Câu hỏi: Trước tiên xin gửi lời chào, lời cảm ơn tới đoàn luật sư cty luật Minh Gia đã bớt thời gian đọc thư, và chia sẻ kiến thức kinh nghiệm để tư vấn cho mọi người. Tôi xin được trình ngắn gọn nội dung sự Việc như sau:

Gia đình tôi có mảnh đất 57m2, thuộc trích lục bản đồ năm 1986 và được cấp sổ đỏ 1993, và cấp lại năm 2002, gia đình tôi đóng thuế đầy đủ. Năm 2003 gia đình bà Kim T.T, Ông Kim V.T có sang xây chiếm đất nhà tôi và xây thành nhà cấp 4 kích thước 3mx4m=12 m2 . "Lý do ông bảo nhà ông có chỗ buộc trâu ở đó ngày xưa" Gia đình tôi làm đơn khởi kiện dân sự tòa án huyện khởi kiện Nhà bà Kim T.T, Ông Kim V.T chiếm đất nhà tôi để xây nhà cấp 4. Thì Thẩm phán thụ lý vụ án dân sự trả lời vụ án bị tạm đình chỉ. Lý do đình chỉ là chờ kết quả "vụ án xét xử hành chính gia đình nhà bà Kim TT, ông Kim VT đã khởi kiện chủ tịch UBND huyện vì đã cấp sổ đỏ sai cho nhà tôi". Gia đình tôi đợi 1,5 năm Tòa Án xét xử sơ thẩm vụ án Hành chính đó => kết quả Tòa bác bỏ đơn kiện nhà Bà Kim TT Và ông KVT. Gia đình bà Kim TT và Ông kim VT không đồng ý bản án sơ thẩm và kháng cáo lên TAND Thành Phố, gia đình tôi lại phải đợi thêm 3 năm nữa chờ tòa án Phúc thẩm vụ án Hành Chính mới giải quyết và Tòa Án TP xử Phúc thẩm bản án y như bản Án sơ thẩm có hiệu lực ngay khi tuyên án => bác đơn kiện nhà Bà Kim TT và Ông K.V T. Khi tôi cầm bản án Hành chính có Hiệu lực của Tòa Thành phố, về gặp Thẩm Phán thụ lý đơn khởi kiện của gia đình tôi đề nghị giải quyết vụ án mà tôi đã khởi kiện gia đình bà K.T.T xây nhà chiếm đất gia đình tôi => Thì Thẩm Phán trả lời là phải đợi xem trên tòa án tối cao có công văn gì không đã, vì nhà bà KTT đang khiếu nại lên TA Tối cao nên không thể giải quyết vụ án dân xây nhà chiếm đất được. Vậy kính mong luật sư trả lời giúp tôi: Thẩm phán thụ lý vụ án dân sự trả lời như vậy có đúng không? Và gia đình tôi muốn giải quyết vụ án dân sự để tòa án phá dỡ căn nhà 12m2 kia đòi lại đất thì sẽ phải gửi đơn đến cơ quan nhà nước nào?

Rất mong được luật sư tư vấn giúp. Trân Trọng!

Trả lời: - Thứ nhất, việc Thẩm phán trả lại đơn khởi kiện của anh/chị

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định:

“Điều 192. Trả lại đơn khởi kiện, hậu quả của việc trả lại đơn khởi kiện

1. Thẩm phán trả lại đơn khởi kiện trong các trường hợp sau đây:

…

c) Sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc quyết định đã có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền…”

Theo quy định trên thì nếu sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án mà lại có đơn khởi kiện thì Thẩm phán sẽ trả lại đơn khởi kiện. Trường hợp của anh/chị đã có bản án của Tòa bác yêu cầu khởi kiện của ông bà Kim, tuy nhiên, ông bà Kim khởi kiện hành chính về việc hủy GCNQSDĐ đã cấp cho anh/chị và Tòa án đã bác yêu cầu khởi kiện của ông bà Kim, đồng nghĩa với việc GCNQSDĐ cấp cho anh/chị là đúng pháp luật. Trường hợp khởi kiện hành chính về việc cấp GCNQSDĐ không đúng quy định pháp luật thì Tòa án chỉ xem xét tính hợp pháp của việc cấp GCNQSDĐ đó chứ không xác định về việc ai là người có quyền sử dụng đối với phần đất đó. Căn cứ, Khoản 2 Điều 193 Luật tố tụng hành chính 2015 quy định:

“Điều 193. Thẩm quyền của Hội đồng xét xử

2. Hội đồng xét xử có quyền quyết định:

a) Bác yêu cầu khởi kiện, nếu yêu cầu đó không có căn cứ pháp luật;

b) Chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện, tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính trái pháp luật và quyết định giải quyết khiếu nại có liên quan (nếu có); buộc cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật; đồng thời kiến nghị cách thức xử lý đối với quyết định hành chính trái pháp luật đã bị hủy;

c) Chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện, tuyên bố hành vi hành chính là trái pháp luật, tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định giải quyết khiếu nại có liên quan (nếu có); buộc cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước chấm dứt hành vi hành chính trái pháp luật;

…”

Như vậy, việc khởi kiện yêu cầu đòi lại đất và việc khởi kiện hủy GCNQSDĐ là hai vụ việc khác nhau nên việcThẩm phán trả lời anh/chị là chưa phù hợp với quy định trên.

Thứ hai, về việc xây dựng của nhà ông bà Kim

Giữa hai bên đang có tranh chấp đến phần diện tích đất này nên cũng chưa xác định cụ thể được việc xây dựng của nhà ông bà Kim là hợp pháp hay vi phạm pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền lợi của mình nên phải chờ việc giải quyết tranh chấp xác định phần đất đó anh/chị có quyền hay ông bà Kim có quyền.

Trường hợp ông bà Kim có quyền đối với phần đất thì ông bà Kim có quyền xây dựng trên đất đó. Trường hợp anh/chị có quyền thì việc xây dựng của ông bà Kim là vi phạm pháp luật, lúc này quyền và lợi ích hợp pháp của anh/chị đã bị xâm phạm, theo đó, anh/chị có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử phạt hành chính đồng thời yêu cầu ông bà Kim tháo dỡ căn nhà đã xây dựng trái luật. Vì vậy để yêu cầu ông bà Kim trả lại đất và tháo dỡ căn nhà xây dựng trái với quy định của pháp luật thì gia đình anh/chị cần gửi đơn yêu cầu lên Ủy ban nhân dân xã để xem xét tiến hành hòa giải, trường hợp phát hiện sai phạm sẽ tiến hành xử lý theo quy định.