Câu hỏi: Thưa luật sư số tiền mà tôi vay hộ cho bạn tôi đã có giấy cam kết trả nợ, thỏa thuận với lãi suất hàng tháng là 1,5% và trả dần vào phần gốc 1% trong 1 tháng. Nhưng trong năm nay bên vay không thực hiện cam kết. Vậy bây giờ tôi nhờ tòa án dân sự giải quyết giúp tôi thì có đòi được tiền lại không! Và thủ tục thực hiện việc này thế nào ạ Mong luật sư giải đáp giúp, xin cám ơn!

>> Luật sư hướng dẫn thủ tục khởi kiện dân sự, gọi
19006169

Trả lời: Quyền yêu cầu Tòa án giải quyết

Bạn không cung cấp thông tin về thời điểm giao kết hợp đồng vay tiền nên chúng tôi giả sử hai bên giao kết hợp đồng vào thời điểm năm 2017. Bạn cần đối chiếu với quy định của pháp luật tại thời điểm vay để giải quyết sự việc cụ thể của mình. Và cũng không rõ hợp đồng vay tiền của bạn là hợp đồng vay có kỳ hạn hay là hợp đồng vay không có kỳ hạn nên tôi chia hai trường hợp như sau:

Trường hợp 1 : Đối với hợp đồng vay không có kỳ hạn:

Điều 469 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về thực hiện hợp đồng vay không kỳ hạn:

“1. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay cũng có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý và được trả lãi đến thời điểm nhận lại tài sản, còn bên vay cũng có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào và chỉ phải trả lãi cho đến thời điểm trả nợ, nhưng cũng phải báo trước cho bên cho vay một thời gian hợp lý.”

Bạn phải thông báo cho bên vay biết trước về việc bạn muốn lấy lại tiền. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý và được trả lãi đến thời điểm nhận lại tài sản, còn bên vay cũng có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào và chỉ phải trả lãi cho đến thời điểm trả nợ, nhưng cũng phải báo trước cho bên cho vay một thời gian hợp lý. Nếu hết thời hạn thông báo mà bên vay vẫn cố tính không trả thì bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân yêu cầu giải quyết.

Trường hợp 2: Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn.

Điều 470 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về thực hiện hợp đồng vay có kỳ hạn:

“1. Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn và không có lãi thì bên vay có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho bên cho vay một thời gian hợp lý, còn bên cho vay chỉ được đòi lại tài sản trước kỳ hạn, nếu được bên vay đồng ý.

2. Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn và có lãi thì bên vay có quyền trả lại tài sản trước kỳ hạn, nhưng phải trả toàn bộ lãi theo kỳ hạn, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.”

Với hợp đồng vay có kỳ hạn thì phải đến thời điểm hai bên thỏa thuận phải trả tiền thì bên vay mới có nghĩa vụ phải trả tiền cho bạn.  Nếu đã đến kỳ hạn mà bên vay không trả theo đúng quy định của pháp luật thì bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án dân sự nơi bị đơn cư trú.

Yêu cầu trả lãi

Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay:

“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Với phần lãi suất các bên có thỏa thuận hàng tháng là 1.5 % trên khoản tiền vay thì phần lãi phù hợp với quy định của pháp luật dân sự về lãi suất (Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015). Nên khi bên vay không trả cả lãi và gốc thì bạn có thể khởi kiện yêu cầu trả cả khoản lãi và gốc.

Thủ tục khởi kiện:

Kể từ ngày cá nhân, cơ quan, tổ chức biết được quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết nếu thời hiệu khởi kiện vẫn còn, nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đối với trường hợp của bạn có đủ điều kiện để khởi kiện ra Tòa án yêu cầu bên vay thực hiện đúng nghĩa vụ của hợp đồng vì thời hiệu khởi kiện là 3 năm theo quy định tại Điều 429 Bộ luật dân sự năm 2015. Nếu đã hết thời hiệu thì bạn có thể yêu cầu trả lại khoản gốc vay để bảo vệ quyền tài sản của mình (Điều 155 Bộ luật dân sự năm 2015)

Hồ sơ khởi kiện:

+  Đơn khởi kiện (theo mẫu)

+  Giấy tờ vay nợ và các tài liệu khác (nếu có);