Câu hỏi: Câu hỏi tư vấn: Từ 05/2008 đến 11-2015 em đi làm ở nhiều công ty và tham gia đóng đầy đủ các khoản BHXH, BHYT. Từ 01/2016 đến hiện tại em làm việc ở công ty A (cty hiện tại), theo hợp đồng thì công ty A phải đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN cho em. Nhưng khi em thông báo 10/2016 em nghỉ sinh thì được biết công ty đã nợ BHXH, BHYT từ tháng 01/2016.

Vậy luật sư vui lòng tư vấn cho em 3 câu hỏi sau:

1. Trường hợp của em hiện tại sẽ không được hưởng chế độ bảo hiểm thai sản đúng không ạ ?

2. Nếu 09/2016 công ty A trả đầy đủ toàn bộ khoản nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho bên bảo hiểm xã hội, y tế từ 01/2016 thì em có được hưởng chế độ thai sản không ?

3. Trường hợp em muốn chốt sổ bảo hiểm xã hội của em mà công ty không thanh toán nợ với bảo hiểm xã hội, y tế thì cá nhân em có thể tự chi trả khoản nợ BHXH, BHYT của em mà công ty đã nợ từ tháng 01/2016 không ? Và nếu được thì em cần làm thủ tục hồ sơ gì ? Và như vậy sau khi tự chốt sổ em có được hưởng chế độ bảo hiểm thai sản như luật định không ạ? Em chân thành cảm ơn. Rất mong nhận được câu trả lời từ luật sư.

Trả lời: Theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 về điều kiện hưởng chế độ thai sản. Cụ thể:

Điều 31. Điều kiện hưởng chế độ thai sản

1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

...

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

3. Người lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

4. Người lao động đủ điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này mà chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì vẫn được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại các Điều 34, 36, 38 và khoản 1 Điều 39 của Luật này.

Như vậy, đối chiếu quy định trên với trường hợp của bạn nếu bạn đáp ứng đủ điều kiện về thời gian tham gia đóng bảo hiểm từ đủ 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh thì đủ điều kiện để hưởng chế độ thai sản.

-Thứ hai, liên quan tới việc giải quyết chế độ thai sản khi đơn vị nợ tiền bảo hiểm xã hội.

Công văn số 1741/LĐTBXH-BHXH Về giải quyết vướng mắc trong thực hiện chế độ ốm đau, thai sản quy định.

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội thì người sử dụng lao động có trách nhiệm giải quyết chế độ ốm đau, thai sản cho người lao động, sau đó người sử dụng lao động thực hiện quyết toán với tổ chức bảo hiểm xã hội (quyết toán hàng quý hoặc sớm hơn đối với số trường hợp số tiền chi trả chế độ cho người lao động vượt nhiều so với số tiền được giữ lại trong quý). Đối với các đơn vị chưa được quyết toán do đơn vị còn nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội, nay đơn vị đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội thì tổ chức bảo hiểm xã hội thực hiện quyết toán chi trả chế độ ốm đau, thai sản theo quy định.

Như vậy, trong trường của bạn mặc dù đơn vị nợ tiền bảo hiểm nhưng hàng tháng đơn vị vẫn trích một phần lương của bạn để tham gia đóng bảo hiểm - thực tế không nộp cơ quan bảo hiểm và đảm bảo rằng bạn tham gia đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh thì
vẫn được hưởng chế độ thai sản và chế độ của bạn vào thời điểm này sẽ do công ty chịu trách nhiệm giải quyết.
Sau đó, công ty trực tiếp quyết toán với tổ chức bảo hiểm xã hội (khi thực hiện xong nghĩa vụ đóng bảo hiểm).

+ Trong trường hợp công ty không đóng bảo hiểm và hàng tháng cũng không trích tiền lương của bạn để đóng thì thời điểm nghỉ sinh đơn vị vẫn nợ đóng bảo hiểm thì bạn sẽ không thuộc trường hợp được hưởng chế độ thai sản. Tuy nhiên,
thời điểm tháng 9/2016 công ty trả đầy đủ toàn bộ khoản nợ bảo hiểm xã hội , bảo hiểm y tế cho bên bảo hiểm xã hội, y tế từ 01/2016 và tính đến thời điểm sinh của bạn đóng bảo hiểm được đủ 6 tháng thì bạn vẫn được hưởng, giải quyết chế độ thai sản.

(Trường hợp công ty không thanh toán nợ với bảo hiểm xã hội, y tế và bạn có nhu cầu đóng khoản tiền nợ liên quan tới tiền bảo hiểm xã hội của mình thì có thể thỏa thuận với công ty để giải quyết. Theo đó, thủ tục cần thực hiện là công ty sẽ phải làm văn bản giải trình gửi cơ quan bảo hiểm về việc công ty đang rơi vào tình trạng khó khăn để họ xem xét tạo điều kiện cho công ty đóng tiền bảo hiểm trước cho những đối tượng lao động đủ điều kiện để hưởng các chế độ (chế độ thai sản đối với bạn), sau đó bạn nộp tiền cho công ty để họ tiến hành nộp cho cơ quan bảo hiểm. Thời điểm, thực hiện xong nghĩa vụ thì chế độ thai sản của bạn sẽ được hưởng bình thường.