Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc của khách hàng về hồ sơ vay vốn tín dụng cá nhân đồng thời phân tích hậu quả pháp lý khi không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Nội dung tư vấn như sau:

Thứ 7 ngày 23-03, 5h chiều em có nhận được cuộc gọi sử dụng chăm sóc da miễn phí của trung tâm spa deaura, sau khi  thử nghiệm miễn phí xong là 8h30 nhân viên tư vấn đã giới thiệu bộ sản phẩm làm đẹp trị mụn, trị nám, làm đẹp da là trong 1 năm với giá 43 triệu, với hình thức là đồng ý vay vốn ngân hàng vpbank và trả góp trong vòng 2 năm. sau 1 hồi không tỉnh táo e đã đồng ý mua sản phẩm và ngay sau đó, nhân viên spa đã đưa em trực tiếp gặp 1 người tự xưng là người của ngân hàng vpbank. tại đây em đã trình cmnd đưa cho người đó làm hồ sơ vay vốn và đã ký kết, ký nhận biên bản nhận sản phẩm. sau khi ra về em mới tỉnh người và nhận ra là mình bị lừa, ngay sau hôm đó thứ 2 em có mang bộ sản phẩm đó đến và nói là do k có khả năng thanh toán, vì gia định hộ nghèo và bố đang bị bệnh vào viện cần chữa trị, em đã phải vay công ty 25 triệu để chữa bệnh cho bố, nhưng bên spa họ không nhận sản phẩm. sau đó em có nhận được tin nhắn từ ngân hàng vp bank với nội dung là stk xxxx , mã cif yyyy sẵn sàng giao dịch, em có gọi điện lại hỏi ngân hàng ý nghĩa là gì, sau đó em có bảo là tại sao khi nhận được hồ sơ chỉ có cmnd mà lại không xác nhận lại thông tin chủ thể vay vốn như nào mà ngân hàng đã thực hiện giải ngân, không có khả năng chi trả mà ngân hàng vẫn cố giải ngân thì sau này nợ xấu, em không có tiền thì ngân hàng sẽ bị rủi ro. bên ngân hàng có bảo em là nếu muốn hủy hợp đồng vay thì phải làm việc với spa deaura trong khi deaura vẫn cố không nhận sản phẩm. Luật sư cho em hỏi hồ sơ vay vốn mà chỉ cần cmt, kê khai thu nhập hàng tháng có đủ cho điều kiện vay hay không? nếu em không trả tiền khoản này nợ xấu xảy ra mà ngân hàng có tố cáo  thì có sao hay không?

Trả lời: Căn cứ theo thông tin cung cấp thì giữa bạn và ngân hàng đã thỏa thuận với nhau để xác lập giao dịch vay tài sản theo quy định tại điều  Bộ luật dân sự năm 2015. Cụ thể:

Điều 463. Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Theo đó, hợp đồng vay tài sản hợp pháp cần đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 117 BLDS năm 2015:

Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.

Như vậy, đối chiếu với trường hợp của bạn thì hai bên đã đàm phán kí kết hợp đồng trả góp sản phẩm xuất phát từ ý chí của các bên, không bị ép buộc. Ngoài ra pháp luật cho phép cá nhân, tổ chức thực hiện các giao dịch vay, mượn, tặng cho tài sản,…. Hai bên đã lập hợp đồng bằng văn bản thỏa mãn điều kiện về hình thức của giao dịch dân sự. Do đó hợp đồng vay tài sản hoàn toàn là hợp pháp. Nghĩa vụ của bên vay là trả nợ đúng kỳ hạn đã ghi nhận trong hợp đồng. Để hủy bỏ hoặc thay đổi nội dung hợp đồng sẽ cần sự đồng ý của các bên. Trường hợp đến thời điểm trả nợ bạn không thực hiện bên cho vay có quyền gửi yêu cầu đến Tòa án nhân dân quận, huyện nơi bạn đang cư trú yêu cầu thực hiện. Trường hợp bạn có điều kiện trả nợ nhưng không thực hiện hoặc có hành vi bỏ trốn còn có thể xem xét bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tôi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Hiện nay pháp luật không có quy định về hồ sơ vay vốn bắt buộc phải có các loại giấy tờ gì chỉ cần đảm bảo điều kiện vay theo điều 7 Thông tư 39/2016/TT- NHNN về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng. Theo đó chỉ cần đáp ứng điều kiện về chủ thể vay có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, nhu cầu vay vốn để sử dụng vào mục đích hợp pháp, có khả năng tài chính để trả nợ,… Mỗi tổ chức tín dụng sẽ có những quy chế riêng về vấn đề hồ sơ, hình thức vay, thời gian giải ngân,... Do vậy hồ sơ vay chỉ bao gồm chứng minh nhân dân và bản kê khai thuế thu nhập cá nhân có hợp lý hay không phụ thuộc vào quy định về hồ sơ trong quy chế của ngân hàng VP bank. Nếu trong quy định nội bộ về hồ sơ vay của ngân hàng chỉ gồm các loại giấy tờ trên thì giao dịch này hoàn toàn hợp pháp.