Câu hỏi: Luật sư tư vấn về việc HĐLĐ có thời hạn 5 năm thì là loại họp đồng gì và khi công ty không trả đủ lương thì quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ được thực hiện như thế nào? Cụ thể như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Em hỏi về hợp đồng lao động, mong được sự giúp đỡ của các luật sự, em xin chân thành cảm ơn! Em làm kế toán tại một công ty có trụ sở tại nhà máy tại Việt Nam,Ban đầu quá trình thử việc với thỏa thuận là 7 triệu đồng, sau thử việc 7.5 triệu. Trong quá trình thư việc em cảm thấy mức lương không tương xứng với công việc em xin nghỉ việc

Công ty đề nghị em ở lại làm sau thử việc sẽ tăng thêm 1 triệu tiền lương nữa ( chỉ là thỏa thuận miệng ). Trong quá trình thử việc kế toán trưởng phát sinh mâu thuẫn với sếp nên bỏ ngang việc nghỉ ngang một tuần, Sếp người nước ngoài yêu cầu em thay thế tạm thời hoàn thành báo cáo đúng hạn sẽ tăng thêm cho em 2 triệu lương nữa (Thỏa thuận qua Skpe). Hai lần công ty thỏa thuận tăng lương cho em trong quá trình thu việc là 3 triệu đồng, Như vậy sau khi xong thời gian thử việc 2 tháng tôi sẽ được mức lương 10.5 triệu đồng .

Nhưng ngày 01 tháng 12 năm 2014 công ty chi ky hợp đồng tôi với mức lương 10 triệu đồng với thời hạn hợp đồng là 5 năm. Ban đầu em khộng đồng ý ký vì công ty không làm đúng thỏa thuận ban đầu với em. Sếp người nước ngoài nói với em tạm thời đồng ý mức lương đó sau này nếu tốt sẽ tăng lương nữa. Sau một tuần suy nghi em đã đồng ý ký hợp đồng với công ty. và đến ngày 5 tháng 01 năm 2015 em nhận được lương chỉ với mức 9.5 triệu đồng , em có thắc mắc với nhân sự sao trả lương thấp hơn hợp đồng đã ký với tội. Nhân sự bảo là công ty chi đồng ý trả cho em với mức 9.5 triệu. Em có thắc mắc với sếp nước ngoài thì sếp bảo từ từ làm việc thời gian sếp sẽ xử lý giúp em.

Qua tháng 2 năm 2015 em lại vỡ kế hoạch mang bầu từ đó công ty lờ đi không trả lại khoản chênh lệch so với hợp đồng đó, đến nay sau khi sinh và nghỉ thai sản xong em lai yêu cầu công ty trả lại khoản chênh lệch và tăng mức lương đúng như hợp đồng mà công ty đã ký với em. Sau khi kiểm chứng từ hợp đồng hồ sơ nhân ngày 05/07/2016 đã đồng ý trả thêm 500 ngàn vào lương Tháng 06 /2016. và làm trình duyệt bổ sung lương thiếu cho em. Nhưng lần này sếp người nước ngoài bảo nhân sự làm sai hợp đồng chứ ông ấychỉ đồng ý tăng cho em 2 triệu thôi. Ông ấy nói hiện tại em không có chứng từ nào ngoài hợp đồng, 1 triệu kia chỉ là thỏa thuận miệng, không có ai làm chứng, và chỉ có 2 triệu trên skpe thôi. Hiện tại quyết định tăng lương của công ty nhân sự báo đã mất không tìm thấy. Ông bảo em hãy chấp nhận mức lương đó, nếu em kiện em sẽ không được gì vì em chỉ có một tờ hợp đồng thôi. Nếu em kiện ông sẽ tạo chứng từ bổ sung quyết định tăng lương 2 triệu và đổ lỗi là do nhân  sự làm hợp đồng sai. Nên hợp đồng em không có hiệu lực. Và đồng ý thì tiếp tục làm còn không thì nghỉ và báo trước cho công ty 45 ngày vi hợp đồng em là 5 năm.

Thưa luật sư :

1. Tình huống của em có kiện và lấy lại được tiền thiếu của em không ?

2. Công ty không trả lương theo hợp đồng em có đơn phương chấm dứt hợp đồng không ?

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề tiền lương.

Theo quy định tại  điều 16 bộ luật lao động năm 2012, về hình thức của hợp đồng lao động quy định như sau:

“1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 03 tháng, các bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói”.

Như vậy Hợp đồng công ty thỏa thuận kí với bạn mức lương là 10 triệu. Khi trả lương cho bạn công ty chỉ căn cứ vào hợp đồng  để chi trả đủ số lương cho bạn theo đúng nội dung đã thỏa thuận. Theo đó công ty có trách nhiệm trả đúng lương cho bạn theo HĐLĐ đã giao kết. Nếu công ty không thực hiện đúng trách nhiệm này thì bạn có quyền khiếu nại trực tiếp đến Ban giám đốc để được giải quyết hoặc khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở để yêu cầu đòi tiền công, tiền lương lao động.

Về những khoản tiền tăng mức lương ngoài nội dung của hợp đồng hoàn toàn phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa bạn với giám đốc công ty.

Thứ hai, về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Điều 22. Loại hợp đồng lao động - Bộ luật lao động 2012 quy định như sau:

"1. Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng.

c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

...."

Căn cứ theo quy định trên, thì HĐLĐ giữa bạn và công ty không thuộc loại HĐLĐ xác định thời hạn. Tuy hai bên có sự thỏa thuận về thời hạn của hợp đồng, nhưng pháp luật về lao động hiện hành không có loại HĐLĐ nào có thời hạn 5 năm. Mà đối với HĐLĐ xác định thời hạn dài nhất chỉ là 3 năm. Bởi vậy, HĐLĐ của bạn được coi là hợp đồng không xác định thời hạn.

Theo đó, đối với HĐLĐ không xác định thời hạn quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động được khoản 3 Điều 37 Bộ luật lao động 2012 quy định như sau:

"...3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này."

Như vậy, bạn có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ nhưng phải báo trước cho công ty ít nhất 45 ngày trước khi nghỉ việc. Hết 45 ngày này, bạn có quyền nghỉ việc. Và theo đó, trong thời hạn 7 ngày hoặc có thể gia hạn đến 30 ngày công ty phải thực hiện trách nhiệm trả đủ toàn bộ tiền lương còn thiếu của bạn, các giấy tờ khác và sổ bảo hiểm đã chốt cho bạn.