Câu hỏi: Xin chào luật sư, cho tôi được phép hỏi về vấn đề bhyt. Tôi làm việc tại công ty A gần 2 năm, do tính chất công việc nên tôi xin nghỉ công ty A và hiện tại đang làm việc tại công ty B. Tôi có viết đơn xin nghỉ vào đầu tháng 11/2018 và làm việc đến hết 30/11/2018 theo quy định của công ty.

Công ty A trả lương vào 30 hàng tháng.nhưng lương tháng 11 của tôi đến hiện tại vẫn chưa được nhận và vẫn chưa được nhận giấy quyết định nghỉ việc và sổ BHXH. Vào ngày 2/12/2018 tôi bị tại nạn giao thông phải nằm viện hết 9 ngày và bên bhyt thông báo công ty A đã cắt bhyt của tôi vào cuối tháng 11 cụ thể hết hạn 30/11/2018 (bhyt của tôi có hạn 30/12/2018) do vậy nên không đồng ý thanh toán bhyt cho tôi, tiền viện phí tôi phải tự trả. Vậy cho tôi hỏi trường hợp tôi chưa nhận bất cứ giấy tờ gì chứng minh nghỉ việc và lương tháng 11 thì công ty A có phải đóng BHYT cho tôi tháng 12/2018 hay không? Rất mong nhận được hồi âm của luật sư. Xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: - Về việc công ty không tham gia BHYT cho bạn:

Theo thông tin bạn cung cấp thì bạn đã nộp đơn xin nghỉ tại công ty A vào đầu tháng 11/2018 và bạn làm việc đến hết 30/11/2018, như vậy thực tế bạn đang đơn phương chấm dứt HĐLĐ. Khi đó, việc công ty báo giảm BHYT là hoàn toàn có cơ sở vì bản chất thời điểm cuối tháng 11/2018 là thời điểm bạn đã chấm dứt quan hệ lao động với công ty (đơn phương chấm dứt HĐLĐ) nên bạn không còn là NLĐ của công ty nữa , đồng thời bạn không đi làm và không hưởng lương từ tháng 12/2018 nên không có tiền lương làm căn cứ để tham gia BHXH, BHYT, BHTN vào tháng 12/2018 cho bạn. Công ty có thể căn cứ vào đơn xin nghỉ việc của bạn để làm thủ tục báo giảm BHXH, BHYT, BHTN.

- Về trách nhiệm của bạn và của công ty khi bạn đơn phương chấm dứt HĐLĐ:

Trường hợp này cần xem xét việc bạn chấm dứt HĐLĐ có đúng luật hay không? Vì bạn chỉ cung cấp thông tin bạn có thông báo cho công ty từ đầu tháng 11/2018 và cũng không nói rõ lý do bạn xin nghỉ việc là gì và HĐLĐ bạn đã kí là loại hợp đồng nào, do đó có các trường hợp có thể xảy ra như sau:

+ Trường hợp 1: Bạn đơn phương chấm dứt HĐLĐ đúng luật

Điều 37 Bộ luật lao động 2012 quy định quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ của NLĐ như sau:

"1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này."

Theo đó, ​k
hi bạn có lí do theo Khoản 1 Điều 37 và đã thông báo cho công ty ít nhất 30 ngày hoặc 3 ngày nếu thuộc trường hợp quy định tại điểm a, b, c, g Khoản 1 Điều 37 đối với HĐLĐ có xác định thời hạn hoặc thông báo ít nhất 45 ngày đối với HĐLĐ không xác định thời hạn thì bạn có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ. Công ty phải có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của bạn theo Điều 47 BLLĐ 2012, cụ thể:

"2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động."

Từ quy định trên, đối chiếu với trường hợp của bạn, công ty phải trả cho bạn đầy đủ tiền lương, tiền thưởng (nếu có) trong những ngày bạn làm việc vào tháng 11/2018 và phải hoàn thành thủ tục xác nhận, trả lại sổ BHXH cũng như những giấy tờ khác mà công ty đang giữ của bạn, đồng thời thanh toán trợ cấp thôi việc cho bạn theo quy định tại Điều 48 Bộ luật lao động 2012.

+ Trường hợp 2: Bạn đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái luật:

Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là trường hợp bạn chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại Điều 37 Bộ luật lao động 2012. Khi đó, n
ghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật được quy định tại Điều 43 BLLĐ 2012 như sau:

"1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này."

Theo đó, bạn sẽ không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho công ty nửa tháng tiền lương theo HĐLĐ. Đồng thời, nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì bạn phải bồi thường cho công ty một khoản tiền tương ứng với tiền lương của bạn trong những ngày bạn không báo trước và phải hoàn trả chi phí đào tạo cho công ty nếu có hợp đồng đào tạo nghề theo quy định tại Điều 62 BLLĐ 2012.

Về trách nhiệm của công ty, công ty vẫn phải thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của bạn như quy định tại Điều 47 BLLĐ 2012, tức là phải trả đủ tiền lương cho bạn trong những ngày bạn đi làm vào tháng 11/2018, đồng thời hoàn thành thủ tục chốt và trả sổ BHXH cho bạn theo quy định pháp luật.

Như vây, cả 2 trường hợp bạn đơn phương chấm dứt đúng luật hay trái luật thì công ty vẫn phải trả đủ lương tháng 11/2018 và trả sổ BHXH cho bạn. Trường hợp công ty không thanh toán đầy đủ thì bạn có quyền gửi đơn khiếu nại đến Phòng lao động thương binh xã hội cấp huyện nơi công ty có trụ sở hoặc gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình. Tuy nhiên, nếu bạn đơn phương chấm dứt trái luật thì bạn phải bồi thường cho công ty theo quy định tại Điều 43 BLLĐ 2012 như đã phân tích ở trên.