Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Cho em hỏi em muốn ly hôn với chồng em và quyền lợi của em có được nuôi con hay không? Hiện em có một bé gái 5 tuổi và em đang mang thai bé trai sắp sinh. Trước đó vợ chồng em không làm gì và bố mẹ chồng đã để lại cửa hàng buôn bán ở BF cho vợ chồng em buôn bán.

Chồng em không lo làm ăn, hay đi chơi, còn phá tiền trong nhà, có lần còn đánh em. Và bây giờ em không còn ở BF mà về nhà bố mẹ chồng để sinh em bé. Mẹ chồng em đã về BF buôn bán lại nên bây giờ chồng em cũng ăn chơi chứ không phụ bán với mẹ chồng.

Em muốn ly hôn. Hiện tại em không làm gì cả vậy sau khi ly hôn em có được nuôi một trong hai bé không ạ? Vì em không có công ăn việc làm.

Em sợ sau khi ly dị em sẽ không nuôi được một trong hai bé vì hoàn cảnh của em rất khó khăn.

Rất mong nhận được lời tư vấn của luật sư. Em cảm ơn luật sư rất nhiều ạ.

Trả lời: Thứ nhất, về quyền yêu cầu ly hôn.

Điều 51 Luật HNGĐ 2014 quy định về quyền yêu cầu ly hôn như sau:

“
1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.”

Như vậy, theo quy định của pháp luật vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu ly hôn. Trường hợp chị đang có thai thì quyền yêu cầu ly hôn của người chồng bị hạn chế và chỉ chị có quyền yêu cầu ly hôn.

Thứ hai, về quyền nuôi con sau khi ly hôn.

Điều 81 Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định về  việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên
mất năng lực hành vi dân sự
hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Khi ly hôn, vợ chông chị sẽ tự do thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên.

Trường hợp vợ chồng chị không thỏa thuận được thì:

- Quyền nuôi bé gái thứ nhất (5 tuổi), tòa án sẽ giao cho một bên nuôi trên cơ sở quyền lợi mọi mặt của con (về tình cảm, kinh tế, giáo dục,..).

- Quyền nuôi bé trai sắp sinh nếu vợ chồng không thỏa thuận thì sẽ đương nhiên thuộc về chị (trừ trường hợp chị không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con).

Người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu người không trực tiếp nuôi con thực hiện các nghĩa vụ theo quy định của pháp luật; yêu cầu người không trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình tôn trọng quyền được nuôi con của mình.

Trên cơ sở pháp luật, chúng tôi đã giải đáp cho chị về quyền ly hôn cũng như quyền nuôi con khi ly hôn. Tuy nhiên, chúng tôi góp ý với chị rằng, nếu như cuộc sống hôn nhân chưa đến mức trầm trọng thì chị nên cố gắng giải quyết những mâu thuẫn, xung đột, dung hòa cuộc sống trong gia đình để cứu vãn cuộc hôn nhân của mình. Vì lợi ích mọi mặt, nhất là quyền lợi về tinh thần cũng như vật chất của con khi các cháu còn quá nhỏ, chị lại không có việc làm ổn định và đang mang thai. Chúng tôi nhận thấy việc chị ly hôn thời điểm này là rất bất lợi, nên hi vọng chị sẽ suy ngĩ kỹ trước khi đưa ra quyết định để tránh những hệ lụy đáng tiếc xảy ra.

Chúc chị và gia đình sức khỏe!