Câu hỏi: Trong quá trình chung sống với nhau, các cặp vợ chồng thường phát sinh một số tài sản chung. Khi một bên mất đi, một phần tài sản chung có thể trở thành di sản thừa kế. Vậy, khi một bên mất đi, tài sản chung của hai vợ chồng được phân chia thế nào? Tài sản nào được xem là di sản thừa kế?

1. Luật sư tư vấn quy định về tài sản chung của vợ, chồng:

Tài sản chung của vợ chồng là các tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Ngoài ra, tài sản chung còn là các tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung; được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận đồng sở hữu. Tuy nhiên, không phải mọi tài sản do hai bên tự tạo lập đều được xem xét là tài sản chung mà còn phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa các bên.
Theo đó, bạn cần nắm rõ các quy định để xác định cụ thể từng loại tài sản, từ đó bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trường hợp bạn đang cần tìm hiểu về các quy định pháp luật có liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ với chúng tôi bằng các hình thức sau đây:

- Gọi điện thoại tới số tổng đài
1900.6169

- Gửi tới địa chị mail:
luatsu@luatminhgia.vn

- Tư vấn trực tiếp tại văn phòng:
Số 218 đường Hoàng Ngân (Dãy sau), Trung Hòa, Cầu Giấy, TP Hà Nội

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây của chúng tôi về vấn đề phân chia tài sản chung khi vợ mất.

2. Luật sư tư vấn trường hợp phân chia tài sản chung khi vợ mất:

Nội dung tư vấn:
Xin chào Công ty Luật Minh Gia, tôi có một vấn đề muốn hỏi về việc chia thừa kế khi một bên vợ hoặc chồng mất như sau: Bố mẹ tôi sinh được 4 người con, (trong đó có 3 trai, 1 gái). Cuối năm 2015, mẹ tôi chết không để lại di chúc, bố tôi vẫn còn sống. Mẹ tôi có 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01  và 02 , trước khi chết giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 02 mẹ tôi đã tặng cho người con gái đã có sổ, còn giấy chứng nhận 01 chỉ mang tên mẹ tôi. Hiện nay 3 người con trai đang ở trên giấy chứng nhận số 01 và 3 người con trai đi làm tách sổ nhưng chỉ làm được cho 2 người con trai, còn tôi ở cùng bố tôi không làm tách sổ được vì đất tôi và bố tôi đang giáp ranh với mảnh đất người con gái đã được tặng và người con gái đòi chia gần 30 m2 thuộc phần đất của tôi đang ở thì tôi mới làm sổ được. Vậy trước khi chết bố tôi có thể lập di chúc để lại phần đất mà tôi đang ở cùng bố cho tôi không?

Trả lời: Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.”

Theo thông tin bạn cung cấp, việc giấy chứng nhận 01 chỉ mang tên mẹ bạn thì chưa thể xác định được là có phải tài sản riêng của mẹ bạn hay không? Vì có thể khi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bố mẹ bạn thỏa thuận để cho 1 người đứng tên trong giấy chứng nhận này thì vẫn coi là tài sản chung.

TH1: Giấy chứng nhận 01 là tài sản riêng của mẹ bạn:

Vì mẹ bạn khi chết không để lại di chúc nên theo quy định của pháp luật thì việc chia thừa kế lúc này là chia thừa kế theo pháp luật.

Theo điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Do đó, mảnh đất 01 của mẹ bạn sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, nếu ông bà ngoại đã mất trước mẹ bạn thì tài sản này được chia đều cho  chồng và 4 người con.

Sau khi tiến hành chia thừa kế thì bố bạn có thể tiến hành tặng cho phần đất mà bố bạn được nhận từ việc chia thừa kế đó sang cho bạn. Sau đó bạn có thể tiến hành làm sổ đỏ trên mảnh đất của bạn (bao gồm cả phần đất được bố bạn tặng cho).

TH2: Giấy chứng nhận 01 là tài sản chung của bố mẹ bạn

Vì mẹ bạn không để lại di chúc nên này phần tài sản của mẹ bạn trong khối tài sản chung vợ chồng (diện tích nhà đất theo giấy chứng nhận 01) được chia theo luật. Diện tích nhà đất  là tài sản chung của bố mẹ bạn, nay mẹ bạn qua đời thì ½ diện tích nhà đất đó trở thành di sản của mẹ bạn để lại và sẽ được chia đều cho các đồng thừa kế giống như trường hợp 1 đã nêu trên.

Còn ½ diện tích nhà đất còn lại thuộc về bố bạn. Và hiện tại thì bố bạn vẫn còn sống nên bố bạn có toàn quyền quyết định đối với ½ diện tích đất đó. Lúc này bố bạn có thể tiến hành tặng cho hoặc viết di chúc để lại diện tích đất đó cho bạn.