Câu hỏi: : Gia đình ông tôi ở Tây Nguyên khai hoang và sử dụng ổn định một mảnh đất từ năm 1987 cho đến nay. Ông tôi khai hoang đất để trồng trọt rất nhiều thửa đất nhưng khi đến Ủy ban để đăng kí quyền sử dụng đất thì (cán bộ địa chính) nói rằng đất này không cần đăng kí, chỉ đăng kí mảnh đất làm nhà ở. Thời điểm đó, do không am hiểu về luật nên ông tôi tiếp tục sử dụng đất, có ranh giới và không xảy ra tranh chấp. Bây giờ, đường xã mở rộng, đất này có giá; thời điểm này ông cán bộ địa chính đã mất và con cháu ông ấy mang sổ đỏ đến nhà chúng tôi yêu cầu  giao lại mảnh đất vì gia đình ông ấy có sổ đỏ của Nhà nước cấp còn chúng tôi không có giấy tờ hợp pháp nào cả. vậy bây giờ chúng tôi nên giải quyết như thế nào???

Trả lời: Căn cứ Điều 101 Luật đất đai 2013 quy định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất như sau:

“1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này, có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất.

2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”

Như vậy, mảnh đất gia đình bạn đang sử dụng là do ông bạn khai hoang và sử dụng ổn định, lâu dài từ năm 1987 đến nay, không có tranh chấp và phù hợp với quy hoạch thì mảnh đất này sẽ được xem xét để cấp Giấy chứng nhận. Tuy nhiên, hiện nay thửa đất trên đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người cán bộ địa chính mà gia đình bạn không hề biết. Theo đó, cần xác định căn cứ để UBND thực hiện cấp giấy chứng nhận là gì và khi có căn cứ chứng minh cho việc cấp giấy chứng nhận là không đúng quy định thì để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì căn cứ theo Điều 204 Luật này gia đình có thể làm đơn khiếu nại về quyết định cấp giấy chứng nhận trên. Trường hợp khiếu nại không được thì khởi kiện trực tiếp ra Tòa án nhân dân để yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên, sau đó thực hiện việc xin cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Cụ thể:

Điều 204. Giải quyết khiếu nại, khiếu kiện về đất đai

1. Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai.

2. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.