Câu hỏi: Kính gửi Luật sư. Hôm nay tôi gửi thắc mắc của mình về đất đai đến luật sư, hi vọng nhận được sự tư vấn ạ. Bố tôi sinh năm 1948, có khai hoang và cải tạo đất ở (nay là đất nhà ở của gia đình tôi) từ những năm 1980.

Vì thấy địa thế đẹp: gần trường học, sân bóng, ngay mặt đường... từ những năm 2000, UBND xã đã tự ý gọi đất nhà ở đó của gia đình tôi là "đất công" và liên tục gởi giấy mời cho bố tôi với ý định muốn bố tôi "nhường" lại miếng đất đó cho xã nhưng không thành. Tình hình đó cứ tiếp tục kéo dài từ đó tới nay. Xin nói thêm, khi bố tôi vào xã để làm sổ đỏ và xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì bị xã từ chối mà không nói rõ lý do. Và vì miếng đất đó, xã cũng làm khó gia đình tôi mỗi khi vào cần làm những việc cần xã chứng nhận. Qua sự việc trên tôi xin hỏi: 1. Có phải đất trên thực sự là đất công hay không khi bố tôi là người khai hoang và phát triển nó? 2. UBND xã gọi đất ở của gia đình tôi là đất công và tự ý muốn thu hồi là đúng hay sai? 3. Việc xã không công nhận đất đó là thuộc quyền sử dụng của gia đình tôi và không chịu cấp sổ đỏ là đúng hay sai?Mong nhận được phản hồi của luật sư. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Về vấn đề đất công, tại điểm e, khoản 2 Điều 10 Luật Đất đai năm 2013 quy định về đất công như sau:

“
e) Đất sử dụng vào mục đích công cộng gồm đất giao thông (gồm cảng hàng không, sân bay, cảng đường thủy nội địa, cảng hàng hải, hệ thống đường sắt, hệ thống đường bộ và công trình giao thông khác); thủy lợi; đất có di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; đất sinh hoạt cộng đồng, khu vui chơi, giải trí công cộng; đất công trình năng lượng; đất công trình bưu chính, viễn thông; đất chợ; đất bãi thải, xử lý chất thải và đất công trình công cộng khác;
”

Để xác định một diện tích đất là đất khai hoang hay đất công thì còn tùy thuộc vào các tài liệu có liên quan (bản đồ địa chính qua các thời kỳ...), xác nhận của đại diện chính quyền qua các thời kỳ và các tài liệu liên quan khác.

Về vấn đề thẩm quyền thu hồi đất, tại Điều 66 Luật Đất đai năm 2013 có quy định:

“
Điều 66. Thẩm quyền thu hồi đất

1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều này;

b) Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.

2. Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

a) Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;

b) Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

3. Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất.”

Như vậy, theo quy định của pháp luật thì UBND cấp Xã không có thẩm quyền thu hồi đất. Do vậy, UBDN xã thu hồi đất của gia đình bạn là sai. Bạn có quyền khiếu nại quyết định thu hồi đất đó hoặc khởi kiện theo thủ tục tố tụng hành chính.

Do đất đó chưa được xác định rõ rang có phải là đất công hay không nên chúng tôi không thể đưa ra sự tư vấn về vấn đề UBND xã không thực hiện cấp sổ đỏ là đúng hay sai. Trường hợp này, bạn cần thu thập các chứng cứ tài liệu để chứng minh rằng đất đó là do gia đình bạn khai hoang đất đai mà có, đã qua quá trình sử dụng lâu dài, ổn định.