Câu hỏi: : Các anh chị cho em hỏi 2 vợ chồng lấy nhau nhưng chưa đăng ký kết hôn khi người vợ mang thai thì bị gia đình chồng và chồng ngược đãi nên bỏ về nhà mẹ đẻ để sinh con. Khi sinh con gia đình người chồng và người chồng đều vô trách nhiệm nên người vợ quyết định chia tay thì người chồng đến nhà đánh mẹ ruột của người vợ và phá tài sản trong nhà. Như vậy người chồng có tội không và nếu có tội hình phạt như thế nào? Mong anh chị tư vấn giúp em.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, bạn và chồng sống chung với nhau nhưng chưa đăng ký kết hôn, do vậy, về mặt pháp lý, bạn và “chồng” chưa được pháp luật công nhận là vợ chồng.

Về việc “chồng” bạn có hành vi đánh mẹ bạn và phá huỷ tài sản thì tuỳ theo mức độ có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:

Thứ nhất, hành vi đánh người

*Trường hợp 1:
Nếu thương tích của mẹ bạn dưới 11% và người “chồng” khi thực hiện hành vi đánh mẹ của bạn không thuộc một trong các trường hợp sau thì bị xử phạt vi phạm hành chính:

- Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

- Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

- Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

- Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

- Có tổ chức;

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

- Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

- Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

- Có tính chất côn đồ;

- Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

Mức phạt với hành vi này theo quy định tại điểm a Khoản 5 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình:

“5. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự”.

*Trường hợp 2:
Nếu thương tích của mẹ bạn từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng khi thực hiện hành vi người “chồng” có một trong các tình tiết chúng tôi liệt kê tại Trường hợp 1 thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác với khung hình phạt nhẹ nhất là cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù với mức cao nhất đến 20 năm tù hoặc tù chung thân, phụ thuộc vào tỷ lệ tổn thương cơ thể của mẹ chị.

Thứ hai, hành vi huỷ hoại tài sản

Điều 178 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản như sau:

“
Điều 178. Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

1. Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

đ) Tài sản là di vật, cổ vật.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

….”

Do đó, nếu giá trị tài sản bị hư hỏng từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng “chồng” của bạn đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 178 nêu trên.

Nếu chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi phá hoại tài sản của người “chồng” sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo điểm a khoản 2, Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP:

“2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức, trừ trường hợp vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều 21 Nghị định này”

Khi xảy ra sự việc, bạn có thể đến cơ quan công an trình báo để được bảo về quyền lợi của mình và yêu cầu xử lý hành vi vi phạm của người “chồng” theo quy định của pháp luật.