Câu hỏi: Chào Luật sư, Tôi có vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn về giấy đặt cọc viết tay như sau: Gia đình tôi có bán 1 xe ô tô 16 chỗ, tôi đã nhận cọc 20 triệu của người mua và có làm giấy đặt cọc viết tay. Tuy nhiên, do sơ suất, tôi đã không ghi thời hạn từ lúc đặt cọc đến lúc nhận đủ tiền và giao xe.

Tính đến nay đã 2 tháng kể từ ngày nhận cọc, người mua chưa đến giao nốt tiền và giao xe, tôi gọi điện cho người mua không được và cũng không thể bán xe do đã nhận cọc. Tôi muốn hỏi Luật sư như sau:

1. Giấy đặt cọc viết tay không ghi rõ thời hạn như vậy có giá trị pháp lý hay không? Nếu có thì thời hạn đến khi nào?

2. Trong TH tôi có khách khác đến mua, tôi có thể bán xe không? Vì lý do người mua cũ không chịu đến lấy xe, vậy sau khi tôi đã bán xe cho người mua sau, người đã đặt cọc lại cầm giấy cọc đến yêu cầu tôi bồi thường thì có được không? Xin cảm ơn Luật sư!

Trả lời: 1. Giấy đặt cọc viết tay không ghi rõ thời hạn như vậy có giá trị pháp lý hay không? Nếu có thì thời hạn đến khi nào?

Căn cứ theo quy định tại Điều 328 Bộ luật dân sự 2015 quy định về đặt cọc như sau:

“Điều 328. Đặt cọc

1. Đặt cọc là việc một bên (sau đây gọi là bên đặt cọc) giao cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.

2. Trường hợp hợp đồng được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền; nếu bên đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc; nếu bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”.

Đặt cọc là một biện pháp bảo đảm để các bên cam kết thực hiện việc giao kết hợp đồng dân sự, là một hợp đồng phụ. Việc đặt cọc phải được lập thành văn bản. Tuy nhiên pháp luật mới chỉ quy định việc đặt cọc
"trong một thời hạn"
nhất định để đảm bảo cho việc giao kết hợp đồng giữa các bên mà không nói rõ thời hạn đó là bao lâu nếu trong trường hợp các bên không có thỏa thuận.

Tại thời điểm viết giấy đặt cọc, các bên không thỏa thuận ấn định thời hạn ký hợp đồng mua bán thì bây giờ các bên có thể thỏa thuận lại với nhau về việc lựa chọn thời điểm để ký hợp đồng mua bán xe để sau này tránh xảy ra tranh chấp. Nếu trường hợp bên đặt cọc không đồng ý, hai bên có tranh chấp, bạn có thể khởi kiện ra Tòa, yêu cầu Tòa án ấn định thời hạn xác định để bên đặt cọc tiến hành giao kết hợp đồng mua bán, nếu bên đặt cọc không tuân theo thì sẽ bị mất số tiền cọc đó và bên nhận cọc có quyền bán chiếc xe đó cho người khác.

2. Trong trường hợp tôi có khách khác đến mua, tôi có thể bán xe không? Vì lý do người mua cũ không chịu đến lấy xe, vậy sau khi tôi đã bán xe cho người mua sau, người đã đặt cọc lại cầm giấy cọc đến yêu cầu tôi bồi thường thì có được không?

Tại Điều 32 Nghị định 163/2006/NĐ-CPquy định nghĩa vụ của bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược như sau:

1. Bảo quản, giữ gìn tài sản đặt cọc, tài sản ký cược; không được khai thác, sử dụng tài sản đó, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

2. Không được xác lập giao dịch đối với tài sản đặt cọc, tài sản ký cược, trừ trường hợp bên đặt cọc, bên ký cược đồng ý.

Như vậy, theo quy định trên thì trong thời gian đặt cọc thì bên nhận cọc không được phép bán tài sản cho bên thứ ba trừ trường hợp được bên đặt cọc đồng ý. Nếu bên nhận cọc tự ý bán xe, từ chối giao kết hợp đồng mua bán với bên đặt cọc thì bên nhận cọc phải trả lại bên đặt cọc số tiền cọc và số tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc.

Trong trường hợp, Tòa án đã ấn định thời hạn để hai bên giao kết hợp đồng mua bán nhưng bên đặt cọc vẫn không đến trả tiền và nhận xe thì coi như là bên mua đã vi phạm và sẽ bị mất số tiền cọc, đồng thời bên nhận cọc có quyền bán xe cho người khác.