Câu hỏi: em xin chào luật sư! thưa luật sư em có câu hỏi, mong luật sư tư vấn giùm em với ạ! đó là cạnh sát nhà em có mương nước mà ông hàng xóm sử dụng để lấy nước vào vườn của ông ta. mương nước này có trước khi gia đình em tới ở. và gia đình em có trồng cây trong khu vực vườn nhà em. cạnh bên mương nước đó, không có trồng lẩn khu vực mương nước. nhưng hôm qua ông hàng xóm tự tiện, tùy ý chặt bỏ hết vườn cây nhà em, mà không có nói hay hỏi gì ý kiến gia đình em. điều này làm gia đình em rất bức xúc. Trong khi đó chưa xác định được rõ ràng gia đình em trồng cây có ảnh hưởng không. (Tức là có lẫn tới khu vực mương nước không) khoảng cách mà gia đình em trồng cây cách mương nước 50 cm và mương nước đó chỉ rộng tầm 20 cm thôi. Đúng như trong giấy tờ khi nhà em mua đất của chủ cũ, và người ta cũng xác định như vậy. Vậy cho em được hỏi luật sư là với trường hợp trên thì gia đình em phải giải quyết như thế nào ạ? việc xác định ranh giới giữa mương nước với phần đất nhà em như thế nào ạ? căn cứ vào đâu ạ? mong luật sư tư vấn dùm em với. em trân trọng cảm ơn luật sư!

Trả lời: Thứ nhất
, vườn và cây trong vườn nhà bạn thuộc sở hữu của gia đình bạn. Chính vì vậy, việc người hàng xóm có hành vi tự tiện, tùy ý chặt bỏ hết vườn cây nhà bạn mà không có sự đồng ý của gia đình bạn là vi phạm quy định pháp luật, xâm phạm quyền sở hữu đối với vườn cây đó của gia đình bạn.

"Chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp có quyền yêu cầu người có hành vi xâm phạm quyền sở hữu, quyền chiếm hữu của mình bồi thường thiệt hại."

Như vậy, gia đình bạn sẽ có quyền yêu cầu người hàng xóm bồi thường thiệt hại tương đương với tổn thất thực tế, hợp lý mà gia đình bạn phải chịu đối với  vườn cây đã bị người này chặt bỏ.
Nếu người hàng xóm không chịu bồi thường thiệt hại cho gia đình bạn hoặc bạn không trực tiếp yêu cầu người này bồi thường  thì bạn có thể yêu cầu Toà án, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác buộc người hàng xóm phải bồi thường thiệt hại, chấm dứt hành vi xâm phạm tài sản của gia đình bạn.
"Chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp có quyền yêu cầu Toà án, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác buộc người có hành vi xâm phạm quyền sở hữu, quyền chiếm hữu phải trả lại tài sản, chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sở hữu, quyền chiếm hữu và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp có quyền tự bảo vệ tài sản thuộc sở hữu của mình, tài sản đang chiếm hữu hợp pháp bằng những biện pháp theo quy định của pháp luật."
Thứ hai,
việc xác định danh giới giữa mương nước với phần đất nhà bạn như sau:
Tôi xin được xác định, vườn nhà bạn, sau đó có một mảnh đất, tiếp đó là cái mương và đến vườn của nhà hàng xóm.
Gia đình bạn trồng cây cách mương nước 50 cm và mương nước đó chỉ rộng 20 cm. Pháp luật quy định về nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản như sau: Điều 265 Bộ luật dân sự 2005 Nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản:
"1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thoả thuận của các chủ sở hữu hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ ba mươi năm trở lên mà không có tranh chấp.
2. Người có quyền sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới trong khuôn viên đất phù hợp với quy hoạch xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất liền kề của người khác.
Người sử dụng đất chỉ được trồng cây và làm các việc khác trong khuôn viên đất thuộc quyền sử dụng của mình và theo ranh giới đã được xác định; nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới thì phải xén rễ, tỉa cành phần vượt quá, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
3. Trong trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng thì người sử dụng đất có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung; không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách."
Như vậy, bạn chỉ được trồng cây và làm việc khác trong khuôn viên đất thuộc quyền sử dụng của bạn và theo ranh giới đã được xác định.
Với trường hợp của bạn, bạn trồng cây cách mương 50 cm.
Nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới 50 cm này thì bạn sẽ phải có nghĩa vụ xén rễ, tỉa cảnh vượt quá mép mương. Trừ trường hợp giữa bạn và hàng xóm thỏa thuận được về việc cho phép cành cây được vượt quá ranh giới của mương.
Nếu rễ cây, cành cây không vượt quá 50 cm này thì bạn hoàn toàn đang thực hiện quyền sở hữu, sử dụng miếng đất đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, bạn cũng có nghĩa vụ tôn trọng, đảm bảo không lấn, chiếm, thay đổi vị trí thực của cái mương.
Như vậy, ranh giới giữa mương nước với miếng đất nhà bạn là khoảng cách đảm bảo cho tán cây, rễ cây trong vườn nhà bạn không được vượt quá mép mương nằm bên phía gia đình nhà bạn xác định theo không gian và lòng đất tính theo chiều thẳng đứng.
Trân trọng