Câu hỏi: Luật sư tư vấn về quyền và lợi ích của người lao động khi làm thêm giờ. Người sử dụng lao động không trả lương làm thêm giờ thì giải quyết thế nào? Cụ thể như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Xin chào luật sư. Tôi là nhân viên Bảo vệ theo hợp đồng 68 công tác tại VP UBND huyện. Đến nay đã được 4 năm. Chỗ bộ phận chúng tôi có 2 người . Theo như hợp đồng thì chúng tôi làm việc 8h/ ngày thôi. Thế nhưng ở quy chế cơ quan thì  làm việc 24/24 hai người thay ca nhau trực, bắt buộc đảm bảo theo quy chế 24/24 . Do chỉ có 2 người nên chúng t đã trao đổi vs thủ trưởng cơ quan .cho  đc mỗi người trực 1 ngày nghỉ 1 ngày để  có thời gian nghỉ ngơi hợp lý.  Và thủ trưởng cũng chấp thuận. Nhưng nay thủ trưởng lại k cho chúng t trực vậy nữa 2 ng phải trực thông giờ. Tức là do hai ng sắp sếp thay ca nhau giờ nào. Xin hỏi luật sư như đề suất trước của chúng tôi là trực 1 ngày nghỉ 1 ngày có hợp lý và đúng theo Quy định của luật lao động không. Và giờ các thủ trưởng bắt chúng tôi thay nhau trực 24/ngày có đúng k? Vì thời gian làm của chúng tôi chỉ là 8h/ngày. Nếu thực hiện như thủ trưởng yêu cầu thì chúng t sẽ phải làm việc 12h/ngày/người. Và không được hưởng bất cứ khoản ngoài giờ nào theo quy định. xin luật sư tư vấn và trả lời giúp tôi với ạ. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Theo quy định tại Điều 106 Bộ Luật Lao động năm 2012 về làm thêm giờ thì:

“Điều 106. Làm thêm giờ

1. Làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường được quy định trong pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc theo nội quy lao động.

2. Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

a) Được sự đồng ý của người lao động;

b) Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày, trường hợp áp dụng quy định làm việc theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày; không quá 30 giờ trong 01 tháng và tổng số không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ một số trường hợp đặc biệt do

Chính phủ quy định thì được làm thêm giờ không quá 300 giờ trong 01 năm;

c) Sau mỗi đợt làm thêm giờ nhiều ngày liên tục trong tháng, người sử dụng lao động phải bố trí để người lao động được nghỉ bù cho số thời gian đã không được nghỉ”.

Theo đó:

Thứ nhất, về đề xuất làm việc 1 ngày nghỉ 1 ngày của hai bạn

Việc hai bạn đề xuất làm việc 1 ngày nghỉ 1 ngày tức là làm việc 24h/ngày là không hợp lý. Vì theo quy định điểm b khoản 2 Điều 106 Bộ Luật Lao động thì phía VP UBND phải “bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày”. Trường hợp của các bạn áp dụng chế độ làm việc theo 8h/ ngày theo như thỏa thuận nên khi làm thêm thì số giờ làm thêm của các bạn phải được bảo đảm không quá 50% của 8h (tức là thời gian làm thêm không được quá 4h). Do đó, đề xuất làm 24h/ngày của các bạn là không hợp lý vì nó không đáp ứng được điều kiện về làm thêm giờ theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, về việc thủ trưởng yêu cầu hai bạn làm 12h/ngày

Theo quy định tại Điều 106 trên thì thủ trưởng chỉ được sử dụng hai bạn làm thêm giờ khi đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 2 Điều này như được sự đồng ý của hai bạn, số giờ làm thêm không vượt quá 50% giờ làm việc bình thường (không vượt quá 4h) và phải bố trí đợt nghỉ bù.

Trường hợp thủ trưởng yêu cầu bạn làm 12h/ngày tuy không vượt quá thời gian làm thêm mà pháp luật quy định nhưng cần phải xem xét điều kiện hai bạn có đồng ý làm thêm giờ không? Nếu hai bạn không đồng ý thì thủ trưởng cơ quan của ban không được bắt các bạn đi làm thêm giờ.

Thứ ba, về quyền lợi của các bạn khi làm thêm giờ

Theo quy định tại Điều 97 Bộ Luật Lao động năm 2012 quy định về tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm thì:

“Điều 97. Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm

1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm như sau:

a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;

b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;

c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

2. Người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.

3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày”.

Theo quy định trên thì khi hai bạn làm thêm giờ thì hai bạn sẽ được hưởng chế độ tiền lương làm thêm giờ. Cụ thể, đối với việc làm thêm vào ngày thường và ngày nghỉ hoặc lễ Tết thì sẽ có những mức lương làm thêm giờ khác nhau. Tuy nhiên phía bên VP UBND không trả tiền lương làm thêm giờ cho hai bạn là  trái quy định của pháp luật. Vì vậy, trước hết hai bạn cần khiếu nại lên thủ trưởng của bạn để đảm bảo quyền và lợi ích của mình.