Câu hỏi: Bố mẹ tôi có thửa đất tổng diện tích 400m2. Năm 1988 bố mẹ tôi làm nhà và tách cho tôi 150m2. Trước kia vì nằm trong hành lang đê điều địa phương chưa triển khai cấp chứng nhận quyền sử dụng đất, nay địa phương triển khai làm.

Tôi đã gửi đơn xin cấp giấy chứng nhận và hồ sơ đầy đủ có xác nhận không tranh chấp ranh giới với hàng xóm và có tên trong bản đồ theo quyết định 299. Có tên trong sổ theo dõi sử dụng đất trước 15/10/1993. Vậy tôi có phải mở thừa kế không, nếu mở thừa kế thì trình tự như thế nào? Xin cám ơn!

Trả lời: Theo quy định tại Điều 101 Luật đất đai 2013 quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, cụ thể:

“1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này, có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất.

2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”

Như bạn trình bày, 150 m2 đất bạn đang sử dụng đã được UBND xã xác nhận có thời gian sử dụng lâu dài trước 1993, không tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần diện tích này.

Tuy nhiên, đối với phần diện tích đất còn lại bố mẹ bạn chưa chia và trong hồ sơ đất đai có ghi nhận tên bố mẹ của bạn và thì đây được xác định là di sản thừa kế do bố mẹ bạn để lại. Nếu hai người mất mà không để lại di chúc thì tài sản trên được chia thừa kế theo quy định của pháp luật và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất được quyền hưởng những phần di sản bằng nhau.

Do đó, trường hợp bạn muốn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần diện tích do hưởng thừa kế thì cần phải tiến hành thủ tục mở thừa kế tại Văn phòng công chứng (Điều 57 Luật Công chứng 2014). Những người được hưởng di sản sẽ thỏa thuận phân chia chia di sản thừa kế, xác định phần giá trị tài sản mình được hưởng.

“1. Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác.

2. Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Trường hợp thừa kế theo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế. Trường hợp thừa kế theo di chúc, trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có bản sao di chúc.

”

Sau khi tiến hành thủ tục thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, bạn có thể cầm văn bản thỏa thuận này và giấy tờ liên quan đến mảnh đất để làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho mình.