Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp người sử dụng facebook bị kẻ xấu lợi dụng uy tín lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác.

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Em chào luật sư ạ ! Em xin phép trình bày vụ việc như sau :Trưa hôm nay em có lướt facebook và thấy một bạn nam có đăng bài là shop xả giày giá rẻ nên em đã inb hỏi bạn ấy mua giày, bạn ấy có gửi cho em 1 đường link bảo là link của shop, em nhấp vào thì không có gì hết, em chỉ nhắn tin hỏi sao lạ vậy thôi, bạn đó không trả lời nên em cũng không bận tâm nữa. Sau đó em mới off facebook, được một lát thì có người gọi cho em báo là có người nhắn tin mượn tiền, em lên facebook lại thì người đó đã đổi mật khẩu facebook của em. Em có lấy một facebook khác của em nhắn tin cho người đó, nhưng người đó trả lời rất tục tiểu là tự ý đăng những điều xàm bậy trong nick face của em. Sau đó người đó đi nhắn tin với mọi người trong facebook đó để xin mượn card, mỗi người 100.00đ. Có người giúp có người không (bởi vì họ tưởng em). Đã có rất nhiều người gửi cho em hình những tin nhắn ấy, tổng cộng đã gần hơn 10 người gửi card cho người đó, Giờ em chỉ có hình người đó đăng bán giày và tất cả các tin nhắn người đã gửi card cho người đó thì em có làm gì được người đó không ạ? Mong giải đáp giúp em. Cảm ơn ạ !

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, tài khoản facebook(FB) của bạn bị đối tượng xấu hack mật khẩu và lợi dụng tài khoản của bạn để lừa tiền của những người bạn của mình. Trong trường hợp này bạn lại chỉ có hình của người đăng bán giày và tất cả tin nhắn của đối tượng đó đã gửi và xin thẻ từ những người quen của bạn thì những căn cứ này không đủ để chứng minh chính người bán giày là người xấu đã lợi dụng nick fb của bạn. Do vậy, trong trường hợp này bạn có thể trình báo với cơ quan công an về những tình tiết trên để cơ quan này tiến hành xem xét, điều tra làm rõ vụ việc, xác định đối tượng lợi dụng uy tín của bạn để lừa tiền từ những người quen biết.

Trong trường hợp phát hiện được đối tượng lợi dụng facebook thì cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào số tiền họ chiếm đoạt để truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi trên.

Về trách nhiệm hình sự:

Người lợi dụng giả danh sử dụng facebook của bạn có thể bị truy cứu TNHS nếu có cấu yếu tố cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 Bộ Luật Hình sự năm 2015:

“Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ

...”

Như vậy, nếu người lợi dụng FB của bạn bằng thủ đoạn gian dối làm cho những người quen trên Fb của bạn tin tưởng người đó là bạn và chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng họ đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà vẫn tiếp tục thực hiện hành vi này, đã bị kết án về tội này hoặc các tội xâm phạm sở hữu chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, ... thì người đó sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Về xử phạt vi phạm hành chính.

Nếu phía cơ quan điều tra xác định không có dấu hiệu của tội phạm thì người đó có thể bị xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi trộm cắp tài sản theo quy định tại Khoản 1 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, cụ thể:

“Điều 15. Vi phạm quy định về gây thiệt hại đến tài sản của người khác

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Trộm cắp tài sản;

b) Công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác;

c) Dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản của người khác;

d) Sử dụng trái phép tài sản của người khác

...”.

Theo đó, nếu trường hợp người lợi dụng tài khoản facebook của bạn chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì họ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng và bị buộc nộp lại số tiền đã lừa đảo của người khác.