Câu hỏi: Chúng tôi những hộ dân đang sinh sống ở tòa nhà X, do công ty cổ phần xây dựng B làm chủ đầu tư  xây dựng. Đến nay đã vào ở được hơn một năm, vừa qua chủ đầu tư có tiến hành làm thủ tục nộp hồ sơ của các hộ đân để cấp sổ hồng. Khi nộp hồ sơ, chủ đầu tư không thông báo hoặc đưa ra bất kỳ thông báo nào liên quan đến nộp khoản phí mà chủ đầu tư đưa ra, gọi là phí dịch vụ đi làm sổ.

Hiện tại chủ đầu tư đã mang sổ về và thông báo với chúng tôi mỗi hộ đóng thêm 2.200.000đ, trên tổng số 176 hộ dân và ước tính số tiền thu phí bất hợp lý đó lên tới hơn 370 triệu đồng. Chúng tôi thấy việc này là vô lý khi không thỏa thuận trước với dân gây bức xúc. Chúng tôi mong muốn công ty tư vấn giúp chúng tôi! Trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau.

Khoản 4 điều 22 Luật Kinh doanh Bất động sản năm 2014 quy định:

“Giao nhà, công trình xây dựng cho bên mua theo đúng thời hạn, chất lượng và các điều kiện khác đã thỏa thuận trong hợp đồng; giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và hồ sơ có liên quan theothỏa thuậntrong hợp đồng…”

Như vậy, theo quy định của pháp luật thì trách nhiệm giao Giấy quyền sở hữu nhà ở, hồ sơ có liên quan theo thỏa thuận trong hợp đồng là nghĩa vụ của bên chủ đầu tư và không được yêu cầu người dân nộp bất cứ khoản phí nào khi tiến hành thủ tục cấp sổ hồng. Trừ trường hợp bên mua tự nguyện làm thủ tục đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở. Trường hợp bạn đưa ra thiếu thông tin nên chúng tôi đưa ra mức phí phải chịu khi làm sổ hồng như sau:

Trường hợp bạn đưa ra thiếu thông tin nên chúng tôi có thể tư vấn về các khoản phí phải chịu khi làm thủ tục cấp sổ hồng như sau:

Khi tiến hành cấp sổ hồng bạn cần nộp thêm một số lệ phí như phí trước bạ, phí xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, phí thẩm định, phí trích đo, phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng…

- Về lệ phí trước bạ, Khoản 3 Điều 1 Nghị định số 23/2013/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi Điều 6 Nghị định số 45/2011/NĐ-CP như sau:

“Điều 6. Giá tính lệ phí trước bạ

Giá tính lệ phí trước bạ là giá do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành.

Bộ Tài chính quy định cụ thể trình tự, thủ tục, nguyên tắc ban hành giá tính lệ phí trước bạ quy định tại Điều này.”

- Về phí xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở thì thu theo quy định tại Thông tư 02/2014/TT-BTC như sau:

"+ Mức thu tối đa áp dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại các quận thuộc thành phố trực thuộc Trung ương; phường nội thành thuộc thành phố hoặc thị xã trực thuộc tỉnh, như sau:

* Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất:

Mức thu tối đa không quá 100.000 đồng/giấy đối với cấp mới; tối đa không quá 50.000 đồng/lần cấp đối với cấp lại (kể cả cấp lại giấy chứng nhận do hết chỗ xác nhận), cấp đổi, xác nhận bổ sung vào giấy chứng nhận.

Trường hợp giấy chứng nhận cấp cho hộ gia đình, cá nhân chỉ có quyền sử dụng đất (không có nhà và tài sản khác gắn liền với đất) thì áp dụng mức thu tối đa không quá 25.000 đồng/giấy cấp mới; tối đa không quá 20.000 đồng/lần cấp đối với cấp lại (kể cả cấp lại giấy chứng nhận do hết chỗ xác nhận), cấp đổi, xác nhận bổ sung vào giấy chứng nhận."

Và Khoản 1 Điều 7 Nghị định số 45/2011/NĐ-CP quy định mức thu lệ phí trước bạ theo tỷ lệ đối với nhà là:

"Điều 7. Mức thu lệ phí trước bạ theo tỷ lệ (%)

1. Nhà, đất mức thu là 0,5%."

Theo đó, bạn cần nộp lệ phí trước bạ với mức nộp bằng 0.5% giá tính lệ phí trước bạ do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi bạn mua nhà chung cư ban hành.

- Lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các loại phí khác (nếu có) như: Phí thẩm định, phí trích đo thì theo quy định tại thông tư 02/2014/TT-BTC (tương tự trường hợp sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Căn cứ vào các quy định nêu trên bạn đối chiếu mức phí cấp sổ hồng có đúng như con số nhà đầu tư đưa ra hay không. Nếu chủ đầu tư cố ý thu thêm phí hoặc làm sai thỏa thuận hợp đồng đã ký kết bạn có thể áp dụng cách xử phạt mà hai bên đã thỏa thuận trong hợp đồng nếu có. Hoặc bạn cũng có thể làm đơn khởi kiện ra tòa án theo quy định bộ luật tố tụng dân sự 2015 nếu bên chủ đầu tư nhất quyết chỉ giao sổ hồng khi đã nộp số tiền họ đưa ra. Tuy nhiên để tránh mất thời gian và thủ tục phức tạp các hộ dân nên kiến nghị với chủ đầu tư về khoản thu bất hợp lý trên trước khi áp dụng các hình thức xử lý khác.

Về thủ tục khởi kiện bạn có thể tham khảo bài viết Tranh chấp dân sự và thủ tục khởi kiện tranh chấp giữa các hộ chung cư và chủ đầu tư​