Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Chào luật sư, em có chồng lúc em chưa đủ 18 tuổi và tôi bây giờ cũng được 1 năm rồi nhưng chưa làm giấy kết hôn. Và bây giờ em muốn ly dị vì em không thể sống với người chồng suốt ngày say xỉn và không lo được cuộc sống cho em lại còn hàng đêm đòi hỏi với em khi em không đồng ý thì anh ta lại đánh em gây nhiều thương tích.

Vậy thưa anh chị em phải làm gì để kết thúc  cuộc sống hôn nhân này? Em có phải làm đơn ra tòa ly hôn không? Thủ tục của em thế nào mong luật sư tư vấn, em xin cảm ơn

Trả lời: Theo quy định tại điểm c khoản 3 Nghị quyết 35/2000/QH10
Về việc thi hành Luật hôn nhân và gia đình:
Tư vấn pháp luật Hôn nhân gia đình trực tuyến

“
c) Kể từ ngày 01 tháng 1 năm 2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a vàđiểm b khoản 3 của Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồngmà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng nếu có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng;nếu có yêu cầu về con và tài sản thì Tòa án áp dụng khoản 2 và khoản 3 Điều 17của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết
”.

Như chị trình bày, tính tới thời điểm hiện tại thì mối quan hệ này đã tồn tại được 1 năm, tức sự kiện này xảy ra vào những năm 2014. Nếu hai bên không đăng ký kết hôn tại UBND xã, phường, thị trấn (kết hôn không có yếu tố nước ngoài) thì
pháp luật không công nhận là vợ, chồng
. Tức về bản chất, hai người không phải là vợ chồng, cho nên không phải thực hiện thủ tục ly hôn theo quy định chung.

Ngoài yêu cầu cho ly hôn, nếu có yêu cầu về con hoặc tài sản thì Tòa án sẽ giải quyết theo như quy định tại điều 14, 15 16 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014:

“
Điều
14. Giải quyết hậu quả của việc nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

1. Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này.

2. Trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều này nhưng sau đó thực hiện việc đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật thì quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm đăng ký kết hôn.

Điều
15. Quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

Quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng và con được giải quyết theo quy định của Luật này về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.

Điều
16. Giải quyết quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

1. Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập”.