Câu hỏi: Cháu có một sự việc và nhờ đến luật minh gia giải đáp giúp cháu. Cháu có một chiếc máy cưa nhưng là của cháu đi mượn về cắt cây sử dụng vào việc trong gia đình. Trong quá trình cháu mượn về sử dụng thì có một người A hỏi mượn lại máy cưa nói là về cắt cây quanh nhà. Cháu đồng ý. Khi cháu cho mượn khoảng 2 tiếng sau người đó đem cưa đi trình báo với ủy ban xã đó chính xác là chiếc cưa của người đó đã mất vài năm trước và nghi cho cháu là lấy trộm. Luật minh gia tư vấn giải đáp giúp cháu với ạ.

1. Người đó hỏi mượn lại về cắt cây quanh nhà nhưng không sử dụng cũng không đem trả lại mà người đó nhận đấy là chiếc cưa của mình đã mất mà không trình báo với cơ quan chức năng đến xem thực tế và lập biên bản mà tự ý đem đến ủy ban xã và nghi cho cháu lấy trộm. Trong trường hợp này có được quy cho người đó là vu khống lừa đảo chiếm đoạt tài sản không ạ.

2. Làm gián đoạn ảnh hưởng đến công việc của cháu. Cháu có thể làm đơn kiện người đó được không ạ.

Trả lời: Điều 156 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về Tội vu khống như sau:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;

b) Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.

2….”

Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) có quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm;

2…”

Như vậy, theo thông tin bạn cung cấp người A mượn chiếc máy cưa của bạn về để sử dụng sau đó người này phát hiện đây là chiếc máy cưa của mình và nghi ngờ bạn lấy trộm nên đã trình báo cơ quan công an tại địa phương. Trong trường hợp này để xác định cụ thể A có hành vi vu khống hay không còn tùy thuộc vào quá trình điều tra của cơ quan công an thông qua lời khai của các bên liên quan. Nếu A biết rõ chiếc cưa này do bạn đi mượn của người khác nhưng vẫn đưa ra những thông tin không đúng sự thật cho rằng bạn là người trộm cắp chiếc cưa này và trình báo với cơ quan công an thì hành vi này của A có thể xác định là hành vi bịa đặt vu khống. Nếu A hoàn toàn không biết bạn mượn chiếc cưa này của người khác nên mới nghi ngờ bạn thì hành vi của A không cấu thành tội vu khống.

Bên cạnh đó, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản là cá nhân bằng thủ đoạn gian dối, đưa ra những thông tin không đúng sự thật nhằm để cho đối phương tin tưởng và giao tài sản sau đó chiếm đoạt tài sản đó. Với trường hợp của bạn, hành vi của A chưa đủ căn cứ để xác định là tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản nếu A cung cấp được chứng cứ chứng minh chiếc cưa này thuộc sở hữu của mình. Đồng thời, hiện nay theo quy định của bộ luật hình sự không có quy định về tội vu khống lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Trong trường hợp hành vi của A là bịa đặt thông tin biết rõ là không đúng sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của bạn thì bạn có thể yêu cầu cơ quan công an xem xét giải quyết. Còn với vấn đề khởi kiện do gây ảnh hưởng đến công việc của bạn nếu bạn chứng minh được vì hành vi của bên A gây ra các thiệt hại cho bạn thì bạn có quyền yêu cầu bên A thực hiện bồi thường.