Câu hỏi: Chúng tôi gồm là những CBCNV đang thực hiện HĐLĐ không xác định thời hạn với Chi nhánh một công ty CP vốn nhà nước. Đột ngột ngày 22/12/2015 HĐQT Công ty mẹ có QĐ giải thể Chi nhánh nơi chúng tôi đang làm việc, đến ngày 8/4/2016 chúng tôi nhận được quyết định chấm dứt HĐLĐ (được ghi có hiệu lực từ ngày 1/4/2016).

Đến nay (05/07/2016) chúng tôi chưa nhận được hết lương các tháng đã làm việc tại công ty, chưa nhận được tiền hỗ trợ mất việc làm theo quy định, chưa nhận được sổ BHXH để làm thủ tục hưởng lương thất nghiệp. Vậy xin luật sư tư vấn cho chúng tôi:
1 - Chúng tôi có cần phải làm đơn xin hòa giải gửi lên Công Đoàn Tổng công ty và Hội đồng hòa giải của Chính quyền sở tại hay không?
2 - Nếu kiện ra Tòa án thì gửi đơn kiện cho tòa án cấp nào và thủ tục ra sao khi chúng tôi (7 người) cùng khởi kiện?
Chúng tôi xin cảm ơn.

Trả lời: 1. Về cơ chế giải quyết tranh chấp lao động

Theo quy định tại Điều 47 Bộ luật Lao động 2012, Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày. Người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội và những giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ lại của người lao động. Như vậy, khi chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động có nghĩa vụ thanh toán các khoản lương, thanh toán bằng tiền cho những ngày nghỉ hàng năm mà người lao động chưa nghỉ hết, trợ cấp, trả lại sổ bảo hiểm xã hội, giấy tờ khác đã giữ cho người lao động trong thời hạn pháp luật quy định. Người lao động cũng phải thực hiện những nghĩa vụ nếu có.

Trong trường hợp của các bạn, đã hơn 03 tháng công ty chưa thanh toán các khoản tiền lương, trợ cấp mất việc, trả số bảo hiểm xã hội. Như vậy, công ty đã không thực hiện các quy định của pháp luật bắt buộc phải làm khi chấm dứt hợp đồng lao động. Trong tranh chấp này, cá nhân mỗi người lao động trong các bạn đều cho rằng công ty không thực hiện đúng quy định của pháp luật, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền của cá nhân mình. Đây được xác định là tranh chấp lao động cá nhân. Trong đó, bên sử dụng lao động là Tổng công ty chứ không phải chi nhánh, bởi chi nhánh chỉ là bộ một bộ phận trực thuộc và do Tổng công ty thành lập, không độc lập trong hoạt động. Hợp đồng lao động được xác lập là hợp đồng giữa các bạn là người lao động với Tổng công ty.

Để giải quyết tranh chấp lao động cá nhân, Bộ luật Lao động 2012 có các cơ chế giải quyết như sau:

"Điều 200. Cơ quan, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân

1. Hoà giải viên lao động.

2. Toà án nhân dân."

Tranh chấp lao động cá nhân bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi khởi kiện ra toà án, trừ các tranh chấp sau:

a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc tranh chấp về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;

b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;

c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;

d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Như vậy, các bạn có thể cùng viết đơn yêu cầu hòa giải viên lao động tiến hành hòa giải vụ việc hoặc gửi đơn khởi kiện trực tiếp tại Toà án. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu hoà giải, hòa giải viên lao động phải kết thúc việc hòa giải. Trong trường hợp hoà giải không thành hoặc hòa giải thành nhưng bên phía công ty không thực hiện các thỏa thuận trong biên bản hòa giải thành hoặc hết thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu hoà giải mà hoà giải viên lao động không tiến hành hoà giải thì các bạn có quyền yêu cầu Toà án giải quyết.

Viết đơn đề nghị hòa giải lên Công đoàn Tổng công ty cũng là một phương pháp để giải quyết tranh chấp nhưng mang tính chất nội bộ và không mang tính bắt buộc. Giải quyết tranh chấp thông qua cơ chế hòa giải này có những thuận lợi và khó khăn riêng. Trường hợp hòa giải do Công đoàn Tổng công ty tiến hành không đảm bảo được quyền lợi như mong muốn thì các bạn viết đơn đề nghị hòa giải đến hòa giải viên lao động để có thể hòa giải lần nữa hoặc khởi kiện ra tòa án.

2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết và thủ tục khởi kiện

Nếu lựa chọn phương án khởi kiện tại Toà án, bạn có thể nộp đơn tai TAND cấp quận, huyện nơi công ty có trụ sở. Bạn có thể nộp đơn khởi kiện trực tiếp tại tòa án hoặc gửi qua đường bưu điện. Sau khi tòa án nhận đơn khởi kiện thì sẽ gửi thông báo về số tiền tạm ứng án phí. Sau khi các bạn nộp tiền tạm ứng án phí cho tòa án thì tòa án sẽ tiến hành thụ lý vụ án, mở phiên tòa sơ thẩm đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục do pháp luật quy định.

Bài viết dựa trên những căn cứ vào thông tin thực tế bạn cung cấp, nếu thấy rằng bài viết chưa sát với thực tế trường hợp của bạn hãy phản hồi với chúng tôi và cung cấp thêm thông tin để có thể được tư vấn chính xác. Và để được tư vấn cụ thể hơn, cũng như để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn có thể liên hệ với tổng đài 1900.6169 của công ty Luật Minh Gia để được tư vấn một cách đầy đủ nhất.