Câu hỏi: Tặng cho là một giao dịch dân sự, trong đó bên tặng cho chuyển giao quyền tài sản của mình sang cho bên được tặng cho. Trường hợp được tặng cho tài sản, quyền tài sản được chuyển giao từ thời điểm nào? Sau khi tặng cho, bên tặng cho còn quyền với tài sản không?

I. Luật sư tư vấn quy định về tặng cho tài sản:

Hiện nay, tặng cho tài sản là một trong số những giao dịch khá phổ biến. Bạn đang có nhu cầu tặng cho tài sản? Bạn chưa nắm được các quy định hiện hành về vấn đề này? Nếu bạn đang có thắc mắc có thể
gửi câu hỏi cho chúng tôi hoặc Gọi:
1900.6169
để được tư vấn về các vấn đề như:

- Tặng cho tài sản có cần tuân thủ điều kiện gì của pháp luật không?

- Quyền tài sản được chuyển giao tại thời điểm nào?

- Làm sao để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ kèm theo hợp đồng tặng cho?

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo tình huống chúng tôi tư vấn sau đây về
trường hợp đòi lại lại tài sản đã tặng cho
để có thêm kiến thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

II. Luật sư tư vấn trường hợp đòi lại tài sản đã tặng cho:

Nội dung tư vấn:
Nhờ luật sư tư vấn về việc đòi lại tài sản đã cho tặng như sau: Năm 2014 giữa em và mẹ chồng em có mâu thuẫn, em đã đưa con về nhà mẹ đẻ ở. Em có một mảnh đất mẹ đẻ em cho từ khi em chưa kết hôn và chị chồng em đã cho em số tiền là 152.000.000 để làm nhà. Tháng 1/2016,  vợ chồng em li hôn. Khi đó, chị chồng em quay sang đòi tiền em, nói rằng số tiền đó chị cho vay chứ chị không cho và đề nghị em ký vào giấy vay tiền. Em đã ký và chị buộc em phải trả toàn bộ số tiền đó trong vòng 2 tháng. Em có nói với chị rằng lúc trước em không hỏi vay hay xin chi tiền mà chị tự nguyện gửi tiền về cho em làm nhà. Giờ em không còn là em dâu nữa chị đòi thì em sẽ trả cho chị. Và em đã nói với chị chồng em là cho em trả dần nhưng chị không chấp nhận. Chị đã kiện em ra tòa, nói rằng em lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Chị còn in hàng nghìn tờ rơi in hình của em, nói xấu em rất nhiều và cho người đi vứt từng nhà gần khu vực em đang sinh sống . Thưa luật sư, hoàn cảnh của em có được coi là tội lửa đảo không?  Còn chị chồng em có bị coi tội bôi nhọ danh dự của người khác không?

Trả lời: Chào bạn, Cảm ơn bạn đã gửi nội dung đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:

1. Hoàn cảnh của em có được coi là tội lừa đảo không?

Thời điểm hai vợ chồng bạn ly hôn vào năm 2016 và ngay sau đó chị chồng bạn đòi bạn số tiền đã cho do đó để xác định bạn có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không sẽ căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 139 Bộ Luật hình sự1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) như sau:

“Điều 139.
Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1.Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

...”

Theo thông tin bạn cung cấp, chị chồng bạn tự nguyện gửi tiền cho bạn trong khi bạn không hề vay tiền. Đây được coi là một hợp đồng tặng cho tài sản. Tại Điều 457 Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận”
hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản là tiền này phát sinh ngay sau khi bạn nhận số tiền đó.

Như vậy, căn cứ vào các quy định trên, trường hợp của bạn nhận tiền từ chị chồng chỉ làm phát sinh hợp đồng tặng cho tài sản (Điều 457 Bộ luật Dân sự) không đủ yếu tố để cấu thành tội chiếm đoạt tài sản.

Về việc xử lý số tiền mà bạn đã nhận: Vì hợp đồng tặng cho tài sản là tiền giữa bạn và chị chồng bạn đã có hiệu lực, người tặng cho cũng không có điều kiện của hợp đồng, không yêu cầu phải đền bù, bạn không có nghĩa vụ trả lại khoản tiền đã nhận này. Do đó, việc chị chồng bạn đòi lại số tiền và đề nghị bạn ký giấy vay nợ là không có căn cứ pháp luật. Việc trả lại số tiền được tặng cho hay không là tùy vào ý chí của bạn.

2. Chị chồng em có bị coi tội bôi nhọ danh dự của người khác không?

Tại Điều 122 Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 có quy định về tội vu khống như sau:

“Điều 122. Tội vu khống

1. Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

…”

Theo đó, đối với hành vi của chị chồng bạn có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội vu khống.

Trường hợp không có căn cứ để khởi tố với tội vu khống thì trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của bạn bị xâm phạm thì bạn có quyền yêu cầu Tòa án về việc bồi thường thiệt hại trong trường hợp này.