Câu hỏi: Xin chào luật sư, Mong luật sư tư vấn giùm e vấn đề như sau, Bố e có sổ đỏ chính chủ tên của Ông, ông có viết giấy cho bác e mượn sổ đỏ trong vòng 1 tháng.

Trong giấy chỉ nói là đồng ý cho mượn sổ đỏ 1 tháng, và không ghi rõ để bác e làm gì Bác e đã mang đi cầm cố và giờ không trả đc tiền cho chủ nợ để lấy sổ đỏ trả cho bố em, giờ đã quá hạn mượn sổ hơn 1 năm rồi, bên chủ nợ nói với bố em là muốn lấy sổ ra phải trả tiền nhưng thực tế bố e hoàn toàn không liên quan. Bây giờ gia đình muốn lấy lại sổ đỏ thì phải làm thế nào ạ? E cám ơn Luật Sư rất nhiều ạ!

Trả lời: Bộ luật dân sự 2015 quy định:

“Điều 309. Cầm cố tài sản

Cầm cố tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ”

Việc bác của bạn mượn sổ đỏ của ông nhưng không nói rõ là mượn để làm gì, nhưng bác của bạn lại mang sổ đó đi để cầm cố lấy tiền mà chưa được sự đồng ý của ông bạn thì  bác của bạn đã vi phạm pháp luật, vì vậy mà giao dịch giữa bác bạn với chủ quán cầm đồ sẽ bị vô hiệu theo quy định tại Điều 123 Bộ luật dân sự 2015:

"Điều 123. Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội

Giao dịch dân sự có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội thì vô hiệu.

Điều cấm của luật là những quy định của luật không cho phép chủ thể thực hiện những hành vi nhất định.

Đạo đức xã hội là những chuẩn mực ứng xử chung trong đời sống xã hội, được cộng đồng thừa nhận và tôn trọng."

Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu và hoàn trả cho nhau những gì đã nhận theo quy định tại Điều 131 Bộ luật dân sự 2015 về hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu:

"Điều 131. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu

1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.

...."

Ngoài ra, Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định như sau:

“Điều 140. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào có một trong những hành vi sau đây  chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ bốn triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc chiếm đoat  dưới một triệu đồng nhưng gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản”.

Ông bạn có thể làm đơn tố cáo lên công an huyện để tố cáo về hành vi của bác bạn, trong quá trình giải quyết mà thấy dấu hiệu cấu thành tội phạm thì bác của bạn có thể bị truy tố theo quy định của bộ luật hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản.