phamhoangf/legal-sft-dataset huggingface dataset:
Câu hỏi: Thưa luật sư trong gia đình người cô ruột của tôi, chú tôi bị tâm thần phân liệt đã được chẩn đoán là hoang tưởng và thường xuyên mắng chửi đánh đập cô và các em tôi. Nhiều lúc, chú lên cơn, đòi giết cô và các em tôi rồi tự tử

Tôi rất lo cho sự an nguy của họ vì tôi có đọc trên báo rất nhiều vụ án thương tâm xảy ra mà hung thủ là người bị tâm thần. Vậy tôi muốn biết nếu trường hợp xảy ra sự việc như trên thì người chú đó xẽ bị truy cứu trách nhiệm như thế nào? Và để tránh sự việc đáng tiếc có thể xảy ra thì có biện pháp nào để cách ly người đó khỏi cộng đồng hay không? Rất mong được sự tư vấn từ phia luật sư. Xin cảm ơn.

Trả lời: Bộ luật Hình sự số 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) quy định cụ thể về trách nhiệm hình sự đối với trường hợp người không có năng lực hành vi dân sự thực hiện hành vi phạm tội như sau:

Điều 21. Tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự

Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Theo như bạn nói thì chú bạn bị tâm thần phân liệt. Tuy nhiên, để xác định trách nhiệm của họ nếu có hành vi phạm tội xảy ra, cần xác định rõ hai trường hợp.

Trường hợp thứ nhất,khi thực hiện hành vi phạm tội, chú của bạn mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự; đối với người này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Đồng thời, Điều 49 – Bộ luật Hình sự 2015 cũng có quy định như sau:

"1. Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh quy định tại Điều 21 của Bộ luật này, Viện kiểm sát hoặc Tòa án căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh.

2. Đối với người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước khi bị kết án đã mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

3. Đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, nếu không có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt, thì người đó phải tiếp tục chấp hành hình phạt.

Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù."

Mặc dù hiện tại pháp luật không có quy định phải tách người bị bệnh tâm thần phải cách li khỏi cộng đồng nhưng nếu bệnh tình của chú bạn quá nặng, gây ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của vợ và các con thì nên đưa chú bạn đến cơ sở y tế để được chữa trị và tránh những sự việc đáng tiếc xảy ra.

Trân trọng!
Câu hỏi: Thưa luật sư cho em hỏi tình hình người bạn của em như sau: Trộm sổ tiết kiệm và Giấy chứng minh  nhân dân của bà nội trong khi bà nội không hề hay biết, sau đó đem lên ngân hàng, nhờ 1 bà cụ khác thế giùm bà nội ký tên giúp (cô nhân viên giao dịch đưa chữ ký mẫu cho ký theo), và rút được 145 triệu.

Sau đó, bà nội vẫn không hề hay biết gì. Hiện nay bạn em đã ra đầu thú và hoàn trả số tiền cho bà. Em muốn hỏi hành vi này có cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay là tội Trộm cắp tài sản không? Mức án có thể lãnh là thế nào và có được hưởng án treo hay không? Em xin chân thành cảm ơn ạ.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, thì bạn của bạn đã lấy trộm sổ tiết kiệm của bà và nhờ người giả làm bà mình ký tên để rút tiền, hành vi gian dối này của người bạn này đã cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Căn cứ vào điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (đã sửa đổi bổ sung 2017), tội này được quy định như sau:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

Cụ thể là, với số tiền người bạn này chiếm đoạt là 145 triệu đồng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm c khoản 2 Điều 139 Bộ luật hình sự với hình phạt tù là từ 2 năm đến 7 năm.

Việc bạn của bạn đã ra đầu thú và hoàn trả lại số tiền cho bà nội nên đây sẽ được coi là tình tiết giảm nhẹ trong quá trình ra bản án quyết định hình phạt đối với bạn của bạn. Nếu như tòa án ra mức hình phạt đối với bạn của bạn không quá 3 năm tù đối với mỗi hành vi và căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù thì bạn đó có thể được áp dụng hưởng án treo với thời gian thử thách từ 1 năm đến 5 năm theo như quy định tại Điều 65 Bộ luật hình sự 2015.

Trân trọng!
P. Luật sư tư vấn - Luật Minh Gia
Câu hỏi: Em gái tôi bị bạn trai dụ dỗ quan hệ tình dục lúc 15 tuổi 5 tháng. Người quan hệ tình dục với em tôi 17 tuổi. Hiện nay em tôi đang có bầu. Gia đình tôi muốn làm đơn tố cáo bạn trai của em tôi. Cho tôi hỏi nếu gia đình chúng tôi tố cáo thì người đó sẽ chịu mức án như thế nào? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Căn cứ  Điều 145 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2017) về Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì:

Điều 145. Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi

1. Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Có tính chất loạn luân;

d) Làm nạn nhân có thai;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

e) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh.

…

Theo đó, bạn trai của em bạn mới có 17 tuổi, chưa phải là người đã thành niên (từ 18 tuổi trở lên) nên hành vi giao cấu của cậu ta với em bạn không bị coi là tội phạm. Gia đình bạn có thể thỏa thuận với bên gia đình bạn nam để yêu cầu bên kia chịu trách nhiệm đối với em gái bạn vì đã làm cô bé có thai.
Câu hỏi: Có người nợ tôi một số tiền lớn, đã một thời gian lâu rồi nhưng anh ta không chịu trả. Tôi muốn giữ vợ anh ta ở lại nhà mình (không có bất kì hành vi nào xâm phạm đến vợ anh ta) để buộc anh ta phải trả tiền. Vậy xin hỏi tôi làm vậy có vi phạm pháp luật hay không?

Bắt giữ người khác có vi phạm pháp luật?

Trả lời: Điều 157 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật như sau:

“1. Người nào bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 153 và Điều 377 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Đối với người đang thi hành công vụ;

d) Phạm tội 02 lần trở lên;

đ) Đối với 02 người trở lên;

…”

Hành vi giữ vợ của người kia lại tuy không có mục đích xấu nhưng hành vi đó không phù hợp với quy định của pháp luật. Hành vi của bạn sẽ xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp về quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân nói riêng, quyền tự do, dân chủ của công dân nói chung.

Trong trường hợp của bạn, nếu người kia vay tiền bạn mà chưa trả thì bạn có thể nộp đơn khởi kiện tại tòa án nhân dân để được giải quyết.

Trân trọng!
Câu hỏi: Cạnh nhà tôi trước đây là 1 mảnh đất trống, tôi có làm 1 hành lang bên hông nhà (cạnh mảnh đất đó), tôi có xây bờ tường bên hành lang nhà tôi (0.5m x 17m), nhưng nay chủ đất đã xây nhà. Trong quá trình xây đã xảy ra mâu thuẫn giữa 2 nhà. Nay nhà đã xây xong, tôi sửa lại hành lang, làm cổng có khóa và đập bỏ bức tường đó đi (0,5m x 17m).

Nay tôi không đồng ý và không cho phép họ sang bên nhà tôi để tô chát đoạn tường tôi đã đập đi. Trong trường hợp nhà tôi đi làm hết, trong lúc đi làm mà họ tự ý sang nhà tôi (trèo cổng, phá khóa vào) để tô chát đoạn tường mà không được sự đồng ý của tôi. Trong trường hợp này họ bị quy về tội gì, chiếu theo luật thì như nào và phía tôi có bị sao không?

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Căn cứ theo quy định tại Điều 158 về tội xâm phạm chỗ ở của người khác của Bộ luật hình sự năm 2015 như sau:

''1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây xâm phạm chỗ ở của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác;

b) Đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở của họ;

c) Chiếm giữ chỗ ở hoặc cản trở trái pháp luật người đang ở hoặc người đang quản lý hợp pháp vào chỗ ở của họ;

d) Xâm nhập trái pháp luật chỗ ở của người khác.

...''

Đối với trường hợp này của bạn, để kết luận một người có xâm phạm chỗ ở bất hợp pháp của người khác hay không, cần xem xét cấu thành tội phạm của tội này áp dụng vào tình huống cụ thể.

Về cấu thành tội phạm của tội xâm phạm chỗ ở công dân bất hợp pháp, yêu cầu phải có hành vi xâm phạm nên trong trường hợp bạn muốn khởi tố hình sự sẽ cần thêm bằng chứng chắc chắn.

Đối với trường hợp xảy ra tranh chấp đất đai giữa nhà bạn với người hàng xóm bạn có thể khởi kiện trực tiếp ra Tòa án để tiến hành giải quyết tranh chấp.
Câu hỏi: Cách đây một khoảng thời gian tôi và chồng tôi có xảy ra mâu thuẫn.  Tôi ra ngoài ở và có qua lại với 1 người đàn ông khác. Sau đó tôi và chồng tôi đã làm hòa và về sống với nhau.

Nhưng người đàn ông đó đã nhắn tin hăm dọa chồng tôi và tôi, dọa không cho tôi sống yên, chửi bới xúc phạm tôi, và còn tung hình tôi và người đó lên facebook, đi nói xấu tôi khắp nơi. Tôi có thể thưa kiện anh ta hay không? Xin chân thành cảm ơn!

Tư vấn tội làm nhục người khác?

Trả lời: Điều 155 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về Tội làm nhục người khác như sau:

Điều 155.
Tội làm nhục người khác

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

d) Đối với người đang thi hành công vụ;

đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

…

Người phạm tội là người có hành vi (bằng lời nói hoặc hành động) xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, như: lăng mạ, chửi rủa thậm tệ, cạo đầu, cắt tóc, lột quần áo giữa đám đông…

Theo như bạn nói, người đàn ông đó đã chửi bới xúc phạm bạn, đi nói xấu bạn khắp nơi,… Như vậy căn cứ quy định tại Điều 155 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017. Bạn cần phải có chứng cứ chứng minh việc anh ta xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của bạn; có chứng cứ thì bạn mới có thể trình báo lên cơ quan công an.

Trân trọng!
Câu hỏi: Trong công ty tôi có 1 anh nhân viên, nhưng được sự tín nhiệm của giám đốc. Trong 1 lần giám đốc yêu cầu anh ta đi giao hàng và nhận tiền thanh toán từ khách hàng số tiền trong hoá đơn là 64.000.000 đồng, đã kiểm tra đếm đúng số tiền trong hoá đơn và ký nhận thanh toán đầy đủ với khách hàng.

Nhưng khi về công ty nộp tiền thì anh ta nói khách hàng trả thiếu 20.000.000 đồng, như vậy là anh ta đã làm mất của công ty 20.000.000 đồng. Anh ta đã trả 6.000.000 đồng còn laị 14.000.000 đồng thì không trả cho công ty. Mặc dù công ty đã cho anh ta thời gian trả lại số tiền còn lại, nhưng anh ta cứ kéo dài và cố tình không muốn trả. Xin hỏi trường hợp của anh này nếu như công ty tố cáo anh ta thì sẽ như thế nào và thủ tục tố cáo ra sao?

Trộm cắp tài sản của doanh nghiệp xử lý thế nào?

Trả lời: Với thông tin mà bạn cung cấp, có thể thấy anh nhân viên được sự tín nhiệm của giám đốc đã đi giao hàng và nhận tiền thanh toán từ khách hàng (đã nhận đúng số tiền 64.000.000 đồng và kí nhận đầy đủ). Tuy nhiên khi về công ty nộp tiền lại nói khách hàng trả thiếu 20 triệu đồng, đây là hành vi trả lời không đúng sự thật, có thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của công ty 14.000.000 đồng nói trên. Hành vi này có thể cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) như sau:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.”

Như vậy, công ty của bạn có thể làm đơn tố cáo gửi đến cơ quan công an, để cơ quan công an làm rõ về hành vi nói trên.

Trân trọng!
Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Tôi có người em trai năm nay 17 tuổi vi phạm tội trộm cắp nhưng không gây thiệt hại lớn và bị công an giam giữ tới nay là 6 tháng. Sau khi gia đình tôi đưa em tôi lên công an xã thì công an huyện có quyết định bắt tạm giam em tôi 3 tháng, nhưng thời gian giam giữ tới nay là 6 tháng mà cơ quan nhà nước chưa có thông báo gì về em tôi.

Tôi xin hỏi nếu công an kí giấy bắt giam em tôi 3 tháng thì phải có giấy tạm giam thêm để gia đình tôi còn biết, vậy cơ quan công an có sai không?

Trả lời: Điều 419 Bộ luật hình sự 2015 quy định về áp dụng biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế như sau:

“3. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, bị bắt, tạm giữ, tạm giam về tội nghiêm trọng do cố ý, tội rất nghiêm trọng, tội đặc biệt nghiêm trọng nếu có căn cứ quy định tại các điều 110, 111 và 112, các điểm a, b, c, d và đ khoản 2 Điều 119 của Bộ luật này.

…

5. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi giữ người trong trường hợp khẩn cấp, bắt, tạm giữ, tạm giam, người ra lệnh giữ, lệnh hoặc quyết định bắt, tạm giữ, tạm giam người dưới 18 tuổi phải thông báo cho người đại diện của họ biết.”

Như vậy, em trai bạn năm nay 17 tuổi, nên chỉ có thể bị tạm giam, tạm giữ trong trường hợp phạm tội nghiêm trong do cố ý, phạm tội rất nghiêm trọng hoặc phạm tội đặc biệt nghiêm trọng.

Nếu như hành vi trộm cắp của em trai bạn chỉ cấu thành theo Khoản 1 Điều 173 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) (có khung hình phạt cao nhất là 3 năm) thì đây là tội ít nghiêm trọng nên sẽ không bị áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm giam, tạm giữ.

Trường hợp em bạn cấu thành theo các khoản 2,3,4 Điều 173 thì có thể bị áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm giam, tạm giữ.

Theo quy định tại ĐIều 419 đã nêu trên thì khi có lệnh bắt, giữ hoặc quyết định bắt, tạm giữ, tạm giam người dưới 18 tuổi thì phải có thông báo về cho người đại diện của người bị bắt biết. Tuy nhiên, hiện nay pháp luật chưa có quy định những lần gia hạn tạm giữ cơ quan có thẩm quyền phải thông báo cho người nhà của người bị bắt biết.

Trân trọng!
Câu hỏi: Con tôi đang học lớp 11. Hai tháng trước, cháu mượn của bạn một chiếc điện thoại di động và đem đi cầm đồ được 300.000 đồng. Cháu bị gia đình người bạn kiện vì tội lừa đảo. Xin luật sư cho biết cháu có phải chịu trách nhiệm hình sự không?

Tư vấn về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Trả lời: Theo Khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung năm 2017) có quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

Đồng thời, tại Khoản 1 Điều 12 Bộ luật hình sự quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự  là:
"Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác."

Như vậy
, theo quy định của luật hình sự thì nếu con trai bạn đã đủ 16 tuổi trở lên thì sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Về việc con bạn bị kiện vì có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì phải xác minh giá trị tài sản bị chiếm đoạt có trên 2 triệu đồng hay không hoặc hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của con bạn gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm thì con bạn mới phải chịu trách nhiệm hình sự trước pháp luật.

Trân trọng!
Câu hỏi: Hiện tại tôi thấy có những vụ án giết người cướp của dã man (ví dụ cướp tiệm vàng ở Bắc Giang). Nhưng khi xét xử, tòa án cho rằng do lúc phạm tội, bị cáo chưa đủ 18 tuổi nên mức án cao nhất chỉ là 18 năm tù. Điều đó có đúng không? Và quy định cụ thể thế nào?

Trả lời: Người chưa đủ 18 tuổi trong luật hình sự gọi là người chưa thành niên. Do các em chưa có sự nhận thức đầy đủ và chưa có sự chín chắn khi kiểm soát hành vi nên
việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi và chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội.
(Khoản 1 ĐIều 91 Bộ luật hình sự 2015).

Tại Điều 98 Bộ luật hình sự 2015 có đưa ra 4 hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội gồm: cảnh cáo; phạt tiền; cải tạo không giam giữ và tù có thời hạn trong đó, tù có thời hạn là hình phạt nặng nhất được áp đụng đối với tội phạm chưa thành niên.

Đồng thời, tại ĐIều 101 Bộ luật hình sự 2015 có quy định về tù có thời hạn như sau:

“Mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được quy định như sau:

1. Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định;

2. Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định.”

Như vậy, hình phạt cao nhất đối với người chưa thành niên phạm tội là 18 năm tù.

Trân trọng!
Câu hỏi: Chào luật sư,  Tôi bị phạt 3 năm tù vào 2005, và đã chấp hành xong hình phạt tù, bồi thường đầy đủ theo phán quyết của tòa. Nay tôi xin đi lao động ở nước ngoài, muốn làm xóa án tích. Xin cho biết thủ tục thế nào?

Trả lời: Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến bộ phận luật sư Hình sự - Công ty Luật Minh Gia, đối với trường hợp trên chúng tôi tư vấn như sau:

Quy định về xóa án tích

Theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam thì trường hợp được xóa án tích được quy định như sau:

Điều 63. Xoá án tích
(Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung 2009)

Người bị kết án được xoá án tích theo quy định tại các điều từ Điều 64 đến Điều 67 của Bộ luật này.

Người được xoá án tích coi như chưa bị kết án và được Toà án cấp giấy chứng nhận.

Điều 64. Đương nhiên được xoá án tích

Những người sau đây đương nhiên được xoá án tích:

1. Người được miễn hình phạt.

2. Người bị kết án không phải về các tội quy định tại Chương XI và Chương XXIV của Bộ luật này, nếu từ khi chấp hành xong bản án hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án người đó không phạm tội mới trong thời hạn sau đây:

a) Một năm trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng được hưởng án treo;

b) Ba năm trong trong trường hợp hình phạt là tù đến ba năm;

c) Năm năm trong trường hợp hình phạt là tù từ trên ba năm đến mười lăm năm;

d) Bảy năm trong trường hợp hình phạt là tù từ trên mười lăm năm.

Trương hợp của bạn đã đủ điều kiện xóa án tích. Bạn đã chấp hành xong hình phạt tù vào năm 2008 và đến năm 2011 nếu bạn không phạm tội mới thì sẽ hết thời hạn thử thách và đủ điều kiện để được xóa án tích. Thủ tục như sau:

Hồ sơ xóa án tích gồm:

Khi người bị kết án đương nhiên xóa án tích, nếu cần cấp giấy chứng nhận xóa án tích thì làm đơn, kèm các tài liệu như giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt tù của trại giam nơi thụ hình án cấp; giấy xác nhận của cơ quan thi hành án dân sự về việc thi hành xong các khỏan bồi thường, án phí, tiền phạt; giấy chứng nhận không phạm tội mới do Công an Quận, Huyện nơi người bị kết án thường trú cấp (theo mẫu quy định của ngành Công an), bản sao hộ khẩu; bản sao chứng minh nhân dân.

Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt, ngoài các lọai tài liệu như trên, phải có văn bản đề nghị của chính quyền, cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án thường trú, công tác.

Thẩm quyền xét đơn xin xóa án tích:

-
Tòa án đã xét xử sơ thẩm là Tòa án có thẩm quyền xem xét cấp giấy chứng nhận xóa án tích, hoặc ra Quyết định xóa án tích.

- Người xin xóa án tích nộp hồ sơ xin xóa án tích tại Tòa án đã xét xử sơ thẩm (có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường Bưu điện).

- Người xin xóa án tích không phải nộp bất cứ khoản tiền lệ phí Tòa án nào (trừ trường hợp xin sao quyết định xóa án tích hoặc giấy chứng nhận xóa án tích).