Câu hỏi: Tôi xin hỏi:Tôi là bị hại trong vụ án lam dụng tín nhiệm chiếm đoạt Tài sản, bị cáo đã xử và hiện đang thụ án 19 năm tù từ tháng 8/2015. Trong quyết định bị cáo phải trả tôi 14 tỷ, hiện giờ có ke biên 3 mảnh đất tại TP A. Tôi sẽ lấy tài sản đó, chấp nhận nộp án phí sơ thẩm cho bị cáo 150 triệu. Xin hỏi Cục thi hanh án bắt tôi nộp 3% phí thi hành án có đúng quy định pháp luật không?

Vì tôi nghĩ khi qua định giá, thi hành án bán mảnh đất đó thì mới có cơ sở để thu chứ bị cáo và bị hại thỏa thuận trừ tài sản trong số tiền toà đã tuyên thì sao phải nộp chứ? Xin tư vấn giúp tôi, xin trân trọng cảm ơn!

Trả lời: I. Về án phí:

Các loại án phí trọng vụ án hình sự được quy định tại Điều 20 Pháp lệnh số 10/2009/UBTVQH12 bao gồm:

"1. Án phí hình sự sơ thẩm

2. Án phí hình sự phúc thẩm.

3. Án phí dân sự sơ thẩm đối với trường hợp Tòa án giải quyết cả phần dân sự trong vụ án hình sự, bao gồm án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch.

4. Án phí dân sự phúc thẩm đối với trường hợp có kháng cáo về phần dân sự trong vụ án hình sự."

Như vậy, án phí trong vụ án của bạn bao gồm: Án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sở thẩm có giá ngạch.

Theo phụ lục của pháp lệnh thì: Án phí hình sự sơ thẩm là 200.000 đồng. Án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch trên 4.000.000.000 là 112.000.000 +
0,1% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 4.000.000.000 đồng. Vậy tổng án phí trong trường hợp của bạn là 122.200.000 đồng.

Về nghĩa vụ nộp án phí, theo khoản 1 Điều 22 của Pháp lệnh số 10/2009/UBTVQH12 thì:

"
Người bị kết án phải chịu án phí hình sự sơ thẩm."

Cũng theo khoản 2 Điều 27 của Pháp lệnh này thì:

"Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận."

Như vậy, theo quy định pháp luật, bạn không có nghĩa vụ đóng án phí. Tuy nhiên, rõ ràng bạn đã có thỏa thuận với bị cáo về việc thực hiện thay nghĩa vụ và nhận số mảnh đất bị kê biên trừ vào tiền bồi thường trong bản án.

Ngoài ra, theo phân tích ở trên thì án phí 150.000.000 đồng mà bạn đóng không có căn cứ. Bạn có thể viết đơn khiếu nại lên Cục trưởng cục thi hành án.

II. Về phí thi hành án:

Vì theo chi tiết bạn đề cập trong câu hỏi, tôi xác định "ba mảnh đất bị kê biên" để thi hành án chứng tỏ Cơ quan thi hành án đã ra quyết định thi hành án và thực hiện tới biện pháp cưỡng chế thi hành án. Vì đã có quyết định thi hành án nên chắc chắn bạn phải đóng phí thi hành án theo Điều 60 Luật thi hành án dân sự 2008 như sau:

"Người được thi hành án phải nộp phí thi hành án dân sự.

Chính phủ quy định mức phí thi hành án dân sự, thủ tục thu nộp, quản lý, sử dụng phí thi hành án dân sự."

Việc thỏa thuận thi hành án trong khi đang tổ chức thi hành án được quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 5 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP như sau:

"
3. Trường hợp cơ quan thi hành án dân sự đang tổ chức thi hành án mà đương sự thỏa thuận về việc không yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự thi hành một phần hoặc toàn bộ quyết định thi hành án thì Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định đình chỉ thi hành án đối với nội dung thỏa thuận không yêu cầu thi hành theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 50 Luật Thi hành án dân sự
, trừ trường hợp thỏa thuận vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội, không đúng với thực tế, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thứ ba hoặc nhằm trốn tránh phí thi hành án.
Trường hợp thỏa thuận nêu trên được thực hiện sau khi tài sản đã được bán hoặc giao cho người khác nhận để thi hành án thì phải được sự đồng ý của người mua được tài sản hoặc người nhận tài sản để thi hành án.

4. Khi đương sự có yêu cầu, Chấp hành viên có trách nhiệm chứng kiến và ký tên vào văn bản thỏa thuận trong trường hợp quy định tại Khoản 2, Khoản 3 của Điều này. Trường hợp thỏa thuận vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội, không đúng với thực tế, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thứ ba hoặc nhằm trốn tránh phí thi hành án thì Chấp hành viên có quyền từ chối nhưng phải lập biên bản và nêu rõ lý do.
Người yêu cầu Chấp hành viên chứng kiến việc thỏa thuận ngoài trụ sở cơ quan thi hành án dân sự mà phát sinh chi phí thì phải thanh toán các chi phí hợp lý cho cơ quan thi hành án dân sự.

Việc thỏa thuận của bạn và bị cáo phải được lập thành văn bản và có sự chứng kiến, ký tên của Chấp hành viên nếu bạn muốn đình chỉ thi hành án và đóng mức phí thi hành án thấp hơn.

Điều 46 Nghị định 62/2015/NĐ-CP quy định chi tiết mức phí như sau:

"
1. Người được thi hành án phải nộp phí thi hành án khi được nhận tiền, tài sản với mức phí sau đây:
a) Số tiền, giá trị tài sản thực nhận từ trên hai lần mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang do Nhà nước quy định đến 5.000.000.000 đồng thì mức phí thi hành án là 3% số tiền, giá trị tài sản thực nhận;
b) Số tiền, giá trị tài sản thực nhận từ trên 5.000.000.000 đồng đến 7.000.000.000 đồng thì mức phí thi hành án là 150.000.000 đồng cộng với 2% của số tiền, giá trị tài sản thực nhận vượt quá 5.000.000.000 đồng;
c) Số tiền, giá trị tài sản thực nhận từ trên 7.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng thì mức phí thi hành án là 190.000.000 đồng cộng với 1% của số tiền, giá trị tài sản thực nhận vượt quá 7.000.000.000 đồng;
d) Số tiền, giá trị tài sản thực nhận từ trên 10.000.000.000 đồng đến 15.000.000.000 đồng thì mức phí thi hành án là 220.000.000 đồng cộng với 0,5% của số tiền, giá trị tài sản thực nhận vượt quá 10.000.000.000 đồng;
đ) Số tiền, giá trị tài sản thực nhận từ trên 15.000.000.000 đồng thì mức phí thi hành án là 245.000.000 đồng cộng với 0,01% của số tiền, giá trị tài sản thực nhận vượt quá 15.000.000.000 đồng.

2. Trường hợp cơ quan thi hành án dân sự đã ra quyết định thi hành án và chứng kiến các đương sự thỏa thuận tự giao, nhận tiền, tài sản cho nhau thì phải chịu 1/3 mức phí thi hành án quy định tại Khoản 1 Điều này.

3. Trường hợp Tòa án không tuyên giá trị của tài sản hoặc có tuyên nhưng không còn phù hợp (thay đổi quá 20%) so với giá thị trường tại thời điểm thu phí thì cơ quan thu phí tổ chức định giá tài sản để xác định phí thi hành án phải nộp của người được thi hành án. Chi phí định giá do cơ quan thi hành án dân sự chi trả từ nguồn phí thi hành án được để lại.

4. Cơ quan thi hành án dân sự thực hiện việc thu phí thi hành án khi chi trả tiền hoặc giao tài sản cho người được thi hành án và cấp biên lai thu phí thi hành án.
Người được thi hành án không nộp phí thi hành án thì cơ quan thu phí có quyền áp dụng biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế để thu phí thi hành án, kể cả việc bán đấu giá tài sản đã giao cho người được thi hành án để bảo đảm thu hồi tiền phí thi hành án. Chi phí định giá, bán đấu giá tài sản để thu phí do người được thi hành án chịu..."

Như vậy, nếu thỏa thuận của bạn và bị cáo được Chấp hành viên chấp thuận thì phí thi hành án bạn phải nộp là: 1/3 x mức phí quy định tại khoản 1 Điều này.

Nếu thỏa thuận của bạn và bị cáo không được Chấp hành viên chấp thuận thì việc thi hành án vẫn được thực hiện và phí thi hành án bạn phải nộp là toàn bộ mức phí quy định tại khoản 1 Điều này.

Việc Cục thi hành án yêu cầu bạn nộp 3% giá trị tài sản ba mảnh đất chứng tỏ thỏa thuận của bạn và bị cáo chưa có sự chấp thuận của Chấp hành viên và giá trị ba mảnh đất không vượt quá 5.000.000.000 đồng.

Trường hợp thỏa thuận đã có sự chấp thuận của Chấp hành viên hoặc giá trị ba mảnh đất vượt quá 5.000.000.000 đồng thì Cục thi hành án đã xác định sai phí thi hành án. Bạn có thể viết đơn khiếu nại lên Cục trưởng cục thi hành án.