Câu hỏi: Thưa luật sư. Tôi có vay của một tổ chức tín dụng số tiền 50.000.000 vnđ. Tôi phải trả góp 20 tháng, mỗi tháng là 1.400.000vnd tiền lãi suất và 2.500.000vnd tiền gốc. Tôi trả trong 20 tháng là 50 triệu tiền gốc và 28 triệu tiền lãi. Tổng cộng tôi phải trả cho tổ chức tín dụng là 78 triệu. Vậy cho tôi hỏi tổ chức tín dụng này có vi phạm pháp luật về việc cho vay nặng lãi hay không? Có bị xử lý theo luật hình sự, hay dân sự? Tôi có quyền khởi kiện hay không? Xin luật sư giúp đỡ cho tôi. Tôi trân trọng cảm ơn.

Trả lời: Căn cứ Điều 468 Bộ luật dân sự 2015 quy định Lãi suất:

"1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác..."

Điều 7 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP quy định Áp dụng pháp luật về lãi, lãi suất trong hợp đồng tín dụng như sau:

"1. Lãi, lãi suất trong hợp đồng tín dụng do các bên thỏa thuận nhưng phải phù hợp với quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn áp dụng Luật Các tổ chức tín dụng tại thời điểm xác lập hợp đồng, thời điểm tính lãi suất.

2. Khi giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng, Tòa án áp dụng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn áp dụng Luật Các tổ chức tín dụng để giải quyết mà không áp dụng quy định về giới hạn lãi suất của Bộ luật Dân sự năm 2005, Bộ luật Dân sự năm 2015 để xác định lãi, lãi suất."

Và Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định về lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng:

"2. Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam nhưng không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn:

a) Phục vụ lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn theo quy định của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn;

b) Thực hiện phương án kinh doanh hàng xuất khẩu theo quy định tại Luật thương mại và các văn bản hướng dẫn Luật thương mại;

c) Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Chính phủ về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa;

d) Phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ theo quy định của Chính phủ về phát triển công nghiệp hỗ trợ;

đ) Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo quy định tại Luật công nghệ cao và các văn bản hướng dẫn Luật công nghệ cao."

Như vậy, trường hợp bạn vay của tổ chức tín dụng thì lãi, lãi suất trong hợp đồng tín dụng do các bên thỏa thuận và không áp dụng mức lãi suất theo Bộ luật dân sự quy định, tuy nhiên phải phù hợp với quy định của Luật Các tổ chức tín dụng cùng các văn bản khác có liên quan. Như vậy, lãi suất mà bạn đã thỏa thuận và ghi trong hợp đồng vay với tổ chức tín dụng trên là mức lãi được áp dụng. Tổ chức tín dụng đó chỉ vi phạm về mức lãi suất cho vay khi mức lãi suất vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn theo quy định tại Khoản 2 Điều 13 Nghị định 39/2016/NĐ-CP như vay để phục vụ lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn; thực hiện phương án kinh doanh hàng xuất khẩu; phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ….Trường hợp bạn muốn nộp đơn khởi kiện thì bạn phải có căn cứ chứng minh tổ chức tín dụng đó đang áp dụng mức lãi suất vượt quá mức tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định tại thời điểm bạn và tổ chức tín dụng giao kết hợp đồng.