Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp yêu cầu cha thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con khi chưa đăng ký kết hôn có được hay không theo pháp luật hôn nhân gia đình. Nội dung tư vấn như sau:

Tôi năm nay 30 tuổi ,tôi có quan hệ với một người đàn ông đã có gia đình chúng tôi có với nhau một đứa con gái, cháu đến nay đc 2 tuổi, giờ đây tôi không muốn tiếp tục mối quan hệ này nữa thì anh ta không cho tôi kết thúc, còn đe doạ tôi và bố mẹ tôi, về trách nhiệm tài chính với con thì anh ta không có nhiều, chỉ là mua sắm này nọ thì anh ta cũng mượn tiền của tôi nên coi như là không có gì, giờ vấn đề của tôi là tôi có đứng tên vay cho anh ta một số tiền nhưng vì lúc đó còn tình cảm nên đã không có giấy tờ gì chứng minh là anh ta nhờ tôi vay tiền, tôi muốn hỏi luật sư nếu giờ anh ta đòi nuôi con thì có được không?  Tôi sợ mất con, và tôi cần làm gì để chứng minh anh ta nhờ tôi vay tiền. Tôi có quyền đòi tiền nuôi dưỡng con hàng tháng với anh ta hay không?

Trả lời: Vì hiện tại bạn và người kia không tồn tại quan hệ hôn nhân, không có giấy chứng nhận đăng ký kết hôn nên nếu bạn muốn người cha của con cấp dưỡng thì trước hết phải làm thủ tục xác nhận cha cho con theo Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:

“1. Cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.

2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp quy định tại Điều 92 của Luật này.

Quyết định của Tòa án về xác định cha, mẹ, con phải được gửi cho cơ quan đăng ký hộ tịch để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch; các bên trong quan hệ xác định cha, mẹ, con; cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự”.

Chỉ khi cơ quan có thẩm quyền công nhận mối quan hệ cha con thì người mẹ mới có quyền yêu cầu người cha thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con mình.

Sau khi xác đinh được quan hệ cha con, người cha không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 . Người mẹ có thể làm đơn yêu cầu cấp dưỡng sau khi đã có quyết định xác định cha con của Tòa án hoặc gửi đồng thời yêu cầu này khi nộp đơn xác định quan hệ cha con.

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 tại Điều 107, Điều 119 nghĩa vụ cấp dưỡng được quy định như sau:

1. Nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện giữa cha, mẹ và con; giữa anh, chị, em với nhau; giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu; giữa cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột; giữa vợ và chồng theo quy định của Luật này.

Nghĩa vụ cấp dưỡng không thể thay thế bằng nghĩa vụ khác và không thể chuyển giao cho người khác.

2. Trong trường hợp người có nghĩa vụ nuôi dưỡng trốn tránh nghĩa vụ thì theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức được quy định tại Điều 119 của Luật này, Tòa án buộc người đó phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của Luật này.

Như vậy, bạn muốn yêu cầu cha cấp dưỡng cho con khi không có giấy chứng nhận kết hôn bạn phải làm thủ tục xác nhận cha cho con sau khi làm thủ tục xác nhận cha cho con bạn yêu cầu người cha cấp dưỡng cho con theo đúng quy định pháp luật. Tại thời điểm này nếu chưa thực hiện thủ tục nhận cha cho con thì quan hệ cha con chưa phát sinh người này không có quyền giành nuôi đứa bé khi không được sự đồng ý của bạn.

Ngoài ra, về việc người này nhờ bạn vay tiền đây hoàn toàn là sự thỏa thuận của hai bên từ trước. Để chứng minh bạn được nhờ để ký kết hợp đồng vay tài sản thì bạn cần có các căn cứ như giấy ủy quyền về việc nhờ vay tiền, các chứng cứ khác như người làm chứng, file ghi âm, ghi hình, tin nhắn,… thể hiện thông tin người này nhờ chị vay khoản tiền đó. Đây là những căn cứ chứng minh khi giải quyết tranh chấp giao dịch dân sự này.