Câu hỏi: Luật sư tư vấn về các trường hợp bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể như sau:

Kính thưa luật sư! Tôi có anh trai nghiện ma túy nhưng đã cai được và không sử dụng gần 3 năm nay. Nhưng cách đây gần 1 năm do gia đình gặp trục trặc nên a tô theo bạn rủ rê sử dụng ma túy ngay sau đó bị bắt quả tang và bị toà án ra quyết định bắt đi cai nghiện tập trung. Sau 9 tháng khi toà ra quyết định a tôi không hề sử dụng lại ma túy nữa nhưng đến nay công an đến bắt đưa vào trung tâm cai nghiện, khi vào trung tâm anh tôi có được đi khám sức khoẻ và kết quả âm tính với ma túy vì anh tôi đã cai được 3 năm rồi mà. Nhưng theo quyết định của toà án ảnh tôi vẫn phải ở lại cải tạo cai nghiện đến hết thời gian toà án quyết định mới được thả vậy tôi muốn hỏi anh tôi không còn nghiện nữa mà vẫn bị bắt ở lại như thế đúng hay sai và gia đình tôi cần làm gì để toà án hủy quyết định bắt anh tôi đi cái vì anh tôi không còn nghiện nữa. Ngoài toà án thì còn cơ quan nào đủ thẩm quyền thả anh tôi về với gia đình! Tôi rất mong quý luật sư tư vấn sớm để anh tôi được về nhà lao động phụ giúp gia đình! Tôi xin chân thành cám ơn!

Trả lời: Luật phòng, chống ma túy sửa đổi bổ sung 2008 có quy định:

Điều 28

1. Người nghiện ma tuý từ đủ 18 tuổi trở lên đã được cai nghiện tại gia đình, cộng đồng hoặc đã được giáo dục nhiều lần tại xã, phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện hoặc không có nơi cư trú nhất định phải được đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

2. Việc đưa người nghiện ma tuý vào cơ sở cai nghiện bắt buộc được thực hiện theo quyết định của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Thời hạn cai nghiện ma tuý tại cơ sở cai nghiện bắt buộc từ một năm đến hai năm.

3. Người nghiện ma tuý tự nguyện làm đơn xin cai nghiện thì được nhận vào cai nghiện tại cơ sở cai nghiện bắt buộc và không bị coi là bị xử lý vi phạm hành chính.

4. Tổ chức và hoạt động của cơ sở cai nghiện bắt buộc, chế độ cai nghiện bắt buộc, thủ tục đưa người nghiện ma tuý quy định tại khoản 1 Điều này vào cơ sở cai nghiện bắt buộc được thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Ngoài ra Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 có quy định:

"Điểu 96.  Đối tượng áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

1. Đối tượng áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện hoặc chưa bị áp dụng biện pháp này nhưng không có nơi cư trú ổn định.

2. Không áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với các trường hợp sau đây:

a) Người không có năng lực trách nhiệm hành chính;

b) Người đang mang thai có chứng nhận của bệnh viện;

c) Phụ nữ hoặc người duy nhất đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi được Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú xác nhận."

Như vậy, nếu anh trai bạn không thuộc một trong các trường hợp quy định tại điều luật trên thì không buộc phải cai nghiện tại cơ sở cai nghiện bắt buộc. Trường hợp anh bạn được xét nghiệm là âm tính với ma túy mà vẫn bị áp dụng biện pháp bắt buộc cai nghiện tai trung tâm cai nghiện thì gia đình bạn có thể làm đơn khiếu nại lên chính cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp đó với anh trai bạn.