Câu hỏi: Kính chào luật sư của quý công ty! Tôi muốn được luật sư tư vấn giúp nội dung như sau: Gia đình tôi có 6 anh chị em tôi là thứ 2 trong 6 anh em, khi mẹ tôi chết để lại 1 di sản là 1 mảnh đất có sổ đỏ mang tên mẹ tôi nhưng không di chúc lại cho ai...

Nay xảy ra tranh chấp giữa 6 anh chị em muốn chia tài sản, trong đó anh cả và em trai sau tôi đã chết trước mẹ tôi 1 năm, nay hai người con dâu đòi chia mảnh đất đó cho 6 anh chị em bao gồm cả người đã chết. Xin hỏi luật sư: 1/ người con dâu có quyền đòi chia tài sản khi người chồng đã chết trước mẹ tôi không. 2/ nay tôi muốn chia để tách phần tôi hưởng làm sổ đỏ thì cần làm những gì. 3/ người con thứ 5 muốn cho tôi phần đất được hưởng thì phải làm thủ tục gì 4/người đã chết không thể ký văn bản người vợ có quyền ký thay không Xin luật sư tư vấn giúp tôi, tôi xin cảm ơn! Trân trọng!

Trả lời: Thứ nhất,
theo như bạn trình bày thì mẹ bạn đã mất và có để lại một di sản là một mảnh đất nhưng không có di chúc. Vì vậy, trong trường hợp của bạn tài sản mà mẹ để lại sẽ được chia theo pháp luật.

Căn cứ theo quy định tại điều 649 Bộ luật dân sự 2015 về thừa kế theo pháp luật:

Điều 649. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.

Theo đó những người được quyền thừa kế theo pháp luật được quy định tại điều 651 Bộ luật dân sự như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Như vậy trong trường hợp của bạn 6 người con có quyền được hưởng phần thừa kế như nhau đối với phần tài sản mà mẹ bạn để lại. Tuy nhiên, do anh cả và e trai bạn đã mất, hai người con dâu không thuộc hàng thừa kế thứ nhất nên hai người con dâu sẽ không có quyền được hưởng phần di sản do mẹ bạn để lại. Trường hợp nếu anh cả và em trai bạn trước khi mất mà có con thì con của họ có quyền được hưởng phần di sản thừa kế mà cha, mẹ cháu được hưởng nếu còn sống. Cụ thể theo quy định tại điều 652 bộ luật dân sự về thừa kế thế vị:

Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Thứ hai,
đối với trường hợp người con không muốn hưởng phần di sản thừa kế của mình thì theo quy định của pháp luật phần di sản thừa kế đó sẽ được chia đều cho những người thừa kế còn lại. Nếu người con thứ 5 muốn để lại phần tài sản đó cho bạn thì sau khi tài sản đã được chia theo quy định của pháp luật thì bạn và em bạn có thể ra ủy bạn nhân dân xã, phường nơi bạn cư trú để thực hiện thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất.