Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp chưa ly hôn với chồng tại Hàn Quốc mà về Việt Nam sinh con thì có được đăng ký khai sinh khuyết tên cha không? Nội dung tư vấn như sau:

Chào luật sư cho tôi hỏi, tôi năm nay 32 tuổi. Năm 2012 tôi kết hôn với người hàn quốc, sau 02 năm tôi ra ngoài làm thêm và bị trục suất về nước và tôi chưa kịp làm thủ tục ly hôn cũng như không liên lạc với người hàn quốc đó nữa, tôi về Việt Nam và sống chung với người khác và có con. Nay con tôi 16 tháng tuổi mà chưa khai sinh được chỉ vì lý do chưa ly hôn với người Hàn Quốc mặc dù tôi chỉ cần khai sinh cho con tôi khuyết cha chỉ có tên mẹ. Vậy tôi phải làm gì để con tôi được khai sinh ? Xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Điều 30 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về quyền được khai sinh, khai tử:

“1. Cá nhân từ khi sinh ra có quyền được khai sinh...”

Như vậy con bạn có quyền được khai sinh kể từ khi sinh ra mà không bị hạn chế bởi quy định nào của pháp luật kể cả trường hợp người mẹ chưa ly hôn mà đã có con với người khác. Nếu muốn có tên cha của con trong giấy khai sinh thì phải làm thủ tục nhận cha con. Thủ tục đăng ký khai sinh cho con được quy định tại Điều 16 Luật hộ tịch năm 2016:

“1. Người đi đăng ký khai sinh nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy chứng sinh cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh; trường hợp khai sinh cho trẻ em bị bỏ rơi phải có biên bản xác nhận việc trẻ bị bỏ rơi do cơ quan có thẩm quyền lập; trường hợp khai sinh cho trẻ em sinh ra do mang thai hộ phải có văn bản chứng minh việc mang thai hộ theo quy định pháp luật.

2. Ngay sau khi nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy thông tin khai sinh đầy đủ và phù hợp, công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung khai sinh theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này vào Sổ hộ tịch; cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lấy Số định danh cá nhân.

Công chức tư pháp - hộ tịch và người đi đăng ký khai sinh cùng ký tên vào Sổ hộ tịch. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp Giấy khai sinh cho người được đăng ký khai sinh.”

Điều 101 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con:

“1. Cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.

2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp quy định tại Điều 92 của Luật này.

Quyết định của Tòa án về xác định cha, mẹ, con phải được gửi cho cơ quan đăng ký hộ tịch để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch; các bên trong quan hệ xác định cha, mẹ, con; cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.”

Theo nguyên tắc con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng do vậy nếu người sống chung với bạn hiện tại muốn nhận cha con và người cha ở Hàn Quốc có tranh chấp thì phải yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp sau đó mới có thể làm thủ tục ghi chú tên cha của bé trong giấy khai sinh theo quyết định của Tòa án.