Câu hỏi: Nội dung câu hỏi: Xin chào anh/chị Tôi là công dân TP A, tôi xin được tư vấn trường hợp sau: Gia đình chồng tôi cha mẹ mất đi không để lại di chúc, hiện nay anh chị em trong gia đình thống nhất làm GCN quyền sở hữu đất gồm 10 người con. Hàng xóm ký giáp ranh có hai nhà đã ký, chỉ một nhà bên không ký, bảo là đang xây dựng, nghi ngờ chúng tôi chiếm đất, phải đợi họ xây dựng xong mới xem xét.

Trong quá trình họ xây dựng thì nhà chúng tôi bị nứt, lún nhưng họ bảo giao hết cho thầu, không xem xét, thương lượng với chúng tôi. Khi đổ bê tông thì không cho chúng tôi lối đi ra, họ còn khiếu nại ra UBND Phường là chồng tôi gây rối, đề nghị có biện pháp xử lý đối tượng trên như thể chồng tôi là tội phạm. Thật sự chúng tôi bất bình vì họ quá vô lý, chồng tôi bị ảnh hưởng uy tín, danh dự tại địa phương vì từ trước giờ chúng tôi luôn làm đúng trách nhiệm công dân. Hiên nay chồng tôi bị suy sụp tinh thần, mất ngủ triền miên..... Tôi muốn khiếu nại họ có được không, xin giúp đỡ chúng tôi với. Xin chân thành cám ơn!

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, chúng tôi đưa ra tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Thứ nhất, đối với hành vi xây dựng công trình của nhà hàng xóm gây việc nứt, lún nhà bạn:

Điều 174
Bộ luật dân sự 2015
về Nghĩa vụ tôn trọng quy tắc xây dựng:

“ Khi xây dựng công trình, chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản phải tuân theo pháp luật về xây dựng, bảo đảm an toàn, không được xây vượt quá độ cao, khoảng cách mà pháp luật về xây dựng quy định và không được xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, người có quyền khác đối với tài sản là bất động sản liền kề và xung quanh.”

Điều 15 Nghị định 139/2017/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, khai thác, chế biến, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; kinh doanh bất động sản phát triển nhà ở, quản lý sử dụng nhà và công sở thì:

" 3. Xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng gây lún, nứt hoặc hư hỏng công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình lân cận (mà các bên không thỏa thuận được việc bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự); gây sụp đổ hoặc có nguy cơ gây sụp đổ công trình lân cận nhưng không gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của người khác như sau:

a) Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ tại nông thôn hoặc công trình xây dựng khác không thuộc trường hợp quy định tại điểm b, điểm c khoản này;

b) Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị;

c) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng hoặc lập dự án đầu tư xây dựng."

Để có căn cứ cho yêu cầu bồi thường và xử phạt vi phạm đối với hành vi của gia đình nhà hàng xóm thì phải có các điều kiện:

- Có thiệt hại xảy ra trên thực tế

- Có hành vi vi phạm

- Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả trên.

Trong trường hợp này, phải có chứng cứ chứng minh việc xây dựng của nhà hàng xóm là nguyên nhân trực tiếp gây ra việc lún, nở nhà bạn, vì ngoài việc do tác động của việc xây dựng còn có các nguyên nhân khác như tình trạng của nhà bạn đã có dấu hiệu hư hỏng…Để xác định được phải căn cứ vào kết luận giám định của các tổ chức giám định.

Bạn có thể khiếu nại lên UBND phường. Nếu như UBND xác nhận có việc vi phạm thì sẽ lập biên bản đối với hành vi vi phạm của nhà hàng xóm.

Nếu nguyên nhân của việc lún, nở nhà bạn được xác định chủ yếu là do hành vi của nhà hàng xóm thì họ có nghĩa vụ bồi thường. Sau khi biên bản vi phạm hành chính được lập, nếu bên vi phạm và bên bị thiệt hại không tự thỏa thuận được và một bên có đơn yêu cầu thì chủ tịch UBND cấp phường, xã chủ trì việc thỏa thuận mức bồi thường thiệt hại. Tường hợp thỏa thuận 2 lần không thành, hai bên thống nhất mời một tổ chức độc lập, có tư cách pháp nhân để xác định mức độ thiệt hại làm cơ sở bồi thường. Trong thời hạn 7 ngày mà hai bên không thống nhất được việc mời tổ chức để giám định, chủ tịch UBND cấp xã quyết định mời một tổ chức để giám định, chi phí do bên vi phạm trả. Trường hợp bên bị thiệt hại không thống nhất với mức bồi thường thì có quyền khởi kiện tại tòa án.

Nếu việc gây sụt lún nhà bạn ngoài do xây dựng nhà hàng xóm còn nguyên nhân khác và việc xây dựng này không phải nguyên nhân chính, nguyên nhân trực tiếp thì không có căn cứ để yêu cầu bồi thường.

Thứ hai, đối với hành vi của nhà hàng xóm khiếu nại ra UBND phường là chồng bạn gây rối, gây ảnh hưởng uy tín, danh dự của chồng bạn.

Căn cứ vào Ðiều 584
Bộ luật Dân sự năm 2015
quy định:
“1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Ngoài ra,
Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017
có quy định về tội làm nhục người khác quy định tại Điều 155:
“1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.”

Tuy nhiên, trong trường hợp của bạn, hành vi của nhà hàng xóm khiếu nại chồng bạn gây rối gây ảnh hưởng uy tín, ảnh hưởng tinh thần của chồng bạn nhưng hành vi này chưa gây thiệt hại để bồi thường theo dân sự và cũng chưa đủ yếu tố cấu thành tội làm nhục người khác, vì đây không được coi là hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm chồng bạn.