Câu hỏi: Tôi đã làm việc tại công ty cũ hơn 10 năm, trong quá trình làm việc giữa hai bên có phát sinh công nợ. Xin hỏi nay tôi làm đơn xin thôi việc thì công ty có được quyền giữ sổ bảo hiểm của tôi hay không? quy định pháp luật về giải quyết chế độ nghỉ việc trường hợp của tôi thế nào? mong luật sư tư vấn, Tôi xin cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về việc chấm dứt hợp đồng lao động và trả sổ bảo hiểm

Theo thông tin chị cung cấp hiện tại chị có nhu cầu nghỉ việc tại công ty, nếu giữa chị và công ty không có thỏa thuận về việc đồng ý chấm dứt hợp đồng thì việc chị chấm dứt hợp đồng trước thời hạn được xác định là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Tại Điều 35 Bộ luật lao động 2019 có quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động, cụ thể:

“1. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động như sau:

a) Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;

…”

Do chị đã làm việc cho công ty hơn 10 năm nên hợp đồng của chị đang là hợp đồng không xác định thời hạn, khi đơn phương chấm dứt hợp đồng chị cần đảm bảo thời hạn báo trước ít nhất 45 ngày cho công ty.

Về trách nhiệm của công ty, tại Điều 48 Bộ luật lao động 2019 có quy định về Trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động như sau:

“...3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:

a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;

...”

Như vậy, khi chấm dứt hợp đồng lao động công ty có trách nhiệm hoàn thành thủ tục chốt sổ bảo hiểm và trả lại sổ bảo hiểm cho người lao động kể cả trong trường hợp người lao động còn nợ tiền của công ty.

Thứ hai, về vấn đề công nợ giữa người lao động và ngưới sử dụng lao động

Theo thông tin chị cung cấp chị còn nợ công ty một khoản tiền thì hai bên có thể thỏa thuận về việc trả nợ, và khoản nợ này được xác định giữa 2 bên được xác định là quan hệ dân sự và được điều chỉnh bởi pháp luật dân sự, sau khi chị làm đơn xin thôi việc, quan hệ lao động sẽ được giải quyết và chấm dứt, khoản nợ này vẫn là nợ dân sự thuộc quan hệ dân sự với công ty nên công ty vấn có quyền yêu cầu chị hoàn trả theo thỏa thuận. Công ty không được lấy lí do còn nợ này để không trả sổ bảo hiểm cho chị.

Nội dung câu hỏi 2:
Chào luật sư! Tôi ký hợp đồng lao động với công ty A từ năm 5/20xx đến 5/20xx thì tôi nộp đơn xin nghĩ việc. Nhưng theo hợp đồng lao động thì tôi được tính luơng theo sản phẩm (có việc làm thì có tiền, không có việc làm thì không có tiền, cuối năm công ty mới tổng hợp lại thì mới biết được lương cụ thể, mỗi tháng chỉ cho ứng 3 triệu đồng). Tính tổng tiền tôi làm được từ tháng 5/20xx đến 5/20xx trừ tổng tiền ứng hàng tháng thì tôi lại nợ công ty gần 20 triệu. Thấy vậy nên tôi làm đơn xin nghỉ... Xin việc ở công ty khác từ 7/20xx đến nay, nay tôi muốn lấy sổ để nộp vô công ty mới nhưng công ty A giữ sổ bhxh, yêu cầu tôi trả nợ thì mới trả lại sổ. Nhưng hoàn cảnh khó khăn tôi không đủ điều kiện để trả nợ. Trong trường hợp này tôi phải làm thế nào? Mong luật sư giúp đỡ. Cảm ơn ạ.

Trả lời:
Cảm ơn bạn đã tin tưởng lựa chọn tư vấn bởi Công ty Luật Minh Gia, chúng tôi xin tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Theo quy định tại Điều 48 Bộ luật lao động 2019 thì khi kết thúc hợp đồng lao động với bên công ty, công ty có trách nhiệm trả lại sổ bảo hiểm cho bạn. Còn những tranh chấp khác liên quan đến việc bạn nợ tiền lương của công ty sẽ được giải quyết theo một thủ tục khác. Còn trên phương diện về mặt pháp lý, công ty có nghĩa vụ trả lại sổ bảo hiểm cho bạn, mà không được lấy đó làm điều kiện để buộc bạn phải trả đủ số nợ thì mới trả lại sổ Bảo hiểm xã hội.

Nếu công ty không hoàn trả và chốt sổ bảo hiểm xã hội cho bạn, bạn có thể gửi đơn khiếu nại tới công ty hoặc gửi đơn khiếu nại tới Phòng lao động thương binh và xã hội hoặc Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở để được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Khi thực hiện được việc chốt sổ Bảo hiểm xã hội tại công ty cũ, bạn có thể nộp sổ Bảo hiểm xã hội tại công ty mới để tiếp tục tham gia đóng Bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.

Còn về vấn đề bạn nợ tiền của công ty, cần xem xét cụ thể hơn, nếu có đủ căn cứ hợp pháp cho việc bạn có ứng trước tiền của công ty mà dẫn đến hiện nay nợ công ty số tiền là 20 triệu, thì vấn đề này cũng cần được giải quyết. Bạn không thể dùng biện pháp nghỉ việc để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho công ty. Trong trường hợp này, nếu có đủ căn cứ, công ty có thể khởi kiện bạn về vấn đề không thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với công ty.