Câu hỏi: Luật sư tư vấn đối với trường hợp những người đồng thừa kế muốn cho một người đứng tên trong sổ đỏ nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi của mình đối với phần đất được hưởng thửa kế. Nội dung tư vấn như sau:

Thưa Luật sư:Bố tôi mất để lại một căn nhà do ông đứng tên cho mẹ tôi và 6 người con. Mẹ tôi già (88 tuổi), yếu hiện đang sống trong căn nhà đó cùng với gia đình anh con trai út. 5 người con còn lại (3 nữ, 2 nam) đã lập gia đình và có nhà riêng. Nhà cũng là nơi thờ cúng các cụ, ông bà… nơi tụ tập sum họp gia đình vào các ngày giỗ, nghỉ, lễ, tết.  Xin hỏi Luật Minh gia: 1/ Căn nhà đất do bố tôi để lại nếu không làm thủ tục đứng tên mẹ tôi thì có thể đứng tên 1 người, 2người, 3 người con trai được không? Thủ tục ra sao? ở quê tôi, tài sản nhà đất bố mẹ thường cho các con trai. 2/ Nếu để người em út đứng tên  môt phần nhà đất, phần còn lại làm nơi thờ cúng, nơi sinh hoạt chung của gia đình, và giao cho người em út quản lý, trông coi, sử dụng nhưng không được bán, cho thuê, thế chấp.  Vậy quyền sở hữu phần đất còn lại làm nơi thờ cúng nên cử người đứng tên ra sao ? 3/ Nếu để một người con đứng tên toàn bộ nhà đất do bố tôi để lại, mà đó vẫn là tài sản chung của những người thừa kế . Người đứng tên không được quyền  tự động quyết định bán, thế chấp, cho thuê… thì thủ tuc ra sao?

Trả lời: Theo thông tin mà bạn cung cấp không trình bày rõ việc để lại di sản được ghi nhận thông qua di chúc hay phân chia theo quy định của pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất ( điều 651 Bộ luật dân sự 2015) cho nên chúng tôi không thể xác định mỗi người được hưởng bao nhiêu phần di sản. Tuy nhiên, vì bố bạn để lại di sản cho mẹ bạn và 6 người con, do đó, cả mẹ và 6 anh, chị, em bạn đều có quyền sở hữu đối với phần đất này. Tùy theo thỏa thuận của những người đồng thừa kế mà gia đình bạn có thể cho phép 1 người hoặc 2,3 người con trai đại diện đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thủ tục ủy quyền cho cá nhân đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

+ Trước tiên, để thực hiện được thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì những người đồng thừa kế phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại văn phòng công chứng hoặc ủy ban nhân dân xã phường nơi có đất.

+ Sau khi xác định được những người được quyền hưởng thừa kế phần di sản của bố bạn thì những người đồng thừa kế có thể thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất mình được hưởng (nếu phần đất được hưởng đủ hạn mức để được cấp sổ đỏ). Trong trường hợp phần đất được hưởng thừa kế không đủ hạn mức tách thửa thì có thể xin cấp sổ đỏ đứng tên đồng sở hữu của tất cả những người đồng thừa kế hoặc mẹ và 6 anh, em bạn làm thủ tục ủy quyền cho phép em trai út hoặc 1 trong số 7 người đồng thừa kế đại diện đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Căn cứ theo quy định tại điều 562 Bộ luật dân sự 2015 thì việc ủy quyền được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận của các bên về một phạm vi ủy quyền nhất định. Do đó, để đảm bảo quyền lợi của những người đồng thừa kế và tránh trường hợp người đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ bán phần đất này thì gia đình bạn nên thỏa thuận về phạm vi ủy quyền là chỉ ủy quyền cho phép đại diện đứng tên trong sổ đỏ chứ không được phép mua, bán, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp đất… nếu muốn thực hiện những quyền trên thì phải được sự đồng ý của tất cả những người đồng thừa kế còn lại.