Câu hỏi: Câu hỏi: Em trai tôi mới thi tốt nghiệp phổ thông xong và có thông báo từ ủy ban xã về việc khám nghĩa vụ quân sự. Ngày sinh của em tôi theo giấy khai sinh và chứng minh nhân dân là 14/11/1993 nhưng trong thông báo là em tôi thuộc diện khám nghĩa vụ quân sự vì sinh ngày 24/4/1993.

Khi gia đình chúng tôi hỏi về trách nhiệm trong việc sai sót này thì không một cán bộ nào đứng ra chịu trách nhiệm cả. Vậy chính xác thì ai sẽ phải chịu trách nhiệm trong sai sót này?

Nếu năm nay em tôi đỗ đại học và cũng vừa đủ tuổi để thực hiện nghĩa vụ quân sự, thì em tôi có phải tạm gác việc học đại học lại để thực hiện nghĩa vụ quân sự không ạ?

Trả lời: Theo quy định tại Điều 19 Luật nghĩa vụ quân sự năm 1981, đã được sửa đổi, bổ sung vào các năm 1990, 1994, 2005 thì “Tháng một hàng năm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, hiệu trưởng các trường dạy nghề, các trường trung học, thủ trưởng các cơ quan, người phụ trách các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội và các đơn vị cơ sở khác phải báo cáo danh sách công dân nam giới đủ 17 tuổi trong năm đó cho Ban chỉ huy quân sự huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ quốc phòng".

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư Liên Bộ Y tế - Bộ Quốc phòng số 14/2006/TTLT-BYT-BQP ngày 20/11/2006 hướng dẫn khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự thì việc khám sức khỏe được thực hiện với các đối tượng là công dân được gọi làm nghĩa vụ quân sự và công dân dự thi tuyển sinh quân sự, tiến hành tại y tế quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; còn việc kiểm tra sức khỏe được thực hiện với các đối tượng là công dân đủ 17 tuổi thuộc diện đăng ký nghĩa vụ quân sự; quân nhân dự bị, tiến hành tại trạm y tế xã, phường, thị trấn thuộc huyện.

Đối chiếu với quy định nói trên thì em bạn sinh năm 1993 nên được coi là đối tượng “đủ 17 tuổi trong năm đó” nên thuộc diện phải đăng ký nghĩa vụ quân sự và có thể được gọi kiểm tra sức khỏe tại trạm y tế xã. Nếu UBND xã gửi thông báo yêu cầu em bạn đi khám sức khỏe tại cơ sở y tế cấp huyện để làm nghĩa vụ quân sự là không đúng với quy định nói trên.

Về trách nhiệm trong sai sót ngày sinh của em bạn, việc này xuất phát từ việc sai sót trong thống kê công dân sẵn sàng nhập ngũ. Điều 61 Luật nghĩa vụ quân sự quy định: “Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Hiệu trường các trường dạy nghề, Trung học chuyên nghiệp, trường Cao đẳng, trường Đại học, Thủ trưởng cơ quan, người phụ trách các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội và các đơn vị cơ sở khác phải thống kê quân nhân dự bị và công dân sẵn sàng nhập ngũ của cơ sở mình để báo cáo với Ban chỉ huy quân sự huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ quốc phòng”. Căn cứ vào quy định trên, trách nhiệm thống kê sai ngày sinh của em trai bạn thuộc về Chủ tịch UBND cấp xã nơi gia đình bạn đang cư trú. Gia đình bạn có thể gửi đơn đến Chủ tịch UBND cấp xã để đề nghị sửa chữa sai sót này.

Theo quy định tại Điều 12 Luật nghĩa vụ quân sự thì: “Công dân nam đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ trong thời bình từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi”. Tuy nhiên, việc gọi nhập ngũ đối với những công dân đủ điều kiện sức khỏe để nhập ngũ cũng chỉ được thực hiện khi công dân đó đủ 18 tuổi (tuổi đủ là tuổi tính tròn 12 tháng cho một tuổi, ví dụ em ban sinh ngày 14/11/1993 thì phải đến ngày 14/11/2011, em bạn mới đủ tuổi để nhập ngũ).

Khoản 1 Điều 29 Luật nghĩa vụ quân sự còn quy định những công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình như sau: “Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe; Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi người khác trong gia đình không còn sức lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ; Giáo viên, nhân viên y tế, thanh niên xung phong đang làm việc ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn; cán bộ, công chức, viên chức được điều động đến làm việc ở những vùng này; Đang nghiên cứu công trình khoa học cấp Nhà nước được Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ hoặc người có chức vụ tương đương chứng nhận; Đang học ở các trường phổ thông, trường dạy nghề, trường trung cấp chuyên nghiệp, trường cao đẳng, trường đại học do Chính phủ quy định; Đi xây dựng vùng kinh tế mới trong ba năm đầu”.

Theo quy định này, nếu năm nay em trai bạn thi đỗ vào đại học, cao đẳng hoặc theo học tại các trường dạy nghề, trường trung cấp chuyên nghiệp thì sẽ được tạm hoãn gọi nhập ngũ.