Câu hỏi: Dear Luật Minh Gia! Mình cần tư vấn cho trường hợp dưới đây. Mình sống với một người phụ nữ đã có gia đình, hiện cô ấy đã sinh một đứa con gái và bảo đó là con mình. Mình đã chăm sóc và nuôi đứa bé từ nhỏ và hiện tại bé được một tuổi.

Điều bất ngờ là khi làm giấy khai sinh mẹ đứa bé đã bí mật làm giấy khai sinh cha đứa bé là tên chồng của cô ấy. Cô ấy lấy họ đứa bé là họ cô ấy trước rồi đến họ của mình không liên quan đến họ của chồng cô ấy. Hiện tại mình đang chuẩn bị đi xét nghiệm ADN giữa mình và đứa bé. Trong trường hợp đứa bé đúng là con mình thì mình có đòi được con và làm lại giấy khai sinh được không. Hiện tại cô ta vẫn sống cùng mình và vẫn chưa ly dị chồng. Mình vẫn thấy cô ta thông báo với chồng cô ta về đứa bé và người chồng đó coi như con gái của mình. Hiện giờ mình rất cần tư vấn. Trong trường hợp đó là con mình mình có thể nhờ bên bạn để làm thủ tục đòi lại con và làm lại giấy khai sinh không. Thân mến!

Trả lời: - Thứ nhất, về việc xác định cha cho con

Tại Điều 88 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về xác định cha, mẹ như sau:

“1.
Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân
hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân
là con chung của vợ chồng
.

Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.

2. Trong trường hợp cha, mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và phải được Tòa án xác định.”

Như vậy, trường hợp của anh thì người con đã được sinh ra pháp luật sẽ công nhận là con chung của vợ chồng hợp pháp (có đăng ký kết hôn).

Trường hợp kết quả ADN thế hiện anh đúng là cha đẻ của cháu bé thì anh có quyền yêu cầu Tòa án về việc xác định cha cho con.

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định:

“Điều 28. Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án

…

4. Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ.

…”

Về thẩm quyền giải quyết, Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định:

“Điều 35. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện

1. Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:

a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật này;

…”

Điều 39. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a)
Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân … có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

…”

Như vậy, anh có quyền yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của người cha cháu bé (cha trên giấy khai sinh của cháu) để xác định cha cho con.

Hồ sơ gồm:

+ Đơn khởi kiện (về việc xác định cha cho con);

+ Giấy khai sinh của con (bản sao có chứng thực);

+ Kết quả AND;

+ CMND hoặc giấy tờ tùy thân khác của anh (bản sao có chứng thực).

- Thứ hai, về việc cải chính Giấy khai sinh cho con

Trường hợp Tòa án công nhận anh là cha đẻ của cháu thì anh có quyền làm thủ tục thay đổi thông tin của người cha trên giấy khai sinh của cháu.

Khoản 10 Điều 4 Luật Hộ tịch 2014 quy định:

“Thay đổi hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thay đổi những thông tin hộ tịch của cá nhân khi có lý do chính đáng theo quy định của pháp luật dân sự hoặc
thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh đã đăng ký
theo quy định của pháp luật.”

Về thẩm quyền giải quyết, Điều 27 Luật hộ tịch 2014 quy định:

“Điều 27. Thẩm quyền đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch

Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người chưa đủ 14 tuổi; bổ sung hộ tịch cho công dân Việt Nam cư trú ở trong nước.

Về trình tự, thủ tục, Điều 28 Luật hộ tịch quy định như sau:

Điều 28. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch

1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp
tờ khai theo mẫu
quy định và
giấy tờ liên quan
cho cơ quan đăng ký hộ tịch.

2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

…”

Như vậy, anh sẽ nộp bộ hồ sơ tới UBND cấp xã nơi trước đây đã đăng ký khai sinh cho con của anh, hồ sỡ gồm:

+ Tờ khai về việc thay đổi, cải chính hộ tịch;

+ Giấy khai sinh của con (bản sao có chứng thực);

+ Quyết định/bản án của Tòa về việc xác định cha cho con;

+ CMND hoặc giấy tờ tùy thân khác của anh (bản sao có chứng thực).