Câu hỏi: Luật sư công ty Luật Minh Gia tư vấn về trách nhiệm trả nợ của vợ, chồng khi một bên đứng ra giao kết hợp đồng vay và thủ tục đơn phương ly hôn. Nội dung tư vấn:

Chào luật sư! Tôi có vấn đề về hôn nhân cần quý công ty tư vấn giúp. Tôi và chồng kết hôn gần 9 năm có chung với nhau 2 con, tài sản chung không có. Trước đây vợ chồng tôi có chung một căn nhà nhưng do trong thời gian chung sống chồng tôi tự ý vay tiền bên ngoài để làm ăn nhưng đều thua lỗ và mong tôi trả khoản nợ cho anh, tôi đồng ý trả nợ này nhưng với điều kiện là anh phải ra công chứng căn nhà trên là tài sản riêng của tôi, anh đồng ý và hiện tại GCN căn nhà này đang ở trong ngân hàng để vay tiền trả nợ cho anh. Ngoài ra, anh còn nợ rất nhiều và tôi cảm thấy anh ít thay đổi lối sống ăn chơi nên muốn li dị. Tất nhiên anh không đồng ý. Các khoản nợ của anh là do anh ham tiền tự ý vay chổ bạc thấp cho vay lại bạc cao hơn dùng tiền chênh lệch để ăn chơi , việc này của anh tôi không biết. Cho đến khi vỡ ra, tiền cho vay không đòi được, chủ nợ liên tục đòi tiền. Và tôi có các giấy tờ ghi nợ của anh để chứng minh rằng các khoản tiền anh đem về không hề phục vụ cho cuộc sống mẹ con tôi. Vì vậy, tôi muốn hỏi nếu li hôn tôi có phải chịu trách nhiệm các khoản nợ này không? Và nếu chồng không chịu li hôn thì tôi phải làm thủ tục đơn phương li hôn ntn? Mất nhiều thời gian không? Mong quý công ty tư vấn giúp! Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất,
về trách nhiệm trả nợ của hai vợ chồng khi ly hôn đối với khoản vay riêng:

Căn cứ theo quy định tại Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng:

“Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;

3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;

4. Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;

5. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra mà theo quy định của Bộ luật dân sự thì cha mẹ phải bồi thường;

6. Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan.”

Bên cạnh đó, tại Điều 27 Luật trên quy định về trách nhiệm liên đới của hai vợ chồng:

“1. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này.

2. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này.”

Theo bạn trình bày, chồng bạn tự ý vay tiền bên ngoài để tiêu xài riêng, không nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình (nhu cầu sinh hoạt thông thường về ăn, mặc, ở, học tập, khám bệnh, chữa bệnh và nhu cầu sinh hoạt thông thường khác không thể thiếu cho cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình) và việc vay tiền của chồng bạn không thuộc các trường hợp pháp luật cho phép đại diện vợ hoặc chồng tham gia giao kết hoặc đứng tên trên giấy tờ thì tài sản chung của hai vợ chồng sẽ không được dùng để thực hiện việc trả nợ và khi ly hôn bạn không phải chịu trách nhiệm về khoản nợ này.

Tuy nhiên, khi xảy ra tranh chấp bạn cần phải bằng chứng chứng minh việc chồng bạn vay tiền không nhằm mục đích phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình mà dùng số tiền này để tiêu sài  riêng , để làm căn cứ cho Tòa án giải quyết.

Thứ hai,
thủ tục ly hôn khi một trong hai người không đồng ý:

Đối với trường hợp bạn muốn ly hôn nhưng chồng bạn không đồng ý thì bạn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi có đủ căn cứ. Về thủ tục đơn phương ly hôn, chúng tôi có tư vấn cụ thể và bạn có thể tham khảo tại bài biết sau: “Trình tự, thủ tục ly hôn đơn phương?”