Câu hỏi: Đầu tiên em xin chào quý luật sư ,chúc quý luật sư nhiều sức khoẻ, vậy em xin phép được hỏi một số vấn đề liên quan đến hôn nhân gia đình . Ba em và mẹ em lấy nhau trước năm 1986 và không đăng ký kết hôn chung sống với nhau được 3 người con . Em sinh năm 1988 hai đứa em của em sinh năm 1990 và 1992 bây giờ ba với mẹ em ko muốn sống chung nữa nên quyết định li hôn. Vậy cho em hỏi tài sản tài sản được chia như thế nào . Và ba em nói mẹ với ba em lấy nhau bất hợp pháp nên ko được chia tài sản . Vậy như vậy có đúng với pháp luật ko mong quý luật sư giải đáp em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: T
heo thông tư 01/2001/TTLT- TANDTC-VKSNDTC-BTP quy định tại Điều 1 giải quyết vấn đề ly hôn trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987 như sau

"1. Theo quy định tại
điểm a khoản 3 Nghị quyết số 35
của Quốc hội, trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987 (ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực) mà chưa đăng ký kết hôn, nếu một bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án và áp dụng quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết vụ án ly hôn theo thủ tục chung. Cần chú ý là trong trường hợp sau khi quan hệ vợ chồng đã được xác lập họ mới thực hiện việc đăng ký kết hôn, thì quan hệ vợ chồng của họ vẫn được công nhận kể từ ngày xác lập (ngày họ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng), chứ không phải là chỉ được công nhận kể từ ngày đăng ký kết hôn."

Vì vậy, đối với trường
hợp của bố mẹ bạn đã có mối quan hệ vợ chồng vào năm 1986 mà chưa đăng ký kết hôn t
hì vẫn được coi là vợ chồng hợp pháp và khi có yêu cầu ly hôn thì việc giải quyết tài sản sẽ được áp dụng như đối với trường hợp giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn. Cụ thể,  Luật hôn nhân và gia đình xác định nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn như sau:

“Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

6. Tòa án nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn Điều này.”

Vì vậy, Khi ly hôn tài sản riêng của ai vẫn thuộc quyền sở hữu của người đó, tài sản chung thì sẽ được chia đôi và có tính đến các yếu tố khác theo  Luật hôn nhân và gia đình  Việc bố bạn nói rằng do không có đăng ký kết hôn nên mẹ bạn không được chia tài sản là không có căn cứ pháp luật. Do đó, để đảm bảo quyền lợi hợp pháp thì khi ly hôn mẹ bạn có quyền yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung vợ, chồng đối với tài sản hình thành trong thời gian sống chung với nhau.