Câu hỏi: Trên thực tế, khi một chủ thể gây thiệt hại cho người khác thì có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại, tuy nhiên không phải chủ thể nào cũng phải bồi thường. Vấn đề đặt ra là trong trường hợp con chưa thành niên gây thiệt hại thì vấn đề bồi thường đặt ra như thế nào? Pháp luật Việt Nam quy định về vấn đề này như thế nào, mời bạn đọc theo dõi bài viết dưới đây.

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Cháu Phương – 14 tuổi, do có mâu thuẫn với cháu Thành học cùng lớp nên sau khi tan học, trên đường về Phương đã tìm Thành để nói chuyện, lời qua, tiếng lại dẫn đến xô xát, Phương đã đánh Thành gây thương tích phải nhập viện để cấp cứu. Sau khi điều trị cho Thành xong, bố mẹ của Thành đã đề nghị bố mẹ của Phương thanh toán tiền viện phí và tiền thuốc điều trị. Bố mẹ của Phương không nhất trí thanh toán vì cho rằng lỗi là do Phương gây ra nên phải đề nghị Phương thanh toán, nếu Phương không có tiền thì đành phải chịu, bố mẹ Phương không có lỗi nên không phải bồi thường. Hỏi bố mẹ của Thành có quyền đề nghị bố mẹ của Phương thanh toán tiền viện phí và tiền thuốc điều trị không? Trách nhiệm bồi trường trong trường hợp này được quy định như thế nào?

Trả lời: Căn cứ khoản 1 Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 quy định căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:
“1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”
Như vậy, người nào có hành vi xâm phạm sức khỏe của người khác thì phải bồi thường.

Theo Điều 590 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm như sau:

“1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Theo đó, các chi phí mà người gây thiệt hại phải bồi thường cho bị hại bao gồm chi phí điều trị, phục hồi sức khỏe, chi phí và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị, khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần…

Tuy nhiên căn cứ Điều 586 Bộ luật dân sự 2015 quy định về năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân như sau:

“1. Người từ đủ mười tám tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường.

2. Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 599 của Bộ luật này.

Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.

3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi gây thiệt hại mà có người giám hộ thì người giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếu người được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình để bồi thường.”

Như vậy, cháu Phương 14 tuổi gây thương tích cho cháu Thành thì bố mẹ cháu Phương phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho cháu Thành. Nếu tài sản của bố mẹ Phương không đủ để bồi thường mà cháu Phương có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu. Do đó, bố mẹ cháu Thành có quyền yêu cầu bố mẹ cháu Phương bồi thường tiền viện phí, tiền thuốc điều trị ngoài ra bố mẹ cháu Thành còn có thể yêu cầu bồi thường các khoản khác như tiền bù đắp tổn thất về tinh thần mà cháu Thành phải chịu, thu nhập thực tế mà bố mẹ Thành bị mất trong thời gian chăm sóc Thành bị thương...

Trân trọng!

Phòng tư vấn – Công ty Luật Minh Gia