Câu hỏi: Chào luật sư. Hiện mình có 1 vài vấn đề được luật sư tư vấn.Nội dung tư vấn: Nhà mình có 4 người. Bố, mẹ, mình và em trai. Được chia đất ruộng làm 4 khẩu.Và từ năm 1990 nhà nước xóa bỏ những người sinh về sau sẽ không được chia đất ruộng.Mình sinh 85 em trai 86 đều được chia. Năm 2005 mẹ mình mất. năm cuối năm bố mình lấy vợ 2.

Năm 2007 sinh thêm 1 em gái và dĩ nhiên là sẽ không có chia khẩu đất. 4 khẩu vẫn giữ nguyên. Năm này 2018 có dự án khu công nghiệp về và 1 số đất ruộng vào quy hoạch và đền bù .Bố mình có làm phương án chia làm 4, bao gồm bố, mình, em trai và em gái sinh 2007 của bà 2. Nhưng 2 anh em mình không đồng ý và tính chia theo như sau: Chia làm 4 khẩu như ban đầu nhà nước chia. Nhà nước chia cho ai người đó hưởng phần.- Khẩu của bố bố giữ. về già bố cho em gái con bà 2.- Khẩu của mình và em trai mình thì riêng.- Khẩu của mẹ mình đã mất 2005 sẽ chia đôi cho anh em mình.Còn em gái không có phần.* Bà 2 tức mẹ kế cũng có khẩu ở nhà mẹ đẻ của mẹ kế và đã được đền bù cách đây 5 năm, bà giữ của bà. Anh em mình không hề động chạm.Vậy nên mong muốn luật sư hỗ trợ cách tính chia tài sản của anh em như vậy có hợp lý và đúng luật không, và em gái sinh sau con bà 2 có phần theo luật định không? Cảm ơn luật sư rất nhiều.Mong sự phản hồi từ luật sư.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì năm 1990 bố, mẹ, em trai và bạn được nhà nước chia đất theo nhân khẩu. Việc chia đất theo nhân khẩu được hiểu rằng mỗi nhân khẩu trong gia đình anh sẽ được chia 1 phần đất. Do đó, mỗi người được xác định là chủ sở hữu đối với phần đất được chia.

Năm 2018 có một số đất của 4 thành viên nằm trong diện bị  thu hồi để thực hiện dự án nhưng bạn không cung cấp rõ phần đất bị thu hồi là của những thành viên nào nên chúng tôi không thể tư vấn cụ thể cho bạn.

Trường hợp một số đất bị nhà nước thu hồi để thực hiện dự án thì số tiền được bồi thường được trả cho người sử dụng đất theo quy định tại Điều 166 Luật Đất đai 2013:

“Điều 166. Quyền chung của người sử dụng đất

.....

6. Được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này.

7. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.”

Ngoài ra, tại Điều 5 Luật Đất đai 2013 định nghĩa về người sử dụng đất, cụ thể:

“Người sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này, bao gồm:

.....”

Theo quy định trên những người được nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất được gọi chung là người sử dụng đất, khi nhà nước thu hồi đất của đối tượng này sẽ được bồi thường theo quy định của pháp luật.

Do đó, đối với trường hợp của bạn, nếu bố, mẹ và hai anh em bạn người được nhà nước giao đất thì đây được xác định là người sử dụng đất và được nhà nước bồi thường khi bị thu hồi đất.

Thứ hai,
phân chia di sản thừa kế:

Năm 2005, mẹ bạn mất không có để lại chúc thì phần đất của mẹ bạn sẽ được chia thừa kế theo pháp luật theo Điều 676 Bộ luật dân sự 2005:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

........”

Như vậy, phần đất của mẹ bạn để lại sẽ được chia đều cho bố và hai anh em của bạn, những người thừa kế sẽ được hưởng những phần di sản bằng nhau.