Câu hỏi: Xin chào luật sư Em là Phạm V muốn nhờ luật sư tư vấn về việc đền bù đất khi mở rộng quốc lộ. Cụ thể như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Nhà em có một ít đất mặt quốc lộ X (rộng 27m và dài >30m được nhà nước cấp năm 1980 (có sổ đỏ) đến nay không có tranh chấp, khiếu nại gì. Năm 2000 nhà nước có chính sách làm đường quốc lộ X đi qua nhà em lên có chính sách đền bù như sau: Đợt 1: Tổng số tiền 17,4 triệu bao gồm tiền đất, tiền nhà cửa, tiền hoa màu và trợ cấp Đợt 2: Tổng tiền 1,8 triệu không ghi rõ tiền gì chỉ ghi đợt 2. Trong giấy nhận tiền không ghi rõ đền bù bao nhiêu m2 đất mà chỉ ghi số tiền đền bù và yêu cầu "3 ngày sau khi nhận tiền thì phải thu hoạch hoa màu, phá rỡ nhà cửa và bàn giao mặt bằng để làm đường". Gia đình em đã bàn giao mặt bằng làm đường và đường đã đc làm xong. Đến nay, Nhà nước có chính sách mở rộng đường quốc lộ X. Em muốn hỏi luật sư vậy nhà em có được đền bù thêm không? Và số tiền là bao nhiêu (tiền đất) hoặc đc tính như nào. Hiện tại gia đình em đang ở và mở cửa hàng trên đất đó ( giá đất trung bình 10 - 12 triệu/m2) Cuối thư em mong luật sư trả lời giúp em trong thời gian sơm nhất.

Chúc luật sư và gia đình có nhiều sức khỏe và thành công trong cuộc sống.

Trả lời: Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế  - xã hội vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng quy định tại điều 62 luật đất đai năm 2013.Trường hợp của gia đình bạn là nhà nước thu hồi đất để mở rộng mặt đường quốc lộ căn cứ tại điểm c khoản 1 điều 62:
“c) Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc; hệ thống dẫn, chứa xăng dầu, khí đốt; kho dự trữ quốc gia; công trình thu gom, xử lý chất thải”.

Điều kiện để gia đình bạn được bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng an ninh; phát triển kinh tế  - xã hội vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng được quy định tại khoản 1 Điều 75 Luật đất đai 2013:

“1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp”.

Căn cứ vào quy định trên, gia đình bạn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó khi nhà nước thực hiện dự án mở rộng đường giao thông mà làm vào phần đất thuộc quyền sở hữu của gia đình bạn thì gia đình bạn được bồi thường theo quy định của pháp luật.

Nguyên tắc bồi thường khi nhà nước thu hồi đất: Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất ( khoản 2 Điều 74 Luật đất đai năm 2013)

Xác định giá đất cụ thể để bồi thường: Căn cứ vào khoản 1 Điều 18 Nghị định 44/2014/ NĐ – CP nghị định quy định về giá đất, quy định như sau:

“. Căn cứ vào giá đất phổ biến trên thị trường, điều kiện kinh tế - xã hội ở địa phương và bảng giá đất, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định, quyết định hệ số điều chỉnh giá đất để xác định giá đất cụ thể”.

Thông tin bạn cung cấp không nêu rõ bạn ở địa phương nào, nên chúng tôi không thể tư vấn cụ thể cho bạn về mức tiền bồi thường mà gia đình bạn được nhận. Tại địa phương bạn ủy ban nhân dân cấp tỉnh  sẽ ban hành quyết định cụ thể về hệ số điều chỉnh giá đất để xác định giá đất cụ thể.

Về việc, tại thời điểm hiện nay khi công trình đường quốc lộ bắt đầu được thi công thì gia đình bạn sẽ phải giao đất thì có được bồi thường khi bị thu hồi đất nữa hay không? Thì cần phải xác định thời điểm năm 2000 gia đình bạn đã được bồi thường những gì? Nếu việc bồi thường theo 2 đợt đã bao gồm: bồi thường về đất, tài sản trên đất, chi phí đầu tư vào đất, chi phí hỗ trợ tháo dỡ, di chuyển (nếu có) thì gia đình bạn sẽ không được bồi thường nữa. Nếu việc bồi thường là chưa đầy đủ, thì gia đình bạn có thể gửi đơn khiếu nại đến Ban bồi thường giải phóng mặt bằng để được xem xét và giải quyết.