Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp lừa đảo chiếm đoạt tài sản và lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nội dung tư vấn như sau:

Em tên là X sống ở long an nhờ luật sư tư vấn hộ em. Em có quen một người bạn trên mạng một thời gian. Bạn đó nói bạn ấy làm công ty samsung với vợ mua điện thoại được giảm giá 35% bạn ấy nói mua hộ em 3 cái điện thoại s8 plus. Lúc đầu bạn ấy bảo mua về rồi vợ không cho gửi nào thanh toán tiền xong mới gửi... xong bạn ấy bảo em gửi 20 triệu... em gửi xong sau đó bạn ấy bảo vợ bạn ấy không chịu bắt em gửi thêm 10 triệu nữa mới cho gửi được nên buộc lòng em gửi thêm 10 triệu... từ khi bạn ấy bảo bạn ấy gửi đến nay hơn nữa tháng nhưng hàng vẫn chưa tới... nên em rất lo em bảo bạn ấy lấy mã bưu chuyển check xem điện thoại giờ đang ở đâu bạn ấy dùng hết lí do này đến lí do khác để bảo ko lấy đc mã check... dần dần em gọi không bắt máy nữa... nhắn tin qua mạng xã hội đã xem nhưng không trả lời... cho em hỏi em có cách nào kiện để lấy lại số tiền trên không... thông tin em có là số điện thoại, facebook đã khóa nhưng những tin nhắn 2 bên vẫn còn, 1 ảnh chứng minh nhân dân do bạn của bạn ấy cung cấp, 1 đoạn ghi âm lúc bạn ấy hứa hôm sau bạn ấy nghỉ  làm 1 bữa để đi lấy mã check cho em, và em chuyển tiền qua tài khoản của vợ bạn ấy qua internet banking... luật sư cho em hỏi em có còn cơ hội nào kiện để lấy lại số tiền không ạ? Và em cần làm những gì? Cám ơn luật sư ạ.

Trả lời: Trước hết phải xác định động cơ mục đích chiếm đoạt số tiền này của hai vợ chồng này để định danh tội phạm, chúng tôi chia ra 2 trường hợp như sau:

Thứ nhất,
ý định chiếm đoạt số tiền của hai vợ chồng này có từ khi chưa hứa hẹn mua điện thoại cho bạn. Tức là nếu hai người này có ý định chiếm đoạt số tiền của bạn từ thời điểm mới bắt đầu liên lạc với bạn, ý định lừa dối bạn đưa ra thông tin mua hộ điện thoại để chiếm đoạt số tiền này, khi đó hành vi lừa dối đó có thể cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017:

“Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

...”

Thứ hai,
nếu việc nhờ mua hộ điện thoại hai bên đã thỏa thuận là hợp pháp, tức xuất phát từ việc nhờ mua hộ điện thoại, sau khi mua hộ điện thoại rồi nhưng hai vợ chồng kia không muốn trả cho bạn, có ý định vừa lấy tiền vừa lấy tài sản là điện thoại thì lúc này hành vi đó cấu thành tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo điều 175 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

“Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

...”

Do vậy, để đảm bảo quyền lợi của bạn, trước hết nếu còn thỏa thuận được bạn có thể thương lượng với bên kia yêu cầu họ trả điện thoại lại cho bạn, hoặc bạn có quyền tố giác hành vi vi phạm của hai vợ chồng này lên cơ quan công an, tòa án,..nơi hai vợ chồng này đang cư trú có thể là nơi tạm trú hoặc nơi thường trú để cơ quan công an điều tra làm rõ vụ việc. Ngoài ra bạn có quyền gửi đơn khởi kiện trực tiếp đến Tòa án nhân dân quận/huyện nơi hai vợ chồng này đang cư trú để được giải quyết. Đồng thời khi tố giác bạn cung cấp những giấy tờ, bản sao bản chụp tin nhắn,... tất cả những chứng cứ chứng minh về hành vi vi phạm của hai vợ chồng để cơ quan công an điều tra xác minh vụ việc.

Trân trọng.
CV tư vấn: Hà Tuyền - Luật Minh Gia