Câu hỏi: Tôi có người thân ở bên nước Anh. Cuối tháng 4/2016 vừa rồi, người thân tôi có chuyển quà về việt nam cho tôi. Do không biết qui định ở việt nam, người nhà tôi đã gửi cả tiền ở bên trong kiện hàng, số tiền khoảng 30000$. Số tiền này là tiền lương làm ăn chân chính của người nhà tôi dành dụm.

Trước khi chuyển hàng, người nhà tôi không nói cho tôi biết là bên trong kiện hàng có tiền. Khi đơn vị chuyển phát nhanh bên trong thành phố Hồ Chí Minh phát hiện bên trong kiện hàng có tiền. Họ yêu cầu tôi khai báo số tiền để làm thủ tục, họ yêu cầu tôi phải nộp phạt là gần 100 triệu đồng. Tiền thuế là 1500 $ và sau đó là tiền bảo hiểm cho kiện hàng là 5000 $, vì gia đình tôi cũng không có điều kiện để thanh toán số tiền lớn như vậy ngay được. Tôi đã xin công ty bên kia cho tôi thanh toán 50% trước rồi thanh toán sau. Nhưng họ không đồng ý, họ bảo tôi nộp đủ tiền thuế, tiền phạt 70% trước và tiền bảo hiểm 100% thi họ mới xuất hàng. Khi tôi đã cố gắng vay mượn thanh toán đủ cho họ rồi thì họ lai bảo phải nộp thêm tiền kho bãi 1000 $ nữa thì mới gửi.

Tôi xin họ cho nộp hơn 50% trước vì không thể xoay sở tiền thêm được nữa. Họ đồng ý rồi cuối cùng họ vẫn không giao hàng. Tôi gọi điện họ không nghe máy, mới đây tôi nhận được tin nhắn là công ty họ bị phạt 3000 $ vì kiện hàng của tôi để lâu. Họ bắt tôi phải thanh toán gấp 1500 $ cho họ nữa để họ giao hàng. Nếu chậm trễ họ giao cho viện kiểm soát, không giải quyết nữa. Vì hiện tại người nhà tôi đang ở bên nước Anh làm việc, gần 2 tuần nữa với được về nước, nơi làm việc họ qui định là không được ra ngoài trong khi thời hạn hợp đồng chưa kết thúc. Vậy nên, không có cách nào vay mượn được tiền. Tôi đã đi chạy vay tiền đủ chỗ, kể cả vay lãi ngân hàng rồi. Nhưng giờ không thể nào vay thêm được nữa. Tôi xin họ cho thêm thời gian nhưng họ không đồng ý.

Tôi muốn hỏi là bên công ty chuyển phát nhanh làm như vậy là đúng hay sai? Trường hợp họ giao cho bên kiểm soát thì có nghĩa là tôi không có cách nào lấy lại được kiện hàng và số tiền đã nộp cho họ?  Tôi có bị xử phạt hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự không? Xin luật sư tư vấn giúp tôi cách giải quyết trường hợp này với ạ. Tôi đang cảm thấy hoang mang lo lắng không biết nên làm thế nàoTôi xin chân thành cảm ơn

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì người nhà bạn có gửi bưu kiện về Việt Nam, trong đó có tiền mặt giá trị 30.0000$ và việc vận chuyển do đơn vị chuyển phát nhanh thực hiện. Nên sẽ áp dụng quy định tại Thông tư 191/2015/TT-BTC về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khâu, nhập khẩu, quá cảnh gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế. Cụ thể:

Điều 5. Trách nhiệm của doanh nghiệp chuyển phát nhanh.

Doanh nghiệp chuyển phát nhanh thực hiện trách nhiệm của người khai hải quan theo quy định của Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP; Thông tư số 38/2015/TT-BTC; Thông tư số 120/2015/TT-BTC ngày 14 tháng 8 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về mẫu, chế độ in, phát hành, quản lý và sử dụng Tờ khai Hải quan dùng cho người xuất, nhập cảnh (dưới đây gọi là Thông tư số Thông tư số 120/2015/TT-BTC và Thông tư số 42/2015/TT-BTC ngày 27 tháng 3 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về thủ tục hải quan đối với phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh (dưới đây gọi là Thông tư số Thông tư số 42/2015/TT-BTC. Ngoài ra, doanh nghiệp chuyển phát nhanh thực hiện:

1. Cập nhật các quy định pháp luật hiện hành, thông báo và giải thích cho chủ hàng những quy định về chính sách quản lý đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh.

2. Yêu cầu chủ hàng cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa và không chấp nhận vận chuyển hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, ngừng xuất khẩu, ngừng nhập khẩu, tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu theo quy định.

3. Chia nhóm hàng hóa theo quy định tại Điều 6 Thông tư này.

4. Nộp thuế, lệ phí hải quan, các khoản thu khác theo quy định tại Chương III Thông tư này.

5. Chủ động phối hợp với cơ quan hải quan xử lý hàng hóa không phát được cho người nhận. Trường hợp hàng hóa đã thông quan, đã nộp thuế xuất khẩu hoặc thuế nhập khẩu (nếu có) nhưng không chuyển phát được cho người nhận theo địa chỉ trên vận đơn, doanh nghiệp chuyển phát nhanh nộp hồ sơ hoàn thuế và thực hiện hoàn thuế theo quy định tại mục 4 chương VII thông tư số 38/2015/TT-BTC

Điều 14. Thủ tục thu nộp thuế và lệ phí hải quan:

1. Hình thức thu nộp tiền thuế, lệ phí hải quan thực hiện theo quy định tại Thông tư 126/2014 ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định một số thủ tục về kê khai, thu nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và các khoản thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

2. Trường hợp doanh nghiệp chuyển phát nhanh thực hiện nộp thuế thay cho chủ hàng thì số tiền thuế, lệ phí hải quan dự kiến phát sinh phải nộp được nộp vào tài khoản tiền gửi của cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai tại Kho bạc Nhà nước.

Như vậy, đơn vị chuyển phát nhanh chịu trách nhiệm thay mặt cho chủ hàng để thực hiện thủ tục hải quan. Trong trường hợp phát hiện hàng hóa nằm trong danh mục cấm xuất khẩu, nhập khẩu thì có quyền từ chối không chấp nhận vận chuyển. Đồng thời, cũng không có quy định về nộp thuế đối với trường hợp này. Theo đó, việc phát hiện ra trong kiện hàng có tiền (nằm trong vật phẩm cấm vận chuyển qua đường bưu chính) thì cơ quan hải quan sẽ có trách nhiệm kiểm tra, xử phạt đối với hành vi vi phạm hoặc chuyển cho cơ quan có thẩm quyền nếu phát hiện có yếu tố tội phạm.
Còn đối với đơn vị chuyển phát nhanh không được phép thu tiền phạt, tiền thuế đối với gia đình - tức việc thực hiện của đơn vị trái với quy định của phát luật. Do vậy, để đảm bảo quyền lợi của mình thì bạn có quyền làm đơn khiếu nại chính đơn vị đó cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết.

- Liên quan tới việc trong bưu kiện gửi hàng từ nước ngoài về Việt Nam của bạn có kèm theo tiền mặt với giá trị 30.000$ (tương đương hơn 600.000.000 vnđ) thì sẽ áp dụng quy định sau để giải quyết.

Theo quy định Luật bưu chính năm 2010 về vật phẩm, hàng hóa không được gửi, chấp nhận qua mạng bưu chính:

Điều 12. Vật phẩm, hàng hoá không được gửi, chấp nhận, vận chuyển qua mạng bưu chính

...

4. Vật phẩm, hàng hoá bị cấm vận chuyển bằng đường bưu chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Và Công ước bưu chính thế giới quy định:

Điều 25: Các bưu gửi không được chấp nhận. Cấm gửi

...

5- Cấm không được đưa các loại tiền kim loại, tiền giấy, chứng khoán, các loại séc du lịch bạch kim, vàng hoặc bạc đã được gia công hoặc chưa, các loại đá quý, đồ trang sức hoặc các vật phẩm có giá trị khác vào:

Ngoài ra, Nghị định 174/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện.

Điều 7. Vi phạm các quy định về vật phẩm, hàng hóa không được gửi, chấp nhận, vận chuyển qua mạng bưu chính

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

...

d) Gửi hoặc chấp nhận hoặc vận chuyển bưu gửi chứa vật phẩm, hàng hóa cấm vận chuyển bằng đường bưu chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

4. Hình thức xử phạt bổ sung:

Tịch thu tang vật đối với hành vi vi phạm quy định tại các điểm a, b và d Khoản 1 Điều này.

Theo đó, đối với trường hợp của bạn thì việc gửi tiền kèm theo trong bưu kiện nằm trong quy định về vật phẩm hàng hóa cấm vận chuyển bằng đường bưu chính nên khi phát hiện ra sẽ bị áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính và hình phạt bổ sung là tịch thu tang vật là số tiền (30.000$). Tuy nhiên, với số tiền trên 600.000000 triệu vnđ mà người nhà bạn vận chuyển trái phép về Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội buôn lậu theo quy định Bộ luật hình sự:

Điều 153*. Tội buôn lậu

1. Người nào buôn bán trái phép qua biên giới thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:

A) HÀNG HOÁ, TIỀN VIỆT NAM, NGOẠI TỆ, KIM KHÍ QUÝ, ĐÁ QUÝ CÓ GIÁ TRỊ TỪ MỘT TRĂM TRIỆU ĐỒNG ĐẾN DƯỚI BA TRĂM TRIỆU ĐỒNG HOẶC DƯỚI MỘT TRĂM TRIỆU ĐỒNG NHƯNG ĐÃ BỊ XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH VỀ HÀNH VI QUY ĐỊNH TẠI ĐIỀU NÀY HOẶC TẠI MỘT TRONG CÁC ĐIỀU 154, 155, 156, 157, 158,159,160 VÀ 161 CỦA BỘ LUẬT NÀY HOẶC ĐÃ BỊ KẾT ÁN VỀ MỘT TRONG CÁC TỘI NÀY, CHƯA ĐƯỢC XOÁ ÁN TÍCH MÀ CÒN VI PHẠM, NẾU KHÔNG THUỘC TRƯỜNG HỢP QUY ĐỊNH TẠI CÁC ĐIỀU 193, 194, 195, 196, 230, 232, 233, 236 VÀ 238 CỦA BỘ LUẬT NÀY;

....