Câu hỏi: Luật sư tư vấn miễn phí trường hợp tách hộ khẩu cho con và thay đổi họ tên con theo hộ khẩu và họ mẹ khi bố không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo thỏa thuận như sau:

Nội dung đề nghị tư vấn:

Chào luật sư, tôi và chồng tôi có hai con chung bé lớn đươc 12 tuổi, bé nhỏ 7 tuổi. Chúng tôi đã ly dị hai đứa con xin theo mẹ hiện đang sống với tôi. Trước tòa tôi không yêu cầu chồng tôi cấp dưỡng nuôi con. Nhưng chồng tôi đã tự nguyện nói trước tòa là sẽ cấp dưỡng mỗi tháng 1 triệu 500 để nuôi con tôi. Nhưng tới nay chồng tôi không làm theo đúng như những gì đã hứa trên tòa. Giấy quyết định của tòa án mỗi tháng chồng tôi phải cấp nuôi hai con tôi 1 triệu 500 nhưng chồng tôi không thực hiện đúng như vậy. Vậy tôi xin yêu cầu cho tôi được cắt hộ khẩu của con tôi và đổi sang họ mẹ có được không? quy định thế nào? Vì gia đình chồng tôi và chồng tôi trước giờ không có nghĩa vụ chăm lo cho hai con tôi. Tôi không muốn hai con tôi có liên quan gì tới gia đình chồng có được không. Tôi xin cảm ơn luật sư!

Trả lời: Thứ nhất, về việc tách hộ khẩu:

Tại Khoản 1 Điều 27 Luật Cư trú 2006, sửa đổi bổ sung năm 2013 có quy định về tách sổ hộ khẩu như sau:

“1. Trường hợp có cùng một chỗ ở hợp pháp được tách sổ hộ khẩu bao gồm:

a) Người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và có nhu cầu tách sổ hộ khẩu;

b) Người đã nhập vào sổ hộ khẩu quy định tại khoản 3 Điều 25 và khoản 2 Điều 26 của Luật này mà được chủ hộ đồng ý cho tách sổ hộ khẩu bằng văn bản.”

Theo quy định trên, để thực hiện việc tách hộ khẩu cần phải có sự đồng ý của chủ hộ. Trường hợp chủ hộ không đồng ý về việc tách khẩu này, người tách khẩu có thể thực hiện đăng ký thường trú tại nơi cư trú mới, sau đó tiến hành xóa đăng ký thường trú tại hộ khẩu cũ theo quy định tại Điều 19 và Điểm đ Khoản 1 Điều 22 Luật Cư trú 2006, sửa đổi bổ sung 2013 về việc Đăng ký thường trú và Xóa đăng ký thường trú. Cụ thể:

“Điều 19. Điều kiện đăng ký thường trú tại tỉnh

Công dân có chỗ ở hợp pháp ở tỉnh nào thì được đăng ký thường trú tại tỉnh đó. Trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ của cá nhân thì phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản.”

“Điều 22. Xoá đăng ký thường trú

1. Người thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị xoá đăng ký thường trú:

…

đ) Đã đăng ký thường trú ở nơi cư trú mới; trong trường hợp này, cơ quan đã làm thủ tục đăng ký thường trú cho công dân ở nơi cư trú mới có trách nhiệm thông báo ngay cho cơ quan đã cấp giấy chuyển hộ khẩu để xoá đăng ký thường trú ở nơi cư trú cũ.”

Ngoài ra, tại Khoản 8 Điều 10 Thông tư 35/2014/TT- BCA có quy định:

“ Người đứng tên chủ hộ có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho những người cùng có tên trong sổ hộ khẩu được sử dụng sổ để giải quyết các công việc theo quy định của pháp luật. Trường hợp cố tình gây khó khăn, không cho những người cùng có tên trong sổ hộ khẩu được sử dụng sổ để giải quyết các công việc theo quy định của pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý theo quy định của pháp luật.”

Như vậy, theo quy định trên, chị có quyền tách hộ khẩu cho các con theo hộ khẩu của chị. Thời gian và thủ tục theo quy định của Luật cư trú. Cụ thể:

“2. Khi tách sổ hộ khẩu, chị đến làm thủ tục phải xuất trình sổ hộ khẩu; phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu; ý kiến đồng ý bằng văn bản của chủ hộ.

3. Trong thời hạn bảy ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền phải trả kết quả giải quyết việc tách sổ hộ khẩu; trường hợp không giải quyết việc tách sổ hộ khẩu thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.”

Thứ hai, về việc thay đổi họ tên con trong giấy khai sinh

Điều 27 Bộ luật dân sự 2015 quy định về quyền thay đổi họ như sau:

“1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây:

d) Thay đổi họ cho con từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại;...”

Vì vậy, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu cán bộ hộ tịch làm thủ tục thay đổi họ cho con bạn từ họ chồng bạn sang họ bạn. Tuy nhiên, việc thay đổi họ cho con phải tuân theo quy định tại Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật hộ tịch,cụ thể:

“
1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó.”

Như vậy, nếu bạn muốn đổi lại họ cho con bạn thì bạn sẽ phải nộp Tờ khai có sự đồng ý của bạn và chồng bạn, Giấy khai sinh của con bạn, các giấy tờ liên quan khác làm căn cứ cho việc thay đổi hộ khẩu và làm lại giấy khai sinh như bản sao chứng minh nhân dân và hộ khẩu… của người yêu cầu tới UBND cấp xã nơi đã đăng kí khai sinh cho con bạn trước đây. Đối với con 12 tuổi, nếu bạn muốn thay đổi họ của cháu thì phải có sự đồng ý của cháu.

Thứ ba
, việc bạn thay đổi địa chỉ thường tú và họ của con bạn thì sẽ không làm thay đổi các quyền, nghĩa vụ của chồng bạn và con bạn. Tức là chồng bạn vẫn phải thực hiện những nghĩa vụ được quy định tại Điều 69 Luật hôn nhân và gia đình 2014 như thương yêu con, chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức,…

Trân trọng