Câu hỏi: Tôi có tố cáo em rể có quan hệ ngoài hôn nhân và có con riêng (có bằng chứng chứng minh). Bây giờ em rể tôi khẩn thiết đề nghị tôi làm đơn bãi nại để tránh bị xử lý kỉ luật Đảng và đồng ý viết giấy cam kết trong gia đình. Tôi viết đơn bãi nại như vậy có cấu thành tội vu khống không?

Nội dung tư vấn
: Kính thưa luật sư, Tôi có một việc cần luật sư tư vấn giúp Tôi có làm đơn tố cáo một người đã đi quan hệ ngoài hôn nhân và có con riêng ở ngoài. Người này là em rể của tôi. Nay vợ chồng họ có đến xin tôi làm đơn bãi nại với nội dung rằng chuyện đó là không có thật. Mặc dù tôi đã có bằng chứng nhưng họ khẩn thiết đề nghị tôi nói sai sự thật (để tránh bị tổ chức điều tra và xử lí kỉ luật Đảng) và đồng ý viết giấy cam kết kín trong gia đình rằng đúng là đã có con ngoài giá thú nhưng vì muốn sửa chữa khuyết điểm nên đã đề nghị tôi viết đơn như vậy. Xin hỏi nếu tôi viết đơn bãi nại như vậy tôi có phạm tội vu cáo hay không? Nếu bị triệu tập về tội này thì tôi đưa ra giấy cam kết nói trên có tác dụng gì không? Kính mong nhận được phản hồi của quý luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Căn cứ Điều 156 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định như sau:

"Điều 156. Tội vu khống

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;

b) Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Đối với 02 người trở lên;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh cho mình;

đ) Đối với người đang thi hành công vụ;

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

h) Vu khống người khác phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Vì động cơ đê hèn;

b) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Làm nạn nhân tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Trường hợp bạn tố cáo em rể bạn ngoại tình, thậm chí còn có cả con riêng, bạn còn có cả chứng cứ để chứng minh những hành vi này của em rể bạn thì bạn có căn cứ để viết đơn tố cáo hành vi này với cơ quan có thẩm quyền chứ không phải bịa đặt ra hành vi này và tố cáo với cơ quan có thẩm quyền. Nếu bạn có hành vi bịa đặt hoặc loan truyền thông tin trái sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự của em rể bạn hoặc có hành vi bịa đặt em rể bạn phạm tội và tố cáo với cơ quan có thẩm quyền thì mới cấu thành nên tội vu khống, nếu hậu quả chưa đến mức nghiêm trọng để bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bạn chỉ bị xử lý về hành chính. Việc bạn viết đơn bãi nại rút lại yêu cầu khởi tố với hành vi trái luật của em rể bạn không cấu thành tội vu khống. Theo quy định tại Điều 155 Bộ Luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan công an sẽ chỉ khởi tố bạn về tội vu khống nếu có yêu cầu của em rể của bạn cho rằng việc bạn tố cáo hành vi phạm tội của em rể bạn với cơ quan có thẩm quyền là không có căn cứ và có chứng cứ chứng minh được những thiệt hại nghiêm trọng về nhân phẩm, danh dự do hành vi của bạn gây ra:

“
Điều 155
. Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại

1. Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

2. Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.

3. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.”

Hành vi của em rể bạn không thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại theo quy định tại khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, nên tuy các bên có thỏa thuận được với nhau về giải quyết kín trong gia đình và em rể bạn có làm giấy cam kết nhưng khi bạn rút đơn yêu cầu thì cơ quan có thẩm quyền sẽ không đình chỉ giải quyết vụ án mà vẫn tiến hành giải quyết theo quy định pháp luật.

Trân trọng

Phòng luật sư tư vấn pháp luật Hình sự - Công ty Luật Minh Gia