Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Xây nhà trên đất đã có quyết định thu hồi thì xử phạt như nào? Ai có thẩm quyền xử phạt?

Nội dung tư vấn:
Xin hỏi Luật sư, tôi có mảnh đất đã có GCNQSDĐ, tôi có xây căn nhà để ở sau khi có Quyết định thu hồi đất của nhà nước, vì đất này nằm trong đất của dự án khu du lịch đang thi công. Vậy tôi có vi phạm gì không, quy định tại luật nào, bị phạt bao nhiêu tiền, ai là người phạt. Mong được Luật sư trả lời giúp ạ. Xin cảm ơn.

Trả lời: Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai 2013 quy định: “
Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật đất đai”.

Do đó, từ thời điểm có quyết định thu hồi đất thì người sử dụng đất không có quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi. Việc bạn xây dựng nhà ở trên diện tích đất đã có quyết định thu hồi của Nhà nước được xác định là hành vi lấn, chiếm đất đai-là hành vi bị cấm theo quy định tại Khoản 1 Điều 12 Luật Đất đai 2013:
“Điều 12. Những hành vi bị nghiêm cấm: 1. Lấn, chiếm, hủy hoại đất đai”.

Về mức xử phạt và thẩm quyền xử phạt được quy định tại Nghị định 102/2014/NĐ-CP như sau:

Điều 10. Lấn, chiếm đất:

“1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi lấn, chiếm đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất
.

2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi lấn, chiếm đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở, trừ trường hợp quy định tại Khoản 4 Điều này
.

3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lấn, chiếm đất ở
.

4. Hành vi lấn, chiếm đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình thì hình thức và mức xử phạt thực hiện theo quy định tại Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực về hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở; trong lĩnh vực về giao thông đường bộ và đường sắt; trong lĩnh vực về văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo; trong lĩnh vực về khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi; đê điều; phòng, chống lụt, bão và trong các lĩnh vực chuyên ngành khác
.

5. Biện pháp khắc phục hậu quả
:

a) Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm đối với hành vi quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều này
;

b) Buộc trả lại đất đã lấn, chiếm đối với hành vi quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều này
”.

Và Điều 31 Nghị định này quy định về Thẩm quyền của Chủ tịch UBND các cấp trong việc xử phạt hành chính:

“1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền
:

a) Phạt cảnh cáo;

b) Phạt tiền đến 5.000.000 đồng;

c) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá mức tiền phạt được quy định tại Điểm b Khoản này;

d) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có quyền
:

a) Phạt cảnh cáo;

b) Phạt tiền đến 50.000.000 đồng;

c) Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;

d) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá mức tiền phạt được quy định tại Điểm b Khoản này;

đ) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm; buộc trả lại đất đã lấn, chiếm; buộc làm thủ tục đính chính Giấy chứng nhận bị sửa chữa, tẩy xóa, làm sai lệch nội dung; buộc hủy bỏ giấy tờ giả liên quan đến việc sử dụng đất; buộc trả lại diện tích đất đã nhận chuyển quyền do vi phạm.

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền
:

a) Phạt cảnh cáo;

b) Phạt tiền đến 500.000.000 đồng;

c) Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;

d) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

đ) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm; buộc trả lại đất đã lấn, chiếm; buộc làm thủ tục đính chính Giấy chứng nhận bị sửa chữa, tẩy xóa, làm sai lệch nội dung; buộc hủy bỏ giấy tờ giả liên quan đến việc sử dụng đất; buộc trả lại diện tích đất đã nhận chuyển quyền do vi phạm”.

Theo quy định pháp luật nêu trên, Chủ tịch UBND cấp xã, huyện, tỉnh có thẩm quyền xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm lĩnh vực đất đai.

Tùy theo mức độ xử phạt hành chính mà xác định thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND các cấp.

Ngoài áp dụng mức xử phạt chính là phạt tiền thì còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đó là: Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm, buộc trả lại đất đã lấn, chiếm.