Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Chưa đăng ký kết hôn, bạn gái cũ có thể yêu cầu khởi kiện yêu xác nhận quan hệ cha con cho con không? Bạn gái cũ có thể yêu cầu người cha cấp dưỡng cho con hay không? Người cha muốn yêu cầu giành quyền nuôi con có được không?

Nội dung tư vấn:
Kính chào luật sư, kính nhờ luật sư tư vấn giúp tôi về một trường hợp như sau: Tôi và bạn gái cũ quen nhau 3 tháng và có nãy sinh chuyện giao hợp với nhau, tuy nhiên do không hợp sau  đó chúng tôi chia tay, trong thời gian đó chúng tôi sử dụng đầy đủ thuốc tránh thai. Nhưng cho đến nay bạn gái cũ của tôi đã đăng ký kết hôn và lấy chồng và sinh con được 1 tháng tuổi, bổng nhiên sau hơn 1 nam không liên lạc nhưng nay bạn gái cũ gọi cho tôi nhưng tôi không nghe máy, tôi có dò xem ảnh con bạn gái tôi trên mạng và phán đoán rằng có thể là con của tôi.

Hỏi: Vậy nếu trường hợp trên là con của tôi thì tôi có trách nhiệm như thế nào dưới đây nhờ luật sư yêu vấn: 1. Bạn gái và chồng mới phát hiện và khởi kiện bắt tôi nhận lại con không ? 2. Bạn gái và chồng mới có bắt tôi phải cấp dưỡng cho cháu bé không? 3. Với trường hợp trên nếu tôi muốn dành quyền nuôi con thì được không *Vì theo quy định luật quy định rõ, con trong thời kỳ mang thai khi kết hôn được xác định là con của 2 vợ chồng. Như vậy tôi có thể hoàn toàn không cần có trách nhiệm gì. Nhưng tối vẩn mong nhận được giải đáp từ luật sư về trường hợp trên. Xin trân trọng cám ơn luật sư, mong nhận phản hồi tư vấn của luật sư sớm!!! Trân trọng.

Trả lời: Thứ nhất, về yêu cầu xác nhận quan hệ cha con và yêu cầu cấp dưỡng:

Đối với trường hợp của bạn, nếu người bạn gái cũ muốn bạn cấp dưỡng cho con thì có quyền yêu cầu Tòa án  xác nhận cha cho con.

Căn cứ theo quy định tại Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định như sau:

1. Cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.

2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp quy định tại Điều 92 của Luật này.

Quyết định của Tòa án về xác định cha, mẹ, con phải được gửi cho cơ quan đăng ký hộ tịch để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch; các bên trong quan hệ xác định cha, mẹ, con; cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự”.

Do đó, trong trường hợp này khi cơ quan có thẩm quyền công nhận mối quan hệ cha con của bạn thì người bạn gái cũ có quyền yêu cầu bạn thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định của pháp luật.

Căn cứ theo quy định tại Điều 107 và Điều 119 về  Nghĩa vụ cấp dưỡng của Luật hôn nhân gia đình năm 2014 như sau:

1. Nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện giữa cha, mẹ và con; giữa anh, chị, em với nhau; giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu; giữa cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột; giữa vợ và chồng theo quy định của Luật này.

Nghĩa vụ cấp dưỡng không thể thay thế bằng nghĩa vụ khác và không thể chuyển giao cho người khác.

2. Trong trường hợp người có nghĩa vụ nuôi dưỡng trốn tránh nghĩa vụ thì theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức được quy định tại Điều 119 của Luật này, Tòa án buộc người đó phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của Luật này.

Sau khi xác đinh được quan hệ cha con, người cha không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 . Bạn gái của bạn có thể làm đơn yêu cầu cấp dưỡng sau khi đã có quyết định xác định cha con của Tòa án hoặc gửi đồng thời yêu cầu này khi nộp đơn xác định quan hệ cha con.

Thứ hai, về việc yêu cầu giành quyền nuôi con:

Do bạn và bạn gái chưa đăng ký kết hôn nên tranh chấp về quyền nuôi con sẽ được giải quyết như trường hợp ly hôn. Tại thời điểm giành quyền nuôi con nếu bạn chưa thực hiện thủ tục nhận cha cho con thì quan hệ cha con chưa phát sinh thì bạn không có quyền giành quyền nuôi con. Do đó, khi muốn giành quyền nuôi con trước hết bạn phải được cơ quan có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha con theo quy định của pháp luật.

Căn cứ theo quy định tại Điều 68 về Bảo vệ quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 như sau:

1.Con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ của mình được quy định tại Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

Đối với trường hợp này của bạn, con bạn sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của bạn và bạn gái cũ của bạn. Dù hai bạn chưa đăng ký kết hôn nhưng đều có quyền và nghĩa vụ với đứa con được sinh ra và ngược lại.

Căn cứ theo quy định tại Điều 81 về Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn của Luật hôn nhân gia đình năm 2014 như sau:

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Đối với trường hợp của bạn, bạn có thể thỏa thuận về quyền nuôi con với bạn gái cũ của bạn. Nếu không thể thỏa thuận được về quyền nuôi con thì bạn có thể yêu cầu tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú để giải quyết. Con dưới 36 tháng tuổi sẽ do người mẹ trực tiếp nuôi để thuận lợi cho việc chăm con khi con mới sinh ra, trừ trường hợp bạn chứng minh được người mẹ không đủ điều kiện để chăm sóc con theo quy định của pháp luật.

Trường hợp con trên 36 tháng tuổi, để đảm bảo lợi ích của đứa con được sinh ra Tòa án sẽ xem xét tất cả các yếu tố để đưa ra quyết định con do ai nuôi dưỡng như điều kiện vật chất (thu nhập, tài sản, nhà ở, điều kiện sinh hoạt…) và điều kiện tinh thần (tình cảm, thời gian…). Để có thể giành được quyền nuôi con bạn phải chứng minh được bạn đáp ứng được cả điều kiện về vật chất và tinh thần tốt hơn bạn gái cũ của bạn.

Trân trọng.