Câu hỏi: Tư vấn trường hợp giáo viên tiểu học về hưu trước tuổi theo Nghị định 108/2014/NĐ-CP về chính sách tinh giản biên chế thì tỷ lệ lương hưu được hưởng là bao nhiêu, ngoài ra được hưởng thêm những khoản trợ cấp nào?

Nội dung tư vấn:
Tôi muốn hỏi 2 trường hợp: 1- Em tôi : Trần Thị Kim B . Giáo viên tiểu học từ tháng 8/1987 đến nay. Hiện đang hưởng lương: Bậc 9, hệ số 4,58. ( Đã học Cao Đẳng tại chức nên hưởng lương cao đẳng) đến 1/5/2018 thì được nâng lên bậc 10 hề số 4,89. Em tôi đăng kí nghỉ hưu trước tuổi theo NĐ 108 vào tháng 9 năm 2019. Vậy cách tính lương khi được nghỉ hưu như thế nào? Được hưởng bao nhiêu %? Có được hưởng ưu đãi gì? 2- Tôi: Hoàng Quốc T, giới tính: Nam; sinh : 01/6/1966. Bắt đầu công tác từ 25/8/1986. Hiện là Phó hiệu trưởng trường Tiểu học. Tôi đã học Đại học cấp 1 nên hưởng lương Đại học: Hiện đang hưởng bậc 8 hệ số 4,98 từ 01/01/2018 + hệ số chức vụ: 0,4. Tôi đăng kí nghỉ hưu trước tuổi vào 01/9/2021. Vậy tôi được hưởng bao nhiêu % , cách tính lương như thế nào? có ưu đãi gì khi nghỉ hưu? Xin được giải đáp. Xin trân trọng cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, tính lương hưu đối với bà Trần Thị Kim B

Căn cứ Khoản 2 Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định mức lương hưu hàng tháng như sau:

“2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.”

Theo đó, bà B nghỉ hưu vào tháng 9 năm 2019 nên mức lương hưu hàng tháng được tính bằng  45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH tương ứng với số năm đóng BHXH là 15 năm.

Bà B là giáo viên tiểu học từ tháng 8/1987 đến nay, tính đến tháng 9/2019 nghỉ hưu, thời gian đã đóng BHXH là 32 năm. Như vậy, tỷ lệ hưởng lương hưu được tính như sau:

15 năm đầu tính bằng 45%.

Từ năm thứ 16 đến năm thứ 32 là 17 năm, tính thêm: 17 x 2 = 34 %

Tổng 2 tỷ lệ trên là : 45 + 34 = 79%

Tuy nhiên, người lao động chỉ được hưởng mức tối đa bằng 75%. Theo Điều 58 Luật bảo hiểm xã hội 2014 :

"1. Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% thì khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.

2. Mức trợ cấp một lần được tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75%, cứ mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

Như vậy, bà B được hưởng tỷ lệ lương hưu 75% và được hưởng thêm trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, tương ứng là: 0,5 x Mbqtl x 2

Căn cứ Khoản 1 Điều 62 Luật bảo hiểm xã hội 2014 thì NLĐ thì
“Tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01 tháng 01 năm 1995 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 05 năm cuối trước khi nghỉ hưu”

Vì bà B đóng BHXH từ 1987 nên mức bình quân tiền lương được tính:

Tổng số tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 5 năm cuối đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định (tính từ tháng 9/2014 đến tháng 8/2019)
_________________________________________________________
60 tháng

Mbqtl =

Do không cung cấp hệ số lương đầy đủ từ tháng 10/2014 đến tháng 9/2019 nên tôi chưa thể tính cụ thể mức bình quân tiền lương.

Chính sách về hưu trước tuổi theo Nghị định 108/2014/NĐ-CP quy định như sau:

2. Đối tượng tinh giản biên chế quy định tại Điều 6 Nghị định này nếu đủ 55 tuổi đến đủ 58 tuổi đối với nam, đủ 50 tuổi đến đủ 53 tuổi đối với nữ, có thời gian đóng bảo hiểm xã hội đủ 20 năm trở lên, được hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và chế độ quy định tại Điểm a, c Khoản 1 Điều này và được trợ cấp 03 tháng tiền lương cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi so với quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội;

Bà B nghỉ hưu vào tháng 9/2019, tức là 51 tuổi 3 tháng, nên ngoài được hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi, còn được hưởng các chế độ trợ cấp theo chính sách tinh giản biên chế là:

Trợ cấp nghỉ hưu trước tuổi: (55 tuổi – 51 tuổi 03 tháng = 3 năm 09 tháng)

(3 năm x 3 tháng + 2 tháng) x Mbqtl = 11x Mbqtl

Trợ cấp cho 20 năm đầu công tác có đóng bảo hiểm xã hội: 5 tháng x Mbqtl

Trợ cấp do có trên 20 năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội: 12 năm x ½ x Mbqtl = 6 x Mbqtl

Tóm lại, bà B được hưởng lương hưu hàng tháng là 75% x Mbqtl, và được hưởng thêm trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, tương ứng là: 1 tháng Mbqtl. Ngoài ra, vì bà B nghỉ theo chính sách về hưu trước tuổi nên được hưởng thêm tổng các trợ cấp khác như ở trên đã phân tích là 22 x Mbqtl.

Thứ hai, đối với ông Hoàng Quốc T, sinh 01/6/1966. Bắt đầu công tác từ 25/8/1986, đăng kí nghỉ hưu trước tuổi vào 01/9/2021

Ông T có thời gian công tác đóng BHXH là 35 năm, nghỉ hưu năm 55 tuổi 03 tháng

Theo Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, ông T nghỉ hưu từ năm 2021 nên mức lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH tương ứng với số năm đóng BHXH là 19 năm. Như vậy, tỷ lệ hưởng lương hưu được tính như sau:

19 năm đầu tính bằng 45%.

Từ năm thứ 20 đến năm thứ 35 là 16 năm, tính thêm: 16 x 2 = 32 %

Tổng 2 tỷ lệ trên là : 45 + 32 = 77 %

Như vậy, ông T được hưởng tỷ lệ lương hưu 75% và được hưởng thêm trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, tương ứng là: 0,5 x Mbqtl

Vì ông T tham gia BHXH trước năm 1995 nên mức bình quân tiền lương được tính:

Tổng số tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 5 năm cuối đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định (tính từ tháng 9/2016 đến tháng 8/2021)
________________________________________________________________
60 tháng

Mbqtl     =

Đối với chính sách về hưu trước tuổi theo Nghị định 108/NĐ-CP

Ông T nghỉ hưu năm 55 tuổi 03 tháng, nên ngoài được hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi, còn được hưởng các chế độ trợ cấp theo chính sách tinh giản biên chế là:

Trợ cấp nghỉ hưu trước tuổi: (60 tuổi – 55 tuổi 03 tháng = 4 năm 09 tháng)

(4 năm x 3 tháng + 2 tháng) x Mbqtl = 14 x Mbqtl

Trợ cấp cho 20 năm đầu công tác có đóng bảo hiểm xã hội: 5 tháng x Mbqtl

Trợ cấp do có trên 20 năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội: 15 năm x ½ x Mbqtl = 7,5 x Mbqtl

Tóm lại, ông T được hưởng lương hưu hàng tháng là 75% x Mbqtl và được hưởng thêm trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, tương ứng là: 0,5 tháng Mbqtl . Ngoài ra, vì ông T nghỉ theo chính sách về hưu trước tuổi nên được hưởng thêm tổng các trợ cấp khác như ở trên đã phân tích là 26,5 x Mbqtl.