Câu hỏi: Thế chấp tài sản là một hình thức bảo đảm được các bên thương xuyên lựa chọn trong quá trình giao kết hợp đồng đặc biệt là các hợp đồng liên quan đến vay tài sản giữa cá nhân với cá nhân hoặc giữa cá nhân với các tổ chức tín dụng, ngân hàng.

1. Luật sư tư vấn về dân sự

Thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không giao tài sản cho bên kia. Tài sản thế chấp do bên thế chấp giữ, các bên có thể thỏa thuận giao cho người thứ ba giữ tài sản thế chấp. Thế chấp tài sản được thực hiện theo trình tự pháp luật quy định. Nếu bạn đang có nhu cầu tìm hiểu về hợp đồng thế chấp tài sản hoặc đang gặp các vướng mắc liên quan tranh chấp tài sản thế chấp thì có thể liên hệ với công ty Luật Minh Gia để được kịp thời giải đáp các thắc mắc của mình, tránh các rủi ro không đáng có xảy ra đối với bản thân trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Trường hợp bên thế chấp bán tài sản thế chấp thì giải quyết như nào?

​
Nội dung cần tư vấn:
Chào luật sư cho tôi hỏi trường hợp, công ty chúng tôi có bán tài sản thế chấp của ngân hàng,bên mua được tài sản đã nộp đủ tiền cho bên công ty chúng tôi,nhưng giám đốc công ty đã lấy số tiền đó chi vào việc công ty.

Đến ngày phải bàn giao tiền cho ngân hàng, bên công ty không giao đúng hẹn,xin khất bên ngân hàng,bên ngân hàng đồng ý,những lần sau bên công ty vẫn chưa giao đủ,bên ngân hàng cho 1 lịch hẹn cuối cùng nếu không giao đủ sẽ gửi hồ sơ lên công an xử lý.

Bên phía công ty có xin khất nhưng ngân hàng họ không đồng ý nữa. Xin cho hỏi nếu gửi sang bên công an bên công ty phải chịu xử lý như thế nào. Bên phía công ty vẫn đang cố gắng thu xếp để hoàn trả sớm nhất.

Trả lời: Điều 348, bộ luật dân sự 2005 quy định về nghĩa vụ của bên thế chấp tài sản như sau:

1.Bảo quản, giữ gìn tài sản thế chấp;

2. Áp dụng các biện pháp cần thiết để khắc phục, kể cả phải ngừng việc khai thác công dụng tài sản thế chấp nếu do việc khai thác đó mà tài sản thế chấp có nguy cơ mất giá trị hoặc giảm sút giá trị;

3. Thông báo cho bên nhận thế chấp về các quyền của người thứ ba đối với tài sản thế chấp, nếu có; trong trường hợp không thông bao thì bên nhận thế chấp có quyền hủy hợp đồng thế chấp tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc duy trì hợp đồng và chấp nhận quyền của người thứ ba đối với tài sản thế chấp;

4. Không được bán, trao đổi, tặng cho tài sản thế chấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 điều 349, luật này.”

Khoản 3, khoản 4, điều 349 bộ luật dân sự quy định như sau: Bên thế chấp tài sản có quyền:

“ 3. Được bán, thay thế tài sản thế chấp, nếu tài sản đó là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Trong trường hợp bán tài sản thế chấp là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh thì quyền yêu cầu bên mua thanh toán tiền, số tiền thu được hoặc tài sản hình thành từ số tiền thu được trở thành tài sản thế chấp thay thế cho số tài sản đã bán.

4. Được bán, trao đổi, tặng cho tài sản thế chấp không phải là hàng hóa luân chuyển trong quá trình san xuất, kinh doanh, nếu được bên nhận thế chấp đồng ý.”

Như vật, theo quy định của pháp luật dân sự, thì tài sản thế chấp tại ngân hàng không được bán cho người khác trừ trường hợp tài sản đem chế chấp là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc không phải là hàng hóa luân chuyển trong sản xuất kinh doanh nhưng được bên nhận thế chấp đồng ý.

Do bạn không nói rõ tài sản mà công ty bạn thế chấp tại ngân hàng là tài sản gì, nên chúng tôi không có cơ sở để xác định đó có phải là hàng hóa được phép đem bán khi đang thế chấp tại ngân hàng hay không. Trong trường hợp hàng hóa đó không được phép bán trong thời gian thế chấp tại ngân hàng, thì công ty bạn đã vi phạm quy định của pháp luật về nghĩa vụ của bên thế chấp. Nếu đến thời hạn cuối cùng mà công ty bạn không trả được tiền cho công ty, thì theo quy định của pháp luật sẽ bị xử lý như sau:

Điều 20, nghị định 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm, quy định :

Quyền của bên nhận thế chấp trong trường hợp bên thế chấp bán, trao đổi, tặng cho tài sản thế chấp:

1.Trong trường hợp bên thế chấp bán, trao đổi, tặng cho tài sản thế chấp không phải là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh mà không có sự đồng ý của bên nhận thế chấp thì bên nhận thế chấp có quyền thu hồi tài sản thế chấp, trừ các trường hợp sau:

a)Việc mua, trao đổi tài sản được thực hiện trước thời điểm đăng ký thế chấp và bên mua, bên nhận trao đổi tài sản thế chấp ngay tình;

b) Bên mua, bên nhận trao đổi phương tiện giao thông cơ giới đã được đăng ký thế chấp, nhưng nội dung đăng ký thế chấp không mô tả chính xác số khung và số máy của phương tiện giao thông cơ giới và bên mua, bên nhận trao đổi tài sản thế chấp ngay tình.

2. Trong trường hợp bên nhận thế chấp không thực hiện quyền thu hồi tài sản thế chấp thì các khoản tiền thu được, quyền yêu cầu thanh toán hoặc tài sản khác có được từ việc mua bán, trao đổi tài sản thế chấp trở thành tài sản thế chấp thay thế cho số tài sản đã bán, trao đổi.

...”

Như vậy, nếu như giao dịch mua bán tài sản thế chấp ,không thuộc 2 trường hợp như đã nêu ở trên, thì bên phía ngân hàng có quyền thu hồi tài sản thế chấp đó. Nếu như giao dịch thuộc một trong 2 trường hợp trên, thì phía ngân hàng có thể thông qua cơ quan công an hoặc tòa án để yêu cầu giải quyết, lúc này, công ty bạn buộc phải có trách nhiệm trả tiền cho ngân hàng.