Câu hỏi: NLĐ tham gia quan hệ lao động tại nhiều công ty nhưng công ty đầu tiên chưa chốt sổ bảo hiểm và trả sổ bảo hiểm do nợ bảo hiểm xã hội thì NLĐ có được hưởng chế độ thai sản hay không? Làm thế nào để NLĐ có thể được hưởng chế độ thai sản? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Chào luật Minh Gia. Mình tên N đang có vấn đề cần hỏi: Mình làm công ty thứ 1 đóng bảo hiểm được 3 tháng từ tháng 10/2017 đến tháng 12/2017 thì nghỉ làm. Công ty nợ bảo hiểm nên không chốt sổ cho mình được. Mình qua công ty thứ 2 thì đóng bảo hiểm bằng số bảo hiểm cũ, đóng từ tháng 1/2018 đến tháng 5/2018. Rồi mình qua làm công ty thứ 3 và đóng tiếp bảo hiểm từ tháng 6/2018 đến khi sinh con. Thời điểm dự sinh của mình vào 1/2019.

Vậy cho mình hỏi mình có được hưởng chế độ thai sản không vì mình chưa chốt bảo hiểm 2 công ty cũ.

Và công ty thứ 1 mình đóng bảo hiểm vẫn nợ bảo hiểm làm sao mình có thể chốt sổ được. Công ty không thể thanh toán cho bảo hiểm nên không chốt sổ của mình. Mình không biết làm sao. Mình mong Luật Minh Gia tư vấn giúp mình.

Trả lời: Căn cứ thông tin bạn cung cấp, để được hưởng chế độ thai sản bạn phải đáp ứng được các điều kiện theo quy định tại Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014:

“1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

...

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

…”

Như vậy, nếu bạn đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con thì bạn đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản. Nếu thời điểm bạn sinh con, bạn vẫn tồn tại quan hệ lao động với công ty thì hồ sơ hưởng chế độ thai sản sẽ không bao gồm sổ bảo hiểm xã hội theo quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 101 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014:

“1. Hồ sơ hưởng chế độ thai sản đối với lao động nữ sinh con bao gồm:

a) Bản sao giấy khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con;

….”

Hồ sơ được gửi đến cho doanh nghiệp để doanh nghiệp gửi đến cơ quan bảo hiểm xã hội. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người sử dụng lao động, cơ quan bảo hiểm xã hội phải giải quyết và chi trả cho người lao động.

Nếu thời điểm bạn sinh, bạn đã chấm dứt quan hệ lao động với công ty thì bạn sẽ phải tự tiến hành hồ sơ, thủ tục để hưởng chế độ thai sản. Khi đó, hồ sơ bắt buộc phải có sổ bảo hiểm xã hội theo quy định tại Khoản 1 Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

“1. Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 100, các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 101 của Luật này cho người sử dụng lao động.

Trường hợp người lao động thôi việc trước thời điểm sinh con, nhận nuôi con nuôi thì nộp hồ sơ quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 101 của Luật này và xuất trình sổ bảo hiểm xã hội cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
”

Tuy nhiên, căn cứ thông tin bạn cung cấp thì sổ bảo hiểm xã hội của bạn vẫn chưa được chốt do công ty thứ nhất đang nợ bảo hiểm xã hội. Do đó, khi sinh con bạn sẽ không có đủ thành phần hồ sơ để nộp đến cơ quan bảo hiểm xã hội.

Vậy, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có thể yêu cầu công ty thứ nhất chốt sổ bảo hiểm xã hội cho bạn. Nếu công ty đó thực sự gặp khó khăn về mặt kinh tế dẫn đến nợ BHXH, BHYT thì chủ doanh nghiệp cam kết trả đủ nợ tiền BHXH để người lao động có thể chốt sổ với cơ quan bảo hiểm xã hội theo quy định tại điểm b Mục 2 Công văn số 2266/BHXH-BT:

“b) Đối với doanh nghiệp thực sự gặp khó khăn nợ BHXH, BHYT, nếu giám đốc doanh nghiệp có văn bản gửi cơ quan BHXH cam kết trả đủ tiền nợ BHXH, BHYT và thực hiện đóng trước BHXH, BHYT đối với người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH, người lao động thôi việc để giải quyết chế độ BHXH và chốt sổ BHXH, thì giám đốc BHXH tỉnh xem xét, phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội xác nhận thực trạng khó khăn của doanh nghiệp để giải quyết.”

Sau khi công ty thứ nhất chốt sổ bạn nộp sổ bảo hiểm đến công ty thứ hai để công ty đó xác nhận tiếp thời gian tham gia bảo hiểm xã hội cho bạn. Cuối cùng, bạn nộp sổ bảo hiểm xã hội đến công ty thứ ba, nơi bạn tham gia bảo hiểm xã hội trước khi nghỉ việc để xác nhận thời gian đóng bảo hiểm. Sau khi xác nhận tất cả thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội lên sổ bảo hiểm xã hội, bạn nộp sổ bảo hiểm và bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh đến cơ quan bảo hiểm xã hội nơi bạn cư trú để thanh toán chế độ thai sản.