Câu hỏi: Người chưa thành niên phạm tội cướp tài sản với vai trò là người giúp sức và có nhiều tình tiết giảm nhẹ sẽ bị xử lý thế nào? Được luật sư tư vấn như sau:

Dạ cho con hỏi chuyện này ạ.
Con có thằng em đi chơi với nhóm bạn rồi đi cướp tài sản (điện thoại, túi sách..), thằng em con nó chỉ là đứa chở chứ không trực tiếp cướp, đó là một nhóm gồm 11 người, nó chỉ tham gia một lần và những lần khác thì không tham gia, số tiền được chia là hơn 400.000đ. Thời gian nó tham gia là lúc chưa được 16 tuổi và thời gian bị bắt là đã đủ tuổi vị thành niên (sinh năm 1997, bị bắt tháng 4 năm 2014), nó là ra tự thú chứ không phải bị bắt. Lần đầu phạm tội, trong quá trình điều tra thì thành khẩn khai báo, không bị kỷ luật hay bất cứ gì, nhân thân trong sạch. Vừa rồi tòa tuyên án nó 3 năm 9 tháng. Vậy cho con hỏi mức với tội như trên và những tình tiết giảm nhẹ như nhân thân, tự thú, thành khẩn khai báo như vậy thì mức án là như thế nào mới hợp lý? Thằng em con nó hiền, nhưng chỉ do ham chơi đi theo bạn bè nên mới bị như vậy. Sau thời gian đó nó đi làm, ai cũng biết nó siêng năng và rất hiền. Mức án như vậy thì quá nặng với nó. Nó chỉ mới 17 tuổi đời. Ngoài ra thằng bạn nó là đứa cầm đầu trong nhóm, tham gia tất cả các vụ, số tiền chia ra thì trên 1 triệu nhưng mức án là hơn 8 năm. Xin tư vấn giúp con!
Con chân thành cảm ơn!

Chở người khác cướp tài sản có phạm tội không?

Trả lời: - Thứ nhất, về hành vi cướp tài sản

Tại Điều 168 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về Tội cướp tài sản:

Điều 168. Tội cướp tài sản

1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%;

d) Sử dụng vũ khí, phương tiện hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;

đ) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

e) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;

g) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

h) Tái phạm nguy hiểm.....”

Theo thông tin bạn cung cấp, em bạn thực hiện hành vi cùng với một nhóm 11 người, vậy thuộc trường hợp phạm tội có tổ chức theo quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 168 BLHS 2015. Phạm tội trong trường hợp này mức phạt sẽ là từ 7 năm đến 15 năm tù (tội phạm rất nghiêm trọng).

Tuy nhiên, em bạn chỉ tham gia thực hiện phạm tội là đồng phạm với vai trò người giúp sức nên mức hình phạt đưa ra có thể nhẹ hơn so với những người trực tiếp thực hiện hành vi cướp tài sản:

Điều 54. Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng

2. Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.

- Thứ hai, về quyết định hình phạt

Khi quyết định hình phạt, Toà án căn cứ vào quy định của Bộ luật hình sự, cân nhắc tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Tại Điều 12 BLHS quy định về Tuổi chịu trách nhiệm hình sự:

Điều 12. Tuổi chị
u trách nhiệm hình sự

1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.

2. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.

Theo thông tin bạn cung cấp, em bạn sẽ có các tình tiết giảm nhẹ như nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, tự thú, hợp tác điều tra,… bạn có thể tham khảo quy định tại Điều 51 – BLHS 2015 về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để khai thác thêm tình tiết có lợi cho em trai mình. Ngoài ra, Em bạn thực hiện hành vi phạm tội khi chưa đủ 16 tuổi, như vậy, trường hợp của em bạn sẽ là người chưa thành niên phạm tội. Vì về nguyên tắc, tuổi chịu trách nhiệm hình sự tính từ khi thực hiện hành vi phạm tội.

Trường hợp phạm tội của em bạn là phạm tội rất nghiêm trọng, nên dù là chưa đủ 16 tuổi nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này khi phạm tội với lỗi cố ý.

Tuy nhiên, Khi áp dụng hình phạt, Tòa án sẽ căn cứ vào các quy định tại Chương X Bộ luật Hình sự Quy định đối với người chưa thành niên phạm tội.

Tại Điều 101 BLHS 2015 quy định về Tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội:

Điều 101. Tù có thời hạn

Mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được quy định như sau:

2. Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định.

Đồng thời, Tòa sẽ căn cứ Điểu 58 BLHS 2015 quy định về hình phạt trong trường hợp đồng phạm:

Điều 58. Quyết định hình phạt trong trường hợp đồng phạm

Khi quyết định hình phạt đối với những người đồng phạm, Tòa án phải xét đến tính chất của đồng phạm, tính chất và mức độ tham gia phạm tội của từng người đồng phạm.

Các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự thuộc người đồng phạm nào, thì chỉ áp dụng đối với người đó.

Như vậy, Việc quyết định hình phạt sẽ do Hội đồng xét xử quyết định căn cứ vào các quy định của pháp luật.

Từ những phân tích trên, bạn có thể đối chiếu với các quy định mà Tòa án đã áp dụng với em bạn để có thể kháng cáo khi phát hiện sai sót.

Trân trọng !
Luật gia: Vũ Đức Thịnh - Công ty Luật Minh Gia
Tham khảo dịch vụ pháp lý liên quan
>>  Tư vấn pháp luật miễn phí qua Email
>>  Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp
>>  Dịch vụ luật sư tham gia tố tụng tại tòa án
>>  Dịch vụ luật sư đại diện giải quyết tranh chấp