Câu hỏi: Luật sư tư vấn qua mail về vấn đề: Gia đình A thực hiện phá dỡ 1 phần căn nhà của Gia đình B xây dựng trên đất của gia đình A. Việc làm trên có đúng pháp luật không? Có phạm tội phá hoại tài sản của người khác không ?

Đề nghị tư vấn:
Kính chào luật sư, gia đình tôi có một mảnh đất mua năm 2003 từ dự án nhà nước, đã được cấp sổ đỏ năm 2003. Năm 2015 có một hộ gia đình xây nhà 4m x 3m  trái phép trên đất của tôi với lý do nhà nước chưa bồi thường hết, ông ấy có một bản kê chứng nhận còn 13m vuông. Lúc đó nhà tôi đi vắng nên không hay, gia đình tôi đã gửi đơn lên phường và phường đã có quyết định cưỡng chế. Nhưng chưa thi hành thì nhà nghe tin ông ấy muốn dùng căn nhà đó cho con ông mở tiệm hớt tóc, trước tình hình cấp bách gia đình tôi đã dỡ nhà trái phép đó nhưng chỉ dỡ được một phần thì bị ngăn lại cho đến giờ. Sau đó ông ta đã đưa đơn kiện nhà tôi phá hoại tài sản của ông ấy theo dân sự và hình sự.

Theo tôi biết: Luật dân sự số 33/2005/QH11, điều 163 có quy định về tài sản gồm có quyền tài sản. Vì bản kê chứng nhận còn đất không nêu được đất ông ấy nằm ở đâu, mà chỉ xác nhận ông ấy còn 13m vuông, và ông ấy đã xây nhà trái phép nên không thỏa về quyền tài sản đối với ngôi nhà, mà chỉ có thể có quyền tài sản với vật liệu tạo nên ngôi nhà. Luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009, chương 3:

Điều 8 có nói hành động có dấu hiệu tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm không đáng kể thì không phải tội phạm. ( nhà ông ấy xây bằng tôn thiết, khung thép, cửa gỗ và chúng tôi chỉ dỡ được mặt trước và một mặt bên, 2 cửa cái và một cửa sổ)

Điều 11, sự kiện bất ngờ; điều 15, phòng vệ chính đáng; điều 16, tình thế cấp thiết. Nếu thỏa một trong ba thì không thuộc diện tội phạm.

Xét đến các tình tiết như trên tôi nghĩ nhà tôi không phạm tội phá hoại tài sản của ông ấy. Suy luận như vậy có đúng hay không?

Nếu nhà tôi có tội, thì có thể dựa vào điều nào để giảm nhẹ hình phạt? Mong luật sư tư vấn, xin chân thành cám ơn ạ.

Trả lời: Thứ nhất,
xem xét  khi một hộ gia đình, cá nhân nhận được quyết định thu hồi đất thì quyền sử dụng đối với đất đó của hộ gia đình, cá nhân đó đã hết.

Việc gia đình bạn có sổ đỏ được cấp từ năm 2003 có nghĩa là Nhà nước đã cấp cho gia đình bạn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Như vậy pháp luật sẽ  bảo vệ quyền và lợi ích của gia đình bạn khi có người xâm phạm. Việc gia đình người khác xây nhà trên phần đất của nhà bạn là trái với quy định của pháp luật đất đai. Khi có hành vi vi phạm gia đình bạn phải báo cáo với cơ quan có thẩm quyền đề xác định vi phạm đó và có biện pháp xử lý. Theo như bạn nói đã có quyết định cưỡng chế đó là sự bảo vệ  của nhà nước cho gia đình bạn. Việc gia đình bạn tháo dỡ  một phần tài sản đó sai với quy định của pháp luật.

Thứ hai,
Việc gia đình bạn đã tháo dỡ căn nhà  của người khác xây dựng trên đất của gia đình bạn là phạm tội phá hoại tài sản  là đúng hay sai?

Theo quy định tại điều 143 Bộ Luật hình sự năm 1999 sửa đổi năm 2009 có quy định về tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có quy định :

"1.Người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng
tài sản của người khác
gây thiệt hại từ
hai triệu đồng
đến dưới
năm mươi triệu đồng
hoặc
dưới hai triệu đồng
nhưng
gây hậu quả nghiêm trọng
hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm."

Cần phải xác định tài sản ở đây phải là hợp pháp thì mới được pháp luật bảo vệ. Tuy nhiên,việc gia đình người khác xây dựng trên đất nhà bạn thì gia đình bạn có quyền yêu cầu các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét giải quyết và xử lý hành vi vi phạm đó. Việc gia đình bạn tự ý phá dỡ nhà của họ sẽ được coi là hành vi hủy hoại tài sản của người khác. Do vậy, sẽ bị xử lý theo quy định trên.

Cụ thể về tội này mời bạn tham khảo bài viết : Quy định về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Trân trọng
!