Câu hỏi: Bố của em bị người khác đánh vì lý do bị người ta cho là làm ruộng có lấn qua phần đất nhà họ. Họ đã đánh vào đầu bố làm bố gục ngay tại ruộng. Sau khi đưa vào nhà thì vì chỉ trầy xước nhẹ bên ngoài và đi khám ở bệnh viện chỉ chụp X-quang nên chỉ kết luận là bị trầy xước nhẹ. Và nghĩ là người trong làng nên chỉ cần họ xin lỗi thì bỏ qua không muốn làm to chuyện. Nhưng từ ngày bị đánh thường xuyên bị đau đầu.

Bố của em bị người khác đánh vì lý do bị người ta cho là làm ruộng có lấn qua phần đất nhà họ. Họ đã đánh vào đầu bố làm bố gục ngay tại ruộng. Sau khi đưa vào nhà thì vì chỉ trầy xước nhẹ bên ngoài và đi khám ở bệnh viện chỉ chụp X-quang nên chỉ kết luận là bị trầy xước nhẹ. Và nghĩ là người trong làng nên chỉ cần họ xin lỗi thì bỏ qua không muốn làm to chuyện. Nhưng từ ngày bị đánh thường xuyên bị đau đầu.Sau hai tháng bị đau đầu nặng bố em đi khám ở bệnh viện trung ương huế thì có kết quả là bị tụ máu não phải nhập viện mổ. Tuy nhiên bên đối phương vẫn không có một lời xin lỗi đến gia đình. Vậy nên bố quyết định khởi kiện. Khi bị đánh có người chứng kiến và họ chấp nhận đứng ra làm chứng. Nhưng khi nộp tường trình và đơn kiện lên công an xã thì trưởng công an xã trả lời là bị đánh thời gian quá lâu rồi nên giờ không còn hiệu lực để khởi kiện và không chấp nhận đơn kiện. Vậy cho em hỏi là như trưởng công an xã nói là không còn hiệu lực nộp đơn kiện có đúng quy định không? Và có còn đủ điều kiện để cấu thành tội cố ý gây thương tích hay không mong luật sư tư vấn quy định pháp luật liên quan. Em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ theo quy định tại Điều 134 Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

"1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;
b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;
c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
…
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến 30%;
c) Phạm tội 02 lần trở lên;
d) Tái phạm nguy hiểm;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.
…”.
Bố bạn bị đánh vào đầu và sau hai tháng bố bạn đi khám tại bệnh viện Huế là bị tụ u não và phải tiến hành mổ. Trong trường hợp này, nếu giám định thương tật từ đủ 11 % trở lên hoặc dưới 11 % nhưng thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 134 bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì người kia sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích với khung hình phạt tương ứng.
Căn cứ theo Điều 27 Bộ luật hình sự2015 quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự như sau:
"1. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
2. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định như sau:
a) 05 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng;
b) 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng;
c) 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng;
d) 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
3. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, người phạm tội lại thực hiện hành vi phạm tội mới mà Bộ luật này quy định mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy trên 01 năm tù, thì thời hiệu đối với tội cũ được tính lại kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội mới.
Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thì thời hiệu tính lại kể từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt giữ.
Do đó, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự ít nhất là 5 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng nên công an xã nói thời gian bố bạn bị đã đã lâu (hơn 2 tháng) hết thời hiệu khởi kiện là không đúng theo quy định của pháp luật.
Và căn cứ theo khoản 1 Điều 155 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại thì tội cố ý gây thương tích khoản 1 Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại…Trong trường hợp bố bạn bị thương tích, tổn hại từ 11% đến 30% hoặc bị tổn hại dưới 11% nhưng thuộc các trường hợp ở khoản 1 Điều 134 thì người đánh bố bạn sẽ chỉ bị truy tố khi bố bạn có đơn yêu cầu khởi tố vụ án hình sự. Nếu như bố bạn bị thương tích, tổn hại trên 30% trở lên thì không cần có đơn yêu cầu của bố bạn, người đó sẽ bị khởi tố vụ án hình sự về tội cố ý gây thương tích theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Căn cứ theo Điều 145 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định về trách nhiệm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố như sau:
"1. Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:
a) Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;
b) Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.
3. Thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố:
a) Cơ quan điều tra giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố theo thẩm quyền điều tra của mình;
b) Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm theo thẩm quyền điều tra của mình;
c) Viện kiểm sát giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố trong trường hợp phát hiện Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong hoạt động kiểm tra, xác minh tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm mà Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục.
4. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố có trách nhiệm thông báo kết quả giải quyết cho cá nhân, cơ quan, tổ chức đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
Như vậy, khi nhận được đơn tố giác, tin báo tội phạm hay kiến nghị khởi tố vụ án hình sự thì cơ quan có thẩm quyền thì sẽ tiến hành điều tra truy tố xét xử, nếu cơ quan đó không có thẩm quyền thì phải chuyển ngay đơn tố giác, kiến nghị cho cơ quan có thẩm quyền để điều tra, xác minh nguồn tin và quyết định khởi tố hình sự hay không. Do đó, trong trường hợp này công an xã từ chối nhận đơn kiến nghị khởi tố, bản tường trình của bố bạn với lý do là do bố bạn đã bị đánh cách đây hai tháng nên hết  thời hạn khởi kiện là không đúng. Khi một vụ án có dấu hiệu của tội phạm công an xã phải tiếp nhận đơn yêu cầu khởi tố, bạn tường trình và các chứng cứ kèm theo sau đó chuyển lên cơ quan có thẩm quyền để họ tiến hành điều tra, xác minh xem có hành vi cố ý gây thương tích hay không, vết tụ máu trên đầu của bố bạn có phải do bị người kia đánh gây ra và tỉ lệ thương tật có đủ điều kiện để khởi tố theo luật hình sự hay không. Sau khi điều tra xác minh nếu đủ điều kiện, có dấu hiệu tội phạm theo Điều 134 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì phải tiến hành khởi tố vụ án hình sự. Trường hợp này, gia đình anh nên gửi đơn trực tiếp đến công an cấp huyện để cơ quan điều tra tiếp nhận và giải quyết.
Trân trọng
!