Câu hỏi: Xin chào Luật Sư ! Tôi xin nhờ luật sư tư vấn cho việc đơn phương li hôn của em gái . hai vợ chồng Em tôi kết hôn đã được 8 năm hiện đang có một con trai 6 tuổi.cuộc sống vợ chồng không hạnh phúc vì người chồng đam mê bài bạc, đã hơn hai lần người ta đến nhà đòi nợ , nhậu nhẹt và đánh đập vợ con ,hiện tại đã có một ngôi nhà chung nhưng số tiền xây nhà chủ yếu là mượn nợ.

Gần đây hai vợ chồng có cãi vã và người chồng có đnh đâp vợ rồi bỏ nhà đi đã được gần 1 tháng nay . Nay E gái tôi muốn làm đơn xin li hôn vậy cần những thủ tục gì ?.tôi được biết phải có bằng chứng về việc bạo hành gia đình nhưng lúc chồng bị chồng đánh em tôi không chụp hình lại ,vậy cần chứng nào khác nữa không ? , số tiền mượn nợ để xây nhà chủ yếu là bà con nên không có giấy mượn nợ vậy cần bằng chứng gi để chứng minh với tòa án ? Xin luật sư tư vấn giúp vì cuộc sống của E tôi rất bế tắc. và muốn giãi quyết nhanh chóng vì gần đây lại co thêm người tới đòi nợ do ngừoi chồng bài bạc mà ra .

Trả lời: 1. Về vấn đề đơn phương ly hôn:

Theo Điều 56 Luật hôn nhân gia đình 2014 thì:

"1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia."

Thủ tục là em gái bạn gửi đơn yêu cầu ly hôn tới Tòa án cấp huyện kèm theo căn cứ về việc chồng em bạn có hành vi bài bạc, bạo lực gia đình ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe, đời sống em gái bạn và con. Những căn cứ ngoài hình ảnh, em gái bạn có thể tới xin sự xác nhận của chính quyền địa phương hoặc tổ trưởng tổ dân phố, hoặc những gia đình hàng xóm.

2. Về vấn đề chia tài sản:

Tài sản riêng của vợ, chồng thì sau khi ly hôn vẫn thuộc tài sản riêng của vợ, chồng. Tài sản chung thì sẽ được chia theo thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa chia tài sản, nguyên tắc chia được thực hiện theo khoản 4 và khoản 6 Điều 7 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP
(hướng dẫn chi tiết Điều 59 Luật hôn nhân gia đình trên) như sau:

"4. Trường hợp áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định để chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn thì tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây để xác định tỷ lệ tài sản mà vợ chồng được chia:

a)
“Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng”
là tình trạng về năng lực pháp luật, năng lực hành vi, sức khỏe, tài sản, khả năng lao động tạo ra thu nhập sau khi ly hôn của vợ, chồng cũng như của các thành viên khác trong gia đình mà vợ chồng có quyền, nghĩa vụ về nhân thân và tài sản theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình. Bên gặp khó khăn hơn sau khi ly hôn được chia phần tài sản nhiều hơn so với bên kia hoặc được ưu tiên nhận loại tài sản để bảo đảm duy trì, ổn định cuộc sống của họ nhưng phải phù hợp với hoàn cảnh thực tế của gia đình và của vợ, chồng.

b)
“Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung”
là sự đóng góp về tài sản riêng, thu nhập, công việc gia đình và lao động của vợ, chồng trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Người vợ hoặc chồng ở nhà chăm sóc con, gia đình mà không đi làm được tính là lao động có thu nhập tương đương với thu nhập của chồng hoặc vợ đi làm. Bên có công sức đóng góp nhiều hơn sẽ được chia nhiều hơn.

c)
“Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập”
là việc chia tài sản chung của vợ chồng phải bảo đảm cho vợ, chồng đang hoạt động nghề nghiệp được tiếp tục hành nghề; cho vợ, chồng đang hoạt động sản xuất, kinh doanh được tiếp tục được sản xuất, kinh doanh để tạo thu nhập và phải thanh toán cho bên kia phần giá trị tài sản chênh lệch. Việc bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và hoạt động nghề nghiệp không được ảnh hưởng đến điều kiện sống tối thiểu của vợ, chồng và con chưa thành niên, con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự.
Ví dụ:
Vợ chồng có tài sản chung là một chiếc ô tô người chồng đang chạy xe taxi trị giá 400 triệu đồng và một cửa hàng tạp hóa người vợ đang kinh doanh trị giá 200 triệu đồng. Khi giải quyết ly hôn và chia tài sản chung, Tòa án phải xem xét giao cửa hàng tạp hóa cho người vợ, giao xe ô tô cho người chồng để họ tiếp tục kinh doanh, tạo thu nhập. Người chồng nhận được phần giá trị tài sản lớn hơn phải thanh toán cho người vợ phần giá trị là 100 triệu đồng.

d)
“Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng”
là lỗi của vợ hoặc chồng vi phạm quyền, nghĩa vụ về nhân thân, tài sản của vợ chồng dẫn đến ly hôn.
Ví dụ:
Trường hợp người chồng có hành vi bạo lực gia đình, không chung thủy hoặc phá tán tài sản thì khi giải quyết ly hôn Tòa án phải xem xét yếu tố lỗi của người chồng khi chia tài sản chung của vợ chồng để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của vợ và con chưa thành niên.

...

6. Khi giải quyết chia tài sản khi ly hôn, Tòa án phải xem xét để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Ví dụ:
Khi chia nhà ở là tài sản chung và là chỗ ở duy nhất của vợ chồng, trong trường hợp không chia được bằng hiện vật thì Tòa án xem xét và quyết định cho người vợ hoặc chồng trực tiếp nuôi con chưa thành niên, con bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự nhận hiện vật và thanh toán giá trị tương ứng với phần tài sản được chia cho người chồng hoặc vợ nếu người vợ hoặc chồng có yêu cầu."

Nếu căn nhà không có ai tranh chấp thì chỉ cần đang sử dụng, vợ chồng em gái bạn không cần phải chứng minh là chủ sở hữu căn nhà.