Câu hỏi: Trước hết cho tôi gởi lời cảm ơn Quý Luật sự đã quan tâm, giúp đỡ đọc email của tôi. Kính nhờ Quý Luật sự tư vấn giúp tôi trong việc thi hành bản án dân sự như sau: Ông A có tài sản gồm: nhà đất, 02 xe. Tôi có cho Ông A mượn 100 triệu đồng (hàng xóm cho mượn không và không có lấy lãi). Nhưng Ông A lại do nợ nần và cố tình kéo dài không trả nợ cho tôi.

Tôi đã làm đơn khởi kiện Ông A tại tòa và đã thắng kiện, có bản án thi hành quyết định. Tuy nhiên Ông không chấp hành bản án, dẫn đến việc Chi cục thi hành án dân sự huyện phải tiến hành kê biên tài sản của Ông A để bán đấu giá. Nhưng tài sản đó Ông A đang thể chấp tại một ngân hàng.

Quá trình định giá, bán đấu giá, giảm giá... của tài sản nêu trên do Công ty đấu giá tài sản thực hiện. Tuy nhiên, đến khi bán đấu giá xong tài sản thì Chi cục thi hành án không thông báo cho tôi kết quả bán đấu giá tài sản và chỉ thông báo (bằng lời nói) số tiền thu được do bán đấu giá tài sản là ưu tiên trả cho ngân hàng, khi nào còn tiền thì tôi mới được nhận. Mặt khắc, Chi cục thi hành án dân sự lại cử người đến nhà tôi "thuyết phục" nhận lại đơn và hồ sơ đã yêu cầu thi hành án. Nhận thấy quá nhiều khuất tất không được công khai và rất mơ hồ.

Vì vậy, Quý Luật sự vui lòng tư vấn giúp tôi:

1. Tại thời điểm kê biên tài sản chỉ có duy nhất mình tôi khởi kiện Ông A nợ tiền tại tòa và trong bản án cũng tuyên như vậy. Đến khi kê biên tài sản là cũng để trả nợ cho bản án Ông A phải trả nợ cho tôi. Thế sao hôm nay khi bán được tài sản lại ưu tiên thanh toán cho ngân hàng. Tôi xem Luật thi hành án dân sự điều 90 và khoản 3 điều 47, thì lẽ ra tôi và ngân hàng phải cùng hàng thứ tự ưu tiên. Không biết suy nghĩ của tôi có đúng không, kính mong Luật sư hướng dẫn.

2. Việc bán đấu giá thành công tài sản kê biên, nhưng Chi cục thi hành án dân sự không thông báo cho tôi biết và trả lại hồ sơ theo quy trình như nêu trên là phù hợp với quy định của pháp luật không?

3. Tôi đã làm đơn khiếu nại lên Chi cục thi hành án dân sự đến nay đã hơn 10 ngày làm việc nhưng không được trả lời. Như vậy, hoàn cảnh lục này tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của mình.

Kính mong nhận được sự quan, tâm, giúp đỡ của Quý Luật sự. Tôi chân thành cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

1. Về thứ tự ưu tiên thanh toán

Thế chấp là 1 biện pháp bảo đảm nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự.Trong trường hợp của bạn, bạn cho Ông A vay tiền không lấy lãi, không có thế chấp tài sản. Còn ông A vay tiền của ngân hàng nhưng có thế chấp tài sản của mình.

Khoản 3 Điều 47 Luật thi hành án Dân sự năm 2008 quy định:
“Số tiền thu được từ việc bán tài sản cầm cố, thế chấp hoặc bán tài sản mà bản án, quyết định tuyên kê biên để bảo đảm thi hành một nghĩa vụ cụ thể được ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ được bảo đảm đó sau khi trừ các chi phí về thi hành án.”

Tại Điều 90 Luật thi hành án dân sự năm 2008 quy định:

"1. Trường hợp người phải thi hành án không còn tài sản nào khác hoặc có tài sản nhưng không đủ để thi hành án, Chấp hành viên có quyền kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án đang cầm cố, thế chấp nếu giá trị của tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm và chi phí cưỡng chế thi hành án.

2. Khi kê biên tài sản đang cầm cố, thế chấp, Chấp hành viên phải thông báo ngay cho người nhận cầm cố, nhận thế chấp; khi xử lý tài sản kê biên, người nhận cầm cố, nhận thế chấp được ưu tiên thanh toán theo quy định tại khoản 3 Điều 47 của Luật này.“

Theo thông tin bạn cung cấp, bên nhận thế chấp trong vụ việc này là ngân hàng. Bởi vậy, Cơ quan thi hành án chỉ được kê biên tài sản đang được cầm cố, thế chấp nếu giá trị của tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ với ngân hàng sau khi trừ đi chi phí thi hành án. Việc thực hiện kê biên, xử lý tài sản đang thế chấp thì khi kê biên tài sản chấp hành viên phải thông báo cho bên nhận thế chấp. Bên nhận thế chấp sẽ được ưu tiên thanh toán trước, tức là ngân hàng sẽ được ưu tiên thanh toán trước vì giao dịch của họ là giao dịch có bảo đảm được pháp luật ưu tiên.

Thi hành án theo quy định thế nào?

2. Về việc trả lại đơn yêu cầu thi hành án

Căn cứ vào Điều 51 Luật thi hành án dân sự thì:

"1. Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định trả lại đơn yêu cầu thi hành án trong các trường hợp sau đây:

a) Người phải thi hành án không có tài sản để thi hành án hoặc có tài sản nhưng giá trị tài sản chỉ đủ để thanh toán chi phí cưỡng chế thi hành án hoặc tài sản đó theo quy định của pháp luật không được xử lý để thi hành án;

b) Người phải thi hành án không có thu nhập hoặc mức thu nhập thấp, chỉ bảo đảm cuộc sống tối thiểu cho người phải thi hành án và gia đình;

c) Tài sản kê biên không bán được mà người được thi hành án không nhận để thi hành án;

d) Người phải thi hành án phải thi hành nghĩa vụ về trả vật đặc định nhưng vật phải trả không còn hoặc hư hỏng đến mức không thể sử dụng được mà đương sự không có thoả thuận khác.

2. Khi người phải thi hành án có điều kiện thi hành thì người được thi hành án có quyền yêu cầu thi hành bản án, quyết định trong thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 30 của Luật này, kể từ ngày phát hiện người phải thi hành án có điều kiện thi hành".

Như vậy, Chi cục thi hành án dân sự được trả lại đơn yêu cầu thi hành án trong trường hợp nêu trên: người phải thi hành án không có tài sản để chi trả, không có thu nhập hoặc thu nhập thấp chỉ đủ đảm bảo cuộc sống tối thiểu, tài sản kê biên không bán được,… Trường hợp này sau khi thanh toán tiền bán đấu giá tài sản của ông A thì sẽ được ưu tiên thanh toán cho ngân hàng trước, nếu còn tiền thì sẽ thanh toán cho bạn sau. Nếu như sau khi thanh toán cho ngân hàng thì không còn tài sản để thanh toán cho bạn thì bạn sẽ phải đợi khi nào người phải thi hành án có điều kiện trả nợ thì bạn tiếp tục có quyền yêu cầu thi hành án trong thời hạn 5 năm kể từ ngày phát hiện người phải thi hành án có điều kiện thi hành.

3. Về việc giải quyết khiếu nại thi hành án

Trong trường hợp bạn cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm thì có thể khiếu nại theo quy định tại Điều 140 Luật thi hành án dân sự: "
Đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền khiếu nại đối với quyết định, hành vi của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hành viên nếu có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình".

Thời hạn giải quyết khiếu nại được quy định tại Điều 146 Luật thi hành án dân sự, thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi sau khi áp dụng biện pháp cưỡng chế là 15 ngày, lần hai là 30 ngày, kể từ ngày thụ lý đơn khiếu nại.