Câu hỏi: Em chào Luật Sư, LS cho em hỏi năm em học xong 12( năm 2007) em xin làm công nhân đến nay. và e tham gia bhxh từ tháng 12/20xx đến nay, năm 201x em có cho 1 bạn mượn hs làm công ty, rồi lâu không liên lạc không biết làm hay đi đâu về đâu (vì là người nhập cư, họ ở trọ nhà cô ruột e, có 1 lần họ mượn cmnd của em chắc là họ rút bhxh 1 lần sau đó em mất luôn cmnd).

Rồi gần đây bên BHXH tỉnh họ gọi nói bh của em bị trùng và yêu cầu là em và ng bạn kia lên giải quyết, nhưng em không liên lạc nữa( quá lâu rồi), em nói mình e lên được không? họ nói mình em không giải quyết được gì, rồi họ gửi giấy tờ về cty yêu cầu cty xác nhận thời gian công tác của em. rồi cty gọi em lên cũng hỏi và yêu cầu em viết bảng tường trình cho mượn hs, đến nay chưa thấy phản hồi từ bên BHXH. họ có nói là sổ cũ mà người bạn kia dùng đã rút được hết BHTN và BHXH 1 lần rồi.

Em có hỏi bạn em làm bên BH là sẽ giải quyết ntn? Bạn em có nói là sẽ cắt thời gian trùng đó, nhưng thật vô lý, họ cũng đóng tiền cho bên bhxh họ mới rút mà, cái sai ở đây là hồi đó trên em cty ít lắm mà muốn xin công ty họ phải yêu cầu dân địa phương nên bạn ấy mới mượn hồ sơ của em. LS cho em hỏi là có đúng là BH sẽ cắt quá trình trùng của bạn ấy và em không ạ?

Trả lời: Cảm ơn chị đã gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Với trường hợp của chị, chúng tôi tư vấn như sau:

- Hành vi nghiêm cấm khi tham gia BHXH

Tại khoản 4 Điều 17 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định các hành vi bị nghiêm cấm: “
4. Gian lận, giả mạo hồ sơ trong việc thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.”

Với trường hợp của chị cho người khác mượn chứng minh thư để đi làm là hành vi bị nghiêm cấm trong Luật bảo hiểm xã hội 2014.

- Xử phạt vi phạt vi phạm hành chính

Căn cứ tại khoản 2 Điều 9 Nghị định 167/2013/NĐ - CP quy định về mức xử phạt vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chứng minh nhân dân như sau:

“2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Sử dụng chứng minh nhân dân của người khác để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật;

b) Tẩy xóa, sửa chữa chứng minh nhân dân;

c) Thuê, mượn hoặc cho người khác thuê, mượn chứng minh nhân dân để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.”

Ngoài ra, theo quy định tại Điều 27 Nghị định 88/2015/NĐ - CP quy định về mức xử phạt vi phạm quy định về lập hồ sơ để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp như sau:

“1. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người lao động có hành vi kê khai không đúng sự thật hoặc sửa chữa, tẩy xóa những nội dung có liên quan đến việc hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

…

4. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi giả mạo hồ sơ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp để trục lợi chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự đối với mỗi hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp giả mạo.”

Như vậy, hành vi chị cho người khác mượn chứng minh thư sẽ bị xử phạt hành chính. Ngoài ra, bên mượn và bên người sử dụng lao động cũng sẽ bị xử phạt theo quy định tại Nghị định 88/2015/NĐ – CP.

- Thủ tục gộp sổ bảo hiểm xã hội do đóng trùng

Trong trường hợp này, nếu chị đã mất chứng minh thư phải làm thủ tục xin cấp lại chứng minh thư nhân dân tại cơ quan công an quận (huyện) nơi chị đăng ký thường trú. Sau đó, chị cung cấp lại số chứng minh thư cho cơ quan bảo hiểm và thực hiện thủ tục dưới đây để đơn vị nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết.

Căn cứ vào Khoản 7 Mục II Công văn 3663/BHXH - THU về trình tự giải quyết hồ sơ gộp sổ bảo hiểm xã hội khi người lao động mượn, cho mượn hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội như sau:

“
7. Trình tự giải quyết hồ sơ gộp sổ BHXH khi NLĐ mượn, cho mượn hồ sơ tham gia BHXH:

7.1. Bộ phận thu khi giải quyết hồ sơ gộp sổ, nếu phát hiện NLĐ có thời gian tham gia BHXH trùng do mượn hoặc cho mượn hồ sơ thì hướng dẫn NLĐ điều chỉnh nhân thân theo hướng dẫn tại Công văn số 2609/BHXH ngày 25/7/2013, về việc phối hợp xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý sổ BHXH.

NLĐ sau khi có Quyết định xử phạt của Thanh tra Sở Lao động Thương binh và xã hội (LĐTB&XH) và đã nộp phạt đúng quy định, thì nộp hồ sơ giải quyết theo Phiếu giao nhận hồ sơ (PGNHS) điều chỉnh nhân thân do mượn tên (303/.../SO).

7.2. Trường hợp người cho mượn hồ sơ không liên lạc được với người mượn hồ sơ thì:

- Người cho mượn hồ sơ phải viết Đơn đề nghị (mẫu D01-TS) tường trình rõ lý do cho người khác mượn hồ sơ, nhưng do không liên lạc được và cam kết không thừa nhận quá trình sổ BHXH mà người mượn hồ sơ đã tham gia BHXH.

- Nộp hồ sơ giải quyết theo PGNHS gộp sổ (304/.../SO).

- Bộ phận thu nhập quá trình tham gia BHXH do nơi khác quản lý mà NLĐ không thừa nhận (nếu có).

- Bộ phận cấp sổ thẻ khóa quá trình tham gia BHXH trên dữ liệu theo phương án KB, KT và lập biên bản hủy sổ NLĐ không thừa nhận tại mục “Hủy có nhiều sổ”. Nếu sổ không thừa nhận đã hưởng trợ cấp 1 lần, trợ cấp thất nghiệp thì khóa phương án CT, TT và lập biên bản hủy số sổ không thừa nhận tại mục “Hủy có nhiều sổ”.

7.3. Trường hợp NLĐ mượn hồ sơ tham gia BHXH và đã hưởng hết các chế độ trên sổ mượn tên (hồ sơ giả), nay nộp hồ sơ giải quyết điều chỉnh nhân thân, có Quyết định xử phạt...theo (PGNHS303/.../SO), thì thực hiện:

- Bộ phận cấp sổ thẻ khóa quá trình tham gia BHXH trên dữ liệu theo phương án CT, TT và lập biên bản thu hồi sổ tại mục “Thu hồi sổ giải quyết chế độ”. Trường hợp không còn sổ do bị cơ quan BHXH thu hồi hoặc bị mất sau khi hưởng hết chế độ thì chỉ khóa quá trình tham gia BHXH trên dữ liệu theo phương án CT, TT.

7.4. Trường hợp 2 số sổ BHXH trùng nhau hoàn toàn về nhân thân mà NLĐ đang giải quyết hồ sơ, có đơn cam kết không cho người khác mượn hồ sơ (do bị người khác lạm dụng):

- Nếu số sổ BHXH bị lạm dụng mà NLĐ đó đang còn làm việc ở một đơn vị khác, thì mời NLĐ đó lên xác minh, để làm căn cứ giải quyết.

- Nếu số sổ BHXH bị lạm dụng mà NLĐ đó đã nghỉ việc không liên lạc được, thì hướng dẫn NLĐ đang giải quyết hồ sơ, làm thủ tục hồ sơ và giải quyết như mục 7.2 trên đây “Trường hợp người cho mượn hồ sơ không liên lạc được với người mượn hồ sơ”.”

Như vậy, trong trường hợp này cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ dựa vào hồ sơ và trường hợp của chị để giải quyết. Trường hợp, người mượn chứng minh thư của chị đã làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm xã hội 1 lần rồi thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ giải quyết theo quy định tại mục 7.3 Khoản 7 Công văn 3663/BHXH – THU.