Câu hỏi: Việc lựa chọn ra nước ngoài làm việc là xu thế được nhiều người lựa chọn hiện nay bởi mức thu nhập cao. Vậy khi làm việc ở nước ngoài, người lao động có phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc không, nội dung tư vấn dưới đây sẽ giải đáp.

1. Người Việt Nam làm việc ở nước ngoài

Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên cư trú tại Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo quy định của Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động.

2. Nội dung yêu cầu tư vấn:

Xin Chào Luật sư. Hiện tôi đang làm việc cho công ty nước ngoài tại Việt Nam. Nay muốn thôi việc nên sếp có nói nếu không muốn làm ở Việt Nam có thể sang Nhật (công ty mẹ) làm việc bằng cách cho hợp đồng có thời hạn 3 năm hay lâu hơn tuỳ vào ý định của tôi với công ty mẹ. (Hợp đồng lao động của tôi tại VN là HĐLĐ không xác định thời hạn, đã làm được 19 năm tính đến tháng 8-202x)

Vậy tôi có phải đóng BHXH ở Việt Nam hay không hay là không liên quan gì bảo hiểm xã hội tại Việt Nam. Rồi nếu khi đi làm như vậy tiền bảo hiểm xã hội tại việt Nam sẽ bảo lưu hoặc lãnh hết một lần. Xin cảm ơn ạ.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, chúng tôi chưa thể xác định được thời gian tham gia bảo hiểm xã hội, tuổi của bạn để tư vấn chế độ bảo hiểm khi thôi việc ở công ty cũ.

Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định bảo hiểm xã hội một lần như sau:
“1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Ra nước ngoài để định cư;

c) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

d) Trường hợp người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.”

Ngoài ra Nghị quyết 93/2015/QH13 quy định thêm mọt trường hợp được hưởng bảo hiểm xã hội một lần như sau:
“…Trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu thì được nhận bảo hiểm xã hội một lần.”
Như vậy, nếu thuộc một trong các trường hợp trên, bạn có thể được hưởng bảo hiểm xã hội một lần.

Trường hợp bạn sang nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động với công ty mẹ của công ty cũ thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc căn cứ điểm g khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
“g) Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;”
Như vậy, bạn phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, căn cứ điểm g khoản 1 Điều 6 Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động 2020 quy định như sau: “
Không phải đóng bảo hiểm xã hội hoặc thuế thu nhập cá nhân hai lần ở Việt Nam và ở nước tiếp nhận lao động nếu Việt Nam và nước đó đã ký hiệp định về bảo hiểm xã hội hoặc hiệp định tránh đánh thuế hai lần;”
Theo đó, để xác định bạn có phải đóng bảo hiểm xã hội ở nước ngoài hay không cần căn cứ vào hiệp định mà Việt Nam và nước đó đã ký kết.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia