Câu hỏi: Chào luật sư ! Cho tôi hỏi về vấn đề kỷ luật sinh con thứ 3 như sau: Theo tôi được biết năm 2013 có luật mới về KHHGĐ có nói nếu cả 2 hoặc một trong hai người là người dân tộc thiểu số thì sinh con thứ 3 không vi phạm . Tôi là giáo viên mầm non tại Hà Nội, là người dân tộc thiểu số. Tôi đã sinh 2 con gái, gia đình tôi muốn tôi sinh con thứ 3. Vậy cho tôi hỏi nếu tôi sinh con thứ 3 tôi có vi phạm luật KHHGĐ không ? Nếu vi phạm tôi bị phạt thế nào ? Xin cảm ơn.

Trả lời: Theo quy định tại điểm c khoản 10 Mục III Hướng dẫn số 09/HD/UBKTTW ngày 06 tháng 06 năm 2013 thực hiện một số điều của quy định số 181- QĐ/TW ngày 30/3/2013 của Bộ chính trị  về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm thì các trường hợp không vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình như sau:

"10. Vi phạm quy định về chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình (Điều 26 của Quy định)

c) Những trường hợp sau đây không vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình:

- Cặp vợ chồng sinh con thứ ba, nếu cả hai hoặc một trong hai người thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc thuộc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân (tỷ lệ sinh nhỏ hơn hoặc bằng tỷ lệ chết) theo công bố chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

- Cặp vợ chồng sinh lần thứ nhất mà sinh ba con trở lên.

- Cặp vợ chồng đã có một con đẻ, sinh lần thứ hai mà sinh hai con trở lên.

- Cặp vợ chồng sinh lần thứ ba trở lên, nếu tại thời điểm sinh chỉ có một con đẻ còn sống, kể cả con đẻ đã cho làm con nuôi.

- Cặp vợ chồng sinh con lần thứ ba, nếu đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không mang tính di truyền, đã được Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh hoặc cấp Trung ương xác nhận.

- Cặp vợ chồng đã có con riêng (con đẻ):

+ Sinh một con hoặc hai con, nếu một trong hai người đã có con riêng (con đẻ).

+ Sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh, nếu cả hai người đã có con riêng (con đẻ). Quy định này không áp dụng cho trường hợp hai người đã từng có hai con chung trở lên và các con hiện đang còn sống.

- Phụ nữ chưa kết hôn sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh".

- Sinh con thứ ba trở lên trước ngày 19-01-1989 (ngày có hiệu lực thi hành Quyết định số 162-HĐBT, ngày 18-10-1988 của Hội đồng Bộ trưởng “Về một số chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình”)".

Trong trường hợp bạn hỏi thì nếu cả hai hoặc một trong hai người thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc thuộc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân (tỷ lệ sinh nhỏ hơn hoặc bằng tỷ lệ chết) theo công bố chính thức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư thì sẽ không vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình. Song bạn là dân tộc Nùng là dân tộc thiểu số, không thuộc trường hợp dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân nên khi bạn sinh cón thứ 3 bạn sẽ bị xử lý vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình

Theo đó, khi vi phạm thì bạn sẽ bị xử lý theo quy định tại điều 26 Quy định 181/2013/QĐ-TW xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm:

"Điều 26. Vi phạm quy định về chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình

1. Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng hoặc vi phạm trong trường hợp sinh con thứ ba (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác) thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách:

a) Cản trở, cưỡng bức thực hiện kế hoạch hóa gia đình; tham gia các hoạt động xét nghiệm, chuẩn đoán để xác định giới tính thai nhi trái quy định.

b) Sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, cung cấp phương tiện tránh thai giả, không bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, quá hạn sử dụng hoặc chưa được phép lưu hành và sử dụng tại Việt Nam.

c) Khai báo hoặc xin xác nhận không trung thực về tình trạng sức khoẻ của vợ (chồng), con để thực hiện không đúng quy định hoặc để trốn tránh không bị xử lý do vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình".