Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Gia đình em có 1 mảnh đất diện tích 546 m2, trong đó có 300m2 đất ở đô thị. Năm 2006 tỉnh  ra quyết định Quy hoạch khu đô thị, (diện tích đất nhà em nằm trong đó), đến năm 2012 tỉnh tiếp tục ký quyết định  quy hoạch phân khu, khu đô thị.

Năm 2012, gia đình em có làm đơn xin Xây nhà ở vì điều kiện nhà ở xuống cấp và đông nhân khẩu, Phòng quản lý đô thị Thành phố cấp cho gia đình em giấy phép xây dựng tạm trên mảnh đất trên, và bắt buộc ký cam kết không yêu cầu bồi thường khi nhà nước thực hiện quy hoạch, hiện tại đến năm 2016 nhưng việc quy hoạch vẫn chưa có lệnh thu hồi đất đối với gia đình em.

Vậy Luật sư cho em hỏi là:

1. Khi nhà nước thực hiện quy hoạch trong vài năm sắp đến thì có đền bù cho nhà ở của em hay không?

2. Thời gian của quy hoạch trên thì tồn tại bao lâu, nếu không thực hiện quy hoạch trong thời gian bao lâu thì nhà của em sẽ được trở thành nhà hợp pháp? và việc cấp giấy phép lại sẽ được thực hiện như thế nào?

3. Vừa qua UB Thành phố có chủ trương cho tách thửa, gia đình em cũng xin tách thửa thì có phần thừa kế ngôi nhà trên (vì cha mất nên phải làm thủ tục thừa kế cho mẹ sau đó mới được tách thửa), Vậy làm thế nào để thừa kế ngôi nhà này lại cho 1 trong các người con?Rất mong được nhờ Luật sư tư vấn và giúp đỡ

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Minh Gia về vấn đề bạn yêu cầu tư vấn:
Xây dựng công trình tạm và liên quan tới phân chia di sản thừa kế theo pháp luật?
. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ qua Email hoặc gọi điện đến bộ phận luật sư tư vấn trực tuyến -
Số điện thoại liên hệ
1900.6169
để được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.

Trân trọng
cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Theo thông tin cung cấp thì diện tích 546m2 đất gia đình bạn nằm trong diện quy hoạch từ năm 2012, tới thời điểm đó Luật đất đai năm 2003 vẫn có hiệu lực. Do đó, sẽ áp dụng quy định này để giải quyết, thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Cụ thể:

Điều 29.
Thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

3. Diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án, công trình hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau ba năm không được thực hiện theo kế hoạch thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh hoặc huỷ bỏ và công bố.

Đồng thời, Luật xây dựng năm 2003 về xây dựng công trình tạm.

Điều 94. Xây dựng công trình tạm

1. Công trình tạm được xây dựng và chỉ được phép tồn tại trong một khoảng thời gian xác định.

...

3. Đối với công trình xây dựng tạm phục vụ công trình xây dựng chính, chậm nhất là ba mươi ngày, kể từ ngày công trình xây dựng chính được đưa vào sử dụng, chủ công trình xây dựng tạm phải tự phá dỡ, trừ trường hợp công trình xây dựng tạm phục vụ công trình xây dựng chính là công trình, khu dân cư có quy mô lớn phù hợp với quy hoạch xây dựng được duyệt. Đối với công trình, nhà ở riêng lẻ được phép xây dựng có thời hạn khi hết thời hạn theo quy định của giấy phép xây dựng tạm thì chủ công trình xây dựng phải tự phá dỡ; nếu không tự giác dỡ bỏ thì bị cưỡng chế, chủ công trình xây dựng chịu mọi chi phí cho việc cưỡng chế và không được đền bù.

Như vậy, bạn thì sẽ đối chiếu với giấy chứng nhận xây dựng tạm của gia đình được cấp ghi nhận thời gian sử dụng là trong bao lâu, nếu hết thời gian đó (không có quy định về cấp lại giấy phép đối với công trình xây dựng tạm), nhà nước cũng tiến hành thực hiện kế hoạch sử dụng và ra quyết định thu hồi thì
gia đình buộc phải tháo dỡ công trình tạm và không được đền bù đối với công trình nhà ở đó.
Tuy nhiên, từ năm 2012 đến hiện nay đã qua thời gian 3 năm mà cơ quan nhà nước chưa ra quyết định thu hồi nên về nguyên tắc về cơ quan thì phải tiến hành điều chỉnh hoặc hủy bỏ và công bố và tính tới thời điểm hiện nay Luật đất đai 2003 đã hết hiệu lực và thay thế vào đó là Luật đất đai năm 2013 nên hệ lụy của việc quy hoạch sử dụng đất này sẽ được áp dụng giải quyết theo Luật này.

Điều 49. Thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

....

3. Diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau 03 năm chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi hoặc chuyển mục đích đối với phần diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất.

Trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc có điều chỉnh, hủy bỏ nhưng không công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ thì người sử dụng đất không bị hạn chế về quyền theo quy định tại khoản 2 Điều này.

4. Khi kết thúc kỳ quy hoạch sử dụng đất mà các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất chưa thực hiện hết thì vẫn được tiếp tục thực hiện đến khi quy hoạch sử dụng đất kỳ tiếp theo được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt.

Và Luật xây dựng năm 2014:

Điều 131. Xây dựng công trình tạm

...

3. Công trình xây dựng tạm phải được dỡ bỏ khi đưa công trình chính của dự án vào khai thác sử dụng, trừ trường hợp công trình xây dựng tạm phù hợp với quy hoạch xây dựng được duyệt.

Theo đó, với trường hợp của bạn sẽ phải xác định đã hết thời gian 3 năm từ 2012 -2015 cơ quan nhà nước đã tiến hành ra quyết định điều chỉnh, công bố hay hủy bỏ kế hoạch hay chưa.
Nếu hết thời gian trên mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc có điều chỉnh, hủy bỏ nhưng không công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ thì gia đình bạn không bị hạn chế về quyền.
Riêng đối với công trình của bạn do bản chất là công trình xây dựng tạm nên khi hết thời gian được ghi nhận trong quyết định cấp phép thì gia đình có trách nhiệm tháo dỡ và không được đền bù (không được công nhận là tài sản kiên cố hợp pháp để được công nhận bồi thường khi thu hồi đất). Trường hợp, trên giấy phép xây dựng tạm không thể ghi nhận thời gian được phép sử dụng thì việc bồi thường sẽ căn cứ vào quy định do tỉnh ban hành, nếu tỉnh không có văn bản hướng dẫn giải quyết thì sẽ áp dụng theo quy định của Luật đất đai và không được bồi thường.

- Liên quan tới thừa kế theo pháp luật.

Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về thừa kế theo pháp luật.

Điều 650. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Đồng thời, Luật công chứng năm 2014:

Điều 57. Công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản

1. Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác.

2. Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Như vậy, đối với phần giá trị tài sản là ngôi nhà thuộc sở hữu chung của bố, mẹ bạn - tức bố cũng có một phần di sản trong đó và phần còn lại thuộc về mẹ bạn. Nhưng do bố bạn mất không có di chúc nên phần di sản đó sẽ được chia thừa kế cho những người thừa kế (mẹ và các anh, chị em của bạn, ông bà nội). Nên nếu muốn để một trong số những người thừa kế được thừa kế toàn bộ căn nhà thi phải thực hiện theo hướng lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản, kèm theo đó các đồng thừa kế sẽ thể hiện luôn việc tặng cho phần di sản mà mình để hưởng cho người kia và riêng mẹ bạn sẽ phải lập hợp đồng tặng cho đối với một nửa giá trị còn lại sang cho người con (thực hiện tại văn phòng công chứng).

Thời điểm lập xong văn bản thỏa thuận có ký xác nhận của các bên thì người được những thừa kế khác tặng cho sẽ trở thành người thừa kế duy nhất đối với căn nhà trên (lưu ý: căn nhà này chỉ công trình tạm nên cả khi được thừa kế thì cũng sẽ không được bồi thường, đền bù nếu nhà nước thu hồi đất).