Câu hỏi: Hỏi: Hiện em đang sống trong nhà bà nội em. Ngày xưa bà nội em đã sang tên giấy tờ nhà cho ba em nhưng ba em đã mất được 8 năm còn bà nội em. Hiện đã mất gần 2 năm. Bà nội em có tất cả 10 người con tính cả ba em. Và giờ có hai bác bên nội em về ở trong nhà có ý định tranh chấp. Vậy luật sư cho em hỏi nếu nhà em làm lại giấy tờ nhà thì ai sẽ là người đứng tên. Ba em có 2 con gái và vợ vẫn còn ở trong đó. Nếu có người phản đối cho mẹ con em đứng tên thì bán căn nhà đó sẽ chia ra như thế nào ạ.

Trả lời: Do thông tin bạn cung cấp chưa đầy đủ do đó chúng tôi chưa xác định được mảnh đất này là tài sản riêng của bà bạn hay là tài sản chung của hai ông bà do đó chúng tôi chia thành các trường hợp sau:

Trường hợp 1:
Quyền sử dụng mảnh đất này là tài sản riêng của bà bạn.

Nếu đây là tài sản bà bạn có được trước khi đăng ký kết hôn với ông hoặc được tặng cho riêng, thừa kế riêng trong thời kỳ hôn nhân hoặc có được do dùng tài sản riêng có được trong thời kỳ hôn nhân để mua hoặtc bà bạn có được tài sản sau khi ông bạn mất thì đây được xác định là tài sản riêng của bà bạn. Việc để cho bố bạn đứng tên trong trường hợp này là phù hợp với quy định của pháp luật. Nếu bố bạn mất không để lại di chúc thì phần tài sản này sẽ được chia theo quy định của pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bố bạn.

Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 quy định về những trường hợp thừa kế theo pháp luật như sau:

“1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Theo Điều 651Bộ luật dân sự 2015quy định về người thừa kế theo pháp luật:

“
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Với trường hợp này, do vào thời điểm bố bạn mất bà bạn vẫn còn sống do đó những người được hưởng thừa kế của bố bạn bao gồm bà bạn, mẹ bạn và các con. Tuy nhiên, do bà bạn đã mất do đó phần tài sản bà bạn được hưởng thừa kế từ bố bạn sẽ được để lại cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà.

Trường hợp 2:
Quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở là tài sản chung của hai ông bà.

Nếu mảnh đất này là tài sản chung của ông bà bạn và tại thời điểm mất ông bạn không có di chúc để lại phần tài sản của ông cho bố bạn thì bà bạn chỉ có quyền chuyển nhượng cho bố bạn phần tài sản thuộc sở hữu của bà, phần của ông sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại Điều 623 đã nêu trên. Việc bà bạn chuyển nhượng toàn bộ mảnh đất cho bố bạn trong trường hợp này là không phù hợp với quy định của pháp luật. Nếu thời hiệu khởi kiện chia thừa kế đối với tài sản của ông bạn vẫn còn thì các bác của bạn có quyền khởi kiện yêu cầu gia đình bạn trả lại phần tài sản thuộc sở hữu của ông.

Với trường hợp của gia đình bạn trong các trường hợp đã nêu trên nếu muốn sang tên đất trong trường hợp này cho gia đình bạn đứng tên thì phải được sự đồng ý của các bác. Nếu các bác không đồng ý trong trường hợp này thì có thể yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết phân chia di sản thừa kế tùy thuộc từng trường hợp như đã nêu.