Câu hỏi: Bên cạnh nhà tôi là nhà bác tôi (bà H) 2 nhà đã được phân cách nhau bằng 1 bức tuờng kéo dọc theo chiều dài diện tích đất 2 nhà,1 nửa do nhà tôi xây còn nửa còn lại do gia đình bà H xây 24 năm nay từ khi đuợc ông tôi phân chia chưa hề xảy ra thắc mắc tranh chấp gì giữa 2 gia đình.

Hiện nay gia đình bà H có kiến thiết lại nhà cửa gỡ bỏ tường ngăn cách giữa 2 nhà và xây hết mốc theo chân tường đó và có sang hỏi ý kiến nhà tôi bà muốn xây sang 1 mét để vuông đất nhưng không được sự đồng ý bà liền nói bố tôi trước kia có xin bà chỗ đất đấy bây giờ đòi bà đòi laị. Nhưng bố tôi đã mất cách đây 5 năm,hồi bố tôi sống bà cũng đã kiến thiết 1 ngôi nhà ở trên mảnh đất đấy và cũng xây hết mốc tường ngăn cách khi kiến thiết tầng thượng bà cũng có ý định bắn tôn sang phần đất nhà tôi 1 mét  nhưng không được sự cho phép của bố tôi bà cũng không thắc mắc tố tụng gì. Bây giờ bố tôi đã mất bà nói như vậy và làm đơn đề nghị với UBND xã giải quyết,vào ngày hòa giải do không đồng tình với cuộc hòa giải mẹ tôi đã không đồng ý và về đi làm không có nhà, lúc đó cán bộ địa chính xã cùng con gái bà H đã tự ý vào nhà tôi căng dây cắm cọc sang nhà tôi 1 mét theo chiều dài đất và hôm sau mời mẹ tôi lên thông báo là đó là đất nhà bà H không cần sự đồng ý của mẹ tôi họ vẫn tự ý đo và quyết định như vậy, cán bộ địa chính còn nói với mẹ tôi là họ đã làm đúng pháp luật.

Khi kiến thiết lên tầng thứ 2 bà H có lắp đặt 10 côn sơn lấn sang phần không phận nhà tôi mà không được sự cho phép của gia đình tôi,khi tôi bảo: bà không gỡ bỏ thì tôi sẽ gỡ -bà bảo: nếu lấn sang nhà cháu cháu cứ lên gỡ. Sau đó tôi có lên gỡ bỏ 10 côn sơn xuống thì bà có làm đơn kiện tôi và cán bộ xã đã yêu cầu tôi kí vào biên bản xử phạt hành chính nói là tôi làm trái pháp luật.

Vậy luật sư cho tôi hỏi cán bộ địa chính xã làm như vậy là đúng hay sai? nếu sai ai sẽ là người xử phạt họ? Tôi làm như vậy liệu có sai mong luật sư chỉ giúp? Gia đình tôi phải làm như thế nào để giữ được quyền sử dụng đất của mình ? Cảm ơn các luật sư!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, về vấn đề của bạn Công ty xin được giải đáp như sau:

Điều 175 Bộ luật dân sự 2015 quy định về ranh giới giữa các bất động sản:

“1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ 30 năm trở lên mà không có tranh chấp.

Không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách, kể cả trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng. Mọi chủ thể có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung.

2. Người sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới của thửa đất phù hợp với quy định của pháp luật và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của người khác.

Người sử dụng đất chỉ được trồng cây và làm các việc khác trong khuôn viên đất thuộc quyền sử dụng của mình và theo ranh giới đã được xác định; nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới thì phải xén rễ, cắt, tỉa cành phần vượt quá, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Bạn xem xét trên thực tế của gia đình và hàng xóm và đối chiếu với quy định để xác định ranh giới của hai gia đình.

Khoản 11 Điều 12 Luật Xây Dựng 2014 quy định những hành vi cấm trong hoạt động xây dựng như sau:
“11. Sử dụng công trình không đúng với mục đích, công năng sử dụng; xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác và của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung".

Điều 6 Thông tư 06/2012/TT - BNV quy định về nhiệm vụ của công chức Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối vớiphường, thị trấn) hoặc công chức Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã):

"1. Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Đất đai, tài nguyên, môi trường, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật.

2. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:

a) Thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường và đa dạng sinh học, công tác quy hoạch, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật;

b) Tổ chức vận động nhân dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn cấp xã;

c) Giám sát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã;

d) Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện các thủ tục hành chính trong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác nhận nguồn gốc, hiện trạng đăng ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai và biến động về đất đai trên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai và việc cấp phép cải tạo, xây dựng các công trình và nhà ở trên địa bàn để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định hoặc báo cáo Ủy ban nhân dân cấp trên xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật.

3. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao".

Theo quy định của pháp luật, chủ sử dụng đất buộc phải thực hiện nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản liền kề, bao gồm cả việc sử dụng không gian phía trên thửa đất. Hơn nữa, trong quá trình sử dụng đất, pháp luật cấm chủ sử dụng lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của cá nhân khác.

Vậy, hành vi xây dựng công trình lấn chiếm không gian phía trên của bất động sản liền kề (không gian phía trên thửa đất nhà anh) của người bác khi chưa có kết quả giải quyết vụ việc của cơ quan có thẩm quyền là trái quy định của pháp luật.

Xét về trách nhiệm, quyền hạn của Cán bộ địa chính xã, phường, thị trấn. Theo quy định tại Thông tư 06/2012/TT - BNV, Cán bộ địa chính không có thẩm quyền ra phán quyết giải quyết vụ việc tranh chấp đất đai mà chỉ có nhiệm vụ tham gia hòa giải với vai trò là thành viên của Hội đồng. Theo đó, phán quyết của cán bộ địa chính xã không có giá trị bắt buộc thi hành.Trường hợp vị Cán bộ trên có hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây thiệt hại tới quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình thì đại diện gia đình có quyền gửi đơn khiếu nại yêu cầu làm rõ, nếu có sai phạm thì xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Anh có trình bày, sau khi đôi co với bác hàng xóm thì anh đã tự ý tháo dỡ những côn sơn vì cho rằng phần công trình này lấn chiếm sang thửa đất của gia đình. Hiện, pháp luật không trao thẩm quyền cho anh tự tháo dỡ phần công trình của người khác khi chưa có phán quyết của cơ quan có thẩm quyền, và phán quyết có hiệu lực pháp luật. Nếu có thiệt hại thực tế xảy ra thì anh có thể phải bồi thường thiệt hại.

Trân trọng.