Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trách nhiệm pháp lý của người gây ra tai nạn giao thông. Nội dung tư vấn như sau:

Kính gửi quý Luật sư! Vào tháng 2 vừa qua em trai tôi tham gia giao thông, đang đi trong hẻm ra đường lớn, chuẩn bị qua đường thì bị 1 xe máy đang lưu thông trên đường lớn đâm vào. Tai nạn khiến em tôi gãy đôi xương đùi, chấn thương sọ não. Sau 1 tháng rưỡi chữa trị em tôi không qua khỏi, đã qua đời. Tôi rất mong được quý Luật sư tư vấn giúp tôi về việc đúng sai, gia đình tôi có được bồi thường không? Thủ tục như thế nào, tại khoản nào điều mấy của bộ luật. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin bạn cho biết, em trai bạn tham gia giao thông và có xảy ra tai nạn, hiện tại đã qua đời. Như vậy, trong trường hợp này, để xác định trách nhiệm pháp lý của các bên thì phải căn cứ vào yếu tố lỗi được xác định trong biên bản điều tra tai nạn giao thông của cơ quan công an. Theo đó, bên nào có lỗi trong việc gây ra tai nạn thì bên đó phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại hoặc trách nhiệm hình sự về việc gây ra tai nạn của mình.

Với trường hợp của em trai bạn, do bạn không nêu rõ nguyên nhân xảy ra tai nạn và lỗi thuộc về bên nào? Vì vậy, chúng tôi chia thành các trường hợp sau:

Trường hợp 1
: Bên kia (người lái xe máy lưu thông trên đường) hoàn toàn có lỗi ( vi phạm luật giao thông đường bộ) gây tai nạn làm thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho em trai bạn.

Trong trường hợp này, nếu có căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự thì người lái xe máy sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 260 Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

“Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

…”.

Ngoài vấn đề phải chịu trách nhiệm hình sự, bên gây ra thiệt hại phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho gia đình bạn theo quy định tại Điều 591 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

Điều 591. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Như vậy, đối chiếu quy định trên, về mức bồi thường các bên có thể thương lượng, thỏa thuận với nhau. Trường hợp không thỏa thuận được, có thể yêu cầu Tòa án xem xét và quyết định mức bồi thường dựa trên thiệt hại thực tế.

Trường hợp 2
: Bên kia (người lái xe máy lưu thông trên đường) được xác định không có lỗi và việc xảy ra tai nạn dẫn đến thiệt hại về tính mạng của em trai bạn là do hoàn toàn lỗi của người em trai thì bên kia sẽ không phải chịu trách nhiệm bồi thường bất kỳ khoản chi phí nào cho gia đình bạn. Ngược lại, phía bên người lái xe máy còn có thể yêu cầu gia đình bạn bồi thường cho họ nếu như họ bị thiệt hại về sức khỏe và tài sản.

Trường hợp 3
: Bên kia (người lái xe máy lưu thông trên đường) và em trai bạn được xác định là cùng có lỗi (lỗi hổn hợp) trong việc gây ra tai nạn và dẫn đến thiệt hại. Trong trường hợp này, căn cứ theo nguyên tắc phát sinh trách nhiệm bồi thường theo quy định tại Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 và căn cứ phát sinh thiệt hại được quy định tại Mục 1 Phần 1 Nghị quyết 03/2006/NQ- HĐTP thì người lái xe máy và gia đình bạn đều phải có trách nhiệm bồi thường đối với thiệt hại xảy ra do hành vi của mình gây nên.