Câu hỏi: Tôi muốn nhờ Luật sư tư vấn về trường cha ủy quyền cho con bán nhà nhưng không giao lại tiền bán tài sản như sau: Trong thời gian anh tôi ở trại giam, vợ của anh tôi có nói với các con vào trại động viên bố viết giấy ủy quyền bán nhà để dùng tiến đấy mua nhà ở một nơi khác (Lúc đó anh và chị tôi đã ly hôn và không có vướng mắc gì về tài chính.Con trai thì tòa án xử ở với bố, con gái tòa án xử ở với mẹ).

Con trai anh tôi nghe theo vào động viên anh tôi và được sự đồng ý của anh tôi. Anh tôi có viết giấy ủy quyền cho con trai được thay mặt bố ký mọi giấy tờ liên quan đến việc bán nhà, vợ anh tôi bán nhà được x00 triệu (Chị là người trực tiếp giao dịch cầm tiền). Sau đó chị dùng số tiền đó gửi vào ngân hàng với lý do chưa mua được nhà. Sau thời gian ở tù anh tôi ra trại và trở về quê hương, khi hỏi đến số tiền thì mới hay con trai anh đã rút dần số tiền gửi tiết kiệm tiêu vào việc đánh bạc lô đề. Vậy cho tôi hỏi chị vợ anh có liên quan đến việc phải bồi hoàn lại cho anh tôi số tiền trên không? Nếu bồi hoàn sẽ là bao nhiêu? Trong trường hợp người con trai nhận là đã tiêu hết số tiền đó thì chị vợ có liên quan gì ko? Anh tôi làm đơn ra tòa án dân sự liệu có giải quyết được vấn đề ko? Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn, chúng tôi xin được tư vấn như sau:

Do bạn cung cấp thông tin chưa chi tiết, nên trường hợp của bạn chúng tôi chia 2 trường hợp như sau:

Trường hợp thứ nhất: Ngôi nhà này là tài sản riêng của anh trai bạn.

Nếu căn nhà này là tài sản riêng của anh trai bạn, thì việc anh trai bạn ủy quyền cho con trai mình (người con trai đủ điều kiện làm người đại diện theo quy định tại Điều 138 BLDS 2015) thực hiện việc mua bán căn nhà này là hoàn toàn hợp pháp. Tuy nhiên đây là trường hợp đại diện theo ủy quyền do vậy phạm vi ủy quyền do 2 bên thỏa thuận. Theo đó, người con trai chỉ được hưởng quyền và thực hiện những việc đã được ghi nhận trong hợp đồng ủy quyền. Do vậy, nếu không được ủy quyền lại hoặc không có sự đồng ý của anh trai bạn thì người vợ cũ hoàn toàn không có quyền đứng ra thực hiện giao dịch mua bán nhà này. Theo đó, nếu người vợ cũ thực hiện giao dịch mua bán nhà này đồng thời dùng số tiền này gửi ở ngân hàng mà gây ra thiệt hại thì có trách nhiệm liên đới bồi thường cùng với người trực tiếp gây thiệt hại (con trai anh trai bạn). Mức bồi thường do các bên thỏa thuận căn cứ vào mức độ lỗi của các bên.

Trường hợp thứ hai: Ngôi nhà này là tài sản chung của anh trai bạn và người vợ cũ.

Trong trường hợp này tài sản chung được định đoạt theo quy định tại điều 218 Bộ luật dân sự năm 2015 như sau.

“1. Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền định đoạt phần quyền sở hữu của mình.

2. Việc định đoạt tài sản chung hợp nhất được thực hiện theo thỏa thuận của các chủ sở hữu chung hoặc theo quy định của pháp luật.

3. Trường hợp một chủ sở hữu chung theo phần bán phần quyền sở hữu của mình thì chủ sở hữu chung khác được quyền ưu tiên mua.

Trong thời hạn 03 tháng đối với tài sản chung là bất động sản, 01 tháng đối với tài sản chung là động sản, kể từ ngày các chủ sở hữu chung khác nhận được thông báo về việc bán và các điều kiện bán mà không có chủ sở hữu chung nào mua thì chủ sở hữu đó được quyền bán cho người khác. Việc thông báo phải được thể hiện bằng văn bản và các điều kiện bán cho chủ sở hữu chung khác phải giống như điều kiện bán cho người không phải là chủ sở hữu chung.

Trường hợp bán phần quyền sở hữu mà có sự vi phạm về quyền ưu tiên mua thì trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày phát hiện có sự vi phạm về quyền ưu tiên mua, chủ sở hữu chung theo phần trong số các chủ sở hữu chung có quyền yêu cầu Tòa án chuyển sang cho mình quyền và nghĩa vụ của người mua; bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại.

…

6. Trường hợp tất cả các chủ sở hữu từ bỏ quyền sở hữu của mình đối với tài sản chung thì việc xác lập quyền sở hữu được áp dụng theo quy định tại Điều 228 của Bộ luật này."

Như vậy, trong trường hợp này người vợ cũ có 1 phần quyền trong việc thực hiện giao dịch mua bán nhà. Theo đó, người vợ cũ có quyền định đoạt với số tiền thuộc phần quyền của mình. Việc anh trai bạn chỉ ủy quyền cho con trai được kí các giấy tờ liên quan đến việc bán nhà, nhưng con trai của anh trai bạn lại tiêu hết số tiền này mà không có sự đồng ý của cha mình là hành vi vượt quá phạm vi ủy quyền. Theo đó người con trai phải tự chịu trách nhiềm bồi thường lại khoản tiền này cho người thân mình.