Câu hỏi: Luật sư cho e hỏi 2 vợ chồng e cưới nhau cũng đc hơn 4 năm rùi và cũng đã có 2 con trai,đứa đầu được hơn 4 tuổi còn đứa thứ 2 được hơn 2 tuổi nhưng tôi và chồng tôi ly thân từ khi đứa đầu được 15 tháng còn đứa thứ 2 thì đang trong bụng 3 tháng. Vì bố mẹ chồng tôi đánh đập và đuổi tôi cả chồng tôi cũng nghe và đuổi tôi, nên mẹ con tôi sang bên ngoại ở đến tận bây giờ thì chồng tôi đòi ly hôn và tranh giành nuôi con với tôi, trong suốt thời gian đấy chồng tôi không hề chăm sóc hay chu cấp gì cho mẹ con tôi.đứa thứ 2 thì ốm đau tất cả t đều nhờ bên ngoại ,trong khi đấy a là lao động tự do còn tôi thì có công việc ổn định. Gia đình tôi cũng có điều kiện kinh tế hơn gia đình a. xin hỏi luật sư bây giờ t muốn nuôi cả 2 cháu thì tôi phải làm gì. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Cám ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tới công ty luật Minh gia, trường hợp của bạn được tư vấn như sau:

Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

"1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.''

Về quyền trực tiếp nuôi con theo quy định tại Điều 81 chúng tôi nêu trên như sau:

Thứ nhất, về đứa con đầu hơn 4 tuổi:

Để được quyền nuôi đứa con này, bạn cần có được sự đồng ý theo thỏa thuận của bạn và chồng bạn. Nếu như hai bạn không thỏa thuận được thì hai bên phải chứng minh các điều kiện đảm bảo tốt nhất  cuộc sống của con. Hội đồng xét xử sẽ xem xét, dựa trên quyền và lợi ích của con dựa trên các tiêu chí về điều kiện kinh tế, môi trường sống, thời gian làm việc...của hai bên để đưa ra quyết định ai là người được quyền nuôi con.

Thứ hai, đối với đứa con hơn 2 tuổi:

Theo quy định khoản 3, Điều 81, Luật hôn nhân gia đình 2014, thì con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Chồng bạn chỉ có thể nuôi đứa con này trong trường hợp hai bên có thỏa thuận khác hoặc bạn không có khả năng để chăm sóc đứa bé.

Theo dữ kiện bạn đã nêu, bạn có công việc ổn định, còn chồng bạn làm công việc tự do, điều kiện kinh tế nhà bạn cũng khá hơn nhà chồng, hơn nữa, từ khi bạn về nhà mẹ đẻ, chồng bạn cũng không chăm sóc và chu cấp gì cho con. Do đó, nếu không thỏa thuận được với nhau về quyền nuôi con mà cần nhờ đến Tòa án thì bạn sẽ được ưu tiên, khả năng được nuôi cả 2 con của bạn sẽ cao hơn so với chồng của bạn.

---

2. Ai có quyền nuôi con sau khi ly hôn?

Câu hỏi:

Tôi và vợ tôi, hai vợ chồng chung sống với nhau được 6 năm, có một người con chung là con gái 5 tuổi. vợ tôi đơn phương làm đơn ra tòa. chúng tôi sảy ra tranh chấp về con cái. Tôi muốn hỏi khi ly hôn tòa sẽ giải quyết ai được nuôi con khi: Vợ tôi: đang hợp đồng giáo viên mầm non tư thục tại Hải phòng, mức lương 6 triệu đồng/tháng. Ở nhà đi thuê cùng anh trai và chị dâu. Quê gốc ở tỉnh khác. Còn tôi: Đang là công chức cấp xã, mức lương và phụ cấp trên 4 triệu đồng/tháng. Từ trước vợ chồng tôi ở cùng mẹ đẻ là giáo viên mầm non. Có nhà ở rõ ràng. Vậy xét hai trường hợp thì ai được quyền nuôi con? Tôi xin cám ơn.

Trả lời tư vấn:

Cảm ơn anh đã tin tưởng và gửi yêu cầu tới Công ty Luật Minh gia chúng tôi, vấn đề anh đưa ra chúng tôi tư vấn như sau:

Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc nuôi dưỡng và giáo dục con sau khi ly hôn như sau:

“Xem trích dẫn tại phần 1''

Như vậy, quyền trực tiếp nuôi con:

- Về nguyên tắc, các bên đương sự (vợ, chồng) có thể tự thỏa thuận với nhau về việc người nào sẽ là người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn và Tòa án sẽ ghi nhận thỏa thuận này trong bản án.

- Trường hợp vợ, chồng không thỏa thuận được việc nuôi con thì Tòa án sẽ quyết định giao quyền trực tiếp nuôi con cho một bên vợ hoặc chồng. Khi xem xét ai sẽ là người sẽ trực tiếp nuôi con sau ly hôn, Tòa án sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố với mục đích tìm được người phù hợp để có thể chăm sóc, nuôi dưỡng và đáp ứng một cách tốt nhất cho sự phát triển của đứa trẻ. Trên thực tế, Tòa án sẽ dựa trên 3 yếu tố sau:

+ Điều kiện về vật chất, bao gồm:
Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập…các yếu tố đó dựa trên thu nhập, tài sản, chỗ ở của cha mẹ.

Nhà ở, điều kiện vật chất, thu thập của người vợ hoặc chồng sẽ là một trong các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc giành quyền trực tiếp nuôi con khi ly hôn.

+ Điều kiện về tinh thần, bao gồm:
Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con; sự yêu thương, tình cảm đối với con từ trước đến nay; điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn … của cha mẹ.

Những “thói hư, tật xấu”, thời gian hạn chế sẽ là một yếu tố gây trở ngại trong việc giành quyền trực tiếp nuôi con.

+ Nguyện vọng của con:
Là việc người con mong muốn được sống với ai (trong trường hợp con từ đủ 7 tuổi trở lên).

* Cần lưu ý:

- Trường hợp con từ đủ
7 tuổi trở lên
thì sẽ xem xét đến 3 yếu tố về điều kiện vật chất và điều kiện tinh thần và nguyện vọng của con nêu trên.

- Trường hợp con
dưới 7 tuổi
thì sẽ xem xét đến 2 yếu tố về điều kiện vật chất và điều kiện tinh thần nêu trên.

- Trường hợp con
dưới 36 tháng tuổi
thì được giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Đây là một quyền ưu tiên cho người mẹ, vì trong giai đoạn dưới 36 tháng tuổi trẻ con rất cần sự chăm sóc, nuôi dưỡng của người mẹ, thiếu vắng sự chăm sóc của người mẹ sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển bình thường của đứa trẻ.

Tuy nhiên, quy định không phải mọi trường hợp đều giao cho người mẹ chăm sóc; trong trường hợp người mẹ không đủ khả năng, điều kiện để trực tiếp chăm sóc, nuôi nấng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác thì Tòa án vẫn sẽ có quyết định khác nhằm phù hợp với lợi ích của con.

---

3. Tranh chấp quyền nuôi con khi ly hôn giải quyết thế nào?

Câu hỏi:

Luật sư cho hỏi về vấn đề giải quyết khi ly hôn và giành quyền nuôi con như sau: Chúng tôi có 2 con chung: 1 cháu gần 2 tháng tuổi và 1 cháu 6 tuổi. Chúng tôi quyết định ly dị. Tôi và chồng đều làm công việc công chức, tôi làm giờ hành chính. Giữa chúng tôi không có vật chất là của chung. Chúng tôi sống cùng bố mẹ chồng và tách khẩu riêng. Xin tư vấn giúp tôi sau ly hôn tôi có được quyền nuôi cả 2 con không. Tôi xin cảm ơn.

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tới công ty Luật Minh Gia! Yêu cầu của bạn được tư vấn như sau:

Điều 81, Luật hôn nhân gia đình 2014, quy định:

"Xem trích dẫn tại phần 1''

Về quyền trực tiếp nuôi con theo quy định tại Điều 81 chúng tôi nêu trên như sau:

Thứ nhất,
về người con thứ hai được 2 tháng tuổi. Theo quy định tại khoản 3 Điều 81  Luật HN & GD 2014, cháu bé sẽ được giao trực tiếp cho mẹ nuôi ( con dưới 36 tháng tuổi).

Chồng có quyền trực tiếp nuôi cháu bé này chỉ trong trường hợp hai vợ chồng thỏa thuận, dựa trên lợi ích của con; hoặc bạn không có điều kiện để trực tiếp nuôi con. Về vấn đề này thì chồng phải có nghĩa vụ chứng minh, và dựa trên tài liệu chồng cung cấp; dựa trên biên bản ghi lời khai HĐXX sẽ xem xét quyết định có hay không giao con cho chồng.

Thứ hai,
về người con thứ nhất được 6 tuổi:

Để được quyền nuôi cháu bé này, vợ chồng bạn có thể thỏa thuận dựa trên lợi ích của con; nếu không có thỏa thuận thì hai bên cùng phải chứng minh các điều kiện đảm bảo tốt nhất cuộc sống cho con. HĐXX sẽ xem xét, giải quyết dựa trên quyền và lợi ích của con.

HĐXX sẽ xem xét điều kiện của các bên theo những căn cứ sau:

+ Thu nhập hàng tháng (có đảm bảo để nuôi cháu hay không?)

+ Chỗ ở ổn định (Có đảm bảo để cháu có chỗ ở lâu dài hay không?)

+ Môi trường sống (Có đảm bảo cho sự phát triển cả về tinh thần lẫn thể chất của cháu hay không?)

+ Thời gian làm việc (Bạn có thời gian để chăm sóc cháu hay không?)

+ Sự quan tâm, chăm sóc của cha mẹ giành cho con.

+ Hành vi của cha mẹ (Có ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần và sự phát triển của trẻ).

Vậy, để trả lời yêu cầu của bạn: bạn có quyền trực tiếp nuôi cả 2 người con hay không thì sẽ theo như nội dung tư vấn trên; hoặc theo như những tài liệu, lời khai mà bạn cung cấp cho HĐXX.

Bên cạnh đó, pháp luật hôn nhân gia đình quy định về nghĩa vụ của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như phải có có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi, nghĩa vụ cấp dưỡng, nghĩa vụ thăm nom con.