Câu hỏi: Chào luật sư tôi xin hỏi việc như sau bố mẹ tôi có 4 người con là chị gáI lấy chồng xa, tôi ở với bố mẹ chung hộ khẩu, em trai lấy vợ ở riêng cách 1km ,và em gái út lấy chồng ở xã bên cạnh. Tài sản của bố mẹ tôi là 2700 m2 đất đã có sở đỏ đứng tên bố tôi, trên đất có 1 nhà cấp 4 để ở và cây hoa màu. Năm 2007 bố tôi chết không để lại di chúc.

Năm 2010 chúng tôi gồm mẹ tôi , tôi, chị gái, em trai và em gái út cùng nhau tới UBND xã lập thừa kế cho tôi hưởng thừa kế toàn bộ khối tài sản nói trên văn bản thừa kế gồm có : 1 bản phân chia tài sản để xác định hàng thừ kế là hàng thứ nhất , 1 văn bản từ chối nhận thừa kế gồm có mẹ tôi + chị gái +em trai +em gái cùng nhau kí xác nhận từ chối nhận tài sản thừa kế có UBND chứng thực, 1 bản tôi nhận toàn bộ tài sản thừa kế nói trên. Tất cả các giấy tờ liên quan tới gia gia đình, CMND của từng người + giấy tờ liên quan tới đất đai tài sản gắn liền với đất đều được UBND chứng thực đúng pháp luật. Từ đó tới nay tôi chưa chuyển về tên tôi vì tin tưởng gia đình và bản thừa kế mà vẫn ở trong nhà đó với giấy tờ mang tên bố tôi . Tới tháng 12 năm 2015 mẹ tôi chết vì già yếu , sau khi mẹ tôi chết em trai tôi đòi chia lại toàn bộ tài sản mà mấy năm trước tất cả đã đồng ý kí làm thừa kế cho tôi. Vậy tôi xin hỏi luật sư việc đòi chia của em trai có đúng và có được hay không, trong khi chi và em út không đồng ý chia lại. Trong trường hợp này tôi nên phải làm gì, nếu làm thì làm thế náo ?

Trả lời: Thứ nhất, giá trị pháp lý của văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế.
Điều 675 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật như sau:

“ 1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong những trường hợp sau đây:

Không có di chúc;

...."

Bố bạn chết không để lại di chúc thì toàn bộ di sản thừa kế của bố bạn sẽ được chia theo pháp luật theo đúng tinh thần tại điểm a khoản 1 Điều 675 Bộ luật dân sự năm 2005.

Điều 676 Bộ luật dân sự 2005 quy định
người thừa kế theo pháp luật như sau:

“ 1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết”.

Theo quy định trên, những người thừa kế của bố bạn bao gồm: vợ, 4 người con. Ngoài ra, theo đúng quy định của pháp luật, thì cả 5 người đều có quyền ngang nhau trong việc hưởng di sản thừa kế do bố bạn để lại.

Như bạn trình bày, di sản thừa kế là quyền sử dụng đất và nhà ở gắn liền với đất do bố bạn để lại đã được thỏa thuận để bạn hưởng toàn bộ được thể hiện bằng việc ba anh chị em còn lại và mẹ bạn đã lập văn bản từ chối hưởng di sản thừa kế và bạn nhận di sản thừa kế tại Ủy ban nhân dân xã và văn bản có đóng dấu xác nhận.

Theo quy định thì trường hợp giao dịch được công chứng, chứng thực mà không bị Tòa án tuyên vô hiệu thì sẽ có giá trị chứng cứ. Nếu muốn thay đổi lại nội dung văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế đã được công chứng, chứng thực thì tất cả những người thừa kế tự thỏa thuận với nhau hủy văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế đã được thỏa thuận trước thỏa thuận lại nội dung văn bản này. Tuy nhiên, hiện tại mẹ bạn đã mất, chị gái và em gái bạn đều không đồng ý chia lại nên không thể hủy văn bản phân chia di sản thừa kế được vì không đảm bảo điều kiện tất cả những người thừa kế đồng thuận hủy và có yêu cầu.
Tức trường hợp này dù bạn chưa tiến hành thủ tục sang tên nhưng bạn vẫn đang là người sử dụng hợp pháp mảnh đất và chủ sở hữu hợp pháp toàn bộ tài sản gắn liền trên đất.

Theo chúng tôi, bạn nên sớm hoàn thành thủ tục sang tên quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền trên đất để quyền lợi của bạn được bảo đảm hơn.

Trân trọng