Câu hỏi: Thưa Luật sư, thời gian một tháng trước, mẹ em tham gia giao thông và xảy ra tai nạn. Trong lúc mẹ em dừng lại tránh oto bên đường thì bị một xe phụt lúa - loại máy phụt lúa tự chế để có thể vừa phụt lúa và tự di chuyển như xe ba bánh. Tai nạn khiến mẹ em bị tổn thương đầu và gãy xương, phương tiện xe máy bị hỏng nặng.

Thời điểm xảy ra tai nạn, có rất nhiều người chứng kiến và do ở quê lên hai gia đình đồng ý tự giải quyết bằng tình cảm. Vì vậy, gia đình em đã không gọi công an giao thông hay lập bất kỳ biên bản gì. Nhưng nay đã hơn một tháng, gia đình họ không xuống nói chuyện hay bồi thường viện phí cho mẹ em. Họ bảo mẹ không có giấy phép lái xe mô tô nên sai hoàn toàn do mẹ em. Dù lúc xảy ra tai nạn mẹ em đã dừng xe và phương tiện của họ lại loại phương tiện tự chế.

Vì vậy, xin luật sư tư vấn và trợ giúp gia đình em:

1. Gia đình em có thể khởi kiện lại vụ việc được không ạ?

2. Trường hợp mẹ em không có giấy phép lái xe như trong tình huống này, vậy trách nhiệm bồi thường tai nạn và giải quyết sẽ như thế nào ạ?

3. Gia đình em có thể thuê luật sư cho vụ việc này được không ạ!

Gia đinh em xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng xin tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất, về quyền khởi kiện

Căn cứ theo quy định tại điểm 1, mục I Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTPcủa Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, trách nhiệm bồi thường thiệt hại chỉ phát sinh khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

- Phải có thiệt hại xảy ra;

- Phải có hành vi trái pháp luật;

- Phải có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái pháp luật;

- Phải có lỗi cố ý hoặc vô ý của người gây thiệt hại.

Việc xác định những điều kiện trên phải dựa vào kết luận của cơ quan điều tra. Tuy nhiên, trong trường hợp này, sau khi vụ tai nạn xảy ra, gia đình bạn không thông báo sự việc cho cơ quan điều tra. Do đó, để bảo vệ quyền lợi của mình, gia đình bạn có thể làm đơn khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại ra Tòa án đồng thời cung cấp các chứng cứ cho Toà án và chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Về thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Điều 588. Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.”.

Theo thông tin bạn cung cấp, vụ tai nạn xảy ra cách đây hơn một tháng. Như vậy, thời hiệu khởi kiện vẫn còn, do đó, gia đình bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Căn cứ theo quy định tại Điều 589, Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015:

Điều 589. Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

1. Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.

2. Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút.

3. Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

4. Thiệt hại khác do luật quy định.

Điều 590. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

1.
Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm
bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Theo thông tin bạn cung cấp, mẹ bạn đang dừng lại tránh ô tô bên đường thì gặp tai nạn khiến mẹ bạn bị tổn thương đầu và gãy xương, phương tiện xe máy bị hỏng nặng. Tuy nhiên, chưa thể xác định việc dừng xe của mẹ bạn có đúng quy định của Luật giao thông đường bộ hay không. Do đó, nếu xét thấy việc dừng xe của mẹ bạn đúng quy định thì lỗi hoàn toàn thuộc về người gây ra tai nạn, mẹ bạn không có lỗi. Khi đó, người gây ra tai nạn phải có trách nhiệm bồi thường cho mẹ bạn theo quy định của Bộ luật Dân sự nêu trên. Trong trường hợp việc dừng xe của mẹ bạn không đúng quy định, lỗi hoàn toàn là do mẹ bạn thì bên kia sẽ không phải chịu trách nhiệm bồi thường bất kỳ khoản chi phí nào cho gia đình bạn.

Ngoài ra, trường hợp cả 02 được xác định là cùng có lỗi (lỗi hỗn hợp) trong việc gây ra tai nạn và dẫn đến thiệt hại. Trong trường hợp này, căn cứ theo nguyên tắc phát sinh trách nhiệm bồi thường theo quy định tại Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 và căn cứ phát sinh thiệt hại được quy định tại Mục 1 Phần 1 Nghị quyết 03/2006/NQ- HĐTP thì cả 02 bên đều phải có trách nhiệm bồi thường đối với thiệt hại xảy ra do hành vi của mình gây nên.

Về việc mẹ bạn điều khiển xe mô tô không có Giấy phép lái xe

Tại Điều 21 Nghị định 46/2016/NĐ-CP quy định như sau:

“Điều 21. Xử phạt các hành vi vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển xe cơ giới

“5. Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh dưới 175 cm3 và các loại xe tương tự xe mô tô thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa;

…

7. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên, xe ô tô, máy kéo và các loại xe tương tự xe ô tô vi phạm một trong các hành vi sau đây:

b) Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa;

…”.

Như vậy, nếu mẹ bạn điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh dưới 175 cm3 và không có Giấy phép lái xe thì sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng. Nếu xe mô tô mẹ bạn điều khiển là xe có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên và mẹ bạn không có Giấy phép lái xe thì sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.

Về việc thuê luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi

Nếu gia đình bạn làm đơn khởi kiện lên Tòa án yêu cầu bồi thường thiệt hại thì hoàn toàn có quyền thuê luật sư để giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mẹ bạn.