Câu hỏi: Xin hỏi Luật sư về trường hợp đơn phương ký kết hợp đồng cho thuê nhà, trong khi ngôi nhà là tài sản chung như sau: Bố tôi mất năm 2007 để lại cho mẹ và tôi 1 căn nhà , năm 2013 tôi vô thành phố Hồ Chí Minh làm ăn đến tháng 06 / 2014 tới ra Hà Nội thì mẹ tôi đã đơn phương cho người khác thuê toàn bộ căn nhà mà không hỏi ý kiến gì của tôi .

Như vậy hợp đồng cho thuê nhà của mẹ tôi với người thuê có hợp pháp không ? Đã mấy tháng rồi tôi phải đi ở nhờ nhà họ hàng và người quen , trong khi đó tôi lại bị mất giấy chứng minh thư nhân dân mà cũng không có sổ hộ khẩu để đi làm lại , cuộc sống vô cùng khó khăn vì không có giấy tờ gì nên tôi xin đi làm ở đâu cũng không có nơi nào nhận .Tôi muốn hỏi hiện tại tôi phải làm những gì để có thể yêu cầu chấm dứt hợp đồng cho thuê nhà của mẹ tôi với bên thuê để tôi có thể về ở trong chính căn nhà chung của gia đình mình .

Xin chân thành cảm ơn luật sư !

>> Tư vấn về Đơn phương ký kết hợp đồng thuê tài sản chung, gọi
19006169

Trả lời: Thứ nhất
,
việc mẹ bạn đơn phương cho người khác thuê toàn bộ căn nhà

Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về Hợp đồng thuê tài sản như sau:

Điều 472. Hợp đồng thuê tài sản

Hợp đồng thuê tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê để sử dụng trong một thời hạn, bên thuê phải trả tiền thuê.

Hợp đồng thuê nhà ở, hợp đồng thuê nhà để sử dụng vào mục đích khác được thực hiện theo quy định của Bộ luật này, Luật nhà ở và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Đồng thời, Điều 117 – Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự như sau:

Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

…

Theo thông tin bạn cung cấp, bố bạn mất có để lại cho bạn và mẹ bạn một căn nhà, do đó bạn và mẹ bạn đều có quyền thừa hưởng phần di sản này. Do đó, việc mẹ bạn đơn phương cho người khác thuê toàn bộ căn nhà đó mà không hỏi ý kiến của bạn là không hợp pháp, hợp đồng thuê nhà đó cũng không có giá trị pháp lý nếu không được sự đồng ý giao kết của bạn.

Thứ hai
,
về việc chấm dứt hợp đồng cho thuê nhà

Để chấm dứt hợp đồng thuê đã được xác lập, bạn cần bàn bạc lại với mẹ để mẹ chấm dứt hợp đồng với bên thuê nhà theo thỏa thuận để tránh những tranh chấp không đáng có phát sinh. Trường hợp mẹ bạn không đồng ý thỏa thuận chấm dứt hợp đồng. Bạn có thể gửi đơn đến Tòa yêu cầu tuyên bố hợp đồng cho thuê vô hiệu đo không đảm bảo điều kiện về chủ thể giao kết hợp đồng như đã phân tích ở trên. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu được quy định tại Điều 131 – Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

Điều 131. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu

1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.

3. Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.

4. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.

5. Việc giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu liên quan đến quyền nhân thân do Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định.

Để giải quyết việc làm lại giấy chứng minh nhân dân của bạn, bạn có thể yêu cầu mẹ bạn giao cho bạn sổ hộ khẩu để thực hiện thủ tục này. Nếu mẹ bạn từ chối cung cấp sổ hộ khẩu thì bạn có thể nhờ cơ quan công an tại địa phương can thiệp hỗ trợ, bởi hành vi của mẹ bạn đang gây cản trở, khó dễ đến các quyền cá nhân của bạn, pháp luật sẽ bảo vệ bạn trong trường hợp này.