Câu hỏi: Trước hết tôi xin cảm ơn Công ty đã trả lời câu hỏi của tôi về giám sát thi công công trình XDCB. Khi đọc nghị định 46/2015/NĐ-CP về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng.

Tại Khoản 2 Điều 26 có quy định chủ đầu tư được quyền tự giám sát thi công xây dựng công trình hoặc thuê tổ chức tư vấn đủ điều kiện năng lực theo quy định thực hiện giám sát một, một số hoặc toàn bộ các nội dung quy định tại Khoản 1 Điều 26. UBND xã đã lập dự án san lấp mặt bằng khu Trung Tâm UB  và lập hồ sơ chỉ định nhà thầu thi công xây dựng là công ty có tư cách pháp nhận chứ không phải UBND xã là nhà thầu thi công. Mà ở đây UBND xã là chủ đầu tư và chủ đầu tư tự thành lập ban giám sát của mình vì xã không thuê đơn vị tư vấn giám sát, như vậy giữa nhà thầu và ban giám sát của xã không phải là một mà hoàn toàn độc lập với nhau. Việc thanh tra ra quyết định thu hồi kinh phí của ban giám sát của xã có đúng với quy định, hơn nữa kinh phí này do xã chưa có nguồn vốn nên chưa thực hiện việc chi trả nhưng thanh tra vẫn yêu cầu phải nộp số tiền này, tôi rất thắc mắc về vấn đề này vì xã chưa trả tiền thì làm gì có mà thu hồi. Rất mong được công ty giải đáp thắc mắc trên, Tôi xin chân thành cảm ơn

Trả lời: Tại Điểm a, Khoản 1, Điều 121 của Luật Xây dựng số 50/2014QH13 có quy định như sau:
“Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư trong việc giám sát thi công xây dựng công trình

1. Chủ đầu tư có các quyền sau:

a) Tự thực hiện giám sát thi công xây dựng công trình khi có đủ điều kiện năng lực giám sát thi công xây dựng và tự chịu trách nhiệm về việc giám sát của mình;”

Ngoài ra, tại Khoản 5 Điều 26 Nghị định 46/2015/NĐ-CP đối với các công trình có vốn đầu tư của Nhà nước thì:

"- Tổ chức giám sát thi công xây dựng công trình phải độc lập với các nhà thầu thi công xây dựng và các nhà thầu chế tạo, sản xuất, cung ứng vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị sử dụng cho công trình;

- Tổ chức giám sát thi công xây dựng không được tham gia kiểm định chất lượng công trình xây dựng do mình giám sát;

- Nhà thầu chế tạo, sản xuất, cung ứng vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị sử dụng cho công trình không được tham gia kiểm định chất lượng sản phẩm có liên quan đến vật tư, thiết bị do mình cung cấp."

Trong trường hợp này vì bạn không nêu rõ dự án này là có vốn đầu tư của nhà nước hay không có vốn đầu tư của nhà nước, nếu như dự án này có vốn dầu tư của nhà nước thì Ủy ban nhân dân xã không được tự thành lập ban giám sát, còn nếu không có vốn đầu tư của nhà nước thì Ủy ban nhân xã được quyền tự thành lập ban giám sát.

Xét về năng lực giám sát thì phải có chứng chỉ hoạt động xây dựng và chứng chi hành nghề giám sát hoạt động xây dựng theo Điều 45, Điều 49 Nghị định 59/2015/NĐ-CP. Cụ thể:

“Điều 45. Điều kiện chung để được cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng

Cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng khi đáp ứng các điều kiện sau:

1. Có đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật; có giấy phép cư trú tại Việt Nam đối với người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

2. Có trình độ chuyên môn được đào tạo, thời gian và kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề như sau:

a) Hạng I: Có trình độ đại học thuộc chuyên ngành phù hợp, có thời gian kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề từ 7 (bảy) năm trở lên;

b) Hạng II: Có trình độ đại học thuộc chuyên ngành phù hợp, có thời gian kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề từ 5 (năm) năm trở lên;

c) Hạng III: Có trình độ chuyên môn phù hợp, có thời gian kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề từ 3 (ba) năm trở lên đối với cá nhân có trình độ đại học; từ 5 (năm) năm trở lên đối với cá nhân có trình độ cao đẳng hoặc trung cấp chuyên nghiệp.

3. Đạt yêu cầu sát hạch về kinh nghiệm nghề nghiệp và kiến thức pháp luật liên quan đến lĩnh vực hành nghề.”

“Điều 49. Chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng

1. Các lĩnh vực cấp chứng chỉ giám sát thi công xây dựng:

a) Giám sát công tác xây dựng và hoàn thiện;

b) Giám sát công tác lắp đặt thiết bị công trình;

c) Giám sát công tác lắp đặt thiết bị công nghệ.

2. Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng:

a) Hạng I: Đã trực tiếp giám sát thi công phần việc liên quan đến nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề của ít nhất 1 (một) công trình cấp I hoặc 2 (hai) công trình cấp II cùng loại;

b) Hạng II: Đã trực tiếp giám sát thi công hoặc chủ trì thiết kế, thi công phần việc liên quan đến nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề của ít nhất 1 (một) công trình cấp II hoặc 2 (hai) công trình cấp III cùng loại;

c) Hạng III: Đã trực tiếp tham gia giám sát thi công hoặc tham gia thiết kế, thẩm định thiết kế, thi công xây dựng ít nhất 1 (một) công trình cấp III hoặc 2 (hai) công trình cấp IV cùng loại.

3. Phạm vi hoạt động:

a) Hạng I: Được làm giám sát trưởng, trực tiếp giám sát thi công xây dựng tất cả các cấp công trình cùng loại được ghi trong chứng chỉ hành nghề;

b) Hạng II: Được làm giám sát trưởng, trực tiếp giám sát thi công xây dựng công trình từ cấp II trở xuống, tham gia giám sát một số phần việc của công trình cấp I cùng loại với công trình được ghi trong chứng chỉ hành nghề;

c) Hạng III: Được làm giám sát trưởng, trực tiếp giám sát thi công xây dựng công trình từ cấp III trở xuống, tham gia giám sát một số phần việc của công trình cấp II cùng loại với công trình được ghi trong chứng chỉ hành nghề.”

Như vậy nếu như việc Ủy ban nhân dân xã tự lập ban giám sát sẽ đúng trong trường hợp vốn của dự án san lấp mặt bằng khu trung tâm UB không phải là vốn nhà nước và ban giám sát này phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về năng lực và trình độ chuyên môn thì việc thanh tra thu hồi kinh phí của ban giám sát xã là không đúng với quy định của pháp luật. Còn nếu trong trường hợp vốn của dự án san lấp mặt bằng khu Trung tâm UB là vốn của nhà nước thì Ủy ban nhân dân xã sẽ không được thành lập ban giám sát mà phải thuê ban giám sát ở ngoài có năng lực và trình độ chuyên môn theo quy định của pháp luật về giám sát công trình và việc ban thanh tra thu hồi kinh phí của ban giám sát là hoàn toàn đúng với quy định của pháp luật.