Câu hỏi: Kính gửi Luật Minh Gia. Xin Luật Minh Gia tư vấn dùm tôi về việc có được xây dựng nhà cửa trên đất đang tranh chấp hay không, cụ thể như sau: Ông bà Nội tôi khi mất, có để lại di chúc phân chia tài sản nhà và đất cho các người con và cháu trong gia đình có biên bản họp gia đình và sơ đồ kèm theo (Hiện tại toàn bộ khuôn đất và nhà ở của ông bà tôi chưa cấp sổ đỏ).

Do ba tôi cũng mất nên các chú tôi không đưa ra di chúc và không thực hiện theo di nguyện của Ông bà. Vì vậy tài sản gắn liển với đất và nhà ở của ông bà để lại chưa phân chia rõ ràng, đang tranh chấp đã có xác nhận của ủy ban thị trấn. Nhưng các chú tôi lại muốn xây cất thêm trong khuôn đất trống phía sau nhà từ đường. Vậy xin hỏi Luật sư: 1/ Đất đang tranh chấp có được quyền xây cất thêm không ạ. Và Luật nào quy định định về việc Cấm thay đổi tài sản đang tranh chấp..? 2/ Nếu việc xây dựng đó là trái phép, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi chính đáng và hợp pháp của gia đình chúng tôi, thi chúng tôi sẽ gửi Đơn "Khiếu nại" hay "Đề nghị khẩn cấp" đến cơ quan nào để giải quyết cho chúng tôi, và thời gian giải quyết Đơn là bao nhiêu? Xin Luật Minh Gia tư vấn giúp tôi. Mong sớm nhận hồi âm. Tôi xin trân trọng cảm ơn.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:

Để xác định được đất có đủ điều kiện để được cấp giấy phép xây dựng chỉ cần thỏa mãn các điều kiện được quy định tại Điều 93 Luật xây dựng năm 2014:

1. Điều kiện chung cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại đô thị gồm:

a) Phù hợp với mục đích sử dụng đất theo quy hoạch sử dụng đất được phê duyệt;

b) Bảo đảm an toàn cho công trình, công trình lân cận và yêu cầu về bảo vệ môi trường, phòng, chống cháy, nổ; bảo đảm an toàn hạ tầng kỹ thuật, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, năng lượng, giao thông, khu di sản văn hóa, di tích lịch sử - văn hóa; bảo đảm khoảng cách an toàn đến công trình dễ cháy, nổ, độc hại và công trình quan trọng có liên quan đến quốc phòng, an ninh;

c) Thiết kế xây dựng nhà ở riêng lẻ được thực hiện theo quy định tại khoản 7 Điều 79 của Luật này;

d) Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo quy định tại khoản 1 Điều 95, Điều 96 và Điều 97 của Luật này.

2. Đối với nhà ở riêng lẻ tại đô thị phải đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này và phù hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng; đối với nhà ở riêng lẻ thuộc khu vực, tuyến phố trong đô thị đã ổn định nhưng chưa có quy hoạch chi tiết xây dựng thì phải phù hợp với quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị hoặc thiết kế đô thị được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

3. Đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn khi xây dựng phải phù hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn.

Đối chiếu với quy định trên thì việc đất đang có tranh chấp vẫn được phép xin giấy phép xây dựng. Tuy nhiên hành vi xây dựng thêm sẽ bị cấm trong trường hợp tại Điều 22 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015:

Điều 122. Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp

Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi tháo gỡ, lắp ghép, xây dựng thêm hoặc có hành vi khác làm thay đổi hiện trạng tài sản đó.

Có nghĩa là việc tranh chấp của gia đình đang trong quá trình giải quyết vụ án và có căn cứ cho thấy người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản đang xây dựng thêm làm thay đổi hiện trạng tài sản đó.