Câu hỏi: Chào luật sư, giải đáp giúp tôi quy định về chia tài sản nhà đất khi ly hôn nhưng chỉ một bên chồng hoặc vợ đứng tên sổ đỏ, nội dung như sau: Vợ chồng tôi lấy nhau được một thời gian thì ba mẹ chồng cho chúng tôi một lô đất, khi làm hồ sơ bìa đỏ thì ông bà để chồng tôi đứng tên mà không có tên tôi. Bây giờ chúng tôi lại làm đơn ly hôn thì phần đất đó có được xem là tài sản chung của 2 người không,  phần nuôi con thuộc về mẹ. tôi xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Theo quy định tại Điều 33 luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định về Tài sản chung của vợ chồng như sau:

"Tài sản chung của vợ chồng

1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung."

Ngoài ra  theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì Trong trường hợp vợ chồng khi ly hôn thì việc chia tài sản khi ly hôn theo các nguyên tắc sau:

''1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
''

Như vậy, trong trường hợp của bạn trong thời kỳ hôn nhân bố mẹ chồng bạn có cho vợ chồng bạn một lô đất nhưng khi làm sổ đỏ thì bố mẹ lại để một mình chồng bạn đứng tên. Theo quy định của pháp luật thì Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và những thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung.

Trường hợp bố mẹ chồng bạn cho cả hai vợ chồng bạn lô đất vậy đó là tài sản được tặng cho chung trong thời kỳ hôn nhân và đó là tài sản chung của hai vợ chồng bạn. Tuy nhiên lô đất đứng tên một mình chồng bạn khi giải quyết ly hôn bạn phải chứng minh được đó là tài sản hai vợ chồng bạn được bố mẹ chồng tặng cho chung.

--------------

Câu hỏi thứ 2 - Có được chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi không có chữ ký của chồng?

Năm 2001 tôi có mua mảnh dất hiện tôi đang ở và mảnh đất này đứng tên vợ tôi. Sau đó vợ chồng tôi mua  thêm 1mảnh đất rộng 80m vuông và xây nhà cấp 4 từ năm 2001 . Khi mua thêm vợ chồng tôi không đứng tên ở mảnh đất đó mà nhờ chị gái của tôi đứng tên ( chồng chị gái hoàn toàn không biết việc đứng tên đó và cũng không biết mảnh đất đó) vi chồng tôi bảo anh làm nghề lái xe không biết thế nào nên không đứng tên mà nhờ chị gái tôi đứng tên hộ. Khi đó chị tôi đã có chồng đến năm 2010 thì 2 vợ chồng chị gái tôi ly hôn . Khi ra tòa ly hôn chị tôi cũng không nghĩ ra mảnh đất của em gái nên cũng không viết là tài sản riêng của chị tự chị sử dụng mà trong giấy ly hôn chỉ ghi là không có tài sản chung . Đến năm nay là năm 2017 thì tôi muốn bán mảnh đất đó đi nhưng khi lên cơ quan công chứng bán thì họ lại yêu cầu có chữ ký của anh rể(chồng cũ chị chị gái tôi) Nhưng từ khi bỏ nhau tới nay con chị tôi ở với bố cháu và ông bà nội mọi chi phí  học hành của cháu chị gái tôi đều lo chỉ có không giao tiếp với chồng cũ. Trường hợp này bây giờ nên giải quyết thế nào để tôi bán được đất .

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn một số trường hợp tương tự sau đây:

>> Chứng minh tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân

Trong trường hợp này nếu như gia đình không thỏa thuận được về việc anh rể ký tên giúp để thực hiện thủ tục mua bán chuyển nhượng thì chị gái có thể đi theo hướng chứng minh đây là tài sản riêng, điều kiện chứng minh anh/chị có thể tham khảo nội dung bài viết trên để có căn cứ xác định tài sản riêng để dễ dàng chuyển nhượng cho anh/chị.