Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp công ty đang nợ thuế, có bán một số trang thiết bị nhà máy, vì công ty không thể sử dụng tài khoản của công ty (lý do sợ bên thuế thu hồi) nên đã mượn tài khoản cá nhân của người lao động đã nghỉ việc để sử dụng. Cụ thể như sau:

Nội dung tư vấn:
Kính gửi quý công ty Luật Minh Gia! Tôi xin nhờ sự tư vấn từ công ty về 2 việc như sau ạ:

Chào luật sư! Tôi có 1 thắc mắc muốn luật sư tư vấn hy vọng nhận được phản hồi sớm từ luật sư. Trước đây tôi có làm ở 1 công ty nước ngoài khoảng 2 năm, có 100% vốn đầu tư Malaysia nằm trong khu chế xuất. Tôi được bổ nhiệm là phó giám đốc công ty (tôi không phải là người đại diên pháp luật, tôi chỉ làm công ăn lương). Nhưng do tình hình hoạt động công ty không được tốt với công ty đang thiếu nợ thuế 1 số tiền nên công ty đã giải thể và tôi cũng thôi việc ngày 03/05/2017 vừa qua, sau đó công ty có bán 1 số trang thiết bị của nhà máy, nhưng vì công ty không thể sử dụng tài khoản của công ty (lý do sợ bên thuế thu hồi) nên đã mượn tài khoản cá nhân của tôi để sử dụng, khi bán 1 số máy móc thì có gửi vào tài khoản của tôi, nhưng tôi không trực tiếp nhận tiền từ người mua mà do 1 nhân viên của công ty đứng ra nhận tiền mặt và chuyển khoản cho tôi, sau khi tôi nhận được tiền thì có rút ra trả lại cho người chủ (lưu ý: khi tôi xin nghỉ ngày 03/05/2017 thì sau đó kéo dài đến tháng sau tôi vẫn giúp nhận tiền và hoàn trả lại cho chủ Malay), và vụ thuế tòa án xử công ty thua kiện, sau đó bên chế xuất có xuống công ty kiểm tra thì phát hiện có 1 số máy móc không còn thì bên chế xuất có hỏi nhân viên của công ty là tôi ở đâu (muốn mời tôi lên để làm việc). Người chủ Malay không còn ở Việt Nam, nhưng hiện tại tôi đang sống ở nước ngoài, xin cho tôi hỏi với những thông tin tôi cung cấp ở trên vậy tôi có liên quan gì đến công ty không? Và tôi về Việt Nam có được không? Tôi có phải chịu trách nhiệm trước pháp luật gì không? Và tài khoản của tôi có bị đóng băng để điều tra không?

Tôi rất mong nhận được sự tư vấn của luật sư.

Trả lời: Theo như thông tin bạn đưa ra thì công ty bạn đang nợ thuế, bị khởi kiện ra Tòa án, có hành vi bán một số trang thiết bị máy móc của nhà máy. Hành vi này được coi là tẩu tán tài sản. Hành vi tẩu tán tài sản chính là việc xác lập các giao dịch các giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba. Nếu chứng minh được là hành vi tẩu tán tài sản thì hành vi đó sẽ bị vô hiệu theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế để chứng minh một hành vi có phải là hành vi tẩu tán tài sản hay không là rất khó.

Điều 121 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định
:

“Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác thì giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đó cũng vô hiệu theo quy định của Bộ luật này hoặc luật khác có liên quan.

2. Trường hợp xác lập giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch dân sự đó vô hiệu”.

Khoản 2 Điều 75 Luật Thi hành án Dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014) thì:

“
2. Trường hợp có căn cứ xác định giao dịch liên quan đến tài sản thi hành án nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án thì Chấp hành viên thông báo cho người được thi hành án để yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hủy giấy tờ liên quan đến giao dịch đó.

Hết thời hạn 15 ngày, kể từ ngày được thông báo mà người được thi hành án không yêu cầu thì Chấp hành viên yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hủy giấy tờ liên quan đến giao dịch đó
.”

Tuy bạn không còn là người lao động của công ty nhưng bạn có tham gia vào hành vi này khi cho mượn tài khoản của mình để tham gia giao dịch mua bán máy móc. Trong trường hợp này theo quy định trên thì giao dịch nhằm tẩu tán tài sản nếu có căn cứ xác định thì sẽ bị tuyên vô hiệu hoặc cơ quan có thẩm quyền hủy giấy tờ liên quan đến giao dịch đó. Tòa án có thể thực hiện các biện pháp khẩn cấp tạm thời liên quan đến việc cấm chuyển dịch tài sản để ngăn chặn những hành vi chuyển dịch tài sản này nếu thấy có yếu tố tẩu tán tài sản.