Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Bố mình năm 1991 thành lập công ty TNHH 1 thành viên và có mua 1 lô đất 2000m2 (chỉ mua tài sản trên đất thuộc kiểm lâm) và 1 lô đất 4000m2( mua đất và tài sản trên đất vẫn còn giấy tờ mua bán ).

Tất cả đều đứng tên Công ty TNHH do bố mình lập ra, nhưng năm 1997 do bố mình vẫn ở trong đảng nên dính líu đến vụ kiện đảng viên làm ăn kinh tế (sai quy định nhà nước gì đó mình ko rõ cái này lắm), toàn bộ tài sản nhà mình bị thu hồi hết, bố mình phải đi tù đến 2013. Khi bố mình về có lên sở tài nguyên môi trường hỏi thì được thông báo 2 mảnh đất đó giờ thuộc sở hữu của nhà nước. Từ năm gia đình mình bị biến cố đến khi về thì đất vẫn để hoang. Hiện gia đình mình vẫn ở trên lô đất 2000m2 từ năm 2013 đến giờ, Luật sư cho mình hỏi luật đất đai quy định về trường hợp của gia đình mình như thế nào?. Gia đình mình có cách nào để làm thủ tục đất cho 2 lô đất trên không?

Trả lời: Trong trường hợp trên của bạn, những phần đất trên đã được đứng tên của Công ty TNHH 1 TV do bố bạn đứng tên nên sẽ thuộc quyền sở hữu của Công ty, và Công ty sẽ chỉ phải chịu trách nhiệm với trong phạm vi tài sản của mình cùng với phần vốn góp của chủ sở hữu.

Tuy nhiên vấn đề cần làm rõ ở đây là hiện nay tại sao mảnh đất đó lại thuộc sở hữu của Nhà nước, ở đây chúng tôi xin đưa ra các trường hợp để bạn tham khảo thêm:

Thứ nhất,
Mảnh đất trên bị bán đấu giá do Công ty TNHH bị phá sản:

Theo quy định của Luật Phá sản Doanh nghiệp 1993 quy định:

Điều 39

Việc phân chia giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp theo thứ tự ưu tiên sau đây:

1- Các khoản lệ phí, các chi phí theo quy định của pháp luật cho việc giải quyết phá sản của doanh nghiệp

2- Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật và các quyền lợi khác theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết;

3- Các khoản nợ thuế;

4- Các khoản nợ cho các chủ nợ trong danh sách chủ nợ:

a) Nếu giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp đủ thanh toán các khoản nợ của các chủ nợ, thì mỗi chủ nợ đều được thanh toán đủ số nợ của mình;

b) Nếu giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp không đủ thanh toán các khoản nợ của các chủ nợ, thì mỗi chủ nợ chỉ được thanh toán một phần khoản nợ của mình theo tỷ lệ tương ứng.

5- Nếu giá trị tài sản còn lại của doanh nghiệp sau khi đã thanh toán đủ số nợ của các chủ nợ mà vẫn còn thừa, thì phần thừa này thuộc về:

a) Chủ doanh nghiệp, nếu là doanh nghiệp tư nhân;

b) Các thành viên của công ty, nếu là công ty;

c) Ngân sách Nhà nước, nếu là doanh nghiệp Nhà nước.

Như vậy theo quy định của Luật Phá sản doanh nghiệp 1993 thì khi Doanh nghiệp phá sản mà còn có các tài sản thì chấp hành viên sẽ thực hiện việc bán đấu giá tài sản để thanh toán các khoản nợ lương, thuế, các chi phí…

Từ đó nếu trước đây Công ty của bố bạn bị phá sản theo Luật phá sản Doanh nghiệp và thực hiện việc bán đấu giá để thanh toán các chi phí, các khoản nợ thì gia đình bạn không thể thực hiện đòi lại mảnh đất này được.

Thứ hai,
Mảnh đất trên bị thu hồi do bố bạn có các hành vi làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo quy định tại Điều 174 Bộ Luật Hình sự 1985 sửa đổi 1992 quy định:

Điều 174. Tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ một năm đến bảy năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ năm năm đến mười hai năm:

a) Phạm tội vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác;

b) Phạm tội có tổ chức;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt.

3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

Đ
iều 185. Hình phạt bổ sung.

…

3. Người nào phạm một trong các tội quy định ở các điều từ 164 đến 169, từ 172 đến 174, thì có thể bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản."

Theo quy định trên người nào có hành vi phạm tội quy định tại Điều 174 BLHS 1985 thì ngoài hình phạt tù ra có thể sẽ bị tịch thu 1 phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tuy nhiên theo bạn trình bày mảnh đất đó đã được đứng tên của Công ty TNHH nên nó thuộc về sở hữu của Công ty, không còn là tài sản của cá nhân bố bạn, vì vậy trong trường hợp này không thể tịch thu phần đất này theo quy định tại Điều 185 trên.

Vậy nếu như mảnh đất trên bị thu hồi do bố bạn vi phạm các quy định Nhà nước về quản lý  kinh tế gây thiệt hại mà bị thu hồi phần đất thuộc tài sản của Công ty thì bạn cần phải làm đơn khiếu nại gửi đến cơ quan đã thực hiện thu hồi, tịch thu mảnh đất trên.

Trong trường hợp trên bạn cần phải làm rõ các vấn đề và cung cấp thêm để chúng tôi có thể giải quyết được 1 cách triệt để trường hợp của bạn: Bố bạn bị kết án về hành vi gì; việc tịch thu tài sản của gia đình bố bạn có liên quan đến hành vi phạm tội của bố bạn hay không; cơ quan thực hiện việc thu hồi và việc thu hồi có đúng theo thủ tục, trình tự không (nếu có)…