Câu hỏi: Thưa luật sư, cho em hỏi về quan hệ với người đã có gia đình như sau: Anh trai em năm nay 28 tuổi, đã có vợ và một đứa con gái 3 tuổi. Tình hình hôn nhân hiện nay rất tệ vì vợ của anh trai em đi ngoại tình và quan hệ nhiều lần với người đàn ông chưa có gia đình. Hiện nay đang công khai mối quan hê đấy! Như vậy vợ của anh trai em có vi phạm pháp luật không? nếu có thì hình thức sử phạt như thế nào?

Trả lời: Để bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình,
Khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình 2014  quy định:

“2. Cấm các hành vi sau đây:

a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;

b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;

c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;…”

Khái niệm chung sống như vợ chồng được giải thích cụ thể tại mục 3.1 Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC ngày 25/9/2001:
“Chung sống như vợ chồng là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình. Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó...”

Trường hợp này nếu chứng minh được vợ của anh trai bạn có hành vi sống chung sống như vợ chồng với người khác thì hành vi của vợ anh trai bạn đã vi phạm pháp luật và cụ thể là vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.

Theo Điều 48 Nghị định 110/2013/NĐ – CP của Chính phủ quy định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình , thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp hợp tác xã:

"
Điều 48. Hành vi vi phạm quy định về cấm kết hôn, vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng; vi phạm quy định về ly hôn

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;…”

Căn cứ vào Điều 48 thì hành vi của vợ anh trai bạn sẽ bị xử phạt hành chính với số tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Ngoài ra hành vi này
có thể
bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu là
nguyên nhân chính
dẫn tới hậu quả chấm dứt quan hệ vợ chồng theo quy định tại Bộ luật hình sự:

"1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm..."

Trường hợp hành vi của vợ anh bạn gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm thì sẽ bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.