Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Hiện gia đình tôi bị người khác liên tục có những hành vi xúc phạm danh dự và nhân phẩm. Tôi phải trình báo với cơ quan nào để được hỗ trợ và giải quyết trong trường hợp này. nội dung tư vấn như sau:

Xin chào VPLS. Trước đây anh trai tôi đã ly hôn và về quê sinh sống và đã kết hôn 1 lần nữa. Anh chết cách đây đã 7 năm. Sau đó người vợ cả và con gái của anh trai tôi đã nhiều lần có những lời lẽ và câu chuyện mang tính chất xúc phạm tới những người thân trong gia đình tôi và người vợ hai của anh tôi. Thời gian vừa qua bố tôi bị bệnh nặng phải nhập viện điều trị, biết được tin này con gái anh trai tôi đã dùng facebook có những lời nói mang tính chất nhục mạ bố tôi và liên hệ với người thân gia đình tôi để tuyên truyền những nội dung mang tính chất bôi nhọ danh dự của bố tôi. Hiện tại vợ cả anh trai tôi liên tục gọi điện cho người thân gia đình tôi ở quê nhà rêu rao là trước đây hồi con gái anh trai tôi 5 tuổi bị bố tôi lôi lạm dụng tình dục, tôi đã liên hệ và đề nghị chị ấy và con gái hãy làm bản tường trình bằng văn bản gửi ra cơ quan chức năng để pháp luật đứng ra xử lý nhưng họ vẫn tiếp tục có những hành vi tuyên truyền và đe dọa. Nay tôi xin VP tư vấn cho tôi phải làm gì và nếu chị ấy đến gia đình tôi và có những hành vi trên thì tôi phải báo ngay cho cơ quan chức năng nào để đến xử lý kịp thời. Tôi xin chân thành cảm ơn, rất mong được hồi âm!

Trả lời: Căn cứ Điều 20 Hiến pháp 2013 :
“Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.”
Và quy định tại Ðiều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015:
“Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ” ,
cá nhân sẽ được pháp luật bảo vệ danh dự và nhân phẩm.

Theo thông tin bạn cung cấp, những người thân của bạn đang bị xâm phạm về danh dự, nhân phẩm nên gia đình bạn đương nhiên có quyền làm đơn gửi đến cơ quan có thẩm quyền (Cơ quan công an, Tòa án nhân dân …) để được giải quyết. Cùng với đo, gia đình bạn có quyền yêu cầu người vợ cũ và con gái phải bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm gây ra.

Cụ thể, Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự- an toàn xã hội có quy định mức phạt hành chính với hành vi
“Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác”
là
“Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng”

Nếu hành vi của chị vợ cũ và con gái mang tính chất xúc phạm “nghiêm trọng” danh dự và nhân phẩm của những người trong gia đình mình ( gây tổn thương nghiêm trọng về tâm lý, sức khỏe, tổn thất về thu nhập, ảnh hưởng đến uy tín và cuộc sống bình thường của người bị hại,…) thì bạn có thể khởi tố hình sự người này về tội làm nhục người khác được quy định tại Điều 155 Bộ luật hình sự 2015 như sau:

“Điều 155. Tội làm nhục người khác

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

d) Đối với người đang thi hành công vụ;

đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%.”

Ngoài ra, gia đình bạn còn có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 với mức thiệt hại và mức bồi thường được xác định như sau:

Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm: Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; Thiệt hại khác do luật quy định.

Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại nêu trên và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.