Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc về trường hợp muốn ly hôn đơn phương nhưng không xác định được nơi cư trú của bị đơn, có thể ly hôn đơn phương trong trường hợp biết rõ địa chỉ hoặc không biết địa chỉ của bị đơn? Phải làm gì khi không có sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận kết hôn để làm thủ tục kết hôn và những quy định pháp luật liên quan. Cụ thể nội dung hỏi và trả lời tư vấn như sau:

1. Ly hôn đơn phương khi không biết địa chỉ của bị đơn giải quyết thế nào?

Nội dung câu hỏi:
Chào luật sư, Chúng tôi đăng ký kết hôn tại Việt Nam, sau đó tôi có qua Úc 1 thời gian và xảy ra nhiều tranh chấp, chồng tôi đồng ý ký vào đơn ly hôn nhưng đơn ly hôn được in ra không viết bằng tay. Sau đó tôi cầm đơn trở về việt nam. Tòa có chấp nhận đơn ly hôn như vậy không? Và nay tôi cũng không tìm đc liên lạc của chồng tôi bên Úc. Vậy làm thế nào để ly hôn? chúng tôi cũng khônghề có tài sản và con cái để tranh chấp. Tôi muốn giải quyết ly hôn  đơn phương tại Việt Nam thì phải làm như thế nào để làm hồ sơ cho việc làm thuận tiện hơn. Cảm ơn luật sư

Trả lời: I.  Về hình thức của Đơn xin ly hôn

Pháp luật hiện hành không bắt buộc đơn ly hôn phải viết bằng tay, do đó bạn có thể đánh máy. Đơn xin ly hôn hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn phải tuân theo mẫu của Tòa án. Tuy nhiên, theo tinh thần của Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 thì trong trường hợp thuận tình ly hôn cả hai vợ chồng phải cùng ký vào đơn. Nếu người ký là người đang ở nước ngoài thì phải có xác nhận của sứ quán Việt Nam tại nước ngoài.

Do đó, trong trường hợp chồng bạn đang ở Úc mà ký đơn thuận tình ly hôn thì đơn đó phải có xác nhận của sứ quan Việt Nam tại Úc

II.  Đơn phương ly hôn khi không có địa chỉ của bị đơn

Bạn không nêu rõ tình trạng quốc tịch của mình nên chúng tôi chia ra hai trường hợp để bạn tiện theo dõi.

Nếu bạn không còn mang quốc tịch Việt Nam
: Theo quy định của pháp luật hiện hành, Tòa án Việt Nam sẽ không có thẩm quyền giải quyết trong trường hợp người Việt Nam không còn quốc tịch Việt Nam xin ly hôn

Nếu bạn vẫn mang quốc tịch Việt Nam:
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 40 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 về Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn, người yêu cầu thì:

1. Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:

a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết;

Như vậy,
trong trường hợp không biết địa chỉ của bị đơn, bạn có thể gửi Hồ sơ khởi kiện vụ án ly hôn tới Tòa án nhân dân cấp tỉnh, thành phố nơi cư trú cuối cùng của bị đơn (chồng bạn) trước khi qua Úc.

Hồ sơ Khởi kiện vụ án ly hôn đối với trường hợp của chị sẽ bao gồm:

+   Đơn xin ly hôntheo mẫu của Tòa án (trường hợp này không cần xác nhận của sứ quán Việt Nam tại Úc)

+   Bản chính giấy đăng ký kết hôn;

+   Bản sao chứng thực hộ khẩu;

+   Bản sao chứng thực giấy tờ chứng thực nhân thân (Chứng minh nhân dân, hộ chiếu...)

Chúc bạn sức khỏe và giải quyết được vấn đề!

2. Tư vấn ly hôn trong trường hợp biết rõ hoặc không biết địa chỉ của bị đơn

Câu hỏi:
Xin chào Luật sư Luật Minh Gia.Luật sư vui lòng tư vấn giúp tôi những vấn đề như sau ạ.1. Tôi có chị họ kết hôn từ năm 2011, thời gian đầu vợ chồng chung sống hòa thuận nhưng sau đó xảy ra xích mích. Hai vợ chồng có 01 con chung hiện tại được 5 tuổi. Chị tôi đã ly thân về nhà ngoại sống đến nay cũng đã hơn 2 năm. Hiện tại chị tôi không biết rõ anh chồng đã đi đâu làm gì vì từ lúc chị tôi về nhà ngoại thì anh này cũng bỏ đi biệt xứ. Chị tôi vẫn biết rõ địa chỉ thường trú trước đây của anh chồng vì gia đình hai vợ chồng sống chung một huyện. Vậy luật sư cho tôi hỏi, chị tôi có thể đơn phương ly hôn trong trường hợp này không? Thủ tục ly hôn có rắc rối không? Thời gian xử lý sẽ là trong khoảng bao lâu? Nếu được thì Tòa án nào sẽ giải quyết ạ?2. Cũng với trường hợp ly hôn nhưng chị chồng kết hôn vào năm 2015. Hai vợ chồng có 01 con chung sinh vào năm 2016. Do đời sống vợ chồng không hòa hợp nên chị tôi muốn ly hôn. Chồng chị tôi ở Cần Thơ, hai vợ chồng chưa cắt khẩu ở quê. Hiện tại cả 2 người đều đang sinh sống ở Bình Dương. Tuy nhiên, chị tôi ly thân chồng cũng được nửa năm nay và chị tôi không biết anh chồng đang ở địa chỉ nào chỉ thấy lâu lâu anh chồng có tới thăm con. Chị tôi không có giấy tờ chứng minh địa chỉ của chồng, không có chứng minh nhân dân của chồng, không có hộ khẩu của chồng và giấy chứng nhận kết hôn cũng đã mất. Vậy luật sư cho tôi hỏi, chị tôi có đơn phương ly hôn trong trường hợp này được không? Các giấy tờ trên tôi có thể xin trích lục, xin xác nhận được không, cơ quan nào sẽ giải quyết? Chị tôi có thể gửi đơn tới Tòa án nơi chị tôi đang sống ở Bình Dương giải quyết được không? Vì chị tôi biết anh chồng vẫn ở chung trong địa bàn quận nhưng không rõ địa chỉ cụ thể. Mong nhận được hồi đáp từ phía luật sư.Tôi xin chân thành cảm ơn.

Trả lời tư vấn:
Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tới Công ty Luật Minh gia chúng tôi, vấn đề bạn đưa ra chúng tôi tư vấn như sau:

* Trường hợp 1:
Thủ tục ly hôn đơn phương khi biết rõ địa chỉ của bị đơn.

Căn cứ khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:
“Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn”

Do đó, chị họ của bạn có quyền đơn phương ly hôn khi thấy cuộc sống hôn nhân của mình không thể kéo dài.

Hồ sơ yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn bao gồm:

+ Đơn xin ly hôn (theo mẫu);

+ Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);

+ Sổ hộ khẩu, Chứng minh thư nhân dân của vợ chồng (bản sao, chứng thực);

+ Giấy khai sinh của con (bản sao, chứng thực);

+ Các giấy tờ chứng tài sản như: Giấy tờ xe, giấy cứng nhận quyền sử dụng đất, sổ tiết kiệm,… (bản sao, chứng thực)

Hồ sơ nộp tại:
Tòa án nhân dân huyện/quận nơi chồng của người chị họ cư trú. Có thể nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện. (căn cứ Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015)

Thời gian giải quyết đơn phương ly hôn:

+ Thời hạn xét xử: Từ 3 - 6 tháng kể từ ngày Tòa thụ lý vụ án. Trong thời hạn này, Tòa sẽ tiến hành mở phiên hòa giải, nếu hòa giải không thành Tòa sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.

+ Thời hạn mở phiên tòa: 1- 2 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử.

* Trường hợp 2:
Thủ tục ly hôn đơn phương khi không biết địa chỉ của bị đơn.

Xác định cơ quan có thẩm quyền

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 quy định:

Điều 40. Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn, người yêu cầu

1. Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:

a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết..."

Do đó, trường hợp chị bạn không biết nơi cư trú, làm việc của người chồng thì chị ấy có thể yêu cầu Tòa án nơi chồng cư trú, làm việc cuối cùng để được giải quyết, tức là Tòa án nhân dân cấp huyện của tỉnh Bình Dương.

Vấn đề không có các giấy tờ cần thiết cho việc ly hôn

Theo thông tin bạn cung cấp, chị bạn không có sổ hộ khẩu, mất giấy đăng ký kết hôn, do đó chị bạn không có giấy tờ để tiến hành thủ tục đơn phương ly hôn. Chúng tôi có hướng giải quyết như sau:

+ Về Giấy đăng ký kết hôn: Chị bạn có thể đến UBND xã/phường nơi anh chị của bạn đã đăng ký kết hôn để yêu cầu trích lục lại hồ sơ về việc đã đăng ký kết hôn.

+ Về Sổ hộ khẩu: Chị bạn liên hệ với công an cấp xã/ phường nơi chị thường trú xác nhận rằng chị là nhân khẩu thường trú tại địa phương. Việc xác nhận này chị bạn có thể làm một đơn riêng, cũng có thể nhờ công an xác nhận ngay vào đơn xin ly hôn.

Từ những phân tích trên, chị của bạn có thể căn cứ vào đó để tiến hành thủ tục ly hôn nhanh gọn.