Câu hỏi: Luật sư tư vấn về thừa kế thế vị, quyền hưởng thừa kế khi có người con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thuộc và quy định liên quan qua ví dụ về thừ kế thế vị như sau:

1. Ví dụ: Thừa kế thế vị quy định thế nào?

Tình huống:

Thưa luật sư, Ông bà nội em mất có di chúc cho Cô 7 phần giá trị căn nhà (những người trong gia đình chưa thấy di chúc này chỉ nghe qua lời nói của Cô). Ba em mất trước ông bà nội vậy em có được hưởng thừa kế của ba không? ( em dưới 18 tuổi). quy định trường hợp này thế nào mong luật sư tư vấn, e xin cảm ơn

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

- Xác định tính hợp pháp của di chúc

Trước hết, bạn cần kiểm chứng việc ông bà nội để lại di chúc cho Cô Bảy giá trị căn nhà có xác thực hay không? Bản di chúc đó có hiệu lực pháp luật hay không?

Trong trường hợp, bản di chúc mà ông bà nội bạn để lại cho Cô Bảy là có hiệu lực pháp luật, thì cô Bảy sẽ có quyền thừa kế toàn bộ phần di sản đó theo di chúc. Và bố bạn sẽ không có quyền thừa kế đối với phần di sản này, theo đó bạn sẽ không được thừa kế thế vị.

- Điều kiện hưởng thừa kế thế vị

Nếu bản di chúc ông bà nội bạn để lại cho cô Bảy không tồn tại hoặc không có giá trị pháp lý hoặc có 1 phần di sản được chia theo pháp luật thì phần di sản của ông bà bạn sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm các con của ông bà bạn (ĐIều 651 Bộ luật dân sự 2015).

Căn cứ điều 652 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thừa kế thế vị như sau:

“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Như vậy, bố bạn mất trước thời điểm ông bà bạn mất, bởi vậy bạn sẽ có quyền thế vị quyền hưởng di sản thừa kế của bố bạn trong trường hợp này.

---

2. Ví dụ 2: Hỏi đáp vướng mắc về quyền thừa kế thế vị

Tình huống:

Ông bà nội tôi có 4 người con trai. Bố tôi là con trai cả trong gia đình. Bố tôi đã mất từ năm 200x, ông nội của tôi mất từ năm 201x. Hiện nay các chú của tôi đang phân chia quyền thừa kế của ông bà nội, xin cho tôi hỏi bố của tôi mất trước ông của tôi và khi ông mất không có để lại di chúc nào.

Vậy tôi có quyền đại diện thay bố tôi để hưởng quyền thừa kế của ông bà tôi hay không? Pháp luật quy định thế nào

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi xin tư vấn như sau:

Do thông tin bạn cung cấp không rõ ràng nên chúng tôi phân tích rằng gia đình bạn chỉ được chia phần di sản thuộc sở hữu của người ông đã mất của bạn. Phần di sản này bao gồm: tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác. Ví dụ như: một phần tài sản của ông bạn trong khối tài sản chung vợ chồng của ông và bà bạn,…

- Xác định quyền hưởng thừa kế thế vị

Như bạn trình bày thì ông bạn chết không để lại di chúc, nên phần di sản của ông sẽ được chia thừa kế theo pháp luật. Theo quy định pháp luật dân sự, bố bạn thuộc hàng thừa kế thứ nhất được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật. Tuy nhiên, bố bạn đã mất trước thời điểm người để lại di sản thừa kế chết.

Do vậy, áp dụng quy định về thừa kế thế vị tại 652 Bộ luật dân sự 2015. Từ phân tích trên, bạn có quyền được hưởng phần di sản thừa kế của bố bạn từ di sản mà ông bạn để lại.