Câu hỏi: Kính chào các luật sư của Minh Gia, mình có 1 thắc mắc liên quan đến BHXH và BHTN mong luật sư giải đáp giúp ạ. Trước đây mình đã đi làm ở 2 công ty và tham gia BHHX đầy đủ- Công ty đầu tiên từ năm 2010 đến 2013. Sau khi nghỉ mình có làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng sau đó không nhận vì đã có việc mới.- Công ty thứ 2 từ năm 2014 đến tháng 6/2016. Sau khi nghỉ việc thì mình làm công việc với gia đình và ko đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệpVừa qua mình đã nhận sổ BHXH, chốt sổ và xin nhận BHXH 1 lần. Trong quá trình chờ kết quả thì được thông báo là mình đã nhận BHTN 1 lần (khi nghỉ cty đầu tiên như đã nếu trên) nên ko chốt sổ được, trả hồ sơ về. Mình trình bày với BHXH quận nơi mình nộp hồ sơ BHXH và được hướng dẫn lên BHXH TP HCM xin xác nhận chưa nhận trợ cấp thất nghiệp lần đầu tiên (do đã có việc). Mình đã xin được giấy xác nhận và đã nhận được BHXH 1 lần. Tuy nhiên mình có điều chưa rõ là:

1. Tại sao đã nhận trợ cấp thất nghiệp thì BHXH quận lại ko thể giải quyết BHXH 1 lần cho mình được?

2. Trong gần 6 năm đóng BHTN nhưng mình chưa nhận trợ cấp TN lần nào, vậy số tiền mình đóng BHTN có mất không ? Hay được chi trả luôn vào BHXH 1 lần? Vì số tiền BHXH 1 lần mình vừa nhận được nhiều hơn so với số tiền BHXH mình tạm tính theo công thức nhận BHXH 1 lần?

Cám ơn luật sư đã dành thời gian xem xét.

Trả lời: Thứ nhất,
thẩm quyền giải quyết bảo hiểm xã hội một lần:

Tại Điểm 2.2 Khoản 2 Điều 26 Quyết định số 636/QĐ-BHXH có quy định về nơi hưởng bảo hiểm xã hội một lần như sau:

"Điều 26. Trách nhiệm của người lao động và thân nhân người lao động

2. Đối với người hưởng chế độ hưu trí, trợ cấp hàng tháng đối với cán bộ xã

…

2.2. ... nộp hồ sơ theo quy định tại Điều 20 cho BHXH huyện hoặc BHXH tỉnh nơi cư trú (trong trường hợp BHXH tỉnh được phân cấp giải quyết hưởng BHXH một lần) để hưởng BHXH một lần.”

Ngoài ra Tại Khoản 2 Điều 3 Quyết định 636/QĐ-BHXH

2. Thẩm quyền giải quyết hưởng chế độ BHXH

2.1. BHXH huyện

...

2.1.3. Giải quyết hưởng BHXH một lần đối với người lao động nộp hồ sơ đề nghị hưởng tại BHXH huyện.

2.2. BHXH tỉnh

...

2.2.3. Giải quyết hưởng chế độ TNLĐ, BNN; chế độ hưu trí, BHXH một lần, chế độ tử tuất; trợ cấp một lần đối với người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng ra nước ngoài định cư.

Giám đốc BHXH tỉnh căn cứ vào Điều kiện thực tế ở địa phương quyết định việc giao thẩm quyền giải quyết hưởng BHXH một lần tại BHXH tỉnh.

Theo quy định này, bạn sẽ nộp hồ sơ tại bảo hiểm xã hội huyện hoặc bảo hiểm xã hội tỉnh nơi cư trú của bạn (trong trường hợp bảo hiểm xã hội tỉnh được phân cấp giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần). Nơi cư trú được xác định là nơi có sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú của bạn.

Thứ hai, Bảo hiểm thất nghiệp có được công gộp vào bảo hiểm xã hộ một lần hay không?

Căn cứ theo khoản 4 Điều 3 Luật Việc Làm 2013 quy định:

Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm, hỗ trợ người lao động học nghề, duy trì việc làm, tìm việc làm trên cơ sở đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Điều kiện để hưởng BHTN điều 49 Luật Việc Làm 2013 quy định:

Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 43 của Luật này đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có đủ các điều kiện sau đây:

1. Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ các trường hợp sau đây:

a) Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc trái pháp luật;

b) Hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;

2. Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 43 của Luật này; đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 43 của Luật này;

3. Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm theo quy định tại khoản 1 Điều 46 của Luật này;

4. Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trừ các trường hợp sau đây:

a) Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an;

b) Đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên;

c) Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc;

d) Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù;

đ) Ra nước ngoài định cư; đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng;

e) Chết.

- Điều kiện được hưởng BHXH một lần được quy định tại điều 60 Luật BHXH 2014:

1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Ra nước ngoài để định cư;

c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

Theo quy định của pháp luật thì điều kiện để hưởng hai chế độ này đã khác nhau và do hai cơ quan khác nhau chi trả. Đối với tiền bảo hiểm thất nghiệp thì bạn sẽ được bên trung tâm dịch vụ việc làm chi trả, còn đối với bảo hiểm xã hội một lần là do cơ quan bảo hiểm thực hiện. Như vậy, 6 năm bạn đóng BHTN mà chưa nhận lần nào thì khi nào bạn nghỉ việc mà muốn hưởng bảo hiểm thất nghiệp thì số tiền mà bạn đã đóng sẽ vẫn được tính như bình thường.