Câu hỏi: Cho em hỏi e trai em sinh ngày 13/05/1999. Đi chơi có lấy cắp của người ta 12 triệu tiền mặt và 200 đô. Gia đình mất tiền kiện sau đó em trai em mang tiền đến nói chuyện với gia đình mất tiền. Nhà đó xuống rút đơn kiện. Vậy cho em hỏi. Em trai của e có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Có phải đi tù không ạ? Em trai  chưa có tiền án tiền sự nào?

Trả lời: "Chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ:

1. Tố giác của cá nhân;

2. Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;

3. Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;

4. Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;

5. Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;

6. Người phạm tội tự thú."

Như vậy, khởi tố vụ án hình sự là quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm duy trì trật tự và công lý, không phụ thuộc vào ý muốn cá nhân và không ai có thể can thiệp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật quy định cho phép người bị hại lựa chọn quyền yêu cầu khởi tố hoặc không khởi tố vụ án. Tại Điều 155 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 có quy định các trường hợp khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại như sau:

"1. Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

2. Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.

3. Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.

Tuy nhiên, theo thông tin bạn cung cấp thì em bạn bị khởi kiện với hành vi trộm cắp tài sản với số tiền 12 triệu VNĐ và 200USD. Tội này được quy định tại Điều 173 Bộ luật hình sự 2015 là tội trộm cắp tài sản và không thuộc một trong các tội khởi tố theo yêu cầu người bị hại quy định tại Điều 155 Bộ luật tố tụng hình sự nên với tội trộm cắp tài sản khi người bị hại rút đơn yêu cầu khởi tố hình sự thì em bạn vẫn bị khởi tố với hành vi trộm cắp và phải chịu trách nhiệm với hành vi phạm tội của mình.

"1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 174, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

đ) Tài sản là di vật, cổ vật."

Như vậy, tổng số tiền e bạn trộm cắp rời vào khoảng hơn 17 triệu VNĐ – đủ cấu thành tội trộm cắp tài sản và tính đến thời điểm hiện tại em bạn đã trên 16 tuổi, đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự với mọi hành vi phạm tội do mình gây ra. Vì vậy, dù gia đình người bị hại đã rút đơn khởi kiện thì em trai bạn vẫn bị khởi tố và phải chịu trách nhiệm hình sự.

Trân trọng
!