Câu hỏi: Tư vấn trường hợp một người vào năm 1996 có khai hoang có 12.000m2 sản xuất lúa màu, và 2.000 m2 làm ao nuôi trồng thủy sản. 3 năm gần đây chỉ trực tiếp sản xuất trên 2.500m2 sản xuất lúa màu và chuyển từ hình thức nuôi bán thâm canh sang nuôi quảng canh. Nay toàn bộ diện tích đất này nằm trong dự án có quyết định thu hồi đất của nhà nước, và chỉ bồi thường 2.500m2 đất sản xuất lúa màu.

Nội dung tư vấn
: Xin tư vấn về đất khai hoang Năm 1996 tại địa phương tôi có một khu đất ngoài đê ngăn mặn , nên đất bị nhiễm mặn , đất trống bỏ hoang . Vì không có nguồn nước ngọt để tưới tiêu Sau đó ( do tôi nẩy sinh sáng tạo ) dùng ống hút nước từ bên đê sang (Theo luật bình thông nhau ) Thành công và đã khắc phục được nước ngọt để tưới tiêu Năm 1997 tôi có đề nghị UBND xã xin phép được khai hoang , cải tạo khu đất nói trên , để phát triển kinh tế gia đình Được UBND xã cấp giấy phép ( nội dung và hình ảnh đính kèm bên dưới ) Gia đình tôi đã khai hoang cải tạo thành khu vườn (cực đẹp ) trong đó 12.000m2 sản xuất lúa mầu - Và 2.000 m2 Làm ao nuôi trồng thủy sản ( Nuôi bán thâm canh ) Tất cả diện tích nêu trên đã có Hoa mầu và hải sản . Vậy nên , bản đồ năm 2011 Các thửa đã thể hiện tên tôi, Trong suốt quá trình sử dụng đất , gia đình tôi không có tranh chấp với tập thể hay cá nhân nào , giao nạp thuế hàng năm đầy đủ , cho đến khi nhà nước có chính sách miễn thuế nông nghiệp Vấn đề vướng mắc về pháp luật là : 3 năm gần đây - Do bệnh tật ốm đau - các cháu học hành xa - Lương thực và thực phẩm quá rẻ - Hơn nữa - khu công nghiệp thi công cũng làm ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của gia đình tôi . Nên gia đình tôi chỉ trực tiếp sản xuất được 2.500 m2 lúa mầu - Còn ao nuôi trồng thủy sản chuyển (Xuống nuôi quảng canh ) Nay khu vực làm kinh tế của gia đình tôi nằm trong dự án . ban giải phóng mặt bằng huyện tỉnh gia và UBND xã tùng lâm . Có quyết định thu hồi toàn bộ khu đất của gia đình tôi Mà chỉ bồi Về đất những diện tích có hoa mầu . Gía 71.000.000 / 1 sào ( Tức là 500 m2 ) Còn lại số diện tích đất không có hoa mầu 9.500 m2 Dự án ban kiểm kê Ghi trong quyết định ( diện tích hoang bằng ) Không bồi thường về đất Bây giờ tôi phải làm sao xin luật sư giúp tôi . tôi xin chiju hoàn toàn lệ phí Xin được sự trợ giúp của luật sư

Trả lời: Theo như bác trình bày thì khi nhà nước thu hồi đất chỉ bồi thường với phần diện tích có hoa màu còn phần diện tích không có hoa màu không được bồi thường thì có thể thấy phía cơ quan nhà nước chỉ đang bồi thường về tài sản trên đất mà không bồi thường về đất và chi phí đầu tư vào đất cùng các khoản hỗ trợ khác. Theo như quy định pháp luật hiện hành thì khi thu hồi đất nông nghiệp có thể được bồi thường về đất hoặc chi phí đầu tư vào đất còn lại, đền bù về tài sản trên đất và các khoản hỗ trợ cho người dân; theo đó, căn cứ bồi thường không chỉ dựa trên việc xác định có hoa màu, tài sản trên đất mà còn dựa vào diện tích đất này có đáp ứng đủ điều kiện được bồi thường, hỗ trợ theo quy định pháp luật hay không. Cho nên, khi nghiên cứu hồ sơ bác cung cấp có thể xác định các khoản bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất của gia đinh bác như sau:

Thứ nhất,
bồi thường về đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại,

Xét thấy, trong biên bản của UBND thể hiện nội dung giao đất nông nghiệp cho gia đình bác thể hiện đây là quyết định giao đất cho gia đình sản xuất và tính năm khai hoang để thu thuế theo quy định pháp luật. Căn cứ theo quy định tại Điều 77 Luật đất đai năm 2013 quy định như sau:

“
Điều 77. Bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại theo quy định sau đây:

a) Diện tích đất nông nghiệp được bồi thường bao gồm diện tích trong hạn mức theo quy định tại Điều 129, Điều 130 của Luật này và diện tích đất do được nhận thừa kế;

b) Đối với diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức quy định tại Điều 129 của Luật này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại;

c) Đối với diện tích đất nông nghiệp do nhận chuyển quyền sử dụng đất vượt hạn mức trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

2. Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này thì được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều 129 của Luật này”
.

Đối chiếu theo quy định tại Khoản 1 Điều 54 Luật đất đai năm 2013 thì đây là trường hợp nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất cho hộ gia đình cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nên thuộc trường hợp được bồi thường về đất theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, trong nội dung của quyết định giao đất không trình bày cụ thể về diện tích sử dụng đất đã được giao cho nên, gia đình cần dựa vào hạn mức sử dụng đất tại địa phương để xác định mức bồi thường phù hợp. Nếu như trong hạn mức sử dụng đất thì có căn cứ để yêu cầu bồi thường về đất còn nếu như vượt hạn mức được bồi thường về chi phí đầu tư vào đất còn lại đối với diện tích của gia đình.

Vậy nên, gia đình cần tra cứu về hạn mức sử dụng đất nông nghiệp tại địa phương để có căn cứ yêu cầu bồi thường về đất và các chi phí đầu tư vào đất còn lại tương ứng với diện tích sử dụng đất hiện tại của gia đình.

Thứ hai,
bồi thường đối với cây trồng và các khoản hỗ trợ khác,

Căn cứ theo quy định tại Điều 90 Luật đất đai năm 2013 quy định về bồi thường đối với cây trồng như sau:

“
Điều 90. Bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi

1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà gây thiệt hại đối với cây trồng thì việc bồi thường thực hiện theo quy định sau đây:

a) Đối với cây hàng năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị sản lượng của vụ thu hoạch. Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suất của vụ cao nhất trong 03 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất;

b) Đối với cây lâu năm, mức bồi thường được tính bằng giá trị hiện có của vườn cây theo giá ở địa phương tại thời điểm thu hồi đất mà không bao gồm giá trị quyền sử dụng đất;

c) Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di chuyển, phải trồng lại
;...”

Đối chiếu với quy định nêu trên thì nếu như hiện tại trên toàn bộ thửa đất của gia đình có tài sản trên đất sẽ được bồi thường về đất theo quy định tại Điều 90 Luật đất đai năm 2013 nêu trên. Bên cạnh đó, gia đình cần lưu ý về các khoản hỗ trợ khác khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp như hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm và các khoản hỗ trợ khác để đảm bảo cuộc sống sau khi bị thu hồi đất tương ứng.

Vậy nên, về các mức bồi thường khi thu hồi đất nông nghiệp thì gia đình có thể được chi trả các khoản bồi thường nêu trên; trong trường hợp cơ quan nhà nước không bồi thường đúng theo quy định pháp luật thì gia đình có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện tới Tòa án nhân dân để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình.