Câu hỏi: Trước tiên cho tôi xin gửi lời chào tới toàn bộ văn phòng luật sư. Thưa luật sư. Hiện tại tôi đang làm việc tại một công ty X dưới dạng part time. Theo tôi được biết thì khi ký hợp đồng thời vụ từ 3 tháng trở lên sẽ được hưởng các quyền lợi như đối với hợp đồng vô thời hạn. Nhưng tôi có một số vấn đề chưa hiểu rõ mong luật sư tư vấn thêm.

Thứ nhất là về vấn đề BHXH bắt buộc đối với người lao động. Công ty tôi đang làm có quy chế tính lương theo số công. Đối với nhân viên parttime là 26 buổi tương đương 13 công/tháng thì sẽ nhận được 100% lương cơ bản. Còn đối với làm việc toàn thời gian thì sẽ là 26 công/tháng. Vậy theo luật BHXH hiện hành thì như trường hợp làm parttime của tôi liệu có được cty hỗ trợ chi trả BH?Thứ 2 là về vấn đề lương, thưởng, hỗ trợ... nếu như tôi làm parttime có được hưởng các chính sách hỗ trợ như đối với làm full time hay không? Rất mong nhận được email trả lời giải đáp khúc mắc sớm nhất từ phía luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi của bạn đến công ty luật Minh Gia, với câu hỏi của bạn chúng tôi xin trả lời như sau:

Do bạn không nói rõ hợp đồng giữa bạn và công ty có phải là hợp đồng lao động hay không nên chúng tôi xin đưa ra hai trường hợp để giải quyết

Trường hợp 1: Hợp đồng giữa bạn với công ty là hợp đồng lao động

Nếu hợp đồng làm việc parttime của bạn với công ty đó là hợp đồng lao động , tức là sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động thì bạn sẽ được hưởng các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định tại Bộ Luật lao động 2012. Cụ thể:

Thứ nhất, về vấn đề đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Khi bạn là người lao động của công ty thì ban thuộc đối tượng được tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định tại Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014.

''Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:

a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;...'
'

Và công ty có trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho bạn theo quy định tại Điều 186 Bộ luật lao động 2012. Cụ thể :

“
Điều 186. Tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

1. Người sử dụng lao động, người lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và pháp luật về bảo hiểm y tế.

Khuyến khích người sử dụng lao động, người lao động thực hiện các hình thức bảo hiểm xã hội khác đối với người lao động.

2. Trong thời gian người lao động nghỉ việc được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, thì người sử dụng lao động không phải trả lương cho người lao động.

3. Đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp thì ngoài việc trả lương theo công việc, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương của người lao động một khoản tiền cho người lao động tương đương với mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và tiền nghỉ phép hằng năm theo quy định.
”

Tuy nhiên, người lao động part time không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng bảo hiểm xã hội cho tháng đó (căn cứ theo Khoản 3 Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2014

Thứ hai, về đề tiền lương,tiền thưởng và các khoản hỗ trợ khác.

Theo quy định tại Điều 90 Bộ luật lao động 2012 quy định về vấn đề tiền lương trả cho người lao động như sau

“
Điều 90. Tiền lương

1. Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận.

Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Mức lương của người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.

2. Tiền lương trả cho người lao động căn cứ vào năng suất lao động và chất lượng công việc.

3. Người sử dụng lao động phải bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau
.”

Như vậy, công ty có trách nhiệm đảm bảo trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với những lao động làm công việc có giá trị như nhau, không phụ thuộc vào loại hợp đồng lao động : hợp đồng không xác định thời hạn, hợp đồng có xác định thời hạn, hợp đồng mùa vụ. Tuy nhiên, việc trả lương sẽ căn cứ vào năng suất lao động và chất lượng công việc của bạn nên có thể tiền lương của bạn có thể khác só với những người lao động làm việc toàn thời gian

Ngoài ra, bạn còn được hưởng các chế độ liên quan đến tiền thưởng, ngày nghỉ phép năm, tiền lương làm thêm giờ  và hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật và sự thỏa thuận giữa ban với công ty.

Bên cạnh đó, các quyền và nghĩa vụ khác của bạn như: quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng… còn phụ thuộc vào loại hợp đồng bạn ký kết với công ty

Trường hợp 2: Hợp đồng giữa bạn và công ty không phải là hợp đồng lao động

Đối tượng điều chỉnh của Luật lao động là mối quan hệ xã hội phát sinh giữa một bên là người lao động làm công ăn lương với một bên là cá nhân hoặc tổ chức sử dụng, thuê mướn có trả công cho người lao động và các quan hệ khác có liên quan chặt chẽ hoặc phát sinh từ quan hệ lao động.Như vậy, đối tượng điều chỉnh của Luật lao động bao gồm hai nhóm quan hệ xã hội:

- Quan hệ lao động;

- Các quan hệ liên quan đến quan hệ lao động (phát sinh trong quá trình sử dụng lao động).

Do đó, nếu hợp đồng giữa bạn với công ty không phải là hợp đồng lao động mà mang tính chất của hợp đồng dân sự thì các quyền của bạn không được xác định theo Bộ luật lao động mà do sự thỏa thuận giữa bạn và bên thuê bạn khi thực hiện công việc.

----

3. Tư vấn về hoàn trả chi phí đào tạo?

Câu hỏi:

Kính gửi luật sư! Tôi có ký hợp đồng làm việc thời hạn 3 năm từ ngày 01/10/201x; đến ngày 04/12/201x tôi được công ty cho sang trung quốc tham quan, công tác 5 ngày. Trước khi đi tôi có ký cam kết làm lâu dài tại công ty với số tiền bồi thường là 40.000.000vnđ khi nghỉ việc. ngày 24/2/2017 tôi có viết đơn nghỉ việc thì bị tính toàn đòi lại chi phí đi trung quốc đó. Vậy tôi có phải hoàn trả lại không khi mà tôi đã làm việc được 3 năm. Và nếu tôi tự ý bỏ việc mà không thanh toán các khoản bồi thường thì có lấy lại được sổ bảo hiểm không. Tôi xin cảm ơn!

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn trường hợp tương tự sau đây:

>> Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và hoàn trả chi phí đào tạo

Căn cứ theo quy định tại Điều 62 BLLĐ 2012, các chi phí đào tạo phải có chứng từ hợp lệ và được sử dụng cho NLĐ với mục đích đào tạo nâng cao tay nghề, trình độ. Thì khi NLĐ vi phạm cam kết về thời gian làm việc tối thiểu sau đào tạo sẽ phải hoàn trả lại khoản tiền nói trên. NSDLĐ có trách nhiệm chững minh những chi phí nào là chi phí đạo tạo để yêu cầu NLĐ hoàn trả. Các chi phí không đáp ứng điều kiện nói trên thì không được coi là chi phí đào tạo và người lao động không phải hoàn trả.

Trong trường hợp này, a/c được công ty đưa đi thăm quan, du lịch tại nước ngoài các chi phí phục vụ cho việc này không được coi là chi phí đào tạo. Mặt khác, việc các bên thỏa thuận 1 khoản tiền cụ thể NLĐ phải bồi thường cao hơn khoản tiền thực tế công ty đã chi trả thì không có giá trị pháp lý.

Như vậy, nếu a/c chấm dứt HĐLĐ, tùy vào nội dung cam kết đào tạo a/c chỉ phải hoàn trả lại cho công ty những chi phí được xác định là chi phí đào tạo như phân tích ở trên.

Về sổ BHXH, trong thời hạn 7-30 ngày, kể từ ngày a/c chấm dứt HĐLĐ công tay có trách nhiệm trả đủ lương, trợ cấp, sổ BHXH và các giấy tờ khác cho a/c.