Câu hỏi: Ngày xưa do tên bố mẹ tôi đặt cho tôi trùng với tên ai đó trong dòng họ nên cô tôi đã yêu cầu đặt lại tên khác và ra cái tên như trong giấy khai sinh như hiện gìơ là Huỳnh Thị Kim Liến. Sau đó khi tôi lên năm tuổi thì ông ngoại của tôi vì sợ cái tên lạ, nghe trái khoái đó của tôi sẽ ảnh hưởng đến tính cách con người tôi khiến tôi trở nên trái tính, trái nết khác người nên đã đặt lại với tên thường gọi là Thanh Yến.

Từ đó mọi người trong nhà, nhất là bên họ ngoại đều gọi tôi là Yến, tôi cũng thích được gọi bằng tên gọi đó hơn là tên trong giấy khai sinh. Nên nếu không có gì bắt buộc sử dụng đích xác trong giấy khai sinh thì tôi thường giới thiệu và lấy tên mình là Thanh Yến. Năm 2015 tôi có đi đến phòng tư pháp huyện để yêu cầu cải chính hộ tịch, cụ thể là thay đổi tên đệm và tên gọi của mình là từ Huỳnh Thị Kim Liến sang tên Huỳnh Thanh Yến với lý do là tên gọi lạ, dễ gây nhầm lẫn cho đối phương khi đọc và viết tên tôi ( thường họ sẽ đọc là Liên hoạc ghi lại là Luyến khi nghe tôi nói tên mình) và bản thân tôi cũng thấy khó chịu, mặc cảm với tên gọi của minh. Bên phòng tư pháp huyện chấp nhận lý do chính đáng đó của tôi nhưng chỉ chấp nhận cho tôi đổi tên gọi tức là từ Liến thành Liên, hoạc Yến thôi, chỉ duy nhất một chữ tên gọi thôi chứ không chấp nhận đổi cả tên đệm thành Huỳnh Thanh Yến như nguyện vọng của tôi. Vì vậy, nên tôi đã nhận lại hồ sơ mà không chấp nhận đổi tên theo ý của họ. Tôi thật sự rất buồn và thất vọng về điều đó. Tôi rất mong luật sư có thể tư vấn cho tôi biết được là trong trường hợp này tôi có quyền và đầy đủ lý do chính đáng để yêu cầu phòng tư pháp cải chính tên đệm và tên gọi của tôi như nguyện vọng đã nêu trên hay không. Và tôi sẽ phải làm gì để làm được điều đó. Cảm ơn luật sư.

Trả lời: Về căn cứ để thay đổi họ tên được quy định tại Điều 28 Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

"Điều 28. Quyền thay đổi tên

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi tên trong trường hợp sau đây:

a) Theo yêu cầu của người có tên mà việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;

b) Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt;

c) Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con;

d) Thay đổi tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;

đ) Thay đổi tên của vợ, chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại tên trước khi thay đổi;

e) Thay đổi tên của người đã xác định lại giới tính, người đã chuyển đổi giới tính;

g) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.

2. Việc thay đổi tên cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi tên của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo tên cũ."

Theo đó, căn cứ quy định tại điểm a, khoản 1 Điều 28 BLDS năm 2015 nếu như việc sử dụng họ, tên hiện tại gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, đến quyền và lợi ích hợp pháp của một người thì họ có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước công nhận việc thay đổi họ tên. Tuy nhiên để có thể thay đổi tên bắt buộc phải có căn cứ chứng minh sự nhầm lẫn, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bạn.  Như vậy, nếu có các chứng cứ chứng minh thì bạn có căn cứ để yêu cầu thay đổi họ tên bao gồm cả chữ đệm theo quy định về phạm vi thay đổi hộ tịch tại khoản 1 Điều 26 Luật hộ tịch 2014:

"1. Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự".

Để được đổi tên theo nguyện vọng, bạn có thể đến gặp công chức hộ tịch tại ủy ban nhân dân huyện, trình bày rõ tình hình thực tế và căn cứ pháp luật để được xem xét đổi tên và chữ đệm trong trường hợp của minh, nếu công chức hộ tịch vẫn không chấp nhận yêu cầu thay đổi hộ tịch của bạn thì bạn mà không có lý do chính đáng có thể khiếu nại đến Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện về vấn đề này.