Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Đầu năm 2016 chính quyền xã thông báo sẽ thu hồi khu đất Nông nghiệp đang canh tác của  trên 200 hộ gia xóm tôi, gia đình tôi có trên một sào bắc bộ ở đó. Mục đích thu hồi để  xây dựng Nhà máy sản xuất thanh cửa nhựa diện tích thu hồi khoảng trên 4ha.

Trước khi thu hồi đất cơ sở xóm nơi gia đình tôi sinh sống có tiến hành họp dân và thông báo một số nội dung về mục đích và diện tích phần đất thu hồi. Nhưng qua hai cuộc họp, nhân dân có đề chính quyền làm rõ về một số thắc mắc như đó là :

1. Vấn đề về quy hoạch xây dựng, khi nhà máy vào hoạt đông liệu có đảm bảo môi trường cho đời sống nhân dân quanh khu vực Nhà máy hay không đề nghị công bố các quyết định phê duyệt của các cấp. Nhưng kết quả là chính quyền cơ sở xóm chỉ giải thích chung chung là đã có quyết định của các cấp và có đọc một bản cam kết của giám đốc Doanh nghiệp về đảm bảo các vấn đề môi ttrường cho Nhân dân. Do vậy bà con nhân dân chưa có sự đồng ý

2.  Đối với đơn giá bồi thường hỗ trợ khi thu hồi đất Nông nghiệp chính quyền cơ sở xóm thông báo là hỗ trợ đề bù trọn gói là 158.000.000đ/1sào bắc bộ 360m2 (một trăm năm tám triệu trên 1 sào bắc bộ) và giải thích là đây là đơn giá chung của tỉnh Bắc Ninh. Bà con nhân dân có thắc mắc là giá quá thấp so với thời điểm hiện nay và đề nghị công bố các căn cứ quyết định để tính giá đền bù cho bà con được biết. Nhưng chính quyền cơ sở cũng không có công bố. Vậy nhưng sau đó khoảng trên 3 thới nhân dân là đến lấy tiền đề bù tại nhà văn hóa kể từ khi chính quyền xóm họp thông báo lần thứ nhất chính quyền thông báo xóm.

Do còn thấy một sô vấn đề chưa được sáng tỏ và khi thu hồi đền bù và chúng tôi không thấy có quyết định thu hồi đất, gia đình tôi và một số hộ gia đình khác không đồng ý nhận tiền bồi thường. Đến nay Doanh nghiệp vẫn vào xây dựng và san lấp mặt bằng lấp hết các phần ruộng của chúng tôi, đến nay chúng tôi không cấy được là hai vụ lúa mà cũng không giải quyết cho chúng tôi. Vậy xin Luật sư tư vấn giúp trường hợp của tôi như thế này bây giờ phải tiến hành như thế nào? Tôi có nên khiếu nại không và khiếu nại liệu có đúng không. Tôi xin chân thành cám ơn.

Trả lời: -
Thứ nhất, về quyết định thu hồi đất.

Theo thông tin bạn cung cấp thì đầu năm 2016, chính quyền xã thông báo thu hồi đất nông nghiệp của trên 200 hộ dân, trong đó có gia đình với mục đích xây dựng nhà máy sản xuất thanh cửa nhựa. Tuy nhiên,
lại không đưa ra quyết định thu hồi đất mà vẫn cho doanh nghiệp được phép tiến hành san lấp mặt bằng là trái quy định pháp luật về đất đai.
Vì khi có dự án mà phải thu hồi đất của hộ dân thì phải ra quyết định thu hồi đất, sau khi đã thôg báo thu hồi đất cho hộ dân có đất bị thu hồi biết theo Điều 67 Luật đất đai năm 2013. Cụ thể:

Điều 67. Thông báo thu hồi đất và chấp hành quyết định thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

1. Trước khi có quyết định thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi biết. Nội dung thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm.

2. Trường hợp người sử dụng đất trong khu vực thu hồi đất đồng ý để cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi đất trước thời hạn quy định tại khoản 1 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất mà không phải chờ đến hết thời hạn thông báo thu hồi đất.

3. Người có đất thu hồi có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng trong quá trình điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

4. Khi quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt được công bố công khai, người có đất thu hồi phải chấp hành quyết định thu hồi đất.

Do đó, để đảm bảo quyền lợi của bạn cũng như các hộ dân có đất bị thu hồi thì bạn sẽ làm đơn khiếu nại gửi trực tiếp Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện về việc không đồng ý với hướng giải quyết của Uỷ ban nhân tiến hành thu hồi đất trong khi không có quyết định thu hồi đất.

- Phương án bồi thường về đất:

Do bạn không cung cấp rõ về đất nông nghiệp bị thu hồi thuộc trường hợp nhà nước giao có thu tiền/không thu tiền hoặc cho thuê trả tiền sử dụng đất một lần.hằng năm nên không xác định được chính xác mức bồi thường mà Uỷ ban đưa ra có phù hợp hay không (158 triệu).
Tuy nhiên, nếu thuộc trường hợp giao có thu tiền sử dụng hoặc thuê trả tiền một lần thì việc bồi thường được xác định như sau và mức bồi thường sẽ căn cứ theo bảng giá đất bồi thường do ủy ban nhân dân tỉnh quyết định áp dụng tại thời điểm thu hồi đất
. Cụ thể:

Điều 77. Bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại theo quy định sau đây:

a) Diện tích đất nông nghiệp được bồi thường bao gồm diện tích trong hạn mức theo quy định tại Điều 129, Điều 130 của Luật này và diện tích đất do được nhận thừa kế;

b) Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại;

c) Đối với diện tích đất nông nghiệp do nhận chuyển quyền sử dụng đất vượt hạn mức trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

2. Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này thì được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều 129 của Luật này.

Ngoài ra, nếu có cây trồng trên đất thời điểm thu hồi thì còn được bồi thường về cây trồng theo:

Điều 90. Bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi

1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng thì việc bồi thường thực hiện theo quy định sau đây:

a) Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất;

Do đó, bạn có thể đối chiếu quy định trên để xác định mức bồi thường mà Uỷ bạn trả có phù hợp quy định pháp luật hay không. Trường hợp  mức bồi thường không phù hợp, cùng với việc không có quyết định thu hồi đất thì gia đình có quyền làm đơn khiếu nại gửi Chủ tịch ủy ban nhân dân huyện để được giải quyết. Ngoài ra, nếu việc doanh nghiệp tự ý san lấp mặt bằng gây thiệt hại, ảnh hưởng tới quá trình canh tác của bạn thì có quyền yêu cầu bồi thường.