Câu hỏi: Ông bà ngoại tôi có 4 người con, ba người con gái (bao gồm cả mẹ tôi) và một người con trai (tôi gọi bằng bác). Ông ngoại tôi mất vào ngày 1/10/2004, bác tôi mất vào 18/4/2005. Bác tôi có 1 người vợ và hai con. Khi còn sống ông bà ngoại tôi có sở hữu chung một căn nhà. Khi mất ông ngoại tôi không để lại di chúc

Nay bà ngoại tôi muốn bán căn nhà đó. Vậy bà ngoại tôi có tự mình quyết định bán căn nhà đó được không. Nếu bán thì tài sản sẽ được chia như thế nào cho những người thừa kế, và ai là những người được thừa kế theo đúng pháp luật.

Mong đoàn luật sư tư vấn giùm gia đình chúng tôi.Tôi xin thay mặt gia đình chân thành cảm ơn đoàn luật sư.Mong sớm nhận được hồi đáp của đoàn luật sư.

>> Giải đáp thắc mắc về thừa kế theo pháp luật, gọi
19006169

Trả lời: Ông ngoại bạn mất vào ngày 1/10/2004 không để lại di chúc. Vì vậy, di sản mà ông bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015.

Những người được hưởng di sản thừa kế của ông bạn, căn cứ theo Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật:

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a)
Hàng thừa kế thứ nhất
gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”.

Do đó những người được hưởng di sản thừa kế là bà ngoại bạn và bốn người con của ông bà bạn. Bác trai của bạn cũng sẽ thừa kế di sản của ông bạn bởi vì vào thời điểm ông bạn mất thì bác bạn vẫn còn sống (năm 2004). Đến năm 2005 bác trai của bạn mất, thì phần di sản mà bác được thừa kế của ông bạn sẽ được vợ và con bác thừa kế. Tuy nhiên đây không phải là thừa kế thế vị bởi bác bạn mất sau thời điểm ông ngoại bạn mất căn cứ theo Điều 652 quy định về thừa kế thế vị:
“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”.

Tại Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thời hiệu thừa kế như sau:

“Điều 623. Thời hiệu thừa kế

1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:

a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;

b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.

2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.”.

Theo quy định tại Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 thì thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Do đó, hiện tại (2018) vẫn còn thời hiệu khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế. Vì vậy, trường hợp các đồng thừa kế không thỏa thuận được về một trong các đồng thừa kế có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân quận (huyện) yêu cầu phân chia di sản thừa kế.