Câu hỏi: Kính thưa Luật sư, xin vui lòng tư vấn giúp tôi sự việc về trường hợp cho vay tiền đánh bạc đòi lại như thế nào? và quy định pháp luật liên quan như sau: Tháng 03/2009, lợi dụng tình cảm anh em (vì tôi ở miền nam). Anh trai cả cùng cha ruột, chị gái và vợ chồng anh chị thứ 3 trong gia đình (S) gọi điện năn nỉ vợ chồng tôi gửi qua ngân hang cho anh chị S vay số tiền 160.000.000, hứa rằng 1 tháng sẽ trả lại với mục đích: Vay để trả nợ ngân hàng.

(Anh trai P cùng cha ruột là người khẳng định đứng ra bảo lãnh cho vợ chồng anh S nếu không trả  số tiền mà tôi cho vay) Nhưng từ đó đến tháng 3/2013 vợ chồng anh S không trả tiền. Vì vậy tôi tìm hiểu từ phía người trong gia đình thì bang hoàng được biết số tiền 160tr đó vợ chồng anh S dung vào việc
đánh đề, đánh bạc hết và không còn khả năng trả nợ
. Đầu năm 2012 vợ chồng anh S được Xã bồi thường 03 lô đất (vì có đất nằm trong khu quy hoạch nên được cấp đất nơi khác). Vợ chồng anh S và cha ruột tôi hết lần này đến lần khác hứa sẽ bán đất trả tiền, còn anh trai P khi tôi liên lạc hỏi tiền thì anh P tuyên bố không biết gì đến việc vay tiền, không có trách nhiệm...  Tôi được biết hiện tại 01 miếng đất đã sang tên cho người khác nhằm tẩu tán tài sản, 1 miếng đất khác thì đã bán lấy tiền xây nhà trên mảnh đất nhờ người khác đứng tên, còn lại 1 mảnh thì đứng tên chính chủ anh S. Vì tháng 4/2013 tôi gây sức ép với gia đình nên họ đã gửi trả 50.000.000, sau đó tuyên bố không có tiền không trả và thách thức tôi ra Tòa. Với thái độ như vậy tôi không hiểu nhiều về luật pháp nên chỉ làm đơn ra Tòa đòi nợ. Nhưng khi có quyết định của Tòa án yêu cầu anh S phải trả số tiền vay cùng lãi suất cho tôi thì vợ chồng anh S vẫn cố ý không trả (với lý do không có tài sản). Đến hôm nay không trả tiền mà vợ anh S còn nhắn tin xúc phạm, đe dọa tính mạng của tôi. Thưa Luật sư tôi có thể gửi đơn yêu cấu cơ quan thi hành án cam thiệp, nhưng tôi biết rằng nếu tài sản (Đất anh S sang tên cho người khác) thì tôi cũng sẽ không thể nhờ cưỡng chế kê biên tài sản đó. Vậy bây giờ tôi có thể gửi đơn đến công an tố cáo vợ chồng anh S về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của tôi không ? Hoặc Luật sư có phương pháp nào khác có thể tư vấn giúp tôi không? Tôi xin chân thành cảm ơn !

Trả lời: Thứ nhất, về trường hợp gửi đơn yêu cầu cơ quan thi hành án cưỡng chế tài sản:

Theo thông tin mà bạn đưa ra, anh S còn 1 mảnh đất do anh S đứng tên. Trường hợp bạn đặt ra, cơ quan thi hành án chỉ không thể cưỡng chế kê biên tài sản trong trường hợp anh S chuyển nhượng mảnh đất đó trước khi Tòa án ra bán án. Để tránh trường hợp này, ngay từ khi nộp đơn khởi kiện ra Tòa án, bạn nên yêu cầu Tòa án thực hiện biện pháp khẩn cấp tạm thời là phong tỏa tài sản của anh S.

Tuy nhiên, nếu vào vào thời điểm đã có bản án có hiệu lực của Tòa án, anh S mới tiến hành chuyển nhượng mảnh đất đó nhằm tẩu tán tài sản thì theo quy định của pháp luật, việc chuyển nhượng đó sẽ bị tạm dừng chuyển nhượng. Cụ thể, tại Điều 69 Luật thi hành án năm 2008 (sửa đổi bổ sung 2014) quy định:

Điều 69. Tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản 47

1. Trường hợp cần ngăn chặn hoặc phát hiện đương sự có hành vi chuyển quyền sở hữu, sử dụng, tẩu tán, hủy hoại, thay đổi hiện trạng tài sản, trốn tránh việc thi hành án, Chấp hành viên ra quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản của người phải thi hành án, tài sản chung của người phải thi hành án với người khác.

Căn cứ vào các quy định trên thì trong trường hợp đã có quyết định của Tòa án, anh S lại tiến hành chuyển nhượng mảnh đất đó đi mà không dùng số tiền thu được để trả nợ thì cơ quan thi hành án vẫn có quyền kê biên mảnh đất đó để thanh toán nợ cho bạn.
Thứ hai, đối với việc gửi đơn đến công an tố cáo vợ chồng anh S lừa đảo chiếm đoạt tài sản:

Theo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có cấu thành tội phạm như sau:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

Như vậy, trong tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người phạm tội phải dùng thủ đoạn gian dối như đưa ra thông tin không đúng sự thật khiến cho chủ sở hữu lầm tưởng, tin vào những thông tin không đúng sự thật đó để chuyển giao tài sản cho họ.

Căn cứ vào thông tin mà bạn đưa, anh S đã có hành vi nói dối về việc mượn tiền để  trả nợ ngân hàng khiến bạn tin tưởng và cho vay tiền. Đồng thời, việc anh S có tài sản là 3 lô đất được bồi thường, tức là có khả năng trả nợ nhưng vẫn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ mà còn có hành vi tẩu tán tài sản. Điều này chứng tỏ, anh S có ý định chiếm đoạt số tiền 160.000.000 đồng ngay từ khi thực hiện hành vi lừa dối để vay tiền bạn.

Do vậy, anh S hoàn toàn có khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 139 Bộ Luật hình sự.

Trong trường hợp này, bạn nên nhờ Luật sư thỏa thuận với vợ chồng anh S để đòi lại số tiền nợ còn lại. Luật sư sẽ giúp bạn thỏa thuận với gia đình anh S rằng trong trường hợp anh S không trả nợ, anh S hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Tóm lại
, ngay từ khi có bản án của Tòa án, anh S sẽ không được phép thực hiện hành vi chuyển nhượng tài sản nhằm mục đích tẩu tán, trốn tránh nghĩa vụ trả nợ của mình. Bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án kê biên mảnh đất đó để thi hành án ngay cả trong trường hợp mảnh đất được chuyển nhượng sau khi có bản án của Tòa án.

Trong trường hợp mảnh đất đó đã bị chuyển nhượng trước khi Tòa án ra bản án, bạn có thể gửi đơn tố cáo tới cơ quan công an về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của anh S.

Ngoài ra bạn có thể tham khảo nội dung tư vấn chúng tôi đã cập nhật như sau:

>> Vay tiền không có hợp đồng có khởi kiện đòi lại được không?

>> Khởi kiện đòi số tiền cho vay quá hạn thế nào?

>> Hỏi về mượn tiền làm ăn nhưng thua lỗ không có khả năng trả nợ