Câu hỏi: Chào luật sư cho tôi hỏi về việc làm nhà trên đất trồng cây lâu năm. Cụ thể tôi làm nhà trên đất trồng cây lâu năm ở đia phương có đưa giấy phạt hành chính và bắt phải tháo dỡ sau 10 ngày nhưng giờ đã hơn 1 năm rồi nhà thì cũng được cấp số nhà hỏi nhà tôi sau này có có phải tháo dỡ nữa hay không. Và ví dụ nếu có dự án quy hoạch qua đó tôi có được đền bù nhà hay không? Xin cảm ơn!

Trả lời: Theo quy định pháp luật, thì người sử dụng đất chỉ được xây dựng nhà trên đất ở, tuy nhiên trong trường hợp này  bạn đã xây dựng nhà trên đất trồng cây lâu năm. Do vậy, nếu bạn muốn được xây nhà trên đất đó, bạn phải làm thủ tục xin chuyển quyền sử dụng đất trước khi xây nhà. Tuy nhiên bạn đã không thực hiện việc chuyển mục đích sử dụng đất và do đó đã bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc phải tháo dỡ ngôi nhà đó. Tại Điều 6 Luật xử lí vi phạm hành chính năm 2012 quy định :
“Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được quy định như sau:
a) Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm, trừ các trường hợp sau:
Vi phạm hành chính về kế toán; thủ tục thuế; phí, lệ phí; kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; chứng khoán; sở hữu trí tuệ; xây dựng; bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, hải sản; quản lý rừng, lâm sản; điều tra, quy hoạch, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên nước; thăm dò, khai thác dầu khí và các loại khoáng sản khác; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; quản lý, phát triển nhà và công sở; đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; quản lý lao động ngoài nước thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02 năm.”
Như vậy, thời hiệu xử lí vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là 2 năm. Do vậy, nhà bạn vẫn buộc phải thực hiện tháo dỡ ngôi nhà này trong thời hạn 2 năm. Tuy nhiên, căn cứ vào Điều 65 Luật xử lí vi phạm hành chính năm 2012 thì việc ra quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả không bị giới hạn bởi thời hạn xử phạt vi phạm hành chính và thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nên được hiểu là vô thời hạn, có nghĩa rằng người có thẩm quyền có thể ra quyết định áp dụng biện pháp này bất cứ thời điểm nào kể từ thời điểm chấm dứt hoặc phát hiện hành vi vi phạm. Do buộc tháo dỡ công trình, nhà ở là một biện pháp khắc phục hậu quả. Do đó, việc bắt buộc tháo dỡ nhà ở đối với bạn có thể sảy ra bất cứ lúc nào mà không phụ thuộc vào thời hiệu xử lí vi phạm hành chính.
Đối với trường hợp khi có dự án qua đó, nhà ở của bạn có được bồi thường hay không. Theo quy định của Luật đất đai 2013 Điều 90 quy định :
“Trường hợp Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường tài sản gắn liền với đất:
1. Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp thu hồi đất quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, i khoản 1 Điều 64 và điểm b, d khoản 1 Điều 65 của Luật này.
2. Tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập từ sau khi có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
3. Công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và công trình xây dựng khác không còn sử dụng.”
Theo quy định trên, trường hợp của bạn là bạn đã xây dựng nhà trái phép trên diện tích đất đã được quy hoạch, do vậy  hành vi  xây dựng nhà trái phép của bạn đã vi phạm vào khoản 2 Điều 90 Luật đất đai 2013 nêu trên đó là tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật. Do vậy khi thực hiện dự án qua  nhà bạn, bạn sẽ không nhận được bồi thường.
Trân trọng
!