Câu hỏi: Xin chào luật sư! Tôi xin kể thế này: Tôi có 1 em trai trước hôm tổ chức đám cưới cho em tôi 1 hôm, em tôi có nhờ 1 đứa em bê tráp ở nơi xa đến để bê hộ tráp, sau khi ăn uống ở nhà xong, em tôi có mời mọi người đi hát, em tôi và mấy người tới quán hát trước, đứa em nhờ bê tráp và em út tôi đi sau, trên đường tới quán hát, đứa em bê tráp có bị một đám thanh chặn đánh, bị đánh vào đầu và phải vào viện khâu.

Trả lời: Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại đến sức khỏe người khác như sau:

“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;

e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;

i) Có tính chất côn đồ;

k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến 30%;

c) Phạm tội 02 lần trở lên;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.

…”

Trong trường hợp này, do bạn không cung cấp thông tin hiện tại hai người bị em bạn gây thương tích với tỷ lệ thương tích bao nhiêu % do đó chúng tôi chưa thể xác định mức hình phạt cụ thể đổi với em bạn trong trường hợp này. Bạn có thể căn cứ theo quy định tại Điều 134 đã nêu trên để xác định với trường hợp của em mình.

Về vấn đề mức bồi thường thiệt hại, nếu em bạn có lỗi gây thiệt hại về sức khỏe cho người khác thì em bạn có trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Về mức bồi thường thiệt hại, ĐIều 591 Bộ luật dân sự 2015 quy định về bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm như sau:

“1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Như vậy, gia đình bạn có thể căn cứ theo quy định tại Điều 590 đã nêu trên để xác định mức bồi thường phù hợp đối với cả 2 người bị gây thương tích trong trường hợp này. Nếu em bạn gây thương tích cho 2 người này thuộc trường hợp tại Khoản 1 ĐIều 134 thì gia đình bạn có thể thương lượng với gia đình người bị thiệt hại về vấn đề rút đơn đề nghị khởi tố vụ án hình sự tại cơ quan công an, nếu họ đồng ý rút đơn thì em bạn không phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này.

Trong khi xảy ra xô xát em bạn cũng bị thương, nhưng bên kia có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không sẽ dựa vào kết quả điều tra của cơ quan có thẩm quyền.

Cần xem xét hành vi của bên đó và tỷ lệ thương tật của em bạn để xác định họ có phải chỉ là chống trả một cách cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình thì đó là phòng vệ chính đáng khi đó sẽ không bị truy cứu trách nhiệm. Hay bên đó chống trả vượt mức cần thiết và làm cho em bạn bị thương thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.