Câu hỏi: Kính gửi Văn Phòng Luật Minh Gia,Tôi đang vướng phải một vấn đề rắc rối khi làm thủ tục giấy tờ đất. Xin nhờ văn phòng tư vấn giúp để tìm hướng giải quyết dứt điểm.

Cụ thể tôi đang hoàn tất thủ tục giấy tờ khai nhận tài sản thừa kế là quyền sử dụng đất mà bố tôi để lại. Trong tất cả những người được hưởng thừa kế hợp pháp thì có một cô em đang ở nước ngoài. Chúng tôi đã bàn nhau trong nhà thống nhất làm hợp đổng ủy quyền về cho người ở nhà ký theo đúng quy định. Hiện đã hoàn tất văn bản công chứng về khai nhận. Nhưng trong hợp đồng ủy quyền có một khoản về tặng cho tài sản được thừa hưởng, vậy nếu người nhận từ chối không có được không, và nếu từ chối thì phải làm những thủ tục gì? Mong nhận được những lời khuyên hữu ích từ phía Quý văn phòng. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Do câu hỏi của bạn không rõ nên chúng tôi không hiểu chính xác được việc từ chối trong hợp đồng ủy quyền bạn nhắc đến là từ chối nhận di sản thừa kế hay từ chối tặng cho tài sản. Do đó, chúng tôi xin chia trường hợp tư vấn như sau:

Trường hợp 1: Từ chối nhận di sản thừa kế

Căn cứ theo Điều 620 quy định tại  Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 về từ chối nhận di sản như sau:

"1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
"
Kể cả trong trường hợp người em gái của bạn đang ở nước ngoài và đã có hợp đồng ủy quyền để thực hiện việc thừa kế,  nếu muốn từ chối nhận di sản thừa kế, có thể trực tiếp đến Đại sứ quán để ký tên trước mặt viên chức lãnh sự vào GIẤY TỪ CHỐI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ mà thân nhân ở Việt Nam để lại theo di chúc hoặc theo  quy định của pháp luật và được Đại sứ quán chứng thực chữ ký để sử dụng  tại Việt Nam.
Trường hợp thứ hai: Từ chối nhận tài sản tặng cho, căn cứ theo quy định tại điều 167 Luật đất đai năm 2013 về hợp đồng tặng cho như sau:
Điều 167. Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất
"1. Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này.
…
3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:
a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này;
"
Theo đó trường hợp tặng cho trong trường hợp này được hiểu là người cô đang ở nước ngoài tặng phần di sản được hưởng cho người thuộc hàng thừa kế khác. Trường hợp từ chối có thể thực hiện thông qua thông báo từ chối.
Tuy nhiên trong trường hợp của gia đình muốn giải quyết nhanh chóng và dứt điểm vấn đề thì tốt hơn hết người em đang ở nước ngoài có thể viết giấy từ chối nhận di sản hoặc giấy ủy quyền về nội dung để một người anh em đứng ra giải quyết vấn đề phân chia di sản và thể hiện rõ nội dung công việc ủy quyền. Ngoài ra hợp đồng ủy quyền phải thể hiện rõ công việc là gì. Ví dụ thể hiện thực hiện công việc phân chia di sản, thực hiện công việc tặng cho phần di sản, soạn văn bản từ chối di sản,… để từ có có căn cứ giải quyết vụ việc.
Trân trọng