Câu hỏi: Em trai tôi đi làm thuê cho một chủ gỗ nhưng không ký hợp đồng với người chủ này mà chỉ thoả thuận hợp đồng miệng. Sau đó, em tôi có rủ một người cùng xóm đi làm cùng.

Trong quá trình khai thác gỗ thuê do bất cẩn em tôi cắt gỗ ở phía trên, người hàng xóm đo gỗ ở phía dưới, gỗ đổ sai hướng nên không tránh được gỗ đổ vào đầu người hàng xóm, dẫn đến người này bị thương nặng, vỡ hộp sọ, tổn thương não bộ. Tôi muốn hỏi Luật sư trong trường hợp của em tôi, em tôi vô tình gây tai nạn có phải chịu bồi thường thiệt hai cho người bị hại không? Người chủ gỗ có phải chịu trách nhiệm không? Quy định pháp luật thế nào mong được tư vấn. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin bạn đưa ra hành vi của em trai bạn không cấu thành tội phạm và sẽ phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng với người hàng xóm.

Điều 584 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại:

“1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Cần chú ý là đối với trường hợp pháp luật có quy định việc bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, thì trách nhiệm bồi thường của người gây thiệt hại trong trường hợp này được thực hiện theo quy định của văn bản quy phạm pháp luật đó.

Trong trường hợp của em trai bạn thì:

- Thiệt hại là thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.

- Hành vi trái pháp luật: Hành vi khi cưa gỗ đã không đảm bảo an toàn đẫn đến gỗ đổ sai hướng làm bị thương người hàng xóm.

- Mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái pháp luật: Hành vi khi cưa gỗ đã không đảm bảo an toàn dẫn đến gỗ đổ sai hướng làm bị thương người hàng xóm gây thiệt hại về sức khỏe cho người đó.

- Lỗi của em bạn là lỗi vô ý: em trai bạn không thấy trước được hành vi của mình có khả năng gây thiệt hại, mặc dù em trai bạn phải biết hoặc có thể biết trước thiệt hại sẽ xảy ra hoặc thấy trước hành vi của mình có khả năng gây thiệt hại, nhưng cho rằng thiệt hại sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn được.

Như vậy, em trai bạn phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng với người hàng xóm với mức bồi thường được xác định tại mục 1 Phần II Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP.

Tuy nhiên, theo Điều 600 BLDS 2015 quy định bồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra:

“Cá nhân, pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu người làm công, người học nghề có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật.”

Như vậy, người chủ gỗ của em trai bạn cũng phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do em trai bạn gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu em bạn phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật nếu có lỗi khi gây tai nạn.