Câu hỏi: Luật sư tư vấn pháp luật trong linh vực lao động về tính pháp lý của trường hợp ký hợp đồng xác định thời hạn nhiều lần. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Chào Luật sư! Tôi làm việc cho công ty, nhưng công ty lại đăng ký tham gia BH nơi khác địa chỉ trụ sở chính là lao động phổ thông, vào công ty từ 10/2011, đến 01/2012 công ty mới cho ký HĐLĐ có thời hạn 1 năm. Và hàng năm có ký lại HĐLĐ có thời hạn năm một, đến 02/2015 công ty ký HĐLĐ có thời hạn là 3 năm, đến 31/01/2018 này là hết hạn hợp đồng, tính đến nay tôi đã phải ký 4 lần HĐLĐ có thời hạn cùng 1 công ty, mà công ty thường để trễ từ 3 - 10 tháng mới ký. Vậy cho tôi hỏi là công ty có vi phạm luật lao động không? Nếu hết thời hạnHĐLĐ lần thứ 4 này công ty cho tôi nghỉ việc thì có đúng không ạ? Toàn bộ công nhân viên đều được công ty cho ký hợp đồng lao động có thời hạn nhiều lần. Và tôi phải làm thế nào để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.  Xin nhờ luật sư tư vấn dùm ạ.Tôi xin chân thành cảm ơn luật sư.

Trả lời: Thứ nhất,
về xác định loại hợp đồng lao động, căn cứ theo quy định tại điều 22 Bộ luật Lao động năm 2012 có nội dung về ký hợp đồng lao động khi hợp đồng hết hạn như sau:

"Điều 22. Loại hợp đồng lao động

…..

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng.

Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần
, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn."

Như vậy theo quy định của pháp luật lao động khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới, khi ký kết hợp đồng xác định thời hạn mới thì cũng chỉ được ký thêm 1 lần. Đối chiếu với vụ việc của bạn, tính đến thời điểm hiện tại bạn đã ký 4 lần hợp đồng có xác định thời hạn như vậy là sai phạm, hợp đồng ký lần thứ 3 đã trở thành hợp đồng không xác định thời hạn.

Thứ hai,
bạn có đưa ra câu hỏi rằng là tại thời điểm này công ty cho bạn nghỉ việc thì có được hay không sẽ căn cứ theo quy định tại điều 38 Bộ luật lao động năm 2012 theo đó:

"Điều 38. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động

1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối với người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06 tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục.

Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;

c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;

d) Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tại Điều 33 của Bộ l
uật này.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phải báo cho người lao động biết trước:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;"

Như đã phân tích, hiện nay quan hệ lao động giữa bạn và công ty là hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Do vậy, công ty không thể lấy lý do hết hạn hợp đồng làm căn cứ chấm dứt HĐLĐ. Nếu công ty muốn chấm dứt HĐLĐ thì có thể thực hiện quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ theo quy định trên.

Cụ thể, trường hợp bạn thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động hay do thiên tai, hỏa hoạn mà công ty đã tìm mọi biên pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc,… hoặc những trường hợp như quy định trên thì công ty vẫn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng với bạn. Trường hợp khác nếu bạn có những hành vi vi phạm theo quy định tại điều 126 Bộ luật lao động năm 2012 như cố ý gây thương tích, đánh bạc,…trong công ty, tự ý nghỉ việc 5 ngày cộng dồn trong 1 tháng,…thì công ty cũng có cơ sở để thực hiện xử lý kỷ luật bạn với hình thức sa thải, đây cũng là một hình thức chấm dứt hợp đồng.

Trường hợp công ty chấm dứt HĐLĐ với bạn nhưng không có lý do chính đáng hoặc không thực hiện đúng trình tự thủ tục pháp luật quy định thì được coi là hành vi đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật. Khi đó công ty có thể phải bồi thường cho NLĐ theo quy định tại Điều 42 Bộ luật lao động 2012.

Về phương thức giải quyết tranh chấp (nếu có): Bạn c
ó thể khiếu nại trực tiếp lên công ty hoặc có thể khiếu nại đến Hòa giải viên lao động thuộc Phòng lao động thương binh xã hội quận/huyện nơi công ty có trụ sở để được giải quyết. Trường hợp không giải quyết được tranh chấp bằng biện pháp hòa giải thì có thể khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi công ty đặt trụ sở hoặc nơi bạn thường trú để được giải quyết.