Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Tôi điều khiển xe gắn máy chở tải hàng thuê cho một công ty phân phối hàng hóa, khi đang chở hàng lưu thông trên đường một chiều vì tránh xe vượt qua mà đã mất lái chen sang làn đường của xe container và tự ngã, xe container đã kịp phanh lại và đầu xe còn cách xe tôi khoảng 1 m.

Nhưng có hai xe tải chạy ngay phía sau xe container do chạy quá sát đã không phanh kịp và húc vào đuôi xe containe phía trước vừa phanh, tạo ra va chạm liên hoàn khiến đầu xe bị bẹp, hỏng nặng, nhưng không thiệt hại về người (khoảng cách vệt bánh xe phanh của xe container khoảng 10-12m, của hai ô tô phía sau khoảng 3-5m). Cảnh sát giao thông đã tới và đo đạc hiện trường rồi thu giữ giấy phép lái xe của cả 4 xe chúng tôi( gồm gplx của 3 ô tô và gplx máy của t) và chuyển các xe  về đồn.

Xin hỏi luật sư trong trường hợp này lỗi của tôi và các bên sẽ được xét như thế nào và các khả năng phải bồi thường sửa chữa phương tiện bị hỏng ra sao? Bảo hiểm  xe ô tô có thanh toán chi phí thế nào và nếu trong trường hợp xe máy tôi điều khiển phải bồi thường thì cá nhân tôi phải chịu toàn bộ chi phí hay chi phí do công ty tôi làm việc có trách nhiệm bồi thường? (giấy phép lái xe đăng ký tên tôi và giấy đăng ký xe đứng tên công ty tôi làm việc).  Trân thành cảm ơn!

Trả lời: - Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Theo thông tin bạn cung cấp thì nguyên nhân bạn mất tay lái do trách xe vượt qua dẫn tới lấn sang làn đường của xe container, khiến cho xe phanh gấp và lối đuôi 2 xe sau do không phanh kịp (xe container đầu phanh gấp) dẫn tới vụ tai nạn gây thiệt hại về tài sản. Do đó, trong trường hợp này bạn cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới vụ tai nạn nên có trách nhiệm bồi thường; nhưng ngoài bạn ra còn xét tới yếu tố lỗi của chủ các phương tiện container kia và việc xác định này sẽ do quan có thẩm quyền thực hiện. Theo đó, nếu kết luận được xác định là lỗi hỗn hợp từ các bên thì trách nhiệm bồi thường sẽ được áp dụng giải quyết tương ứng với mức độ lỗi của từng người theo quy định sau của Bộ luật dân sự năm 2015. Cụ thể:

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

...

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.

Điều 587. Bồi thường thiệt hại do nhiều người cùng gây ra

Trường hợp nhiều người cùng gây thiệt hại thì những người đó phải liên đới bồi thường cho người bị thiệt hại. Trách nhiệm bồi thường của từng người cùng gây thiệt hại được xác định tương ứng với mức độ lỗi của mỗi người; nếu không xác định được mức độ lỗi thì họ phải bồi thường thiệt hại theo phần bằng nhau.

Điều 589. Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

1. Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.

2. Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút.

3. Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

4. Thiệt hại khác do luật quy định.

Tuy nhiên, do bạn là người làm thuê của công ty và tài sản (xe gắn máy thuộc quyền quản lý của công ty). Nên trong trường hợp này khi xảy ra tai nạn là trong quá trình làm việc theo sự phân công trở tải hàng thuê cho một công ty phân phối hàng hóa thì công ty bạn làm việc có trách nhiệm đứng ra bồi thường thiệt hại; nhưng sau đó công ty có quyền yêu cầu bạn sẽ phải hoàn trả lại một khoản tiền theo quy định cho công ty. Cụ thể:

Điều 597. Bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra

Pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật.

-  Về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ phương tiện cơ giới.

Trong trường hợp của bạn không nói rõ thanh toán tiền bảo hiểm xe ở đây là loại bảo hiểm gì (bảo hiểm bắt buộc của xe hay bảo hiểm riêng bên ngoài). Nếu là bảo hiểm riêng thì trách nhiệm và mức thanh toán chi phí thì bạn đối chiếu với những quy định, điều khoản trong hợp đồng mà công ty mua để xác định. Trường hợp bảo hiểm bắt buộc thì sẽ áp dụng quy định sau để xử lý.

Theo Nghị định số 103/2008/NĐ-CP Về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới quy định:

Điều 14. Nguyên tắc bồi thường

1. Khi tai nạn xảy ra, trong phạm vi mức trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải bồi thường cho chủ xe cơ giới số tiền mà chủ xe cơ giới đã bồi thường hoặc sẽ phải bồi thường cho người bị thiệt hại.

...

3. Mức bồi thường bảo hiểm:

a. Mức bồi thường bảo hiểm về người: được xác định dựa trên Bảng quy định trả tiền bồi thường thiệt hại về người theo quy định của Bộ Tài chính;

b. Mức bồi thường thiệt hại về tài sản: được xác định theo thiệt hại thực tế và theo mức độ lỗi của chủ xe cơ giới.

4. Doanh nghiệp bảo hiểm không có trách nhiệm bồi thường phần vượt quá mức trách nhiệm bảo hiểm theo quy định của Bộ Tài chính.

5. Trường hợp chủ xe cơ giới đồng thời tham gia nhiều hợp đồng bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự cho cùng một xe cơ giới thì số tiền bồi thường chỉ được tính theo hợp đồng bảo hiểm đầu tiên.

Và Thông tư 22/2016/TT-BTC quy định quy tắc, điều khoán, biểu phí và mức trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Điều 9. Mức trách nhiệm bảo hiểm

Mức trách nhiệm bảo hiểm là số tiền tối đa doanh nghiệp bảo hiểm có thể phải trả đối với thiệt hại về thân thể, tính mạng và tài sản của bên thứ ba và hành khách do xe cơ giới gây ra trong mỗi vụ tai nạn xảy ra thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm. Cụ thể như sau:

1. Mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về người do xe cơ giới gây ra là 100 triệu đồng/1 người/1 vụ tai nạn.

2. Mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về tài sản do xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy và các loại xe cơ giới tương tự (kể cả xe cơ giới dùng cho người tàn tật) gây ra là 50 triệu đồng/1 vụ tai nạn.

3. Mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về tài sản do xe ô tô, máy kéo, xe máy thi công, xe máy nông nghiệp, lâm nghiệp và các loại xe đặc chủng khác sử dụng vào Mụcđích an ninh, quốc phòng (kể cả rơ-moóc và sơ mi rơ-moóc được kéo bởi xe ô tô hoặc máy kéo) gây ra là 100 triệu đồng/1 vụ tai nạn.