Câu hỏi: Nội dung yêu cầu tư vấn : Hôm nay mình có một câu hỏi đang thắc mắc xin vui lòng giải đáp giúp mình. Đầu năm 2009 gia đình mình có xây một ngôi nhà để mở trường học tư thục, ngôi nhà hoàn thiện và đã đi vào hoạt động bình thường.

Song trong thời gian hoạt động do thiếu phòng ăn cho các học sinh, như các em bé, nên chúng tôi có xây thêm 2 phòng ăn và bếp cho trường, khi trong quá trình xây gần hoàn thiện ( làm xong tường mái, chỉ còn tô, sơn là xong) thì có một dự án nói là lấy phần đất mà chúng tôi đang xây nhà ăn và nhà bếp, Chúng tôi đồng ý. Nhưng tới khi bồi thường họ chỉ bồi thường đất còn các công trình nhà ăn, nhà bếp... họ không bồi thường, họ nói chúng tôi xây sau khi có dự án. Mà thật sự chúng tôi không biết có dự án, nếu biết không ai dạy gì mà đi xây dựng. Kéo dài đến khoảng 2 năm sau thì Chủ tịch UBND huyện có mời gia đình tôi lên đàm phán, thì đi tới quyết định cuối cùng là sẽ bồi thường thỏa đáng cho gia đình tôi, ( nhưng hôm đó mắc điện thư khí không thể đánh máy in văn bản ra được). Tới hôm nay 2016 là cách dự án gần 7 năm, nhưng họ lại không bồi thường nhà đó tiếp ( bây giờ chúng tôi nói chủ tịch UBND huyện đã nói bồi thường, họ nói không có giấy tờ, văn bản không công nhận, vì ông Chủ tịch UBND huyện đó giờ đã về hưu). Vậy trong tình trạng như thế chúng tôi phải làm sao giải quyết, rất mong sự giúp đỡ của quý công ty.

Trả lời: Trong trường hợp của bạn, tuy năm 2011 giữa gia đình bạn và UBND đã có sự xác nhận là sẽ tiến hành bồi thường tài sản trên đất cho gia đình bạn. Tuy nhiên, sự xác nhận này chỉ được thể hiện bằng lời nói mà chưa được cụ thể hóa bằng văn bản hay quyết định có hiệu lực. Do đó, nếu chưa có quyết định có hiệu lực của UBND xã đã phê duyệt nhưng chưa thi hành thì sẽ không có cơ sở để khởi kiện yêu cầu đòi tài sản.

Điều 9. Thời hiệu khiếu nại - Luật khiếu nại 2011 quy định:

"Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại."

Như vậy, thời hiệu khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính đã hết. Do đó, gia đình bạn không thể thực hiện quyền khiếu nại đối với các quyết định và hành vi hành chính về việc bồi thường khi thu hồi đất.

Điều 116. Thời hiệu khởi kiện - Luật tố tụng hành chính 2015 có hiệu lực từ 1/7/2016

"1. Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà cơ quan, tổ chức, cá nhân được quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án hành chính bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện.

2. Thời hiệu khởi kiện đối với từng trường hợp được quy định như sau:

a) 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc;

b) 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh;

c) Từ ngày nhận được thông báo kết quả giải quyết khiếu nại của cơ quan lập danh sách cử tri hoặc kết thúc thời hạn giải quyết khiếu nại mà không nhận được thông báo kết quả giải quyết khiếu nại của cơ quan lập danh sách cử tri đến trước ngày bầu cử 05 ngày.

3. Trường hợp đương sự khiếu nại theo đúng quy định của pháp luật đến cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại thì thời hiệu khởi kiện được quy định như sau:

a) 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quyết định giải quyết khiếu nại lần hai;

b) 01 năm kể từ ngày hết thời hạn giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật mà cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền không giải quyết và không có văn bản trả lời cho người khiếu nại.

4. Trường hợp vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khác làm cho người khởi kiện không khởi kiện được trong thời hạn quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều này thì thời gian có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khác không tính vào thời hiệu khởi kiện."

Do vụ việc của gia đình bạn có từ năm 2009, bởi vậy, thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính cũng đã hết. Nên trong trường hợp này, gia đình bạn đã hết quyền để khiếu nại/khởi kiện về những quyết định, hành vi hành chính của UBND xã.