Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc của khách hàng về thu hồi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ gia đình, cá nhân trong trường hợp cấp sai đối tượng sử dụng đất. Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

Kính chào luật sưTôi có một câu hỏi muốn nhờ luật sư tư vấn giúp với nội dung như sau:Ba mẹ tôi có một mảnh đất nông nghiệp canh tác sử dụng ổn định từ những năm 1980 đến nay chưa hề có bất kỳ tranh chấp nào (nguồn gốc đất ông bà ngoại của tôi để lại cho má tôi, ông bà ngoại tôi có duy nhất má tôi là con).Thửa đất này chưa kê khai và chưa được cấp quyền sử dụng đất.Đến năm 2006 Ba mẹ tôi cho tôi mảnh đất này, Tôi đã đăng ký, kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2006. Từ đó đến nay gia đình tôi vẫn sử dụng mảnh đất này. (năm 2008 ba tôi mất)Thông tin rõ hơn là ông bà ngoai của tôi có một số anh chị em (hiện tất cả đã mất trước năm 1975)Hiên nay (cháu của những người là anh em của ông bà ngoại tôi) tranh chấp, khiếu kiện mảnh đất trên với gia đình tôi. Lý do họ cho đây là mảnh đất chung của ông bà cố để lại.Tôi muốn nhờ luật sư tư vấn với trường hợp trên của gia đình tôi, nếu bị khiếu kiện thì tôi có bị thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng mảnh đất trên hay không vì Ba mẹ tôi là người đã gìn giữ và sử dụng ổn định mảnh đất đó hơn 40 năm qua. Tôi sẽ phải làm gì nếu bị khiếu kiện? Luật và Nghị định nào về đất đai bảo vệ lợi ích của gia đình tôi?Rất mong sớm nhận được phản hồi của luật sưTrân trọng cảm ơn luật sư.

Trả lời: Căn cứ theo quy định của tại điều 106 Luật đất đai năm 2013 về thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp. Cụ thể:

Điều 106. Đính chính, thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp

...

​2. Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp sau đây:

a) Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Giấy chứng nhận đã cấp;

...

d) Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền,
không đúng đối tượng sử dụng đất
, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai, trừ trường hợp người được cấp Giấy chứng nhận đó đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai.

3. Việc thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp đối với trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 Điều này do cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất quy định tại Điều 105 của Luật này quyết định sau khi đã có kết luận của cơ quan thanh tra cùng cấp, văn bản có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai."

Theo đó chỉ khi giấy chứng nhận cấp cho gia đình bạn được cấp không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng thẩm quyền,...hoặc một trong các trường hợp trên thì mới có căn cứ để cơ quan nhà nước tiến hành thu hồi giấy chứng nhận. Khi những người anh em của ông có yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai, Cơ quan giải quyết tranh chấp sẽ xác minh diện tích đất gia đình bạn đang sử dụng được cấp có đúng theo quy định của pháp luật đất đai hay không? Nếu việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đã đúng thẩm quyền, đúng trình tự thủ tục, đúng đối tượng, đủ điều kiện (tức việc cấp giấy chứng nhận cho gia đình bạn là hoàn toàn có căn cứ), đúng diện tích,...thì gia đình bạn không bị thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp.

Ngoài ra, liên quan tới căn cứ khiếu nại/khởi kiện của những người cháu trên thì căn cứ theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 về xác định người thừa kế theo pháp luật. Thì khi ông bà mất toàn bộ di sản của ông bà chia cho người thừa kế thứ nhất (bố mẹ, vợ chồng và các con). Theo đó, đối chiếu với trường hợp của bạn thì trong những người thuộc hàng thừa kế chỉ còn lại duy nhất mẹ bạn nên toàn bộ di sản trên sẽ thuộc quyền sở hữu của mẹ bạn. Những người cháu trên không thuộc hàng thừa kế nên không có căn cứ để yêu cầu phân chia.

Trân trọng!

CV tư vấn: Hà Tuyền - Luật Minh Gia