Câu hỏi: Đất có sổ đỏ, không ở hơn 20 năm nhưng không được bồi thường về đất khi Nhà nước giải tỏa đất đai. Sống trên đất khai hoang, nhưng đất này nằm trong diện quy hoạch thì có được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không?

Em chào luật sư. Em có vài thắc mắc muốn hỏi luật sư ạ. Thứ nhất hộ khẩu gia đình em ở quận B (bố e vẫn đứng tên chủ hộ). Vừa rồi khu nhà em bị giải tỏa tuy nhiên gia đình e ko ở đấy đã hơn 20 năm và giấy tờ đất cũng mang tên người khác nên gia đình e ko đc hưởng bất cứ quyền lợi nào kể cả là suất tái định cư. Như vậy có đúng ko ạ? Thứ 2 hiện nay gia đình e đang tạm trú tại quận A trên thửa đất được gia đình em khai hoang từ năm 2009. Nay gia đình e muốn nhập khẩu về nơi ở hiện tại thì được chính quyền trả lời là ko thể nhập vì thứ nhất đất tại nơi e đag tạm trú đang nằm trong diện quy hoạch. Thứ 2 đất đấy là đất khai hoang nên ko thể nhập khẩu đc. Em xin hỏi như vậy có đúng ko ạ ?Và nếu đúng như vậy thì hướng giải quyết như nào ạ? Vì giờ địa chỉ hộ khẩu nhà em bị giải tỏa mà nơi ở hiện tại lại ko thể nhập về thì gia đình e là người trên trời ạ. Em đang rất hoang mang ko biết giải quyết thế nào mong luật sư giúp đỡ ạ. Em xin cảm ơn ạ.

Trả lời: Thứ nhất, đất có sổ đỏ, không ở hơn 20 năm khi giải tỏa có được bồi thường?

Căn cứ Điều 75 Luật Đất đai năm 2013 quy định:

"
Điều 75. Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

2. Cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đang sử dụng đất mà không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê và có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

3. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

4. Tổ chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận chuyển nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp.

..."

Theo thông tin bạn đưa ra, đất ở quận B có mang tên bố bạn trên sổ đỏ, nhưng đã không ở hơn 20 năm nay, mà khi bị giải tỏa không được bồi thường và giấy tờ lại mang tên người khác. Như vậy căn cứ quy định trên, gia đình bạn đủ điều kiện để được bồi thường về đất khi Nhà nước giải tỏa đất đai.

Thứ hai, đất khai hoang có được nhập khẩu?

Căn cứ Điều 49 Luật Đất đai năm 2013 quy định:

"Điều 49. Thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

...

2. Trường hợp quy hoạch sử dụng đất đã được công bố mà chưa có kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện thì người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng và được thực hiện các quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Trường hợp đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người sử dụng đất trong khu vực phải chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi đất theo kế hoạch được tiếp tục thực hiện các quyền của người sử dụng đất nhưng không được xây dựng mới nhà ở, công trình, trồng cây lâu năm; nếu người sử dụng đất có nhu cầu cải tạo, sửa chữa nhà ở, công trình hiện có thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép theo quy định của pháp luật.

3. Diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau 03 năm chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi hoặc chuyển mục đích đối với phần diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất."

Theo đó, do thông tin bạn đưa ra chưa đầy đủ về việc diện tích đất đã nằm trong diện quy hoạch nhưng đã có kế hoạch sử dụng đất hằng năm hay không.

+ Trường hợp, chưa có kế hoạch sử dụng đất thì gia đình bạn vẫn được phép thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các quyền liên quan.

+ Trường hợp, đất nằm trong diện quy hoạch và đã có kế hoạch sử dụng đất thì gia đình bạn vẫn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, trong trường hợp này gia đình bạn chỉ được quyền xin cấp, chuyển nhượng, tặng cho chứ không được phép tự ý xây dựng công trình, trồng cây.... trên đó nếu chưa được sự đồng ý của cơ quan nhà nước.

Căn cứ khoản 1 Điều 6 Nghị định số 31/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Cư trú:

"
Điều 6. Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp

1. Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú là một trong các giấy tờ, tài liệu sau đây:

a) Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của công dân là một trong các giấy tờ, tài liệu sau đây:

- Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở hoặc giấy tờ về quyền sở hữu nhà ở do cơ quan có thẩm quyền cấp qua các thời kỳ;

- Giấy tờ về quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật về đất đai (đã có nhà ở trên đất đó);

- Giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng (đối với trường hợp phải cấp giấy phép);

...

- Giấy tờ về mua, bán, tặng, cho, đổi, nhận thừa kế nhà ở có công chứng hoặc chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp xã);

…

- Giấy tờ có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về nhà ở, đất ở không có tranh chấp quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở nếu không có một trong các giấy tờ nêu trên;

...”

Như vậy, căn cứ điều luật trên gia đình bạn cần mang theo giấy tờ để chứng minh mảnh đất gia đình đang ở là chỗ ở hợp pháp. Nếu trong quá trình làm hồ sơ mà họ không nhận hồ sơ và không đưa ra được lý do chính đáng phù hợp với quy định pháp luật thì để giải quyết thì bạn có quyền làm đơn khiếu nại tới Trưởng Công an quận/huyện.