Câu hỏi: Năm 2013 gia đình tôi đã họp anh em và đã làm một biên bản xác nhận chuyển toàn bộ mảnh đất của ông nội tôi sang cho tôi đứng tên (vì tôi là cháu đích tôn) biên bản có đầy đủ chữ ký của tất cả mọi thành viên và đã đóng dấu xác nhận của UBND xã .nhưng hôm nay ông chú tôi lại thay đổi ý kiến không đồng ý chuyển tên sang cho tôi nữa và cũng không đồng ý cho mẹ tôi đứng tên.

Vậy tôi muôn hỏi luật sư biên bản mà chú tôi và các thành viên trong gia đình tôi đã ký có tính pháp lý không ?tôi có quền yêu cầu chính quyền can thiệp không và làm thế nào để lấy lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ ông chú tôi mà từ trước tới giờ mẹ tôi vẫn cất giữ .ông chú tôi tự ý giữ bìa đất của ông nội tôi như vậy có phạm pháp không ? Mong luật sư tư vấn giùm xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, về tính pháp lý của văn bản thỏa thuận phân chia di sản:

Căn cứ theo Điều 57 Luật Công chứng 2014,

Điều 57. Công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản

1. Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác.

2. Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Trường hợp thừa kế theo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế. Trường hợp thừa kế theo di chúc, trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có bản sao di chúc.

3. Công chứng viên phải kiểm tra để xác định người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là người được hưởng di sản; nếu thấy chưa rõ hoặc có căn cứ cho rằng việc để lại di sản và hưởng di sản là không đúng pháp luật thì từ chối yêu cầu công chứng hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định.

Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm niêm yết việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản trước khi thực hiện việc công chứng.

4. Văn bản thỏa thuận phân chia di sản đã được công chứng là một trong các căn cứ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản.
Theo đó, văn bản thỏa thuận phân chia di sản giữa những người thừa kế để có hiệu lực pháp lý buộc phải qua thủ tục công chứng.

Công chứng là việc công chứng viên của một tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự khác bằng văn bản (sau đây gọi là hợp đồng, giao dịch), tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt (sau đây gọi là bản dịch) mà theo quy định của pháp luật phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng.

Do đó, việc công chứng văn bản này phải được thực hiện ở Phòng Công chứng thuộc UBND huyện hoặc tại Văn Phòng công chứng.

Tuy nhiên, với việc xác nhận của xã phường cũng đảm bảo được hiệu lực của văn bản thỏa thuận nếu tại địa phương đó chưa thành lập văn phòng công chứng và Phòng công chứng.

Việc UBND xã xác nhận việc thỏa thuận phân chia di sản này không đảm bảo hiệu lực pháp ly của văn bản thỏa thuận, nếu ở địa phương bạn đã có phòng công chứng được thành lập theo quyết định của UBND tỉnh.

Thứ hai,
việc chú của bạn giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đó.

Về việc quản lý di sản, việc này được thỏa thuận giữa những người thừa kế về người quản lý di sản, bản chất, chú bạn cũng là người được thừa kế, nên việc chú bạn giữ di sản được thực hiện nếu những người thừa kế khác đồng ý.

Nếu hiện tại, mảnh đất đó đang được bạn và mẹ sử dụng thì việc giữ Giấy tờ về quyền sử dụng đất sẽ thuộc về mẹ con bạn.

Trong trường hợp này, hành vi của chú bạn cũng không thể khằng định là vi phạm pháp luật được, vì bản chất, đây là di sản thuộc thừa kế của mọi người, trong đó có chú bạn. Hiện nay, đang xảy ra tranh chấp, thì gia đình nên yêu cầu Cơ quan có thẩm quyền can thiệp để thực hiện phân chia di sản cách hợp pháp.