Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Công ty bắt trích 50% lương để tham gia BHXH có đúng quy định pháp luật không? Khi người lao động nghỉ việc không lý do công ty trừ vào tiền lương có đúng không?

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư Minh Gia! Em có một vài thắc mắc về luật bảo hiểm xã hội, kính mong luật sư Minh Gia giải đáp giúp em với, trình bày của em như sau:

Em bắt đầu vào làm cty vào ngày 19/2/2019, với mức lương thử việc công nhật là 160.000đ/1 ngày. Đến tháng 4/2019 em được tăng lương công nhật lên 180.000đ/1 ngày và đến tháng 5/2019 em được tăng lương công nhật lên 200.000đ/1 ngày và bắt đầu tham gia bảo hiểm với mức đóng 540.000 bao gồm (bhxh, bhyt, bhtn). Đến ngày 01/7/2019 em có viết đơn xin thôi việc vào ngày 15/7/2019, nhưng do em bận việc nhà nên em chỉ làm hết ngày 02/7/2019 là em nghỉ trước thời hạn trong đơn xin nghỉ việc (15/7/2019). Thường thì công ty cho tạm ứng vào ngày 30 tây của mỗi tháng và trả hết lương của tháng vào ngày 18 tây mỗi tháng. Trong tháng 6/2019, em làm được 21,5 ngày công nhật và 27 tiếng tăng ca, tăng ca 1 tiếng = 25.000đ, thành tiền ngày công là: 21,5 x 200.000 = 4.300.000đ, và tiền tăng ca là: 27 x 25.000đ = 675.000đ, phụ cấp nhà ở: 200.000đ, tổng cộng là: 4.300.000 + 675.000 + 200.000= 5.175.000đ. Trong đó em tạm ứng 2.000.000đ thì còn lại: 5.175.000 - 2.000.000 = 3.175.000đ. Tới ngày lãnh lương (18/7/2019) em vào lãnh thì nhân viên văn phòng báo lại là đợi Chủ tịch công ty về sẽ thanh toán lương, sau 3 ngày khi Chủ tịch về em vào lãnh thì được hẹn lại 10h sáng hôm sau vì Chủ tịch không còn tiền, sáng 10h hôm sau em đến thì họ hẹn 2h chiều hãy đến, 2h chiều em đến thì họ bảo là: trong tháng 6/2019 em có nghỉ 1 ngày không phép thì bị trừ 258.000đ, và trong tháng 6/2019 em nghỉ 4 ngày (3 có phép và 1 không phép) nên trừ thêm 200.000đ, và đóng bảo hiểm của tháng 6/2019 là 540.000đ, có nghĩa là lương em còn nhận là 3.175.000đ trừ ra các khoản trên: 3.175.000 - 258.000 - 200.000 - 540.000 = 2.177.000đ, và cty thông báo em phải đóng bảo hiểm 50% của tổng lương tháng 6/2019 của em là 4.600.000, nghĩa là em phải đóng 2.300.000đ tiền bảo hiểm, nên em không còn đồng nào để nhận.

Vậy luật sư cho em hỏi là cty bắt em đóng 50% tiền bảo hiểm trên tổng lương đó có đúng với pháp luật hay không? Kính mong luật sư giải đáp dùm em, em xin chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời: -Theo quy định tại Quyết định 595/QĐ-BHXH về mức đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của người lao động. Cụ thể:

Điều 5. Mức đóng và trách nhiệm đóng theo quy định tại Điều 85, Điều 86 Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

“1. Mức đóng và trách nhiệm đóng của người lao động

1.1. Người lao động quy định tại Điểm 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, và Tiết b Điểm 1.7 Khoản 1 Điều 4, hằng tháng đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất”.

Điều 18. Mức đóng, trách nhiệm đóng BHYT của các đối tượng theo quy định tại Điều 13 Luật BHYT và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

“1. Đối tượng tại Điểm 1.1, 1.2, Khoản 1 Điều 17: mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức tiền lương tháng, trong đó người sử dụng lao động đóng 3%; người lao động đóng 1,5%. Tiền lương tháng đóng BHYT là tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Điều 6.”

Điều 14. Mức đóng và trách nhiệm đóng theo quy định tại Điều 57 Luật Việc làm và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

“1. Người lao động đóng bằng 1% tiền lương tháng;

2. Đơn vị đóng bằng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia BHTN”.

-Về mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Luật an toàn vệ sinh lao đông năm 2015 quy định như sau:

Điều 44. Mức đóng, nguồn hình thành Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

“1. Người sử dụng lao động hằng tháng đóng tối đa 1% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động quy định tại Điều 43 của Luật này vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.”

Như vậy, hàng tháng người lao động phải trích từ tiền lương 10.5 % để đóng bảo hiểm xã hội. Công ty yêu cầu bạn trích 50% tiền lương để đóng bảo hiểm xã hội là
trái với quy định của pháp luật. Do đó, để đảm bảo quyền lợi bạn có quyền yêu cầu công ty phải hoàn trả số tiền trên cho bạn. Trường hợp công ty không thanh toán thì làm đơn gửi Phòng lao động thương binh và xã hội để được giải quyết.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 6 Quyết định 595 quy định về Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội như sau:

2.1. Từ ngày 01/01/2016 đến ngày 31/12/2017, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là mức lương và phụ cấp lương theo quy định tại Khoản 1 và Điểm a Khoản 2 Điều 4 của Thông tư số 47/2015/TT-BLĐTBXH ngày 16/11/2015 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện một số điều về HĐLĐ, kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất của Nghị định số 05/2015/NĐ/CP ngày 12/01/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Bộ luật lao động.

Phụ cấp lương theo quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 4 của Thông tư số 47/2015/TT-BLĐTBXH là các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong HĐLĐ chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ như phụ cấp chức vụ, chức danh; phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thâm niên; phụ cấp khu vực; phụ cấp lưu động; phụ cấp thu hút và các phụ cấp có tính chất tương tự.

2.2. Từ ngày 01/01/2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là mức lương, phụ cấp lương theo quy định tại Điểm 2.1 Khoản này và các khoản bổ sung khác theo quy định tại Điểm a Khoản 3 Điều 4 của Thông tư số 47/2015/TT-BLĐTBXH.

Theo đó, tiền làm thêm giờ và tiền phụ cấp chỗ ở của bạn không được coi là tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Do vậy, nếu công ty yêu cầu bạn trích tiền lương đóng bảo hiểm xã hội bao gồm cả tiền làm thêm giờ và tiền phụ cấp chỗ ở là không phù hợp với quy định của pháp luật.

Về việc công ty trừ lương 2 ngày nghỉ không phép của bạn trong đó khi tính tổng lương và số ngày công thực làm 21.5 nggayf của bạn đã trừ 2 ngày nghỉ không phép trên thì việc sau khi công ty tiếp tục trừ thêm (trừ hai lần) là không đúng quy định pháp luật. Bạn có quyền buộc công ty phải hoàn trả số tiền trên cho mình/kiến nghị tới Phòng lao động thương binh và xã hội để giải quyết.

Trân trọng!

Phòng Luật sư tư vấn Lao động - Công ty Luật Minh Gia.