Câu hỏi: Xin luật sư tư vấn giúp !  Vợ sinh con bên chồng, một tháng sau khi sinh, nhà vợ lên bắt vợ và con hứa một tháng đưa lên, nhưng không đưa trả lại con. Chồng liên lạc không được.

Vậy cho hỏi, có thể kiện cha mẹ vợ để yều cầu đem con về chông hay không ? Trường hợp người vợ không đồng ý mang con về, như vậy có thể kiện để mang con về cho chồng không ? Trong trường hợp ly hôn việc giải quyết đứa con thế nào ? cấp dưỡng tính ra sao ?  Cảm ơn luật sư!

Trả lời: Trước tiên
, pháp luật không quy định về việc kiện bố mẹ vợ vì không trả con, đây chỉ là thỏa thuận của hai bên hoặc bạn có thể nhờ cơ quan đoàn thể: hội phụ nữ, UBND để khuyên giải gia đình nhà vợ vì pháp luật quy định không ai được ngăn cản quyền làm cha làm mẹ.

Trong trường hợp của bạn thì theo Điều 51 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 quy định về Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn như sau:

1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Do con bạn vừa sinh được 1 tháng nên theo quy định trên bạn không có quyền ly hôn.

Thứ hai, về vấn đề nuôi con sau ly hôn:

Theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân gia đình 2014 về Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Về nguyên tắc, việc nuôi con khi ly hôn trước hết do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì  có thể yêu cầu Tòa án giải quyết, con dưới 36 tháng tuổi sẽ giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con, Tòa án sẽ xem xét các yêu tố sau đây để đưa ra quyết định sẽ giao con cho ai nuôi dưỡng:

Như vậy, nếu vợ chồng bạn ly hôn thì theo nguyên tắc con bạn sẽ được giao cho vợ bạn nuôi, trừ trường hợp vợ chồng bạn có thỏa thuận khác.

Thứ ba, về nghĩa vụ cấp dưỡng:

Căn cứ tại Điều 82 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 về Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì:

1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

Như vậy, theo Luật hôn nhân và gia đình quy định: người nào không trực tiếp nuôi con thì có nghĩa vụ cấp dưỡng. Và mức cấp dưỡng cho con do hai bạn tự thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Đồng thời, cho đến khi con bạn thành niên và có khả năng lao động, nghĩa vụ cấp dưỡng của người không trực tiếp nuôi con mới chấm dứt. Mặc dù vậy, nếu vào lứa tuổi thành niên, con  còn đi học và chưa có tài chính ổn định, cha mẹ có thể thoả thuận để thời gian thực hiện cấp dưỡng dài hơn.

Việc cấp dưỡng có thể được thực hiện định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần.

Tiền cấp dưỡng nuôi con bao gồm những chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng và học hành của con và do các bên thoả thuận. Trong trường hợp các bên không thoả thuận được thì tuỳ từng trường hợp cụ thể, vào khả năng của mỗi bên mà quyết định mức cấp dưỡng nuôi con hợp lý.

2. Mức cấp dưỡng cho con sau ly hôn được xác định như thế nào?

Câu hỏi:
Bố mẹ tôi sống với nhau 20 năm và có 3 mặt con. Nhưng do bố tôi có người khác nên 5/2016 hai người đã ly hôn. Ba đứa con đều sống với mẹ. Chị lớn thì đã đi làm. Tôi đang học 12 với học phí là 1.300.000/tháng và tiền học phụ đạo là 1.400.000/tháng. Em tôi thì đang học lớp 6 với mức học phí là 2.000.000/ năm. Cộng với phí sinh hoạt hằng ngày. Như vậy hãy tư vấn cho tôi về quyền được nhận trợ cấp từ bố.

Trả lời:
Chào bạn! Cảm ơn anh/chị đã tin tưởng và gửi đề nghị tư vấn luật hôn nhân gia đình đến
Công ty Luật Minh Gia
, Đối với yêu cầu hỗ trợ của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 110 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về  Nghĩa vụ cấp dưỡng của cha, mẹ đối với con
"Cha, mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình trong trường hợp không sống chung với con hoặc sống chung với con nhưng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng con."
Theo quy định trên, người cha không trực tiếp nuôi dưỡng thì có nghĩa vụ cấp dưỡng cho
con chưa thành niên
,
con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản tự nuôi mình.

Về mức cấp dưỡng do hai bên tự thỏa thuận với nhau, nếu không thỏa thuận được có quyền yêu cầu TAND giải quyết. TAND sẽ đưa trên các
chi phí sinh hoạt, học tập thiết yếu của con
và
khả năng tài chính của người phải cấp dưỡng
để quyết định một mức cấp dưỡng hợp lí, phương thức cấp dưỡng hợp lí đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên. Anh/chị có thể tham khảo bài viết sau: Mức cấp dưỡng cho con sau ly hôn được tính như thế nào?