Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp công ty ra quyết định nghỉ việc không lương 30 ngày đối với người lao động để né tránh việc ký kết hợ đồng không xác định thời hạn với người lao động thì người lao động cần phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.

Kính gửi Luật Sư. Em hiện đang công tác tại một khách sạn ở quận 1. Trước đây em được ký hợp đồng lao động có thời hạn 1 năm, sau đó ký tiếp cho em 3 năm, tháng sau là em hết thời hạn hợp đồng. Đúng theo như chính sách của công ty thì em sẽ được ký tiếp hợp đồng không thời hạn nhưng vì tránh né việc đó nên GĐ đã ra quyết định cho em nghỉ không lương 30 ngày rồi ký lại hợp đồng 1 năm như ngày đầu tiên em bước chân vô làm. Tất cả mọi quyền lợi về chế độ thưởng cũng như hệ số lương của em cũng mất hết. Em đang rất hoang mang, Luật Sư cho em hỏi em có thể làm gì để đòi lại công bằng cho mình (và cho tất cả những anh chị đồng nghiệp khác cũng sắp hết hợp đồng như em). Chân thành cảm ơn Luật sư.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì Công ty đã ra quyết định cho bạn nghỉ việc không lương trước 01 tháng khi hợp đồng lao động hết thời hạn, như vậy, việc Công ty cho bạn nghỉ như vậy mà không có lý do thì coi như là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật đối với bạn, vì bạn đang trong thời gian thực hiện hợp đồng lao động nên chỉ khi có các lý do theo quy định tại Khoản 1 Điều 38 Bộ luật lao động năm 2012 và đáp ứng điều kiện về thời hạn báo trước theo Khoản 2, Điều 38 thì người sử dụng lao động mới có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn với bạn.

Điều 38. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động

“1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong những trường hợp sau đây:

a) Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

b) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục đối với người làm theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đã điều trị 06 tháng liên tục, đối với người lao động làm theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và quá nửa thời hạn hợp đồng lao động đối với người làm theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa hồi phục.

Khi sức khỏe của người lao động bình phục, thì người lao động được xem xét để tiếp tục giao kết hợp đồng lao động;

c) Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;

d) Người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn quy định tại Điều 33 của Bộ luật này.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động người sử dụng lao động phải báo cho người lao động biết trước:

...

b) Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn;

c) Ít nhất 03 ngày làm việc đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này và đối với hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.”

Vì vậy. Công ty ra quyết định cho bạn nghỉ việc mà không có bất kỳ lý do nào và không báo trước 30 ngày thì coi như công ty đã đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật với bạn, khi này bạn cần yêu cầu ban lãnh đạo công ty giải quyết, nếu không được giải quyết thỏa đáng thì bạn có thể gửi đơn lên phòng lao động thương binh và xã hội nơi công ty có trụ sở hoặc khởi kiện trực tiếp ra Tòa án nhân dân Quận/Huyện nơi công ty có trụ sở để yêu cầu giải quyết, bảo vệ quyền lợi của mình.

Hơn nữa việc công ty muốn sau khi chấm dứt hợp đồng trước thời hạn với bạn để tránh việc ký hợp đồng lao động không xác định thời với bạn và  lại tiếp tục ký hợp đồng xác định thời hạn thì hành vi này cũng trái với quy định của Bộ luật lao động năm 2012 vì việc ký hợp đồng xác định thời hạn với một người lao động chỉ được ký thêm một lần nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn theo quy định tại Khoản 2, Điều 22 của Bộ luật lao động năm 2012 như sau:

“2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng.

Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn.”

Trường hợp công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật với người lao động thì phải có các nghĩa vụ theo  Điều 42. Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

“1. Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này.

3. Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

5. Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.”