Câu hỏi: Hiện nay, em đã thay đổi giới tính.Trong giấy khai sinh gốc em tên Nguyễn Ngọc Bích Thuỷ & giới tính nữ. Nhưng bề ngoài em hiện tại là Nam 100% em định đổi tên thành Nguyễn Gia Lạc & giới tính Nam. Em xin luật sư tư vấn giùm em là em có thể đổi giới tính trong bản khai sanh gốc ở nơi em ở. Sau đó lên huyện đổi tên được không ạ? Giờ em phải chuẩn bị làm sao để có thể có tên mới và giấy tờ, giới tính mới.

Trả lời: Thứ nhất, về việc xác định lại giới tính:

- Nghị định 88/2008/NĐ-CP về xác định lại giới tính có quy định về nguyên tắc và hành vi bị cấm xác định lại giới tính như sau:

“Điều 3. Nguyên tắc xác định lại giới tính

1. Bảo đảm mỗi người được sống theo đúng giới tính của mình.

2. Việc xác định lại giới tính phải được tiến hành trên nguyên tắc tự nguyện, khách quan, trung thực, khoa học và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc đã xác định lại giới tính.

3. Giữ bí mật về các thông tin liên quan đến người được xác định lại giới tính, trừ trường hợp có văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu cung cấp hồ sơ phục vụ cho việc kiểm tra, thanh tra, điều tra, truy tố và xét xử liên quan đến việc xác định lại giới tính.

Điều 4. Hành vi bị nghiêm cấm

1. Thực hiện việc chuyển đổi giới tính đối với những người đã hoàn thiện về giới tính.

2. Thực hiện việc xác định lại giới tính khi chưa được phép của Bộ Y tế hoặc Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Điều 8 Nghị định này.

3. Tiết lộ thông tin về việc xác định lại giới tính của người khác.

4. Phân biệt đối xử đối với người đã xác định lại giới tính”.

Vậy,
bạn phải đáp ứng nguyên tắc xác định lại giới tính và không thuộc hành vi bị nghiêm cấm thì bạn mới được xác định lại giới tính.

- Nếu trường hợp của bạn không thuộc hành vi bị nghiêm cấm quy định như trên, thì thủ tục về xác định lại giới tính được quy định tại Điều 7, Điều 13, Điều 14 Nghị định 88/2008 về xác định lại giới tính quy định như sau:

1. Hồ sơ đề nghị xác định lại giới tính bao gồm:

a) Đơn đề nghị xác định lại giới tính theo mẫu quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. Trường hợp xác định lại giới tính cho người chưa đủ 16 tuổi thì cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó phải có đơn đề nghị; trường hợp xác định lại giới tính cho người từ đủ 16 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi thì trong đơn đề nghị phải có chữ ký của cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó;

b) Bản sao hợp lệ giấy khai sinh hoặc chứng minh nhân dân hoặc sổ hộ khẩu hoặc hộ chiếu.

2. Thủ tục đề nghị xác định lại giới tính:

a) Người đề nghị xác định lại giới tính gửi hồ sơ đề nghị xác định lại giới tính đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép can thiệp y tế để xác định lại giới tính;

b) Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải xem xét và trả lời bằng văn bản cho người đề nghị xác định lại giới tính trong thời gian 15 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơn. Nếu không chấp nhận thì phải trả lời và nêu rõ lý do bằng văn bản

3. Trách nhiệm giải quyết việc đăng ký hộ tịch cho người đã được xác định lại giới tính

Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm giải quyết việc đăng ký hộ tịch cho người đã được xác định lại giới tính theo quy định của pháp luật về đăng ký hộ tịch.

4. Thẩm quyền, thủ tục đăng ký hộ tịch cho người đã được xác định lại giới tính

Thẩm quyền, thủ tục đăng ký hộ tịch cho người đã được xác định lại giới tính được thực hiện theo quy định của pháp luật về đăng ký hộ tịch.

Thứ hai, về việc thay đổi họ, tên:

Nếu trường hợp của bạn đã xác định lại được giới tính theo đúng quy định của pháp luật, thì bạn có quyền thay đổi họ, tên theo quy định của pháp luật. Tại điểm e khoản 1 Điều 27 Bộ luật dân sự năm 2005 có quy định về quyền thay đổi họ, tên. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên khi xác định lại giới tính.

Thủ tục thay đổi họ, tên:

Về thủ tục, bạn gửi hồ sơ xin thay đổi họ tên đến Ủy ban nhân dân cấp huyện mà trong địa hạt huyện đó bạn đã làm đăng ký khai sinh trước đây (Khoản 2 Điều 37 – Nghị định 158/2005/NĐ-CP).

Trong thời hạn 3 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, nếu việc thay đổi họ tên có đầy đủ căn cứ theo quy định của pháp luật, cán bộ Tư pháp của Phòng tư pháp sẽ ghi vào sổ đăng ký khai sinh trước đây và Quyết định về việc thay đổi họ tên.

Đối với trường hợp cần xác minh, thời hạn nêu trên được kéo dài thêm không quá 5 ngày.

Hồ sơ xin thay đổi họ tên bao gồm:

- Tờ khai (theo mẫu).

-  Bản chính giấy khai sinh của người thay đổi họ tên.

- Các giấy tờ liên quan làm căn cứ cho việc thay đổi.

Như vậy,
trong trường hợp của bạn, nếu đáp ứng điều kiện xác định lại giới tính thì sau khi xác định lại giới tính, bạn có quyền thay đổi họ tên cho phù hợp với giới tính của mình.