Câu hỏi: Chào luật sư. Xin luật sư tư vấn cho tôi về trường hợp sau. Hiện tôi có mua một ngôi nhà chung cư thuộc quyền sở hữu của nhà nước. Lúc mua bên bán nói sẽ làm đầy đủ thủ tục cho tôi tại ban quản lý chung cư để tôi có thể ở hợp pháp,và khẳng định tôi có thể ở hoặc bán lại.

Nội dung tư vấn:
Sau đó hai bên giao dịch tôi chuyển số tiền 340 triệu cho bên bán, và nhận giấy tờ nhà. Sau đó tôi phát hiện ra bên bán không làm thủ tục gì cho tôi cả và nhà đó tôi cũng không có quyền ở hợp pháp, vì vậy tôi đã tới thương lượng đòi lại tiền,nhưng bên bán nhất quyết không trả. Vậy nếu bây giờ tôi kiện ra tòa,thì hành vi này thuộc ân dân sự hay hình sự? Bên bán biết nhà chung cư nhà nước không thể mua bán được nhưng vẫn cố tình bán cho tôi và khẳng định đã làm thủ tục đầy đủ cho tôi thì có bị buộc vào tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản không? Rất mong nhận được sự tư vấn từ phía luật sư.

Trả lời: Xét thấy, đối tượng hợp đồng mua bán là chung cư thuộc sở hữu nhà nước. Theo quy định tại Điều 80 Luật Nhà ở năm 2014 quy định về nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước chỉ có một số loại nhà ở thuộc sở hữu nhà nước là đối tượng được bán theo quy định của pháp luật về nhà ở:

1. Nhà ở công vụ do Nhà nước đầu tư xây dựng hoặc mua bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước hoặc được xác lập thuộc sở hữu nhà nước theo quy định của pháp luật.

2. Nhà ở để phục vụ tái định cư do Nhà nước đầu tư bằng nguồn vốn hoặc hình thức .

3. Nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư bằng nguồn vốn hoặc hình thức.

4. Nhà ở cũ được đầu tư xây dựng bằng vốn ngân sách nhà nước hoặc có nguồn gốc từ vốn ngân sách nhà nước hoặc được xác lập thuộc sở hữu nhà nước và đang cho hộ gia đình, cá nhân thuê theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Theo thông tin bạn cung cấp chung cư thuộc sở hữu nhà nước, đối tượng này được phép bán cho hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu sử dụng và mua nhà đó. Như vậy, hai bên đã thỏa thuận mua nhà chung cư, bên mua chuyển số tiền 340 triệu cho bên bán và nhận giấy tờ nhà. Trường hợp bên bán biết đối tượng của hợp đồng là nhà chung cư nhà nước không thể mua bán được thì hợp đồng mua bán trên vô hiệu do bị lừa dối.

Điều 127. Bộ Luật dân sự 2015 quy định Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép:

Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa, cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.

Lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó

Theo như những thông tin bạn cung cấp thì chưa để khẳng định bên bán có mục đích chiếm đoạt tài sản bởi lẽ, bạn phải xem xét quá trình kí kết hợp đồng mua nhà và mục đích của bên bán họ có nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản hay không? Đồng thời, họ cũng đã đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bạn nên chứng tỏ dấu hiệu gian dối chiếm đoạt tài sản chưa thể hiện rõ nên vụ việc này chỉ mang tính chất giải quyết dân sự.

Khi bạn làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết vụ việc, cung cấp chứng cứ liên quan chứng minh hành vi lừa đảo của bên bán, yêu cầu tuyên bố hợp đồng mua bán nhà chung cư bị vô hiệu do các bên có sự lừa dối và phía bên kia phải hoàn trả lại giá trị mà bạn đã bỏ ra mua nhà. Căn cứ theo quy định tại điều 131 Bộ luật dân sự 2015 quy định về hậu quả giao dịch dân sự vô hiệu các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Điều 131. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu

1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả
.