Câu hỏi: Chào Luật sư, Xin Luật sư giải đáp giúp trường hợp hưởng trợ cấp BHXH một lần của tui như sau. Tui tham gia đóng BHXH ở công ty A từ tháng 7/2015 đến tháng 9/2016 tui nghỉ việc. Sổ BHXH của tui được tính tổng thời gian tham gia BHXH đến tháng 9/2016 là 1 năm 5 tháng. Tui nghỉ việc đến tháng 8/2017 thì có đi làm 1 tháng ở cty B, nhưng sau đó liền nghỉ việc và không biết cty B có đóng BHXH cho mình. Đến tháng 10 tui đi làm thủ tục hưởng BHXH thì cơ quan BHXH không tiếp nhận giải quyết hồ sơ với lý do chưa đủ 12 tháng không tham gia BHXH sau khi nghỉ việc. Như nhân viên BHXH giải thích thì thời gian nghỉ việc của tui từ tháng 10/2016-7/2017 chỉ được 10 tháng và đã có tham gia BHXH 1 tháng vào tháng 8/2017. Như vậy nếu tui muốn hưởng BHXH một lần thì phải liên hệ BHXH chốt lại sổ để cộng thêm một tháng đóng BHXH, sau đó muốn hưởng BHXH một lần thì phải tiếp tục không tham BHXH đủ 12 tháng sau khi nghỉ việc tức là đến tận tháng 9/2018 mới đủ điều kiện hưởng. Như vậy kể từ khi tui nghỉ việc từ tháng 9/2016 phải chờ đến tận tháng 9/2018 mới đủ điều kiện hưởng BHXH một lần là đúng hay sai. Xin nói thêm là nhân viên BHXH tra cứu cho biết 1 tháng công ty B tham gia BHXH cho tui vào tháng 8/2017 thì công ty B chưa thanh toán nợ BHXH trong tháng này. Hơn nữa tui nghỉ việc theo nguyện vọng chứ không phải công ty B ra quyết định cho tui thôi việc. Được biết trường hợp tui nghỉ việc như vậy là đã vi phạm một phần hợp đồng nên công ty B sẽ không thanh toán trợ cấp thôi việc và không đóng tháng này. Như vậy, việc nhân viên BHXH hướng dẫn tui về công ty B hay tự ý liên hệ cơ quan BHXH nơi cty B nợ 1 tháng BHXH của tui để chốt lại sổ là đúng hay sai. Có chốt được không, nếu không thì tui phải làm sao để được hưởng chế độ BHXH 1 lần. Nếu chốt được thì tui phải đợi đến tháng 9/2018 mới hưởng được chế độ này hay sao trong khi tui đồng ý hưởng với mức 1 năm 5 tháng như sổ BHXH hiện tại được chốt. Rất cảm ơn luật sư đã đọc và tư vấn cho tui. Trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất
, Cơ quan bảo hiểm xã hội trả lời về việc bạn không đủ điều kiện rút bảo hiểm xã hội một lần do chưa đủ 12 tháng sau khi nghỉ việc là đúng với quy định tại Điều 1 Nghị quyết 93/2015.

Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13 về việc thực hiện chính sách hưởng bảo hiểm xã hội một lần đối với người lao động quy định như sau:

“1. Người lao động được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội để đủ điều kiện hưởng lương hưu nhằm bảo đảm cuộc sống khi hết tuổi lao động theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014.

Trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu thì được nhận bảo hiểm xã hội một lần.”

Như vậy, căn cứ theo quy định này thì phải sau một năm kể ngày người lao động nghỉ việc mới đủ điều kiện làm hồ sơ rút bảo hiểm xã hội một lần. Với trường hợp của bạn, bạn làm việc tại công ty A từ tháng 7/2015 đến tháng 9/2016 thì nghỉ việc, nếu căn cứ theo quy định trên thì vào tháng 9/2017 bạn sẽ đủ điều kiện rút bảo hiểm xã hội một lần. Tuy nhiên, vào tháng 8/2017 bạn có đi làm lại tại công ty B và đến hết tháng 8/2017 bạn nghỉ việc,  trong một tháng làm việc công ty B có đóng bảo hiểm cho bạn do đó trong trường hợp này thời điểm một năm kể từ ngày bạn nghỉ việc để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần được xác định từ tháng 9/2017 đến tháng 9/2018.

Thứ hai,
với vấn đề đóng bảo hiểm, chốt sổ của công ty B.

Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc như sau:

“1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:

a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;( Có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 – Điều 124 Luật Bảo hiểm xã hội 2014).”

…

Do bạn không nói rõ bạn ký kết loại hợp đồng nào với công ty B nên chúng tôi không thể xác định được trường hợp này công ty B có trách nhiệm bắt buộc phải tham gia bảo hiểm cho bạn không. Tuy nhiên, nếu công ty B đã thông báo về vấn đề tham gia bảo hiểm cho bạn lên cơ quan bảo hiểm xã hội thì công ty B có trách nhiệm phải đóng bảo hiểm cho bạn trong thời gian bạn làm việc tại công ty. Việc bạn tự ý nghỉ việc ở công ty không ảnh hưởng tới vấn đề công ty phải đóng bảo hiểm cho bạn, chốt sổ và trả sổ cho bạn sau khi bạn nghỉ việc.

Khoản 3 Điều 47 Bộ luật lao động 2012 quy định như sau: “
Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động
”. Theo quy định này công ty B nơi bạn làm việc có trách nhiệm chốt bảo hiểm xã hội trong một tháng bạn làm việc tại công ty. Do đó, trong trường hợp này cơ quan hướng dẫn bạn trở về công ty B yêu cầu công ty làm thủ tục chốt và trả sổ cho bạn là phù hợp. Trong trường hợp này bạn bắt buộc phải đến công ty yêu cầu công ty làm thủ tục chốt sổ chứ bạn không thể tự mình thủ tục chốt sổ tại cơ quan bảo hiểm được. Nếu công ty không làm thủ tục chốt sổ bảo hiểm để bạn hưởng chế độ thì bạn có thể làm đơn kiến nghị gửi tới Giám đốc công ty hoặc gửi tới Phòng lao động thương binh xã hội yêu cầu giải quyết.

Thứ ba
, với vấn đề trợ cấp thôi việc

Khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động 2012 quy định về trợ cấp thôi việc như sau:

“1. Khi hợp đồng lao động chấm dứt theo quy định tại các khoản 1, 2, 3, 5, 6, 7, 9 và 10 Điều 36 của Bộ luật này thì người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên, mỗi năm làm việc được trợ cấp một nửa tháng tiền lương.”

Với trường hợp của bạn, bạn mới làm việc tại công ty B hết tháng 8 nên bạn không đủ điều kiện để được hưởng trợ cấp thôi việc theo quy định của pháp luật lao động.