Câu hỏi: Trong trường hợp ông bà mất không để lại di chúc thì di sản được chia cho các con gái không? Nếu có con đã chết thì các cháu có được hưởng thừa kế thế vị không? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Xin chào luật sư! Cho cháu hỏi việc phân chia tài sản đất của ông Bà nội đã mất nhưng không có di chúc thì được phân chia như thế nào ạ? Ông bà có 5 người con – 3 trai và 2 gái, Cô Hai mất còn lại 4 Anh em. Nay chú út đòi chia lô đất thành 3 phần cho 3 Anh em trai còn 2 Cô không có phần, nhưng Ba cháu giờ muốn chia thành 5 cho đều nhau, phần thứ nhất cho con trai ruột Cô Hai (đã mất), còn lại chia 4 Anh em.

Vậy xin hỏi luật sư như vậy Anh con Cô Hai có được hưởng quyền thừa kế từ Ông Bà Ngoại hay không ạ? Xin luật sư tư vấn dùm, cảm ơn Luật sư ạ!

Trả lời: Căn cứ thông tin bạn cung cấp, ông bà bạn mất không để lại di chúc; do đó, di sản thừa kế mà ông bà bạn để lại sẽ được phân chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bà bạn theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Theo quy định nêu trên có thể xác định hàng thừa kế thứ nhất của ông bà bạn sẽ bao gồm 5 người con. Và pháp luật không phân biệt giữa con trai và con gái trong việc hưởng di sản thừa kế từ cha mẹ. Vì vậy, các cô của bạn có quyền thừa kế di sản do ông bà để lại. Khi tiến hành phân chia di sản thừa kế, những người thừa kế có thể thỏa thuận phân chia di sản hoặc khởi kiện ra Tòa án yêu cầu phân chia (trong trường hợp không thỏa thuận được).

Tuy nhiên, thông tin bạn cung cấp thể hiện cô Hai của bạn đã mất nhưng không thể hiện rõ cô Hai của bạn mất trước hay mất sau ông bà. Do đó, có thể xảy ra hai trường hợp như sau:

Trường hợp 1: Cô Hai bạn mất sau ông bà.

Trong trường hợp này cô Hai bạn vẫn được hưởng di sản thừa kế do ông bà bạn để lại. Bởi lẽ, sau ông bà bạn mất là thời điểm mở thừa kế theo quy định tại Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015:

“Điều 611. Thời điểm, địa điểm mở thừa kế

1. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật này.”

Theo đó, kể từ thời điểm ông bà bạn mất, cô Hai đã có quyền thừa kế đối với phần di sản mà ông bà để lại. Phần di sản cô Hai được thừa kế từ ông bà sẽ được xác định là di sản thừa kế cô Hai để lại, di sản này được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cô Hai theo quy định của pháp luật.

Trường hợp 2: Cô Hai bạn mất trước ông bà.

Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Như vậy, đối với trường hợp cô Hai bạn mất trước ông bà bạn thì các con của cô Hai sẽ được hưởng phần di sản mà cô hai được hưởng nếu cô hai còn sống.