Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Luật sư cho hỏi quy định về việc đòi tiền cho vay khi không có hợp đồng vay mượn như sau: Trong thời gian em trai em đi lao động ở Nước ngoài, mỗi lần muốn gửi tiền về nhà nó đều mượn tài khoản ngân hàng của người yêu nó để gửi tiền về Việt Nam. Số tiền đó được em trai em gửi vào tài khoản ngân hàng của em.

Đầu năm 201x, em trai em và cô gái người yêu đó về nước, đến cuối tháng xx/201x thì 2 đứa tụi nó làm đám cưới. Tuy nhiên, cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc, đến cuối tháng 7 thì con bé vợ của em trai em đã dọn đồ đi khỏi nhà sau khi kết hôn chưa đến 2 tháng. Bây giờ, nó nói sẽ kiện ra tòa để đòi số tiền mà em trai em mượn tài khoản của nó để gửi tiền về Việt Nam cho bố mẹ em, giờ nó nói đó là tiền của nó, mặc dù đó hoàn toàn là tiền của em trai em làm ra nhưng em trai em không biết chứng minh bằng cách nào. Xin luật sư tư vấn cho em trong trường hợp này thì gia đình em phải làm sao ạ? Rất mong nhận được sự tư vấn của luật sư. Em trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ thông tin bạn cung cấp thì để xác định trong trường hợp vợ của em trai bạn có yêu cầu khởi kiện kiện đòi số tiền đã được chuyển khoản từ tài khoản ngân hàng của họ sang tài khoản ngân hàng của bạn tại Việt Nam, còn thực tế tiền là do em trai bạn gửi (trước thời điểm kết hôn) là có căn cứ, cơ sở và hướng giải quyết đối với gia đình bạn thì phải đưa ra được căn cứ chứng minh yêu cầu của mình là đúng. Theo đó, bản chất giao dịch chuyển khoản chỉ là cơ sở chứng minh có phát sinh quan hệ giao nhận giữa hai bên, còn để kiện đòi thì phải đưa ra chứng cứ chứng minh việc kiện của mình là có cơ sở thông qua hình thức hợp đồng vay mượn, file ghi âm... Cụ thể, Điều 494 và 463 Bộ luật dân sự năm 2015:

Điều 494. Hợp đồng mượn tài sản

Hợp đồng mượn tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho mượn giao tài sản cho bên mượn để sử dụng trong một thời hạn mà không phải trả tiền, bên mượn phải trả lại tài sản đó khi hết thời hạn mượn hoặc mục đích mượn đã đạt được.

Điều 463. Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Đồng thời, Điều 6 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Điều 6. Cung cấp chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự

1. Đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, giao nộp chứng cứ cho Tòa án và chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện, yêu cầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có quyền và nghĩa vụ thu thập, cung cấp chứng cứ, chứng minh như đương sự.

Như vậy, trong trường hợp vợ của em trai bạn muốn đòi lại số tiền mà không có bất cứ giấy tờ, hợp đồng chứng minh cho yêu cầu kiện đòi của mình là đúng, chỉ dựa vào việc chuyển khoản thì yêu cầu kiện đòi sẽ không được chấp nhận và sẽ bị Tòa án bác đơn yêu cầu mặc dù phía gia đình bạn cũng không chứng minh được số tiền mình nhận được là do loại hợp đồng nào. Ngoài ra, nếu em bạn có thể đưa ra được căn cứ chứng minh cho việc mượn tài khoản để chuyển tiền về gia đình thì cũng là điểm thuận lợi cho quá trình giải quyết vụ việc. Theo đó, để giải quyết thỏa đáng thì phương thức thỏa thuận là cách tốt nhất (nhằm tiết kiệm thời gian, chí phí..cho cả hai bên). Nếu không thỏa thuận được thì chỉ có thể dựa vào chứng cứ, thông tin mình cung cấp để Tòa án giải quyết.