Câu hỏi: Xin chào các luật sư trong công ty luật Minh Gia, tôi có một số vấn đề liên quan đến ly hôn mong muốn được các luật sư giải đáp.

1. Tôi và chồng lấy nhau được hơn 1 năm và có một bé gái (hiện nay là 20 tháng). Tôi đơn phương ly hôn và bên nhà chồng không đồng ý. Trong thời gian sống chung, tôi cảm thấy chúng tôi không thể hòa hợp và nhiều lúc rất khó để giao tiếp với nhau (do anh ấy bị câm và điếc từ nhỏ). Hơn nữa , trong thời gian sinh con và chăm bé, chồng không quan tâm và thờ ơ, đôi lúc do không hiểu ý nhau anh có dùng bạo lực. Tôi quyết định làm đơn ly hôn và tham khảo về luật hôn nhân về trường hợp của tôi nhưng tôi vẫn chưa hiểu tường tận cách làm và thủ tục lắm. Tôi mong nhận được tư vấn từ các luật sư về các thủ tục và giấy tờ cần có để tôi được ly hôn trong trường hợp của tôi?

2. Con của hai chúng tôi, hiện nay đã đến tuổi đi học, nhà trường cần giấy khai sinh và sổ hộ khẩu bản chính để đối chứng, nhưng tất cả giấy tờ đó đều do nhà chồng nắm giữ, tôi có trao đổi để xin lại nhưng họ nhất quyết không đưa. Tôi muốn hỏi là khi tôi ly hôn thành công, các giấy tờ liên quan đến bé như giấy khai sinh và tôi được quyền cắt hộ khẩu riêng của tôi và con có thuộc quyền của tôi được nhận lại giấy tờ hay nghĩa vụ của gia đình nhà chồng sau ly hôn không ạ? Nếu không thuộc, thì khi tôi có thể làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết được không ạ. Đây là những thắc mắc của tôi về ly hôn. Kính mong được các luật sư tư vấn. Tôi cảm ơn các luật sư ạ.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Luật Minh Gia, sau khi nghiên cứu trường hợp của bạn chúng tôi đưa ra nội dung tư vấn như sau:

Thứ nhất, về trình tự, thủ tục thực hiện đơn phương ly hôn.

Ly hôn là quyết định cuối cùng được thực hiện khi mà một trong hai bên vợ chồng hoặc cả hai bên không tìm được tiếng nói chung cũng như mục đích của hôn nhân không thể đạt được. Trong trường hợp của chị, nếu người chồng thường có hành vi bạo lực, cuộc sống chung thường xuyên xảy ra mâu thuẫn trầm trọng mà không thể hàn gắn được thì anh chị có thể thỏa thuận để làm thủ tục thuận tình ly hôn, nếu người chồng không đồng thuận ly hôn thì chị có quyền đơn phương ly hôn theo trình tự, thủ tục như sau:

1. Về hồ sơ giải quyết ly hôn

Chị cần chuẩn bị những giấy tờ, tài liệu sau đây để hoàn thiện hồ sơ ly hôn:

"Xem danh sách tài liệu, hồ sơ"

Đối với các giấy tờ cần có khi nộp hồ sơ ly hôn hoặc làm thủ tục nhập học cho con, nếu chồng chị không hợp tác cung cấp các giấy tờ bản gốc, chị có thể thay thế hộ khẩu bằng giấy xác nhận về nơi cư trú do cơ quan công an xã/phường xác nhận; bản trích lục khai sinh có giá trị pháp lý và sử dụng như bản chính giấy khai sinh, chị có thể xin trích lục giấy khai sinh tại UBND cấp xã.

2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết

Theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 về thẩm quyền giải quyết ly hôn của Tòa án thì chị sẽ nộp đơn xin ly hôn (hồ sơ ly hôn) tại Tòa án cấp huyện nơi chồng chị đang cư trú.

3. Thời hạn giải quyết đơn phương ly hôn

Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục tố tụng dân sự, thời hạn giải quyết đơn phương ly hôn thường dao động từ 02-06 tháng tùy vào tính chất phức tạp của vụ việc.

Thứ hai, về việc chuyển hộ khẩu cho mình và con sau khi ly hôn

Theo quy định tại Điều 20 Luật Cư trú 2020 về điều kiện đăng ký thường trú:

"Điều 20. Điều kiện đăng ký thường trú

1. Công dân có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình thì được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp đó.

2. Công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó đồng ý trong các trường hợp sau đây:

a) Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con;

b) Người cao tuổi về ở với anh ruột, chị ruột, em ruột, cháu ruột; người khuyết tật đặc biệt nặng, người khuyết tật nặng, người không có khả năng lao động, người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi về ở với ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột, bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, cháu ruột, người giám hộ;

c) Người chưa thành niên được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý hoặc không còn cha, mẹ về ở với cụ nội, cụ ngoại, ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột, bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; người chưa thành niên về ở với người giám hộ.

3. Trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ khi đáp ứng các điều kiện sau đây:

a) Được chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý cho đăng ký thường trú tại địa điểm thuê, mượn, ở nhờ và được chủ hộ đồng ý nếu đăng ký thường trú vào cùng hộ gia đình đó;

b) Bảo đảm điều kiện về diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nhưng không thấp hơn 08 m
2
sàn/người.

…

7. Việc đăng ký thường trú của người chưa thành niên phải được sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ trường hợp nơi cư trú của người chưa thành niên do Tòa án quyết định.

…”

Hiện nay Luật cư trú 2020 không còn quy định về việc cấp giấy chuyển khẩu (cắt khẩu) tại nơi cư trú để chuyển sang nơi cư trú mới. Do vậy, nếu sau khi ly hôn, theo quyết định/bản án của Tòa án, chị được quyền nuôi con thì chị có thể làm thủ tục đăng ký thường trú tại nơi ở mới cho mình và con khi đáp ứng điều kiện đăng ký thường trú theo Điều 20 nêu trên.