Câu hỏi: Cho em hỏi về nghĩa vụ trả nợ của người vay tiền như sau ạ: Tháng 1 năm 201x em bắt đầu cho bạn A (sinh năm 199x) mượn tiền, đến cuối năm 201x thì số tiền lên đến 35 triệu (không lãi suất). Em có tự ghi tờ giấy nợ rồi đưa cho bạn A kí và ghi rõ họ tên vô.

Trước đó nhỏ bạn thân em cũng cho bạn A mượn 14 triệu (có lãi suất) và khi đem ra toà kiện thì mẹ bạn A kêu là được ủy thác nên bạn A không xuất hiện chỉ có mẹ A thôi. Nhỏ bạn thân em ghi âm điện thoại được chính miệng bạn A thừa nhận thiếu tiền nên toà xử nó thắng và 2 bên tự giải quyết, cuối cùng mỗi tháng mẹ bạn A sẽ chuyển vô tài khoản của nhỏ bạn thân em 300.000 đồng cho đến khi hết nợ.

Luật sư có thể tư vấn giúp em với ạ, em đã đem giấy nợ photo làm 2 bảng và đưa cho công an phường chứng rồi em định sẽ đem lên toà án nộp, bạn A hiện tại không có khả năng trả được tiền vì không nghề nghiệp và đang nợ tiền của nhiều người lắm ạ, em nghe nói là mẹ của bạn A cũng sẽ thay mặt ra toà tiếp, em muốn hỏi luật sư là với tờ giấy nợ có chữ kí của bạn A thì em có thắng kiện không và em có quyền yêu cầu mẹ bạn A trả cho em hết số tiền trong 1 lần được không hay phải trả mỗi tháng giống như nhỏ bạn thân e bị ạ??? E có gửi kèm giấy nợ cho luật sư xem ạ. Mong luật sư sẽ tư vấn giúp em ạ, em cám ơn nhiều.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, với trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định tại Điều 463 Bộ luật dân sự năm 2015 về hợp đồng vay tài sản. Cụ thể:

“
Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”

Nghĩa vụ trả nợ của bên vay quy định tại Điều 466 Bộ luật dân sự 2015:

“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Như vậy, với thông tin bạn cung cấp thì bạn có cho đối tượng A vay số tiền 35 triệu đồng, có ký kết hợp đồng vay mượn xác nhận chữ ký của hai bên. Do đó, pháp luật thừa nhận quan hệ vay tài sản của hai người nên khi đến hạn trả nợ mà A không thực hiện nghĩa vụ thì bạn có thể căn cứ vào hợp đồng vay tài sản (tiền) để làm đơn khởi kiện kiện đòi tài sản ra Tòa án nhân dân để được giải quyết.

Thời điểm bạn làm đơn gửi Tòa án và đối tượng A ủy quyền cho mẹ tham gia thì cần xác định phạm vi ủy quyền trong trường hợp này đến đâu. Trường hợp, A ủy quyền toàn bộ bao gồm cả việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay thì bạn mới có quyền yêu cầu mẹ của A chi trả. Tuy nhiên, để xác định bạn sẽ yều cầu thanh toán một lần có được chấp nhận hay không sẽ căn cứ vào khả năng thực tế của họ, nếu họ có khả năng thì có quyền yêu cầu Tòa án xem xét buộc họ phải trả trong một lần với tổng số tiền 35 triệu đồng. Trường hợp, họ không có khả năng chi trả một lần thì bạn sẽ phải chấp nhận phương án thanh toán theo hàng tháng.