Câu hỏi: Chào luật sư ạ!Em muốn hỏi 1 chút. Hồi tháng 1, e được 1 người bạn nhờ vay giúp tiền lúc khó khăn, vì tin tưởng nên e đã đứng ra vay nóng số tiền là 20trieu cho bạn. Đây là vay lãi ngày ạ. Bạn e có hứa tháng  2 trả. nhưng tới thời điểm này vẫn chưa trả và chỉ khất lần không có dấu hiệu muốn trả. Do bạn e đang ở Nhật bản nên e đã liên lạc với gia đình nhưng họ cũng không có ý định can thiệp. E có tin nhắn làm chứng việc bạn ấy vay tiền e. Cũng như khi chuyển tiền cho bạn ấy thì e có chuyển qua 1 người khác họ cũng có thể làm chứng. Thì e muốn hỏi liệu có kiện được không ạ? Thủ tục cũng như khả năng lấy lại được tiền của e như thế nào ạ?Em cảm ơn ạ!

Trả lời: Bộ luật dân sự 2015 quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay tài sản như sau:

Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

“
1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác
.”

Do đó, nếu bạn có các tài liệu, chứng cứ liên quan đến việc xác định đã có quan hệ giao dịch vay tiền trên thực tế giữa bạn với người đó thì bạn có thể yêu cầu bên vay trả tiền cho bạn theo đúng thỏa thuận. Khi người đó không thực hiện nghĩa vụ trả tiền khi đến hạn, bạn có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân yêu cầu giải quyết.

Theo thông tin bạn cung cấp, hiện tại bên vay đang ở Nhật Bản nên vụ việc được xác định là vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài. Căn cứ theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2015, bạn có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú ở Việt Nam yêu cầu bên vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Hồ sơ khởi kiện gồm có:

- Đơn khởi kiện (theo mẫu);

- Giấy tờ vay nợ và các tài liệu khác (nếu có);

- Các chứng cứ chứng minh có hai bên có xác lập quan hệ giao dịch vay tài sản trên thực tế như: tin nhắn giữa hai bên, xác nhận làm chứng của người chuyển tiền;

Ngoài ra nếu người đó đã vay mượn tiền của bạn, đã đến hạn trả nợ có khả năng trả chi trả nhưng không trả hoặc bỏ trốn không trả nhằm chiếm đoạt số tiền 20  triệu thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định của Bộ luật hình sự. Bạn có thế trình báo tới cơ quan công an ở địa phương nơi bạn cư trú yêu cầu giải quyết để bảo vệ quyền lợi cho mình.