Câu hỏi: Tôi bị giám đốc công ty yêu cầu sa thải với lý do là có người báo tôi đi làm muộn mà không cho chứng cứ. Giờ tôi đã nghỉ việc và trong tình trạng thất nghiệp, tôi chưa bao giờ lỗi hoặc chưa một lần nào bị lập biên bản. Nếu tôi khởi kiện lên toà thì tôi có được bồi thường Theo hợp đồng Lao Động hay BH gì không?

Thưa Luật Sư, tôi là quản lý của một phòng ban ở công ty H, tôi kí hợp đồng 1 năm, giờ mới làm được 6 tháng. Mấy hôm trước tôi bị giám đốc công ty vào phòng sản xuất yêu cầu sa thải với lý do là có người báo tôi đi làm muộn mà không cho chứng cứ gì và nói năng xúc phạm đến cuộc sống đời tư của tôi và đề nghị là sáng hôm sau phải nghỉ việc luôn. Tôi có hỏi lại là khi sa thải thì phải họp qua hội đồng kỉ luật và phải có sự có mặt của Công Đoàn Lao Động thì họ có trả lời là nếu như tôi hỏi bên Nhân sự và Công Đoàn thì sẽ không kí đơn thôi việc cho tôi mà sa thải hẳn, họ còn đập bàn đập ghế mang tính chất doạ dẫm. Giờ tôi đã nghỉ việc và trong tình trạng thất nghiệp, tôi chưa bao giờ lỗi hoặc chưa một lần nào bị lập biên bản. Mong luật sư Minh Gia hỗ trợ tôi với ạ? nếu tôi khiếu nại lên toà thì tôi có được bồi thường Theo hợp đồng Lao Động hay BH gì không? Cảm ơn luật sư.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì trường hợp của bạn là bị công ty xử lý kỷ luật với hình thức sa thải do đi làm muộn. Theo quy định tại Khoản 3 Điều 126 Bộ luật Lao động 2012 về áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải:

“Điều 126. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải

Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong những trường hợp sau đây:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;

2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.

Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này;

3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.”

Như vậy, để áp dụng hình thức kỷ luật sa thải thì bắt buộc phải có một trong các căn cứ nêu trên.

Về thủ tục xử lý kỷ luật sa thải, Điều 123 Bộ luật lao động 2012 quy định như sau:

“a) Người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động;

b) Phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở;

c) Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa; trường hợp là người dưới 18 tuổi thì phải có sự tham gia của cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật;

d) Việc xử lý kỷ luật lao động phải được lập thành biên bản.”

Theo như thông tin bạn cung cấp thì bạn chưa từng bị xử lý kỷ luật hơn nữa đi làm muộn cũng không thuộc một trong các căn cứ xử lý kỷ luật sa thải và phía công ty xử lý kỷ luật cũng không đúng trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định nên việc công ty xử lý sa thải bạn trong trường hợp này được coi là sa thải trái pháp luật.

Nếu bạn muốn kiện công ty thì theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 201 Bộ luật Lao động 2012 thì tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải là trường hợp không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải nên khi bạn nhận được quyết định sa thải do nghỉ quá số buổi mà không có lý do chính đáng thì bạn hoàn toàn có thể khởi kiện công ty ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đang đóng trụ sở để được giải quyết.

Điều 33 Nghị định 05/2015/NĐ-CP quy định như sau:

“Người sử dụng lao động phải khôi phục quyền và lợi ích của người lao động bị vi phạm do quyết định xử lý kỷ luật lao động hoặc quyết định tạm đình chỉ công việc hoặc quyết định bồi thường thiệt hại của người sử dụng lao động. Trường hợp kỷ luật lao động bằng hình thức sa thải trái pháp luật thì người sử dụng lao động có nghĩa vụ thực hiện các quy định các Khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 42 của Bộ luật Lao động”.

Theo đó, trường hợp kỷ luật lao động bằng hình thức sa thải trái pháp luật thì người sử dụng lao động có nghĩa vụ thực hiện các quy định các Khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 42 của Bộ luật Lao động 2012.

Tại Điều 42 Bộ luật lao động 2012 quy định:

“Điều 42. Nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này.

3. Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật này, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

4. Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì ngoài khoản tiền bồi thường quy định tại khoản 1 Điều này, hai bên thương lượng để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.

5. Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.”

Như vậy, nếu Tòa án tuyên là công ty bạn xử lý kỷ luật lao động sa thải với bạn trái pháp luật thì bạn sẽ được hưởng các quyền lợi sau:

- Công ty phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày bạn không được làm việc cộng thêm ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động;

- Nếu bạn không muốn tiếp tục làm việc, thì ngoài khoản tiền bồi thường trên công ty phải trả trợ cấp thôi việc cho bạn theo quy định tại Điều 48 Bộ luật lao động 2012.

- Còn nếu công ty không muốn nhận lại bạn và bạn cũng đồng ý, thì ngoài khoản tiền bồi thường là tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày bạn không được làm việc cộng thêm ít nhất 02 tháng tiền lương và trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 48 của Bộ luật lao động 2012, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm nhưng ít nhất phải bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.