Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề người lao động kí hợp đồng lao động ba năm được cử đi học ở nước ngoài. Người lao động xin đơn phương chấm dứt hợp đồng, việc đơn phương này có đúng pháp luật và có phải hoàn trả chi phí đào tạo?

Nội dung tư vấn:
Xin kính chào luật sư,tôi có vấn đề muốn luật sư tư vấnTôi đã ký hợp đồng lao động 3 năm từ ngày 01/09/2015 đến ngày 31/08/2018,tôi được cử đi học nước ngoài học từ ngày 05/12/2016 đến ngày 15/12/2016. Trong lần đi học này tôi và công ty không làm cam kết về nộp phạt và thời gian làm việc sau này.Ngày 20/05/2017 tôi có nộp đơn xin nghỉ tuy nhiên công ty không duyệt, yêu cầu phải bồi thường chi phí đào tạo nước ngoài. lúc này công ty đưa ra thông báo về việc nghỉ trước thời gian hợp đồng phải bồi thường chi phí đào tạo (Thông báo này tôi không nhận được trước khi đi học nước ngoài, và đây là thông báo mới làm tức là sau khi tôi nộp đơn xin nghỉ (thời gian làm thông báo này 22/05/2017)Vậy việc tôi xin nghỉ có phải bồi thường phí đào đạo hay không, và tính từ ngày nộp đơn 30 ngày tôi có quyền nghỉ đúng quy định không.Cám ơn luật sư rất nhiều mong nhận được phản hồi sớm.

Trả lời: Căn cứ vào Điểm b, Khoản 1, Điều 22 Bộ luật Lao động năm 2012 (BLLĐ) thì:
“b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn; Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng”.

Theo đó thì hợp đồng lao động của chị là hợp đồng lao động xác định  thời hạn, và đối với loại hợp đồng này thì khi đơn phương chấm dứt hợp đồng trước thời hạn ngoài nghĩa vụ  báo trước ít nhất 30 ngày (theo Khoản 2 Điều 37) thì việc nghỉ của chị phải thuộc các trường hợp tại Khoản 1 Điều 37 BLLĐ:

“
1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn

...”

Nếu nghỉ không thuộc các trường hợp nêu trên và không đúng thời hạn báo trước thì việc đơn phương chấm dứt hợp đồng của chị sẽ bị coi là trái pháp luật. Khi đó, theo quy định tại Khoản 3 Điều 43 BLLĐ thì chị phải hoàn trả chi phí đào tạo cho công ty theo hợp đồng đào tạo nghề giữa chị và công ty
:

“Điều 43: Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.”

Xin lưu ý ở đây là hoàn trả chi phí đào tại chứ không phải bồi thường chi phí đào tạo. Theo các khoản chi phí quy định tại Khoản 3 Điều 62 BLLĐ:
“ 3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.”