Câu hỏi: Thưa luật sư, cho tôi hỏi thắc mắc về việc ký kết hợp đồng với công ty kinh doanh đa cấp như sau: Tôi năm nay 18t. Vừa qua, thứ 7 (6-1-2018) tôi thấy ở facebook có đăng tin tuyển nhân viên bán hàng online nên đã đăng kí phỏng vấn. tôi được hướng dẫn điền đơn này nọ, và người hướng dẫn trò chuyện với tôi rất lâu, sau đó dẫn tôi ra quầy tiếp tân làm thẻ học viên 20 nghìn.

Hôm sau, CN (7-1-2018) tôi đến công ty từ 8h30 để dự khóa học, khóa học kéo dài 1 ngày, đến tối tất cả mọi người đều quay trở về phòng lúc đầu được sắp vào và nói chuyện với trưởng phòng kinh doanh. Do thiếu kiến thức về đa cấp nên tôi không đọc rõ đã kí cam kết đăng kí vị trí chủ shop L1 và yêu cầu phải đóng 10 triệu để mua sản phẩm của công ty (L2: 20 triệu và L3: 40 triệu) .Lúc đó tôi chỉ mang 200 nghìn nhưng phải đóng 1 triệu để đăng kí vị trí, vì họ nói sắp hết vị trí nên tôi rất nóng lòng sợ mất cơ hội, do đó tôi đã đưa CMND cho họ, họ nói họ cho tôi mượn 800 nghìn để đăng kí trước, lần sau đến làm trả lại và đóng tiền mua sản phẩm.Khi về nhà, tôi có thuật lại với chị, chị tôi nói không nên đóng tiền và đi lấy lại giấy CMND.Ngày hôm sau, thứ 2 (8-1-2018) tôi đến công ty và gặp phó phòng kinh doanh để lấy lại giấy và nói không tham gia nữa, anh ta thuyết phục tôi và yêu cầu tôi thứ 5 (11-1-2018) quay lại gặp trưởng phòng và nói chuyện, đến ngày thứ 5 (11-1-2018) tôi đến công ty gặp trưởng phòng, tôi nói với anh ta tôi không có 10 triệu và muốn hủy vị trí đã đăng kí thì anh ta nói với tôi, bây giờ tôi không đóng 10 triệu thì gia đình tôi phải đóng 10 triệu cho công an, sau đó công an sẽ lấy phần trăm và đưa lại cho công ty vì đây là luật doanh nghiệp, tôi đã cam kết thì phải hoàn thành, anh ta đưa ra các giải pháp để tôi có khoản 5 triệu kinh doanh trước, sau đó từ từ có vốn sẽ đóng thêm.đóng cửa  Tôi hẹn anh ta thứ 7 (13-1-2018) sẽ dẫn chị tới trò chuyện với anh ta để hiểu rõ hơn, anh ta đồng ý. Tôi không đọc kĩ cam kết, anh ta đang giữ CMND của tôi. Thưa luật sư, nếu tôi mãi không chịu đóng tiền vậy tôi sẽ bị vi phạm pháp luật sao luật sư. Mong luật sư giúp đỡ.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, bạn đã ký cam kết đăng ký vị trí chủ shop với công ty. Giữa bạn và công ty tồn tại một giao dịch dân sự nên trước tiên bạn cần kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch này. Thỏa thuận bằng văn bản giữa bạn với công ty nếu đảm bảo các điều kiện kiện theo quy định tại Điều 117 Bộ luật dân sự 2015 thì xác định có hiệu lực. Cụ thể:

"
Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định."

Khi đó, bạn có quyền và nghĩa vụ được xác lập thông qua hợp đồng đã ký với công ty. Trong trường hợp bạn muốn hủy vị trí đăng ký, không nộp 10 triệu nữa thì bạn cần xem lại trong hợp đồng cam kết có thỏa thuận về trách nhiệm bồi thường của bạn khi đơn phương chấm dứt hợp đồng với công ty hay không.

Việc bạn vi phạm cam kết không đồng nghĩa với việc bạn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu trong cam kết có nội dung về bồi thường thiệt hại nếu bạn chấm dứt hợp đồng thì công ty có quyền gửi đơn đến Tòa án  để buộc bạn thực hiện nghĩa vụ theo đúng thỏa thuận của các bên.

Bên cạnh đó, bạn có quyền yêu cầu cơ quan công an hỗ trợ buộc công ty phải trả lại chứng minh thư nhân dân cho bạn. Nếu thấy công ty có dấu hiệu dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của bạn thì bạn có quyền tố cáo đến cơ quan công an để xem xét xử lý về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017

"
Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; ..."

Trân trọng

P.Luật sư trực tuyến – Công ty Luật Minh Gia