Câu hỏi: Chào luật sư! Tôi có một vấn đề về tài sản hình thành trước khi kết hôn có chia khi vợ chồng ly hôn hay không, rất mong được sự tư vấn của luật sư. Tôi có một người em gái đã kết hôn tháng 5 năm 2017. Khi về nhà chồng có mang theo một chiếc xe máy trị giá 40 triệu đồng, 2 chỉ vàng và 10 triệu đồng tiền mặt. Sau ngày kết hôn hai vợ chồng sống chung cùng bố mẹ chồng mọi việc trong gia đình vẫn là bố mẹ lo. Em gái tôi đi làm được 2 tháng thì công ty cho nghỉ vì hết hợp đồng, do đang có bầu nên không đi làm đâu được nữa. Tháng 8 năm 2017 em gái tôi sinh con và sống nhờ bố mẹ chồng từ đó đến nay. Do người chồng của em gái tôi không chịu khó làm ăn chơi bời cờ bạc nên chiếc xe máy em tôi mua trước khi cưới mang về cũng bị chồng bán mất, tiền vàng cũng không còn. Vậy luật sư cho tôi hỏi nếu bây giờ em tôi muốn ly hôn thì những tài sản của nó có lấy lại được không hay được chi trả bao nhiêu ạ? Tôi xin chân thành cảm ơn luật sư đã đọc và trả lời câu hỏi của tôi!

Trả lời: Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì khi ly hôn, tài sản chung của em gái bạn với người chồng cũng được chia theo nguyên tắc được quy định tại Điều 59 của Luật này. Theo đó, trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng các quy định pháp luật tương ứng để giải quyết. Như vậy, trong trường hợp vợ chồng em gái bạn không thỏa thuận được về việc giải quyết tài sản chung thì tài sản chung sẽ được chia theo nguyên tắc chia đôi, nhưng có tính đến các yếu tố quy định tại Điều 59 Luật này để xác định phần tài sản phân chia của mỗi người.

“Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

…”

Căn cứ theo Điều 43 Luật Hôn nhân và gia định 2014 thì tài sản bao gồm một chiếc xe máy, tiền mặt và vàng được xác định là tài sản riêng của em gái bạn. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng được xác định theo Điều 44 như sau:

“Điều 44. Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng

1. Vợ, chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình; nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung.

…”

Do đó, em gái bạn có quyền tự định đoạt số tài sản này mà không phụ thuộc vào ý kiến của người chồng được quy định tại khoản 1 Điều 44. Tuy nhiên, để lấy lại được tài sản riêng khi ly hôn, em gái bạn phải chứng minh được người chồng đã bán số tài sản ấy để tiêu dùng vào mục đích cá nhân là chơi cờ bạc thì Tòa án mới chấp nhận yêu cầu của bạn.