Câu hỏi: Câu hỏi: Thưa Luật sư. Tôi xin trình bày với Luật sư một việc như sau: Hiện nay, tôi có con gái (19 tuổi) với chồng cũ và con trai (12 tuổi) với chồng mới. Do vợ chồng tôi và con gái muốn thay đổi họ từ chồng cũ sang chồng mới vì lý do riêng. Tôi đã liên hệ với chồng cũ ở nước ngoài (Úc) về việc thay đổi họ cho con và được chồng cũ đồng ý, nhưng do điều kiện kinh tế nên chồng cũ của tôi không về Việt Nam được

Vậy, tôi xin hỏi Luật sư, tôi phải làm văn bản và thủ tục gì để con gái tôi được chuyển họ sang họ chồng mới của tôi? Nếu không có xác nhận của chồng cũ thì có thực hiện được không? Mong được sự hồi âm sớm của Luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn

Trả lời: Thứ nhất, về quyền thay đổi họ của người đã thành niên
, Điều 27 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về quyền thay đổi họ:

“1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;

c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;

d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;

đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;

e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;

g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;

h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.

2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.”

Như vậy một cá nhân không thể tự thay đổi tên của mình mà phải có căn cứ thì mới có thể yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành thủ tục thay đổi tên. Trường hợp của con bạn không thể đổi từ họ của cha ruột sang họ của cha dượng. Nếu chồng mới của bạn là cha ruột của con (19 tuổi) thì phải tiến hành thủ tục khởi kiện tại Tòa án để xác định cha con sau đó khi đã có quyết định của Tòa án về việc xác định cha con thì mới có thể yêu cầu thay đổi tên cha trong giấy khai sinh và đổi họ cho con sang họ của cha ruột. Nếu người chồng mới của bạn thực chất không phải là cha ruột của con bạn thì con bạn chỉ có thể đổi họ từ họ cha sang họ mẹ. Việc đổi họ không cần có sự đồng ý của cha và mẹ vì con bạn đã 19 tuổi và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, cụ thể Khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015 quy định về điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch:

“1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó.”

Thứ hai, thủ tục thay đổi họ
, Điều 28 Luật hộ tịch năm 2014 quy định về thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch:

“1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.

2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.

Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.”

Trường hợp đổi họ khi người cha dượng chính là cha ruột thì sau khi yêu cầu Tòa án xác định cha con thì con bạn phải đem quyết định của Tòa án đến Ủy ban nhân dân Huyện nơi cư trú hoặc đã đăng ký khai sinh trước đây để cải chính nội dung tên cha và yêu cầu thay đổi họ của mình.

Trường hợp đổi sang họ mẹ thì con bạn mang giấy khai sinh của con và giấy khai sinh của mẹ tới Ủy ban nhân dân Huyện nơi người con đang cư trú hoặc đăng ký khai sinh trước đây để làm thủ tục thay đổi họ từ họ cha sang họ mẹ.

Trân trọng