Câu hỏi: Chào Anh. Em có một số điều muốn hỏi về vay bằng khoáng đất trong ngân hàng. Nhà em có khoảng 5 công đất ruộng, vào khoảng năm 2011 thì gia đình em có vay trong ngân hàng với số tiền là 40 triệu và phải có chữ ký giữa vợ và chồng. Năm 2015, thì khoảng nợ được trả xong, sau đó chồng có vay lại, nhưng người vợ không biết, mà không có chữ ký vay lần 2 của người vợ thì có vay người chồng có vay được không? Nhưng theo được biết thì ngân hàng vẫn cho vay, như vậy ngân hàng cho vay thì có đúng với luật

Trả lời: Điều 29 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về nguyên tắc chung về chế độ tài sản của vợ chồng:

"1. Vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập.

2. Vợ, chồng có nghĩa vụ bảo đảm điều kiện để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.

3. Việc thực hiện quyền, nghĩa vụ về tài sản của vợ chồng mà xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng, gia đình và của người khác thì phải bồi thường".

Điều 35 Luật HN và GĐ 2014 quy định về chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung:

"1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.

2. Việc định đoạt tài sản chung phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của vợ chồng trong những trường hợp sau đây:

a) Bất động sản;

b) Động sản mà theo quy định của pháp luật phải đăng ký quyền sở hữu;

c) Tài sản đang là nguồn tạo ra thu nhập chủ yếu của gia đình".

Điều 13 Nghị định 126/2014/NĐ-CP quy định về chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của vợ chồng:

“1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận. Trong trường hợp vợ hoặc chồng xác lập, thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản chung để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình thì được coi là có sự đồng ý của bên kia, trừ trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng định đoạt tài sản chung vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu".

Theo quy định của pháp luật, việc định đoạt bất động sản là tài sản chung của vợ chồng buộc phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của hai bên. Trường hợp vợ hoặc chồng định đoạt tài sản chung mà không được sự đồng ý của bên kia thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vộ hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu.

Đối với trường hợp của gia đình, trường hợp chồng chị đơn phương dùng quyền sử dụng đất là tài sản chung để thế chấp vay tiền của Ngân hàng thì giao dịch trên bị vô hiệu. Tuy nhiên, để tuyên giao dịch trên vô hiệu thì chị buộc phải gửi đơn yêu cầu Tòa án giải quyết.

Điều 137 Bộ luật dân sự 2005 quy định về hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu:

"1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật. Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường".

Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về quyền khởi kiện vụ án:

"Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Trong trường hợp này người vợ tự mình hoặc thông qua người đại diện có quyền yêu cầu Tòa tuyên bố hợp đồng thế chấp giữa người chồng và ngân hàng vô hiệu".

Hồ sơ khởi kiện:

- Đơn khởi kiện theo mẫu

- Các tài liệu liên quan đến vụ kiện

+  Giấy chứng nhận đăng kí kết hôn

+ Các giấy tờ chứng minh mảnh đất là tài sản chung

+ Các tài liệu khác chứng minh cho yêu cầu khởi kiện

-  Giấy chứng minh nhân dân, hộ khẩu.