Câu hỏi: Luật sư tư vấn về hợp đồng đặt cọc mua bán xe. Chưa hết thời hạn mà bên đặt cọc có thông báo không tiếp tục thực hiện hợp đồng nữa bên bên nhận đặt cọc đã bán xe cho người khác. Nội dung tư vấn như sau:

Xin chào luật sư ạ. Em có đọc mấy bài viết của luật sư khi trả lời về vấn đề đặt cọc cho giao dịch mua bán tài sản, em cũng muốn được luật sư hỗ trợ. Thưa luật sư. Vào ngày 29/12/2017, em có giao dịch bán lại xe ô tô Kia Forter giá 400 triệu đồng, em có nhận cọc 5 triệu từ người mua, có viết giấy tay nhận cọc và thời hạn trong 1 tháng. Người mua bảo chỉ cần 20 ngày sẽ hoàn tất thủ tục mua xe. Em đã tin tưởng và chờ đợi. Được 5 ngày sau, người mua gọi điện bảo ko muốn lấy xe nữa và chịu mất tiền cọc, còn bảo em tìm người khác để bán. Sau đó em có bán cho người khác, có giảm cho người mua sau 5 triệu tiền đã nhận cọc trước gọi là lộc. Em đã nhận đủ tiền và giao xe cho người mua sau. Đến ngày 24/01/18, người mua xe trước gọi điện hỏi thăm xe em đã bán chưa, em có nói đã bán thì người đó đòi lại tiền đặt cọc, bảo là do thời hạn giấy đặt cọc chưa hết nên yêu cầu em phải trả. Đến ngày 29/01/2018 mới hết hạn đặt cọc. Em thấy vô lý nên từ chối trả lại tiền cọc. Em có giải thích là chỉ mới được 5 ngày sau đặt cọc đã huỷ giao dịch mua bán xe, trong khi em đang cần bán gấp xe thì bây giờ quay ngược lại đòi trả tiền cọc. Sau đó người đặt cọc xe đòi báo công an nhờ giải quyết. Xin luật sư tư vấn giúp em về trường hợp này với ạ. Xin chân thành cảm ơn luật sư nhiều. Mong được hồi đáp sớm ạ.

Trả lời: Bộ luật dân sự 2015 quy định về đặt cọc để đảm bảo nghĩa vụ như sau:

“Điều 328. Đặt cọc

1. Đặt cọc là việc một bên (sau đây gọi là bên đặt cọc) giao cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.

2. Trường hợp hợp đồng được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền; nếu bên đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc; nếu bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Như vậy, nếu các bên không có thỏa thuận khác trong hợp đồng thì  tài sản đặt cọc sẽ thuộc về bên nhận đặt cọc là bạn nếu bên đặt cọc từ chối giao kết, thực hiện hợp đồng.

Theo thông tin bạn cung cấp, bên đặt cọc đã gọi điện thông báo không mua bán xe nữa và đồng ý mất tiền đặt cọc, đây có thể xem là từ chối thực hiện hợp đồng.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án có thể tiến hành một hoặc một số biện pháp sau đây để thu thập tài liệu, chứng cứ: (1) Lời khai của đương sự, người làm chứng; (2) Đối chất giữa các đương sự với nhau, giữa đương sự với người làm chứng; (3) Trưng cầu giám định; (4) Định giá tài sản (5) Xem xét, thẩm định tại chỗ; (6) Uỷ thác thu thập, xác minh tài liệu, chứng cứ; (7) Yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được hoặc hiện vật khác liên quan đến việc giải quyết vụ việc dân sự;…

Trong trường hợp của bạn, vì bên mua từ chối thực hiện hợp đồng không thông qua hình thức văn bản vì thế, bạn có thể đề nghị Tòa án giúp đỡ chứng minh sự thật khách quan của vụ án, lúc này Tòa án sẽ yêu cầu bên cơ quan mạng viễn thông giúp bạn cung cấp tài liệu, chứng cứ nghe được về việc bên mua đã từ chối thực hiện hợp đồng qua điện thoại.