Câu hỏi: Tôi có 1 người bạn do làm ăn nên vay nợ rất nhiều người, mỗi người khoảng 50 triệu đến 400 triệu ( có giấy nợ viết tay) tổng lên khoảng hơn 2 tỷ đồng. Giờ hiện tại làm ăn không thuận lợi nên thua lỗ hết, giờ không có khả năng trả được nợ. Trường hợp này nếu mà bị ai đó kiện thì sẽ rơi vào trường hợp gì và sẽ bị chịu tránh nhiệm như thế nào về mặt hành chính và hình sự?

Trả lời: Trường hợp 1: Nếu vi phạm nghĩa vụ dân sự

Nếu bạn anh không có hành vi trốn tránh nghĩa vụ trả tiền, vẫn xác nhận là có vay tiền và việc không trả được là vì hiện tại chưa có thì khi này sẽ không đặt ra trách nhiệm hình sự với bạn của anh. Bạn anh vay tiền thông qua hợp động vay tài sản quy định tại điều 463 Bộ luật dân sự 2015:

Điều 463. Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Và nếu vi phạm về nghĩa vụ trả nợ theo quy định tại Điều 466 Bộ luật dân sự 2015:

Điều 466.
Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Thì người cho vay có thể khởi kiện dân sự yêu cầu hoàn trả tài sản do vi phạm nghĩa vụ theo căn cứ trên.

Trường hợp 2: Nếu vi phạm trách nhiệm hình sự

Nếu như bạn anh vay tiền nhưng thuộc 1 trong 2 trường hợp dưới đây thì bạn anh hoàn toàn có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Điều 175 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

Điều 175.
Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản...”.

Do đó, anh nên khuyên bạn anh tuyệt đối không nên trốn tránh trách nhiệm trả nợ, bạn anh nên thành thật về những khoản nợ trên và cam kết trả nợ khi có điều kiện thì sẽ không bị khởi tố trách nhiệm hình sự.

Trân trọng
!

Công ty Luật Minh Gia