Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề người chưa thành niên phạm tội đánh bạc và buôn bán tiền giả, các trường hợp miễn, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Cụ thể như sau:

Dạ em xin chào luật sư ! Năm nay em 18 tuổi. Hiện tại em vừa tốt nghiệp trung cấp nghề và sắp tới em vào Sài Gòn đi làm. Hôm nay em viết lá thư này mong muốn tha thiết được luật sư tư vấn và giải quyết nỗi sợ hãi trong em để em có thể tự tin bước tiếp trên con đường sự nghiệp của mình, mà không bị vấp ngã. Sự việc như sau :

Vào khoảng tháng 6 năm 2016, nhân dịp euro, em có bị lôi cuốn tham gia cá độ bóng đá qua mạng, lúc đầu thì ăn nhưng không may bị thua và mắc nợ mọi người. Lúc đó, em đi mượn tiền mọi người chơi. Sau đó, em cảm thấy mình không có khả năng trả nợ. Bất lực và sợ hãi ! Do không có tiền trả, lúc đó em lên mạng tình cờ thấy đăng Bán Tiền Gỉa. Em thấy vậy liền hỏi mua để trả nợ nhưng không may EM bị lừa, và nợ chồng nợ.

Sau đó, em nãy sinh lập facebook Bán tiền giả, em đánh vào lòng tham của mọi người và em lừa được vài người, do em kêu người ta đặt cọc trước rồi em không giao hàng. Xong em lấy tiền đó, em trả nợ hết. Cũng Thời điểm đó, không may mẹ em mất, và em hứa với mẹ em sẽ không lừa gạt và làm những việc liên quan đến pháp luật nữa và sẽ cố gắng thành công trên con đường sự nghiệp rồi em xóa facebook vì không muốn hại người ta nữa.

Em rất hối hận về việc làm của mình. Cho đến bây giờ, không có chuyện gì sảy ra với em cả nhưng lương tâm em cảm thấy rất cắn rức và rất sợ về pháp luật, nỗi ám ảnh ấy cứ chồng lên từng ngày. Lúc em làm những việc đó em chưa suy nghĩ kịp, em cứ nghĩ là bình thường nhưng càng lớn em càng hiểu rõ về luật, em cảm thất mình sợ về những việc mình đã gây ra và em rất hối hận. Em rất mong luật sư tư vấn và chia sẻ để em có thể mạnh dạn bước tiếp trên con đường tương lai của mình. Em rất muốn thay đổi vì tương lai em còn rất dài và em hứa rằng từ nay về sau, em sẽ không gây ra chuyện gì nữa. Liệu pháp luật có tha thứ cho những người biết sửa sai lầm và hối hận?

Trả lời: Đối với trường hợp của bạn, bạn có thể bị xử lí với hai hành vi là cá độ và hành vi buôn bán tiền giả. Cụ thể:

Thứ nhất
, đối với hành vi cá độ bóng đã, Điều 321, Bộ luật hình sự 2015 quy định như sau:

“1. Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm…”

Bên cạnh đó, tại điểm b, Khoản 4, Điều 1, Nghị quyết 01/2010/NQ-HĐTP quy định về trường hợp cá độ bóng đá như sau:

“b) Trường hợp đánh bạc dưới hình thức chơi số đề, cá độ bóng đá, cá độ đua ngựa... thì một lần chơi số đề, một lần cá độ bóng đá, một lần cá độ đua ngựa... (để tính là một lần đánh bạc) được hiểu là tham gia chơi trong một lô đề, tham gia cá độ trong một trận bóng đá, tham gia cá độ trong một kỳ đua ngựa... trong đó người chơi có thể chơi làm nhiều đợt. Trách nhiệm hình sự được xác định đối với người chơi một lần đánh bạc trong các trường hợp này là tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng để chơi trong các đợt đó”
.

Theo đó, đối với trường hợp của bạn, nếu tổng số tiền cá độ bóng đá các lần của bạn là từ 5.000.000 đồng trở lên thì bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm với  tội đánh bạc với mức cao nhất của hình phạt là 7 năm tù.

Thứ hai
, đối với hành vi bán tiền giả, bạn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về tội tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả theo quy định tại Điều 207, Bộ luật hình sự 2015:

“1. Người nào làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

2. Phạm tội trong trường hợp tiền giả có trị giá tương ứng từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.

3. Phạm tội trong trường hợp tiền giả có trị giá tương ứng từ 50.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.

4. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

Đối với trường hợp của bạn, bạn mới chỉ có hành vi lập facebook để bán tiền giả và chưa có hành vi tàng trữ tiền giả để tiêu thụ mà chỉ yêu cầu người mua họ đặt cọc rồi chiếm số tiền đó của họ nên có thể thuộc trường hợp chuẩn bị phạm tội với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 3 năm.

Bên cạnh đó, bạn còn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174, Bộ luật hình sự 2015:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;…”

Tuy nhiên, trường hợp của bạn khi bạn thực hiện hành vi phạm tội bạn vẫn chưa đủ 18 tuổi, do đó, theo quy định tại Khoản 2, Điều 91, Bộ luật hình sự 2015 thì:

“2. Người dưới 18 tuổi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 29 của Bộ luật này, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng một trong các biện pháp quy định tại Mục 2 Chương này: a)Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, phạm tội nghiêm trọng, trừ tội phạm quy định tại các điều 134, 141, 171, 248, 249, 250, 251 và 252 của Bộ luật này;”

Theo đó, nếu bạn phạm tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng với mức cao nhất của khung hình phạt là 07 năm tù, tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả mà mình gây ra thì bạn có thể được miễn trách nhiệm hinh sự và áp dụng các biện pháp khác như khiển trách, hòa giải tại xã phường và giáo dục tại xã, phường, thị trấn.

Trong trường hợp bạn phạm tội nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng thì bạn có thể bị phạt tù có thời hạn. Tuy nhiên, mức phạt tù đối với trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến đến dưới 18 tuổi cao nhất không quá ba phần tư mức hình phạt của tội và tối đa không quá 18 năm.

Như vậy, đối với trường hợp phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi thì pháp luật luôn có những biện pháp khoan hồng và tạo điều kiện cho người phạm tội vì đây là lứa tuổi chưa có sự phát triển đầy đủ về thể chất, tinh thần và nhận thức. Ngoài ra, nếu trường hợp của bạn có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51, Bộ luật Hình sự 2015 như các tình tiết về nhân thân, về gia cảnh, về thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải… thì bạn có thể được xem xét để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.