Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề nộp đơn khởi kiện tới cơ quan điều tra nhưng không nhận được phản hồi, phải làm thế nào để có thể tiếp tục khởi tố vụ án hình sự? Nội dung tư vấn như sau:

Dạ thưa luật sư xin tư vấn hộ con là con có 1 người anh trai bị ngươi ta đánh bị thương vào ngày 5 tháng 4 năm 2016 và xét nghiệm thương tật là 22% . Gia  đình yêu cầu được truy cứu trách nhiêm hình sự nhưng vụ việc đến nay là ngày 13 tháng 11 năm 2017 công an huyện vấn cứ mời đi mời lại mà không có đưa vụ việc đến tòa án . Và bên bị cáo thì có ý định vu khống ngược lại gia đình con. Vậy con xin hỏi luật sư là có biện pháp nào để gia đình con được yêu cầu tòa án trực tiếp can thiệp không ạ . Kính mong quý luật sư tư vấn hộ gia đình con và trả lời con sớm ạ . Cảm ơn luật sư

Trả lời: Điều 103 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 có quy định như sau:

"Điều 103. Nhiệm vụ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

1. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có trách nhiệm tiếp nhận đầy đủ mọi tố giác, tin báo về tội phạm do cá nhân, cơ quan, tổ chức và kiến nghị khởi tố do cơ quan nhà nước chuyển đến. Viện kiểm sát có trách nhiệm chuyển ngay các tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố kèm theo các tài liệu có liên quan đã tiếp nhận cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

2. Trong thời hạn hai mươi ngày, kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra trong phạm vi trách nhiệm của mình phải kiểm tra, xác minh nguồn tin và quyết định việc khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.

Trong trường hợp sự việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn để giải quyết tố giác và tin báo có thể dài hơn, nhưng không quá hai tháng.

3. Kết quả giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước phải được gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp và thông báo cho cơ quan, tổ chức đã báo tin hoặc người đã tố giác tội phạm biết.

Cơ quan điều tra phải áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ người đã tố giác tội phạm.

4. Viện kiểm sát có trách nhiệm kiểm sát việc giải quyết của Cơ quan điều tra đối với tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố.”

Như vậy, cơ quan điều tra sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện vụ án hình sự của gia đình bạn phải giải quyết trong thời hạn hai mươi ngày hoặc hai tháng với vụ việc phức tạp và phải gửi thông báo về kết quả giải quyết là khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự tới gia đình bạn.Việc Cơ quan công an không gửi thông báo về kết quả giải quyết đơn được coi là có hành vi trái pháp luật trong hoạt động tố tụng hình sự. Gia đình bạn có thể thực hiện quyền khiếu nại của mình theo quy định tại điều 31 Bộ luật tố tụng hình sự 2003, đơn khiếu nại được gửi tới Thủ trưởng, Phó thủ trưởng cơ quan điều tra.

Theo thông tin bạn cung cấp, chưa đủ dữ kiện để khẳng định rằng ở đây có cấu thành tội phạm hay không bởi để cấu thành tội cố ý gây thương tích quy định tại điều 104 Bộ luật hình sự năm 1999 thì phải có yếu tố lỗi cố ý:

“Điều 104. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm

...”

Khi Cơ quan có thẩm quyền giải quyết đơn khiếu nại của gia đình bạn, nếu không có tội phạm xảy ra thì sẽ không khởi tố vụ án hình sự. Ngược lại, thương tật 22% do lỗi cố ý gây ra thì Cơ quan điều tra sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự và vụ việc của gia đình bạn sẽ được giải quyết theo đúng quy trình tố tụng hình sự.

Gia đình bạn cũng có thể tố giác tội phạm với Viện kiểm sát hoặc Tòa án theo quy định Điều 101 Bộ luật tố tụng hình sự 2003:

“Công dân có thể tố giác tội phạm với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc với các cơ quan khác, tổ chức. Nếu tố giác bằng miệng thì cơ quan, tổ chức tiếp nhận phải lập biên bản và có chữ ký của người tố giác.

Cơ quan, tổ chức khi phát hiện hoặc nhận được tố giác của công dân phải báo tin ngay về tội phạm cho Cơ quan điều tra bằng văn bản.”

Tuy nhiên để đảm bảo giải quyết vụ án đúng người đúng tội, công bằng và khách quan thì thì vụ án vẫn phải được giải quyết bắt đầu từ cơ quan điều tra để cơ quan này tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ.