Câu hỏi: Nội dung tư vấn: Bố em năm nay 53 tuổi công tác tại công ty sông đà, đóng bảo hiểm được 23 năm. Công ty đang có chế độ về hưu trước tuổi, hiện tại bố em nếu về trước thì bị trừ 1% trên 1 năm tức 7%, sang năm mức này vẫn giữ nguyên là 1% trên năm hay tăng nên 2% . Bố em đang tìm hiểu xem năm sau có tăng lên 2% không để tính về trước. Em xin cảm ơn.

>> Tư vấn mức hưởng lương hưu trí, gọi:
1900.6169

Trả lời: Điều 54 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu như sau:

“Điều 54. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

...”

Căn cứ thông tin bạn đã cung cấp, nếu bố bạn làm việc trong điều kiện lao động bình thường thì phải đáp ứng đủ điều kiện đóng bảo hiểm xã hội 20 trở lên, đủ 60 tuổi trở lên. Nếu không đáp ứng đủ điều kiện thì bố bạn có thể bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội hoặc giám định mức suy giảm khả năng lao động theo Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

“Điều 55. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.

...”

Như vậy, ở thời điểm hiện tại nếu bố bạn bị suy giảm 61% khả năng lao động trở lên thì có thể làm hồ sơ, thủ tục để hưởng chế độ hưu trí với mức lương hưu hàng tháng được xác định theo Điều 56 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

“...

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

Trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ đến đủ 06 tháng thì mức giảm là 1%, từ trên 06 tháng thì không giảm tỷ lệ phần trăm do nghỉ hưu trước tuổi.

...”

Theo quy định nêu trên, nếu bố bạn giám định mức suy giảm khả năng lao động và nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động thì mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi sẽ bị trừ 2% tỷ lệ lương hưu.

Ngoài ra, bạn tham khảo nội dung tư vấn áp dụng Văn bản pháp luật tại thời điểm gửi câu hỏi như sau:

Do công việc của bố bạn không thuộc danh mục độc hại, nặng nhọc do Bộ y tế ban hành nên tuổi nghỉ hưu của mẹ bạn được quy định ở trong luật bảo hiểm xã hội 2006 là 60 tuổi.

Điều 51, Luật bảo hiểm xã hội 2006 quy định về điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động như sau:
Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 2 của Luật này đã đóng bảo hiểm xã hội đủ hai mươi năm trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại Điều 50 của Luật này khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
"1. Nam đủ năm mươi tuổi, nữ đủ bốn mươi lăm tuổi trở lên;
2. Có đủ mười lăm năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành."
Trong trường hợp của bố bạn đã được 53 tuổi nên sẽ được hưởng chế độ về hưu sớm do suy giảm khả năng lao động nếu như sức khỏe bố bạn suy giảm 61% trở lên. Về mức hưởng lương hưu khi bố bạn nghỉ sẽ được hưởng như sau:
Điều 52. Mức lương hưu hằng tháng
"1. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 50 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 58, Điều 59 hoặc Điều 60 của Luật này tương ứng với mười lăm năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.
2. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 51 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 1%.
3. Mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung."

Căn cứ vào các quy định trên, khi nghỉ hưu trước tuổi thì cứ mỗi năm bố bạn sẽ bị trừ đi 1% mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Hiện tại, bố bạn sẽ được hưởng 23 năm đóng bảo hiểm xã hội với mức hưởng là 45% + 3% * 8 năm = 69% tiền lương dùng đóng bảo hiểm xã hội. Mức tối đa khi được hưởng lương hưu là 75 %.  Tuy nhiên, bố bạn nghỉ hưu trước 2 tuổi nên bố bạn sẽ bị trừ 2 %. Do vậy, bố bạn sẽ chỉ được hưởng 75% - 2 % = 73% tiền lương dùng để đóng bảo hiểm xã hội.

Như vậy, trong trường hợp của bạn, nếu bố bạn có ý định nghỉ hưu trước lúc 53 tuổi thì sang năm thì mức lương hưu của bố bạn sẽ tăng thêm 1 % nữa tức là 2 %.