Câu hỏi: Chào anh/ chị, Nhờ anh/ chị tư vấn giúp em vấn đề về bồi thường thiệt hại do tai nạn giao thông đường thủy như sau: Vào ngày xx/x/2013 người nhà em có bị tai nạ giao thông đường thủy (lỗi do bên kia gây ra). Sau khi bị tai nạn người nhà đã chạy chữa nhưng không thể qua khỏi, chữa trị và chi phí mai tang hết 1xx triệu đồng.

Sau khi chết, Pháp Y đã mổ cậu tôi và xác nhận nguyên nhân chết do tai nan. Cậu tôi hiện 50 tuổi, đang nuôi cha mẹ già không còn khã năng lao động. Vậy em muốn hỏi: 1. Các chi phí bên gây tai nạn phải chịu là những chi phí nào? được tinh ra sao? 2. Với trường hợp vô ý gây tại nạnchết người thì bên gây tại nạn phải thụ án bao nhiêu năm tù? 3. 10 năm lao động còn lại của cậu tôi có được tinh ra phí hay không?

Trả lời: Thứ nhất,
về các chi phí bên gây tai nạn phải chịu là những chi phí nào? Được tính ra sao?

Đối với hành vi của mình, bên gây ra lỗi phải bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm. Cụ thể:

Điều 591 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm:

“1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật này;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Và mục 2 phần II Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP có quy định về chi phí bồi thường:

“2.1. Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết bao gồm: các chi phí được hướng dẫn tại các tiểu mục 1.1, 1.4 và thu nhập thực tế bị mất của người bị thiệt hại trong thời gian điều trị được hướng dẫn tại tiểu mục 1.2 mục 1 Phần II này.

2.2. Chi phí hợp lý cho việc mai táng bao gồm: các khoản tiền mua quan tài, các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất hoặc hỏa táng nạn nhân theo thông lệ chung. Không chấp nhận yêu cầu bồi thường chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ, bốc mộ...

2.3. Khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng trước khi chết.

a) Chỉ xem xét khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng, nếu trước khi tính mạng bị xâm phạm người bị thiệt hại thực tế đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Những người đang được người bị thiệt hại cấp dưỡng được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng, tương ứng đó. Đối với những người mà người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng nhưng sau khi người bị thiệt hại bị xâm phạm tính mạng, thì những người này được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng hợp lý phù hợp với thu nhập và khả năng thực tế của người phải bồi thường, nhu cầu thiết yếu của người được bồi thường.

Thời điểm cấp dưỡng được xác định kể từ thời điểm tính mạng bị xâm phạm.

b) Đối tượng được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng.

….

Cha, mẹ là người không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà con là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

….

2.4. Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do tính mạng bị xâm phạm.

a) Người được nhận khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần trong trường hợp này là những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người bị thiệt hại.

…
”.

Theo đó, Tòa án sẽ căn cứ vào những tiêu chí trên dựa trên thực tế để xác định mức bồi thường mà gia đình bạn sẽ được nhận còn khoản đền bù tổn thất về tinh thần sẽ do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được sẽ căn cứ vào mức độ tổn thất về tinh thần, số lượng người thân thích và không tối đa 100 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định tại thời điểm giải quyết bồi thường.

Thứ hai,
với trường hợp vô ý gây tại nạn chết người thì bên gây tại nạn phải thụ án bao nhiêu năm tù?

Người gây tai nạn đã có hành vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy dẫn đến kết quả của hành vi này đã gây thiệt hại tính mạng cho cậu của bạn với lỗi vô ý thì người này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy. Vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường thủy là những hành vi được quy định tại khoản 2 Điều 10 Thông tư liên tịch 09/2013/TTLT-BCA-BQP-BTP-VKSNDTC-TANDTC Tại Điều 212 tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định:

“1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường thuỷ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường thuỷ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

a) Không có giấy phép, bằng hoặc chứng chỉ chuyên môn tương ứng với nhiệm vụ được giao;

b) Trong tình trạng dùng rượu, bia quá nồng độ quy định hoặc say do dùng các chất kích thích mạnh khác;

c) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

d) Không chấp hành hiệu lệnh của người chỉ huy hoặc người có thẩm quyền điều khiển, giữ gìn trật tự, an toàn giao thông đường thuỷ;

đ) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.

4. Phạm tội trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến ba mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm".

Theo quy định tại khoản 1 Điều này thì người này sẽ bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm. Và tùy theo các tình tiết tăng nặng thì họ có thể sẽ bị xử lí theo khung hình phạt trong quy định tại khoản 2, 3 Điều này và sẽ phụ thuộc vào tính chất, tình tiết của vụ việc. Ngoài ra, họ còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm.

Thứ ba
, 10 năm lao động còn lại của cậu tôi có được tinh ra phí hay không?

Căn cứ theo tiểu mục 2.1 mục 2 phần II Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP nêu trên chi phí bồi thường sẽ được tính với thu nhập thực tế của người bị thiệt hại là cậu bạn khi đang trong thời gian điều trị còn khi cậu bạn mất thì số thời gian lao động 10 năm này sẽ không được tính quy đổi ra chi phí bồi thường cho gia đình.