Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất có nguồn gốc là do khai hoang và sử dụng ổn định từ trước năm 1990. Cụ thể như sau:

Kinh thưa luật sư Gia đình tôi vào tây nguyên trước năm 1990, khai hoan đất và trồng cafe. Kế ranh nhà tôi có một người vào sau và khai hoan đất ở(tên T), không có tranh chấp, phân chia ranh giới rõ ràng, thời đểm đó chưa có làm sổ đỏ. Đến năm 1996 T bán cho hộ khác tên H, chỉ viết tay. Thì vẫn không có tranh chấp, đất ai nấy làm. Tuy nhiên đến năm 2005 thì nhà H ra xã nhận được sổ đỏ của nha T (chủ bán đất cho nhà H). Trong sổ đỏ đó thì diện tích cả phần đất nhà tôi đang làm. Thế là nhà H lại đâm đơn kiện đòi đất nhà tôi, và qua ubnd xã hòa giải không thành, lên tòa án huyện không thành và lên tòa án tỉnh thì đề nghị điều tra lại. Từ đó đến năm 2017 vẫn đất ai nấy làm. Tháng 8 năm 2017 thì nhà H lại thuê xe múc vô phá cafe nhà tôi. Và gia đình tôi gọi công an, ubndx vào can thiệp và yêu cầu họ dừng. Và mời ra xã lập biên bản, Kính thưa luật sư giờ gia đình tôi phải làm sao để hủy sổ đỏ đó, và bắt họ đền bù tài sản của gia đình tôi. Chân thành cảm ơn luật sư.

Trả lời: Trước hết, bạn hãy đưa ra các chứng cứ chứng minh rằng bạn đã sử dụng ổn định đất trước ngày 1/7/2014 và được xã xác nhận, có hộ khẩu thưởng trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông, lâm nghiệp.

Theo Điều 106 Luật đất đai 2013 quy định:

“Điều 106. Đính chính, thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp

1. Cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận có trách nhiệm đính chính Giấy chứng nhận đã cấp có sai sót trong các trường hợp sau đây:

a) Có sai sót thông tin về tên gọi, giấy tờ pháp nhân hoặc nhân thân, địa chỉ của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất so với giấy tờ pháp nhân hoặc nhân thân tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận của người đó;

b) Có sai sót thông tin về thửa đất, tài sản gắn liền với đất so với hồ sơ kê khai đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất đã được cơ quan đăng ký đất đai kiểm tra xác nhận.

2. Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp sau đây:

a) Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Giấy chứng nhận đã cấp;

b) Cấp đổi Giấy chứng nhận đã cấp;

c) Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

d) Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai, trừ trường hợp người được cấp Giấy chứng nhận đó đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai.

3. Việc thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp đối với trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 Điều này do cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 105 của Luật này quyết định sau khi đã có kết luận của cơ quan thanh tra cùng cấp, văn bản có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai.”

Trong trường hợp này do cơ quan có thẩm quyền cấp sai giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho H, cho nên bạn có quyền yêu cầu với cơ quan có thẩm quyền giải quyết thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do thuộc trường hợp quy định tại Điều 106 nêu trên.

Còn về việc đòi bồi thường thiệt hại đối với café đã bị phá: Sau hi cơ quan có thẩm quyền đã thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của nhà H thì bạn có quyền yêu cầu nhà H phải bồi thường thiệt hại. Trước hết hai bên phải thỏa thuận với nhau về mức bồi thường thiệt hại soa cho phù hợp.

Trường hợp các bên không thể thỏa thuận cũng như người có hành vi nhổ cây trồng trên đất của nhà bạn không chịu trách nhiệm bồi thường cho bạn thì áp dụng Khoản 1 Điều 143 Bộ Luật hình sự 1999:

“Điều 143. Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

1. Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác gây thiệt hại từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.”

Bạn hoàn toàn có quyền nộp đơn tố cáo lên cơ quan công an cấp quận/huyện nơi xảy ra hành vi để yêu cầu họ điều tra và giải quyết. Đồng thời, bạn cần cung cấp các căn cứ, thông tin giúp cơ quan điều tra tiến hành điều tra dễ dàng và xử lý hành vi này cho đúng quy định pháp luật.