Câu hỏi: Cho E hỏi về quyền thừa kế tài sản. Ông ngoại em có 1 căn nhà, bà ngoại và ông ngoại đã mất cách đây 20 và 10 năm. Ông bà ngoại có 4 người con, 2 trai và 2 gái. Cậu 2 thì ra ở riêng, dì thứ 3 có chồng và đã mất cách đây 2 năm , mẹ e thứ út và cũng có chồng, nhà của ông bà ngoại thì cậu thứ 4 và mợ 4 ở, nhưng cậu đã mất cách đây 7 năm.  cậu và mợ 4 có 2 người con gái. vậy thì căn nhà thuộc quyền sở hữu của những ai,  ông bà ngoại khi mất không có làm di chúc.

Trả lời: Theo như  thông tin bạn cung cấp, bà ngoại mất cách đây 20 năm, ông ngoại mất cách đây 10 năm. Ngôi nhà là di sản thừa kế của ông ngoại nên khi ông ngoại mất là thời điểm phát sinh quyền thừa kế.  Vì ông ngoại mất không để lại di chúc nên di sản thừa kế của ông ngoại sẽ được chia theo pháp luật.
Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về  hàng thừa  kế theo pháp luật như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
Như vậy, thời điểm ông ngoại bạn mất thì có 4 người con trong hàng thừa kế thứ nhất, 4 người con được hưởng phần di sản bằng nhau(hưởng ¼ mảnh đất của ông).
Thông tin bạn cung cấp, dì Ba mất cách đây 2 năm. Trong trường hợp dì Ba không để lại di chúc và không có con thì chồng của dì Ba là ngừơi duy nhất thuộc hàng thừa kế thứ nhất và sẽ được hưởng ¼ mảnh đất của dì Ba được hưởng trước đó.
Tương tự trường hợp của dì Ba, cậu Tư đã lấy vợ, có 2 con và chết cách đây 7 năm. Nếu như cậu Tư chết không có di chúc thì di sản của cậu Tư sẽ chia theo pháp luật. Nghĩa là 1/4 ngôi nhà thuộc quyền sở hữu của cậu Tư sẽ được chia đều cho mợ Tư và 2 đứa con.
Như vậy, cậu Hai, chồng dì Ba, mẹ bạn, mợ Tư và hai đứa con của mợ tư đều có quyền sở hữu một phần căn nhà của ông ngoại.
Khi ông bà ngoại mất không để lại di chúc thì những người thừa kế của ông bà có quyền thỏa thuận để phân chia di sản, nếu không thỏa thuận được thì tài sản được phân chia theo pháp luật. Gia đình bạn có thể khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp huyện để yêu cầu phân chia di sản thừa kế trong thời hạn được quy định tại Điều 623 – Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Công văn số 01/2018/GĐ-HĐTP có quy định như sau:

Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thời hiệu thừa kế để thụ lý, giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp về thừa kế tài sản”. Theo đó, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản kể từ thời điểm mở thừa kế.

Đối với trường hợp thừa kế mở trước ngày 10-9-1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế, cụ thể là: thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày 10-9-1990.

Do đó, tính đến thời điểm hiện tại vẫn còn thời hiệu để các bạn gửi đơn đến Tòa yêu cầu phân chia di sản thừa kế.