Câu hỏi: Xin chào Luật sư. Em xin được luật sư tư vấn cho một trường hợp như sau: Trước đây e bị ốm nặng. Bạn e có tình nguyện gửi cho e mượn tiền để chữa trị bệnh (gửi qua thẻ ATM ạ). Người đó không phải gửi một lần mà chia ra làm nhiều lần mỗi khi vài triệu. Tổng cộng là khoảng 22tr. Nhưng thực tế cho đến bây giờ em rất khó khăn chưa có khả năng trả hết một lần được. Có tháng em trả được 1 ít, có tháng không. A ấy đe doạ sẽ in đơn và tờ rơi ghi họ tên ngày tháng năm sinh ,số CMT của em ra bảo rằng e lừa đảo này nọ , doạ sẽ phát tán và dán khắp nơi từ địa phương cho đến nơi làm việc và kể cả đi các tỉnh để làm nhục em. Vậy em xin luật sư tư vấn giúp cho em biết trường hợp nếu bôi nhọ danh dự và quyền riêng tư cá nhân của người khác như thế này là phạm luật gì và em phải xử lý ra sao ạ. Nếu em bị như vậy em sẽ mất hết danh dự và mất tất cả . Em xin chân thành cảm ơn Luật sư rất nhiều và mong được hồi âm sớm a. Em chào Luật sư.

Trả lời: Căn cứ quy định tại Điều 463 Bộ luật dân sự 2015 về hợp đồng vay tài sản:

“
Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.
”

Theo quy định trên hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận của các bên, theo đó bên vay giao tài sản cho bên cho vay và khi đến hạn trả bên vay phải hoàn trả tài sản theo thỏa thuận lại cho bên vay. Do bên cho vay đã cho bạn vay 22 triệu đồng để chữa bệnh thể hiện ở việc họ chuyển tiền qua thẻ ngân hàng sang cho bạn thì bạn phải có nghĩa vụ trả nợ cho họ theo như thỏa thuận của các bên. Tuy nhiên, trong trường hợp bạn khó khăn không thể trả hết một lần thì có thể thỏa thuận trả chậm, trả dần nếu được bên vay đồng ý.

Trong trường hợp bạn vẫn có thiện chí trả nợ nhưng chưa có khả năng trả nợ ngay và không có hành vi trốn tránh, không thực hiện nghĩa vụ trả nợ hay chiếm đoạt khoản vay thì chỉ được xác định là quan hệ dân sự vay mượn tài sản. Người cho vay có quyền khởi kiện ra TAND yêu cầu bạn trả số tiền trên. Tuy nhiên, họ không có quyền xúc phạm, danh dự, nhân phẩm của bạn bằng mọi hình thức. Việc họ in phát tờ rơi có thông tin cá nhân của bạn và nói bạn có hành vi gian dối, lừa đảo chiếm đoạt tiền của họ là không có căn cứ và vi phạm pháp luật. Do đó, nếu bên cho vay có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của bạn thì bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP hoặc với hành vi nghiệm trọng có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác theo quy định tại Điều 155 Bộ luật hình sự 2015:

"
Điều 5. Vi phạm quy định về trật tự công cộng

1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;

...

3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây phẩm của người khác;

...

l) Viết, phát tán, lưu hành tài liệu có nội dung xuyên tạc bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân;

…
”

“
Điều 155. Tội làm nhục người khác

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm
.

...”

Như vậy, với hành vi phát tán tờ in đơn và tờ rơi có nội dung xuyên tạc, vu khống cho bạn làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của bạn thì người này sẽ bị xử phạt hành chính từ 2 triệu đến 3 triệu đồng theo quy định của Nghị định 167/2013/NĐ-CP. Nếu tính chất và mức độ hành vi xuyên tạc, xúc phạm là nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến nhân phẩm, danh dự của bạn thì người này có thể truy tố trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác theo quy định của Bộ luật hình sự. Để bảo vệ quyền lợi của mình, khi bên cho vay có hành vi này bạn có quyền gửi đơn tố cáo đến cơ quan công an địa phương nơi bị đơn cư trú yêu cầu giải quyết.