Câu hỏi: Xin chào luật sư: Cho tôi hỏi vợ chồng là công chức, viên chức lấy nhau từ năm 200x. Sau hơn chục năm chạy chữa và làm thụ tinh ống nghiệm 7 lần không thành công. Đến năm 201x vợ chồng sinh đôi được 2 người con vào đầu năm 201x. Đến nay người vợ lại mang thai ngoài ý muốn. Luật sư cho tôi hỏi: Nếu người vợ sinh con thứ 3 (đây mới thực sự là con ruột của vợ chông) thì vợ chồng trên sẽ bị kỷ luật đảng như thế nào? Trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Theo Điều ​93 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Xác định cha, mẹ trong trường hợp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như sau:

"1. Trong trường hợp người vợ sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thì việc xác định cha, mẹ được áp dụng theo quy định tại Điều 88 của Luật này..."

Và Điều ​88 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Xác định cha, mẹ:

"1. Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.

Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.

2. Trong trường hợp cha, mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và phải được Tòa án xác định."

Như vậy, trường hợp người vợ sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thì con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Theo thông tin bạn cung cấp thì vợ bạn sinh con bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo (vợ chồng bạn mua trứng ở ngoài, kết hợp với tinh trùng của bạn rồi đặt vào vợ bạn) trong thời kì hôn nhân nên 2 người con vợ bạn sinh ra được xác định là con chung của vợ chồng bạn.

Liên quan đến vấn đề xử lý kỷ luật Đảng viên sinh con thứ ba thì Điều 27 Quy định 102/QĐ/TW quy định như sau:

"
Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng hoặc vi phạm trong trường hợp sinh con thứ ba (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác) thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách..."

Và Điều 27 Hướng dẫn 04-HD/UBKTTW quy định các trường hợp không vi phạm về chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình, gồm:

"- Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu cả hai hoặc một trong hai người thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc thuộc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân (tỷ lệ sinh nhỏ hơn hoặc bằng tỷ lệ chết) theo công bố chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
- Cặp vợ chồng sinh lần thứ nhất mà sinh ba con trở lên.
- Cặp vợ chồng đã có một con đẻ, sinh lần thứ hai mà sinh hai con trở lên.
- Cặp vợ chồng sinh lần thứ ba trở lên, nếu tại thời điểm sinh chỉ có một con đẻ còn sống, kể cả con đẻ đã cho làm con nuôi.
- Cặp vợ chồng sinh con lần thứ ba, nếu đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không mang tính di truyền, đã được Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh hoặc cấp Trung ương xác nhận.
- Cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ): sinh một con hoặc hai con, nếu một trong hai người đã có con riêng (con đẻ); sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh, nếu cả hai người đã có con riêng (con đẻ). Quy định này không áp dụng cho trường hợp hai người đã từng có hai con chung trở lên và các con hiện đang còn sống.
* Trường hợp sinh con thứ ba do mang thai ngoài ý muốn, nếu thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ người mẹ (có xác nhận của bệnh viện cấp huyện và tương đương trở lên) thì thôi không xem xét, xử lý kỷ luật."

Theo đó, nếu vợ chồng bạn sinh con thứ ba mà vợ chồng bạn là đảng viên thì sẽ bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách. Tuy nhiên, trường hợp vợ bạn mang thai ngoài ý muốn và nếu thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của vợ bạn (có xác nhận của bệnh viện cấp huyện và tương đương trở lên) thì thôi không xem xét, xử lý kỷ luật.

---------------

Câu hỏi thứ 2 - Viên chức sinh con thứ ba bị xử lí kỉ luật thế nào?

Thưa luật sư Minh Gia! Tôi là giáo viên cấp THCS, 201x tôi có quyết định tăng lương định kỳ lên bậc 5, hệ số 3,66. Theo quy định của Nhà nước, trong thời gian 36 tháng, nếu không vi phạm các quy định thì sẽ được tăng lương định kỳ. Trong thời hạn 36 tháng kể tú ngày 1.4.201x tôi luôn được Nhà trường đánh giá xếp loại là lao động tiên tiến xuất sắc và đã được ubnd huyện tặng giấy khen và được công nhận là Chiến sỹ thi đua cấp cơ sở. Như vậy, chiếu theo quy định của Nhà nước tôi sẽ được nâng lương định kỳ vào ngày 1.4.201x. Do điều kiện gia đình, vợ chồng tôi sinh thêm con thứ 3 vào ngày 15.10.201z.Tháng 11 năm 201x, Hội đồng xét nâng lương của Huyện họp và quyết định là tôi vi phạm chính sách dân số nên dừng nâng lương định kỳ của tôi trong vòng 3 năm. Vậy xin luật sư cho biết quy định pháp luật về trường hợp trên? Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời:
Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi đã tư vấn trường hợp tương tự sau đây:

>> Viên chức sinh con thứ ba bị xử lí kỉ luật khiển trách và bị kéo dài thời gian nâng lương

Viên chức sinh con thư ba bị xử lý kỉ luật khiển trách thì bị kéo dài thời hạn  nâng lương 06 tháng. Việc quy định của hội đồng xét nâng lương của huyện kéo dài thời hạn nâng lương 3 năm là không phù hợp với quy định trong Luật viên chức 2010. Do vậy, chị có quyền làm đơn yêu cầu họ xem xét lại quy định pháp luật để áp dụng phù hợp.