Câu hỏi: Luật sư tư vấn, giải đáp thắc mắc trường hợp hỏi về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con sau khi vợ chồng ly hôn như sau: : Con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân có phải là con chung của vợ chồng không và Quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng con của cha mẹ quy định thế nào? Nội dung hỏi và trả lời tư vấn như sau:

1. Tư vấn thắc mắc về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con

Tôi đã li hôn vợ năm 2010. Tôi được quyền nuôi con và vợ cũ của tôi có trách nhiệm cấp dưỡng bởi cô ấy không chịu nuôi con mặc dầu lúc đó bé mới 2 tuổi. Từ đó đến nay cô ấy chỉ gửi tiền cấp dưỡng một tháng đầu tiên, vì vậy tôi yêu cầu lên Chi cục Thi hành án nhưng không được vì cô ấy biện lí do bị bệnh tật (thực tế cô ấy không chữa bệnh mà chỉ xin đơn thuốc ở cơ sở đông y ngoài nhà nước - cô ấy là giáo viên mầm non, có bảo hiểm). Tháng 5/2012 tòa án tiếp tục xử theo yêu cầu xin nuôi con của cô ấy (mục đích của cô ấy là được chấm dứt việc cấp dưỡng nuôi con) nhưng tòa vẫn giữ nguyên án tuyên ban đầu. Nay cô ấy làm đơn kháng án nhưng chưa giải quyết. Hiện tại tôi còn gặp khó khăn và tôi muốn con tôi khi lớn cũng đỡ tủi thân vì người mẹ không quan tâm.

Như vậy, tôi muốn hỏi:

1. Chi cục thi hành án làm như vậy là đúng hay sai? Làm thế nào để con tôi nhận được tiền cấp dưỡng? Với các hóa đơn thuốc, vợ tôi có thể được miễn thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hay không?

2. Nếu vợ tôi không chịu cấp dưỡng thì có được quyền được nuôi con hay không nếu như tôi vẫn nuôi con tốt như hiện nay

Tư vấn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con khi vợ chồng ly hôn qua tổng đài:
1900.6169

Trả lời: Tại Điều 48 Luật thi hành án dân sự sửa đổi bổ sung năm 2015 quy định về hoãn thi hành án như sau:

“1. Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định hoãn thi hành án trong trường hợp sau đây:

a) Người phải thi hành án bị ốm nặng, có xác nhận của cơ sở y tế từ cấp huyện trở lên; bị mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quyết định của Tòa án;

b) Chưa xác định được địa chỉ của người phải thi hành án hoặc vì lý do chính đáng khác mà người phải thi hành án không thể tự mình thực hiện nghĩa vụ theo bản án, quyết định;

c) Đương sự đồng ý hoãn thi hành án; việc đồng ý hoãn thi hành án phải lập thành văn bản ghi rõ thời hạn hoãn, có chữ ký của đương sự; trong thời gian hoãn thi hành án thì người phải thi hành án không phải chịu lãi suất chậm thi hành án, trừ trường hợp đương sự có thỏa thuận khác;

d) Tài sản để thi hành án đã được Tòa án thụ lý để giải quyết theo quy định tại Điều 74 và Điều 75 của Luật này; tài sản được kê biên theo Điều 90 của Luật này nhưng sau khi giảm giá theo quy định mà giá trị bằng hoặc thấp hơn chi phí và nghĩa vụ được bảo đảm;

đ) Việc thi hành án đang trong thời hạn cơ quan có thẩm quyền giải thích bản án, quyết định và trả lời kiến nghị của cơ quan thi hành án dân sự theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 170 và khoản 2 Điều 179 của Luật này;

e) Người được nhận tài sản, người được giao nuôi dưỡng đã được thông báo hợp lệ 02 lần về việc nhận tài sản, nhận người được nuôi dưỡng nhưng không đến nhận;

g) Việc chuyển giao quyền và nghĩa vụ thi hành án theo quy định tại Điều 54 của Luật này chưa thực hiện được vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan;

h) Tài sản kê biên không bán được mà người được thi hành án không nhận để thi hành án theo quy định tại khoản 3 Điều 104 của Luật này.”

Như vậy, để được hoãn thi hành án (nghĩa vụ cấp dưỡng) thì vợ bạn phải ốm nặng và có xác nhận của cơ sở ý tế từ cấp huyện trở nên. Như bạn trình bày thì vợ bạn thật sư không ốm và chỉ xin đơn thuốc từ cơ sở đông y ngoài nhà nước nên sẽ không đáp ứng điều kiện được hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng. Do đó chi cục thi hành án từ chối yêu cầu thi hành án của bạn là không đúng. Bạn có thể khiếu nại lên người đứng đầu của Chi cục thi hành án để được giải quyết.

Vì hiện tại con bạn đã 6 tuổi nên việc Tòa án quyết định bên nào có quyền nuôi con sẽ căn cứ vào điều kiện có lợi nhất cho việc nuôi con. Nếu bạn vẫn nuôi con tốt và chứng minh được những điều ở trên bạn trình bày thì bạn sẽ vẫn được tòa án tiếp tục cho nuôi con.

---

2. Xác định con chung vợ chồng sau ly hôn và yêu cầu cấp dưỡng thế nào?

Xin chào quý Luật Sư, Tôi xin được tư vấn pháp luật về sự việc như sau: - Tôi và chồng kết hôn và đã có 1 con chung. Hiện nay tôi đang có thai đứa con chung thứ 2 nhưng chồng tôi không có trách nhiệm, không chăm sóc hay cấp dưỡng gì cho tôi và đứa con chung. Tôi cảm thấy rất mệt mỏi và bế tắc vì vừa mang thai và vừa phải lo cho đứa con thứ 1, trong khi chồng tôi thì cứ long bong, không lo làm ăn, và vẫn thảnh thơi sống sung sướng dựa vào tiền mẹ anh cho để phụ tiền nuôi cháu nội (nghĩa là mẹ anh cho tiền anh để phụ tôi nuôi đứa con chung nhưng anh không làm ra tiền, thu không đủ bù chi nên lấy luôn phần đó để tiêu xài). Nay tôi muốn ly hôn trước khi sinh đứa thứ 2 này (dự sinh vào tháng 6/2017) và đứa con này tôi muốn cho cháu là con riêng của tôi thì có được ko? Vì mặc dù là con chung của tôi và chồng tôi nhưng anh không chăm sóc, không cấp dưỡng cho tôi từ khi mang thai tới giờ mà còn là gánh nặng của tôi nên tôi thấy không có trách nhiệm thì làm sao được quyền đòi hỏi quyền lợi. Trường hợp này tôi phải làm sao thì tôi mới có thể đăng kí khai sinh cho đứa con thứ 2 như 1 đứa con riêng của tôi - theo họ tôi, không dính dáng gì đến chồng tôi hết mà vẫn đúng theo quy định của pháp luật? Mong sớm nhận được câu trả lời từ quý Luật sư.

Tư vấn:
Chào chị! Cảm ơn chị đã tin tưởng và gửi đề nghị tư vấn đến
Công ty Luật Minh Gia
, Đối với yêu cầu hỗ trợ của chị chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 88 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

"Điều 88. Xác định cha, mẹ

1. Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.

Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

..."

Như vậy, nếu con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân sẽ xác định là con chung của vợ chồng. Do đó, việc đăng ký khai sinh cho con sẽ thể hiện đầy đủ thông tin của cả cha và mẹ đẻ.

Chị tham khảo để giải đáp thắc mắc của mình!

---

3. Quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng con của cha mẹ

Kính gửi VP. Luật sư Luật Minh Gia.Tôi có 01 câu hỏi xin VP. Luật sư giải đáp giúp. Trước đây tôi có 01 người con, do vợ chồng tôi khó khăn, mới lập gia đình, tôi (chồng) thường xuyên phải đi công tác xa nên vợ chồng tôi đã viết giấy để ông bà ngoại nuôi cháu. Một thời gian sau, người con gái của Mẹ vợ tôi lấy chồng việt kiều Mỹ, bảo lãnh bà ngoại sang Mỹ và mang theo con gái tôi sang theo. Bây giờ bà yếu định về nước VN. Vậy bây giờ vợ chồng tôi có làm được giấy xin lại con và có được sang Mỹ để chăm sóc, nuôi con không, và thủ tục cần làm là những gì? Rất mong văn phòng Luật sư giải đáp, Tư vấn giúp. Trân trọng!

Tư vấn:
Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi đề nghị tư vấn đến
Công ty Luật Minh Gia
, Đối với yêu cầu hỗ trợ của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 69 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

“Điều 69. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ

1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

…”

Và tại Điều 71 Luật HN&GĐ cũng quy định:

“Điều 71. Nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng

1. Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

…”

Như vậy, trường hợp của bạn thì việc vợ chồng bạn có thỏa thuận để cho mẹ vợ của bạn (bà ngoại của con bạn) nuôi dưỡng thì chỉ xem xét đó là thỏa thuận thực tế về vấn đề chăm sóc và nuôi dưỡng con của gia đình bạn.

Do vậy, thời điểm này, vợ chồng bạn có nhu cầu cho con sang Mỹ để đảm bảo những điều kiện tốt nhất cho con thì hoàn toàn hợp pháp (lưu ý cần đáp ứng đủ các điều kiện để bảo lãnh, nhập cảnh theo pháp luật Mỹ).