Câu hỏi: Trường hợp các gia đình tiến hành xây dựng hệ thống thoát nước mưa, nước thải sinh hoạt gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác thì giải quyết như thế nào? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Kính chào luật sư! Tôi có một số thắc mắc mong rằng nhận được hồi đáp của luật sư! Sự việc như sau: Trước khi, ông Đ chuyển nhượng nhà cho ông N, chúng tôi được phép xây dựng một hố ga trên phần đất của ông Đ (nay thuộc quyền sở hữu của ông N) tập trung nước thải sinh hoạt tại đó rồi dẫn ra sông. Nhưng sau khi ông Đ  bán căn nhà đó cho ông N thì ông N quyết định san lấp hố ga. Chúng tôi không thể tiếp tục sử dụng hố ga nên xả nước thải sinh hoạt xung quanh khu vực sống. Do phần đất của ông N khá thấp nên nước thải tập trung ở đó rồi rút ra sông. Chính vì điều này,ông N quyết định xây hàng rào xi-măng khoảng 2 mét nhằm ngăn chặn nước thải sinh hoạt cùng với nước mưa đổ sang nhà ông N. Các hộ dân trong xóm có nền nhà cao nhưng sợ nước mưa dâng ngập con hẻm (đường đi) nên họ quyên góp tiền để nâng con hẻm cao lên. Nhưng do một số hộ gia đình ở sau, có nền nhà thấp nếu nâng con hẻm cao nước mưa nước thải sinh hoạt sẽ làm ngập nhà họ trong đó có gia đình tôi. Vì vậy, chúng tôi đề nghị họ (hộ gia đình có nền cao và quyết nâng con hẻm) rằng hãy xây dựng 1 hố ga thay vì nâng cao con hẻm. Họ không chấp nhận yêu cầu của chúng tôi bởi họ nghĩ phù sa sông tràn vào ống (hố ga) thì không ai rảnh mà vệ sinh. Và cương quyết góp tiền nâng cao con hẻm. Do không thể giải quyết mâu thuẫn này nên tôi muốn nhờ pháp luật can thiệp! Như vậy theo luật sư, chúng tôi nên làm gì trong trường hợp này? Những người quyết định nâng cao con hẻm không làm hố ga có vi phạm luật dân sự không? Nếu tôi muốn khiếu nại họ thì đơn đó sẽ trình bày như thế nào và gửi cho cơ quan nào? Xin cám ơn! Mong nhận được hồi đáp của luật sư!

Trả lời: Trường hợp này của bạn, trước tiên cần phải xem xét lối đi chung này thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ai để từ đó xác định được ai có quyền trong việc nâng cấp con đường này. Theo đó, sẽ có hai khả năng xảy ra như sau:

Thứ nhất
, nếu đây là con đường thuộc lối đi chung của xóm, không thuộc quyền sở hữu của các hộ gia đình ở đằng trước thì việc tiến hành xây dựng, nâng cấp con đường này cần có sự thống nhất ý kiến của tất cả các hộ gia đình xung quanh và phải được sự đồng ý bằng văn bản của UBND cấp xã nơi có mảnh đất. Đồng thời việc xây dựng không làm ảnh hưởng tới hộ gia đình xung quanh.

Thứ hai
, nếu con đường thuộc quyền sử dụng của các hộ gia đình đằng trước nhà bạn thì những hộ gia đình đó có toàn quyền sử dụng đối với con đường theo Điều 250 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc thoát nước mưa:

“Chủ sở hữu nhà, công trình xây dựng khác phải lắp đặt đường dẫn nước sao cho nước mưa từ mái nhà, công trình xây dựng của mình không được chảy xuống bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề.”

Và Điều 251. Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc thoát nước thải:

“Chủ sở hữu nhà, công trình xây dựng khác phải làm cống ngầm hoặc rãnh thoát nước để đưa nước thải ra nơi quy định, sao cho nước thải không chảy tràn sang bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề, ra đường công cộng hoặc nơi sinh hoạt công cộng.”

Căn cứ theo các quy định trên đây, việc những hộ gia đình có nền nhà ở bên ngoài tiến hành công trình nâng cấp đường đi là quyền của họ; tuy nhiên, việc thực hiện các quyền này phải đảm bảo quyền lợi cho những hộ gia đình xung quanh có khả năng bị ảnh hưởng bởi công trình xây dựng đó. Vậy, nếu những hộ gia đình ở ngoài quyết định nâng cao con đường mà việc nâng cao con đường đó gây ảnh hưởng đến những gia đình bên trong thì việc xây dựng đó là vi phạm pháp luật dân sự.

Do vậy, để bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đảm bảo tình làng nghĩa xóm những gia đình ở bên trong cần tiến hành thỏa thuận với những hộ gia đình tiến hành nâng cấp đường về việc thực hiện các giải pháp khác thay vì nâng cấp con đường như xây dựng hố ga chứa nước mưa và nước thải sinh hoạt; xây dựng hệ thống thoát nước (kênh, mương)...

Trường hợp không thể thỏa thuận được, bạn có thể yêu cầu UBND xã tiến hành hòa giải ; nếu vẫn không tìm được tiếng nói chung giữa các hộ gia đình, bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi các hộ gia đình cư trú; theo đó, đây sẽ được xác định là tranh chấp dân sự theo Khoản 14 Điều 26, Điều 35, Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.