Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Luật sư cho tôi hỏi về trách nhiệm khi chưa trả được khoản vay đến hạn như sau: Tôi có vay ngân hàng 15 triệu trả góp trong 24 tháng ra 21 triệu - tôi trả góp được 5 tháng rồi ngưng không trả nữa - rồi tôi dọn nhà đến tỉnh khác thay số điện thoại nên ngân hàng không liên lạc được với tôi.

Qua 1 thời gian có người của ngân hàng đem giấy thông báo đến nhà cũ của tôi - trong giấy nói trong 15 ngày không đến ngân hàng trả nợ thì ngân hàng sẽ kiện ra tòa - với tội danh chiếm đoạt tài sản - Vậy cho tôi hỏi nếu tôi không xuất hiện mà trốn luôn thì tòa có xử không - nhà cũ của tôi có bị phát mãi đễ trừ nợ không - nếu bị phát mãi thì phần tiền còn dư có trả lại cho tôi không - tôi có bị truy nã không? Phiền luật sư tư vấn giúp tôi cám ơn!

Trả lời: Như thông tin bạn cung cấp, bạn có vay ngân hàng một khoản tiền và thanh toán bằng phương thức trả góp hàng tháng. Tuy nhiên sau đó, bạn có hành vi bỏ trốn khỏi nơi cư trú để không phải trả khoản nợ này. Do vậy, hành vi này là dấu hiệu của tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 175 Bộ luật hình sự 2015, như sau:

Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

"1. Người nào thực hiện một trong những hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật hình sự, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại hoặc tài sản có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;
b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

...."

Như vậy, nếu bạn có hành vi bỏ trốn để chiếm đoạt tiền của ngân hàng thì bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh trên, mức phạt tù thấp nhất là từ 6 tháng đến 3 năm.

Trường hợp có đầy đủ chứng cứ chứng minh bạn có hành vi phạm tội nhưng bạn lại có hành vi bỏ trốn để trốn tránh trách nhiệm thì Cơ quan điều tra có thể sẽ tiến hành truy nã và áp dụng các biện pháp khác để buộc bạn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Trong trường hợp, phía ngân hàng khởi kiện bạn ra Tòa án theo thủ tcuj tố tụng dân sự để buộc bạn thực hiện trách nhiệm thanh toán nợ. Nếu Tòa án đã triệu tập hợp lệ đến lần thứ 2 mà bạn vẫn vẫn không có mặt thì Tòa án sẽ tiến hành xét xử vắng mặt.

Khi Tòa án tuyên bạn có nghĩa vụ thanh toán khoản tiền đã vay thì nếu bạn không tự nguyện thi hành án trả khoản nợ cho ngân hàng thì tài sản của bạn sẽ được lấy ra để đảm bảo nghĩa vụ thi hàng án. Tức là, khi bạn không tự nguyện thi hành án trong thời hạn quy định ( 10 ngày kể từ ngày có quyết định thi hành án) thì Cơ quan thi hành án sẽ tiến hành cưỡng chế thi hành án. Theo đó, căn nhà của bạn sẽ bị kê biên và bán đầu giá để đảm bảo thanh toán các khoản nợ ( bao gồm khoản nợ với ngân hàng, án phí, chi phí cưỡng chế thi hành án...). Số tiền còn lại sau khi thanh toán đầy đủ nghĩa vụ sẽ được trả lại cho bạn.

Hơn hết, trong trường hợp này bạn nên sớm liên hệ trực tiếp với ngân hàng về việc thanh toán khoản vay đã đến hạn. Tránh để sự việc trở nên nghiêm trọng.