Câu hỏi: Dear Luật sư, Tôi một việc rất bối rối không biết xử lý thế nào rất mong luật sư dành cho tôi chút thời gian quý báu của ngài tư vấn giúp tôi. Cha vợ tôi mất được 4 năm để lại tài sản cho mẹ vợ và các con gồm: 5 mẫu đầm,nhà cửa ruộng vườn và tiền tiết kiểm.

Nhưng sau 4 năm mẹ vợ tôi đi lấy chồng, gia đình xẩy ra tranh chấp. chị gái lừa mẹ vợ chuyển nhượng đầm sang tên của anh chị mà không có ý kiến của vợ chồng tôi. chúng tôi muốn được chia tài sản công bằng  thì sẽ phải chia như thế nào. Mong luật sư giải đáp, tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia, chúng tôi tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Thứ nhất: Xác định tài sản thừa kế

Trước hết cần xác định 5 mẫu đầm, nhà cửa ruộng vườn và tiền tiết kiệm mà bố vợ bạn để lại sau khi chết thì phần nào là tài sản chung của bố mẹ vợ bạn phần nào là tài sản riêng của bố, mẹ vợ bạn. Căn cứ vào chứng cứ chứng minh và các quy định sau của pháp luật để xác định là tài sản chung của vợ chồng hay tài sản riêng như sau:

- Tài sản chung của vợ chồng (Điều 33 Luật Hôn nhân gia đình 2014) gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

- Tài sản riêng của vợ, chồng (Điều 43) gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

Thứ hai: Phân chia thừa kế tài sản chung của cha mẹ

Đối với những tài sản được xác định là tài sản chung của bố mẹ vợ bạn:

Theo Điều 66, Luật HNGĐ 2014 có quy định: "
2. Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế
".

- ½ phần tài sản chung thuộc quyền sở hữu của mẹ vợ bạn, mẹ bạn có toàn quyền định đoạt.

- ½ phần tài sản chung của bố vợ bạn khi chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.

Bố vợ bạn khi chết không để lại di chúc nên di sản thừa kế được chia theo pháp luật. Bố vợ bạn đã chết được 4 năm  vẫn còn thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia thừa kế, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm vợ và các con, mỗi người được hưởng phần di sản bằng nhau theo quy định pháp luật dân sự về chia thừa kế.

Như vậy, nếu có căn cứ xác định diện tích 5 mẫu đầm là tài sản riêng của mẹ vợ bạn thì việc mẹ vợ bạn chuyển nhượng cho chị vợ bạn không phải hỏi ý kiến vợ chồng bạn.

Nếu diện tích 5 mẫu đầm trên là tài sản chung của bố mẹ vợ bạn thì mẹ vợ bạn chỉ có quyền chuyển nhượng đối với ½ diện tích, còn ½ diện tích còn lại phải được chia thừa kế, theo đó mẹ vợ bạn và các con của bố mẹ vợ bạn được hưởng phần di sản thừa kế bằng nhau. Mẹ vợ bạn không được tự mình chuyển nhượng toàn bộ 5 mẫu đầm cho 1 người con mà không được sự đồng ý của những người con con lại.

Nếu diện tích 5 mẫu đầm được xác định là tài sản riêng của bố vợ bạn, thì toàn bộ diện tích đó phải được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất (các con và vợ).

Trân trọng.