Câu hỏi: Vay tiền kinh doanh không trả được có bị phạt tù không? Thưa luật sư. Năm 201x e có vay của cô B số tiền 3 tỷ để kinh doanh xe. Có viết giấy tay vay tiền và làm tin là để cô B đứng tên 6 xe này. Trong giấy tay vay tiền không có thời hạn trả nợ và không có viết lãi suất bao nhiêu. Nhưng từ thời điểm đó có thoả thuận lãi suất. Và em vẫn đóng lãi từ thời điểm vay đến nay. Nhưng vừa rồi vì dịch bệnh ngưng hoạt động xe nên e không có khả năng đóng lãi và xin cô B đóng lãi 1/2 nhưng cô B không chịu và đòi bán các xe để trả cho cô. Nhưng trong thời điểm này giá bán xe rất thấp khoảng 50% giá trị ban đầu vì vậy e không còn khả năng trả thêm số còn lại và xin cô B là cho e trả chậm và không đóng lãi nữa vì tài sản đã bán hết nên không còn nguồn thu để đủ trả lãi và chỉ xin trả gốc. Cô cũng không đồng ý. Trong quá trình như vậy cô đã có hành vi nhờ người ngoài đe doạ em. Và e cũng có trả lời cô B là em không còn khả năng trả như vậy và xin cô để nguyên xe lại cho e làm ăn sau dịch e vẫn đóng lãi đầy đủ cho cô. Trong quá trình kéo dài mấy tháng như vậy phía e rất mệt mỏi và mong muốn cô nếu không đồng ý thì mong cô đưa ra pháp luật công bằng nếu e sai phạm trong quá trình vay nợ thì e sẽ chịu hoàn toàn trước pháp luật. Vì áp lực tinh thần rất mệt mỏi từ nhiều phía. Kính mong luật sư tư vấn giúp e và nếu bị toà xử thì e có phải đi tù không? Và đi tù bao nhiêu năm ạ.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, với trường hợp của bạn chúng tôi như sau:

Căn cứ Điều 466 Bộ luật dân sự 2015 quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay như sau:
“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”
Như vậy, khi bạn vay tiền bạn phải trả đủ tiền cho bên cho vay khi đến hạn. Tuy nhiên, theo thông tin mà bạn cung cấp thì trong giấy vay tiền không quy định về thời hạn trả nợ, do đó hiện tại chúng tôi không thể xác định được thời hạn trả nợ của bạn.

Căn cứ khoản 1 Điều 175 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về tội lạm dụng chiếm đoạt tài sản, theo quy định này một người bị coi là phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản khi thực hiện một trong các hành vi sau:

- Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản cua người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả.

- Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

Theo đó đối chiếu với quy định của pháp luật nêu trên, bạn vay tiền để kinh doanh xe thông qua giấy vay tiền với cô B và hàng tháng bạn vẫn trả lãi đầy đủ, tuy nhiên do tình hình dịch bệnh bạn dịch vụ ngưng hoạt động xe nên bạn không có khả năng đóng lãi và xin cô B đóng lãi ½ nhưng cô B không chịu và đòi bán xe để trả cho cô. Nhưng thời điểm dịch giá xe bán rất thấp khoảng 50% giá trị ban đầu vì vậy bạn không còn khả năng trả thêm số còn lại và xin cô B là cho bạn trả chậm và không đóng lãi nữa vì tài sản đã bán hết không còn nguồn thu để đủ trả lãi và chỉ xin trả gốc. Nhưng cô B không đồng ý. Bạn cũng trả lời với cô B là bạn không có khả năng trả và xin cô B để nguyên xe lại cho bạn làm ăn sau dịch và bạn vẫn đóng lãi đầy đủ cho cô B. Như vậy căn cứ vào thông tin bạn cung cấp, chúng tôi nhận định như sau:

Nếu bạn bán xe, bán hết tài sản mà không còn khả năng chi trả lãi nữa, bạn chỉ xin trả nợ gốc. Như vậy, bạn cũng không có hành vi thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản hay vay tiền để dùng vào mục đích bất hợp pháp thì hành vi của bạn không thể cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Như vậy, bạn sẽ không bị phạt tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Song cô B có thể khởi kiện anh ra Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp dân sự về hợp đồng vay tài sản.