Câu hỏi: Chào luật sư ! Tôi có một người quen bị câm (19 tuổi) đã bị 1 người thanh niên có vợ quan hệ có bầu 5 tháng mới phát hiện. vậy người thanh niên này phải chịu trách nhiệm như thế nào? Mong luật sư tư vấn, tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Theo như bạn trình bày thì chúng tôi tạm chia thành các trường hợp để phân tích trách nhiệm pháp lí.

Trường hợp thứ nhất
, nếu giữa người thanh niên có vợ và người quen của bạn giao cấu một cách tự nguyện thì trách nhiệm hình sự không đặt ra cho người thanh niên này.

Tiếp theo, về trách nhiệm dân sự.

Sau khi đứa con trên được sinh ra, sẽ xảy ra hai khả năng sau:

Nếu người thanh niên trên tự nguyện nhận con, thì trên giấy khai sinh của đứa bé sẽ có cả tên người mẹ và người cha. Nếu người thanh niên trên không trực tiếp nuôi con thì sẽ có trách nhiệm cấp dưỡng cho đứa con này.

Mức cấp dưỡng trong trường hợp này do các bên thỏa thuận bao gồm những chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng và học hành của con và do các bên thỏa thuận và dựa trên khả năng thực tế của các bên để quyết định.

Nếu người thanh niên trên không nhận con, và không tự nguyện cấp dưỡng cho con. Trong trường hợp này, quyền và lợi ích của đứa con đã bị xâm phạm, người mẹ hoặc cơ quan về dân số, gia đình và trẻ em, Hội liên hiệp phụ nữ sẽ có quyền khởi kiên Tòa án nơi người thanh niên cư trú/ làm việc để yêu cầu xác định cha cho con và mức cấp dưỡng cho con để đảm bảo quyền và lợi ích của con.

Trong thời gian mang bầu, người mẹ có thể thỏa thuân với người thanh niên cùng nuôi dưỡng thai nhi. Pháp luật không quy định về trách nhiệm của người thanh niên trong thời gian nói trên nếu việc giao cấu là tự nguyện.

Trường hợp thứ hai
, nếu việc giao cấu giữa hai người không tự nguyện, thì tùy từng trường hợp mà người thanh niên có thể bị truy cứu TNHS với tội hiếp dâm theo quy định tại điều 141 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017 hoặc tội cưỡng dâm theo quy định tại điều 143 BLHS.

“Điều 141. Tội hiếp dâm

1.Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm....”

“Điều 143. Tội cưỡng dâm

1. Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm...”

Để tố giác hành vi này, người phụ nữ trên có quyền nộp đơn tố giác tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền để phát hiện sớm hành vi trên, khắc phục hậu quả.

Ngoài ra, về trách nhiệm dân sự:

Nếu hành vi phạm tội trên gây thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín thì người thanh niên đó có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại. Phần bồi thường thiệt hại trên sẽ được quyết định trong quá trình giải quyết vụ án hình sự và được quy định tại Điều 592 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

“Điều 592. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm

1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;

c) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”.

Ngoài khoản bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trên, khi đứa bé được sinh ra thì anh thanh niên có nghĩa vụ cấp dưỡng như chúng tôi phân tích ở trên.