Câu hỏi: Kính chào luật sư! Cho tôi hỏi về vấn đề vợ chồng tôi ly hôn nhưng tài sản mẹ chồng cho thì giải quyết thế nào, cụ thể: Tôi năm nay 36 tuổi, chồng tôi 37 tuổi, 2 vợ chồng tôi lấy nhau được 13 năm, có 3 con chung. Trước đây nhà 2 vợ chồng tôi đang ở rộng 50m2, 2 mặt ngõ, nhà đó là do mẹ chồng tôi đứng tên.

Năm 2009, mẹ chồng tôi có tuyên bố cho 2 vợ chồng tôi 30m2 thuộc mặt đường bên ngõ 8 còn 20m2 thuộc mặt đường bên ngõ 7 thì cho anh trai chồng tôi và vợ chồng tôi đã xây lên 5 tầng trên 1 nửa 30m2 đó,  mẹ chồng tôi ở với vợ chồng tôi . Trong giấy tờ nhà của vợ chồng tôi thì chỉ có biên bản họp gia đình gồm các thành viên trong gia đình đồng ý cho vợ chồng tôi sở hữu phần đất 30m2 đó và ký tên thôi còn sổ đỏ thì vẫn mang tên mẹ chồng tôi. Hiện tại vợ chồng tôi cùng đi làm, cùng có thu nhập.Vậy tôi xin hỏi luật sư, nếu tôi và chồng tôi ly hôn thì tài sản đó sẽ được phân chia như thế nào, con tôi :  12 tuổi , 11 tuổi và 2 tuổi. Ngoài ra vợ chồng tôi còn 1 mảnh đất nhưng lại mua chung với 1 người khác và chồng tôi là người đứng tên, vậy xin hỏi luôn là tài sản đó thuộc quyền sở hữu của ai ?

Trả lời: Chào bạn, Theo thông tin bạn cung cấp thì 30m2 đất mà vợ chồng bạn đang ở vẫn do mẹ  chồng bạn đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và việc mẹ chồng bạn tặng cho vợ chồng bạn 30m2 đó chỉ bằng tuyên bố và có biên bản họp gia đình có chữ ký của tất cả các thành viên trong gia đình về việc cho vợ chồng bạn sẽ sở hữu quyền sử dụng 30m2 đó. Tuy nhiên, theo Điều 459 Bộ luật dân sự 2015 về Tặng cho bất động sản quy định như sau:

“
Tặng cho bất động sản

1. Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của luật.

2. Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm chuyển giao tài sản.”

Như vậy, đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thì việc tặng cho phải được lập thành văn bản và có công chứng, chứng thực và có hiệu lực kể từ thời điểm đăng kí. Việc chỉ tuyên bố tặng cho vợ chồng bạn quyền sử dụng phần đất đang ở mà không lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc chưa đăng kí sẽ chưa có hiệu lực pháp luật. Do đó, tài sản này không được coi là tài sản chung của vợ chồng bạn mà vẫn là tài sản thuộc quyền sở hữu của mẹ chồng.

Căn cứ theo quy định tại điều 61, Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

“
Chia tài sản trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình

1. Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà ly hôn, nếu tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình căn cứ vào công sức đóng góp của vợ chồng vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống chung của gia đình. Việc chia một phần trong khối tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận với gia đình; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

2. Trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình có thể xác định được theo phần thì khi ly hôn, phần tài sản của vợ chồng được trích ra từ khối tài sản chung đó để chia theo quy định tại Điều 59 của Luật này.”

Như vậy, nếu như vợ chồng bạn ly hôn thì phần tài sản là quyền sử dụng đất bạn sẽ không có yêu cầu chia, tuy nhiên về ngôi nhà là tài sản do vợ chồng bạn cùng tạo dựng lên thì bạn sẽ được chia một phần tương ứng với công sức đóng góp của mình.

Về mảnh đất do vợ chồng bạn mua chung với người khác:

Theo quy định tại Điều 33 và Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định cụ thể như sau:

“Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng (đã được trích dẫn tại phần tư vấn trên)

...

“Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”

Theo như bạn cung cấp, mảnh đất vợ chồng bạn mua chung với một người khác và do chồng bạn đứng tên. Do đó, nếu như mảnh đất đó được hình thành trong thời kỳ hôn nhân của vợ chồng bạn thì phần tài sản đó vẫn được xác định là tài sản chung của vợ chồng và khi ly hôn sẽ được chia theo nguyên tắc quy định tại Điều 59, Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“
Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn (đã trích dẫn tại phần trên)

…”

Như vậy, mảnh đất này sẽ thuộc phần tài sản chung của vợ chồng và khi vợ chồng bạn li hôn sẽ được giải quyết theo quy định về Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn.

-----

- Ly hôn đơn phương khi người chồng giữ hết giấy tờ?

Câu hỏi:
Chào công ty. Tôi có một người chị thất lạc trong nam, nay được đoàn tụ cùng gia đình ở Huế khoảng hai năm trở lại đây. Được biết chị đã có gia đình và hai con riêng trong nam, cuộc sông trong đó khá khó khăn và không được hạnh phúc. Cách đây hai năm khi đoàn tụ, gia đình tôi có ý giữ chị cùng sống với gia đinh và có giới thiệu với một người đàn ông ở địa phương. Trong khoảng thời gian 2 năm này, chị tôi đã có con với người đàn ôn nay là anh rể tôi ( có đám cưới nhưng không có giấy hôn thú vì chưa li dị được với chồng cũ trong nam). Nay gia đình chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn trong việc làm giấy hôn thú và giấy khai sinh cho cháu bé. Vì chị tôi chưa cắt được hộ khẩu trong nam, chưa li hôn được với chồng cũ trong đó. Gia đình chồng cũ trong nam không đồng ý cho mượn giấy tờ để hoàn thành các thủ tục kể trên. Kinh mong công ty tư vấn giúp các thủ tục hay cách làm để chị tôi có thể tự cắt được hộ khẩu, và làm giấy li hôn đơn thân, để có thể hợp pháp hôn nhân hiện tại và làm giấy khai sinh cho cháu bé. Cảm ơn!

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi tư vấn cụ thể như sau:

Căn cứ theo quy định tại điều 51 Luật HNGĐ 2014 có quy định:
"Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn".

Như vậy, trường hợp này nếu người chồng không đồng ý ly hôn thì người chị có thể làm thủ tục đơn phương ly hôn, bạn tham khảo tại bài viết:

>> Đơn phương ly hôn theo quy định pháp luật

Trong hồ sơ làm thủ tục đơn phương ly hôn sẽ yêu cầu về chứng minh thư, sổ hộ khẩu của người chồng. Trường hợp người chồng giữ giấy tờ để cản trở việc ly hôn thì người vợ có thể đến công an xã/phường nơi người chồng cư trú để xin xác nhận về nhân khẩu thường trú tại địa phương.

Sau khi ly hôn, người chị có thể làm thủ tục chuyển khẩu về nơi ở hiện tại, cụ thể bạn tham khảo:

>> Chồng không đồng ý, vợ có tách hộ khẩu sau khi ly hôn được không?

Trường hợp gia đình người chồng cũ gây khó khăn trong việc chuyển khẩu thì người chị có thể làm đơn đề nghị gửi đến cơ quan công an nơi cư trú để đề nghị can thiệp.

Về việc khai sinh cho con với người chồng mới, chị tham khảo bài viết:

>> Khai sinh cho con riêng khi chưa ly hôn với chồng cũ

Trên đây là tư vấn của công ty chúng tôi dành cho bạn ,nếu chưa hiều chỗ nào bạn có thể gọi điện trực tiếp tới công ty chúng tôi để được tư vấn rõ hơn .Chúc bạn sẽ sớm lấy lại được những quyền lợi của mình.