Câu hỏi: Nhà tôi có 5 người con trai đều có gia đình hết rồi và cũng đã khoanh vùng chia đất ở hết rồi, còn tôi là người ở với bố mẹ, người đứng sổ sở hữu là bố tôi, bố tôi đã mất và không để lại di trúc gì, mẹ tôi vẫn còn nhưng trong sổ lại không có tên mẹ tôi.Tôi muốn hỏi sổ đó sẽ được quyền sở hữu như thế nào, thủ tục giấy tờ ra sao?
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Trường hợp của bạn khi mất bố bạn không để lại di chúc thì di sản thừa kế của bố bạn sẽ được chia theo pháp luật. Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định những người thừa kế pháp luật như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, theo quy định trên, mẹ bạn và các anh, em của bạn đều cùng một hàng thừa kế là hàng thừa kế thứ nhất. Do đó bạn, mẹ bạn và các anh, em của bạn đều được hưởng phần di sản bằng nhau.Tuy nhiên, nếu mẹ bạn, bạn và các anh,em của bạn thỏa thuận được với nhau về phân chia di sản thừa kế thì sẽ tiến hành lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế và văn bản này phải có công chứng hoặc chứng thực.

- Về trình tự, thủ tụckhai nhận di sản thừa kế khi chia di sản thừa kế theo pháp luật:

Theo quy định trên của luật công chứng, khi thỏa thuận được việc phân chia di sản, gia đình bạn phải tiến hành lâp:

- Bộ hồ sơ yêu cầu công chứng gồm:

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ khác chứng minh quyền sở hữu đối với mảnh đất đó.

+ Giấy chứng tử của bố bạn;

+ Giấy tờ tùy thân của các thừa kế;

+ giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản thừa kế là bố bạn với bạn, mẹ bạn và các anh, chị em của bạn.

+ Những giấy tờ khác (như: giấy khai sinh của anh/chị/em bạn; giấy chứng tử của ông bà nội; giấy đăng ký kết hôn của bố mẹ bạn …).

+Giấy uỷ quyền, giấy nhường di sản thừa kế, giấy từ chối di sản thừa kế (nếu có).

- Thủ tục:

Sau khi kiểm tra hồ sơ thấy đầy đủ, phù hợp quy định của pháp luật, cơ quan công chứng tiến hành niêm yết công khai tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi thường trú trước đây của người để lại di sản; trong trường hợp không có nơi thường trú, thì niêm yết tại Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi tạm trú có thời hạn của người đó. Nếu không xác định được cả hai nơi này, thì niêm yết tại Uỷ ban nhân dân cấp xã, nơi có bất động sản của người để lại di sản.

Sau 15 ngày niêm yết, không có khiếu nại, tố cáo gì thì cơ quan công chứng chứng nhận văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế theo Điều 49 Luật Công chứng.

Nếu việc khai nhận di sản thừa kế có nội dung phức tạp hoặc liên quan tới khối tài sản lớn thì Công chứng viên thực hiện việc niêm yết thông báo thừa kế tại UBND phường trong thời hạn 30 ngày.