Câu hỏi: Tôi có bạn làm bên giáo viên tiểu học. năm ngoái bạn tôi được phòng giáo dục huyện Tánh Linh tuyển dụng vào làm việc đầu năm học 2015-2016 là vào tháng 9. Bạn tôi dạy học được hết năm học. Trong thời gian đó nhà trường có cho ký hợp đồng thời vụ 3 tháng/lần, như vậy là bạn tôi đã được ký hợp đồng thời vụ 3 lần. Đến tháng 5 thầy hiệu trưởng nói bạn tôi sẽ bị cắt hợp đồng trong những tháng sắp tới... nhưng tôi thắc mắc là tại sao bạn tôi vẫn có tên trong bảng lương và có lương tháng 6 nhưng không được nhận, đến bây giờ bạn tôi vẫn chưa được thanh lý hợp đồng, hiện tại bạn tôi đang có thai được 6 tháng,,. Như vậy tôi muốn hỏi nhà trường có vi phạm hợp đồng hay không, nếu thanh lý hợp đồng thì nhà trường làm thanh lý hợp đồng hay dưới phòng giáo dục làm. Trong thời hạn bạn tôi mang thai thì nhà trường có được phép chấm dứt hợp đồng với bạn tôi hay không? mong được giải đáp sớm.tôi xin cảm ơn!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, bạn là lao động theo hợp đồng ngoài biên chế đơn vị sự nghiệp công lập tuyển dụng. Nhà trường đã kýhợp đồng thời vụ liên tiếp 03 lần và đến 05/2016, bạn sẽ hết hợp đồng lao động. Trường hợp này sẽ có các vấn đề như sau:

Thứ nhất, về việc ký kết và thanh lý hợp đồng.

Điều 24 Luật viên chức 2010 quy định về tổ chức thực hiện tuyển dụng viên chức như sau:

1. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện việc tuyển dụng viên chức và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập chưa được giao quyền tự chủ, cơ quan có thẩm quyền quản lý đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện việc tuyển dụng viên chức hoặc phân cấp cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện việc tuyển dụng.

2. Căn cứ vào kết quả tuyển dụng, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập ký kết hợp đồng làm việc với người trúng tuyển vào viên chức.

3. Chính phủ quy định chi tiết các nội dung liên quan đến tuyển dụng viên chức quy định tại Luật này.

Bạn là người lao động ngoài biên chế, hiệu trưởng trường học sẽ ký hợp đồng lao động với bạn. Mọi quyền lợi của bạn sẽ căn cứ vào quy định của bộ luật lao động 2012.Trường hợp của bạn ở đây, nhà trường đã thực hiện sai quy định của pháp luật khi ký liên tiếp 03 hợp đồng thời vụ. Cụ thể, Điều 22 Bộ luật lao động 2012 quy định:

1. Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn;

Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng.

c) Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

2. Khi hợp đồng lao động quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng đã giao kết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng
.

Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn
.

3. Không được giao kết hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng để làm những công việc có tính chất thường xuyên từ 12 tháng trở lên, trừ trường hợp phải tạm thời thay thế người lao động đi làm nghĩa vụ quân sự, nghỉ theo chế độ thai sản, ốm đau, tai nạn lao động hoặc nghỉ việc có tính chất tạm thời khác.

Như vậy, nhà trường sai phạm trong việc ký kết hợp đồng lao động. Với sai phạm này, đơn vị bạn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, việc nhà trường có thể bị xử lý vi phạm hành chính do ký kết sai loại hợp đồng không đồng nghĩa với việc hợp đồng của bạn được điều chỉnh về đúng loại. Nếu sau khi phát hiện sai phạm, hợp đồng ký kết sai vẫn còn hiệu lực, nhà trường bạn vẫn có nhu cầu sử dụng bạn và bạn đồng ý thì hai bên buộc phải ký kết đúng loại hợp đồng quy định. Trường hợp hợp đồng sai hết hạn, nhà trường không tiếp tục muốn giao kết tiếp tục thì hợp đồng vẫn chấm dứt do hết thời hạn hợp đồng thỏa thuận giữa hai bên.

Thanh lý hợp đồng không phải là điều kiện bắt buộc để chấm dứt hợp đồng lao động trừ khi hơp đồng lao động giữa hai bên có thỏa thuận phải có thanh lý hợp đồng hợp đồng mới chấm dứt. Nếu ký kết hợp đồng thanh lý, đơn vị ký kết hợp đồng sẽ là đơn vị ký kết thanh lý hợp đồng. Trường hợp của bạn, hiệu trưởng sẽ là người thay mặt đơn vị sử dụng lao động ký kết thanh lý hợp đồng.

Thứ hai, về viêc chấm dứt hợp đồng khi lao đông nữ đang mang thai.

Điều 155 Bộ luật lao động 2012 quy định về bảo vệ chế độ thai sản với nữ như sau:

1. Người sử dụng lao động không được sử dụng lao động nữ làm việc ban đêm, làm thêm giờ và đi công tác xa trong các trường hợp sau đây:

a) Mang thai từ tháng thứ 07 hoặc từ tháng thứ 06 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo;

b) Đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

2. Lao động nữ làm công việc nặng nhọc khi mang thai từ tháng thứ 07, được chuyển làm công việc nhẹ hơn hoặc được giảm bớt 01 giờ làm việc hằng ngày mà vẫn hưởng đủ lương.

3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.

4. Trong thời gian mang thai, nghỉ hưởng chế độ khi sinh con theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, lao động nữ không bị xử lý kỷ luật lao động
.

Như vậy, trường hợp của bạn ở đây, đơn vị trường học không đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, cũng không áp dụng hình thức kỷ luật với bạn. Nhà trường chấm dứt hợp đồng do hợp đồng ký kết giữa bạn và nhà trường hết hạn nên không trái quy định của pháp luật.

Trường hợp bạn thắc mắc tại sao vẫn có tên trong thang bảng lương và có lương tháng 06 nhưng không được nhận. Bạn không cung cấp rõ, thực tế bạn làm việc đến thời điểm nào nên rất khó khẳng định việc bạn không được nhận lương tháng 06 là đúng hay sai. Bản chất hết tháng 05 hợp đồng của bạn chấm dứt, nếu bạn không tiếp tục làm việc, đơn vị không phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán lương. Trường hợp, hiệu trưởng thông báo là hết tháng 05 hợp đồng hết hạn nhưng bạn vẫn làm việc, nhà trường vẫn để bạn tiếp tục giảng dạy thì bạn vẫn sẽ được hưởng lương. Trưởng học không thanh toán lương là đúng quy định.