Câu hỏi: Tư vấn trường hợp người lao động làm việc ở bệnh viện mà không có hợp đồng lao động, bệnh viện không chi trả đủ lương và bảo hiểm, người lao động muốn nghỉ việc thì phải làm như thế nào?

Nội dung tư vấn
: Dạ em chào luật sư. Luật sư cho em hiểu rõ hơn về cam kết hợp đồng lao động, bảo hiểm y tế, giữa công ty và e ạ.- Cụ thể như sau: Em hiện tại đang làm tại bệnh viện đa khoa quốc tế, nhân viên điều dưỡng khoa lọc thận,-thứ nhất bên công ty em làm không có hợp đồng lao động, bệnh viện chỉ cho em đi học chuyên khoa trong cam kết bên công ty cam kết em làm lại ít nhất 3 năm cho bệnh viên,trong cam kết  nếu e không làm đủ thời hạn 3 năm e phải đền bù số tiền là 20 triệu đồng + tiền lương tiền công tiền trợ cấp người hướng dẫn. Em đã ký. Thứ 2 : em xin bệnh viện xác nhận quá trình làm tại bệnh, để em làm chứng chỉ hành nghề, bệnh viện cấp em bản hợp đồng thực hành tại bệnh viện kèm theo bản cam kết làm lại cho bệnh viện 2 năm, nếu e làm không đủ thời hạn sẻ đền khoản tiền hướng dẫn thực hành tại bệnh viện em đã ký. + thứ 3 giờ em không muốn làm nữa em phải đền bù cam kết không. + Vì hiện tại em có đóng bảo hiểm xã hội ,bảo hiểm y tế , bảo hiểm tai nạn đầy đủ mà bệnh viện không đóng bảo hiểm cho em ,em ốm đau không xài được bảo hiểm, + lương hàng tháng em trả chậm hơn 1 tháng . Nay em viết đơn xin nghĩ bệnh viện bắt em đóng khoản tiền cam kết em đã nêu trên, em có việc gia đình nên em viết đơn vào ngày 22 và ngày 23 em nghỉ, sau 5 ngày giải quyết công việc em quay lại làm bình thường thì bệnh viện trừ năng suất của em trong 1 năm. Giờ e muốn nghỉ luôn và bệnh viện em phải chi trả đầy đủ khoản lương và bảo hiểm em thì e phải viết đơn nghỉ như thế nào đúng luật ạ. Mà không bị thiệt hại khi nghỉ việc và có quyết định rõ ràng em tìm việc mới ạ. Lời cuối cùng em xin cảm ơn luật sư đã đọc và phản hồi lại em ạ.

Trả lời: Trước hết, do thông tin bạn cung cấp chưa rõ ràng nên bạn cần xác định đơn xin nghỉ của bạn vào ngày 22 đã được bệnh viện phê duyệt chưa hay bạn tự ý nghỉ việc? Và 5 ngày sau bạn quay lại thì mốc thời gian 5 ngày được tính từ ngày 22 hay ngày 23? Nếu ở đây bạn
“tự ý bỏ việc 05 ngày làm việc cộng dồn trong phạm vi 30 ngày kể từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc”
thì bệnh viện đã có đủ cơ sở pháp lý để áp dụng hình thức kỷ luật sa thải bạn, ngoại trừ các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động (căn cứ Khoản 1 Điều 31 Nghị định 05/2015/NĐ-CP). Nguyên tắc, trình tự xử lý kỷ luật thực hiện theo Điều 123 Bộ luật Lao động 2012 và Điều 30 Nghị định số 05/2015/NĐ-CP. Bệnh viện không được quyền trừ năng suất trong 1 năm của bạn.

Mặc dù bạn và bệnh viện không ký hợp đồng lao động, tuy nhiên quan hệ lao động đã phát sinh kể từ thời điểm bạn làm việc tại bệnh viện, thông qua bảng lương, giấy xác nhận của bệnh viện, … Việc bệnh viện không ký HĐLĐ với bạn thì bệnh viện sẽ bị xử phạt hành chính, còn bạn vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của người lao động. Trong trường hợp bạn muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà vẫn muốn bệnh viện trả lương, bảo hiểm đầy đủ thì phải thỏa mãn các điều kiện theo quy định tại Điều 37 Bộ luật lao động 2012, theo đó quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động như sau:

“1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

….

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này."

Như vậy, nếu bạn muốn đơn phương chấm dứt HĐLĐ vì bệnh viện không trả lương đầy đủ, đúng hạn cho bạn thì bạn phải có nghĩa vụ báo trước cho công ty. Thời gian báo trước sẽ căn cứ vào loại HĐLĐ bạn và bệnh viện thỏa thuận. Căn cứ Điều 47, Điều 48 Bộ luật lao động 2012, trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày. Bệnh viện có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà bệnh viện đã giữ lại của bạn. Ngoài ra, bệnh viện có trách nhiệm chi trả chi trả trợ cấp thôi việc cho bạn nếu bạn đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên, mỗi năm làm việc được trợ cấp một nửa tháng tiền lương.

Như vậy, khi bạn đơn phương chấm dứt HĐLĐ đúng pháp luật mà bệnh viện không thực hiện những nghĩa vụ trên, thì bạn có thể gửi đơn khiếu nại đến Phòng lao động-Thương binh xã hội hoặc gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bệnh viện đặt trụ sở.

Bạn có thể tham khảo Mẫu đơn khởi kiện vụ án lao động