Câu hỏi: Tư vấn về cách thức bảo vệ quyền lợi khi công ty không đóng bảo hiểm xã hội nhưng vẫn trừ lương của người lao động. Cụ thể như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Kính thưa luật sư Tôi có làm việc tại DNTN S từ 05/2008 đến 02/2016 Trong thời gian làm việc tôi có tham gia bảo hiểm đầy đủ Tuy nhiên tháng 02/2016, do tôi bị vu khống oan nên ban giám giám đốc đã đình chỉ công tác đối với tôi từ 01/03/2016 Sau khi đình chỉ, tôi có làm đơn xin nghỉ việc để yêu cầu ban giám đốc phê duyệt quyết định nghỉ việc cho tôi Tôi đã bị trừ tiền bảo hiểm đến tháng 02/2016.

Tuy nhiên qua tra cứu, tôi biết DN chỉ mới đóng bảo hiểm cho tôi đến 05/2015, trong khi đó tiền trích lương nộp BH đến hết tháng 02/2016 Tháng lương cuối của tôi cũng bị DN giữ lại Đến thời điểm hiện tại, tôi chưa nhận được sổ chốt BHXH, chưa nhận được quyết định nghỉ việc ( ngoài cái quyết định đình chỉ), chưa nhận được tháng lương cuối Tôi có liên hệ đến phòng kế toán DN thì được biết phía DN đang nợ BH rất nhiều nên không chốt số cho tôi được Vậy hiện nay, tôi xin hỏi luật sư, tôi phải làm gì để đòi được sổ chốt, tiền lương tháng cuối và cả quyết định nghỉ việc Tôi cũng muốn khởi kiện việc họ vu khống oan cho tôi ( tuy nhiên tôi không có bằng chứng về việc tôi bị oan) Tôi phải làm sao trong trường hợp này Kính mong luật sư tư vấn ạ Tôi xin chân thành cảm ơn rất nhiều

Trả lời: Thứ nhất, về việc tạm đình chỉ công việc.

Điều 129 Bộ luật lao động 2012 quy định như sau:

" 1.Người sử dụng lao động có quyền tạm đình chỉ công việc của người lao động khi vụ việc vi phạm có những tình tiết phức tạp, nếu xét thấy để người lao động tiếp tục làm việc sẽ gây khó khăn cho việc xác minh. Việc tạm đình chỉ công việc của người lao động chỉ được thực hiện sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở.

2. Thời hạn tạm đình chỉ công việc không được quá 15 ngày, trường hợp đặc biệt cũng không được quá 90 ngày. Trong thời gian bị tạm đình chỉ công việc, người lao động được tạm ứng 50% tiền lương trước khi bị đình chỉ công việc.

Hết thời hạn tạm đình chỉ công việc, người sử dụng lao động phải nhận người lao động trở lại làm việc."

Việc công ty tạm đình chỉ bạn, với mục đích là xác minh các tình tiết với hành vi vi phạm của bạn đồng thời để sắp xếp công việc mới cho bạn. Thời hạn tạm đình chỉ với bạn chỉ được kéo dài tối đa 90 ngày. Sau đó, cơ quan của bạn sẽ phải tiến hành giải quyết trường hợp của bạn theo các hướng sau: tiếp tục nhận bạn quay trở lại làm việc vì bạn không có hành vi vi phạm kỉ luật hoặc phải mở phiên họp xử lý kỷ luật nếu có đủ căn cứ để xử lý kỷ luật.

Thứ hai, về trách nhiệm của các bên khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Bạn làm việc tại công ty từ 2008 đến 2016, theo đó hợp đồng lao động của bạn hiện tại được xác định là loại hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Do đó, nếu muốn chấm dứt hợp đồng thì bạn có nghĩa vụ phải báo trước 45 ngày theo quy định tại khoản 3 Điều 37 BLLĐ 2012. Hết thời hạn 45 ngày này, bạn có quyền nghỉ việc. Nếu công ty đồng ý cho bạn nghỉ việc trước khi hết thời hạn báo trước thì bạn

Khi chấm dứt HĐLĐ, công ty có trách nhiệm theo quy định tại Điều 47 BLLĐ 2012 như sau:

"....2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

..."

Như vậy, khi chấm dứt hợp đồng lao động công ty có trách nhiệm thanh toán đủ tiền lương, chốt và trả sổ bảo hiểm xã hội cho bạn trong thời hạn 7 ngày hoặc có thể được gia hạn đến 30 ngày.

Thứ ba, về việc hàng tháng công ty vẫn trừ tiền lương nhưng không đóng BHXH cho bạn.

Theo thông tin bạn cung cấp thì công ty đã không thực hiện trách nhiệm đóng BHXH cho bạn từ tháng 5/2015 đến tháng 2/2016. Đây là hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội, mà theo đó công ty có thể bị xử phạt vi phạm hành chính đồng thời buộc truy thu số tiền chậm đóng theo quy định sau:

Điều 26. Vi phạm quy định về đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp - Nghị định 95/2013/NĐ-CP quy định:

"2. Phạt tiền với mức từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

a) Chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp;

......

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc truy nộp số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp chưa đóng, chậm đóng đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1, Khoản 2 và Khoản 3 Điều này;

b) Buộc đóng số tiền lãi của số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp chưa đóng, chậm đóng theo mức lãi suất của hoạt động đầu tư từ Quỹ bảo hiểm xã hội trong năm đối với vi phạm quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều này."

Nếu doanh nghiệp nợ tiền BHXH thì sẽ không chốt sổ bảo hiểm cho người lao động được. Và ngay cả khi bạn đã chấm dứt HĐLĐ thì nếu doanh nghiệp không thuộc trường hợp phá sản hoặc giải thể thì bạn cũng không thể tự mình thực hiện thủ tục chốt sổ bảo hiểm được.

Như vậy, để bảo vệ quyền lợi của mình trước hết bạn nên gửi đơn khiếu nại trực tiếp đến Ban giám đốc công ty để được giải quyết. Trong trường hợp công ty không giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng thì bạn có thể gửi đơn khiếu nại đến Phòng lao động thương binh xã hội hoặc khởi kiện đến Tòa án cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở để được giải quyết. .

Trường hợp bạn bị vu khống oan, bạn không nêu rõ ràng bạn bị vu khống về vấn tội gì; và cũng không có bằng chứng, để chứng minh bạn bị oan. Theo tôi việc này rất khó, để có thể xử lí được. Để có thể hiểu thêm về tội vu khống, mời bạn tham khảo bài viết tại đây: Tội vu khống theo luật hình sự.