Câu hỏi: :
Tôi làm trong Ban kiểm soát (trưởng ban kiểm soát) của doanh nghiệp có vốn nhà nước 64%. Em chồng tôi hiện nay là Thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc đồng thời là Người đại diện phần vốn do Tập đoàn cử của Doanh nghiệp này. Vậy Luật sư cho tôi hỏi:

1/Việc em chồng tôi được cử làm Người đại diện phần vốn Nhà Nước đồng thời là thành viên HĐQT, Phó Tổng Giám đốc trong khi tôi làm Trưởng Ban kiểm soát của cùng doanh nghiệp này thì có bị vi phạm gì không?

2/Trong trường hợp nếu em chồng tôi được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc và là thành viên HĐQT mà Tôi vẫn làm trưởng ban kiểm soát thì có bị vi phạm gì không?

Trả lời: Điều 88 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định về Áp dụng quy định đối với doanh nghiệp nhà nước:

“…

2. Việc tổ chức quản lý doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ thực hiện theo các quy định tương ứng tại mục 1 Chương III và Chương V của Luật này”.

Doanh nghiệp có vốn nhà nước 64%, việc tổ chức quản lí doanh nghiệp thực hiện theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên hoặc công ty cổ phần. Theo thông tin bạn cung cấp, bạn có nhắc đến cơ cấu tổ chức của công ty bạn có hội đồng quản trị nên trường hợp này chúng tôi có thể xác định loại hình doanh nghiệp của bạn là công ty cổ phần căn cứ theo quy định tại Điều 134 Luật Doanh nghiệp 2014:

"1. Công ty cổ phần có quyền lựa chọn tổ chức quản lý và hoạt động theo một trong hai mô hình sau đây, trừ trường hợp pháp luật về chứng khoán có quy định khác:

a) Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Trường hợp công ty cổ phần có dưới 11 cổ đông và các cổ đông là tổ chức sở hữu dưới 50% tổng số cổ phần của công ty thì không bắt buộc phải có Ban kiểm soát;

b) Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Trường hợp này ít nhất 20% số thành viên Hội đồng quản trị phải là thành viên độc lập và có Ban kiểm toán nội bộ trực thuộc Hội đồng quản trị. Các thành viên độc lập thực hiện chức năng giám sát và tổ chức thực hiện kiểm soát đối với việc quản lý điều hành công ty."

Theo Điều 151 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định về Cơ cấu, tiêu chuẩn và điều kiện làm thành viên Hội đồng quản trị:

1. Thành viên Hội đồng quản trị phải có các tiêu chuẩn và điều kiện sau đây:

a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không thuộc đối tượng không được quản lý doanh nghiệp theo quy định tại khoản 2 Điều 18 của Luật này;

b) Có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm trong quản lý kinh doanh của công ty và không nhất thiết phải là cổ đông của công ty, trừ trường hợp Điều lệ công ty quy định khác.

c) Thành viên Hội đồng quản trị công ty có thể đồng thời là thành viên Hội đồng quản trị của công ty khác.

d) Đối với công ty con mà Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ thì thành viên Hội đồng quản trị không được là vợ hoặc chồng, cha đẻ, cha nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh ruột, chị ruột, em ruột, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của Giám đốc, Tổng giám đốc và người quản lý khác của công ty; không được là người có liên quan của người quản lý, người có thẩm quyền bổ nhiệm người quản lý công ty mẹ.

…”.

Điều 164 Luật Doanh nghiệp 2014 quy định về Tiêu chuẩn và điều kiện của Kiểm soát viên:

“1. Kiểm soát viên phải có tiêu chuẩn và điều kiện sau đây:

a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không thuộc đối tượng bị cấm thành lập và quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật này;

b) Không phải là vợ hoặc chồng, cha đẻ, cha nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh ruột, chị ruột, em ruột của thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và người quản lý khác;

c) Không được giữ các chức vụ quản lý công ty; không nhất thiết phải là cổ đông hoặc người lao động của công ty, trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác;

d) Các tiêu chuẩn và điều kiện khác theo quy định khác của pháp luật có liên quan và Điều lệ công ty.

2. Kiểm soát viên công ty cổ phần niêm yết, công ty do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ phải là kiểm toán viên hoặc kế toán viên”.

Thành viên Hội đồng quản trị có tiêu chuẩn và điều kiện: đối với công ty con mà Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ thì thành viên Hội đồng quản trị không được là vợ hoặc chồng, cha đẻ, cha nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh ruột, chị ruột, em ruột, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của Giám đốc, Tổng giám đốc và người quản lý khác của công ty; không được là người có liên quan của người quản lý, người có thẩm quyền bổ nhiệm người quản lý công ty mẹ.

Theo quy định trên, bạn hiện tại là trưởng ban kiểm soát của doanh nghiệp có vốn nhà nước 64% và em chồng là Thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc đồng thời là người đại diện phần vốn do Tập đoàn cử của Doanh nghiệp này thì không có sự vi phạm các quy định của pháp luật. Trong trường hợp nếu em chồng bạn được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc và là thành viên HĐQT mà bạn vẫn làm trưởng ban kiểm soát thì cũng không có sự vi phạm về tiêu chuẩn và điều kiện về thanh viên HĐQT của công ty cổ phần có vốn nhà nước trên 50%.