Câu hỏi: Thưa hội luật sư. cách đây hơn môt năm vào ngày 10/4/2016 al, tôi có nhờ một người bạn chơi hộ cho tôi một cái hụi mối tháng tôi đưa cho họ số tiền là 5.000.000đ, chơi trong 16 tháng theo đúng quy định thì ngày 10/7/2017 al. là ngày tôi được nhận lại tổng số tien là 96trieu, đúng ngày tôi đến lấy thì người ta lấy đủ mọi lý do để trì hoãn việc tra tiền cho tôi, khi tôi biết mình bị lừa, tôi đã nói mọi cách để mong họ tra lại cho tôi nhưng họ lại lý cùn với tôi là có đánh chết họ ho cũng ko tra cho tôi, tôi về hỏi ý kiến người quen thi mọi người nói tôi nên gặp lại nó và thoả thuận lại với nó ngày trả và kèm theo là viết giấy vay tiền của tôi từ khi nào và bắt nguồn từ đâu. rồi hẹn chính xác ngày trả, nêu đến ngày trả mà họ không tra thi tôi có quyền sử phạt họ theo quy định đưa ra. Vậy nay tôi xin hỏi với số tiền gần 100trieu đó và với tờ giấy họ viết cho tôi va thái độ họ chốn nợ của tôi như vậy,tôi có được phép ghép họ vào tôi cố tình lừa đạo chiếm đoạt tài sản như ở điều 139, ở câu Đ và E không ạ. Vì tôi là người khuyết tận nên với tôi việc đi lại theo đuổi họ để đòi nợ là rất khó khăn, tôi ngồi xe lăn nên không thể ngày nào cũng chạy theo họ được. Kính mong nhận được sự hồi hâm dúp đớ của văn phòng và đoàn luật sư.

Trả lời: Luật Minh Gia cảm ơn câu hỏi và đề nghị tư vấn của bạn. Trường hợp của bạn xảy ra tại thời điểm 2016, do vậy,  chúng tôi tư vấn như sau:

Theo quy định tại Điều 139 Bộ luật hình sự 2009 quy định:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ  sáu tháng đến ba năm”

Để xác định “bạn của bạn” có phạm tội “Lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 139 BLHS 2009”. Phải xem xét hành vi thực hiện có đáp ứng đủ các dấu hiệu thảo mãn cấu thành tội này không.

- Mặt khách quan:

+ Thực hiện hành vi chiếm đoạt  bằng thủ đoạn gian dối. Thủ đoạn gian dối là đưa ra những thông tin giả không đúng sự thật để đánh lừa người khác. Hành vi này có thể thông quan bằng lời nói, xuất trình giấy tờ giả mạo , giả danh cán bộ, giả danh tổ chức ký kết hợp đồng.

+ Hậu quả: chiếm đoạt được tài sản

- Mặt chủ quan: Lỗi cố ý

- Mặt chủ thể: Người có đủ năng lực hành vi trách nhiệm nhiệm hình sự

- Mặt khách quan: Xâm phạm đến quyền sở hữu

Để xác định “người bạn” này có cấu thành tội phạm theo quy định tại điều 139 hay không. Phải xem xét việc chơi hụi là có thực không.Khi việc chơi hụi là không có thực, ý định ban đầu là lợi dụng lòng tin của bạn để chuyển giao số tiền cho người đó thì theo quy định của pháp luật thì việc thực hiện hành vi gian dối  đó là cấu thành tội phạm “ Lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm e khoản 2 điều 139. Tuy nhiên, nếu việc chơi hụi này là có thực, và ý định nảy sinh chiếm đoạt số tiến 96 triệu này sau khi “người bạn” nhận số tiền từ tổ chức chơi hụi thì cấu thành tội” lạm dụng tín nhiệm  chiếm đoạt tài sản theo quy đinh tại Điều 140 BLHS 2009 .

Bên cạnh đó, với các giấy tờ viết tay về khoản nợ đó, bạn cũng có quyền khởi kiện ra tòa dân sự yêu cầu  kiện đòi trả lại tài sản.

--

Ngoài ra bạn tham khảo quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 174 bộ luật hình sự 2015 như sau:

“1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

...

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

…”

Đối chiếu theo quy định pháp luật thì người phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản giá trị 100 triệu thuộc khoản 2 điều 174 bộ luật hình sự 2015 với mức hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Trân trọng.