Câu hỏi: Câu hỏi: Kính gửi công ty luật Minh Gia! Luật sư tư vấn giúp tôi về trường hợp xác định và chứng tài sản riêng để phân chia khi vợ chồng tôi ly hôn, cụ thể: Vợ chồng tôi đã không thể hoà hợp về lối sống nên quyết định việc ly hôn. Vợ tôi chú trọng nhất đến việc phân chia tài sản chung. Số tài sản chung hoàn toàn là do thu nhập riêng của tôi tạo nên mà không có sự đóng góp nào từ thu nhập riêng của vợ.

Trong trường này chúng tôi được giải quyết phân chia tài sản như thế nào? Rất mong được văn phòng luật sư tư vấn cho tôi.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Trả lời: Về tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng thì Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định như sau:

“Điều 33 Tài sản chung của vợ chồng:

1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”

“Điều 43 Tài sản riêng của vợ chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”

Đối chiếu với quy định trên nếu tài sản được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân (trừ tài sản được tặng cho, thừa kế riêng, tài sản hình thành từ tài sản riêng) do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và những thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng sẽ được coi là tài sản chung.

Về nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn quy định tại Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc được chia đôi, nhưng có xem xét hoàn cảnh của mỗi bên, tình trạng tài sản, công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì, phát triển tài sản này. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập

Theo quy định trên thì tòa sẽ xem xét công sức đóng góp của mỗi bên trong việc tạo lập, duy trì, phát triển tài sản này. Tuy nhiên, lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập. Như vậy, nếu như trong gia đình, bạn là người ra ngoài lao động có thu nhập, còn vợ bạn làm công việc gia đình như nội trợ thì lao động của người vợ trong gia đình cũng được coi là lao động có thu nhập.

Trong trường hợp này bạn cần phải chứng minh tài sản được tạo ra do bạn tự mua bằng tiền riêng của mình, ví dụ như: Chứng minh thời điểm bạn mua nhà là khi hai vợ chồng đang ly thân, không chung sống cùng với nhau và không có đóng góp chung về tài sản; chứng minh bằng hợp đồng vay tiền của bạn với người khác...

Tòa án sẽ căn cứ vào các quy định của pháp luật và dựa trên các căn cứ mà bạn đưa ra để xác định tài sản chung, tài sản riêng và cách phân chia. Nếu bạn không chứng minh được là tài sản riêng của mình và công sức đóng góp của mình thì về nguyên tắc tài sản sẽ được chia đôi.

Chia tài sản của vợ, chồng khi ly hôn như thế nào?

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Xin chào Luật sư Công ty Luật Minh Gia ! Tôi và chồng tôi do không thể tiếp tục chung sống với nhau nên chấp thuận ly hôn. Con cái chúng tôi đã thỏa thuận được nhưng tài sản thì chưa.

Tài sản bao gồm: một ngôi nhà cấp bốn do em mua trước khi kết hôn (giá trị của mảnh đất là 570 triệu); một căn chung cư do hai vợ chồng mua sau khi kết hôn; sau khi kết hôn chồng tôi thành lập công ty làm riêng với ba người bạn nữa.Vốn huy động là 30 triệu và có cắm sổ đỏ cho ngân hàng để vay vốn hoạt động (các thành viên khác cũng cầm cố tài sản). Công ty hoạt động khá tốt, thu nhập khá ổn. Hai người đã rút và hiện tại công ty chỉ còn hai cổ đông. Chồng tôi nói rằng, tài sản là căn nhà cấp bốn anh ấy có 1/3; Căn chung cư là ½ và 100% tài sản thứ ba là của anh ấy. Nhưng tôi không đồng ý. Vậy xin hỏi Luật sư số tài sản đó nên chia như thế nào là đúng pháp luật ? Tôi xin cảm ơn !

Trả lời:
Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu tư vấn đến Công ty Luật Minh Gia, chúng tôi xin tư vấn cho trường hợp của bạn như sau:

Thứ nhất, về việc xác định tài sản chung, tài sản riêng vợ chồng.

Theo đó, Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có quy định tại:
Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng (đã được trích dẫn tại phần tư vấn trên)

Căn cứ theo quy định trên, thì tài sản hình thành, tạo lập trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung vợ chồng, trừ tài sản được tặng cho riêng, thừa kế riêng. Theo đó, tài sản mà vợ/chồng có được trước thời kỳ hôn nhân nếu không có thỏa thuận nhập vào tài sản chung thì được xác định là tài sản riêng của vợ/chồng.

Như thông tin bạn cung cấp thì căn nhà cấp bốn (trị giá 570 triệu) do bạn mua trước thời kỳ hôn nhân, nếu 2 vợ chồng bạn không có thỏa thuận nhập tài sản này vào tài sản chung vợ chồng thì căn nhà cấp bốn này được xác định là tài sản riêng của bạn (người vợ), người chồng không có quyền yêu cầu phân chia tài sản này.

Đối với căn hộ chung cư được 2 vợ chồng bạn mua trong thời kỳ hôn nhân, thì đây được xác định là tài sản chung vợ chồng. Về công ty do chồng bạn thành lập, thì bạn cần làm rõ số tiền đầu tư vào công ty là từ tài sản chung vợ chồng hay tài sản riêng của chồng bạn. Theo đó, nếu khoản tiền đầu tư vào công ty là tài sản riêng của chồng bạn thì công ty đó là tài sản riêng của chồng bạn. Nếu khoản tiền đầu tư vào công ty là từ tài sản chung vợ chồng nhưng do chồng bạn đứng ra thành lập thì phần vốn góp trong công ty đó vẫn được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Trong cả 2 trường hợp nêu trên, lợi tức phát sinh (lợi nhuận) từ công ty được xác định là tài sản chung vợ chồng.

Thứ hai, về nguyên tắc phân chia tài sản chung.

Những tài sản được xác định là tài sản chung vợ chồng, nếu không tự thỏa thuận được thì việc phân chia được áp dụng theo nguyên tắc sau:

Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn - Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

"1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.”