Câu hỏi: Bố mẹ tôi là chủ sở hữu ngôi nhà 3 tầng và có 3 (ba) người con, chị gái tôi, anh trai tôi và tôi. Bố mẹ tôi đã chết (mẹ tôi chết năm 2010, bố tôi chết năm 2014). Trước khi chết bố, mẹ tôi không để lại di chúc, không để lại bất kỳ một nghĩa vụ nào.

Theo tôi được biết di sản bố, mẹ tôi để lại là ngôi nhà 3 tầng sẽ được chia đều cho 3 (ba) người con. Nhưng năm 2003 khi đó bố mẹ tôi còn sống, anh trai tôi có gia đình muốn mua nhà ra ở riêng. Bố mẹ tôi đã dùng tiền của tôi gửi về (Tiền do tôi lao động ở bên nước ngoài gửi về cho bố mẹ giữ) để đưa cho anh trai tôi đủ số tiền mua nhà, có viết giấy biên nhận tiền và cam đoan của vợ chồng anh trai tôi là sau này không tranh chấp với tôi ngôi nhà của bố mẹ tôi, trong đó có chữ ký của bố , mẹ tôi và cả chữ ký của 2(hai) vợ chồng anh trai tôi. Do bố mẹ tôi chết không để lại di chúc nên anh trai tôi quay lại đòi 1/3 ngôi nhà (như vậy thì anh trai tôi lấy 2 lần nhà à ?. Coi như tôi đã mua suất của anh trai tôi rồi mà) Mong luật sư tư vấn quy định pháp luật trường hợp của tôi để đòi lại sự công bằng cho tôi.

Trả lời: Bố mẹ bạn chết không để lại di chúc nên di sản thừa kế sẽ được chia theo quy định của pháp luật.

Điều 676 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Hàng thừa kế thứ nhất của bố mẹ bạn là 3 người con. Theo quy định của pháp luật, di sản thừa kế sẽ được chia đều cho 3 người con.

Điều 470 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về tặng cho có điều kiện như sau:

1. Bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ dân sự trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.

2. Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ trước khi tặng cho, nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện.

3. Trong trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Trước kia vợ chồng anh bạn có vay mượn tiền của bạn để mua nhà và có cam đoan không tranh chấp phần ngôi nhà mà bố mẹ bạn để lại. Tuy nhiên, bây giờ anh bạn lại muốn tranh chấp với bạn, nếu hai bên không thỏa thuận được thì bạn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết, buộc người anh trai phải thực hiện theo đúng cam kết của mình. Hoặc có cách khác để giải quyết, đó là phần di sản thừa kế sẽ được chia đều cho những người cùng hàng thừa kế theo quy định của pháp luật và buộc người anh của bạn phải trả lại cho bạn số tiền trước đây đã mượn để mua nhà.