Câu hỏi: Câu hỏi: Chào luật sư cho em hỏi về vấn đề bồi thường thiệt hại khi bị tai nạn giao thông như sau: Bạn em chở mẹ ruột tham gia giao thông. Bạn em đi xe trái chiều, khi tới ngã 3 giao nhau chị dừng lại sang đường, thì bị va chạm với một phương tiện tham gia đi với tốc độ cao trong người cho chất kích thích va chạm vs xe chị gái .Kết quả bạn em e bị đứt gân và méo miệng. Mẹ bạn em bị chấn thương sọ não, tụ máu não và tử vong.

Người gây tai nạn bị thương ở chân theo kết quả giám định của bác sĩ.
Lỗi của
bạn em
em là đi trái chiều và lỗi của người gây ra cú va chạm là phóng nhanh và có chất kích thích ma túy đá .Vậy cho em hỏi khi xử phạt thì chị em có bị giam giữ không? Và mức bồi thường bên người gây ra tai nạn cho gia đình em là bao nhiêu? theo ý kiến của viện kiểm sát nhân dân thì bên gây ra tai nạn bồi thường bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu. Điều này có hợp lý không? Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Về Trách nhiệm bồi thường thiệt hại pháp luật quy định như sau:

Căn cứ theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.

Và Điều 585 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại:

Điều 585. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại

1. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình.

3. Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.

4. Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.

5. Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.

Như vậy,
theo quy định của pháp luật ai là người có lỗi gây ra thiệt hại thì phải thực hiện bồi thường. Trong trường hợp trên, chị gái bạn và người lái xe gây tai nạn cùng có lỗi, do đó trách nhiệm sẽ thuộc cả hai bên, mức bồi thường tương ứng với lỗi của người kia. Bạn cần căn cứ vào kết luận của bên cơ quan điều tra xem lỗi trực tiếp gây ra tai nạn là do ai, nếu lỗi trực tiếp là do người kia lái xe tốc độ cao, sử dụng ma túy đá thì bên kia vẫn phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Nhưng mức bồi thường sẽ trừ đi phần tương ứng với phần lỗi do chị bạn đi ngược chiều.

Căn cứ theo Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về  thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm thì thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm bao gồm các chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại; Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại. Ngoài ra, người xâm phạm sức khoẻ của người khác phải bồi thường thiệt hại, một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá ba mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định.

Bên cạnh đó, về trách nhiệm hình sự, căn cứ theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ:

Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết 01 người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho 02 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng

…

Như vậy, người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Để xác định chị bạn và người kia có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không cần xác định ai là người vi phạm quy định an toàn giao thông đường bộ và lỗi này trực tiếp gây đến tai nạn. Theo thông tin bạn cung cấp thì người kia sử dụng ma túy đá và đi quá tốc độ, thiệt hại bên gia đình bạn nặng hơn do đó người đó có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu lỗi vi phạm đó trực tiếp gây ra tai nạn. Để xác định chính xác chị bạn và người kia có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không cần phải dựa vào kết luận của cơ quan điều tra.

Và căn cứ theo Điều 59 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định về người bị tạm giữ:

Điều 59. Người bị tạm giữ

1. Người bị tạm giữ là người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang, bị bắt theo quyết định truy nã hoặc người phạm tội tự thú, đầu thú và đối với họ đã có quyết định tạm giữ.

Và theo Điều 119 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định về tạm giam:

Điều 119. Tạm giam

1. Tạm giam có thể áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội đặc biệt nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng.

2. Tạm giam có thể áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội nghiêm trọng, tội ít nghiêm trọng mà Bộ luật hình sự quy định hình phạt tù trên 02 năm khi có căn cứ xác định người đó thuộc một trong các trường hợp:

a) Đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nhưng vi phạm;

b) Không có nơi cư trú rõ ràng hoặc không xác định được lý lịch của bị can;

c) Bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã hoặc có dấu hiệu bỏ trốn;

d) Tiếp tục phạm tội hoặc có dấu hiệu tiếp tục phạm tội;

đ) Có hành vi mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án, tẩu tán tài sản liên quan đến vụ án; đe dọa, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.

…

Như vậy, trong trường hợp trên chị bạn sẽ không bị tạm giữ để thực hiện điều tra. Và chỉ trong trường hợp chị bạn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ thì người vi phạm sẽ bị tạm giam nếu chị bạn thuộc một trong các trường hợp nêu trên.