Câu hỏi: Trong trường hợp chồng gia trưởng, thường xuyên rượu chè, cờ bạc và có hành vi đánh đập vợ con thì vợ có thể yêu cầu giải quyết ly hôn hay không? Nếu ly hôn vợ có được quyền nuôi con không? Luật Minh Gia tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Thưa luật sư: Em mới sinh được 6 tháng, chồng em nhậu sỉn về đập vợ đập con mà nói không đập. Em tức em bồng con về ngoại (em không nói) nên chồng em biết về bồng con đi ra Đà Nẵng, không cho em đi nên em không ra để chồng nuôi con ngày rưỡi rồi bồng luôn ra nội (Quảng Trị), rồi nói nhà không chứa đứa mất dạy như em (em bồng con về ngoại Quảng Nam không nói vậy là mất dạy).

Nay em muốn ly hôn, em không chịu được cái tính gia trưởng coi vợ không ra gì ấy, em được quyền nuôi con không ạ? Hiện em không có giấy tờ gì, chồng em đã lấy hết giấy kết hôn và giấy khai sinh của con.

Trả lời: Thứ nhất, căn cứ ly hôn và dành quyền nuôi con:

Căn cứ thông tin bạn cung cấp, để giải quyết ly hôn trong trường hợp này, bạn có thể thỏa thuận với chồng bạn để tiến hành thuận tình ly hôn theo quy định tại Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“Điều 55. Thuận tình ly hôn

Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn.”

Trong trường hợp chồng bạn không đồng ý ly hôn thì bạn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn nếu có căn cứ theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 như sau:

“Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.”

Như vậy, nếu có căn cứ theo Khoản 1 điều luật nêu trên dẫn tới đời sống chung của hai vợ chồng bạn có nhiều mâu thuẫn phát sinh, hôn nhân không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được thì bạn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Khi giải quyết ly hôn, 2 vợ chồng bạn có thể thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn; nếu không thỏa thuận được, bạn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

“Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như vậy, Tòa án có thể xem xét quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Tuy nhiên, hiện nay pháp luật không có quy định các tiêu chí cụ thể để xác định quyền lợi về mọi mặt của con; mà thông qua thực tiễn xét xử, Tòa án thường yêu cầu người trực tiếp nuôi con phải có các điều kiện cơ bản như sau:

- Có chỗ ở hợp pháp;

- Có thu nhập ổn định;

- Có thời gian chăm sóc con;

- Có lối sống lành mạnh…

Theo đó, để dành quyền nuôi con thì bạn cần phải chứng minh bạn có điều kiện về vật chất và tinh thần để đảm bảo đời sống của hai mẹ con sau khi ly hôn. Đồng thời, bạn phải có bằng chứng để chứng minh chồng bạn không có đủ các điều kiện nuôi con như: Lối sống buông thả, thường xuyên rượu chè, cờ bạc; không có thu nhập ổn định…

Thứ hai, hồ sơ yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn:

Khi yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, bạn phải chuẩn bị các giấy tờ sau đây:

- Đơn xin ly hôn (theo mẫu của Tòa án)

- Giấy đăng ký kết hôn;

- Bản sao chứng minh nhân dân (thẻ căn cước), sổ hộ khẩu của 2 vợ chồng;

- Bản sao giấy khai sinh của con;

- Các giấy tờ khác chứng minh tài sản chung vợ chồng như đăng ký xe, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất.

Nếu bạn không có giấy đăng ký kết hôn và giấy khai sinh của con thì bạn có thể đến UBND cấp xã nơi trước đây bạn đã đăng ký kết hôn và UBND cấp xã nơi tiến hành đăng ký khai sinh cho con bạn để yêu cầu cấp bản sao trích lục giấy đăng ký kết hôn và đăng ký khai sinh của các con. Còn đối với trường hợp không có được các giấy tờ tùy thân của chồng bạn thì bạn có thể đến UBND cấp xã nơi chồng bạn cư trú xin xác nhận về việc chồng bạn đang cư trú trên địa phương đó để làm cơ sở xác định thẩm quyền giải quyết của Tòa án đối với vụ việc của bạn.