Câu hỏi: Luật sư cho hỏi trường hợp: Vợ chồng ly hôn vì bất đồng cuộc sống. Nay vì lý do đã chăm sóc cho cháu ngoại từ bé, nên bà muốn giành quyền nuôi cháu. Hỏi trong trường hợp này khi ly hôn người cha có quyền nuôi con hay không? Cụ thể:

Em và vợ em đang chuẩn bị làm thủ tục ly hôn vì những bất đồng trong cuộc sống. Vợ em vì tìm 1 phút nông nổi nên đã có thai với người khác. Nay khi đề nghị ly hôn thì bà ngoại của con em giành quyền nuôi dưỡng. Trong khi bà đã gần 60 tuổi và ở chung với các anh chị em khác trong gia đình. Bà dựa vào chăm sóc cháu từ bé nên không cho em hoặc vợ em giành quyền nuôi cháu. Vậy luật sư cho em hỏi bây giờ khi ra tòa em có giành được quyền nuôi con em không? Quy định pháp luật thế nào? Hiện em đang phụ giúp gia đình kinh doanh.

Trả lời: Theo pháp luật về hôn nhân và gia đình cha mẹ có quyền chăm nom và nuôi dưỡng con cái sau khi ly hôn. Đó là quyền lợi hợp pháp được pháp luật công nhận và bảo vệ.

Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình quy định Việc trong nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn:

“
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con”.

Với quy định này của pháp luật thì vợ chồng bạn có thể thỏa thuận việc chăm sóc nuôi dưỡng con. Xem xét ai là người có đủ điều kiện tốt nhất để chăm sóc nuôi dưỡng con cái thì giao cho người đó trực tiếp chăm sóc và người còn lại có nghĩa vụ cấp dưỡng.

Tuy nhiên nếu con bạn dưới 36 tháng tuổi thì sẽ ưu tiên cho người mẹ trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và bạn sẽ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo sự thỏa thuận của hai bên.

Nếu con bạn đã đủ 07 tuổi trở lên; theo pháp luật dân sự thì đã được coi là có năng lực hành vi dân sự và được thực hiện một số các giao dịch dân sự nhất định phục vụ đời sống thường ngày và phù hợp với lứa tuổi. Như vậy nếu đứa trẻ muốn sống với người cha hoặc mẹ thì sẽ tôn trọng quyết định của đứa bé đó.

Theo quy định tại khoản 5 điều 84 Luật hôn nhân và gia đình:

“5. Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều này thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

a) Người thân thích;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

d) Hội liên hiệp phụ nữ.”

Trường hợp này có nghĩa nếu như cả hai vợ chồng bạn không đủ điều kiện để nuôi dưỡng chăm sóc cho con thì có thể thay đổi người chăm sóc nuôi dưỡng con, Tòa án sẽ căn cứ trên cơ sở lợi ích cho con để quyết định thay đổi người trực tiếp chăm sóc con. Khi đó có thể người bà sẽ được quyền chăm sóc nếu người bà có đủ điều kiện đảm bảo cho sự phát triển tốt nhất cho đứa bé