Câu hỏi: Nhà tôi có thửa  ruộng diện tích 93 mét vuông là đất trồng lúa, được nhà nước cấp theo đất khẩu phần  ăn và có giấy chứng nhận do UBND huyện cấp  ngày 1 tháng 1 năm 1997. Đến năm  2014 nhà nước  tiến hành đo đạc lại diện tích khoảng 150 mét vuông và quy hoạch thành đất 5% và trên sổ sách và bản đồ địa chính thì thửa đất nay vẫn mang tên tôi.

Nội dung tư vấn:
Nhà tôi có thửa ruộng diện tích 93 mét vuông là đất trồng lúa, được nhà nước cấp theo đất khẩu phần  ăn và có giấy chứng nhận do UBND huyện cấp ngày 1 tháng 1 năm 1997. Đến năm 2014 nhà nước tiến hành đo đạc lại diện tích khoảng 150 mét vuông và quy hoạch thành đất 5% và trên sổ sách và bản đồ địa chính thì thửa đất nay vẫn mang tên tôi. Vậy quý luật sư cho tôi hỏi: Hiện nay tôi có những quyền lợi và nghĩa vụ gì đối với thửa đất này không. Và Trong thời gian gần đây có ông A đã tự ý thuê máy chở đất bồi và san lấp rồi trồng cây (cây tràm) lên thửa ruộng này. Khi tôi can thiệp thì họ trả lời đây là đất xã hội không phải là đất của nhà tôi, và bảo tôi không có quyền giữ đất. Và cứ thế là họ lấn chiếm gần hết thửa ruộng. Mặc dù chính quyền xóm biết nhưng vẫn làm lơ, không can thiệp. Vậy luật sư cho tôi hỏi ông A làm như vậy có vi phạm gì không. Và chúng tôi có quyền khiếu nại để đòi lại thửa ruộng này không. Nếu có thì quy trình và thủ tục khiếu nại phải làm như thế nào và bất đầu từ  đâu. Kính mong luật sư tư vấn giúp.

Trả lời: Thứ nhất, về quyền lợi của gia đình bạn đối với mảnh đất được nhà nước cấp.

Theo như bạn cung cấp, nếu gia đình bạn được giao từ ngày 1/1/1997 và trong bản đồ địa chính mang tên bạn thì theo Điều 101 Luật Đất đai năm 2013 quy định về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tức là nhà nước đã công nhận quyền sử dụng đất của gia đình bạn là 93m2 và có thời hạn sử dụng đất. Nếu hết thời hạn sử dụng đất nếu gia đình có nhu cầu sử dụng thì có thể xin gia hạn sử dụng đất.

Về phía ông A sử dụng vào diện tích 93 m2 đất mà gia đình bạn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì bạn chưa nêu rõ thông tin ông A có căn cứ vào giấy tờ gì để sử dụng diện tích  trên hay không? Nếu ông A tự ý san lấp đất và sử dụng phần diện tích đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho gia đình bạn thì đây là hành vi vi phạm.

Thứ hai, về quyết định quy hoạch đất sử dụng vào mục đích công ích.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 132 Luật Đất đai năm 2013 quy định về đất nông  nghiệp sử dụng vào mục đích công ích thì:

"1. Căn cứ vào quỹ đất, đặc điểm và nhu cầu của địa phương, mỗi xã, phường, thị trấn được lập quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích không quá 5% tổng diện tích đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản để phục vụ cho các nhu cầu công ích của địa phương.

2. Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn để sử dụng vào các mục đích sau đây:

a) Xây dựng các công trình công cộng của xã, phường, thị trấn bao gồm công trình văn hóa, thể dục thể thao, vui chơi, giải trí công cộng, y tế, giáo dục, chợ, nghĩa trang, nghĩa địa và các công trình công cộng khác theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;

b) Bồi thường cho người có đất được sử dụng để xây dựng các công trình công cộng quy định tại điểm a khoản này;

c) Xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương.

3. Đối với diện tích đất chưa sử dụng vào các mục đích quy định tại khoản 2 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp xã cho hộ gia đình, cá nhân tại địa phương thuê để sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản theo hình thức đấu giá để cho thuê. Thời hạn sử dụng đất đối với mỗi lần thuê không quá 05 năm.

4. Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất quản lý, sử dụng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt."

Như vậy, ủy ban nhân dân cấp xã có quyền quản lý, sử dụng quỹ đất này. Theo như phân tích ở trên, diện tích đất mà gia đình bạn có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 93m vuông. Do đó, đối với phần diện tích đất không thuộc sở hữu của gia đình bạn thì chính quyền xã có quyền thu hồi để sử dụng vào mục đích công ích.

Trường hợp ông A không phải diện được Ủy ban nhân dân xã cấp cho thuê đất để sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản theo hình thức đấu giá thì có thể bị coi là vi phạm pháp luật.

Thứ ba, trình tự thủ tục khiếu nại.

Để bảo vệ cho quyền lợi của gia đình mình bạn có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp đối với hành vi của ông A và yêu cầu UBND xã giải thích rõ về vấn đề đưa 93m2 diện tích đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mình vào quỹ đất công ích.

Bạn cần làm đơn khiếu nại về quyết định quy hoạch đất sử dụng vào mục đích công ích.

- Cơ quan giải quyết: Ủy ban nhân dân cấp xã. Trường hợp Ủy ban nhân dân xã giải quyết không thỏa đáng thì khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành chính.

- Đơn khiếu nại: ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu nại; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại và yêu cầu giải quyết của người khiếu nại. Đơn khiếu nại phải do người khiếu nại ký tên hoặc điểm chỉ.

- Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính.