Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Năm 1954 cha và mẹ tôi kết hôn, sinh sống trên mảnh đất của ông bà ngoại tôi cho và sinh được 6 anh chị em ( 2 trai, 4 gái), tôi là con trai cả. Năm 1990 mẹ tôi chết, lúc đó cả 6 anh em tôi đều đã thoát ly công tác đến năm 1994 bố tôi đi bước nữa với mẹ dì tôi và hai cụ ở tại ngôi nhà và mảnh đất đó ( Hai người không có con).

Năm 1954 cha và mẹ tôi kết hôn, sinh sống trên mảnh đất của ông bà ngoại tôi cho và sinh được 6 anh chị em ( 2 trai, 4 gái), tôi là con trai cả. Năm 1990 mẹ tôi chết, lúc đó cả 6 anh em tôi đều đã thoát ly công tác đến năm 1994 bố tôi đi bước nữa với mẹ dì tôi và hai cụ ở tại ngôi nhà và mảnh đất đó ( Hai người không có con). Năm 2015 Bố tôi qua đời không để lại di chúc, hiện nay một mình mẹ dì tôi vẫn đang ở tại ngôi nhà và mảnh đất đó.

Vậy tôi muốn hỏi và xin Luật sư giải đáp giúp tôi:

1. Mẹ dì tôi có được hưởng quyền sở hữu của mình trên mảnh đất đó không, nếu được thì được như thế nào? Mẹ dì tôi có được quyền di chúc cho tặng hoặc sang nhượng mảnh đất đó cho một ai khác không?

2. Sáu anh chị em chúng tôi sẽ được hưởng quyền thừa kế ngôi nhà và mảnh đất đó như thế nào ( cả 6 người đều thoát ly công tác và không ở cùng Bố, Mẹ tôi)?). Nếu có việc phân chia tài sản là mảnh đất đó thì nên chia như thế nào cho mẹ dì tôi và 6 người con ? Xin Luật sư tư vấn giúp, xin trân trọng cảm ơn !

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì bố mẹ bạn sống trên mảnh đất ông, bà Ngoại cho (không nói rõ đã sang tên hợp pháp hay chưa). Tuy nhiên, với trường hợp của bạn chúng tôi hiểu rằng việc tặng cho đã sang tên hợp pháp nên quyền sở hữu sẽ thuộc về bố mẹ bạn. Do vậy, khi mẹ bạn mất đi, bố bạn lấy vợ hai và thời điểm bố mất thì tài sản đó cũng không thay đổi quyền sở hữu tức
Dì bạn không có quyền sở hữu đối với mảnh đất (không có quyền sang nhượng, tặng cho bất cứ ai).
Tuy nhiên, Dì bạn vẫn có quyền được hưởng thừa kế từ khối tài sản thuộc quyền sở hữu của bố bạn (trường hợp có đăng ký kết hôn hợp pháp).

Đối với việc chia thừa kế đối với di sản là quyền sử dụng đất.
Trong trường hợp này do bố mất không có di chúc để lại nên toàn bộ di sản sẽ được chia theo pháp luật cho những người thừa kế hợp pháp (6 anh, chị, em và Dì, mỗi người sẽ được hưởng phần di sản thừa kế bằng nhau). Cụ thể, Điều 676 Bộ luật dân sự năm 2005:

Điều 676. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Điều 685.
Phân chia di sản theo pháp luật

...

2. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thoả thuận về việc định giá hiện vật và thoả thuận về người nhận hiện vật; nếu không thoả thuận được thì hiện vật được bán để chia.

Theo đó, để phân chia di sản thì các đồng thừa kế sẽ lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại văn phòng công chứng, trong đó thể hiện rõ phần hưởng của mỗi người. Trường hợp, không tự thỏa thuận được thì khởi kiện ra Tòa yêu cầu giải quyết phân chia di sản thừa kế.