Câu hỏi: Vợ chồng tôi kết hôn được 8 năm, đã có 3 con chung. Một cháu 7 tuổi, một cháu 27 tháng và một cháu 7 tháng tuổi. Trong thời gian trên chồng tôi đã lừa dối và ăn ở như vợ chồng với người đàn bà khác trong suốt nhiều năm qua mà gia đình tôi không hề hay biết. Gần đây nhất anh ý có đề nghị tôi ly hôn, nhưng vì con còn nhỏ nên toà không đồng ý. Nhưng có một việc là anh ấy và gia đình của cô gái kia đã tự động tổ chức lễ cưới mà mọi người trong gia đình chồng tôi không hề hay biết gì. Trong khi gia đình cô gái ấy tổ chức cũng có mời họ hàng bạn bè, anh chị em tới dự. Vậy trong hoàn cảnh này tôi muốn kiện chồng tôi và cô gái kia có quan hệ bất chính. Lại tổ chức lễ cưới ngang nhiên trong khi tôi và anh ấy chưa ly hôn. Vậy tôi phải làm gì. Xin văn phòng luật sư trả lời giúp tôi.

Trả lời: - Nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình

Nguyên tắc một vợ một chồng là một trong những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình. Có thể hiểu rằng nguyên tắc này quy định cá nhân đã kết hôn chỉ được có một vợ hoặc một chồng; và trong thời kì hôn nhân không được kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.

Tại Điểm C Khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định:

"2. Cấm các hành vi sau đây:

"...c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ..."

Thêm vào đó căn cứ tại Khoản 7 Điều 3 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:

"Chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng".

Như vậy hành vi chung sống như vợ chồng thậm chí tổ chức đám cưới với người khác mà trong khi vẫn còn quan hệ hôn nhân vợ chồng với chị của chồng chị là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật hôn nhân gia đình.

-
Xử lý hành chính đối với hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng

Trường hợp này chồng chị và người phụ nữ kia có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm nguyên tắc hôn nhân một vợ một chồng theo Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP:

"Điều 59. Hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng

1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.

..."

- Trách nhiệm hình sự của hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng

Người có hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Khoản Điều 182 Bộ luật hình sự 2015 quy định về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng như sau:

"1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

2. Phạm tội trong trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát

b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ hôn nhân một vợ một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó".

Như vậy, hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có vợ, có chồng nếu làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc cả hai bên dẫn đến ly hôn; hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm thì bị truy cứu TNHS theo Điều 182 nêu trên. Trường hợp này chị có thể làm đơn trình báo lên cơ quan chức năng có thẩm quyền để giải quyết vụ việc.