Câu hỏi: Luật sư tư vấn đối với trường hợp công ty cũ chưa chốt bảo hiểm xã hội mà đóng tiếp bảo hiểm ở công ty mới cho người lao động thì thời gian đóng trùng sẽ được giải quyết như thế nào? Nội dung tư vấn như sau:

​Xin chào luật sư. Em có vấn đề cần luật sư tư vấn và giúp đỡ cách thức giải quyết.1. Em có đóng bảo hiểm từ năm 2010 và được đóng liên tiếp, Đến ngày 5/1/2013 thì mình sinh em bé lần 1 (ngày đó chưa có chế độ bảo hiểm thay đổi nghỉ và được hưởng thai sản từ 4 sang 6 tháng) Em nghỉ và được kế toán làm hồ sơ, em đã được hưởng 4 tháng thai sản do bên bảo hiểm chi trả và tiếp tục đóng từ tháng 05/2013. Hiện em ko còn làm việc nữa nên kế toán lên chốt bảo hiểm thì phía bên bảo hiểm thông báo trường hợp của em phải được nghỉ và hưởng 6 tháng chứ không phải 4 tháng. và do thời gian quá lâu từ 2013 đến 2017 nên chưa được giải quyết. Em rất băn khoăn là thời điểm đó bên bảo hiểm nhận hồ sơ và đúng mới giải quyết tiền thai sản là 4 tháng tại sao bây giờ lại mới thông báo là 6 tháng. ( Mặc dù nếu truy thu em sẽ được hưởng thêm 02 tháng tiền thai sản) Nhưng hiện tại thủ tục rườm rà và phía bên bảo hiểm chưa chịu giải quyết cho em và đẩy lên tận bảo hiểm thành phố hà nội.Nên hiện tại em ko biết phải giải quyết thế nào??? Mong luật sư giúp đỡ​ 2. Vấn đề thứ 2 em muốn hỏi: Mặc dù chưa chốt được bảo hiểm nhưng đến tháng 10/2015 em lại tiếp tục tham gia bảo hiể​m tại công ty mới từ tháng 10/2015 cho đến tháng 5/2016 (trong khoản thời gian đó công ty vẫn đóng tiền cho bên bảo hiểm thường xuyên và liên tục) thì em sinh cháu thứ 2.Kế toán có lên làm thù tục thai sản thì được cơ quan bảo hiểm thông báo là công ty đã ngừng hoạt động do nợ tiền thuế và đang bị phong tỏa tài khoản ngân hàng. Trên thực tế thì công ty chưa hề thông báo với cơ quan thuế ngừng hoạt động thiết nghĩ nếu công ty ngừng hoạt động tại sao phía bên bảo hiểm lại hàng tháng vẫn thu tiền của doanh nghiệp. Hiện phía bên bảo hiểm nói sẽ làm thủ tục hoàn trả lại phần tiền bảo hiểm đã đóng trong thời gian doanh nghiệp ngừng hoạt động và nếu có phong tỏa tài khoản thì đó là việc của doanh nghiệp phía bên bảo hiểm giải quyết đúng thì vẫn phải trả tiền về cho người lao động, còn tiền về mà doanh nghiệp trả cho người lao động bằng hình thức nào đó là thỏa thuận của doanh nghiệp với ng lao động sau. Cho đến hiện nay sổ bảo hiểm của em vẫn đang rất lung tung chưa được chốt và tiền thai sản thì không được nhận. Em không đủ niềm tin để đóng tiếp với tình trạng bảo hiểm của mình tại công ty mới, đó rất là thiệt thòi cho người lao động khi cứ đóng treo bằng số sổ bảo hiểm​. Rất mong phía bên luật sư có nhiều kinh nghiệm và sự hiểu biết có thể giúp em gỡ rối tình trạng này.Trân trọng cảm ơn!--

Trả lời: Thứ nhất, đối với chế độ thai sản

Theo thông tin mà bạn cung cấp thì bạn sinh em bé ngày 5/1/2013, dó đó chế độ thai sản của bạn sẽ được hưởng theo quy định của luật bảo hiểm xã hội 2006. Cụ thể điều 31 luật bảo hiểm xã hội 2006 quy định về thời gian hưởng chế độ khi sinh con:

Điều 31. Thời gian hưởng chế độ khi sinh con

1. Lao động nữ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản theo quy định sau đây:

a) Bốn tháng, nếu làm nghề hoặc công việc trong điều kiện lao động bình thường;

b) Năm tháng, nếu làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành; làm việc theo chế độ ba ca; làm việc thường xuyên ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số từ 0,7 trở lên hoặc là nữ quân nhân, nữ công an nhân dân;

c) Sáu tháng đối với lao động nữ là người tàn tật theo quy định của pháp luật về người tàn tật;

d) Trường hợp sinh đôi trở lên, ngoài thời gian nghỉ việc quy định tại các điểm a, b và c khoản này thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con được nghỉ thêm ba mươi ngày.

Như vậy, căn cứ theo quy định trên thì nếu như bạn là người lao động bình thường thì bạn sẽ được hưởng chế độ thai sản là bốn tháng. Vì tại thời điểm đó luật bảo hiểm xã hội 2014 chưa có hiệu lực nên việc cơ quan bảo hiểm yêu cầu bạn nộp giấy tờ hưởng chế độ thai sản 6 tháng là sai.

Thứ hai, về thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 điều 47 Bộ luật lao động 2012 về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động. Theo đó,
Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

Theo quy định trên thì sau khi bạn chấm dứt hợp đồng lao động với công ty cũ thì công ty phải có nghĩa vụ chốt sổ và trả lại sổ bảo hiểm xã hội cho bạn. Trường hợp công ty cũ chưa chốt sổ bảo hiểm xã hội và trả sổ cho bạn mà bạn đóng tiếp bảo hiểm xã hội tại công ty mới thì thời gian bạn đóng tại công ty mới bị coi là thời gian đóng trùng bảo hiểm xã hội, do đó, thời gian bạn đóng trùng bảo hiểm tại công ty mới sẽ được hoàn trả theo khoản 2.5 điều 2 nghị định 595/QĐ-BHXH. Cụ thể:

… 2.5. Hoàn trả: là việc cơ quan BHXH chuyển trả lại số tiền được xác định không phải tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN hoặc đóng thừa khi ngừng giao dịch với cơ quan BHXH; đóng trùng cho cơ quan, đơn vị, cá nhân đã nộp cho cơ quan BHXH.

Như vậy, theo quy định trên thì  đối với thời gian đóng trùng tại công ty mới, bạn có quyền yêu cầu cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả lại số tiền đó. Việc hoàn trả lại số tiền trên không liên quan đến việc công ty bạn đang ngừng hoạt động hay đang bị phong tỏa tài khoản ngân hàng, vấn đề này do doanh nghiệp và cơ quan bảo hiểm xã hội tự thỏa thuận với nhau. Trong trường hợp cơ quan bảo hiểm xã hội không thanh toán cho bạn số tiền đóng trùng thì bạn có quyền gửi đơn khiếu nại lên cơ quan bảo hiểm xã hội quận, huyện nơi bạn đóng bảo hiểm để được yêu cầu giải quyết.

Sau khi cơ quan bảo hiểm xã hội đã thanh toán phần tiền đóng trùng ở công ty mới thì bạn phải quay lại công ty cũ yêu cầu họ chốt sổ và trả sổ bảo hiểm cho bạn. Nếu bạn vẫn tiếp tục làm việc ở công ty mới thì bạn phải nộp sổ bảo hiểm này cho công ty để yêu cầu công ty thực hiện thủ tục đóng bảo hiểm xã hội cho bạn.