Câu hỏi: Xin chào luật sư. Tôi là người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Hiện nay, tôi muốn mua một mảnh đất hoặc căn hộ tại Việt Nam. Tôi muốn hỏi: Trong trường hợp tôi muốn cho, tặng tài sản này cho người thân của tôi, sinh sống tại nước ngoài thì có được không. Thủ tục giấy tờ như thế nào. Tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Căn cứ Điều 5 Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất không bao gồm người nước ngoài. Như vậy pháp luật Việt Nam không cho phép người nước ngoài có quyền sử dụng đất tại Việt Nam. Người nước ngoài chỉ được sở hữu căn hộ hoặc nhà ở riêng lẻ trong các dự án xây dựng nhà ở mà không được mua nhà ở ngoài dự án. Như vậy, bạn không thể nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại VIệt Nam mà chỉ có thể mua nhà ở thương mại  trong các dự án xây dựng nhà ở. Cụ thể pháp luật về nhà ở có một số quy định về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài như sau:

1. Về quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam của người nước ngoài

Luật Nhà ở 2014
quy định:

“Điều 159. Đối tượng được sở hữu nhà ở và hình thức sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài

1. Đối tượng tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm:

…

c) Cá nhân nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam.

2. Tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam thông qua các hình thức sau đây:

a) Đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan;

b) Mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế nhà ở thương mại bao gồm căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở, trừ khu vực bảo đảm quốc phòng, an ninh theo quy định của Chính phủ.

Điều 160. Điều kiện tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam

….

3. Đối với cá nhân nước ngoài quy định tại điểm c khoản 1 Điều 159 của Luật này thì phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam và không thuộc diện được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao, lãnh sự theo quy định của pháp luật.”

Như vậy, người nước ngoài chỉ được sở hữu nhà ở thương mại trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thông qua việc mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế. Người nước ngoài phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam và không thuộc diện được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao, lãnh sự theo quy định của pháp luật thì mới được sở hữu nhà ở và căn hộ chung cơ tại Việt Nam. Để chứng minh được phép nhập cảnh vào Việt Nam thì phải có hộ chiếu còn giá trị có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh của cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh Việt Nam (Nghị định 99/2015/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở)
.
Do đó, bạn muốn mua một căn hộ tại Việt Nam thì phải đáp ứng được những điều kiện như trên. Thông thường, người nước ngoài được sở hữu nhà tại Việt Nam không quá 50 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận (có thể gia hạn một lần không quá 50 năm).

Trường hợp bạn muốn tặng cho căn hộ cho người khác cũng là người nước ngoài thì người đó cũng phải đáp ứng được những điều kiện nêu trên mới có thể được công nhận quyền sở hữu đối với căn hộ. Ngoài ra khi bạn tặng cho nhà ở cho người khác thì còn phải tuân thủ quy định sau của Nghị định 99/2015/NĐ-CP về thời hạn sở hữu nhà ở:

"Điều 7. Thời han sở hữu nhà ở

4. Trường hợp trước khi hết hạn sở hữu nhà ở mà tổ chức, cá nhân nước ngoài bán hoặc tặng cho nhà ở thì người mua, người được tặng cho được sở hữu nhà ở theo quy định sau đây:

…

b) Trường hợp bán hoặc tặng cho nhà ở cho tổ chức, cá nhân nước ngoài thuộc diện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam thì bên mua, bên nhận tặng cho chỉ được sở hữu nhà ở trong thời hạn còn lại; khi hết thời hạn sở hữu còn lại mà chủ sở hữu có nhu cầu gia hạn thêm thì được Nhà nước xem xét, gia hạn thêm theo quy định tại Điều 77 của Nghị định này;

c) Bên bán, bên tặng cho nhà ở phải nộp thuế và các nghĩa vụ tài chính cho Nhà nước Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam."

2. Về thủ tục

Theo quy định tại Điều 9 Luật Nhà ở 2014, trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho chủ sở hữu nhà ở được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

Để tặng cho nhà ở mà bạn sở hữu cho người thân thì bạn phải lập hợp đồng tặng cho tài sản. Sau đó làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở. Người nhận tặng cho thực hiện thủ tục như sau:

Hồ sơ gồm:

- Hợp đồng tặng cho quyền sở hữu nhà;

- Giấy tờ chứng minh người nhận tặng cho được phép nhập cảnh vào Việt Nam và không thuộc diện được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao, lãnh sự

- Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp;

- Văn bản của chủ đầu tư dự án phát triển nhà ở thương mại (người sử dụng đất) đồng ý cho bạn được tặng cho quyền sở hữu nhà ở.

Người nhận tặng cho nộp 01 bộ hồ sơ trên đến Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường. Nơi chưa thành lập Văn phòng đăng ký đất đai thì nộp hồ sơ đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp tỉnh. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, người nhận tặng cho sẽ được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở.

Bài viết dựa trên những căn cứ vào thông tin thực tế bạn cung cấp, nếu thấy rằng bài viết chưa sát với thực tế trường hợp của bạn hãy phản hồi với chúng tôi và cung cấp thêm thông tin để có thể được tư vấn chính xác. Và để được tư vấn cụ thể hơn, cũng như để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có thể liên hệ với tổng đài 1900.6169 của công ty Luật Minh Gia để được tư vấn một cách đầy đủ nhất.