Câu hỏi: Thưa luật sư gia đình nhà tôi có bà cô không xây dựng gia đình, bà tự mua 1 mảnh đất 2 sào bắc bộ để ở. Đến năm 2008 bà bị ốm có gọi tôi lên nhờ tôi trông nom lúc bà ốm đau và khi chết chôn cất, nhờ tôi viết hộ 1 tờ giấy giao tiền, đất đai nhà cửa cho tôi trông nom (không phải là di chúc).

Gia đình nhà tôi thực hiện như vậy, thời gian sau bà bị lẫn đốt mất sổ bìa đỏ. Tháng 4 /2015 em trai tôi phát đơn kiện ra chính quyền đòi chia đất thừa kế. Tôi muốn hỏi trường hợp này của gia đình tôi pháp luật quy định thế nào? Theo luật sư tôi phải làm như thế nào để đảm bảo quyền lợi? Xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Cảm on bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn cho công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn Công ty Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Theo như thông tin bạn cung cấp chúng tôi có thể hiểu về quan hệ gia đình bạn như sau: bà cô là em của ông nội bạn, bố bạn là cháu ruột của bà cô.

Nếu bà cô bạn mất không có di chúc thì phần tài sản này sẽ được chia theo Khoản 1 Điều 650 BLDS 2015 về những trường hợp thừa kế theo pháp luật:

>> Giải đáp thắc mắc về chia thừa kế, gọi
1900.6169

“1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:

a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;

b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;

c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.”

Điều 651 BLDS 2015 có quy định về hàng thừa kế theo pháp luật như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Nếu những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, thứ hai trong trường hợp này không còn thì bố bạn thuộc hàng thừa kế thứ ba sẽ được hưởng di sản. Bạn và em trai bạn không phải là đối tượng thuộc hàng thừa kế để hưởng thừa kế theo pháp luật như theo quy định trên. Do đó sẽ không được hưởng di sản thừa kế.

Tuy nhiên, cô bạn đã giao mảnh đất cho bạn trông nom, theo quy định của pháp luật, bạn là người quản lý di sản. Quyền của người quản lý di sản được quy định tại Điều 618 BLDS 2015 như sau:

“1. Người quản lý di sản quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 616 của Bộ luật này có quyền sau đây:

a) Đại diện cho những người thừa kế trong quan hệ với người thứ ba liên quan đến di sản thừa kế;

b) Được hưởng thù lao theo thỏa thuận với những người thừa kế;

c) Được thanh toán chi phí bảo quản di sản.

2. Người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản quy định tại khoản 2 Điều 616 của Bộ luật này có quyền sau đây:

a) Được tiếp tục sử dụng di sản theo thỏa thuận trong hợp đồng với người để lại di sản hoặc được sự đồng ý của những người thừa kế;

b) Được hưởng thù lao theo thỏa thuận với những người thừa kế;

c) Được thanh toán chi phí bảo quản di sản.

3. Trường hợp không đạt được thỏa thuận với những người thừa kế về mức thù lao thì người quản lý di sản được hưởng một khoản thù lao hợp lý.”

Với trường hợp này, nếu bố bạn chưa mất thì người em trai của bạn không được quyền yêu cầu phân chia di sản thừa kế đối với mảnh đất thuộc sở hữu của người bà cô.