Câu hỏi: Thời gian trước đây tình trạng người dân mua đất bằng giấy viết tay diễn ra rất nhiều. Việc mua bán nhà đất bằng giấy viết tay thường tiềm ẩn nhiều rủi ro như người mua không được công nhận quyền sử dụng đất, tranh chấp đất đai xảy ra dẫn đến việc giải quyết tranh chấp vô cùng khó khăn.

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Bố mẹ em có mua 1 miếng đất từ năm 1986 của từ đường (của dòng họ) bằng giấy viết tay nhưng đến nay đã bị mất, miếng đất đó bây giờ đứng tên chú. Vậy cho em hỏi bây giờ em xin lại giấy xác nhận của các cụ cao tuổi trong dòng họ thì có đòi lại được không. Miếng đất đó nhà em đã sử dụng cách đây hơn 20 năm rồi.

Trả lời: Hiện tại pháp luật Việt Nam quy định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, trong một số trường hợp việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy tờ viết tay vẫn được công nhận.

Theo Khoản 54 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP thì người sử dụng đất thuộc một trong các trường hợp sau đây và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều  82 Nghị định 43/2014/NĐ-CP thì người đang sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở gắn liền với đất mà không phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất:
“Người sử dụng đất đang sử dụng đất do nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 01/01/2008.”
Như vậy, việc mua bán đất bằng giấy tờ viết tay của gia đình bạn được công nhận.

Tuy nhiên, theo thông tin bạn cung cấp giấy tờ viết tay mua bán đất của gia đình bạn đã mất và miếng đất đó đang đứng tên chú. Như vậy, người chú đang có quyền sử dụng đất đối với mảnh đất mà gia đình bạn đã mua. Trong trường hợp này để chứng minh quyền sử dụng đất thuộc về gia đình bạn thì bạn có thể xin trích lục hồ sơ địa chính, sổ mục kê tại UBND cấp xã nơi có đất để xác định tại thời điểm gia đình bạn mua đất đến bây giờ, trên hồ sơ địa chính ghi nhận quyền sử dụng đất của ai.

Trong trường hợp, trên hồ sơ giấy tờ chứng minh bố mẹ bạn là người đã kê khai quyền sử dụng đất từ năm 1986 thì gia đình bạn có thể đòi lại quyền sử dụng đất của mình. Đồng thời bạn có thể xin thêm ý kiến của những người cao tuổi trong dòng họ về việc mua bán đất để có thêm căn cứ chứng minh quyền sử dụng đất của mình. Theo khoản 26 Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP quy định về việc thu hồi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như sau:
“d) Trường hợp người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất phát hiện Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai thì gửi kiến nghị bằng văn bản đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất có trách nhiệm kiểm tra, xem xét, quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định của pháp luật về đất đai;”
Theo đó bạn có thể làm đơn gửi cơ quan có thẩm quyền để kiến nghị về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trong trường hợp trên hồ sơ, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất chỉ ghi nhận quyền sử dụng đất của chú bạn thì chú bạn có quyền sử dụng đất và gia đình bạn không thể đòi lại.

Trân trọng!

Phòng tư vấn – Công ty Luật Minh Gia