Câu hỏi: Tôi có một số vấn đề thắc mắc về việc thu hồi đất thuê trả tiền một lần thì bấn đề bồi thường quy định thế nào, kính mong Luật Minh Gia tư vấn và trả lời giúp tôi. Gia đình tôi có thuê đất của Ủy ban nhân dân xã, xã kí cho thuê mặt bằng để kinh doanh thời hạn 20 năm nộp tiền một lần ( từ năm 2003 đến năm 2023), Đất mặt đường quốc lộ.

Gia đình tôi có thuê đất của Ủy ban nhân dân xã, xã kí cho thuê mặt bằng để kinh doanh thời hạn 20 năm nộp tiền một lần (từ năm 2003 đến năm 2023), đất mặt đường quốc lộ. Năm 2015, Nhà nước có giải phóng mặt bằng để xây dựng cầu vượt sông. Khuôn đất gia đình tôi có bị cắt 10m mặt bằng để phục vụ việc xây cầu vượt. Vậy, tôi muốn hỏi:

1) Theo Luật đất đai hiện hành, gia đình tôi có được bồi thường, hỗ trợ gì đối với diện tích đất bị cắt không?

2) Gia đình tôi có xây móng và láng trên khuôn đất đó, vậy đối với số tài sản trên đất đó có được bồi thường hoặc hỗ trợ không? Tôi xin cám ơn và kính mong nhận được sự tư vấn từ Quý công ty sớm nhất!.

Trả lời: Cảm ơn anh đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, về vấn đề của anh chúng tôi tư vấn như sau:

Điều 75 Luật Đất đai 2013 quy định về điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

"1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp ..."

Theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trả tiền thuê đất hàng năm, nếu có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất sẽ đủ điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất tại các trường hợp quy định tại Điều 74. Đối với trường hợp của anh, do diện tích đất sử dụng có nguồn gốc từ thuê đất trả tiền một lần nên theo quy định của pháp luật gia đình anh có quyền được bồi thường khi nhà nước thu hồi.

Tuy nhiên, anh cung cấp UBND xã ký quyết định cho thuê thửa đất trên với thời hạn sử dụng 20 năm, trả tiền một lần nên trường hợp này anh cần kiểm tra lại thông tin của thửa đất. Bởi, theo quy định của Luật đất đai thì UBND cấp xã chỉ được cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn là không quá 05 năm mà anh lại được UBND cấp xã cho thuê tới 20 năm để kinh doanh.

Điều 126 Luật đất đai 2013 quy định về đất sử dụng có thời hạn: "
... 5. Thời hạn cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn là không quá 05 năm".

Điều 76 Luật đất đai 2013 quy định về bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng:

"1. Các trường hợp không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm:

… c) Đất được Nhà nước cho thuê trả tiền thuê đất hàng năm; đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thuê do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng;

d) Đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn;

đ) Đất nhận khoán để sản xuất nông lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối".

Theo thông tin anh cung cấp, phần đất gia đình anh thuê là thuê đất trả tiền 1 lần cho cả thời gian thuê, trường hợp nếu như gia đình anh không được miễn tiền thuê đất thì vẫn sẽ được bồi thường về đất. Còn nếu như gia đình anh thuê đất trả tiền 1 lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất thì sẽ không được bồi thường về đất nhưng sẽ được bồi thường về chi phí đầu tư còn lại trên đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế-xã hội, vì lợi ích quốc gia, công cộng trừ trường hợp được miễn tiền thuê đất do thực hiện chính sách với người có công với cách mạng.

Điều 88 Luật Đất đai 2013 quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản, ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất:

"1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường.

2. Khi Nhà nước thu hồi đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại".

Điều 92 Luật Đất đai 2013 quy định về trường hợp Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường tài sản gắn liền với đất:

"1. Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp thu hồi đất quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, i khoản 1 Điều 64 và điểm b, d khoản 1 Điều 65 của Luật này.

2. Tài sản gắn liền với đất được tạo lập trái quy định của pháp luật hoặc tạo lập từ sau khi có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

3. Công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và công trình xây dựng khác không còn sử dụng".

Theo quy định trên, anh xem phần tài sản của mình có thuộc 1 trong các trường hợp không được bồi thường về tài sản gắn liền với đất khi bị thu hồi đất hay không. Nếu không thuộc các trường hợp trên thì về nguyên tắc các tài sản gắn liền với đất sẽ được bồi thường khi Nhà nước thu hồi về đất.