Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp Vợ chồng cưới nhau năm 2009 hiện tại đang sống trên mảnh đất của cô ruột chồng . Và cô ruột của chồng đã mất thì di sản thừa kế của cô được chia như thế nào? Cụ thể như sau:

Cô không lấy chồng, anh em của cô tôi chỉ có Bố chồng tôi. Nhưng hiện tại Bố chồng tôi và cô tôi đều mất cách đây nhiều năm. Đất của Bố mẹ tôi chia đều cho con cái hết(trong đó có anh trai lớn trên chồng tôi và 2 người con dưới chồng tôi,còn vợ chồng tôi không có).Vợ chồng tôi ở phần đất của Cô tôi. Cô mất đi không để lại giấy tờ gì cả. Đất vợ chông tôi đang ở có bìa đỏ nhưng mang tên cô chồng tôi. Hiện giờ cô đã mất lên vợ chồng tôi muốn sang tên miếng đất đó là tên của vợ chồng tôi.( Đất không có tranh chấp vì gia đình chồng tôi đều chấp nhận miếng đất đó là của vợ chồng tôi). Nhưng tôi đã hỏi rất nhiều nơi kể cả chính quyền xã và người địa chính của xã nhưng họ nói với người đã chết rồi sang tên rất khó vì không có giấy tờ chuyển nhượng. Xin văn phòng tư vấn Luật Minh gia trả lời giúptôi và tư vấn giúp tôi có cách nào sang tên sổ bìa đỏ cho vợ chồng tôi được không? và chi phí sang tên như thế nào ạ. Tôi xin trân thành cảm ơn quý công ty Luật Minh Gia.

Trả lời: Theo như những thông tin bạn đưa ra thì khi mất cô bạn không có để lại di chúc để định đoạt số tài sản của cô bao gồm mảnh đất 2 vợ chồng bạn đang ở, nên theo quy định tại điều 650 Bộ luật dân sự 2015 thì số di sản trên của cô bạn sẽ được chia theo pháp luật.

“Điều 650. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 651 BLDS 2015 thì việc chia di sản của cô bạn được phân chia như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Như vậy, căn cứ vào các quy định của pháp luật thì trước tiên số di sản trên phải được chia cho hàng thừa kế thứ nhất. Nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất còn sống thì ta sẽ xem xét đến hàng thừa kế thứ hai. Tuy nhiên, đối với trường hợp của bạn thì bố bạn tức là anh trai của cô cũng đã mất nên phần di sản trên sẽ phải chia cho những người được quy định tại hàng thừa kế thứ ba.

Do đó, số di sản sẽ được chia đều cho chồng bạn với anh chị em của chồng tức là phải chia cho những người cháu ruột của cô.

Nếu bạn muốn làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bạn thì đối với trường hợp trên thì bạn cần phải tiến hành theo Điều 57 Luật Công chứng 2014:

1. Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác.

2. Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Trường hợp thừa kế theo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế. Trường hợp thừa kế theo di chúc, trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có bản sao di chúc.”

Như vậy nếu bạn muốn nhận mảnh đất mà cô chồng bạn để lại thì những người thuộc hàng thừa kế thứ ba  có thể đến văn phòng công chứng để viết văn bản thỏa thuận phân chia phần di sản trên, sau đó anh trai và em trai của chồng bạn cần nói rõ sẽ tặng cho toàn bộ phần di sản mà những người được hưởng cho gia đình bạn và thực hiện công chứng văn bản đó.

Sau khi tiến hành các thủ tục trên thì bạn cần chuẩn bị hồ sơ để sang tên mảnh đất trên cho gia đình bạn nộp tại Văn phòng đăng ký đất đai, bao gồm:

- Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

- Bản chính văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế có công chứng;

- Văn bản tặng cho di sản thừa kế;

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ);

- Giấy tờ khác (giấy tờ tùy thân, giấy chứng tử,...)