Câu hỏi: Có nhiều nguyên nhân khiến người lao động tự ý nghỉ việc. Vậy, người lao động tự ý bỏ việc có trái pháp luật không? Khi tự ý bỏ việc người lao động sẽ phải chịu những hậu quả pháp lý gì? Người sử dụng lao động có thể giữ lương khi người lao động bỏ việc không? … Luật Minh Gia tư vấn những vấn đề này như sau:

Câu hỏi 1: Thử việc

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Nhờ tư vấn về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi người lao động chấm dứt hợp đồng trái pháp luật như sau: Chào luật sư, cho tôi hỏi:

1/ Công ty tôi là công ty 100% vốn đầu tư nước ngoài. Hiện tại công ty tôi có kí hợp đồng thử việc với nhiều công nhân, tuy nhiên những công nhân đó tự ý bỏ việc trong thời gian thử việc mà không báo trước. Vậy xin hỏi luật sư là trong trường hợp như vậy Công ty chúng tôi có phải trả lương cho người lao động trong những ngày làm việc hay không?

2/ Đối với những công nhân đã kí hợp đồng 01 năm, 03 năm ,vô thời hạn mà tự ý bỏ việc không báo trước , không trả đồ vật tư ( dép, bảo hộ lao động, thẻ BHYT). Do vậy công ty chúng tôi thu hồi lại lương những ngày làm việc của những công nhân viên đó. Vậy xin hỏi Công ty chúng tôi làm đúng hay sai?

Trả lời: Thứ nhất, về hợp đồng thử việc:

Căn cứ khoản 2 Điều 27 Bộ luật lao động 2019 quy định về kết thúc thời gian thử việc như sau:
“2. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.”
Như vậy, trong thời gian thử việc, công ty, người lao động có thể hủy bỏ hợp đồng thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường.

Thứ hai, về hợp đồng lao động:

Trường hợp công nhân tự ý chấm dứt hợp đồng lao động có thời hạn, hợp đồng không xác định thời hạn mà không báo trước cho người sử dụng lao động theo khoản 1 Điều 35 Bộ luật lao động 2019 và không thuộc khoản 2 Điều 35 Bộ luật lao động 2019 coi là trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.

Điều 40 Bộ luật lao động 2019 quy định nghĩa vụ khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật như sau:

“1. Không được trợ cấp thôi việc.

2. Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả cho người sử dụng lao động chi phí đào tạo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Theo đó, người lao động phải bồi thường cho công ty bạn nửa tháng lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước công với chi phí đào tạo cho người lao động (nếu có).

Câu hỏi thứ 2 - Trong thời gian thử việc thì NLĐ được quyền nghỉ việc và không cần báo trước đúng không?

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Ngày 03/03/202x em có đi làm tại một công ty. Vị trí kế toán tổng hợp. Có ký hợp đồng thử việc 02 tháng. Trong hợp đồng có ghi rõ là công ty tạm giữ bằng gốc học vị cao nhất. Nhưng em có  thương lượng lại với giám đốc là em sẽ nộp bằng sau khi hết 02 tháng thử việc nếu như thấy môi trường làm việc phù hợp. Phía giám đốc đã đồng ý. Khi em vào làm thì không có ai bàn giao số liệu và công việc cũng không cụ thể như lúc phỏng vấn. Em chỉ giải quyết các vấn đề sự cố xảy ra hàng ngày (vì là công ty sản xuất nên hay có sự cố về vật tư .. công nhân). Em đã tự làm báo cáo số liệu kết quả kinh doanh từ tháng 01/202x đến tháng 03/202x. Các dữ liệu là do em tự thống kê lại từ các bạn kế toán khác. Và có gửi email báo báo giám đốc tất cả dữ liệu em làm.Sau đó công ty có bắt ký 01 thỏa thuận là không tiết lộ dữ liệu của công ty nếu vi phạm sẽ bị công ty giữ bằng mãi mãi không trả. Em đã không ký thỏa thuận này. Không phải do không giữ bí mật giữ liệu mà lo sau này họ dựa vào đây giữ mất bằng thôi ạ.Trong quá trình làm việc em thấy môi trường làm việc không tốt. Không thích nghi được nên đã làm đơn xin nghỉ ngày 05/4/202x giám đốc đã ký đồng ý. Em ghi trong đơn là do không thích nghi môi trường làm việc và xin nghỉ kể từ ngày 05/04/202x. Sẽ bàn giao công việc. Em có đi làm tiếp đến ngày 16/04/202x do sức khỏe em không đảm bảo em sốt nên có nhắn tin giám đốc cho em nghỉ luôn. Giám đốc cũng đồng ý. Trong quá trình đó em cũng không bàn giao vì không có người và cũng mới làm báo cáo nên có dữ liệu em cũng gửi email hết rồi ạ. Nhưng email chỉ ghi báo cáo chứ không ghi bàn giao. Phía nhân sự có nói lương nghỉ việc sẽ trả cuối tháng sau tức 30/05/201x. Nay em liên hệ nhân sự báo là giám đốc nói do em nghỉ ngang không trả lương mà còn trừ 15 ngày do nghỉ ngang nữa.Vậy nhờ phía công ty Luật Minh Gia tư vấn giúp em là có cách nào để lấy lại tiền công của mình làm không ạ.Thật sự công ty này nhiều lần chặn tiền của công nhân kiểu này rồi ạ. Và còn thách thức không ai giám kiện tụng nữa. Em tiếc công sức mình bỏ ra lao động đàng hoàng mà người ta giựt. Mà còn vênh váo khoe chiến tích đã bao người kiện vô ích. Con kiến kiện củ khoai. Chân thành cảm ơn. Mong nhận được phản hồi sơm ạ.

Trả lời tư vấn:
Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Minh Gia, với vướng mắc của bạn, chúng tôi giải đáp như sau:

Căn cứ khoản 2 Điều 27 Bộ luật lao động 2019 quy định về kết thúc thời gian thử việc như sau:
“3
. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.
”
Theo thông tin anh/chị đưa ra thì công ty và anh/chị thỏa thuận thử việc 02 tháng từ ngày 03/03/202x tới hết 03/05/202x. Theo quy định trong thời gian thử việc thì hai bên có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc không cần báo trước và không cần bồi thường. Như vậy, ngày 16/04/202x  anh/chị có quyền chấm dứt thử việc không cần bồi thường. Tiền lương trong thời gian thử việc công ty phải chi trả đầy đủ cho anh/chị. Việc họ không chi trả thì anh/chị có thể khiếu nại trực tiếp tới Phòng LĐTBXH yêu cầu giải quyết quyền lợi.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn – Công ty Luật Minh Gia