Câu hỏi: Chào luật sư! E có một số thắc mắc muốn nhờ luật sư giải đáp cho e về vấn đề người chồng có hành vi bạo lực gia đình thì vợ có quyền đơn phương ly hôn không, cụ thể. Mẹ e đang muốn làm đơn ly hôn. Vì ông ấy (cha e) thường nhậu về và đánh mẹ và chúng e gây thương tích chảy máu. Và mỗi lần về khiến chúng e rất khiếp sợ (nhiều lần chúng e và mẹ phải trốn hoặc đi ngủ nhờ hàng xóm để không bị ông ấy bắt được).

Chúng e với mẹ thường xảy ra những cảnh như thế làm cuộc sống rất đảo lộn, cả tinh thần và việc học của chúng e. Nhà e có 5 người: cha mẹ và 3 người con. Anh đầu thì đang kiếm việc làm, e đang học đại học, còn 1 e nữa thì đang học lớp 8. Từ trước đến giờ nhà cửa và mọi việc trong gia đình đều mẹ e lo liệu hết. Và ông ấy thì cứ đi làm và không chu cấp tiền hay lo lắng chăm sóc gì cho chúng e và những khoản chi tiêu trong gia đình, đều bỏ đó cho mẹ e lo được thế nào thì lo. Còn ông ấy đi làm chỉ lo cho ông ấy thôi. Đó là bình thường ông ấy đi làm biệt tích thì chúng e và mẹ đỡ khổ, còn không đi làm hoặc làm ở gần thì cứ thường về gây chuyện với mẹ con e. Cuộc sống của mấy mẹ con e rất khổ cực.  Mẹ e định sẽ chịu đựng nhưng e không muốn thế. Nhà cha mẹ e ở là nhà đứng tên của ông bà nội, nhưng giờ ông bà e đã mất và ko để lại di chúc. Mọi giấy tờ bây giờ đều đứng tên của ông ấy,  trừ giấy tờ nhà chưa sang tên. Còn đồ dùng thì đều do mẹ e sắm sửa bằng tiền mẹ trồng trọt, chăn nuôi có được. E muốn hỏi luật sư nếu làm thủ tục ly hôn có nhanh gọn không ạ? Và quyền lợi như thế nào khi chia tài sản? Vì 3 anh e chúng e từ trước đến nay đều ở với mẹ và kể cả ly hôn thì cũng thế liệu có lợi cho việc chia tài sản ko? Và nếu chia thì sẽ chia như thế nào ạ? Mong nhận được thư hồi âm sớm của luật sư! (vì những người thân và e đang rất cần nó lúc này).

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề ly hôn.

Theo điều 51 luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì
Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Bố mẹ bạn có thể ly hôn theo 2 phương  thức đó là Thuận tình ly hôn hoặc Ly hôn theo yêu cầu của một bên:

Điều 55 Luật hôn nhân và gia đình 2014
Thuận tình ly hôn
được quy định như sau:

"
Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn.
" Nếu bố mẹ bạn có thể thỏa thuận về việc thuận tình ly hôn thì việc giải quyết sẽ nhanh ngọn hơn, thời gian giải quyết khoảng 4 tháng.

Trong trường hợp bố bạn không đồng ý thuận tình ly hôn thì mẹ bạn vẫn có quyền đơn phương ly hôn theo Điều 56
Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.

"
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.".
Nếu ly hôn theo yêu cầu của một bên thì thời gian giải quyết trong khoảng 6 tháng.

Thứ hai, vấn đề chia tài sản chung của vợ chồng sau khi ly hôn

Theo Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định nguyên tắc chia tài sản như sau:

"
1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác."

Như vậy, mặc dù tài sản đứng tên của bố bạn nhưng lại được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân của bố mẹ bạn nên về mặt nguyên tắc thì những tài sản này được coi là tài sản chung của bố mẹ bạn và khi ly hôn sẽ được chia đôi. Mẹ bạn cần chứng minh công sức đóng góp nhiều hơn trong khối tài sản này và chứng minh bố bạn là người có lỗi phần nhiều để được chia phần nhiều hơn.