Câu hỏi: Bố tôi năm nay 57 tuổi là công nhân vận hành máy xây dựng tại doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh Hải Dương, hệ số lương hiện nay là 3,82 ,có thời gian công tác là 39 năm đến năm 2018 thì bố tôi mới đủ tuổi nghỉ hưu,vậy cách tính lương hưu cho Bố tôi được tính như thế nào? Những năm đóng bảo hiểm ngoài thời gian quy định thì được tính như ra sao? tôi xin cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Chị không nói rõ bố chị có thời gian công tác là 39 năm nhưng thời gian bác tham gia bảo hiểm xã hội là khi nào, đóng bảo hiểm ngoài thời gian quy định tức là thời gian nào, với công việc chị mô tả là vận hành máy xây dựng, nhưng cụ thể máy là loại nào, cụ thể tính chất công việc của bác làm như thế nào, chị có thể xem tại Quyết định 1629/1996/LĐTBXH-QĐ quy định về danh mục công việc nặng nhọc động hại nguy hiểm để xác định rõ công việc của bố chị có thuộc danh mục này không, để được tính quyền lợi.
Do đó, chúng tôi tạm thời đưa ra các điều kiện để được hưởng lương hưu hàng tháng theo pháp luật về Bảo hiểm xã hội như sau:
Tại thời điểm này, theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2006,
“
Điều 50.
Điều kiện hưởng lương hưu
1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c và e khoản 1 Điều 2 của Luật này có đủ hai mươi năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Nam đủ sáu mươi tuổi, nữ đủ năm mươi lăm tuổi;
b) Nam từ đủ năm mươi lăm tuổi đến đủ sáu mươi tuổi, nữ từ đủ năm mươi tuổi đến đủ năm mươi lăm tuổi và có đủ mười lăm năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ mười lăm năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên. Tuổi đời được hưởng lương hưu trong một số trường hợp đặc biệt khác do Chính phủ quy định.
2. Người lao động quy định tại điểm d khoản 1 Điều 2 của Luật này có đủ hai mươi năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Nam đủ năm mươi lăm tuổi, nữ đủ năm mươi tuổi, trừ trường hợp Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam hoặc Luật công an nhân dân có quy định khác;
b) Nam từ đủ năm mươi tuổi đến đủ năm mươi lăm tuổi, nữ từ đủ bốn mươi lăm tuổi đến đủ năm mươi tuổi và có đủ mười lăm năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ mười lăm năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên
.”
Trường hợp thứ nhất
, bố chị đã có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, đến năm 2018, bố chị đủ tuổi nghỉ hưu, loại công việc bố chị làm không thuộc danh mục công việc nặng nhọc, độc hại nguy hiểm.
Theo đó, bố chị đủ điều kiện hưởng lương hưu: Độ tuổi là 60 và đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên.
Do đến năm 2018 là thời điểm bố chị nghỉ hưu, nên chế độ này sẽ được giải quyết theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, có hiệu lực từ ngày 1/1/2016:
“Điều 56.
Mức lương hưu hằng tháng
1. Từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành cho đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.
2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:
a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;
b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.
Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.”
Theo đó, mức hưởng lương hưu hàng tháng =  45% (cho 16 năm đóng bảo hiểm xã hội) + (2% x số năm còn lại đóng bảo hiểm xã hội).
Lương để tính chế độ nghỉ hưu: bình quân tiền lương tháng làm cơ sở để đóng bảo hiểm xã hội.
Việc xác định công việc của bố chị có thuộc danh mục công việc nặng nhọc, độc hại nguy hiểm hay không, sẽ được xem xét để tính đến độ tuổi nghỉ hưu trước tuổi cho bố chị, mức hưởng lương hưu vẫn được tính như trên nhưng sẽ bị trừ đi 2%  cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.
Trường hợp thứ hai,
bố chị nghỉ hưu năm 2018 nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội:
Luật Bảo hiểm xã hội 2014, Điều 60. Bảo hiểm xã hội một lần
“
1. Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
;”
2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:
a) 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;
b) 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;
Mức hưởng được tính cụ thể như trên, chị có thể căn cứ vào số năm tham gia bảo hiểm xã hội của bác = 1,5 Bình quân tiền lương tháng x số năm đóng bảo hiểm trước 2014 + 2 bình quân tiền lương tháng  x 4năm.

Trân trọng
C.V Hoàng Ngàn. Công ty Luật Minh Gia