Câu hỏi: Tôi năm nay 46 tuổi. Công tác nghành đường sắt, là lao động nữ, làm công việc đặc biệt nặng nhọc. Đóng bảo hiểm 24 năm. Trong đợt tinh giảm biên chế, năm nay công ty cho tôi về nghỉ chờ và chốt sổ bảo hiểm vào tháng 10 năm 2021.Vậy tôi xin hỏi tôi chốt sổ năm nay thì 2 năm nữa là 48 tuổi tôi có được làm sổ hưu không ? Sang năm 2023 chế độ mới tăng thêm tuổi tôi có phải áp dụng chế độ mới không? Và về tôi được hưởng bao nhiêu %.

Trả lời: Thứ nhất, về điều kiện hưởng lương hưu trong điều kiện lao động bình thường

Theo quy định tại Điều 219 Bộ luật Lao động, nếu muốn nghỉ việc và hưởng chế độ hưu trí vào năm 2023, bạn phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Khi nghỉ việc phải có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên;

- Lao động nữ phải đủ 56 tuổi tại thời điểm nghỉ việc trong điều kiện lao động bình thường.

Thứ hai, điều kiện hưởng lương hưu khi làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm:

Hiện tại chị đã đóng BHXH 24 năm nên vào thời điểm chốt sổ BHXH tháng 10/2021, chị đã đáp ứng một điều kiện hưởng lương hưu. Với điều kiện còn lại, có thể thấy độ tuổi để lao động nữ nghỉ hưu vào năm 2023 là 56 tuổi trong điều kiện lao động bình thường. Tuy nhiên vào năm 2023 chị mới 48 tuổi nên có thể xem xét thêm các điều kiện nghỉ hưu trước tuổi sau đây:

Điều 219. Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến lao động

“Điều 55.
Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động khi bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;

b) Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động khi bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.”

Theo thông tin chị cung cấp, chị làm trong ngành đường sắt, công việc đặc biệt nặng nhọc. Tuy nhiên để được hưởng lương hưu vào năm 2023, chị phải đáp ứng điều kiện bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành. Hoặc nếu vào năm 2023, mức suy giảm khả năng lao động của chị là 81% trở lên, chị cũng sẽ được hưởng chế độ hưu trí.

Thứ ba, mức hưởng chế độ hưu trí:

Nếu chị đáp ứng các điều kiện hưởng lương hưu theo phân tích trên thì mức hưởng của chị sẽ được tính như sau:

Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 có quy định như sau:

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

Với trường hợp của chị, do chị là lao động nữ nên năm 2023 chị có ý định nghỉ việc thì tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng của chị sẽ được xác định như sau: 15 năm đóng BHXH = 45%; 9 năm đóng BHXH còn lại mỗi năm 2% = 9 x 2% = 18%. Tuy nhiên do thuộc trường hợp tại Điều 55 nên mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định sẽ giảm 2% = 2% x 8 = 16%. Do vậy, nếu năm 2023 chị đủ điều kiện nghỉ hưu thì mỗi tháng chị sẽ nhận được 45% + 18% - 16% = 47% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.