Câu hỏi: Luật sư giải đáp thắc mắc của khách hàng về việc tố giác tội phạm theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự hiện hành có bắt buộc gửi kèm chứng cứ hay không? Nội dung tư vấn cụ thể như sau:

Vào tháng 3 - 2015  tôi có cho chị gái bên vợ tôi mượn một bìa đỏ, đất nhà ở là đất mà hiện giờ tôi đang sinh sống. Vì là anh em cả nên khi chị gái bên vợ tôi ra mượn và bảo dùng đi vay tiền bên ngân hàng để chạy việc, cũng do thiếu hiểu biết nên tôi đã đưa cho chị mượn đi. Chị gái còn bảo nếu vay được thì cho hai vợ chồng tôi vài triệu để tiêu còn tiền lãi chị khác trả. Sau hai tháng không thấy chị nói gì, tôi mới gọi điện hỏi thì chị bảo đất của tôi là đất nông thôn nên không vay được. Tôi hỏi chị lấy lại bìa đỏ thì chị bảo cứ yên tâm chị cất cho giờ đang bận việc vài hôm nữa chị khác lấy  giả. Cho đến nay tôi mới biết chi đã mang đi cầm lấy 40 triệu vay với lãi xuất cao ở ngoài và chạy trốn không trả tiền lãi. Đến giờ bên cho vay mới thông báo tới gia đình tôi và còn ép buộc tôi phải trả số tiền cả gốc lẫn lãi là 110 triệu đồng. Trong khi đó chị gái tôi đi vay ngoài mà không hề có chứ kí của chủ bìa đỏ.... cho tôi hỏi tôi muốn kiện chị gái tôi và bên cho vay nặng lãi đó. Khi tố cáo thì cần những giấy tờ gì kèm theo đơn  Xin cảm ơn  luật sư.

Trả lời: Căn cứ theo thông tin cung cấp thì để xác định việc có căn cứ để khởi kiện chị bạn hay không thì phải chứng minh được hành vi vi phạm của chị và người cho vay nặng lãi. Trong trường hợp có căn cứ chứng minh hành vi trên thì bạn có thể làm đơn tố giác gửi cơ quan có thẩm quyền để giải quyết. Khi đó,  áp dụng
quy định tại điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015  để xử lý.

1. Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền.

2. Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng..

…..

4. Tố giác, tin báo về tội phạm có thể bằng lời hoặc bằng văn bản.

Đồng thời tại điều 145 Bộ luật tố tụng hình sự có quy định về thẩm quyền giải quyết việc tố giác tội phạmnhư sau:

1. Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:

a) Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;

b) Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.

3. Thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố:

a) Cơ quan điều tra giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố theo thẩm quyền điều tra của mình;

b) Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm theo thẩm quyền điều tra của mình;.

Như vậy từ những quy định trên đối chiếu vào trường hợp của bạn, bạn có thể làm đơn trình báo tội phạm ra cơ quan công an xã, phường hay cấp quận, huyện, Viện kiểm sát quận, huyện. Khi này tố giác có quyền tố giác trực tiếp bằng lời nói hoặc tố giác thông qua văn bản đến cơ quan này.

Khi gửi đơn tố giác tội phạm bạn cung cấp thêm các căn cứ chứng minh vụ việc như chứng từ, thỏa thuận về việc chị gái mượn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và những lần hứa hẹn trả giấy tờ có thể thông qua xác nhận của người làm chứng, file ghi âm,… Đồng thời cung cấp các căn cứ về việc bên cho vay yêu cầu gia đình bạn trả tiền thông qua giấy tờ ghi nhận nợ, lãi suất cho vay.Trường hợp bạn không gửi kèm các tài liệu trên thì trong quá trình điều tra làm rõ vụ việc bạn cũng có thể cung cấp lời khai và các căn cứ trên đây cho phía cơ quan điều tra để chứng minh hành vi vi phạm của các bên.