Câu hỏi: Em xin chào cty luật sư minh gia! Em có vấn đề muốn hỏi mong công ty giúp đỡ! Em có mấy người bạn có chương trình đi sang nhật giao lưu văn hoá với nội dung theo đơn nông nghiệp sang để thu hoạch rau củ quả ở bên nhật. Nhưng có điều là công ty đưa bạn em sang đây mua vé khứ hồi cho mọi người và thu của mỗi người 10tr đồng ghi là phí mua vé.

Trong khi nó vé khứ hồi được kí gửi là 30kg nhưng công ty chỉ bảo bạn em là 15kg kí gửi, còn 15kg còn lại công ty lấy để gửi đồ của công ty sang bên nhật cho người nhà. Cho em hỏi đây có phải là cố ý lừa đảo để lợi dụng mang lợi ích về cho mình không. Xin công ty trả lời giúp em câu hỏi ạ. (Đội bạn em đi có 14 người. Mỗi người bị mất 15kg, nhân lên là 1 số hàng rất lớn ạ). Mong công ty trả lời sớm nhất có thể giúp em ạ. Em xin cảm ơn.

Trả lời: Theo thông tin bạn cung cấp thì công ty bạn của bạn có thu mỗi người 10 triệu đồng phí mua vé máy bay, trong đó được kí gửi 30kg nhưng bạn của bạn chỉ được 15kg kí gửi, 15kg còn lại công ty lấy để gửi đồ của công ty sang bên Nhật cho người nhà. Việc công ty lấy 15kg của mỗi người để gửi đồ sang Nhật đã thông báo đến tất cả mọi người, mọi người đều biết và không ý kiến nên trường hợp này không đặt ra vấn đề cố ý lừa đảo. Vì bản chất lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi của một người bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác. Thủ đoạn gian dối được thể hiện bằng những hành vi cụ thể nhằm đánh lừa chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản. Trong trường hợp của bạn, hành vi của công ty chưa đủ cơ sở  để được xác định là thủ đoạn gian dối, nên chưa đủ yếu tố cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Do đó, bạn của bạn chỉ có thể yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 nếu người đó chứng minh được có thiệt hại thực tế xảy ra. Cụ thể:

Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 quy định Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

“1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Và Điều 589 Bộ luật dân sự 2015 quy định Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm:

“Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

1. Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.

2. Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút.

3. Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

4. Thiệt hại khác do luật quy định.”

Như vậy, trường hợp bạn của bạn có căn cứ chứng minh có thiệt hại thực tế xảy ra (tài sản bị mất; lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút,...) thì người đó có thể yêu cầu phía công ty bồi thường cho mình khi có thiệt hại về tài sản. Mức bồi thường sẽ do các bên thỏa thuận dựa vào quy định tại Đều 589 Bộ luật dân sự 2015, trường hợp các bên không thỏa thuận được thì bạn của bạn có thể gửi đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty có trụ sở để yêu cầu công ty bồi thường. Trường hợp bạn không chứng minh được có thiệt hại xảy ra thì bạn sẽ không có căn cứ yêu cầu công ty bồi thường cho mình.