Câu hỏi: Cậu tôi muốn tặng cho mẹ tôi một căn hộ chung cư đứng tên cậu. Việc tặng cho này có cần sự đồng ý của bố tôi không, phải chịu những loại thuế, lệ phí nào? Mẹ tôi muốn thực hiện các giao dịch liên quan đến căn hộ này có cần sự đồng ý của bố tôi không? Nếu mẹ tôi tặng cho tôi căn hộ thì cần đóng những loại thuế, phí gì?

Nội dung tư vấn
: Kính gửi các luật sư của văn phòng luật sư Minh Gia, tôi có vấn đề này mong được giải đáp giúp. Cậu của tôi (em trai mẹ tôi) muốn làm thủ tục cho tặng mẹ tôi 1 căn hộ chung cư đứng tên Cậu, để căn hộ đó là tài sản riêng của mẹ tôi. Thắc mắc của tôi là: 1. Để cho mẹ tôi có thể đứng tên căn hộ này với tư cách tài sản riêng của mẹ tôi, thì có cần xác nhận của bố tôi hay không? (gia đình không muốn bố tôi tham gia vào việc này). Và giao dịch cho tặng này có phải đóng các loại thuế, phí hay không? 2. Sau giao dịch cho tặng trên, căn hộ này đứng tên mẹ tôi và trở thành tài sản riêng của mẹ tôi, thì các giao dịch sau này của mẹ tôi đối với căn hộ này (cho các con hoặc mua bán với người khác) có cần sự tham gia của bố tôi hay không? Nếu mẹ tôi muốn cho tặng tôi căn hộ này thì có cần phải đóng các loại thuế, phí hay không?

Xin chân thành cảm ơn các luật sư!

Trả lời: Thứ nhất, cậu của bạn muốn tặng cho mẹ bạn căn nhà chung cư đứng tên cậu để làm tài sản riêng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”

Như vậy, những tài sản được thừa kế, tặng cho riêng sẽ thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng. Cậu bạn hoàn toàn có quyền tặng cho riêng mẹ bạn căn nhà chung cư để làm tài sản riêng mà không cần có sự đồng ý của bố bạn. Hợp đồng tặng cho căn nhà chung cư cần phải được công chứng, sau khi thực hiện thủ tục sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai thì căn nhà này sẽ được coi là tài sản riêng của mẹ bạn.

Về thuế và các loại phí, lệ phí phải chịu thì căn cứ theo quy định tại khoản 10 Điều 9 Nghị định 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ:

“10. Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”

Và quy định tại khoản 1, khoản 4 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2012:

“1. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

...

4. Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.”

Vì trong trường hợp của bạn, việc tặng cho được thực hiện giữa cậu bạn với mẹ bạn tức là giữa chị em ruột với nhau thì giao dịch tặng cho này được miễn thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ, mẹ bạn sẽ phải chịu lệ phí cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và những chi phí khác (nếu có).

Thứ hai, sau khi thực hiện thủ tục sang tên, căn nhà chung cư là tài sản riêng của mẹ bạn, theo quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“1. Vợ, chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình; nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung.”

Vì căn nhà này là tài sản riêng của mẹ bạn nên mẹ bạn hoàn toàn có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt với căn nhà này, tức là mọi giao dịch của mẹ bạn liên quan đến tài sản riêng sẽ thực hiện theo ý chí của mẹ bạn mà không cần có sự đồng ý của bố bạn. Các giao dịch liên quan đến căn nhà cần có sự đồng ý của bố bạn khi mà căn nhà này là tài sản chung của 2 vợ chồng hoặc hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng này là nguồn sống duy nhất của gia đình. Nếu mẹ bạn muốn tặng căn hộ này cho bạn thì cũng theo như quy định tại khoản 10 Điều 9 Nghị định 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ và khoản 1, khoản 4 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2012 thì giao dịch tặng cho này cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ, bạn sẽ phải đóng lệ phí khi đăng kí cấp giấy Chứng nhận quyền sử dụng nhà ở và những chi phí khác (nếu có).

Trân trọng

Phòng tư vấn pháp luật Hôn nhân - Công ty Luật Minh Gia