Câu hỏi: Luật sư cho hỏi quy định pháp luật khi một bên bán tài sản chung vợ chồng trong thời giai ly thân như sau: Chúng tôi kết hôn năm 2008. Trong thời gian sống chung, chúng tôi có mua được 2 con bò, trị giá khi mua của cả 2 con là 43 800 000. Số tiền để mua bò đều do tôi đứng tên để vay về mua. Nay vợ chồng tôi đang số ly thân để chờ ly hôn. Trong thòi gian sống ly thân, chồng tôi tự ý bán hết bò mà không thông báo cho tôi biết (bán không có giấy tờ ký nhận

Đến khi tôi biết và hỏi thì chồng tôi bảo rằng: do tôi tự ý bỏ nhà đi nên không có quyền quyết định và nợ do ai đứng tên vay thì tự trả. Tôi muốn hỏi nếu khi ra Tòa tôi muốn chia tài sản 2 con bò thì tôi phải làm sao trong khi 2 con bò chồng tôi đã bán và giữ hết tiền, chồng tôi có trách nhiệm chi trả các khoản vay do tôi đứng tên vay hay không?.

Trả lời: Thứ nhất về việc chồng bạn tự ý bán bò

Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng bạn có mua 2 con bò. Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, tài sản được hai vợ chồng cùng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Như vậy, khi chồng bạn tự ý bán hết bò mà không thông báo và không được sự đồng ý của bạn là trái với quy định của pháp luật và nếu chồng bạn đã sử dụng vào mục đích riêng làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bạn thì bạn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 29 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về nguyên tắc chung về chế độ tài sản của vợ chồng như sau:

“1. Vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập.

2. Vợ, chồng có nghĩa vụ bảo đảm điều kiện để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.

3. Việc thực hiện quyền, nghĩa vụ về tài sản của vợ chồng mà xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng, gia đình và của người khác thì phải bồi thường.”

Thứ hai, nghĩa vụ trả tiền vay khi ly hôn

Điều 37 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014  quy định về nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng:

“Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;

3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;..”

Và căn cứ Điều 27 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về trách nhiệm liên đới của vợ, chồng:

“1. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này.

2. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này.”

Trong trường hợp này, bạn đứng tên vay tiền để mua hai con bò là nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của gia đình. Vì vậy, mặc dù số tiền vay là do bạn đứng tên nhưng chồng bạn phải cùng với bạn thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Trong trường hợp bạn yêu cầu Tòa án giải quyết, thì tài sản chung của vợ chồng bạn được chia đôi dựa trên công sức đóng góp cũng như các điều kiện khác mà pháp luật quy định.(Bạn có thể tham khảo tại Điều 59 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014).

Tài sản chung của vợ chồng sẽ được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị, bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch. Như vậy, khi chồng bạn đã bán bò và giữ số tiền bán bò, thì tài sản mà được hưởng sẽ là số tiền bán bò chia đôi, tùy theo công sức đóng góp. Đồng thời, nếu vợ chồng bạn có tài sản chung khác thì bạn cũng sẽ được chia theo quy định của pháp luật. Việc chia cụ thể như thế nào thì Tòa án sẽ căn cứ giải quyết.