Câu hỏi: Chào luật sư! Xin cho em ý kiến tư vấn về chế tài xử lý đối với hành vi đánh người và chửi bới như sau: Gia đình bạn của em có mẫu thuẫn và xích mích từ trước với gia đình hàng xóm. Trước đó, chị hàng xóm có dùng nhiều lời lẽ thiếu văn hoá xúc phạm đến gia đình bạn em, gia đình bạn em đã khiếu nại và uỷ ban xã đã phạt hành chính chị đó.

Sau lần ấy, vì căm tức nên anh hàng xóm đã đánh người chồng của bạn em bằng hung khí là một khúc gỗ dài phải nhập viện còn chị vợ thì tiếp tục có những lời nói thiếu văn hoá tiếp tục chữi bới người bạn em.( em không rõ tỉ lệ thương tật bao nhiêu phần trăm) Vậy cho e hỏi trong trường hợp này, gia đình anh hàng xóm bị xử ntn cho đúng. Gia đình bạn em được bồi thường thiệt hại như thế nào. Uỷ ban xã có quyền giảm án cho anh hàng xóm đánh bạn em không? Sự việc giải quyết công khai trước nhiều người chúng kiến hay chỉ đôi bên với người có thẩm quyền thôi? Em xin cám ơn!

Trả lời: Trước hết, về chế tài xử lý đối với hành vi chửi bới và đánh người

Như thông tin bạn cung cấp thì người vợ hàng xóm đã có hành vi chửi bới nhiều lần đối với gia đình của bạn chị, đồng thời người chồng hàng xóm này còn có hành vi đánh chồng của bạn chị. Đối với những hành vi này, tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi và hậu quả xảy ra sẽ có những biện pháp chế tài xử lý khác nhau. Bộ luật hình sự 2015 quy định cụ thể như sau:

Thứ nhất, đối với hành vi chửi bới
. Tại Điều 155 Bộ luật hình sự 2015 quy định về tội làm nhục người khác như sau:

“1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

d) Đối với người đang thi hành công vụ;

đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên;

b) Làm nạn nhân tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”.

Như vậy, nếu hành vi chửi bới của người vợ hàng xóm xúc phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự của gia đình bạn chị thì người này có thể sẽ phải chịu trách hình sự với tội làm nhục người khác theo quy định trên.

Thứ hai, đối với đối với hành vi đánh người gây thương tích
, Căn cứ theo quy định tại Điều 134 Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

“Điều 134. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

…”.

Như vậy, nếu người hàng xóm gây thương tích cho chồng của bạn chị từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng thuộc 1 trong các trường hợp theo quy định từ điểm a đến điểm o khoản 1 Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 thì người chồng hàng xóm này cũng có thể sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tội danh trên.

Nếu những hành vi của vợ chồng người hàng xóm có tính chất nguy hiểm cao, gây hậu quả nghiêm trọng thì những người này có thể sẽ bị xử lý bằng chế tài hình sự. Theo đó, gia đình bạn chị hoàn toàn có quyền gửi đơn tố giác tội phạm đến Cơ quan điều tra cấp huyện để được xử lý kịp thời.

Trong trường hợp những hành vi trên không đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự thì sẽ bị xử lý bằng chế tài hành chính. Theo đó, tùy thuộc vào hành vi cụ thể, vợ chồng hàng xóm của chị bạn có thể sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:

Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình. Điều 5 Vi phạm quy định về trật tự công cộng:

“1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;

….2. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Đánh nhau hoặc xúi giục người khác đánh nhau;

….3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

a) Tàng trữ, cất giấu trong người, đồ vật, phương tiện giao thông các loại dao, búa, các loại công cụ, phương tiện khác thường dùng trong lao động, sinh hoạt hàng ngày nhằm mục đích gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích cho người khác;”.

Đối với trường hợp này, gia đình bạn chị có thể gửi đơn trình báo sự việc đến UBND xã để được giải quyết kịp thời.

Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Đối với hành vi chửi bới, thì việc bồi thường thiệt hại dựa trên cơ sở mức thiệt hại về tinh thần hoặc vật chất nếu có. Hai bên có thể tự thỏa thuận về mức bồi thường phù hợp.

Đối với hành vi gây thương tích, thì mức bồi thường dựa trên thiệt hại thực tế về sức khỏe và thiệt hại khác. Người gây thương tích có trách nhiệm bồi thường toàn bộ chi phí khắc phục hậu quả, điều trị vết thương và cả ngày công lao động cho những ngày người bị hại phải nghỉ việc để điều trị vết thương.

Về vấn đề sự việc trên có được giải quyết công khai hay không?

Tại Điều 25 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về xét xử kịp thời, công bằng, công khai:

"Tòa án xét xử kịp thời trong thời hạn luật định, bảo đảm công bằng.

Tòa án xét xử công khai, mọi người đều có quyền tham dự phiên tòa, trừ trường hợp do Bộ luật này quy định. Trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong, mỹ tục của dân tộc, bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc để giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng của đương sự thì Tòa án có thể xét xử kín nhưng phải tuyên án công khai.”.

Trân trọng