Câu hỏi: Luật sư cho hỏi: Ông nội tôi mất năm 1974. Bà nội tôi mất năm 1985. Hai ông bà không để lại di chúc cho nhà từ đường ở thành phố T. -Hai ông bà có 7 người con. Một người đã mất. Ba tôi, là con trai trưởng hiện cũng đang sinh sống ở Hoa Kỳ có 3 người em hiện ở T và 2 người em khác hiện cũng đang định cư ở Hoa Kỳ...

... -Vào tháng 1 năm 2016 chúng tôi có nhận được một lá thư từ Văn Phòng Đăng Ký Đất Đai  cho chúng tôi biết là cô tôi, người em thứ tư của ba tôi, xin được phép cấp sổ đỏ vì bà ta có giấy chuyển nhượng của ông bà nội tôi. Theo Văn Phòng Đăng Ký Đất Đai, tờ giấy đó không có xác nhận của cơ quan thẩm quyền. Gia đình chúng tôi tin tưởng đó là giấy tờ giả tạo họ dùng để chiếm đoạt tài sản chung. -Chúng tôi có lập đơn kiện đòi quyền thừa kế ra Tòa Án Nhân Dân Tỉnh nhưng vừa nhận được quyết định đình chỉ từ Tòa Án vì đã hết thời hiệu thưa kiện quyền thừa kế. Sau khi đọc tư vấn trên web site của quý vị, chúng tôi thấy trường hợp đó rất giống trường hợp của chúng tôi. Chúng tôi có những văn bằng sau đây: 1. Giấy ủy quyền của gia tộc cho cô tôi đại diện đứng ra sửa chữa nhà vào năm 1993 vì nhà lúc đó hư hỏng nặng. Trong giấy có nói rỏ là sau khi sửa chữa cô tôi chỉ có quyền buôn bán ở đó. Giấy có chử ký của mọi người trong gia tộc và xác nhận của cơ quan thẩm quyền. Theo chúng tôi, đây là văn bằng xác nhận nhà từ đường là tài sản chung của gia tộc. 2. Giấy chứng nhận của chú tôi, em thứ 5 của ba tôi, là có nhận số tiền $20,000 USD từ cô tôi mua lại phần thừa kế của chú ấy. Đây là một bằng chứng nữa là cô tôi đã đồng ý căn nhà đó là tài sản chung. Nếu không thì cô tôi đã không bỏ ra một số tiền lớn như vậy. Với những văn bằng trên, xin quý vị cho biết chúng tôi có thể dựa vào Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 để khởi kiện chia tài sản chung được hay không? Nếu được thì chúng tôi nên xúc tiến như thế nào?  Xin chân thành cảm ơn.

>> Luật sư tư vấn pháp luật thừa kế qua tổng đài
19006169

Trả lời: Thứ nhất: Nghị quyết 02/2004 NQ- HĐTP ngày 10/08/2004 có là căn cứ để khởi kiện chia tài sản chung được hay không.

Theo quy định tại Điều 623. Thời hiệu thừa kế, Bộ Luật dân sự 2015

"1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này."

Tuy nhiên theo quy định tại mục 2.4 Nghị quyết 02/2004 NQ- HĐTP ngày 10/08/2004:

“2.4. Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế

a. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:

…

a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.”

Từ quy định trên có thể thấy trường hợp của gia đình bạn vẫn có thể áp dụng nghị quyết số 02/2004/ NQ –HĐTP để chia di sản thừa kế của ông bà bạn để lại.

Vậy với những tình tiết mà bạn trình bày ở trên thì trường hợp của bạn đã hết thời hiệu khởi kiện và quyền thường kế. Thời điểm mở thừa kế trong trường hợp của bạn là khi bà bạn mất vào năm 1985, mà như quy định trên của Nghị quyết số 02/2004 NQ-HĐTP thì nếu sau mười năm kể từ thời điểm mở thừa kế mà không xảy tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia, thì có quyền khởi kiện chia thừa kế mà không áp dụng thời hiệu.

Thứ hai về thủ tục thực hiện bạn có thể tham khảo bài viết Tư vấn thủ tục khởi kiện vụ án tranh chấp về thừa kế