Câu hỏi: Mẹ muốn di chúc lại mảnh đất cho con và không muốn người chồng hưởng di sản có được không?

Trả lời: Nội dung tư vấn:

Tôi đã kết hôn 5 năm  và có hai đứa con trai. Cuộc sống hôn nhân của tôi không hạnh phúc..., tôi có một tài khoản riêng mà chồng tôi không biết (tiền này có trước hôn nhân và của cha mẹ ruột cho), tôi muốn bây giờ dùng số tiền này mua một lô đất và lập di chúc chia đều chỉ duy nhất cho hai đứa con trai tôi thừa kế. Nếu tôi di chúc sô tiền trên (hiện đang gửi ngân hàng) cho con thì tôi sợ đồng tiền mất giá và sau khi tôi chết, chồng tôi sẽ là người giám hộ đứng ra lãnh số tiền đó tiêu sài, nếu tôi mua lô đất cho con, thì làm thế nào sổ hồng chỉ vẫn là của tôi hoặc con tôi. Vậy tôi xin hỏi:Lô đất mua mới (chuẩn bị mua) này được hình thành sau hôn nhân, làm thế nào để chồng tôi sẽ không có phần thừa kế trong đó?  Vì thực tế trong 5 năm kết hôn với chồng, thu nhập của chồng tôi rất thấp. Và tôi có thể chứng minh được số tiền riêng của tôi là có trước hôn nhân và chỉ riêng của tôi.

Hỏi: Kính mong luật sư tư vấn giúp tôi phải làm thủ tục mua đất thế nào và thủ tục di chúc ra sao để đáp ứng được nguyện vọng của tôi là tài sản này chỉ duy nhất để dành cho hai đứa con trai tôi thôi trước khi tôi chết.Tôi xin chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời :

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn tới cho công ty Luật Minh Gia chúng tôi, công ty xin được tư vấn về trường hợp này như sau:

Về chứng minh tài sản riêng của bạn trong thời kỳ hôn nhân:

Căn cứ theo quy định tại Điều 33 về Tài sản chung của vợ chồng của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 như sau:

1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Đối với trường hợp này của bạn, Vì bạn muốn mua mảnh đất trong thời kỳ hôn nhân, do đó trước tiên bạn phải chứng minh được tài sản của bạn có trước thời kỳ hôn nhân là tài sản riêng của bạn. Số tiền riêng của bạn đủ thanh toán cho mảnh đất mà bạn muốn xác lập giao dịch mua bán. Do đó, sau khi thực hiện giao dịch mua bán mảnh đất xong vì là tài sản riêng của bạn cho nên bạn mới hoàn toàn có quyền định đoạt tài sản đó, bạn có thể tặng cho tài sản, di chúc để lại di sản thừa kế cho 2  người con của bạn.

Về thủ tục mua đất và sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

Bước 1:

Xác lập hợp đồng mua bán quyền sử dụng đất và tài sản ngắn liền với đất  tại văn phòng công chứng.

+ Hai bên mua và bên bán sau khi thỏa thuận thành về: Giá nhà đất, nghĩa vụ nộp thuế, điều khoản thanh toán tiền... sẽ cùng nhau đến văn phòng công chứng công để thực hiện giao dịch mua bán mảnh đất;

+ Bên Bán và Bên mua cần cầm theo các giấy tờ cá nhân cơ bản như:

- Chứng minh thư nhân dân hoặc hộ chiếu

(Bản gốc và còn thời hạn sử dụng);

- Sổ hộ khẩu

(Bản gốc);

.

Công chứng viên sẽ thẩm tra, đối chiếu các giấy tờ cá nhân và hướng dẫn các bên ký, điểm chỉ vào từng trang của hợp đồng mua bán nhà đất. Hợp đồng công chứng sẽ được lập thành 5 bản (Bên bán giữ một bản, bên mua giữ một bản, văn phòng công chứng lưu một bản và Hai bản còn lại được sử dụng để nộp cho cơ quan thế và văn phòng đăng ký đất đai).

Bước 2: Nộp hồ sơ tại văn phòng đăng ký đất đai (Thuộc UBND Quận/Huyện) nơi có mảnh đất đang được mua bán/giao dịch. Sau khi ký hợp đồng mua bán nhà đất tại văn phòng công chứng (trong vòng 15 ngày) các bên cần tiến hành làm thủ tục đăng ký trước bạ sang tên nhà đất tại văn phòng đăng ký nhà và đất. Các bên căn cứ vào thỏa thuận trong hợp đồng công chứng xem bên nào có nghĩa vụ thực hiện thủ tục sang tên nhà đất thì bên đó có nghĩa vụ hoàn thiện thủ tục này tại văn phòng đăng ký đất đai.

Hai bên sẽ sử dụng 02 bản hợp đồng công chứng và các giấy tờ cá nhân (bản sao y/chứng thực) để điền vào tờ khai nộp thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ sang tên nhà và đất theo hướng dẫn của thuộc văn phòng đăng ký nhà và đất.

Sau khi hoàn thiện thủ tục các bên sẽ nhận được giấy hẹn trả kết quả của văn phòng đăng ký đất đai. Theo thông lệ sau 7-10 ngày, Bên có nghĩa vụ thực hiện thủ tục sang tên nhà đất sẽ nhận được thông báo về việc nộp thuế của cơ quan thuế.

Sau khi nộp thuế tại kho bạc nhà nước (Hoặc ngân hàng được ủy quyền của kho Bạc), thì sau 15 ngày, Bên có nghĩa vụ thực hiện thủ tục sang tên sẽ đến văn phòng đăng ký đất đai để nộp lại sổ đỏ bản gốc và nhận sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) mới.

Lưu ý là khi ra văn phòng đăng ký đất đai để hoàn tất hồ sơ thủ tục bạn phải yêu cầu cán bộ của văn phòng đăng ký đất đai ghi vào trong sổ đỏ sau khi chuyển nhượng sang tên là tài sản riêng của bạn.

Về việc viết di chúc để lại cho 2 người con:

Căn cứ theo quy định tại Điều 644 về Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc của Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này.

Đối với trường hợp này của bạn, theo quy định tại Điều 622 của Bộ luật dân sự năm 2015 thì chồng bạn vẫn được hưởng 2/3 của 1 suất thừa kế theo pháp luât kể cả bạn có truất quyền thừa kế của chồng bạn thì chồng bạn vẫn được 2/3 suất của 1 người thừa kế theo pháp luật mà không phụ thuộc bằng nội dung di chúc. Do đó, việc bạn làm di chúc cho con bạn toàn bộ tài sản thì thời điểm mở thừa kế người chồng vẫn được hưởng 2/3 suất thừa kế. Sau khi bạn mất, chồng bạn vẫn đưởng hưởng 2/3 của 1 suất thừa kế theo pháp luật, còn phần di sản còn lại sẽ được chia theo đúng di chúc bạn để lại cho 2 con của bạn.

Ngoài ra, đối với trường hợp của bạn, bạn muốn cho 2 người con của bạn hưởng tài sản của bạn mà không muốn người chồng được hưởng tài sản riêng của bạn thì bạn có thể làm hợp đồng tặng cho cho 2 người con của bạn. Tuy nhiên, do ở đây bạn chưa nói rõ con bạn bao nhiêu tuổi đã thành niên hay chưa, do đó nếu như con bạn chưa thành niên thì đối với trường hợp này bạn cần phải cử người giám hộ cho hai người con của bạn có thể là ông bà ngoại hoặc người thân khác...để quản lý tài sản cho con bạn, đến bao giờ con bạn đủ tuổi thì có thể trao trả cho 2 con của bạn quản lý tài sản mà bạn đã tặng cho. Vì con chưa thành niên bố mẹ là người giám hộ đương nhiên của 2 con do đó bạn không thể vừa là người cho vừa là người đại diện quản lý tài sản cho con được cho nên bạn cần phải cử người giám hộ quản lý tài sản cho 2 con của bạn đến lúc đủ tuổi để quản lý tài sản của bạn đã tặng cho.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Minh Gia về vấn đề bạn hỏi và quan tâm. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ cần luật sư giải đáp, bạn vui lòng gọi đến Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến của chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.

Trân trọng.

Phòng Luật sư tư vấn Đất Đai - Công ty Luật Minh Gia.