Câu hỏi: Xin chào Luật sư, tôi có 1 vấn đề nhờ tư vấn liên quan đến vấn đề Đất đai hình thành (mua) trước hôn nhân có được coi là tài sản chung hay không? nội dung như sau: Mấy năm trước tôi và em gái ruột có mua chung 1 mảnh đất nhưng tôi không nghĩ ngợi gì mà lại để em gái tôi đứng tên 1 mình trên Sổ đỏ. Em gái tôi có chồng và con còn tôi thì vẫn độc thân.

Vậy tôi muốn hỏi hai vấn đề là:

- Nếu sau này có chuyện gì xảy ra thì tôi có quyền gì với phần đất chung của 2 chị em tôi không (Sổ đỏ đứng tên 1 mình em gái tôi) vì theo tôi biết nếu người đứng tên trên sổ đỏ có chồng thì không cần đứng tên cả hai vợ chồng mà nếu người vợ bán thì cần phải có cả sự đồng ý của người chồng nữa?

- Nếu người chồng biết là phần đất của chung 2 chị em tôi mà muốn chiếm đoạt cả mảnh đất đấy thì có được không?

Trả lời: Điều 43 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản riêng của vợ chồng:

“1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”

Và Điều 44 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về định đoạt tài sản riêng:

“1. Vợ, chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình; nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng không thể tự mình quản lý tài sản riêng và cũng không ủy quyền cho người khác quản lý thì bên kia có quyền quản lý tài sản đó. Việc quản lý tài sản phải bảo đảm lợi ích của người có tài sản.

3. Nghĩa vụ riêng về tài sản của mỗi người được thanh toán từ tài sản riêng của người đó.

4. Trong trường hợp vợ, chồng có tài sản riêng mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt tài sản này phải có sự đồng ý của chồng, vợ.”

Sau khi mua mảnh đất này em gái bạn mới kết hôn và nếu trong thời kỳ hôn nhân em bạn chưa nhập quyền sử dụng đất làm tài sản chung thì mảnh đất vẫn được xác định là tài sản riêng của em bạn. Khi thực hiện giao dịch thì em bạn sẽ không cần có sự đồng ý của người chồng. Mặc dù  hiện nay pháp luật quy định quyền sử dụng đất phải đứng tên hai vợ chồng và trường hợp đứng tên một người nhưng khi thực hiện các giao dịch liên quan vẫn phải có sự đồng ý của người còn lại, nhưng việc ghi tên như vậy chỉ áp dụng với những quyền sử dụng đất là tài sản chung.

Trên giấy chứng nhận quyền sử dụng của mảnh đất này chỉ đứng tên em gái bạn cho nên theo nguyên tắc pháp luật, bạn không có quyền sử dụng cũng như định đoạt đối với mảnh đất này. Nếu có tranh chấp xảy ra bạn phải chứng minh được bạn có đóng góp vào việc mua mảnh đất cùng với em bạn để bảo vệ quyền lợi của mình.

Nếu chồng của em gái bạn chiếm toàn bộ mảnh đất thì bạn và em gái có thể khởi kiện ra tòa án để đòi lại mảnh đất dựa trên các căn cứ chứng minh đây là tài sản chung của hai chị em của bạn.

- Nhờ luật sư tư vấn về chia tài sản hình thành trước hôn nhân

Hỏi:
Luật Minh Gia cho tôi hỏi vần đề chứng minh tài sản và chia tài sản hình thành trước hôn nhân ? Trước khi kết hôn tôi và vợ tôi có đứng tên mua chung một miếng đất vào năm 2006: Vợ tôi bỏ ra 59 triệu, tôi bỏ ra 91 triệu.

- Sau đó năm 2007 chúng tôi xây nhà chủ yếu bằng tiền của tôi làm ăn kinh doanh mà có, Có vay nợ như bố mẹ của vợ 40triệu, bố mẹ đẻ tôi 80 triệu , vay công ty tôi 50 triệu còn lại là tiền của tôi.

- Tháng 2/2008 chúng tôi làm đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn, đến tháng 8 năm 2008 mới đăng ký kết hôn.

- Tôi làm hộ khẩu năm 2008 sau đó mới chuyển vợ tôi vào hộ khẩu, tên chủ hộ là tôi.

- Như vậy khi ly hôn tài sản nhà và đất có được coi là tài sản chung hay không ? Vì khi xây nhà các giấy tờ hóa đơn mất gần hết, tiền làm nhà do tôi đứng ra chi trả và sau khi làm nhà các khoản nợ đều do tôi đứng ra trả. Cần các loại giấy tờ gì để chứng minh đó không phải là tài sản chung ?

Trả lời tư vấn:
Cảm ơn anh đã gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Những thắc mắc của anh, chúng tôi xin tư vấn như sau:

Căn cứ vào Điều 33 và Điều 43 Luật hôn nhân và gia đình có quy định về tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng như sau:

“ Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng và Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng (đã được trích dẫn tại phần tư vấn trên)"

Theo đó, quyền sử dụng đất được mua trước năm 2008, vợ và chồng cùng đứng tên mua thì được coi là tài sản riêng của mỗi người. Về phần ngôi nhà được xây dựng trước khi kết hôn bằng tiền của riêng anh và do anh vay mượn, đứng tên trả nợ thì ngôi nhà đó là tài sản riêng của anh (trừ khi hai vợ chồng thỏa thuận tài sản đó được nhập vào khối tài sản chung).

Để chứng minh ngôi nhà là tài sản riêng của anh thì anh có thể tìm đến nơi anh đã từng thanh toán vật liệu, thiết bị xây nhà để làm giấy tờ  xác nhận anh đã thanh toán toàn bộ chi phí xây nhà trong thời gian trước hôn nhân, giấy phép xây dựng được cấp trước khi xây dựng nhà ở (nếu anh rơi vào trường hợp phải xin giấy phép xây dựng), những giấy tờ có liên quan đến giao dịch bằng tài sản là ngôi nhà vào thời điểm trước hôn nhân hoặc chứng minh khả năng tài chính của mình so với khả năng tài chính của vợ.

Còn việc anh làm hộ khẩu năm 2008 sau đó mới chuyển vợ vào hộ khẩu, tên chủ hộ là anh thì cũng không ảnh hưởng gì đến việc chia tài sản khi ly hôn.