Câu hỏi: Tôi muốn tư vấn và hỏi đáp về việc giải quyết vụ việc có nội dung như sau: Vào chiều ngày xx/yy/zzzz đối tượng A đã nhờ đối tượng B - có mối quan hệ họ hàng với A đi đón 01 bé trai tại một cơ sở trông trẻ tư nhân, theo A nói: Do bố mẹ đứa trẻ đang ly thân, đứa trẻ hiện đang chung sống cùng bố nên mẹ đứa trẻ nhờ A đón đứa trẻ hộ.

A có mối quan hệ họ hàng với chủ cơ sở trông trẻ, nên nói không thể đón. Khi đó, B xác định cũng có mối quan hệ với chủ cơ sở, nên B đã nhờ 01 người bạn là C đi đón hộ, khi nhờ A,B cùng nói với C mẹ đứa trẻ nhờ muốn đón đứa bé nhưng do cả A,B có mối quan hệ với chủ cơ sở nên không thể xuất hiện và đón. Sau khi trao đổi C đồng ý. Khoảng 17h cùng ngày A điều khiển xe chỉ cơ sở trông trẻ cho B và C đồng thời nói: Khi vào đón, phải nói đón hộ chị Z, do chị Z thường xuyên đến đón đứa trẻ. Theo như đúng trao đổi, B điều khiển xe máy chở C đến cơ sở trông trẻ C vào đón và nói đúng như những lời A dặn. Sau khi đón xong, B và C chở cháu bé đến địa điểm mà A hẹn trước, sau đó B và C đưa cháu bé cho A rồi ra về. Sau khi có được cháu bé, A đã chở đến một địa điểm, theoA việc đưa cháu bé đến địa điểm này mục đích: Trả thủ và hù dọa cơ sở trông trẻ rồi để cháu bé ở đó, và bỏ đi.Sau khi Cơ quan Công an vào cuộc, mọi việc được xác định, cháu bé đã được người dân gần đó đưa về trả lại cho gia đình. Đối với (A) sau khi bị bắt, xác định có dấu hiệu của tội mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em, Cơ quan CSĐT đã khởi tố bị can, hiện đang áp dụng biện pháp ngăn chặn do đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi. Bản thân gia đình tôi là đại diện của đối tượng C. C không biết sự việc trên là do A đã dàn dựng và sắp đặt. Quá trình trước và sau khi thực hiện hành vi, không có nhu cầu mục đích cá nhân, mà chỉ nghĩ theo đó là giúp bạn, không biết mục đích chiếm đoạt trẻ em của A và B bản thân chỉ nghĩ việc này là do người thân trong nhà nhờ.

Vậy (C) có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không? Về tội danh gì? Sự việc gia đình tôi rất hoang mang, nên mong đoàn luật sư giúp đỡ.

Trả lời: Theo quy định tại điều 151 Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung ngày 2017 thì tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi được quy định cụ thể như sau:

“Điều 153. Tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi

1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác chiếm giữ hoặc giao cho người khác chiếm giữ người dưới 16 tuổi, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

2.Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp;

c) Đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng;

d) Đối với từ 02 người đến 05 người;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên
;...”

Theo đó:

+ Hành vi chiếm đoạt trẻ em là hành vi dùng bất kỳ thủ đoạn nào tách đứa trẻ ra khỏi sự quản lý của cha mẹ hoặc người quản lý hợp pháp để bản thân chủ thể hoặc người khác thực hiện được quyền quản lý đứa trẻ.

+ Chủ quan: Người thực hiện hành vi phạm tội phải có lỗi cố ý trực tiếp, nếu không cố ý trực tiếp thì không cấu thành tội danh

Theo như bạn trình bày ở trên C đến đón đứa trẻ ra khỏi cơ sở trông trẻ giúp A không nhằm bất kì mục đích cá nhân nào mà chỉ nghĩ đơn giản là đón dùm người thân của A. C không hề biết về kế hoạch, mục đích chiếm đoạt đứa trẻ của A, không cố ý cùng thực hiện chiếm đoạt nên cũng không được coi là đồng phạm với A.

Vậy nên hành vi của C không cấu thành tội phạm, C có thể không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình.

Trân trọng
!

CV  Nguyễn Tâm - Công ty Luật Minh Gia