Câu hỏi: Nhà em có diện tích ngang 4,6x20 hẻm trước 4,5m, hẻm phía sau lộ giới 6m. Gia đình em mua năm 2001 khi đó đất nằm trong khu qui hoạch cây xanh diện tích đất là 4,6x21. Đến năm 2014 thì được cấp GCNQSDĐ trừ lộ giới trước và sau thì được công nhận 4,6x20m, do phải trừ lộ giới phía sau là 1m.

Vậy nếu tách thửa em có được đi phía sau không và có phải đền bù gì không. (Chú ý: Thứ 1 : Khi mua đất trên bản vẽ có thể hiện một con đường mòn nhỏ sát với mảnh đất của mình và cách con đường là kênh rạch. Nhưng sau này họ lấn chiếm kênh rạch, lấp đất làm nhà và phân chia thành từng lô đất và bán đất khi đất chưa có GCNQSDĐ làm nhà và mở đường 4m. Chúng tôi chưa sử dụng đường phía sau. Thứ 2: Khi nhà nước bỏ qui hoạch và được Cấp Giấy CNQSDĐ thì chúng tôi phải trừ lộ giới phía sau 1m). Vậy xin hỏi luật sư chúng tôi có quyền tách thửa và mở cửa đi phía đó không. Nếu họ không cho đi thì phải làm sao. Xin cám ơn luật sư!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, với trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định của Luật đất đai năm 2013 về tách thửa.

Điều 143. Đất ở tại nông thôn

...

2. Căn cứ vào quỹ đất của địa phương và quy hoạch phát triển nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định hạn mức đất giao cho mỗi hộ gia đình, cá nhân để làm nhà ở tại nông thôn; diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở phù hợp với điều kiện và tập quán tại địa phương.

Điều 144. Đất ở tại đô thị

...

4. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị và quỹ đất của địa phương quy định hạn mức đất ở giao cho mỗi hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng nhà ở đối với trường hợp chưa đủ điều kiện để giao đất theo dự án đầu tư xây dựng nhà ở; diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở.

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp diện tích đất của gia đình bạn nếu đáp ứng đủ điều kiện về diện tích tối thiểu thì được quyền thực hiện tách thửa.

- Quy định về quyền mở lối đi qua

Trong trường hợp bạn muốn mở cửa làm lối đi phía sau thì sẽ phải xác định trên sơ đồ, thiết kế bản vẽ tại địa phương trước đó có thể hiện con đường lối đi chung cho các hộ dân sử dụng hay không. Nếu là lối đi và thể hiện trên hồ sơ, thiết kế bản vẽ tại địa phương thì đương nhiên bạn có quyền mở cửa đi (đảm bảo phù hợp với quy hoạch thiết kế của địa phương) và cũng không phải bồi thường. Trường hợp, các hộ gia đình tự bỏ đất họ mở ra thì nếu muốn sửu dụng bạn sẽ cần sự đồng ý của họ. Nhưng nếu đó lối đi duy nhất thì có quyền được yêu cầu chủ sở hữu đó cho mình mở lối đi và sẽ đền bù khoản tương ứng. Cụ thể, theo Điều 275 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định.

Điều 275. Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề

1. Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thoả thuận khác.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.