Câu hỏi: Em có cho người bạn vay 20 triệu VND với lãi suất 8%/1 tháng. Em có viết giấy nợ và giữ 1 chứng minh photo của người đó và có một người quen khác đứng ra ký tên bảo lãnh cho người bạn em vay.

Hiện nay người bạn em không có khả năng chi trả, Em muốn nhờ pháp luật can thiệp nhưng bản thân sợ mình vi phạm việc cho vay nặng lãi. Vậy xin luật Minh Gia cho em biết lãi 8% có phải là cho vay nặng lãi không ạ? Người bảo lãnh cho ban em vay tiền có phải chịu trách nhiệm trả thay số tiền đó cho bạn em không ạ? E cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, về trách nhiệm hình sự khi cho vay với lãi suất cao

Khoản 1 Điều 468 Bộ Luật Dân Sự 2015 quy định:

“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.”

Lãi suất cho vay tối đa trung bình một tháng sẽ là: 20% :12 tháng = 1,67%/tháng. Bạn cho vay 8%/tháng là vượt quá lãi suất theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015.

Về tội cho vay nặng lãi, Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 như sau :

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội mà thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Với trường hợp của bạn cho vay 8%/tháng tức là gấp mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định là 8%: 1,67% = 4,79 (lần), như vậy theo Khoản 1 Điều 201 nêu trên thì bạn không bị khép vào tội cho vay nặng lãi theo Bộ luật Hình sự.

Thứ hai, trách nhiệm của người bảo lãnh cho bạn của bạn vay tiền?

Điều 335 Bộ Luật dân sự 2015 có quy định về biện pháp bảo lãnh bảo đảm thực hiện nghĩa vụ  dân sự như sau:

“1. Bảo lãnh là việc người thứ ba (sau đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.

2. Các bên có thể thỏa thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.”

Như vậy, nếu như hợp đồng bảo lãnh có đủ điều kiện của giao dịch dân sự có hiệu lực thì khi đến hạn trả nợ mà bạn của bạn không trả nợ cho bạn được thì người đứng ra ký tên bảo lãnh sẽ phải có nghĩa vụ trả nợ cho bạn.

Trường hợp người đứng ra bảo lãnh đó cũng không trả được nợ thì bạn có quyền khởi kiện ra tòa án, tuy nhiên khi khởi kiện ra tòa án thì pháp luật chỉ bảo vệ quyền lợi của bạn (tức bên cho vay) trong phạm vi lãi suất mà pháp luật cho phép. Phần vượt quá lãi suất sẽ không được pháp luật bảo vệ.

Trân trọng