Câu hỏi: Thưa luật sư! Tôi sinh năm 1972, hiện là giáo viên trường THCS và có thời gian đóng bảo hiểm 23 năm. Song gần đây tôi bị huyết áp cao + hở van tim hai lá 3/4. Tôi muốn nghỉ việc và hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Trong trường hợp này tôi có được hưởng không, nếu được thì thủ tục như thế nào? Rất mong nhận được tư vấn của Luật sư. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Thứ nhất, điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần:

Tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP năm 2015 có quy định về Bảo hiểm xã hội một lần như sau:

Người lao động quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 2 của Nghị định này mà có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

b) Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;

c) Ra nước ngoài để định cư;

d) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

Ngoài ra, tại Điều 4 Thông tư 56/2017/TT-BYT năm 2017 có quy định về
Các bệnh được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần
bao gồm:

"Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS đồng thời không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn.

Các bệnh, tật ngoài các bệnh quy định tại khoản 1 Điều này có mức suy giảm khả năng lao động hoặc mức độ khuyết tật từ 81% trở lên và không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn".

Căn cứ theo quy định pháp luật, nếu người lao động muốn hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì phải thuộc các trường hợp được liệt kê nêu trên. Theo thông tin bạn cung cấp, bạn mắc bệnh cao huyết áp và hở van tim, nếu các bệnh này dẫn đến khả năng lao động của bạn bị suy giảm từ 81% trở lên hoặc bạn không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn thì có căn cứ để bạn nộp hồ sơ yêu cầu cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả chế độ bảo hiểm xã hội một lần cho mình.

Thứ hai, về thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần:

- Hồ sơ đề nghị hưởng BHXH một lần đối với người mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng:

Để được hưởng bảo hiểm một lần, sau khi chấm dứt quan hệ làm việc tại trường học và được đơn vị chốt sổ, trả sổ cho bạn, bạn cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

+ Đơn đề nghị hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần theo mẫu số 14 - HSB;

+ Sổ bảo hiểm xã hội;

+ Trích sao/tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được; nếu bị mắc các bệnh khác thì phải có Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động (KNLĐ) của Hội đồng giám định y khoa thể hiện tình trạng suy giảm KNLĐ từ 81% trở lên và không tự phục vụ được;

+ Căn cước công dân/ chứng minh thư nhân dân và sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú bản sao công chứng/ chứng thực.

Sau khi chuẩn bị đủ hồ sơ, bạn gửi đến cơ quan bảo hiểm xã hội cấp quận /huyện nơi bạn đang cư trú (nơi đăng ký hộ khẩu thường trú hoặc nơi đăng ký tạm trú) để yêu cầu giải quyết hưởng chế độ BHXH 1 lần.

- Thời hạn giải quyết:
Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định của NLĐ, cơ quan BHXH sẽ giải quyết và tổ chức chi trả BHXH một lần cho bạn.