Câu hỏi: Chào luật sư cho tôi hỏi về xác nhận tình trạng hôn nhân khi kết hôn với người nước ngoài như sau: Mẹ tôi có kết hôn với người Hàn Quốc nhưng vì ông ta bạo lực nên đã ly hôn và giấy tờ thủ tục ly hôn bên Hàn đã làm xong đồng thời mẹ tôi cũng gửi giấy tờ về Viêt Nam ủy quyền cho bác tôi làm thủ tục ly hôn ở Việt Nam và đã xong. Vấn đề là mẹ tôi ở bên Hàn và gặp được một người khác hợp hơn và có mong muốn kết hôn lại,

Tuy nhiên họ yêu cầu giấy chứng nhận đôc thân của xã phường nơi mình cư trú mà để lấy được giấy này yêu cầu mình phải ở Việt Nam. Mẹ tôi đã hết visa từ tháng 1 năm nay tính đến bây giờ là đã bất hơp pháp bên Hàn tầm 6 tháng.

Xin hỏi nếu bây giờ mẹ tôi về làm giấy chứng nhận độc thân thì có thể sang đấy làm đăng kí kết hôn được hay không ạ.

Ngoài ra tôi xin hỏi là khi mẹ tôi dăng kí kết hôn với người Hàn lần đầu tiên thì xin giấy chứng nhận độc thân ở Việt Nam thì cơ quan có thẩm quyền xã phường nơi mẹ tôi cứ trú cấp nhưng từ năm 2013 đến tháng 1 năm 2015 thì mẹ tôi cư trú hợp pháp bên hàn thì liệu giấy chứng nhận độc thân đó thì Đại Sứ Quán Việt nam bên Hàn cấp được không ạ?

Và bây giờ mẹ tôi đang bất hơp pháp mà lên Đại sứ quán hỏi xin giấy đó có khó khăn gì không? Có nhất thiết phải về Việt Nam xin giấy chứng nhận độc thân đó không vì tước thời gian đó thì mẹ tôi đã làm giấy tờ đó để làm đăng kí kết hôn lần đầu nhưng hơn hai năm nay mẹ tôi không ở Việt Nam mà ở bên Hàn.

Trả lời: Thứ nhất, về việc kết hôn của mẹ bạn với người nước ngoài.

Điều 126 Luật Hôn nhân 2014 quy đinh: “
Trong việc kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, mỗi bên phải tuân theo pháp luật của nước mình về điều kiện kết hôn; nếu việc kết hôn được tiến hành tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam thì người nước ngoài còn phải tuân theo các quy định của Luật này về điều kiện kết hôn”
. Điều kiện kết hôn đối với công dân Việt Nam như sau:
-  Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
- Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
-  Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp: Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ…
Như vậy, mẹ bạn đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành thì có thể đăng ký kết hôn với người nước ngoài.
Thứ hai, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận tình trạng hôn nhân.
Điều 27 Nghị định 126/2014/NĐ-CP quy định về thẩm quyền cấp giấy chứng nhận tình trạng hôn nhân thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi đăng ký thường trú của công dân Việt Nam hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi đăng ký tạm trú của công dân Việt Namkhông có đăng ký thường trú nhưng có đăng ký tạm trú để làm thủ tục đăng ký kết hôn với người nước ngoài tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài ở nước ngoài.
Như vậy, Đại sứ quán không có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận tình trạng hôn nhân của mẹ bạn. Thẩm quyền đó thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi mẹ bạn đăng ký tạm trú.
Thứ ba, về việc yêu cầu sự có mặt của người yêu cầu khi yêu cầu chứng nhận tình trạng hôn nhân.
Hồ sơ cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân được lập thành 01 bộ, gồm các giấy tờ sau đây:
-  Tờ khai cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân theo mẫu quy định;
- Bản sao một trong các giấy tờ để chứng minh về nhân thân như Chứng minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc giấy tờ hợp lệ thay thế;
- Bản sao sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú của người yêu cầu.
Trường hợp công dân Việt Nam đã ly hôn tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài thì phải nộp giấy xác nhận ghi vào sổ hộ tịch việc ly hôn đã được giải quyết ở nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Hồ sơ cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do người yêu cầu nộp trực tiếp tại Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền (khoản 2 Điều 28 Nghị định 126/2014/NĐ-CP).
Như vậy, mẹ bạn phải trở về Việt Nam để nộp trực tiếp hồ sơ cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân tại Ủy bạn nhân dân cấp xã nơi mẹ bạn đăng ký thường trú.