Câu hỏi: Chào luật sư ! Tôi năm nay 29 tuổi. Đang ở cùng chồng và 1 con nhỏ 4 tuổi. Chồng tôi mỗi lần uống rượu về sẽ cãi vã, đánh đập và chửi bới. Gần đây thêm thói cờ bạc. Không nghĩ cho con nhỏ. Cuộc sống làm tôi thấy tuyệt vọng và bế tắc. Tôi cảm giác mình bị stress và muốn nổ tung. Mong luật sư hãy tư vấn về thủ tục ly hôn giúp tôi. Để tôi có được quyền nuôi con và được giải thoát. Xin cảm ơn !

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề ly hôn:

Điều 55 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định Thuận tình ly hôn:

"Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn."

Và Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định Ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:

"1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia."

Theo quy định trên, trường hợp vợ chồng không muốn chung sống với nhau nữa thì các bên có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Tuy nhiên, cần xem xét trong trường hợp của bạn chỉ có mình bạn muốn ly hôn hay cả vợ chồng bạn cùng yêu cầu ly hôn? Nếu vợ chồnng bạn tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục con thì có thể yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn. Trường hợp chỉ có mình bạn muốn làm thủ tục ly hôn thì bạn phải có căn cứ về việc chồng bạn có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng nghiêm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Theo thông tin bạn cung cấp thì chồng bạn có hành vi đánh đập, chửi bới bạn mỗi khi say rượu, đồng thời không chăm sóc con nhỏ và ham mê cờ bạc, nếu bạn có căn cứ chứng minh những hành vi này của chồng bạn dẫn tới cuộc hôn nhân của bạn lâm vào tình trạng nghiêm trọng, không thể kéo dài thi bạn có thể nộp đơn  đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi chồng bạn cư trú để yêu cầu ly hôn đơn phương.

Hồ sơ ly hôn bao gồm:

+ Đơn xin ly hôn theo mẫu (đơn phương ly hôn)/ Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (thuận tình ly hôn)

+ Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn

+ Chứng minh nhân dân của bạn và chồng

+ Giấy khai sinh của các con

+ Sổ hộ khẩu gia đình

+ Những chứng từ chứng minh tài sản chung của vợ chồng (nếu có tài sản chung cần chia).

Lưu ý: các bản sao giấy tờ trên cần công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật.

- Nơi nộp hồ sơ: tại Toà án nhân dân quận/huyện nơi chồng bạn cư trú nếu đơn phương ly hôn/ tại Tòa án nhân dân quận, huyện nơi cư trú, làm việc của một trong hai bên trong trường hợp thuận tình ly hôn.

Thứ hai, về quyền nuôi con sau khi ly hôn:

Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

"1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Theo thông tin bạn cung cấp thì con bạn 4 tuổi, do đó bạn và chồng bạn đều có thể là người trực tiếp nuôi con. Trường hợp vợ chồng bạn không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con. Pháp luật hiện hành không có quy định cụ thể về điều kiện để vợ/chồng có thể là người trực tiếp nuôi con, tuy nhiên nếu bạn muốn là người trực tiếp nuôi con thì bạn phải đưa ra chứng cứ chứng minh bạn có điều kiện tốt hơn chồng bạn để nuôi con phát triển về thể chất lẫn tinh thần. Việc chứng minh có thể thông qua các yếu tố như:

+ Thu nhập hàng tháng (Có đảm bảo để nuôi con hay không?)

+ Chỗ ở (Có đảm bảo con có chỗ ở lâu dài hay không?)

+ Môi trường sống (Có đảm bảo cho sự phát triển cả về tinh thần lẫn thể chất của con hay không?)

+ Hành vi của cha/mẹ (Có ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần và sự phát triển của con không)

Trường hợp bạn là người trực tiếp nuôi con thì bạn có quyền yêu cầu chồng bạn cấp dưỡng cho con. Mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của chồng bạn và nhu cầu thiết yếu của con bạn, nếu vợ chồng bạn không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án ấn định mức cấp dưỡng để phù hợp nhất với mỗi bên.