Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề đòi lại mảnh đất khi người khác chiếm dụng không hợp pháp. Nội dung tư vấn như sau:

Xin chào luật sư, tôi có 2 trường hợp cần luật sư tư vấn giúp:1. bố tôi có mảnh đất được nhà nước cấp sổ đỏ từ năm  1998 nhưng bố tôi không biết vị trí mảnh đất này nằm ở đâu nên bị thất lạc. trong thời gian thất lạc bị 1 người khác cùng huyện nhưng khác xã chiếm và sử dụng nhưng các loại thuế bố tôi đều đóng. Cho đến nay bên địa chính của xã chỉ mảnh đất đó là của bố tôi, bố tôi yêu cầu ông chiếm dụng trả lại đất nhưng không chịu trả và tiếp tục chiếm dụng.vậy bố tôi có quyền đòi lại mảnh đất của mình hay không và tiền thuế mà bố tôi đã đóng có được ông chiếm dụng hoàn trả lại hay ko?2. mảnh đất của bố mẹ để lại do lấn chiếm đất của đồi núi mà có và được cất nhà ở sau 1975 nhưng trước 1985. Sau đó bố mẹ tôi đều chia cho các con làm nhà nhưng không có sổ đỏ. Đến nay bố mẹ tôi đều mất nhưng những người hàng xóm đều công nhân đất đó là của bố mẹ tôi đào núi mà có. Trong tương lai mảnh đất này sẽ giải tỏa nên tôi chuẩn bị làm thủ tục cấp lại sổ đỏ thì bị 1 người khác ở sát mảnh đất của tôi cũng đi làm sổ đỏ để được hưởng lợi. tôi bị bất lợi là không còn loại giấy tờ nào của bố mẹ để lại. vậy tôi có quyền gì và có được yêu cầu cấp lại sổ đỏ của nhà mình hay không?xin cảm ơn-

Trả lời: Thứ nhất: Về việc đòi lại mảnh đất khi người khác chiếm dụng không hợp pháp

Trong trường hợp bên kia không chịu hòa giải, trả lại phần đất cho bố bạn, căn cứ Điều 166 Luật đất đai 2013:

“Người sử dụng đất có những quyền chung như sau:

Được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

...
Được Nhà nước bảo hộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.

Được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này.

Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai

Trong theo thông tin bạn cung cấp thì người ta đã có hành vi chiếm dụng trên ảnh đất thuộc quyền sử hữu, sử dụng của bố anh và v
iệc chiếm dụng mảnh đất của ông này là bất hợp pháp. Do đó,
bố bạn có quyền đòi lại mảnh đất đang bị người khác chiếm dụng vì bố bạn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và địa chính xã đã xác định phần đất của bố bạn.Trường hợp người đó không đồng ý thì bố bạn có
thể gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản để giải quyết hoặc có
quyền khởi kiện  và
làm thủ tục khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có mảnh đất đó để được giải quyết
yêu cầu phía bên kia dừng hành vi chiếm dụng quyền sử dụng đất hợp pháp.
Về vấn đề
tiền thuế mà bố bạn đã đóng có được ông chiếm dụng hoàn trả lại không?
Về vấn đề này bố bạn có thể làm đơn khiếu nại, tố cáo về hành vi vi phạm quyền sử dụng đất và những hành vi vi phạm pháp luật khác về đất đai.
Thứ hai: Về vấn đề về việc sử dụng đất
lấn chiếm đất của đồi núi

Nguồn gốc mảnh đất là từ bố mẹ bạn, những người thừa kế có quyền xin xác nhận tại UBND cấp xã về nguồn gốc thửa đất. Khi xác nhận được thửa đất này và được
những người hàng xóm đều công nhân đất đó là của bố mẹ tôi đào núi mà có. Do đó căn cứ theo Điều 101 Luật đất đai 2013 quy định:
Về điều kiện cấp GCNQSD đất,
Tại Điều 101
Luật đất đai
2013 quy định về Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất như sau:
2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”
Ngoài ra, tại Khoản 4 Điều 22
Nghị định 43/2014/NĐ-CP
Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đất đai 2013 có quy định:
“4. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang mà đất đó phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền duyệt, không có tranh chấp thì được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất theo hạn mức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định; nếu vượt hạn mức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định thì diện tích vượt hạn mức phải chuyển sang thuê.”
Theo các quy định trên, trường hợp của gia đình bạn có thể sẽ được cấp GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (còn phụ thuộc vào trên thực tế sử dụng đất của gia đình bạn).