Câu hỏi: Luật sư tư vấn về vấn đề: Khi có quyền truy cập dữ liệu khách hàng theo công việc thì có được lưu trữ, sử dụng dữ liệu khách hàng vào mục đích cá nhân không? Nếu lưu trữ, sử dụng dữ liệu khách hàng thì phải chịu trách nhiệm gì trước pháp luật?

Nội dung tư vấn:

Thưa luật sư, tôi hiện đang làm cho một công ty. Tôi được quyền truy cập dữ liệu khách hành của công ty thông qua trang web và tài khoản công ty cấp cho tôi. Dữ liệu khách hàng tôi được phép truy cập bao gồm: tên, địa chỉ, sđt, email, mặt hàng đã mua, số lượng, giá mặt hàng, thời gian mua hàng (không chứa thông tin như thẻ tín dụng, số tk ngân hàng, sở thích cá nhân). Mong luật sư tư vấn giúp những hành vi sau đây của tôi có vi phạm pháp luật không, nếu có thì bị xử lý như thế nào. Lưu trữ dữ liệu khách hàng của công ty về máy tính cá nhân của tôi (không tính đến hành vi tôi sẽ sử dụng bộ dữ liệu này như thế nào)? Lưu trữ dữ liệu khách hàng của công ty, để phục vụ cho việc kinh doanh riêng của tôi (KHÔNG bao gồm mua bán, cho tặng bộ dữ liệu này cho bên thứ 3). Ví dụ: để tiếp cận, quảng cáo, cung cấp sản phẩm, dịch vụ của cá nhân tôi đến khách hàng? Trong trường hợp này, sẽ như thế nào nếu: Ngành hàng, dịch vụ của cá nhân tôi cung cấp hoàn toàn không liên quan, không có tính cạnh tranh với ngành hàng, dịch vụ của công ty tôi đang làm việc. Ngành hàng, dịch của cá nhân tôi cung cấp có tính cạnh tranh với ngành hàng, dịch vụ của công ty tôi đang làm việc. Cảm ơn luật sư!

Trả lời: Bộ luật Dân sự 2015 có quy định Điều 387 về Thông tin trong giao kết hợp đồng:
“…2. Trường hợp một bên nhận được thông tin bí mật của bên kia trong quá trình giao kết hợp đồng thì có trách nhiệm bảo mật thông tin và không được sử dụng thông tin đó cho mục đích riêng của mình hoặc cho mục đích trái pháp luật. 3. Bên vi phạm quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này mà gây thiệt hại thì phải bồi thường…”

Luật an toàn thông tin mạng 2015 có Điều 7 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm
,
trong đó có
: “…5. Thu thập, sử dụng, phát tán, kinh doanh trái pháp luật thông tin cá nhân của người khác; lợi dụng sơ hở, điểm yếu của hệ thống thông tin để thu thập, khai thác thông tin cá nhân…”

Điều 8 quy định về Xử lý vi phạm pháp luật vê an toàn thông tin mạng:
“ Người nào có hành vi vi phạm quy định của Luật này thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lí vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, từ những căn cứ pháp luật trên có thể thấy rằng, bí mật thông tin cá nhân rất quan trọng và không thể khai thác, sử dụng bí mật thông tin của người khác vào mục đích của mình khi chưa có sự đồng ý của họ.

Xét trường hợp của bạn, bạn làm việc cho công ty và có quyền truy cập dữ liệu của khách hàng. Tuy nhiên, phụ thuộc vào tính chất công việc của bạn mà bạn có thể truy cập, sử dụng dữ liệu khách hàng ở trong một giới hạn nhất định. Tức là, bạn chỉ được làm khi có sự đồng ý của đơn vị công ty và có sự đồng ý của khách hàng thì bạn mới được phép lưu trữ dự liệu khách hàng vào máy tính cá nhân và sử dụng và mục đích riêng của bạn.

Nếu như theo quy định tại công ty bạn, không được phép sao chép, lưu trữ dữ liệu của khách hàng thì bạn sẽ không được phép làm điều đó.

Mục đích bạn thực hiện việc lưu trữ dự liệu khách hàng vào máy tính cá nhân để phục vụ cho việc kinh doanh riêng của bạn. Mặc dù ngành nghề bạn kinh doanh không có tính cạnh tranh với ngành nghề công ty bạn. Nhưng nếu bạn vi phạm về trách nhiệm, nghĩa vụ của bạn đối với công ty thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bạn sẽ bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu có xảy ra thiệt hại thì bạn sẽ phải bồi thường thiệt hại đã gây ra.

Trong Bộ luật Hình sự quy định Điều 288 Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm;

a) Đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông những thông tin trái với quy định của pháp luật, nếu không thuộc một trong các trường hợp quy định tại các Điều 117, 155, 156 và 326 của Bộ luật này;

b) Mua bán, trao đổi, tặng cho, sửa chữa, thay đổi hoặc công khai hóa thông tin riêng hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên mạng máy tính, mạng viễn thông mà không được phép của chủ sở hữu thông tin đó;

c) Hành vi khác sử dụng trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng quyền quản trị mạng máy tính, mạng viễn thông;

c) Thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên;

d) Gây thiệt hại 500.000.000 đồng trở lên;

đ) Xâm phạm bí mật cá nhân dẫn đến người bị xâm phạm tự sát;

e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc quan hệ đối ngoại của Việt Nam;

g) Dẫn đến biểu tình.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Theo đó, nếu bạn có hành vi trao đổi thông tin cá nhân của khách hàng trên mạng máy tính mà chưa được phép của chủ sở hữu thông tin đó thì bạn có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều nêu trên nếu hành vi của bạn đã thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng hoặc gây thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng hoặc gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Trân trọng!

Phòng luật sư tư vấn luật Dân sư- Công ty Minh Gia.