Câu hỏi: Người lao động chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật nhưng công ty không trả sổ bảo hiểm xã hội đến khi hết thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp thì có thể khởi kiện công ty không?

Nội dung tư vấn
: Dear Văn Phòng Luật Sư Minh Gia. Nhờ các anh chị tư vấn giúp trường hợp của tôi. Tôi nghỉ việc ở công ty cũ ngày 21/02/2018 (Theo giấy tờ thông báo nghỉ việc báo trước 1 tháng. Đến nay vừa quá 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc, hiện cty cũ vẫn chưa hoàn trả sổ BHXH. Hôm qua Tôi có gửi email hỏi tình hình hồ sơ thì cty cũ thông báo đã tự quyết đóng (không có sự đồng ý của người lao động) thêm 1 tháng tiền BHXH (tức tháng 3/2018 cho tôi) và sẽ gửi lại sổ BHXH trong tháng 05/2018 để Tôi tiến hành khai bảo hiểm thất nghiệp. Trong trường hợp này Tôi có thể kiện/ yêu cầu cty cũ bồi thường khoản BHTN của tôi không? Tôi được lãnh 9 tháng BHTN do đóng liên tục từ năm T1/2009 đến nay. Mong các anh chị Luật Sư cho Tôi lời khuyên trong trường hợp này.

Trả lời: Nếu bạn chấm dứt hợp đồng lao động đúng theo quy định của Điều 36 Bộ luật lao động 2012 và thực hiện đúng thời hạn báo trước thì bạn đã chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật.

“Điều 36. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động

1. Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 192 của Bộ luật này.

2. Đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động.

3. Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Người lao động đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 187 của Bộ luật này.

5. Người lao động bị kết án tù giam, tử hình hoặc bị cấm làm công việc ghi trong hợp đồng lao động theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án.

6. Người lao động chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết.

7. Người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết; người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

8. Người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải theo quy định tại khoản 3 Điều 125 của Bộ luật này.

9. Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 37 của Bộ luật này.

10. Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 38 của Bộ luật này; người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế hoặc do sáp nhật, hợp nhất, chia tách doanh nghiệp, hợp tác xã.”

Khi bạn đã chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật thì người sử dụng lao động có những trách nhiệm trả lại sổ bảo hiểm xã hội và các khoản liên quan đến quyền lợi của người lao động (trợ cấp thất nghiệp và trợ cấp thôi việc) quy định tại Điều 47 Bộ luật lao động như sau:

“Điều 47. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động

…

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động.

…”.

Do đó, trong trường hợp này công ty vẫn bị coi là vi phạm nghĩa vụ trả sổ bảo hiểm cho NLĐ.

Ngoài ra, trường hợp của bạn chúng tôi hiểu là khi công ty trả sổ bảo hiểm xã hội cho bạn vào tháng 05/2018 thì đã hết thời hạn đi hưởng trợ cấp thất nghiệp là 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động theo Điều 46 Luật việc làm 2013 nên bạn không được nhận khoản tiền trợ cấp thất nghiệp.

Theo quy định tại Điều 201 Bộ luật lao động 2012 và Điểm b Khoản 1 Điều 32 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, tranh chấp lao động về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án và không bắt buộc phải thực hiện thủ tục hòa giải trước khi yêu cầu giải quyết tại Tòa. Vì vậy, bạn có thể nộp đơn khởi kiện lên Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty bạn có trụ sở để yêu cầu giải quyết (Điểm c Khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự 2015). Tòa án sẽ căn cứ vào các tình tiết liên quan để giải quyết. Bạn có thể khởi kiện yêu cầu công ty phải thực hiện nghĩa vụ trả bảo hiểm xã hội đúng pháp luật và bồi thường thiệt hại cho bạn do bạn không được hưởng tiền trợ cấp thất nghiệp mà đáng lẽ bạn được hưởng theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, công ty còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điểm a Khoản 1 Điều 8 Nghị định 88/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm bảo xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng như sau:

“Đi
ều 8. Vi phạm quy định về sửa đổi, b
ổ
sung, chấm dứt h
ợ
p đ
ồng lao động

1. Phạt tiền người sử dụng lao động có một trong các hành vi: …; không hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật theo một trong các mức sau đây:

a) Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;

...”.

Trân trọng.

CV tư vấn: Nguyễn Thị Nhung - Luật Minh Gia.