Câu hỏi: Tôi muốn hỏi về ly hôn đơn phương và thủ tục liên quan như sau: Vợ chồng tôi đã sống ly thân với nhau hơn 7 năm nay. Hiện tại tôi muốn đơn phương xin ly hôn. Chúng tôi có 1 con gái và 1con trai , hiện cả 2 đều đã có gia đình và đã ở riêng. Tài sản chung chúng tôi có căn nhà trên diện tích 59,81m2 hiện do vợ tôi ở còn tôi sang ở nhà con gái.

Nay tôi muốn ly hôn nhưng vợ tôi không chịu ký tên trên đơn. Nếu tôi thực hiện thủ tục đơn phương ly hôn, vậy có được không? nếu được , tôi muốn hỏi thời gian giải quyết trường hợp của tôi là bao lâu? Hiện tôi chỉ có bản chính "Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn", còn "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất "không đi công chứng được vì vợ tôi không đưa bản chính, như vậy có được không? Tôi rất mong nhận được  trả lời của luật sư.

Trả lời: -
Trước tiên
, theo Khoản 1 Điều 51 của Luật hôn nhân gia đình năm 2014 về Quyền yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn thì:

“1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.”

Do đó, bạn hoàn toàn có quyền đơn phương yêu cầu Toàn án giải quyết việc ly hôn cho mình có căn cứ cho rằng vợ bạn có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của vợ và chồng theo quy định tại Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên:

“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.”

-
Thứ hai
, về thời gian giải quyết đơn phương ly hôn:

+ Thời hạn chuẩn bị xét xử tối đa là bốn tháng, trường hợp đặc biệt có thể gia hạn thêm 2 tháng. Trong thời hạn này tòa án sẽ tiến hành hòa giải và nếu các bên đương sự (vợ và chồng) không thỏa thuận được tất cả thì người chịu trách nhiệm hòa giải sẽ ra quyết định hòa giải không thành và đưa vụ án ra xét xử.

+ Thời hạn xét xử tại tòa: với từng vụ án thì thời hạn này là dài hay ngắn khác nhau.

-
Thứ ba
, hồ sơ đơn phương ly hôn gồm có:

1. Đơn xin ly hôn;

2. Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;

3. Bản sao chứng thực Hộ khẩu thường trú, tạm trú của người vợ và người chồng;

4. Bản sao chứng thực Chứng minh nhân dân hoặc bản sao hộ chiếu của người vợ và chồng;

5. Bản sao chứng thực các giấy tờ chứng minh về tài sản chung: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở.

Khi nộp hồ sơ ly hôn, nếu vợ bạn không cung cấp chứng minh nhân dân và hộ khẩu thường trú thì bạn có thể yêu cầu công an xã nơi mà vợ bạn đang cư trú xác nhận vợ bạn là nhân khẩu cư trú tại địa phương để Tòa án tống đạt các giấy tờ cho vợ bạn. Nếu không có bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bạn có thể nộp bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và nêu rõ lý do không thể công chứng chứng thực theo quy định pháp luật và nếu tòa không nhận thì bạn có thể xin tòa nhận hồ sơ và trong quá trình thụ lý, giải quyết tòa án sẽ yêu cầu vợ bạn bổ sung sau. Thẩm quyền giải quyết trong trường hợp này là Tòa án nhân dân huyện nơi vợ bạn cư trú.

2. Muốn đơn phương ly hôn thì cần chuẩn bị giấy tờ và những thủ tục gì?

Câu hỏi:
Kính chào luật sư. Luật sư cho em hỏi trường hợp em nên xử lý như thế nào ạ.Em lấy vợ vào năm 2000 đến 2001 thì vợ chồng em có 01 cô con gái. Đến năm 2006 vợ em sinh ra đổ đốn bài bạc và nợ nần chồng chất. Khoảng đầu năm 2007 cô ấy bồng con bỏ đi và lúc đó bé đc 6 tuổi đang vào lớp 1. Khi cô ấy bồng theo con đi thì mất 1 năm con bé mất học vì phải lang bạt theo mẹ. Vì thương con nên em đã tha thứ bỏ qua để con bé quay về đi học lại. Nhưng chứng nào tật đó đến hè 2007 cô ấy lại bài bạc và ôm con bỏ đi vì nợ nần.khi đó em có đi tìm và xin nuôi con để con đc đi học cho đúng năm học nhưng khi gặp cô ấy lại thuê người đánh em đứt gân 2 ngón tay út và áp út phải đi BV nối gân. Khi xong em vẫn cho qua chuyện đó để đc quyền nuôi bé ăn học nhưng cô ấy lại không chịu. Cuối cùng không biết làm sao em phải chấp nhận để bé đi cùng mẹ. Sau đó 4 năm em có đề cập đến chuyện ly hôn nhưng cô ấy không chịu và bảo nếu vào quê cô ấy thì cô ấy lại gọi người đánh.Do sợ xảy ra vấn đề lớn nên em không vào quê cô ấy để xin ly hôn.Giờ đã gần 10 năm rồi em muốn ly hôn với cô ấy để tự do đăng ký kết hôn với người khác thì em phải làm sao ạ?Khi đi cô ấy cũng lấy tài sản có giá trị đi cùng và giờ không liên quan tới kinh tế.Xin tư vấn của Luật sư. Chân thành cảm ơn LS.

Trả lời:
Cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi yêu cầu tư vấn đến công ty Luật Minh Gia, với vụ việc của bạn chúng tôi có quan điểm tư vấn như sau:

Theo quy định của pháp luật, người vợ và người chồng đều có quyền yêu cầu yêu cầu Toà án giải quyết việc ly hôn. Tuy nhiên trường hợp vợ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới mười hai tháng tuổi thì người chồng không có quyền yêu cầu xin ly hôn.

Tòa án xem xét, quyết định cho ly hôn khi đáp ứng đủ các điều kiện về tình trạng vợ chồng mẫu thuẫn trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được theo quy định tại điều 56 Luật hôn nhân gia đình năm 2014

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên
(đã được trích dẫn tại phần tư vấn trên)

Như vậy nếu có căn cứ để ly hôn bạn sẽ gửi hồ sơ ly hôn đến Tòa án nhân dân quận/huyện nơi mà người vợ đang cư trú, làm việc  để yêu cầu giải quyết ly hôn, bạn có thể nộp trực tiếp tại tòa án hoặc gửi qua đường bưu điện.

Hồ sơ khởi kiện xin ly hôn gồm có:

- Đơn xin ly hôn (
theo mẫu
);

- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (
bản chính
);

- Sổ hộ khẩu, Chứng minh thư nhân dân của vợ, chồng (
bản sao chứng thực
);

- Giấy khai sinh của con (
bản sao chứng thực
);

- Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản chung như: Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (
sổ đỏ
); Đăng ký xe; sổ tiết kiệm… (
bản sao chứng thực
);

Sau khi Tòa án thụ lý và giải quyết vụ việc và ra bản án ly hôn thì bạn có thể  đăng ký kết hôn với người mới mà không vi phạm quy định của luật hôn nhân gia đình.

---

3. Ly hôn đơn phương theo quy định pháp luật thế nào?

Nội dung tư vấn:
Kính chào luật sư. Hiện nay mẹ tôi muốn đơn phương ly hôn với cha tôi về những lý do sau:

1. Cha tôi thường xuyên hành hung mẹ tôi rất thô bạo & nhiều lần công an xã đã lập biên bản. Lần gần đây nhất là rất nặng nhưng mẹ không nói cho tôi biết, cả tuần sau tôi về thì thấy vẫn còn nhiều vết bầm & tôi đã chụp hình lại. Từ nhỏ tôi thấy cha hành hung mẹ rất dữ dội - từ những chuyện rất nhỏ nhặt. Hiện nay tình hình ngày càng căng thẳng khiến cho mẹ tôi không thể ở nhà một mình nữa vì sợ nguy hiểm.

2. Trong nhà tôi có 4 người: cha, mẹ, chị gái (sinh năm 1987) và tôi (sinh năm 1991). Chị tôi rất hỗn với người lớn. Cách đây 1 năm chị tôi lấy chồng và sống nhà thuê cách nhà khoảng 2km - nhưng chưa bao giờ về thăm mẹ tôi & gần đây chị rất thường xuyên kích động cha tôi đuổi mẹ ra khỏi nhà với lý do gán cho mẹ tôi "có nhân tình" nhưng tôi biết lý do chính là chị tôi cần tiền mua nhà nên muốn chia tài sản sau khi ly hôn.

3. Về nhân khẩu, trong hộ khẩu trước đây có 4 người: cha, mẹ, chị gái & tôi. Nhưng hiện nay chị đã nằng nặc đòi cha tôi cho thêm con của chị tôi vào (bé gần 1 tuổi). Mục đích là rất rõ ràng (như điều 2). Và cha tôi luôn giấu chuyện này. Không cho những người còn lại xem sổ hộ khẩu.

4. Về tài sản chính, có 1 nhà ở (có sổ hồng) & 3 miếng đất (có sổ đỏ).

Luật sư cho tôi hỏi:

a) Khi làm thủ tục ly hôn nếu cha tôi không hợp tác, không đưa giấy tờ đất & sổ hộ khẩu thì tôi phải giải quyết như thế nào?

b) Đất đai có trước khi cha mẹ tôi kết hôn (kết hôn năm 1984) do ông nội để lại (ông nội đã chết trong chiến tranh), nhưng sau thời gian vất vả, cha mẹ tôi mới xây được ngôi nhà cấp 4 (khoảng năm 1992) & đất đai mới được cấp sổ đỏ - sổ hồng (khoảng năm 2007, 2008). Như vậy, mẹ tôi có được quyền chia tài sản hay không? Và cụ thể chia như thế nào?

c) Việc chị tôi & cha tự ý thêm con của chị tôi vào sổ hộ khẩu (có thể thêm anh rể) mà không có sự đồng ý & thông qua ý kiến của mẹ tôi & tôi. Thì việc phân chia tài sản sẽ được giải quyết như thế nào.

d) Việc chị tôi & cha tôi thường xuyên gán ghép cho mẹ tôi tội danh "có nhân tình" & đồn đại xung quanh làm mẹ tôi mất uy tính - mục đích để mẹ tôi tự ý bỏ nhà đi. Nhiều lần cha tôi đánh đập mẹ tôi bị công an lập biên bản nhưng chưa lần nào cha & chị tôi bắt gặp mẹ tôi ngoại tình. Như vậy để đòi lại công bằng tôi phải làm sao?

e) Cha tôi (sinh năm 1962), mẹ (sinh năm 1965) - đã cao tuổi. Cha thì làm nông nghiệp (trồng mía) - mẹ thì buôn bán nhưng đã nghỉ vì chị dành giật cái tiệm bán quần áo, cha thì thường xuyên nhậu + hút thuốc => sức khỏe yếu. Nên tôi muốn chia tài sản ra làm 02- chỉ cha & mẹ thôi thì phải làm sao. Vì tôi lo lắng khi về già nếu cha mẹ có bệnh nặng sẽ không ai nuôi vì tôi đi làm ở xa, tôi tính sẽ đi nước ngoài làm việc. Tôi muốn nhanh chóng kết thúc tình trạng hôn nhân này - một mặt vì sức khỏe của mẹ tôi, mặc khác muốn mẹ tôi được giải thoát. Nhưng lại lo lắng việc chị tôi sẽ làm đủ mọi cách để lừa gạt tiền cha tôi như đã từng làm với mẹ. Mong quý luật sư tư vấn sớm.

Trả lời tư vấn
: Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Gia, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định tại Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 thì vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Trường hợp chỉ có một người yêu cầu ly hôn thì thuộc đơn phương ly hôn. Bên cạnh đó, căn cứ khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định thêm:

“Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được”.

Theo đó, thì trong trường hợp mẹ bạn muốn ly hôn mà bố bạn không đồng ý thì mẹ bạn hoàn toàn có thể làm thủ tục ly hôn đơn phương. Hồ sơ ly hôn đơn phương gồm có:
(những giấy tờ theo dẫn tại phần tư vấn trên đây)

Khi làm thủ tục ly hôn nếu bố bạn không hợp tác không đưa giấy tờ đất và sổ hộ khẩu thì mẹ bạn có thể có thể mang chứng minh thư đến Ủy ban nhân dân xã xin trích lục hồ sơ hoặc đến công an xã trình báo và yêu cầu bên công an giúp đỡ.

Theo như thông tin bạn đưa ra thì đất là do ông nội để lại, cha mẹ bạn xây được ngôi nhà cấp 4 năm 1992 và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất vào khoảng năm 2007, 2008. Tuy là đất có trước khi bố mẹ bạn kết hôn tuy nhiên ngôi nhà được hình thành trong thời kì hôn nhân và cũng đã được cấp sổ hồng. Do đó đây sẽ được coi là tài sản chung của hai vợ chồng.

Nếu tên của hai vợ chồng thì khi ly hôn theo nguyên tắc khi ly hôn tài sản chung sẽ được chia đôi tuy nhiên có tính đến các yếu tố sau: Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung; Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập; Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Khi phân chia tài sản chung của hai vợ chồng, tức là chỉ giữa mẹ bạn và bố bạn chứ không liên quan đến các thành viên khác có trong tên sổ hộ khẩu.

Việc chị bạn và bố bạn thường xuyên gán ghép cho mẹ bạn có nhân tình và đồn đại xung quanh gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của mẹ bạn. Mẹ bạn có thể trình báo sự việc này với cơ quan công an xã, phường cùng với các chứng cứ mà mình có. Nếu có các căn cứ đầy đủ thì chị bạn và bố bạn có thể phạm tội vu khống theo quy định của Bộ luật Hình sự, cụ thể như sau:

"Tội vu khống

1. Người nào bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc bịa đặt là người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm

...."