Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Dạ chào luật sư, em có một vấn đề muốn luật sư có thể tư vấn giúp em ạ. Em làm cho công ty sư kiện đúng ra là em làm teamlead cho công ty thuốc lá nhưng thuốc lá không được quảng cáo nên em làm thông qua công ty sự kiện nhưng lương hưởng thì vẫn do công ty thuốc lá chi trả ạ. Em làm từ tháng 3/2016 đến bây giờ.

Theo như ban đầu công ty có nói với em làm 2 tháng thử việc là tháng 3;4 sẽ thử việc sau đó thì từ tháng 5 em đã được kí hợp đồng chính thức và đóng bảo hiểm xã hội vì em đọc là thử việc không được quá 60 ngày. Nhưng công ty chỉ đóng bhxh cho em tháng 6 tức là công ty đã sai luật đúng không ạ. Thêm vào đó công ty có hứa hẹn kí hợp đồng lâu dài với em nhưng vì công ty thuốc lá muốn cắt giảm nhân sự ở thị trường đà nẵng và tăng nhân sự cho hà nội và cho em nghỉ việc và có báo trước 30 ngày nhưng e đọc luật thì công ty phải đền cho người lao động 2 tháng lương cơ bản vì cho người lao động nghỉ ngang đúng không ạ còn nếu công ty không đền bù thì phải chứng minh rõ công ty đang kinh doanh thua lỗ và không đủ kinh phí để đền bù đúng không ạ. Vì em đã làm cho công ty thuốc lá này vào tháng 6/2012 đến bây giờ. Cứ 1;2 năm thì công ty thuốc lá này lại đấu thầu chọn ra một cty sự kiện để thầu chương trình này nên nếu tính với công ty sự kiện mới này thì em làm từ tháng 3/2016. Em muốn luật sư tư vấn giúp em để em có thể kiện đòi công ty sự kiện phải đứng ra đòi công ty thuốc lá bồi thường cho e ạ. Vì e kí hợp đồng với công ty sự kiện ạ chứ không phải công ty thuốc lá. Hi vọng luật sư có thể tư vấn giúp e để em có thể dành lại quyền lợi của người lao động đáng được hưởng ạ. Em cảm ơn. Hi vọng luật sư sớm hồi đáp giúp em ạ.

Trả lời: Theo như bạn đã trình bày thì bạn làm từ tháng 3/2016 đến bây giờ, ban đầu công ty có nói với bạn làm 2 tháng tức là tháng 3;4 sẽ thử việc sau đó thì từ tháng 5 bạn đã được kí hợp đồng chính thức, hơn nữa bạn đã làm cho công ty thuốc lá tứ tháng 6/2012 nhưng bạn không nêu rõ về việc bạn và công ty thuốc lá có ký hợp đồng làm việc nào không. Do vậy, chúng tôi hiểu rằng từ tháng 3/2016 đến nay, quan hệ việc làm chỉ phát sinh giữa bạn và công ty mà bạn đã ký hợp đồng làm việc đó là công ty sự kiện, chứ không phụ thuộc vào việc bạn nhận lương từ công ty nào. Do đó, sẽ phát sinh các quyền và nghĩa vụ của bạn với công ty sự kiện chứ không phải công ty thuốc lá, nên công ty thuốc lá không có trách nhiệm bồi thường cho bạn.

Trong quan hệ việc làm giữa bạn và công ty sự kiện có một số vấn đề bạn yêu cầu tư vấn như sau:

Thứ nhất, về việc đóng bảo hiểm sau khi hết thời gian thử việc

Theo quy định của Bộ luật lao động 2012 thì thời gian thử việc căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc 01 lần đối với một công việc và bảo đảm không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên (điều 27). Và khi việc làm thử đạt yêu cầu thì người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động (khoản 1, Điều 29).

Như vậy, thời gian thử việc của bạn là tháng 3, 4, và bạn chính thức ký hợp đồng với công ty từ tháng 5 nên bắt đầu từ tháng 5 bạn sẽ được NSDLĐ đóng bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, bạn không nói rõ là thời hạn của hợp đồng làm việc giữa bạn và công ty sự kiện nên chúng tôi tư vấn cho bạn trong hai trường hợp như sau:

- Nếu hợp đồng làm việc giữa bạn và công ty sự kiện là hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên:

Căn cứ theo Điểm a Khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 thì người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Do đó, công ty sự kiện có trách nhiệm đóng bảo hiểm cho bạn từ thời điểm bạn ký hợp đồng chính thức theo quy định tại Điều 21 của BLLĐ về trách nhiệm của người sử dụng lao động là:

“
1. Lập hồ sơ để người lao động được cấp sổ bảo hiểm xã hội, đóng, hưởng bảo hiểm xã hội.

2. Đóng bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 86 và hằng tháng trích từ tiền lương của người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 85 của Luật này để đóng cùng một lúc vào quỹ bảo hiểm xã hội
”.

- Nếu hợp đồng giữa bạn và công ty sự kiện là hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì người lao động làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng thì thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ 01/01/2018, còn trước đó thì NLĐ trong trường hợp này không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội. Do đó, nếu hợp đồng giữa bạn và công ty sự kiện là hợp đồng có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng thì công ty không có nghĩa vụ đóng BHXH cho bạn.

Thứ hai, về các chế độ khi công ty chấm dứt hợp đồng lao động với bạn

Điều 44 Bộ luật Lao động 2012 quy định về nghĩa vụ của người sử dụng lao động trong trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế như sau:

“
1. Trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ mà ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động, thì người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động theo quy định tại Điều 46 của Bộ luật này; trường hợp có chỗ làm việc mới thì ưu tiên đào tạo lại người lao động để tiếp tục sử dụng.

Trong trường hợp người sử dụng lao động không thể giải quyết được việc làm mới mà phải cho người lao động thôi việc thì phải trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động theo quy định tại Điều 49 của Bộ luật này.

2. Trong trường hợp vì lý do kinh tế mà nhiều người lao động có nguy cơ mất việc làm, phải thôi việc, thì người sử dụng lao động phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động theo quy định tại Điều 46 của Bộ luật này.

Trong trường hợp người sử dụng lao động không thể giải quyết được việc làm mà phải cho người lao động thôi việc thì phải trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động theo quy định tại Điều 49 của Bộ luật này.

3. Việc cho thôi việc đối với nhiều người lao động theo quy định tại Điều này chỉ được tiến hành sau khi đã trao đổi với tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở và thông báo trước 30 ngày cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh.”

Thay đổi cơ cấu, công nghệ tại Khoản 1 Điều 44 của Bộ luật Lao động gồm các trường hợp sau đây (điều 13, Nghị định 05/2015/NĐ-CP):

- Thay đổi cơ cấu tổ chức, tổ chức lại lao động;

- Thay đổi sản phẩm, cơ cấu sản phẩm;

- Thay đổi quy trình, công nghệ, máy móc, thiết bị sản xuất, kinh doanh gắn với ngành, nghề sản xuất, kinh doanh của người sử dụng lao động.

Trong trường hợp của bạn, công ty chấm dứt HĐLĐ với bạn vì lý do cắt giảm nhân sự thuộc trường hợp thay đổi cơ cấu tổ chức, tổ chức lại lao động nên khi công ty cho bạn thôi việc phải trả trợ cấp mất việc làm theo Điều 49 BLLĐ 2012:

“1. Người sử dụng lao động trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động đã làm việc thường xuyên cho mình từ 12 tháng trở lên mà bị mất việc làm theo quy định tại Điều 44 và Điều 45 của Bộ luật này, mỗi năm làm việc trả 01 tháng tiền lương nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương.

2. Thời gian làm việc để tính trợ cấp mất việc làm là tổng thời gian người lao động đã làm việc thực tế cho người sử dụng lao động trừ đi thời gian người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội và thời gian làm việc đã được người sử dụng lao động chi trả trợ cấp thôi việc
”.

Tuy nhiên, bạn chỉ mới ký hợp đồng với công ty sự kiện từ tháng 5 tức là không đáp ứng điều kiện đã làm việc thường xuyên cho công ty từ 12 tháng trở lên, nên bạn không được hưởng trợ cấp mất việc làm.