Câu hỏi: Chào luật sư, năm 2014, tôi có cho cửa hàng vàng bạc gần nhà vay tiền với lãi xuất hàng tháng 1,7 - 2.5% có thỏa thuận kí tên đóng dấu của cửa hàng. Đến nay cũng được 1 năm mà cửa hàng này không thanh toán tiền lãi và tiền gốc cho tôi. Tôi đã nhiều lần yêu cầu cửa hàng thanh toán cho tôi nhưng cửa hàng chỉ khất nợ ngày này qua ngày khác. Giờ tôi muốn khiếu nại tới tòa án để yêu cầu giải quyết thu hồi nợ cho tôi có được không? Và thủ tục như thế nào xin luật sư chỉ giùm? Xin cảm ơn.

Trả lời: Về việc bạn muốn yêu cầu Tòa án giải quyết thu hồi nợ có được không?

Theo thông tin bạn cũng cấp thì giữa bạn và cửa hàng vàng bạc đã thỏa thuận ký kết với nhau một hợp đồng vay tài sản có trả lãi. Trường hợp bạn nêu không có dấu hiệu hình sự mà chỉ là quan hệ dân sự thông thường. Bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật nếu thấy quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Tuy nhiên do bạn không nêu rõ thời hạn của hợp đồng vay tiền giữa hai bên nên chúng tôi chia ra hai trường hợp để bạn tiện theo dõi.

- Nếu hợp đồng vay tiền giữa hai bên là hợp đồng vay không kỳ hạn:

Trong trường hợp này, bạn phải thông báo cho bên vay biết việc bạn muốn lấy lại tiền theo quy định tại Khoản 2 Điều 477 BLDS “
Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý và được trả lãi đến thời điểm nhận lại tài sản, còn bên vay cũng có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào và chỉ phải trả lãi cho đến thời điểm trả nợ, nhưng cũng phải báo trước cho bên cho vay một thời gian hợp lý
”. Nếu hết thời hạn thông báo mà bên vay vẫn cố tính không trả thì bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân yêu cầu giải quyết.

- Nếu hợp đồng vay tiền giữa hai bên là HĐ có kỳ hạn

Trong trường hợp này, bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án yêu cầu bên vay tiền hoàn trả lại toàn bộ tiền gốc và tiền lãi. Ngoài ra, bạn có quyền yêu cầu bên vay phải trả lãi lãi nợ quá hạn theo lãi suất cơ bản do ngân hàng nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ theo quy định tại Khoản 5 Điều 474 BLDS.

Có thể khởi kiện để đòi lại tiền cho vay?

Về vấn đề lãi suất cho vay

Thời điểm bạn cho vay là năm 2014, do lãi suất hai bên thỏa thuận là khoảng từ 1.7% - 2.5%/tháng (tương đương 20.4% - 30%/năm) bạn cũng không nêu rõ vào thời điểm giao kết hợp đồng, lãi suất vay tiền do Ngân hàng nhà nước công bố tại thời điểm đó là bao nhiêu nên chúng tôi không thể xác định chính xác lãi suất thỏa thuận giữa hai bên có được coi là nặng lãi hay không. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 476 Bộ Luật dân sự hiện hành thì “
lãi suất vay do các bên thoả thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng
”

1. Nếu lãi suất thỏa thuận dưới mức 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm giao kết HĐ.

Trường hợp này, khi khởi kiện ra Tòa án bạn có thể  yêu cầu bên vay hoàn trả toàn bộ tiền gốc và tiền lãi theo thỏa thuận. Ngoài ra, nếu đã quá thời hạn thanh toán, bạn cũng có quyền yêu cầu bên vay trả lãi nợ quá hạn theo quy định tại Khoản 5 Điều 474 BLDS. Lãi nợ quá hạn được tính dựa trên lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước công bố tại thời điểm trả nợ.

2. Nếu lãi suất thỏa thuận vướt quá mức 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm giao kết HĐ.

Trong trường hợp này, lãi suất cũng chỉ được tính đến 150%% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm giao kết HĐ. Pháp luật không bảo vệ phần lãi vượt quá khung luật định.

Về thủ tục khởi kiện đòi lại tiền cho vay

Thủ tục khởi kiện yêu cầu bên vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ như sau:

1. Nộp Hồ sơ khởi kiện.

-  Hồ sơ khởi kiện gồm:

+) Đơn khởi kiện (theo mẫu);

+) Giấy tờ vay nợ và các tài liệu khác (nếu có);

+) Giấy xác nhận của cơ quan nhà nước về địa chỉ cư trú, làm việc của bị đơn;

+) Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người khởi kiện;

2. Thủ tục thụ lý và thời hạn giải quyết

Sau khi nhận hồ sơ khởi kiện, Tòa án thông báo cho người khởi kiện nộp tạm ứng án phí trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được thông báo. Tạm ứng án phí bằng 50% tiền án phí.

Thời hạn hòa giải và chuẩn bị xét xử là từ 4-6 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án.

Thời hạn mở phiên tòa : Trong thời hạn tối đa 02 tháng, kể từ ngày đưa vụ án ra xét xử.

Thời hạn hoãn phiên toà : không quá 30 ngày, kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa.