Câu hỏi: Khi không còn hàn gắn được mối quan hệ hôn nhân, các cặp vợ chồng thường tìm đến giải pháp tiến hành ly hôn. Với trường hợp của bạn, luật sư tư vấn về vấn đề: Trường hợp mẹ và con không cùng hộ khẩu, khi ly hôn có được giành quyền nuôi con không? Thủ tục ly hôn được quy định như thế nào?

1. Luật sư tư vấn quy định pháp luật về thủ tục ly hôn:

Ly hôn là thủ tục pháp lý nhằm chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa các bên theo bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án. Theo đó, khi tình trạng
hôn nhân lâm vào trầm trọng, không thể tiếp tục chung sống thì các bên có thể tiến hành thỏa thuận ly hôn hoặc đơn phương tiến hành thủ tục này.

Đây là một thủ tục pháp lý được đánh giá là khá dễ dàng, tuy nhiên cùng với thủ tục này thường kéo theo nhiều vấn đề pháp lý phức tạp cần phải giải quyết như sau:

- Phân chia tài sản chung;

- Giải quyết quyền nuôi con, cấp dưỡng cho con;

- Nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ chung.

Dưới đây là tư vấn của chúng tôi về trường hợp ly hôn nhưng mẹ và con không cùng hộ khẩu mà bạn có thể tham khảo để đưa ra hướng giải quyết phù hợp nhất cho bản thân.

2. Luật sư tư vấn về trường hợp ly hôn nhưng mẹ và con không cùng hộ khẩu:

Nội dung tư vấn:
Xin chào văn phòng luật, tôi năm nay 27 tuổi. Sinh sống tại cầu giấy, tôi lập gia đình đã được 3 năm và sinh được 1 cháu trai 28 tháng tuổi. Do mẫu thuẫn gia đình nên tôi nhận thấy không thể tiếp tục cuộc hôn nhân. Tôi có việc làm ổn định, và muốn giành quyền nuôi con, tuy nhiên con tôi đang thuộc hộ khẩu gia đình bố, vì trước tôi chưa nhập khẩu về gia đình chồng nên đã nhập cho cháu bé trước. Tôi muốn hỏi không biết liệu tôi có quyền được nuôi con hay không và thủ tục ly hôn như thế nào? Xin cảm ơn và mong sớm nhận được giải đáp.

Trả lời: Đầu tiên, vấn đề nơi cư trú của con.

Hiện nay, theo quy định nơi cư trú của con được quy định tại Điều 12 Luật cư trú năm 2020 quy định về nơi cư trú của người chưa thành niên như sau:

"
1. Nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha, mẹ; nếu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhau thì nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha hoặc mẹ mà người chưa thành niên thường xuyên chung sống; trường hợp không xác định được nơi thường xuyên chung sống thì nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi do cha, mẹ thỏa thuận; trường hợp cha, mẹ không thỏa thuận được thì nơi cư trú của người chưa thành niên do Tòa án quyết định.

2. Người chưa thành niên có thể có nơi cư trú khác, với nơi cư trú của cha, mẹ nếu được cha, mẹ đồng ý hoặc pháp luật có quy định."

Theo đó, nơi đăng ký thường trú của người con chưa thành niên có thể là nơi cư trú của cha hoặc mẹ nếu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhau. Như vậy, việc nơi cư trú của mẹ và con không cần phải thống nhất với nhau, và vấn đề này không làm ảnh hưởng đến mối quan hệ mẹ con của bạn. Do đó, trong trường hợp bạn ly hôn với chồng thì bạn vẫn có quyền giành quyền nuôi con theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, về vấn đề giành quyền nuôi con.

Căn cứ quy định tại Điều 81 Luật HN&GĐ 2014 quy định về Việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Theo quy định tại Khoản 3 Điều luật, về nguyên tắc bé dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao cho mẹ nuôi dưỡng nếu hai bên không có thỏa thuận gì khác và người mẹ có đủ điều kiện về kinh tế và chăm sóc con. Trừ trường hợp, chồng bạn đưa ra được những bằng chứng xác đáng về việc bạn không đảm bảo được những lợi ích thiết yếu nhất cho con của mình thì có khả năng bạn sẽ không dành được quyền nuôi con. Tuy nhiên căn cứ vào thông tin bạn cung cấp, hiện nay bạn đã có công việc và cuộc sống ổn định nên khả năng được giao nuôi con trong trường hợp này là rất cao.

Thứ ba, về thủ tục ly hôn.

Do thông tin cung cấp bạn cung cấp không đầy đủ, nên nếu bạn không muốn tiếp tục chung sống vì mâu thuẫn gia đình, bạn có thể thực hiện thủ tục thuận tình ly hôn hoặc đơn phương ly hôn. Trong trường hợp cả hai vợ chồng bạn đều đồng ý tự nguyện ly hôn cũng như thỏa thuận được  về vấn đề phân chia tài sản, con cái; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con sẽ được giải quyết theo thuận tình ly hôn. Ngược lại, nếu chồng bạn không đồng ý ly hôn cũng như không thỏa thuận được về vấn đề phia chia tài sản, con cái thì sẽ giải quyết theo thủ tục đơn phương ly hôn. Theo đó, bạn có thể tham khảo thêm bài viết Hướng dẫn thủ tục ly hôn để hiểu rõ hơn trình tự thực hiện của cả hai thủ tục này.

Trân trọng!