Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp xây dựng nhà ở cá nhân không có hợp đồng với bên nhà thầu. Các khoản thuế phí sẽ do bên nào chi trả và mức chi trả là bao nhiêu.

Xin chào công ty: Luật Minh Gia. Em đang rất cần sự tư vấn của bên quý công ty để có thể có đáp án cho sát đáng về vấn đề của mình.Hiện tại em đang tiến hành xây dựng nhà ở cá nhân, Mô tả sơ bộ:- Diện tích 58m2, Đất sổ đỏ chính chủ. Đã xin phép xây dựng và hoàn thành thủ tục với bên TTXD phường, quận. GPXD: 4 tầng 1 tum. Em thuê thầu xây dựng (Kiểu khoán luôn nhân công và nhập vật tư) nhưng vì chỗ người quen nên không có hợp đồng xây dựng cụ thể. Hiện tại bên Phường có yêu cầu em phải ra kê khai và nộp thuế xây dựng.Về vấn đề này em cũng đã tìm hiểu nhưng hơi mơ hồ nên cần xin sự tư vấn cần thiết của công ty. Em có 1 vài vấn đề thắc mắc:

1. Nếu tình hình hiện trạng như em đã mô tả thì bên em sẽ là bên phải thanh toán hay bên thầu xây dựng phải thanh toán cho vấn đề này?

2. Nếu khối lượng xây dựng, diện tích và địa điểm như trên thì em sẽ phải đóng mức thuế ntn và khoảng bao nhiêu tiền?

3. Trong trường hợp như em hiểu là bên phường có thể áp mức thuế và TNCN thì em sẽ phải chịu chi phí tối đa khoảng bao nhiêu?

Em xin trân thành cảm ơn về sự giúp đỡ tư vấn này. Trân trọng!

Trả lời: Căn cứ vào Căn cứ vào Công văn số 3700 TCT/DNK ngày 11-11-2004 của Tổng cục Thuế về việc thu thuế đối với hoạt động xây dựng nhà ở tư nhân; trong đó nêu rõ trường hợp nhận khoán gọn (bao gồm cà nhân công và cung cấp vật liệu xây dựng) thì chủ thầu xây dựng phải kê khai nộp thuế giá trị gia tăng-thu nhập doanh nghiệp trên toàn bộ giá trị công trình.

Chủ hộ gia đình chỉ phải nộp thuế xây dựng trong trường hợp chủ hộ gia đình tự mua vật tư xây dựng và tự thuê công nhân xây dựng lẻ (không hợp đồng) hoặc có thuê thầu xây dựng nhưng không cung cấp được hợp đồng và các căn cứ chứng minh đã thuê thầu xây dựng thì chủ hộ gia đình là người phải nộp thuế thay.

Về mức đóng thuế

Đối với thuế giá trị gia tăng, căn cứ vào điểm g khoản 1 điều 7 Luật Thuế  giá trị gia tăng quy định:

"Điều 7. Giá tính thuế

1. Giá tính thuế được quy định như sau:...

g) Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là giá trị công trình, hạng mục công trình hay phần công việc thực hiện bàn giao chưa có thuế giá trị gia tăng. Trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị thì giá tính thuế là giá trị xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu và máy móc, thiết bị;.."

Thuế suất thuế giá trị gia tăng mà bạn phải chịu là 10 %

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, tại điều 7 và điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp quy định:

"Điều 7. Xác định thu nhập tính thuế

1. Thu nhập tính thuế trong kỳ tính thuế được xác định bằng thu nhập chịu thuế trừ thu nhập được miễn thuế và các khoản lỗ được kết chuyển từ các năm trước.

2. Thu nhập chịu thuế bằng doanh thu trừ các khoản chi được trừ của hoạt động sản xuất, kinh doanh cộng thu nhập khác, kể cả thu nhập nhận được ở ngoài Việt Nam.

3. Thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản
phải xác định riêng để kê khai nộp thuế.

Điều 10. Thuế suất

1. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 25%, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này và Điều 13 của Luật này.

2. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí và tài nguyên quí hiếm khác từ 32% đến 50% phù hợp với từng dự án, từng cơ sở kinh doanh."

Về Các khoản thuế phải nộp:

a. Thuế Môn bài:

Bên nhận thầu xây dựng phải thực hiện khai thuế và nộp thuế môn bài theo quy định và hướng dẫn thu thuế môn bài tại Thông tư số 96/2002/TT-BTC ngày 24/10/2002 của Bộ Tài chính, Thông tư số 42/2003/TT-BTC ngày 07/5/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn sửa đổi, bổ sung Thông tư số 96/2002/TT-BTC.

b. Thuế giá trị gia tăng (GTGT):

Thuế GTGT phải nộp = (Doanh thu tính thuế)  X (Tỉ lệ % tính thuế GTGT)

Trong đó:

Doanh thu tính thuế GTGT đối với hoạt động xây dựng nhà tư nhân là toàn bộ giá trị công trình hay phần việc xây dựng phải thực hiện được xác định theo Hợp đồng xây dựng; hoặc theo diện tích và đơn giá (tính trên 1 đơn vị diện tích), theo quy định của Luật thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn về thuế GTGT.

Trường hợp không bao thầu nguyên vật liệu (chỉ nhận thầu nhân công) thì doanh thu tính thuế là tổng số tiền nhân công xây dựng chủ nhà phải trả cho chủ thầu khi hoàn thành công trình xây dựng.

Trường hợp giá thỏa thuận ghi trên Hợp đồng không phù hợp với giá thanh toán thực tế trên địa bàn cơ quan thuế sẽ thực hiện ấn định doanh thu, mức thuế phải nộp theo quy định tại các điều 36, 38 của Luật Quản lý thuế.

Tỉ lệ % doanh thu tính thuế GTGT được áp dụng như sau:

Đối với Hợp đồng xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: tỉ lệ 5%

Đối với Hợp đồng xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: tỉ lệ 3%

c. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN):

Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu tính thu nhập chịu thuế) X (Tỉ lệ TNCT trên doanh thu) X (Tỉ lệ thuế TNCN) (tạm thu 10%)

Trong đó:

Doanh thu tính thu nhập chịu thuế đối với hoạt động xây dựng nhà tư nhân được xác định như điểm 2 nêu trên.

Tỉ lệ (%) TNCT tính trên doanh thu áp dụng theo hướng dẫn tại điểm a.4 Khoản 1 Điều 8 Thông tư số 111/2013/TT-BTC ngày 15/8/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Luật thuế TNCN; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế TNCN và Nghị định số 65/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật thuế TNCN; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế TNCN.

Tỉ lệ thuế TNCN tạm thu là 10%.

Về vấn đề khai thuế, nộp thuế

Bên nhận thầu xây dựng nhà tư nhân phải thực hiện khai thuế Môn bài, thuế GTGT, thuế TNCN tại Chi cục Thuế hoặc UBND xã, Đội thuế liên xã nơi thực hiện xây dựng công trình, như sau:

Thuế Môn bài: Bên nhận thầu xây dựng nhà tư nhân phải thực hiện khai thuế Môn bài tại Đội thuế nơi có công trình xây dựng.

Thuế GTGT và thuế TNCN: Bên nhận thầu xây dựng nhà tư nhân là cá nhân thực hiện khai thuế (GTGT và TNCN).

Thời gian thực hiện khai thuế: Trong thời hạn 10 ngày kể từ khi ký kết Hợp đồng xây dựng hoặc 05 ngày kể từ ngày khởi công xây dựng công trình.

Trách nhiệm, nghĩa vụ kê khai thuế, nộp thuế là của Bên nhận thầu xây dựng nhà tư nhân. Cơ quan thuế có quyền yêu cầu cá nhân có nhà xây dựng cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế của Bên nhận thầu và yêu cầu chủ đầu tư phối hợp với cơ quan quản lý thuế để thực hiện pháp luật về thuế.

Trường hợp Bên nhận thầu xây dựng nhà tư nhân không thực hiện kê khai nộp thuế hoặc chủ nhà không cung cấp Hợp đồng xây dựng nhà cho cơ quan thuế theo yêu cầu để tính thuế đối với Bên nhận thầu thì chủ nhà (chủ đầu tư công trình xây dựng) có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN phải nộp theo tỉ lệ 10% trên tổng thu nhập trước khi chi trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân thực hiện theo quy định tại Khoản 1 Điều 25 Thông tư số 111/2013/TT-BTC ngày 15/8/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định số 65/2013/NĐ-CP của Chính phủ.