Câu hỏi: Trong quan hệ lao động, mỗi bên đều có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải đáp ứng các điều kiện mà pháp luật quy định để hạn chế thiệt hại cho bên còn lại, trong đó có điều kiện về thời gian báo trước. Vậy, về phía người lao động, khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không tuân thủ thời hạn báo trước thì phải chịu trách nhiệm gì? Mời bạn đọc theo dõi tình huống thực tế sau đây của Luật Minh Gia.

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Em làm ở công ty đã ký hợp đồng có thời hạn 1 năm. Em làm từ 1/3/2023 đến ngày 24/3/2023 là 19 ngày công đã trừ ngày chủ nhật. Nhưng ngày 21/3/2023 em viết đơn xin nghỉ việc bắt đầu từ 24/3/2023 và em đã tự ý nghỉ việc khi giám đốc chưa ký đơn. Phòng nhân sự gọi điện báo cho em biết là em đã nghỉ sai luật về thời gian báo trước và bắt em bồi thường 1 tháng lương thực lãnh là 8 triệu, khi lương hợp đồng là 5 triệu. Vậy có đúng không? Em phải trả lại công ty 7 ngày nữa đã trừ ngày chủ nhật

Trả lời: Thứ nhất, về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Căn cứ theo quy định tại Điều 35 Bộ luật lao động 2019 về Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động quy định như sau:

“1. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động như sau:

a) Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;

c) Ít nhất 03 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn dưới 12 tháng;

d) Đối với một số ngành, nghề, công việc đặc thù thì thời hạn báo trước được thực hiện theo quy định của Chính phủ.”

Căn cứ theo quy định trên, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động trong khoảng thời gian nhất định, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Đối chiếu theo thông tin bạn cung cấp, bạn ký HĐLĐ có thời hạn 1 năm với công ty. Do đó, khi đơn phương chấm HĐLĐ (nghỉ việc), bạn phải báo trước cho công ty ít nhất 30 ngày (trừ trường hợp có xác nhận của công ty đồng ý cho bạn nghỉ việc trước thời hạn này). Tuy nhiên, bạn đã nghỉ việc sau khi nộp đơn xin nghỉ việc 03 ngày và giám đốc cũng chưa ký đơn xin nghỉ việc của bạn. Vì vậy, việc đơn phương chấm dứt HĐLĐ của bạn là trái luật.

Thứ hai, về nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

Tại Điều 40 Bộ luật lao động 2019 quy định về nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt HĐLĐrái pháp luật như sau:

“1. Không được trợ cấp thôi việc.

2. Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả cho người sử dụng lao động chi phí đào tạo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Như vậy, tiền bồi thường và tiền vi phạm thời gian báo trước được căn cứ theo tiền lương trên HĐLĐ. Do đó, việc công ty yêu cầu bạn bồi thường 01 tháng lương thực lãnh là 08 triệu trong khi lương thỏa thuận trên HĐLĐ là 5 triệu là không phù hợp với quy định. Theo quy định nêu trên, khi đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái luật, bạn cần thanh toán cho công ty những khoản tiền sau đây:

Nửa tháng tiền lương theo HĐLĐ: 2,5 triệu đồng
Tiền lương theo HĐLĐ trong những ngày không báo trước (27 ngày): Khoảng 5,2 triệu đồng (tính theo ngày làm việc/tháng là 26 ngày).

Trân trọng!