Câu hỏi: Trường hợp người phạm tội vi phạm lần đầu, nhân thân tốt, có công việc làm ổn định, là người tạo ra thu nhập chính trong gia đình có thể được coi là những tình tiết giảm nhẹ TNHS không?

Kính gửi Luật sư,

Tôi có 1 thắc mắc xin hỏi luật sư như sau: Bạn tôi bị truy tố về tội đánh bạc theo khoản 1 Điều 321 Bộ Luật Hình sự.

Xin cho tôi hỏi trường hợp của bạn tôi là vi phạm lần đầu, nhân thân tốt (ông Nội là liệt sĩ, ba mẹ là viên chức về hưu), có công việc làm ổn định, là người tạo ra thu nhập chính trong gia đình. Đây có thể được coi là những tình tiết giảm nhẹ tội cho bạn tôi không?

Xin cảm ơn Luật sư!

Hỏi tư vấn về các tình tiết giảm nhẹ Trách nhiệm hình sự

Trả lời: Điều 51 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như sau:

“1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

a) Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm;

b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả;

c) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;

d) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;

đ) Phạm tội trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội;

e) Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra;

g) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;

h) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;

i) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;

k) Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức;

l) Phạm tội trong trường hợp bị hạn chế khả năng nhận thức mà không phải do lỗi của mình gây ra;

m) Phạm tội do lạc hậu;

n) Người phạm tội là phụ nữ có thai;

o) Người phạm tội là người đủ 70 tuổi trở lên;

p) Người phạm tội là người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng;

…

x) Người phạm tội là người có công với cách mạng hoặc là cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ.

2. Khi quyết định hình phạt, Tòa án có thể coi đầu thú hoặc tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án.

3. Các tình tiết giảm nhẹ đã được Bộ luật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ trong khi quyết định hình phạt.”

Ngoài ra, căn cứ vào Điểm c Mục 5 Nghị quyết 01/2000/NQ-HĐTP có quy định về các tình tiết khác được coi là tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại Bộ luật hình sự bao gồm:

- Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em ruột bị cáo là người có công với nước hoặc có thành tích xuất sắc được Nhà nước tặng một trong các danh hiệu vinh dự như: anh hùng lao động, anh hùng lực lượng vũ trang, người mẹ Việt Nam anh hùng, nghệ sỹ nhân dân, nghệ sỹ ưu tú, nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú, thầy thuốc nhân dân, thầy thuốc ưu tú hoặc các danh hiệu cao quý khác theo quy định của Nhà nước.

- Bị cáo là thương binh hoặc có người thân thích như vợ, chồng, cha, mẹ, con (con đẻ hoặc con nuôi), anh, chị, em ruột là liệt sỹ;

- Bị cáo là người tàn tật do bị tai nạn trong lao động hoặc trong công tác, có tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên

- Người bị hãi cũng có lỗi;

- Thiệt hại do lỗi của người thứ ba;

- Gia đình bị cáo sửa chữa, bồi thường thiệt hại thay cho bị cáo;

- Người bị hại hoặc đại diện hợp pháp của người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo trong trường hợp chỉ gây tổn hại về sức khỏe của người bị hại, gây thiệt hại về tài sản;

- Phạm tội trong trường hợp vì phục vụ yêu cầu công tác đột xuất như đi chống bão, lụt, cấp cứu;

Ngoài ra, khi xét xử tùy từng trường hợp và hoàn cảnh cụ thể của người phạm tội thì tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ nhưng phải ghi rõ trong ản án.

Như vậy, với những thông tin bạn đưa ra đồng thời căn cứ theo các quy định nêu trên thì các tình tiết của bạn bạn chưa đủ để xác định là tình tiết giảm nhẹ. Nếu đây là lần phạm tội lần đầu của bạn bạn và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng thì đây được xác định là một tình tiết giảm nhẹ.

Trân trọng!