Câu hỏi: Tôi tên là M. Tôi có 1 người cô hai để lại 1 căn nhà không có di chúc.
Khi cô tôi còn sống, cô tôi có làm di chúc cho người con trai. Nhưng người con trai này mất trước cô tôi 1 năm và không có lập thừa kế cho những người con của ông ta (gia đình ông ta ở bên Úc)
Khi cô hai tôi còn sống lúc về già yếu thì có người em gái út ruột lên ở chung nuôi dưỡng và chăm sóc cho đến cô hai tôi qua đời.

Sau khi 2 năm cô hai tôi qua đời, những người con của ông con trai bên Úc về và đòi bán căn nhà của cô hai tôi cho nên cô út không có chổ ở.
Điều 676 Bộ luật Dân sự quy định cụ thể các hàng thừa kế bao gồm:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
Như vậy cô út (và anh em còn sống của cô hai) có được thừa hưởng phần nào tài sản của cô hai để lại không? Nếu không được thừa hưởng tài sản, thì cô út có quyền yêu cầu những người thừa hưởng tài chi trả tiền chăm sóc và nuôi dưỡng cô hai lúc già yếu khi còn sống không?
Nếu cô út được thừa hưởng tài sản theo pháp luật thì phải liên lạc với văn phòng và tiến hành thủ tục như thế nào?
Cám ơn luật sư

Trả lời: Bạn trình bày, cô bạn làm di chúc để lại cho người con trai nhưng người con trai này mất trước cô 1 năm. Với trường hợp này, tại Điều 613 Bộ luật dân sự quy định:

“Điều 613. Người thừa kế

Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.”.

Vì vậy, người con trai của cô bạn đã mất trước cô ấy 1 năm nên không thể là người thừa kế. Trong khi đó, cô bạn chỉ để lại di sản cho một người con mà người ấy lại không thừa kế tài sản (do chết trước cô) nên toàn bộ tài sản của cô sẽ được chia theo pháp luật.

Theo Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thừa kế theo pháp luật như sau:

“Điều 651.
Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”.

Đối với tài sản của cô bạn, nếu có người thuộc hàng thừa kế thứ nhất còn sống và đủ điều kiện hưởng di sản thì những người đó được hưởng. Trường hợp không có ai thuộc hàng thừa kế thứ nhất thì sẽ chia di sản cho những người hàng thừa kế thứ hai, trong đó có cô út và các anh em còn sống của cô hai.

Nếu cô út của bạn được hưởng di sản thì cần làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại cơ quan công chứng trên địa bàn nơi có bất động sản.