Câu hỏi: Cách đây mấy năm vì lí do muốn cho em được vào làm việc tại bệnh viện gần nhà để tiện đi lại, ba em có nhờ một người cháu giúp gia đình, anh ấy nói với ba mẹ em là "Cậu đưa cho con 50.000.000đ trong vòng một tuần thì chắc chắn em sẽ vào được biên chế bệnh viện"- Vì anh ấy quả quyết như vậy và thương "con" nên ba mẹ cố gắng chạy tiền trong vòng 1 tuần để đưa cho anh ấy (Lúc đưa tiền 50 triệu thì ba mẹ em tin tưởng cháu nên không làm giấy tờ giao nhận gì) . Sau khi đưa tiền xong không thấy anh ấy trả lời gì nên gia đình em có gọi điện thoại cho anh ấy và anh ấy nói bây giờ trước mắt sẽ đưa em vào làm việc ở TTYT trước rồi sau này sẽ đưa vào biên chế bệnh viện sau, đã lỡ đưa tiền như vậy gia đình em đành phải làm theo lời anh vào làm việc tại TTYT, anh ấy hứa trong vòng năm sau sẽ đưa em vào biên chế Bệnh viện nếu không được sẽ trả lại gia đình em số tiền 50 triệu. Gia đình em đành đợi năm sau nhưng em vẫn không vào được biên chế Bệnh viện. Khi ba mẹ em đến nói chuyện nhiều lần thì anh ấy mới hứa là khi bán nhà xong anh ấy sẽ trả lại cho ba mẹ 50 triệu như đã hứa và anh ấy có viết giấy là có mượn ba em số tiền 50 triệu và hứa sẽ trả vào 27/12/2017. Nhưng khi bán nhà xong thì anh ấy trốn đi mất đến 25/5/2019 thì gia đình em mới biết được chỗ ở của anh ấy. Luật sư cho em hỏi vậy ba mẹ em có thể lấy lại số tiền 50 triệu được không khi gia đình em chỉ có một tờ giấy anh ấy đã ghi và kí tên như vậy và em phải nhờ cơ quan nào giải quyết được! Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Hành vi của người cháu rất có thể cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015:

“Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

g) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này…”

Trong trường hợp người cháu đưa ra những thông tin gian dối, hứa hẹn với gia đình bạn về việc có thể xin việc nhằm tạo sự tin tưởng để gia đình bạn giao số tiền 50 triệu. Sau khi nhận tiền, người cháu không thể thực hiện công việc đã cam kết, đồng thời cũng có hành vi trốn tránh để không phải trả tiền. Hành vi của người cháu có dấu hiệu của việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Gia đình có thể trình báo sự việc với cơ quan công an để yêu cầu giải quyết.

Trong trường hợp không có đủ căn cứ xác định hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người cháu, đồng thời, sau đó người cháu đã ký giấy nhận nợ và hứa sẽ trả tiền vào ngày 27/12/2017, do vậy, gia đình bạn có thể căn cứ vào giấy nhận nợ để khởi kiện ra tòa án yêu cầu người cháu thực hiện nghĩa vụ trả tiền cho gia đình bạn.