Câu hỏi: Tư vấn yêu cầu phân chia di sản thừa kế cho những người ở hàng thừa kế thứ nhất trong trường người cùng hàng thừa kế đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với di sản thừa kế là quyền sử dụng đất

Bố, mẹ vợ tôi sinh được 3 người con đều là gái. Cô con gái thứ 2 lấy chồng và ở lại cùng mẹ vợ tôi ( Bố vợ tôi mất sớm ). Năm 2013 mẹ vơ tôi cũng mất. Sau khi mẹ vợ tôi mất thì 2 chị em gái còn lại mới biết là vợ chồng người con gái thứ 2 đã được UBND huyện cấp GCN-QSDĐ của thửa đất đó( thửa đất này là của ông, bà để lại cho bố, mẹ vợ tôi). Khi mẹ vợ tôi còn sống không làm bất cứ giấy tờ thủ tục gì như tặng cho, chuyển nhượng hay di chúc cho vợ chồng người con gái thứ 2. Vậy nay 2 chị em gái kia có được đòi phân chia tài sản thừa kế đó không ?

Trả lời: Trường hợp này, bố vợ bạn chết trước mẹ vợ bạn, nếu bố bạn không có di chúc để lại phần di sản thừa kế của mình cho người con thứ hai thì di sản thừa kế là ½ quyền sử dụng đất được chia thừa kế theo pháp luật.

Nếu mẹ vợ bạn và người con gái thứ hai không có giao dịch tặng cho, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và mẹ vợ bạn chết không để lại di chúc thì phần di sản thừa kế là ½ quyền sử dụng đất mà mẹ vợ bạn để lại cũng được chia thừa kế theo pháp luật.

Việc người con thứ hai được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho thửa đất là di sản thừa kế của bố mẹ vợ bạn là không có căn cứ.

Theo quy định của Bộ luật dân sự:

"Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

Theo quy định trên thì quyền sử dụng đất là di sản thừa kế của bố mẹ vợ bạn được chia đều cho 3 người con gái ở hàng thừa kế thứ nhất. Do đó, 2 chị em kia có quyền đòi phân chia di sản thừa kế. Thời hiệu khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế ( từ thởi điểm bố, mẹ vợ bạn mất.)

Do thông tin cung cấp không đầy đủ nên cần lưu ý thời điểm bố vợ bạn mất cho đến nay đã quá thời hiệu 10 năm nêu trên không. Nếu quá thời hiệu 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế, 2 chị em kia có quyền khởi kiện phân chia tài sản chung theo hướng dẫn tại Nghị quyết 02/2004 hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình:

2.4. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế

a. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:

a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.