Câu hỏi: Kính chào Công ty Luật Minh Gia, Tôi có một vài điều thắc mắc, kính nhờ Công ty tư vấn giúp tôi ạ. Công ty tôi kinh doanh về mặt hàng đồ chơi, có hệ thống bán lẻ. Vào kỳ lương Tháng 2, sau khi kiểm kê hàng hóa, Cửa hàng của Công ty phát hiện có thất thoát tài sản.

Vậy Luật sư cho tôi hỏi: 1.      Công ty tôi muốn trừ lương của Người lao động để bồi thường hàng hóa thì có được hay không? 2.      Nếu được khấu trừ và Người lao động vẫn còn làm việc tại Công ty thì Công ty có thể khấu trừ bao nhiêu %? Và có thể khấu trừ hàng tháng vào lương cho đến khi hoàn tất số tiền mất hàng hay không? Nếu được thì cần có những hồ sơ giấy tờ gì??3.      Đối với trường hợp NLĐ đã nghỉ việc, nhưng vẫn còn lương ở Cty chưa thanh toán,vậy Cty có được trừ vào khoản đó luôn hay không? Kính nhờ Công ty Luật Minh Gia giải đáp giúp tôi ạ! Chân thành cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất
, căn cứ để công ty yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khoản 1 Điều 130 Bộ luật lao động 2012 có quy định về bồi thường thiệt hại như sau:

“
Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại nơi người lao động làm việc, thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng vào lương theo quy định tại khoản 3 Điều 101 của Bộ luật này.

2. Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm; trường hợp do thiên tai, hoả hoạn, địch họa, dịch bệnh, thảm họa, sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì không phải bồi thường.
”

Điều 131 Bộ luật lao động 2012 quy định về nguyên tắc và trình tự, thủ tục xử lý bồi thường thiệt hại như sau:

“1. Việc xem xét, quyết định mức bồi thường thiệt hại phải căn cứ vào lỗi, mức độ thiệt hại thực tế và hoàn cảnh thực tế gia đình, nhân thân và tài sản của người lao động.

2. Trình tự, thủ tục, thời hiệu xử lý việc bồi thường thiệt hại được áp dụng theo quy định tại Điều 123 và Điều 124 của Bộ luật này”.

Theo đó, nếu người sử dụng lao động muốn yêu cầu người lao động chịu trách nhiệm vật chất trước hết cần phải chứng minh được lỗi của người lao động. Hay nói cách khác, người sử dụng lao động phải cung cấp được những chứng cứ chứng minh người lao động có hành vi gây thiệt hại về tài sản cho đơn vị, và có lỗi. Trường hợp, có thiệt hại thực tế xảy ra là thất thoát hàng của công ty và lỗi thuộc về phía bạn thì việc công ty yêu cầu bạn bồi thường là có căn cứ pháp luật.

Thứ hai
, về việc khấu trừ tiền lương.

Nếu người lao động đáp ứng được điều kiện quy định tại Điều 130 Luật lao động 2012 như thiệt hại không nghiêm trọng (thiệt hại dưới 10 tháng lương tối thiếu) và do người lao động sơ suất thì mức bồi thường thiệt hại không quá 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hàng tháng vào lương theo quy định tại điều 101 Bộ luật lao động 2012.

“
1. Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 130 của Bộ luật này.

2. Người lao động có quyền được biết lý do khấu trừ tiền lương của mình.

3. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập
”
.

Như vậy, người sử dụng lao động khấu trừ tiền lương của bạn để bồi thường thiệt hại là hoàn toàn đúng.

Thứ ba
, công ty có được trừ vào tiền lương luôn được không?

Theo Điều 24 quy định nguyên tắc trả lương Nghị định 05/2015/NĐ-CP

“1. Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.

2. Trường hợp đặc biệt do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng thời hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động thì không được trả chậm quá 01 tháng. Việc người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động do trả lương chậm được quy định như sau:

a) Nếu thời gian trả lương chậm dưới 15 ngày thì không phải trả thêm;

b) Nếu thời gian trả lương chậm từ 15 ngày trở lên thì phải trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng số tiền trả chậm nhân với lãi suất trần huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương. Khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không quy định trần lãi suất thì được tính theo lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng của ngân hàng thương mại, nơi doanh nghiệp, cơ quan mở tài khoản giao dịch thông báo tại thời điểm trả lương”.

Như vậy, Công ty hoàn toàn không thể giữ lương của người lao động mà công ty phải trả lại cho người lao động theo quy định pháp luật, với trường hợp  người lao động bị công ty khấu trừ lương theo quy đinh tại Điều 130 Bộ Luật lao động 2012 mà người này đã nghỉ việc thì công ty có thể khởi kiện người lao động, yêu cầu người lao động bồi thường thiệt hại số hàng hóa đã thất thoát.