Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề mua lại đất thanh lý của nhà máy sau đó mở rộng thêm diện tích đất. Nay xin cấp GCNQSDĐ lần đầu thì xác định tiền sử dụng đất phải nộp như thế nào? Nội dung tư vấn như sau:

Kính chào luật sư. Chúng tôi xin hỏi luật sư về việc nộp tiền sử dụng đất như sau: Gia đình tôi được nhà máy H thanh lý một gian nhà tập thể rộng 27 m2 từ năm 1978, có giấy tờ thanh lý của nhà máy, sau đó nhà tôi tôn tạo và lấp rãnh từ năm 1978 để được diện tích đất như ngày nay là 240 m2, đến năm 2006 được phường và địa phương xác nhận cho phần đất tôn tạo lấp rãnh biển này là từ năm 1978, chúng tôi có hóa đơn thuế từ năm 1993 đến nay và các giấy tờ thủ tục khác. Đến tháng 1 năm 2018 vừa rồi khi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì nhận được thông báo thuế là số tiền phải nộp như sau : = 120m2x3.500.000đ x40%= 168.000.000 Đ (trong đó 120m2 là hạn đất được làm sổ đỏ cho mỗi hộ, 3.500.000 là đơn giá áp cho khu vực nhà tôi, 40% được giải thích là được áp cho tỉ lệ đối với nhà thanh lý). Đây là tình trạng chung của nhiều gia đình khu vực này. Vậy luật sư cho chúng tôi hỏi việc áp tiền sử dụng đối với cả diện tích 120m2 như trên có đúng với quy định không, hay chỉ áp giá đối với 27m2 diện tích được thanh lý thôi, hoặc không có phần diên tích đất nào bị áp giá cả. Dân khu tôi Mong chờ phản hồi của luật sư Xin trân thành cám ơn luật sư.

Trả lời: Có thể thấy nhà máy không có thẩm quyền giao đất cho các hộ dân để làm nhà ở, cho nên có thể lúc này khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gia đình cần phải nộp tiền sử dụng đất tương ứng theo hạn mức. Bên cạnh đó, bác có nhắc tới việc đã nộp thuế sử dụng đất mà có giấy tờ chứng minh về việc đã nộp tiền cho cơ quan, tổ chức để được sử dụng đất thì có thể đưa ra các giấy tờ để được miễn tiền sử dụng đất, tuy nhiên, cần cân nhắc sự khác biệt về thuế sử dụng đất và tiền sử dụng đất khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Để tính tiền sử dụng đất cần chú ý mảnh đất nhà bác gồm 2 phần: 27m2 được giao không đúng thẩm quyền và diện tích đất còn lại được gia đình mở rộng thêm và sử dụng ổn định từ trước năm 1993.

Căn cứ Nghị định số 45/2014/NĐ-CP quy định về Thu tiền sử dụng đất như sau:

“Điều 8. Thu tiền sử dụng đất khi công nhận quyền sử dụng đất (cấp Giấy chứng nhận) cho hộ gia đình, cá nhân đối với đất ở có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền trước ngày 01 tháng 7 năm 2004

1. Trường hợp sử dụng đất có nhà ở ổn định, khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận thì thu tiền sử dụng đất như sau:

a) Trường hợp sử dụng đất có nhà ở từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 và có giấy tờ chứng minh về việc đã nộp tiền cho cơ quan, tổ chức để được sử dụng đất thì khi được cấp Giấy chứng nhận không phải nộp tiền sử dụng đất.

b) Trường hợp sử dụng đất có nhà ở ổn định trong khoảng thời gian từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất, thì thu tiền sử dụng đất như sau:

- Nếu giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất theo đúng mức thu quy định của pháp luật đất đai năm 1993 thì không thu tiền sử dụng đất;

- Nếu giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất thấp hơn mức thu quy định của pháp luật đất đai năm 1993 thì số tiền đã nộp được quy đổi ra tỷ lệ % diện tích đã hoàn thành việc nộp tiền sử dụng đất theo chính sách và giá đất tại thời điểm đã nộp tiền; phần diện tích đất còn lại thực hiện thu tiền sử dụng đất theo chính sách và giá đất tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

c) Trường hợp sử dụng đất có nhà ở ổn định trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất, khi được cấp Giấy chứng nhận thì thu tiền sử dụng đất như sau:

- Trường hợp đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 thì thu tiền sử dụng đất bằng 40% tiền sử dụng đất theo giá đất ở đối với phần diện tích đất trong hạn mức giao đất ở tại địa phương theo giá đất quy định tại Bảng giá đất tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; bằng 100% tiền sử dụng đất theo giá đất ở đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở (nếu có) theo giá đất quy định tại Điểm b, Điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Trường hợp đất đã được sử dụng ổn định từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 thì thu tiền sử dụng đất bằng 50% tiền sử dụng đất đối với phần diện tích trong hạn mức giao đất ở theo giá đất quy định tại Bảng giá đất; bằng 100% tiền sử dụng đất đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở (nếu có) theo giá đất quy định tại Điểm b, Điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Diện tích đất còn lại không có nhà ở (nếu có) được xác định là đất nông nghiệp theo hiện trạng sử dụng khi cấp Giấy chứng nhận. Nếu người sử dụng đất đề nghị được chuyển sang sử dụng vào mục đích đất ở và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở thì phải nộp tiền sử dụng đất bằng mức chênh lệch giữa thu tiền sử dụng đất theo giá đất ở với thu tiền sử dụng đất theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định chuyển mục đích của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

3. Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể Điều này.”

Căn cứ vào quy định trên, diện tích đất được giao không đúng thẩm quyền là 27m2 nằm trong hạn mức giao đất của địa phương nên tiền sử dụng đất với diện tích này được tính bằng 40% tiền sử dụng đất theo giá đất ở đối với 27m2 đất trong hạn mức giao đất ở tại địa phương theo giá đất quy định tại Bảng giá đất tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Diện tích đất còn lại là 213m2 là đất nhà bác khai hoang mở rộng thêm và sử dụng ổn định từ trước năm 1993 mà không có một trong các giấy tờ tại Điều 100 Luật đất đai 2013 nên tiền sử dụng đất với diện tích này được xác định như sau:

“Điều 6. Thu tiền sử dụng đất khi công nhận quyền sử dụng đất (cấp Giấy chứng nhận) cho hộ gia đình, cá nhân đối với đất đã sử dụng ổn định từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 mà không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nhà ở, công trình xây dựng khác từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993; tại thời điểm bắt đầu sử dụng đất không có một trong các hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 22 Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, nếu được cấp Giấy chứng nhận thì thu tiền sử dụng đất như sau:

a) Trường hợp đất có nhà ở thì người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích đất ở đang sử dụng trong hạn mức công nhận đất ở cho mỗi hộ gia đình, cá nhân; đối với diện tích đất ở vượt hạn mức công nhận đất ở (nếu có) thì phải nộp tiền sử dụng đất bằng 50% tiền sử dụng đất theo giá đất quy định tại Điểm b, Điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

b) Trường hợp sử dụng đất có công trình xây dựng không phải là nhà ở, nếu được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp như hình thức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất với thời hạn sử dụng lâu dài thì không phải nộp tiền sử dụng đất.

2. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất để ở mà tại thời điểm bắt đầu sử dụng đất đã có một trong các hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 22 Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, nhưng nay nếu được Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở thì phải nộp 50% tiền sử dụng đất đối với diện tích đất trong hạn mức công nhận đất ở theo giá đất quy định tại Bảng giá đất; nộp 100% tiền sử dụng đất đối với diện tích đất vượt hạn mức công nhận đất ở theo giá đất quy định tại Điểm b, Điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trường hợp sử dụng đất có công trình xây dựng không phải là nhà ở, nếu được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp như hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất với thời hạn sử dụng lâu dài thì phải nộp 50% tiền sử dụng đất theo giá đất quy định tại Điểm b, Điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này của loại đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp có thời hạn sử dụng đất cao nhất quy định tại Khoản 3 Điều 126 Luật Đất đai tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.”