Câu hỏi: Kính chào luật sư. Thưa luật sư em nhờ luật sư tư vấn giúp em. Tháng 9 năm 2015 em gái tôi bị công an bắt về tội mua bán chất ma túy. Tôi quen biết ông B qua người bạn giới thiệu ông B từng làm trong ngành công an và có mối quen hệ rộng trong ngành nên tôi đến nhờ ông B giúp đỡ vụ việc cho em tôi.

Ông B hứa giúp lo cho em tôi hưởng 3 năm án treo vì em tôi phạm tội lần đầu với chi phí là ba trăm hai mươi triệu đồng.gia đình em chạy vay tiền họ hàng người thân đưa thành nhiều đợt đủ số tiền cho ông B. Nhưng đến tháng4 -2016 tòa án xét xử em tôi 8 năm tù không đúng những gì ông B hứa nói lo 3 năm  án treo cho em tôi gia đình tôi đến nhà ông B nhiều lần đồi tiền lại nhưng ông B cố tình tránh né không gặp. Thưa luật sư gia đình em làm đơn tố cáo ông B để lấy lại tiền được không và trường hợp này ông B có thể cấu thành là tội lừa đảo hay không.?...Xin cám ơn luật sư

Trả lời: Giao dịch dân sự giữa anh và ông B nhằm mục đich chạy án cho em gái bạn. Theo quy định tại Điều 123 Bộ luật dân sự năm 2015 về giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội:

“Giao dịch dân sự có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội thì vô hiệu.

Điều cấm của luật là những quy định của luật không cho phép chủ thể thực hiện những hành vi nhất định.

Đạo đức xã hội là những chuẩn mực ứng xử chung trong đời sống xã hội, được cộng đồng thừa nhận và tôn trọng.”

Do đó, giao dịch dân sự giữa anh và ông B sẽ bị vô hiệu nên các bên sẽ hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, ông B có nghĩa vụ trả lại tiền cho anh.

Ông B trong trường hợp này không còn làm trong ngành công an và cũng không có hành vi tác động đến việc điều tra xét xử của cơ quan công an thì ông B sẽ phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản do ông B không có khả năng thực hiện việc đã thỏa thuận nhưng vẫn nhận tiền là hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác theo quy định tại Điều 139 Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009:

“Điều 139. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Tái phạm nguy hiểm;

d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

e) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;

g) Gây hậu quả nghiêm trọng.

3. Phạm tội thuộc một  trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây,  thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

Do đó, để lấy lại được tiền thì bạn có thể viết đơn tố cáo hoặc tố cáo trực tiếp tại cơ quan công an địa phương. Trong trường hợp này, bạn sẽ không  bị truy cứu trách nhiệm hình sự.