Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp xử lý tranh chấp đòi lại tài sản thông qua hợp đồng vay tiền với mục đích xin việc. Nội dung tư vấn như sau: Năm 2014 tôi cũng đang mong xin một công việc thì tinh cờ anh trai tôi có người bạn chơi thân với chị A nhờ chị A xin việc vào X, với số tiền là 280triệu . Chị A cầm gia đình tôi trước số tiền 140triệu trước để xin việc và hẹn gia đình tôi 5 tháng nữa đi làm rồi đóng nốt,

Xong khoảng 1 tháng sau chị A gọi tôi bảo có 1 xuất vào.Công ty B và hẹn 2 tháng nữa đi làm và lấy số tiền 140 triệu trên đập vào Công ty xăng dầu nhưng đến hẹn tôi vẫn ko được đi làm và chị A khất hết tháng này đến tháng khác lâu quá gia đình tôi không chờ được nữa  thì chị bảo gia đình đến gặt xếp nào đó nhưng gia đình tôi không đi và không xin việc nữa và đòi lại số tiền trên. Nhưng đến giờ cứ khất lần khất lượt bảo trả nhưng vẫn chưa trả đến hôm nay gọi gia đình tôi ra đưa gia đình tôi được 5 triệu bảo trả dần. Tôi mong công ty tư vấn giúp tôi lấy lại số tiền trên. Tôi có những chứng cứ sau:

Giấy vay tiền, và 2 bản ghi âm 1 bản ở quán cafe nói để xin việc từ Công ty Cảng sang Công ty xăng dầu nói rõ 2 tháng tôi sẽ nhận dc việc làm. Bản thứ 2 là bản nhận tiền tại nhà của chị A.

Trả lời: Với trường hợp của chị thì chị có trình bày chị có giấy vay tiền giữa bên chị và bên chị A, bên cạnh đó, phải căn cứ vào nội dung giấy vay tiền để có thể giải quyết cụ thể trường hợp này của chị nhưng hiện tại chúng tôi chưa biết được nội dung giấy vay tiền như thế nào nên có thể có hai hướng giải quyết như sau:

Thứ nhất, nếu như nội dung giấy vay tiền có ghi rõ mục đích của hai bên là vay tiền và thực hiện một công việc là tìm kiếm việc làm cho bạn thì bạn có thể khởi kiện lên Toà án về vụ án dân sự về hợp đồng vay tiền khi đã hết thời hạn hợp đồng vaymà vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ trả tiền vay cho bạn.

Thứ hai, nếu như mục đích của hai bên là dùng khoản tiền đó để xin việc nhưng nội dung giấy vay tiền không thể hiện rõ mục đích là dùng khoản tiền để xin việc mà thể hiện là người xin việc đang vay tiền của bạn thì giao dịch vay tiền đang che giấu giao dịch thực hiện một công việc (xin việc) và giao dịch vay tiền vô hiệu theo quy định tại Điều 124 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo:

“1. Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác thì giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đó cũng vô hiệu theo quy định của Bộ luật này hoặc luật khác có liên quan.

2. Trường hợp xác lập giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch dân sự đó vô hiệu.

Trong trường hợp xác lập giao dịch giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch đó vô hiệu.”

Giao dịch thực hiện một công việc vẫn có hiệu lực nên nếu bên đó không thực hiện được việc tìm kiếm việc làm cho bạn thì phải trả lại số tiền đã đưa theo thỏa thuận.  Nếu người đó không trả tiền thì bạn có thể gửi đơn khởi kiện yêu cầu Toà án tuyên vô hiệu với hợp đồng vay tiền trên để người đó hoàn trả lại tiền cho bạn.

Trường hợp nếu bạn thông qua người trung gian đưa khoản tiền 280 triệu cho người có chức vụ quyền hạn và người đó đã lợi dụng chức vụ quyền hạn để cho bạn vào làm thì hành vi đó đã cấu thành tội đưa hối lộ theo quy định tại Khoản 1 Điều 364 Bộ luật hình sự 2015 như sau:

“1. Người nào trực tiếp hay qua trung gian đã đưa hoặc sẽ đưa cho người có chức vụ, quyền hạn hoặc người khác hoặc tổ chức khác bất kỳ lợi ích nào sau đây để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

b) Lợi ích phi vật chất”.

Ngoài ra người có chức vụ quyền hạn nhận một khoản tiền sau đó lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện một công việc theo yêu cầu của người đưa tiền thì cấu thành tội nhận hối lộ (Điều 354 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017). Nếu số tiền được thông qua người trung gian và người đó biết rõ mục đích của việc đưa tiền mà vẫn thực hiện thì hành vi này cấu thành tội môi giới hối lộ theo quy định tại (Điều 365 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017).