Câu hỏi: Xin chào luật sư ạ, trường hợp của cháu như sau: Ông nội cháu có 2 bà vợ, bà cả có 2 người con trai và 3 con gái, bà hai có 2 người con trai và 2 con gái. - Ông cháu đã chia đất cho 4 người con trai được khoảng 30 năm, nhưng ngày đó chia không có giấy tờ gì.

Hiện nay ông cháu và bà 2 đã mất, bà cả vẫn còn sống. - Bố cháu là con bà 2, phận nhà cháu được chia khoảng 2 sào toàn là ao sâu, bố mẹ cháu đổ đất mấy lần thì giờ mới trở thành vườn cao. Sổ đỏ bố cháu đã làm được hơn 20 năm. - Thời gian gần đây có một chút mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình, bác cháu - là con trai bà cả có chút quan hệ với bên công an, đã tuyên bố rằng sẽ tìm cách lấy 1 sào đất nhà cháu về tay bác ấy. - Nếu bị mất đất, bố mẹ cháu không cam tâm, vì bố mẹ cháu đã mất rất nhiều công sức mới có được mảnh đất như hiên nay.- Luật sư cho cháu hỏi:

+ Liệu bác cháu có cơ sở gì để lấy đất nhà cháu ra không ạ ?

+ Có cách nào để gia đình cháu chắc chắn rằng sẽ không ai lấy được đất của nhà cháu ra ạ ? Xin nhờ luật sư chỉ cho cháu để gia đình cháu thực hiện theo, để giữ lại được đất ạ. Cháu xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi xin tư vấn như sau:

Khoản 16 Điều 2 Luật đất đai năm 2013 quy định:

“16. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất.”

Theo thông tin mà bạn cung cấp thì bố bạn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với 2 sào đất nên đã có quyền sử dụng đất hợp pháp. Nếu bác bạn có căn cứ cho rằng việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bạn không đúng với quy định của pháp luật tại thời điểm cấp giấy chứng nhận, như việc bố bạn không có các giấy tờ hợp pháp về việc tặng cho hoặc bác có căn cứ để tuyên hủy hợp đồng tặng cho của ông cho bố bạn, thì có thể yêu cầu Tòa án tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và yêu cầu phân chia di sản thừa kế của ông bạn nếu vẫn còn thời hiệu khởi kiện phân chia di sản thừa kế.

Thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế được quy định tại Điều 623 Bộ luật dân sự năm 2015:

“1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.”

Ngoài ra nếu ông bạn mất trước năm 1990 thì thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế với bất động sản là 30 năm kể từ ngày pháp lệnh thừa kế năm 1990 có hiệu lực (ngày 10/9/1990)
(Điểm a tiểu mục 2.2 mục 1 phần I Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP)

Bạn xác định thời điểm ông bạn mất để xác định thời hiệu yêu cầu phân chia di sản của ông để lại, nếu đã hết thời hiệu thì bố bạn có quyền sử dụng hợp pháp vì hiện nay đang quản lý mảnh đất. Phần của các bác được chia nếu chưa được sang tên hợp pháp cũng được xác định là di sản thừa kế và cũng thực hiện việc chia di sản nếu có yêu cầu và còn thời hiệu khởi kiện.