Câu hỏi: Gia đình tôi có nhận thầu đất dài hạn để canh tác trồng trọt thời hạn là 20 năm với diện tích là 1.250 m2 với số tiền nhà Nước thu  lúc đó là 6.250.000đ. Lúc đó gia đình tôi có đào 1 ao để nuôi cá, xây 1 cái nhà để ờ, còn lại là đất vườn trồng rau. Khi đất hết thời hạn, gia đình tôi xin gia hạn nhưng không được gia hạn.

Nhờ Luật sư tư vấn giúp tôi. Ngày 30/12/1994 gia đình tôi có nhận thầu đất dài hạn để canh tác trồng trọt thời hạn là 20 năm với diện tích là 1.250 m2 với số tiền nhà Nước thu  lúc đó là 6.250.000đ. Lúc đó gia đình tôi có đào 1 ao để nuôi cá, xây 1 cái nhà để ờ, còn lại là đất vườn trồng rau. Khi đất hết thời hạn, gia đình tôi xin gia hạn nhưng không được gia hạn. Đầu năm 2017 bố tôi có thuê người đổ đất lấp ao để lấy đất trồng cây ăn quả. Tổng tiền thuê người làm và tiền mua đất đổ ao hết 70.000.000đ. Đến tháng 10/2017 UBND xã đòi thu lại đất về để bán: Họ có đưa ra phương án cho gia đình chúng tôi như sau: Vì gia đình tôi có 4 khẩu: Bố, mẹ và 2 anh em tôi, họ nói sẽ tách làm 4 số để ưu tiên bán cho gia đình tôi với số tiền 150.000.000đ/ 1 sổ. Nếu gia đình tôi không ai mua thì họ sẽ bán cho người ngoài. Vậy luật sư cho tôi hỏi: Nếu UBND xã thu lại đất của gia đình tôi như vậy có đúng không? Đất nhà tôi có được tiếp tục gia hạn không? Và gia đình tôi có được đền bù gì không? Tiền thuê người làm ao 70.000.000đ gia đình tôi có được nhận lại không? Xin chân thành cảm ơn Luật Sư nhiều!

Trả lời: Thứ nhất
về vấn đề thu hồi đất của UBND xã.

-  Về căn cứ thu hồi, theo quy định tại Điểm d Khoản 1 Điều 65 Luật Đất đai 2013 quy định như sau:

"Điều 65. Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người

1. Các trường hợp thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người bao gồm:

.....

d) Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn nhưng không được gia hạn;

…"

Như vậy theo Điểm d Khoản 1 Điều trên thì việc thu hồi đất là có căn cứ.

-  Về thẩm quyền thu hồi, theo quy định tại Điểm a khoản 2 Điều 66 Luật Đất đai 2013 quy định như sau:

Điều 66. Thẩm quyền thu hồi đất

………

2. Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;

b) Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

…….

Như vậy, theo quy định tại Điểm a, Khoản 2 Điều trên thì thẩm quyền thu hồi đất thuộc về UBND cấp huyện. UBND cấp xã thu hồi đất của gia đình bạn là không đúng thẩm quyền.

Thứ hai
, về vấn đề tiếp tục gia hạn thời gian sử dụng đất.

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 126 Luật Đất đai 2013 quy định về đất sử dụng có thời hạn

"Điều 126. Đất sử dụng có thời hạn

…….

2. Thời hạn cho thuê đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân không quá 50 năm. Khi hết thời hạn thuê đất, hộ gia đình, cá nhân nếu có nhu cầu thì được Nhà nước xem xét tiếp tục cho thuê đất.

…….."

Như vậy, gia đình bạn đã thuê đất trong thời hạn 20 năm, theo quy định của pháp luật thì gia đình bạn vẫn có thể được Nhà nước xem xét tiếp tục cho thuê đất nếu thửa đất đó vẫn trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp và gia đình bạn có nhu cầu tiếp tục thuê.

Thứ ba
, về vấn đề bồi thường khi bị thu hồi đất

Nếu việc thu hồi đất của Nhà nước là đúng căn cứ và đúng thẩm quyền, tức là UBND cấp huyện ra quyết định thu hồi đất của gia đình bạn với lý do “thu hồi đất được Nhà nước cho thuê có thời hạn nhưng không được gia hạn” thì:

Căn cứ theo Điểm d Khoản 1 Điều 65, Khoản 3 Điều 82 Luật Đất đai 2013 thì trường hợp thu hồi đất của gia đình bạn sẽ không được bồi thường về đất.

Về số tiền 70.000.000đ mà gia đình bạn dùng để lấp ao, thứ nhất cái ao đó là do gia đình bạn đào để nuôi cá sau khi thuê đất, thứ hai sau khi không được gia hạn tiếp tục thuê đất thì gia đình bạn lại tự ý lấp cái áo đó. Thứ ba theo quy định tại Khoản 1 Điều 92 Luật Đất đai 2013 quy định: “Tài sản gắn liền với đất thuộc trường hợp thu hồi đất được Nhà nước cho thuê có thời hạn nhưng không được gia hạn” thì Nhà nước thu hồi đất không phải bồi thường tài sản gắn liền với đất. Như vậy, số tiền 70.000.000đ mà gia đình bạn dùng để lấp ao sẽ không được bồi thường.