Câu hỏi: Tôi cho 2 vợ chồng người bạn vay tiền, đến nay tôi đã đòi nhiều lần vận không trả, người chồng bỏ đi làm ăn xa không về; tôi đã viết đơn khởi kiện ra toà nhờ giải quyết; khi toà gọi lên hoà giải người vợ trình bày vợ chông đang làm đơn ly hôn và chỉ chấp nhận trả 1/2, và bao giờ có thì trả (giấy vay tiền có cả vợ chồng cùng ký). Toà cho chúng tôi biết nếu người chồng không về thì không mở toà xét xử được. Tôi xin được hỏi như vậy có đúng không? Xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Theo quy định của luật hôn nhân và gia đình, hai vợ chồng đang làm đơn ly hôn tuy nhiên chưa có quyết định của tòa án nên hai vợ chồng vẫn đang trong thời kỳ hôn nhân, khoản tiền mà hai vợ chồng vay anh sẽ là khoản nợ chung của hai vợ chồng và sử dụng tài sản chung để thanh toán. Trường hợp của anh có thể giải quyết theo hai cách sau đây

Cách 1: khi hai vợ chồng nộp đơn xin ly hôn thì anh có thể nộp đơn với yêu cầu độc lập yêu cầu việc trả nợ chung của hai vợ chồng.

Cách 2: anh có thể khởi kiện tiếp tục vụ án dân sự yêu cầu tòa án xét xử vắng mặt bị đơn. Điều Bộ luật tố tụng dân sự quy định tại Điều 227 quy định về  Sự có mặt của đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự:

“ 1. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa; nếu có người vắng mặt thì Hội đồng xét xử phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Tòa án phải thông báo cho đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự về việc hoãn phiên tòa.

2. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa, trừ trường hợp họ có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; nếu vắng mặt vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Tòa án có thể hoãn phiên tòa, nếu không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì xử lý như sau:

a) Nguyên đơn vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ việc khởi kiện và Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của người đó, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Nguyên đơn có quyền khởi kiện lại theo quy định của pháp luật;

b) Bị đơn không có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ;

c) Bị đơn có yêu cầu phản tố vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu phản tố và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố, trừ trường hợp bị đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu phản tố đó theo quy định của pháp luật;

d) Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu độc lập và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu độc lập của người đó, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu độc lập đó theo quy định của pháp luật;

đ) Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt họ.”

Theo quy định của pháp luật anh có thể yêu cầu xét xử vắng mặt một bị đơn là người chồng, yêu cầu vợ chồng họ thực hiện nghĩa vụ trả nợ.