Câu hỏi: Nội dung đề nghị tư vấn: Tự nhiên nhà kế ( nhà bà A) rào lên lối đi không cho ai đi lại , bức xúc nên gia đình tôi tháo rào bỏ xuống dưới miếng đất của bà  A đó. Trước đó nhà bà A rào hàng rào dưới miếng ruộng mấy năm nay, hôm nay lại di dời hàng rào lên chắn lối đi, lối đi có trước khi bà A về, lối đi đó được bà con hàng xóm xác nhận là của bà nội tôi mở ra. Vậy cho hỏi là bà A có vi phạm không? Xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại điều 175 Bộ luật dân sự năm 2015 về ranh giới bất động sản cụ thể như sau:

Điều 175. Ranh giới giữa các bất động sản

1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ 30 năm trở lên mà không có tranh chấp.

Không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách, kể cả trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng. Mọi chủ thể có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung.

Đồng thời theo quy định tại điều 254 Bộ luật dân sự 2015 cũng thể hiện về quyền lối đi qua của các chủ sở hữu bất động sản. Cụ thể

Điều 254. Quyền về lối đi qua

1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ.

Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.

Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định.

3. Trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù.

Như vậy theo những thông tin mà bạn cung cấp lối đi trên thuộc quyền sử dụng đất của nhà bạn và đã được mở ra làm lối đi chung cho các hộ xung quanh trong xóm sử dụng từ lâu, bà A không có quyền chiếm lối đi này thành đất của mình. Mỗi hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có nghĩa vụ tôn trọng ranh giới đất của nhau và tôn trọng đảm bảo lối đi qua này.Do đó việc bà A xây rào chắn lối đi này là hành vi vi phạm pháp luật.

Trường hợp trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bạn đã thể hiện lối đi này thuộc quyền sử dụng của gia đình mình mà bà A có hành vi rào chắn làm ảnh hưởng đến quyền sử dụng của gia đình bạn thì tùy mức độ vi phạm mà có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật.

Trong trường hợp này trước hết hai gia đình cần phải hòa giải trường hợp không hòa giải được bạn cần gửi đơn yêu cầu hòa giải lên Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, nơi có đất tranh chấp. Nếu không hòa giải được thì bạn có thể gửi đơn khởi kiện lên tòa án nhân dân Quận, huyện nơi có thửa đất để giải quyết kèm theo các tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất của mình.