Câu hỏi: Anh trai em đang trên đường về nhà thì gặp một chiếc xe ngược chiều rọi đèn pha vào mặt khiến không nhìn thấy đường, khi xe ấy qua thì anh ấy mới thấy trước mặt mình có một người đang đi bộ (người này vừa đi uống rượu ở nhà cưới về).

Do quá đột ngột nên không kịp thắng phanh, chỉ kịp lách sang bên phải và tay cầm của xe quệt vào ông ấy khiến ông ấy ngã xuống. Lúc đấy anh không có sử dụng rượu bia hay chất kích thích gì cả và cũng khôg sử dụng điện thoại mà đang đi bình thường. Gia đình bên em cùng đưa ông ấy đi bệnh viện, nhưng sau 1 thời gian điều trị ông không qua khỏi. Sau khi lo hậu sự cho ông ấy xong gia đình bên kia yêu cầu gia đình em bồi thường 200 triệu cộng với tiền ma chay 30 triệu, cộng cả tiền điều trị ở bệnh thì toàn bộ gia đình em lo. Mặc dù gia đình em đã thực hiện đầy đủ theo yêu cầu của họ nhưng anh trai  vẫn bị khởi tố. Xin hỏi luật sư với trường hợp của anh trai em khi bị khởi tố sẽ nằm trong khung hình phạt nào ? Anh ấy có bị mất việc không, do đang học ở trường Học viện cảnh sát ?

Trả lời: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 202 Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 thì:

“1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc
gây thiệt hại nghiêm trọng
cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ  sáu tháng đến năm năm”.

Theo Điều 4 Phần 1 Nghị quyết 02/2003/NQ-HĐTP3 hướng dẫn Điều 202 về Tội vi phạm quy đình về điều khiển phương tiện giao thông vận tải đường bộ thì:

''4. Về các tình tiết "gây thiệt hại nghiêm trọng", "gây hậu quả rất nghiêm trọng", "gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng" quy định tại Điều 202 Bộ luật Hình sự

4.1. Người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ nếu chỉ căn cứ vào thiệt hại xảy ra, thì gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây phải chịu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 202 Bộ luật Hình sự:

a. Làm chết một người;

…''

Như vậy, hình phạt đối với Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ có thể là một trong các hình phạt sau đây: Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm.

Trường hợp anh của bạn đã tuân thủ các quy định về an toàn khi tham gia giao thông đường bộ và không có lỗi trong trường hợp này thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, anh bạn vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ về bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 585 Bộ luật dân sự 2015:

“1. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình.

3. Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.

4. Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.

5. Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.”

Căn cứ theo Điều 591 Bộ luật dân sự quy định về thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm thì bồi thường thiệt hại về tính mạng bao gồm: Chi phí viện phí điều trị  trước khi mất; Chi phí hợp lý cho việc mai táng; Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;Thiệt hại khác do luật quy định. Ngoài ra, người gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Về vấn đề đang theo học tại Học viện, vì anh bạn đã thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ cần thiết trong việc bồi thường thiệt hại nên có thể sẽ không bị ảnh hưởng đến quá trình học tập, công tác và làm việc tại Học viện. Tuy nhiên, cũng cần phải xem xét lại các quy định, quy chế trong ngành như thế nào.