Câu hỏi: Tư vấn trường hợp người lao động được công ty cho đi học tiếng Nhật và cho đi đào tạo. Tuy nhiên, trong thời gian này công ty xảy ra tình trạng không thanh toán lương đầy đủ và đúng hạn cho nhân viên. Công ty nợ người lao động đến 6 tháng lương nên người lao động đã nộp đơn xin nghỉ việc và được công ty đồng ý. Hơn một năm sau công ty mới thanh toán lương và đòi người lao động phải đền bù chi phí đào tạo. Vệc công ty đòi bồi thường là đúng pháp luật hay không? Nếu không, người lao động có thể ki

Nội dung tư vấn
: Kính gửi Luật Minh Gia! Hôm nay tôi liên hệ đến công ty mong được tư vấn về vụ việc như sau: + Trước đây, tôi có làm ở một công ty được một thời gian. Vào tháng 3/2016 tôi được công ty cho đi học Tiếng Nhật và kí thoả thuận với công ty là: Điều 2. khoản 2 của thỏa thuận 15/3/2016 như sau: 1.1. Bên B cam kết hoàn trả toàn bộ (100%) khoản kinh phí của khóa đào tạo trong trường hợp sau: - Tự ý bỏ việc, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động - với bất kỳ lý do gì trong vòng 02 năm kể từ khi kết thúc khóa đào tạo; - Không hoàn thành chương trình đào tạo (không trình được chứng chỉ theo quy định tại khoản 1.2 điều 1.sau lần thi thứ II vào tháng 7/2017) Đồng thời cũng trong thời gian này công ty xảy ra tình trạng không thanh toán lương đủ và không đúng hạn cho nhân viên. Mà đỉnh điểm là đến tháng 1/2017 công ty đã nợ tôi đến 6 tháng lương. Do còn gia đình phải chăm sóc nên không thể tiếp tục gắn bó với công ty tôi nộp đơn xin nghỉ việc và được ban giám đốc đồng ý. Trải qua hơn một năm, đến nay công ty mới chịu thanh toán lương cho tôi. Nhưng, công ty thông báo do thoả thuận về việc bồi thường nên tôi phải đền bù cho công ty với số tiền là 20 triệu đồng. Vậy Luật Minh Gia cho tôi hỏi sự việc trên có đúng hay không? Và, nếu tôi không đồng ý với cách làm của công ty thì có thể kiện ra sao? Tôi xin chân thành cảm ơn ạ.

Trả lời: Căn cứ Điều 37 Bộ luật lao động 2012 quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động như sau:

"1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận

….

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

Căn cứ Điều 43 Bộ luật lao động 2012 quy định nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật như sau:

"1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này."

Theo đó, để không phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động, người lao động chỉ cần chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật. Trong trường hợp của bạn, do công ty không trả lương đẩy đủ đúng hạn nên bạn có căn cứ để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Vì bạn chưa cung cấp đủ thông tin hợp đồng giữa bạn và công ty là hợp đồng lao động có thời hạn hay không nên sẽ có 2 trường hợp xảy ra. Nếu hợp đồng có xác định thời hạn thì bạn phải báo trước cho công ty ít nhất 3 ngày làm việc. Nếu là hợp đồng không xác định thời hạn thì bạn phải báo cho công ty ít nhất 45 ngày.

Như vậy, bạn chỉ cần thỏa mãn những điều kiện trên thì bạn sẽ không phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty. Trong trường hợp bạn làm đúng theo quy định pháp luật mà công ty vẫn đòi bồi thường thì bạn có thể khởi kiện ra Tòa án.

Căn cứ Khoản 3 Điều 32, Khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì Tòa án nhân dân cấp huyện sẽ có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về lao động trên.

Căn cứ Khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố dụng dân sự 2015:

“1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.”

Tóm lại, bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở nếu bạn đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật mà công ty còn yêu cầu bạn bồi thường chi phí đào tạo.