Câu hỏi: Tôi có một địa điểm kinh doanh dịch vụ hớt tóc, dao động từ 2-3 nhân viên. Gần đây một số cán bộ thanh tra lao động cứ yêu cầu xuất trình hợp đồng lao động với nhân viên. Tôi có Giấy phép kinh doanh do quận cấp. Là tiệm kinh doanh dịch vụ hớt tóc (hộ kinh doanh cá thể). Cho tôi hỏi: Yêu cầu như vậy có đúng? Nếu cần ký hợp đồng lao động với nhân viên tôi phải làm thế nào? Nếu vi phạm mức xử phạt là bao nhiêu? Xin cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về trách nhiệm giao kết hợp đồng lao động

Tại Điều 13 Bộ luật lao động 2019 thì hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động

Trong đó người sử dụng lao động bao gồm các doanh nghiệp, cơ quan, có thể là hộ gia đình hoặc cá nhân sử dụng lao động. Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Bộ luật lao động 2019 quy định:

“2. Trước khi nhận người lao động vào làm việc thì người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động.”.

Như vậy, trước khi nhận người lao động chính thức vào làm việc thì người sử dụng lao động cần phải giao kết hợp đồng lao động. Trước khi ký hợp đồng lao đồng, bạn có thể thỏa thuận với người lao động của mình về thời gian thử việc không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên, không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ và không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác.

Thứ hai, về hình thức giao kết và loại hợp đồng lao động

Căn cứ theo Điều 14 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về hình thức ký hợp đồng lao động như sau:

"Điều 14. Hình thức hợp đồng lao động

1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

Hợp đồng lao động được giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản.

2. Hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 18, điểm a khoản 1 Điều 145 và khoản 1 Điều 162 của Bộ luật này.

Hợp đồng lao động được lập thành văn bản ghi nhận thỏa thuận các bên về thời gian làm việc, công việc, trả lương. Mỗi bên giữ 1 bản hợp đồng mà các bên đã ký kết. Trường hợp thời hạn hợp đồng lao động dưới 1 tháng thì không cần phải theo hình thức văn bản mà có thể bằng lời nói.".

Điều 20 Bộ luật lao động 2019 quy định vè loại hợp đồng lao động như sau:

"Điều 20. Loại hợp đồng lao động

1. Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng;

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì thực hiện như sau:

a) Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; trong thời gian chưa ký kết hợp đồng lao động mới thì quyền, nghĩa vụ và lợi ích của hai bên được thực hiện theo hợp đồng đã giao kết;

b) Nếu hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn mà hai bên không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

c) Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng lao động xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trừ hợp đồng lao động đối với người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước và trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 149, khoản 2 Điều 151 và khoản 4 Điều 177 của Bộ luật này.".

Như vậy, theo quy định nêu trên thì bạn có thể thỏa thuận với người lao động của mình để ký loại hợp đồng lao động, hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản. Đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói.

Nếu bạn đang thuê nhân viên làm việc sau quá trình thử việc và hơn 1 tháng làm việc chính thức mà không ký hợp đồng lao động thì đã vi phạm quy định pháp luật.

Trường hợp, nếu bạn không giao kết hợp đồng lao động với người lao động của mình  thì có thể sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 8 Nghị định 28/2020 NĐ-CP mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động.

Cán bộ, thanh tra lao động có quyền yêu cầu cơ sở kinh doanh xuất trình hợp đồng lao động và nếu phát hiện hành vi vi phạm như bạn bị xử phạt hành chính theo quy định trên. Ngoài ra, bạn phải bổ sung giao kết hợp đồng lao động đầy đủ với người lao động.