Câu hỏi: Kính gửi Luật sư! Nhờ luật sư tư vấn giúp e! Nội dung như sau: Cha e mất năm 2012 không để lại di chúc về phân chia tài sản. Trên sổ đỏ chỉ có mình tên cha e đứng tên. Gia đình e gồm 7 người con và mẹ bây giờ muốn chia tài sản đồng điều cho các con thì chia như thế nào là đúng phát luật? và thủ tục làm sao?

Em ở xa nên thỉnh thoảng về nhà chơi, Em gái e làm ở xã và có ý làm hồ sơ cùng với mẹ chỉ chia cho 4 người trong gia đình thôi, nếu em gái e làm như vậy có vị phạm luật không và theo luật có được không, e phải làm sao để chặn lại khi vấn đề này đang diễn ra. E xin cảm ơn luật sư nhiều!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

- Về phân chia di sản thừa kế đất đai

Theo quy định tại Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 quy định về những trường hợp thừa kế theo pháp luật:

“1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

..."

Do thông tin bạn cung cấp chưa đầy đủ nên chúng tôi chia làm hai trường hợp như sau:

>> Luật sư tư vấn phân chia thừa kế đất đai, gọi:
1900.6169

Trường hợp 1:
Nếu mảnh đất bố bạn mất đi để lại là tài sản chung của bố mẹ bạn thì căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 66 Luật Hôn Nhân và Gia Đình năm 2014:

"2. Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế."

Căn cứ quy định của pháp luật thì phần tài sản chung của bố mẹ bạn sẽ được chia đôi để chia di sản thừa kế. Phần di sản của bố bạn sẽ được chia cho những người được hưởng
thừa kế theo quy định của pháp luật.

Trường hợp 2:
Nếu mảnh đất hay phần tài sản mà bố bạn để lại là tài sản riêng của bố bạn.

Phần tài sản của bố sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Những người được hưởng di sản có thể thỏa thuận với nhau về việc định giá tài sản. Nếu không thỏa thuận được thì phần tài sản sẽ được bán để chia

Bố bạn mất nhưng không để lại di chúc nên phần di sản mà bố bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật theo quy định tai Điều 650 Bộ luật Dân Sự năm 2015.

- Về người thừa kế theo pháp luật

Căn cứ theo Điều 651 bộ luật dân sự quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:

"1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

..."

Phần di sản của bố bạn sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Trong trường này thì những người được nhận di sản thừa kế do bố bạn để lại là: bố đẻ, mẹ đẻ, vợ và 7 người con. Do đó, di sản thừa kế sẽ được chia cho 10 người.

Tuy nhiên nếu như ông nội, bà nội bạn đã mất thì phần di sản thừa kế của bố bạn sẽ được chia cho 8 người bao gồm: vợ và 7 người con

- Thủ tục chia di sản thừa kế đất đai thực hiện như sau:

Bước 1:
Bạn phải làm thủ tục khai nhận di sản tại phòng công chứng:

- Nơi thực hiện việc khai nhận di sản: Phòng công chứng nơi có đất đai

- Hồ sơ bao gồm: (Bản sao có công chứng các giấy tờ sau):

+ Sơ yếu lý lịch của người được nhận di sản thừa kế;

+ CMND/ hộ chiếu, hộ khẩu của những người sau: cha, mẹ, vợ, chồng, các con của người để lại di sản đất đai;

+ Hợp đồng ủy quyền hoặc giấy ủy quyền (trong trường hợp xác lập giao dịch thông qua người đại diện);

+ Giấy chứng tử của người để lại di sản;

+ Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu tài sản là di sản thừa kế của người để lại di sản (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, giấy phép mua bán, hợp thức hóa nhà do Ủy ban nhân dân quận, huyện cấp).

Bước 2:
Niêm yết văn bản "Thông báo khai nhận di sản thừa kế":

- Người thực hiện: Công chứng viên

- Địa điểm thực hiện:Tại UBND xã, phường, thị trấn nơi người để lại di sản thường trú cuối cùng.

Bước 3:
Phân chia di sản thừa kế:

- Sau khi nhận lại bản niêm yết thừa kế có xác nhận của UBND phường, xã mà không có tranh chấp, khiếu kiện, Công chứng viên hẹn ngày lên ký kết văn bản khai nhận/ thỏa thuận phân chia di sản.

- Vào ngày hẹn, người thừa kế mang theo toàn bộ bản chính các giấy tờ đã nộp cho phòng công chứng đến ký kết văn bản khai nhận/thỏa thuận phân chia di sản thừa kế.

Bước 4:
Đăng ký quyền sử dụng đất tại Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị xã nơi có đất

- Hồ sơ khai nhận di sản thừa kế đất đai gồm:

- Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu ( bản chính kèm theo bản sao) của những người được hưởng di sản thừa kế;

- Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu;

- Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở;

- Giấy chứng tử của bố bạn;

- Giấy tờ tùy thân của người nhận thừa kế;

- Những giấy tờ khác (như giấy kết hôn, giấy khai sinh…)

- Về việc chỉ chia thừa kế cho 4 người trong gia đình

Việc em gái bạn có ý làm hồ sơ cùng với mẹ chỉ chia cho 4 người trong gia đình là sai với quy định của pháp luật và theo luật phần di sản này sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Để ngăn chặn việc em gái bạn có ý làm hồ sơ cùng với mẹ bạn chỉ chia cho 4 người trong gia đình thì để bảo vệ quyền lợi  cho mình thì bạn có thể làm đơn yêu cầu Tòa án Huyện nơi có đất phân chia di sản thừa kế.