Câu hỏi: Ông bà tôi từ năm 1993 trở về trước là hộ nông nghiệp, có được nhà nước giao đất sản xuất nông nghiệp (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông bà tôi), khi đó trong gia đình có 3 khẩu, gồm ông, bà và cô tôi (con gái ruột của ông bà). Năm 1994 cô tôi cắt khẩu, đi lấy chồng, diện tích đất nông nghiệp đó vẫn do ông bà tôi quản lý và sử dụng.

Năm 2006 ông bà tôi làm thủ tục sang tên, giao cho bố mẹ tôi quản lý, sử dụng (bố mẹ tôi thoát ly, làm công nhân xí nghiệp xây lắp nội thương, năm 1991 bị giải thể, bộ mẹ tôi không có chế độ gì). Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp hợp pháp, từ đó đến nay mang tên bố mẹ tôi. Năm 2010 ông tôi mất, phần diện tích đất nông nghiệp nêu trên nằm trong dự án được bồi thường một số tiền. Đến nay, 2017, bố mẹ tôi cũng chưa đến để nhận tiền đó, nhưng cô tôi có đến và đòi quyền lợi từ phần diện tích đất nông nghiệp mà trước khi chưa lấy chồng, căn cứ theo hộ khẩu gia đình được giao cùng trong phần đất của ông bà đứng tên như tôi đã trình bầy ở trên. Vậy Luật gia cho tôi hỏi cụ thể hiện nay cô tôi có quyền đòi phần đất nêu trên hay không (bố mẹ tôi đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất, cô không có tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng, cũng như số hộ khẩu)? Tôi xin chân thành cảm ơn, mong Luật sư trả lời sớm giúp tôi ạ, tôi không muốn tình trạng căng thẳng trong gia đình kéo dài thêm nữa, tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Khoản 16 Điều 3 Luật đất đai 2013 quy định:
“Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất.”

Như vậy, Giấy chứng nhận quyến sử dụng đất là giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất để đảm bảo họ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Phần đất mà bạn nhắc đến thực chất ban đầu là tài sản của ông bà bạn vì ông và bà bạn chính là người đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sau đó đã sang tên cho bố mẹ bạn quản lý, sử dụng. Mảnh đất đã được ông bà sang tên hợp pháp theo đúng thủ tục cho bố mẹ bạn nên việc có hợp đồng tặng cho hay không thì mảnh đất ấy cũng đã thuộc sở hữu của bố mẹ bạn và được pháp luật thừa nhận, bảo vệ quyền sở hữu nên cô bạn không thể đòi lại nữa.

Theo quy định tại Điều 634 Bộ luật dân sự 2015 quy định: “
Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác.”

Như vậy, cô bạn chỉ đòi lại được trong trường hợp bố mẹ bạn không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mảnh đất hoặc bố mẹ bạn chưa được sang tên mảnh đất khi đó mảnh đất sẽ trở thành di sản thừa kế của ông bạn và cô bạn có quyền hưởng thừa kế nếu ông bạn không có di chúc để lại. Việc cô bạn đòi lại tiền của phần đất được bồi thường trên cơ sở vào hộ khẩu gia đình được cùng giao phần đất trước đây là không có căn cứ vì điều đó không chứng minh rằng cô bạn cùng là chủ sở hữu của mảnh đất với ông bà bạn, hơn nữa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ có tên ông bà bạn và đã được sang tên cho bố mẹ bạn.