Câu hỏi: Trong giao dịch dân sự, nhiều hợp đồng mua bán luật bắt buộc các bên phải xác lập bằng văn bản, có công chứng nhẳm đảm bảo an toàn pháp lý cho các bên. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp, hợp đồng công chứng bị vô hiệu dẫn đến những thiệt hại xảy ra.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 người nào có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp bộ luật này hoặc luật khác có liên quan quy định khác.

Câu hỏi bồi thường thiệt hại trong hoạt động công chứng

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Chào luật sư ! Tôi có mua một căn hộ chung cư, tại văn phòng công chứng tôi đã kí hợp đồng mua bán với chủ cũ, giấy tờ có (Hợp đồng mua bán gốc với chủ đầu tư,biên bản bàn giao, giấy xác nhận đã thanh toán đủ tiền và chưa được cấp sổ đỏ) nhận bàn giao nhà tôi có nộp hồ sơ thông báo giao dịch này đến chủ đầu tư và ở đây cho đến nay, tuy nhiên hiện nay chủ đầu tư điện thoại thông báo cho tôi giấy tờ mua bán giả mạo,tôi xác minh lại thì được biết căn hộ trên không phải là của vợ chồng người đã bán cho tôi, họ là người thuê nhà(chủ nhà là một người khác), vậy tôi muốn hỏi trách nhiệm của phòng công chứng này sẽ phải bồi thường tôi như thế nào? cảm ơn luật sư

Trả lời: Điều 38 Luật công chứng 2014 quy định bồi thường, bồi hoàn trong hoạt động công chứng như sau:

“1. Tổ chức hành nghề công chứng phải bồi thường thiệt hại cho người yêu cầu công chứng và cá nhân, tổ chức khác do lỗi mà công chứng viên, nhân viên hoặc người phiên dịch là cộng tác viên của tổ chức mình gây ra trong quá trình công chứng.

2. Công chứng viên, nhân viên hoặc người phiên dịch là cộng tác viên gây thiệt hại phải hoàn trả lại một khoản tiền cho tổ chức hành nghề công chứng đã chi trả khoản tiền bồi thường cho người bị thiệt hại theo quy định của pháp luật; trường hợp không hoàn trả thì tổ chức hành nghề công chứng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.”

Căn cứ vào quy định trên để xác định văn phòng công chứng có trách nhiệm bồi thường cho bạn hay không cần dựa vào yếu tố lỗi của công công chứng viên, nhân viên trong quá trình công chứng.

Trường hợp chứng minh được lỗi của công chứng viên không kiểm tra, đối chiếu bản chính giấy tờ trong hồ sơ công chứng trước khi ghi lời chứng và ký vào từng trang của hợp đồng, hoặc hành vi khác dẫn đến hợp đồng mua bán vô hiệu, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bạn thì bạn có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại được quy định tại Điều 585 Bộ luật dân sự 2015 như sau:
“
1. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

…”

Ngoài ra, trong trường hợp này công chứng viên còn có thể bị xử phạt hành chính theo Điều 15 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 360 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017.

Trường hợp công chứng viên đã làm đúng thủ tục, quy trình tại Điều 40 Luật công chứng 2014 mà vẫn không phát hiện được các giấy tờ để thực hiện thủ tục công chứng là giả thì không phải chịu trách nhiệm bồi thường. Trong trường hợp này người yêu cầu công chứng phải chịu trách nhiệm về các giấy tờ mà mình xuất trình.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia