Câu hỏi: ​Tôi vừa mở hiệu cầm đồ được 3 tháng thì được một anh bạn đem một chiếc xe otô tozota crona sx năm 1998 cùng với một sổ lưu hành gốc, một đăng ký phôtô của xe đến đưa cho tôi và tôi cho vay 15 triệu đồng. Tôi không làm giấy cắm xe với anh bạn, tôi cứ tưởng là xe của anh ấy nhưng thực ra chiếc xe này lại do bạn của anh ấy đi thuê tự lái rồi nhờ anh ấy đem cắm cho tôi rồi lấy tiền tiêu xài .

Do không trả được xe nên cửa hàng cho thuê xe tự lái họ trình báo công an .thế là công an bắt giữ bạn của bạn tôi và thu giữ xe ở nhà tôi. Ra công an tôi mới biết số tiền đó bạn của bạn tôi đã được anh bạn tôi đưa cho hết và đã chi tiêu hết , giờ bạn tôi cứ yêu cầu tôi phải đòi tiền từ bạn của anh ấy. Xin luật sư cho tôi biết tôi có bị phạm tội gì không và số tiền tôi cho vay thì ai là người phải trả cho tôi trách nhiệm của bạn tôi phải như thế nào xin cám ơn luật sư?

>> Tư vấn pháp luật về Cầm cố tài sản, gọi
19006169

Trả lời: Thứ nhất, về quan hệ giữa người lái xe và người cho thuê xe:
Do người lái xe đã thuê xe của bên cho thuê nên quyền và nghĩa vụ của 2 bên sẽ phải thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng cho thuê xe đã được kí kết. Vì vậy, khi người thuê không thực hiện đúng nghĩa vụ của hợp đồng (đã mang xe được thuê đi cầm cố và không trả lại tài sản khi có yêu cầu) nên bên cho thuê có quyền yêu cầu cơ quan Công an can thiệp để đòi lại tài sản trong trường hợp này theo quy định tại điều 480 Bộ luật dân sự 2015 về nghĩa vụ sử dụng tài sản thuê:
"1. Bên thuê phải sử dụng tài sản thuê theo đúng công dụng của tài sản và đúng mục đích đã thoả thuận.

2. Trường hợp bên thuê sử dụng tài sản không đúng mục đích, không đúng công dụng thì bên cho thuê có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại."
Thứ hai, về quan hệ giữa bạn và bạn của bạn
Theo Điều 309 Bộ luật dân sự 2015 quy định cầm cố tài sản như sau:

“
Cầm cố tài sản
là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.”

Và Điều 310 Bộ luật dân sự 2015 quy định Hiệu lực của cầm cố tài sản:

“1. Hợp đồng cầm cố tài sản có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.”
Theo đó, hợp đồng cầm cố tài sản có hiệu lực từ thời điểm các bên giao kết (trừ trường hợp có thỏa thuận khác) và không yêu cầu phải lập thành văn bản. Do đó, trên thực tế việc bạn cầm chiếc xe ôtô của người kia và cũng đồng thời giao cho người kia 1 số tiền là 15 triệu là việc cầm cố tài sản nhưng 2 bên đã không làm hợp đồng thì được coi như là 1 giao dịch dân sự được thực hiện bằng lời nói và vẫn được xác định là hợp đồng cầm cố tài sản (tuy nhiên vì hợp đồng không lập thành văn bản nên bạn cần phải có căn cứ chứng minh về việc bạn của bạn đã giao ô tô cho bạn và bạn đã đưa cho người đó 15 triệu).
Mặc dù vậy trong trường hợp này do bạn không biết tài sản đang giữ - chiếc ôtô là tài được thuê lại từ người khác do đó bạn sẽ không bị truy cứu trách nhiệm trong trường hợp này nhưng sẽ bị buộc trả lại tài sản cho chủ sở hữu hợp pháp của chiếc xe.

- Về vấn đề trả lại tài sản

Do giao dịch dân sự cho vay tiền được thực hiện trực tiếp giữa bạn và bạn của bạn nên người này sẽ trực tiếp là người có nghĩa vụ trao trả lại tài sản cho bạn.

Sau đó, bạn của bạn có quyền yêu cầu người đã thuê xe hoàn trả lại số tiền là 15 triệu đồng đối với mình theo thỏa thuận giữa 2 người.