Câu hỏi: Hợp đồng lao động là một loại thỏa thuận được xác lập dựa trên tình thần tự nguyện của các bên trong hợp đồng. Trong đó, nội dung hợp đồng bao gồm các nội dung liên quan đến quá trình thực hiện hợp đồng lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động. Hợp đồng lao động mặc dù được xác lập dựa trên sự thỏa thuận nhưng những thỏa thuận đó phải phù hợp với thực tế và không trái các quy định pháp luật.

1. Luật sư tư vấn hợp đồng lao động

Theo quy định pháp luật, hợp đồng lao động được xác lập phải phù hợp với ý chí của các bên và phù hợp với các quy định của pháp luật. Nhưng trên thực tế trong quá trình giao kết hợp đồng lao động người sử dụng lao động đã lợi dụng tình trạng không nắm rõ các quy định pháp luật của người lao động để giao kết các nội dung không phù hợp với quy định của pháp luật gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.

Một trong những hành vi không phù hợp của người sử dụng lao động đó là yêu cầu người lao động ký các cam kết đảm bảo thời gian làm việc cho người sử dụng lao động trong một thời gian nhất định, không được quyền chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, nếu người lao động vi phạm sẽ phải bồi thường một khoản chi phí cho doanh nghiệp. Đây được xác định là hành vi không phù hợp với quy định của pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động.

Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng lao động, đồng thời để hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật về vấn đề này, quý khách có thể liên hệ với Công ty Luật Minh Gia thông qua các hình thức như gửi Email tư vấn hoặc gọi tới số
1900.6169
để được bộ phận tư vấn pháp luật lao động của chúng tôi tư vấn cụ thể về các vấn đề nêu trên.

2. Quy định về cam kết thời gian làm việc của người lao động?

Yêu cầu tư vấn
: Em chào luật sư,Em có vấn đề liên quan đến việc thôi việc cần nhờ luật sư tư vấn.Em bắt đầu làm việc tại công ty A (xin được giấu tên) vào ngày 01/07/2016. Trước khi vào làm công ty yêu cầu em viết 1 bản cam kết (bản cam kết viết vào ngày 16/6/2016, chỉ do em ký), nội dung liên quan đến việc làm ở công ty bao lâu (gợi ý 5 năm), nếu không sẽ bị phạt gì (gợi ý lương). Vì em mới ra trường và rất muốn có công việc nên đã làm theo. Trong đơn em có viết: "Nếu tôi không có lý do chính đáng không thể tiếp tục làm việc như bệnh tật, ... và không được sự đồng ý của công ty mà tôi tự ý nghỉ việc, tôi xin chịu mọi hình phạt từ phía công ty. Về phía bản thân tôi xin đề xuất phạt 3 tháng lương nếu vi phạm cam kết."Vào ngày 05/3/2018, em trình đơn xin thôi việc,( sếp yêu cầu em phải thay đổi thành đơn xin chấm dứt hợp đồng lao động). Chiều cùng ngày sếp yêu cầu hành chính ra thông báo em phải bồi thường 3 tháng lương theo nội dung cam kết. Em có viết đơn kiến nghị gửi lên. Sếp gọi em vào họp riêng và thông báo, đây là lần cuối cùng giải quyết vấn đề của em, đơn kiến nghị của em hoàn toàn sai, cam kết của em được viết vào lúc em có lý trí, không phải MẤT TRÍ NHỚ, lý do chính đáng phải có bằng chứng, công chứng địa phương.Ngày 07/03/2018, em đã trình đơn xác nhận hoàn cảnh gia đình khó khăn, ba mẹ lớn tuổi, phải về quê phụng dưỡng có xác nhận của địa  phương lên chủ tịch công đoàn công ty. Câu trả lời nhận được là "sẽ cố hết sức, tuy nhiên trường hợp xấu nhất có thể xảy ra là em phải bồi thường ít nhất 1 tháng lương".Em nhận thấy theo nội dung cam kết em đã không vi phạm, em có lý do chính đáng có xác nhận của địa phương, đồng thời em có thông báo trước 30 ngày theo Bộ luật lao động 2012 (hợp đồng của em là hợp đồng có thời hạn 1 năm).

Hỏi
: Tại sao lại yêu cầu em phải bồi thường theo bản cam kết chỉ có em đơn phương ký và em không hề vi phạm.Kính mong luật sư có thể xem xét và cho em câu trả lời về tình huống này cũng như em nên giải quyết như thế nào.Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về cam kết giữa bạn và công ty về nội dung bạn phải cam kết làm việc tại công ty ít nhất 5 năm nếu tự ý nghỉ việc mà không có lý do chính đáng và không được sự đồng ý của công ty thì sẽ bị phạt 3 tháng tiền lương.

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 5 Bộ luật lao động 2012 quy định về quyền của người lao động:

"1.Người lao động có các quyền sau:

d) Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật;”

Theo quy định tại khoản  2 Điều 20 Bộ luật lao động 2012 quy định về những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết thực hiện hợp đồng lao động:

“2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.”

Như vậy trong trường hợp này cam kết giữa bạn và công ty đã xâm phạm đến quyền đơn phương chấm dứt lao động của bạn được pháp luật bảo vệ và vi phạm vào điều cấm của pháp luật yêu cầu bạn phải thực hiện bảo đảm bằng ba tháng tiền lương cho việc thực hiện hợp đồng lao động. Cam kết này sẽ vô hiệu theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015. Theo thông tin mà bạn cung cấp hợp đồng của bạn là hợp đồng có thời hạn và khi nghỉ việc bạn đã thực hiện nghĩa vụ báo trước theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 37 Bộ luật lao động  2012 nên bạn không có nghĩa vụ phải bồi thường ba tháng tiền lương như cam kết

Thứ hai, Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình bạn căn cứ vào những quy định sau:

Theo quy định tại Điều 201 bộ luật lao động 2012  quy định về trình tự thủ tục hòa giải tranh chấp lao động cá nhân:

“1. Tranh chấp lao động cá nhân phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:

a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc tranh chấp về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;

b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;

c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;

d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng”
.

Như vậy đối với tranh chấp của bạn và công ty không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải tại hòa giải viên lao động (tuy nhiên nếu muốn bạn vẫn có thể làm đơn yêu cầu hòa giải viên lao động giải quyết).

Bạn có thể cân nhắc khởi kiện tại tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đóng trụ sở theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

Lưu ý :

Bạn được miễn đóng tạm ứng phí

Thời gian giải quyết của tòa án tương đối dài  từ 6 tháng đến 8 tháng

Khi khởi kiện bạn cần chuẩn bị các chứng cứ như  :Hợp đồng lao động giữa bạn và công ty;cam kết giữa bạn và công ty và một số giấy tờ tài liệu khác do tòa án yêu cầu.