Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề tự ý chuyển mục đích sử dụng đất và mở đường thoát nước. Hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất sẽ bị xử lý như thế nào?

Nội dung tư vấn:
Xin chào Luật Minh Gia, hiện tại tôi có một số thắc mắc về quyền sử dụng đất của mình, mong có được sự giúp đỡ và tư vấn của các quý luật sư. Tôi xin trình bày vấn đề của mình như sau: Tôi lên vùng núi phía bắc khai hoang từ năm 1990 đến năm 1997 tôi mua được mảnh đất rộng 4000m2, trong đó có khoảng 800m2 là trồng lúa, khi sử dụng đất không có tranh chấp, đến năm 2016 do muốn chuyển đổi mục đích sử dụng, từ trồng lúa sang trồng cây lâu năm lên gia đình tôi đã đổ đất nâng cao mặt bằng của đất (gia đình tôi tự muốn đổ lại mặt bằng, chưa xin ý kiến của các cơ quan có thẩm quyền). Do mặt bằng cao nên hiện tại máng thoát nước mưa không thoát kịp gây hiện tượng ngập, hiện tại UBND cấp xã yêu cầu gia đình tôi để lại cống thoát ra suối (cống đi xuyên ngang qua mảnh đất nhà tôi đang sử dụng). Vậy xin hỏi Luật Minh Gia, gia đình tôi tự ý đổi tình trạng sử dụng đất lâu năm có sai phạm gì không? Và với cống thoát nước nếu như gia đình tôi không đồng ý cống đi ngang qua đất nhà có được không. Mong được phản hồi sớm từ các quý luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất
, gia đình bạn tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúc sang đất trồng cây lâu năm có sai phạm gì hay không?

Bạn đã mua mảnh đất 4000 m2 trong đó có 800 m2 là trồng lúa, khi sử dụng đất không có tranh chấp nhưng gia đình bạn lại tự ý chuyển mục đích sử dụng đất bằng cách tự ý đổ đất nâng cao mặt bằng của đất chưa có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền. Việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm là trường hợp phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại Điều 57 Luật Đất đai 2013:

Điều 57. Chuyển mục đích sử dụng đất

1. Các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền bao gồm:

a) Chuyển đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm, đất trồng rừng, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối;

b) Chuyển đất trồng cây hàng năm khác sang đất nuôi trồng thủy sản nước mặn, đất làm muối, đất nuôi trồng thủy sản dưới hình thức ao, hồ, đầm;

…”

Do vậy, hành vi bạn tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa sang đất trồng cây lâu năm là hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất và sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định 102/2014/NĐ-CP:

“Điều 6. Chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép

1. Chuyển mục đích sử dụng sang đất trồng cây lâu năm, đất trồng rừng thì hình thức và mức xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng nếu diện tích đất chuyển mục đích trái phép dưới 0,5 héc ta;

b) Phạt tiền từ trên 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng nếu diện tích đất chuyển mục đích trái phép từ 0,5 héc ta đến dưới 03 héc ta;

c) Phạt tiền từ trên 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu diện tích đất chuyển mục đích trái phép từ 03 héc ta trở lên.

…

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm đối với hành vi quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều này;

b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều này.”

Như vậy, khi bạn cố ý đổ đất để chuyển mục đích sử dụng đất từ đất trồng lúa sang đất trông cây lâu năm thì bạn co thể bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng với hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng 800 m2 đất trồng lúa đồng thời bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại Điều 6 Nghị định 102/2014/NĐ-CP.

Thứ hai
, bạn không đồng ý để cống thoát nước qua nhà mình có được không?

Điều 252 quy định về quyền cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề như sau:

“Điều 252. Quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề

Trường hợp do vị trí tự nhiên của bất động sản mà việc cấp, thoát nước buộc phải qua một bất động sản khác thì chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua phải dành một lối cấp, thoát nước thích hợp, không được cản trở hoặc ngăn chặn dòng nước chảy.

Người sử dụng lối cấp, thoát nước phải hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua khi lắp đặt đường dẫn nước; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Trường hợp nước tự nhiên chảy từ vị trí cao xuống vị trí thấp mà gây thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua thì người sử dụng lối cấp, thoát nước không phải bồi thường thiệt hại.”

Vì bạn đang có hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất cản trở dòng nước dẫn đến việc cống thoát nước không thể thoát được nước làm ngập, úng nên Ủy ban nhân dân có quyền buộc gia đình bạn phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất và để ra lối thoát nước mưa là không trái quy định của pháp luật. Trường hợp này, gia đình bạn không thể từ chối việc để cống thoát nước ra suối vì việc gây ngập nước do lỗi trực tiếp từ phía gia đình bạn, do hành vi vi phạm của gia đình bạn gây ra. Nếu gia đình bạn không đồng ý, Ủy ban nhân dân có thể thực hiện biện pháp cưỡng chế đối với người thực hiện hành vi vi phạm.