Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Chúng tôi có hợp đồng thi công xây dựng với nhà thầu là công ty HL, hợp đồng bắt đầu từ tháng 7/2015- 3/2016. Nhưng HL thi công hết tháng 9/2015 do quản lý yếu kém họ tự ý không tiếp tục thi công nữa. Giá trị hoàn thành đã được xác nhận 3 tháng 7,8,9 là 1 tỷ đồng, bên HL đã xuất 3 hóa đơn theo bảng giá trị này.

Công ty chúng tôi đã thanh toán cho công ty HL tổng số tiền là 800tr (theo hợp đồng chúng tôi giữ lại 5% bảo hành). Công ty HL dừng thi công, vi phạm hợp đồng, số tiền phạt vi phạm hợp đồng là 250tr (KL không xác nhận). Số tiền nợ còn lại + 5% bảo hành (200tr) chúng tôi quyết định giữ lại coi như là tiền phạt vi phạm hợp đồng do bên HL gây ra.

Gần đây một nhóm công nhân của HL làm đơn khiếu lại lên Chủ đầu tư nơi công ty chúng tôi đang thi công về việc công ty HL nợ lương của họ (từ tháng 7-tháng 9/2015) tổng số tiền là 181tr. Theo quy định của dự án mặc dù nhóm công nhân đó là lao động trực tiếp của HL, nhưng do họ là thầu phụ của công ty chúng tôi nên chủ đầu tư yêu cầu chúng tôi phải đứng ra giải quyết. Chúng tôi đã liên hệ với công ty HL họ đã xác nhận đúng số tiền nợ đọng trên. Họ yêu cầu chúng tôi thanh toán nốt số tiền còn lại thì họ sẽ trả số nợ kia, nhưng theo chúng tôi được biết từ số công nhân này thì nếu công ty chúng tôi chuyển tiền cho HL thì HL chắc chắn không trả đầy đủ cho họ.

Do vậy chúng tôi muốn sử dụng số tiền còn lại 200tr bên tôi chưa thanh toán (dự định là tiền bảo hành và phạt hợp đồng) thanh toán trực tiếp cho nhóm công nhân này. Nhưng công ty HL không đồng ý với đề nghị này (trong hợp đồng với công ty HL cũng có điều khoản: nếu sau 20 ngày từ ngày HL nhận được tiền mà không thanh toán cho người lao động công ty tôi có quyền trả trực tiếp cho người lao động và đơn phương chấm dứt hợp đồng). Thời hạn của chủ đầu tư yêu cầu công ty tôi giải quyết đã hết, nếu không giải quyết họ sẽ tạm giữ lại thanh toán của công ty chúng tôi. Công ty tôi muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng, thanh toán trực tiếp cho người lao động. Nhưng không nắm rõ về quy trình thủ tục(khó khăn là HL không hợp tác). Rất mong Luật sư giúp đỡ.

Trả lời: Theo quy định của Bộ luật dân sự về hợp đồng dịch vụ. Cụ thể:

Điều 518.
Hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng dịch vụ là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc cho bên thuê dịch vụ, còn bên thuê dịch vụ phải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ.

Điều 519.
Đối tượng của hợp đồng dịch vụ

Đối tượng của hợp đồng dịch vụ phải là công việc có thể thực hiện được, không bị pháp luật cấm, không trái đạo đức xã hội.

Điều 520.
Nghĩa vụ của bên thuê dịch vụ

Bên thuê dịch vụ có các nghĩa vụ sau đây:

1. Cung cấp cho bên cung ứng dịch vụ thông tin, tài liệu và các phương tiện cần thiết để thực hiện công việc, nếu có thoả thuận hoặc việc thực hiện công việc đòi hỏi;

2. Trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ theo thoả thuận.

Điều 521.
Quyền của bên thuê dịch vụ

Bên thuê dịch vụ có các quyền sau đây:

1. Yêu cầu bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc theo đúng chất lượng, số lượng, thời hạn, địa điểm và các thoả thuận khác;

2. Trong trường hợp bên cung ứng dịch vụ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ thì bên thuê dịch vụ có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp thực tế của đơn vị thì hợp đồng mà công ty bạn ký kết được xác định là loại hợp đồng dịch vụ thi công xây dựng với nhà thầu công ty HL. Theo đó, thời gian bắt đầu tính từ tháng 7/2015 - tháng 3/2016. Tuy nhiên, hợp đồng được thực hiện hết tháng 9/2015 thì công ty HL không tiếp tục thi công - đơn phương chấm dứt hợp đồng.
Do đó, trong trường hợp này công ty bạn không cần phải làm thủ tục đơn phương chấm dứt hợp đồng với công ty HL (vì HL là người chấm dứt hợp đồng trước đó rồi).

Đối với việc thanh toán bồi thường do đơn phương chấm dứt hợp đồng và thanh toán tiền nợ lương người lao động: Theo như hợp đồng thì do bên công ty HL đơn phương chấm dứt trước nên sẽ nộp tiền bồi thường là 250 triệu; về phía công ty bạn thì sẽ thanh toán giá trị hoàn thành đã được xác nhận 3 tháng 7,8,9 là 1 tỷ đồng, bên HL đã xuất 3 hóa đơn theo bảng giá trị này với số tiền 800 triệu đồng (giữ lại 5%bảo hành) - tức số tiền đơn vị còn nợ HL + 5%bảo hành là 200 triệu đồng và đơn vị sẽ giữ lại số tiền này thay cho tiền vi phạm hợp đồng. Đồng thời sẽ dùng số tiền này để thanh toán tiền nợ lương cho người lao động (do HL chưa thanh toán), nhưng công ty HL không đồng ý. Do đó, để xác định đơn vị được quyền dùng số tiền này để trả cho người lao động hay không (điều khoản hợp đồng: nếu sau 20 ngày từ ngày HL nhận được tiền mà không thanh toán cho người lao động công ty tôi có quyền trả trực tiếp cho người lao động và đơn phương chấm dứt hợp đồng) thì cần phải làm rõ sau thời gian 20 ngày từ ngày HL nhận được tiền được hiểu như thế nào:

+ Trong trường hợp, điều khoản hợp đồng chỉ quy định sau 20 ngày từ thời điểm giao tiền (không có số tiền cụ thể) mà Hl không trả lương thì công ty bạn sẽ đứng ra thanh toán trực tiếp cho người lao động. Tức là bạn đã thanh toán cho HL là 800 triệu và sau 20 ngày từ ngày nhận tiền HL phải trả tiền lương tháng 7, 8, 9 cho người lao động, nếu không công ty sẽ đứng ra trả trực tiếp cho người lao động và trường hợp này bạn được dùng số tiền 200 triệu (tiền công ty nợ công ty HL và công ty dùng số tiền đó để khấu trừ luôn khoản tiền phạt do chấm dứt hợp đồng của HL là 250 triệu đồng) còn lại để trả trực tiếp cho người lao động.

+ Trong trường hợp, điều khoản hợp đồng quy định sau 20 ngày từ thời điểm giao tiền (thanh toán hết tiền) thì hết thời gian đó HL không trả lương thì công ty sẽ đứng ra chịu trách nhiệm thanh toán cho người lao động. Theo đó, công ty bạn chỉ được phép thanh toán trong phạm vị đó - đã thanh toán 800 triệu còn 200 triệu nữa - tức khi chấm dứt hợp đồng này thì công ty bạn phải thanh toán hết số tiền 200 triệu còn thiếu này cho HL và trong thời hạn sau 20 ngày từ ngày HL nhận được số tiền còn lại mà chưa thanh toán tiền nợ lương thì công ty bạn có trách nhiệm đứng ra thanh toán tiền nợ lương cho người lao động (thầu phụ của công ty).