Câu hỏi: Chào luật sư, Em và chồng lấy nhau được gần 11 năm. Trong quá trình chung sống có rất nhiều mâu thuẫn và những vấn đề này kéo dài không thể giải quyết được nên hai vợ chồng quyết định sẽ ly hôn. Về con cái thì hai vợ chồng thống nhất mỗi người nuôi một cháu.

Về tài sản thì em có vướng mắc một số thứ, rất cần sự hướng dẫn của luật sư. Trước khi kết hôn vài tháng thì chồng có thành lập công ty cổ phần cùng với ba má chồng. Vốn điều lệ ban đầu nghe nói là tầm 100 triệu. Tỷ lệ cổ phần của chồng là 45%. Đến hiện nay công ty đã phát triển và khối tài sản công ty lên đến tầm 6 tỷ. Như vậy tài sản của chồng trong công ty có được xem là tài sản phát sinh trong quá trình hôn nhân và được phân chia khi ly hôn không? Bên cạnh đó, vào năm 2010 hai vợ chồng có xây một căn nhà ba tầng trên đất do cha mẹ chồng đứng tên. Vậy giá trị xây dựng của căn nhà này có được chia đôi không? Em rất mong luật sư hướng dẫn. Em xin cảm ơn và chúc luật sư nhiều sức khỏe.

Trả lời: Căn cứ theo Điều 43 Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định về Tài sản riêng của vợ, chồng
(đã trích dẫn tại phần tư vấn trên đây)

Theo thông tin như trên, CTCP được thành lập trước khi anh chị kết hôn, là tài sản hình thành trước thời kì hôn nhân của chồng chị. Nếu trong thời kì hôn nhân, anh chị thực hiện việc nhập tài sản riêng vào khối tài sản chung thì chị sẽ có quyền yêu cầu chồng chia tài sản. Tuy nhiên, đối với phần hoa lợi, lợi tức phát sinh từ hoạt động kinh doanh của CTCP trên, thuộc khối tài sản chung cuả vợ chồng, vậy nên chị chỉ có quyền yêu cầu phân chia số hoa lợi lợi tức trên.

Còn về căn nhà ba tầng được xây trên đất do cha mẹ chồng đứng tên, được xử lý như sau :

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 có quy định về tài sản chung của vợ chồng
(đã được trích dẫn tại phần tư vấn trên đây)

Và tại Điều 61 Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định như sau:

"Điều 61. Chia tài sản trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình

1. Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà ly hôn, nếu tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình căn cứ vào công sức đóng góp của vợ chồng vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống chung của gia đình. Việc chia một phần trong khối tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận với gia đình; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

2. Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình có thể xác định được theo phần thì khi ly hôn, phần tài sản của vợ chồng được trích ra từ khối tài sản chung đó để chia theo quy định tại Điều 59 của Luật này."

Mặt khác, tại Khoản 16 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 có quy định “
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất”

Hiện tại thì mảnh đất đó vẫn đứng tên bố mẹ chồng chị, vì vậy theo quy định trên thì bố mẹ chồng chị mới là chủ sử dụng hợp pháp của mảnh đất mà bố mẹ chồng chị đứng tên. Tuy nhiên thì căn nhà lại là tài sản của vợ chồng chị. Vậy nên khi ly hôn thì giá trị xây dựng căn nhà phải chia đôi theo Điều 59 Luật Hôn nhân gia đình. Cụ thể:

"
Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

...

5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.