Câu hỏi: Tư vấn về tội huỷ hoại rừng

Trả lời: I. Dấu hiệu pháp lý

1.  Khách thể:

tội phạm này xâm phạm các quy định của Nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng, xâm hại đến sự ổn định và bền vững của môi trường sinh thái. Đối tượng tác động ở đây là rừng tự nhiên hoặc rừng trồng trên đất lâm nghiệp (rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất).

2.  Khách quan

:

* Hành vi có hành vi đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác huỷ hoại rừng.

- Đốt rừng là hành vi dùng lửa hoặc các hóa chất phát lửa làm cho rừng bị cháy, hậu quả để lại có thể làm cháy toàn bộ hoặc cháy một phần diện tích rừng.

- Phá rừng là hành vi chặt phá cây trong rừng hoặc khai thác tài nguyên của rừng để lấy gỗ không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

- Hành vi khác hủy hoại rừng là bất kỳ hành vi nào làm cho rừng bị tàn phá được xem là hủy hoại rừng như chăn thả gia súc trong rừng, sử dụng hóa chất độc hại làm cho rừng bị chết khô, nổ mìn, đào, đắp ngăn nước…

* Hậu quả là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành tội phạm. Người thực hiện hành vi đốt, phá, hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng gây ra hậu quả thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Chủ quan

: là lỗi cố ý (trực tiếp hoặc gián tiếp). Động cơ, mục đích phạm tội không là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này.

4. Chủ thể

: có thể là cá nhân hoặc pháp nhân thương mại.

- Chủ thể là cá nhân là người từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự theo luật định (kể cả những người được Nhà nước giao đất trồng rừng, quản lý rừng, nếu họ vi phạm các quy định về bảo vệ rừng).

- Pháp nhân thương mại thực hiện hành vi phạm tội thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

II.  Hình phạt

Điều 243 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định hình phạt về tội hủy hoại rừng như sau:

Khung 1

: phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm đối với người nào đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 30.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 50.000 mét vuông (m

2

);

b) Rừng sản xuất có diện tích từ 5.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 10.000 mét vuông (m

2

);

c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 3.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 7.000 mét vuông (m

2

);

d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 1.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 3.000 mét vuông (m

2

);

đ) Gây thiệt hại về lâm sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích;

e) Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 20.000.000 đồng đến dưới 60.000.000 đồng; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 40.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

g) Diện tích rừng hoặc trị giá lâm sản dưới mức quy định tại một trong các điểm a, b, c, d, đ và e khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Khung 2:

bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

c) Tái phạm nguy hiểm;

d) Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 50.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 100.000 mét vuông (m

2

);

đ) Rừng sản xuất có diện tích từ 10.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 50.000 mét vuông (m

2

);

e) Rừng phòng hộ có diện tích từ 7.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 10.000 mét vuông (m

2

);

g) Rừng đặc dụng có diện tích từ 3.000 mét vuông (m

2

) đến dưới 5.000 mét vuông (m

2

);

h) Gây thiệt hại về lâm sản trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích;

i) Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 60.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng.

Khung 3:

phạt tù từ 07 năm đến 15 năm đối với hành vi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích 100.000 mét vuông (m

2

) trở lên;

b) Rừng sản xuất có diện tích 50.000 mét vuông (m

2

) trở lên;

c) Rừng phòng hộ có diện tích 10.000 mét vuông (m

2

) trở lên;

d) Rừng đặc dụng có diện tích 5.000 mét vuông (m

2

) trở lên;

đ) Gây thiệt hại về lâm sản trị giá 200.000.000 đồng trở lên trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích;

e) Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá 100.000.000 đồng trở lên; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá 200.000.000 đồng trở lên.

Hình phạt bổ sung:

Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Pháp nhân thương mại phạm tội thì bị phạt như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, c, d, đ, e, g, h và i khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 7.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm;

d) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;

đ) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.”

Theo đó, người có hành vi hủy hoại rừng, pháp nhân thương mại có hành vi hủy hoại rừng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hủy hoại rừng, hình phạt áp dụng phụ thuộc vào hành vi vi phạm.