Câu hỏi: Chuyện thế này, tối hôm qua tức ngày 16 tháng 7 trưởng công an xã dẫn theo phó công an, dân quân vào nhà em để kiểm tra hộ khẩu. Sau đó công an xã  kiểm tra hộ khẩu rồi tịch thu hộ khẩu của nhà em. Vậy xin hỏi luật sư công an xã làm vậy có đúng luật không? Cụ thể nội dung yêu cầu tư vấn như sau:

Nội dung tư vấn:
Chào luật sư, em tên là Quốc Huy hiện đang sinh sống tại tỉnh Khánh Hòa. Hôm nay vì quá bức xúc trước cách làm việc của công an xã tại nơi em ở nên viết thư này gửi luật sư nhờ tư vấn. Chuyện thế này, tối hôm qua tức ngày 16 tháng 7 trưởng công an xã dẫn theo phó công an, dân quân vào nhà em để kiểm tra hộ khẩu bố em vào lấy sổ hộ khẩu ra cho ổng kiểm tra sau khi kiểm tra xong ông nói thằng em của em cách đây 1 tháng đi ăn nhậu rồi đánh nhau với nguời hàng xóm người ta viết đơn kiện xã mời em con lên xã nhưng nó không chịu lên mà bỏ đi làm, em của con nay đã 27 tuổi không còn chịu sự quản lí của gia đình nữa mọi việc nó làm nó phải tự chịu trách nhiệm. Vậy tại sao công an xã vào nhà kiểm tra hộ khẩu rồi tịch thu hộ khẩu của nhà em rồi nói với bố em hai ngày nữa phải kêu thằng em của em về giải quyết thì mới trả sổ. Vậy xin hỏi luật sư công an xã làm vậy có đúng luật không? Quy định pháp luật thế nào? Xin cảm ơn luật sư mong sự hồi đáp của luật sư

Trả lời: “1. Nắm tình hình an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã, đề xuất với cấp ủy Đảng, Uỷ ban nhân dân cùng cấp và cơ quan Công an cấp trên về chủ trương, kế hoạch, biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội và tổ chức thực hiện chủ trương, kế hoạch, biện pháp đó.

2. Làm nòng cốt xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quy định của pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã theo thẩm quyền.

3. Tham mưu cho Uỷ ban nhân dân xã và tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về quản lý, giáo dục các đối tượng phải chấp hành hình phạt quản chế, cải tạo không giam giữ, người bị kết án tù nhưng được hưởng án treo cư trú trên địa bàn xã; quản lý người được đặc xá, người sau cai nghiện ma túy và người chấp hành xong hình phạt tù thuộc diện phải tiếp tục quản lý theo quy định của pháp luật.

4. Chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức và lực lượng khác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và tệ nạn xã hội theo quy định của pháp luật; bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ tính mạng, tài sản của cá nhân, cơ quan, tổ chức trên địa bàn xã.

5. Thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý cư trú, chứng minh nhân dân và các giấy tờ đi lại khác; quản lý vật liệu nổ, vũ khí, công cụ hỗ trợ, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường; quản lý về an ninh, trật tự đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện trên địa bàn xã theo phân cấp và hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Công an.

6. Tiếp nhận, phân loại, xử lý theo thẩm quyền các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã; kiểm tra người, đồ vật, giấy tờ tùy thân, thu giữ vũ khí, hung khí của người có hành vi vi phạm pháp luật quả tang; tổ chức cấp cứu nạn nhân, bảo vệ hiện trường và báo cáo ngay cho cơ quan có thẩm quyền; lập hồ sơ ban đầu, lấy lời khai người bị hại, người biết vụ việc, thu giữ, bảo quản vật chứng theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Công an; cung cấp hồ sơ, tài liệu, vật chứng, thông tin thu thập được và tạo điều kiện cho cơ quan có thẩm quyền xác minh, xử lý vụ việc.

7. Tổ chức bắt người phạm tội quả tang, người có quyết định truy nã, truy tìm đang lẩn trốn trên địa bàn xã; dẫn giải người bị bắt lên cơ quan Công an cấp trên trực tiếp.

8. Xử phạt vi phạm hành chính; lập hồ sơ đề nghị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác đối với người vi phạm pháp luật trên địa bàn xã theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Công an.

9. Được yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn xã phối hợp hoạt động, cung cấp thông tin và thực hiện nhiệm vụ có liên quan đến bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

10. Trong trường hợp cấp thiết, để cấp cứu người bị nạn, cứu hộ, cứu nạn, đuổi bắt người phạm tội quả tang, người có quyết định truy nã, truy tìm, được huy động người, phương tiện của tổ chức, cá nhân và phải trả lại ngay phương tiện được huy động khi tình huống chấm dứt và báo cáo ngay với Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cùng cấp.

Trường hợp có thiệt hại về tài sản thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật; người được huy động làm nhiệm vụ mà bị thương hoặc bị chết thì được giải quyết theo chính sách của Nhà nước.

11. Được sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ và thực hiện một số biện pháp công tác công an theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Công an để bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã.

12. Tham gia thực hiện công tác tuyển sinh, tuyển dụng vào lực lượng vũ trang nhân dân; luyện tập, diễn tập thực hiện các phương án quốc phòng, an ninh, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai và các sự cố nghiêm trọng khác.

13. Xây dựng lực lượng Công an xã trong sạch, vững mạnh về chính trị, tổ chức và nghiệp vụ.

14. Thực hiện nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.”

Như vậy thì công an xã có thẩm quyền thực hiện theo quy định của pháp luật về cư trú: thực hiện việc kiểm tra, quản lý cư trú trên địa bàn phụ trách.

Còn đối với việc thu giữ thì công an xã có thẩm quyền thu giữ thu giữ vũ khí, hung khí của người có hành vi vi phạm pháp luật quả tang; thu giữ, bảo quản vật chứng theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Công an (khoản 6, Điều 9 Pháp lệnh công an xã). Có thể thấy sổ hộ khẩu gia đình bạn không phải vũ khí, hay hung khí của người có hành vi vi phạm pháp luật, cũng không phải vật chứng phạm tội. Do vậy mà việc công an xã thu giữ sổ hộ khẩu gia đình bạn là thực hiện chưa đúng thẩm quyền.

Trân trọng