Câu hỏi: : Dạ em có một vài vấn đề mong luật sư giải đáp giúp em. Chị và anh của em cưới nhau được 3 năm có một bé trai 3 tuổi , chị thường xuyên quản lý chặt chẽ các mối quan hệ bạn bè của anh trai em, đi tiệc tùng, đi chơi cùng bạn bè đều phải giấu, phải diện lý do. Bị phát hiện chị ấy thường xuyên gọi điện thoại chửi mắng xưng hô mầy tao bắt phải về, anh trai em thì bản tính hiền nên chưa bao giờ xưng hô lại như vậy. Trước đây khi chưa cưới nhau đã từng bị chị ấy đánh mắng chửi rất nhiều, gia đình không đồng ý nhưng chị ấy có thai nên phải cưới. Nhiều lần chị ấy giận hờn tự ý bỏ về nhà mẹ ruột rồi đòi ở đó luôn. Có lần anh đi tiệc về muộn gọi cửa chị ấy không mở anh phải đi bộ gần 20km giữa đêm khuya để về nhà mẹ mình. Chị ấy nắm quyền và luôn chửi mắng anh trai em. Trong khi đó anh ấy làm việc cực lực để cho chị cuộc sống an nhàn. Cách đây 2 tháng anh trai em được mời ra Hà Nội làm việc, sau khi đi anh trai em mới phát hiện anh ấy thầm thích một chị nữ ở cùng công ty trước đó, cả 2 đều âm thầm thích nhau nhưng chưa bao giờ nói ra. Đến khi ra đó làm, trong khoảng thời gian 2 tháng đó anh chị có nhắn tin, gọi video nói chuyện chia sẽ tâm sự cùng nhau hằng ngày, dẫn đến phát sinh tình cảm ngày càng nhiều. Anh mới phát hiện bấy lâu nay anh còn sống chung với chị chỉ vì trách nhiệm và cái nghĩa. Còn tình cảm thì không còn nhiều, giờ gặp chị cùng công ty mới biết vui vẻ hạnh phúc, nhưng họ chưa bao giờ công khai. Không may chị vào xem tin nhắn thì phát hiện anh yêu người khác.Nên anh nói sự thật và muốn ly hôn nhưng chị dâu em lại hâm doạ cả anh và chị kia này nọ. Chị dâu liên tục chửi bới xúc phạm chị gái kia,liên tục gọi điện thoại áp đảo tinh thần anh em. Từ khi biết chuyện anh trai muốn ly hôn, chị và người thân chị liên tục khủng bố tinh thần anh và chị ở cùng công ty. Sau đó chị dâu chấp nhận ly hôn với đủ các điều kiện: lấy xe máy, chân hụi, chu cấp cho chị và con mỗi tháng 10 triệu trong một năm,đến khi con đủ 18 tuổi. Nhưng mức đó quá cao anh không chấp thuận, Chị nói nếu muốn ly hôn nhanh chóng thì điều kiện là xe,chân hụi,mỗi tháng 10 triệu trong một năm, sau một năm chu cấp mỗi tháng cho con 3 triệu đến đủ 18 tuổi. Nếu không làm theo sẽ thưa kiện cho anh trai em và chị gái kia tội ngoại tình để họ đi tù. Nhưng mức tiền chị dâu đòi hỏi quá cao,sau khi chị dâu lấy chân hụi thì anh em là người tiếp tục đóng hụi chết đến khi mãn hụi. Luật sự giúp em giải đáp: 1. Liệu anh em có thể tự gửi đơn ly hôn đơn phương được không? 2. Nếu anh trai em gửi đơn ly hôn thì có được giải quyết ly hôn và tài sản có được phân chia công bằng không? 3. Nếu họ kiện thì anh em có bị vi phạm nặng không và bị pháp luật xử lý như thế nào? Mong luật sự giải đáp giúp em,em xin cảm ơn ạ!

Trả lời: Thứ nhất, về quyền ly hôn theo yêu cầu của một bên

Căn cứ theo quy định tại điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014 về quyền ly hôn theo yêu cầu của một bên. Theo đó, anh trai bạn có quyền gửi yêu cầu ly hôn đơn phương lên tòa án nhân dân quận, huyện nơi vợ bạn cư trú để được giải quyết, tuy nhiên, để được giải quyết ly hôn thì anh bạn phải chứng minh được lý do ly hôn là do vợ anh trai bạn có hành vi bạo lực gia đình hoặc trong quá trình chung sống hai vợ chồng có sự bất đồng về quan điểm dẫn đến cuộc sống hôn nhân không thể duy trì. Cụ thể:

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.

Thứ hai, về việc phân chia chế độ tài sản khi vợ, chồng ly hôn

Theo quy định tại điều 59 Luật hôn nhân và gia đình 2014 về giải quyết chế độ tài sản khi vợ chồng ly hôn. Nếu hai vợ chồng anh trai bạn không thể thỏa thuận được về việc phân chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân thì có thể yêu cầu tòa án giải quyết. Theo đó, tòa án sẽ căn cứ vào giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản để xác nhận quyền sở hữu của hai vợ, chồng (tài sản chung hay tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân) và giấy tờ chứng minh về mức độ đóng góp trong việc xác lập tài sản của hai bên như thế nào để phân chia một cách hợp lý.

Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

6. Tòa án nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn Điều này.

Như vậy, nếu anh trai bạn không đồng ý với yêu cầu của chị dâu bạn thì có quyền đề nghị tòa án phân chia tài sản khi ly hôn.

Thứ ba, về mức độ cấp dưỡng cho con sau khi bố, mẹ ly hôn

Điều 82 khoản 2 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con,
tuy nhiên, pháp luật không quy định mức độ cấp dưỡng cho con là bao nhiêu, điều đó phụ thuộc vào sự thỏa thuận của vợ, chồng khi ly hôn. Nếu trong trường hợp hai vợ, chồng không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu tòa án xác định mức độ cấp dưỡng trên cơ sở khả năng tài chính thực tế của bố (mẹ) sau khi ly hôn.

Thứ tư, xử phạt đối với hành vi nam, nữ chung sống như vợ, chồng

Căn cứ theo Luật hôn nhân và gia đình thì hành vi nam, nữ chung sống như vợ chồng là việc
Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ,
pháp luật Việt Nam nghiêm cấm việc nam, nữ chung sống như vợ chồng mà không có đăng ký kết hôn.

Tuy nhiên, do anh trai bạn chỉ có nhắn tin, gọi điện với bạn đồng nghiệp chứ chưa có hành vi chung sống như vợ chồng nên hành vi của anh bạn chỉ vi phạm về nguyên tắc chung thủy theo điều 19 Luật hôn nhân và gia đình. Hiện nay, chưa có quy định về mức xử phạt đối với hành vi vi phạm chế độ chung thủy của vợ chồng; hành vi này có thể được coi là căn cứ để vợ anh trai bạn yêu cầu đơn phương ly hôn khi ra tòa.