Câu hỏi: Chào Luật sư! Vợ chồng tôi lấy nhau năm 2012, cả hai đều có vợ, chồng trước nhưng đã ly hôn. Do chồng tôi lúc đó không có CMND nên chúng tôi không tổ chức ĐKKH, mà chỉ làm lễ cưới.

Đến năm 2014, gia đình chồng tôi bảo hai vợ chồng tôi chuyển về ngôi nhà cấp 4 do chị gái chồng tôi mua, đồng thời thống nhất hàng tháng vợ chồng tôi trả tiền mua nhà, nhưng người nhận tiền do tôi trả là mẹ chồng tôi. Kể từ đó, tháng nào tôi cũng trả theo thỏa thuận, đến tháng 4/2017 là tôi đã trả hết theo thỏa thuận. Tuy nhiên, lúc này mẹ chồng tôi mới nói rằng, chúng tôi không ĐKKH, cái nhà này là của chị gái chồng tôi mua, giấy tờ vẫn ghi rõ như vậy, không ai làm chứng cho việc hàng tháng tôi trả tiền cho mẹ chồng tôi, và ý bà không muốn đưa giấy tờ để tôi làm thủ tục chuyển nhượng, trong khi lúc này chồng tôi lại đang ở trại giam.

Vậy tôi phải làm thế nào thì mới chứng minh được tài sản này là của vợ chồng tôi? Vì chồng tôi rât sọ mẹ, ko dám nói? Tòa án có Giải quyết việc ly hôn của chúng tôi không (Có 01 con chung 2014)? Và giải quyết phần ts tôi đã trình bày ở trên không? Xin cảm ơn và mong Luật sư có câu trả lời sớm nhất..

Trả lời: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi yêu cầu tư vấn tới Công ty Luật Minh Gia. Trường hợp của bạn, chúng tôi tư vấn như sau:

Theo thông tin cung cấp thì hai bạn đã tổ chức đám cưới và chung sống với nhau vào thời điểm năm 2012. Do vậy, căn cứ vào quy định của Luật hôn nhân và gia đình 2000 (có hiệu lực tại thời điểm 2012). Cụ thể, tại Điều 11 quy định:

“Điều 11. Đăng ký kết hôn

...

Nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì không được pháp luật công nhận là vợ chồng”.

Theo quy định trên thì giữa hai người chưa đăng ký kết hôn mà chỉ tổ chức đám cưới, vì vậy, Pháp luật không công nhận là vợ chồng. Tuy nhiên, nếu muốn ly hôn, hai người có thể lên Tòa án yêu cầu công nhận chấm dứt quan hệ sống chung như vợ chồng.

Tại thời điểm tranh chấp, Luật hôn nhân và gia đình 2014 đã có hiệu lực (từ ngày 01/01/2015), do vậy sẽ áp dụng quy định tại Luật này để giải quyết, tại Điều 16 quy định:

“Điều 16. Giải quyết quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

1. Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập.”

Như vậy, việc tranh chấp tài sản thì bạn vẫn có quyền để yêu cầu Tòa án giải quyết.

Theo thông tin cung cấp, giấy tờ về ngôi nhà vẫn đứng tên của chị gái chồng chứ chưa được chuyển nhượng sang cho bạn hoặc chồng bạn. Do đó, chị gái của chồng bạn vẫn là chủ sở hữu của ngôi nhà.

Mẹ chồng bạn có giấy ủy quyền của chị chồng bạn để nhận khoản tiền bạn đưa hay không? Nếu không có giấy ủy quyền thì hợp đồng mua bán ngôi nhà trở nên vô hiệu. Mẹ chồng bạn và bạn phải thỏa thuận để trả lại nhau phần tài sản đã giao dịch.

Trường hợp mẹ chồng bạn có giấy ủy quyền từ chị gái của chồng để thu tiền bạn trả. Khi này đã có căn cứ để xác định giữa bạn với người chị chồng có phát sinh việc mua bán nhà. Tuy nhiên, cần phải xác định việc mua bán đó có hợp pháp hay không. Vì theo quy định tại Khoản 3 Điều 167 Luật đất đai 2013 và Khoản 1 Điều 122 Luật nhà ở 2014 thì hợp đồng mua bán nhà ở phải có công chứng hoặc chứng thực.

Trường hợp việc mua bán là hợp pháp thì ngôi nhà đó sẽ được xác định là thuộc quyền sở hữu của bên mua. Khi này, việc chia tài sản khi chấm dứt việc chung sống với nhau như vợ chồng thì sẽ chia khi tài sản đó là tài sản chung của hai người (số tiền dùng để mua là số tiền chung). Nếu số tiền đó hoàn toàn của bạn thì bạn là chủ sở hữu của ngôi nhà, có toàn quyền quyết định với ngôi nhà.