Câu hỏi: Xin văn phòng luật tư vấn cho tôi về trường hợp sau: Nhà tôi và hai nhà nữa có chung một ngõ rộng 1,2m chạy dọc trước mặt 3 nhà. Hiện tại gia đình có đất liền kề với ngõ này đang xây dựng. Trước đây nhà họ là nhà cấp 4 với hông nhà giáp với ranh giới ngõ này. Bây giờ họ định xây thành 2 nhà trên mảnh đất này, một nhà quay mặt vào ngõ 1,2m của ba hộ chúng tôi và đi lại bằng ngõ đó.

Một nhà quay lưng lại nhà này và hướng mặt ra ngõ trước kia của họ. Họ nói là nhà họ cũng có chung ngõ 1,2m này tuy nhiên chúng tôi không biết điều đó có chính xác không? Xin hỏi văn phòng luật là họ xây dựng như vậy có vi phạm pháp luật về xây dựng không? Làm thế nào chúng tôi có thể biết được là liệu thực sự họ có chung ngõ 1,2m này hay không vì chúng tôi mua nhà về đây sau họ. Chúng tôi có thể làm đơn yêu cầu cơ quan nào điều tra xác minh điều này. Trong trường hợp họ vi phạm hoặc không có quyền đi chung ngõ 1,2m thì chúng tôi làm đơn khiếu nại hay tố cáo, mẫu đơn như thế nào? quy định ra sao mong luật sư tư vấn, Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Do thông tin bạn cung cấp không nói rõ trên sổ đỏ đã thể hiện lối đi chung này hay chưa nên có thể đây là lối đi chung của 4 gia đình. Để xác định lối đi này là lối đi chung hay không thì cần xem xét nguồn gốc lối đi và các giấy tờ, hồ sơ địa chính được lưu trữ cũng như các văn bản thỏa thuận về lối đi chung của những người chủ trước khi chuyển nhượng lại cho gia đình bạn và gia đình hàng xóm. Bạn có thể đến UBND xã/phường để yêu cầu được xem bản đồ địa chính xã/ phường nơi bạn sinh sống.

Nếu trong sơ đồ địa chính thể hiện đây là lối đi chung của cả 4 gia đình thì việc họ xây nhà như thế không vi phạm pháp luật về xây dựng.

Trường hợp hồ sơ địa chính, giấy tờ đều thể hiện nhà hàng xóm không có lối đi chung đó thì họ có thể thỏa thuận với các gia đình khác để gia đình họ cùng sử dụng lối đi chung đó.  Điều 275 Bộ luật dân sự 2005 quy định:

"
1. Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thoả thuận khác.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thoả thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định.

3. Trong trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù."

Nếu không thỏa thuận được thì bạn có thể
làm đơn đề nghị giải quyết tranh chấp đất
đai nộp tại UBND xã, phường, thị trấn với mẫu đơn như sau:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

, ngày    tháng      năm 2014

ĐƠN ĐỀ NGHỊ

(V/v yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai)

Kính gửi: UBND xã (phường, thị trấn)...............

Tên tôi là
:                            Sinh năm

CMND số:                             Ngày cấp:

Hộ khẩu thường trú:

Địa chỉ nơi ở:

Tôi viết đơn này đề nghị quý cơ quan hòa giải tranh chấp đất đai giữa gia đình tôi với gia đình ông (bà): .......................... Địa chỉ tại:.............................................

Nội dung vụ việc như sau:

Gia đình tôi có thửa đất tại thôn........xã........được cấp GCNQSDĐ ngày         tháng     năm      tờ số.........tại thửa............ diện tích.............Tôi đã sử dụng thửa đất từ năm .........đến  nay. Trước phần đất nhà tôi là lối đi chung với nhà các ông/bà...............Lối đi này đã có từ trước nhưng không thuộc quyền sở hữu của ai mà là lối đi chung của 3 nhà. Nay ông/bà ……….. nói rằng họ cũng có lối đi chung đó.

Đến nay, các bên không thể thương lượng, hòa giải được với nhau để giải quyết vụ việc tranh chấp đất đai nêu trên. Vì vậy, tôi làm đơn này đề nghị UBND xã ............. tổ chức hòa giải tranh chấp đất giữa gia đình tôi với gia đình ông/ bà ........... trú tại        ................để giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp nêu trên.

Cụ thể:

-   Yêu cầu UBND xã tiến hành đo đạc lại ranh giới thửa đất để xác định phần đất của các bên.

Kính mong quý cơ quan sớm xem xét giải quyết.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tài liệu gửi kèm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- ..........................
NGƯỜI LÀM ĐƠN
(ký và ghi rõ họ tên)