Câu hỏi: Thưa luật sư công ty Luật Minh Gia! Tôi có một việc muốn nhờ luật sư tư vấn giúp tôi ạ! Trong thời gian gần đây có một đối tượng gọi điện thoại đến số ĐT của con tôi và nói rằng số ĐT của con tôi là nằm trong danh sách 30 số ĐT được trúng thưởng; là một chiếc đồng hồ trị giá hai triệu chín trăm ngàn đồng.

Sau đó đối tượng hỏi con tôi có nhận hay không? Con tôi nói nhận! Thì đối tượng yêu cầu gửi họ tên; Địa chỉ; và số CMND. Con tôi nói Là không có giấy CMND. Vì con tôi chưa đủ tuổi . Vậy đối tượng yêu cầu cung cấp họ tên và địa chỉ chỗ ở. Sau đó đối tượng gửi quà qua đường bưu điện. Và gọi điện thoại liên tục nói con tôi ra nhận. Thì tôi mới chở con tôi đến bưu điện để nhận thì được cô nhân viên bưu điện nói là đóng 380 000 đồng . Theo như đã ghi trên chiếc hộp gói kín ;tôi không biết bên trong là vật ghi nên tôi không đồng ý đóng khoản tiền như trên. Sau đó con tôi gọi điện hỏi đối tượng gửi quà là phải đóng tiền gì? Thì được đối tượng cho biết là tiền nộp thuế hải quan. Công an. Vậy thì tôi không đồng ý đóng số tiền trên. Liền lúc đó đối tượng bảo rằng là nếu con tôi không đóng mặc dù không nhận hàng. Thì sẽ bị chuyển hồ sơ về cho công an đia phương phối hợp với chi cục thuế làm việc. Mà nếu con tôi cố tình trốn tránh thì sẽ bị xử lý hình sự. Vậy Xin hỏi luật sư vụ việc như trên con tôi có vi phạm pháp luật không ? Con tôi sinh năm 2002!

Trả lời: Trước hết hiện tại cần xác nhận việc con của bạn có được trúng giải thật hay không? Bạn có thể nhờ cơ quan công an xác minh số điện thoại và xác minh vụ việc trúng thưởng có đúng sự thật hay không. Trong trường hợp xác nhận việc trúng thưởng này là đúng sự thật, mà con của bạn đã đồng ý với người trao thưởng là nhận quà như vậy đã xác lập quan hệ dân sự, bên kia sẽ gửi quà cho con bạn và con bạn sẽ nhận quà. Khi này con của bạn sẽ phải nhận món quà và trả số tiền với bên bưu điện khi con của bạn không nhận quà hay không trả tiền có thể đã vi phạm nghĩa vụ trong giao dịch dân sự này.

Tuy nhiên thông qua những tình tiết bạn cung cấp thì hành vi của đối tượng gọi điện cho con bạn có thể có  dấu hiệu của tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 như sau:

“Điều 174.
Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ..”

Theo đó để cấu thành tội này về mặt chủ quan đây phải là do lỗi cố ý, mong muốn chiếm đoạt, lấy tài sản của người khác. Xác định yếu tố khách quan là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác bằng thủ đoạn gian dối, đưa ra thông tin giả (không đúng sự thật) nhưng làm cho người khác tin đó là thật và giao tài sản cho người phạm tội. Về mặt khách thể ở đây là quan hệ sở hữu tài sản.

Đối chiếu với trường hợp này, đối tượng đã có hành vi gian dối là gọi điện thoại thông báo trúng thưởng để lừa con của bạn nộp số tiền là 380 nghìn đồng.Tuy số tiền này không trên mức 2 triệu nhưng nếu đối tượng đã tham gia lừa đảo mà đã bị xử phạt hành chính rồi thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án về tội này thì dù lần này số tiền chưa đủ 2 triệu vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Với hành vi của con bạn là ngay tình không biết mình đã bị lừa đảo nên không vi phạm pháp luật hình sự. Lúc này bạn có thể tố giác đối tượng này đã có hành vi lừa đảo, bạn báo cho cơ quan công an để xác minh số điện thoại đã liên lạc với con của bạn để đối tượng sẽ phải chịu xử lý theo quy định của pháp luật.

Trân trọng!

CV Hà Tuyền - Công ty Luật Minh Gia