Câu hỏi: Người lao động không có yêu cầu tham gia bảo hiểm xã hội trong thời gian giao kết hợp đồng có được không? Việc trốn đóng bảo hiểm xã hội sẽ có hệ quả như thế nào? Có bị xử phạt hoặc truy thu bảo hiểm xã hội khi trốn đóng bảo hiểm xã hội hay không? … Đây là các vấn đề được nhiều người lao động quan tâm, Luật Minh Gia tư vấn các vấn đề trên như sau:

Hỏi về đóng bảo hiểm xã hội của người lao động

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Chào Luật sư, con vừa mới xong 2 tháng thử việc tại một trường học dân lập. Nay, trường ký hợp đồng với con nhưng con có nguyện vọng là không muốn tham gia vào bất kì bảo hiểm nào cả, xét về luật lao động thì con có được quyền không tham gia bảo hiểm khi ký hợp đồng không ạ? Và cho con hỏi thêm là, người lao động cần phải đóng những loại bảo hiểm nào khi ký hợp đồng và việc tham gia hay không tham gia đóng bảo hiểm?

Trả lời: Thứ nhất, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội như sau:
“1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:

a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;

c) Cán bộ, công chức, viên chức;

…”

Như vậy, đối với người làm việc theo hợp đồng có thời hạn thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Nếu không tham gia sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, chế độ bảo hiểm phải tham gia khi ký kết hợp đồng lao động

Bảo hiểm xã hội bắt buộc:

Khoản 1 Điều 85 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc như sau:
“1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và h khoản 1 Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Người lao động quy định điểm i khoản 1 Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 8% mức lương cơ sở vào quỹ hưu trí và tử tuất.”

Như vậy, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động hàng tháng phải đóng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Bảo hiểm y tế:

Khoản 1 Điều 18 Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định như sau:
“1. Đối tượng tại Điểm 1.1, 1.2, Khoản 1 Điều 17: mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức tiền lương tháng, trong đó người sử dụng lao động đóng 3%; người lao động đóng 1,5%. Tiền lương tháng đóng BHYT là tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điều 6.”
Theo đó, người lao động phải đóng 1.5% mức tiền lương tháng để tham gia bảo hiểm y tế.

Bảo hiểm thất nghiệp:

Căn cứ khoản 1 Điều 14 Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định: Mức đóng và trách nhiệm đóng theo quy định tại Điều 57 Luật Việc làm và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:
“1. Người lao động đóng bằng 1% tiền lương tháng;”
Theo đó, người lao động phải đóng bảo hiểm thất nghiệp bằng 1% tiền lương tháng.

Như vậy, khi ký kết hợp đồng lao động, người lao động phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm hưu trí, tử tuất; bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp với mức đóng là 10.5% mức tiền lương tháng.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia