Câu hỏi: Chào văn phòng luật sư Minh Gia.Trước tiên cho tôi được chúc toàn thể Văn phòng mình 1 tuần mới làm việc hiệu quả. Gia đình tôi hiện đang gặp vấn đề tranh chấp đất đai. Do chưa sắp xếp được công việc nên tôi muốn email trước, mong được quý văn phòng tư vấn trước cho tôi.Tôi xin được trình bày về việc của gia đình tôi như sau.Ông bà nội tôi có sinh được tất cả 6 người con. 5 trai 1 gái. Bố tôi là con trai cả. Ông nội tôi đã mất được 19 năm. Giờ chỉ còn bà nội nay đã 86 tuổi.Tất cả 4 chú đều đã có nhà cửa ổn định và rộng rãi. Ông bà tôi chỉ lo được nhà cửa cho chú thứ 2, còn 2 chú thứ 3 và út thì do bố mẹ tôi lo nhà cửa cho. Duy chỉ có chú thứ 3, chú đi làm ở bên quốc phòng nên được nhà nước cấp đất cho để làm nhà. Hiện đất nhà chú rất rộng rãi.Chuyện sẽ không có gì nếu như năm ngoái bố mẹ tôi làm nhà cho vợ chồng tôi ra ở riêng. Hiện tại nhà tôi đang sử dụng miếng đất ở do ông bà tổ tiên để lại và 1 miếng đất ao vườn. Miếng đất này lẽ ra sẽ được để chia cho 2 chú chú thứ 4 và chú út nhưng bố mẹ tôi đã mua được đất để xây nhà cho 2 chú đó và muốn giữ lại miếng đất đó để sau này cho 2 anh em là chồng tôi và em trai tôi. Bao nhiêu năm không nói gì đến chuyện đất cát, tự dưng khi nhà tôi làm nhà thì chú về đòi đất. Đầu tiên là xin nhưng bà nội và bố mẹ tôi không  đồng ý vì chú đã có nhà cửa đàng hoàng, đất đai mênh mông. Bố tôi nói nếu chú cắt khẩu về đây thì sẽ cho còn không thì thôi. Bẵng đi 1 thời gian không thấy chú đòi nữa. Nhưng năm nay khi nhà nước bắt đầu cấp bìa đỏ cho những mảnh đất chưa có bìa thì chú lại về đòi chia đất. Tuy nhiên bà nội tôi cũng không đồng ý cho chú. Bố tôi cũng vậy. Chỉ có 3 chú và 1 cô còn lại là đồng ý. Hiện chú đã làm đơn để đòi đất. Các cô và chú còn lại đều đã ký vào đơn.Cho tôi hỏi là liệu khi khởi kiện thì liệu chú ấy có được hưởng phần đất không trong khi bà nội tôi là mẹ đẻ của chú không đồng ý cho chú. Rất mong nhận được tư vấn của quý Văn phòng vì gia đình tôi hiện cũng đang rất lo lắng. Cảm ơn quý Văn phòng luật sư.

Trả lời: Do thông tin mà bạn cung cấp chưa trình bày rõ phần đất mà gia đình đang tranh chấp là tài sản riêng của ông bạn hay là tài sản chung của ông bà trong thời kỳ hôn nhân. Do đó, đối với trường hợp này chúng tôi xin được chia làm hai trường hợp:

Trường hợp thứ nhất
: nếu phần đất mà ông bạn để lại là tàn sản riêng của ông thì sau khi ông mất (không để lại di chúc) thì  phần đất ở và mảnh đất vường ao của ông sẽ được coi là di sản thừa kế. Phần di sản này sẽ được chia thừa kế theo quy định của pháp luật (điều 649 Bộ luật dân sự 2015). Theo đó, phần di sản này sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất (theo điều 651 Bộ luật dân sự 2015) bao gồm vợ và các con, mỗi người được hưởng một phần bằng nhau (1/7 suất thừa kế).

Trường hợp thứ hai
, nếu phần đất mà ông để lại là tài sản của ông bà trong thời kỳ hôn nhân

Căn cứ theo quy định tại điều 33 luật hôn nhân và gia đình 2014 thì tài sản chung của hai vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân thì vợ và chồng có quyền sở hữu ngang nhau đối với tài sản trên. Do đó, sau khi ông mất thì bà sẽ có quyền sở hữu 50% đối với phần đất còn 50% còn lại của ông sẽ được coi là di sản thừa kế mà ông để lại. Phần di sản của ông sẽ được chia cho những người thừa kế thứ nhất là vợ và các con theo điều 651 bộ luật dân sự 2015 mỗi người được hưởng một phần bằng nhau (1/7 của 50%).

Như vậy, căn cứ theo các quy định trên thì các chú của bạn có quyền yêu cầu phân chia di sản thừa kế đối với phần đất mà ông bạn để lại. Việc yêu cầu phân chia di sản thừa kế không bắt buộc phải được sự đồng ý của bà bạn.