Câu hỏi: Gia đình em có mảnh đất vườn cảnh tác và sinh sống được hơn 10 năm (có qsdd), này có người A viết đơn trình lên UBND xã  tố cáo gia đình em chiếm 1 phần đất trọng diện tích đất nhà em sử dụng là của A, UBND có cử đại diện gặp bên gia đình em 2 lần và yêu cầu đo phần đất tranh chấp, bên gia đình em có đưa ra QSDD và k cho đo đạt vì bên A k có giấy tờ tương đương QSDD để chứng minh, bên đại diện UBND xã lại tiếp tục mời ra hoà giải. Xin hỏi vậy giá đình em phải làm sao để chấp dứt tranh chấp ? Phải làm sao yêu cầu bồi thường thiệt hại hoa màu ? Phải làm sao để k vướng vào những tranh chấp tương tự để yên tâm cảnh tác?

Trả lời: Thứ nhất, về giải quyết tranh chấp

Theo khoản 2 Điều 202 Luật Đất đai 2013 quy định về hòa giải tranh chấp đất đai:

“
Điều 202. Hòa giải tranh chấp đất đai

1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

4. Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của Ủy ban nhân dân cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.
”

Trường hợp hai bên tranh chấp không thể tự hòa giải thì một trong các bên gửi đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp kèm theo đơn yêu cầu hòa giải quyết tranh chấp đất đai có thể có các tài liệu, chứng cứ khác như: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; trích lục thửa đất; giấy tay mua bán, sang nhượng đất; hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất; giấy Chứng minh nhân dân của người yêu cầu…lên ủy ban nhân dân cấp xã để giải quyết.

Tranh cấp về quyền sử dụng đất cần thực hiện thủ tục hòa giải bắt buộc ở cơ sở. Vì vậy, nếu gia đình bạn muốn chấm dứt tranh chấp này thì gia đình nên hợp tác để tham gia hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã. Trong trường hợp hòa giải thành thì kết quả hòa giải sẽ được ghi nhận, tranh chấp đất đai giữa hai gia đình chấm dứt. Nếu hòa giải không thành do một trong hai bên không tham gia hòa giải hoặc hai bên không thỏa thuận được các vấn đề tranh chấp... thì một trong các bên có thể gửi đơn ra Tòa án để yêu cầu giải quyết.

Thứ hai, về bồi thường

Theo khoản 1 Điều 585 quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại:

“1. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”

Theo quy định trên, việc bồi thường thiệt hại diễn ra khi có thiệt hại thực tế xảy ra. Nếu gia đình bạn có căn cứ về việc bên kia đã gây thiệt hại cho gia điình bạn trong quá trình tranh chấp xảy ra thì  gia đình bạn có quyền yêu cầu gia đình kia bồi thường thiệt hại.

Thứ ba, về giải pháp để không vướng vào các tranh chấp về đất đai

Gia đình bạn nên sử dụng đúng phần diện tích theo như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi nhận và không thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật như lấn chiếm quyền sử dụng đất trái phép,...

Khi có tranh chấp xảy ra, các bên thiện chí trong việc tự tiến hành thỏa thuận để giải quyết tranh chấp.

Việc hòa giải tại cơ sở chỉ tiến hành khi một bên có đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp và có các chứng cứ, tài liệu về việc tranh chấp(nếu có). Cơ quan cá nhân có thẩm quyền giải quyết có trách nhiệm thẩm tra, xác minh tìm hiểu nguyên nhân phát sinh tranh chấp, thu thập giấy tờ, tài liệu có liên quan do các bên cung cấp về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất. Các bên tranh chấp cần phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để giải quyết dứt điểm tranh chấp để tránh việc khởi kiện hoặc khiếu nại sau này.