Câu hỏi: Gia đình em được cấp giấy chứng nhận đất thổ cư hơn 1000m2 ( ngang 40m và sâu 35m) vào năm 1995, đến năm 1998 thì ba tôi có cho cô ruột của tổi ở trên mảnh đất với diện tích 10x15m ( ở mặt tiền và góc trái mảnh đất).+ Đến tháng 4/ 2003 bà Lê Thị T đặt vấn đề mua phần đất phía sau nhà cô tôi ở với diện tích 10x20m. Lúc đó ba mẹ tôi đồng ý bán phần đất đó cho bà T.

Do ba tôi không biết chữ (lúc đó tôi còn nhỏ) và quá tin tưởng bên mua nên giao toàn bộ hồ sơ cho bên mua làm giấy tờ, trong đó có giấy bán viết tay với diện tích 10x35m (bao gồm luôn phần đất mà ba tôi đã cho cô tôi). Nhưng phần đất 150m2 của cô tôi lại nằm trong hành lang giao thông đường bộ ( theo như lời địa chính xã tại thời điểm đó nói là đất hành lang giao thông không bán được nên gia đình tôi mới tin tưởng giao toàn bộ hồ sơ cho bên mua làm thủ tục). Khi chỉnh lý bìa thì phòng tài nguyên môi trường Huyện có chỉnh lý với nội dung là bán cho bà Lê T 200m2 và chuyển đất hành lang giao thông 150m2

+ Đến năm 2010, bà T có cho phần đất trên cho ông P là con của bà, và giấy chứng nhận của ông P vần là diện tích 200m2

+ Đến tháng 7/2014 UBND huyện điều chỉnh lại quy hoạch hành lang giao thông và ông P đã điều chỉnh GCN của ông cộng thêm 150m2 (phần đất mà cô tôi đang ở) thành 350m2Vậy cho em hỏi:

1/ Căn cứ theo giấy tờ viết tay thì gia đình em bị bất lợi (giấy tờ chỉ có bút phê của xã, ko có dấu) nhưng căn cứ theo luật tại thời điểm đó thì mình bán đất phạm vi hành lang giao thông là đúng hay sai? gia đình em có khả năng đòi lại phần đất hành lang giao thông mà cô em đang ở không?

2/ Phòng tài nguyên môi trường cấp GCN QSD đất cộng thêm vào bìa ông P 150m2 có đúng quy định khi nhà của cô tôi đang ở trên phần đất đó? nếu cấp sai thì mình có quyền yêu cầu hủy GCN trên được hay không và làm như thế nào?

Trả lời: Thứ nhất
đó là gia đình bạn bán đất hành lang giao thông có đúng không?
Theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Luật giao thông đường bộ 2001 thì:

“4. Hành lang an toàn đường bộ là dải đất dọc hai bên đường để bảo đảm an toàn giao thông và bảo vệ công trình đường bộ."

Tại Điều 39 Luật giao thông đường bộ 2001 quy định về phạm vi đất dành cho đường bộ:

"1. Phạm vi đất dành cho đường bộ gồm đất của đường bộ và đất hành lang an toàn đường bộ.

2. Trong phạm vi đất dành cho đường bộ, nghiêm cấm xây dựng các công trình khác, trừ một số công trình thiết yếu không thể bố trí ngoài phạm vi đó.

Trên đất hành lang an toàn đường bộ được tạm thời sử dụng, khai thác nhưng không được làm ảnh hưởng đến an toàn công trình và an toàn giao thông đường bộ.

3. Chính phủ quy định cụ thể phạm vi đất dành cho đường bộ, việc sử dụng, khai thác đất hành lang an toàn đường bộ và việc xây dựng các công trình thiết yếu trong phạm vi đất dành cho đường bộ."

Cũng tại khoản 3 Điều 97 luật đất đai 2003 quy định : "
3. Người đang sử dụng đất được pháp luật thừa nhận mà đất đó nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình thì được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã được xác định và không được gây cản trở cho việc bảo vệ an toàn công trình.

Trường hợp việc sử dụng đất gây ảnh hưởng đến việc bảo vệ an toàn công trình thì chủ công trình và người sử dụng đất phải có biện pháp khắc phục, nếu không khắc phục được thì Nhà nước thu hồi đất và bồi thường theo quy định của pháp luật.
"

điểm c khoản 4 Điều 92 của Nghị định 181/2004/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành luật đất đai năm 2003 quy định :

"
c) Đất trong hành lang an toàn công trình được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại các Điều 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54 và 55 của Nghị định này, trừ trường hợp phải di dời hoặc thu hồi mà đã có quyết định di dời hoặc quyết định thu hồi đất.

Người được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ được sử dụng đất theo quy định tại điểm b khoản này
."

Căn cứ quy định tại Điểm c Khoản 4 Điều 92 Nghị định 181/2004/NĐ - CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai thì đất trong hành lang an toàn công trình vẫn được xem xét cấp giấy chứng nhận nếu có giấy tờ theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai năm 2003 hoặc không có giấy tờ theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai năm 2003 nhưng sử dụng đất từ trước khi có quy hoạch được duyệt, quy định phạm vi hành lang công trình đã được công bố, cắm mốc, không lấn chiếm, chuyển mục đích trái phép; trường hợp phải di dời hoặc thu hồi mà đã có quyết định di dời hoặc quyết định thu hồi thì không cấp giấy chứng nhận.

Như vậy, theo quy định trên thì đất trong hành lang an toàn giao thông vẫn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, miễn sao cho việc sử dụng đó không gây ảnh hưởng hoặc cản trở đến giao thông đường bộ, không được xây dựng trái phép các công trình trên đó mà chỉ được sử dụng vào mục đích nông nghiệp hay đặt biển quảng cáo phải có sự xin phép với cơ quan có thẩm quyền. Như vậy việc gia đình bạn đã bán nốt mảnh đất đó hya đúng hơn là sang tên chủ sở hữu mới cho mảnh đất 150m2 đó cho chủ mới mà bạn nói là của cô bạn đó không sai. Miễn sao chủ mới không sử dụng mảnh đất đó trái với những quy định mà tôi đã nêu trên.

Thứ hai
là việc bạn nói có đòi lại phần đất của cô bạn có trong 350m2 mà nhà bạn đã bán cho bà T hay khộng?

Rõ ràng ngay từ đầu khí kí giấy viết tay, bố bạn có kí giấy viết tay cho bà T mảnh đất 10 x35m2 đã bao gồm cả phần đất hành lang giao thông của bố bạn cho cô bạn. Phòng tài nguyên môi trường đã Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh P bao gồm cả 150m2 đất hành lang an toàn giao thông đó. Theo như quy định chúng tôi đã dẫn trên thì đất hành lang an toàn giao thông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất miễn sao người sử dụng đất không sử dụng đất trái với quy định của pháp luật. Tất cả 350m2 đó bao gồm cả 150m2 đất hành lang của cô bạn đã đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông P con bà T nên việc đòi lại là rất hạn chế. Vì mọi thủ tục ở đây đã rõ ràng, mảnh đất đó đã đứng tên chủ mới có giấy chứng nhận sử dụng đất đàng hoàng và ngay từ đầu cha bạn cũng đã kí vào tờ giấy viết tay rằng bán mảnh đất với diện tích 10x35m bao gồm cả phần đất bố bạn cho cô bạn.

Bạn phải chứng minh được rằng tại thời điểm kí giấy bán đó. Bố bạn không hề biết chữ. Về vấn đề này tại
Điều 395 Bộ luật dân sự 1995 quy định Nguyên tắc giao kết hợp đồng dân sự:

"
Việc giao kết hợp đồng dân sự phải tuân theo các nguyên tắc sau đây:

1- Tự do giao kết hợp đồng, nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội;

2- Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung thực và ngay thẳng
."

Như vậy, thời điểm kí giấy bán đó, trong trường hợp bố bạn không hề biết chữ nên không hiểu rằng mình đã bán 350m2 bao gồm cả phần đất của bố bạn cho cô bạn. Bên mua đã lợi dụng việc này để có được mảnh đất của cô bạn, trong khi lúc đặt vấn đề mua là mua mảnh đất sau nhà cô bạn với diện tích 10x20m. Một bên đã không trung thực vi phạm vào nguyên tắc giao kết của hợp đồng. Hơn nữa, mảnh đất trên là tài sản chung của bố mẹ bạn, bạn có nói khi kí chỉ có mình bố bạn kí mà không hề có chữ kí của mẹ bạn, theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình thì tài sản chung là mảnh đất đó khi bán phải bao gồm cả chữ kí của mẹ bạn, bởi nó là tài sản chung của hai người nên khi bán cũng phải có cả chữ kí của hai vợ chồng. Nếu mẹ bạn không hề kí vào tờ giấy viết tay đó thì đây cũng là một lý do để bạn có thể đòi lại phần đất của mẹ bạn, đó là 1/2 phần đất trong tổng 350m vuông đó.

Trân trọng
!