Câu hỏi: Luật sư cho cháu hỏi về việc chung sống như vợ chồng với người khác như sau:A và B kết hôn và có 1 con nhỏ, Khi cháu bé được 11 tháng B bỏ về ngoại làm. Gia đình cháu khuyên về nhưng B không về. Trong thơi gian đó, A nghĩ không ở được vơi người vợ như vậy nên em trai cháu đã tìm hiểu và lây vợ mới có đăng ký kêt hôn.

Nhưng trong khi ấy thì người vợ cũ của A lại nói là đã mang thai được x tháng. Bảo đẻ xong sẽ mang xuống trả và kiện A. Vậy cháu xin hỏi trường hợp này pháp luật quy định thế nào? (Thời điểm kết hôn B là 2014 và B sinh năm 1998) Cháu xin cảm ơn.

Trả lời: Thứ nhất,
bạn trình bày rằng: A kết hôn với bạn gái sinh năm 1998 vào năm 2014, mà thời điểm đó bạn gái chưa đủ tuổi đăng kí kết hôn. Do đó, có thể hiểu 2 bạn đó chưa tiến hành đăng kí kết hôn, theo pháp luật hành vi này là chung sống như vợ chồng. Vì vậy, nếu bạn gái đó kiện A vi phạm nghĩa vụ vợ chồng theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình thì không có căn cứ, bởi về mặt pháp lý giữa 2 người không tồn tai quan hệ vợ chồng.

Tuy nhiên, trong trường hợp bạn gái đó mang thai và chứng minh là con của A thì A có nghĩa vụ nuôi dưỡng hoặc phụ cấp nuôi dưỡng cho đứa trẻ đó theo quy định của pháp luật.

Thứ hai,
bạn không trình bày cụ thể thời điểm bạn gái đó mang thai là đã đủ 16 tuổi hay chư, bởi trường hợp A quan hệ với trẻ dưới 16 tuổi thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi tại Điều 145 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung 2017 và với tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “ Làm nạn nhân có thai”:

"Điều 145. Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi

1. Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Có tính chất loạn luân;

d) Làm nạn nhân có thai;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

e) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh.”

Vậy, nếu trong thời điểm bạn gái đó mang thai mà dưới 16 tuổi thì A có thể bị khởi tố hình sự, trường hợp bạn gái đó trên 16 tuổi thì đó là quan hệ chung sống như vợ chồng  và không được công nhận là kết hôn hợp pháp.

Thứ ba,
vì quan hệ giữa A và người bạn gái sinh năm 1998 không phải là quan hệ vợ chồng hợp pháp nên việc em trai bạn đăng kí kết hôn với người khác là hoàn toàn hợp pháp, không vi phạm nguyên tắc 1 vợ - 1 chồng của Luật Hôn nhân và gia đình.

Kết luận
, quan hệ giữa A và bạn gái trước không phải là quan hệ vợ chồng hợp pháp, A kết hôn có giấy chứng nhận đăng kí kết hôn với người khác là đúng luật. Tuy nhiên, A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi nếu giao cấu với bạn gái trước đó khi bạn ấy dưới 16 tuổi và có thể chịu tình tiết tăng nặng.