Câu hỏi: cụ tổ nhà tôi có 7 xào đất sau đó chia cho 3 người con là ông nội tôi ở ngoài và ông thứ 2 ở bên trong có cắt nối ngõ đi chung cho miếng đất từ đó đến nay 2 nhà vẫn đi chung. Nhà Bùi Hữu Đối từ xưa đã có ngõ đi riêng về xóm tây và sinh hoạt tất cả ở ngõ đó. Thời gian gần đấy B.H Đối tự ý mở và thuê xã hội đen xây cổng ở lối ngõ nhà tôi mà không hỏi ý kiến gia đình tôi. Khi gđ tôi mời ông Đối sang để nói chuyện thì gđ ông Đối cho xã hội đen chửi, đánh gia đình tôi. Tôi đã làm đơn lên chính quyền và ủy ban xã nhưng chưa được giải quyết. Hiện giờ gđ B.H. Đối tự ý cắt đường lắp nước sạch ở ngõ nhà tôi cũng chưa hỏi ý kiến gđ tôi. Tôi mong nhận được sự tư vấn hướng giải quyết của luật sự. Tôi sẽ gửi kèm sơ đồ nhà qua mail.

Trả lời: Theo Điều 245 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về
Quyền đối với bất động sản liền kề
:

"Quyền đối với bất động sản liền kề là quyền được thực hiện trên một bất động sản (gọi là bất động sản chịu hưởng quyền) nhằm phục vụ cho việc khai thác một bất động sản khác thuộc quyền sở hữu của người khác (gọi là bất động sản hưởng quyền)".

Tại Điều 252 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về
Quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề
:

"Trường hợp do vị trí tự nhiên của bất động sản mà việc cấp, thoát nước buộc phải qua một bất động sản khác thì chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua phải dành một lối cấp, thoát nước thích hợp, không được cản trở hoặc ngăn chặn dòng nước chảy".

Theo thông tin bạn cung cấp, mảnh đất nhà bạn và mảnh đất nhà ông Đối là hai bất động sản liền kề, nhà ông Đối có hành vi thuê xây cổng ở lối ngõ nhà bạn và cắt đường lắp nước sạch ở ngõ nhà bạn. Căn cứ theo các quy định trên, nếu do vị trí tự nhiên của nhà ông Đối mà việc cấp, thoát nước  bắt buộc phải xây dựng qua đất nhà bạn thì bạn phải phải dành một lối cấp, thoát nước thích hợp cho nhà ông Đối. Nhà ông Đối khi được sử dụng lối cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề (sử dụng mảnh đất nhà bạn để xây dựng) cũng cần phải có nghĩa vụ hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho nhà bạn khi lắp đặt đường dẫn nước; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Tuy nhiên việc ông Đối tự ý cắt đường dẫn nước sạch vào nhà bạn gây ảnh hưởng tới sinh hoạt của gia đình là hành vi vi phạm.

Thứ hai, do hai bên không có sự thỏa thuận thống nhất về vụ việc, đã làm đơn lên chính quyền ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nhưng chưa được giải quyết.

Căn cứ theo quy định tại Điều 202
Luật Đất đai 2013 quy định hòa giải tranh chấp đất đai như sau:

"1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.

3. Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

4. Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của UBND cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp”.

Căn cứ Điều 202 Luật Đất đai năm 2013; Điều 88 NĐ 43/2014/NĐ-CP, UBND cấp xã nơi có bất động sản có trách nhiệm thẩm tra xác minh tìm hiểu nguyên nhân tranh chấp và tiến hành hòa giải. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

Trường hợp bạn đã làm đơn và gửi UBND xã yêu cầu tổ chức hòa giải nhưng vẫn chưa được tổ chức hòa giải, bạn gửi đơn khiếu nại lần 1 đến UBND xã về không thực trách nhiệm tổ chức hòa giải (Điều 204 Luật Đất đai năm 2013; Điều 7 Luật Khiếu nại năm 2011). Tuy nhiên, bạn cần chú ý về thời hiệu được khiếu nại là 90 ngày kể từ thời điểm hết 45 ngày là thời hạn UBND xã phải tổ chức và tiến hành hòa giải.

Trường hợp trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn giải quyết khiếu nại (40 ngày kể từ ngày nộp đơn) hoặc không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, bạn có thể thực hiện khiếu nại lần 2 đến Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính đối với hành vi hành chính của UBND xã. (Điều 7, Điều 28, Điều 33 Luật Khiếu nại năm 2011).