Câu hỏi: Xin chào tổng đài tư vấn luật Minh Gia! Tôi tên là KTP, địa chỉ tại BN xin tư vấn một việc như sau: Gia đình tôi hiện đang sinh sống trong ngôi nhà cấp 4 đã xây dựng từ năm 1979 trên diện tích đất có sổ đỏ là 835m2.

Nay Uỷ ban nhân dân xã có dự án mở đường giao thông đi vào ngôi nhà gia đình tôi đang sinh sống khoảng 50m2 buộc gia đình tôi phải di chuyển nhà ở. Tôi muốn hỏi luật sư rằng nếu gia đình tôi phải mất ngôi nhà đang ở và diện tích đất nêu trên thì được đền bù như thế nào? Gia đình tôi không lấy tiền đền bù đất mà yêu cầu Uỷ ban nhân dân có thẩm quyền đền bù đất cho gia đình tôi bằng diện tích thu hồi có được không và áp dụng điều luật nào? Giá đền bù nhà ở áp dụng điều luật bao nhiêu? Gia đình tôi rất mong nhận được tư vấn từ phía tổng đài. Xin chân thành cảm ơn và mong sớm nhận được hồi âm.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn chúng tôi xin được giải đáp như sau:

Thứ nhất,
điều kiện để được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất, căn cứ Khoản 1 Điều 75 Luật Đất đai năm 2013:

“1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi chung là Giấy chứng nhận) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp”.

Vì gia đình bạn đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) nên khi Nhà nước thu hồi đất của gia đình bạn, gia đình bạn sẽ được Nhà nước bồi thường.

Thứ hai,
nguyên tắc bồi thường về đất của Nhà nước khi thu hồi đất, căn cứ Điều 74 Luật Đất đai 2013:

“Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

1. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường.

2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá
đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

3. Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật”.

Do đó, khi Nhà nước thu hồi đất của gia đình bạn, bạn sẽ được Nhà nước bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất bạn bị thu hồi cụ thể ở đây là đất ở của gia đình bạn, nếu không có đất để Nhà nước bồi thường cho gia đình bạn thì gia đình bạn sẽ được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do
Ủy ban nhân dân tỉnh nơi bạn có đất quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất của gia đình bạn. Và việc bạn có được bồi thường đất đúng với diện tích đất bị thu hồi hay không thì phụ thuộc vào quyết định của Ủy ban nhân dân Tỉnh: vì nếu có đất, bạn sẽ nhận được diện tích đất Nhà nước bồi thường cho bạn tương ứng với diện tích đất bị thu hồi của bạn, còn nếu không có đất để bồi thường cho bạn, bạn sẽ nhận được khoản tiền bồi thường ứng với số diện tích đất chênh lệch căn cứ theo giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi đất.
Thứ ba,
việc bồi thường nhà ở trên đất bị thu hồi của bạn. Căn cứ Khoản 1 Điều 88 Luật Đất đai 2013:
“1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường”.
Và quy định tại Điều 89 Luật Đất đai 2013:
“1. Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt gắn liền với đất của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài khi Nhà nước thu hồi đất phải tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì chủ sở hữu nhà ở, công trình đó được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
Trường hợp phần còn lại của nhà ở, công trình vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì bồi thường theo thiệt hại thực tế.
2. Đối với nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, khi Nhà nước thu hồi đất mà bị tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật thì được bồi thường thiệt hại theo quy định của Chính phủ.
3. Đối với công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội gắn liền với đất đang sử dụng không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì mức bồi thường tính bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật chuyên ngành”.
Do đó, đối với nhà ở gắn liền với đất của bạn bị thu hồi (có giấy chứng nhận quyền sở hữu của bạn đối với căn nhà) thì bạn sẽ được Nhà nước bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
Trân trọng
!