Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn: Xin chào Luật Minh Gia! Tôi có một vài thắc mắc mong được giải đáp. Trước đây tôi là giảng viên trường đại học và tham gia bảo hiểm được 4 năm. Giờ tôi đã nghỉ việc và hiện đang ở nước ngoài. Vậy tối muốn hỏi một số vấn đề như sau:

1. Sổ bảo hiểm của tôi có được bảo lưu không? Nếu có, thời gian bảo lưu là bao lâu?

2. Nếu tôi muốn tiếp tục đóng bảo hiểm tự nguyện 100% thì có được không? Nếu được thì thủ tục như thế nào? Tôi có thể uỷ quyền cho người nhà làm giúp được không? Vì tôi đang ở nước ngoài.

3. Khi nào thì tôi được hưởng số tiền trong sổ bảo hiểm đó? Và dưới hình thức gì? (Rút 1 lần hay định kỳ...)

Trên đây là những thắc mắc của tôi. Mong sớm nhận được hồi âm từ Luật Minh Gia. Xin cảm ơn và chúc anh/chị mọi điều tốt lành! Trân trọng.

Trả lời: Thứ nhất,
việc bảo lưu thời gian đóng BHXH sau khi nghỉ việc.

Điều 61. Bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội - Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

“Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật này hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.”

Như vậy, khi bạn ngừng đóng BHXH thì thời gian tham gia BHXH của bạn sẽ tự động được bảo lưu. Các khoảng thời gian đóng BHXH bị ngắt ngoãng sẽ được cộng nối để tính tổng thời gian tham gia BHXH.

Thứ hai, về việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Điều 2. Đối tượng áp dụng - Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

"....4. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.

...."

Căn cứ theo quy định trên, khi không còn làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ 3 tháng trở lên thì bạn sẽ không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Do đó, bạn hoàn toàn có quyền tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyệ để tăng số năm đóng BHXH. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý, nếu bạn tham gia BHXH tự nguyện thì bạn sẽ chỉ đưởng hưởng chế độ hưu trí và tử tuất. Và không được hưởng các chế độ về an sinh xã hội khác như: bảo hiểm y tế; bảo hiểm thất nghiệp; chế độ ốm đau- thai sản; tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp.

Từ những lẽ trên, chúng tôi cho rằng bạn nên cân nhắc về việc giam gia BHXH tự nguyện. Nếu mục đích của bạn là để hưởng chế độ hưu trí, thì việc phải đóng BHXH tự nguyện cho 16 năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu là phương án không khả thi vì số tiền bạn phải đóng vào quỹ là không hề nhỏ. Hơn nữa hiện nay bạn đang ở nước ngoài, nên nếu muốn tham gia BHXH tự nguyện tại Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn và phức tạp trong thủ tục đóng ( việc ủy quyền đóng BHXH tự nguyện phải được hợp thức hóa tại Cơ quan ngoại giao, lãnh sự của Viêt Nam tại nước bạn đang sinh sống) . Nên bạn có thể xem xét khi nào về nước nếu có nhu cầu  thì mới tham gia BHXH tự nguyện ( việc BHXH bị ngắt quãng không ảnh hưởng đến quá trình đóng và mức hưởng các chế độ của BHXH).

Nếu bạn vẫn muốn tham gia BHXH tự nguyện, thì về mức đóng, phương thức đóng, thủ tục đóng bạn tham khảo các bài viết có nội dung tương tự tại đây:

Mức đóng và phương thức đóng bảo hiểm tự nguyện để hưởng lương hưu.

Thủ tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Thứ hai, về việc hưởng chế độ BHXH 1 lần hoặc hàng tháng.

Nếu bạn tích lũy đủ số năm đóng BHXH (20 năm trở lên) và đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định thì bạn có thể được hưởng chế độ hưu trí ( hưu trí hàng tháng). Bạn tham khảo thêm điều kiện hưởng, mức hưởng chế độ hưu trí tại bài viết có nội dung tương tự sau: Điều kiện, mức hưởng chế độ hưu trí do về hưu trước tuổi theo Luật BHXH?

Trường hợp bạn không đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí hàng tháng hoặc có nhu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì bạn có thể thực hiện để rút BHXH một lần. Điều kiện và cách tính hưởng bạn tham khảo tại địa chỉ sau: Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo luật Bảo hiểm xã hội năm 2014