Câu hỏi: Chào luật sư, tôi muốn hỏi trường hợp của tôi như sau: Tôi cho một người bạn vay tiền nhiều lần ban đầu là vay lãi người này viết giấy vay lần thứ nhất 200 triệu, lần hai 400 triệu. Vì tin tưởng nên viết qua loa mấy chữ, nay người đó không có khả năng trả nợ nên tôi không lấy lãi nữa mà đòi gốc về nhưng người đó hứa là mỗi tháng trả 5 triệu và đã thực hiện được 2 tháng.

Nhưng vì số tiền đó tôi cũng phải vay ngân hàng nên không đủ trả lãi tôi không nghe nếu bây giờ tôi mang giấy vay nợ đó ra nhờ pháp luật xử lý thì pháp luật quy định thế nào? Tôi có vi phạm gì không? Nhờ tư vấn giúp tôi vì bản thân tôi cũng nợ rất nhiều và không có khả năng trả nợ nên tôi rất lo lắng. Tôi xin cảm ơn luật sư.

=> Tư vấn khởi kiện Dân sự, gọi:
1900.6169

Trả lời: Về nghĩa vụ trả nợ trong hợp đồng vay tài sản

ĐIều 466 Bộ luật dân sự 2015 quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay như sau:

“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Theo đó, nếu đến hạn mà người vay tiền chưa trả, bạn có thể nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết đòi lại tài sản cho vay.

Đối với lãi suất cho vay

Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định lãi suất vay như sau:

“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.”

Do bạn không cung cấp rõ thông tin các bên cho vay với mức lãi suất như thế nào do đó nếu bạn cho vay với mức lãi suất không quá 20%/năm và không quá 1,67%/tháng thì mức lãi suất này phù hợp với quy định.

Nếu mức lãi suất vượt quá mức cơ bản, khi khởi kiện ra tòa, tòa án sẽ chỉ bảo vệ phần nợ gốc và phần lãi suất không vượt quá 20% của lãi suất cơ bản tại thời điểm trả nợ.

Về tội cho vay nặng lãi

ĐIều 201 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) quy định về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự như sau:

“. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.”

Do vậy, nếu mức lãi suất bạn cho vay chưa gấp từ 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất (1,67%) và bạn đã thu lợi bất chính từ khoản tiền vay này từ 30 triệu đến 100 triệu thì bạn không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay nặng lãi theo quy định của pháp luật.