Câu hỏi: Hai vợ chồng anh trai em có thế chấp ngân hàng sổ đỏ vay 2 tỷ 2 và đã trả được 2 tỷ còn 200triệu nữa. Lúc này chị dâu em đã giả chữ ký của anh em để giải ngân, thanh lý hợp đồng với ngân hàng và tiếp tục đem sổ ra ngân hàng khác vay và giả chữ ký một lần nữa để làm hợp đồng vay thế chấp. Về nguyên tắc thì phải có hai vợ chồng cùng ký vì là sổ hai người đứng tên .Cho em hỏi anh trai em có kiện chị dâu em được không và nằm trong khung hình phạt nào?

Trả lời: Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình thì việc định đoạt tài sản chung phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Trong trường hợp này, anh chị bạn cùng đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên việc chị dâu bạn giả mạo chữ ký của anh trai bạn để thanh lý hợp đồng với ngân hàng cũ và thế chấp sổ đỏ vay tiền ngân hàng mới là hành vi vi phạm pháp luật, do đó, những hành vi này sẽ bị vô hiệu do không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể trong giao dịch này anh trai bạn không tự nguyện tham gia mà mọi việc do chị dâu bạn tự ý thực hiện.

"1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.”

Do đó, anh trai bạn có thể làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu. Hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu được quy định tại Điều 131 Bộ luật Dân sự như sau:

"1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.

…”

Ngoài ra, chị dâu của bạn còn có thể phạm tội lừa đảo chiểm đoạt tài sản. Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

…”

Trong trường hợp này, việc chị dâu bạn giả mạo chữ ký để thanh lý hợp đồng với ngân hàng cũ và thế chấp sổ đỏ vay tiền một ngân hàng khác là hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản nên có thể bị truy tố về tội danh này. Để xác định khung hình phạt cụ thể thì cần căn cứ vào số tiền trên thực tế mà chị dâu bạn đã chiếm đoạt và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ của vụ án.

Trân trọng
!