Câu hỏi: Tôi thông báo đồng ý "Thư mời làm việc" của 1 công ty bảo hiểm, trong đó có nêu mức lương thỏa thuận và mức lương trong thời gian thử việc chỉ 85% lương thỏa thuận. Khi kết thúc thử việc công ty thông báo với tôi muốn điều chỉnh giảm mức lương ban đầu đã thỏa thuận. Nếu tôi không đồng ý, thì xin quý công ty giúp tôi được biết quyền lợi của tôi. Nội dung tư vấn như sau:

Kính gửi Quý công ty, Tôi đang gặp 1 trường hợp xin nhờ quý công ty giải đáp như sau: Tôi thông báo đồng ý "Thư mời làm việc" của 1 công ty bảo hiểm, trong đó có nêu mức lương thỏa thuận và mức lương trong thời gian thử việc chỉ 85% lương thỏa thuận. Thời gian thử việc là 01/08/17- 29/09/17, tôi đã qua thử việc, có chữ ký đầy đủ các bên nhưng tôi lại không nhận được 1 bản để lưu lại. Ngày 06/10/17 tôi vẫn chưa thấy công ty đưa hợp đồng lao động 1 năm cho tôi ký, thì đột nhiên công ty thông báo với tôi muốn điều chỉnh giảm mức lương ban đầu đã thỏa thuận và yêu cầu tôi ký hợp đồng 1 năm với mức lương đó vì lý do lương tôi cao hơn những nhân viên khác gây nên họ đòi nghỉ việc. Nếu tôi không đồng ý, thì xin quý công ty giúp tôi được biết quyền lợi của tôi được hưởng và phía công ty có trách nhiệm với tôi như thế nào? xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định tại Điều 26 Bộ luật lao động 2012 (BLLĐ 2012):

“1. Người sử dụng lao động và người lao động có thể thoả thuận về việc làm thử, quyền, nghĩa vụ của hai bên trong thời gian thử việc. Nếu có thoả thuận về việc làm thử thì các bên có thể giao kết hợp đồng thử việc.

Nội dung của hợp đồng thử việc gồm các nội dung quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, g và h khoản 1 Điều 23 của Bộ luật này.”

Người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận về việc làm thử, thời gian thử việc, về quyền, nghĩa vụ của hai bên. Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc ít nhất phải bằng 85% mức lương cấp bậc của công việc đó.

Thư mời làm việc chỉ có giá trị pháp lý (trở thành hợp đồng thử việc) khi trong đó có thể hiện đầy đủ các nội dung như pháp luật yêu cầu: Tên và địa chỉ người sử dụng lao động hoặc của người đại diện hợp pháp; Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ nơi cư trú, số chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ hợp pháp khác của người lao động; Công việc và địa điểm làm việc; Thời hạn của hợp đồng lao động; Mức lương, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác; Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động; quan trọng nhất là hai bên thể hiện sự đồng ý thỏa thuận.

Khi kết thúc thời gian thử việc, Người sử dụng lao động phải giao kết HĐLĐ với người lao động nếu việc làm thử đạt yêu cầu theo Điều 29 BLLĐ 2012

“Điều 29. Kết thúc thời gian thử việc

1. Khi việc làm thử đạt yêu cầu thì người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động.”

Bạn đã đạt yêu cầu trong thời gian thử việc thì người lao động phải có nghĩa vụ giao kết hợp đồng lao động với bạn.

- Nếu thư mời của bạn không có giá trị như một hợp đồng thử việc thì lúc này hai bên sẽ thỏa thuận về mức lương khi giao kết hợp đồng lao động.

Theo Điều 191 Bộ Luật lao động 2012 quy định về Quyền của cán bộ công đoàn cơ sở trong quan hệ lao động:
"Gặp người sử dụng lao động để đối thoại, trao đổi, thương lượng về những vấn đề lao động và sử dụng lao động".

Do đó, nếu không thể tự thỏa thuận được mức tiền lương của mình thì bạn có thể nhờ cán bộ Công đoàn cơ sở gặp người có thẩm quyền ở công ty để thương lượng về vấn đề tiền lương của mình.

- Trong trường hợp thư mời thử việc của bạn có giá trị pháp lý như hợp đồng thử việc như tôi đã phân tích ở trên:

Điều 28 Bộ luật lao động 2012 quy định về mức Tiền lương trong thời gian thử việc như sau:

“Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thoả thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.”

Như vậy, hết thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải trả 100% tiền lương cho người lao động đồng nghĩa với việc mức lương trong hợp đồng của bạn được xác định bằng mức lương đã thỏa thuận trong hợp đồng thử việc. Công ty muốn giảm mức lương của bạn được coi là sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

Theo quy định tại Điều 35 Bộ Luật lao động 2012 về Sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động như sau:

“1. Trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động, nếu bên nào có yêu cầu sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 3 ngày làm việc về những nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

2. Trong trường hợp hai bên thỏa thuận được thì việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động được tiến hành bằng việc ký kết phụ lục hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng lao động mới.

3. Trong trường hợp hai bên không thoả thuận được việc sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết.”

Nếu không thỏa thuận được thì công ty phải tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết, phải trả cho bạn mức tiền lương như đã thỏa thuận.

Nếu công ty không tiến hành giao kết hợp đồng ngay với bạn, Theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 88/2015/NĐ-CP thì biện pháp xử lý hành chính đối với công ty của bạn được áp dụng như sau:

“Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

…

d) Kết thúc thời gian thử việc, người lao động vẫn tiếp tục làm việc mà người sử dụng lao động không giao kết hợp đồng lao động với người lao động.”

Trường hợp công ty và bạn không đạt được sự thỏa thuận về tiền lương và công ty không cho bạn tiếp tục làm việc nữa thì đây được coi là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật được xác định theo Điều 42 Bộ luật lao động 2012.