Câu hỏi: Kết thúc thời gian thực tập nhưng không làm việc tại công ty có bị giữ giấy tờ và giấy chứng nhận đăng kiểm viên?

Trả lời: Nội dung tư vấn: Kính thưa luật sư. Tôi có nội dung cần được tư vấn như sau: Tôi được 1 công ty cổ phần đăng kiểm cho vào thực tập 1 năm. 6 tháng đầu không được hỗ trợ chi phí đào tạo, 6 tháng sau được cty hỗ trợ 3,5 triệu mỗi tháng bằng tiền mặt dưới dạng phiếu chi. Quá trình thực tập hai bên không ký bất cứ hợp đồng nào. Khi vừa đủ 1 năm thực tập theo quy định của cục đăng kiểm thì tôi đi thi sát hạch để cấp giấy chứng nhận đăng kiểm viên. Thi xong, được cty đề đơn ra cục đăng kiểm cấp giấy chứng nhận thì cục đã cấp và gửi bưu điện về cty. Nay tôi muốn chuyển qua cty đăng kiểm khác làm thì bị giám đốc giữ lại giấy chứng nhận đăng kiểm viên. Theo luật sư, tôi có phải đền bù gì để được lấy giấy k và giám đốc giữ giấy như thế có đúng luật ko? cám ơn luật sư

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến công ty Luật Minh Gia, với câu hỏi của bạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:

Vì trong thời gian thực tập tại công ty, bạn và công ty không ký kết bất cứ hợp đồng nào nên việc bạn thực tập tại công ty đó không thuộc trường hợp học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động vì công ty bắt buộc phải ký kết hợp đồng đào tạo với bạn nếu bạn thuộc trường hợp học nghề, tập nghề và nếu không làm việc tại công ty sau khi chấm dứt hợp đồng này, bạn sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo theo quy định tại Điều 61 và Điều 62 BLLĐ 2012:

“

Điều 61

. Học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động

1. Người sử dụng lao động tuyển người vào học nghề, tập nghề để làm việc cho mình, thì không phải đăng ký hoạt động dạy nghề và không được thu học phí.

Người học nghề, tập nghề trong trường hợp này phải đủ 14 tuổi và phải có đủ sức khoẻ phù hợp với yêu cầu của nghề, trừ một số nghề do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định.

Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề. Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Trong thời gian học nghề, tập nghề, nếu người học nghề, tập nghề trực tiếp hoặc tham gia lao động làm ra sản phẩm hợp quy cách, thì được người sử dụng lao động trả lương theo mức do hai bên thoả thuận.

3. Hết thời hạn học nghề, tập nghề, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động khi đủ các điều kiện theo quy định của Bộ luật này.

4. Người sử dụng lao động có trách nhiệm tạo điều kiện để người lao động tham gia đánh giá kỹ năng nghề để được cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.”

“

Điều 62

. Hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động, người lao động và chi phí đào tạo nghề

1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.”

Trong trường hợp này cần xác định rõ khoản tiền bạn nhận được trong thời gian thực tập là tiền gì, nếu khoản tiền đó là khoản tiền lương thì dù không ký hợp đồng với công ty thì giữa bạn với công ty vẫn tồn tại quan hệ lao động theo quy định tại Điều 15 BLLĐ 2012 quy định về hợp đồng lao động:

“Điều 15. Hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động là sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.”

Như vậy, nếu bạn làm việc tại công ty 12 tháng thì hợp đồng giữa bạn với công ty là hợp đồng lao động xác định thời hạn, hết thời hạn này thì hợp đồng của bạn với công ty chấm dứt, công ty có các nghĩa vụ theo quy định tại Điều 47 BLLĐ 2012:

“Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

4. Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán.”

Như vậy, khi chấm dứt hợp đồng lao động với bạn, công ty có trách nhiệm phải hoàn trả hồ sơ, giấy tờ đã giữ của người lao động nên việc công ty giữ giấy chứng nhận đăng kiểm viên của bạn là trái với quy định của pháp luật, bạn có quyền khiếu nại tới Phòng Lao động thương binh và xã hội nơi công ty có trụ sở để được giải quyết. Trường hợp giữa bạn với công ty không có quan hệ lao động, số tiền bạn nhận được không phải tiền lương, tiền phụ cấp lương,… thì giữa bạn với công ty chỉ tồn tại quan hệ về mặt dân sự tuy nhiên, công ty cũng không có quyền được giữ giấy chứng nhận đăng kiểm viên của bạn bởi giấy tờ này thuộc quyền sở hữu của bạn chứ không phải của công ty.

Trân trọng

Phòng tư vấn pháp luật Lao động - Công ty Luật Minh Gia