Câu hỏi: Em hiện đang làm công nhân cho một công ty cổ phần có 51% vốn Nhà Nước. Chế độ làm việc của công nhân công ty là 3 ca và sẽ lên ca vào thứ 6 hoặc thứ 2 hàng tuần. Ví dụ là tuần này làm thứ 2,3,4,5 buổi sáng từ 07h00 đến 15h00 thì thứ 6,7,cn sẽ làm buổi chiều từ 15h00 đến 23h00 xong qua tuần sau sẽ làm 2,3,4 ban đêm từ 23h00 đến 07h00 sáng hôm sau. Như vậy là làm đêm thứ 4 đến sáng thứ 5 thì sẽ được nghỉ ngày thứ 5 để sáng 6,7,cn làm sáng.

Đặc biệt là vào thứ 5 thì ca sáng và ca chiều sẽ tăng ca thêm 2 tiếng, sáng từ 07h00 đến 17h00, chiều từ 17h00 đến 03h00. Tính ra như vậy làm liên tục 9,10 ngày mới được nghỉ 1 ngày. 1 tháng nghỉ chỉ được 2 đến 3 ngày mà tuần nào cũng tăng ca làm công nhân rất mệt mỏi! Lương thì tính theo sản phẩm nên làm sáng hay đêm, chủ nhật hay lễ, tăng ca hay không tăng ca cũng như nhau. Tôi xin phép hỏi chế độ làm việc như vậy có vi phạm quy định của Pháp Luật hay không? Quy định cụ thế thế nào mong tư vấn và giải thích giúp chúng tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi nội dung tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Với thắc mắc của bạn, chúng tôi xin đưa ra ý kiến tư vấn như sau:

Theo các thông tin mà bạn cung cấp thì với chế độ, thời gian như trên công ty bạn đang làm đã có dấu hiệu vi phạm quy định của luật lao động cụ thể:

Thứ nhất
, về thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi được quy định tại Điều 104 và 110 Bộ luật Lao động 2012:

“
Điều 104. Thời giờ làm việc bình thường

1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và 48 giờ trong 01 tuần.

2. Người sử dụng lao động có quyền quy định làm việc theo giờ hoặc ngày hoặc tuần; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày, nhưng không quá 48 giờ trong 01 tuần.

Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ.

3. Thời giờ làm việc không quá 06 giờ trong 01 ngày đối với những người làm các công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế ban hành.”

“
Điều 110. Nghỉ hằng tuần

1. Mỗi tuần, người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trong trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, thì người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm cho người lao động được nghỉ tính bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày.

2. Người sử dụng lao động có quyền quyết định sắp xếp ngày nghỉ hằng tuần vào ngày chủ nhật hoặc một ngày cố định khác trong tuần nhưng phải ghi vào nội quy lao động
.”

Như vậy, từ các quy định trên thì dù các bạn làm việc tính theo sản phẩm thì thời gian làm việc vẫn phải đảm bảo không quá 48 giờ trong 1 tuần và phải được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục mỗi tuần hoặc bình quân mỗi tháng ít nhất 04 ngày. Nên theo đúng thông tin bạn cung cấp thì công ty bạn đã có sự vi phạm về thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi hàng tuần của người lao động.

Thứ hai
, về cách tính lương làm thêm giờ và làm vào ban đêm

Theo như bạn nói thì việc chia ca ngày và đêm, làm ngày lễ, ngày nghỉ không được tính vì tính tiền theo sản phẩm là sai với quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Điều 105 Bộ luật Lao động về giờ làm việc ban đêm: “
Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng ngày hôm sau
.”

Theo quy định này thì công ty bạn chia ca làm từ 23 giờ đến 07 giờ sáng hôm sau được tính là làm việc vào ban đêm và có ca ngày thứ 5 tăng thêm 2 giờ vì vậy người lao động phải được tính lương theo quy định tại Điều 97 Bộ luật Lao động:

“
Điều 97. Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm

1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm như sau:

a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;

b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;

c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

2. Người lao động làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.

3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày.
”

Như vậy, theo các quy định trên thì bạn được tính thêm 30% khi làm việc vào ban đêm nếu tính theo sản phẩm thì sẽ tính lương theo đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường theo hướng dẫn được quy định tại Khoản 2 Điều 7 Thông tư 23/2015:

“
Điều 7: Tiền lương làm việc vào ban đêm

….

2. Đối với người lao động hưởng lương theo sản phẩm, tiền lương làm việc vào ban đêm được tính như sau:

Tiền lương làm việc vào ban đêm
=
Đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường
+
Đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường
x
Mức ít nhất 30%
x
Số sản phẩm làm vào ban đêm

“

Và nếu làm thêm giờ hoặc làm vào ngày nghỉ lễ, nghỉ hàng tuần cũng được tính theo quy định tại Khoản 2 Điều 6 Thông tư này:

“
Điều 6: Tiền lương làm thêm giờ

……

2. Đối với người lao động hưởng lương theo sản phẩm, được trả lương làm thêm giờ khi người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường để làm thêm số lượng, khối lượng sản phẩm, công việc ngoài số lượng, khối lượng sản phẩm, công việc theo định mức lao động đã thỏa thuận và được tính như sau:

Tiền lương làm thêm giờ
=
Đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường
x
Mức ít nhất 150% hoặc 200% hoặc 300%
x
Số sản phẩm làm thêm

Trong đó:

a) Mức ít nhất bằng 150% so với đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường, áp dụng đối với sản phẩm làm thêm vào ngày thường;

b) Mức ít nhất bằng 200% so với đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường, áp dụng đối với sản phẩm làm thêm vào ngày nghỉ hằng tuần;

c) Mức ít nhất bằng 300% so với đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường, áp dụng đối với sản phẩm làm thêm vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương.”

Như vậy, dù công ty bạn chia ca và ăn lương theo sản phẩm thì vẫn phải tuân thủ quy định của pháp luật lao động về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi cũng như cách tính lương làm thêm giờ và làm việc vào ban đêm nên theo thông tin bạn cung cấp thì công ty bạn đã có sự vi phạm pháp luật lao động theo các phân tích ở trên bạn có thể gửi đơn khiếu nại lên lãnh đạo công ty để được giải quyết về các quyền lợi bị xâm phạm.