Câu hỏi: Nhờ văn phòng tư vấn giúp về quyền nuôi con khi vợ chồng ly hôn như sau: Tôi và chồng tôi kết hôn năm 2017 và có một bé trai, bé sinh tháng 2 năm 2021. Trong thời gian chung sống chúng tôi thường cãi nhau về tiền bạc và lối sống khác nhau. Tôi là người sống khép kín, thường đi làm về tôi chăm con. Còn chồng tôi thì đi làm về thì đi nhậu nhẹt với bạn bè và đi qua đêm không về, thời gian chồng tôi dành cho vợ con ít hơn la ngoài xã hội nên tình cảm không còn như trước nữa chúng tôi đang sống chung nhưng xài tiền riêng. Về tiền học và sữa thi chúng tôi chia đôi tiền cho con, tôi và chồng cũng đã nói chuyện chúng tôi giờ sống với nhau vì con thôi nhưng tình cảm vợ chồng thì không còn. Tôi cũng nhiều lần đề nghị li hôn thì chồng tôi đồng ý nhưng con thì vợ chồng tôi muốn tranh chấp.

Tôi và chồng kết hôn nhưng tôi chưa nhập hộ khẩu qua nhà chồng thì tôi dành quyên nuôi con được không? bên gia đình chồng tôi không có nhà cửa, điều kiện bên chồng tôi rất khó khăn ba mẹ chồng vay tiền ngân hàng nhưng trả nợ không đúng hẹn nên nợ xấu. Còn chồng tôi đứng ra vay tiền ngân hàng cho mẹ chồng tra nợ nay cũng nợ xấu. Tôi và chồng tôi ly hôn quyền nuôi con vợ hay chồng dành được lớn hơn. Mong lụât sư tư vấn cho tôi!

Trả lời: 1. Về Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn

Căn cứ theo Điều 51 luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định về quyền yêu cầu giải quyết ly hôn quy định như sau:

"1
. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi
."

Và theo Điều 56 luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên:

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.”

Chị có thể thỏa thuận với chồng về việc ly hôn (thỏa thuận được tất cả các vấn đề về tài sản và quyền nuôi con) thì có thể yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn. Nếu hai vợ chồng cùng đồng ý ly hôn nhưng không thỏa thuận được quyền nuôi con thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. Trong trường hợp, chồng chị không đồng ý ly hôn thì chị có quyền làm đơn yêu cầu đơn phương ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Đối với quyền ly hôn của chồng chị: do con chị đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi (cháu sinh tháng 2/2016) do đó chồng chị sẽ không có quyền yêu cầu ly hôn.

2. Về Giành quyền nuôi con khi ly hôn

Căn cứ theo Điều 81 luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

"
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Theo quy định của pháp luật con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con. Con chị sinh tháng 2 năm 2016 đến nay cháu mới được hơn 7 tháng. Do đó, cháu được giao cho chị trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người chị không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc vợ chồng chị có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Ngoài ra, Chồng chị hiện nay không có nhà ở và hiện đang trong tình trạng nợ xấu thì đây cũng là một căn cứ để Tòa án xem xét, quyết định giao con cho chị trực tiếp  chăm sóc, nuôi dưỡng. Nếu chị đáp ứng được những điều kiện trên thì chị sẽ được trực tiếp nuôi dưỡng con, việc chị chưa nhập hộ khẩu về gia đình nhà chồng không ảnh hưởng đến quyền nuôi con của chị.

Lưu ý: chị có thể thỏa thuận với chồng về người trực tiếp nuôi con, giải thích cho anh về quyền ưu tiên nuôi dưỡng của chị do con còn bé (chưa đủ 36 tháng tuổi) để vụ việc ly hôn được giải quyết nhanh gọn. Trong trường hợp anh không đồng ý thì chị nên làm thủ tục đơn phương ly hôn nếu có lý do chính đáng như tôi phân tích ở trên và yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con để được đảm bảo quyền lợi tránh trường hợp hai vợ chồng thỏa thuận đồng ý ly hôn nhưng khi ra Tòa anh lại không đồng ý.

Trân trọng!