Câu hỏi: Chào luật sư cho tôi hỏi quy định về yêu cầu bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng như sau: Tôi (bên A) có hợp đồng chăn nuôi bò sinh sản với người quen (bên B), vốn mua bò hoàn toàn do tôi đầu tư, bên B tự chọn, mua bò và chỉ báo giá lại cho tôi.

Hợp đồng cũng có ghi rõ ràng điều nầy và có ghi rõ số bò cái, bò giống (đưc), bên B ra công nuôi, dưỡng và chăm sóc đàn bò. Khi thanh lý, tiền vốn trả lại cho tôi, còn lại là lãi thì chia đôi. Tuy nhiên hợp đồng chưa thanh lý nhưng bò thì người ta đã tự bán hết rồi mà hoàn toàn không hỏi ý kiến của tôi. Như vậy, nhờ Luật Minh Gia tư vấn giúp tôi: tôi sẽ kiện ra tòa đòi bồi thường hợp đồng được không? và tôi sẽ yêu cầu bồi thường như thế nào? Cần nói do tin tưởng nhau nên số bò con được đẻ ra không có xác nhận của cả 2 bên, hợp đồng cũng không có điều khoản phạt do vi phạm hợp đồng. Vấn đề bò đẻ tôi có thể nhờ nhân chứng được không?

Trả lời: Điều 513 Bộ luật dân sự năm 2015 (BLDS) quy định về hợp đồng dịch vụ như sau:
“Hợp đồng dịch vụ là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc cho bên sử dụng dịch vụ, bên sử dụng dịch vụ phải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ.”

Điều 517 BLDS 2015 quy định về nghĩa vụ của bên cung ứng dịch vụ

“1. Thực hiện công việc đúng chất lượng, số lượng, thời hạn, địa điểm và thỏa thuận khác.

2. Không được giao cho người khác thực hiện thay công việc nếu không có sự đồng ý của bên sử dụng dịch vụ.

3. Bảo quản và phải giao lại cho bên sử dụng dịch vụ tài liệu và phương tiện được giao sau khi hoàn thành công việc.

4. Báo ngay cho bên sử dụng dịch vụ về việc thông tin, tài liệu không đầy đủ, phương tiện không bảo đảm chất lượng để hoàn thành công việc.

5. Giữ bí mật thông tin mà mình biết được trong thời gian thực hiện công việc, nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

6. Bồi thường thiệt hại cho bên sử dụng dịch vụ, nếu làm mất, hư hỏng tài liệu, phương tiện được giao hoặc tiết lộ bí mật thông tin.”

Theo quy định của pháp luật, bên A và bên B có nghĩa vụ thực hiện đúng nội dung hợp đồng đã ký kết bao gồm: lựa chọn bò, chăn nuôi, chăm sóc, mua bán và thanh toán tiền dịch vụ. Trường hợp trong quá trình thực hiện hợp đồng mà một trong các bên có hành vi trái quy định của pháp luật, gây thiệt hại cho bên còn lại thì buộc phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại.

Điều 584 BLDS 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

“1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại Khoản 2 Điều này.”

Với vụ việc trên, do bên B chủ động bán bò khi chưa được sự đồng ý của bên A, nếu có căn cứ chứng minh thiệt hại thực tế thì anh có quyền nộp đơn khởi kiện tới TAND quận, huyện nơi bên B cư trú, làm việc để yêu cầu giải quyết. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, anh có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ chứng minh yêu cầu của mình là hợp pháp.