Câu hỏi: Xin chào Luật sư! Cho tôi hỏi tình huống giả định vào năm 2015 như sau: A hiện đang công tác tại một trường B. Xin cho tôi hỏi là khi A công tác tại đơn vị cũ (cũng là một trường X), có nhận tại đơn vị một số tiền hơn 10 triệu đồng (chia làm nhiều lần, mỗi lần từ 1 đến 2 triệu). Lý do được nhận: Tiền này là tiền quản lý các lớp đang học tại trường. Khi A chuyển công tác về đơn vị khác 2 năm, thì đơn vị cũ bị thanh tra, thanh tra kết luận là số tiền đó Hiệu trưởng chi sai và buộc thu hồi tôi cùng với gần 50 người. Kết luận nêu rõ: Hiệu trưởng chịu trách nhiệm thu hồi và đôn đốc thu hồi số tiền chi sai trên nộp kho bạc Nhà nước. Xin hỏi: Nếu A không nộp số tiền trên thì có bị ảnh hưởng gì không? Nếu như A xin phép được nộp dần, thì có được hay không? Xin Luật sư tư vấn giúp. Xin cảm ơn

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định của Luật ngân sách Nhà nước năm 2015:

Điều 18. Các hành vi bị cấm trong lĩnh vực ngân sách nhà nước

1. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt hoặc thiếu trách nhiệm làm thiệt hại đến nguồn thu ngân sách nhà nước.

2. Thu sai quy định của các luật thuế và quy định khác của pháp luật về thu ngân sách; phân chia sai quy định nguồn thu giữa ngân sách các cấp; giữ lại nguồn thu của ngân sách nhà nước sai chế độ; tự đặt ra các khoản thu trái với quy định của pháp luật.

3. Chi không có dự toán, trừ trường hợp quy định tại Điều 51 của Luật này; chi không đúng dự toán ngân sách được giao; chi sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi, không đúng mục đích; tự đặt ra các khoản chi trái với quy định của pháp luật.

4. Quyết định đầu tư chương trình, dự án có sử dụng vốn ngân sách không đúng thẩm quyền, không xác định rõ nguồn vốn để thực hiện.

5. Thực hiện vay trái với quy định của pháp luật; vay vượt quá khả năng cân đối của ngân sách.

6. Sử dụng ngân sách nhà nước để cho vay, tạm ứng, góp vốn trái với quy định của pháp luật.

7. Trì hoãn việc chi ngân sách khi đã bảo đảm các điều kiện chi theo quy định của pháp luật.

8. Hạch toán sai chế độ kế toán nhà nước và mục lục ngân sách nhà nước.

9. Lập, trình dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước chậm so với thời hạn quy định.

10. Phê chuẩn, duyệt quyết toán ngân sách nhà nước sai quy định của pháp luật

11. Xuất quỹ ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước mà khoản chi đó không có trong dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định, trừ trường hợp tạm cấp ngân sách và ứng trước dự toán ngân sách năm sau quy định tại Điều 51 và Điều 57 của Luật này.

12. Các hành vi bị cấm khác trong lĩnh vực ngân sách nhà nước theo quy định của các luật có liên quan.

Mặt khác tại Nghị định số 192/2013/NĐ-CP
quy định về việc xử phạt chi sai chế độ, không đúng mục đích, không đúng dự toán ngân sách được giao như sau:

“Điều 47. Hành vi chi ngân sách nhà nước sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định

1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức có hành vi lập hồ sơ, chứng từ gửi kho bạc nhà nước để chi ngân sách nhà nước sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.

Trường hợp tổ chức có hành vi mua sắm hoặc thuê tài sản nhà nước vượt tiêu chuẩn, định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định thì bị xử phạt theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Nghị định này.

2. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc phải thu hồi đối với các khoản chi đã chi sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định đối với hành vi quy định tại Khoản 1 Điều này.”

Ngoài việc bị phạt tiền cá nhân, tổ chức có hành vi chi ngân sách Nhà nước sai mục đích còn bị áp dụng hình phạt bổ sung là buộc thu hồi đối với các khoản chi sai mục đích.

Ngoài ra theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì:

Điều 285. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

1. Người nào vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao gây hậu quả nghiêm trọng, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 144, 235 và 301 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm.

3. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

Hiệu trưởng đã phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng do thiếu trách nhiệm dẫn đến chi sai tiền quản lý các lớp và do bạn đã nhận tại đơn vị một số tiền hơn 10 triệu đồng do đó bạn phải hoàn trả lại số tiền này.