Câu hỏi: Luật sư tư vấn về việc lấy lại giấy tờ gốc mà người sử dụng lao động đã giữ và yêu cầu trả tiền lương sau khi chấm dứt hợp đồng lao động. Cụ thể như sau:

Gửi Công ty Luật Minh Gia. Tôi xin cảm ơn Công ty đã giành thời gian đọc thư của tôi. Tôi xin nhờ Công ty tư vấn cho vấn đề liên quan đến giấy tờ tùy thân. Người thân của tôi tên là H có đi làm thuê cho một khu du lịch sinh thái theo sự giới thiệu của một Công ty môi giới việc làm. Hợp đồng được ký làm hai bản, một bản Công ty môi giới giữ, một bản Giám đốc khu resort giữ. Khi đến đó làm thì Giám đốc thu hồ sơ và giữ cả chứng minh thư nhân dân gốc của họ. Khi không muốn làm việc tại khu resort này, Huyên đã báo trước cho người Giám đốc và hai bên có gia hẹn làm đến hết ngày 2/9. Nhưng qua 2/9 thì người Giám đốc lại k muốn cho Huyên nghỉ việc vì lý do k có người thay. Bên cạnh đó, tiền lương H làm từ ngày đầu đến giờ vẫn chưa được trả H đang bối rối và không biết cách giải quyết thế nào khi cô ấy muốn nghỉ việc mà người Giám đốc này không có ý trả lương và nhất là chứng minh thư nhân dân cho cô ấy. Tôi xin Công ty tư vấn cho tôi biết là việc người Giám đốc kia giữ chứng minh thư nhân dân của H là đúng hay sai? Và làm cách nào để cô ấy lấy lại được CMTND cũng như tiền lương mà cô ấy đáng được nhận. Tôi xin trân thành cảm ơn Công ty đã để tâm và tư vấn cho tôi. Tôi mong nhận được thư trả lời sớm của Công ty  Trân trọng!

Trả lời: Bộ luật Lao Động 2012 quy định :

Điều 20. Những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động

1. Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.

Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

4. Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán.

Theo quy định tại điều 20 BLLĐ 2012 thì người sử dụng lao động không được phép giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.Ở đây ban giám đốc công ty giữ chứng minh nhân gốc của bạn là đã vi phạm quy định  tại điều 20 BLLĐ.

Điều 47 quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động thì: Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày, người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động. Như vậy bạn giám đốc công ty không thực hiện việc trả giấy tờ gốc và không thanh toán tiền lương cho bạn là đã vi phạm quy định của pháp luật, do đó bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu phía công ty thực hiệ ghĩa vụ và trách nhiệm đối với mình.

Điều 32 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định, những tranh chấp về lao động thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án:

1. Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động mà hòa giải thành nhưng các bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, hòa giải không thành hoặc không hòa giải trong thời hạn do pháp luật quy định, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:

a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc tranh chấp về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;

b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;

c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;

d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, về bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về việc làm, về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;

đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Như vậy, trường hợp này bạn muốn lấy lai chứng minh nhân dân và đòi lại tiền lương của mình thì bạn có thể  thỏa thuận với bên công ty thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động. Trường hợp không thể giải quyết được thì bạn có thể làm đơn khởi kiện ra Tòa án