Câu hỏi: Luật sư tư vấn về việc nhận di sản thừa kế là quyền sử dụng đất và việc làm thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nội dung tư vấn như sau:

Dạ thưa luật sư, Nhờ luật sư tư vấn giúp em vấn đề quyền thừa kế của gia đình chồng em ạ: -Nhà chồng em đang ở là của ông bà nội chồng để lại cho cha chồng em thừa kế. Sổ đỏ do cha chồng em đứng tên. Tuy nhiên, cha chồng em đã mất cách đây 10 năm rồi. Đồng thời giấy tờ nhà vẫn do cha chồng em đứng tên, chưa sang tên lại cho ai hết. - Cha chồng em có 2 người con: 1 trai (chồng em) và 1 gái (em chồng). Mẹ chồng em vẫn còn và cũng sống trong ngôi nhà này. Thưa luật sư, nếu bây giờ sang tên sổ đỏ cho chồng em thì cần có sự đồng ý của em chồng và mẹ chồng thôi. Và ngược lại nếu sang tên sổ đỏ cho em chồng thì cũng chỉ cần sự đồng ý của mẹ chồng và chồng em thôi hay có cần sự đồng ý của cô chồng, chị họ chồng nữa không ạ. Vì 2 người cô chồng (cô 5 và cô 12) nói là ngôi nhà này là nhà tự của ông bà nội để lại thì phải chia đều cho 2 cô và chị họ (chị họ là cháu ngoại- là con của người cô thứ 2 trong nhà đã mất, còn chồng và em chồng là cháu nội). Bây giờ họ đòi bán để chia phần cho họ nữa. Nhưng mẹ chồng em không chịu nói là nhà tự sẽ để cho 2 người con (chồng và em chồng) thôi. Nhưng cô chồng và chị họ không đồng ý, họ nói là: phải có sự đồng ý của họ thì chồng em (em chồng) mới được thừa kế. nếu họ không đồng ý thì phải bán nhà chia cho họ.Thưa luật sư, em nghĩ nhà do cha em đứng tên giờ cha mất thì ngôi nhà đó phải do mẹ, chồng và em chồng em có quyền thôi. Chứ sao 2 người cô và chị họ lại đòi chia nhà. Họ có quyền hạn gì trong ngôi nhà này? Thông tin bổ sung cô 5 và chị họ ở chung trong nhà tự. Cô 12 ở nhà bên cạnh. Khi cha mất thì cô 5 đứng tên chủ hộ trên sổ hộ khẩu. Em cám ơn luật sư nhiều. Mong được luật sư tư vấn giúp em ạ.

Trả lời: Trước hết cần xác định phần di sản để lại của bố bạn gồm những loại tài sản nào và phần diện tích đất có thuộc quyền sử dụng hoàn toàn của bố bạn hay không. Đồng thời để có thể sang tên cho chồng bạn phần di sản là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bố chồng thì cần làm rõ khi bố chồng mất có để lại di chúc hay không? Và diện tích đất này được cấp cho riêng bố chồng bạn hay được sang tên cho cả hộ gia đình bố bạn. Do đó nếu như bố bạn có để lại di chúc trước khi mất thì sẽ phân chia theo di chúc, tức nếu bố bạn đã định đoạt thông qua bản di chúc để lại di sản đó cho chồng bạn thì thực hiện theo như di chúc, còn trường hợp không để lại di chúc thì sẽ chia thừa kế theo pháp luật theo quy định tại điều 652 Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Theo đó nếu phần di sản là quyền sử dụng đất này là tài sản riêng của bố tức trước đây đã được nhận thừa kế từ ông bà nội một cách hợp pháp, lúc này sẽ phân chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm: mẹ chồng, 2 người con. Lúc này nếu mẹ chồng và em chồng bạn từ chối nhận di sản thừa kế cùng muốn để lại phần di sản này cho chồng bạn thì sẽ tiến hành thủ tục tặng phần này cho chồng bạn lúc đó chồng bạn mới làm thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng riêng tên chồng bạn. Khi này cô 5 hay chị họ đều không có quyền yêu cầu phải sự đồng ý của họ để tiến hành thủ tục sang tên.

Trong trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này ghi nhận là đồng sở hữu và bố chồng bạn chỉ đại diện đứng tên thì khi này bố bạn chỉ có một phần quyền trong diện tích đất này thì khi phân chia thừa kế vẫn chia cho những người thuộc hàng thừa kế là mẹ và 2 người con nhưng chỉ chia phần của người bố. Chỉ khi phần tài sản này có cô 5 và chị họ chồng bạn được ghi nhận là đồng sở hữu trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà khi chia thừa kế của ông bà nội chồng bạn để lại cho 2 người này thì họ mới có quyền trên phần diện tích này. Nếu họ cũng là đồng sở hữu phần đất này thì khi muốn sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chồng bạn buộc phải có sự đồng ý của cả mẹ, em chồng, cô 5 và chị họ khi tiến hành thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ bố chồng bạn sang chồng bạn.