Câu hỏi: Xin chào luật sư! Em có một số thắc mắc xin luật sư có tư vấn hộ em. Vợ em kí hợp đồng 6 tháng với Công ty thế giới di động vào tháng 4/2018- 9/2018. Sau đó vợ chồng em mới biết là vợ em đã có thai cũng vào đầu tháng 4 và dự kiến sinh là ngày 25/12/2018. Đến bây giờ là 23/6/2018 vậy là vợ em đã được đóng bảo hiểm tháng 4/5/6 nhưng do có thai nên phía công ty  dự định chấm dứt hợp đồng trong tháng sau nghĩa là là hết tháng 7. Nếu như vợ e được làm hết hợp đồng là tháng 9 thì là vừa đủ đóng BHXH 6 tháng để đủ điều kiện nhận BHXH. Vậy cho e hỏi phía công ty làm như vậy có đúng luật hay không. Và nếu vợ em phải nghỉ thì khi xin chuyển sang công ty khác và tiếp tục đóng bảo hiểm đến lúc sinh thì có đc nhận BHXH hay không (vì em nghe nhiều người nói phải đóng bảo hiểm 6 tháng liên tục không được ngắt quãng). Em xin luật sư tư vấn giúp em. Em cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về việc công ty đơn phương chấm dứt HĐLĐ trước hạn vì lý do  mang thai

Khoản 3 Điều 155 Bộ luật lao động 2012 quy định Bảo vệ thai sản đối với lao động nữ

"3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động."

Theo quy định trên người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do mang thai, nghỉ thai sản. Do vậy, việc công ty chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn với vợ bạn vì lý do vợ bạn đang mang thai là trái quy định pháp luật. Khi đó, vợ bạn có quyền gửi đơn khiếu  nại yêu cầu công ty thực hiện đúng quy định pháp luật. Nếu công ty giải quyết không thỏa  đáng thì vợ bạn có quyền gửi đơn khiếu nại gửi tới Phòng lao động thương binh và xã hội yêu cầu giải quyết tranh chấp.

Thứ hai, điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con:

Điều 31 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định điều kiện hưởng chế độ thai sản như sau:

"1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi ttuộc một trong các trường hợp sau đây:

...

b) Lao động nữ sinh con.

...

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

3. Người lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con
.”

Như vậy, điều kiện được hưởng chế độ thai sản khi sinh con là lao động nữ phải đóng đủ bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc đã đóng bảo hiểm từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ viêc dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

Đối chiếu với trường hợp của vợ bạn, vợ bạn đã tham gia bảo hiểm xã hội từ tháng 4/2018 đến nay, dự kiến sinh vào tháng 12/2018 thì vợ bạn đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản khi đóng đủ 6 tháng bảo hiểm xã hội trở lên trong thời hạn 12 tháng trước khi sinh (lưu ý: 06 tháng tham gia BHXH không bắt buộc phải liên tục).

Trường hợp vợ bạn nghỉ việc tại công ty cũ sau đó tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tại công ty mới, thì khi đóng đủ 06 tháng BHXH bắt buộc trong khoảng 12 tháng trước khi sinh con thì đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.

Như vậy, trường hợp của bạn công ty chấm dứt hợp đồng lao động với vợ bạn trước thời hạn vì lý do vợ bạn mang thai là trái quy định pháp luật. Nếu vợ bạn đóng đủ 6 tháng bảo hiểm xã hội trong vòng 12 tháng trước khi sinh (đóng 6 tháng BHXH không cần thời gian liên tục) thì đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.