Câu hỏi: Luật sư tư vấn về trường hợp người chồng mất thì vợ có được sở hữu phần tài sản của chồng hay không? Cụ thể như sau:

Nội dung yêu cầu tư vấn:
Anh tôi cưới vợ và vợ chồng anh tôi đã có1 đứa con trai. Nhưng anh tôi đã mất khi con trai anh tôi lên 7. Cho đến nay đã là 4 năm. Căn nhà ba mẹ tôi cho vợ chồng anh tôi hiện tại đang là vợ anh tôi đang là chủ hộ và kèm theo 1 khoản tiền mà vợ chồng làm được.Hiện tại chị dâu tôi chuẩn bị tái giá cưới chồng khác.Vậy luật sư tư vấn hỗ trợ, khi tái giá thì căn nhà và số tiền đó vợ anh tôi được toàn quyền quyết định hay sao, cháu tôi có được hưởng và quyền nuôi cháu thuộc về ai.Mong luật sư tư vấn giúp tôi ạ.

Trả lời: Thứ nhất, về vấn đề tài sản chung của vợ chồng anh trai bạn khi chị dâu bạn tái giá.

Theo như thông tin bạn cung cấp, tài sản của vợ chồng anh chi bạn bao gồm căn nhà và một khoản tiền chung, căn nhà trên là tài sản vợ chồng anh trai bạn được tặng cho chung  trong thời kỳ hôn nhân. Đối với những tài sản chung của vợ chồng, khi mà anh trai bạn mất thì tài sản này sẽ được quản lý hoặc chia theo quy định tại Điều 66 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Cụ thể:

"Điều 66. Giải quyết tài sản của vợ chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết

1. Khi một bên vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thì bên còn sống quản lý tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp trong di chúc có chỉ định người khác quản lý di sản hoặc những người thừa kế thỏa thuận cử người khác quản lý di sản.

2. Khi có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản. Phần tài sản của vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.

3. Trong trường hợp việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của vợ hoặc chồng còn sống, gia đình thì vợ, chồng còn sống có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế phân chia di sản theo quy định của Bộ luật dân sự.

4. Tài sản của vợ chồng trong kinh doanh được giải quyết theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này, trừ trường hợp pháp luật về kinh doanh có quy định khác".

Đối với trường hợp anh bạn mất thì vợ anh bạn sẽ quản lý tài sản chung là căn nhà của hai vợ chồng anh chị ấy, trừ trường hợp anh bạn để lại di chúc và chỉ định người quản lý cụ thể hoặc những người thừa kế thỏa thuận cử người khác quản lý. Trong trường hợp sau này cháu bạn đã thành niên thì cháu bạn có quyền yêu cầu chia di sản. Khi chia tài sản trên thì ngôi nhà và số tiền này sẽ được chia một nửa cho chị dâu bạn. Và một nửa còn lại là phần di sản của anh bạn để lại thì sẽ được chia theo di chúc hoặc chia theo pháp luật. Nếu chia theo pháp luật thì giá trị của một nửa căn nhà và số tiền thuộc phần sở hữu của anh bạn sẽ được chia cho hàng thừa kế thứ nhất, cụ thể là chia đôi cho chị dâu bạn và cháu trai bạn.

Như vậy, đối với tài sản là căn nhà và số tiền chung của vợ chồng anh chị bạn thì chị dâu bạn chỉ có quyền quản lý đối với phần tài sản của anh trai bạn và cháu bạn cũng sẽ được hưởng một phần tài sản là di sản của anh tra bạn.

Thứ hai, cháu trai của bạn sẽ do ai nuôi.

Căn cứ theo quy định tại Điều 69 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì:

"Điều 69. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ

1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

3. Giám hộ hoặc đại diện theo quy định của Bộ luật dân sự cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự.

4. Không được phân biệt đối xử với con trên cơ sở giới hoặc theo tình trạng hôn nhân của cha mẹ; không được lạm dụng sức lao động của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động; không được xúi giục, ép buộc con làm việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội".

Theo như quy định trên thì khi anh trai bạn mất thì chị dâu bạn vẫn có quyền được trông nom chăm sóc nuôi dưỡng cháu trai bạn. Về phía gia đình bạn chưa có quyền được nuôi cháu trai bạn. Trừ trường hợp chị dâu bạn thuộc vào trường hợp bị hạn chế quyền trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng cháu bạn như: Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; Phá tán tài sản của con; Có lối sống đồi trụy; Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội (Điều 85 Luật Hôn nhân và gia đình). Nếu chị dâu bạn bị rơi vào các trường hợp trên thì phía gia đình nhà bạn có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định hạn chế quyền ra quyết định chị dâu bạn không được tiếp tục nuôi dưỡng cháu trai bạn và gia đình nhà bạn có thể nhận quyền nuôi dưỡng, trông nom, chăm sóc, giáo dục cho cháu.