Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Vợ chồng tôi có 2 con, khi li dị tòa xử cho con gái theo mẹ, con trai theo bố. Sau một thời gian con trai cũng về ở với tôi luôn khi chồng tôi lấy người khác và có thêm một đứa con với người vợ sau.

Nay chồng tôi chết không để lại di chúc, tài sản để lại có 2 sổ tiết kiệm, một ngôi nhà (chủ sở hữu nhà đứng tên hai người: chồng tôi và người vợ sau). Tôi muốn hỏi tài sản được chia như thế nào. Và con gái tôi (theo mẹ) có được quyền thừa kế không? Cảm ơn luật sư.

Trả lời: Theo thông tin cung cấp thì chồng cũ bạn đã kết hôn với người khác và có con chung, tài sản hai người có 2 sổ tiết kiệm, một ngôi nhà. Nên việc phân chia tài sản chung của hai người sẽ được áp dụng giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015:

Điều 213. S
ở hữu chung của vợ chồng

1. Sở hữu chung của vợ chồng là sở hữu chung hợp nhất có thể phân chia.

2. Vợ chồng cùng nhau tạo lập, phát triển khối tài sản chung; có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.

3. Vợ chồng thỏa thuận hoặc ủy quyền cho nhau chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.

4. Tài sản chung của vợ chồng có thể phân chia theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của Tòa án.

5. Trường hợp vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình thì tài sản chung của vợ chồng được áp dụng theo chế độ tài sản này.

Đồng thời, Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 xác định:

Điều 66. Giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết

2. Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.

Như vậy, toàn bộ tài sản trên thuộc sở hữu chung hợp nhất của hai vợ chồng (chồng cũ và người vợ hiện tại của họ) nên có thể cùng nhau thỏa thuận về việc phân chia tài sản chung này. Tuy nhiên, do người chồng cũ đã mất và tài sản này trước đó chưa được thỏa thuận phân chia nên sẽ được giải quyết theo pháp luật. Theo đó khi có yêu cầu chia thì toàn bộ tài sản sẽ được chia đôi - tức chồng cũ có quyền hưởng di sản đối với 1/2 giá trị tài sản trên và do khia mất không để lại di chúc nên toàn bộ di sản này sẽ được chia theo pháp luật cho những người thừa kế hợp pháp.

-Thừa kế theo pháp luật.

Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về người thừa kế theo pháp luật. Cụ thể:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp của bạn  thì toàn bộ di sản thuộc quyền sở hữu của người chồng cũ này sẽ được chia thừa kế theo pháp luật (bố, mẹ, vợ và các con). Theo đó, mặc dù bạn đã ly hôn (bạn không được chia di sản) nhưng không làm chấm dứt quan hệ huyết thống giữa hai người con với chồng cũ của bạn (quan hệ bố -con), nên khi người chồng cũ của bạn mất đi ngoài vợ, con của người kia thì hai người con (một trai, một gái) của bạn cũng có quyền chia di sản thừa kế và việc phân chia di sản sẽ theo sự thỏa thuận của những người thừa kế. Trường hợp không thỏa thuận được thì có quyền khởi kiện ra Tòa án để giải quyết phân chia và theo nguyên tắc di sản sẽ được chia đều cho đồng thừa kế.

Điều 660. Phân chia di sản theo pháp luật

1. Khi phân chia di sản, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác được hưởng.

2. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thỏa thuận về việc định giá hiện vật và thỏa thuận về người nhận hiện vật; nếu không thỏa thuận được thì hiện vật được bán để chia.