Câu hỏi: Luật sư cho hỏi việc đứng tên vay tiền hộ người khác thì nghĩa vụ trả nợ ra sao, cụ thể: Vợ chồng tôi có cùng 1 chị chung vốn làm ăn, chị đó buôn bán cà phê và phế liêu,nhưng hiện tại chị đó bán nhà đi nơi khác goi điện thoại không liên lạc được.

Chị đó có nhờ vợ chồng tôi đứng ra vay số tiền 700triệu (bảy trăm triệu đồng), lãi suất 1% và 8 tấn cà phê nhân và sổ quyền sử dụng đất nhưng không ghi giấy nợ kì hạn trả mà gửi qua tài khoản ngân hàng là chuyển tiền, số tiền và số cà phê. Vợ chồng tôi đứng ra vay có giấy ghi nợ đến mùa cà phê phải thanh toán cả lãi lẫn gốc, vợ chồng tôi có xin chủ nợ đến mùa cà hàng năm sẽ thanh toán trong 3 năm nhưng chủ nợ không đồng ý bảo sẽ gửi đơn lên tòa hoặc bán đất rẫy để thanh toán (đất rẫy và nhà ở chúng tôi đã thế chấp ở ngân hàng). Xin hỏi trong trường hợp này gia đình tôi có phải làm gì với người làm ăn chung, và bên cho vay nợ khởi kiện vơ chồng tôi có phải chịu trách nhiệm hình sự không rất mong quý luật sư tư vấn hướng dẫn hiện giờ gđ tôi rất hoang mang. Tôi xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Về nguyên tắc, khi bạn đứng tên trên giấy tờ vay nợ thì bạn phải có trách nhiệm trả nợ khi đến hạn cho bên cho vay, cho dù bạn chỉ vay tiền hộ người khác. Hợp đồng vay tài sản ở đây được xác lập giữa bên cho vay với bạn chứ không phải là người chị kia.

Cho nên nếu bạn không trả nợ đúng hạn thì phía bên cho vay có thể khởi kiện bạn. Tuy nhiên việc có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không thì còn tùy thuộc.Trong trường hợp này khả năng chịu trách nhiệm hình sự là không cao. Bởi vì trách nhiệm trả nợ thuộc về bạn, vì chưa có khả năng trả nhưng bạn đã tìm cách khắc phục, gia hạn thêm thời gian trả nợ, không có dấu hiệu trốn tránh.

Đối với người chị làm ăn chung, nếu có đủ chứng cứ chứng minh người chị đó nhờ vợ chồng bạn đứng tên để vay tiền, vợ chồng bạn có thể yêu cầu người đó trả lại khoản tiền đã vay giúp. Tuy nhiên trong trường hợp này không có giấy tờ gì xác nhận thỏa thuận giữa hai bên, nên việc xác minh là rất khó.

Nếu có đủ căn cứ chứng minh người kia đã nhờ vợ chồng bạn vay tiền, thì hành vi của người chị này có những dấu hiệu pháp lý của Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 175 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản. “

Bạn có quyền làm đơn tố cáo và gửi đến cơ quan điều tra cấp huyện nơi bạn cư trú để cơ quan điều tra tiến hành việc điều tra, xác minh, thu thập chứng cứ để xác minh làm rõ vụ việc, đòi lại quyền lợi.