợp đồng để đóng khoản nợ còn lại theo nghĩa vụ thanh toán với số tiền còn lại là 48.698.756 vnd, thì phía tài chính không chịu bất tôi phải thanh toán 1 lần với số tiền trên thì hiện tại tôi chưa có khả năng. Công ty tài chính chuyển hồ sơ tôi xuống phòng luật sư kiện tôi ra tòa án.

- Luật sư tư vấn giúp tôi, nếu ra tòa án thì tôi bị khung hình phạt gì ? Mức án như thế nào.

- Công ty tài chính đưa lãi suất 6.36%/tháng, suy ra là lãi suất 76.32%/năm có đúng theo quy định nhà nước không? Hợp đồng thể hiện là lãi suất tháng. Nhờ luật sư tư vấn giúp .

Trả lời: Thứ nhất, vấn đề chịu trách nhiệm đối với công ty

Bộ luật dân sự 2015 quy định:
Hợp đồng vay tài sản là một hợp đồng dân sự, là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Điều 470. Thực hiện hợp đồng vay có kỳ hạn

1. Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn và không có lãi thì bên vay có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho bên cho vay một thời gian hợp lý, còn bên cho vay chỉ được đòi lại tài sản trước kỳ hạn, nếu được bên vay đồng ý.

2. Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn và có lãi thì bên vay có quyền trả lại tài sản trước kỳ hạn, nhưng phải trả toàn bộ lãi theo kỳ hạn, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác

Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

Như vậy có thể thấy trường hợp của bạn thực chất là bạn đã kí kết giao dịch vay tài sản có thỏa thuận về lãi và thời hạn trả với công ty. Do đó về nguyên tắc thì bạn phải trả cho bên cho vay đúng thời hạn và số lượng theo thỏa thuận giữa hai bên.

Hai bên có thể tự thương lượng với nhau để tìm ra phương án giải quyết tốt nhất, đảm bảo được quyền và lợi ích của hai bên. Tuy nhiên, nếu bạn  không có khả năng trả nợ thì công ty có quyền khởi kiện yêu cầu tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Điều 429 Bộ luật dân sự năm 2015

Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Khi bạn không trả đầy đủ và đúng hẹn như đã thỏa thuận thì bạn phải chịu trách nhiệm dân sự đối với công ty, trả tiền gốc lẫn lãi và cả tiền lãi quá hạn cho công ty. Ngoài ra bạn còn có thể phải bồi thường thiệt hại cho công ty nếu việc trả chậm, trả không đầy đủ của bạn gây ra thiệt hại.

Thứ hai, Vấn đề lãi suất

Thông tin bạn đưa ra, công ty tài chính đưa lãi suất 6.36%/tháng, lãi suất 76.32%/năm, hợp đồng lãi suất tháng.

Điều 468. Bộ luật dân sự 2015 quy định về Lãi suất

1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận
không được vượt quá 20%/năm
của khoản tiền vay,
trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.
Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

Trên cơ sở quy định tại Điều 466, 468 Bộ luật dân sự 2015 và quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng 2010 và kế thừa quy định về lãi suất cho vay tại Thông tư 12/2010/TT-NHNN, Thông tư 08/2014/TT-NHNN, quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN đã quy định về lãi suất cho vay như sau:

Điều 13. Lãi suất cho vay

1. Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng, trừ trường hợp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quy định về lãi suất cho vay tối đa tại khoản 2 Điều này.

2. Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam nhưng không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn:

a) Phục vụ lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn theo quy định của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn;

b) Thực hiện phương án kinh doanh hàng xuất khẩu theo quy định tại Luật thương mại và các văn bản hướng dẫn Luật thương mại;

c) Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Chính phủ về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa;

d) Phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ theo quy định của Chính phủ về phát triển công nghiệp hỗ trợ;

đ) Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo quy định tại Luật công nghệ cao và các văn bản hướng dẫn Luật công nghệ cao.

Theo đó,
tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng, quy định về trần lãi suất chỉ áp dụng đối với trường hợp cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam thuộc các lĩnh vực ưu tiên quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN.

Về nguyên tắc tự do thỏa thuận khi giải quyết tranh chấp giữa các bên cũng được Bộ Luật tố tụng dân sự thể hiện thông qua chế định hòa giải trong tố tụng dân sự. Theo đó, hòa giải là trách nhiệm của Tòa án khi có tranh chấp xảy ra và khi đó các bên có thể thỏa thuận về việc giải quyết vụ án, thậm chí ngay tại phiên tòa các bên cũng vẫn có quyền thỏa thuận về việc giải quyết tranh chấp miễn sao thỏa thuận đó phù hợp với các quy định của pháp luật.