Câu hỏi: Nội dung câu hỏi: cho tôi hỏi trong thời gian làm việc từ tháng 9/2015 tôi có chơi cùng 1 đồng nghiệp,thời gian đầu rất thân anh ta thường mời tôi đi uống nước và kể về hoàn cảnh gia đình, nhưng khoảng tháng 11/2015 anh ta nói gặp rắc rối trong công việc cần tôi giúp số tiền 10 triệu đồng và được 2 tháng sau anh ta gọi cho tôi và bảo vay thêm 4 triệu nữa và tôi đã cho anh ta vay với tổng số tiền là 14 triệu đồng

nhưng tới tháng 4/2016 tôi có gọi điện cho anh ta báo tôi cần tiền để giải quyết việc gia đình nhưng anh ta nói chưa có tiền và hẹn tôi cuối tháng 5/2016 sẽ trả nhưng tới hạn anh ta không trả mà còn nói sẽ cho người tới nói chuyện với tôi và đồng thời nếu tôi còn gọi đòi tiền hay làm ầm lên thì sẽ không có tiền đâu và anh ta còn nói bao giờ có tiền tao trả. Với số tiền như vậy và những lời nói dọa lạt như trên tôi có đủ lý do đưa anh ta ra pháp luật hay không và nếu ra pháp luật liệu tôi có thể nhận lại số tiền mà anh ta đã vay dồng thời có bảo đảm được sự an toàn của tôi và gia đình tôi hay không.

Trả lời: Trước hết, chúng tôi khẳng định bạn có thể đưa vụ việc kia ra pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình. Tùy theo mức độ hành vi vi phạm nghĩa vụ trả nợ đây có thể được xác định là quan hệ dân sự hoặc hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Trong quan hệ dân sự, hợp đồng vay tài sản được quy định trong Bộ luật dân sự 2005 như sau:

“
Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định
” (Điều 471).

Theo Điều 474 về nghĩa vụ trả nợ của bên vay: “
1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

2. Trong trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý”
.

Hiện tại thì chưa có quy định bắt buộc việc cho vay tài sản phải lập thành văn bản, hay có công chứng, chứng thực, do đó đối với hợp đồng vay nợ giữa cá nhân với cá nhân thì không nhất thiết phải lập thành văn bản. Tuy nhiên nếu sau này có tranh chấp xảy ra thì khi muốn khởi kiện bên khởi kiện vẫn phải cung cấp được chứng cứ chứng minh được mình có quyền khởi kiện.

Trong trường hợp của anh, nếu như có căn căn về việc vi phạm nghĩa vụ trả nợ thì anh có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự.

Xét về mặt hình sự, hành vi của bạn anh có thể cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản nếu thỏa mãn điều kiện:

- Việc chuyển giao tài sản từ người bị hại sang người phạm tội xuất phát từ một hợp đồng hợp pháp như vay, mượn, thuê tài sản.

- Sau khi đã nhận được tài sản, người phạm tội mới dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản đang do mình quản lý; thủ gian dối cũng được thể hiện bằng những hành vi cụ thể nhằm đánh lừa chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản, Nếu người phạm tội không dùng thủ đoạn gian dối mà sau khi đã nhận tài sản một cách hợp pháp rồi bỏ trốn với ý thức không thanh toán, không trả lại tài sản cho chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản (ý thức chiếm đoạt tài sản) thì cũng là hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Theo thông tin mà anh cung cấp mặc dù có những lời nói mang tính chất dọa lạt nhưng người bạn anh cũng có hứa là khi nào có tiền sẽ trả nên mục đích chiếm đoạt tài sản chưa rõ ràng nên cũng chưa đủ căn cứ để cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.