Câu hỏi: Kính gửi Luật Minh Gia, vấn đề của tôi như sau: Bố mẹ tôi qua đời để lại 1 ngôi nhà trên 1 diện tích khá rộng. Anh em tôi gồm7 người gồm có 4 anh em trai, em trai cuối đã hi sinh ở Kampuchia và 3 em gái.

Sáu anh em chúng tôi thống nhất chia đất từ đường để lại như sau: Anh trai cả của tôi do lập nghiệp ở xa nên tự nguyện không nhận phần từ đường, tôi là em kế cũng có điều kiện trong cuộc sống nên cũng không nhận nhà từ đường và phần đất của mình. Ba cô em gái nhận đủ đất phần của mình. Vậy nên em trai kế tôi nhận nhà từ đường  và đất với điều kiện chăm sóc, cúng kính trong nhà từ đường và đất được giao chỉ được để ở, không được bán dưới bất cứ hình thức nào. Thỏa thuận trên 6 anh em chúng tôi cùng ký vào văn bản trước chứng kiến của chính quyền địa phương. Em trai kế tôi đã tiến hành xin cấp sổ đỏ, đồng thời cắt đất chia cho 2 đứa con của chú ấy. Hai lô đất được chia cũng được cấp sổ đỏ. Nay chú em tôi đã bán 1 lô đất được chia thông qua con của mình.Việc làm này theo tôi là không đúng thỏa thuận mà 6 anh em đã ký. Xin Luật Minh Gia cho hỏi:- Việc bán đất như thế có hợp pháp hay không?- Tôi có thể ngăn chận việc bán đất này bằng cách nào? Xin chân thành cám ơn.

Trả lời: Theo thông tin mà bạn cung cấp thì bố mẹ bạn mất không để lại di chúc, phần di sản để lại được chia theo quy định của pháp luật cho 6 người con. Theo đó, 3 người em gái nhận đủ phần tài sản của mình, phần còn lại được chia cho người em trai kế của bạn với điều kiện chỉ được sử dụng đất để ở và không được bán đất dưới bất kỳ hình thức nào, việc phân chia này được thực hiện tại Ủy ban nhân dân xã, phường theo quy định của pháp luật.

Căn cứ theo quy định tại điều 649 của Bộ luật dân sự 2015 về thừa kế theo pháp luật:

Điều 649. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.

Theo đó, thừa kế theo pháp luật được phân chia theo hàng thừa kế. Những người được hưởng thừa kế có quyền tự thỏa thuận với nhau về điều kiện cũng như phần di sản mà mỗi người được hưởng.

Như vậy, cứ theo thông tin trên thì em trai của bạn đã ký cam kết vào biên bản thỏa thuận là không được bán đất dưới bất kỳ hình thức nào mà nay lại bán đất cho bên thứ ba thì hành vi đó bị coi là đã vi phạm thỏa thuận giữa 6 anh em. Do đó, để ngăn chặn sự việc trên bạn có thể yêu cầu em trai bạn chấm dứt việc bán đất lại, trường hợp em trai bạn đã lập hợp đồng mua bán quyền sử dụng đất có công chứng với bên thứ ba thì bạn và 4 anh em còn lại có quyền gửi đơn khởi kiện lên tòa án nhân dân quận, huyện nơi em trai bạn cư trú để yêu cầu tòa án tuyên hợp đồng giao dịch giữa em trai bạn với bên thứ ba là vô hiệu và có thể yêu cầu tòa án phân chia lại di sản thừa kế.

Thành phần hồ sơ khởi kiện:

+ Đơn khởi kiện (theo mẫu)

+  Các giấy tờ về quan hệ giữa người khởi kiện và người để lại tài sản: Giấy khai sinh, Chứng minh thư nhân dân, giấy chứng nhận kết hôn, sổ hộ khẩu, giấy giao nhận nuôi con nuôi để xác định diện và hàng thừa kế;

+  Giấy chứng tử của người để lại di sản thừa kế;

+ Bản kê khai các di sản;

+ Các giấy tờ, tài liệu chứng minh sở hữu của người để lại di sản và nguồn gốc di sản của người để lại di sản;

+ Giấy tờ chứng minh về việc thỏa thuận về việc phân chia di sản thừa kế giữa các thành viên trong gia đình;

+ Một số giấy tờ khác có liên quan khác.

Sau khi nhận được đơn khởi kiện của bạn và 4 người anh em còn lại ( có thể ủy quyền cho một người để gửi đơn khởi kiện) tòa án sẽ xem xét những giấy tờ của bạn có hợp pháp hay không? Nếu giấy tờ của bạn hợp pháp thì tòa án có căn cứ để yêu cầu người em trai kế của bạn thực hiện đúng thỏa thuận trong biên bản thỏa thuận của anh em bạn, trường hợp hợp đồng mua bán giữa con trai em bạn với bên thứ ba đã được giao kết ( hợp đồng mua bán quyền sử dụng đất có công chứng) thì tòa án có thể đưa ra quyết định tuyên bố hợp đồng vô hiệu và yêu cầu bên thứ ba trả lại phần đất cho gia đình bạn.