Câu hỏi: Nhờ luật sư tư vấn quy định pháp luật về Bạo hành gia đình như sau: Bác tôi thường xuyên có hành vi chửi bới, lăng mạ, chửi cả gia đình nhà vợ...bá tôi thậm chí còn rất nhiều lần bị đánh đập như bóp mồm miệng, đấm đá...nhưng thương tích mới chỉ ở mức độ bầm tím, đau nhức.

Bá phải trốn đi nơi khác. Nhưng khi được hỏi chuyện bác đều không nhận mình đã đánh đập hành hạ bá. Sau khi được gia đình giản hoà bá về nhà nhưng tình trạng bị bác đánh vẫn tiếp diễn và chiều hướng cũng như số lần tăng dần. Bá tôi đã nhiều lần gửi đơn lên bí thư thôn để xin giải quyết nhưng bị từ chối. Vậy tôi xin hỏi với những thương tích như vậy bá tôi có đủ điều kiện làm đơn khởi tố bác ra toà. Và mức xử lí khi khởi tố là như thế nào. Các bước để tiến hành ra sao? Mong luật sư tư vấn giúp tôi xin trân thành cảm ơn!

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia chúng tôi. Về trường hợp của bạn, chúng tôi xin được tư vấn như sau:

Theo thông tin bạn cung cấp thì bác bạn thường xuyên có hành vi chửi bới, lăng mạ, chửi cả gia đình nhà vợ. Bá bạn thậm chí còn rất nhiều lần bị đánh đập như bóp mồm miệng, đấm đá. Thương tích mới chỉ ở mức độ bầm tím, đau nhức. Bá phải trốn đi nơi khác. Nhưng khi được hỏi chuyện bác đều không nhận mình đã đánh đập hành hạ bá.

Vậy, hành vi của bác bạn đã xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của bá bạn. Vi phạm luật phòng, chống bạo lực gia đình Việt Nam. Tùy theo tính chất, mức độ mà hành vi của bác bạn có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trường hợp 1
: Bác bạn không đủ các yếu tố cấu thành tội phạm

Trong trường hợp này thì Bác bạn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo các Điều 49, 50, 51 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; Phòng chống tệ nạn xã hội; Phòng cháy và chữa cháy; Phòng chống bạo lực gia đình:

"Điều 49. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình:

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với hành vi đánh đập gây thương tích cho thành viên gia đình.

2. Phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình;

b) Không kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị trong trường hợp nạn nhân cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc nạn nhân trong thời gian nạn nhân điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với các hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.
Điều 50. Hành vi hành hạ, ngược đãi thành viên gia đình

1. Phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Đối xử tồi tệ với thành viên gia đình như: bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân;

b) Bỏ mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người già, yếu, tàn tật, phụ nữ có thai, phụ nữ nuôi con nhỏ.

2. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với hành vi quy định tại Khoản 1 Điều này.

Điều 51. Hành vi xức phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình

1. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình.

2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Tiết lộ hoặc phát tán tư liệu, tài liệu thuộc bí mật đời tư của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

b) Sử dụng các phương tiện thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình;

c) Phổ biến, phát tán tờ rơi, bài viết, hình ảnh, âm thanh nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nạn nhân.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này;

b) Buộc thu hồi tư liệu, tài liệu, tờ rơi, bài viết, hình ảnh, âm thanh đối với hành vi quy định tại Điểm a, c Khoản 2 Điều này.”

Trường hợp 2
: Bác bạn đủ các yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật

Trong trường hợp này, cơ quan Công an sẽ yêu cầu bác bạn giám định thương tích để làm căn cứ xử lý hình sự. Nếu mức độ thương tích đủ để cấu thành tội phạm thì bác bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác  hoặc tội hành hạ người khác hoặc tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình.

Khi đó, cơ quan tiến hành tố tụng theo quy định của pháp luật có trách nhiệm khởi tố vụ án và áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để xác định tội phạm và xử lý bác bạn.

Ngoài ra, việc bá bạn đã nhiều lần gửi đơn lên bí thư thôn để xin giải quyết nhưng bị từ chối là hành vi tắc trách trong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của cơ quan nhà nước ở cơ sở.

Như vậy, bá bạn có thể xem xét khiếu nại đối với Ủy ban nhân dân xã nơi bá bạn cư trú để yêu cầu giải quyết theo quy định của Luật khiếu nại, tố cáo. Trong thời hạn luật định, căn cứ vào kết quả giải quyết khiếu nại của Ủy ban nhân nhân xã bá bạn có thể tiến hành khiếu nại lên Ủy ban nhân dân Huyện hoặc khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền đối với Quyết định giải quyết của ủy ban nhân dân xã.

Việc bá bạn muốn khởi tố bác bạn thì trước hết bá bạn cần báo cho cơ quan Công an nơi bá bạn cư trú để tố cáo hành vi của bác bạn.