Câu hỏi: Xin chào!Tôi có câu hỏi muốn hỏi luật gia . Xin giải đáp giúp:Gia đình tôi có ngõ dài đi từ nhà ra đường rộng 2m ( ngày xưa vẫn đóng thuế, nay được sự ưu đãi của nhà nước mấy năm trở lại đay không phải đóng thuế ngõ đi). Cạnh nhà tôi có 1 nhà cũng có ngõ đi dài song song , giống nhà tôi. Do 2 gia đình sống tình cảm với nhau nên từ xưa đến giờ đi chung vói nhau ngõ rộng 4m này. Nay hàng xóm sát bên nhà tôi có ý định mở ngõ đi sang ngõ nhà tôi mà không được sự đồng ý của 2 gia đình nhà chúng tôi. Vậy xin luật sư cho biết, việc tự ý mở ngõ của nhà hàng xóm nhà tôi là đúng hay sai. Xin cảm ơn luật sư!

Trả lời: Điều 170 Luật đất đai 2013 quy định như sau về nghĩa vụ của người sử dụng đất:

"
Điều 170. Nghĩa vụ chung của người sử dụng đất

1. Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân theo các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Thực hiện kê khai đăng ký đất đai; làm đầy đủ thủ tục khi chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

3. Thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

4. Thực hiện các biện pháp bảo vệ đất.

5. Tuân theo các quy định về bảo vệ môi trường, không làm tổn hại đến lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất có liên quan.

6. Tuân theo các quy định của pháp luật về việc tìm thấy vật trong lòng đất.

7. Giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất, khi hết thời hạn sử dụng đất mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền gia hạn sử dụng."

Như vậy, người sử dụng đất có nghĩa vụ sử dụng đúng mục đích, ranh giới của thửa đất. Nếu phần ngõ chiều rộng 2m có căn cứ chứng minh thuộc quyền sử dụng đất của bạn thì người hàng xóm không có quyền mở lối đi vào ngõ này.

Tuy nhiên, nếu  gia đình nhà hàng xóm là bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác mà không có lối đi thì gia đình họ có quyền được yêu cầu mở lối đi qua ngõ nhà bạn theo quy định tại Điều 254 Bộ luật dân sự 2015 về Quyền về lối đi qua. Cụ thể

"Điều 254. Quyền về lối đi qua

1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định.

3. Trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù.
"

Nếu phần ngõ rộng 2m của nhà bạn là phần đất công cộng thuộc quyền quản lý của Nhà nước để sử dụng với mục đích đi lại thì bạn không có quyền ngăn cản gia đình hàng xóm sử dụng.