Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp không có khả năng trả nợ khoản vay từ công ty tài chính có bị kiện ra Tòa không? Cụ thể như sau:

Chào luật sư! Trước đây vì hoàn cảnh khó khăn nên e có vay của 1 công ty tài chính 24 triệu đồng. Mỗi tháng e vẫn đóng tiền cho bên đó! Nhưng khoảng cuối năm 2016 gia đình gặp phải khó khăn rất lớn nên em bị chậm đóng và không thể đi ra bưu điện đóng! Khi đó bên phía đó có cho người tới thẩm định và hứa sẽ tới tận nhà thu tiền. Trong thời gian đầu thì bên đó có thu và e vẫn đóng. Có khi 1 tháng, 2 tháng rồi tháng mới tới thu, e vẫn đóng đầy đủ! Tuy nhiên khoảng 5 tháng trở lại đây thì không có ai tới thu và cùng lúc đó khả năng tài chính của e cũng không đủ chi tiêu nên e cũng không thể ra ngân hàng đóng. Bây giờ bên phía đó nói nếu em không thanh toán hết số tiền 11.300.000 thì e sẽ bị kiện ra tòa và ở tù 3 năm. Em bây giờ là không có khả năng trả như vậy e có xin họ cho e trả dần trong 4 tháng nhưng họ không chấp nhận. Ở đây e không có ý không trả mà là vì e k có thể trả 1 lần. Trong lúc vay e có mua gói bảo hiểm khoảng vay là 1.200.000. E muốn hỏi là với những lý do như trên e có bị khỏi kiện hay k?

Trả lời: Theo quy định tại Điều 466 Bộ Luật dân sự 2015 về nghĩa vụ trả nợ của bên vay:

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Theo thông tin bạn cung cấp, bạn đang vay theo hình thức trả góp của công ty tài chính. Việc trả nợ là nghĩa vụ của bạn tuy nhiên bạn lại không có khả năng thực hiện nghĩa vụ đó.

Yếu tố ảnh hưởng đến việc bạn không trả được nợ đúng hạn là do hoàn cảnh gia đình gặp khó khăn và theo như thỏa thuận địa điểm thu tiền là tại nhà bạn nhưng công ty tài chính lại không đến thu như theo thỏa thuận. Tuy nhiên, thỏa thuận thu tiền tại nhà của bạn chỉ là thỏa thuận miệng, bạn cần phải có các chứng cứ chứng minh về thỏa thuận đó.

Thứ nhất, nếu có chứng cứ chứng minh được thỏa thuận đó, thì việc bạn không trả nợ đúng hạn có một phần lỗi do phía bên công ty tài chính không tiến hành thu đúng hạn. Phía công ty tài chính đã không thực hiện đúng theo như thỏa thuận và bạn có thể yêu cầu công ty tài chính cơ cấu lại thời hạn trả nợ.

Thứ hai, trường hợp không có chứng minh được việc thỏa thuận về địa điểm trả nợ giữa bạn và công ty tài chính và bạn không thể thỏa thuận được về gia hạn thêm thời gian để trả nợ thì bạn phải hoàn trả đầy đủ số tiền cả gốc lẫn lãi mà bạn đã vay.

Bên cạnh đó, bạn đã mua một gói bảo hiểm khoản vay trị giá 1.200.000 đồng, bạn cần xem lại điều khoản thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm khoản vay xem theo như thỏa thuận phía bên bảo hiểm sẽ chi trả khoản nợ cho bạn trong trường hợp  nào, trường hợp của bạn có được phía bảo hiểm chi trả khoản nợ không? Khoản chi trả cả bảo hiểm khoản vay là bao nhiêu? Là một phần hay toàn bộ khoản vay.

Nếu bạn không thuộc trường hợp được bảo hiểm chi trả khoản vay, hoặc phía bảo hiểm khoản vay chỉ chi trả một phần khoản vay thì bạn phải tiến hành chi trả toàn bộ số tiền 11.300.000 đồng hoặc số nợ còn lại sau khi phía bảo hiểm đã chi trả.

Trong trường hợp bạn không thể chi trả khoản vay còn lại thì phía bên công ty tài chính có thể khởi kiện bạn ra Tòa với lý do bạn đã vi phạm hợp đồng do không thực hiện nghĩa vụ.