Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp nhờ người khác đứng tên quyền sử dụng đất hộ thì khi ly hôn có phải chia đất đó không? Cụ thể như sau:

Xin chào Luật sư, Công ty luật Minh Gia.Tôi có một vấn đề muốn được công ty luật minh gia tư vấn giúp:"Vợ chồng Tôi do bất đồng quan điểm nên chuẩn bị ly hôn, vì không muốn chia tài sản chung cho vợ nên khi làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngôi nhà mà chúng Tôi đang ở với người Chủ đất trước, Tôi đã để em trai Mình đứng tên Trong Hợp đồng mà vợ Tôi không biết. Hợp đồng đó đã được chứng thực tại Văn Phòng công chứng. và hiện đang làm thủ tục để đăng ký thay đổi quyền sử dụng cho em Tôi tại Văn phòng đăng ký đất đai tuyến huyện; Mọi giấy tờ giao dịch viết tay trước khi thực hiện hợp đồng tại văn phòng công chứng không còn nữa." xin hỏi luật sư nếu vợ tôi có khiếu nại, tố cáo thì Tôi có sao ko? và quyền sử dụng đất mà em Tôi đang đứng tên trong hợp đồng có được phấp luật bảo hộ không ạ.Kính mong luật sư tư vấn giúp tôi với ạ.

Trả lời: Hợp đồng về quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó người sử dụng đất chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất hoặc thực hiện quyền khác theo quy định của Luật đất đai cho bên kia; bên kia thực hiện quyền, nghĩa vụ theo hợp đồng với người sử dụng đất.

Căn cứ theo Điều 502 Bộ Luật dân sự 2015 quy định:

Điều 502. Hình thức, thủ tục thực hiện hợp đồng về quyền sử dụng đất

1. Hợp đồng về quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản theo hình thức phù hợp với quy định của Bộ luật này, pháp luật về đất đai và quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Việc thực hiện hợp đồng về quyền sử dụng đất phải đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đất đai và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Ngoài ra, tại Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013 quy định như sau:

"
3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này"

Theo các quy định trên, Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (mua bán đất đai) thì bắt buộc phải công chứng tại cơ quan có thẩm quyền. Như vậy, hợp đồng chuyển nhượng đất mà em trai bạn đứng tên hoàn toàn hợp pháp.

Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn như sau:

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

..."

Theo quy định trên thì khi ly hôn đối với tài sản chung của vợ chồng sẽ được chia, nếu như bạn trình bày thì mọi giấy tờ mua bán đều đứng tên em trai bạn thì trong trường hợp này mảnh đất đó không được xác định là tài sản của hai vợ chồng nên không thể chia.

Tuy nhiên, nếu vợ bạn có những căn cứ xác minh được rằng bạn đã nhờ người em trai đứng tên hộ trên giấy tờ mua bán và thực chất đây là tài sản chung được hình thành trong thời kỳ hôn nhân thì Tòa án sẽ xem xét và giải quyết như Điều 59 trên.