Den 27. februar 1942 forlot den allierte eskadren Surabaja med flaggskipet, den nederlandske krysseren «De Ruyter» i spissen. Styrken besto i tillegg til «Java» og «De Ruyter» av den britiske krysseren HMS «Exeter», den australske krysseren HMAS «Perth» og den amerikanske krysseren «Houston» og nederlandske, britiske og amerikanske jagere.