Câu hỏi: Thực hiện tham gia bảo hiểm xã hội đối với doanh nghiệp với thành lập như thế nào? Người lao động không có bằng cấp có thể ký hợp đồng thử việc 60 ngày theo quy định của pháp luật lao động hay không? Luật Minh Gia tư vấn trường hợp này như sau:

1. Luật sư tư vấn Luật Lao động

Thử việc là thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm thử, quyền, nghĩa vụ của hai bên trong thời gian thử việc. Theo đó, tùy tính chất, mức độ phức tạp của công việc mà pháp luật giới hạn về thời hạn làm thử cụ thể. Trong thời gian thử việc, người lao động được hưởng quyền lợi về tiền lương và các khoản phụ cấp khác theo thỏa thuận. Đồng thời, người lao động cần phải tuân thủ nội quy lao động, kỷ luật lao động của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện công việc làm thử.

Sau khi kết thúc thời gian làm thử, các bên có thể tiến hành thỏa thuận về việc giao kết hợp đồng lao động và mức lương, phụ cấp lương cụ thể. Tuy nhiên, hiện nay còn nhiều doanh nghiệp gặp vướng mắc liên quan đến thời gian thử việc và các chế độ, quyền lợi của người lao động khi tiến hành giao kết hợp đồng lao động.

2. Tư vấn về các vấn đề pháp lý liên quan đến thử việc, giao kết và thực hiện HĐLĐ, đóng BHXH cho người lao động

Nội dung yêu cầu:
Xin chào Luật sư!

Bên em mới thành lập doanh nghiệp, muốn tìm hiểu về hợp đồng lao động và bảo hiểm xã hội. Em đã tham khảo về luật lao động và luật bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, công ty em đang có một vài trường hợp như sau cần xin ý kiến của Luật sư.

Thứ nhất, trường hợp lao động không có bằng cấp thì có tiến hành ký kết hợp đồng lao động và đóng bảo hiểm xã hội như những lao động có trình độ cao đẳng, đại học trở lên được không. Và nếu được thì ký kết bằng loại hình lao động nào thì hợp lý! Và mức lương tính như thế nào?

Thứ hai, trường hợp lao động tốt nghiệp Trung học phổ thông (cấp 3) thì có thể áp dụng bổ nhiệm chức vụ, tăng lương (ví dụ như quản lý nhóm,..)

Thứ ba, mức lương của người lao động được tính theo hệ số. Em muốn biết chi tiết hơn về cách tính lương theo chức vụ và trình độ học vấn được không ạ?

Thứ tư, đối với doanh nghiệp TNHH một thành viên, người đại diện pháp luật là giám đốc đồng thời là chủ doanh nghiệp, thì có cần phải tiến hành lập hợp đồng lao động, trả lương và đóng bảo hiểm xã hội như các lao động khác không ạ?

Em rất cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Cảm ơn chị đã tin tưởng và gửi yêu cầu tới Công ty Luật Minh Gia! Yêu cầu của chị được tư vấn như sau:

Điều 16 BLLĐ 2012 quy định về hình thức hợp đồng lao động như sau:

“ 1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.
2. Đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 03 tháng, các bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói”.

Pháp luật lao động không phân loại lao động không có bằng cấp, bằng đại học hay bằng cao đẳng,... mà chỉ trừ trường hợp công việc có tính chất tạm thời dưới 03 tháng thì các bên mới được ký hợp đồng bằng lời nói. Nếu không, các bên phải tuân thủ việc ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản và được chia thành 02 bản.

Điều 22 BLLĐ 2012 quy định về loại hợp đồng lao động như sau:

“ 1. Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng.

c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

....

3. Không được giao kết hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng để làm những công việc có tính chất thường xuyên từ 12 tháng trở lên, trừ trường hợp phải tạm thời thay thế người lao động đi làm nghĩa vụ quân sự, nghỉ theo chế độ thai sản, ốm đau, tai nạn lao động hoặc nghỉ việc có tính chất tạm thời khác”.

Hiện, pháp luật lao động có ba loại hợp đồng: hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng không xác định thời hạn từ 12 tháng tới dưới 36 tháng hoặc hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

Chúng tôi không thể tư vấn cho chị loại hợp đồng nào là phù hợp, mà tùy vào tính chất công việc, cũng như nhu cầu của Công ty mà ký kết loại hợp đồng hợp lý. Ban đầu, thông thường sẽ có thời gian thử việc, và nếu có nhu cầu Công ty có thể ký kết hợp đồng lao động một năm trước khi ký hợp đồng lâu dài hơn.

Về tiền lương, theo quy định tại Điều 90 BLLĐ 2012 thì mức tiền lương dựa vào căn cứ năng suất lao động và chất lượng công việc. Tuy nhiên, tiền lương hàng tháng không thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.

Tiếp theo, về việc lao động tốt nghiệp trung học phổ thông có được bổ nhiệm chức vụ, tăng lương không?

Pháp luật không cấm lao động phổ thông không được bổ nhiệm chức vụ, tăng lương, nên Công ty hoàn toàn có thể thực hiện được việc này. Việc bổ nhiệm lao động, hay tăng lương dựa vào như cầu của Công ty, cũng như thang bảng lương.

Về thang bảng lương, và hệ số lương của người lao động làm ở khối doanh nghiệp ngoài nhà nước. Về tiền lương trả cho đối tượng là người lao động quy định tại khoản 1 Điều 3 BLLĐ 2012 sẽ theo Nghị định 49/2013/ NĐ – CP QUY ĐỊNH CHI TIẾT THI HÀNH MỘT SỐ ĐIỀU CỦA BỘ LUẬT LAO ĐỘNG VỀ TIỀN LƯƠNG.

Cuối cùng, Giám đốc đồng thời là chủ công ty TNHH 1 thành viên có cần phải ký hợp đồng lao động và trả lương, đóng BHXH không?

Giám đốc mà đồng thời là chủ sở hữu công ty TNHH 1 thành viên thì không cần phải ký kết hợp đồng lao động, tuy nhiên, đối tượng trên vẫn được nhận lương hàng tháng và phải đóng BHXH theo quy định của pháp luật.

Điều 4 quyết định 959/2015 quy định về đối tượng tham gia như sau:

“ 1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm:

....

1.5. Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;

...”.

Về tiền lương, công ty sẽ trả lương cho giám đốc, tuy nhiên, tiền lương trên sẽ theo quy định chúng tôi tư vấn trước đây cho chị. Số tiền này sẽ là căn cứ để đóng BHXH, BHYT, BHTN.