Câu hỏi: Hỏi: Tôi muốn hỏi một vấn đề như sau. Mẹ tôi là giáo viên đã đến tuổi hưu nhưng mẹ tôi mới tham gia bảo hiểm  được 18 năm.Hiện nay mẹ tôi muốn đóng luôn bảo hiểm 2 năm để hưởng lương hưu xin hỏi các luật sư có được hay không ạ? Nếu được thì thủ tục thế nào xin các luật sư tư vấn giúp.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Với trường hợp của bạn, chúng tôi tư vấn như sau:

Tại Điều 2 Nghị định 134/2015/NĐ-CP quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau:

“Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Khoản 4 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội.

2. Cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội tự nguyện.”.

Khoản 1 Điều 2 Thông tư 01/2016/TT-BLĐTBXH hướng dẫn cụ thể như sau:

Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định số 134/2015/NĐ-CP là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bao gồm:

a) Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 03 tháng trước ngày 01 tháng 01 năm 2018; người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi;

...''

Như vậy, theo quy định nêu trên, trường hợp mẹ bạn nghỉ việc nhưng chưa đủ số năm tham gia bảo hiểm xã hội, mẹ bạn có thể đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho 2 năm còn thiếu để hưởng lương hưu.

Căn cứ quy định tại điểm b khoản 1 Điều 97 của Luật bảo hiểm xã hội 2014:

” Điều 97. Hồ sơ đăng ký tham gia và cấp sổ bảo hiểm xã hội

1. Hồ sơ đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội lần đầu bao gồm:

b) Tờ khai tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động.”

Điều luật trên được hướng dẫn cụ thể tại Điều 24 Quyết định 595/QĐ- BHXH như sau:

“Điều 24. Đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện; cấp sổ BHXH

1. Thành phần hồ sơ:

1.1. Người tham gia: Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

1.2. Đại lý thu/Cơ quan BHXH (đối với trường hợp người tham gia đăng ký trực tiếp tại cơ quan BHXH): Danh sách người tham gia BHXH tự nguyện (Mẫu D05-TS).

2. Số lượng hồ sơ: 01 bộ”.

Như vậy, để tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, mẹ bạn cần điền tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham gia BHXH theo mẫu TK1-TS và nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện nơi cư trú.

Ngoài ra, bạn tham khảo nội dung tư vấn áp dụng Văn bản pháp luật tại thời điểm gửi câu hỏi như sau:

Theo quy định của pháp luật hiện hành, đối với những người đã đóng được 15 năm BHXH và đủ tuổi về hưu thì sẽ được đóng BHXH tự nguyện cho những năm còn thiếu để hưởng chế độ hưu trí. Căn cứ:

Điều 70 – Luật bảo hiểm xã hội 2006. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động hưởng lương hưu khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Nam đủ sáu mươi tuổi, nữ đủ năm mươi lăm tuổi;

b) Đủ hai mươi năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên.

2. Trường hợp nam đủ sáu mươi tuổi, nữ đủ năm mươi lăm tuổi nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá năm năm so với thời gian quy định tại điểm b khoản 1 Điều này thì được đóng tiếp cho đến khi đủ hai mươi năm.

Tuy nhiên, về phương thức đóng BHXH tự  nguyện, pháp luật có quy định cụ thể như sau:

Điều 100 – Luật bảo hiểm xã hội 2006. Mức đóng và phương thức đóng của người lao động

1. Mức đóng hằng tháng bằng 16% mức thu nhập người lao động lựa chọn đóng bảo hiểm xã hội; từ năm 2010 trở đi, cứ hai năm một lần đóng thêm 2% cho đến khi đạt mức đóng là 22%.

Mức thu nhập làm cơ sở để tính đóng bảo hiểm xã hội được thay đổi tuỳ theo khả năng của người lao động ở từng thời kỳ, nhưng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung và cao nhất bằng hai mươi tháng lương tối thiểu chung.

2. Người lao động được chọn một trong các phương thức đóng sau đây:

a) Hằng tháng;

b) Hằng quý;

c) Sáu tháng một lần.

Căn cứ vào các quy định trên, hiện nay pháp luật vẫn chưa cho phép người lao động đóng 1 lần cho tổng số năm còn thiếu để hưởng chế độ BHXH. Theo đó, bạn chỉ có thể đóng theo tháng, quý hoặc 6 tháng một lần mà thôi. Sang năm 2016, khi luật BHXH mới có hiệu lực, bạn có thể đóng 1 lần cho tổng số năm còn thiếu để đủ 20 năm. Tuy nhiên, hiện tại chưa có nghị định hướng dẫn cụ thể về việc đóng 1 lần này có được hưởng chế độ hưu trí luôn tại thời điểm đó hay không. Vì vậy, cần phải đợi nghị định hướng dẫn chi tiết mới có thể tư vấn cụ thể cho bạn được.