Câu hỏi: Dạ, em xin chào các anh chị công ty Luật Minh Gia!em xin tư vấn giúp nội dung như sau ạ! E gái em đang có bầu được 5 tuần (đã đóng bảo hiểm 2 năm nay) thì công ty nơi em gái em làm việc và đóng bảo hiểm bị cháy (tổn thất nặng), dẫn đến 1 số công nhân (những người có bầu) phải nghỉ việc và không được đóng bảo hiểm nữa (trong đó có em gái em). Vậy em muốn hỏi? 1. Công ty đối xử với công nhân như vậy có đúng luật không ? 2. Em gái em đã đóng bảo hiểm được 2 năm nay, đến giờ công ty không đóng BHXH cho nữa, vậy khi sinh khi sinh muốn được hưởng chế độ thai sản thì phải làm thế nào ?Em rất mong nhận được tư vấn sớm ạ! Em xin cảm ơn!

Trả lời: >> Chấm dứt hợp đồng lao động với phụ nữ mang thai

>> Có được chấm dứt hợp đồng với người lao động đang mang thai?

Căn cứ Điều 38 Bộ luật lao động 2012 về quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ của người sử dụng lao động:

"1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối với người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06 tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục.

Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;

c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;

Đối với trường hợp do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng mà công ty đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc thì công ty có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ.

Pháp luật lao động chỉ có quy định bảo vệ lao động nữ đang mang thai:

"Điều 155. Bảo vệ thai sản đối với lao động nữ

3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

4. Trong thời gian mang thai, nghỉ hưởng chế độ khi sinh con theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, lao động nữ không bị xử lý kỷ luật lao động".

Như vậy, công ty không có quyền chấm dứt HĐLĐ vì lý do lao động mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, nhưng người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ căn cứ theo Điều 38 nêu trên.

Về chế độ thai sản, nếu như em bạn đủ điều kiện theo quy định tại Khoản 2 Điều 31 Luật BHXH 2014: "
Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi"
thì vẫn được hưởng chế độ thai sản khi đã nghỉ việc.