Câu hỏi: Dear anh chị luật sư, Nhờ anh chị tư vấn và đưa hướng xử lý giúp cho gia đình tôi. Trường hợp như sau: "Hộ khẩu nhà tôi gồm 4 người: ba, mẹ ruột, tôi và em gái ruột. (Đều đủ quyền công dân. Em gái tôi sinh năm 1987) Năm 2012, ba tôi mất, tuy nhiên không để lại di chúc hay các văn bản pháp lý về phân chia tài sản. Và vì thế gia đình tôi cũng không quan tâm tranh chấp hay đã kê khai tài sản thừa kế.

Lúc này, theo luật dân sự thì hàng thừa kế thứ 1 còn 4 người: ông nội tôi, mẹ tôi, tôi và em gái tôi. Nhưng, ông nội tôi vừa mới mất cách đây 6 tháng. Hiện nay, gia đình chúng tôi muốn chia tài sản mà ba ruột của tôi để lại. Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây là, các cô chú ruột của tôi yêu cầu chúng tôi phải chia phần thừa kế của cha tôi cho ông nội tôi (nội hiện đã mất) nhằm mục đích để các cô chú được thừa kế phần tài sản của ông nội (mà thực chất là tài sản của cha tôi)" Xin các anh chị luật sư giúp gia đình chúng tôi xử lý trường hợp này theo đúng pháp luật và gỡ rối cho gia đình chúng tôi ạ.Cảm ơn các anh chị nhiều!Chúc các anh chị những điều tốt lành!

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp, năm 2012, ba bạn mất mà không để lại di chúc. Theo đó, di sản thừa kế do ba bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật. Việc phân chia di sản thừa kế này được quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

"Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản."

Mặt khác, Điều 613 Bộ luật dân sự cũng quy định về người thừa kế như sau:
"Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế."

Như vậy, tại thời điểm ba bạn mất, những người thừa kế theo pháp luật  được xác định là ông nội, mẹ bạn, bạn và em gái bạn. Mỗi người thừa kế được hưởng một phần di sản thừa kế bằng nhau, nên ông nôi bạn có quyền hưởng 1/4 khối di sản thừa kế do ba bạn để lại.

Hiện tại, nếu ông nội đã mất và không để lại di chức mà gia đình bạn muốn chia di sản thừa kế của ba thì phải có sự đồng ý của của những người thừa kế của ông bạn. Vì vậy, yêu cầu của các cô chú là có cơ sở pháp luật, gia đình bạn có thể giải quyết theo hướng thoả thuận.

Trân trọng !

Luật gia: Khánh Thương - Công ty Luật Minh Gia