Câu hỏi: Xin chào Luật Minh Gia, tôi muốn hỏi như sau: Tôi là một viên chức hiện đang công tác tại bệnh viện huyện. Tôi có sinh thêm con thứ ba đến nay cơ quan tôi dọa đuổi việc tôi vì tôi đã kí bản cam kết của cơ quan là sinh con thứ ba sẽ buộc phải thôi việc. Xin hỏi cơ quan tôi có quyền đuổi việc tôi không? Cảm ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất, quy định về sinh con thứ ba

Tại Điều 1 Pháp lệnh 08/2008 Sửa đổi điều 10 của Pháp lệnh Dân số 2003 quy định:

“
Điều 10. Quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số và kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản:

1. Quyết định thời gian và khoảng cách sinh con;

2. Sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định;

3. Bảo vệ sức khỏe, thực hiện các biện pháp phòng ngừa bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản, bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS và thực hiện các nghĩa vụ khác liên quan đến sức khỏe sinh sản.
”

Như vậy, mỗi cặp vợ chồng chỉ được sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định. Sinh con thứ 3 có 7 trường hợp được quy định tại Điều 1 và Điều 2 Nghị định 20/2010/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 1 Nghị định 18/2011/NĐ-CP:

- Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu cả hai hoặc một trong hai người thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc thuộc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân (tỷ lệ sinh nhỏ hơn hoặc bằng tỷ lệ chết) theo công bố chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

- Cặp vợ chồng sinh con lần thứ nhất mà sinh ba con trở lên.

- Cặp vợ chồng đã có một con đẻ, sinh lần thứ hai mà sinh hai con trở lên.

- Cặp vợ chồng sinh lần thứ ba trở lên, nếu tại thời điểm sinh chỉ có một con đẻ còn sống, kể cả con đẻ đã cho làm con nuôi.

- Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không mang tính di truyền, đã được Hội đồng Giám định y khoa cấp tỉnh hoặc cấp Trung ương xác nhận.

- Cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ): Sinh một con hoặc hai con, nếu một trong hai người đã có con riêng (con đẻ); Sinh một con hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh, nếu cả hai người đã có con riêng (con đẻ). Quy định này không áp dụng cho trường hợp hai người đã từng có hai con chung trở lên và các con hiện đang còn sống.

- Phụ nữ chưa kết hôn sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh

Nếu không thuộc 7 trường hợp này nếu bạn sinh con thứ ba thì đã vi phạm pháp lệnh về dân số.

Thứ hai, viên chức sinh con thứ ba

Căn cứ Điều 9 Nghị định 112/2020/NĐ-CP về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức: “
Áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách đối với cán bộ, công chức vi phạm quy định của pháp luật về: phòng, chống bạo lực gia đình; dân số, hôn nhân và gia đình; bình đẳng giới; an sinh xã hội; quy định khác của pháp luật liên quan đến cán bộ, công chức
.”

Đối với viên chức khi vi phạm quy định về dân số sẽ bị xem xét bị áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách. Hình thức thôi việc chỉ áp dụng với trường hợp quy định tại Điều 19 Nghị định 112/2020/NĐ-CP:

“
Hình thức kỷ luật buộc thôi việc áp dụng đối với viên chức có hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với viên chức quản lý hoặc cảnh cáo đối với viên chức không giữ chức vụ quản lý mà tái phạm;

2. Có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 16 Nghị định này;

3. Viên chức quản lý có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 17 Nghị định này;

4. Sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được tuyển dụng vào cơ quan, tổ chức, đơn vị;

5. Nghiện ma túy; đối với trường hợp này phải có xác nhận của cơ sở y tế hoặc thông báo của cơ quan có thẩm quyền
.”

Bạn không thuộc trường hợp bị kỷ luật buộc thôi việc và bản cam kết đã ký không có hiệu lực pháp luật. Như vậy, trường hợp của bạn sẽ chỉ bị xử lý kỷ luật khiển trách và không có căn cứ buộc thôi việc.