Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp bị xúc phạm danh dự nhân phẩm qua mạng xã hội thì được yêu cầu các khoản bồi thường thiệt hại nào. Nội dung tư vấn như sau:

Nội dung câu hỏi:

Cho tôi hỏi là tôi và bà hàng xóm có mâu thuẫn với nhau, và đươc UBND xã hòa giải vào năm 2010. Nhưng mới đây năm 2018 bà ấy lại đăng facebook kể về chuyện mâu thuẫn trước đây nhưng lại không chỉ đích danh ai cả. Nhưng trong quá trình bình luận thì bà hàng xóm lại nói về mâu thuẫn trước đây, chỉ đích danh tôi và có những lời lẽ xúc phạm. bà hàng xóm đăng bài k có sự cho phép của tôi và lại có những bình luận xúc phạm tôi. Thì tôi có quyền kiện bà ấy theo điều 34 và 38 của luật dân sự  không ạ. Xin hãy tư vấn dùm tôi. và tôi có thể đòi 20 triệu tiền bồi thường thiệt hại không

Trả lời: Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 về vấn đề quyền được bảo về danh dự, nhân phẩm, uy tín quy định như sau:

“
1. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

2. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình.

Việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể được thực hiện sau khi cá nhân chết theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc con thành niên; trường hợp không có những người này thì theo yêu cầu của cha, mẹ của người đã chết, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.

3. Thông tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng nào thì phải được gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện thông tin đại chúng đó. Nếu thông tin này được cơ quan, tổ chức, cá nhân cất giữ thì phải được hủy bỏ.

4. Trường hợp không xác định được người đã đưa tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình thì người bị đưa tin có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin đó là không đúng.

5. Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.”

Theo đó, nếu như người hàng xóm của bạn có những lời nói, bình luận tại mạng xã hội facebook xúc phạm danh dự nhân phẩm của bạn hay làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của bạn thì bạn có thể khởi kiện yêu cầu bác bỏ thông tin, yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại. Nếu bạn có bằng chứng, căn cứ chứng minh người hàng xóm có hành vi làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín và dẫn đến gây thiệt hại cho bạn thì bạn có thể khởi kiện lên tòa án nhân dân cấp huyện nơi người hàng xóm cư trú.

Tuy nhiên, trong trường hợp người hàng xóm có các cử chỉ, lời nói xúc phạm danh dự nhân phẩm bạn thì bạn có thể trình báo lên cơ quan công an để tiến hành xử phạt vi phạm hành chính đối với người này. Theo đó, điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị định 167 quy định:

“
1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;
”

Như vậy, bạn có thể trình báo lên cơ quan công an phường  xã hoặc cơ quan công an huyện để tiến hành xử phạt vi phạm hành chính nếu người hàng xóm có hành vi xúc phạm danh dự nhân phẩm của bạn.

Về vấn đề xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình mà bạn đề cập ở trên, với tính chất là việc đăng facebook về vụ việc đã diễn ra và có tranh chấp được Ủy ban nhân dân cấp xã hòa giải không có tính chất của xâm phạm quyền riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình. Như vậy, không thể viện dẫn quy định của Điều 38 Bộ luật dân sự 2015 quy định quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình để giải quyết trường hợp trên.

Về vấn đề đòi 20 triệu tiền bồi thường thiệt hại. Để có thể được bồi thường thiệt hại bạn cần phải chứng minh được việc đăng thông tin lên facebook cùng với những bình luận có lời lẽ xúc phạm nói trên đã gây ra thiệt hại cho bạn. Khoản 1 Điều 584 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng quy định:

“Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Theo đó, việc xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín là căn cứ đề phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người hàng xóm với bạn. Căn cứ để xác định thiệt hại phải bồi thường khi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín được quy định tại khoản 1 Điều 592 về xác định thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm quy định:

“
1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;

c) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
”

Như vậy, để có thể được bồi thường thiệt hại, bạn phải xác định được thiệt hại phát sinh trên thực tế mà hành vi xúc phạm danh dự nhân phẩm đã trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra cho bạn. Về số tiền cụ thể, bạn có thể thỏa thuận với bên kia hoặc khởi kiện ra toàn án để yêu cầu bồi thường.