Câu hỏi: Mẹ tôi có góp vốn hợp tác làm ăn vào một Công ty đầu tư ở quận 10  từ năm 2012 đến nay.Nhưng vừa rồi, phía Công ty thông báo tạm thời đang trong giai đoạn thanh tra, điều tra về giấy phép kinh doanh nên tiền trong tài khoản Công ty cũng như tài sản bị phong tỏa tạm thời phục vụ công tác điều tra nên hiện tại chưa thể chi trả gốc và lãi đúng hẹn như trước.

Một mặt gia đình tôi cũng chưa cần tiền nên vẫn để thời gian cho Công ty thu xếp tình hình nội bộ.
Tuy nhiên, vài tháng sau có tin Công ty đang bị khởi tố về hành vi kinh doanh trái phép và lừa đảo chiếm đoạt tài sản và đang trong giai đoạn điều tra, chưa có kết luận gì cụ thể.
Tôi được biết, nếu mình góp vốn vào một Công ty kinh doanh trái phép( trước thì không biết Công ty KDTP)  thì sẽ mất hết vốn liếng vì sẽ bị tịch thu. Ba tôi bảo cứ nộp đơn trình báo thì họ sẽ trả thôi, tuy nhiên Mẹ tôi thì nói trước giờ Công ty làm ăn với nhà mình rất uy tín, nên ko có bằng chứng.
Vậy luật sư cho tôi hỏi, trường hợp của Công ty đó bị kết án cùng lúc hai tội thì Mẹ tôi có thể được nhận lại số tiền góp vốn đó không, và thủ tục là như thế nào?
Cảm ơn .

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 thì tội kinh doanh trái phép đã bị bãi bỏ. Do đó, cần phải xem xét thời điểm phát hiện tội phạm là thời điểm nào.

Nếu sau thời điểm 0 giờ 00 phút ngày 1/1/2018 mới phát hiện thì công ty không bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về tội kinh doanh trái phép theo quy định tại điểm e Điều 2 Nghị quyết số 41/2017/QH14:

“... nếu sau thời điểm 0 giờ 00 phút ngày 01 tháng 01 năm 2018 mới bị phát hiện thì không khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về tội hoạt động phỉ quy định tại Điều 83, tội đăng ký kết hôn trái pháp luật quy định tại Điều 149, tội kinh doanh trái phép quy định tại Điều 159, tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Điều 165 của Bộ luật Hình sự năm 1999 mà áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về các tội danh tương ứng để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử;”

Còn nếu hành vi phạm tội phát hiện trước thời điểm 1/1/2018 thì hành vi phạm tội vẫn có thể bị xử lý nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định tại Khoản 1 Điều 159 Bộ luật Hình sự 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009 về Tội kinh doanh trái phép như sau:

“1. Người nào kinh doanh không có đăng ký kinh doanh, kinh doanh không đúng với nội dung đã đăng ký hoặc kinh doanh không có giấy phép riêng trong trường hợp pháp luật quy định phải có giấy phép thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm:

a) Đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 153, 154, 155, 156, 157, 158, 160, 161, 164, 193, 194, 195, 196, 230, 232, 233, 236 và 238 của Bộ luật này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm;

b) Hàng phạm pháp có giá trị từ một trăm triệu đồng đến dưới ba trăm triệu đồng.”

Do đó, theo thông tin bạn cung cấp thì mẹ bạn góp vồn hợp tác làm ăn vào công ty đầu tư (hiện đang bị điều tra vì tội kinh doanh trái phép và lừa đảo, chiếm đoạt tài sản), nhưng bạn có đề cập tới sự kiện trả lãi hàng tháng và tiền gốc. Trong trường hợp này sẽ có hai tình huống:

-
Một là
, Mẹ bạn đầu tư, góp vốn vào công ty đầu tư và trở thành thành viên hoặc cổ đông của công ty đó. Khi là một thành viên (cổ đông) của công ty thì phần vốn góp (cổ phần) sẽ trở thành tài sản của công ty và được sử dụng để thực hiện các nghĩa vụ tài chính của công ty.

-
Hai là
, mẹ bạn đầu tư vào công ty theo một hợp đồng, giao dịch vay tài sản (vì bạn có đề cập tới việc công ty đó có nghĩa vụ chi trả tiền gốc và lãi cho mẹ bạn) và hoàn toàn không biết việc công ty này sử dụng khoản tiền này vào mục đích gì. Trong trường hợp này, mẹ bạn có khả năng lấy lại được số tiền đã đầu tư đó.

Trong trường hợp thứ hai, mẹ bạn có thể khởi kiện ra Tòa án theo thủ tục tố tụng dân sự để đòi lại khoản tiền đã cho vay và tiền lãi. Mẹ bạn cần chuẩn bị các tài liệu chứng cứ cần thiết để chứng minh có giao dịch vay tài sản giữa mẹ bạn và công ty trên (hợp đồng vay tiền, giấy vay tiền hoặc giấy tờ khác có ghi nhận sự kiện cho vay…)

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia