Câu hỏi: Luật sư tư vấn về điều kiện để được công nhận hộ nghèo, cận nghèo theo qui định của pháp luật. Nội dung tư vấn như sau: Xin chào! Văn phòng luật sư cho em hỏi 1 việc. Bố mẹ em năm kia có được cho là hộ nghèo, nhưng năm ngoái thôn xóm có thông báo cắt chuyển về hộ cận nghèo. Năm nay, thôn xóm lại nói cắt không còn hộ cận nghèo và nghèo nữa. Em có hỏi lý do tại sao thì họ nói không được.

Em có đọc qua qui định của nhà nước về việc như thế nào thì gia đình được cấp hộ nghèo và cận nghèo. Trên qui định của nhà nước thì chỉ có thấy nói về thu nhập của 1người /tháng theo vùng. Hiện nay, trong hộ khẩu có bố mẹ em, em và con trai em 6 tuổi (em là mẹ đơn thân). Em hộ khẩu ở X - Hà Nội làm việc tại khu công nghiệp lương sơn hòa bình. Lương cơ bản của em là 3.672.000/tháng.Vậy em xin hỏi thu nhập của em như vậy và khẩu 4 người. Bố mẹ em làm nông nghiệp không có lương như vậy có được thuộc diện nghèo hay cận nghèo không ạ. Em hỏi trưởng thôn thì được giải đáp: Gia đình có tivi, tủ lạnh, máy giặt, hay xe máy...thì không được cho là nghèo. Rồi có con cái ở gần nhà phải phụng dưỡng nên không được coi là nghèo. Rồi bố em được hưởng thể bảo hiểm cựu chiến binh...Vâng xe máy cũng có thể vay mượn hoặc có gắng để có phương tiện đi lại làm việc. Tivi cũng do công ty thưởng tết cho em...Nhưng em không nghĩ những lý do đó chính đáng. Vậy xin văn phòng luật có thể giải đáp thắc mắc cho em với ạ. Em chân thành cảm ơn

Trả lời: Theo quy định tại Điều 2 Quyết định 59/2015/ADD-TTg thì để được công nhận là hộ nghèo áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 thì cần phải đảm bảo một số tiêu chi sau:

“1. Hộ nghèo

a) Khu vực nông thôn: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau:

– Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống;

– Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng đến 1.000.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

b) Khu vực thành thị: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau:

– Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống;

– Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng đến 1.300.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

2. Hộ cận nghèo

a) Khu vực nông thôn: là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng đến 1.000.000 đồng và thiếu hụt dưới 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

b) Khu vực thành thị: là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng đến 1.300.000 đồng và thiếu hụt dưới 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.”

Khoản 2 Điều 1 Quyết định 59/2015/QĐ-TTg có qui định về tiêu chí mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản. Cụ thể:

“a) Các dịch vụ xã hội cơ bản (05 dịch vụ): y tế; giáo dục; nhà ở; nước sạch và vệ sinh; thông tin;

b) Các chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản (10 chỉ số): tiếp cận các dịch vụ y tế; bảo hiểm y tế; trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; chất lượng nhà ở; diện tích nhà ở bình quân đầu người; nguồn nước sinh hoạt; hố xí/nhà tiêu hợp vệ sinh; sử dụng dịch vụ viễn thông; tài sản phục vụ tiếp cận thông tin”

Theo thông tin bạn cung cấp thì gia đình bạn đang sống tại khu vực nông thôn. Gia đình bạn có 4 người, hiện tại mức lương cơ bản của bạn là 3.672.000/tháng, bố bạn làm nông nghiệp nhưng bạn không nói rõ mức thu nhập cụ thể như nào. Giả sử gia đình bạn chỉ có nguồn thu nhập từ tiền lương của bạn, khi đó mức thu nhập bình quân/đầu người của gia đình bạn sẽ là 918,000 người/tháng. Về mức sống của gia đình bạn hiện gia đình bạn có có tivi, tủ lạnh, máy giặt, xe máy, bố bạn có thẻ bảo hiểm cùa cựu chiến binh…Do đó nếu tính theo mức bình quân thu nhập bình quân/ đầu người, và chỉ số đo lường thiếu hụt về các dịch vụ xã hội cơ bản để xét công nhận hộ nghèo thì gia đình bạn không đủ điều kiện. Tuy nhiên để được xét là hộ cận nghèo thì bạn có thể căn cứ vào các chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản khác để đối chiếu và xác định trường hợp của bạn có được xét duyệt hộ nghèo hay không?

Trân trọng.
Luật sư tư vấn - Luật Minh Gia