Câu hỏi: Luật sư tư vấn trường hợp giấy khai sinh của con mang tên chồng cũ. Nay người cha đẻ muốn thay đổi họ tên của con theo hộ và tên của mình. Thủ tục như thế nào? Nội dung cụ thể như sau:

Em muốn công ty tư vấn giúp em về thủ tục thay tên đổi họ cho con em. Em xin trình bày như sau, vợ em bây giờ đã có một đời chồng và chồng cũ của vợ em đã mất,trước khi cô ấy lấy chồng bọn em yêu nhau nhưng vì gđ ngăn cấm nên không đến được với nhau,quá trình đó cô ấy mang thai với em nhưng giấu mọi người.sau này cô ấy tìm đến em và nói toàn bộ sự thật em mới biết,bây giờ cô ấy về chung sống với em và đã đăng kí với em.vậy em xin hỏi em muốn thay tên đổi họ cho con em mang họ của em, thì cần những thủ tục gì và cấp nào giải quyết ạ.con em sinh năm 2006, kính mong luật minh gia giúp đỡ em em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: - Thứ nhất, điều kiện thay đổi họ và tên

Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định về Điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch:

"1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó.

2. Cải chính hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch là việc chỉnh sửa thông tin cá nhân trong Sổ hộ tịch hoặc trong bản chính giấy tờ hộ tịch và chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ để xác định có sai sót do lỗi của công chức làm công tác hộ tịch hoặc của người yêu cầu đăng ký hộ tịch."

Điều 28 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định Quyền thay đổi họ, tên

"1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây:

…

c) Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con;

2. Việc thay đổi họ, tên cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi họ, tên của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ, tên cũ."

Theo đó, cá nhân có quyền yêu cầu được thay đổi họ và tên trong trường hợp xác định cha mẹ cho con.

Trường hợp của bạn, trong giấy khai sinh của cháu bé thì cháu theo họ và tên của người chồng trước. Lúc này trên giấy khai sinh, pháp luật thừa nhận cha của đứa bé là người chồng cũ đó. Vậy nên  bạn muốn đổi tên cho cháu thì có thể yêu cầu tòa án xác định quan hệ cha con cho đứa trẻ đó.

- Thứ hai, trình tự thủ tục yêu cầu thay đổi họ và tên cho con

Bạn cần làm theo các bước sau:

- Bước 1:
Thủ tục tư pháp xác định cha con

Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con

"
1. Cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.

2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp quy định tại Điều 92 của Luật này."

*Hồ sơ xác định cha mẹ con:

- Đơn yêu cầu xác định lại cha cho con;

- Giấy tờ tùy thân của người có yêu cầu( CMTND, sổ hộ khẩu- bản sao chứng thực);

- Giấy khai sinh của đứa con( bản sao chứng thực).

Bạn làm hồ sơ rồi gửi lên Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bạn và con đang cứ trú để yêu cầu giải quyết.

- Bước 2:
Làm thủ tục yêu cầu thay đổi họ và tên

Sau khi có Tòa án thực hiện việc giám định AND và ra quyết định công nhận quan hệ cha con rồi bạn có thể mang bản án/ quyết định của TAND tới UBND xã làm thủ tục thay đổi họ tên cho con.

*Hồ sơ yêu cầu thay đổi họ và tên:

- Tờ khai (theo mẫu);

- Giấy khai sinh của đưa trẻ;

- Giấy tờ làm căn cứ yêu cầu thay đổi( quyết định công nhận quan hệ cha con của Tòa án).

Điều 27 Luật hộ tịch năm 2014 quy định Thẩm quyền đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch:

"Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người chưa đủ 14 tuổi; bổ sung hộ tịch cho công dân Việt Nam cư trú ở trong nước."

Do đứa trẻ sinh năm 2006 khi thay đổi họ tên cần có sự đồng ý của đứa trẻ. Và trường hợp thay đổi cho trẻ dưới 14 tuổi thì UBND xã là nơi có thẩm quyền giải quyết. Con bạn sinh năm 2006 nên thuộc trẻ dưới 14 tuổi và thẩm quyền giải quyết thay đổi họ tên sẽ là UBND xã.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

Trân trọng