Câu hỏi: Nhà em đang có một số vấn đề về đất đai: nhà em muốn xây thêm hàng rào quanh khu đất, trong khi xây dựng thì UBND không cho xây dựng tiếp và có công văn thu hồi đất với lý do chèn lên cống tiêu nước của công. Họ cũng không có công văn bồi thường. Vậy gia đình em có được bồi thường về đất không ạ.

Em chào luật sư ạ, nhà em đang có một số vấn đề về đất, em xin ý kiến của luật sư về vấn đề này ạ. Năm 1987, nhà em có 2 khu đất riêng nhau, một khu đất được sử dụng để trồng tre và một khu để xây nhà ở, do khu đất dùng trồng tre giáp mặt đường và làm vướng dây điện nên UBND xã yêu cầu đổi khu đất đó sang khu đất giáp gần với khu đất xây nhà ở của gia đình em, trong giấy tờ đổi đất ghi rõ vị trí đất được đổi và có cả chi tiết cách cống tiêu nước 1m, ngoài ra từ đó đến nay không thấy được cấp sổ đỏ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Giờ đây nhà em xây thêm hàng rào quanh khu đất, trong khi xây dựng thì UBND không cho xây dựng tiếp và bắt kí vào đơn tạm dùng xây dựng, đơn có hiệu lực trong thời hạn 30 ngày để kiểm tra lại quyền sử dụng ở khu đất đó, còn có công văn thu hồi đất với lý do là chèn lên cống tiêu nước của công và không có công văn gì về đền bù. Vậy em xin hỏi luật sư là UBND có quyền thu hồi đất với lý do không hợp lý như vậy không (vì thực tế là cách ống tiêu nước 1m) và gia đình em có đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khi chỉ có giấy tờ đổi đất từ năm 1987 không ạ. Nếu UBND lấy lý do làm lại cống mới lên khu đất đó và quyết định thu hồi có hiệu lực thì nhà em có được đòi đền bù không ạ và cần giấy tờ thủ tục ra sao để đòi đền bù ạ. Em cám ơn luật sư!

Trả lời: Thứ nhất
, gia đình bạn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bởi theo Khoản 2 Điều 101 luật đất đai 2013 về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất:

“
2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
”

Đối chiếu với các quy định trên thì nhà bạn sử dụng đất ổn định lâu dài từ năm 1987 (trước thời điểm 1/7/2004) từ khi gia đình bạn sử dụng cho tới nay khu đất này không xảy ra tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch do vậy gia đình bạn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thứ hai
, gia đình bạn được bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất.

Tại Điều 75 luật đất đai 2013 quy định về điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

“
1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
.”

Và hướng dẫn cụ thể tại Điều 13 nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

“
1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà người sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều 100 của Luật Đất đai và Điều 18 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP mà đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 101 và Điều 102 của Luật Đất đai, các Điều 20, 22, 23, 25, 27 và 28 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP thì được bồi thường về đất.

2. Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường bằng tiền thì số tiền bồi thường phải trừ khoản tiền nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật về thu tiền sử dụng đất; thu tiền thuê đất, thuê mặt nước
.”

Gia đình bạn đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên gia đình bạn được bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất.

Thứ ba
, thủ tục để được bồi thường về đất.

Do UBND xã thu hồi đất không đúng trình tự thủ tục nên gia đình bạn muốn được bồi thường thì khiếu nại lên chủ tịch UBND xã nơi bạn đang sinh sống hoặc toà án nhân dân huyện nơi bạn đang sinh sống theo Điều 7 luật khiếu nại 2011 về trình tự khiếu nại

“
1. Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính.”

Bạn có thể viết đơn hoặc khiếu nại trực tiếp đến chủ tịch UBND xã theo Điều 8 luật khiếu nại 2011 về hình thức khiếu nại:

“
1. Việc khiếu nại được thực hiện bằng đơn khiếu nại hoặc khiếu nại trực tiếp.

2. Trường hợp khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn khiếu nại phải ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu nại; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại và yêu cầu giải quyết của người khiếu nại. Đơn khiếu nại phải do người khiếu nại ký tên hoặc điểm chỉ.

3. Trường hợp người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì người tiếp nhận khiếu nại hướng dẫn người khiếu nại viết đơn khiếu nại hoặc người tiếp nhận ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản và yêu cầu người khiếu nại ký hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn bản, trong đó ghi rõ nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều này”
Tuy nhiên thời hiệu khiếu nại quyết định hành chính này chỉ là 90 ngày kể từ ngày ra công văn thu hồi đất của gia đình bạn nên gia đình bạn khiếu nại lên chủ tịch UBND xã càng sớm càng tốt.

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại thuộc thẩm quyền của mình, chủ tịch UBND xã nơi bạn đang sinh sống giải quyết khiếu nại lần đầu phải thụ lý giải quyết; thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền chuyển khiếu nại đến và cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp biết.

Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu không quá 30 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý.

Trân trọng
!