Câu hỏi: Xin chào Công ty Luật Minh Gia, Tôi có người Dì, chồng Dì ấy mất được gần 02 năm nay để lại 02 đứa con cùng tài sản là 01 sổ tiết kiệm. Như tìm hiểu theo Bộ luật Dân sự thì tài sản được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Tuy nhiên trong thời gian này, Ba của dượng qua đời thì vẫn được nhận phần chia không? Bên gia đình Dượng kiên quyết giữ sổ tiết kiệm và không thực hiện nghĩa vụ phân chia tài sản thì nên xử lý như thế nào? Cám ơn!

Trả lời: - Xác định phân chia thừa kế

Vì Dượng của bạn không để lại di chúc nên di sản được chia theo pháp luật, những người thừa kế theo pháp luật được quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 bao gồm:

"1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.

Đối chiếu với quy định nêu trên và với thông tin bạn cung cấp thì tại thời điểm mở thừa kế, hàng thừa kế thứ nhất của dượng bạn bao gồm: Vợ, 2 con và người cha của dượng.

Tuy nhiên, sau khi người dượng mất thì một thời gian sau người cha của dượng cũng mất. Như vậy, tại thời điểm mở thừa kế thì người cha vẫn còn sống và có quyền hưởng di sản thừa kế do người con để lại. Nhưng khi người cha còn sống, các thừa kế vẫn chưa tiến hành khai nhận di sản thừa kế của người dượng, và nay người cha đã chết thì phần di sản mà người cha được hưởng sẽ được chia đều cho các thừa kế của người cha.

Các thừa kế có thể được xác định theo di chúc (nếu người cha chết để lại di chúc) hoặc những người thừa kế theo pháp luật tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 như nêu trên.

- Thời hiệu thừa kế và tranh chấp phân chia thừa kế

Nếu gia đình bên Dượng không đồng ý chia di sản thừa kế, dì của bạn có thể gửi đơn khởi kiện đến tòa án cấp huyện để yêu cầu phân chia di sản thừa kế để bảo vệ quyền lợi của mình nếu vẫn còn thời hiệu thừa kế theo quy định tại Điều 623 – Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

"Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

Để đảm bảo quyền lợi của mình, những người thừa kế có thể tiến hành thủ tục khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế, đồng thời yêu cầu Tòa án có biện pháp buộc những người khác chấm dứt hành vi xâm phạm quyền sở hữu của các bạn.''