Câu hỏi: Trường hợp hàng xóm có hành vi xả nước thải đi qua lối đi chung thì giải quyết như thế nào? Một sổ bìa đỏ có được mở nhiều lối đi hay không? Các chi phí liên quan đến việc nâng cấp, xây dựng lối đi chung thì các hộ gia đình đồng chi trả ra sao? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn
: Dear Công ty tư vấn Luật Minh Gia em có một vài điều cần công ty luật Minh Gia mình tư vấn giúp: Hiện gia đình em và gia đình nhà hàng xóm có tranh chấp nhau về lối đi chung. Nguồn gốc của lối đi như sau: Khoảng 15 năm về trước cả gia đình em và gia đình hàng xóm đều sử dụng lối đi đó, về sau nhà hàng xóm xây tường (xây hết phần đất của gia đình họ) và mở lối đi khác, không đi lối đi đó nữa và lối đi đó chỉ có một mình gia đình em sử dụng. Năm 2016 gia đình em bắt đầu cải tạo,  đôn san chống lún ngõ vì ngõ sâu hơn rất nhiều so với mặt đường, và đến năm 2017 tiến hành đổ bê tong. Tháng 4/2018 gia đình nhà hàng xóm đục tường và cho nước thải chảy sang ngõ gia đình em đang sử dụng. Gia đình em không đồng ý và 2 bên có xảy ra tranh chấp. Gia đình nhà hàng xóm nói đây là đường chung nên họ thích thải nước ở đâu cũng được. Vậy cho Em hỏi:

1, Điều này có đúng với luật bảo vệ môi trường hay không ?

2, Một sổ bìa đỏ có được mở nhiều ngõ đi không ?(Phần ngõ đi này thuộc đất công ). Vì nhà hàng xóm đã có lối đi riêng rồi giờ vẫn đòi thêm lối đi này nữa.

3, Trường hợp gia đình em đồng ý cho gia đình nhà hàng xóm đi thì phần chia phí nhân công và nguyên vật liệu được tính như thế nào? (Phí nhân công sẽ được tính theo giá hiện hành là 200 000 VND/người/ngày công hay sẽ được tính tùy thuộc vào từng đối tượng lao động vì em đi làm công ty trả cho em 500 000 VND/ngày công thì ngày em nghỉ ở nhà để đôn san mặt bằng sẽ được tính là 500 000 VND/ngày công theo công ty trả hay chỉ tính là 200 000 VND/ngày công)?

Em rất mong nhận được sự hồi đáp của quý công ty Luật Minh Gia.

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, về  hành vi xả nước thải sinh hoạt qua lối đi chung

Theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành “
Chủ sở hữu nhà, công trình xây dựng khác phải làm cống ngầm hoặc rãnh thoát nước để đưa nước thải ra nơi quy định, sao cho nước thải không chảy tràn sang bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề, ra đường công cộng hoặc nơi sinh hoạt công cộng
”
(Điều 251 Bộ luật Dân sự 2015).

Mặt khác, Khoản 2 Điều 82 Luật Bảo vệ môi trường 2014 quy định về yêu cầu bảo vệ môi trường đối với hộ gia đình như sau:

"2. Giảm thiểu, xử lý và xả nước thải sinh hoạt đúng nơi quy định"

Từ quy định này có thể thấy, hành vi của hàng xóm bạn khi tự ý đục tường và cho nước thải chảy qua lối đi (phần đất công) mà gia đình bạn đang sử dụng
là hành vi vi phạm luật dân sự, luật bảo vệ môi trường
. Hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo điểm khoản 2 Điều 7 Nghị định 167/2013/NĐ-CP:

Điều 7. Vi phạm quy định về giữ gìn vệ sinh chung

2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

...

c) Đổ rác, chất thải hoặc bất cứ vật gì khác vào hố ga, hệ thống thoát nước công cộng, trên vỉa hè, lòng đường;

d) Để rác, chất thải, xác động vật hoặc bất cứ vật gì khác mà gây ô nhiễm ra nơi công cộng hoặc chỗ có vòi nước, giếng nước ăn, ao, đầm, hồ mà thường ngày nhân dân sử dụng trong sinh hoạt làm mất vệ sinh.

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường đối với hành vi quy định tại Điểm b, c, d, đ, e Khoản 1 và Điểm b, d Khoản 2 Điều này;

b) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với hành vi quy định tại Điểm a, c Khoản 2 Điều này.

Thứ hai, về việc một sổ bìa đỏ có được mở nhiều lối đi hay không?

Theo Điều 6 Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
không ghi nhận về việc người sử dụng có thể mở bao nhiêu lối đi trên mảnh đất thuộc quyền sử dụng của mình
:

Điều 6. Thể hiện thông tin về thửa đất tại trang 2 của Giấy chứng nhận

Thông tin về thửa đất được thể hiện trên Giấy chứng nhận đối với tất cả các trường hợp được cấp Giấy chứng nhận theo quy định như sau:

1. Thửa đất số: ghi số hiệu của thửa đất trên bản đồ địa chính theo quy định về thành lập bản đồ địa chính của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

...

2. Tờ bản đồ số: ghi số thứ tự tờ bản đồ địa chính có thửa đất cấp Giấy chứng nhận trong phạm vi mỗi đơn vị hành chính cấp xã. Trường hợp sử dụng bản trích đo địa chính để cấp Giấy chứng nhận thì ghi số hiệu tờ trích đo thửa đất.

3. Địa chỉ thửa đất: ghi tên khu vực (xứ đồng, điểm dân cư,...); số nhà, tên đường phố (nếu có), tên đơn vị hành chính cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh, nơi có thửa đất.

4. Diện tích: ghi diện tích của thửa đất bằng số Ả Rập theo đơn vị mét vuông (m2), được làm tròn số đến một chữ số thập phân.

...

5. Hình thức sử dụng được ghi như sau:

...

6. Mục đích sử dụng đất được ghi theo quy định sau:

...

7. Thời hạn sử dụng đất được ghi theo quy định như sau:

...

8. Nguồn gốc sử dụng được ghi theo quy định như sau:

...

9. Trường hợp người sử dụng đất sử dụng nhiều thửa đất nông nghiệp mà có nhu cầu cấp chung một Giấy chứng nhận thì thể hiện theo quy định như sau:

...

Theo đó, việc gia đình hàng xóm của bạn mở bao nhiêu lối đi và mở lối đi với hướng như thế nào sẽ phụ thuộc vào điều kiện thực tế và sự thuận tiện di chuyển của người sử dụng đất. Tuy nhiên, việc sử dụng không được làm ảnh hưởng tới các hộ liền kề.

Thứ ba, Chi phí nhân công, nhiên liệu nâng cấp lối đi chung

Vì đây là lối đi chung đã hình thành cách đây 15 năm; đồng thời lối đi này là đất công, không phải là phần đất thuộc quyền sử dụng của riêng gia đình bạn nên gia đình hàng xóm có quyền sử dụng lối đi đó. Tuy nhiên, việc sử dụng không được làm ảnh hưởng tới các hộ liền kề.

Đối với vấn đề nâng cấp lối đi chung thì đây là đất công nên việc xây dựng, nâng cấp sẽ cần phải được UBND xã/phường đồng ý; đồng thời, việc nâng cấp con đường cần phải có sự đồng ý của những người sử dụng con đường này và việc xây dựng không được làm ảnh hưởng đến các hộ gia đình xung quanh.

Trong trường hợp này, gia đình bạn đã nâng cấp, xây dựng lối đi chung nhưng vì bạn không nói rõ việc nâng cấp này đã được chính quyền địa phương cho phép hay chưa nên trường hợp việc nâng cấp con đường hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật và được chính quyền địa phương chấp thuận. Theo đó, nếu gia đình hàng xóm của bạn không đồng ý nâng cấp lối đi chung thì họ không phải đồng chi trả các chi phí liên quan đến quá trình xây dựng, nâng cấp con đường này. Bởi lẽ, pháp luật hiện hành không có quy định bắt buộc các hộ gia đình sử dụng lối đi chung phải nộp tiền nâng cấp, xây dựng lối đi; do vậy, việc đóng góp chi phí xây dựng và mức đóng góp chi phí này sẽ do các bên thỏa thuận với nhau.