Câu hỏi: Kính gửi văn phòng luật sư! Ông bà tôi có một mảnh đất rộng gần 300m2 được Nhà nước cấp từ những năm 1955. Ông bà có hai người con là bác tôi và mẹ tôi, sau khi bố mẹ tôi lấy nhau, ông bà có cho bố mẹ tôi một phần đất để xây dựng nhà cửa (bằng miệng), sau đó, do bố mẹ tôi kinh doanh nên đã dành tiền mua thêm một mảnh đất khác gần mặt đường để làm ăn kinh doanh và sinh hoạt tại đó nên phá dỡ nhà cửa tại đất ông bà cho để chuyển gạch sang đất mới xây nhà.

Bà tôi sau đó qua đời năm 1985, ông tôi qua đời năm 1988. Bác tôi có hai người vợ, người vợ đầu có một cô con gái đã lấy chồng. Người vợ thứ hai sống cùng bác trên mảnh đất ông bà và sinh được 5 người con (3 trai, hai gái). Bác tôi đã mất năm 2002. Nay bố mẹ tôi muốn cho chị gái tôi mảnh đất ông bà ngày xưa để lại nhưng bác vợ hai của bác tôi cùng các anh họ của tôi (Là con bác vợ hai và bác tôi) không cho. Vậy xin hỏi văn phòng luật sư tư vấn giúp trường hợp của mẹ tôi hiện có được thừa kế mảnh đất ông bà để lại theo luật định hay không?

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi nội dung tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Do thông tin bạn cung cấp chưa rõ rạng nên với những thắc mắc của bạn, chúng tôi xin đưa ra ý kiến tư vấn như sau:

Mẹ bạn có được thừa kế mảnh đất ông bà để lại hay không
?

Thì theo thông tin bạn cung cấp thì ông bạn đã mất từ năm 1988 thì cho đến nay đã không còn thời hiệu khởi kiện chia thừa kế theo quy định tại Điều 645 Bộ luật Dân sự về thời hiệu khởi kiện: “
Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế..
”

Như vậy trường hợp này sẽ không còn thời hiệu để chia thừa kế trừ trường hợp căn cứ Điểm A khoản 2.4 Nghị quyết 02/2004/NQ-ĐTP ngày 10/08/2004 hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình có quy định:

“2.4. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế

A. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết…
”

Vì vậy, theo quy định trên thì khi hết thời hạn mười năm chỉ khi các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia hoặc trước đó có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế thì di sản đó mới có thể đem chia. Còn nếu hết thời hạn mười năm mà cũng không đủ điều kiện như đã nếu ở trên thì di sản không được đem chia nữa mà ai đang sử dụng, quản lý thì sẽ tiếp tục sử dụng, quản lý.

Cũng theo thông tin bạn cung cấp thì trước đây ông bà bạn đã cho bố mẹ bạn mảnh đất nhưng sau này bố mẹ bạn mua nhà khác nên không ở đó nữa. Nhưng nếu sau khi bố mẹ bạn được cho mảnh đất này đến nay bố mẹ bạn có thực hiện nghĩa vụ đối với mảnh đất này như đóng thuế sử dụng đất hàng năm, hay có căn cứ chứng minh rằng bố mẹ bạn vẫn đang quản lý mảnh đất này hoặc được xác nhận trong sổ địa chính thể hiện rằng bố mẹ bạn là người trực tiếp quản lý, sử dụng mảnh đất thì lúc đấy có thể mẹ bạn sẽ lấy lại được mảnh đất và lúc xác định được quyền đối với mảnh đất mẹ bạn mới có thể cho chị gái bạn mảnh đất này được.