Câu hỏi: Nội dung hỏi luật sư tư vấn: Thưa luật sư. Ông nội tôi sau khi mất có để lại tài sản là 5 sào đất nông nghiệp và 3 mảnh đất ở.ông mất không để lại di chúc. Ông tôi có 3 người con trai. Ông tôi trước khi mất ở với người con út cùng bà tôi, hộ khẩu của ông bà nhập vào hộ khẩu của chú út. Luật sư cho tôi hỏi theo luật thừa kế thì chia như thế nào ạ. Có phải tất cả đất thuộc về quỳên sở hữu của chú tôi không? Cảm ơn luật sư!

Trả lời: Với trường hợp của anh thì anh cần xem xét về thời hiệu khởi kiện để hưởng di sản thừa kế để có căn cứ để chia di sản thừa kế bởi theo quy định tại Bộ luật dân sự sửa đổi năm 2005 thì thời hiệu khởi kiện đó chính là trong vòng 10 năm; cho nên, lúc này anh cần đối chiếu về thời gian ông anh mất cho tới nay đã được 10 năm hay chưa để xác định chia thừa kế và có thể có 2 trường hợp xảy ra như sau:
Nếu như từ khi ông anh mất tới nay chưa được 10 năm và khi ông anh mất không để lại di chúc thì lúc này di sản thừa kế sẽ được chia theo pháp luật . Theo quy định của Bộ luật dân sự sửa đổi về những người được thừa kế di sản như sau:
Người thừa kế theo pháp luật
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Theo như trình bày của anh thì và mặc dù ông anh có nhập khẩu với gia đình chú anh thì khi ông anh mất di sản thừa kế sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất đó chính là bà và ba người con trai.
Thứ hai,
nếu như từ thời điểm ông anh mất tới nay đã quá 10 năm
thì lúc này sẽ căn cứ vào Điểm A khoản 2.4
Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP
ngày 10/08/2004 hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình như sau:
2.4. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế
A. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết…
Cho nên, nếu như gia đình chị có văn bản cùng xác nhận không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia di sản thì số tài sản mà ông anh để lại sẽ được chia cho các hàng thừa kế thứ nhất là bà và các con của ông bà theo quy định về chia tài sản chung; còn nếu như gia đình không có văn bản thoả thuận gì thì số di sản của ông anh sẽ không được chia cho các hàng thừa kế thứ nhất mà sẽ được để lại cho người đang sở hữu.
Bên cạnh đó cũng cần phải xác định di sản thừa kế lúc này của ông anh vì theo như yêu cầu tư vấn của anh thì ông anh để lại tài sản là 5 sào đất nông nghiệp và 3 mảnh đất ở thì còn phải xem xét việc đây có phải là tài sản chung với bà anh hay không; và nếu như bà anh còn sống và đây là tài sản chung của cả hai ông bà thì di sản thừa kế lúc này chỉ là một nửa giá trị tổng số tài sản kia, còn nếu như xác định được đây là tài sản riêng của ông anh thì di sản thừa kế lúc này sẽ là tổng số tài sản đất nông nghiệp và đất ở như anh đã nêu.
Trân trọng.
Chuyên viên Phương Lan - Công ty Luật Minh Gia