Câu hỏi: Kính gửi Quý Công ty. Tôi là Tr. Xin được Quý Công ty tư vấn giúp nội dung sau: Nhà tôi có 01 thửa ruộng. Vụ lúa trước gia đình chúng tôi vẫn thực hiện gieo cấy bình thường. Tuy nhiên, vì điều kiện gia đình nên sang vụ này gia đình tôi có cho người khác gieo cấy...

Nhưng không rõ vì nguyên nhân nào mà gia đình bên kia không tiến hành gieo cấy vụ này (Về dài hạn thì gia đình tôi vẫn thực hiện gieo cấy bình thường). Hôm nay, UBND xã có đến gia đình chúng tôi lập biên bản vì lý do không thực hiện gieo cấy và nói sẽ tiến hành thu hồi mảnh ruộng đó của gia đình. Xin Quý Công ty cho biết: Trường hợp nào thì thửa ruộng đó của gia đình tôi sẽ bị thu hồi? UBND xã lập biên bản như vậy có đúng không? Kính mong nhận được hồi đáp của Quý Công ty. Xin trân trọng cảm ơn

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tư vấn đến công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi xin được tư vấn như sau:

Câu hỏi 1. Trường hợp nào thì thửa ruộng đó của gia đình tôi sẽ bị thu hồi?

Liên quan đến vấn đề mà bạn hỏi, chúng tôi xin trích dẫn một số quy định của Luật Đất Đai năm 2013 như sau:

Căn cứ theo điều 16 Luật Đất Đai 2013 thì việc nhà nước quyết định thu hồi đất trong các trường họp sau:

TH1: Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh.

TH2: Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì mục đích quốc gia, công cộng.

TH3: Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai.

TH4: Thu hồi đất do việc chấm dứt sử dụng đất theo quy định của pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa đến tính mạng con người.

Các trường hợp trên trên được quy định cụ thể tại các Điều 61, Điều 62, Điều 64 và Điều 65 Luật đất đai 2013. Như vậy, theo quy định của pháp luật thì thửa ruộng của gia đình bạn sẽ bị thu hồi khi thuộc một trong các trường hợp trên.

Theo thông tin mà bạn cung cấp thì UBND xã lập biên bản vì lý do không thực hiện gieo cấy và sẽ tiến hành thu hồi diện tích ruộng đó của gia đình nhà bạn. Về vấn đề thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai, tại Điều 64 Luật Đất Đai 2013 có quy định:

Điều 64. Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai

1.Các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai bao gồm:

a) Sử dụng đất không đúng mục đích đã được nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi sử dụng đất không đúng mục đích mà vẫn tiếp tục vi phạm;

b) Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;

...

h) Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục; đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong 18 tháng liên tục; đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn 24 tháng liên tục;

i)
Đất được nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử dụng; trường hợp không đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử dụng 24 tháng và phải nộp cho nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ thực hiện dự án trong thời gian này; hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất.

Như vậy, dẫn chiếu đến quy định tại Điểm h, Khoản 1 Điều 64 Luật Đất Đai năm 2013 thì thửa ruộng của gia đình bạn sẽ bị thu hồi nếu như trong 12 tháng liên tục gia đình bạn không tiến hành sử dụng diện tích ruộng đó. Tuy nhiên, phải là 12 tháng liên tục thì diện tích ruộng của gia đình nhà bạn mới bị thu hồi, nếu như chỉ cần bạn có sử dụng diện tích ruộng đó mặc dù trong thời gian ngắn thì cũng không thỏa mãn điều kiện để nhà nước thu hồi đất ruộng của nhà bạn.

Câu hỏi thứ 2. UBND xã lập biên bản như vậy có đúng không?

Căn cứ Nghị định 102/2014/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai:

Điều 34. Biên bản và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính.

1. Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai được lập theo quy định tại Điều 58 của Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 81/2013/NĐ-CP ngày 19 tháng 7 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính.

2. Người có thẩm quyền lập biên bản gồm:

a) Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai quy định tại các Điều 31, 32, và 33 của Nghị định này.

b) Công chức, viên chức thuộc các cơ quan quy định tại các Điều 31, 32 và 33 đang thi hành công vụ, nhiệm vụ.

Như bạn đã trình bày, thì UBND xã lập biên bản đối với diện tích đất nhà bạn vì lý do không thực hiện việc gieo cấy, do đó đối chiếu với quy định của pháp luật thì thấy rằng UBND xã có thẩm quyền lập biên bản. Tuy nhiên, việc UBND xã lập biên bản đối với trường hợp của gia đình nhà bạn có đúng hay không thì chúng tôi sẽ chia ra hai trường hợp như sau:

Thứ nhất:
Nếu như trong 12 tháng liên tục
gia đình bạn không tiến hành canh tác diện tích đất ruộng đó, thì việc UBND xã tiến hành lập biên bản đối với diện tích ruộng đó của gia đình nhà bạn là đúng pháp luật.

Thứ hai
: Nếu như trong thời gian 12 tháng liên tục, mà gia đình bạn có canh tác, mặc dù thời gian canh tác ngắn mà UBND xã vẫn tiến hành lập biên bản đối với diện tích ruộng của gia đình nhà bạn thì việc lập biên bản của UBND xã là sai.

---

3. Tư vấn thắc mắc về thu hồi đất nông nghiệp

Câu hỏi:

Gia đình tôi có một mảnh ruộng 2000m2 là đất khai hoang từ những năm 1974. Năm 2003 sau khi có một dự án đường giao thông đi qua khu đất đó và kèm theo sơ đồ quy hoạch. Do diện tích đất đó nằm bên cạnh dự án đường đó do vậy Ủy ban nhân dân phường đã làm một quyết định thu hồi diện tích đất của 4 hộ gia đình là 2700m2 để bán cho một cá nhân khác. Như vậy tôi muốn Tổng đài tư vấn .

Trả lời tư vấn:

Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Về thẩm quyền thu hồi đất

Theo quy định của Luật đất đai năm 2013, trong trường hợp để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, Nhà nước sẽ tiến hành thu hồi đất.

Trong trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì căn cứ để thu hồi là dự án đó thuộc dự án do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư mà phải thu hồi đất; dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư mà phải thu hồi đất hoặc dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải thu hồi.

Về thẩm quyền thu hồi, theo quy định tại Điều 66 Luật đất đai năm 2013 đối với việc thu hồi đất của hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền thu hồi đất.

Như vậy, ủy ban nhân dân phường không có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất. Hộ gia đình bạn và 3 hộ khác có thể làm đơn khiếu nại quyết định thu hồi đất gửi đến chủ tịch ủy ban nhân dân phường. Nếu trong thời hạn 30 ngày mà không được giải quyết, bạn có thể gửi đơn khiếu nại tới ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc khởi kiện ra tòa án.

Về bồi thường khi thu hồi đất

Trong trường hợp diện tích đất của 4 hộ gia đình mà bạn trình bày nằm trong dự án đường giao thông mà dự án này được chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền phải thu hồi đất. Ủy ban nhân dân cấp Huyện sẽ ra quyết định thu hồi đất. Người sử dụng đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường khi bị thu hồi đất thì được bồi thường.

Đối với diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi, nếu đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì được bồi thường đối với diện tích đất trong hạn mức. Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại.

Trong trường hợp diện tích đất nông nghiệp mà gia đình bạn đang sử dụng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2004 thì khi bị thu hồi được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp.

Hạn mức giao đất nông nghiệp trồng cây hàng năm không quá 3 héc ta cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thuộc khu vực Đông Nam Bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long; không quá 2 héc ta cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác.