Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi giao cấu với trẻ em và các tình tiết giảm nhe trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Cụ thể như sau:

Kính gửi luật sư! Tôi có đứa con sinh năm 1995 vừa qua có bỏ nhà đi và có quan hệ với một cháu gái 2002. Tình tiết như sau con tôi đã bỏ nhà đi cách đây gần ba tháng nhưng cách đây gần một tháng có một cháu bé 2002 bỏ đi cùng con chúng tôi sau khi được biết gia đình chúng tôi đã tìm được hai cháu về và giao cho gia đình. Qua tìm hiểu trước mặt hai gia đình và hàng xóm cháu bé gái có trả lời cháu tự nguyện bỏ đi cùng con trai tôi trong quá trình bỏ nhà đi và có quan hệ tình dục với nhau 1 đến 2 lần tôi cũng hỏi con chúng tôi con có quan hệ tình dục với bạn con không con tôi trả lời một lần con uống rượu ray sáng dậy thấy hai đứa không mặc gì trên người một lần nữa nằm cạnh nhưng không làm gì bạn ấy cả. Qua tìm hiểu thêm tôi được biết rằng trước khi quen biết con tôi cháu gái đấy đã quan hệ tình dục với người khác cô bé thừa nhận với gai bên gia đình và có camera ghi lại lời cuộc nói chuyện này. Vậy xin hỏi luật sư nếu gia đình con gái làm đơn kiện thì căn cứ vào bộ luật con tôi sẽ bị mức an bao nhiêu năm? Trong trường hợp này có tính chất giảm nhẹ hay không? Chúng tôi cần làm những việc gì để xác định cháu bé mất trinh tiết trước khi quan hệ với con chúng tôi?  Xin luật sư cho chúng tôi biết và tìm cách giả quyết.

Trả lời: Thứ nhất, về trách nhiệm hình sự và tình tiết giảm nhẹ

-
Trường hợp 1:
qua quá trình điều tra xác địnhtrong suốt thời gian vừa qua con trai của bạn không có hành vi hiếp dâm (dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác nhằm giao cấu trái với ý muốn của bạn nữ)và bạn nữ hoàn toàn tự nguyện quan hệ tình dục thì con trai bạn không phải chịu trách nhiệm hình sự.

-
Trường hợp 2:
qua quá trình điều tra xác định được con trai bạn có hành vihiếp dâm thì con bạn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 141 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 141. Tội hiếp dâm

1.Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

...

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61 % trở lên;

...

4. Phạm tội đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

...”

Như vậy, nếu trường hợp con trai bạn phạm tội, nạn nhân từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thì hình phạt của con bạn phải chịu là từ 5 năm đến 10 năm tù.

Trường hợp thời điểm thực hiện hành vi quan hệ tình dục, con bạn đã thành niên và nạn nhân dưới 16 tuổi thì con bạn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Khoản 1 Điều 142 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 142. Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;

b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi

...”

Còn đối với tình tiết giảm nhẹ căn cứ tại Điều 51 của Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 có quy định như sau:

“Điều 51. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

a) Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm;

b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả;

...

r) Người phạm tội tự thú;

s) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;

t) Người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án;

u) Người phạm tội đã lập công chuộc tội;

v) Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác;

x) Người phạm tội là người có công với cách mạng hoặc là cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ.

2. Khi quyết định hình phạt, Tòa án có thể coi đầu thú hoặc tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án.

3. Các tình tiết giảm nhẹ đã được Bộ luật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ trong khi quyết định hình phạt.”

Như vậy, tùy vào trường hợp cụ thể Tòa án sẽ căn cứ vào quy định nêu trên để xem xét áp dụng tình tiết giảm nhẹ. Nên trong quá trình điều tra giải quyết vụ án con trai bạn có thái độ ăn năn tích cực khai báo hoặc có thành tích xuất sắc trong học tập hay công tác… thì Tòa án sẽ xem xét giảm nhẹ.

Thứ hai, việc xác định trinh tiết của cháu bé

Trong quá trình điều tra cơ quan tiến hành tố tụng nếu xét thấy cần thiết sẽ xin trưng cầu giám định pháp y, hoặc anh/chị cũng có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền để xin tiến hành trưng cầu giám định pháp y.