Câu hỏi: Thừa kế với ý nghĩa là một phạm trù kinh tế xuất hiện ngay trong thời kỳ sơ khai của xã hội loài người. Quyền thừa kế là một trong những quyền cơ bản của công dân được pháp luật Việt Nam công nhận.

1. Luật sư tư vấn quy định pháp luật về quyền thừa kế.

Hiện nay pháp luật quy định hai trường hợp được thừa kế là thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật. Thừa kế theo di chúc là việc thừa kế theo di chúc người mất để lại thể hiện ý chí nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác. Vậy trường hợp người mất không để lại di chúc thì giải quyết như thế nào?

Khi bạn có thắc mắc và liên hệ với Luật Minh Gia, Luật sư chúng tôi sẽ hướng dẫn, tư vấn để bạn nắm được các quy định về thừa kế như:

+ Nắm được các điều kiện hưởng di sản thừa kế;

+ Nắm được các trình tự, thủ tục hưởng di sản thừa kế;

+ Biết được nguyên tắc phân chia di sản thừa kế;

Để liên hệ với chúng tôi và yêu cầu tư vấn, bạn vui lòng gửi câu hỏi hoặc
Gọi:
1900.6169
, bên cạnh đó bạn có thể tham khảo thêm thông qua tình huống chúng tôi tư vấn sau đây:

2. Quy định pháp luật về thừa kế theo pháp luật.

Hỏi tư vấn về:
Quy định của pháp luật về chia di sản thừa kế theo pháp luật như sau: Thưa luật sư! Chồng tôi đột ngột qua đời. Tài sản vợ chồng tôi có là căn nhà và 1 mảnh đất áp sát (do vợ chồng tôi mua thêm) nay làm nhà tạm cho bố mẹ chồng tôi ở. Sau khi chồng tôi chết, mẹ chồng tôi đã tự ý cho con gái bà (em chồng tôi) đến ở cùng ông bà trong mảnh đất đó.

Vậy tôi và các con tôi có bị ảnh hưởng gì về quyền lợi với mảnh đất đó không? (Vì hiện nay đất chưa có sổ đỏ, tôi chỉ có giấy tờ mua bán viết tay thỏa thuận với chủ đất cũ, và tôi đồng ý để bố mẹ chồng ở trên mảnh đất đó. Việc bà đón con gái bà (em chồng tôi) về ở cùng sau khi chồng tôi mất thì con gái bà có quyền nhận thừa kế tài sản của chồng tôi không?)

Rất mong sự giúp đỡ từ luật sư. Tôi chân thành cảm ơn!

Trả lời: Căn theo khoản 1 Điều 650 bộ luật dân sự năm 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật như sau:

“Điều 650. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, do chồng chị chết không để lại di chúc nên di sản thừa kế do chồng chị để lại sẽ được chia theo pháp luật.

Căn cứ theo Điều 651 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước d
o đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, những người được hưởng di sản thừa kế của chồng chị bao gồm những người ở hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: Bố, mẹ của chồng chị, chị và các con của chồng chị. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng di sản thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không còn quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Do đó, những người em của chồng chị sẽ không được hưởng di sản thừa kế do chồng bạn để lại. Việc mẹ chồng chị gọi em chồng về ở cùng sẽ không ảnh hưởng đến quyền hưởng di sản thừa kế của chị và các con.

Căn cứ theo Điều 33 luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung của vợ chồng như sau:

“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”

Căn nhà và mảnh đất trên được vợ chồng chị mua trong thời kì hôn nhân nên sẽ được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng mảnh đất trên sẽ thuộc quyền sở hữu của hai vợ chồng. Chồng chị đã mất nên tài sản chung của hai vợ chồng sẽ được chia đôi, ½ thuộc quyền sở hữu của chị và ½  là di sản thừa kế của chồng chị sẽ được chia cho những người được hưởng di sản thừa kế.

Chị có thể thỏa thuận với những người được hưởng di sản thừa kế để phân chia di sản theo pháp luật. Những người trong hàng thừa kế sẽ được hưởng những phần di sản thừa kế bằng nhau, các bên có thể thỏa thuận phân chia nhà ở và quyền sử dụng đất hoặc thanh toán cho nhau bằng hiện vật với giá trị tương tương. Nếu như các bên không thể thỏa thuận được thì có thể khởi kiện ra Tòa án yêu cầu phân chia di sản thừa kế. Khi yêu cầu Tòa án giải quyết chị cần cung cấp các chứng cứ, tài liệu như hợp đồng mua bán nhà ở và quyền sử dụng đất, các căn cứ chứng minh mảnh đất trên là tài sản chung của vợ chồng để được đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp.