Câu hỏi: :Kính chào luật sư. Kính chúc quý luật sư sức khỏe vag thành đạt. Nay gửi đến quý luật sư nhờ tư vấn giúp vấn đề này: Bà nội tôi chỉ có duy nhất một người con là ba tôi. Ba tôi có 6 người con ( 4 trai và 2 gái) . Trong 6 người con thì người anh thứ ba ở chung với nội, tất cả đất đai nội tôi đứng tên ( một phần 25m ×35m, 1 phần 50m x 80m, va môt phần 55x35m). Ba tôi mất sau đó nội tôi mất. Đất cát không có di chúc. Anh em đồng ý để người thứ 3 đứng tên riêng một phân 25x35m. Phần 55 x 35  thì 5 anh em còn lại cất nhà, còn phần 50 x 80 thì anh em đồng ý ko chia, để nguyên làm kỉ niêm ông bà và để anh ba đứng tên( mẹ tôi thì nói ai đứng cũng được nhưng bà thì không vì sợ mất đi thì lại mất công sang tên...) và canh tác. Nay anh ba tự ý bán phần đất của chung đó mà không thông qua ý kiến của anh em khác. Xin hỏi luật sư là giờ tôi có thể yêu cầu anh ba trả lại phần của các anh em khác trong đó được không? Hướng giải quyết như thế nào?mong luật sư tư vấn!Cảm ơn quý luật sư, cảm ơn công ty!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, bà nội bạn mất không để lại di chúc nên di sản của bà để lại được chia thừa kế theo pháp luật. Những người thừa kế theo pháp luật được xác định theo Điều 651 Bộ luât dân sự 2015 như sau

“
Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy trong trường hợp bà mất mà không để lại di chúc thì di sản của bà nội bạn được phân chia thừa kế theo pháp luật cho những người thừa kế ở hàng thứ nhất. Do ông nội bạn đã mất nên bố bạn là người thừa kế theo pháp luật duy nhất của bà nội. Tuy nhiên bố bạn đã mất trước thời điểm bà nội mất nên theo Điều 652 Bộ luật dân sự về thừa kế thế vị thì những người con của bố bạn sẽ được hưởng phần di sản mà bố bạn được hưởng nếu còn sống

“
Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống
.”

Nói cách khác, sáu người con  của bố bạn là những người thừa kế được hưởng phần di sản mà bà nội để lại. Những người thừa kế có thể mở cuộc họp thừa kế và tiến hành thỏa thuận về cách phân chia di sản. Những thỏa thuân này phải được thể hiện bằng văn bản và được công chứng tại tổ chức công chứng theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp các đồng thừa kế đã thỏa thuận không phân chia diện tích đất 50 x 80 để sử dụng vào mục đích chung, tuy nhiên có một đồng thừa kế đã tự ý chuyển nhượng phần đất này cho người khác thì giao dịch chuyển nhượng phần đất đó không có giá trị pháp lý và sẽ bị vô hiệu do vi phạm về điều cấm của pháp luật. Trường hợp này những đồng thừa kế khác có thể gửi đơn ra Toàn án nhân dân để yêu cầu tuyên bố giao dịch chuyển nhượng này vô hiệu và phần đất trong giao dịch chuyển nhượng đó vẫn thuộc di sản thừa kế. Nếu các đồng thừa kế không thỏa thuận được về vấn đề chia di sản thừa kế thì tiếp tục gửi đơn ra Tòa án yêu cầu phân chia di sản. Hồ sơ bao gồm:

-Đơn khởi kiện

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

- Giấy chứng tử của người để lại di sản

- Giấy tờ chứng minh mối quan hện với người để  lại di sản,..