Câu hỏi: Tư vấn về thủ tục để hưởng di sản thừa kế theo quy định của pháp luật. Nội dung tư vấn như sau: Tôi xin chào công ty luật Minh Gia! Tôi có vấn đề muốn hỏi các luật sư như sau: + Bà Nội tôi có một mảnh đất thổ cư đã xây nhà và bà tôi chung sống cùng gia đình tôi. Hiện nay bà tôi đã mất để lại mảnh đất trên, nhưng diện tích đất trên do bà tôi đứng tên trên sổ đỏ. Nay ba tôi muốn làm lại sổ đỏ mảnh đất trên do ba tôi đứng tên thì cần làm những thủ tục gì (bà Nội tôi mất không để lại di chúc).

+ Bà tôi có ba người con: một người sinh sống ngoài Hà Nội, một người sinh sống tại Gia Lai và ba tôi. Riêng người ngoài Hà Nội đã qua đời có 3 người con trai. Với thắc mắc của tôi như trên thì để thừa kế quyền sử dụng đất do bà Nội tôi để lại thì cần những thủ tục gì? Mong các luật sư giúp tôi giải quyết thắc mắc trên. Tôi chân thành cảm ơn công ty luật Minh Gia!

Trả lời: Thứ nhất
, ba bạn nếu không được thừa kế toàn bộ mảnh đất thì không được đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thứ hai
, để thừa kế quyền sử dụng đất của bà nội bạn để lại thì:

Trước tiên, cần phải xác định còn thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản thừa kế hay không ?

Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 thì thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản. Do đó, thời hiệu để người thừa kế được quyền yêu cầu chia di sản thừa kế của bà bạn là 30 năm, nếu hết thời hiệu, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu; nếu không có người đang chiếm hữu thì tài sản thuộc về nhà nước.

Nếu còn thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế, vì bà nội bạn mất không có di chúc nên những người thừa kế có thể họp mặt phân chia di sản thừa kế theo quy định tại Điều 656 Bộ luật dân sự năm 2015.

“ 1. Sau khi có thông báo về việc mở thừa kế hoặc di chúc được công bố, những người thừa kế có thể họp mặt để thỏa thuận những việc sau đây:

a) Cử người quản lý di sản, người phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, nếu người để lại di sản không chỉ định trong di chúc;

b) Cách thức phân chia di sản…”

2. Mọi thỏa thuận của những người thừa kế phải được lập thành văn bản…”

Theo quy định này, những người thừa kế có thể họp mặt để thỏa thuận cách thức phân chia di sản thừa kế. Vì bà nội bạn mất không để lại di chúc nên những người thừa kế có thể thỏa thuận phân chia di sản thừa kế. Thỏa thuận phân chia di sản thừa kế phải được lập thành văn bản.

Trong trường hợp của bạn, nếu những người thừa kế thỏa thuận để lại toàn bộ mảnh đất cho ba bạn thì ba bạn có quyền sử dụng mảnh đất đó và có thể làm thủ tục sang tên quyền sử dụng mảnh đất đó.

Nếu những người được hưởng thừa kế không thỏa thuận được với nhau về việc chia di sản thừa kế thì:

Đầu tiên, phải xác định là còn thời hiệu khởi kiện về thừa kế hay không. Căn cứ theo quy định tại Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 thì thời hiệu khởi kiện về thừa kế là:

“ 1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này..."

Theo đó, thời hiệu để gia đình bạn yêu cầu chia di sản là 30 năm, kể từ ngày bà bạn mất. Nếu còn trong thời hạn khởi kiện, ba bạn thực hiện việc khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì tranh chấp về thừa kế thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Đồng thời theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì vụ án trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có bất động sản.

Thủ tục để khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của bạn bao gồm:

Làm đơn khởi kiện:

- Người có quyền khởi kiện: Theo quy định tại Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự thì:

“ Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình…”

Theo đó, ba bạn là người thừa kế theo pháp luật của bà bạn nên ba bạn có quyền khởi kiện ( nếu có đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự ) hoặc thông qua người đại diện hợp pháp để khởi kiện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Đơn khởi kiện được gửi tới Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có bất động sản.