Câu hỏi: Cho em hỏi về chia tài sản và quyền lợi của con khi ly hôn như sau: Tụi em đám cưới được hơn 9 năm và đã được 3 cháu đứa lớn nhất được 7 tuổi và đứa nhỏ nhất đươc 3 tuổi do tụi em thấy sống với nhau không có hạnh phúc nên tụi em muốn được ly hôn.

Cha mẹ vợ mất sớm có để lại mảnh đất và trên mảnh đất đó là do tên của ba, mẹ vợ em đứng tên trên bàng khoáng và 2 vợ chồng em có làm ăn trên mảnh đất đó một thời gian được khoảng 4 năm thì sau đó 5 anh chị làm ăn ở xa về thấy chúng em làm ăn khấm khá nên đòi thỏa thuận chia mảnh đất ra làm 5, nhưng khi chia thì mỗi người được có 9m chiều ngang và chiều dài 31m và tụi em đã cất sang phần đất của anh chị được chia cho nên chúng em mới bỏ tiền ra mua thêm chiều ngang là 7m và dài 31m với giá là 700 triệu đồng.

Do em nghĩ là sẽ không có chuyện ly hôn nên em đã gộp vào với phần đất mà vợ em được chia và cho 1 mình vợ em đứng tên trên bàng khoáng đất nhưng bây giờ vợ em muốn ly hôn và chiếm hết phần đất mà tụi em đã bỏ ra mua , do lúc đó em mua bằng miệng nên ko có giấy tờ ,em không có bằng chứng, chứng minh là 2 vợ chồng em đã mua lại mảnh đất đó và tính đến thời điểm này là 2 vợ chồng em chung sống và làm ăn trên mảnh đất đó hơn 9 năm rồi và đã nâng nền trên mãnh đất đó ít nhất là 4 lần rồi ,

Vậy cho em hỏi sau khi ly hôn phần đất đó em có được chia không và các con em có được hưởng phần nào không? xin nói rõ cho em được biết em rất cảm ơn ạ.

Trả lời: Theo thông tin bạn đưa ra thì vợ chồng bạn đã chung sống được 9 năm và nay muốn li hôn và chia tài sản là quyền sử dụng đất. Quyền sử dụng đất này đứng tên vợ bạn. phần quyền sử dụng đất này được chia làm hai phần. Một phần là vợ bạn được thừa kế từ bố mẹ vợ của bạn, một phần là trong quá trình chia cắt do cắt phải phần đất của anh chị của vợ bạn nên hai vợ chồng đã bỏ tiền ra mua đất. Chúng tôi hiểu rằng sau khi kết hôn thì vợ chồng bạn đã có được mảnh đất này ( mua lại phần đất bị cắt) việc làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được hoàn thành sau khi kết hôn tức là trong thời kì hôn nhân. Do đó theo quy định của pháp luật tại điều 33 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì :
“Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng
1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.
2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.
3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”
Do đó, quyền sử dụng đất mà vợ bạn đứng tên  nếu được cấp trong thời kì hôn nhân mà không có các giấy tờ chứng minh đó là tài sản mà vợ bạn được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng thì đó là tài sản chung. Ngoài ra theo thông tin bạn đưa ra thì việc mua bán tài sản không có bất cứ giấy tờ cũng như việc thừa kế cũng không có giấy tờ gì chứng minh đây là tài sản mua riêng và được thừa kế riêng của vợ bạn. Theo đó nếu tài sản này không chỉ đứng tên vợ bạn mà không có bất cứ giấy tờ nào chứng minh về việc vợ bạn tự mua tài sản này thì đây có thể được coi là tài sản chung. Và sau khi li hôn nếu hai bên không thỏa thuận được sẽ được tòa án chia đều theo quy định của pháp luật đồng thời có tính đến các yếu tố khác quy định tại điều 59 luật hôn nhân và gia đình.
“Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn
1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.
Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.
2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:
a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;
d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.
4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.
Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.
5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
6. Tòa án nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn Điều này.”
Như vậy tài sản là quyền sử dụng đất sau khi li hôn nếu có yêu cầu của một trong hai bên thì tòa án sẽ xem xét và chia đôi có tính đến công sức đóng góp của mỗi bên trong khối tài sản chung này. Theo đó bạn hoàn toàn có thể được chia phần mảnh đất này sau khi li hôn. Việc chia tài sản chung nếu không có thỏa thuận và có yêu cầu thì tòa án sẽ quyết định.
Về quyền lợi của các con: tùy thuộc vào thỏa thuận của 2 bên, nếu hai bên thỏa thuận chia tài sản cho các con thì các con có quyền được hưởng phần tài sản đó. Tuy nhiên nếu hai bên không thỏa thuận được thì tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc quy định tại điều 59 để chia tài sản cho 2 bên. Theo nguyên tắc chia tài sản tại điều 59 nêu trên tòa án sẽ chia tài sản của vợ chồng sau khi li hôn có tính đến việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.