Câu hỏi: Cho tôi hỏi về nhập hộ khẩu như sau: Hiện 2 vợ chồng tôi đã có nhà ở (nhưng tên trên sổ đỏ là của mẹ chồng), ở cùng với gia đình nhà chị gái chồng, chị ấy đã có hộ khẩu tại số nhà hiện nêu trên (có ký hợp đồng thuê nhà dài hạn với mẹ chồng tôi).

Tôi tính là sẽ nhập khẩu gia đình tôi 2 vợ chồng và con nhỏ 1,5 tuổi vào, nhưng hỏi thủ tục như thế nào thì được anh công an nói là không được phép như thế, giờ cho tiền rồi làm cho 2 vợ chồng và con sổ mới luôn. Thực ra thì 2 vợ chồng tôi kinh tế cũng không có nên không thể đi theo cách đó. Vậy nên tôi muốn hỏi luật sư cách giải quyết, và tôi cần làm những thủ tục, giấy tờ gì liên quan để nhập được hộ khẩu  (được biết là nếu tôi và chồng nếu có hợp đồng lao động và sổ bhxh thì khi nhập hộ khẩu vẫn sẽ có người  nhà  nước đến tận nơi làm việc xác minh hỏi han, điều này đúng không ạ?

Trả lời: - Quy định của pháp luật về việc nhập hộ tịch

Việc nhập hộ khẩu của gia đình tại quận Thanh Xuân chị sẽ được điều chỉnh theo quy định tại điều 20 luật cư trú 2006:

"Điều 20. Điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc trung ương

Công dân thuộc một trong những trường hợp sau đây thì được đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc trung ương:

1. Có chỗ ở hợp pháp và đã tạm trú liên tục tại thành phố đó từ một năm trở lên. Trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ của cá nhân thì phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản;

2. Được người có sổ hộ khẩu đồng ý cho nhập vào sổ hộ khẩu của mình nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con;

b) Người hết tuổi lao động, nghỉ hưu, nghỉ mất sức, nghỉ thôi việc chuyển về ở với anh, chị, em ruột;

c) Người tàn tật, mất khả năng lao động, người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi về ở với anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột, người giám hộ;

d) Người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc còn cha, mẹ nhưng cha, mẹ không có khả năng nuôi dưỡng về ở với ông, bà nội, ngoại, anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột, người giám hộ;

đ) Người thành niên độc thân về sống với ông, bà nội, ngoại".

Căn cứ theo quy định trên trong trường hợp này vợ, chồng chị có 2 sự lựa chọn:

Thứ nhất,
ngôi nhà mà vợ, chồng chị dự định nhập hộ khẩu có mẹ chồng là chủ hộ (người đứng tên trên sổ đỏ) nên theo quy định tại điểm a, khoản 2 điều này thì vợ, chồng chị hoàn toàn có quyền nhập hộ khẩu nếu như có sự đồng ý bằng văn bản của mẹ chồng chị. Trường hợp này có thể có sự nhầm lẫn về vai trò chủ hộ của Công an huyện khi giải thích cho chị.

Thứ hai,
do vợ, chống chị đã có chỗ ở hợp pháp nên vợ, chồng chị hoàn toàn có thể làm một sổ hộ khẩu riêng đối với gia đình mình nếu có đủ điều kiện để được đăng kí thường trú theo quy định đối với thành phố trực thuộc Trung Ương. Đối với khu vực Hà Nội thì thời gian tạm trú sẽ được điều chỉnh theo Luật Thủ đô 2012:

"Điều 19. Quản lý dân cư

3. Việc đăng ký thường trú ở ngoại thành được thực hiện theo quy định của pháp luật về cư trú.

b) Các trường hợp không thuộc điểm a khoản này đã tạm trú liên tục tại nội thành từ 3 năm trở lên, có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc nhà thuê ở nội thành của tổ chức, cá nhân có đăng ký kinh doanh nhà ở; đối với nhà thuê phải bảo đảm điều kiện về diện tích bình quân theo quy định của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội và được sự đồng ý bằng văn bản của tổ chức, cá nhân có nhàcho thuê cho đăng ký thường trú vào nhà thuê".

Vì vậy nếu như có chỗ ở hợp pháp và tạm trú từ 3 năm trở lên thì vợ, chồng anh chị có thể làm một sổ hộ khẩu riêng.

- Về thủ tục nhập hộ khẩu

Thủ tục nhập hộ khẩu đã được chúng tôi tư vấn cụ thể và chị có thể tham khảo trong bài viết sau "Tư vấn về thủ tục nhập hộ khẩu tại Hà Nội".

Lưu ý: nếu gia đình chị muốn nhập hộ khẩu vào khẩu của mẹ chồng chị (theo trường hợp thứ nhất) thì cần có thêm văn bản đồng ý cho nhập hộ khẩu của chủ hộ là mẹ chồng chị.