Câu hỏi: Luật sư cho tôi hỏi về cách tính tiền lương khi nghỉ hưu trước tuổi như sau: Tôi hiện nay là công nhân trực tiếp công ty cao su sao vàng, tôi sinh 7-3-1971, tôi đóng BHXH từ tháng 11 năm 1991. Vậy đến năm 2016 tôi cần có điều kiện như thế nào được nghỉ hưu không. Và mức lương nghỉ hưu được tính như thế nào. Nếu không được nghỉ thì đến năm bao nhiêu tôi được nghỉ.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi xin tư vấn như sau: Theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 thì điều kiện hưởng lương hưu được quy định tại Điều 54 như sau:

“1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.”

Theo đó tại Điều 55 có quy định về điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

“1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.”

Theo như thông tin mà bạn đưa ra thì tính đến năm 2016 thì bạn được 45 tuổi và đóng bảo hiểm được 25 năm vậy là chưa đủ tuổi nghỉ hưu và hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 luật BHXH. Nhưng nếu bạn muốn nghỉ hưu vào năm 2016 thì phải thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 55 luật BHXH tức là bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên đối với nữ từ đủ 45 tuổi trở lên.

Khi đó mức lương hưu sẽ được tính theo quy định của pháp luật như sau:

“ Điều 56. Mức lương hưu hằng tháng

1. Từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành cho đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.

2. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:

a) Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;

b) Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.

Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động quy định tại điểm a và điểm b khoản này được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%.

Trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ đến đủ 06 tháng thì mức giảm là 1%, từ trên 06 tháng thì không giảm tỷ lệ phần trăm do nghỉ hưu trước tuổi.”

“Điều 62. Mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu, trợ cấp một lần

1. Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định có toàn bộ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương này thì tính bình quân tiền lương tháng của số năm đóng bảo hiểm xã hội trước khi nghỉ hưu như sau:

a) Tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01 tháng 01 năm 1995 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 05 năm cuối trước khi nghỉ hưu;”

Như vậy trong trường hợp này bạn đã đóng bảo hiểm 25 năm từ năm 1991 tức là trước ngày 1/1/1995 theo quy định của pháp luật thì: 15 năm đầu tiên = 45%, 10 năm tiếp theo mỗi năm được thêm 2% = 10 x 2% = 20%. Chị nghỉ hưu ở tuổi 45 tức là nghỉ sớm hơn mức quy định là 10 năm đối với nữ mỗi năm nghỉ sớm hơn trừ đi 2% = 10 x 2%= 20%. Vậy tổng mức lương hưu hằng tháng của chị được hưởng = 45%+ 20% - 20% = 45% bình quân của tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của năm năm cuối trước kì nghỉ hưu.Lưu ý đây là trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năm lao động của nữ trên 81%.

Còn nếu trong trường hợp bình thường thì khi đủ 55 tuổi đối với nữ theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 54 thì bạn mới đủ tuổi nghỉ hưu.

“Điều 61. Bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội

Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật này hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội”

Theo quy định tại Điều 61 luật BHXH năm 2014 nếu bạn muốn nghỉ hưu trước tuổi thì bạn có thể bảo lưu thời gian đóng BHXH  với điều kiện chưa hưởng BHXH một lần để đến khi đủ điều kiện thì có thể hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật.