Câu hỏi: Vào tối 10/1/2016 em tôi và một người bạn có đi dự tiệc sinh nhật của một người làm cùng công ty. Sau khi dự tiệc xong thì tất cả đi karaoke. Trong quá trình hát có xảy ra xung đột giữa người bạn đi cùng em tôi với một nhóm bạn khác.

Hỏi:
Người bạn của em trai tôi bị nhóm người kia đấm mấy cái vào mặt. Vì cùng làm một công ty nên e trai tôi có vào can ngăn, nhưng bị nhóm kia đấm liên tục 6 cái vào mặt. Em trai tôi choáng váng và có lấy mũ bảo hiểm chống cự lại. Xong tất cả ra về. Sau đó, nhóm người kia về nhà cầm hung khí và mã tấu đến tận phòng để đánh em tôi cùng người bạn. Kết quả bạn của em tôi thì chạy thoát còn em tôi thì bị đánh nhập viện. Nhóm người kia liên tục đấm đá em tôi. Dùng lưng dao, dùng tivi táng vào đầu e tôi nhiều lần. Tới khi em tôi ngất xỉu vá máu chảy nhiều mới bỏ đi. Xin văn phóng luật sư cho tôi biết trong trường hợp trên nếu tôi làm đơn tố cáo thì em tôi có bị xử lý gì không? Và nhóm người gây thương tích cho e tôi phải chịu trách nhiệm như thế nào trước pháp luật?

Trả lời: Việc điều tra và đưa ra kết luận điều tra thuộc về cơ quan công an, vì vậy chúng tôi xin tư vấn chung về pháp luật trong tình huống của bạn.

Trong trường hợp những em bạn cũng như những người còn lại xảy ra đánh nhau trong tình trạng say do dùng rượu bia thì theo Điều 14 Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009), những người này vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự nếu phạm tội.

Phụ thuộc vào tỉ lệ thương tật do giám định, có hai trường hợp có thể xảy ra:

Thứ nhất, tỉ lệ thương tật phù hợp với quy định tại Điều 104 Bộ luật hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác:

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;

b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;

c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;

…

e) Có tổ chức;

g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;

i) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;

k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

2. Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

…

Thứ hai, trong trường hợp gây tỉ lệ thương tật dưới 11% mà không thuộc các quy định tại Khoản 1 Điều 104 Bộ luật hình sự thì bị xử lý vi phạm hành chính phụ thuộc vào mức độ gây ra.

Theo như những gì bạn nêu, em bạn đang thực hiện hành vi tự vệ chính đáng do bị các đối tượng kia đánh vào mặt. Điều 15 Khoản 1 Bộ luật hình sự quy định:

Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

Nếu em bạn phòng vệ chính đáng trong tình huống bị đánh như vậy thì em bạn sẽ không bị xử lý. Tuy nhiên, trong trường hợp em bạn vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì em bạn vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 106 Bộ luật hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng:

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên hoặc dẫn đến chết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.

2. Phạm tội đối với nhiều người thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm.

Mà theo Khoản 2 Điều 14 Bộ luật hình sự quy định:

Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.