Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật: bồi thường, hoàn trả chi phí đào tạo, hõan xét xử,... Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

Nội dung tư vấn:
Thân chào luật sư! Em cần nhờ luật sư tư vấn cho em trường hợp sau:  Khi vào làm việc tại công ty, công ty có yêu cầu em ký HỢP ĐỒNG CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ VÀ ĐÀO TẠO NGHỀ  với thời gian là 2 năm và yêu cầu làm việc tối thiểu 2 năm, nếu đơn phương chấm dứt hợp đồng trước thời hạn sẽ phải bồi thường theo như trong hợp đồng có ghi, em ký hợp đồng 2 bản và đưa cho nhận sự tuy nhiên nhân sự không đưa lại cho em giữ 1 bản.

Khi em vào làm được đi đào tạo ở Thái Lan 5 ngày, còn trong suốt thời gian làm việc 1 năm em không được tham gia bất kỳ một khóa đào tạo nào cụ thể, ngoài ra các khóa đào tạo này theo em là bình thường như ở những cơ sở khác chứ không có yếu tố nào như trong hợp đồng ghi là "bí quyết, kỹ thuật thẩm mỹ cao về công nghệ thẩm mỹ nội khoa”. Mặt khác trong quá trình làm việc, em có mâu thuẫn với quản lý trực tiếp, sau đó em có ý định nghỉ việc và quản lý trực tiếp nói em viết đơn nghỉ việc thì quản lý trực tiếp sẽ giải quyết để không phải bồi thường hợp đồng - chỉ nói miệng và em không có bằng chứng để chứng minh, sau đó em làm đơn nghỉ việc, công ty vẫn thanh toán lương đầy đủ cho em, tuy nhiên công ty chưa trả sổ bảo hiểm xã hội cho em mặc dù sau đó em có lên công ty để đòi.

Đến này sau hơn 1 năm nghỉ việc, công ty kiện em ra tòa và đòi em phải bồi thường theo như hợp đồng đã ký. Hiện này công ty kiện em đòi bồi thường hợp đồng Đào tạo và 1/2 tháng lương nghỉ việc trái luật. Luật sư cho em hỏi trong trường hợp này em phải xử lý như thế nào để giảm thiểu tối đa chi phí bồi thường nếu em thua kiện ạ. Hiện tại em đang mang bầu sắp sinh, em có thể xin gia hạn đến hết hậu sản rồi mới xử được không? Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về việc chấm dứt hợp đồng lao động.

Điều 37 Bộ luật Lao động 2012 quy định:

“1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

…

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

…”

Bạn làm việc theo hợp đồng xác định thời hạn, do đó, khi bạn muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng, bạn cần báo trước cho công ty và có lý do chấm dứt HĐLĐ theo Điều 37 nêu trên. Nếu như bạn không đảm bảo một trong hai yếu tố trên cũng như không chứng minh được việc thỏa thuận với công ty về việc chấm dứt hợp đồng thì trường hợp của bạn được xác định là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật.

Thứ hai, về việc bồi thường và hoàn trả chi phí đào tạo.

Điều 43 Bộ luật Lao động 2012 quy định về Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật như sau:

“1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật sẽ có nghĩa vụ bồi thường cho công ty nửa tháng tiền lương, tiền vi phạm thời gian báo trước (nếu có) và hoàn trả chi phí đào tạo. Do đó, việc công ty yêu cầu bạn bồi thường nửa tháng tiền lương và hoàn trả chi phí đào tạo khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật là có căn cứ và không trái pháp luật. Tuy nhiên, đối với khoản tiền là chi phí đào tạo, bạn chỉ phải bồi thường các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường,
lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài (Khoản 3 Điều 62 Bộ luật lao động 2012).

Để xin giảm tiền bồi thường, bạn cần tiến hành thỏa thuận với công ty, nếu công ty không đồng ý với mức bồi thường bạn đưa ra, Tòa án sẽ tuyên mức bồi thường của bạn theo quy định của luật, tức là nửa tháng lương và chi phí đào tạo.

Ngoài ra, việc bạn muốn xin hoãn xét xử cần làm đơn đề nghị tạm hoãn phiên tòa sơ thẩm với lý do sắp sinh để được Hội đồng xét xử xem xét, ra quyết định hõa phiên tòa với thời hạn hoãn là không quá 01 tháng kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa, đối với phiên tòa xét xử vụ án theo thủ tục rút gọn là không quá 15 ngày (Khoản 1 Điều 233 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015).

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn Lao động - Công ty Luật Minh Gia.