Câu hỏi: Chào Luật sư, tôi hiện là thủ quỹ của một Ngân hàng huyện. Theo quy định của ngân hàng tôi khi nhận sổ tiết kiệm trắng về thì ban quản lý kho quỹ (gồm Giám đốc, trưởng kế toán, thủ quỹ) phải nhập kho. Tuy nhiên do sự chỉ đạo (bằng miệng) của trưởng kế toán là để ngoài kho. Vì vậy một kế toán viên đã lấy chộm sổ tk đó đi huy động tiền gửi tiết kiệm và sử dụng vào mục đích cá nhân số tiền hơn 20 tỷ đồng (giả mạo chữ ký giám đốc, đóng dấu cơ quan do trưởng kế toán quản lý con dấu).

Vậy xin Luật sư cho tôi hỏi tôi có bị truy tố tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng không? Nếu có thì bị phạt như thế nào? (Số tiền huy động từ sổ tài khoản lấy của ngân hàng giờ cán bộ kế toán đó đã nộp lại cho cơ quan và trả đủ số tiền huy động cho khách hàng).

Trả lời: Căn cứ theo Điều 360 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng:

“
Điều 360.
Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

1. Người nào có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 179, 308 và 376 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
…”

Chủ thể là người có chức vụ, quyền hạn có lỗi vô ý.

Hành vi khách quan: Không thực hiện nhiệm vụ được giao: là trường hợp người có chức vụ, quyền hạn không làm những việc theo đúng quy định pháp luật hoặc điều lệ công tác; Thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao là trường hợp người có chức vụ, quyền hạn không thực thi đúng nghĩa vụ, quyền hạn của mình.

Việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ phải gây ra hậu quả nghiêm trọng. Hậu quả nghiêm trọng là những thiệt hại đáng kể về vật chất như tiền, tài sản… hoặc thiệt hại tinh thần như uy tín của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Theo thông tin bạn cung cấp: “Theo quy định của ngân hàng tôi khi nhận sổ tiết kiệm trắng về thì ban quản lý kho quỹ (gồm Giám đốc, trưởng kế toán, thủ quỹ) phải nhập kho.” Ở đây cả 3 đối tượng trên đều có trách nhiệm phải nhập kho theo quy định, nội quy của ngân hàng nhưng để xác định trách nhiệm thuộc về ai cần xem xét sự phân công, chịu trách nhiệm chính của đơn vị. Nếu bạn là người có trách nhiệm phải nhập kho nhưng bạn không thực hiện và để số tiền này ở ngoài và hành vi không thực hiện nhiệm vụ được xác định là nguyên nhân chính dẫn đến thiệt hại cho ngân hàng thì bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Tuy nhiên, nếu bạn không thực hiện hành vi theo quy định là do chỉ thị của cấp trên do đó bạn nếu bạn có chứng cứ chứng minh về việc cấp trên có ra chỉ thị đó thì bạn sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Do chỉ thị của trường kế toán chỉ ra chỉ thị bằng lời nói do đó bạn có thể thông qua người làm chứng, đoạn tin nhắn, video, cuộc hội thoại v.v.. để chứng minh mình chỉ thực hiện theo chỉ thị của cấp trên.

Trân trọng!

Cv: Vũ Nga - Công ty Luật Minh Gia.