Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề xử lí kỉ luật sa thải có phải bồi thường chi phí và chứng chỉ đào tạo không? Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Chào luật Minh Gia,Em có câu hỏi mong được luật sư trợ giúp ạEm có ký hợp đồng đào tạo với 1 công ty Đài Loan. Theo đó công ty cho e đi đào tạo tại Đài Loan 2 năm trước khi về Việt Nam làm với cam kết phải làm cho công ty trong 4 năm. Sau khi làm được 3 năm giữa em và Sếp có những khúc mắc, e cảm thấy e được giao những công việc không phù hợp với bản thân (trong CV nộp cho công ty em có ghi rất rõ những công việc em có thể đảm nhiệm, nhưng trong bản hợp đồng đào  tạo có ghi em phải làm những công việc theo sự sắp xếp của công ty). Vì vậy khi làm việc đối với những công việc không phù hợp em vẫn làm nhưng kết qủa không như mong muốn của Sếp. Hôm vừa rồi Sếp có yêu cầu em trả lại máy tính công ty và yêu cầu không làm sẽ cho vào ngồi 1 phòng riêng tách biệt với mọi người, nếu không thì tự nghỉ việc. Em sau đó đã xin nghỉ 3 ngày phép rồi do có việc bận nen em nghỉ luôn qúa 5 ngày tự do(e có thông báo cho Sếp). Hiện bộ phận nhân sự cho gọi e lên giải quyết sa thải với lý do nghỉ qúa 5 ngày và yêu cầu bồi thường toàn bộ chi phí đào tạo. Trong hợp đồng đào tạo có ghi em sẽ phải bồi thường toàn bộ chi phí đào tạo nhưng có 2 vấn đề đó là hợp dồng đào tạo e không được giữ bản nào (bên Sếp nhận sự có nói là họ giữ hộ) và trong hợp đồng cũng không ghi rõ mức phí đào tạo là bao nhiêu. Trước khi ký hợp đồng họ có nói là 15000 USD nhưng hiện tại lại nói à 16000 USD. Xin hỏi luật sư trong trường hợp sa thải này em có phải trả toàn bộ chi phí đào tạo không hay chỉ trả chi phí cho 1 năm em chưa hoàn thành hợp đồng? Phía công ty có giữ tấm bằng xác nhận đào tạo của em và hợp đồng ghi khi hoàn thành 4 năm sẽ trả bằng, vậy trong trường hợp này em có được trả lại bằng không?Em xin cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về xử lí kỉ luật sa thải đối với bạn

Tại
Điều 126 Bộ luật lao động 2012 quy định về những trường hợp sa thải như sau:

“
Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong những trường hợp sau đây:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;

2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị
xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.

Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này;

3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng

Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động”

Theo như quy định trên thì bạn chỉ phải áp dụng hình thức kỉ luật sa thải khi bạn tự ý nghỉ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng mà không có lí do chính đáng. Mà theo như bạn đã trình bày ở trên thì bạn xin nghỉ việc 03 ngày phép và nghỉ luôn 05 ngày. Do đó công ty kỉ luật bạn là đúng.

Thứ hai, Về việc bồi thường chi phí đào tạo

Theo Điều 43 BLLĐ 2012 có quy định về nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật như sau:

“1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Như vậy, pháp luật lao động hiện hành chỉ quy định người lao động phải  hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại các điều 37, 38 và 39 của Bộ luật lao động 2012.

Theo khoản
Điều 62 Bộ Luật Lao động 2012
quy định về hợp đồng đào tạo nghề như sau:

“2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

đ)
Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo
”

Như vậy
, nội dung hợp đồng đào tạo nghề có quy định về trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo. Pháp luật hiện hành không có bất kỳ quy định nào về việc người lao động bị sa thải sau khi được cử đi đào tạo nghề ở nước ngoài về thì phải bồi thường chi phí đào tạo. Người lao động chỉ phải bồi thường trong trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.

Do đó
, việc có phải bồi thường chi phí đào tạo hay không sẽ căn cứ vào nội dung của hợp đồng đào tạo mà các bên đã thỏa thuận. Nếu trong hợp đồng đào tạo nghề giữa bạn và công ty chỉ quy định về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng thì sẽ phát sinh nghĩa vụ bồi thường mà không có quy định về việc bị sa thải sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo thì việc công ty yêu cầu bạn bồi thường là không có căn cứ.Còn nếu hợp đồng đào tạo bạn ký với công ty có thỏa thuận rõ về việc sa thải sẽ phát sinh nghĩa vụ bồi thường chi phí đào tạo thì việc công ty yêu cầu bạn bồi thường là có căn cứ và bạn phải hoàn trả chi phí đào tạo cho công ty.

Về việc trả lại tấm bằng thì theo như bạn đã trình bày, thì bạn phải hoàn thành 4 năm mới được trả bằng, do đó bạn không được trả lại bằng.