Câu hỏi: Luật sư tư vấn về một số vấn đề liên quan đến chế độ khi người Việt Nam lao động tại nước ngoài bị chết do tai nạn lao động. Nội dung tư vấn như sau:

Giờ bên người đưa mẹ em đi kêu ký giấy uỷ quyền để đưa xác mẹ em về nhưng không nhắc gì đến tiền bồi thường cả.-Mẹ em khi đi xuất khẩu thì đã quá tuổi lao động tải ả rập là từ 17-47 tuổi trong khi mẹ em đã 49 tuổi nhưng công ty vẫn đưa đi xuất khẩu và khi nhắc đến hợp đồng lao động thì bên công ty đưa đi vẫn chưa cho em xem về hợp đồng lao động của mẹ em.-Vậy cho em hỏi mẹ em có nhận được tiền bảo hiểm tai nạn hay bảo hiểm xã hội do bên ả rập hay người chủ mà mẹ em đã làm chi trả không? Và phí bồi thường gồm những gì và khoảng bao nhiêu? Khi xác mẹ em về nước em có phải chịu phí gì không, vì bên ả rập ướp xác mẹ em 3 tháng mới về được đến Việt Nam.Mong được Đoàn luật sư giúp đỡ !

Trả lời: Thứ nhất, về chế độ gia đình bạn được nhận

Theo Khoản 1.7 Điều 4 Quyết định 595/QĐ- BHXH:

“
Điều 4. Đối tượng tham gia theo quy định tại Điều 2 Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm:

1.7. Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc được áp dụng đối với các hợp đồng sau:

a) Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, tổ chức sự nghiệp được phép đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài;

b) Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu hoặc tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài có đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài;

c) Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hình thức thực tập nâng cao tay nghề với doanh nghiệp đưa người lao động đi làm việc theo hình thức thực tập nâng cao tay nghề;

d) Hợp đồng cá nhân.”

Như vậy, trường hợp mẹ bạn có thông qua công ty dịch vụ đưa người lao động ra nước ngoài thì trường hợp của mẹ bạn là đối tượng bắt buộc tham gia BHXH.

Nếu phía bên công ty có tham gia BHXH cho mẹ bạn thì mẹ bạn được hưởng chế độ:

Một là
,
trợ cấp mai táng:

Điểm a Khoản 1 Điều 66 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

"1. Những người sau đây khi chết thì người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng:

a. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này đang đóng bảo hiểm xã hội hoặc người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà đã có thời gian đóng từ đủ 12 tháng trở lên;”

Do đó, nếu mẹ bạn mất khi tham gia BHXH tại công ty thì phía gia đình sẽ nhận được trợ cấp mai táng.

Mức trợ cấp mai táng phí tương đương với 10 tháng lương cơ sở theo Khoản 2 Điều 66 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014. Lương cơ sở hiện nay là 1.390.000 đồng, do đó người tổ chức mai táng sẽ được nhận 13.900.000 đồng.

Hai là,
trợ cấp tuất một lần:

Tại khoản 1 Điều 67 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định như sau:

“1. Những người quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 66 của Luật này thuộc một trong các trường hợp sau đây khi chết thì thân nhân được hưởng tiền tuất hằng tháng:

a) Đã đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần;

b) Đang hưởng lương hưu;

c) Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61 % trở lên.”

Theo thông tin cung cấp thì mẹ bạn mất do bị té cầu thang thì trường hợp này cần xác định đây có phải là tai nạn lao động hay không? Tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động. Nếu xác định được cái chết của mẹ bạn do tai nạn lao động tức là trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động của mẹ bạn thì trường hợp này gia đình sẽ được hưởng trợ cấp tuất 1 lần.

Mức trợ cấp tuất 1 lần mà thân nhân được hưởng tính theo số năm đã đóng BHXH được quy định tại Điều 70 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 như sau:

+ Trước năm 2014, mức hưởng tuất một lần = số năm tham gia BHXH trước năm 2014 x 1, 5 x bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH.

+ Sau năm 2014, mức hưởng tuất một lần = số năm tham gia BHXH sau năm 2014 x 2 x bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH.

Như vậy, nếu công ty có đóng BHXH cho mẹ bạn tại Việt Nam thì phía bên cơ quan bảo hiểm sẽ cho trả cho bạn những chế độ trên.

Thứ hai, về chi phí đưa xác về Việt Nam

Căn cứ theo khoản 3 Điều 2 Thông thư 01/2011/TT-BNG quy định :

3. Các chi phí liên quan tới việc đưa thi hài, hài cốt, tro cốt về Việt Nam do người đề nghị cấp Giấy phép hoặc thân nhân người chết chi trả.

Như vậy, gia đình bạn sẽ phải thanh toán chi phí liên quan đến việc đưa thi hài của mẹ bạn về Việt Nam.

Liên quan đến chi phí đưa xác mẹ bạn về Việt Nam bao gồm chi phí vận chuyển,  chi phí bảo quản xác, các mức phí còn tùy thuộc vào chi phí của nước sở tại nên chúng tôi không thể tư vấn cụ thể trường hợp này cho bạn