Câu hỏi: Luật sư tư vấn về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất với nội dung câu hỏi như sau:

Kính thưa luật sư! Năm 2013 e mua ruộng với 450m2 để làm nông nghiệp song do định chuyển đổi loại đất dùng nên e đã ủi đất hết 1 số tiền . 250m2 e được chuyển đổi thành đất trồng cây nông nghiệp hàng năm có giấy CNQSDĐ, số đất ruộng còn lại e giữ nguyên để làm. Đất không trong vùng bị quy hoạch. Nhưng đến nay là năm 2016 thì lại bị quy hoạch của tỉnh làm đường tránh mới. (Đất e vẫn chưa sang tên). Vậy em sẽ được đền bù như thế nào ạ? Theo luật đất đai e có được đền bù 1 mảnh đất khác không? vì huyện em vẫn còn đất để đền bù nghĩa là vùng tái định cư? Kính mong quý luật sư hồi âm sớm ạ!

Trả lời: Luật Đất đai 2013 quy định nguyên tắc bồi thường khi nhà nước thu hồi đất: “
2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất
.” (khoản 2 Điều 74).

Như vậy, khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp thì phải bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng cho người bị thu hồi đất. Như vậy, bạn có thể đền bù một mảnh đất khác cùng mục đích sử dụng đất. Nếu không có đất để bồi thường thì UBND phải bồi thường bằng tiền. Cụ thể:

Theo Điều 77 Luật Đất đai hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại theo quy định sau đây:

“
a) Diện tích đất nông nghiệp được bồi thường bao gồm diện tích trong hạn mức theo quy định tại Điều 129, Điều 130 của Luật này và diện tích đất do được nhận thừa kế;

b) Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại;

c) Đối với diện tích đất nông nghiệp do nhận chuyển quyền sử dụng đất vượt hạn mức trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Chính phủ
”.

Mức tiền bồi thường được tính trên căn cứ là giá đất nông nghiệp do UBND tỉnh quyết đinh tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng thì việc bồi thường thực hiện theo quy định tại Điều 90 Luật Đất đai 2013:

“a) Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất;

b) Đối với cây lâu năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị hiện có của vườn cây theo giá ở địa phương tại thời điểm thu hồi đất mà không bao gồm giá trị quyền sử dụng đất;

c) Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di chuyển, phải trồng lại
”;

Ngoài ra, khi Nhà nước thu hồi đất bên cạnh việc được bồi thường theo quy định trên, gia đình bạn còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ các khoản như:

- Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất theo Điều 19 Nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

- Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp (điều 20, Nghị định 47/2014/NĐ-CP.