Câu hỏi: Theo quy định luật dân sự, có hai cách chia di sản thừa kế bao gồm chia theo di chúc trong trường hợp di chúc hợp pháp và chia theo pháp luật trong trường hợp không có di chúc hoặc có di chúc nhưng không hợp pháp. Thực tế cho thấy, những vụ án tranh chấp liên quan đến di sản thừa kế tương đối lớn và xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân như mâu thuẫn cá nhân, xung đột lợi ích, lợi ích nhóm. Vì vậy mỗi cá nhân phải có sự am hiểu nhất định quy định pháp luật liên quan đến thừa kế.

1. Luật sư tư vấn.

Vấn đề chia di sản thừa kế không đơn giản là việc phân chia mà nhiều trường hợp di sản thừa kế không rõ ràng, di sản đang được cầm cố, thế chấp hoặc đã được đảm bảo thực hiện nghĩa vụ khác dẫn đến quá trình phân chia di sản kéo dài và rắc rối. Thông thường các chủ thể tự phân chia di sản để hài hòa lợi ích các bên hoặc tiết kiệm chi phí khời kiện, nhưng cũng có nhiều trường hợp do không có tiếng nói chung buộc phải   nhờ sự can thiệt của cơ quan có thẩm quyền. Nếu bạn đang trong tình huống khó khăn và cần sự trợ giúp đội ngũ luật sư, đừng ngần ngại hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi hoặc liên lạc theo hotline
1900.6169
hoặc email:
lienhe@luatminhgia.vn
để được hỗ trợ cá các vấn đề pháp lý như:

- Tư vấn về thời hiệu khởi kiện phân chia di sản thừa kế đối với động sản có đăng ký, bất động sản.

- Tư vấn về trình tự, thủ tục khai nhân di sản thừa kế.

- Giải đáp thắc mắc về quyền được thanh toán chi phí quản lý di sản trong khi chia di sản.

Để minh họa  cho trường hợp, chúng tôi xin gửi đến bạn tình huống cụ thể dưới đây để bạn có thể tham khảo và đưa ra hướng giải quyết phù hợp nhất.

2. Kiện đòi thừa kế bất động sản

Chào anh ! Gia đình tôi có chút chuyện muốn anh tư vấn về quyền thừa kế.Anh có thể tư vấn giúp tôi được không ạ.- Bố tôi và mẹ tôi kết hôn sinh được 2 anh em chúng tôi.tôi và 1 em gái và được xã cấp cho một thửa đất rộng 13.5m mặt đường trong xã (thời điểm đó nhà tôi vẫn ở nhà nội)- Bố tôi do chơi bời nên đi suốt thời gian đó mẹ tôi ở nhà tự tay chăm lo gd và thuê xe tự san lấp mặt bằng mảnh đất và xây dựng nên căn nhà ba gian- Do bố tôi bạc đãi và đánh đập nên mẹ tôi mẵc bệnh hiểm nghèo qua qua đời và để lại tất cả tài sản- Ngay trong năm đó bố tôi lấy vợ luôn và sinh thêm 1 em nữa(sinh trong năm mẹ tôi mất) và ở luôn trên căn nhà và mảnh đất mẹ tôi để lại (dì hai về khi nhà cửa đất đai có sẵn)- Cảnh dì ghẻ con chồng  và bố tôi ngiện ngập (nghiện ma túy) nên không lo lắng cho chúng em, sau đó em gái tôi được bà ngoại nuôi dưỡng.tôi thì cũng được bà ngoại đón về nhưng sau đó bố tôi bắt về không cho bà ngoại nuôi tôi nữa- Cuộc sống của bố tôi và dì hai đánh cãi nhau suốt ngày ra toàn, li hôn, phân chia tài sản và bỏ đi bỏ về như cơm bữa sơ sơ cũng chục lần là ít trong khoảng thời gian đó dì sinh tất cả 2 em trai- Sau đó bố tôi bi đi cải tạo và giam giữ vì nghiện ma túy, thời gian đó mình tôi chăm lo cho bố tôi, ông có hứa và viết giấy ủy quyền cho tôi toàn bộ số đất đang ở và viết tay có chú tôi chứng thực- Hồi đó tôi mới lớn nên chưa hiểu pháp luật nên tin giấy đó là đủ nên ngay sau khi ông ấy mãn hạn tù thì nghe lời xúi dục của dì hai đòi lại tất cả và không cho tôi chút nào tôi rất giận và cũng muốn lấy lại công bằng cho hai anh em vì danh dự cũng như vì thách thức của dì ấy chửi gd nhà ngoại tôi nói đố nhà tôi làm được gì. thời gian sau đó tôi đã gửi đơn ra toàn đòi kiện chia tài sản cho anh em chúng tôi và sau mấy năm thì chúng tôi được tòa phân chia được mảnh đất 5.5m mặt đường (đất quê tôi rẻ nên chỉ tính theo m mặt đường) và toàn chia theo công thức (bố 1/2 và mẹ 1/2.mẹ tôi mất nên số đất của mẹ tôi phải chia làm 3.bơ tôi 1 phần, em tôi 1 phần và bố tôi được thêm một phần ngoài 1/2 số đất được chia) (13.5m (tổng) - 5,5m) của 2 anh em tôi.vậy ông còn được 8m)- Nhưng vì nghiện ngập và do bà dì hai ep nên bố tôi sau khi đi trại cai nghiện 1 lần nữa đã phải kĩ giấy bán 4m để cho dì ấy giữ tiền nói là xây nhà.sau đó bố tôi về và cùng xây nhà trên mảnh đất còn lại. Vì nghiện ngập và già yếu nên bố tôi mắc bệnh.dì kì thì sợ lây nhiễm nên kệ bố tôi ở góc nhà. Sau đó tôi về (thời đó tôi vẫn phải đi làm)bố tôi có nói là để lại tất cả cho tôi tất cả và 1 ngày sau đó bố tôi mất- Dì hai ăn ở không có trách nhiệm với gia đình nhà nội tôi. bà nội tôi bảo trước ngày tôi về bố tôi có nói là gia đình dì cùng dì ép bố tôi kí vào hết giấy tờ di chúc rồi.nhưng chưa ia được thấy tờ giấy đó thực sự tôi cũng cũng vì gd mà nhẫn nhịn và bỏ qua tất cả và để cho dì ấy ở trên căn nhà bố tôi đang ở- Nhưng vì sự đối đãi với gd nội tôi quá tệ.dì không có trách nhiệm là người dâu trưởng(bố tôi là con trưởng) với bà với công việc của dòng họ và nói bố tôi mất là hết.dì ấy không phải con của bà tôi nên không có trách nhiệm, đồng thời dì ấy xây ngăn bức tường đoạn dưới mảnh đất của anh em tôi làm hai và nói đấy là đất của dì và ép chúng tôi bán cho dì giá rẻ (trong sổ đỏ thì tất cả dãy chỉ sâu 11m. nhưng thực tế thì cả dãy đó là 25m vì thời gian xưa đó là cái kênh mương tưới nước cho ruộng mà cư dân ở đó san lấp. thời gian san lấp tôi cũng có mặt làm và góp công sức- Giờ trên mảnh đất đó chúng tôi muốn xây nhà cũng khó vỉ ở quê còn xây công trình phụ mà với chiều dài đó thì không đủ.bán cũng không được vì ai cũng chê ngắn. Tôi đã thương lượng.nói tử tế xin, cũng như mua mà dì không chịu và cứ bắt tôi bán rẻ mảnh đất của tôi cho dì (thời gian này dì bỏ vào sg ở mà chẳng lo gì tới công việc họ hàng và trách nhiệm dâu trưởng)Thực sự anh em tôi và gia đình nội rất bức xúc. Vậy xin nhờ anh tu vấn giúp chúng tôi mấy điều:

1- Liệu mảnh đất kia thuộc sở hữ của nhà nước (khi nào nhà nước lấy lại thì chúng tôi trả, vì cả dãi hộ dân nó như thế, nó là phân đuôi của mảnh đất của tôi giáp ruộng), chúng tôi cứ đổ san lấp lên thì bên gia đình kia có làm gì được tôi không ạ?

2- Chúng tôi chưa nhìn thấy tờ di chúc thừa kế bố tôi bị ép để lại. liệu nó có tác dụng khi cả gd nhà nội và anh, em tôi chưa hề được thấy,nó hiệu lực bao nhiêu lâu,và tờ giấy đó có đúng với pháp lý không ạ3. Giờ chúng tôi khởi kiện đòi quyền lợi trên cái nhà và mảnh đất bố tôi để lại liệu, anh em tôi, bà tôi và gd nội có thể làm được không ạ. tôi muốn hiểu rõ để nói chuyện cho ra lẽ với dì, nếu dì nhượng bộ không ép anh em tôi và đối xử đúng mực với gia đình nội, thì tôi bỏ qua cho dì ở trên nhà và mảnh đất đang ở do bố tôi để lại còn dì vẫn bành trướng và thách thức thì gd nội tôi và tôi sẽ theo kiện Kính mong anh luật sư và công ty giúp đỡ để anh em chúng tôi lấy lại công bằng ạ.

Trân trọng cảm ơn anh và mong lời hồi đáp từ anh và quý công ty.

Trả lời: Về hiệu lực của di chúc

Bạn cần phải biết được di chúc đó lập bằng văn bản hay bằng miệng, có người làm chứng hay không, có đi công chứng hay chứng thực hay không? Và nếu như bố bạn bị dì và gia đình dì ép buộc kí tên vào bản di chúc thì có bằng chứng chứng minh về việc bị ép buộc không? Bạn có thể tham khảo điều kiện có hiệu lực của di chúc tại Chương XXII Phần thứ tư Bộ luật dân sự 2015.

Về phân chia mảnh đất và nhà

Mảnh đất và nhà của bố bạn được hình thành trước khi bố bạn xác lập quan hệ hôn nhân với dì bạn (người vợ sau khi mẹ bạn mất). Nếu bố bạn không có văn bản thỏa thuận nào nhập khối tài sản riêng của bố bạn vào tài sản chung của hai vợ chồng thì nhà và đất đó thuộc sở hữu riêng của bố bạn.

Nếu bố bạn có thật sự để lại di chúc và di chúc đó hợp pháp, có hiệu lực pháp luật thì mảnh đất và nhà được chia theo nội dung ghi trong di chúc

Theo quy định tài Điều 644 Bộ luật dân sự 2015 quy định về Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc:

“
1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này
”

Nếu bạn hay em bạn thuộc trường hợp quy định tại điểm a, b Khoản 1 Điều này thì dù không có tên trong di chúc thì bạn, em bạn vẫn được hưởng hai phần ba một suất thừa kế theo pháp luật.

Nếu bố bạn không để lại di chúc hoặc có để lại di chúc nhưng di chúc đó không có hiệu lực pháp luật thì nhà và đất sẽ được chia thừa kế theo pháp luât.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 651 Bộ Luật dân sự năm 2015 về  Người thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.”

Mảnh đất và nhà của bố bạn sẽ được
chia đều
cho các thành viên thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bố bạn gồm: Mẹ đẻ (bà nội bạn); Bố đẻ (ông nội bạn – nếu còn sống); Vợ (dì bạn); các con (gồm bạn, em bạn, hai người con do dì bạn sinh ra).