Câu hỏi: Kính gửi quý luật sư, tôi đang gặp vướng mắc trong thủ tục nhập khẩu ở Hà Nội, rất mong nhận được sự tư vấn của quý luật sư. Trường hợp của tôi như sau: Tôi làm thủ tục nhập khẩu cho con mới sinh theo mẹ đã có hộ khẩu thường trú tại Hà Nội. Chủ hộ: Là ông ngoại của cháu (bố ruột của vợ tôi). Tôi đã làm đầy đủ các thủ tục gửi ra phường và được phường chấp thuận gửi hồ sơ lên quận nhưng công an quận thông báo hộ khẩu của ông ngoại cháu nhập nhờ vào nhà người khác nên trong phiếu thay đổi hộ khẩu nhân khẩu phải xin chữ kí “chủ nhà” chứ không phải “chủ hộ” - ông ngoại cháu. Như vậy công an quận có đang làm sai luật hay không vì trong luật đề cập chủ hộ (đã có hộ khẩu riêng) có quyền thêm khẩu và tách khẩu và trong phiếu thay đổi hộ khẩu nhân khẩu (mẫu HK-02) cũng không nói gì đến chủ nhà hay đất cát gì cả. Nhờ quý luật sư tư vấn. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Căn cứ theo Khoản 2 Điều 20 Luật cư trú 2006 (sửa đổi bổ sung 2013) quy định về điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương:

“2. Được người có sổ hộ khẩu đồng ý cho nhập vào sổ hộ khẩu của mình nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con;”

Như vậy, việc nhập hộ khẩu trong trường hợp con về ở với mẹ tại thành phố trực thuộc trung ương thì chỉ cần có sự đồng ý của người có sổ hộ khẩu. Tức là, không nhất thiết là sự đồng ý của chủ hộ mà có thể là thành viên trong hộ khẩu đó.

Về vấn đề cơ quan Công an quận không nhập hộ khẩu cho con anh và yêu cầu trong phiếu thay đổi hộ khẩu nhân khẩu phải xin chữ kí “chủ nhà” chứ không phải “chủ hộ” - ông ngoại cháu là không có căn cứ vì những lý do sau:

- Việc đăng ký hộ khẩu cho con có thể theo cha hoặc mẹ và chỉ cần xuất trình sổ hộ khẩu của cha hoặc mẹ, người mà muốn cho con nhập hộ khẩu.

- Có thể nhà ông ngoại của cháu là do thuê, mượn, ở nhờ nên theo thông thường để đăng kí thường trú tại Hà Nội thì phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản hoặc ghi vào phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu. Tuy nhiên căn cứ theo Điểm d Khoản 1 Điều 6 Thông tư 35/2014/TT-BCA quy định về hồ sơ đăng kí thường trú:

“d) Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp quy định tại Điều 6 Nghị định số 31/2014/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú (sau đây viết gọn là Nghị định số 31/2014/NĐ-CP). Trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ thì phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý cho đăng ký thường trú vào chỗ ở của mình và ghi vào phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu, ký, ghi rõ họ, tên; trường hợp người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đã có ý kiến bằng văn bản đồng ý cho đăng ký thường trú vào chỗ ở của mình thì không phải ghi vào phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu. Đối với chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ tại thành phố trực thuộc Trung ương phải có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về điều kiện diện tích bình quân bảo đảm theo quy định của Hội đồng nhân dân thành phố trực thuộc Trung ương.

Trường hợp có quan hệ gia đình là ông, bà nội, ngoại, cha, mẹ, vợ, chồng, con và anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột, cháu ruột chuyển đến ở với nhau; người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc còn cha, mẹ nhưng cha, mẹ không có khả năng nuôi dưỡng, người khuyết tật mất khả năng lao động, người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi về ở với người giám hộ thì không phải xuất trình giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp nhưng phải xuất trình giấy tờ chứng minh hoặc xác nhận của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây viết gọn là Ủy ban nhân dân cấp xã) về mối quan hệ nêu trên.”

Như vậy, trong trường hợp mẹ và con đến ở với nhau thì không phải xuất trình văn bản đồng ý của người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ hoặc ghi vào phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu mà chỉ cần xuất trình giấy tờ chứng minh hoặc xác nhận của Uỷ ban nhân dân cấp xã về mối quan hệ mẹ con.

Trong trường hợp này, yêu cầu của cơ quan Công an quận là không có căn cứ pháp luật nên anh có thể khiếu nại về hành vi hành chính của họ. Việc khiếu nại có thể làm dưới hai hình thức: khiếu nại bằng văn bản hoặc khiếu nại trực tiếp trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày có hành vi hành chính gây phiền hà, khó khăn căn cứ theo Điều 9, Luật khiếu nại 2011.