Câu hỏi: Bố mẹ tôi có 5 người con, (01 anh là liệt sỹ đã có 01 con gái), bố tôi có chung với người vợ thứ 2 là 2 người con. Sau khi bố tôi mẹ tôi mất, để lại nhà và Quyền sử dụng đất 500m2 cho vợ hai và các con sử dụng (không có di chúc).

Trả lời: 1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại..."

Theo đó, do bố mẹ của bạn còn 5 người con nữa nên văn bản thỏa thuận phân chia tài sản thừa kế phải có sự đồng ý của tất cả những người thuộc diện được nhận thừa kế chứ không phải chỉ là thỏa thuận của hai người con của người vợ hai. Để yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật, trước tiên bạn cần phải thỏa thuận với 2 người con của bà vợ hai để họ tự giác hủy bỏ văn bản công chứng trái pháp luật theo quy định tại Điều 51 Luật công chứng năm 2014 quy định về công chứng việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch như sau:
“1. Việc công chứng sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã được công chứng chỉ được thực hiện khi có sự thỏa thuận, cam kết bằng văn bản của tất cả những người đã tham gia hợp đồng, giao dịch đó.
2. Việc công chứng sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã được công chứng được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng đó và do công chứng viên tiến hành. Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng chấm dứt hoạt động, chuyển đổi, chuyển nhượng hoặc giải thể thì công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ hồ sơ công chứng thực hiện việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch.
3. Thủ tục công chứng việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã được công chứng được thực hiện như thủ tục công chứng hợp đồng, giao dịch quy định tại Chương này”.
Nếu như 2 người con của bà vợ hai này kiên quyết không làm thủ tục để hủy bỏ văn bản công chứng trên thì bạn có thể làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu.
Lưu ý:
Mọi thỏa thuận để hủy bỏ văn bản công chứng tại văn phòng công chứng đối với 2 người con của bà vợ hai kia, bạn nên thực hiện nhanh chóng để nếu như họ không đồng ý thì bạn vẫn có thể kịp thời hạn để nộp đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu vì thời gian yêu cầu Tòa án giải quyết việc dân sự chỉ có thời hiệu là 1 năm theo quy định Khoản 4 Điều 159 Bộ Luật tố tụng dân sự:
“4. Thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự được thực hiện theo quy định của pháp luật. Trường hợp pháp luật không có quy định về thời hiệu yêu cầu thì thời hiệu yêu cầu để Tòa án giải quyết việc dân sự là một năm, kể từ ngày phát sinh quyền yêu cầu, trừ các việc dân sự có liên quan đến quyền dân sự về nhân thân của cá nhân thì không áp dụng thời hiệu yêu cầu”.
Khi làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu bạn nên cung cấp kèm theo các chứng cứ chứng minh quan hệ giữa 5 người con do bố mẹ của bạn sinh ra và giấy tờ về quyền sử dụng đất, việc hình thành quyền sử dụng đất nói trên.
Sau khi bản công chứng về thỏa thuận phân chia di sản trên bị hủy bỏ hoặc bị tuyên bố vô hiệu thì bạn đấn UBND xã để làm thủ tục phân chi di sản thừa kế theo pháp luật.