Câu hỏi: Kính gửi luật sư công ty Luật Minh Gia !Xin luật sư tư vấn giúp. Gia đình tôi có bốn người con trai đều đi làm ăn xa, bố tôi đã mất, mẹ tôi hiện nay đang ở một mình là người có công với cách mạng. Tháng 3 năm 2017 dự án mở rộng đường tỉnh lộ đi qua nhà tôi xin hỏi luật sư ba vấn đề. 
1. Sau lưng nhà tôi có một cái cống trước đây khi chưa xây bình thường, nhưng sau khi thi công công trình mở rộng đường, làm lại cống khi mưa xuống nước chảy tràn vào nhà tôi, mẹ tôi yêu cầu đơn vị thi công phải bồ

2. Nhà tôi có 500 m2 đất được cấp Sổ đỏ trong đó 200m2 đất ở, 300m2 đất hoa màu , khi mở đường diện tích đất nhà tôi bị giải toả 177m2, theo khung giá đất nông nghiệp của UBND tỉnh Quảng Bình tại khu vực nhà tôi là 35,000d/m2. Nhà thầu đã tính phương án đền bù cho nhà tôi như sau: 177m2 x 35,000 + mức hỗ trợ chuyển đổi nghề x 5 lần tổng cộng mức đền bù 37 triệu, chúng tôi thấy không thoả đáng. Chúng tôi đề nghị chính quyền xã cấp lại đất tương đương để tôi có đất làm nhà vì nhà tôi có 4 người con nhưng xã không đồng ý, nói là không đủ điều kiện để cấp đất và chúng tôi cũng đề nghị nếu hỗ trợ bằng tiền thì cũng phải tương xứng vì giá đất hiện tại khu vực nhà tôi là vào khoảng 400tr/100m2, nhưng họ không đồng ý?

3. Dự án mở rộng đường qua nhà tôi trong kế hoạch ban đầu của đơn vị thi công là sử dụng lu tĩnh nhưg sau đó họ đã lu rung và làm nhà tôi bị nứt tổng cộng lớn nhỏ khoảng hơn 50 đường , trời mưa nước thấm chảy ướt hết nhà, nhà thầu lên kiểm tra và hỗ đòi hỗ trợ mức 2,600,000 đồng chi phí sử dụng keo để khắc phục, và họ nói sẽ khắc phục băng trét xi măng nhưng gia đình tôi không đồng ý. Trong quá trình thi công khi nhà bị rung chuyển mẹ tôi ra cản không cho họ làm nhưng chính quyền xã đã vào cưỡng ép bắt mẹ tôi ở trong nhà không cho ra ngoài vì mẹ tôi ở nhà một mình, hiện nay công trình đường mở rộng qua nhà tôi đã thi công xong mà vẫn chưa thoả thuận mức đền bù, mẹ tôi đã làm đơn lên xã, lên huyện không trả lơi, sau đó mẹ tôi đã làm đơn lên tỉnh và được một số cơ quan của huyện xã và BQL dự án đến thoả thuận nhưng vẫn như cũ? Nhiều lần gọi mẹ tôi lên nhận tiền đền bù nhưng mẹ tôi không đồng ý sau đó mẹ tôi đã nhận duy nhất mức đền bù về đất là 37 triệu còn nhà thì chưa thoả thuận được.

Xin luật sư tư vấn thêm.

Trả lời: Căn cứ theo khoản 7 Điều 3 Nghị định 80/2014/NĐ-CP về thoát nước và xử lý nước thải quy định về nguyên tắc chung, theo đó:

“….

7. Các dự án đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật có liên quan đến hệ thống thoát nước phải có phương án bảo đảm sự hoạt động bình thường, ổn định hệ thống thoát nước.”

Theo đó, đối với việc đơn vị thi công khi thi hành xây dựng mở rộng đường phải tuân thủ theo phương án đã được phê duyệt, đảm bảo cho hệ thống thoát nước hoạt động bình thường, ổn định. Do đó, trong quá trình thi công nếu có căn cứ chứng minh đơn vi thi công có lỗi trong việc thực hiện dự án, dẫn đến nhà mẹ của bạn thường xuyên bị nước tràn vào thì gia đình có quyền làm đơn gửi tới đơn vị trực tiếp thực hiện dự án yêu cầu khắc phục vấn đề.

Thứ hai
, về vấn đề bồi thường khi thu hồi đất:

Căn cứ theo Điều 75 Luật Đất đai 2013 quy định về nguyên tắc bồi thường khi nhà nước thu hồi đất:

“1. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường.

2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.”

Đối chiếu với nguyên tắc trên thì gia đình sẽ được bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Như vậy, nếu trong quỹ đất của địa phương không còn đất để giao cho gia đình bạn thì cơ quan nhà nước sẽ bồi thường bằng tiền, giá bồi thường sẽ căn cứ vào bảng giá đất do UBND tỉnh ban hành.

Đối với việc hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp được quy định tại Điều 20 Nghị định 47/2014/NĐ-CP:

“1. Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp quy định tại các Điểm a, b, c và d Khoản 1 Điều 19 của Nghị định này (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân là cán bộ, công nhân viên của nông trường quốc doanh, lâm trường quốc doanh đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp) khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà được bồi thường bằng tiền thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền đối với diện tích đất nông nghiệp thu hồi còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định sau đây:

a) Hỗ trợ bằng tiền không quá 05 lần giá đất nông nghiệp cùng loại trong bảng giá đất của địa phương đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi; diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương;

b) Mức hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định căn cứ điều kiện thực tế của địa phương.”

Trong trường hợp gia đình bạn trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên phần diện tích bị thu hồi thì ngoài việc được bồi thường về đất, gia đình bạn còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm và mức hỗ trợ không quá 5 lần giá đất nông nghiệp cùng loại trong bảng giá đất của địa phương đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi.

Thứ ba,
bồi thường khi tài sản bị xâm phạm:

Theo thông tin bạn cung cấp, trong quá trình thi công công trình trên đã gây ảnh hưởng dẫn đến căn nhà của gia đình bạn đã bị hư hỏng bởi bị rung lắc dẫn đến nứt nhà và khi mưa bị thấm nước.

Trường hợp trong quá trình thi công mà đơn vị xây dựng có lỗi trong việc thi công công trình dẫn đến việc làm thiệt hại cho căn nhà trên thì phải bồi thường cho gia đình bạn. Do đó, trong trường hợp nếu có kết luận giám định của cơ quan chức năng mà trong kết luận đó xác định nguyên nhân gây ra hiện tượng trên là do công trình gần đó gây ra thì gia đình bạn có thể yêu cầu bồi thường theo Điều 589 Bộ Luật dân sự 2015:

“
Điều 589. Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

1. Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.

2. Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút.

3. Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

4. Thiệt hại khác do luật quy định.”

Nguyên tắc bồi thường thiệt hại là thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đối chiếu với trường hợp của bạn nếu đơn vị thi công và gia đình bạn không thỏa thuận được với nhau về mức bồi thường, hình thức bồi thường và phương thức bồi thường thì bạn có quyền yêu cầu tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.