phamhoangf/legal-sft-dataset huggingface dataset:
Câu hỏi: Thưa luật sư cho tôi hỏi, cách đây hai năm tôi có mượn giúp anh bạn cùng xóm một số tiền, nhưng không may là sau đó anh ấy đã chết (anh ấy có viết giấy nợ tay). Bây giờ tôi mang nợ người ta. Xin hỏi bạn tôi chết rồi thì vợ con anh ấy có trách nhiệm trả nợ không? quy định pháp luật thế nào mong được giải đáp, tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Theo như bạn trình bày thì bạn đã mượn giúp anh hàng xóm một số tiền, người này có viết giấy vay nợ với anh. Tuy nhiên, không may sau đó người này chết.

Theo quy định tại Điều 615 Bộ luật dân sự 2015 về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại thì:

“1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.

3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.”

Như vậy, mặc dù người bạn này đã chết nhưng anh vẫn có quyền đòi nợ trên cơ sở quy định tại Điều 615 nêu trên. Nghĩa vụ trả nợ sẽ thuộc về những người thừa kế của người đã chết trong phạm vi di sản do người chết để lại.

Nếu những người thừa kế không thực hiện việc trả nợ, bạn có quyền khởi kiện yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản. Bạn nên chú ý, thời hiệu khởi kiện để yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là ba năm, kể từ thời điểm mở thừa kế (Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015).

Tuy nhiên, nếu như người chết không để lại di sản gì thì bạn sẽ không thể đòi được khoản nợ trên, khi đó bạn sẽ là người chịu rủi ro
Câu hỏi: Xin chào luật sư. Tôi có một vấn đề liên quan đến đất đai xin hỏi: Tôi có một mảnh đất nông nghiệp đã có sổ đỏ diện tích là 1,6 ha. Có một người muốn mua mảnh đất nông nghiệp nói trên với giá 1,3 tỷ đồng nhưng họ nói họ đưa cho tôi 50 triệu đặt cọc (giấy tờ làm bằng giấy tay) và yêu cầu tôi giao hẳn sổ đỏ cho họ đến qua Tết Nguyên Đán họ sẽ giao đủ số tiền còn lại. Xin luật sư cho tôi biết việc mua bán như vậy có đúng luật không? Giấy tờ làm hợp đồng bằng tay có hợp lí không? Nếu việc mua bán diễn ra như trên thì tôi gặp những rủi ro gì không ạ. Xin luật sư tư vấn giúp tôi. Xin chân thành cảm ơn nhiều.

Trả lời: Chào anh/chị! Đối với yêu cầu hỗ trợ của anh/chị chúng tôi tư vấn như sau:

Tại Khoản 3 Điều 167 Luật đất đai 2013 quy định như sau:

"Điều 167. Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất

3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này;

b) Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên;

..."

Như vậy, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải công chứng, chứng thực. Trừ trường hợp bên chuyển nhượng có chức năng kinh doanh bất động sản.
Câu hỏi: Cha mẹ tôi có đứng tên một căn nhà, khi mất không để lại di chúc. Cha mẹ tôi chỉ có 2 chị em tôi là người thừa kế. Tôi muốn chuyển quyền sở hữu nhà sang tên tôi và chị tôi thì phải làm thủ tục khai nhận di sản trước phải không?

Vậy sau khi đã sang tên tôi và chị tôi rồi thì căn nhà đó là sở hữu của riêng tôi và chị tôi, chúng tôi có quyền tự quyền định đoạt (chuyển nhượng, cho, tặng...), hay đó là tài sản chung của vợ chồng tôi và vợ chồng chị tôi?

Trả lời: Thứ nhất
, do cha mẹ bạn mất không để lại di chúc, và chỉ có 2 chị em bạn là người thừa kế di sản, nên việc làm thủ tục khai nhận di sản là cần thiết để tránh những tranh chấp nếu có sau này.

Thứ hai
, sau khi đã sang tên bạn và chị bạn rồi thì căn nhà đó là sở hữu của riêng bạn và chị bạn, không liên quan tới vợ (hoặc chồng) của bạn và chị bạn. Tức là, căn nhà không bị nhập vào khối tài sản chung của vợ chồng bạn hay vợ chồng chị bạn, mà chỉ là tài sản chung của bạn và chị bạn mà thôi. Trong trường hợp bạn và chị bạn đồng ý cho vợ (hoặc chồng) mình đứng tên cùng trong giấy chứng nhận quyền sở hữu thì lúc đó căn nhà mới thuộc tài sản chung của vợ chồng bạn và vợ chồng chị bạn. Như theo Điều 32 Luật hôn nhân và gia đình 2000 quy định về tài sản riêng của vợ, chồng cụ thể là:

"1. Vợ, chồng có quyền có tài sản riêng.

Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 29 và Điều 30 của Luật này; đồ dùng, tư trang cá nhân.

2. Vợ, chồng có quyền nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào khối tài sản chung".
Câu hỏi: Bà tôi mất để lại 2 ha đất vườn và ruộng. Trước khi mất Bà có di chúc để lại cho 5 người con, nhưng không chia từng phần cho mỗi người (và không cho chuyển nhượng), bà muốn để chung và cho một người canh tác, lấy tiền thu hoạch lo chuyện thờ phụng và để anh em tụ họp về chơi.

Khi bà tôi mất, các cậu dì của tôi không muốn để cho một người đứng tên trên giấy chứng nhân vì đây là quyền sở hữu chung của 5 người, vậy giấy tờ vẫn là tên của Bà được không? Nếu không thì phải làm sao? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: “1. Trường hợp người lập di chúc để lại một phần di sản dùng vào việc thờ cúng thì phần di sản đó không được chia thừa kế và được giao cho người đã được chỉ định trong di chúc quản lý để thực hiện việc thờ cúng; nếu người được chỉ định không thực hiện đúng di chúc hoặc không theo thỏa thuận của những người thừa kế thì những người thừa kế có quyền giao phần di sản dùng vào việc thờ cúng cho người khác quản lý để thờ cúng.

Trường hợp người để lại di sản không chỉ định người quản lý di sản thờ cúng thì những người thừa kế cử người quản lý di sản thờ cúng.

Trường hợp tất cả những người thừa kế theo di chúc đều đã chết thì phần di sản dùng để thờ cúng thuộc về người đang quản lý hợp pháp di sản đó trong số những người thuộc diện thừa kế theo pháp luật.

2. Trường hợp toàn bộ di sản của người chết không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người đó thì không được dành một phần di sản dùng vào việc thờ cúng.”

Như vậy, trường hợp này, sau khi công bố di chúc những người được hưởng di sản thừa kế phải đến văn phòng công chứng hoặc ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất để khai nhận di sản thừa kế. Sau đó, tiến hành thủ tục đăng ký biến động đất đai và xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên các đồng sở hữu (5 người con của bà bạn). Còn về việc quản lý di sản, các đồng sở hữu có thể tự thỏa thuận với nhau để cử ra một người quản lý di sản như theo nội dung di chúc của bà bạn.

Trân trọng
Câu hỏi: Nhà bác e có 1 cửa hàng cho thuê, có làm hợp đồng dài hạn với bên thuê đến năm 2020 mới hết hạn, nhưng cửa hàng đóng cửa không hoạt từ năm 2011, bên thuê vẫn thanh toán đủ tiền.

Đến năm 2012 bác trai em mất, bác gái em gọi bên thuê vào để làm lại hợp đồng ( vì hợp đồng ký với bác trai) nhưng gọi mấy lần bên thuê không vào, và còn chưa thanh toán tiền thuê cửa hàng từ năm 2014 đến nay là hơn 1 năm, bác em không muốn cho họ thuê nữa . Vậy luật sư cho e hỏi trường hợp này bác gái em nên làm thế nào để lấy lại cửa hàng nhà mình

Trả lời: "2. Bên cho thuê nhà ở có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà và thu hồi nhà ở đang cho thuê khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Bên cho thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước, nhà ở xã hội cho thuê không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng, không đúng điều kiện theo quy định của Luật này;

b) Bên thuê không trả tiền thuê nhà ở theo thỏa thuận từ 03 tháng trở lên mà không có lý do chính đáng..”.

Theo quy định tại khoản 2, điểm b Luật này, khi bên thuê nhà ở không trả tiền thuê nhà theo thỏa thuận từ 3 tháng trở lên thì bên cho thuê nhà có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê nhà ở.Về lý do chính đáng người thuê nhà có nghĩa vụ chứng minh được mình gặp khó khăn về kinh tế hoặc lý do khách quan khác không phải do lỗi của người chính người này và có cam kết hoàn trả đầy đủ tiền thuê nhà thì khi đó mới có cơ sở để có thể tiếp tục thuê nhà.

Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng trong trường hợp này bên cho thuê nhà phải báo trước bằng văn bản cho bên thuê nhà trước 30 ngày theo quy định tại khoản 4 điều 132 Luật nhà ở 2014:

"4. Bên đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà ở phải thông báo cho bên kia biết trước ít nhất 30 ngày, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác; nếu vi phạm quy định tại khoản này mà gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật".
Câu hỏi: Tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất do tôi được bố mẹ tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân (trong hợp đồng tặng cho chỉ cho riêng tôi, đăng ký sang tên cũng chỉ có tên tôi). Nay tôi thế chấp tài sản để đảm bảo cho nghĩa vụ của cả 2 vợ chồng tôi tại ngân hàng thì công chứng viên yêu cầu cả vợ tôi cũng ký hợp đồng với tư cách là bên thế chấp. Công chứng viên yêu cầu như vậy là đúng hay sai? Nếu tôi không trả được nợ thì xử lý tài sản như thế nào?

Trả lời: “Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”

“Điều 44. Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng

1. Vợ, chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình; nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng không thể tự mình quản lý tài sản riêng và cũng không ủy quyền cho người khác quản lý thì bên kia có quyền quản lý tài sản đó. Việc quản lý tài sản phải bảo đảm lợi ích của người có tài sản.

3. Nghĩa vụ riêng về tài sản của mỗi người được thanh toán từ tài sản riêng của người đó.

4. Trong trường hợp vợ, chồng có tài sản riêng mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt tài sản này phải có sự đồng ý của chồng, vợ.”

Như vậy trong trường hợp của bạn: Quyền sử dụng đất là do bạn được nhận tặng cho riêng từ bố mẹ bạn nên đó là tài sản riêng của bạn. Và bạn có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản đó theo theo quy định của pháp luật.

Do đó, nếu quyền sử dụng đất mà bạn nhận tặng cho chưa được nhập vào tài sản chung vợ chồng hoặc không thuộc trường hợp đã được đưa vào sử dụng chung mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó là nguồn sống duy nhất của gia đình như nêu trên thì bạn có quyền tự định đoạt tài sản riêng của mình mà không cần có sự đồng ý của vợ bạn. Trong hợp đồng thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất của bạn tại Ngân hàng thì bên thế chấp chỉ có một mình bạn chứ không cần có cả vợ của bạn như yêu cầu của công chứng viên vì đấy là tài sản riêng của bạn bạn có quyền tự định đoạt.

Trong trường hợp vợ chồng bạn không trả được nợ thì tài sản bạn thế chấp sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật.

Bạn tham khảo nội dung trên của Luật Minh Gia về vấn đề bạn yêu cầu tư vấn: Thế chấp quyền sử dụng đất là tài sản riêng của vợ chồng.

Trân trọng

P. Luật sư tư vấn - Công ty Luật Minh Gia
Câu hỏi: Quy định về sự có mặt của bị đơn tại phiên tòa

Trả lời: 1. Quy định chung của pháp luật về bị đơn

Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về bị đơn trong vụ việc dân sự như sau:

1. Đương sự trong vụ án dân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. [...]

3. Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc bị cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm.”

2. Quy định về sự có mặt của bị đơn tại phiên tòa

Nội dung đề nghị tư vấn:

Chị em chúng tôi đang có vụ kiện yêu cầu chia thừa kế tại Tòa án nhân dân quận đối với nhà đất của bố mẹ tôi do anh trai bố tôi đang quản lý (bố mẹ tôi mất do tai nạn lúc chúng tôi còn nhỏ). Toà án đã thụ lý đơn kiện của chúng tôi và đã nhiều lần gửi giấy triệu tập bác tôi đến toà án để giải quyết, nhưng bác tôi cố tình không đến. Xin cho biết nếu bác tôi cứ tiếp tục không chịu ra Tòa thì vụ kiện có thể xử được không?

Trả lời tư vấn:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về sự có mặt của đương sự tại phiên tòa sơ thẩm như sau:

“Điều 227. Sự có mặt của đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

1. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa; nếu có người vắng mặt thì Hội đồng xét xử phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Tòa án phải thông báo cho đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự về việc hoãn phiên tòa.

2. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa, trừ trường hợp họ có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; nếu vắng mặt vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Tòa án có thể hoãn phiên tòa, nếu không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì xử lý như sau:

........

b) Bị đơn không có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ;…”

Như vậy, nếu bác của bạn được triệu tập mà vắng mặt lần thứ nhất thì phiên tòa sẽ bị hoãn. Nhưng kể từ lần triệu tập thứ hai mà vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và trong trường hợp bác của bạn không có yêu cầu phản tố thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt bác của bạn.

Trân trọng!
Câu hỏi: Thưa luật sư, Cách đây 2 năm, tôi và chồng có mua ngôi nhà 48 m2 và 2 vợ chồng cùng sinh sống tại đó. Sau khi sinh đứa con trai chưa đầy 1 tuổi thì chồng tôi bị tai nạn giao thông chết. Sau khi chồng tôi mất, gia đình chồng đòi chia căn nhà mà tôi đang ở.

Hiện tại cuộc sống tôi rất khó khăn vì con tôi còn nhỏ, tôi lại không có thu nhập gì để nuôi con và cũng không có nơi nào để ở. Xin hỏi, theo quy định của pháp luật, tôi có thể xin Tòa án tạm ngưng việc chia di sản một thời gian (để con tôi khôn lớn thì sẽ chia) có được không? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: “Trường hợp theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thỏa thuận của tất cả những người thừa kế, di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định thì chỉ khi đã hết thời hạn đó di sản mới được đem chia.

Trường hợp yêu cầu chia di sản thừa kế mà việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của bên vợ hoặc chồng còn sống và gia đình thì bên còn sống có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần di sản mà những người thừa kế được hưởng nhưng chưa cho chia di sản trong một thời hạn nhất định. Thời hạn này không quá 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn 03 năm mà bên còn sống chứng minh được việc chia di sản vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của gia đình họ thì có quyền yêu cầu Tòa án gia hạn một lần nhưng không quá 03 năm.”

Như vậy, nếu mà việc phân chia i sản thừa kế của chồng bạn để lại mà ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của bạn và con bạn như trên thì bạn có thể yêu cầu Tòa án xác định phần di sản mà những người thừa kế được hưởng nhưng chưa cho chia di sản. Thời hạn tối đa tạm ngưng việc chia di sản là 3 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.

Trân trọng
Câu hỏi: Thưa Công ty luật Minh Gia tôi có vấn đế thắc mắc như sau: Tôi là nguyên đơn trong một vụ án dân sự. Toà án đã có Quyết đinh công nhận sự thoả thuận của các đương sự, trong đó quy định bị đơn phải trả số nợ trong thời hạn xác định, nếu không trả liên tiếp trong thời hạn 03 tháng thì tất cả số nợ lập tức đến hạn và phải thanh toán 01 lần ngay lập tức

Do phía bị đơn vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên tôi đã có đơn yêu cầu thi hành án ra Quyết định kê biên tài sản, khi kê biên mới được biết tài sản của bị đơn, là quyền sở hữu căn nhà và quyền sử dụng đất, đã được chuyển nhượng dưới hình thức tặng cho em vợ và người này đã uỷ quyền lại cho bị đơn thế chấp tài sản nêu trên tại ngân hàng. Do Quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự chỉ ghi số tiền mà bị đơn có nghĩa vụ phải thanh toán, dù cho căn nhà đã chuyển nhượng và thế chấp sau khi có Quyết định có hiệu lực của Toà án. Bên nguyên có thể yêu cầu Toà ra quyết định huỷ các giao dịch tặng cho, thế chấp nêu trên hay không?

Trả lời: Khoản 1 Điều 6 Thông tư liên tịch 14/2010/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC hướng dẫn về thủ tục thi hành án có quy định như sau:

1. Kể từ thời điểm có bản án, quyết định sơ thẩm mà người phải thi hành án bán, chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, bảo lãnh, cầm cố tài sản của mình cho người khác, không thừa nhận tài sản là của mình mà không sử dụng khoản tiền thu được để thi hành án thì tài sản đó vẫn bị kê biên để thi hành án, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Nếu có tranh chấp thì Chấp hành viên hướng dẫn đương sự thực hiện việc khởi kiện tại Toà án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Hết thời hạn 30 ngày, kể từ ngày được thông báo mà không có người khởi kiện thì cơ quan thi hành án xử lý tài sản để thi hành án.

Kể từ thời điểm có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật hoặc trong trường hợp đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, biện pháp khẩn cấp tạm thời, biện pháp bảo đảm thi hành án, biện pháp cưỡng chế thi hành án mà tài sản bị bán, chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, bảo lãnh, cầm cố cho người khác, người phải thi hành án không thừa nhận tài sản là của mình thì bị kê biên, xử lý để thi hành án.

Như vậy, theo quy định trên, tài sản đó vẫn được kê biên để thực hiện nghĩa vụ. Nếu có vướng mắc gì, bạn hoàn toàn có thể làm đơn ra Tòa yêu cầu tuyên bố giao dịch tặng cho và thế chấp là vô hiệu.

Bạn tham khảo nội dung tư vấn của Luật Minh Gia về vấn đề bạn yêu cầu tư vấn: Kê biên tài sản đã chuyển nhượng cho người khác sau khi có bản án.

Trân trọng
Câu hỏi: Chào văn phòng, cho tôi hỏi trường hợp nhờ lập di chúc như sau: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông nội tôi, nhưng bây giờ ông tôi không còn đủ khả năng để lập di chúc, mặc dù còn minh mẫn nhưng không đủ sức tự viết. Vậy nên, bà nội tôi có thể lập di chúc cho các con trong khi ông nội sắp qua đời không? nếu không thì phải làm như thế nào? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Việc lập di chúc để lại tài sản thừa kế được pháp luật về dân sự điều chỉnh. Trong trường hợp của ông nội bạn muốn để lại di chúc cho con cháu nhưng không đủ sức viết di chúc mặc dù còn minh mẫn thì ông có thể lập di chúc với hình thức di chúc miệng theo quy định tại Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015 hoặc lập di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc UBND cấp xã theo quy định tại Điều 636 Bộ luật Dân sự:

“Điều 629. Di chúc miệng

1. Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.

2. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.”

“Điều 636. Thủ tục lập di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã

Việc lập di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã phải tuân theo thủ tục sau đây:

1. Người lập di chúc tuyên bố nội dung của di chúc trước công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã. Công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã phải ghi chép lại nội dung mà người lập di chúc đã tuyên bố. Người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc sau khi xác nhận bản di chúc đã được ghi chép chính xác và thể hiện đúng ý chí của mình. Công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã ký vào bản di chúc.

2. Trường hợp người lập di chúc không đọc được hoặc không nghe được bản di chúc, không ký hoặc không điểm chỉ được thì phải nhờ người làm chứng và người này phải ký xác nhận trước mặt công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã. Công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã chứng nhận bản di chúc trước mặt người lập di chúc và người làm chứng.”

Bởi vì di chúc thể hiện ý chí của người có di sản muốn định đoạt tài sản sau chi chết, do đó, di chúc này phải do chính người có di sản lập hoặc được lập bởi người khác theo quy định của pháp luật. Vì vậy, không có quy định cụ thể về việc bà nội bạn thay ông bạn lập di chúc, do đó bà nội sẽ không thể tiến hành lập di chúc thay ông nội bạn được.
Câu hỏi: Nhờ Văn phòng tư vấn giúp tôi cách chia thừa kế như sau: Khi mẹ tôi mất có để lại 1 căn nhà. Chúng tôi muốn bán đi để chia cho 10 người con ở hàng thừa kế thứ nhất. Vậy cháu nội  đích tôn có được chia phần hay không? Xin cám ơn.

Trả lời: Do mẹ bạn mất không để lại di chúc nên theo điểm a, khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp này là trường hợp thừa kế theo pháp luật.

Theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 thì những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, cháu trai đích tôn sẽ thuộc hàng thừa kế thứ hai. Cháu sẽ được hưởng thừa kế nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất như quy định trên. Và cháu cũng có thể được hưởng thừa kế trong trường hợp thừa kế thế vị quy định tại Điều 652 BLDS:
“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Như vậy, dù là cháu nội đích tôn cũng bình đẳng như các cháu nội, ngoại khác. Theo như bạn trình bày thì những người ở hàng thừa kế thứ nhất vẫn còn nên cháu nội đích tôn cũng chỉ được hưởng thừa kế nếu cha cháu mất trước hoặc cùng thời điểm với bà cháu thì phần di sản cháu được hưởng là phần di sản mà lẽ ra cha cháu được hưởng nếu còn sống. Nếu cha cháu vẫn còn sống thì cháu sẽ không được hưởng di sản

Trân trọng