Câu hỏi: Tôi có thời gian làm việc tại cơ quan nhà nước và tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) được khoảng 18 năm. Nay do hoàn cảnh gia đình và sức khỏe, tôi xin thôi viêc nhưng tôi chỉ mới 40 tuổi. Vậy tôi muốn tham gia BHXH tự nguyện để có được hưởng lương hưu khi tới tuổi có được không và xin cho biết thủ tục, mức đóng BHXH tự nguyện và tỷ lệ phần trăm mức lương hưu được hưởng.

Trả lời: Về vấn đề nghỉ hưu trước tuổi:

Căn cứ theo điều 54, 55 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2016 quy định lao động nữ được nghỉ hưu khi có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên và:

-Đủ 55 tuổi .

- Đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

- Nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

- Nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
Trường hợp lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn tham gia bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc mà có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và đủ 55 tuổi thì được hưởng lương hưu.

Nếu không thuộc trường hợp làm công việc độc hại nguy hiểm hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên hoặc bị suy giảm khả năng lao động hoặc là người hoạt động chuyên trách ở xã phường, thị trấn thì điều kiện để bạn nghỉ hưu là phải đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội.

Trường hợp bạn vẫn muốn nghỉ khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu thì bạn vẫn có thể xin nghỉ và đóng tiếp 2 năm bảo hiểm xã hội tự nguyện sau đó bảo lưu cho đến khi đủ tuổi nghỉ hưu.

Về vấn đề mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện:

Theo quy định tại khoản 2 điều 5 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định:

Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn.

Căn cứ theo điều 87 Luật bảo hiểm xã hội thì:

…Hằng tháng đóng bằng 22% mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất; mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở.

Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ để quy định mức hỗ trợ, đối tượng hỗ trợ và thời điểm thực hiện chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

2. Người lao động được chọn một trong các phương thức đóng sau đây:

a) Hằng tháng;

b) 03 tháng một lần;

c) 06 tháng một lần;

d) 12 tháng một lần;

đ) Một lần cho nhiều năm về sau với mức thấp hơn mức đóng hằng tháng hoặc một lần cho những năm còn thiếu với mức cao hơn mức đóng hằng tháng so với quy định tại Điều này .

3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

Mức hưởng chế độ hưu trí:

Theo điều 17 Nghị định 190/2007/NĐ-CP quy định về mức  bình quân tiền lương, tiền công và thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội theo Điều 79 Luật Bảo hiểm xã hội thì mức bình quân tiền lương, tiền công và thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội được tính theo công thức sau:

Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH tự nguyện
(Mức bình quân tiền lương,
tiền công tháng đóng
BHXH bắt buộc
X
Tổng số tháng đóng
BHXH bắt buộc)
+
Tổng các mức thu nhập tháng đóng BHXH
tự nguyện
=
_____________________________________________
(Tổng số tháng đóng
BHXH bắt buộc
+
Tổng số tháng đóng
BHXH tự nguyện)

Trong đó:

Mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính theo quy định tại Điều 31 Nghị định số 152/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2006 của Chính phủ hướng dẫn một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc Điều 34 Nghị định số 68/2007/NĐ-CP ngày 19 tháng 4 năm 2007 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đối với quân nhân, công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân, công an nhân dân.