Câu hỏi: Hỏi: Bố mẹ tôi được ông bà nội cho 01 mảnh đất có diện tích 160 m2 đã làm nhà và sinh sống từ năm 1978 đến nay. Năm 1986 mẹ tôi mất không để lại di chúc và mảnh đất trên chưa có sổ đỏ. Năm 1991 bố tôi lấy vợ kế và chuyển đi nơi khác ở, chỉ còn tôi và sau này lập gia đình tôi vẫn sinh sống cho đến thời điểm hiện tại.

Từ năm 1991 đến nay tôi luôn đóng thuế sử dụng đất cho nhà nước. Gần đây tôi mới được biết (tháng 10/2016) mảnh đất tôi đang ở đã được bố tôi làm sổ đỏ mang tên bố tôi và vợ kế. Vậy cho tôi xin hỏi việc cấp sổ đỏ cho bố tôi như thế là đúng hay sai và nếu sai, tôi có thể xin hủy cuốn sổ đó được không? Nếu xin hủy được thì cần những giấy tờ như thế nào?

Trả lời: Theo như thông tin bạn cung cấp, mảnh đất này có nguồn gốc từ ông bà nội bạn cho bố mẹ bạn. Tuy nhiên, hiện nay bạn cần phải chứng minh được rằng mảnh đất này ông bà tặng cho cả hai bố mẹ bạn chứ không phải tặng cho riêng một mình bố bạn. Khi đó đây mới được xác định là tài sản chung của cả hai vợ chồng.

- Trường hợp 1: Nếu như bạn chứng minh đây là tài sản chung của cả bố và mẹ bạn thì quyền đối với tài sản này được quy định như sau:

Do đây là tài sản chung của cả bố và mẹ bạn nên khi mẹ bạn mất không để lại di chúc thì bạn và ba bạn là người thừa kế hợp pháp phần diện tích đất này. Tuy thời hiệu khởi kiện về chia di sản thừa kế đã hết nhưng bạn vẫn có quyền yêu cầu tòa giải quyết chia tài sản theo hình thức tài sản chung. Căn cứ:

Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP:

2.4. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế

a. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:

a.1. Trường hợp có di chúc mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và thoả thuận việc chia tài sản sẽ được thực hiện theo di chúc khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo di chúc.

a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.

b. Trường hợp người chết để lại di sản cho các thừa kế nhưng các thừa kế không trực tiếp quản lý, sử dụng mà di sản đó đang do người khác chiếm hữu bất hợp pháp hoặc thuê, mượn, quản lý theo uỷ quyền... thì các thừa kế có quyền khởi kiện người khác đó để đòi lại di sản.

Do đó, bạn vẫn có quyền đối với phần diện tích đất mà bạn đưuọc hưởng. Do vậy, nếu như bố bạn tự ý làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứngg tên bố bạn và mẹ kế thì bạn có quyền yêu cầu đề nghị tòa án tuyên hủy GCNQSDĐ này do cấp sai đối tượng.

- Trường hợp 2:
Nếu như bạn không chứng minh được đây là tài sản thuộc sở hữu chung của hai bố mẹ bạn thì việc bố bạn đề nghị cấp sổ đỏ đứng tên bố bạn và người vợ hai là không trái quy định.