Câu hỏi: Thưa luật sư cho em hỏi về việc đòi lại sổ BHXH từ công ty như sau: Em làm công ty đây đã được 9 tháng. Em có viết đơn thôi viêc trước cho công ty nhưng vì có công việc nên em nghỉ trước thời hạn. Giờ công ty kêu nghỉ ngang không chốt sổ BHXH và giữ lương. Những người khác nghỉ ngang vẫn trả lương bình thường. Công ty làm vậy có đúng không? Em cần phải làm gì?

>> Tư vấn thắc mắc về chế độ BHXH qua điện thoại:
1900.6169

Trả lời: Tại Điều 47 Bộ luật lao động 2012 quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động như sau:

“2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.”.

Theo quy định pháp luật, trong thời gian 07 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng hai bên có nghĩa vụ thanh toán toàn bộ những giấy tờ, các khoản liên quan đến quyền lợi của mỗi bên, người sử dụng lao động phải hoàn thành thủ tục xác nhận và trả sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác cho người lao động, trường hợp đặc biệt có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày.

Như vậy, việc công ty không trả sổ bảo hiểm cho bạn là vi phạm pháp luật. Trong trường hợp này, bạn có thể gửi đơn khiếu nại tại Phòng lao động – thương binh và xã hội để yêu cầu giải quyết.

Với hành vi vi phạm, công ty có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Khoản 7 điều 1 Nghị định 88/2015/NĐ-CP sửa đổi một số điều của Nghị định 95/2013/NĐ-CP quy định về hành vi công ty không trả sổ bảo hiểm xã hội:

“
1. Phạt tiền người sử dụng lao động có một trong các hành vi: Sửa đổi quá một lần thời hạn hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng lao động hoặc khi sửa đổi thời hạn hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng lao động làm thay đổi loại hợp đồng lao động đã giao kết; không thực hiện đúng quy định về thời hạn thanh toán các khoản về quyền lợi của người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động; không trả hoặc trả không đủ tiền trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cho người lao động theo quy định của pháp luật; không trả hoặc trả không đủ tiền bồi thường cho người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật; không hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật theo một trong các mức sau đây:

a) Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;

b) Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;

c) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;

d) Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;

đ) Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.”.

>> Tư vấn luật BHXH qua tổng đài:
1900.6169

Ngoài ra, bạn tham khảo nội dung tư vấn áp dụng Văn bản pháp luật tại thời điểm gửi câu hỏi như sau:

Theo như bạn trình bày thì bạn xin nghỉ việc nhưng vì có công việc nên bạn nghỉ trước thời hạn tức là bạn đã đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật. Theo đó bạn sẽ phải có các nghĩa vụ theo quy định tại điều 43 Bộ luật lao động năm 2012:

"Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật
1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.
3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này".

Khi đó, bạn sẽ không được trả trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động. Vì bạn đã vi phạm thời gian báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước. Việc công ty giữ lương của bạn là không đúng.

Còn về việc công ty không chốt sổ bảo hiểm xã hội cho bạn thì công ty đã vi phạm theo quy định tại điều 47 Bộ luật lao động năm 2012:

"Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động
1. Ít nhất 15 ngày trước ngày hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho người lao động biết thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.
2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.
3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.
4. Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết được ưu tiên thanh toán".

Theo đó, công ty có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà công ty đã giữ lại của bạn. Nếu công ty không chốt sổ bảo hiểm xã hội cho bạn. Mặt khác theo quy định tại điểm c, khoản 1, điều 18 Luật BHXH 2006 thì người SDLĐ có trách nhiệm trả lại sổ BHXH cho người lao động khi chấm dứt hợp đồng:
"1. Người sử dụng lao động có các trách nhiệm sau đây:
c) Trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động khi người đó không còn làm việc".

Việc công ty không trả sổ BHXH cho bạn là vi phạm của công ty theo quy định tại điều 135 Luật BHXH 2006 về các hành vi vi phạm pháp luật về thủ tục thực hiện bảo hiểm xã hội:
"1. Cố tình gây khó khăn hoặc cản trở việc hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội của người lao động.
2. Không cấp sổ bảo hiểm xã hội hoặc không trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định của Luật này".

Vì vậy, trong trường hợp công ty cố tình không trả sổ BHXH cho bạn, bạn có thể làm đơn khiếu nại lên Ban giám đốc công ty hoặc thông qua tổ chức Công đoàn tại công ty để khiếu nại về việc không trả sổ BHXH cho bạn.

Nếu không được thì bạn có thể gửi đơn đến Thanh tra lao động thuộc Phòng Lao động Thương binh - xã hội để cơ quan này giải quyết buộc công ty trả lại sổ BHXH cho bạn.