Câu hỏi: Câu hỏi: Ngày hôm kia e có cho 1 người cắm chiếc điện thoại SamSung S6 xách tay Đài Loan lấy 6 triệu đồng, giá chiếc điện thoại này mới khoảng 3triệu. Khi cắm người này nói điện thoại này chính hãng nên đòi cắm 7-8 triệu đồng. E thì bận việc nên không kiểm tra kĩ, sau xem lại thì mới biết là mình đã bị lừa. Vậy luật sư cho e hỏi, e kia có vi phạm "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" không. Và không làm cầm đồ chỉ là quán mua bán - sửa chữa điện thoại thì có thể kiện được không?

Trả lời: Khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự quy định như sau:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại”
.

Như vậy về mặt khách quan của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Hành vi chiếm đoạt tài sản phải thực hiện bằng thủ đoạn gian dối. Thủ đoạn gian dối ở đây là đưa ra những thông tin không đúng sự thật để đánh lừa người khác. Hành vi này có thể thông qua lời nói; xuất trình giấy tờ giả mạo; giả danh cán bộ; giả danh tổ chức ký kết hợp đồng… và người bị lừa dối không thể nhận biết được những thông tin này là gian dối. Tuy nhiên trong trường hợp của bạn, bạn hoàn toàn có thể kiểm tra chất lượng sản phẩm nhưng bạn lại không kiểm tra. Nếu bạn tiến hành kiểm tra, xác minh thì bạn hoàn toàn có thể nhận biết được những thông tin người kia đưa ra là sai sự thật, hơn nữa người đó chỉ cầm cố chứ chưa chiếm đoạt tài sản do vậy hành vi của người này không thể cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo quy định tại Điều 127 Bộ luật dân sự 2015, vì giao dịch được xác lập có hành vi lừa dối nên giao dịch đó bị coi là vô hiệu:

“Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa, cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.

Lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.

Đe dọa, cưỡng ép trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba làm cho bên kia buộc phải thực hiện giao dịch dân sự nhằm tránh thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của mình hoặc của người thân thích của mình”.

Khi đó, bạn có quyền khởi kiện người đó ra tòa án nhân dân quận/huyện nơi người đó đang sinh sống, làm việc để yêu cầu tòa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Khi khởi kiện tại tòa, bạn cần cung cấp chứng cứ chứng minh về việc cầm cố tài sản giữa hai bên. Tòa sẽ xác minh quan hệ cầm cố đó có đúng hay không. Nếu đúng như những gì bạn trình bày, tòa sẽ tuyên bố giao dịch vô hiệu và yêu cầu bên cầm cố trả lại tài sản cho bạn.