Câu hỏi: :   Vợ chồng em có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có cho bạn mượn để vay vốn ngân hàng. Các thủ tục giấy tờ vay vốn chỉ có một mình em ký, vợ em không ký, trong hợp đồng vay vốn em có ký một số phần, còn một số chỗ em không ký, bạn em cho ai ký thay thì em không biết, em có ký vào phiếu chi tiền của ngân hàng, nhưng em không nhận tiền mặt, mà bạn em đang làm ở ngân hàng dùng số tiền này để trả cho các khoản vay trước đó, mà bạn em đã vay tại ngân hàng đó luôn. Bây giờ ngân hàng đòi xử lý tài sản nhà em, vây em có phải thực hiện theo không ạ.

Trả lời: Theo như thông tin bạn cung cấp: quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng bạn. Điều 35 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định:

“
Điều 35. Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung

1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.

2. Việc định đoạt tài sản chung phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của vợ chồng trong những trường hợp sau đây:

a) Bất động sản
;”

Ngoài ra khoản 2 Điều 13 Nghị định 126/ 2014 hướng dẫn thi hành điều 35 Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định:

“
Trong trường hợp vợ hoặc chồng định đoạt tài sản chung vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu
.”

Theo thông tin bạn cung cấp: bạn có cho người bạn mượn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để vay vốn. Các thủ tục giấy tờ vay vốn chỉ có một mình bạn ký, vợ bạn không ký, trong hợp đồng vay vốn bạn có ký một số phần, còn một số chỗ bạn không ký,và bạn  có ký vào phiếu chi tiền của ngân hàng.

Nếu bạn và vợ bạn có kí văn bản thoả thuận về việc uỷ quyền cho bạn tự mình định đoạt quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng bạn , thì khi mọi giao dịch về vay vốn có thế chấp quyền sử dụng đất đó chỉ do một mình bạn kí mà vợ bạn không kí thì giao dịch đó cũng không bị coi là vô hiệu. Do đó, lúc này Toà án có quyền yêu cầu xử lí tài sản đó khi bạn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Nếu không có văn bản thoả thuận nào giữa bạn và vợ bạn về việc định đoạt quyền sử dụng đất đó, mà mọi giao dịch về vay vốn có thế chấp quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng bạn đều do một mình bạn kí, vợ bạn không kí . Khi đó, việc bạn thế chấp quyền sử dụng đất đó để vay vốn đã vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 35 và vợ bạn có thể yêu cầu Toà án tuyên bố giao dịch thế chấp quyền sử dụng đất giữa bạn và bên ngân hàng vô hiệu.

Lúc này ,vợ bạn có thể nộp đơn lên Toà án nhân dân cấp huyện nơi có mảnh đất  để yêu cầu tuyên bố giao dịch thế chấp quyền sử dụng đất giữa bạn và bên ngân hàng vô hiệu do vi phạm về mặt chủ thể giao kết hợp đồng. Mảnh đất là tài sản chung của vợ chồng bạn, nhưng khi giao kết hợp đồng chỉ có một mình bạn kí kết mà không được sự uỷ quyền, hay thoả thuận bằng văn bản của vợ bạn, vi phạm khoản 2 Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình 2014

Điều 131 Bộ luật dân sự 2015 quy định về Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu:

“
1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả
.”

Lúc này,giao dịch giữa bạn và bên ngân hàng vô hiệu, bên ngân hàng sẽ phải trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bạn và bạn sẽ phải hoàn trả số  tiền trong phiếu chi mà bạn đã kí nhận. Bạn có thể yêu cầu người bạn hoàn trả lại số tiền đó cho bạn và chứng minh mặc dù bạn có ký vào phiếu chi tiền của ngân hàng, nhưng bạn không nhận tiền mặt, mà bạn của bạn đang làm ở ngân hàng dùng số tiền này để trả cho các khoản vay trước đó, người bạn đã vay tại ngân hàng .

Trân trọng.

P.Luật sư tư vấn lĩnh vực dân sự – Công ty Luật Minh Gia.