Câu hỏi: Ngày 30/12/2015 anh tôi chở chị đi làm và đi qua đoạn đường đang thi công mở rộng, nên có 01 nắp hầm ga đúc ngay trên mặt đường và hơn nữa tại vị trí này không có rào chắn và có nhiều cát trên mặt đường, lúc anh tôi đi đến đoạn đường trên vì tránh nắp hầm ga nên anh tôi né sang bên trái lúc đó xe bị trầy cát làm xe ngã xuống và bị xe tải chạy qua cán chết chị tôi ngay tại chỗ.

Và sau gần hai giờ cảnh sát giao thông tới hiện trường, làm công tác đo vẽ những chi làm sơ sai rồi chở xe máy của anh tôi về mà không làm biên bản hiện trường cũng như biên bản thu giữ tài sản. Gia đình tôi đã phản đối và được sự giúp đỡ của nhân dân xung quanh giữ xe cảnh sát lại và yêu cầu họ làm biên bản hiện trường và vẽ sơ đồ đúng như sự thật, và sau đó có nhà báo và công an hình sự tỉnh phối hợp thì cảnh sát giao thông mới chịu vẽ lại sơ đồ và đưa cho chúng tôi tờ biên bản trống không ghi gì hết và bảo người nhà tôi ký vào biên bản làm chứng này, nên gđ tôi không ký sau đó nhờ có bên công an hình sự can thiệp vào thi csgt mới làm biên bản, qua sự việc trên gđ đình tôi và nhân dân rất bức xúc.Nhưng vi hoàn cảnh của gia đình tôi quê bắc vào nam làm thuê không quen biết không tiền bạc nên đang cầu cứu luật sư thương tình mà tư vấn cho gia đình tôi phải làm gì.

- Theo vạch vôi công an vẽ trên đường sau khi tai nạn xảy ra thì xe tải kia dừng lại cách xác chị tôi là 52m. Và tài xế chạy trốn mất khỏi hiện trường.

- Sau khi pháp y giám định nạn nhân xác định nguyên nhân dẫn đến tử vong là vở, bể hộp sọ, gãy xương sườn, dập phổi, và nát cánh tay trái dẫn đến tử vong.

- Trong lúc gia đình tôi chuẩn bị khâm liệm cho chị tôi thì bên thì đại diện đơn vị thi công đoạn đường nói trên có bỏ thùng thư kính viếng 5 triệu đồng .Và sau 13 thì gia đình tài xế có đến và nói lời chia buần cùng gia đình và đưa cho anh tôi 10 triệu nhưng anh tôi giận vì lý do từ ngày xảy ra cho tới nay đã 13 ngày mà họ mới tới. Cho đến thời điểm này (cách lúc xảy ra tai nạn 14 ngày) mà phía nhà xe tải cũng chưa tới thăm hỏi gì gia đình chúng tôi cả .Được biết tài xế lái xe tải là do chủ xe tải thuê bên ngoài và trả lương tháng.

- Hiện nay hoàn cảnh của anh tôi rất bi đát, nhà cửa trong này thì ko có phải đi ở trọ, nợ nần hôm vay để lo mai tang cho chị giờ chưa có trả, cộng với khoản vay cho người con trai của chị mới đi lao động nước ngoài mới được ba tháng nên đành hủy hợp đồng để về dự đám tang của chị và hơn nữa ngày con trai chị đi cũng phải vay tiền ngân hàng, bên cạnh đó cô con dâu của chị cũng mới sanh được ba tháng hiện tại cũng đang nằm một chỗ vì căn bệnh khớp, bà mẹ già gần 70 tuổi giờ phải trông chắt nội cho gia đình. Gia đình đã nghèo nay lại nghèo hơn cả gia đình trở nên rối ren, hiện nay anh cũng đã trở vào miền nam nhưng trong tâm trạng bần thần chưa làm gì được.

- Với sự việc trên gia đình chúng tôi chi biết nhờ vào sự giúp đỡ của luật sư, rất mong sự thương xót hoàn cảnh mà luật sư giúp đỡ chúng tôi, và luật sư cho tôi được hỏi như sau:

1/ Theo sự việc trên thi bên nào là người chịu trách nhiệm chính trong vụ tai nạn này (chủ xe, tài xế hay đơn vị thi công)?

2/ Trách nhiệm bồi thường như thế nào?

3/ Và gia đình chúng tôi có phải đưa đơn vào cơ quan công an để thưa kiện các bên không, nếu có hồ sơ gồm những gì?

4/ Thời gian xét xử vụ tại nạn này tối đa là bao lâu, nếu lâu quá thì gia đình tôi có quyền yêu cầu cơ quan chức năng xét xử sớm hơn được không ? Rất mong sự giúp đỡ của luật sư!

Trả lời: Thứ nhất, trách nhiệm hình sự khi xảy ra tai nạn giao thông

Theo thông tin bạn cung cấp thì khi đi tới đường gần một công trường đang thi công thì anh chị của bạn bị ngã vì có nhiều cát, và không có rào chắn giữa đường giao thông và công trường.Mỗi đơn vị thi công công trình đều phải đảm bảo an toàn ở những nơi công cộng và đều phải phân công cho những cá nhân có trách nhiệm làm công tác an toàn ở những nơi đông người. Nếu người được phân công công việc này ở đơn vị thi công thực hiện không đúng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 227 Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định về tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở những nơi đông người:

“1. Người nào vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở  những nơi đông người gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười  năm:

a) Là người có trách nhiệm về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở  những nơi đông người;

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng….”

Về phía tài xế lái xe tải nếu vi phạm quy định của giao thông đường bộ khi đang điều khiển phương tiện dẫn đến việc gây tai nạn và hậu quả dẫn đến làm chết người thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 202 Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ:

“1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọngcho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ  sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội  thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

a) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định;

b) Trong khi say rượu hoặc say do dùng các chất kích thích mạnh khác;

c) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

d) Không chấp hành hiệu lệnh của người đang làm nhiệm vụ điều khiển hoặc hướng dẫn  giao thông;

đ) Gây hậu quả rất nghiêm trọng….”

Để xem xét trách nhiệm hình sự trong cả hai trường hợp trên thì phía cơ quan công an sẽ xác định lỗi của các bên và đưa ra kết luận, trường hợp gia đình bạn không nhận được kết quả thỏa đáng thì có thể gửi đơn khiếu nại tới cơ quan đã giải quyết.

Thứ hai, trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn giao thông làm chết người.

Điều 604 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại:

“1. Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

2. Trong trường hợp pháp luật quy định người gây thiệt hại phải bồi thường cả trong trường hợp không có lỗi thì áp dụng quy định đó.”

Theo khoản 1 Mục 1 nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP thì trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng chỉ phát sinh khi có đầy đủ các yếu tố sau đây:

+  Phải có thiệt hại xảy ra.

+  Phải có hành vi trái pháp luật.

+  Phải có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái pháp luật. Thiệt hại xảy ra phải là kết quả tất yếu của hành vi trái pháp luật và ngược lại hành vi trái pháp luật là nguyên nhân gây ra thiệt hại.

+ Phải có lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý của người gây thiệt hại.

Để xác định trách nhiệm bồi thường trong trường hợp này thì phải xác định từng hành vi vi phạm có lỗi gây xảy ra thiệt hại. Trường hợp cụ thể của bạn phải xác định được cụ thể lỗi của bên đơn vị thi công, tài xế lái xe tải và cả lỗi của anh bạn (nếu có) thì mới có thể kết luận được trách nhiệm của mỗi bên như thế nào.

Điều 622 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về bồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra:

“Cá nhân, pháp nhân và các chủ thể khác phải bồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu người làm công, người học nghề có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật.”

Nếu trong quá trình làm việc cho chủ sử dụng lao động mà gây ra thiệt hại và phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì người chủ sử dụng lao động có trách nhiệm bồi thường cho người bị thiệt hại, sau đó có quyền yêu cầu người bị thiệt hại hoàn trả lại một khoản tiền.

Thứ ba, yêu cầu đến các cơ quan thẩm quyền để giải quyết vụ việc

Về vấn đề yêu cầu để xem xét trách nhiệm hình sự thì khi cảnh sát giao thông đã tiến hành lập biên bản hiện trường vụ tai nạn thì sẽ chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền điều tra để tiến hành điều tra và đưa ra kết luận. Về vấn đề bồi thường thì các bên có quyền thỏa thuận với nhau, nếu có tranh chấp về mức bồi thường hoặc về trách nhiệm bồi thường thì có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân để được giải quyết.

Thứ tư, thời gian giải quyết vụ tai nạn

- Xác minh tin báo: Trước tiên khi sự việc xảy ra thì cơ quan công an sẽ xem xét hành vi của những người có liên quan trong vụ tai nạn và đưa ra khởi tố vụ án nếu có dấu hiệu của tội phạm. Thời hạn xác minh tin báo là 20 ngày kể từ ngày nhận được tin báo (Khoản 2 Điều 103 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003).

- Giai đoạn điều tra :Thời hạn điều tra vụ án hình sự không quá hai tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng, không quá ba tháng đối với tội phạm nghiêm trọng, không quá bốn tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, kể từ khi khởi tố vụ án cho đến khi kết thúc điều tra và có thể được gia hạn thêm một lần không quá hai tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng; có thể được gia hạn điều tra hai lần, lần thứ nhất không quá ba tháng và lần thứ hai không quá hai tháng đối với tội phạm nghiêm trọng; có thể được gia hạn điều tra hai lần, mỗi lần không quá bốn tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọngcó thể được gia hạn điều tra ba lần, mỗi lần không quá bốn tháng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (Điều 119 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003).

- Giai đoạn truy tố: Trong thời hạn hai mươi ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, ba mươi ngày đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án và bản kết luận điều tra thì phải ra một trong ba quyết định: truy tố bị can trước Tòa án bằng bản cáo trạng; trả hồ sơ để điều tra bổ sung; đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án (Điều 166 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003).

- Giai đoạn xét xử:

+ Thời gian chuẩn bị xét xử: Trong thời hạn ba mươi ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng, bốn mươi lăm ngày đối với tội phạm nghiêm trọng, hai tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng, ba tháng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, kể từ ngày nhận hồ sơ vụ án, Thẩm phán được phân công chủ tọa phiên tòa phải ra một trong những quyết định:  đưa vụ án ra xét xử ; trả hồ sơ để điều tra bổ sung; đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án.

Đối với những vụ án phức tạp, Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử, nhưng không quá mười lăm ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, không quá ba mươi ngày đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

+ Thời gian đưa phiên tòa ra xét xử: 15 ngày kể từ ngày có quyết định đưa phiên tòa ra xét xử Tòa án phải mở phiên tòa xét xử vụ án, trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn là 30 ngày (Điều 176 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003).

Tùy từng trường hợp cụ thể mà thời gian giải quyết có thể dài hay ngắn đối với từng giai đoạn của tố tụng hình sự.

Trân trọng!