Câu hỏi: Hỏi: Em có 2 thắc mắc muốn được tư vấn:
Trường hợp 1: Khi làm ở công ty cũ, em đã được đóng bảo hiểm là 1 năm 8 tháng, tháng cuối cùng em được đóng bảo hiểm là tháng 8/2015. Khi nghỉ việc ở công ty cũ vì lí do cá nhân nên em chưa hoàn tất thủ tục lãnh trợ cấp thất nghiệp và bị quá thời hạn. Hiện tại, em đang thử việc ở công ty mới.

Nếu tháng 8/2016 em mới được ký hợp đồng là nhân viên chính thức, em mới được đóng bảo hiểm. Và trong 1 năm kể từ lúc em ký hợp đồng ở công ty mới, em lỡ có thai sản thì em có nhận được đầy đủ trợ cấp bảo hiểm không và có phải bồi thường hợp đồng hay đóng phạt gì cho công ty không vì công ty mới trước khi được ký hợp đồng chính thức sau 3 tháng thử việc thì nhân viên phải ký cam kết với công ty là 1 năm không được sinh con.

Trường hợp 2: Khi làm ở công ty cũ. em đã được đóng bảo hiểm là 1 năm 8 tháng, tháng cuối cùng em được đóng bảo hiểm là tháng 8/2015. Khi nghỉ việc ơ công ty cũ vì lí do cá nhân nên em chưa hoàn tất thủ tục để lãnh trợ cấp thất nghiệp và bị quá thời hạn. Hiện tại em đang thử việc tại công ty mới, nếu tháng 9/2016 em được ký hợp đồng là nhân viên chính thức, em mới được đóng bảo hiểm .Và trong 1 năm em lỡ có thai sản thì em có nhận được đầy đủ trợ cấp bảo hiểm không và có phải bồi thường hợp đồng hay đóng phạt gì cho công ty không vì công ty mới trước khi được ký hợp đồng chính thức sau 3 tháng thử việc thì nhân viên phải ký cam kết với công ty là 1 năm không được sinh con.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi, luật Minh Gia xin trả lời bạn như sau:

Với nội dung câu hỏi của bạn trình bày, chúng tôi xin phép được tóm lược lại thành hai vấn đề:

Vấn đề 1: Khi kí hợp đồng, bạn và công ty cam kết trong vòng 1 năm không sinh con. Nếu trong một năm ấy bạn có thai thì bạn có phải bồi thường hay đóng phạt gì cho công ty không?

Vấn đề thứ 2: Có được hưởng chế độ thai sản không khi mang thai trong vòng 1 năm đó trong trường hợp công ty mới đóng bảo hiểm cho bạn vào tháng 8/2016 và trường hợp đóng bảo hiểm vào tháng 9/2016

Vấn đề thứ nhất.

Điều 154 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định về nghĩa vụ của người sử dụng lao động đối với lao động nữ như sau:

"Điều 154. Nghĩa vụ của người sử dụng lao động đối với lao động nữ

1. Bảo đảm thực hiện bình đẳng giới và các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương và các chế độ khác.

2. Tham khảo ý kiến của lao động nữ hoặc đại diện của họ khi quyết định những vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của phụ nữ.

3. Bảo đảm có đủ buồng tắm và buồng vệ sinh phù hợp tại nơi làm việc.

4. Giúp đỡ, hỗ trợ xây dựng nhà trẻ, lớp mẫu giáo hoặc một phần chi phí gửi trẻ, mẫu giáo cho lao động nữ."

Như vậy, việc công ty yêu cầu bạn ký cam kết trong vòng 01 năm không được sinh con là trái với quy định của pháp luật. Vì vậy, nếu trong vòng 01 năm sau khi ký hợp đồng mà bạn mang thai thì bạn cũng không phải bồi thường hay đóng phạt gì cho công ty.

Vấn đề thứ hai

Việc bạn có được hưởng chế độ thai sản không phụ thuộc vào việc bạn có đáp ứng đủ điều kiện để hưởng chế độ thai sản không.

Theo Điều 31 của luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

"Điều 31. Điều kiện hưởng chế độ thai sản

1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

c) Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;

d) Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;

đ) Lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản;

e) Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con.

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

3. Người lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

4. Người lao động đủ điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này mà chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì vẫn được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại các Điều 34, 36, 38 và khoản 1 Điều 39 của Luật này."

Theo đó, việc thời điểm bạn bắt đầu đóng bảo hiểm ở công ty mới là tháng 8/2016 (trường hợp 1) hay tháng 9/2016 (trường hợp 2) cũng không thể quyết định việc bạn được hưởng chế độ thai sản không. Để được hưởng chế độ thai sản khi sinh con, thì trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con, bạn phải đóng bảo hiểm được ít nhất 06 tháng. Như vậy, xác định bạn có được hưởng chế độ thai sản hay không thì phải biết chính xác được thời điểm bạn sinh con. Nếu thời điểm bạn sinh con, mà thời gian đóng bảo hiểm của bạn đáp ứng điều kiện trên thì bạn sẽ được hưởng chế độ thai sản.