Câu hỏi: Từ ngày 23 tháng 11 năm 2017 khi tôi đang làm ở 1 head honda tôi có nghe 1 cuộc điện thoại từ anh họ của tôi, là tại điều kiện xin cho tôi bán ô tô huyndai vào nói trong đó em làm lương trong bao nhiêu thì về đây anh trả cho em hiện lúc đó lương bán xe máy trong đó là 6tr/1 tháng. Và nói gọi điện thoại cho bố tôi để bố tôi gọi cho anh đấy, và tôi bảo tôi sẽ làm việc hết tháng 11 tôi sẽ về làm cho anh mình.

Tháng 12 năm 2017 tôi về Hà Nội và nói sẽ thử thách tôi 1 thời gian sau đó xin cho tôi và bán oto huyndai và không đề cập tiền lương và tôi cũng không hỏi. Sau đó đưa tôi xuống Bắc Giang. Công việc chính của tôi là chấm chuyến máy xúc và trông máy tài sản cho anh mình và 1 số công việc khác anh ấy giao cho như bán máy và làm giấy tờ. Hiện tại anh không bán được máy xúc và nhiều công nhân ở đó cũng nợ lương nên tôi cũng rất nản. Và họ đã nghĩ hết và có 2 người làm chưa thành toán lương đã chậm lương 5 tháng chưa trả, tôi ở đó cả ngày ăn uống sinh hoạt ở trên mỏ 1 mình trông máy hơn 4 tháng. Tôi có xin về vì tôi rất chán ở trên đó thì không cho tôi về và bắt tôi phải ở trên đó và trông máy cho anh ấy, hiện tại máy đã chuyển đi và có người trông tôi không phải trông nữa, trước đó 4 hôm tôi đã thỏa thuận vs anh là tôi nhận lương 6tr /1 tháng vì lương chấm chuyến bình quân ở đó là thế và hiện lúc đó anh ấy đồng ý, vì tính chất công việc cả ngày tôi yêu cầu phải nuôi ăn 3 bữa. Và sau đó mấy hôm sau về Hà Nội và tôi muốn lấy lương của mình gần 1 năm qua làm việc trên mỏ than tôi muốn lấy lại lương của mình, và ngày 3 tháng 11 năm 2018 tôi nghỉ,  tôi có ghi âm lại cuộc nói chuyện vợ chống anh của tôi là thống nhất trả tôi lương 6tr -1 tháng nuôi ăn nhưng đến hôm nay là hơn 15 ngày tôi chưa thấy trả lời tôi rất sợ mình sẽ giống như 2 người kia không trả lương và hiện tại tôi còn đang đúng giúp anh tôi tên công ty tư nhân của anh tôi hiện tại tôi không muốn đứng tên nữa giờ xin luật sư tư vấn giúp tôi.

Trả lời: Thứ nhất,
về việc yêu cầu thanh toán tiền lương khi không có HĐLĐ:

Tại Điều 16 Bộ luật lao động 2012 quy định về hình thức của hợp đồng lao động, theo đó:

“
1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 03 tháng, các bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói.”

Theo quy định trên, hợp đồng lao động phải được lập thành văn bản ( trừ trường hợp công việc tạm thời hạn dưới 3 tháng).

Theo thông tin bạn cung cấp, bạn có làm việc cho anh trai bạn nhưng hai bên chỉ trao đổi thông tin qua điện thoại không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản, tuy nhiên giữa bạn và anh trai vẫn tồn tại quan hệ lao động, do đó, khi bạn nghỉ việc anh trai bạn có trách nhiệm phải trả lương đầy đủ cho bạn. Nếu do hoàn cảnh đặc biệt mà không thể thanh toán tiền lương đúng hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương.

Trường hợp các bên có thể thỏa thuận về thời hạn trả lương, nếu anh trai không thanh toán tiền lương đúng và đủ cho bạn theo đúng thỏa thuận thì bạn có quyền làm đơn gửi đến phòng lao động thương binh xã hội hoặc Tòa án có thẩm quyền để được giải quyết.

Hồ sơ khởi kiện tại Tòa án bao gồm:

Đơn khởi kiện;

Các tài liệu chứng minh các bên có thỏa thuận về nội dung công việc, mức lương,…

Thứ hai,
về việc đứng tên trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp:

Căn cứ theo khoản 1 Điều 183 Luật Doanh ghiệp 2014 quy định về doanh nghiệp tư nhân, cụ thể:

“1. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.”

Do đó, nếu bạn đứng tên thay anh trai trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thì bạn phải chịu trách nhiệm toàn bộ đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Trường hợp bạn không muốn đứng tên trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thì có hai phương án:

Phương án 1:  Bán doanh nghiệp lại cho anh trai hoặc người khác.

Phương án 2:  Nếu không có ai mua lại doanh nghiệp thì bạn có thể tiến hành thủ tục giải thể doanh nghiệp. Lưu ý, đối với trường hơp này doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác và doanh nghiệp không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc cơ quan trọng tài.