Câu hỏi: Tư vấn trường hợp một hộ gia đình có sử dụng 1400m2 đất, nhưng đã mất hết giấy tờ liên quan, đã chuyển đi chỗ khác trong cùng địa phương. Bản đồ địa chính xã vẫn lưu mảnh đất đó là của hộ gia đình này và chưa có một giao dịch nào hết. Tuy nhiên, địa phương tự ý chuyển đổi cho người khác mà chưa có sự đồng ý của gia đình, nay muốn đòi lại đất.

Nội dung tư vấn
: Chào luật sư.Tôi có một chút thắc mắc muốn nhờ luật sư một chút được không vậy?Gia đình tôi trước năm 1991 ,bố mẹ tôi có sở hữu diện tích đất ở hơn 1400m2 nhưng trong năm đó mưa lũ lớn nên mất hết giấy tờ liên quan và ngày xưa ở đấy cũng đang vắng người với điều kiện sinh hoạt cuộc sống thường ngày không tốt nên chúng tôi chuyển đi chỗ khác cũng trong địa phương luôn. Trong thời gian chúng tôi đang sinh sống tại đây thì địa phương tự ý chuyển đổi cho người khác mà chưa có sự đồng ý của gia đình tôi, vì mưu sinh cuộc sống và hiểu biết pháp luật ít nên chúng tôi chưa có thời gian đòi lại công lý. Hiện nay con cái chúng tôi đã lớn mà diện tích đất hiện tại quá nhỏ nên chúng tôi muốn lấy lại thửa đất đó có được không vậy. Bố mẹ tôi mất lâu lắm rồi nhưng trong bản đồ địa chính xã vẫn lưu mảnh đất đó là của bố mẹ tôi và chưa có một giao dịch nào hết. Nếu lấy lại được thì xin hỏi luật sư là người đi đòi lại tài sản đó giúp chúng tôi sẽ được trả thù lao theo quy định một giờ lao động của nhà nước + bồi dưỡng của gia đình hay họ sẽ lấy bao nhiêu % tài sản lấy được vậy. Cảm ơn luật sư nhiều.

Trả lời: Căn cứ Điều 99 Luật đất đai 2013 quy định Trường hợp sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất như sau:

“1. Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho những trường hợp sau đây:

a) Người đang sử dụng đất có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định tại các điều 100, 101 và 102 của Luật này;

b) Người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất từ sau ngày Luật này có hiệu lực thi hành;

c) Người được chuyển đổi, nhận chuyển nhượng, được thừa kế, nhận tặng cho quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất; người nhận quyền sử dụng đất khi xử lý hợp đồng thế chấp bằng quyền sử dụng đất để thu hồi nợ;

….

k) Người sử dụng đất đề nghị cấp đổi hoặc cấp lại Giấy chứng nhận bị mất.”

Nếu trong bản đồ địa chính xã vẫn lưu mảnh đất là của bố mẹ bạn, và chưa có một giao dịch mua bán, chuyển nhượng,.. nào đối với mảnh đất này tức là bố mẹ bạn vẫn là người có quyền sử dụng đất. Trong trường hợp các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất của bố mẹ bạn đã mất thì bạn có thể đến Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất để đề nghị cấp lại Giấy chứng nhận.

Căn cứ Điều 53 Luật đất đai 2013 quy định về Giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác như sau:

"Việc Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác chỉ được thực hiện sau khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất theo quy định của Luật này và phải thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật đối với trường hợp phải giải phóng mặt bằng."

Theo quy định trên, giao đất đang có người sử dụng chỉ được thực hiện sau khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất theo Điều 66 Luật đất đai năm 2013 (cụ thể là UBND cấp huyện ra quyết định thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân). Việc giao đất phải thực hiện xong việc bồi thường theo quy định của pháp luật. Như vậy, việc địa phương bạn tự ý chuyển đổi cho người khác mà chưa có sự đồng ý của gia đình bạn trong trường hợp này là hành vi trái quy định pháp luật, bởi: đất đang có người sử dụng và cơ quan nhà nước không có quyết định thu hồi đất hay bồi thường hỗ trợ.

Do đó, bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện hoặc khiếu nại để yêu cầu hủy quyết định giao đất của UBND để đảm bảo quyền lợi của mình.

Trong trường hợp bạn muốn người khác thay đòi lại mảnh đất trên thì thù lao giữa bạn với người đó do 2 bên tự thỏa thuận, pháp luật không quy định cụ thể cách tính khoản thù lao này.