Câu hỏi: NHờ luật sư tư vấn giúp em trường hợp quy định về Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất trong gia đình như sau: Bố mẹ em có mảnh đất rộng 100m2, bố mẹ em muốn tặng cho mình em, em là con út trong nhà có 5 anh chị em.

Vậy cho em hỏi:

+ Theo điều luật hiện tại, việc bố mẹ cho riêng em có cần sự đồng ý của anh chị em trong gia đình hay không ?

+ Hình thức cho tặng/cho khác gì với việc thừa kế ?

+ Em là người đã có gia đình thì việc bố mẹ đẻ cho đất là cho riêng em ? hay tài sản bố mẹ cho là tài sản chung của vợ chồng em ? Trên giấy chứng nhận quyền sử dụng của bố mẹ em thể hiện như thế nào để biết là quyền sở hữu riêng ? như thế nào là quyền sở hữu chung của cả gia đình ?Em rất mong nhận được thư trả lời của luật sư. Em xin chân thành cảm ơn ạ !

Trả lời: Thứ nhất về vấn đề: Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất

Theo thông tin bạn cung cấp thì cần xác định rõ đây tài sản là của cá nhân bố, mẹ bạn hay tài sản chung hộ gia đình.

+ Trường hợp, quyền sử dụng đất đứng tên cá nhân bố mẹ thì đương nhiên bố, mẹ có toàn quyền định đoạt, chuyển nhượng tặng cho( cụ thể tặng cho bạn) mà không cần sự đồng ý của các thành viên khác trong gia đình. Cụ thể:

"Điều 188. Điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất

1. Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi có các điều kiện sau đây:

a) Có Giấy chứng nhận, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này;

b) Đất không có tranh chấp;

c) Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;

d) Trong thời hạn sử dụng đất.

2. Ngoài các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này, người sử dụng đất khi thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; quyền thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất còn phải có đủ điều kiện theo quy định tại các điều 189, 190, 191, 192, 193 và 194 của Luật này.

3. Việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai và có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính."

Theo đó,
khi tặng cho bạn ( bạn đã kết hôn) thì cần thể hiện rõ trong hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất là bố mẹ muốn tặng riêng cho bạn hay tặng chung cho hai vợ chồng. Nếu tặng cho riêng bạn thì đương nhiên được xác định là tài sản riêng của bạn. Chỉ trong trường hợp, bố mẹ muốn tặng cho cả hai vợ chồng đứng tên quyền sở hữu thì mới xác định là tài sản chung vợ chồng.

+ Trường hợp, quyền sử dụng đất đứng tên hộ gia đình( vd: Hộ ông A) thì đương nhiên đây xác định là tài sản chung của tất cả các thành viên đứng tên trên hộ khẩu đó. Khi muốn chuyển nhượng, tặng cho thì bắt buộc phải có sự đồng ý của tất cả thành viên. Cụ thể, bố mẹ muốn tặng cho bạn thì cần có sự đồng ý của 4 anh chị em còn lại, nếu một trong bốn người không đồng ý thì cũng không thể thực hiện tặng cho bạn hợp pháp được. Cụ thể, Bộ luật dân sự quy định về Tài sản chung của hộ gia đình như sau:

"Tài sản chung của hộ gia đình gồm quyền sử dụng đất, quyền sử dụng rừng, rừng trồng của hộ gia đình, tài sản do các thành viên đóng góp, cùng nhau tạo lập nên hoặc được tặng cho chung, được thừa kế chung và các tài sản khác mà các thành viên thoả thuận là tài sản chung của hộ."

"....

Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của hộ gia đình

1. Các thành viên của hộ gia đình chiếm hữu và sử dụng tài sản chung của hộ theo phương thức thoả thuận.

2. Việc định đoạt tài sản là tư liệu sản xuất, tài sản chung có giá trị lớn của hộ gia đình phải được các thành viên từ đủ mười lăm tuổi trở lên đồng ý; đối với các loại tài sản chung khác phải được đa số thành viên từ đủ mười lăm tuổi trở lên đồng ý."

Như vậy,
để xác định quyền sử dụng đất đứng tên cá nhân hay hộ gia đình thì bạn sẽ căn cứ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng thể hiện như thế nào: Nếu thể quyền sử dụng đất cấp cho Ông A thì được gọi là tài sản cá nhân. Còn quyền sử dụng đất ghi cấp cho Hộ ông A ( đây sẽ được gọi là tài sản chung hộ gia đình)

Thứ hai về Sự khác nhau giữa hợp đồng tặng cho và thừa kế :

Hợp đồng tặng cho là thỏa thuận thể hiện ý chí giữa các bên, bên tặng cho thể hiện mong muốn giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng mà không yêu cầu đền bù, còn bên được tặng cho thể hiện ý chí đồng ý nhận tài sản . Hình thức đối với loại hợp đồng này phải thể hiện bằng văn bản và công chứng hoặc chứng thực.

Đối với thừa kế:
Có hai cách hiểu là thừa kế theo di chúc hay thừa kế theo pháp luật.

+ Đối với thừa kế theo di chúc thì được hiểu là hành vi pháp lý đơn phương của người có di sản tại thời điểm vẫn còn sống muốn để lại cho người nào đó được hưởng di sản của mình sau khi họ chết đi. Hình thức có thể được thể hiện thông qua di chúc bằng văn bản, miệng có công chứng hoặc không có công chứng.

+Đối với thừa kế theo pháp luật được hiểu là việc những người còn sống( quan hệ huyết thống, thân thích với nhau như vợ chồng, con cái...) được hưởng phần di sản của người mất tại thời điểm họ mất nhưng không có để lại di chúc.

Tuy nhiên, cả hai hình thức thừa kế này chỉ có hiệu lực phát sinh khi mà người có di sản để lại đã mất. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm bào viết dưới đây về thừa kế như sau: >> Luật sư tư vấn về thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật