Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc về việc người lao động chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật có còn đặt ra trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo hay không? Nội dung tư vấn như sau:

Gửi Luật sư   Bên em có ký HĐ đào tạo kế toán trưởng với một nhân viên, trong HĐ này quy định rõ sau khi hoàn thành khóa học người này phải làm việc cho Công ty ít nhấy 3 năm, nếu vì bất cứ lý do gì mà nghỉ việc trước 3 năm đều sẽ phải hoàn lại số tiền đào tạo. Tuy nhiên em có đọc được bài báo luật sư hướng dẫn trong đó câu kết luận “Như vậy, theo các quy định pháp luật nêu trên, có nghĩa rằng, người lao động có ký cam kết với người sử dụng lao động về việc phải làm việc cho người sử dụng lao động một thời gian sau khi được đào tạo và phải bồi thường chi phí đào tạo khi vi phạm cam kết này hay không cũng không có ý nghĩa gì khi người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn muốn chấm dứt hợp đồng lao động chỉ cần báo trước với người sử dụng lao động 45 ngày. “   Có nghĩa là bên em không thể yêu cầu nhân viên nói trên hoàn lại số tiền phí đào tạo ạ? Nhân viên này có HĐ không thời hạn và đã báo trước 45 ngày.   Ngoài ra trong thời gian nghỉ phép nhân viên này đã ký HĐ và làm việc với một công ty khác nhưng không thông báo cho bên em biết vậy bên em có thể quyết toán thuế thu nhập cá nhân, BHXH và BHYT như bình thường được không ạ.  Em cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, theo quy định của pháp luật lao động tại điều 43 Bộ luật Lao động năm 2012 thì nghĩa vụ bồi thường chi phí đào tạo sẽ đặt ra khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật.

Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.

Như vậy khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái với quy định tại điều 37 Bộ luật Lao động thì xác định là chấm dứt hợp đồng lao động trái luật. Khi đó nghĩa vụ bồi thường sẽ đặt ra với người lao động bao gồm cả chi phí đào tạo theo điều 62 “
Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.”

Thứ hai, trường hợp chấm dứt hợp đồng đúng luật. Pháp luật hiện hành không có quy định về việc chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật thì có phải bồi thường hay không? Do vậy, để có cơ sở yêu cầu bồi thường chi phí đào tạo thì cần phải căn cứ vào cam kết mà các bên đã thỏa thuận về các trường hợp bồi thường chi phí đào tạo.

Theo đó, nếu trong cam kết giữa người lao động và công ty thỏa thuận trong mọi trường hợp chấm dứt HĐLĐ đều phải bồi thường chi phí đào tạo, thì sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo theo thỏa thuận mà đã cam kết dù là chấm dứt hợp đồng đúng pháp luật hay chấm dứt trái pháp luật. Nếu như đã có thỏa thuận trên thì dù người lao động chấm dứt hợp đồng đúng pháp luật đối chiếu với vụ việc của phía công ty bạn người lao động ký hợp đồng không xác định thời hạn đã báo trước 45 ngày thì vẫn phải đền bù chi phí đào tạo.

Ngoài ra vì pháp luật không có quy định bắt buộc 1 người lao động chỉ được làm việc cho 1 người sử dụng lao động. Nếu phía người lao động sắp xếp , đảm bảo thời gian làm việc ở 2 đơn vị thì vẫn hoàn toàn hợp pháp. Vì hiện nay người này vẫn là người lao động của phía đơn vị bạn nên vẫn tiến hành thực hiện tham gia bảo hiểm, khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo đúng quy định của pháp luật.