Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Mẹ đã chia đều tài sản cho các con khi còn sống. Vậy sau khi mẹ mất, những tài sản còn lại của mẹ do mẹ và một người con trai đang quản lý thì người con trai đó có được hưởng toàn bộ di sản sau khi mẹ mất không? Những người con khác có quyền khởi kiện để đòi chia di sản thừa kế không?

Nội dung tư vấn:

Chào luật sư, hiện gia đình tôi đang có 4 anh em, 3 nam, 1 nữ, tôi là con trai út, hiện đang sống với mẹ tôi ở căn nhà mà mẹ tôi đã mua sau lúc kết hôn với bố tôi. Những người con khác đã ra riêng và đều được mẹ tôi chia đất và hỗ trợ tiền để xây nhà. Phần đất đai của mẹ tôi cũng đã bán và chia đều tiền cho tất cả người con. Tôi có một câu hỏi đến với luật sư là nếu như mẹ tôi mất thì tôi có được thừa kế hết phần đất mà tôi đang sống cùng mẹ tôi không? Và chị em tôi có quyền khởi kiện tôi để phân chia mảnh đất ấy không? Cảm ơn luật sư rất nhiều.

Trả lời: Theo quy định của pháp luật, mọi cá nhân đều có quyền bình đẳng lập di chúc để định đoạt tài sản của mình hoặc để lại tài sản của mình cho người khác định đoạt theo pháp luật. Và mọi cá nhân cũng đều bình đẳng về quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.

Vì vậy trong trường hợp của bạn, nếu như mẹ bạn mất thì tài sản của mẹ bạn sẽ được định đoạt theo hai hình thức là định đoạt theo di chúc mẹ bạn để lại( nếu có di chúc) hoặc định đoạt theo pháp luật( nếu không có di chúc).

Trường hợp nếu mẹ bạn mất và có để lại di chúc thì di sản mẹ bạn để lại được chia theo di chúc.

Trường hợp mẹ bạn mất và không để lại di chúc thì di sản của mẹ bạn sẽ được chia theo pháp luật. Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹ bạn sẽ được hưởng một suất thừa kế bằng nhau.

Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Người thừa kế theo pháp luật:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.

Theo đó, những thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của mẹ bạn bao gồm: chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi. Họ sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.

Vì vậy trong trường hợp của bạn, trước đó mẹ bạn đã phân chia đều tài sản cho các con rồi, chỉ còn lại những tài sản mà bạn và mẹ đang cùng sử dụng và quản lý.

Bạn chỉ được hưởng toàn bộ số tài sản còn lại đó trong trường hợp mẹ bạn để lại di chúc với mong muốn để lại toàn bộ số tài sản cho bạn.

Còn nếu mẹ không để lại di chúc thì số tài sản còn lại đó sẽ chia theo pháp luật và chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất nên bạn cũng chỉ được nhận một suất thừa kế mà thôi.

Về quyền yêu cầu khởi kiện: Sau khi mẹ bạn mất mà các anh em trong gia đình không thỏa thuận được về chia di sản của mẹ thì các anh em có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu Tòa án phân chia di sản thừa kế.

Trân trọng!

Phòng Luật sư tư vấn Luật Dân sự - Công ty Luật Minh Gia.