Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Ông bà nội em sinh được 6 người con,3 trai 3 gái. Bố em là thứ hai nhưng lại là trai trưởng, có một cô út nhưng không lấy chồng, Năm 1993 ông bà nội em chia đất cho 3 người con trai, gồm bố em và hai người chú, không có nói chia cho con gái, chú thứ hai được ông bà chuyển đổi đất với một người trong họ nên ở một chỗ riêng.

Còn bố em cũng vào năm đó, đã mua một miếng đất ở chỗ khác cho chú út nên nhà em được sở hữu miếng đất hiện tại là 362m. Năm 1996 làm sổ đỏ đứng tên bố em và từ năm đó cũng trong sổ hộ khẩu không có tên cô út của em trong đây. Nhưng đến năm 2002 là có đợt làm lại sổ đỏ, thì lại chuyển người đứng tên là mẹ của em. Năm 2007 bố em mất thì cô út của em ở trong nhà của người chú, nhưng bây giờ các cô với các chú, thím lại yêu cầu nhà em chia đất cho cô út. Nhưng nhà em gồm mẹ và hai anh em của em không đồng ý thì các cô các chú và các thím đến đánh mẹ con nhà em.

Vậy cho em xin hỏi theo luật đất đai, thì nhà em có phải chia đất cho cô em không,và những người đó đến nhà em đánh mẹ con nhà em thì có phạm tội gì không? Và có thể truy tố không. Em rất mong các anh chị hãy tư vấn cho em, em xin chân thành cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất, cần khẳng định quyền sử dụng đất là của cá nhân ông bà nên ông, bà có toàn quyền quyết định việc cho tặng, chuyển nhượng cho bất cứ thành viên nào mà không cần sự đồng ý của các thành viên còn lại trong gia đình. Cụ thể, Điều 188 Luật đất đai 2013:

Điều 188. Điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất

1. Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi có các điều kiện sau đây:

a) Có Giấy chứng nhận, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này;

b) Đất không có tranh chấp;

c) Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;

d) Trong thời hạn sử dụng đất.

2. Ngoài các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này, người sử dụng đất khi thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; quyền thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất còn phải có đủ điều kiện theo quy định tại các điều 189, 190, 191, 192, 193 và 194 của Luật này.

Thứ hai, giải quyết đối với trường hợp gia đình bạn.

Với trường hợp của gia đình bạn cần xác định thời điểm bố bạn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dựa trên cơ sở nào (văn bản chuyển nhượng, tặng cho từ ông bà bạn). Theo đó, nếu thời điểm làm hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là có sự đồng ý của ông bà thì đương nhiên việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là hợp pháp và yêu cầu chia đất cho người em út của các cô, chú kia là không có căn cứ, cơ sở để giải quyết (gia đình bạn không phải thực hiện việc chia đất).

Tuy nhiên, nếu thời điểm năm 1993 ông bà có nói chia đất cho các con nhưng chưa thể hiện bằng văn bản và thời điểm bố bạn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng không có giấy tờ chứng minh (hợp đồng tặng cho...) thì đương nhiên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp là sai và quyền sử dụng đất vẫn thuộc ông, bà bạn.

+ Nên đối với yêu cầu chia đất của em út thì sẽ phải xem ông bà đã mất chưa và thời điểm mất là năm nào. Trường hợp, ông bà còn sống thì các cô, cậu bạn không có quyền yêu cầu chia. Trường hợp, ông bà đã mất mà không để lại di chúc thì đương nhiên quyền sử dụng đất sẽ được chia theo pháp luật trong đó cô có quyền hưởng thừa kế nên yêu cầu phân chia là có cơ sở, đúng quy định pháp luât. Nhưng sẽ phải xét tới thời điểm ông bà mất, nếu ông bà mất trên 10 năm giờ mới yêu cầu chia thì không còn thời hiệu khởi kiện chia thừa kế nữa, nên ai là người đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất quyền sử dụng đất thì tiếp tục được phép quản lý sử dụng (tức gia đình bạn đang quản lý thì vẫn sẽ tiếp tục được quản lý, sửu dụng).

Thứ ba, truy cứu trách nhiệm về hành vi cố ý gây thương tích.

Trong trường hợp của gia đình bạn cần xác định hành vi trên của cô cậu đánh gia đình bạn có để lại thương tích hay không. Nếu tỉ lệ thương tích từ 11% trở nên thì bạn có quyền làm đơn tố cáo về tội cố ý gây thương tích theo quy định của Bộ luật hình sự tới cơ quan công an. Tuy nhiên, nếu không có thương tích (chỉ xây xát nhẹ..) thì gia đình vẫn có quyền làm đơn trình báo để xử phạt hành chính đối với họ.