Câu hỏi: Xin hỏi luật sư! Mẹ tôi vừa mất đầu tháng 7/2016, lúc còn sống mẹ tôi có một căn nhà trước khi lập gia đình đứng tên mẹ tôi và trong thời gian có gia đình có mở một khách sạn và toàn bộ tài sản xe cộ đều đứng tên mẹ tôi để gia đình dễ dàng thao tác giấy tờ (lúc mẹ còn sống). Nhưng sau khi mẹ tôi mất không có để lại di chúc.

Vậy tôi muốn mở di sản thừa kế thì như thế nào và quyền lợi các người thừa kế ra sao? Hiện tại sau khi mẹ tôi mất, ông bà ngoại vẫn còn, mẹ tôi có chung 2 người con với ba tôi. Ba tôi có 1 người con riêng trước khi lập gia đình và ông nội tôi mất 4 năm chỉ còn bà nội. Xin cảm ơn luật sư.

>> Tư vấn pháp luật thừa kế qua điện thoại:
1900.6169

Trả lời: - Trong trường hợp của bạn, mẹ bạn mất và bạn muốn mở di sản thừa kế,bạn cần thực hiện theo trình tự sau :

Thứ nhất
, về thời điểm mở thừa kế và địa điểm mở thừa kế . Chúng tôi đã có một bài viết tương tự. Bạn có thể tham khảo tại bài viết sau đây:

>> Tư vấn về thời điểm, địa điểm mở thừa kế.

Như vậy, trong trường hợp của bạn, thời điểm mở thừa kế là thời điểm mẹ của bạn mất – đầu tháng 7/2016 và đại điểm mở thừ kế là nơi cư trú cuối cùng của mẹ bạn.

Thứ hai
, thủ tục mở di sản thừa kế.

Thủ tục mở thừa kế là thủ tục theo quy định của pháp luật phát sinh sau khi người để lại di sản chết nhằm thực hiện việc phân chia di sản theo nội dung di chúc để lại.

- Chủ thể tiến hành thủ tục mở thừa kế: Tất cả những người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người để lại di sản.

- Cơ quan có thẩm quyền tiến hành thủ tục mở thừa kế: Bất kỳ tổ chức công chứng nào trên địa bàn tỉnh, thành phố nơi có bất động sản.

- Bộ hồ sơ yêu cầu công chứng gồm:

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

+ Giấy chứng tử;

+ Giấy tờ tùy thân của các thừa kế;

+ Những giấy tờ khác (như: giấy khai sinh của anh/chị/em; giấy chứng tử của ông bà nội; giấy đăng ký kết hôn của bố mẹ …).

- Thủ tục mở thừa kế : Sau khi kiểm tra hồ sơ thấy đầy đủ, phù hợp quy định của pháp luật, cơ quan công chứng tiến hành niêm yết công khai tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi thường trú trước đây của người để lại di sản; trong trường hợp không có nơi thường trú, thì niêm yết tại Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi tạm trú có thời hạn của người đó. Nếu không xác định được cả hai nơi này, thì niêm yết tại Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi có bất động sản của người để lại di sản.

Sau 15 ngày niêm yết, không có khiếu nại, tố cáo gì thì cơ quan công chứng chứng nhận văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế theo Điều 57 Luật Công chứng năm 2014.

- Quyền lợi các người thừa kế như sau :

Theo quy định tại Điều 33 Bộ luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung của vợ chồng được xác định tài sản hình thành trong thời kì hôn nhân là tài sản chung của vợ chồng trù tài sản được thừa kế, tặng cho phải có sự thỏa thuận là tài sản chung của vợ chồng.

Trong trường hợp của gia đình bạn, mẹ bạn có một căn nhà đứng tên mẹ bạn trước khi lập gia đình, đứng tên mẹ bạn. Đó là tài sản riêng của mẹ bạn.

Trong thời kì hôn nhân, gia đình bạn có tạo lập được tài sản thì đó là tài sản chung, kể cả trong trường hợp mẹ bạn là người đứng tên.

Như vậy, tại Điều 676 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định về thừa kế như sau :

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Theo điều luật trên thì bố của bạn, bạn, anh/chị/em  của bạn,con riêng của bố bạn, ông bà ngoại của bạn sẽ là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất.Những người thừa kế cùng hàng thì được hưởng phần di sản bằng nhau.

Những người con riêng chỉ được thừa kế từ bố dượng, mẹ kế khi có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con (theo Điều 679 BLDS). Do đó, người con riêng của bố bạn chỉ được hưởng tài sản của mẹ bạn khi người đó, có quan hệ chăm sóc và nuôi dưỡng mẹ bạn.

Trân Trọng !

Cv: Nguyễn Minh Tâm - Công Ty Luật Minh Gia.