Câu hỏi: Xin chào luật sư. Tôi và vợ tôi kết hôn năm 201x. Chúng tôi đã có con hiện nay cháu được 30 tháng tuổi. Do mâu thuẫn nên vợ tôi quyết định ly hôn. Vợ tôi muốn giành quyền nuôi con,  nhưng hoàn cảnh phía vợ tôi quá nghèo không đủ khả năng chu cấp cho con. Xin hỏi luật sư, con tôi chưa đủ 36 tháng tôi có đươc quyền nuôi con không?

Và làm cách nào để tôi có thể giành được quyền nuôi con? Quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục ly hôn như thế nào? Tôi xin chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời: Thứ nhất, về việc nuôi con dưới 36 tháng tuổi:

Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định tại Điều 81 về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi li hôn thì :

“Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn:

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như vậy, theo quy định trên, pháp luật đã giành quyền ưu tiên nuôi con dưới 36 tháng tuổi sau khi li hôn cho người mẹ trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc người mẹ không có đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con.

Thứ hai, giành quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi:

Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con. Do vậy, ngoài việc chứng minh hoàn cảnh khó khăn của vợ bạn đang gặp phải về hoàn cảnh kinh tế, vật chất  là không có đủ khả năng để chăm sóc con, thì bạn cần chứng minh mình có đầy đủ điều kiện để có thể chăm sóc và giáo dục con một cách tốt nhất.

Các điều kiện về chăm sóc và giáo dục con cụ thể như sau:

+ Về vật chất bao gồm: điều kiện kinh tế, gia sản, thu nhập, tài sản, chỗ ở của người mẹ, điều kiện học tập...không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc giáo dục và nuôi dưỡng con.

+ Về tinh thần bao gồm: thời gian chăm sóc, giao dục, dạy dỗ con,  thời gian vui chơi với con, trình độ học vấn, nhân cách đạo đức... của người mẹ.

Thư ba thủ tục li hôn:

Theo như bạn trình bày, bạn muốn biết về trình tự, thủ tục li hôn, theo quy định của pháp luật nếu như 2 vợ chồng bạn thuận tình li hôn, thì trình tự, thủ tục li hôn được quy định như sau:

Thứ nhất, về hồ sơ khởi kiện yêu cầu giải quyết việc ly hôn bao gồm:

+ Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn (Theo mẫu).

+ Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);

+ Sổ hộ khẩu, Chứng minh thư nhân dân của vợ, chồng (bản sao chứng thực);

+ Giấy khai sinh của con (bản sao chứng thực)

+ Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản chung như: Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (sổ đỏ); Đăng ký xe; sổ tiết kiệm… (bản sao chứng thực);

(Hồ sơ có thể nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua đường Bưu điện).

Hai vợ chồng bạn nên thỏa thuận mọi vấn đề liên quan tới yêu cầu ly hôn như vấn đề nuôi con hoặc chia tài sản của vợ chồng trước và chỉ yêu cầu Tòa án công nhận thì quá trình giải quyết việc ly hôn sẽ đơn giản hơn.

Thứ hai, về trình tự yêu cầu tòa án giải quyết yêu cầu công nhận sự thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Quy trình giải quyết như sau:

+ Nộp đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn (Theo mẫu) tại Tòa án quận, huyện, thị xã nơi một trong các bên thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn cư trú;

+ Đương sự nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án sau khi nhận thông báo nộp tiền tạm ứng án phí của Tòa án;

+ Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra quyết định công nhận yêu cầu của các bên.

Ngoài ra, tôi xin cung cấp thêm thông tin về quy trình giải quyết vụ án ly hôn:

+ Nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin đơn phương ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi bị đơn (chồng hoặc vợ) đang cư trú, làm việc;

+ Đương sự nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án sau khi nhận thông báo nộp tiền tạm ứng án phí của Tòa án;

+ Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra Bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án.