Câu hỏi: Kính gửi luật sư!Tôi là phó hiệu trưởng trường mầm non tư thục. Ngoài ra ở trường tôi là phó bí thư chi bộ, chủ tịch hội phụ nữ, ủy viên ban chấp hành công đoàn của nhà trường. Khoảng 11h trưa ngày 13/3/2018, đồng chí hiệu trưởng gọi tôi sang phòng và nói: "chị cho em nghỉ việc". Tôi hỏi lý do thì nói tôi chưa hoàn thành công việc.

Tôi công tác tại trường từ tháng 7 năm 2011 đến ngày 13/3/2018 luôn hoàn thành tốt công việc của nhà trường, công đoàn, công tác của địa phương trên địa bàn của trường. Hàng năm tôi đều là đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ, chiến sỹ thi đua cấp quận, giấy khen có thành tích tốt trong công tác giáo dục của địa phương. Tôi chưa một lần bị nhắc nhở về không hoàn thành nhiệm vụ bằng văn bản. Vậy mà đ/c hiệu trưởng gọi tôi bảo nghỉ việc ngay sau khi thông báo bằng miệng (không có giấy tờ văn bản) Sau khi thông báo cho tôi nghỉ việc, tôi chất vấn đ/c hiệu trưởng khoảng 30 phút, đ/c hiệu trưởng không nêu được lý do chính đáng và nêu ra bằng chứng tôi ko hoàn thành công việc gọi 1 đ/c chủ tịch công đoàn và 1 đ/c ủy viên chi bộ lên họp ghi biên bản cho tôi nghỉ việc mà tôi không xác nhận những gì đã buộc tội cho tôi không đúng. Tôi ký biên bản họp nhưng lời mà tôi đã phải nghỉ ngay chiều ngày 13/3/2018 dọn hết đồ ra khỏi trường mà không được báo trước theo bộ luật lao động: Luật số 10/2012/QH13.Vậy mà ngày 28/3/2018 tôi được kế toán gọi điện thoại truyền đạt lại lời hiệu trưởng là trả lương cho tôi hết tháng 3 và yêu cầu tôi chốt bảo hiểm trong khi tôi chưa tìm được việc làm (tôi làm được 13 ngày đến ngày 13/3/2018 bị buộc nghỉ việc luôn) không được báo trước ngày nào. Mà theo luật lao động hợp đồng không thời hạn như tôi với trường phải báo trước cho tôi 45 ngày...Vậy tôi muốn khiếu kiện lại đ/c hiệu trưởng đã sa thải tôi không đúng trái pháp luật thì tôi phải làm như thế nào. Kính mong luật sư tư vấn cho tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn luật sư

Trả lời: Thứ nhất,
Về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

Hợp đồng lao động là sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.

Theo Điều 38 Bộ Luật Lao động 2012 quy định:

Điều 38. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động

1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

.........

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phải báo cho người lao động biết trước:

a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;

c) Ít nhất 03 ngày làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này và đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

Đối chiếu với trường hợp của bạn thì hiệu trưởng cho bạn nghỉ việc với lý do bạn không hoàn thành công việc. Theo điểm a) khoản 1 Điều 38 trên thì người sử dụng lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nếu chứng minh được bạn “ thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động”.

Khoản 1 Điều 12 Nghị định 05/2015/NĐ-CP quy định:

"Người sử dụng lao động phải quy định cụ thể tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành công việc trong quy chế của doanh nghiệp, làm cơ sở đánh giá người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động. Quy chế đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ do người sử dụng lao động ban hành sau khi có ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở".

Theo đó nhà trường không thể tùy tiện nói bạn không hoàn thành công việc mà phải dựa trên tiêu chí đánh giá cụ thể trong quy chế nhà trường. Trong trường hợp này  bạn cần yêu cầu phía bên nhà trường đưa ra các căn cứ chứng minh bạn luôn không hoàn thành công việc. Nếu như đối chiếu với quy chế trên mà không có căn cứ chứng minh bạn không hoàn thành công việc thì việc chấm dứt như vậy là trái quy định của pháp luật.

Về nghĩa vụ thông báo:
Do bạn không có trao đổi rõ là hợp đồng bạn giao kết với nhà trường là hợp đồng xác định thời hạn hay hợp đồng lao động không xác định thời hạn nên tùy thuộc vào từng loại hợp đồng mà phía nhà trường có trách nhiệm thông báo theo khoản 2 Điều 38 Bộ Luật lao động 2012.

Theo như bạn trình bày thì bạn luôn hoàn thành tốt các công việc được giao, có bằng khen công tác tốt trong lĩnh vực giáo dục.Nếu nhà trường không chứng minh được bạn có hành vi thường xuyên không hoàn thành công việc và không thực hiện nghĩa vụ báo trước theo quy định của luật thì trường hợp này là người sử dụng lao động đã đơn phương chấm dứt hợp đồng trái quy định của pháp luật.

- Về trách nhiệm của phía nhà trường khi đơn phương chấm dứt hợp đồng trái quy định của pháp luật được quy định tại Điều 42 Bộ Luật lao động 2012:

Điều 42. Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này.

3. Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

5. Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

Thứ hai,
khiếu nại về quyết định cho nghỉ việc của hiệu trưởng:

Trong trường hợp bạn có căn cứ chứng minh rằng hiệu trưởng cho bạn nghỉ việc là trái quy định của pháp luật thì bạn có thể làm đơn gửi lên phòng lao động-thương binh và xã hội để khiếu nại về quyết định này.