Câu hỏi: Chào luật sư.Em xin hỏi luật sư về vấn đề sau. Em năm nay 27t. vừa qua em tham gia giao thông cùng với một người bạn, bạn em lái. 2 em đang lưu thông trên đường chính thì gặp thanh niên khác trong đường phụ đi ra, họ thấy chúng em nhưng không nhường mà cố ý vượt qua với tốc độ cao. Vượt không qua thì xảy ra tai nạn giữa 2 bên, vì vượt ko qua nên xe của thanh niên kia bị xe bên em tông. 2 bên ko bị ảnh hưởng tới tính mạng nhưng xe hư hỏng nặng. bên phía công an nhìn hiện trường nói là bên xe em sai vì tông ngang xe kia. Vậy theo luật sư thì bên em hay bên kia sai? và theo luật thì ai phải chịu trách nhiệm cho vấn đề bồi thường? mong luật sư giải đáp.

Trả lời: Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng lựa chọn tư vấn bởi Công ty Luật Minh Gia, chúng tôi tư vấn về trường hợp của bạn như sau:

Bộ luật Hình sự 2015 có quy định về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ tại Điều 260 như sau:

Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

Theo quy định trên, nếu tai nạn xảy ra do có hành vi vi phạm quy định an toàn giao thông mà dẫn đến hậu quả là thiệt hại nghiêm trọng về tài sản với mức trên 100.000.000 đồng, thiệt hại về sức khỏe mà tỷ lệ thương tích trên 61% hoặc làm chết người thì có thể sẽ đặt ra trách nhiệm hình sự với người có hành vi vi phạm, khi đó khung hình phạt được áp dụng là phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Trong trường hợp của bạn, cần xác định  tỷ lệ thương tích của các bạn trong vụ tai nạn, đồng thời "xe hư hỏng nặng" là thiệt hại về tài sản với giá trị là bao nhiêu để xác định có dấu hiệu tội phạm trong vụ việc trên hay không.

Trường hợp có hành vi đi sai, vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ  nhưng hậu quả chưa lớn đến mức phải xử lý hình sự thì có thể người vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông và bên gây thiệt hại có trách nhiệm bồi thường dân sự cho bên bị thiệt hại. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại được quy định tại Điều 584 – Bộ luật Dân sự như sau:

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.

Bạn cung cấp thông tin hai thanh niên 16 tuổi điều khiển xe máy từ đường ngõ ra đường ưu tiên, đã thấy xe của các bạn đi đến nhưng cố ý không nhường đường dẫn đến va chạm với xe của bạn, nếu thông tin bạn cung cấp là đầy đủ và khách quan thì có thể những người này sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, mức bồi thường do tài sản bị xâm phạm được quy định tại Điều 589 – Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

Điều 589. Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

1. Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.

2. Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút.

3. Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

4. Thiệt hại khác do luật quy định.

Ngoài ra, nếu do va chạm mà sức khỏe của bạn bị ảnh hưởng, bạn cũng có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm dựa trên quy định tại Điều 590 của Bộ luật này:

Điều 590. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Do hai thanh niên này là người chưa thành niên (16 tuổi) nên trách nhiệm bồi thường thiệt hại của họ được thực hiện theo quy định tại Điều 586 của Bộ luật Dân sự 2015:
Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.

Như vậy, nếu vụ tai nạn được xác định xảy ra do lỗi trực tiếp từ hai thanh niên 16 tuổi và đã gây thiệt hại trên thực tế cho các bạn về tài sản và sức khỏe thì các bạn có quyền yêu cầu họ bồi thường thiệt hại, trường hợp tài sản của hai người này không đủ để bồi thường cho những tổn thất của các bạn, bạn có thể yêu cầu cha, mẹ của họ bồi thường phần còn thiếu trong nghĩa vụ.