Câu hỏi: Tư vấn về trường hợp xử lý vi phạm về làm hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp cho người không thuộc đối tượng được hưởng và mức phí đóng bảo hiểm xã hội dựa trên mức lương thực tế.

Chào luật sư, tôi có một vấn đề cần được tư vấn Tháng 3/2015 - 9/2016, Vợ tôi có làm việc tại công ty vợ tôi có tham gia bảo hiểm xã hội với mức đóng là 25 triệu đồng cao hơn so mức đóng của công ty là 5 triệu đồng. Trong thoi gian làm viêc, vợ tôi có lam hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội thêm cho 2 người bạn (không làm việc tại công ty). Sau 1 năm thì 02 người bạn đó đã làm hs lãnh tiền thất nghiệp. Tháng 4/2017 vợ tôi nghỉ thai sản và cũng đã viết đơn nghỉ viêc và sau 1 tháng thì nhận được tiền thai sản. Nhưng trong thời gian mới sinh con, bên phía công ty có gọi điện thoại cho vợ tôi gây áp lực về việc tham gia bảo hiểm cao hơn mức lương hiện tại. Công ty yêu cầu vợ tôi  phải lên công ty giải quyêt đồng thời phải trả lai số tiền là 300 triệu để nộp lai công ty. Sau đó vợ tôi có lên công ty và đưa 300 triệu cho công ty (công ty không viết phiếu thu tiên). Song song đó, phía công ty có gửi công văn lên bảo hiểm xã hội yêu cầu thanh tra kiểm tra lại quá trình tham gia bảo hiểm xã hội của vợ tôi và 02 người vợ tôi đã tham gia trước đây. 26/6/2017 sau khi thanh tra xong và đang chờ kết quả của thanh tra bảo hiểm xã hội, bên phía công ty lại yêu cầu vợ tôi phải nộp thêm số tiền là 100 triệu đồng. Nếu tôi tiếp tục đưa tiền cho công ty, thì nếu bị thanh tra bảo hiểm xã hội kiện thì phía công ty có bị chung tội không. Do phía công ty đã lấy hết tiền thì xem như là đồng lõa với vợ tôi.? Có thể nào vừa bị bảo hiểm xã hội kiên vợ tôi, và phía công ty cũng kiện nữa là thành 02 tội danh không? Nếu hồ sơ bị chuyển qua Công An, thì công ty có lên làm việc trước không, hay chỉ có nguoi lao động? Rất mong nhận được thư trả lời của luật sư

Trả lời: Trước hết về hành vi của vợ bạn có làm hồ sơ cho 2 người khác không làm việc tại công ty để được hưởng bảo hiểm thất nghiệp, đây là hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội. Căn cứ theo Điểm a, Khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc:

“
Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động
”.

Trong trường hợp của bạn 2 người bạn kia của vợ bạn không làm việc trong công ty không thuộc đối tượng của bảo hiểm xã hội bắt buộc mà lại làm hồ sơ để hưởng và trên thực tế đã hưởng bảo hiểm thất nghiệp vậy nên hành vi làm hồ sơ giúp 2 người đó hưởng bảo hiểm xã hội của vợ bạn là trái pháp luật căn cứ vào Khoản 4 Điều 17 Luật bảo hiểm xã hội, 1 trong các hành vi bị nghiêm cấm:

“
Gian lận, giả mạo hồ sơ trong việc thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.
”

Vậy nên vợ của bạn sẽ có thể bị  xử phạt hành chính chứ chưa đến mức phải bị đưa ra Tòa để xử lý theo quy định tại Khoản 1 Điều 27 Nghị định 95/2013/NĐ-CP:

“
Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người lao động có hành vi kê khai không đúng sự thật hoặc sửa chữa, tẩy xóa những nội dung có liên quan đến việc hưởng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp
.”

Về mức phí đóng bảo hiểm xã hội của vợ bạn trong trường hợp này sẽ căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 89 Luật bảo hiểm xã hội:

“
Đối với người lao động đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương và phụ cấp lương theo quy định của pháp luật về lao động.

Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động
.”

Ở đây mức đóng bảo hiểm của vợ bạn là 25 triệu đồng cao hơn 5 triệu đồng so với mức đóng của công ty là 5 triệu đồng, do bạn không nói rõ vợ bạn ngoài lương chính trong hợp đồng lao động với công ty còn có được hưởng thêm khoản phụ cấp nào nữa hay không nên chúng tôi chưa thể xác định rõ cho bạn trong trường hợp này vợ bạn đóng mức phí bảo hiểm như vậy có hợp pháp hay không. Nếu vợ bạn không có bất kỳ một khoản phụ cấp nào khác ngoài mức lương chính trong hợp đồng lao động thì nếu thanh tra bảo hiểm điều tra ra thì công ty bạn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 26 Nghị định 95/2013/NĐ-CP. Đối với việc bạn đã nộp cho công ty 300 triệu đồng trước đó rồi mà công ty vẫn yêu cầu bạn nộp thêm 100 triệu đồng nữa trong thời gian thanh tra bảo hiểm là không có căn cứ vậy nên gia đình bạn không cần thiết phải nộp số tiền đó theo yêu cầu của công ty.