Câu hỏi: Xin chào luật sư luật sư cho tôi hỏi một chút ạ tôi có cho một người bạn mượn chiếc xe ô tô của tôi nhưng người bạn của tôi đã cầm chiếc xe ấy. Trước khi mượn tôi có viết giấy cho mượn xe và hẹn một tháng anh ta sẽ trả nhưng đến nay 7 tháng anh ấy không trả mấy lần tôi gọi điện anh ấy chỉ hứa chứ không thực hiện trả chiếc xe cho tôi. Vậy thưa luật sư luật sư hãy tư vấn giúp tôi để lấy lại chiếc xe ấy. Tôi muốn làm đơn kiện vậy vụ việc của tôi thuộc vào dân sự hay hình sự ạ

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, bạn có cho người bạn của mình mượn xe ô tô với thời hạn mượn là 1 tháng. Thỏa thuận mượn xe được xác lập bằng văn bản. Do đó, người bạn của bạn có nghĩa vụ thực hiện theo đúng thỏa thuận mà 2 bên đã giao kết. Giấy viết tay là một trong những căn cứ làm phát sinh nghĩa vụ của các bên theo quy định tại Điều 275 Bộ luật dân sự 2015

"Điều 275. Căn cứ phát sinh nghĩa vụ

Nghĩa vụ phát sinh từ căn cứ sau đây:

1. Hợp đồng.

2. Hành vi pháp lý đơn phương.

3. Thực hiện công việc không có ủy quyền.

4. Chiếm hữu, sử dụng tài sản hoặc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật.

5. Gây thiệt hại do hành vi trái pháp luật.

6. Căn cứ khác do pháp luật quy định."

Hiện nay, đã quá thời hạn trả xe theo thỏa thuận giữa hai người mà người bạn của bạn không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ thì bạn có quyền gửi đơn đến Tòa án nhân dân cấp quận (huyện ) nơi người đã mượn xe cư trú để yêu cầu giải quyết nghĩa vụ trong hợp đồng, buộc người mượn xe có trách nhiệm trả lại xe cho bạn. Trường hợp chiếc xe không còn thì thực hiện bồi thường bằng tiền.

Bên cạnh phải yêu cầu Tòa án giải quyết mối quan hệ dân sự giữa các bên, bạn có quyền được tố cáo hành vi của người bạn đã mượn xe đến cơ quan công an. Nếu xét thấy hành vi của người bạn này có dấu hiệu của việc dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản, hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả; hoặc đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản thì có thể đủ yếu tố cấu thành về Tội lạm dung tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 175 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017. Cụ thể:

"Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản... "