Câu hỏi: Xử phạt vi phạm quy định về sử dụng lao động nữ

Trả lời: 1. Quy định pháp luật về sử dụng lao động nữ

Lao động nữ với vấn đề bình đẳng giới và được đảm bảo các điều kiện đúng theo quy định của pháp luật khi tham gia vào lao động, làm việc cũng như đời sống xã hội luôn nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Điều đó đã được lồng ghép khá đầy đủ trong các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, trong đó có thể kể đến Bộ luật lao động 2019.

Theo đó, Chương X của Bộ luật lao động năm 2019 bao gồm những quy định riêng đối với lao động nữ và bảo đảm bình đẳng giới. Tại Điều 136 Luật này quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm đối với lao động nữ và bình đẳng giới như sau:

“

Điều 136. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

1. Bảo đảm thực hiện bình đẳng giới và các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong tuyển dụng, bố trí, sắp xếp việc làm, đào tạo, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương và các chế độ khác.

2. Tham khảo ý kiến của lao động nữ hoặc đại diện của họ khi quyết định những vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của phụ nữ.

3. Bảo đảm có đủ buồng tắm và buồng vệ sinh phù hợp tại nơi làm việc.

4. Giúp đỡ, hỗ trợ xây dựng nhà trẻ, lớp mẫu giáo hoặc một phần chi phí gửi trẻ, mẫu giáo cho người lao động.

”

Từ Điều 137 đến Điều 142 quy định cụ thể các vấn đề trong quan hệ lao động cũng như các chế độ riêng đối với người lao động nữ như: bảo vệ thai sản (Điều 137); quyền đơn phương chấm dứt, tạm hoãn hợp đồng lao động của lao động nữ mang thai (Điều 138); Nghỉ thai sản (Điều 139); ...

Người sử dụng lao động có trách nhiệm, nghĩa vụ tuân thủ các quy định nêu trên, đảm bảo điều kiện làm việc, nghỉ thai sản, nuôi con nhỏ của lao động nữ. Trong trường hợp, người sử dụng lao động vi phạm các quy định kể trên thì sẽ bị áp dụng chế tài xử phạt hành chính.

2. Xử phạt vi phạm quy định về sử dụng lao động nữ

Tại Điều 28 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định cụ thể về việc xử phạt hành chính đối với vi phạm quy định về lao động nữ và bảo đảm bình đẳng giới. Theo đó, người sử dụng lao động khi có một trong các hành vi vi phạm về lao động nữ thì sẽ bị phạt hành chính như sau:

- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng:

+ Không bảo đảm thực hiện bình đẳng giới và các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới theo một trong các trường hợp sau: tuyển dụng; bố trí; sắp xếp việc làm; đào tạo; thời giờ làm việc; thời giờ nghỉ ngơi; tiền lương; các chế độ khác;

+ Không tham khảo ý kiến của lao động nữ hoặc đại diện của họ khi quyết định những vấn đề có liên quan đến quyền và lợi ích của lao động nữ.

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng:

+ Sử dụng người lao động mang thai từ tháng thứ 07 hoặc từ tháng thứ 06 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa;

+ Sử dụng người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa, trừ trường hợp được người lao động đồng ý;

+ Không thực hiện việc chuyển công việc hoặc giảm giờ làm đối với lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai mà người lao động đã thông báo với người sử dụng lao động biết;

+ Không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian hành kinh trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác;

+ Không cho lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác;

+ Không bảo đảm việc làm cho người lao động theo quy định tại Điều 140 BLLĐ;

+ Không ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới đối với trường hợp hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi;

+ Xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ đang trong thời gian mang thai hoặc nghỉ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội; xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi;

+ Sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động hoặc bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;

+ Không cung cấp đầy đủ thông tin về tính chất nguy hiểm, nguy cơ, yêu cầu của công việc để người lao động lựa chọn và không đảm bảo điều kiện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động theo quy định khi sử dụng họ làm công việc thuộc danh mục nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con;

+ Không lắp đặt phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc khi sử dụng từ 1.000 người lao động nữ trở lên.

Ngoài hình thức phạt tiền nêu trên, người sử dụng lao động vi phạm một trong các quy định về sử dụng lao động nữ tại Điều 28 Nghị định 12/2022/ND-CP thì còn bị áp dụng

biện pháp khắc phục hậu quả

bao gồm:

- Buộc người sử dụng lao động trả tiền lương cho người lao động nữ tương ứng với thời gian người lao động nữ không được nghỉ trong thời gian hành kinh theo quy định của pháp luật khi không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian hành kinh.

- Buộc người sử dụng lao động trả tiền lương cho người lao động nữ tương ứng với thời gian người lao động nữ không được nghỉ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi khi không đảm bảo thời gian nghỉ 30 phút đối với lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

- Buộc người sử dụng lao động nhận người lao động trở lại làm việc khi sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ trong các trường hợp pháp luật không cho phép (vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi,...)