pere/sami_parallel huggingface dataset:
Mesklumpen guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Álgá dan báikkis gokko Guevtelejohke (Storälven) boahtá riikkarádjái Ingenmansland bokte, dán joga mielde ja Bjurälven mielde Leipikvattnet rádjái, viidásit Leipikvattnet lulábeale gátti mielde Leipikelvenii, dán eanu mielde Ankarvattnetii, rastá jávrri ja čázádaga mielde Stor-Blåsjönii, dán jávrri mielde Stora Blåsjön gillái, viidásit geaidnoráigge Östra Vallervattnetii ja das riikkaráji mielde Guevtelejohke (Storälven) rádjái.
Mesklumpenin li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Dat sajes gånnnå Guevtelejohke (Storälven) rijkarájáv rassti Ingenmanslanda guoran, dan äno ja Bjurälvena milta Leipikvattnetij, vijdábut Leipikvattneta oarjásjgáttev Leipikelvenij, dav änov Ankarvattnetij, jávre rastá ja vijdábut tjátjádagáv Stor-Blåsjöna rádjáj, dav jávrev sijddaj Stora Blåsjön, vijdábut gäjnov Östra Vallervattnet ja dassta rijkarájáv Guevtelejohkej (Storälven).
Mesklumpen lea Østre Namdála boazoorohaga ja Frostviken Norra čearu oktasaš guohtunguovlu.
Mesklumpen la aktisasj guovllo Østre Namdal ällosujttimdajvvaj ja Frostviken norra tjälldáj.
Oktasaš guohtun dán guovllus eaktuda ahte boazoorohagas ja čearus lea ovttasbargošiehtadus konvenšuvnna artihkal 7 olis.
Guovlo aktisasj ávkkim åvdåltbiedjá lihtov tjielde ja ällosujttimdajva gaskan konvensjåvnå 7. artihkkala milta.
Jus dakkár šiehtadus ii dahkkojuvvo dahje jus dat loahpahuvvo de lea Mesklumpen Østre Namdála boazoorohaga guohtunguovlun ja sáhttá geavahuvvot golggotmánu 1. b. – cuoŋománu 30.b..
Jus dakkár lihtto ij gávnnu jali hiejteduvvá la Mesklumpen guohtomguovllo Østre Namdala ällosujttimdajvvaj mav oadtju ájgen gålgådismáno 1. b. - vuoratjismáno 30. b. ávkkit.
Skábmamánu 1. b. – 30. b. sáhttá maiddái Frostviken Norra čearru geavahit eatnamiid.
Ájgen gålgådismáno 1. b. – basádismáno 30. b. oadtju aj Frostviken norra tjiellde ednamav ávkkit.
§ 39 Jorm Jämtlándda leanas
§ 39 Jorm Jämtlanda lenan
Jorm guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Geainnu mielde riikkarájis Östra Vallervattnet bokte Stora Blåsjön gillái, das fas Stor-Blåsjön - Lill-Blåsjön – Blåsjöälven - Stor Jorm – Kycklingvattnet - Kvarnbergsvattnet gitta Gäddede šalddi rádjái, das viidásit geaidnoráigge Murusjøenii, ja das riikkaráji mielde Östra Vallervattnetii.
Jorman li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Rahte rijkarájás Östra Vallervattnet guoran sijddaj Stora Blåsjön, dan maŋŋela StorBlåsjön, Lill-Blåsjön, Blåsjöälven, Stor Jorm, Kycklingvattnet, Kvarnbergsvattnet rahteråvvåj Gäddede guoran, dan maŋŋela rahtev Murusjøenaj, ja vijdábut rijkarájáv Östra Vallervattnetij.
Guovlu lea guohtunguovlu Østre Namdála boazoorohaga váste.
Guovllo l guohtomguovllo Østre Namdala ällosujttimdajvvaj.
Boazoguohtuneana (Renbetesfjället) Blåsjökilen sáhttá geavahuvvot birra jagi.
Boatsojguohtomvárev Blåsjökilen oadtju jagev birra ávkkit.
Eará guovllut Jormas sáhttet geavahuvvot golggotmánu 1. b. – cuoŋománu 30.b..
Jorma ietjá ednamijt oadtju ájgen gålgådismáno 1. b. - vuoratjismáno 30. b. ávkkit.
Áiddit: Áidi galgá leat Lill-Väktaren jávrri rájes sullii 2 kilomehtera Lill-Blåsjön guvlui (se § 46).
Gárde: Gárde galggi gávnnut jávres LillVäktaren bájken 1,8 kilometer Lill-Blåsjöna guovlluj (gehtja § 46).
§ 40 Mealhkoe Davvi-Trøndelága fylkkas
§ 40 Mealhko Nord-Trøndelaga fylkan
Mealhkoe guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Rengen rájes Sørlias Sørličázádaga mielde Lenlingen davimus luovtta rádjái, das riikkageaidnoráigge Lauvsjølia badjel šalddi rádjái Laksjøen ja Sandsjøen muotkki nalde, das viidásit Sandsjøen mielde Gamvollbekkenii, das riikkageainnu mielde Kveeidet rádjái, viidásit Murusjøen dan báikái gokko geaidnu 74 boahtá riikkarádjái, das riikkaráji mielde Rengen rádjái Sørlias.
Mealhkon li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Rengenis Sørlin Sørlivassdrageta milta Lenlingena nuortamus luoktaj, dåppelt rijkarahte milta Lauvsjølia rastá råvvåj njárgan Laksjøena ja Sandsjøena gaskan, vijdábut Sandsjøena milta Gamvollbekkenij, dåppelt rijkagäjnov Kveeidetij, vijdábut Murusjøena milta dan sadjáj gånnå rahte 74 rijkarahtev rassti, dåppelt rijkarájá milta Rengenij Sørlian.
Mealhkoe lea guohtunguovlu Jiingevaerie čearu ja guovtti siidaoasi váste geat gullaba Østre Namdála boazoorohahkii.
Mealhko la guohtomguovllo Jiingevaerie sijddaj ja guovte sijddaoassáj Østre Namdala ällosujttimdajvas.
Dát guokte siidaoasi sáhttiba maiddái geavahit Jiingevaerie čearu guohtunguovllu Ruoŧas.
Da guokta sijddaoase aj oadtjoba Jiingevaerie tjielde guohtomguovlov Svierigin ávkkit.
§ 41 Laadth – gieles Jämtlándda leanas
§ 41 Laadth – gieles Jämtlanda lenan
Laadth – gieles guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Nuortan: Riikkarájis Holdernis rastá jávrri lulimus luovtta rádjái, das fas Holdersströmmen mielde Torrön jávrái.
Laadth – gielesin li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Lullne: Rijkarájás Holdernin jávre oarjemus luoktaj, dan maŋŋela Holdersströmmena milta jávrráj Torrön.
Lulil: Torrön mielde badjel Gaunviken ja Gaunan riikkarádjái.
Oarjján: Torröna milta Gaunvikena ja Gaunana rastá rijkarádjáj.
Oarjedavil: Gaunan rájes riikkaráji mielde Holdernii.
Nuorttaallen: Gaunanis rijkarájá milta Holdernij.
Laadth – gieles lea guohtunguovlu Skæhkere boazoorohaga váste.
Laadth – gieles la guohtomguovllo Skæhkere ällosujttimdajvvaj.
Bivdinriekti guovllus gullá aŋkke duššefal Kall čerrui.
Bivddoriektá dan guovlon gullu dåssjå Kalla tjälldáj.
Áiddit: Áidi galgá leat Långnäset rájes Jävsjönis Torrön rádjái.
Gárde: Gárde galggi gávnnut Långnäsetis Jävsjönan Torrönaj.
§ 42 Enan Jämtlándda leanas
§ 42 Enan Jämtlanda lenan
Enan guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Davil: Riikkaráji rájes E14 mielde Rundhögen luoddaerrui.
Enanin li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Nuorttan: Rijkarájás E14 milta rahtesuorráj Rundhögenij.
Nuortan ja lulil: Dán luoddaearus geaidnoráigge Rundhögenii, viidásit njuolga linjjás Sevedholm rádjái ja das njuolga linjjás badjel Blåhammarkläppen riikkarádjái Svaletjahke bokte.
Lullne ja oarjján: Dat rahtesuores rahte milta Rundhögenij, vijdábut njuolgga linnja Sevedholmaj ja dåppelt njuolgga linnja Blåhammarkläppena rastá rijkarádjáj Svaletjahke (SWER99TM 356084 6997276) guoran.
Oarjin: Riikkaráji mielde Svaletjahke rájes E14 rádjái.
Allen: Rijkarájá milta Svaletjahkes E14 rádjáj.
Enan lea guohtunguovlu Essand boazoorohaga váste.
Enan la guohtomguovllo Essanda ällosujttimdajvvaj.
Dat oassi guovllus mii lea boazoguohtuneatnamiid (renbetesfjäll) siskkobealde sáhttá geavahuvvot birra jagi.
Dav guovllooasev mij la guohtomvárij sinna oadtju jagev birra ávkkit.
Eará oasit Enan guovllus sáhttet geavahuvvot golggotmánu 1. b. – cuoŋománu 30.b..
Ietjá åsijt Enanin oadtju ájgen gålgådismáno 1. b. - vuoratjismáno 30. b. ávkkit.
Áiddit: Áidi galgá leat Rundhögenis guohtunguovllu ráji mielde riikkarádjái Svaletjahkes.
Gárde: Gárde galggi gávnnut Rundhögenis guohtomguovllorájá milta rijkarádjáj Svaletjahke guoran.
§ 43 Bealjehkh Lulli-Trøndelága fylkkas
§ 43 Bealjehkh Sør-Trøndelaga fylkan
Bealjehkh guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Davil: Riikkarájis Svaletjahkes njuolga linjjás Gorfuglhåmmåren (aláš 839) rádjái, das njuolga linjjás Nesjøenii Esna bokte.
Bealjehkhin li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Nuorttan: Rijkarájás Svaletjahke (33 V 356084 6997276) guoran njuolgga linnja Gorfuglhåmmåren (839 alludagán), dåppelt njuolgga linnja Nesjøen Esna (33 V 349336 6993114) guoran.
Oarjin: Esna rájes Nesjøen mielde Storbekken njálbmái.
Allen: Esnas Nesjøena milta Storbekkena lusspáj (33 V 352037 6986732).
Lulil: Dán njálmmis njuolga linjjás Neklumpenii (aláš 1014), das njuolga linjjás dan báikái gokko Ekornåa boahtá riikkarádjái.
Oarjján: Dát luspes njuolgga linnja Neklumpenij (1014 alludagán), dåppelt njuolgga linnja dan sadjáj gånnå Ekornåa rijkarájáv rassti.
Nuortan: Riikkaráji mielde Ekornåa rájes Svaletjahke rádjái.
Lullne: Rijkarájá milta Ekornåas Svaletjahkej.
Bealjehkh lea guohtunguovlu Handölsdalen čearu váste.
Bealjehkh la guohtomguovllo Handölsdalena tjälldáj.
Áiddit: Áiddit galget leat:
Gárde: Gárde galggi gávnnut 1. rijkarájás Svaletjahke guoran guohtomguovllorájá milta Esnaj Nesjøena guoran, ja 2.
2. Storbekken njálmmi rájes Nesjøenis guohtunguovllu ráji mielde dan báikái gokko Ekornåa boahtá riikkarádjái.
Storbekkena luspes Nesjøenij guohtomguovllorájá milta dan sadjáj gånnå Ekornåa rijkarájáv rassti.
§ 44 Grövelsjön Dalarna leanas
§ 44 Grövelsjön Dalarna lenan
Grövelsjön guovllus leat čuovvovaš rájit (Kártamielddus 4): Riikkarájis Grövelsjön bokte, dán jávrri mielde Grövlan njálbmái, dás njuolga linjjás Rr 140 A rádjái, viidásit riikkaráji mielde Grövelsjön rádjái.
Grövelsjön li tjuovvo rájá (4. kárttaduoddetjála): Rijkarájás Grövelsjöna guoran, dan jávre milta Grövlana lusspáj, dåppelt njuolgga linnja Rr 140 A rádjáj, vijdábut rijkarájá milta Grövelsjönaj.
Grövelsjön lea guohtunguovlu Elgå boazoorohaga váste.
Grövelsjön la Elgå ällosujttimdajva guohtomguovllo.
Dat oasit guovllus mat leat birrajagi guohtuma siskkobealde sáhttet geavahuvvot golggotmánu 1. b. – cuoŋománu 30.b..
Dajt guovlloåsijt ma li jagevbirraednama ålggolin oadtju ájgen gålgådismáno 1. b. - vuoratjismáno 30. b. ávkkit.
Áiddit: Áidi galgá leat Grövlan njálmmi rájes Grövelsjönis guohtunguovllu ráji mielde gitta Rr 140 A rádjái.
Gárde: Gárde galggi gávnnut Grövlana luspes Grövelsjönas guohtomguovllorájá milta Rr 140 A rádjáj.
§ 45 Sierra riikkarádjeáiddit Davvi- Trøndelága, Lulli-Trøndelága ja Hedmárkku fylkkain ja Jämtlándda ja Dalarna leanain
Sierra märrádusá gárdij birra § 45 Sierra rijkarájá Jämtlanda ja Dalarna lenan ja Nord-Trøndelaga, Sør-Trøndelaga ja Hedmarka fylkajn
Áiddit galget leat riikkaráji nalde:
Gárde galggi gávnnut rijkarájá milta 1.
1. Gaskal Loarte boazoorohaga ja Jovnevaerie čearu Stor-Kingen jávrri rájes Björkvattnet rádjái (se § 46).
Jovnevaerie tjielde ja Loarte ällosujttimdajva gaskan jávres Stor-Kingenis Björkvattnetij (gehtja § 46), 2.
2. Gaskal Loarte boazoorohaga ja Njaarke čearu Björkvattnet rájes Jävsjön rádjái.
Loarte ällosujttimdajva ja Njaarke tjielde gaskan Björkvattnetis Jävsjönaj, 3.
3. Gaskal Skæhkere boazoorohaga ja Kall čearu ja maiddái gaskal Gaasken- Laante boazoorohaga ja Kall čearu Torrön jávrri rájes Breivatnet rádjái.
Kalla tjielde ja Skæhkere ällosujttimdajva gaskan ja Kalla tjielde ja Gaasken-Laante ällosujttimdajva gaskan jávres Torrön Breivatnetij, 4.
4. Gaskal Gaasken-Laante boazoorohaga ja Kall čearu Skalsvattnet rájes Teveldal stašuvnna rádjái (geahča § 46).
Kalla tjielde ja Gaasken-Laante ällosujttimdajva gaskan Skalsvattnetis Teveldala stasjåvnnåj (gehtja § 46), 5.
5. Gaskal Essand boazoorohaga ja Handölsdalen ja Mittådalen čearuid Ekornåa rájes Rr 153 rádjái (geahča § 46).
Handölsdalena ja Mittådalena tjielde ja Essand ällosujttimdajva gaskan Ekornåa Rr 153 rádjáj (gehtja § 46), 6.
6. Gaskal Riast-Hylling boazoorohaga ja Mittådalen čearu ja maiddái gaskal Riast-Hylling boazoorohaga ja Ruvhten siijte čearu Hyddsjön rájes Rr 146 Aa rádjái.
Mittådalena tjielde ja Riast-Hylling ällosujttimdajva ja Ruvhten sijte ja RiastHylling ällosujttimdajva gaskan Hyddsjönas Rr 146 Aa rádjáj.
Gaskal Femund boazoorohaga ja Ruvhten siijte čearu Rr 146 Aa rájes Rogshåen rádjái Røa eanus.
Ruvhten sijte ja Femund ällosujttimdajva gaskan Rr 146 Aa rájes Rogshåena rádjáj Røaänon.
9.
Idre Nya tjiellde ja Elgå ällosujttimdajva gaskan Rogshåenis Røaänon Grövelsjönaj, ja 9.
Elgå boazoorohaga bokte Rr 140 A rájes dan báikái gokko geaidnu 218 rasttilda riikkaráji.
Elgå ällosujttimdajva guoran Rr 140 Aa rájes dan sadjáj gånnå rahte 218 rijkarájáv rassti.
§ 46 Daid áiddiid dáfus mat namuhuvvojit §§ 14, 39 ja § 45 1, 4 ja 5 mat leat ceggejuvvon eará geatnegasvuođaid geažil go dat maid dán guovtti riikka soahpamuš mielddisbuktá, ii rievdda gustojeaddji ovddasvástádusdilálašvuođaid.
§ 46 Gárdijda ma nammaduvvi §§ 14, 39 ja 45 nr 1, 4 ja 5 ma li tsieggidum ietjá välggogisvuodaj vuodon gå mij tjuovvu lihtov goappásj rijkaj gaskan, e gulle åvdåsvásstediddje vidjura rievddaduvá.
§ 47 Ovddasvástádusa juohkin dán guovtti riikka gaskka cegget ja máŧasdoallat áiddiid mat namuhuvvojit dán šiehtadusas, čilgejuvvo šiehtadusa mildosis (Sierra mielddus).
§ 47 Åvdåsvásstádusjuogadibme goappásj rijkaj gaskan gárdij ja rustigij tsäggoma ja divudime hárráj ma nammaduvvi dán bievddegirjen vuojnnu bievddegirjen duoddetjállagin (Sierra duoddetjála).
Áiddit mat leat ceggejuvvon dán guovtti riikka ovddeš soahpamušaid vuođul, ja mat eai leat mielde dán šiehtadusas galget gaikojuvvot.
Gárdijt, ma li tsäkkodum åvdep lihto doarjjagijn goappásj rijkaj gaskan, ja ma dán bievddegirjen e nammaduvá, galggá gajkkot.
Seamma gusto daidda rusttegiidda main ii leat šat doaibma rádjerasttildeaddji boazodoalu oktavuođas.
Sämmiláhkáj aj rustigijda ma e doajmmaj dasti boade dán bievddegirje milta.
Ovddasvástádus gaikut lea dan riikkas mas lea leamaš ovddasvástádus daid cegget.
Åvdåsvásstádus gajkkoma åvdås gullu dan rijkkaj mij la tsägggoma åvdås vásstedam.
§ 48 Jus goappáge riikka našuvnnalaš eiseváldi, ovdalgo konvenšuvdna rádjerasttildeaddji boazodoalu hárrái lea boahtán fápmui, lea addán lobi doibmii mii mearkkašahtti láhkái dagaha váttisvuođaid doaimmahit boazodoalu guohtunguovllus dán šiehtadusa olis, de galgá dat riika sihkkarastit boazoguohtundárbbu nuppi riikka guoskevaš boazoorohaga dahje čearu várás.
Hiejttemmärrádusá § 48 Jus rijkalasj fábmudahka nuppen rijkan, åvddål konvensjåvnnå ällosujttima rájáj rastá hárráj la fábmuj boahtám, la dagov loabedam mij ällosujtov máhttá guohtomguovlon vájvedit dán bievddegirje milta, galggá rijkka dárbas guohtoma åvdås huksat guosske tjälldáj jali ällosujttimdajvvaj nuppen rijkan.
§ 49 Dat guokte riikka galget ovdalgo rádjerasttildeaddji boazodoalu konvenšuvdna lea boahtán fápmui, dahkat sierra soahpamuša áiddiid ja rusttegiid ceggema ja gaikuma áigeplána hárrái.
§ 49 Ájggeplána hárráj gárdij ja ietjá rustigij tsäggomij ja gajkkomij galggaba goappásj rijka, åvddål gå konvensjåvnnå ällosujttima hárráj rájáj rastá la fábmuj boahtám, sierra lihtov dahkat.
Bjørn Olav Megard nammaduvvon jođihit Sámi- ja minoritehtapolitihkalaš ossodaga - regjeringen.no
Bjørn Olav Megard galggá Sáme- ja unneplågoálmmugij åssudagáv jådedit
Stáhtaráđđi nammadii otne ossodatdirektevrra Bjørn Olav Megard ekspedišuvdnahoavdan Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartementii.
Stáhttaráden uddni virggáj biejaduváj åssudakdirektørra Bjørn Olav Megard ådå ekspedisjonoajvven Ådåstuhttem-, háldadus- ja girkkodepartementan.
Megard álgá Sámi- ja minoritehtapolitihkalaš ossodaga jođiheaddjin maŋŋil Petter Drefvelin gii manná ealáhahkii.
Megard Sáme- ja unneplågoálmmugij åssudagá jådediddjen álggá maŋŋel gå Petter Drefvelin le pensjåvnnåj mannam.
Bjørn Olav Megard (40), oahppan cand. polit. ja sus lea sosiálaantropologa váldofága Oslo universitehtas.
Bjørn Olav Megard (40) le låhkåm cand. polit. sosialantropologia oajvvefágajn Oslo universitehtas.
Jagi 2009 čađahii son Public Administration mastereksámena Harvard University nammasaš universitehtas.
Jagen 2009 tjálij mastereksámav Public Administration Harvard Universityn.
Megard lea ovdal bargan ráđđeaddin Gielda- ja guovlodepartemeanttas ja politihkalaš ráđđeaddin Kristtalaš álbmotbellodaga stuoradiggejoavkkus.
Megard le åvddåla læhkám rádevadde Suohkan- ja guovllodepartementan ja RÁb stuorradiggejuohkusa politihkalasj rádevadden.
Jagi 2004 rájes lea Megard bargan ossodatdirektevran sámi ja minoritehtapolitihkalaš ossodagas.
2004 rájes le Megard læhkám åssudakdirektørra sáme- ja unneplågoálmmugij åssudagán.
Sámi- ja minoritehtapolitihkalaš ossodagas lea ovddasvástádus oktiiordnet ja ovddidit ráđđehusa politihka sámi álbmoga ja našunála unnitloguid guovdu (romálbmoga, romániálbmoga, kvenaid, juvddálaččaid ja vuovdeláttániid).
Sáme- ja unneplågoálmmugij åssudahka vásstet aktijdit ráddidusá sáme- ja nasjonála unneplågoálmmugij (rom, romani, guojna, juvdá ja miehttsesuomaga) politihkav.
Ossodagas lea buorre oktavuohta ja gulahallan eará departemeanttaiguin ja almmolaš eiseválddiiguin iešguđet dásis, earret eará sihkkarastit ahte sámepolitihkalaš ja minoritehtapolitihkalaš ulbmilat váldojuvvojit vuhtii go politihkka ja doaibmabijut hábmejuvvojit ja álggahuvvojit.
Åssudagán le vijdes aktijvuohta ietjá departementaj ja almulasj oajválattjaj iesjguhtik dásen, ierit ietján váj sihkarasstá sáme- ja unneplågoálmmukpolitihkalasj ulme vuoroduvvi gå politihkka ja dåjma hábbmiduvvi ja jåhtuj biejaduvvi.
Ossodagas lea maiddái ovddasvástádus Sámedikki ektui ja muđui eará sámi ja minoritehtaid guoskevaš ásahusaiguin ja organisašuvnnaiguin.
Åssudagán le viehka ållo aktijvuohta Sámedikkijn ja sámij ja ietjá unneplågoálmmugij institusjåvnåj ja organisasjåvnåj.
Doarjja sámegielaid digitála reaidduide - regjeringen.no
Digitála vædtsaga sámegielajda doarjoduvvi
Tromssa universitehta oažžu ráđđehusas 955 000 kruvnno doarjaga digitála reaidduid ovddideapmái, mat álkidahttet sámegielaid geavaheami.
Tråmså universitehtta oadtju 955 000 kråvnå ráddidusás åvddånahtátjit digitála vædtsagijt maj baktu sjaddá álkkep sámegielajt adnet.
Ruđat geavahuvvojit golmma sierra prošektii.
Rudá galggi gålmmå iesjguhtiklágásj prosjevtajda aneduvvat.
- Sámegiela ceavzimii lea vealtameahttun, ahte dan sáhttá geavahit digitála árgabeaivvis, ođasmahttinministtar Rigmor Aasrud dadjala.
– Jut sámegiella máhttá mijá digitála árkkabiejven aneduvvat le ållu dárbulasj jus giella galggá bissot, javllá ådåstuhttemminisstar Rigmor Aasrud.
Tromssa universitehtas leat ovddidan dihtorjorgalanprográmma betaveršuvnna, masa sáhttá bidjalit davvisámegiel teavstta ja oažžut dan jorgaluvvot dárogillii.
Masjijnnajårggålime prográmma betaversjåvnnå le Tråmså universitehtan åvddånahtedum. Dán prográmma baktu besa lijmmit nuorttasámegiela tevstav ja de dárogiellaj jårggåluvvá.
Dán áigge čállet ollu áššebáhpáriid dárogillii maiddái sámegiel oktavuođain, danin go dat lea álkit go maŋŋá jorgalit teavstta dárogillii.
Uddni moadda dokumenta dárogiellaj tjáleduvvi tjabu sámegielak aktijvuodan, danen gå dat le álkkep gå maŋŋela dárogiellaj jårggålit.
Universitehta jorgalanprográmmain sáhttá sámegiela geavahit hálddahusgiellan, nu ahte teavsttat leat maiddái olámuttus dárogielagiidda.
Universitehta jårggålimprográmma baktu máhttá sámegielav adnet háldadusgiellan ja ajtu le sadjihin dárogielagijda.
Ráđđehus doarju prográmma viidásut ovddideami 170 000 kruvnnuin.
Ráddidus dán prográmma joarkkaåvddånahttemav doarjju 170 000 kråvnåj.
Prošeakta Davvi-Oarje-Ruošša álgoálbmotgielaid giellateknologalaš infrastruktuvra lea okta Davviguovlluid áŋgiruššama olis plánejuvvon prošeavttain.
Prosjekta Språkteknologisk infrastruktur for urfolksspråk i Nordvest-Russland gullu Nuorttaguovllovuorodime prosjevtajda.
Prošeavtta álggaheapmi eaktuda boallobeavdevuogádaga ovddideami dáid gielaide: gielddasámegiella, komi ja njeneca.
Jus dát prosjekta galggá jåhtuj boahtet de hæhttu boallobievddeårnik åvddånahteduvvat dajda gålmå gielajda: gielldasámegiella, komi ja nenets.
Boallobeavdevuogádaga galgá leat álki sajáiduhttit dábáleamos operatiivavuogádagaide.
Årnik galggá álkke installerit dábálamos operativsystemajda.
Ráđđehus doarju ovdaprošeavtta 535 000 kruvnnuin 2011.
Ráddidus dáv åvddåprosjevtav doarjju 535 000 kråvnåj jagen 2011.
Sámegielaid doaibmaplánas namuhuvvo maiddái davvi-, mátta- ja julevsámegiela sátnegirji almmolaš hálddašeapmái, mas jorgaladdet teavsttaid sámegielaide.
Akta Sámegielaj doajmmaplána dåjmajs le nuortta- oarjjel- ja julevsámegiela báhkogirjev åvddånahttet mij galggá almulasj háldadussaj ávkken gå sámegielajda jårggål.
Hálddahussátnegirjjiin jorgaleaddjit ožžot elektrovnnalaš reaiddu, mas sii sáhttet ohcat sániid ja doahpagiid ja buohtastahttit ovddit jorgalusaiguin.
Háldadusbáhkogirje baktu oadtju jårggåliddje elektråvnålasj viehkkenævov massta bágojt ja moallánagájt máhtti viedtjat ja åvdep jårggålimij buohtastahttet.
Tromssa universitehta lea váldán badjelasas sátnegirjji ovddideami, ja oaččui 150 000 kruvnno 2010 davvisámi veršuvnna álggaheapmái.
Tråmså universitehtta le dáv bargov válldám, ja oattjoj 150 000 kråvnå jagen 2010 nuorttasámegiela versjåvnnåj.
Ráđđehus juolluda 250 000 kruvnno hálddahussátnegirjji ovddideapmái 2011.
Ráddidus vaddá 250 000 kråvnå joarkke bargguj háldadusbáhkogirjjáj jagen 2011.
291 miljovnna Ráđđehuskoartila lassigoluide - regjeringen.no
291 millijåvnå lijggegålojda Ráddidushuodnahijda
Ráđđehus árvala stáhtabušeahtas stuorra juolludemiid, mat laktásit ráđđehuskoartila bombafalleheapmái suoidnemánu 22. b. 2011.
Stáhtabudsjehtan oajvvat Ráddidus stuorra juollodime ma li tjanádum ráddidushuodnahij bombeládadallamij snjilltjamáno 22. biejve 2011.
Bušeahtas árvalit juolludit 250 miljovnna kruvnno huksengoluide ja doaimmaide, mat laktásit Ráđđehuskoartila ođđasitásaheapmái ja ođđasitceggemii.
Budsjehtan oajvvaduvvi 250 millijåvnå tsieggimgålojda ja dåjmajda ma gulluji Ráddidushuodnahijt ådåsis ásadit ja tsieggit.
Leat maid árvalan juolludit oktiibuot 26,6 miljovnna kruvnno Ráđđehuskoartila ođđa sihkkarastindoaimmaide, ja vel 15 miljovnna kruvnno rávdnjevuogádaga ođasmahttimii.
Oajvvadum le aj juollodime ådå sihkarasstemdåjmajda Ráddidushuodnahijn tjoahkkáj 26,6 millijåvnå kråvnå, aktan 15 millijåvnå strávvejådov buoredittjat.
Statsbygg ja DSS ožžot oktiibuot 250 miljovnna kruvnno stáhtabušeahtas ereliiggán goluid gokčamii:
Stáhtabudsjehtan oadtju Statsbygg ja DSS tjoahkkáj 250 millijåvnå kråvnå sierralágásj dárbojt gåbtjåtjit:
Árvalit nannet Statsbygg 2012 doaibmabušeahta 130 miljovnnain kruvnnuin, vai dat sáhttá fuolahit gaskaboddasaš doaibmalanjaid departemeanttaide, mat eai šat sáhte bargat lanjaineaset terrorfalleheami maŋŋá.
Statsbygga doajmmabudsjehtta 2012 jahkáj oajvvaduvvá nannidum 130 millijåvnåj váj bærrájgæhttjá bargov gå galggá hiebalgis lijggeviesojt gávnnat departementajda ma e desti ietjasa viesojt besa adnet terrorládadallama maŋŋela.
Láigohuvvon lanjaid ferte maid heivehit sihkkarvuođa ja doaibmadárbbuid ektui.
Lájggidum vieso hæhttuji aj divoduvvat sihkarvuoda ja vuogasvuoda diehti.
Biliduvvon dáluin dahket maid viiddis sihkkarastinbargguid, sihke daid dáluin, mat fas geavahuvvojit ja dain, mat eai šat geavahuvvo stuorra vahágiid geažil.
Vijdes sihkarasstembarggo daj tsiekkadusájn ma dejvaduvvin galggá aj dagáduvvat, sihke da ma li vas adnuj váldedum ja da ma e desti máhte aneduvvat alvos vigij diehti.
DSS oažžu 100 miljovnna kruvnno oktasaš bálvalusaid lassigoluide olles 2012.
DSS oadtju 100 millijåvnå aktisasjdievnastusáj lijggegålojda ålles 2012:n.
Lea sáhka lassibargiin, mat fuolahit bearráigeahččan- ja sihkkarastindárbbuin Ráđđehuskoartilis ja eará lanjain, maid departemeanttat dál geavahit, ja áibbas dárbbalaš doaibmareaidduid háhkamis ja buhtadeamis.
Dat sisadná ienep virggájbiedjama váj váktim- ja sihkarasstemdárbbo gåbtjåduvvá Ráddidushuodnahijn aktan dåj ietjá viesojn ma departementa dálla adni, aktan oasstet ja målssot ållu dárbulasj vædtsagijt.
Dárbbut juohkásit dan láhkai, ahte 75,4 miljovnna kruvnno mannet bargui, ja 24,6 miljovnna kruvnno stuorát reaidduid háhkamii.
Dárbo li 75,4 millijåvnå doajmmaj ja 24,6 millijåvnå stuoráp vædtsakoasstemij.
Dasa lassin árvalit juolludit 20 miljovnna kruvnno Statsbyggii sierralágan prošekterenbargguide terrordagu maŋŋá.
Duodden oajvvaduvvá juollodit 20 millijåvnå Statsbyggaj muhtem prosjekterimbargojda terrorládadallama maŋŋela.
Stáhtabušeahtas leat árvalan sihkkarastit Ráđđehuskoartila čuovvovaččat:
Stáhtabudsjehtan li Ráddidushuodnahijn tjuovvovasj sihkarasstemdåjma oajvvaduvvam:
15,1 miljovnna kruvnno ođđa geahččoguovddážii.
15,1 millijåvnå ådå váksjumguovdátjij.
Ođđa geahččoguovddáža plánat leat rievdan suoidnemánu 22. b. 2011 bilidemiid čuovvumuššan, ja guovddáš galgá dál biddjot ođđa sadjái.
Ådå váksjumguovdátja plána li snjilltjamáno 22. biejve maŋŋela vehi rievddaduvvam ja galggá aj ietjá sadjáj.
11,5 miljovnna kruvnno geahččui ja sihkkarastimii, go ráđđehuskoartila ja Olgoriikkadepartemeantta teknihkalaš installašuvnnaid mearri lassána.
11,5 millijåvnå vávtajda ja sihkarasstemij danen gå ienep teknihkalasj installasjåvnå galggi ráddidushuodnahijn ja Ålggorijkadepartementan.
Leat maid árvalan juolludit 15 miljovnna kruvnno Ráđđehuskoartila rávdnjevuogádaga ođasmahttimii.
Oajvvaduvvam le aj juollodit 15 millijåvnå Ráddidushuodnahij strávvejådov buoredittjat.
- Ráđđehuskoartila sihkkarastinbarggut, mat laktásit geahččoguovddážii ja rávdnjevuogádaga ođasmahttimii, leat mávssolaš doaimmat, maid leat guhká plánen.
- Sihkarasstembarggo Ráddidushuodnahijn ådå váksjumguovdátjijn ja strávvejådov buoredittjat li ájnas dåjma maj lip ájggá juo barggam.
Mis leat dasa lassin stuorra ereliiggán golut Ráđđehuskoartila bombafalleheami geažil.
Duodden oadtjop stuorra lijggegålov gå Ráddidushuodnaha ládadallin.
Sihke Statsbygg ja DSS dárbbašit eanet ruđaid earret eará Ráđđehuskoartila geahču sihkkarastimii, gaskaboddasaš lanjaide daid departemeanttaide, maidda dat guoská, ja gaskaboddasaš lanjaid heiveheapmái, stáhtaráđđi Rigmor Aasrud dadjá stáhtabušeahta ovdanbuktima oktavuođas.
Statsbygg ja aj DSS dárbahi lasedum rudájt váksjoma diehti ráddidushuodnahijn, lijggehuodnaha guoskavasj departementajda, ja gasskabåddåsasj huodnahij rievddamijda, javllá stáhttaráde Rigmor Aasrud gå stáhttabudsjehtta åvddån biejaduvvá.
Stáhtaráđđi deattuha maid, ahte ii leat vel sihkkar makkár čuovvumušat terrordagus leat 2012 bušehttii.
Stáhttaráde dættot ij le ájn visses gåktu terrorládadallam 2012-budsjehtav vájkkut.
Loguid sáhttet danin šaddat divustit jagi áigge, go buorebut oaidná goluid ollislašvuođa.
Danen soajttá hæhttuji vas budsjehtav rievddadit gå ienebut diehti dáj gåloj birra.
- Leat maid árvalan, ahte Statsbygg oažžu 20 miljovnna kruvnno sierralágan prošekterendoaimmaide bombafalleheami ja ođđa Ráđđehuskoartila huksema oktavuođas.
- Oajvvaduvvá 20 millijåvnå juollodit Statsbyggaj muhtem prosjekterimbargojda terrorládadallama maŋŋela ja ådå Ráddidushuodnahij tsieggimij.
Deattuhan, ahte ádjána muhtin áigge ovdalgo ráđđehus mearrida makkárin Ráđđehuskoartil šaddá boahtteáiggis, Aasrud cealká.
Sidáv ajtu dættodit ráddidus galggá ájn árvustallat gåktu Ráddidushuodnaha galggi liehket boahtteájggáj, ja dási vehi ájgev dárbahip, låhpat Aasrud.
Nanne ovttasbarggu oktasaččat ávkkálaš organisašuvnnaiguin dearvvašvuođa- ja fuolahussuorggis - regjeringen.no
Nanni aktisasjbargov luojvoj organisasjåvnåj varresvuoda- ja sujttosuorgen
Ráđđehus háliida nannet ovttasbarggu oktasaččat ávkkálaš (ideála) organisašuvnnaiguin dearvvašvuođa- ja fuolahussuorggis.
Ráddidus sihtá nannit aktisasjbargov luojvoj organisasjåvnåj varresvuoda- ja huksosuorgen.
Ulbmil lea láhčit buoremus vejolaš bálvalusaid ássiide, ja seammás addit bálvalusaid fálliide stáđđásut rámmaeavttuid.
Ulmme le álmmugij fállat nav buorre dievnastusájt gå vejulasj duodden stuovvásap birástakævtojda buvtadiddjijda.
Ollu dakkár organisašuvnnat fállet mávssolaš bálvalusaid, ja stáhtaráđđi Rigmor Aasrud lea jo gulahallagoahtán daiguin. Jurdda lea dahkat soahpamuša, mainna nannejit buori ovttasbarggu bajimuš prinsihpaid.
Moadda dájs organisasjåvnåjs li ájnas dievnastusbuvtadiddje, ja stáhttaráde Rigmor Aasrud le juo ságastallamav jåhtuj biedjam man ulmme le guorrasit makkár badjásasj prinsihpa galggi vuodon buorre aktisasjbargon.
- Háliidat gávnnahit, mo dakkár organisašuvnnaid gealbu boađášii ávkin buoremus lági mielde, Aasrud dadjala.
- Hæhttup gávnnat gåktu buoremus láhkáj máhttep ávkkit dav máhtudagáv majt dákkir organisasjåvnå máhtti fállat, javllá Aasrud.
– Mii fertet bissut dálá nationála ja EES-rievtti njuolggadusaid siskkobealde, muhto mii háliidat čielgasit čájehit, ahte oktasaččat ávkkálaš suorgi ii galgga jávkat. ”
– Hæhttup dálásj nasjonála ja EØS-riektánjuolgadusáj milta barggat, valla mij sihtap tjielggasit javllat luojvoj suorgge galggá bissot.
Ráđđehus áigu dan lassin johttáhit muhtun doaimmaid, ovdamearkka dihte ovddidit buori kvaliteahta kriteraid ja gáibádusaid, ráhkadit bagadusa dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid háhkama doaibmafriddjavuođa birra ja guhkit soahpamušáigodagaid daid oktavuođain, main dat lea ulbmillaš.
Duodden galggá ráddidus moadda dåjma jåhtuj biedjat, duola dagu buorre kvalitehttagájbbádusájt dahkat, bagádusáv dahkat man sisadno le man mierij sisbielen galggá liehket gå varresvuoda- ja sosialdievnastusájt oasstá ja guhkep kontráktaájggudagá gånnå hiehpá.
Fylkkamánneámmát oažžu stuorit rolla NAV-geavaheddjiid ektui
Fylkamánnáj vatteduvvá nannusap roalla NAV-addnij gáktuj
Ráđđehus áigu 2013 s álggahit geahččaladdama nannet golbma fylkkamánniámmáha neavvundoaimmaid NAV-geavaheddjiid ektui.
Ráddidus sihtá 2013 jage rájes álgadit gæhttjalimijn gånnå gålmmå fylkamánneámmádijda vatteduvvá nannusap bagádallamroalla NAV-addnij gáktuj.
– Ulbmil dáinna geahččaladdamiin lea nanusmahttit riektesihkkarvuođa ja buoridit neavvundoaimmaid gielddalaš sosiálabálvalusaid geavaheddjiid ektui, cealká bargoministtar Hanne Bjurstrøm.
– Gæhttjalime ulmme le ienebut nannit riektásihkarasstemav ja buoredit bagádallamav suohkanij sosiáldievnastusá addnij gáktuj, javlla barggoministar Hanne Bjurstrøm.
Soria Moria II cealkámušas almmuhii Ráđđehus ahte árvvoštallagoahtit ásahit čálgoáittardeaddji ortnega gokčat NAV, sosiálabálvalusa ja dearvvašvuođabálvalusa dárbbuid.
Soria Moria IIen diededij Ráddidus jut sihtá ájádallat muhtem ordnigav álkkádusoahttsijn mij galggá loavddet NAV, sosiáldievnastusáv ja varresvuodadievnastusáv.
Hálddahusa riektesihkkarvuođa dárkilis guorahallama maŋŋá lea ráđđehus mearridan ahte čálgoáittardeaddji ii galgga ásahuvvot.
Gå li dárkkelit guoradallam riektásihkarasstemordinigav háldadusán le ráddidus mierredam ij galga ásadit álkkádusoahttsev.
NAV čađaha doaimmaidis bokte dađistaga buoret bohtosiid ja bargiid gelbbolašvuohta lea maid buorránan.
NAV buvtat maŋenagi buorep båhtusijt ja virgálattjajn le buorep máhtudahka.
Ráđđehus lea de mearridan deattuhit ja nanusmahttit áššiidčoavdimiid NAV ásahusas ovdalgo hukset ođđa organisašuvnna vuođu rájis.
Ráddidus le dan diehti mierredam tjalmostahttet dahkamusáj nannimav álgos ienni gå ådå organisasjåvnåv álgos tsieggitgoahtet.
Siviilaáittardeaddji meannuda váiddaáššiid NAV ektui, ja bargo- ja čálgosuorggis leat bures láhččojuvvon riektesihkkarvuođaortnegat.
Sivijlaoahttse giehtadalla dálla gujttimusájt ma båhti NAVaj, ja barggo- ja álkkádusoasen li buorre riektásihkarasstemordniga.
Ráđđehus juolluda 3,5 miljovnna kruvnnu guovttejagi geahččaladdanprošektii man ulbmilin lea dieđuid juohkit NAV-kantuvrraid bálvalusaid, fálaldagaid ja áššemeannudeami birra.
Ráddidus juollot 3,5 milliåvnå guovtejahkásasj gæhttjalibmáj mij galggá vaddet diedojt dievnastusáj, juollodimij ja ássjegiehtadallama hárráj NAV-kontåvråjn.
Geahččaladdanprošeakta lea geavaheddjiid várás geat ožžot láhkageatnegahttojuvvon gielddalaš bálvalusaid NAV bokte.
Gæhttjalibme le ájádaládum láhkamierredum suohkana dievnastusguovloj addnijda NAVan.
Geahččaladdanortnet áigu eanet geavahit fylkkamánni juridihkalaš ja sosiálafágalaš gelbbolašvuohta.
Gæhttjalimordnik le nannusappot tjanádum fylkamánne juridihkalasj ja sosialfágalasj máhtudahkaj.
Ođđa válgaortnet sámediggeválgii 2009 - regjeringen.no
Ådå válggaårnik sámedikkeválggaj 2009
Sámediggi lea ožžon ođđa válgaortnega mii galgá doaibmat dán jagi sámediggeválgga rájis mii lea čakčamánus.
Sámedigge le ådå válggaårnigav oadtjum mij guosská dán jage sámedikkeválga rájes ragátmánon.
Stuorát muhto hárvvit válgabiirret galget buoridit jienasasteaddjiid logu válgii.
Stuoráp ja binnep válggabijre galggi válggaoassálasstemav lasedit.
- Áigumuš njuolggadusaid nuppástuhttimiin lea oččodit eanebuid searvat válgii, álkkásmahttit ja njuovžžálmahttit válgga lágideami, ja vel dat ahte sámedikki legitimitehta ja árvofápmu galggašii buorránit, cealká bargo- ja searvadahttinministtar Dag Terje Andersen.
– Njuolgadusrievddamij ulmme le válggaoassálasstemav lasedit, ruváp ja giehpep válggatjadádibme aktan lasedum duodastibme ja stáhtus Sámediggáj, javllá barggo- ja sebradahttemministar Dag Terje Andersen.
Ođđa válgaortnet mearkkaša:
Ådå válggaårnik sisadná:
Stuorát muhto hárvvit válgabiirret, nu ahte válgabiirriid lohku lea unniduvvon 13 válgabiirres 7 válgabiirii
Stuoráp ja binnep válggabijre, låhko le binnedum lågenangålmås gietjaj
Johtilat válgalohkamat, nu ahte gaskaboddasaš válgabohtosat almmuhuvvojit juo válgaija
Háhppelap válggaboados, gasskabåddåsasj båhtusa almoduvvi válggaijá
Dain gielddain / suohkaniin main leat unnit go logi olbmo čálihuvvon Sámedikki jienastuslohkui, lea vejolaš duššefal ovddalgihtii jienastit.
Suohkanijn gånnå binnebu gå gålmmålåges li Sámedikke jienastuslåhkuj tjáledum galggá dåssju bessat åvddågiehtaj jienastit.
Buot gielddat / suohkanat main 30 olbmo dahje eanebut leat čálihan iežaset Sámedikki jienastuslohkui, galget maid lágidit nu ahte olbmot sáhttet jienastit válgabeaivvige.
Gájka suohkana galggi dagu åvddåla dilev láhtjet váj åvddågiehtaj bæssá sámedikkeválggaj jienastit. Suohkana gånnå li gålmmålåges jali ienep Sámedikke jienastuslåhkuj tjáledum galggi aj dilev láhtjet váj bæssá válggabiejve jienastit.
- Nu sohpet buorebut oktii jienastuslohkui čálihuvvon olbmuid lohku ja daid jienasteaddjiid lohku mat leat guđege áirasa duogábealde.
- De sjaddá buorep aktijvuohta jienastuslågo stuorrudagá gaskan ja galla jiena li juohkka ájrrasa duogen.
Ođđa válgaortnet maid geahppuda sámedigge ¨válgga lágideami riikka eanaš gielddain / suohkaniin.
Ådå válggaårnik aj sámedikkeválga tjadádimev giehpet ienemusájn lánda suohkanijs.
Mii leat mearrideaddji deattu bidjan dasa maid Sámediggi oaivvilda go leat ođasmahttán válgaortnega, dadjá stáhtaráđđi Andersen.
Dættov lip biedjam Sámedikke vuojnnuj gå válggaårnigav lip rievddam, javllá stáhttaráde Andersen.
Bargo- ja searvadahttindepartemeanta sádde odne johtočállosa mas leat dieđut Sámedikki válgaortnega nuppástusaid birra.
Barggo- ja sebradahttemdepartemennta sáddi uddni tjállusav Sámedikke válggaårniga rievddamij gáktuj.
Láhkaásahus sámediggeválgga birra
Ådå njuolgadusá Sámedikke válga gáktuj gávnnuji dáppe lovdata.no.
Johtočállosis ja mearrádusain mat leat Sámediggeválgga birra, biddjojuvvojit sámegiel veršuvnnat departemeantta neattasiiduide www.regjeringen.no/aid ja Sámedikki neahttasiidduide www.samediggi.no.
Sáme versjåvnå tjállusis ja Sámedikke válgganjuolgadusás gávnnuji departementa næhttabielijn www.regjeringen.no/aid ja Sámedikke næhttabielijn www.samediggi.no.
Ráđđehus áigu buhtadit guokte fidnovihkeortnega áigeguovdilis bargovihkedáhkádusain.
Ráddidus sihtá udnásj guokta ordniga mij guosská virggevahágahttemij målssot muhtem ájggerievtes barggovahágahttem buhtadusájn.
Ráđđehus maid árvala rievdadit fidnovihkelágaid ja heivehit daid otná bargoeallimii.
Oajvvaduvvi aj rievddadusá virggeskihpudaknjuolgadusáj gáktuj vaj da buorebut hiebaduvvi udnásj barggoiellemij.
– Árvalus mearkkaša ahte otná guovttesuorat vuogádat šaddá čielgaseabbo ja álkit, mat máŋgasiid mielas leat váddásat ja eahpečielgasat.
– Oajvvadus álkkebun dahka udnásj guovte-giejak systemav, mij moaddásijs aneduvvá gássjelin.
Mii háliidat maiddái eanet searvama bargoeallimis, cealká bargoministtar Hanne Bjurstrøm.
Mij ávttjip aj stuoráp oassálasstemav barggoiellema oassálasstijs, javllá barggominisstar Hanne Bjurstrøm.
Dál ferte fidnovaháguvvan olmmoš bargat goabbatlágan njuolggadusaid ektui ja ahte ášši meannuduvvo guovttelágan hálddašanortnegis.
Uddni hæhttu ulmusj guhti le bargadijn vaháguvvam tjuovvot guokta sierra njuolgadusá, ja suv ássje giehtadaláduvvá guovten adminitratijvalasj mannulagán.
Muhtumat leat vásihan ahte sii ožžot buhtadusa nuppi ortnegis, ja nuppis eai.
Muhteme li oadtjum buhtadusáv avtan ordnigin, valla hilgoduvvam nuppen.
– Mun gal ádden ahte muhtumat atnet dán vuoigatmeahttumin, lohká stáhtaráđđi.
– Dádjadav mån dát dåbddu boasstot, ja danen de rievddadip dav, javllá stáhtaráde.
Váldorievdadusat ođđa fidnovihkeortnegii leat ovddiduvvon jagi 2012 Dárkkistuvvon Našunálabušeahtas.
Oajvveássje ådå virggevahágahttemordniga oajvvadusán gávnnuji Dárkestuvvam Nasjnálabudsjehtan 2012.
Árvalus mielddisbuktá ođđa láhkarievdadusa man vuođul áiddo ásahuvvon fidnovihkeovttadat galgá buhtadusgáibádusaid mearridit.
Oajvvaduvvá ådå njuolgadusá gånnå ådå barggovahágahttemavtadahka galggá mierredit buhtadusá gájbbádusájt.
Ráđđehus áigu ovddidit láhkaárvalusa giđđat 2013.
Ráddidus buktá láhkaárvvalusáv gidán 2013.
Fidnobuohcuvuođalistu vuogádat joatkkašuvvá, muhto dainna láhkaspiehkastagain ahte buohcuvuođat mat eai leat fievrriduvvon listui sáhttet dohkkehuvvot fidnobuohcuvuohtan maŋŋil juohke ovttaskas ášši konkrehta árvvoštallama.
Systebma virggeskihpudaklistajn joarkeduvvá, valla dajna tjuolldusijn ahte skihpudagá ma ælla listan huoman dåhkkiduvvi virggeskihpudahkan árvustallama baktu juohkka avta ássjen.
Lassin vel ásahuvvo vuogádat mii addá vejolašvuođaid dađistaga rievdadit fidnobuohcuvuođalistu, ja dás ožžot bargoeallin oasálaččat dehálaš rolla ođđa bistevaš fidnobuohcuvuođalávdegotti searvama bokte.
Duodden ásaduvvá muhtem systebma gånnå le máhttelis dárkestit virggeskihpudaklistav, gånnå aj barggoiellema oassálasstijn le ájnas roalla gå oasev válldi ådå, stuoves vieggeskihpudaknammadusás.
– Árvalus suddje fidnovaháguvvan olbmuid vuoigatvuođaid, hábme áigeguovdilis regeliid fidnovigiid várás positiiva dásseárvováikkuhusaiguin ja bargoaddiid golut maiddái dollojuvvojit dohkálaš rámmaid siskkobealde, dadjá bargoministtar Hanne Bjurstrøm.
– Árvvalus sjaddá nannit virggevaháguvvamij rievtesvuodajt, buktet ájggeárvulasj njuolgadusájt virggeskihpudagáj hárráj positijvalasj avtadássásasj vájkkudusájt ja sæmmi båttå anedit gålåjt barggovaddijda dågålasj rámmaj sisbielen, javllá barggominisstar Hanne Bjurstrøm.
Hávdádandivatlávdegoddi geigii iežas čielggadeami / Juvlememaaksoemoenehtse sov salkehtimmiem deelli / Hávddádimdivutnammadus buvtij tjielggidusáv - regjeringen.no
Hávddádimdivutnammadus buvtij tjielggidusáv
Hávdádandivatlávdegotti čielggadeapmi (ođđadárogillii)
Hávddádimannadusá diedádus (ådådárogiellaj)
Lávdegotti mielas galggašii kremašuvdna nuvttá, ja háliida ahte oapmahaččat eai galgga dárbbašit máksit eanet jos olmmoš hávdáduvvo eará gildii go dan gildii gos son ásai.
Nammadus sihtá kremasjåvnnå galggá liehket navku, ja aj sihti báhttse e galgga vierttit ienebuv mákset jus ieritvuolgge galggá hávddáduvvat ietjá suohkanin gå danna gånnå åroj.
Fylkkamánni Erling Lae ja kulturministarii Thorhild Widvey (Govven: KUD. / Ketil Frøland)
Vaj e galga ássjijt tjuolldet de nammadus oajvvat ráhpo fiesstima njuolgadusájt giehpedit.
- Mun giittán lávdegotti barggu ovddas.
– Gijtáv nammadusá bargo åvdås.
Mii áigut dárkilit árvvoštallat buot árvalusaid maid lávdegoddi lea ovddidan, cealká kulturministtar Thorhild Widvey.
Sihtap snivva árvustallat dajt oajvvadusájt majt nammadus le åvddånbuktám, javllá máhttominisstar Thorhild Widvey.
- Hávdádanvierut earáhuvvet dađistaga.
– Hávddádimdábe agev rievddi.
Danne lea dárbu árvvoštallat leat go lágat ja njuolggadusat doarvái bures heivehuvvon servodaga ovdáneapmái, dadjá Widvey.
Dan diehti le dárbbo árvustallat jus njuolgadusá li hiebadahtedum udnásj åvddånahttemav sebrudagán, javllá Widvey.
Hávdádandivatlávdegoddi nammaduvvui borgemánu 12.b.2012 Stoltenberg II-ráđđehusa bokte.
Hávddádimnammadus nammaduváj bårggemáno 10. b. 2012 Stoltenberg II-ráddidusás.
Lávdegotti mandáhta lea leamaš geahčadit hávdemeanuid guoskevaš rievttálaš ja ekonomalaš áššiid.
Nammadusá barggo le læhkám guoradallat riektálasj ja ekonomalasj gatjálvisájt hávddádime aktijvuodan.
Hávdádandivatlávdegotti čielggadeapmi galgá dál sáddejuvvot gulaskuddamii.
Hávddádimnammadusá tjielggidusá galggá dálla guládallamij.
Lávdegoddi lea čađahan servodatekonomalaš golloguorahallama mas sihke gistohávdádanmeanut ja ruhkkohávdádanmeanut leat čielggaduvvon.
Nammadus le tjadádum sebrudakekonomalasj gållomerustallamav mij gehtjaj gisstohávddádimev ja urnehávddádimev.
Lávdegoddi lea earret eará háhkan dieđuid eará davviriikkain, árvvoštallan stivrendieđuid dárbbuid ja statistihkaid, ja árvalan arvat olu njuolggadusrievdadusaid.
Nammadus le diedov viedtjam daj ietjá nuorttarijkajs, árvustallam dárbov stivrrimdiedos ja statistihkas, ja le åvddånbuktám moadda oajvvadusájt njuolgadusrievddamij.
Váldoárvalusat:
Ájnnasamos oajvvadusá li:
Lávdegottis leat leamaš:
Nammadusán li:
Cecilie Hansen, sátnejođiheaddji, Mátta-Várjjat
Cecilie Hansen, suohkanoajvve, Oarjje-Várjjat
Stáhtaministara ođđajagesárdni 2012
Thomas oahppá Manila birra.
Historjjálaš arkiiva
(Lulesamisk)
Ráhkis dii buohkat,
Gieres gájka,
Guokte mánu dassá riegádii unna Danicaš Manilas.
Guovte máno rájes riegáduváj Danica Manilan.
Son šattai máilmmiboargár nummir čieža miljárda.
Sån sjattaj væráltviesát nummar gietjav millijárda.
Muhtun mánuid geažis riegáda mánná gii šaddá norgalaš nummir vihtta miljovdna.
Muhtem máno duogen riegát mánásj guhtimusj sjaddá Vuonarijkak nummar vihtta millijåvnå.
Mo son manná dieinna guovttuin ?
Gåktu galggá dáj unnagattjaj gevvat ?
Makkár boahtteáigi vuordá sudno ?
Mij sunnuv vuordasj dán iellemin ?
Ná jerret váhnemat.
Nav æjgáda gatjádi.
Nie leat váhnemat áiggiidčađa jearran buot riikkain, go ođđa mánná riegáda máilbmái.
Nav li æjgáda gatjádam buolvaj miehtáj, juohkka rijkan, gå vuostasj bále buorástahtti ådå iellemav.
Dien magihkalaš ravkalanbottus riegáduvvo šiehtadus agibeaivái.
Dan sjivnnjedum båttå riegáduvvá lihtto ihkeven ájggáj.
Ráhkisvuođa-šiehtadus mii gierdá buot.
Lihtto gieresvuodas, mij gájkka gierddá.
Danne lea nu máŧohis surgatlaš go nuorra olmmoš jápmá.
Danen le nav låssåt gå nuorra ulmusj jábmá.
Ii oktage eadni leat oaivvilduvvon massit bártnis.
Ij aktak ieddne galga bárnes láhppet.
Ii oktage áhčči galggašii massit nieiddas.
Ij aktak áhttje galga niejdas láhppet.
Suoidnemánu 22. beaivve gillájedje ollugat.
Snjilltjamáno 22. biejve moaddásij iellem ládaduváj.
Áhčit, eatnit, oappát, vieljat, ádját ja áhkut fertejedje vázzit dan losses geainnu hávdeeatnamii.
Áhtje, iedne, oarbbena, ádjá ja áhko vierttijin låssis mielajn rábo guoran tjuodtjot.
Dat bávččagahtii min váimmuid.
Dát gal vájmoma báktjij.
Lean jurddašan sin birra geat besse heakkas ja oarbásiid birra juohke beaivvi dáhpáhusa rájes.
Juohkka biejve lev usjudallam sijájt gudi hekkav bierggijin, ja sijájt gudi báhtsin.
Mo manná dinguin ?
Gåktu dijájn manná ?
Manne galggai dát dáhpáhuvvat ?
Manen så lik dát dáhpáduváj ?
Vihtta mánu maŋŋil dárbbašit mii ain diehttit vai áddet.
Vihtta máno dán maŋŋela vierttip vilá diehtet vaj galggap dádjadit.
Jahki 2012 addá ođđa vástádusaid.
2012 vaddá ådå vásstádusájt.
Vuosttažettiin galgá vuos diggeášši vearredahkki vuostá.
Vuostatjin álggá digge vierredahkke vuosstij.
Dasto galgá kommišuvdna muitalit čiŋatkeahtes ja vuoiggalaš suoidnemánu 22. b. historjjá.
Dan maŋŋela galggá kommisjåvnnå subtsastit ietjas tjielgga ja duodalasj snjilltjamáno 22. biejve-subttsasav.
Dát mearkkaša ahte mii fertet hálddašit oaidnaleami vearredahkkiin.
Dát merkaj mij vierttip nahkat bahudagáv vas duosstot.
Mun lean oadjebas dasa ahte dan mii nagodat.
Dav jáhkáv vissásit galggap nahkat.
Norgga álbmot han čálii historjjá diimmá geasi.
Danen gå Vuonarijka álmmuk tjálij histåvråv dijmmá giese.
Álggos bomba ja báhčimat suorggahedje min.
Vuostatjin suorgganijma bombas ja skåttajs.
Muhto de dáhpáhuvai juoga.
De juoga dáhpáduváj.
Mii čuožžileimmet, savdnjileimmet eret balu ja njuolggočilggiid doarjjuimet demokratiija.
Mij vuosteldijma balov, ja tjuodtjelijma demokratija åvdås.
Mii dovddaimet dan ruvsovázzimis ja spáiddarvázzimis.
Besajma dåbddåt dav ruvssogárggájn ja loavggágárggájn.
Hávdádemiin, girkuin, moskeain ja TV-ovddas.
Hávddádusájn, girkkojn, moskeajn ja TV-skjermajn.
Mii leimmet okta álbmot.
Mij lijma akta álmmuk.
Álbmot čájehii iežas buoremus beali deaivvadettiin eallimis vearrámus dáhpáhusa.
Duosstomin værámusáv iellemin, ulmutja vuosedin buoremusáv ietjastisá.
Dát lea nannen mu jáhku ahte olbmuin gávdno buorredáhtolašvuohta.
Dat le nannim muv jáhkov ulmutja buorrevuohtaj.
Doaivagii.
Dårvvuj.
Ja fápmu olbmuid dáhtus.
Ja fábmuj mij álmmuga mielav tjuovvu.
Suoidnemánu 22. beaivve riegádedje maid mánát Norggas.
Snjilltjamáno 22. biejve riegádin aj máná Vuonarijkan.
Okta sis lei Thomas.
Akta sijájs lij Thomas.
Son lea virkos ja duđavaš gánddaš Lillehammeris.
Uddni le sån báhtjasj buorre mielan Lillehammerin.
Thomas ferte eallit dainna duohtavuođain ahte su riegádanbeaivvi muitojuvvo moraš.
Thomas viertti dåhkkidit ahte riegádimbiejvves le surgguj tjanádum.
Mii fertet fuolahit ahte nu ii šatta.
Mij galggap bærrájgæhttjat vaj ij sjatta dåssju dan láhkáj.
Mii fertet čájehit ahte dát roassu maiddái buvttii liekkusvuođa ja árvvolašvuođa min riikii.
Mij galggap vuosedit gåk dát hæhkkahiehte båvtij lieggavuodav ja værddogisvuodav ietjama rijkan.
Thomas ja Danica galgaba goabbat sajis máilmmis rávásmuvvat.
Thomas ja Danica galggaba bajássjaddat goabbák bielen aktisasj ednamin.
Min doaibma šaddá de čájehit man ollu sudno ovttastahttá dan sadjái go earuha.
Mijá dahkamus le vuosedit sunnuj man ållo aktit sunnuv, ienni gå mij sirát sunnuv.
Jos mii čájehat dáhtu oahppat guhtet guimmiideamet birra, de ovdánat olmmožin.
Gå le miella oahppat nubbe nuppes, de åvddånip ulmutjin.
Jos mis leat návccat árvvusatnit sierranasvuođaid, de nanusmuvvat.
Gå nahkap sieradusájt vieledit, de gievrrop.
Jos duostat luohttit guhtet guimmiidasamet, de mii ollet guhkkelii.
Gå duosstap nubbe nubbáj luohtedit, jåksåp guhkemusát.
Soaitá Thomas ja Danica šaddaba ustibat boahtteáiggi Facebook bokte.
Avta biejve ihkap Thomas ja Danica sjaddaba rádna boahtteájge Facebookan.
Ja Danica oažžu govaid maid ii goassige leat oaidnán: Lillehammer njuikenluohkát.
Ja Danica oadtju gåvåjt massta goassak ij la vuojnnám: sasskamdievá Lillehammerin.
Dá lea interneahta buoremus bealli.
Dát le internehta buoremus bielle.
Interneahtta lea heajumus go totaliteara doalvvuheaddjit ožžot hállat moaittekeahttá sevdnjes čiegain neahta bokte.
Internehta værámus bielle le gå tjáddjididdje bessi ájádusájt juogadit internehta tjiegos bielijn.
Dán fertet hálddašit stáđisvuođain.
Dav vierttip nannusit duosstot.
Mii galgat ádjit sin doppe eret máhtolašvuođa čuovgasiin.
Máhtudagájn galggap sijájt ierit rádjat.
Vuostálastit ekstremismma mearkkaša váldit ovddasvástádusa boahttevuhtii.
Gå vuosteldip ekstremismav de válldep åvdåsvásstádusáv boahtteájges.
Mun ávžžuhan buohkaid doaibmat digitála ránnjááhkkun.
Hástáv divnajt sjaddat buorre digitála ráddnááhkátja.
Ii fal dárkkistit oaiviliid dahje jávkadit divaštallamiid.
Ij dan diehti gå galggap sensurerit jali hávkkadit ságastallamijt.
Mii galgat gierdat unohisvuođaid.
Galggap gierddat vuorrástuvvat.
Mii suhttada, hárdá ja velá hirpmahuhttá.
Moasjev, assjmat ja mij alvaduhttá.
Muhto – mii fertet maid vuosttaldit.
Valla – galggap mávsedit.
Mii galgat vástidit.
Galggap vásstedit.
Dat mearkkaša čájehit ovddasvástádusa sátnefriddjavuhtii go cealkit: “ Ii fal, dus lea boastut ”.
Vuosedit moalgedisåvdåsvásstádusáv le javllat: “ Boasstot le dujna ” Dav dahkap bargon bårådijn.
Dál lea áigi dahkat seammá neahta bokte.
Dálle le muddo aj internehtan nav javllat.
Ođđa jahki lea farga jándor boaris.
Ådå jahke le ruvva tijmma boares.
Mii galgat maiddái jagi 2012 geavahit dehálaš doaimmaide:
Galggap jagev 2012 adnet stuor dahkamusájda.
Vuostálastit geafivuođa máilmmis.
Oajbbot værálda hæjosvuoda vuosstij.
Bargat ráfi ovdii.
Barggat ráfe åvdås.
Ja gádjut dálkkádaga.
Gádjot dálkádagáv.
Dát lea min vealgi boahttevuhtii.
Dav lip vielggen boahtteájge åvdås dahkat.
Dát lea mearehis viiddis doaimmat.
Dá li alvos dahkamusá.
Lea álki jurddašit ahte ii ábut.
Álkke le usjudallat ahte ij lijssi.
Muhto dan de gal dahká.
Valla dav de dahka.
Máilbmi ovdána garra bargguid bokte ja go geađggi bardá geađggi ala.
Låssis bargo baktu, gå giergge biejaduvvá gierge nali, de værált åvddån.
Máŋga čuohtemiljovnna olbmot leat gáddjojuvvon geafivuođas.
Moadda tjuohte millijåvnå ulmutja li bessam hæjosvuoda giddagisás.
Unnit olbmot duššet sođiin.
Binnebu doarojn jábmi.
Eanebut ellet friddjavuođas.
Ienebu friddjavuodan viessu.
Mii vásiheimmet dan arábalaš giđas.
Ielvijma mij dáhpáduváj árába gidá.
Álbmoga gáibádusat jávkadedje stivrejeddjiid giellásiid ja bággejedje dovddastit rievdadusaid.
Fábmo álmmuga mielan rihtsudij regijmaj gællásijt ja tjåhttij rievddadusájt.
Almmatge.
Huoman.
Dat mii mu njuorasmahttá persovnnalaččat lea ahte eai šat jáme nu olu mánát ja eanet eatnit cevzet.
Mij muv ienemusát duohtadallá, le gå binnep máná jábmi ja iedne rijbadi.
Riegádanbeaivi, beaivi goas son addá ođđa eallima, lea ain olu nissonolbmuid varaleamos beaivi.
Riegádimbiejvve, dalloj gå nissun ådå iellemav riegádahttá, le vilá várálamos biejvve moadda nissunijda.
Eanet čalbmeeatnit, ođđa riegádahttin-klinihkat ja buoret čorgatvuohta dagahit ahte eanet nissonolbmot cevzet.
Ienep tsaggeiedne, ådå riegádahttemklinihka ja buorep rájnasvuohta viehket iednijt rijbadittjat.
Diibmá gájuimet eanet go 600 000 máná.
Åvdep jage bierggijma 600 000 ienep máná.
Máŋgasa dušše dálkkasnáluin.
Moaddásijt dåssju dálkastsirkunijn.
600 000 mávssolaš olbmo.
600 000 divras iellema.
Norga lea láidesteaddjin dás.
Ja Vuonarijkka le jådedime dáv.