Câu hỏi: Em muốn hỏi là gia đình nhà cô em mượn quyển sổ đỏ nhà đất của nhà em vay 1 tỷ 2 do gia đình đứng lên ký hộ công chứng. Và gia đình cô em viết giấy cam kết hứa 1 năm không trả được thì đền bù đất nhà cô Y. Gia đình cô Y viết và ký hết cả gia đình. Em đòi công chứng nhưng họ bảo ko cần chữ ký là được, và không công chứng. Bây giờ hết 1 năm hết hạn mà gia đình vẫn chưa nhận lại được sổ mà nhà em sắp bị tịch thu thì là hành vi gi có lừa đảo ko.

Em phải làm thế nào để giữ lại được nhà ở của em. Tiền lãi gia đình em không đóng được 2 vợ chồng em, con nhỏ, mẹ em nữa, bố em mất sớm, gia đinh em ít học lên không hiểu biết, 2 vợ chồng em đều làm công nhân. Em rất sợ ngươi ta lấy mất nhà, không biết đi đâu ? Luật sư giúp em tư vân em làm thế nào em giữ lại được nhà ở va đòi lại được quyển sổ đỏ. Em cảm ơn luật sư.

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Căn cứ theo quy định tại Điều 335 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về bảo lãnh như sau:

“1. Bảo lãnh là việc người thứ ba (sau đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.

2. Các bên có thể thỏa thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.”

Theo thông tin bạn cung cấp, gia đình bạn cho cô của bạn mượn Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đem thế chấp để vay tiền ngân hàng và có đứng lên ký hộ công chứng, có nghĩa là gia đình bạn đã mang tài sản của mình ra bảo lãnh cho nghĩa vụ trả nợ của cô bạn đối với ngân hàng. Do vậy, theo quy định trên, khi cô bạn mang sổ đỏ thế chấp để vay tiền tại ngân hàng và sau đó không thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì gia đình bạn phải trả nợ cho ngân hàng theo đúng hợp đồng bảo đảm đã ký.

Tuy nhiên, các bên cũng có thể thoả thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ khi bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình. Trong trường hợp này, cô của bạn đã cam kết nếu sau một năm không trả được nợ cho ngân hàng thì sẽ dùng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cô Y để đề nghị ngân hàng nhận thế chấp thay thế và gia đình cô Y cũng đã đồng ý. Do vậy, để lấy lại sổ đỏ, bạn có thể yêu cầu cô của bạn thực hiện cam kết trên hoặc gia đình bạn có thể trực tiếp trả nợ cho ngân hàng, sau đó yêu cầu cô của bạn trả lại tiền cho gia đình bạn. Nếu cô bạn cố tình không thực hiện cam kết hoặc không trả lại tiền sau khi gia đình bạn đã trả nợ cho ngân hàng thì đây không phải là hành vi lừa đảo, trong trường hợp này, gia đình bạn có thể khởi kiện ra Toà án nhân dân cấp huyện nơi cô của bạn sinh sống, làm việc để giải quyết (theo quy định tại Điều 39
Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
).

Cần lưu ý rằng việc khởi kiện cô bạn ra Toà án là con đường cuối cùng để giải quyết vấn đề trong trường hợp này. Do trong tố tụng dân sự, khi đương sự có yêu cầu khởi kiện thì phải có nghĩa vụ chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Vì vậy, gia đình bạn cần phải thu thập đầy đủ chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của gia đình bạn trong trường hợp này, chẳng hạn như giấy tờ cho mượn sổ đỏ, giấy cam kết trả nợ của cô bạn, hợp đồng bảo đảm được lập giữa bạn, cô bạn và ngân hàng…