Câu hỏi: Luật sư tư vấn về tội Vu khống. Viết dòng status lên facebook có bị coi là tội vu khống, xâm phạm danh dự, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác không?

Nội dung tư vấn:
Chào luật sư. Em đang gặp vấn đề liên quan đến tội vu khống em mong luật sư cho em ý kiến đúng đắn nhất. Em và bạn trai em hôm đó đang ngủ tại nhà mẹ bạn trai em, thì nhà có đứa cháu 20 tuổi là cháu của chồng sau mẹ bạn trai em, ngủ trên lầu 3 phòng cũ người yêu em. Nên hôm đó người yêu em lên lấy quần áo nhưng không làm gì bé đó cả. Lúc về nhà riêng của 2 bọn em là em và người yêu em thì bé 20 tuổi đó nói với chồng sau mẹ người yêu em là người yêu em hiếp bé đó. Sau đó ông đó gọi bạn trai em và em ra gặp tại nhà và cho người nhà bé đó đến canh cửa và đánh 2 đứa em. Em bị đấm thâm 2 mắt, đánh đầu sưng lên, bị dựt tóc.Còn người yêu em bị đánh nát khóe môi. Em không đi khám nên không biết thương tật bao nhiêu %. Lý do họ đánh em là nói em bao che bạn trai em, nói em vu khống bịa đặt nói bậy ,em có ghi 1 stt trên facebook ghi là :" cảm giác tận mắt tai nghe thấy người yêu mình ngủ với con khác thật tệ ". Em đã viết stt vậy và không có ghi đích danh tên ai nhưng em ghi stt đó vì em quá ghen và tức vì nghe bé 20 tuổi kể lại. Trường hợp của em có vi phạm vu khống xúc phạm danh dự, nhân dự, nhân phẩm không ạ? Em mong hồi đáp của luật sư cho em về trường hợp này. Em xin cảm ơn rất nhiều .

Trả lời: Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định Điều 156 Tội vu khống như sau:

“
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;

b) Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.”

...

Căn cứ vào khoản 1 Điều 156 Bộ luật hình sự quy định về Tội vu khống thì: Vu khống là hành vi bịa đặt hoặc lan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng, nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền. Như vậy, theo quy định trên, một người chỉ bị coi là có phạm tội vu khống khi và chỉ khi có một trong các hành vi sau đây:

Hành vi thứ nhất: Có hành vi bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Hành vi này thể hiện qua việc người phạm tội đã tự đặt ra và loan truyền những điều không đúng với sự thật và có nội dung xuyên tạc để xúc phạm đến danh dự của người khác hoặc để gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Hình thức đưa ra những thông tin có thể dưới những dạng hình thức khác nhau như: nói trực tiếp hoặc thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hoặc qua các phương tiện khác: nhắn tin qua điện thoại di động…

Hành vi thứ hai: Loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Hành vi này được thể hiện qua việc người phạm tội tuy không đặt ra những điều không đúng sự thật về người khác và biết rõ điều đó là bịa đặt ( việc biết rõ điều mình lan truyền là bịa đặt là dấu hiệu bắt buộc) nhưng vẫn loan truyền điều bịa đặt cho người khác. Việc loan truyền này có thể bằng nhiều hình thức khác nhau như: sao chép làm nhiều bản gửi đi nhiều nơi, kể lại cho người khác nghe, đăng tin, bài trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Hành vi thứ ba: Bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền. Là hành vi tố cáo trước cơ quan nhà nước có thẩm quyền về một tội phạm xảy ra và người thực hiện tội phạm mà hoàn toàn không có thực( tự mình bịa ra rằng người khác có hành vi thực hiện một tội phạm nào đó mặc dù thực tế người này không phải là người thực hiện những hành vi phạm tội đó). Trong trường hợp này, người phạm tội biết rõ người mình tố giác không có hành vi phạm tội nhưng vẫn tố giác họ.

Cả ba hành vi nêu trên với lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý. Mục đích nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền lợi của người bị hại, những thiệt hại này có thể đã xảy ra hoặc cũng có thể chưa xảy ra.

Đối với trường hợp của bạn, bạn có ghi dòng tâm trạng của mình lên trang mạng xã hội, tuy nhiên dựa vào dòng tâm trạng đó thì chưa đủ để cấu thành tội vu khống. Vì bạn không nói rõ tên người hay nhằm ám chỉ vào đối tượng cụ thể nào. Và mục đích bạn viết dòng tâm trạng đó cũng không vì mục đích xúc phạm danh dư hoặc gây thiệt hại đến quyền lợi của người khác. Do vậy, rất khó để xác định hành vi bạn viết dòng tâm trạng đó là hành vi phạm tội vu khống.

Trân trọng.
Phòng Luật sư tư vấn hình sự- Công ty Luật Minh Gia
.