Câu hỏi: Có được sa thải người lao động nữ khi đang mang thai hay không? Người lao động khi bị sa thải có được hưởng chế độ trợ cấp thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm hay không? Các chế độ của người lao động khi bị sa thải? … Luật Minh Gia tư vấn, giải đáp các vấn đề trên như sau:

Trả lời: Thứ nhất
, theo thông tin bạn đưa ra thì vợ bạn bị công ty sa thải vì hành vi trộm cắp. Tuy nhiên, theo quy định tại Khoản 3 Điều 155 Bộ luật lao động 2012 có quy định “
Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động”.

Điều 29 Nghị định 05/2015/NĐ-CP có quy định về xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi như sau:

1
. Người sử dụng lao động không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động là cha đẻ, mẹ đẻ hoặc cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi.

2. Khi hết thời gian nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi, mà thời hiệu xử lý kỷ luật đã hết thì được kéo dài thời hiệu xử lý kỷ luật lao động, nhưng tối đa không quá 60 ngày, kể từ ngày hết thời gian nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi
.

Như vậy, vợ bạn đang mang thai, công ty áp dụng hình thức sa thải trong thời gian mang thai là trái với quy định của pháp luật. Vợ có thể bị xử lý kỷ luật nhưng phải sau thời gian nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi. Lúc đó, thời hiệu để xử lý kỷ luật có thể được kéo dài tối đa không quá 60 ngày. Vậy nên, vợ bạn có quyền khiếu nại với công ty về việc bị công ty sa thải khi đang mang thai.

Thứ hai
, về vấn đề nếu vợ bạn thôi việc thì có được hưởng lương và thưởng không?

Trước hết, về lương, vợ bạn hoàn toàn được quyền hưởng lương với thời gian đã làm việc cho công ty. Việc sa thải của công ty chỉ là căn cứ chấm dưt hợp đồng lao động, không ảnh hưởng đến tiền lương quãng thời gian bạn đã làm việc.

Về vấn đề thưởng năm, việc vợ bạn có được hưởng khoản tiền thưởng năm hay không hoàn toàn phụ thuộc nội quy của công ty về vấn đề này. Luật không quy định cụ thể về vấn đề này. Nếu vợ bạn đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn được hưởng thưởng năm thì sẽ được hưởng.

Thứ ba
, về trợ cấp thất nghiệp.

Điều 49 Luật Việc làm 2013 có quy định điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp như sau:

Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 43 Luật Việc làm, đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có đủ các điều kiện sau đây:

1. Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ các trường hợp sau đây:

a) Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc trái pháp luật;

b) Hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;

2. Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 43 của Luật này; đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 43 của Luật này;

3. Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.

4. Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trừ các trường hợp sau đây:

a) Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an;

b) Đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên;

c) Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc;

d) Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù;

đ) Ra nước ngoài định cư; đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng;

e) Chết.

Như vậy, nếu vợ bạn đáp ứng đủ điều kiện trên sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Thư tư,
về chế độ thai sản.

Điều 31 Luật bảo hiểm xã hội 2014 có quy định điều kiện để lao động nữ được hưởng chế độ thai sản khi sinh con. Theo đó lao động nữ sinh con đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con thì sẽ đủ điều kiện hưởng.

Vậy nên, vợ bạn chỉ cần đáp ứng điều kiện trên thì dù không còn đi làm nữa cũng vẫn được hưởng chế độ thai sản của bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Thứ năm
, về vấn đề công ty từ chối gặp người nhà. Vấn đề này pháp luật không hề có quy định nên công ty không có nghĩa vụ buộc phải gặp người nhà của người lao động. Vấn đề phát sinh giữa người lao động và người sử dụng lao động sẽ do hai bên giải quyết. Công ty từ chối gặp người nhà người lao động không trái với quy định của pháp luật.