Câu hỏi: Kính nhờ Luật sư tư vấn! Tôi sinh 1/5/195x, thời gian đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) được tính 40 năm. Vì lý do sức khỏe ngày càng xuống, tôi có ý định làm thêm 01 năm nữa sẽ xin nghỉ việc vào năm sau, tức nghỉ trước tuổi hưu 14 tháng, sau đó xin hưởng bảo hiểm thất nghiệp chữa bệnh rồi xin giám định sức khỏe, nếu đạt 61% thì sẽ xin nghỉ hưu trước tuổi. Vậy theo luật lao động và luật BHXH hiện nay thì tôi có được công ty tạo điều kiện và sau khi tôi thôi việc tôi có được hưởng trợ cấp thất nghiệp theo luật BHXH mới hay không? Nếu thời gian tôi xin hưởng hưu còn =< 6 tháng tuổi thì trừ bao nhiêu % lương hưu. Kính nhờ Luật sư tư vấn giúp, xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp

Tại Điều 49 Luật việc làm 2013 có quy định về điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp như sau:

“Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 43 của Luật này đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có đủ các điều kiện sau đây:

1. Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ các trường hợp sau đây:

a) Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc trái pháp luật;

b) Hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;

2. Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 43 của Luật này; đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 43 của Luật này;

3. Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm theo quy định tại khoản 1 Điều 46 của Luật này;

4. Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trừ các trường hợp sau đây:

a) Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an;

b) Đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên;

c) Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc;

d) Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù;

đ) Ra nước ngoài định cư; đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng;

e) Chết.”

Căn cứ theo quy tại Điều 49 Luật việc làm, người lao động khi nghỉ việc nếu đáp ứng được đầy đủ 04 điều kiện nêu trên thì được giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp.

Đối chiếu với trường hợp của anh, để được hưởng chế độ thất nghiệp trước tiên anh cần bảo đảm mình thuộc trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật.

Theo thông tin anh cung cấp, anh đang làm việc theo chế độ hợp đồng lao động, do vậy nếu anh muốn chấm dứt hợp đồng anh có thể thỏa thuận với công ty về việc chấm dứt hợp đồng, nếu công ty không đồng ý thì anh thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng của người lao động, khi đơn phương chấm dứ hợp đồng anh cần báo trước cho công ty 30 ngày (đối với hợp đồng xác định thời hạn), 45 ngày (đối với hợp đồng không xác định thời hạn), hết thời hạn báo trước anh được quyền chấm dứt hợp đồng lao động.

Ngoài điều kiện chấm dứt hợp đồng đúng luật, anh cần bảo đảm các điều kiện về thời gian nộp hồ sơ hưởng thất nghiệp, thời gian tham gia bảo hiểm thất nghiệp và điều kiện về có việc làm theo quy định tại Khoản 2,3,4 Điều 49 nêu trên.

Khi anh đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên thì anh được hưởng chế độ bảo hiểm thất nghiệp theo quy định.

Thứ hai, với vấn đề trừ % tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi

Tại Khoản 15 Điều 1 Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH Sửa đổi khoản 1 Điều 17 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH về mức lương hưu hàng tháng như sau:

“1. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 16 của Thông tư này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 7 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

…

a) Trường hợp thời gian nghỉ hưu trước tuổi có thời gian lẻ dưới 6 tháng thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu, thời gian lẻ từ 6 tháng trở lên thì tính mức giảm là 1%.

…”

Theo quy định nêu trên thì thời gian nghỉ hưu trước tuổi mà có thời gian lẻ dưới 06 tháng thì không giảm tỷ lệ % do nghỉ hưu trước tuổi, nếu thời gian lẻ từ 06 tháng trở lên thì tính mức giảm 1%.

Đối chiếu với thông tin anh cung cấp, nếu tại thời điểm nghỉ hưu, tuổi hưu của anh thấp hơn dưới 06 tháng so với tuổi nghỉ hưu đúng tuổi thì không bị trừ tỷ lệ hưởng hưu do nghỉ hưu trước tuổi.

---

2. Điều kiện, thủ tục, hồ sơ nghỉ hưu trước tuổi quy định thế nào?

Câu hỏi:

Tôi sinh ngày 15-4-196x, nay được 56 tuổi, dự kiến xin nghỉ trước tuổi được không? Nếu nghỉ bản thân nhận sổ hưu vào thời gian nào? Đồng thời được tính chế độ như thế nào? Nếu được thời gian nào làm hồ sơ phù hơp? quy định pháp luật cụ thê thế nào? Tôi cảm ơn. mong được tư vấn.

Trả lời:

Chào bác, cảm ơn bác đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, công ty tư vấn cho bác như sau:

Các chế độ lương hưu về điều kiện hưởng, độ tuổi hưởng, thời điểm hưởng lương hưu…phụ thuộc vào nhất nhiều yếu tố khác nhau, cụ thể như về thời gian tham gia bảo hiểm, đối tượng hưởng là lao động nam hay nữ, hợp đồng lao động, điều kiện làm việc, các trường hợp nghỉ hưu bình thưởng hay nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động…Theo những thông tin mà bác cung cấp thì chúng tôi hiểu là bác thuộc trường hợp chưa đủ điều kiện nghỉ hưởng lương hưu, do đó nếu bác nghỉ hưu trước tuổi bác có thể bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội hoặc hưởng bảo hiểm xã hội một lần, cụ thể:

TH1: Hưởng bảo hiểm xã hội một lần
theo quy định của Luật BHXH 2014 và Nghị định 115/2015/NĐ-CP

- Điều kiện hưởng:

Nếu bác có yêu cầu hưởng bảo hiểm một lần và thuộc một trong các trường hợp sau đây thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần:

+ Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

+ Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;

+ Ra nước ngoài để định cư;

+ Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

- Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

+ 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;

+ 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;

+ Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

- Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong trường hợp này bao gồm:

1. Sổ bảo hiểm xã hội;

2. Quyết định nghỉ việc;

3. Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.

Bác nộp hồ sơ tại tổ chức BHXH quận/huyện nơi cư trú để nhận trợ cấp.

TH2: Bảo lưu thời gian đóng BHXH

Theo quy định tại Điều 61 Luật BHXH 2014, nếu khi bác nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật BHXH hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật BHXH thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Khi đó, bác sẽ được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội đến khi đủ điều kiện thì sẽ được hưởng chế độ hưu trí.