Câu hỏi: Chào luật sư luật sư cho em hỏi là em là sinh viên năm thứ 3 của 1 trường đại học. Em có kiếm việc làm thêm tại 1 công ty về khảo sát thị trường ngoài nội dung hợp đồng từ ngày 14/12 đến ngày 26/12. Nhưng do em có việc riêng cá nhân là em bị bệnh nên em chỉ làm dc 10 ngày.

Công việc của em là khảo sát thị trường, mỗi bài khảo sát em đi phỏng vấn người khác em được 35.000/1 bài. Trong 10 ngày làm việc em khảo sát được 18 bài. Em cũng nói thật là em có tự ý khảo sát một vài câu trong bài khảo sát cũng không nhiều. Giờ công ty phát hiện đưa ra việc xử lí em vi phạm và nói là sẽ gửi giấy về trường kỷ luật em và bắt em đền hợp đồng của công ty. Nếu như vậy em sẽ đền bao nhiêu ạ. Em lo quá vì em chỉ là sinh viên thôi nên không có tiền nhiều để chi trả và em không muốn 1 chút nông nổi của mình mà ảnh hưởng đến cả việc học cua em sau này. Mong luật sư giải đáp giúp em ạ

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn có làm thêm tại một công ty và công việc của bạn là khảo sát thị trường từ ngày 14/12 đến ngày 26/12, tuy nhiên thực tế bạn chỉ làm được 10 ngày và bạn có hành vi tự ý khảo sát một vài câu  trong bài khảo sát nên công ty yêu cầu bạn bồi thường. Để xác định bạn phải bồi thường công ty bao nhiêu thì phải căn cứ vào hợp đồng các bên đã giao kết có thỏa thuận về phạt vi phạm hay không? Hành vi của bạn xâm phạm đến tài sản, quyền, lợi ich hợp pháp của công ty và phát sinh thiệt hại cho công ty hay không?

Theo ​Điều 418 Bộ luật dân sự 2015 quy định Thỏa thuận phạt vi phạm như sau:

"1. Phạt vi phạm là sự thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa vụ phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm.

2. Mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.

3. Các bên có thể thỏa thuận về việc bên vi phạm nghĩa vụ chỉ phải chịu phạt vi phạm mà không phải bồi thường thiệt hại hoặc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về phạt vi phạm nhưng không thỏa thuận về việc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại thì bên vi phạm nghĩa vụ chỉ phải chịu phạt vi phạm."

Và Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 quy định Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại:

"1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này."

Như vậy, trường hợp trong hợp đồng giữa bạn và công ty có điều khoản về phạt vi phạm thì khi bạn có hành vi vi phạm hợp đồng, mức phạt sẽ theo thỏa thuận của các bên. Nếu không có thỏa thuận phạt vi phạm thì công ty không có căn cứ yêu cầu bạn bồi thường hợp đồng.

Ngoài ra, theo thông tin bạn cung cấp thì bạn làm công việc khảo sát thị trường. Theo đó, nếu công việc của bạn là thu thập thông tin, xử lý số liệu trong bảng khảo sát và gửi kết quả đến cho công ty thì về bản chất đây chỉ là cơ sở để công ty đánh giá thị trường, đặt ra phương hướng và chính sách phát triển công ty nên không dễ để xác định thiệt hại đối với hành vi tự ý điền vào bảng khảo sát của bạn. Tuy nhiên, nếu công ty có căn cứ chứng minh được bạn có hành vi xâm phạm đến tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp của công ty và gây ra thiệt hại thì công ty có quyền yêu cầu bạn bồi thường. Trường hợp công ty không chứng minh được hành vi của bạn gây ra thiệt hại cho công ty thì bạn không phải bồi thường cho công ty.

Đối với việc công ty báo cáo hành vi của bạn đến nhà trường: Nhà trường sẽ xử lý kỷ luật bạn nếu trong Quy chế của trường bạn đang theo học có quy định xử lý đối với hành vi vi phạm của bạn? Trường hợp trong quy chế trường học không quy định thì nhà trường sẽ không có căn cứ để xử phạt bạn.