Câu hỏi: Xin chào luật sư.  Tôi có việc muốn hỏi như sau: Tôi đóng bảo hiểm xã hội được 7 tháng thì tôi nghỉ sinh con. Sau 6 tháng nghỉ thai sản thì tôi quay trở lại làm việc, nhưng do không có người trông con, con lại hay quấy khóc nên tôi xin nghỉ việc. Khi nghỉ việc thì công ty không thanh toán bảo hiểm cho tôi mà nói tôi vụ lợi, nhưng hoàn cảnh gia đình tôi thực sự khó khăn. Vậy tôi muốn hỏi làm thế nào để được hưởng quyền lợi của mình. Tôi xin cảm ơn.

>> Tư vấn thắc mắc về chế độ thai sản, gọi:
1900.6169

Trả lời: Theo quy định tại Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện hưởng chế độ thai sản như sau:

“Điều 31. Điều kiện hưởng chế độ thai sản

1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường

hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

...

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.”

Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành thì điều kiện hưởng chế độ thai sản đối với lao động nữ sinh con sẽ là 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh. Do đó, nếu bạn đủ điều kiện theo quy định nêu trên, bạn có thể nộp bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh cho công ty để yêu cầu thanh toán chế độ thai sản.

Mặt khác, trong trường hợp này bạn có đi làm và có hưởng lương trên thực tế, đủ điều kiện để tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật thì không có yếu tố vụ lợi. Vụ lợi chỉ có thể xảy ra khi bạn không làm việc thực tế ở công ty nhưng công ty vẫn kê khai đóng bảo hiểm xã hội cho bạn để bạn được hưởng các chế độ. Do đó, nếu công ty không thanh toán chế độ thai sản hoặc không nộp hồ sơ để bạn được hưởng chế độ thai sản gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bạn bạn có quyền khiếu nại đến cơ quan bảo hiểm xã hội nơi công ty bạn đang tham gia bảo hiểm theo Điều 118 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 hoặc khởi kiện trực tiếp ra Tòa án theo quy định tại Điều 201 Bộ luật Lao động 2012:

“Điều 118. Khiếu nại về bảo hiểm xã hội

1. Người lao động, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, người đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội và những người khác có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

...”

“Điều 201. Trình tự, thủ tục hòa giải
tranh chấp lao động
cá nhân của hòa giải viên lao động

1. Tranh chấp lao động cá nhân phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:

a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc tranh chấp về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;

b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;

c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;

d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

...”

Ngoài ra, bạn tham khảo nội dung tư vấn áp dụng Văn bản pháp luật tại thời điểm gửi câu hỏi như sau:

Theo quy định của pháp luật hiện hành thì người lao động (tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc) sinh con được hưởng chế độ thai sản khi đáp ứng các điều kiện do pháp luật quy định. Cụ thể, theo Điều 27, Điều 28 Luật bảo hiểm xã hội năm 2006 thì:

- Người lao động phải thuộc một trong những đối tượng tại điểm a, b, c, d Khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội năm 2006;

- Lao động nữ sinh con phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con (trường hợp của bạn đã đóng đủ).

Như vậy, chỉ cần thỏa mãn 2 điều kiện trên thì bạn được hưởng chế độ thai sản mà không phụ thuộc vào ý kiến từ phía công ty của bạn.

Hiện nay bạn đã chấm dứt hợp đồng lao động với bên công ty thì bạn làm hồ sơ như sau và gửi đến Cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện (nơi công ty bạn đóng BHXH) để được hưởng thai sản:

- Sổ bảo hiểm xã hội;

- Bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con.

Riêng với Sổ bảo hiểm xã hội, nếu công ty đang giữ của bạn thì bạn yêu cầu công ty trả lại sổ này (để bạn hưởng thai sản và tiếp tục đóng BHXH nếu như sau này đi làm) theo đúng trách nhiệm của công ty tại Điều 47 Bộ luật lao động năm 2012 “
Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.
”

Trường hợp công ty không trả lại sổ bảo hiểm thì bạn có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có trụ sở công ty để được giải quyết, nếu thời hiệu khởi kiện vẫn còn theo Điều 202
Bộ luật lao động năm 2012
“
Thời hiệu yêu cầu Toà án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm, kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà mỗi bên tranh chấp cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm
.