Câu hỏi: Gia đình chúng tôi năm 2017 có bán 1 căn nhà giá 4 tỷ đồng. Gia đình tôi cầm 1 tỷ 5 trả nợ ngân hàng. Còn lại 2 tỷ 5, tháng 2/2018 mẹ tôi có đưa cho 1 người và người đó nói sẽ mua nhà giúp. Người đó có đưa gia đình tôi đến xen 1 ngôi nhà vào tháng 6/2018 nói là mua nhà đó nhưng rồi lại bảo thôi và tìm nhà khác. Trong thời gian đến xem ngôi nhà đó, gia đình tôi có đưa thêm 1 ít tiền để người đó làm thủ tục nhưng không có tiến triển gì.

Từ đó đến nay gia đình tôi có đòi rất nhiều lần nhưng nguời đó cứ hứa hẹn rồi không trả. Điều đáng nói ở đây, người mà mẹ tôi đưa tiền là 1 bà thầy đồng. Mẹ tôi đã mê tín dị đoan nên có bao nhiêu tài sản đưa hết cho người đó. Và mẹ tôi không chịu ra trình báo cơ quan công an vì tôi thấy rằng bà đồng đó có dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Chúng tôi có ra cơ quan công an làm đơn tố cáo nhưng cơ quan công an không tiếp nhận đơn và nói phải mẹ tôi ra trình diện làm đơn thì mới hợp lệ. Nhưng vì mẹ tôi vẫn mê muội nên gia đình tôi không biết phải tố cáo, khiếu nại như thế nào. Chúng tôi tìm hiểu và được biết bà đồng đó nợ rất nhiều người và những người đó có khiếu nại lên cơ quan công an nhưng không được giải quyết, gia đình tôi làm thế nào để có thể tố cáo mà không vần phải có đơn khiếu nại từ mẹ tôi. Bà đồng này lừa rất nhiều người và số tiền lên rất lớn. Riêng số tiền của nhà tôi đã là 4 tỷ rồi. Mong quý công ty tư vấn giúp gia đình chúng tôi hiện giờ rất khó khăn.

Trả lời: Về hành vi phạm tội:

Theo trình bày của bạn thì người phụ nữ trên có thủ đoạn gian dối lừa tiền của rất nhiều người để mưu lợi cho bản thân. Hành vi này có dấu hiệu vi phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Điều 174 quy định cụ thể như sau:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

…

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

…”

Về thủ tục tố giác tội phạm:

Điều 144 Bộ Luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố như sau:

“1. Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền.

2. Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.

…”

Theo đó, mọi công dân khi phát hiện hành vi phạm tội đều có quyền tố giác tội phạm tới các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Trong vụ việc này, bạn hoàn toàn có quyền gửi đơn tố giác tội phạm tới cơ quan công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc UBND xã, phường hoặc UBND cấp huyện đểđược bảo vệ quyền lợi của gia đình bạn. Cơ quan, tổ chức khi phát hiện hoặc nhận được tố giác của công dân phải báo tin ngay về tội phạm cho Cơ quan điều tra bằng lời nói hoặc văn bản

Trường hợp gia đình bạn đã gửi đơn tố giác tội phạm tới cơ quan công an nhưng cơ quan công an không tiếp nhận đơn với lý do mẹ bạn phải trực tiếp tới tố giác là trái quy định pháp luật. Do vậy, bạn cũng có thể gửi đơn khiếu nại quyết định này tới Thủ trưởng cơ quan điều tra đó để được giải quyết.

Về thời hạn giải quyết:

Trong thời hạn hai mươi ngày, kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra trong phạm vi trách nhiệm của mình phải kiểm tra, xác minh nguồn tin và quyết định việc khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.

Trong trường hợp sự việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn để giải quyết tố giác và tin báo có thể dài hơn, nhưng không quá hai tháng.

Trân trọng.