Câu hỏi: Chào luật sư. Cho tôi hỏi có loại hợp đồng lao động nào ràng buộc người lao động phải làm hết thời gian ba năm đã ký hợp đồng với công ty không? Quy định về trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thế nào? Vì người lao động này nhận trách nhiệm cao của công ty và mức độ đầu tư của công ty cho người lao động này quá lớn, nếu nghỉ trước thời hạn hợp đồng công ty sẽ bị tổn thất về kinh tế lẫn thương hiệu. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Quy định của pháp luật về giao kết hợp đồng lao động

Trong trường hợp doanh nghiệp bỏ chi phí để đào tạo người lao động, theo quy định tại điểm d, khoản 1 Điều 62 Bộ luật lao động năm 2012, người sử dụng lao động có thể ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong đó có nội dung về thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo.Thời hạn cam kết làm việc sẽ do các bên thỏa thuận.

Như vậy, công ty bạn có thể giao kết hợp đồng đào tạo nghề với người lao động, trong đó có nội dung người lao động phải cam kết làm việc cho công ty trong thời hạn 3 năm.

Sau thời gian đạo tào nghề, người lao động và người sử dụng lao động có thể giao kết hợp đồng lao động dưới hình thức hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, đối với hợp đồng có thời hạn, người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi thuộc 1 trong các trường hợp do pháp luật quy định. Đối với hợp đồng không xác định thời hạn, người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bất kỳ thời điểm nào nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động trước 45 ngày.

Bồi thường chi phí đào tạo khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Quy định về người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Điều 37 Bộ luật lao động năm 2012 quy định, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

- Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

- Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

- Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

- Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

- Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

- Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

- Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn, người lao động phải báo trước cho người sử dụng lao động theo quy định tại khoản 2 Điều 37 Bộ luật lao động.

Về hậu quả khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Thứ nhất, đối với đơn phương chấm dứt hợp đồng đúng pháp luật

Nếu người lao động đơn phương chấm dứt hợp động lao động thuộc 1 trong các trường hợp trên và đáp ứng điều kiện về thời hạn báo trước thì được coi là đơn phương chấm dứt hợp đồng đúng pháp luật. Theo quy định, nếu người lao động đã làm việc thường xuyên từ 12 tháng trở lên thì công ty bạn phải trả trợ cấp thôi việc cho người lao động, cứ mỗi năm làm việc được trợ cấp nửa tháng tiền lương. Đồng thời, người lao động không phải bồi thường chi phí đào tạo nghề cho người sử dụng lao động.

Thứ hai, trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

Theo quy định tại Điều 43 Bộ luật lao động về nghĩa vụ của người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, theo đó:

- Người lao động sẽ không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

- Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

- Đồng thời, trong trường hợp công ty bạn và người lao động có giao kết hợp đồng đào tạo nghề và có cam kết người lao động phải làm việc tại công ty trong thời hạn 3 năm, nếu chưa hết thời hạn này mà người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật thì người lao động phải hoàn trả chi phí đào tạo cho công ty.