Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Tôi có vấn đề thắc mắc về xác lập quyền sở hữu đất đaicần hỏi công ty, xin tư vấn giúp. Trước năm 1975 ba mẹ tôi có ở nhờ mảnh đất của người bạn, trong quá trình ở, ba mẹ tôi có xác lập và cải tạo lại mảnh đất, không giống như xưa. Nay người bạn ấy đã mất được mấy năm. Ba mẹ tôi cũng có nhiều người con, từ trước tới giờ điều sinh sống và làm ăn trên mảnh đất đó, mở quán nhậu, có đóng tiền thuế cho nhà nước theo dạng kinh doanh hẳn hoi.

Nay người con trai út của bạn ba tôi đòi làm giấy chủ quyền mảnh đất ( sổ đỏ) nơi gia đình tôi ở lâu nay, ba mẹ tôi không chịu họ nói rằng, nếu như Mi làm sổ đỏ, xác lập chủ sỡ hữu đất này, sao này tao có mất, mày đuổi mấy con tao ra khỏi đất, lấy gì chỗ chúng nó ở, nên không chịu cho nó làm sổ đỏ.

Xin hỏi với mảnh đất sử dụng trên 40 năm và có cải tạo hẳn hoi, có xác nhận của bà con cô bác tại làng xóm đó, như vậy hiện nay ba mẹ tôi có làm được sổ đỏ trên mảnh đất này không? theo tôi được biết, người định cư trên 30 năm là được quyền xác lập chủ sỡ hữu.

Kính xin công ty Gia Minh cho tôi biết để cho ba mẹ tôi biết cách xử trí. Nếu ba mẹ tôi lỡ có mất đi mà chưa có giấy chủ quyền, thì đời anh em chúng tôi sẽ gặp cảnh tranh giành củ, xin cho hướng giải quyết thỏa đáng. Trân trọng cám ơn.

Trả lời: Trường hợp 1:
Nếu có căn cứ chứng minh về vấn đề gia đình bạn chỉ ở nhờ đồng thời có chứng cứ chứng minh mảnh đất này trước đây thuộc về hàng xóm của gia đình bạn thì việc các người con của người hàng xóm yêu cầu trả lại tài sản là có căn cứ.

Trường hợp 2: Nếu không có căn cứ chứng minh
Theo thông tin bạn cung cấp thông tin thì bố mẹ bạn ở nhờ trên đất và cải tạo mảnh đất của người bạn trên 40 năm thì theo quy định đây sẽ là trường hợp chiếm hữu liên tục và chiếm hữu công khai.

Căn cứ pháp lí: Điều 182 và Điều 191 Bộ luật Dân sự 2015, Kết hợp với quy định về xác lập quyền sở hữu, Điều 236. Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu:

“Người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với động sản, 30 năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Như vậy, kết hợp với thông tin bạn cung cấp, thì gia đình bạn đã sinh sống trên mảnh đất đó được hơn 40 năm và có tiến hành cải tạo, nâng cấp ngôi nhà và có đóng thuế theo quy định của pháp luật. Mà theo quy định của pháp luật chỉ cần có thời gian mười năm năm đối với động sản và ba mươi năm đối với bất động sản thì trởi thành chủ sở hữu tài sản đó, từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu.

Theo đó, gia đình bạn hoàn toàn có quyền trở thành chủ thành hữu đối với mảnh đất đó và có thể tiến hành xin cấp sổ đỏ.

Đồng thời, khi xác định được gia đình bạn là chủ sở hữu đối với mảnh đất đó mà xảy ra tranh chấp, con trai út của người bạn kia đòi quyền sở hữu đối với mảnh đất thì gia đình bạn có thể yêu cầu Tòa án hoặc bằng những biện pháp nhất định để yêu cầu người con trai út của gia đình kia dừng ngay hành vi trên. Biện pháp cụ thể được quy định tại Điều 164 Bộ luật Dân sự 2015 về Các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu

“1. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền tự bảo vệ, ngăn chặn bất kỳ người nào có hành vi xâm phạm quyền của mình bằng những biện pháp không trái với quy định của pháp luật.

2. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác buộc người có hành vi xâm phạm quyền phải trả lại tài sản, chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.”

Thứ hai, theo quy định của pháp luật đất đai 2013 về việc công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất như sau:

Điều 101. Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất

“2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”

Như vậy, khi đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại Điều 101 Luật đất đai 2013 thì gia đình sẽ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Trân trọng