Câu hỏi: Câu hỏi đề nghị tư vấn: Anh trai tôi làm đội phó đội bảo vệ ở 1 công ty về xăng dầu. Anh tôi làm ở bến xuất của công ty, trong ca trực của anh tôi có xảy ra sự việc tham ô tài sản (số tài sản bị tham ô có giá trị 170 triệu đồng và đã có 5 người bị công an bắt) nhưng anh tôi không liên quan và không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Giờ công ty bắt anh tôi viết bản tường trình và lập hội đồng thi hành kỷ luật và yêu cầu anh tôi bồi thường. Trong trường hợp này tôi muốn hỏi là nếu anh tôi bị kỷ luật thì với hình thức nào và nếu có thì anh tôi sẽ phải bồi thường bao nhiêu tiền? Xin chân thành cảm ơn luật sư!

Trả lời: Thứ nhất về vấn đề bồi thường thiệt hại cho công ty

Điều 129 Bộ luật lao động năm 2019quy định về bồi thường thiệt hại:

"1. Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động của người sử dụng lao động.
Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại nơi người lao động làm việc thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng vào lương theo quy định tại khoản 3 Điều 102 của Bộ luật này.
2. Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường hoặc nội quy lao động; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm; trường hợp do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa, sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì không phải bồi thường."
Bạn không cung cấp thông tin cụ thể về việc anh bạn có lỗi gây thiệt hại tài sản của công ty hay không và gây thiệt hại như thế nào nên chúng tôi không thể tư vấn cụ thể về trách nhiệm bồi thường của anh bạn trong trường hợp này. Nếu anh bạn không liên quan đến việc tham ô tài sản của công ty cũng như không gây thiệt hại tài sản của công ty thì sẽ không có trách nhiệm bồi thường cho công ty. Trường hợp gây thiệt hại cho tài sản của công ty thì tùy vào tính chất của hành vi mà phải bồi thường với các mức khác nhau. Nếu gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ xuất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng thì phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hàng tháng theo quy định tại khoản 3 Điều 102 như sau:
3. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương thực trả hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập cá nhân.
Ngoài ra nếu người lao động có hợp đồng trách nhiệm với người sử dụng lao động thì bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm. Nếu thiệt hại xảy ra là do thiên tai, hỏa hoạn, thảm họa hoặc sự kiện xảy ra do  khách quan thì người lao động  không phải bồi thường.
Thứ hai về vấn đề xử lý kỷ luật người lao động
Điều 124 Bộ luật lao động năm 2019 quy định về hình thức xử lý như sau:
"Khiển trách;
Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng;
Cách chức;
Sa thải
"
Về việc xử lý kỷ luật đối với anh bạn thì hiện nay theo quy định của Bộ luật lao động năm 2019 có các hình thức kỷ luật là khiển trách; kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức; sa thải.
Như vậy nếu có một trong các hành vi theo quy định tại Điều 125 Bộ luật lao động năm 2019 thì sẽ bị xử lý kỷ luật với hình thức sa thải, nếu không bị sa thải thì đối chiếu với nội quy lao động về hành vi vi phạm và hình thức xử lý kỷ luật để tiến hành xử lý kỷ luật. Trong trường hợp của anh trai bạn nếu không có bất kỳ một hành vi vi phạm nào thì sẽ không bị xử lý kỷ luật.