Câu hỏi: Xin chào Luật sư! Cháu gái tôi đang muốn đổi họ cho con trai (con trai được 10 tháng tuổi) từ họ cha sang họ mẹ vì lý do hai vợ chồng đã ly dị nhau, quyền nuôi con thuộc về người mẹ, hiện nay người mẹ không muốn con mang họ của cha nữa nên muốn thay đổi lại giấy khai sinh, nhưng cán bộ phường (nơi làm giấy khai sinh trước đây) trả lời không làm được. Tuy nhiên tôi xem trong Luật dân sự thì thấy có quyền được đổi họ từ họ cha sang họ mẹ hoặc ngược lại. vậy trường hợp này chúng tôi cần phải làm thế nào để có thể được đổi họ theo nguyện vọng. Mong luật sư tư vấn giúp, xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: 1. Có được thay đổi họ cho con hay không ?

Theo quy định tại Điều 27 Bộ Luật dân sự 2015 về việc thay đổi họ

"Điều 27. Quyền thay đổi họ

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

...

d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;

...

2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ."

Theo quy định trên có thể thấy trường hợp thay đổi họ cho con là được phép cũng theo đó việc thay đổi họ cho con sẽ được thực hiện theo yêu cầu của chị do con của chị mới 10 tháng tuổi.

Tuy nhiên tại khoản 1 Điều 88 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì
“Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ đó là con chung của vợ chồng”.

Chính vì vậy xét theo quy định trên thì cha người chồng đã ly hôn của chị trên thực tế vẫn là cha của con chị trong thời kỳ hôn nhân (trước khi ly hôn).

Bên cạnh đó, căn cứ khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP nghị định hướng dẫn luật hộ tịch 2014 quy định về điều kiện thay đổi cải chính hộ tịch như sau:

“Điều 7. Điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch

1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thì còn phải có sự đồng ý của người đó"
.

=> Như vậy căn cứ vào những quy định trên mặc dù chị và chồng đã ly hôn và chị muốn thay đổi họ cho con thì phải cần có sự đồng ý của cả cha đứa trẻ, chính vì vậy trong tờ khai cải chính hộ tịch cần có sự đồng ý và xác nhận của người cha thì việc thay đổi họ cho con mới thực hiện được.

2. Thủ tục thay đổi họ cho con

Về giấy tờ hồ sơ:

Điều 28 Luật hộ tịch 2014 quy định về Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch :

"1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch".

Theo quy định trên các loại hồ sơ giấy tờ chị cần nộp cho cơ quan giải quyết bao gồm:

- Đơn (tờ khai) xin thay đổi, cải chính họ, tên cho con (theo mẫu ở UBND phường, xã).

- Giấy khai sinh bản chính của con.

- Chứng minh thư nhân dân, hộ khẩu (bản sao chứng thực).

- Các giấy tờ khác liên quan đến việc thay đổi, cải chính họ, tên cho con.

- Văn bản thể hiện sự đồng ý của con bạn, chồng của bạn về việc thay đổi họ tên cho con.

Về thẩm quyền giải quyết trường hợp thay đổi họ cho con

Theo quy định tại Điều 27 Luật hộ tịch 2014 sẽ là
“Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho người chưa đủ 14 tuổi; bổ sung hộ tịch cho công dân Việt Nam cư trú ở trong nước.”

Sau khi chuẩn bị đầy đủ giấy tờ hồ sơ chị cần nộp cho cơ quan Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi chị cư trú để giải quyết.