Câu hỏi: Chào luật sư! Tôi đang công tác tại cơ quan nhà nước và đã có biên chế rồi. Năm nay tôi 25 tuổi. Tôi mới phẩu thuật ghép sụn xương đùi bên trái (tôi bị bệnh hoại tử chỏm xương đùi 2 bên). Tôi xin hỏi là tôi có thuộc diện được miễn hay tạm hoãn NVQS hay không? Vì tôi có nộp giấy chứng nhận phẩu thuật của bệnh viện mà hội đồng nghĩa vụ quân sự xã không chấp nhận. Lúc tôi mới mổ về được 1 tháng chưa đi được nhưng vẫn gọi tôi lên dù tôi có nộp giấy phẩu thuật. Được 4 tháng bây giờ vẫn gọi tôi khám lần 2. Xin luật sư tư vấn tôi phải làm sao? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn chị đã tin tưởng gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Với nội dung chị yêu cầu tư vấn, Công ty Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Quy định pháp luật về độ tuổi và điều kiện tham gia nghĩa vụ quân sự

Căn cứ quy định tại Điều 30 Luật nghĩa vụ quân sự (“NVQS”) năm 2015 về độ tuổi gọi nhập ngũ như sau:

“Điều 30. Độ tuổi gọi nhập ngũ

Công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi; công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.”

Theo quy định trên, tuổi gọi nhập ngũ đối với công dân là từ đủ 18 đến hết 25 tuổi, trường hợp được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi. Theo thông tin đã cung cấp, bạn năm nay năm 25 tuổi nên vẫn đang trong độ tuổi gọi nhập ngũ.

Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 31 Luật NVQS năm 2015 về tiêu chuẩn công dân được gọi nhập ngũ như sau:

“Điều 31. Tiêu chuẩn công dân được gọi nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân

1. Công dân được gọi nhập ngũ khi có đủ các tiêu chuẩn sau đây:

a) Lý lịch rõ ràng;

b) Chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;

c) Đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo quy định;

d) Có trình độ văn hóa phù hợp.”

Theo quy định trên, công dân có đầy đủ 04 tiêu chuẩn về lý lịch; ý thức chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; có sức khỏe đảm bảo và có trình độ văn hóa phù hợp sẽ được gọi nhập ngũ, trừ một số trường hợp được tạm hoãn hoặc miễn tham gia NVQS. Đối với trường hợp của bạn, vì bạn mới phẩu thuật ghép sụn xương đùi bên trái nên vấn đề sức khỏe sẽ cần được xem xét, đánh giá.

Căn cứ quy định tại khoản 3, khoản 4 Điều 40 Luật NVQS năm 2015 về khám sức khỏe cho công dân gọi nhập ngũ như sau:

“Điều 40. Khám sức khỏe cho công dân gọi nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân

3. Hội đồng khám sức khỏe cấp huyện tổ chức khám sức khỏe cho công dân trong diện gọi nhập ngũ và gọi thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; trường hợp cần thiết, quyết định việc xét nghiệm cận lâm sàng, bao gồm xét nghiệm phát hiện ma túy, HIV; bảo đảm chính xác và chịu trách nhiệm về kết quả khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

4. Thời gian khám sức khỏe từ ngày 01 tháng 11 đến hết ngày 31 tháng 12 hằng năm. Thời gian khám sức khỏe gọi công dân nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân lần thứ hai theo quy định tại Điều 33 của Luật này do Thủ tướng Chính phủ quyết định.”

Theo quy định trên, công dân trong diện gọi nhập ngũ sẽ được Hội đồng khám sức khỏe cấp huyện tổ chức khám sức khỏe trong thời gian từ ngày 01/11 đến hết ngày 31/12 hằng nay. Đối với trường hợp của bạn, vì thuộc diện gọi nhập ngũ nên bạn sẽ được gọi khám sức khỏe, trường hợp vắng mặt tại lần gọi khám đầu tiên thì sẽ được gọi khám lần thứ hai theo quy định pháp luật. Việc bạn mới phẫu thuật xong sẽ không phải là căn cứ để tạm hoãn gọi khám sức khỏe vì pháp luật hiện hành chưa có quy định về vấn đề này.

Quy định về các trường hợp được miễn và tạm hoãn tham gia NVQS

Căn cứ quy định Điều 5 Thông tư 148/TT-BQP hướng dẫn quy định về các trường hợp được miễn và tạm hoãn nhập ngũ như sau:

“Điều 5. Tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ

Việc tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ trong thời bình thực hiện theo quy định tại Điều 41 Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015, như sau:

1. Tạm hoãn gọi nhập ngũ đối với những công dân sau đây:

a) Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.

b) Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) xác nhận.

c) Một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.

d) Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ; hạ sĩ quan, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

đ) Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 03 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn theo dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trở lên quyết định.

e) Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

g) Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, trình độ cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

2. Miễn gọi nhập ngũ đối với những công dân sau đây:

a) Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một.

b) Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ.

c) Một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

d) Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân.

đ) Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật từ 24 tháng trở lên.”

Đối với trường hợp của bạn, bạn đang công tác tại cơ quan nhà nước và đã có biên chế, thuộc đối tượng là công chức hoặc viên chức, nếu bạn làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật thì sẽ được tạm hoãn gọi nhập ngũ, thời gian công tác từ 24 tháng trở lên thì sẽ được miễn gọi nhập ngũ.

Mặt khác, công dân chưa đủ sức khỏe nhập ngũ theo kết luận của hội đồng giám định cũng sẽ được tạm hoãn tham gia NVQS. Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Thông tư 148/2020/TT-BQP thì chỉ tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo quy định tại Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP. Đối với những công dân có sức khỏe loại 3 tất khúc xạ về mắt (cận thị 1,5 diop trở lên, viễn thị các mức độ); nghiện ma túy, nhiễm HIV, AIDS thì sẽ không gọi nhập ngũ.

Như vậy, bạn có nghĩa vụ tham gia khám sức khỏe cho công dân gọi nhập ngũ và chỉ được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ khi thuộc một trong các trường hợp pháp luật quy định như đã phân tích ở phần trên.