Câu hỏi: Tặng cho, thừa kế là sự kiện pháp lý nhằm thay đỏi quyền sử dụng, quyền sử hữu từ chủ thể này sang chủ thể khác. Đây lfa hai quyền mang tính chất đơn phương của chủ thể có tài sản. Vậy, pháp luật dân sự quy định như thế nào về việc tặng cho, thừa kế tài sản cho người khác?

Nếu bạn đang muốn tìm hiểu các quy định trên, hãy liên hệ với chúng tôi bằng các hình thức sau đây:

- Gọi điện thoại tới số tổng đài
1900.6169

- Gửi tới địa chị mail:
luatsu@luatminhgia.vn

- Tư vấn trực tiếp tại văn phòng:
Số 218 đường Hoàng Ngân (Dãy sau), Trung Hòa, Cầu Giấy, TP Hà Nội

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây của chúng tôi về vấn đề thừa kế đất đai khi có di chúc

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư Luật sư tư vấn cho tôi trường hợp như sau: Gia đình tôi ở QN, bố mẹ tôi kết hôn và sinh ra hai chị em tôi.Năm 2009,  Khi tôi đang học đại học thì bố ngoại tình và ly hôn với mẹ tôi. Bố mẹ tôi ly hôn và đã chia tài sản, nhưng hộ khẩu vẫn chưa tách. Bố tôi kết hôn với bà khác ở HD và sinh đứa em đến nay được 8 tuổi và có trong hộ khẩu gia đình. Giờ bố tôi cũng 80 tuổi, mảnh đất của bố tôi ở QN mới làm được sổ đỏ năm 2016 mang tên chủ sở hữu là bố, nhưng gần đây đã chuyển quyền thừa ké sang tên tôi ( quyển sổ đỏ mới mang tên chủ sở hữu là tôi). Nhưng giờ đây bố tôi muốn tôi cùng ông đến phòng công chứng để chuyển nhượng lại mảnh đất cho bố để ông tiện sử dụng và viết di chúc thừa kế cho đứa em còn nhở 8 tuổi ( chỉ ra phòng công chứng làm thủ tục chuyển nhượng lại đất chứ không lên phòng hành chính công của thành phố để sang nhượng làm lại quyển sổ đỏ mang tên bố,  sổ đỏ vẫn mang tên tôi). Vậy luật sư cho tôi hỏi? Phòng công chứng có làm thủ tục công chứng cho việc chuyển nhượng lại đất giữa tôi và bố tôi không? Nếu tôi và bố không lên hành chính công ở thành phố để làm thủ tục chuyển nhượng lại đất, sổ đỏ vẫn mang tên tôi, thì giấy tờ công chứng chuyển nhượng đã làm ở phòng công chứng có giá trị pháp lý không? Bố tôi định sau khi ra phòng công chứng làm giấy tờ chuyển nhượng xong, thì sẽ di chúc thừa kế lại cho đứa em nhỏ? Vì em mới 8 tuổi chưa đủ điều kiện để hưởng thừa kế di chúc, nên bố định để cho 2 chị em tôi làm giám hộ và ghi đất chỉ ở không được bán..Vậy di chúc đất chỉ ở không được bán thì bố mất còn giá trị không? Tôi lo toàn bộ giấy tờ công chứng chuyển nhượng ở phòng chứng nếu có giá trị, thì sau khi bố mất, toàn bộ mảnh đất sẽ thưộc quyền thừa kế của bà vợ thứ hai ( vì bố tôi có đăng ký kết hôn với bà ý), Và bà ta sẽ bán hết về quê. Tối xin trân thành cám ơn luật sư!

Trả lời: Nếu người bố đã tặng cho bạn, bạn đã đứng tên mảnh đất thì đây là tài sản của bạn. Bạn có quyền sử dụng, định đoạt, tặng cho, mua bán. Người bố không có quyền yêu cầu bạn bắt buộc ký hợp đồng tặng cho họ. Việc ký hợp đồng tặng cho tài sản này hoàn toàn dựa trên ý chí tự nguyện của bạn. Nếu bạn không thực hiện hợp đồng tặng cho tài sản thi người bố không có cơ sở viết di chúc cho người em 8 tuổi.

Nếu bạn đồng ý ký hợp đồng tặng cho tài sản thì lúc đó người bố có cơ sở sang tên và bạn không có quyền ngăn cản việc đang ký sang tên. Sau đó người bố có quyền viết di chúc cho người em 8 tuổi. Cụ thể:

Căn cứ theo điều 5 Luật công chứng 2014:

"1. Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.

2. Hợp đồng, giao dịch được công chứng có hiệu lực thi hành đối với các bên liên quan; trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ của mình thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp các bên tham gia hợp đồng, giao dịch cóthỏa thuận khác…

Như vậy,  giá trị văn bản công chứng của hai loại hình tổ chức công chứng có giá trị ngang nhau, pháp luật không có sự phân biệt giữa văn bản công chứng của Phòng công chứng và văn bản công chứng của Văn phòng công chứng. Do đó, bạn và bố bạn có thể lựa chọn Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng để công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, đối với việc công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bị hạn chế theo quy định tại điều 42 Luật công chứng năm 2014:
"Công chứng viên của tổ chức hành, nghề công chứng chỉ được công chứng hợp đồng, giao dịch về bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ trường hợp công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản là bất động sản và văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền đối với bất động sản.”

Do đó, bạn và bố bạn phải làm thủ tục công chứng hợp đồng tặng,cho quyền sử dụng đất tại tổ chức hành nghề công chứng thuộc phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trụ sở, nơi có đất.

Vì vậy, văn bản công chứng được thực hiện ở Văn phòng công chứng vẫn có giá trị pháp lý nên văn bản mà bố bạn và bạn thực hiện tặng cho vẫn đảm bảo hợp pháp.

Thứ hai, việc bố bạn để lại di chúc cho đứa con nhỏ 8 tuổi thừa kế đất của bố bạn

Tại thời điểm đứa con nhỏ 8 tuổi chưa đủ điều kiện để đứng tên trên quyền sử dụng đất, tuy nhiên nếu bố bạn để lại di chúc cho đứa em 8 tuổi thì khi bố mất đứa em 8 tuổi sẽ được hưởng thừa kế. Nếu bố bạn mất trước khi con đủ 18 tuổi thì mẹ là người đại diện theo pháp luật cho con thực hiện việc quản lý tài sản cho tới khi người em đủ 18 tuổi. Trong thời gian con chưa đủ 18 tuổi thì mẹ sẽ không có quyền để bán. Chỉ trong trường hợp nếu bán đất này vì mục đích của con thì người mẹ mới được bán, còn để thực hiện mục đích cá nhân là không hợp pháp. Trong trường hợp nội dung trong di chúc có ghi nhà chỉ để ở không được bán, thì pháp luật không có quy định bắt buộc phải tuân theo những nội dung có trong di chúc mà chỉ mang tính khuyến khích người được thừa kế có thể thực hiện theo nguyện vọng đó. Trong trường hợp người được thừa kế có quyền sở hữu, đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rồi, họ sẽ có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt mảnh đất đó. Như vậy, lúc đứa nhỏ 18 tuổi thì nó sẽ có toàn quyền định đoạt về số tài sản mà mình được thừa kế.