Câu hỏi: Cho tôi hỏi về khởi kiện đòi đất bị thu hồi như sau: Tôi mua đất ruộng từ năm 1992 xây nhà cấp 4. Đến năm 2002 tôi xây nhà. đến tháng 6/ 2002 tôi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở. UBND yêu cầu tôi làm nhà phải lùi vào 5m (lúc đó lòng đường là 12,50m). Như vậy tổng cộng tôi mất 4m mặt tiền x 5m lùi vào.

Năm 2004, 2005 lòng đường là 7,5m nên các hộ xung quanh quanh tôi đã làm hết phần nhà. Năm 2008 tôi nhận được Quyết định thu hồi đất của UBND quận Gò Vấp với diện tích 3,9m nhưng tôi chỉ được bồi thường 0,2m với giá hơn 5 triệu đồng. Các hộ xung quanh tôi đều được bồi thường mấy trăm triệu Lý do 3,7m nằm ngoài ranh giới giấy chứng nhận, sử dụng sau ngày 22/4/2002. Tôi khiếu nại liên tục đến giữa năm 2014, UBND quận Gò Vấp ban hành Quyết định bổ sung với 3,7m còn lại, không chấp nhận 16,3m của tôi (lý do: vi phạm lộ giới, đó là đường giao thông. Tuy nhiên lại áp giá năm 2009. Tôi không đồng ý nên muốn khởi kiện ra Tòa với yêu cầu áp giá đất 3,7m vào năm 2014 có được không? Đối với phần diện tích còn lại (20m-3,7m) tôi có thể yêu cầu bồi thường không? Thủ tục thực hiện việc khởi kiện và yêu cầu bồi thường thế nào? Tôi xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đề nghị Công ty Luật Minh Gia tư vấn. Trường hợp của bạn công ty tư vấn như sau:

Thứ nhất, về thời điểm có quyết định thu hồi đất

Gia đình bạn có quyết định thu hồi đất vào năm 2008, khi đó áp dụng  Nghị định số 197/2004/NĐ-CP – Nghị định “Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất”.  Điều 9 Nghị định này quy định như sau:

“Điều 9. Giá đất để tính bồi thường và chi phí đầu tư vào đất còn lại

1. Giá đất để tính bồi thường là giá đất theo mục đích đang sử dụng tại thời điểm có quyết định thu hồi đất do ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố theo quy định của Chính phủ; không bồi thường theo giá đất sẽ được chuyển mục đích sử dụng.

2. Trường hợp thực hiện bồi thường chậm được quy định như sau :

a) Bồi thường chậm do cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường gây ra mà giá đất tại thời điểm bồi thường do ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố cao hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm trả tiền bồi thường; nếu giá đất tại thời điểm bồi thường thấp hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi;

b) Bồi thường chậm do người bị thu hồi đất gây ra, nếu giá đất tại thời điểm bồi thường thấp hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm bồi thường; nếu giá đất tại thời điểm bồi thường cao hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi.

3. Chi phí đầu tư vào đất còn lại là các chi phí thực tế người sử dụng đất đã đầu tư vào đất để sử dụng theo mục đích được phép sử dụng bao gồm: tiền thuê đất trả trước còn lại, chi phí san lấp mặt bằng và một số chi phí khác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất, mà đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được.”

Với trường hợp của bạn, áp dụng điểm a khoản 2 Điều này, do UBND quận Gò Vấp đã bồi thường chậm cho bạn 3,7m đất thì nếu giá đất tại thời điểm bồi thường cao hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm trả tiền bồi thường. Tức là bạn có quyền áp giá đất 3,7m vào năm 2014 nếu giá đất năm 2014 cao hơn năm 2008.

Thủ tục khởi kiện đổi bồi thường đất bị thu hồi như thế nào?

Thứ hai, đối với phần diện tích đất thuộc diện thu hồi

Về 16,3m đất của bạn. Cũng theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP quy định, một trong các điều kiện để được bồi thường về đất đó là
“Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai”
(khoản 1, Điều 8). Do vậy, bạn có quyền đòi bồi thường với 16,3m đất ấy.

Thứ ba, về thủ tục khởi kiện đòi bồi thường đất bị thu hồi

Bước 1: Xác định điều kiện khởi kiện.

Công ty Luật Minh Gia tư vấn xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết, xét xử theo quy định của Luật Tố tụng hành chính, cụ thể như sau:

- Xác định vụ việc có thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

- Xác định thẩm quyền theo cấp của Tòa án có quyền giải quyết vụ án;

- Xác định thẩm quyền theo lãnh thổ Tòa án có quyền giải quyết vụ án.

Bước 2: Thu thập chứng cứ, tài liệu chuẩn bị khởi kiện:

Đối với từng trường hợp cụ thể Công ty Luật Minh Gia sẽ tư vấn giúp quý khách thu thập chứng cứ để chứng minh quyền khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích khi tham gia tố tụng.

Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện:

Hồ sơ khởi kiện đòi bồi thường đối với đất bị thu hồi gồm các loại giấy tờ như:

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

- Quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

- Giấy tờ về quyền sử dụng đất đai trước ngày 15/10/2003 do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đấy, sổ địa chính;

- Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất;

- Giấy tờ thanh lý, hóa giá nhà ở gắn liền với đất ở thuộc chế độ cũ cấp cho ngưới sử dụng đất;

Bước 4: Nộp hồ sơ khởi kiện tại Tòa án:

Công ty Luật Minh Gia tư vấn hình thức nộp đơn khởi kiện gồm: nộp đơn khởi kiện trực tiếp tại Tòa án hoặc nộp đơn thông qua đường bưu điện.

Bước 5: Thực hiện các thủ tục sau khi Tòa án ra thông báo thụ lý vụ án:

Công ty Luật Minh Gia sẽ tư vấn quy định của pháp luật về vấn đề: viết biên bản tự khai, tham gia phiên tòa khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử.