Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp bố lấy mẹ hai thì người vợ hai có được hưởng di sản thừa kế của tài sản chung của bố với người vợ đầu tiên không?

Nội dung tư vấn
: Xin kính chào Luật sư! Tôi có một việc rất mong được Luật sư tư vấn. Bố mẹ tôi kết hôn năm 1973 và sinh được 4 chị em tôi, hiện tại còn 3 do em tôi bị bệnh chết năm 2016. Năm 2008 mẹ tôi bị bệnh chết (không để lại di chúc), tài sản để lại là quyền sử dụng đất ở và đất nông nghiệp do cả bố và mẹ tôi đứng tên. Sau đó một năm (2009) bố tôi lấy người vợ thứ 2 (có đăng ký kết hôn) nhưng không có con, cũng rất ít khi sinh sống tại nhà chồng và vợ 2 không có đóng góp gì cho khối tài sản chung của bố và mẹ tôi. Năm tháng 5/2018 bố tôi chết nhưng chưa kịp để lại di chúc. Mong Luật sư tư vấn giúp: trong trường hợp này, người vợ 2 có được hưởng quyền thừa kế tài sản bố mẹ tôi để lại không ạ?. Trân trọng cám ơn!

Trả lời: Căn cứ quy định tại khoản 1, Điều 650, Bộ luật dân sự 2015 về
Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

“
1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a. Không có di chúc;
..."

Như vậy,
khi không có di chúc của người mất, việc phân chia di sản thừa kế sẽ được tiến hành theo quy định của pháp luật dân sự về thừa kế và thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Theo như bạn cung cấp, mẹ của bạn mất và tài sản để lại là quyền sử dụng đất ở và đất nông nghiệp do cả bố và mẹ tôi đứng tên. Khi đó, di sản để lại của mẹ bạn sẽ được chia theo pháp luật.

Căn cứ quy định tại  Điều 66, Luật hôn nhân và gia đình 2014 về
Giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết

“
1.
Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế
”.

Do đó, di sản thừa kế của mẹ bạn sẽ được chia theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

“
Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau
."

Như vậy
, ½ quyền sử dụng đất ở và đất nông nghiệp của mẹ bạn ở trên sẽ chia đều cho những người cùng hàng thừa kế bao gồm: bố bạn, 4 người con (trường hợp em bạn bị bệnh chết năm 2016, nếu em bạn không có người thừa kế thế vị thì phần em bạn được hưởng sẽ được chia đều cho những người cùng hàng thừa kế.) Do đó, người vợ thứ hai của bố bạn không thuộc diện được hưởng di sản thừa kế của mẹ bạn khi mất để lại.

Đối với phần di sản thừa kế của bố bạn
. Theo bạn cung cấp, bố bạn đã lấy vợ hai và có đăng kí kết hôn nên trường hợp này hai người đã là vợ chồng theo quy định của pháp luật. Và khi bố bạn mất, người vợ thứ hai vẫn còn sống do đó người vợ thứ hai vẫn được xác định là người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015. Và việc giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp bố bạn mất được thực hiện theo quy định tại Điều 66, Luật hôn nhân và gia đình 2014.

Vậy nên,
người vợ 2 không thuộc diện được hưởng thừa kế di sản của mẹ bạn khi mất. Còn đối với di sản của bố bạn khi mất để lại thì người vợ thứ hai có quyền được hưởng theo hàng thừa kế thứ nhất.

Trân trọng .

Chuyên viên Lê Nhung - Công ty Luật Minh Gia.