Câu hỏi: Cho người khác sử dụng tài khoản ngân hàng để thực hiện các giao dịch tài chính có vi phạm pháp luật không? Chủ tài khoản có cần phải chứng minh nguồn gốc thu nhập, tài sản của mình với ngân hàng không? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

1. Luật sư tư vấn về vấn đề mượn tài khoản ngân hàng

Tài khoản ngân hàng do ngân hàng mở cho khách hàng của mình, cho phép khách hàng gửi tiền vào tài khoản này để thực hiện một số mục đích như tiết kiệm, thanh toán, chuyển tiền. Do đó, tài khoản ngân hàng gắn liền với nhân thân của mỗi người nên việc sử dụng tài khoản thực hiện các giao dịch phải là chủ tài khoản. Đồng thời, chủ tài khoản phải chịu trách nhiệm trước các giao dịch dân sự mà mình xác lập và chịu trách nhiệm làm việc với cơ quan có thẩm quyền khi phát sinh hành vi vi phạm pháp luật hoặc khi cơ quan Nhà nước yêu cầu.

Vì vậy, nếu chủ tài khoản cho người khác sử dụng tài khoản của mình để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Do đó, nếu bạn đang cân nhắc về việc cho người khác mượn tài khoản của mình để xác lập, thực hiện các giao dịch trong đời sống mà chưa có hướng giải quyết cụ thể, bạn hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi để được tư vấn.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo tình huống chúng tôi tư vấn sau đây để có thêm kiến thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2. Tư vấn trường hợp cho người khác mượn tài khoản ngân hàng để gửi tiền

Vì đây là một người bạn thân mượn nên mình rất khó từ chối, và bạn mình cứ chần chừ không đi cùng mình đến ngân hàng để rút tiền ra hay đưa tài khoản ngân hàng của bạn ấy (của ngân hàng khác) để mình chuyển tiền qua. Hiện, mình đang rất lo lắng, luật sư giải đáp sớm giúp mình. Cảm ơn rất nhiều!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi tư vấn tới công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Về quy định ủy quyền cho người khác sử dụng tài khoản ngân hàng

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 23/2014/TT – NHNN, trong quá trình sử dụng tài khoản, chủ tài khoản có quyền ủy quyền cho người khác sử dụng tài khoản của mình. Việc ủy quyền này phải được lập thành văn bản và được thực hiện theo quy định của pháp luật về ủy quyền. Như vậy, trong trường hợp này bạn phải gửi văn bản ủy quyền tới ngân hàng nơi bạn mở tài khoản, kèm theo mẫu chữ ký, bản sao chứng minh nhân dân hoặc bản sao hộ chiếu của người được ủy quyền sử dụng tài khoản.

Về tuy cứu trách nhiệm hình sự khi:

Hành vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự do vi phạm giao dịch tài chính liên quan tới tài sản có nguồn gốc bất chính.

Hành vi trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào giao dịch ngân hàng liên quan tới tài sản bất chính có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội rửa tiền theo quy định tại Điều 324 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017). Cụ thể, Điều 324 Bộ luật hình sự quy định như sau:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào giao dịch tài chính, ngân hàng hoặc giao dịch khác nhằm che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là do người khác phạm tội mà có;

b) Sử dụng tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có vào việc tiến hành các hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động khác;

c) Che giấu thông tin về nguồn gốc, bản chất thực sự, vị trí, quá trình di chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là do người khác phạm tội mà có hoặc cản trở việc xác minh các thông tin đó;

d) Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm a, b và c khoản này đối với tiền, tài sản biết là có được từ việc chuyển dịch, chuyển nhượng, chuyển đổi tiền, tài sản do người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có.

…”

Theo quy định trên, việc bạn cho mượn tài khoản ngân hàng để gửi tiền mà nguồn gốc số tiền đó không hợp pháp, bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu biết rõ nguồn gốc bất chính của số tiền đó. Nhưng do bạn không biết rõ về nguồn gốc số tiền mà người bạn đó gửi vào tài khoản của bạn nên trong trường hợp xấu nhất, số tiền đó có nguồn gốc bất chính, bạn cũng sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, bạn sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại điểm g, khoản 2 Điều 5 thông tư 23/2014/TT – NHNN, bạn phải chịu trách nhiệm về những thiệt hại do sai sót hoặc bị lợi dụng, lừa đảo khi sử dụng dịch vụ thanh toán qua tài khoản do lỗi của mình. Ngoài ra bạn có thể bị phong tỏa tài khoản ngân hàng do hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tài khoản thanh toán.

Để đảm bảo lợi ích của mình, bạn nên kịp thời thông báo cho ngân hàng nơi mà bạn mở tài khoản về việc nghi ngờ tài khoản của bạn bị lợi dụng.