Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề bố mất năm 1992, mẹ mất năm 2015, di sản là mảnh đất và căn nhà hiện tại do một người con trai đang sinh sống và đã sang tên quyền sử dụng như vậy thì những người con còn lại có quyền thừa kế không?

Kính chào Luật Sư. Tôi có một số khúc mắc về vấn đề thừa kế tài sản do ông bà để lại muốn được hỏi luật sư. Xin luật sư tư vấn giúp tôi. Tôi xin chân thành cám ơn luật sư. Chuyện là như sau: Hiện nay gia đình tôi đang ở và sinh sống trong ngôi nhà và mảnh đất của ông bà nội tôi để lại. Ông bà tôi có 6 người con, gồm 3 trai, 3 gái. Bố tôi là con thứ 5 trong gia đình. Các cô, các bác đều đã lập gia đình và đã đi ở nơi khác, đã có nhà cửa ổn định. Ông bà nội ở với bố mẹ tôi. Ông tôi mất từ năm 1992 còn bà tôi thì mới mất năm 2015 tại ngôi nhà này và bố mẹ tôi đã phụng dưỡng bà cho đến cuối đời. Trước khi mất ông bà tôi đều không để lại di chúc nhưng đã sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bố tôi từ khi bà còn sống. Và hiện tại thì giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn mang tên bố tôi. Xin Luật Sư tư vấn giúp tôi là: với hiện tại như vậy thì bây giờ bố mẹ tôi có được toàn quyền quyết định tất cả mọi thứ về nhà cửa, mua bán hay cho ai bất cứ thứ gì trên mảnh đất đó mà không cần phải được sự đồng ý của các cô, các bác có được không? Và các cô, các bác có quyền can thiệp vào chuyện nhà đất của bố mẹ tôi không? Xin Luật Sư tư vấn giúp tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn Luật Sư rất nhiều.

Trả lời: Căn cứ Điều 623 Bộ Luật dân sự năm 2015 quy định về Thời hiệu thừa kế như sau:

“1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.”

Như vậy, ông bạn mất tại năm 1992 thì tính tới thời điểm hiện tại là đã 25 năm như vậy theo quy định trên thì thời hiệu khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế của những người thừa kế còn lại của ông bạn vẫn còn như vậy nếu mảnh đất là tài sản chung của ông bà bạn thì bà bạn sẽ được một nửa tài sản đó, sau đó phần còn lại được chia đều cho tất cả những người thừa kế còn lại nếu ông bạn mất mà không để lại di chúc. Những người thừa kế được quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

…

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Nếu tại thời điểm bà bạn còn sống mà đã làm thủ tục tặng cho và sang tên mảnh đất cho bố bạn thì mảnh đất đó thuộc quyền sở hữu của bố bạn và coi như phần tài sản là mảnh đất mà bà bạn có quyền sở hữu đã cho hết bố bạn, tuy nhiên nếu tại thời điểm hiện tại nếu các anh chị em của bố bạn (những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất) khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế do ông bạn để lại thì phần tài sản của ông bạn vẫn được đem chia, như vậy nếu bố bạn nhận mảnh đất thì sẽ phải thanh toán cho những người còn lại phần tiền tương đương với giá trị tài sản mà họ được nhận. Nếu đã thanh toán thì bố bạn là chủ sở hữu và có quyền định đoạt tài sản.

Trân trọng !