Câu hỏi: Luật sư tư vấn về xử phạt hành chính hành vi cản trở việc sử dụng đất của người khác.

Tôi mua một lô đất đã có GCNQSDD, sau đó tôi đã đi làm thủ tục chuyển nhượng và được nhà nước sang tên. Khi tôi ra làm nhà thì bất ngờ có hộ gần đó ra ngăn cản không cho xây dựng và nói đất này do họ khai phá ra, nhưng nhà nước lại cấp cho người khác (sổ được cấp năm 2003). Sự việc đã được đưa lên phường và quận rồi tòa án, thì họ vẫn không cung cấp được giấy tờ gì chứng minh lô đất đó là của họ. Vậy thưa luật sư cho tôi hỏi đất khai phá nhưng không có giấy tờ chứng minh, không sử dụng , không đóng thuế thì có được cho đó là đất của họ không? Việc họ ngăn cản không cho tôi xây dựng mà phường và quận không giải quyết thì tôi cần tìm đến cơ quan nào để đòi lại quyền lợi của mình? Vụ việc đến nay đã gần 1 năm mà tôi chưa được xây nhà, tôi cần tìm cơ quan nào để sớm được giải quyết? Mong luật sư giúp đỡ!

Trả lời: Với trường hợp là đất tự khai hoang từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 hoặc trước ngày 1 tháng 7 năm 2004 phải sử dụng ổn định, lâu dài và xin giấy xác nhận không có tranh chấp sử dụng đất của UBND xã, phường, lúc này mới được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 20 Nghị định 43/2014/NĐ-CP:

"Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (công nhận quyền sử dụng đất) cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai, Điều 18 của Nghị định này và không thuộc trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 101 của Luật Đất đai, Điều 23 của Nghị định này được thực hiện theo quy định như sau:

1. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có nhà ở, công trình xây dựng khác từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993; nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp sử dụng đất; việc sử dụng đất tại thời điểm nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị hoặc quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn hoặc quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt (sau đây gọi chung là quy hoạch) hoặc không phù hợp với quy hoạch nhưng đã sử dụng đất từ trước thời điểm phê duyệt quy hoạch hoặc sử dụng đất tại nơi chưa có quy hoạch thì được công nhận quyền sử dụng đất

…

2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nhà ở, công trình xây dựng khác trong thời gian từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004; nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là không có tranh chấp sử dụng đất; phù hợp với quy hoạch hoặc không phù hợp với quy hoạch nhưng đất đã sử dụng từ trước thời điểm phê duyệt quy hoạch hoặc sử dụng đất tại nơi chưa có quy hoạch; chưa có thông báo hoặc quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với trường hợp phải thu hồi thì được công nhận quyền sử dụng đất"

Tuy nhiên, trường hợp của người không cho gia đình bạn xây nhà – tạm gọi là A, A tự cho là mảnh đất do mình khai phá nhưng lại không sử dụng đất, không được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất thì A không có quyền, lợi ích hợp pháp đối với mảnh đất. Tức là việc A ngăn cản bạn xây nhà là không có căn cứ và trái pháp luật. Nếu A cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm thì A có thể tự mình đề nghị cơ quan nhà nước xem xét.

Hiện tại, bạn là người có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bạn hoàn toàn có quyền xin giấy phép xây dựng để xây nhà trên đất. Bạn chỉ phải ngừng xây dựng khi có quyết định của cơ quan nhà nước, còn việc A ngăn cản là không có giá trị bắt buộc bạn phải thực hiện. Trong trường hợp, bạn đã xin được giấy phép xây dựng và tiến hành xây nhà mà A vẫn đến ngăn cản, lúc này bạn có quyền tố giác hành vi của A lên cơ quan công an theo quy định Điều 11 Nghị định 102/2014/NĐ-CP:

"1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng tại khu vực nông thôn, phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng tại khu vực đô thị đối với hành vi đưa chất thải, chất độc hại, vật liệu xây dựng hoặc các vật khác lên thửa đất của người khác hoặc thửa đất của mình gây cản trở cho việc sử dụng đất của người khác.

2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng tại khu vực nông thôn, từ 5.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng tại khu vực đô thị đối với hành vi đào bới, xây tường, làm hàng rào gây cản trở hoặc gây thiệt hại cho việc sử dụng đất của người khác.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này;

b) Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm đối với hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này."

Trân trọng