Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp nhà hàng xóm lấn chiếm đất, hiện nay muốn thực hiện thủ tục yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai theo pháp luật hiện hành. Nội dung tư vấn như sau:

Nhà tôi có miếng đất được cấp sổ đỏ năm 1997 có tờ bản đồ là 364 tất cả đều đang dùng số đo của bản đồ này cấp sổ đỏ và đang còn hiệu lực. Nhà tôi do tôi đi xa và bố mẹ ở nhà già yếu không biết gì nên bị hàng xóm  lấn chiếm. đến năm 2004 nhà nước đo lại và còn 518m vuông, trước đây là 655 (Trong sổ đỏ) thiếu 137 m, các nhà xung quanh đều tăng rất nhiều riêng nhà tôi giảm.Vừa qua tôi có làm đơn để yêu cầu kiểm tra và sang tên nhưng xã báo là do số liệu vào sổ sai lệch nên làm theo diện tích mới, tôi không đồng ý và có làm đơn khiếu nại lên Chủ tịch xã và Huyện 2 lần nhưng không có hồi đáp, tôi làm đơn cách đây 3 tháng rồi.Nhờ công ty tư vấn cho tôi nên làm thế nào, có lấy lại được diện tích đó không? Tôi muốn lấy lại đúng diện tích đất mà nhà nước đã giao và các nhà lấn chiếm kia phải trả lại đất đã lấn chiếm.Tôi có gửi cả bản đồ mới và cũ cho công ty tham khảo.Cảm ơn công ty!

Trả lời: Theo quy định tại điều 12 Luật đất đai năm 2013 thì hành vi lấn chiếm là hành vi bị nghiêm cấm, cụ thể:

Điều 12. Những hành vi bị nghiêm cấm

1. Lấn, chiếm, hủy hoại đất đai.

2. Vi phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố.

3. Không sử dụng đất, sử dụng đất không đúng mục đích.

4. Không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất.

5. Nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp vượt hạn mức đối với hộ gia đình, cá nhân theo quy định của Luật này.

Căn cứ Điều 167 Luật đất đai 2013 thì người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được thực hiện tất cả các quyền trên đất bao gồm quyền sử dụng đất đúng mục đích, đúng diện tích, được thực hiện việc chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế,… Như vậy trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho gia đình bạn có thể hiện diện tích 655 m2 thì gia đình bạn có quyền sử dụng trên tổng diện tích này.  Ủy ban nhân dân xã ghi nhận số liệu mới mặc dù giấy tờ tài liệu chứng minh về quyền sử dụng đã thể hiện số liệu 655m như vậy là không hợp lý.

Để đảm bảo quyền lợi của gia đình, bạn sẽ thực hiện yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định tại điều 202 và điều 203 Luật đất đai năm 2013 như sau:

Điều 202. Hòa giải tranh chấp đất đai

1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

…..

Điều 203. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:

1. Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết;

2. Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:

a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;

b) Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự;

…

Vì bạn đã gửi khiếu nại yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai đến UBND xã và UBND quận/huyện mà không giải quyết cho nên khi này bạn có quyền gửi yêu cầu khởi kiện đến Tòa án nhân dân quận/huyện để yêu cầu được giải quyết. Bạn cần chuẩn bị các tài liệu, giấy tờ, chứng cứ ghi nhận về quyền sử dụng đất của gia đình bạn trên diện tích 655m2 để làm căn cứ xác minh gia đình hàng xóm có hành vi lấn chiếm và yêu cầu họ chấm dứt hành vi lấn chiếm trả lại phần diện tích đất này cho gia đình bạn.