Câu hỏi: Chào luật sư Luật Minh Gia, cho em hỏi: Bà nội em sở hữu 1 ngôi nhà, trong sổ hộ khẩu chỉ có tên của bà. Trước khi mất bà có làm di chúc chia cho 2 người con trai. Em muốn hỏi thủ tục để 2 người đó làm sở hữu. Và vấn đề về hộ khẩu, có cần nhất thiết 2 người là phải có tên trong hộ khẩu không ạ ? Em xin cảm ơn.

=> Tư vấn quy định về Thừa kế theo di chúc, gọi
19006169

Trả lời: Về vấn đề
thừa kế theo di chúc

Theo như thông tin bạn cung cấp ở trên thì 2 người con trai được hưởng di sản của bà bạn khi bản di chúc này hợp pháp.

Căn cứ quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

“Điều 630. Di chúc hợp pháp

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.”

Trong trường hợp hình thức của bản di chúc này bà bạn lập bằng văn bản không có công chứng thì phải thỏa mãn các điều kiện theo quy định của Khoản 1 nêu trên.

Như vậy, nếu di sản là tài sản riêng của bà thì bà bạn muốn cho ai quyền sở hữu mảnh đất này là quyền riêng đối với người sở hữu tài sản. Những người thừa kế di sản hợp pháp là những người không thuộc trường hợp quy định tại điều 621 Bộ luật Dân sự 2015:

“Điều 621. Người không được quyền hưởng di sản

1. Những người sau đây không được quyền hưởng di sản:

a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;

b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;

c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;

d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

2. Những người quy định tại khoản 1 Điều này vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.”

Mặt khác, vấn đề có tên trên sổ hộ khẩu là căn cứ để xác định nơi cư trú hợp pháp của công dân. Do đó, vấn đề 2 người con trai có tên trong sổ hộ khẩu không phải căn cứ để xác định người thừa kế theo quy định của pháp luật.

Vậy để có thể thừa hưởng di sản do bà để lại, người thừa kế cần tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại văn phòng công chứng nơi có đất. Trường hợp phát sinh tranh chấp thì các bên có thể gửi đơn yêu cầu giải Tòa án phân chia di sản thừa kế.