Câu hỏi: Chào luật sư!Thân nhờ Luật sư tư vấn giùm tôi 1 vấn đề về nợ hụi ạ. Mẹ tôi làm chủ hụi cũng nhiều năm, chơi nhiều đầu hụi. Vào thời điểm năm 2015 có nhiều con hụi rút hụi nhưng sau đó ko tiếp tục đóng trả hụi chết, mẹ tôi mới đứng ra trả thay họ, nhằm giữ cho hụi được tiếp tục đến khi mãn hụi.

Tuy nhiên do số người bỏ hụi giữa chừng quá nhiều, làm mẹ tôi ko đủ khả năng đắp trả nữa nên vỡ hụi.Tổng số tiền các con hụi khác nợ mẹ tôi là 600 triệu, số tiền hụi mẹ tôi nợ người ta là hơn 400 triệu. Đa số các người mẹ tôi nợ đều chấp nhận để mẹ trả góp hằng tháng, nhưng trong số đó có vài người dù biết hoàn cảnh nhà tôi như vậy nhưng vẫn nhất quyết đòi, và đã kiện lên tòa án huyện, tòa ở huyện thì chỉ khăng khăng bắt mẹ tôi phải trả 1 lúc hết số tiền đó, và dọa sẽ niêm phong tịch thu nhà, quy ra giá để trả cho các bà đi kiện kia. Mẹ tôi có kê khai đủ bằng chứng các con hụi khác nợ mẹ tôi, và yêu cầu Tòa giải quyết lấy tiền những người thiếu mẹ tôi để trả chéo qua những người mẹ tôi thiếu, nhưng tòa không đồng ý. Tiền người ta thiếu mẹ tôi còn nhiều hơn tiền mẹ tôi thiếu. Hiện tại thì nhà tôi chỉ còn đủ tiền để chi tiêu qua ngày, trước đó đã vay ở nhiều ngân hàng rồi, giờ Tòa án huyện yêu cầu trả tiền 1 lúc như vậy thì thật tình hoàn toàn không có khả năng trả, đến mấy triệu còn khó, trừ khi những người nợ mẹ tôi họ trả thì mẹ tôi lấy số tiền đó trả lại người ta thì may ra có đủ trả góp hàng tháng. Nay nhờ luật sư tư vấn giùm thắc mắc của tôi như sau: - Tình trạng nợ hụi nhà tôi như vậy, mẹ tôi hoàn toàn không có ý giật hụi, hay lấy tiền hụi chi tiêu cá nhân mà không lo đến việc trả hụi, có đề nghị với các con hụi kia là để mẹ trả góp hàng tháng nhưng họ không chịu, thì Tòa án giải quyết bằng cách ép mẹ tôi phải trả hết 1 lần như vậy là đúng hay sai? Chứng cứ về những con hụi khác nợ mẹ tôi có rõ ràng, và mẹ trình lên tòa án yêu cầu giải quyết số nợ hụi đó, yêu cầu họ trả cho mẹ tôi, rồi mẹ mới có tiền trả lại cho những người kiện thì Tòa án có nghĩa vụ phải giải quyết theo như mong muốn của mẹ tôi không? Vì mẹ tôi giờ không có khả năng chi trả theo yêu cầu của tòa án, nên tòa án dọa sẽ niêm phong tịch thu nhà tôi, và cả miếng đất rẫy nhà tôi mua đã lâu ở 1 tỉnh khác. Vậy thì tòa có quyền đó không? trong khi chơi hụi nhà tôi toàn dùng bằng miệng, hoàn toàn không có giấy tờ thế chấp nhà ở hay đất gì cả, trong trường hợp này thì tòa phải giải quyết thế nào mới đúng ạ?PS: những người thưa kiện kia có đút cho tòa án ăn rồi nên bất cứ điều gì cũng đều  ép gia đình tôi, tìm mọi cách bắt nhà tôi phải trả nợ xong 1 lần. không khác gì dân đi đòi nợ cả. Vấn đề tế nhị nhưng hoàn toàn là thật, tôi vô cùng bức xúc vì tòa án chẳng công minh liêm chính, bức xúc 1 điều quá đỗi đương nhiên thường thấy ở xã hội này.Mong luật sư tư vấn giùm ạ! Viết hơi dài, mong luật sư thông cảm nhé! Chân thành cảm ơn ạ!

Trả lời: Thứ nhất
, căn cứ theo quy định tại điều 471 Bộ luật dân sự 2015 thì:
hụi là hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thỏa thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên.

Đối với trường hợp của mẹ bạn nếu các con hụi khác có căn cứ chứng minh được mẹ bạn có nợ tiền họ thì những người đó có quyền yêu cầu tòa án giải quyết việc thanh toán số tiền nợ. Nếu trong quá trình giải quyết vụ việc mà các bên không thể thỏa thuận được thì tòa án có quyền ra quyết định về thời hạn cũng như số tiền trả nợ ( có thể trả một lần hoặc trả hàng tháng), trường hợp mẹ bạn không có tiền mặt để trả nợ thì tòa án có quyền kê biên tài sản khác của mẹ bạn như nhà, đất… để thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Cụ thể khoản 3 điều 71 Luật thi hành án dân sự 2008 quy định:

Điều 71. Biện pháp cưỡng chế thi hành án

…3. Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ.

Như vậy, theo quy định trên thì việc tòa án đưa ra quyết định sẽ niêm phong tịch thu nhà và cả miếng đất rẫy nhà bạn mua ở 1 tỉnh khác là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật.

Thứ hai
, trường hợp mẹ bạn có đủ căn cứ chứng minh những con hụi khác đang nợ tiền gia đình bạn thì mẹ bạn có quyền gửi đơn khởi kiện trực tiếp lên tòa án nhân dân quận, huyện nơi những người vay nợ cư trú để yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Sau khi những người vay nợ trả lại số tiền cho gia đình bạn thì mẹ bạn có thể dùng số tiền đó để thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho các chủ nợ khác.