Câu hỏi: Chồng tôi vi phạm giao thông làm một người chết còn chồng tôi bị thương khi đó cũng không biết sống chết thế nào. Chồng tôi bị tuyên án 3 năm tù giam từ năm 2007  nhưng do sức khỏe chồng tôi được hoãn thi hành án.

Đến nay chồng tôi mới thi hành án được. Chồng tôi đang thi hành án ở X.  Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn (cả 2 vợ chồng tôi đều là người khuyết tật, tôi bị liệt tay phải còn chồng tôi bị mất chân trái), tôi muốn hỏi là chồng tôi ở tù có phải làm gì không? Không những bị mất chân trái mà chồng tôi còn bị mất 81,6% sức khỏe và còn nhiều biến chứng sau tai nạn. Tôi muốn hỏi chồng tôi bị mất chân như vậy thì có phải chấp hành cả 3 năm tù như tòa đã tuyên không? Tôi muốn làm đơn đặc xá cho chồng tôi có được không? Tôi xin cám ơn!

Trả lời: - Chế độ của phạm nhân

Căn cứ vào Khoản 1, Điều 16 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (sửa đổi bổ sung năm 2013) thì mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Vì vậy khi tham gia chấp hành án, mọi phạm nhân đều bình đẳng với nhau về các chế độ sinh hoạt cũng như lao động.

Căn cứ vào Điều 29 Luật thi hành án hình sự 2010, chế độ lao động của phạm nhân được quy định như sau:

"1. Phạm nhân được tổ chức lao động phù hợp với độ tuổi, sức khỏe và đáp ứng yêu cầu quản lý, giáo dục, hòa nhập cộng đồng; được nghỉ lao động các ngày thứ bảy, ngày chủ nhật, lễ, tết theo quy định của pháp luật. Thời gian phạm nhân lao động và học tập, học nghề không quá 08 giờ trong 01 ngày. Trường hợp đột xuất hoặc thời vụ, Giám thị trại giam có thể yêu cầu phạm nhân làm thêm giờ nhưng không được quá 02 giờ trong 01 ngày. Trường hợp phạm nhân lao động thêm giờ hoặc lao động trong ngày thứ bảy, chủ nhật thì được nghỉ bù hoặc bồi dưỡng bằng tiền, hiện vật.

2. Phạm nhân nữ được bố trí làm những công việc phù hợp với giới tính, sức khoẻ và độ tuổi; không làm công việc nặng nhọc, độc hại thuộc danh mục cấm sử dụng lao động nữ.

3. Phạm nhân mắc bệnh hoặc có nhược điểm về thể chất, tinh thần thì tuỳ mức độ, tính chất của bệnh tật và trên cơ sở chỉ định của y tế trại giam, trại tạm giam được miễn hoặc giảm thời gian lao động".

Đối với trường hợp của chồng bạn bị mất chân trái, bị tổn hại sức khỏe 81,6% thì có thể sẽ được hưởng các chế độ lao động phù hợp với sức khỏe hoặc có thể được giảm hoặc miễn thời gian lao động nếu như có sự đồng ý của y tế trại giam, trại giam cho rằng sức khoaer của chồng bạn không đủ điều kiện để tham gia lao động.

- Về việc thời hạn chấp hành án phạt

Căn cứ vào Điều 58 Bộ luật hình sự đã sửa đổi bổ sung 2009 quy định về việc
“
Giảm mức hình phạt đã tuyên
"
như sau:

"Người bị kết án phạt tù, nếu đã chấp hành hình phạt được một thời gian nhất định và có nhiều tiến bộ, thì theo đề nghị của cơ quan thi hành án phạt tù, Toà án có thể quyết định giảm thời hạn chấp hành hình phạt.

Thời gian đã chấp hành hình phạt để được xét giảm lần đầu là một phần ba thời hạn đối với hình phạt cải tạo không giam giữ, hình phạt tù từ ba mươi năm trở xuống, mười hai năm đối với tù chung thân".

Theo đó thì chồng bạn có thể được giảm mức hình phạt đã tuyên nếu như vì đã chấp hành được 1/3 thời hạn án phạt tù và nếu như trong quá trình chấp hành án có nhiều biểu hiện tốt.

- Về việc xin đặc xá

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Luật Đặc xá 2007 thì: “Đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt”. Nếu đã được đặc xá thì người bị kết án sẽ được tha tù trước thời hạn.

Điều 2 Luật đặc xá. Đối tượng áp dụng Luật này áp dụng đối với:

"1. Người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân;

2. Cơ quan, tổ chức, công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế cư trú, hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam có liên quan đến hoạt động đặc xá".

Vì vậy, quyền viết đơn xin đặc xá về người bị kết án tù, trong trường hợp này là chồng bạn.