Câu hỏi: Luật sư tư vấn về hợp đồng đào tạo: chấm dứt hợp đồng, bồi thường chi phí đào tạo, khởi kiện. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư ! Mong luật sư giải thích thắc mắc giúp em ạ. Em mới ra trường và xin việc vào bệnh viện X nhưng do bệnh viện X có xây dựng chi nhánh 2 là bệnh viện A nên họ nhận em đào tạo cho bệnh viện A. Em có kí hợp đồng đào tạo ngắn hạn 6 tháng trong hợp đồng ghi chi phí đào tạo 2.000.000 đồng/tháng và phụ cấp hàng tháng tăng dần từ 1.500.000 – 2.000.000 – 3.500.000 và ràng buộc phải làm việc cho bệnh viện A 3 năm sau đào tạo và có thoả thuận sau khi kết thúc hợp đồng 6 tháng sẽ kí hợp đồng lao động và hưởng chế độ theo quy định (có bản ghi âm). Nhưng sau 6 tháng bệnh viện A vẫn đang xây dựng và chưa đi vào hoạt động nên lại làm tiếp hợp đồng đào tạo thêm 3 tháng nữa, không có chế độ gì. Do không làm đúng như thoả thuận nên em không kí hợp đồng và xin nghỉ việc thì bệnh viện nói sẽ kiện nếu em không thanh toán chi phí của hợp đồng 6 tháng và không trả tháng lương cuối cùng cho em. Vậy cho em hỏi nếu em xin nghỉ việc em có phải đền hợp đồng không và họ có thể kiện em không.

Trả lời: Thứ nhất, về hợp đồng đào tạo.

Điều 39 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 quy định:

“
1. Hợp đồng đào tạo là sự giao kết bằng lời nói hoặc bằng văn bản về quyền và nghĩa vụ giữa người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, lớp đào tạo nghề, tổ chức, cá nhân với người học tham gia các chương trình đào tạo thường xuyên quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 40 của Luật này và trong trường hợp doanh nghiệp tuyển người vào đào tạo để làm việc cho doanh nghiệp.

...

3. Trường hợp doanh nghiệp tuyển người vào đào tạo để làm việc cho doanh nghiệp thì hợp đồng đào tạo ngoài những nội dung quy định tại khoản 2 Điều này còn có các nội dung sau đây:

a) Cam kết của người học về thời hạn làm việc cho doanh nghiệp;

b) Cam kết của doanh nghiệp về việc sử dụng lao động sau khi học xong;

c) Thỏa thuận về thời gian và mức tiền công cho người học trực tiếp hoặc tham gia làm ra sản phẩm cho doanh nghiệp trong thời gian đào tạo.
”

Hợp đồng đào tạo là sự thỏa thuận của người sử dụng lao động và người lao động về những điều khoản liên quan đến đào tạo và thời hạn đào tạo là một trong những điều khoản bắt buộc, việc đào tạo sẽ kéo dài bao lâu hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí, sự tự nguyện thỏa thuận của các bên. Bạn và bệnh viện X có thỏa thuận về việc sau khi ký hợp đồng đào tạo 6 tháng, bệnh viện phải ký hợp đồng lao động với bạn và bạn cam kết sẽ làm việc cho bệnh viện A 3 năm, do đó, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác, bệnh viện bắt buộc phải ký hợp đồng lao động với bạn.

Sau khi chấm dứt hợp đồng đào tạo 6 tháng, bệnh viện thỏa thuận với bạn ký tiếp một hợp đồng đào tạo khác 3 tháng và bạn không đồng ý. Trường hợp này, do hai bên không đạt được thỏa thuận nên bệnh viện bắt buộc phải ký hợp đồng lao động với bạn như cam kết.

Thứ hai, về việc bồi thường chi phí đào tạo.

Điều 43 Bộ luật Lao động 2012 về Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật:

“
1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Theo quy định trên, bạn sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo cho công ty và nửa tháng tiền lương cũng như khoản tiền tương ứng thời gian không báo trước (nếu có) trong trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật.

Do bạn và phía bệnh viện không thỏa thuận được và bạn không cung cấp cụ thể về thỏa thuận sau khi hoàn thành hợp đồng đào tạo 6 tháng, bệnh viện sẽ phải ký kết hợp đồng lao động theo hình thức nào với bạn để xác định việc chấm dứt hợp đồng đào tạo và bồi thường chi phí đào tạo nên việc bạn chấm dứt hợp đồng trong trường hợp này có thể thuộc các trường hợp sau:

Trường hợp 1: Hợp đồng lao động thỏa thuận ký với bạn là hợp đồng xác định thời hạn với thời gian từ 12 đến 36 tháng, như vậy, việc bạn không được ký hợp đồng, bố trí, sắp xếp công việc, nơi làm việc không đúng theo thỏa thuận trước đó sẽ là căn cứ để bạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Trường hợp này, bạn cần báo trước cho bệnh viện ít nhất 03 ngày để đảm bảo chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật và không phải bồi thường.

Trường hợp 2: Hợp đồng thỏa thuận ký kết với bạn là hợp đồng không xác định thời hạn, như vậy, để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật và không phải bồi thường chi phí đào tạo, chi phí khác, bạn cần báo trước cho công ty ít nhất 45 ngày.

Nếu bạn đơn phương chấm dứt hợp động lao động không thuộc hai trường hợp trên, bạn sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo, nửa tháng tiền lương và tiền lương tương ứng thời gian báo trước. Khi đó, bạn không thực hiện nghĩa vụ bồi thường, bệnh viện có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bạn cư trú để giải quyết tranh chấp liên quan đến việc bồi thường khi chấm dứt hợp đồng lao động của bạn.

Trân trọng

Phòng Luật sư tư vấn Lao động – Công ty Luật Minh Gia.