Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp thực hiện hợp đồng xây dựng thỏa thuận trọn gói và những thắc mắc về bù giá nhân công, chi tiết máy. Cụ thể như sau:

Kính gửi: Công ty Luật Minh Gia Kính chào Quý Luật sư Tôi có một thắc mắc nhờ Quý luật sư giải đáp giúp tôi sớm như sau: Trong thẩm tra quyết toán công trình hoàn thành thuộc nhóm B, hợp đồng thi công xây lắp A-B ký ngày 20/9/2007 theo hình thức giá hợp đồng trọn gói 63 tỉ, thời gian thi công 518 ngày (kể cả ngày lễ và ngày nghỉ theo chế độ). Theo hợp đồng ngày hoàn thành 28/02/2009 nhưng thực tế đến ngày 23/07/2010 mới được nghiệm thu nên thời gian thi công kéo dài trễ hạn so với hợp đồng ký là 519 ngày. Nguyên nhân do nhà thầu kéo dài thời gian thi công (không phải lỗi do chủ đầu tư chậm bàn giao mặt bằng, chậm ứng vốn). Báo cáo quyết toán đề nghị là 73 tỉ trong đó bao gồm 63 tỉ (hợp đồng) +10 tỉ điều chỉnh (bù giá) nhân công, máy thi công theo Thông tư số 03/2008/TT-BXD ngày 25/01/2008, Thông tư số 05/2009/TT-BXD ngày 15/4/2009 và công văn số 920/BXD-KTXD ngày 25/5/2010 của Bộ Xây dựng về việc hướng dẫn điều chỉnh dự toán công trình theo mức lương tối thiểu hàng năm 2008, 2009, 2010). Thẩm tra hồ sơ pháp lý phần phát sinh do điều chỉnh (bù giá NC, MTC) cho thấy ngay trong quá trình thi công Chủ đầu tư không thực hiện việc lập và phê duyệt điều chỉnh dự toán bù giá NC, MTC cụ thể theo hướng dẫn tại các Thông tư 03/2008/TT-BXD, TT 05/2009/TT-BXD nên cũng không có phụ lục điều chỉnh giá hợp đồng bồ sung. Công trình nghiệm thu hoàn thành 23/7/2010, nộp báo cáo quyết toán 12/2012, tổ chức họp thẩm tra xét quyết toán 09/10/2013. Kết quả thẩm tra chấp nhận giá trị quyết toán 63 tỉ (hợp đồng), riêng 10 tỉ chi phí bù giá NC, MTC không chấp nhận quyết toán do không có đủ căn cứ pháp lý (không phê duyệt dự toán bù giá NC, MTC theo hướng dẫn, không phụ lục bổ sung hợp đồng bù giá NC, MTC). Đã cùng Chủ đầu tư, nhà thầu họp thống nhất, lập biên bản xét duyệt quyết toán gửi cho Chủ đầu tư và nhà thầu, nhưng nhà thầu luôn viên dẫn việc Nhà nước cho điều chỉnh mức lương tối thiểu hàng năm để đề nghị bù giá NC, MTC, cố tình kéo dài không ký biên bản. Đến tháng 9/2014 Chủ đầu tư có bổ sung thêm Quyết định phê duyệt điều chỉnh tổng dự toán và cơ cấu nguồn vốn, phụ lục hợp đồng bổ sung bù giá NC, MTC. Đồng thời nhà thầu yêu cầu được quyết toán 10 tỉ chi phí bù giá NC, MTC đã đề nghị trước đây ngoài 63 tỉ (giá hợp đồng). Từ nội dung trình bày trên tôi xin hỏi:

1/ Đối với hợp đồng xây dựng ký (20/7/2007) ở thời điểm Thông tư số 06/2007 của Bộ Xây dựng về hợp đồng xây dựng. Trong thời gian thực hiện hợp đồng, Nhà nước điều chỉnh mức lương tối thiểu dẫn đến giá nhân công và máy thi công tăng thì giá hợp đồng trọn gói có được điều chỉnh giá (bù giá NC, MTC) không?

2/ Nếu được điều chỉnh trường hợp trong giai đoạn thi công Chủ đầu tư không lập, phê duyệt dự toán bổ sung theo đúng hướng dẫn TT 03/2008/TT-BXD ngày 25/01/2008 của Bộ Xây dựng, không có phụ lục hợp đồng bù giá NC, MTC, đến thời điểm quyết toán mới trình duyệt dự toán bổ sung bù giá NC, MTC, phụ lục bổ sung hợp đồng, vậy thì có được chấp nhận quyết toán không?

3/ Đối với khối lượng thực hiện trong thời gian trễ hạn hợp đồng do lỗi của nhà thầu kéo dài có được bù giá nhân công, máy thi công không? Từ nội dung thắc mắc trên, tôi rất mong Quý Luật sư kịp thời tư vấn giúp tôi có hướng giải quyết thế nào là đúng, theo quan điểm tôi chi phí bù giá NC, MTC nói trên không đủ pháp lý, nếu chấp nhận quyết toán là sai quy định về quản lý chi phí về đầu tư công trình xây dựng (Nghị định 99/2007 ngày 13/6/2007 của Chính phủ). Tôi luôn mong ý kiến trả lời sớm của Quý Luật sư. Chúc Quý Luật sư luôn khỏe. Xin chân thành cảm ơn !

Trả lời: Thứ nhất, hợp đồng xây dựng trọn gói ký kết ngày 20/07/2017 có được điều chỉnh mức giá không?

Căn cứ Mục 7.6.1. Thông tư 06/2007/TT-BXD hướng dẫn hợp đồng hoạt động xây dựng :

“Giá hợp đồng trọn gói (hình thức trọn gói và hình thức theo tỷ lệ phần trăm quy định trong Luật Đấu thầu): là giá hợp đồng xây dựng không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng đối với các công việc thuộc phạm vi hợp đồng đã ký kết, trừ các trường hợp được phép điều chỉnh có qui định trong hợp đồng (nếu có).”

Và căn cứ Điểm b Khoản 1 Điều 3 Thông tư 08/2010/TT-BXD hướng dẫn phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng.

“1. Đối với hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo tỷ lệ (%): Chỉ được điều chỉnh giá hợp đồng cho những khối lượng công việc bổ sung ngoài phạm vi công việc phải thực hiện theo hợp đồng đã ký kết, cụ thể:

b) Đối với hợp đồng thi công xây dựng, khối lượng công việc bổ sung ngoài phạm vi hợp đồng là những khối lượng nằm ngoài phạm vi công việc phải thực hiện theo thiết kế.”

Như vậy, nếu hai bên không có thỏa thuận gì thêm trong hợp đồng về việc điều chỉnh giá trong hợp đồng thì giá hợp đồng xây dựng trọn gói sẽ không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng và không thuộc trường hợp được bù giá nhân công, máy thi công khi có sự thay đổi mức lương tối thiểu vùng của Chính phủ

Việc áp dụng quy định về bù giá nhân công và máy thi công trong trường hợp bạn yêu cầu tư vấn là không có căn cứ vì việc bù giá chỉ được thực hiện khi có thỏa thuận trong hợp đồng, trường hợp mà có thay đổi khối lượng công việc bổ sung ngoài hợp đồng thì hai bên cũng phải thực lập phụ lục hợp đồng để điều chỉnh.

Thứ hai, giả sử trong trường hợp được phép điều chỉnh giá trong quá trình thực hiện hợp đồng nếu không lập phê duyệt dự toán bổ sung và lập phụ lục hợp đồng thì có được chấp nhận quyết toán không?

Căn cứ Điều 4. Phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng đối với hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo tỷ lệ (%)

“1. Đối với hợp đồng trọn gói: Khi có khối lượng công việc bổ sung ngoài phạm vi hợp đồng đã ký thì các bên phải lập phụ lục hợp đồng bổ sung, trong đó cần xác định rõ về khối lượng công việc bổ sung và đơn giá áp dụng.

Nếu các công việc bổ sung chưa có đơn giá trong hợp đồng, thì các bên tham gia hợp đồng phải thống nhất đơn giá để thực hiện khối lượng công việc này trước khi thực hiện. Đối với các công việc phát sinh đã có đơn giá trong hợp đồng thì áp dụng đơn giá trong hợp đồng đã ký.

Việc xác định đơn giá mới theo nguyên tắc thoả thuận trong hợp đồng về đơn giá cho khối lượng công việc phát sinh. Đơn giá mới được xác định theo Thông tư hướng dẫn về lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình của Bộ Xây dựng và các thoả thuận trong hợp đồng.”

Như vậy, chủ đầu tư sẽ không được quyết toán khi không thực hiện lập phụ lục hợp đồng để điều chỉnh nếu hai bên không có thỏa thuận khác.

Thứ ba, giả sử trường hợp được bù giá nhân công, máy thi công thì đối với thời gian trễ hạn thì có được bù giá nhân công không?

Trường hợp vi phạm nghĩa vụ do chậm thực hiện hợp đồng thì bên chủ đầu tư còn bị phạt vi phạm và sẽ không được bù giá nhân công trong thời gian chậm thực hiện hợp đồng, việc này nhằm hạn chế sự thiếu trách nhiệm và cố tình kéo dài thực hiện hợp đồng của chủ đầu tư xây dựng.