Câu hỏi: Hợp đồng vay tài sản là thỏa thuận giữa các bên về việc vay tài sản, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Vậy, pháp luật quy định như thế nào về hợp đồng vay tài sản? Nếu một trong các bên không thực hiện nghĩa vụ thì giải quyết như thế nào?

1. Luật sư tư vấn về pháp luật dân sự

Vay tài sản là một quan hệ dân sự, theo đó, các bên thực hiện theo đúng quy định pháp luật và sự thỏa thuận với nhau. Tuy nhiên, trên thực tế, các bên trong hợp đồng vay tài sản có thể không thực hiện các nghĩa vụ trên hợp đồng hoặc theo quy định pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bên còn lại. Như vậy, để bảo vệ quyền lợi của mình, người bị ảnh hưởng do bên vi phạm nghĩa vụ hợp đồng phải có những thỏa thuận như các điều khoản về phát vi phạm hợp đồng, bồi thường thiệt hại, đơn phương chấm dứt hợp đồng...Như vậy, việc thỏa thuận các điều khoản trong hợp đồng là rất cần thiết. Đây là căn cứ để bảo vệ quyền lợi của các bên khi xảy ra tranh chấp.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về lĩnh vực dân sự, bạn có thể liên hệ với chúng tôi thông qua hình thức gửi Email tư vấn hoặc liên hệ qua tổng đài
1900.6169
để được hỗ trợ tư vấn.

2. Tư vấn về nghĩa vụ các bên trong hợp đồng vay tiền

Nội dung tư vấn:
Tôi có sự việc như sau mong được các vị Luật sư Minh Gia giải đáp giúp ạ. Ngày 10/08/2018 tôi có cho 1 người họ hàng vay với số tiền là 12 triệu VNĐ với thời hạn cho vay là 3 tháng hoàn trả và tôi không lấy lãi suất, trong thoả thuận vay nếu quá 3 tháng không có tiền trả thì người vay sẽ chịu các chi phí và tổn thất của người cho vay dựa trên số tiền đó. Đến nay đã là tháng thứ 17 rồi hứa hẹn mãi không chịu trả. Trong khi đó tôi phải cầm cố tài sản của tôi để có tiền cho vay, nay tôi yêu cầu người vay hoàn trả số tiền đó và phải chịu trách nhiệm trả lãi cầm cố tài sản mà trong 17 tháng mà tôi đã đóng vừa qua hay không? Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời: Căn cứ theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Hợp đồng vay tài sản:

“Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.

Tại Điều 466 Luật này quy định Nghĩa vụ trả của bên vay như sau:

“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”.

Trường hợp bạn đi cầm cố tài sản để có tiền cho bên vay và bạn phải trả lãi trong 17 tháng do bên vay chậm trả, bạn có quyền yêu cầu bên vay trả tiền lãi quá hạn theo qui định của pháp luật trong thời gian chậm trả với mức lãi suất theo qui định tại Điều 357 Bộ luật dân sự 2015. Cụ thể như sau:

Điều 357. Trách nhiệm do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền

1. Trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.

2. Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng không được vượt quá mức lãi suất được quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật này; nếu không có thỏa thuận thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này.

Theo đó, khi bạn cho vay tiền mà không có lãi suất, khi đã đến hạn mà bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bạn có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo qui định của pháp luật trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.

Đối chiếu qui định trên, trong trường hợp của bạn, bên vay tiền phải có nghĩa vụ trả đủ tiền khi đến hạn. Nếu sau quá hạn trả nợ mà bên vay vẫn không chịu trả, hai bên cũng không có thoả thuận nào khác về gia hạn thời gian thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì bạn có quyền nộp Đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp quận (huyện) nơi người vay cư trú yêu cầu giải quyết để đảm bảo quyền lợi của mình.