Câu hỏi: Tôi có em gái lấy chồng đang công tác trong nghành công an, hai vợ chồng em tôi đã cưới nhau được hơn 3 năm, đã có con gái hơn 2 tuổi, trong quá trình sau khi sinh em rể tôi đã nảy sinh tình cảm với người phụ nữ khác và giấu em tôi cũng như gia đình chồng em tôi để chung sống với người phụ nữ kia hơn một năm nay, hiện cô gái ấy sắp sinh con và tệ hơn là họ đã tổ chức đám cưới với nhau mà không có mặt nhà trai, vì em rể giấu nhẹm việc này. Nay tôi muốn hỏi các anh chi xem tôi phải làm gì để tố cáo hành vi vi phạm nghiêm trọng đạo đức, lối sống này của em rể tôi, để đòi lại công bằng cho em gái và gia đình tôi. Tôi xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Cảm ơn chị đã tin tưởng và gửi câu hỏi cần tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia, với trường hợp chị đang vướng mắc, Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Hành vi chung sống của em rể chị với người phụ nữ khác, hiện tại bạn nữ sắp sinh con và có tổ chức đám cưới với nhau khi vẫn đang trong thời kỳ hôn nhân với em gái chị là hành vi vi phạm pháp luật, hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định. Cụ thể như sau:

- Trách nhiệm hành chính khi vi phạm chế độ hôn nhân gia đình

Tại Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP có quy định về hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng như sau:

“1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.

…”

- Trách nhiệm hình sự về vi phạm chế độ một vợ, một chồng

Trường hợp hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng gây ra những hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị truy cứu TNHS theo quy định tại Điều 182 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) có quy định về tội vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng như sau:

“1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

…”

Theo các quy định nêu trên, một trong số các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự đó là hành vi đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống với nhau như vợ chồng với người khác.

Hành vi chung sống với nhau như vợ chồng được hiểu là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình. Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó...

Đối chiếu với thông tin chị cung cấp, em rể và em gái chị chưa ly hôn, vẫn còn quan hệ hôn nhân do đó việc em rể chị chung sống với bạn nữ hơn một năm nay, hai người đã có con chung và đã tổ chức đám cưới là hành vi vi phạm. Hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt từ 3 dến 5 triệu đồng hoặc bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 182 đã nêu trên.

Nếu em gái chị có chứng cứ chứng minh về các thông tin chị đã nêu thì có thể liên hệ với cơ quan công an nơi em chị đang cư trú hoặc nơi em rể chị và bạn nữ kia đang chung sống để đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Ngoài ra, do em rể đang công tác trong ngành công an do đó, em gái chị cũng có thể gửi đơn đến cơ quan nơi người chồng đang công tác để đề nghị xem xét xử lý với hành vi vi phạm của đảng viên trong trường hợp người chồng là đảng viên.