Câu hỏi: Thưa luật sư. cháu muốn hỏi luật sư về một số việc như sau: hai vợ chồng cháu lấy nhau từ năm 2008. năm 2015 vừa qua chúng cháu làm nhà và khi đó bà mẹ chồng cháu bảo với chồng cháu là làm thủ tục tách sổ đỏ đi , vì nhà cháu có hai anh em trai, và 6 chị em gái. Bố chồng cháu đã mất năm 1997 và bây giờ chỉ còn mẹ chồng cháu.

Mẹ chồng cháu bảo tách sổ đỏ chỉ cho chồng cháu thôi thì sau này cháu có quyền gì ở mảnh đất đó không. Chồng cháu thì bảo làm cả hai vợ chồng thì trong sổ đỏ tách đấy thì có tên của cháu không? chúng cháu đang làm thủ tục xong rùi chỉ chờ mẹ cháu ký, nhưng mẹ cháu không đồng ý cho cả hai vợ chồng, mà chỉ cho chồng cháu thôi,vậy giờ cháu phải làm thủ tục như thế nào, cháu nghe nói,nếu sổ đỏ chỉ đứng tên chồng cháu thì cháu phải làm đơn khước từ tài sản có đúng không? và nếu khi khước từ xong sau này khi con cái cháu nó lớn cháu có thể quyết định cho mảnh đất đó cho ai không( trường hợp này thí dụ người đứng tên sổ đỏ mất khả năng quyết định)...Cảm ơn bác nhiều nhé

Trả lời: Trường hợp 1,
Bố mẹ chồng bạn là người đứng tên trên quyền sử dụng đất.

Trong trường hợp này, bố chồng bạn đã mất, do vậy phần tài sản là quyền sử dụng đất này sẽ được chia đôi nếu mẹ bạn không chứng minh được công sức đóng góp của mình trong việc hình thành tài sản chung đó. Đối với phần tài sản thuộc quyền sở hữu của bố chồng bạn , do bố chồng bạn đã mất hơn 10 năm do vậy, đã hết thời hiệu yêu cầu chia thừa kế , do vậy những người được hưởng phần di sản này bao gồm các con và mẹ chồng  chị sẽ có quyền gửi đơn yêu cầu tòa án chia tài sản chung.

Những người đồng thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, hoặc nếu mọi người đều đồng ý nhận di sản thì chồng bạn có thể nhận quyền sử dụng đất và trả tiền cho những người đồng thừa kế còn lại. Khi đó bạn và chồng bạn sẽ nếu có đủ điều kiện tách thửa thì có thể tách thửa và đứng tên trên quyền sử dụng đất này mà không cần sự đồng ý của mẹ chồng bạn.

Trường hợp 2
, mẹ bạn là người đứng tên trên quyền sử dụng đất này.

Trường hợp này mẹ bạn sẽ là chủ sở hữu hợp pháp của mảnh đất này và mẹ bạn có quyền tặng cho riêng chồng bạn mảnh đất này. Trường hợp mẹ chồng bạn cho riêng chồng  bạn thì khi tách thửa và làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chỉ chồng bạn là được đứng tên trên quyền sử dụng đất này. Sau khi làm đầy đủ thủ tục này thì chồng bạn sẽ là người có quyền định đoạt đối với tài sản này như việc chuyển nhượng hoặc tặng cho con của anh chị.

Đối với trường hợp này, bạn không cần phải làm bất cứ thủ tục gì, kể cả việc làm đơn khước từ tài sản như bạn nêu trên.

Trường hợp chồng bạn là người đứng tên trên quyền sử dụng đất nhưng mất năng lực hành vi dân sự:

Điều 62 Bộ Luật Dân sự 2005 quy định về Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự

"1. Trong trường hợp vợ mất năng lực hành vi dân sự thì chồng là người giám hộ; nếu chồng mất năng lực hành vi dân sự thì vợ là người giám hộ."

Điều 68 Bộ Luật Dân sự 2005 quy định:

"Người giám hộ có các quyền sau đây:

1. Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu cần thiết của người được giám hộ;

2. Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;

3. Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ."

Như vậy, trong trường hợp này, nếu chồng bạn mất năng lực hành vi dân sự thì bạn sẽ là người giám hộ đương nhiên của chồng và có thể đại diện cho chồng bạn trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự, và việc giám hộ của bạn sẽ được một người thân thích khác của chồng bạn giám sát.

Trân trọng
!