Câu hỏi: : Năm 2001, A có đóng tiền 500k với Ủy ban xã, và được xã phân cho quyền sử dụng kinh doanh quầy chợ số 1 có sổ sách ký kết rõ ràng, sau khi sử dụng được 4 năm đến năm 2005 thì A có cho B mượn cầu kinh doanh ( vì B là e gái ruột của A). Năm 2010 Để nâng cấp cầu chợ lại cho dân ủy ban xã có yêu cầu mỗi hộ đóng 10 tiệu (bao gồm thuế cầu chợ của nhà nước) và B đã nộp 10 triệu đó và không báo bên A. Khi bên A có đến gặp người quán lí trợ cũ (giờ đã về hưu), để yêu cầu xem lại sổ sách đã kí ủy quyền sử dụng năm 2000 thì người quản lý có bảo là lại là lâu năm nên hao hụt mất mát, nhưng vẫn bảo là cầu của A và bảo là đáng lẽ theo đúng pháp luật là tiền đóng cầu chợ 10 triệu đó là người quản lý phải đến thu của người A nhưng vì tưởng A cho B nên cứ thu tiền của B luôn cho nhanh. Bây giờ bên A yêu cầu bên B trả cầu thì bên B không trả lại vì bảo có đóng 10 triệu cho xã. Khi xem lại sổ sách đóng tiền cầu thì B lại không đóng đúng cầu số 1 đang ngồi mà lại đóng nhầm vị trí cầu chợ mỗi đợt 5 triệu vào cầu chợ số 4 và cầu chợ số 5. Tiền 10 triệu này sẽ hết hạn đến năm 2020. Vậy tôi muốn hỏi bên luật sư tư vấn cho bên A có sai không và phải làm thế nào để đòi lại quyền sử dụng đất. vì chúng tôi không hiểu rõ pháp luật rất sợ bị mất.

Trả lời: Vì bạn cung cấp thông tin là tại thời điểm năm 2001 thì A kinh doanh tại chợ ở Xã nên xác định khu chợ này thuộc đất của khu dân cư nông thôn chứ không thuộc đất ở đô thị vì không phải thuộc nội thành, nội thị xã, thị trấn.

Điều 52 và 53 Luật đất đai năm 1993 quy định:

“Điều 52

Đất khu dân cư nông thôn là đất được xác định chủ yếu để xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ cho sinh hoạt ở nông thôn.

Đất ở của mỗi hộ gia đình nông thôn bao gồm đất để làm nhà ở và các công trình phục vụ cho đời sống của gia đình.

Điều 53

Việc sử dụng đất khu dân cư ở nông thôn phải theo quy hoạch, thuận tiện cho việc sản xuất, đời sống của nhân dân và quản lý xã hội. Nhà nước có chính sách tạo điều kiện cho những người sống ở nông thôn có chỗ ở trên cơ sở tận dụng đất ở những khu dân cư sẵn có, hạn chế việc mở rộng khu dân cư trên đất nông nghiệp.”

Và việc giao đất tại khu dân cư phục vụ cho việc xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ cho sinh hoạt ở nông thôn bao gồm cả việc xây dựng chợ thì thực hiện theo quy hoạch sử dụng đất ở địa phương.

Điểm 5 Khoản 5 Điều 1 Luật sửa đổi luật đất đai năm 1998 quy định:

“ 5. Tổ chức sử dụng đất vào mục đích công cộng để xây dựng đường giao thông, cầu, cống, vỉa hè, hệ thống cấp, thoát nước, sông, hồ, đê, đập, trường học, bệnh viện, chợ, công viên, vườn hoa, khu vui chơi cho trẻ em, quảng trường, sân vận động, sân bay, bến cảng và các công trình công cộng khác theo quy định của Chính phủ."

Căn cứ theo quy định trên thì đất phục vụ cho mục đích công cộng được nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất và giao cho các tổ chức sử dụng đất vào mục đích công cộng để xây dựng cơ sở hạ tầng. Theo đó thì tổ chức này sau khi được giao đất thì có các quyền theo Khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 và 8 Luật đất đai năm 1993 (Điều 12 Nghị định 04/2000/NĐ-CP) trong đó có quyền chuyển quyền (chuyển nhượng và cho thuê). Tuy nhiên vì bạn không cung cấp thông tin là chợ được xây dựng từ thời điểm nào nên cần đối chiếu quy định của pháp luật để xác định quyền sử dụng của gian chợ đó. Trước tiên, xác định thời điểm năm 2001 khi A nộp tiền cho Xã với số tiền là 500 000 đồng và được xã phân quyền sử dụng một gian chợ để kinh doanh thực chất là thực hiện giao dịch gì và với Ủy ban nhân dân xã hay với chủ thể khác. Trường hợp A đã nhận chuyển nhượng lại gian chợ đó hợp pháp thì gian chợ đó thuộc quyền sở hữu của A, nếu chỉ thuê thì vẫn thuộc quyền sở hữu của người cho thuê. Khi hợp đồng thuê hết hạn thì có thể thỏa thuận để tiếp tục thuê gian chợ đó để kinh doanh.