Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp bị người tình cũ đe dọa tinh thần, làm nhục ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm thì xử lý thế nào? Cụ thể như sau:

Ba em khi xưa là cán bộ công an tính tình hiền lành, mọi người yêu mến nhưng trong 1 lần tác nghiệp bị tai nạn nên bị mất đi 1 mắt sức khỏe từ đó cũng suy yếu nhiều, công tác được khoảng 15 năm ba em phải về hưu sớm khi mới 40 tuổi, hiện giờ đã 52 tuổi. Mẹ em thì xinh đẹp giỏi giang từ lúc quen ba đến lúc lấy ba thì vẫn làm nghề buôn bán đến nay mẹ em đã 48 tuổi. Sau khi về hưu tính tình ba em thay đổi, nhậu nhẹt đâm ra nghiện rượu, bê tha, nghiện rượu nặng, cả ngày đều say trong lúc say hay chửi bới vợ con còn chửi cả hàng xóm nên mọi người cũng dần chán ghét, nhiều lần ba nhậu say chửi bới trong đêm khuya gia đình em phải nhờ công an phường can thiệp, vì mẹ em phải dậy rất sớm để ra chợ buôn bán lúc 3h sáng nên rất cần giấc ngủ, tình cảm vợ chồng vì thế cũng nhạt dần, ba mẹ không còn ngủ chung từ rất lâu rồi... biết ba lúc bị tai nạn có truyền máu và bị tổn thương vùng thần kinh và nghĩ về 2 con  nên mẹ em cũng rất thông cảm cắn răn chịu đựng cho qua mọi chuyện...Tình hình nhậu nhẹt và chửi bới của ba em cứ như vậy mà kéo dài suốt đến bây giờ. Khi em gái em lấy chồng thì nhà em chỉ còn lại 3 thành viên, không khí gia đình lạnh càng thêm lạnh... khi em và mẹ đều đi làm từ lúc sáng đến tối mịt mới vềVề rồi thì mạnh ai về phòng nấy hầu như không ai nói với ai câu gì... Cho đến 1 ngày mẹ em có quan hệ tình cảm với 1 người đàn ông khác, ông ta đã 55 tuổi vợ mất sớm có 2 con đã gã cưới. Họ biết nhau khi ông ta nhiều lần mua hàng nhà em mua nhiều lần nên thân với mẹ và cũng biết ba và mẹ em không hạnh phúc, từ đó ông ta mới cưa cẩm mẹ em tỏ ra quan tâm chăm sóc hay mua những trái cây mẹ em thích còn hay nấu món ăn trưa cho mẹ em nữa, mẹ vì thiếu sự quan tâm chăm sóc nên lâu ngày cũng rung động trước sự chăm sóc và mật ngọt của ông ta, chuyện tình này kéo dài hơn 1 năm thì em mới phát hiện lúc trước em có biết mẹ em hay nói chuyện với ông ta nhưng chỉ nghĩ là giữa 2 ngưòi là bạn bè nhưng gần đây thì em phát hiện những tin nhắn và những lần nghe mẹ nói chuyện điện thoại với ông ta với nội dung tình yêu nam nữ. Em rất buồn và có nói chuyện tâm sự giải thích cho mẹ hiểu là làm như vậy là sai trái vì mình còn chồng còn con có quan hệ như vậy xã hội sẽ chê trách... khuyên nhiều lần mẹ em cũng hiểu rõ việc làm sai của mình nên đã quyết định chấm dứt mối quan hệ tình cảm với ông ta. Hôm nay ngày 27/12/2017  là ngày xả ra sự việc khi mẹ em nói chuyện chấm dứt với người đàn ông đó, ông ta bắt đầu lộ ra bộ mặt thật trái hẳn với lúc đầu ve vãn mẹ em, ông ta hăm dọa sẽ ra nơi mẹ em buôn bán chửi bới làm nhục mẹ em và gia đình em. Trường hợp này em có thể kiện ông ta vì tội đe dọa sỉ nhục làm ảnh hưởng đến danh dự và nhân phẩm đồng thời phá hoại gia đình người khác được không ạ? Xin Anh/Chi cho em ý kiến với ạ. Trân trọng!

Trả lời: Thứ nhất, về việc mẹ bạn và người đàn ông kia có quan hệ tình cảm

Để bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình, tại Khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định:
“2. Cấm các hành vi sau đây:
…
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;…”

Chung sống như vợ chồng là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình.

Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó…
Chỉ có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

– Hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng gây hậu quả nghiêm trọng. Hậu quả nghiêm trọng có thể là làm cho gia đình của một hoặc cả hai bên tan vỡ dẫn đến ly hôn, vợ hoặc chồng, con vì thế mà tự sát, v.v…

– Người vi phạm chế độ một vợ, một chồng đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

Như vậy, việc ngoại tình mà không vi phạm hôn nhân chế độ một vợ một chồng theo quy định nêu trên thì không bi coi là vi phạm pháp luật. Việc mẹ bạn và người đàn ông kia có quan hệ tình cảm mà không chung sống như vợ chồng với người đó, không có con chung, không tổ chức lễ cưới… thì không thể xem xét đây là hành vi vi phạm pháp luật.

Thứ hai, về vấn đề người đàn ông có hành vi hăm dọa đối với mẹ bạn và gia đình bạn

Việc người tình của mẹ bạn có những hành động: hăm dọa chồng bạn và gai đình bạn; chửi bậy gia đình bạn thông qua các tin nhắn, sẽ ra nơi mẹ bạn buôn bán chửi bới làm nhục mẹ bạn và gia đình bạn. Theo các dữ liệu trên để bảo vệ quyền và lợi ích gia đình mình, chấm dứt tình trạng bị đe dọa như trên bạn có quyền làm đơn trình báo những hành vi trên đến cơ quan tiến hành tố tụng hoặc chính quyền địa phương về tội làm nhục người khác theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015.

“
Điều 155. Tội làm nhục người khác

1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm."

Bạn có thể cung cấp tất cả những bằng chứng, những thông tin mà bạn có được đến cơ quan công an yêu cầu họ điều tra về hành vi này. Tùy thuộc vào những vấn đề, những chứng cứ bạn trình bày và quá trình Cơ quan điều tra xác minh làm rõ đối tượng đã thực hiện để tiến hành truy tố họ trước pháp luật.