Câu hỏi: Tôi có người bạn công tác tại Trung tâm y tế huyện TU, có đóng bảo hiểm xã hội được 05 năm 06 tháng (từ 01/01/2008-10/7/2013). Do vi phạm bị kỷ luật Buộc thôi việc.

Nội dung yêu cầu:
Sau đó bạn tôi phạm tội bị xử phạt 15 năm 06 tháng (hiện nay đang chấp hành án) và phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường 402.000.000đ, án phí HS + án phí DS tổng cộng 19.640.000đ. Bạn tôi có số tiền BHXH một lần là 17.051.619đ, và rất mong muốn được nhận số tiền này để có tiền thực hiện nghĩa vụ thi hành án và đề nghị thi hành khoản án phí trước. Nhưng Bảo hiểm xã hội huyện TU trả lời bạn tôi không được giải quyết chế độ BHXH do đang chấp hành án. Xin hỏi BHXH trả lời như vậy có đúng không? và bạn tôi có được hưởng chế độ BHXH một lần k? Đề nghị Luật sư tư vấn giúp, xin cảm ơn. (bạn tôi đã viết đơn đề nghị với BHXH huyện TU để giải quyết chế độ BHXH một lần, và có giấy ủy quyền cho người khác làm thủ tục và nhận thay tiền Bảo hiểm)

Trả lời: Pháp luật không quy định về việc đang chấp hành án thì không được giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội. Lý do của cơ quan bảo hiểm xã hội huyện T đưa ra là trái với quy định của pháp luật nên bạn của anh vẫn sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần.

Bên cạnh đó, căn cứ vào Khoản 4, Điều 3 Quyết định số 636/QĐ-BHXH
ngày 22 tháng 4 năm 2016 quy định về hồ sơ, thời hạn, thẩm quyền giải quyết hưởng các chế độ BHXH và trách nhiệm lập, nộp hồ sơ, tiếp nhận, trả kết quả giải quyết:

“
4. Việc tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả giải quyết thủ tục hưởng BHXH, quy trình luân chuyển hồ sơ, lưu trữ hồ sơ hưởng BHXH thực hiện theo quy định hiện hành về tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính về BHXH, BHYT, BHTN và lưu trữ hồ sơ BHXH.

Người lao động bảo lưu thời gian đóng BHXH, người tham gia BHXH tự nguyện, người chờ đủ tuổi để hưởng lương hưu, trợ cấp hàng tháng, người đề nghị hưởng trợ cấp TNLĐ, BNN do thương tật, bệnh tật tái phát và thân nhân người lao động nêu trên có thể trực tiếp hoặc gián tiếp nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Khi nhận kết quả giải quyết thì phải trực tiếp nhận, trường hợp không đến nhận trực tiếp thì phải có giấy ủy quyền theo mẫu số 13-HSB hoặc hợp đồng ủy quyền theo quy định của pháp luật cho người đại diện hợp pháp của mình nhận kết quả giải quyết hưởng BHXH…
“.

Như vậy
theo quy định trên thì người lao động có quyền tự mình trực tiếp nộp hồ sơ giải quyết các chế độ của bảo hiểm hoặc nhờ người khác. Trong trường hợp của bạn anh, nếu bạn anh đã đi tù không thể tiến hành các hoạt động để hưởng BHXH 1 lần thì bạn anh có thể ủy quyền cho một người khác để làm hồ sơ và hưởng tiền BHXH 1 lần. Hồ sơ quy định tại Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 bao gồm:

– Sổ bảo hiểm xã hội.

– Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần (mẫu số 14-HSB);

– Chứng minh nhân dân và sổ hộ khẩu (bản photo có chứng thực).

– Giấy ủy quyền với nội dung là đi nộp hồ sơ và nhận tiền trợ cấp BHXH một lần. Cần chú ý rằng đơn nhận trợ cấp BHXH một lần vẫn phải do người lao động trực tiếp viết và ký tên và có chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc có công chứng của Phòng/Văn phòng công chứng.

Theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội 2014

"Điều 119. Trình tự giải quyết khiến nại về bảo hiểm xã hội

1. Việc giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi hành chính về bảo hiểm xã hội được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại.

2. Việc giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì người khiếu nại có quyền lựa chọn một trong hai hình thức sau đây:

a) Khiếu nại lần đầu đến cơ quan, người đã ra quyết định hoặc người có hành vi vi phạm. Trường hợp cơ quan, người có quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội bị khiếu nại không còn tồn tại thì cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện có trách nhiệm giải quyết;

b) Khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.

3. Trường hợp người khiếu nại được quy định tại điểm a khoản 2 Điều này không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện tại Tòa án hoặc khiếu nại đến cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh.

Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện tại Tòa án.

4. Thời hiệu khiếu nại, thời hạn giải quyết khiếu nại được áp dụng theo quy định của pháp luật về khiếu nại.”

Bạn của anh có thể làm đơn khiếu nại đến chính cơ quan bảo hiểm cấp huyện nơi chi trả tiền bảo hiểm xã hội 1 lần. Nếu cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện không giải quyết bạn có thể khiếu nại lên sở lao động thương binh và xã hội hoặc khởi kiện ra Tòa án để được giải quyết.