Câu hỏi: Xin chào luật sư, Tôi xin trình bày sự việc để nhờ luật sư tư vấn giúp tôi như sau: Ngày 09/05/2017 Chị tôi đi đón con đi học nhưng sau đó xe hết xăng Chị đẩy xe vào nhà chị A để gởi (nhà này Chị hay tới làm công).

Ngày 13/05/17 Nhà này nói ngày 08/05/17 có mất 6tr đồng và tới nhà Chị tôi chỉ thẳng vào mặt nói chị đã lấy 6tr và nói những lời làm ô nhục. Chị tôi đã trả lời là Chị không lấy thì lấy tiền đâu mà trả. Và rất nhiều ngày sau đó họ cứ tiếp tục tới nhà làm ầm ầm, ra ngoài đường nói hết người này tới người kia bảo là chị lấy nhưng họ đâu có bằng chứng nào. Sau đó, họ đưa đơn lên công an huyện tố, CA huyện mời Chị tôi qua 2 lần nhưng Chị nói Chị không lấy và Chị về nhà bình thường. Mấy ngày sau gia đình đó rút đơn bên huyện lại nhưng nhà tôi giờ muốn tiếp tục để lấy lại danh dự cho tất cả gia đình. Vì gia đình cần lấy lại danh dự.Luật sư tư vấn giúp tôi ạ. Cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Căn cứ Điều 20 Hiến pháp 2013 quy định “
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm
.”

Theo Điều 34 Bộ luật dân sự 2015 quy định về quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín:

“
1. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

2. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình.

Việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể được thực hiện sau khi cá nhân chết theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc con thành niên; trường hợp không có những người này thì theo yêu cầu của cha, mẹ của người đã chết, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.

3. Thông tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng nào thì phải được gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện thông tin đại chúng đó. Nếu thông tin này được cơ quan, tổ chức, cá nhân cất giữ thì phải được hủy bỏ.

4. Trường hợp không xác định được người đã đưa tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình thì người bị đưa tin có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin đó là không đúng.

5. Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại
”

Thứ nhất,
chị của bạn có quyền nộp đơn lên Tòa án để yêu cầu bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình.

Thứ hai,
ngoài việc yêu cầu người đó bác bỏ thông tin thì chị của bạn có quyền yêu cầu chị A đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai đối với những hành vi xúc phạm danh dự, uy tín nhân phẩm của chị. Đồng thời, có quyền yêu cầu người đó bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm theo quy định tại điều 592 Bộ luật dân sự 2015:

“
1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;

c) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định
.”

Ngoài ra, hành vi của chị A đối với chị bạn còn có thể cấu thành Tội làm nhục người khác (phụ thuộc vào mức độ hậu quả) quy định tại Điều 121 Bộ luật Hình sự 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009:

“
1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:

a) Phạm tội nhiều lần;

...

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.
”

Vì vậy, chị bạn phải xem xét thật kỹ trước khi đưa hành vi của hàng xóm nhà bạn ra trước pháp luật cần đầy đủ chứng cứ, cần sự xác minh chính xác về hành vi.