Câu hỏi: :Mẹ tôi đơn thân nuôi tôi từ nhỏ, đến năm tôi 2 tuổi thì mẹ tôi bị bệnh mà mất, sau khi mẹ tôi mất tôi ở với bà ngoại, đến năm tôi 19 tuổi thì bà tôi cũng già yếu và ra đi. Lúc đây tôi ở với bác ( anh trai mẹ tôi) và mảnh đất mà mẹ tôi, bà tôi ở là mang tên mẹ tôi với diện tích đất là 325m vuông trong đấy có 50m vuong là đất trồng cây lâu năm còn 305m vuông kia là đất sử dụng lâu dài hay còn gọi là thổ cư. năm tôi 26 tuổi tôi có đi lấy chồng và ở bên nhà chồng, thời gian gần đây bác tôi yếu có gọi tôi đến để giao giấy quyền sử dụng đất mang tên mẹ tôi cho tôi. Tại đây tôi cũng muốn sang luôn tên tôi, vậy tôi phải làm thế nào ? xin luật sư hướng dẫn chi tiết cho tôi cac bước để hoàn thiện việc cấp lại quyền sử dụng đất mang tên tôi.

Trả lời: Thứ nhất, chia di sản thừa kế

Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về người thừa kế theo pháp luật:

"1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;"

- Chia phần di sản thừa kế của mẹ bạn:

Phần di sản thừa kế là mảnh đất của mẹ bạn để lại nếu mẹ bạn mất và để lại di chúc thì chia theo di chúc, nếu mẹ bạn không để lại di chúc hoặc có di chúc nhưng di chúc không hợp pháp thì chia theo quy định của pháp luật. Bạn và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹ bạn xác định theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 sẽ được hưởng một phần di sản thừa kế bằng nhau từ phần di sản mà mẹ bạn để lại.

- Chia phần di sản thừa kế của bà ngoại bạn:

Tương tự như việc phân chia di sản thừa kế của mẹ bạn thì khi bà bạn mất phần di sản bà để lại cũng được chia theo di chúc nếu có di chúc hợp pháp hoặc chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất trong trường hợp không có di chúc. Vì bà ngoại mất sau mẹ bạn nên bà sẽ được hưởng một phần di sản từ mẹ bạn để lại ( nếu mẹ bạn không để lại di chúc).

Giả sử chỉ còn bà ngoại và bạn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹ bạn, hiện giờ bà đã mất thì phần di sản của bà (bao gồm cả phần được nhận thừa kế từ mẹ bạn) được chia cho những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà (nếu bà không để lại di chúc) như vậy để làm thủ tục sang tên mảnh đất này gia đình bạn cần phải thỏa thuận phân chia di sản thừa kế của mẹ bạn, nếu tất cả mọi người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹ bạn và bà bạn ( nếu có những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất khác của mẹ bạn mất sau mẹ bạn thì cũng thực hiện tương tự, vì bạn không cung cấp thông tin đầy đủ về những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹ bạn nên không thể xác định cụ thể) đều đồng ý cho bạn hưởng toàn bộ phần đất của mẹ bạn để lại thì lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế và thực hiện thủ tục công chứng văn bản này, sau đó bạn có thể thực hiện thủ tục sang tên với mảnh đất trên.

Thứ hai, về thủ tục đăng ký sang tên:

Khoản 2 Điều 9 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT quy định:

“2. Hồ sơ nộp khi thực hiện thủ tục chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp mà không thuộc trường hợp “dồn điền đổi thửa”; chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất của vợ hoặc chồng thành của chung vợ và chồng gồm có:

a) Hợp đồng, văn bản về việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất của vợ hoặc chồng thành của chung vợ và chồng theo quy định.

Trường hợp người thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là người duy nhất thì phải có đơn đề nghị được đăng ký thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất của người thừa kế;

b) Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp;...”

Khi có di chúc hợp pháp của mẹ bạn để lại hoặc những người thừa kế có quyền với mảnh đất trên đã thỏa thuận và lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế đã thực hiện thủ tục công chứng hay chứng thực với nội dung những người thừa kế khác không nhận và riêng bạn có quyền thừa kế với mảnh đất của mẹ bạn để lại thì khi đó bạn đem di chúc hoặc văn bản thỏa thuận và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang đứng tên mẹ bạn ra văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất để làm thủ tục sang tên mảnh đất cho bạn.

-------------------

Câu hỏi thứ 2 - Đất trong đại sứ quán có được bồi thường về đất?

Xin chào luật sư. Trước hết tôi xin cảm ơn vì luật sư đã bỏ chút thời gian của mình để đọc bài viết của tôi. Thưa luật sư, hiện tại gia đình tôi đang gặp phải trường hợp là có quyết định thu hồi mảnh đất gd tôi đang sống và cả khu tập thể đó. Đất nhà tôi lại chung tường với đại sứ quán , mà nhà nước mình cho nước bạn thuê 99 năm đến nay mới có 33 năm. Và mảnh đất nhà tôi thuộc đất của Đại sứ quán. Ngày xưa xây đại sứ quán thì cty xây dựng  đã làm lán để công nhân ở (trong đó có gia đình tôi) và trụ ở đó đến tận bây giờ. Vì là đất của dsq nên cả cty xd số 1 cả dãy người dân ở đó đều k có giấy tờ gì chứng minh quyền sử dụng đất cả. Chỉ có sổ hộ khẩu đứng và kt3 thôi ngoài ra k có gì khác. Hàng năm chúng tôi cũng không đóng thuế đất đai vì k có quyền. Nay tôi xin hỏi luật sư nếu bồi thường thì có cao không và có thủ tục giấy tờ gì có thể để giúp gia đình tôi được bồi thường tương đối không? ? Mong quý luật sư giúp đỡ gia đình chúng tôi. Vì toàn là công nhân nên chúng tôi cũng không đủ khả năng để chuyển đến nơi khác. Tôi xin cảm ơn quý luật sư rất nhiều.

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn một số trường hợp tương tự thông qua một hoặc một số bài viết cụ thể sau đây:

>> Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi

>> Tư vấn đền bù, hỗ trợ khi thu hồi đất

Trong trường hợp này anh/chị cần xác định về điều kiện được bồi thường về đất theo quy định pháp luật; bởi lẽ, đây là đất của đại sử quán không phải đất của công ty xây dựng, công ty xây dựng chỉ được xây tạm để cho công nhân ở trong thời gian xây dựng nên không có căn cứ được công nhận quyền sử dụng đất nên khi nhà nước thu hồi không được bồi thường về đất nên chỉ được hỗ trợ di dời hoặc hỗ trợ khác nếu có.