pere/sami_parallel huggingface dataset:
Sámediggeráđđi ovddida mearrádusárvalusaid dievasčoahkkimii áššiin mat gusket Sámedikki bušeahta juogadeapmái, árvala doaibmabijuid čuovvovaš jagi stáhtabušehttii, Sámedikki jahkedieđáhusa, Sámedikki doarjjaortnegiid váldonjuolggadusaid ja eará áššiid maid Sámediggeráđi iešheanalis árvvoštallama mielde berrešii ovddidit.
Sámedikkeráde åvdet mærrádusárvvalusájt dievastjåhkanibmáj ássjijn ma guosski Sámedikke budsjæhttaj, tjuodtjelij jage dåjma stáhtabudsjæhttaj, Sámedikke jahkediedádussaj, Sámedikke ruhtadoarjjaårnigij oajvvenjuolgadusájda ja ietjá ássjijda ma sierra árvustallama milta Sámedikkeráden bierriji åvdeduvvat.
Dasa lassin ovddida Sámediggeráđđi dieđáhusaid sierra politihkkasurggiin dárbbu mielde, ja máŋgga suorggis lea maiddái vejolašvuohta ášši loahpalaččat mearridit.
Duodden åvdet Sámedikkeráde diededimijt moatten politihkkasuorgen dárboj milta, ja moatten suorgen máhttá aj låhpalattjat mierredit.
2013-2017 válgaáigodahkii lea ráđi lahttut:
Sámediggeráde ájrrasa
Sámediggeráđi 2015 čoahkkinplána
Sámediggeráde tjåhkanimpládna 2015
Vahkku 4: ráđđečoahkkin Kárášjogas
Vahkko 4: rádetjåhkanibme Kárásjjågån
Vahkku 13: ráđđečoahkkin Guovdageainnus
Vahkko 13: rádetjåhkanibme Guovddagæjnon
Vahkku 17: ráđđečoahkkin Plassjes
Vahkko 17: rádetjåhkanibme Plássjen
Vahkku 26: ráđđečoahkkin Kárášjogas
Vahkko 26: rádetjåhkanibme Kárásjjågån
Vahkku 34: ráđđečoahkkin Geassesullos
Vahkko 34: rádetjåhkanibme Sommarøy
Vahkku 42: ráđđečoahkkin Kárášjogas
Vahkko 42: rádetjåhkanibme Kárásjjågån
Vahkku 43: ráđđečoahkkin Troanddimis
Vahkko 43: rádetjåhkanibme Roandemin
Vahkku 50: ráđđečoahkkin Oslos
Vahkko 50: rádetjåhkanibme Oslon
Politihkalaš ovddasvástádussuorggit ráđis
Politihkalasj vásstádussuorge ráden
Sámeidkki presideanta Keskitalo ja Sámediggeráđi eará lahtut leat válljen ja juogadan politihkalaš ovddasvástádussurggiid gaskaneaset.
Sámediggepresidænnta Aili Keskitalo ja Sámediggeráde ietjá ájrrasa li mierredam ja juogatjam politihkalasj vásstádussuorgijt gaskanisá.
Dás oainnát guđe ráđđelahtus lea ovddasvástádus guđe politihkalaš suorggis.
Dánna gávna guhtimusj politihkalasj suorges la geŋga vásstádus.
Sámedikki presideantta ja Sámediggeráđi eará lahtuid sártnit, sáhkavuorut ja artihkkalat.
Håla, sárnnusa ja tjállaga sámediggepresidentas jali Sámediggeráde ietjá ájrrasijs.
Sámediggevisti / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Sámediggeviesso / Sámmedikke birra / Sámedigge - Sametinget
H. M. Gonagas Harald V rabai ođđa sámediggevistti almmolaččat skábmamánu 2. b. 2000. Sámediggevisttis lea Norgga bealde sápmelaččaid álbmotválljen orgána ja Sámedikki hálddahus.
Sámediggeviesso Kárásjågån rabáduváj almulattjat basádismáno 2. biejve jagen 2000 S. M. Gånågisás Harald V. Sámediggevieson li sámij álmmukválljidum tjoaggulvis ja Vuona Sámedikke háldadus.
Vistti leaba tevdnen siviilaarkiteavtta guovttos Stein Halvorsen ja Christian Sundby, geat njukčamánus 1996 vuittiiga arkiteaktagilvvu čuoládagain 69,3˚ DAVVI.
Viesso le tjuorgadum sivijllaarkitektajs Stein Halvorsen ja Christian Sundby, gudi moarmesmánon 1996 vuojttijga arkitæktagilppusav dåbddobágujn 69,3˚ NORD.
Oktiibuot ledje dieđihan 116 gilvaleaddji, ja 48 evttohusa bohte.
Tjoahkkáj lidjin 116 oassálasste, ja dájs båhtin 48 oajvvadusá.
Huksenbarggut álggahuvvojedje borgemánus 1998, ja vuođđogeađggi bijai Stuorradikki presideanta Kirsti Kolle Grøndahl geassemánus 1999.
Tsieggimbarggo álgeduváj bårggemánon jagen 1998 ja biehtsemánon 1999 biejaj stuorradiggepresidænnta biejaj Kirsti Kolle Grøndahl vuodogiergev.
Visti lea hábmejuvvon vuollegis beallegierdun guovtti gearddis gos lea Sámi sierrabibliotehka, resepšuvdna, čoahkkinlanjat ja sullii njealjelogi kantuvrra.
Viesso le hábbmidum lahkke gievllen guovtijn gierdijn Sámedikke girjjevuorkájn, boadáldagájn, tjåhkanimlanjájn ja nielljalåk kontåvråj.
Nuppe geahčen beallegierddu lea lávvohápmásaš dievasčoahkkinlatnja sámi álbmotválljen orgána čoahkkimiid várás.
Lahkkegievle gietjen le Sámedikke ållestjåhkanimladnja låvdagoade muoduk amfijajn gånnå sámij álmmukválljidum digge tjåhkan.
Sámediggevisti lea vuosttažettiin dan politihkalaš ja rievttálaš stáhtusa konkrehta govastahkan, mii sápmelaččain lea álbmogin.
Sámediggeviesso le åvdemusát konkrehtalasj symbåvllån dan politihkalasj ja riektálasj stáhtusij mij le sámeálmmugin.
Sámediggevisti ollašuhttá buot govttolaš gáibádusaid ođđaáigásaš parlameantavistái.
Sámediggeviesso ållit divna dábálasj gájbbádusájt ådåájggásasj parlamænntaviesojda.
Sámedikki dievasčoahkkinlanjas, auditorias ja buot čoahkkinlanjan leat digitála dulkonrusttegat.
Sámedikke ållestjåhkanimlanján, gulldalimlanján ja divna tjåhkanimlanjájn li digitála dålkkumvædtsaga.
Preassas ja mediain leat sierra lanjat, ja lea vejolaš TV ja radio bokte sáddet Sámedikki dievasčoahkkimiid.
Pressan ja median le sierra lanjá, ja hiebadahtedum la radio- ja televisjåvnnåsáddimijda Sámedikke tjåhkanimijs.
Vistti obbaviidodat lea 5 300 njealjehasmehtera ja prošeaktagolut ledje 128.710.000 ru jagis 2000.
Vieso vijddudahka tjoahkkáj le 5 300 neljudakmehtera ja prosjæktagålo lidjin 128.710.000 kråvnå jagen 2000.
Dutkan ja alit oahpahus / Oahpahus / Sámediggi - Sametinget
Dutkam ja alep åhpadus / Åhpadus / Sámedigge - Sametinget
Dutkan ja áŋgiruššamis alit oahpahusa lea dehálaš seailluheames, nannemis ja ovdánahttimis sámi servodaga.
Dutkam ja alep åhpadusá vuorodibme le ájnnasin bisodittjat, nannitjit ja åvddånahtátjit sáme sebrudagáv.
Sámedikki mielas dárbbašuvvo dutkanvuođustuvvon máhtolašvuohta go bargat bajásšaddan- ja oahpahuspolitihkain.
Sámedigge vuojnná dárbov dutkaduvvam diedojda bajássjaddam- ja åhpaduspolitihkan.
Maiddái lea dehálaš ovdánahttit sámegiela dutkangiellan.
Sámegielav dutkamgiellan le ájnnasin åvddånahttet.
Lea maiddái dehálaš láhččet ja movttiidahttit eanet sápmelaččaid válljet dutkanámmáha ja dutkat iežas servodagas.
Ájnnasin le aj láhtjet dilev ja arvusmahttet ienep sámijt dutken sjattatjit ja dutkat ietjas sebrudagán.
Mii maiddái atnit dehálažžan ovdánahttimis stuorit ja stáđđáset fágabirrasiid sámi dutkama ja alit oahpahusa várás, mas áimmahuššet ollislaš sámi geahččanguovllu.
Vuojnnep aj ájnnasin åvddånahttet stuoráp ja ienep stuoves fáhkabirrusijt sáme dutkamijda ja alep åhpadusájda, gånnå åbbålasj sáme vuojno berustuvvi.
Ovdánahttimis Sámi allaskuvla álgoálbmotuniversiteahttan lea oassin dán mannolagas.
Akta dájs åsijs prosessan le jut Sáme allaskåvllå åvddånahteduvvá álggoálmmukuniversitehttan.
Seammás lea guovddášbargun oažžumis sámi perspektiivva oassin buot alit oahpahusain Norggas.
Sæmmi båttå sjaddá guovdátjin barggat nav vaj sáme vuojno båhti juohkka alep åhpadussaj Vuonan.
Sámediggi ieš ii doaimmat dutkama, muhto oaidná man dehálaš dutkama máhtolašvuohta sihke olggobealde ja siskkobealde lea sámi servodahkii.
Sámedigge iesj ij dutkamijt tjadáda, valla vuojnná ávkev dajs diedojs majt dutkama sissŋelin ja ålggolin sáme sebrudagán máhtti vaddet.
Sámediggi bargá dan badjelii:
Sámedigge rahtjá dáj ássjij:
Ahte buot alit oahpahus ja dutkan vuhtiiváldá sámi perspektiivva
Alep åhpadusá ja dutkama sáme vuojnov berusti.
Ahte ásahuvvo bistevaš sámi dulkonoahpu oahppofálaldat
Ásadit stuoves åhpadusfálaldagáv sáme dålkkååhpadussaj.
ahte Sámi Allaskuvla ovdánahttojuvvo álgoálbmotuniversiteahttan
Sáme Allaskåvllå / Samisk Høgskole åvddånahteduvvá álggoálmmukuniversitehttan
Sámedikki presideantta ođđajagisárdni / Sártnit ja artihkkalat / Sámediggeráđđi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Sámediggepresidenta ådåjakhålla / Håla ja tjállaga / Sámedikkeráde / Organisasjåvnå struktuvrra / Sámmedikke birra / Sámedigge - Sametinget
Sámedikki presideantta ođđajagisárdni
Sámediggepresidenta ådåjakhålla
Sámedikki presideantta Aili Keskitalo ođđajágisárdni, 101.01.2014, NRK 1: s.
Dánna máhttebihtit låhkåt sámediggepresidenta Aili Keskitalo ådåjakhålav. Hålla sáddiduvvá, NRK 1: n.
Ráhkis buohkat.
Gieres gájkka divna.
2013:s bovdejuvvui sápmelaš Frode Fjellheim searvat musihkain Disney - filbmii, ” Frozen ”.
Jagen 2013 bivddiduváj oarjjelsáme Frode Fjellheim oassálastátjit musihkajn Disneya ådå, animeridum stuorfilmmaj ” Frozen ”.
Luohti Eatnemen Vuelie ja Fjellheima musihkalaš čehppodat oažžu dál olles máilmmi guldalit – luođi.
Juojgga Eatnemen Vuelie ja Fjellheima musihkalasj vaddasa oadtju dal ålles væráldav gulldalittjat – juojgav.
Mii oaidnit dán maid eará dáiddasurggiin.
Sæmmi aj vuojnnep ietjá kultuvrramoalgedimijn.
Sámi kultuvra ihtá ain ođđa gehččiide ja guldaleddjiide.
Sáme kultuvrra vuojttá aktelattjat ådå ulmutjijt.
Vuođđun min kultuvrii leat min eatnamat.
Mijá kultuvrra le giddidum ruohtsaj mijá ávkkim- ja årromguovlojda.
Danin evttohit mii njeallje kulturmuito- guovllu Várjjagis oktii- čohkkejuvvon máilmmiárbebáikin.
Dan diehti oajvvadip UNESCO:j niellja kultuvrramujttoguovlo Várjjagin tjoahkkáj avta væráltárbbesadjen.
Luondu min birra “ muitá ” ja muitala dálá áiggis sámi historjjá kulturmuittuid, báikenamaid, máidnasiid ja muitalusaid čađa.
Luonndo mijá birra “ mujttá ”, ja dálásj ájge subtsas sáme histåvråv kultuvrramujtoj, bajkkenamáj, båvaj ja giehtoj baktu.
Muhto dávjá vásihit mii ahte muitalusat min birra muitaluvvojit earáin go mis alddámet.
Valla álu vásedip giehto mijájs giehtoduvvi iehtjádijs gå mijájs.
Dat muitaluvvojit skandálaid bokte medias, ja neahttaaviissaid kommentárasajis.
Da giehtoduvvi kritihkalasj politihka retorihka baktu, skandálaj baktu medijajn, ja værmádakavijsaj ármodis javllamussajij baktu.
Dat gaskkustuvvo maid dan boktemii ii muitaluvvo min birra – skuvllain ja eará almmolaš arenain.
Giehtoduvvá aj dan baktu massta ij giehtoduvá mijá birra – skåvlåjn ja ietjá almulasj arenajn.
Juohke álbmot háliida dohkkehuvvot ja árvvusadnot dan buoremusa dihte, dan ráhkkásepmosa ja čábbámusa dihte iežas kultuvrras.
Juohkka ájnna álmmuk hálijt dåhkkiduvvat ja vieleduvvat buoremusás, gærrásabmusis ja tjáppemusás mijá kultuvran.
Dan háliidit maiddái mii.
dav hálijdip mij aj.
Nu ahte odne háliidan muitalit didjiide iežamet sáŋgáriid birra.
Uddni de sidáv giehttot dunji mijá gievrajs.
Sin birra geat juohke beaivvi ráhkadit ja ođasmahttet.
Sijájs gudi juohkka biejve hábbmiji ja ådåstuhtti.
Sii leat dat guđet čatnet min min servodaga suonaide: Min niegut, min historjá ja min vásáhus das mat mii leat.
Sij li gudi gådi mijáv dan sisi mij la iesj sáradis mijá sebrudagán: mijá histåvrrå, mijá niego ja mijá vásádusá gudi mij lip.
Mun human dáiddáriid birra.
Mån sáhkadav dájddárijs.
Ja váhnemiid birra, geat bidjet áiggi ja searaid ásahit sámegiel oahpahusa doppe gos dát fálaldat ii vuos gávdno.
Æjgádijs gudi gålådi ájgev oassálassti ásadit sámegiellaåhpadusáv gånnå ij gávnnu åvdutjis.
Áŋgiris olbmot mat sihkkarastet mánáide valáštallanfálaldaga.
Rahtjalis ulmutjijs gudi sihkarassti nuorajn la valástallamfállo aj boahtte tjaktjaj.
Ja bárdni guhte veahkeha iežas sámegielat eatni ja doaktára gulahallat buorebut ja dakko bokte maiddái sihkkarastit buoremus divššu.
Barnes guhti viehket sámegielak iednes ja dálkudiddjev vaj dádjadibá nubbe nuppev buorebut ja dajna sihkarasstá buoremus sujtov ja værddogisvuodav sunji guhti le skibás.
24 nuora leat eaktodáhtolaččat dieđihan iežaset giellaambassadevran Sámedikki #Sámásmuinna kampánjii.
Guoktalåkniellja nuorra gievra diededin ietjasa mielastisá giellaambassadørran Sámedikke giellakampánnjaj #Sámástamunji vásse tjavtja.
Giella ja searvevuohta leat dat maid bokte mii defineret iežamet ja máilmmi min birra. Geat mii leimmet, geat mii leat ja geat mii galgat šaddat.
Gielan ja aktisasjvuodan la gåktu mij definerip ietjama ja væráldav mijá birra: gudi lijma, gudi lip ja gudi sjaddap.
Giellasáŋgára mielas ii dárbbaš leat álki geavahit sámegiela.
Giellagievrra ij la sån guhti hæhttu miejnnit giella le álkke ávkkit.
Sáŋgár lea son guhte dahká dan, vaikko lea váttis.
Gievrra le sån guhti dahká dav, juska le gássjel.
Lea juste dalle go lea váttis, ahte du válljen ja áŋgiruššan leat dehálepmosat.
De le jur gå le gássjelamos, majt vállji ja majt daga le ájnnasamos.
Dat lea min oktasaš ovddasvástádus, ovddasvástádus maid mii eat sáhte dodjit earáide.
Dat la mijá aktisasj vásstádus, vásstádus mav ep mahte iehtjádijda dådjet.
Mun áiggun erenoamážit rámidit min unnitlogu álbmogiid ovddasteddjiid barggu maid sii barget árvvusatnima ovddas.
Ållagattjat sidáv rámmpot værddogisvuohtabargov majt mijá unneplågo ájrrasa dahki.
Odne fertet mii dovddastit ahte homofiillaid ja lesbaid vuoigatvuođat eai leat ožžon doarvái fuomášumi sámepolitihkas.
Uddni hæhttup dåbdåstit gå homofijlaj ja lesbaj rievtesvuoda ælla man ga rádjáj duodalattjat vieleduvvam sámepolitihkan.
Hárdin ja vealaheapmi dáhpáhuvvá, maiddái min skuvllain ja min báikegottiin.
Givseldime ja badjelgæhttjama gávnnuji, mijá skåvlåjn ja mijá bájkálasj sebrudagájn aj.
Mii dárbbašit eanet nuoraid ja rávisolbmuid geat doibmet sáŋgárin ja barget hárdima vuostá.
Miján la dárbbo ienep nuorra ja ållesjattugis gievrajs gudi givseldimijt vuosteldi.
Dán jagi lea 25 jagi áigi go Gonagas Ovllá vuosttaš gearddi rabai Sámedikki. Sámediggi lea boađus árjjalaš ja áŋgiris, muhto maiddái ráfálaš vuoigatvuođarahčan Álttá- ášši bokte.
Dán jage le 25 jage dallutjis gå Sámedigge vuostasj bále rabáduváj Gånågisás Olav V. Sámedigge le boados garra ja vájmmelis, valla ráfálasj rievtesvuohtarahtjamusájs Áltá-ássjen.
Dáža ja sápmelaš sáŋgárat ceggejedje ovttas jurdaga hukset parlameantta sámiide Norggas.
Ájádusá parlamentas Vuona iemeálmmugij ásaduvvin látte ja sáme gievrajs aktan.
Guokte álbmoga mat ledje mielas dohkkehit čovdosiid, dan ovdii go ain riidalit ja duolbmut.
Guovtet álmmugis gudi lijga miellusa guorrasittjat tjoavddusijda, ienni gå rijdojda ja niejddemijda boahtte ájgen.
Mii rahčat ain oahpahusa ovddas sámegielas ja sámegillii.
Mij oajbbop vilá åhpadime diehti sámegielan ja sámegiellaj.
Min gielat leat áitojuvvon.
Mijá giela li ájtedum giela.
Ja min ealáhusat nu go boazodoallu gártet eanet riidduide stuoraservodaga áibbašemiide roggat eanet minerálaid.
Ja árbbedábálasj æládusá, nåv gå ællosujtto, adnet li ienebut ja ienebut rijdduj boahtám stuorsebrudagá sávadusáj ienep minerálajt råggåt.
Mearrasámi gilit áitojuvvojit go vejolašvuođat guolásteapmái ja meara ávkkástallamis unnot.
Merrasámij sijda ájteduvvi binnep máhttelisvuodaj baktu guollitjit ja viessomuháv meras oattjotjit.
Dát, ja eará hástalusat mat gávdnojit stáhta ja álgoálbmogiid gaskka eai leat vel čovdojuvvon.
Dá hásstalusá ja moadda ietjá hásstalusá tjanádum stáhta ja iemeálmmuga aktijvuohtaj li vilá tjoavdek.
Mii leat buohkat beassan oaidnit muhtin sámi sáŋgáriid tv- ráiddu čađa “ Jaskes dáistaleapmi ” NRKs.
Mij lip gájka oadtjum máhttelisvuodajt gehtjastittjat muhtem sáme gievrajda rájdo baktu ” Den stille kampen ” NRK:an vásse tjavtja.
Mii leat oaidnán ahte gávdnojit sáŋgárat buot báikegottiin ja máŋgga servodatsuorggis.
Vuojnnám lip gievra gávnnuji juohkka bájkálasj sebrudagán ja moatten sebrudaksuorgen.
Muhto muhtimat jerret ahte man guhká galgat mii bidjat fokusa dáruiduhttinpolitihkkii ja sápmelaččaid duolbmumii ?
Valla muhtema gatjádi man guhkev galggap tjalmostahttet dárojduhttempolitihkkaj ja niejddemijda ?
Duohtavuohta lea ahte dáruiduhttin ja duolbmun leat min oktasaš historjá, sihke sápmelaččaid ja dážaid.
Duohtavuohta le dárojduhttem ja niejddem le mijá aktisasj histåvrrå, sáme ja látte.
Mii leat buohkat dan váikkuhusa vuollái šaddan - juohkehaš iežas ládje.
Mij, goappátja álmmuga, lip vaháguvvama dassta – goabbák iehtjama láhkáj.
Mus lea ipmárdus ahte muhtimat háliidit vajálduhttit ja čiehkat eret.
Mån dádjadav gå muhtema sihti vajálduhttet ja tjiehkat.
Muhto mii eallit odne dán historjjá váikkuhusaiguin.
Valla mij viessop uddni båhtusij dat histåvrås.
Ja nu guhká go dat dahkko dušše sámi áššin, de dat dahká ovdáneami váttisin, sihke dážaide ja sápmelaččaide.
Ja nåv guhkev gå dat sjaddá dåssju sáme ássjen, de dat gássjeduhttá åvddånahttemav, goappátjagá sámijda ja láttijda.
Guokte álbmoga leat goabbat ládje soardašuvván.
Guokta álmmuga li vaháguvvam dáhpádusájs, goabbák ietjaska láhkáj.
Luohttámuš ja kultuvra leat cuovkanan.
Luohtádus ja kultuvrra li tsuovkkanam.
Jus galgá sáhttit divodit, de gáibida dat eanet rahčamuša sihke Norgga eiseválddiin ja Sámedikkis.
Divvot dav mij la tsuovkkanam gájbbet lasedum ratjástimijt goappátjaga Sámedikkes ja Vuona oajválattjajs.
Mun bovden eiseválddiid ođđa ságastallamiidda, ja guoibmevuhtii, lasihandihti sámi eallima ja sámi iešmearrideapmái ođđa hámiid.
Mån bivddiv dan diehti Vuona oajválattjajt ådå ságastallamijda, ja oasálasjvuodav, friddjavuohtaj ienedittjat sáme iellemsjuvesvuodav ja ådå sáme iesjráddimhámijda.
Mannan geasi bovdii Sámediggi eamiálbmogiid Áltái hábmet oktasaš prinsihpalaš vuođu.
Danna båhtin værálda iemeálmmuga ájgás aktisasj prinsihpalasj vuodudahkaj.
Dát lei historjjálaš dáhpáhus, mii dál dagaha ahte eamiálbmogat servet ovttadássásaččat stáhtaiguin dán jagáš konferánsii eamiálbmotvuoigatvuođaid birra ON váldočoahkkimis.
Dat lij sierra lágásj histåvrålasj dahpadus, mij dálla vájkkut værálda iemeálmmuga oassálassti avta buohta stáhtaj dán jage konferánssaj iemeálmmugij rievtesvuodaj birra AN:a oajvvetjåhkanime ásadime baktu.
Sámediggi joatká iežas riikkaidgaskasaš bargguiguin, ja galgá ain leat njunnošis eamiálbmogiid vuoigatvuođaid dohkkeheami barggus.
Sámedigge joarkka rijkkagasskasasj bargojt, ja galggá boahtte jagijt liehket åvdemusán barggamin rievtesferdukvuoda diehti ja iemeálmmugij rievtesvuodaj dåhkkidime diehti.
Sii geat rievdadit máilmmi, leat sii guđet jáhkket ahte máilbmi sáhttá rievdaduvvot.
Sij gudi ietjájduhtti væráldav, li gudi jáhkki værált máhttá ietjájduvvat.
Leage sáŋgár dán jagi.
Åro gievrran jagen 2014.
Doppe gávdnojit álo olbmot geat dárbbašit liegga gieđa, ja álo ášši mii dárbbaša doaibmi ja áŋgiris váimmu.
Gávnnu agev ulmusj guhti dárbaj liegga giedav, ja agev ássje mij dárbaj vájmov mij svahtjá ja berus.
Dearvvat Giellaambassadevrraid !
Buorástahte giellaåvdåstiddjev !
Min 24 ambassadevrra presenterejuvvo 2013 kaleandaris.
Mijá javllarijmmo 2013 lij vuosedibme 24 ambassadørajs.
Juovlamánu 4.
Javllamánno 4.
b Namma: Naima Khan Nergård Ahki: Aiddo deavdán 18 jagi Ássanbáiki: Váhčir, Ruoŧa bealde Bargu: Váccán goalmmát jagi joatkkaskuvllas Mo dovddat iežat odne: Mus lea ollu bargu muhto lean muđui ilus
b Namma: Naima Khan Nergård Álldar: Jur dävddám 18 Årrumsadje: Jielleváren, Svieriga bielen Barggo: Lågåv muv goalmát jáge joarkkaskåvlån Gåk dåbddo la uddni: Anáv ållo dahkamusá valla ietján lav ávon
Juovlamánu 5.
Javllamánno 5.
b Namma: Ánde Trosten Ahki: 23 Orrunsadji: Deatnu Bargu: Vikára / studeanta Makkár mokta dus lea odne: Hui buorre !
b Namma: Ánde Trosten Man vuoras: 23 Årromsadje: Deatnu Barggo: Sadjásasj / studænnta Gåktu le miella uddni: Ihkeva buorre !
Juovlamánu 6.
Javllamánno 6.
b Namma: Inga Maja Eira Hætta Ahki: 17 Orrunsadji: Áltá Skuvla: Álttá joatkkaskuvla Makkár mokta dus lea odne: Lean hui ilus, go viimmat lea juovlamánnu !
b Namma: Inga Maja Eira Hætta Man vuoras: 17 Årromsadje: Áltá Barggo: Áltá joarkkaskåvllå Gåktu le miella uddni: Lev nav ávon, gå vijmak la javllamánno !
Juovlamánu 7.
Javllamánno 7.
b Namma: Ánná Káisá Eriksen Partapuoli Ahki: 19 Orrunsadji: Ušlu / Skánit Bargu: studeanta Makkár mokta dus lea odne: lihkolaš ja virkui
b Namma: Ánná Káisá Eriksen Partapuoli Man vuoras: 19 Årromsadje: Oslo / Skáne Barggo: Studænnta Gåktu le miella uddni: Lev ávon ja bargál
Juovlamánu 8.
Javllamánno 8.
b Namma: Durra-Lásse Lars-Juhana Johan Ahki: 25 Orrunsadji: Guovdageaidnu / Romsa Bargu: Studeanta Makkár mokta dus lea odne: Movtet ja ilolaš !
b Namma: Durra-Lásse Lars-Juhana Johan Man vuoras: 25 Årromsadje: Guovddagæjnno / Råmsså Barggo: Studænnta Gåktu le miella uddni: Lev ávon ja dudálasj
Juovlamánu 9.
Javllamánno 9.
b Namma: Sara Mariell Anti Ahki: 17 Orrunsadji: Kárášjohka Bargu: Studeanta Makkár mokta dus lea odne: Lean hirbmat movttet odne !
b Namma: Sara Mariell Anti Man vuoras: 17 Årromsadje: Kárásjjåhkå Barggo: Studænnta Gåktu l miella uddni: Uddni lav sieldes ávon !
Juovlamánu 10.
Javllamánno 10.
b Namma: Melissa Annie Fofonoff Ahki: 17 Orrunsadji: Girkonjárga Skuvla: Oahppi Girkonjárgga joatkkaskuvllas Makkár mokta dus lea odne: Lean movttet, ja illudan juovllaide
b Namma: Melissa Annie Fofonoff Man vuoras: 17 Årromsadje: Girkkonjárgga Barggo: Oahppe Girkkonjárga joarkkaskåvlån Gåktu le miella uddni: Mån lav ávon, ja ávvudaláv javlajda
Juovlamánu 11.
Javllamánno 11.
b Namma: Emmi Alette Danielsen Ahki: 17 jagi Orrunsadji: Røros Bargu: Gjøsvika buohcciviessu, Vitus apotek Røros ja dasa lassin vázzá dearvvašvuođadivššárskuvlla Røros joatkkaskuvllas ollesáiggis.
b Namma: Emmi Alette Danielsen Áldar: 17 år Årromsadje: Røros Barggo: Gjøsvika sykehjem, Vitus apotek Røros ja duodden lav ållesájge varresvuohtabarggen Rørosa joarkkaskåvlån.
Makkár mokta dus lea odne: Mus lea buorre dilli, loavttán bures áiggi skuvllain ja liikon orrut Rørosas.
Gåktu le miella uddni: Miella le buorre, soaptsov skåvlåjn ja æhtsáv Rørosan årrot.
Juovllat leat nu somás áigi
Javlla le nåv hávsskes ájgge.
Juovlamánu 12.
Javllamánno 12.
b Namma: Silje Somby Ahki: 17 jagi Orrunsadji: Alta, eret Guovdageainnus Bargu: Giellaambassadevra, oahppi joatkaskuvllas Makkár mokta dus lea odne: Movttet go viimmat lea juovlamánnu.
b Namma: Silje Somby Man vuoras: 17 Årromsadje: Alta, boadáv Guovddagæjnos Barggo: Giellaåvdåstiddje, joarkkaskåvllåoahppe Gåktu le miella uddni: Lev ávon gå vijmak la javllamánno.
Illudan vuolgit lieggariikii 
Ávvudaláv gå galgav mannat bivvalis rijkkaj 
Juovlamánu 13.
Javllamánno 13.
b Namma: Helge Aslaksen Ravna Ahki: 20 Orrunsadji: Oslo Bargu: Jusstudeanta ja pikkolo Makkár mokta dus lea odne: Mus lea beaktilis beaivi lohkansálas odne, ja dovddan iežan oalle viššalin
b Namma: Helge Aslaksen Ravna Áldar: 20 Årromsadje: Oslo Barggo: Jussastudænnta ja pikkolo Gåktu le miella uddni: Mujna le dåbmaris biejvve låhkåmsálan, ja adnet lav viehka vissjal.
Juovlamánu 14.
Javllamánno 14.
b Namma: Marit-Sofie Mathisen Jahki: 17 Orrunsadji: Reahpin, Unjárggas eret.
b Namma: Marit-Sofie Mathisen Áldar: 17 Årromsadje: Reahpin, Unjárgan.
Orun dál hybelis skuvlla bealde, Girkonjárggas.
Årov dalla årruhattjan skåvlå guoran Girkkonjárgan.
Bargu: Studeanta Girkonjárga joatkkaskuvllas, nubbi jagi studiespesialisering.
Barggo: Studænntan Girkkonjárga joarkkaskåvlån, maŋep jagev studiespesialisering.
Makkár mokta dus lea odne: Lean buorre mielas odne, ja illudan hui ollu juovllaide !:)
Gåktu le miella uddni: Ávon, ja viehka ávvudaláv javlajda !:)
Juovlamánu 15.
Javllamánno 15.
b Namma: Viktor Inge Paulsen Ahki: 21 Orrunsadji:Ájluokta (Divtasvuodna) Bargu: Sámediggeáirras Makkár mokta dus lea odne: Hui váibbas, muđui gulul ja miholaš.
b Namma: Viktor Inge Paulsen Áldar: 21 Årromsadje: Ájluokta (Divtasvuodna) Barggo: Sámediggeájras Gåktu le miella uddni: Viehka vájbbam, valla mássjel ja sihkar allasim.
Juovlamánu 16.
Javllamánno 16.
b Namma: Tuva Svendsen Ahki: 19 Orrunsadji: Kárášjohka / Romsa Bargu: studeanta Makkár mokta dus lea odne: Juste odne lea hušša.
b Namma: Tuva Svendsen Áldar: 19 Årromsadje: Karasjok / Tromsø Barggo: Studeriv Gåktu le miella uddni: Jur uddni lav vehik diertjeguddamin.
Mus lea ruovttueksámen maid galggan addit sisa.
Mujna le sijddaeksábma mij galggá ålliduvvat.
Dakkaviđe go dat lea dahkkon de boađán dovdat olu geahppu ja hui ilus.
Vallak dat la dagádum, de lav oalle ávon ja degu gæhppum.
Juovlamánu 17.
Javllamánno 17.
b Namma: Ellen-Sara Sparrok Ahki: 16 jagi Orrunsadji Aarborte Mun lean studeanta.
b Namma: Ellen-Sara Sparrok Áldar: 16 Årromsadje: Aarborte Mån lav studænnta.
Váccán valáštallansuorggi Muoffies.
Valástallamsuorgen Muoffen.
Odne mus lea hirbmat buorre dovdu.
Uddni lav ållu buorre mielan.
Illudan juovllaide ja go šaddá friddja
Ávvudaláv javlajda ja gå lav friddja.
Juovlamánu 18.
Javllamánno 18.
b Namma: Jon-Christer Mudenia Ahki: 18 jagi Orrunsadji: Gárdat, Deanus Bargu: Studeanta Makkár mokta dus lea odne: Illudeamen ahte boahtá doarvái muohta vuoi beasan ravget skohtera johtui ja dollet meahccái.
b Namma: Jon-Christer Mudenia Áldar: 18 år Årromsadje: Gárdat, Dænon Barggo: Studænnta Gåktu le miella uddni: Ávvudaláv gå buktá ållo muohttagav vaj máhtáv skuvterav luovvit ja mannat mæhttsáj.
Juovlamánu 19.
Javllamánno 19.
b Namma: Maja Søøfe Larsen Ahki: 18 jagi Orrunsadji: Snåase Bargu: Studeanta Makkár mokta dus lea odne: Odne dovddan iežan ilus, go viimmat lea juovlamánnu ja juovllat lahkonit.
b Namma: Maja Søøfe Larsen Áldar: 18 år Årromsadje: Snåase Barggo: Studænnta Gåktu le miella uddni: Uddni lav ávon, dajna gå le vijmak javllamánno ja javla lahkani.
Juovlamánu 20.
Javllamánno 20.
b Namma: Ánne Márget Somby Ahki: 17 Orrunsadji: Báhkiljohka Bargu: Vázzán skuvlla Mo don dovddat iežat otne: veahá váibbas, viimmat bearjadat !
b Namma: Ánne Márget Somby Áldar: 17 Årromsadje: Báhkiljohka Barggo: Manáv skåvlåv Gåktu le miella uddni: vehik vájbbam, vijmak bierjjedahka
Juovlamánu 21.
Javllamánno 21.
b Namma: Ellen Magdalena A. Sara Orrunbsadji: Leavdnja Ahki: 15 Bargu: Studeantta Makkár mokta lea dus odne: hui buorre
b Namma: Ellen Magdalena A. Sara Årronsadje: Leavdnja Áldar 15 Barggo: studænnta Gåktu le miella uddni ? Viehka buorre.
Juovlamánu 22.
Javllamánno 22.
b Namma: Hilje Kristoffer Jåma Ahki: 17 Ássanbáiki: Raavrhvijhke Bargu: Váldá Gråanghke joatkkaskuvllas dearvvašvuođafágabargioahpu, ja muhtumin bargá buohcciruovttus.
b Namma: Hilje Kristoffer Jåma Áldar: 17 Årromsadje: Raavrevihke Barggo: Låhkåmin lav varresvuohtafáhkabarggen Kråangken jåarhkeskuvle, ja bargav vehik skihppijsijdan.
Muđui politihkalaččat doaimmalaš / árjjalaš.
Ietján politihkalasj dåjmalasj.
Makkár mokta dus lea odne: Mu mielas lea veaháš gelddolaš.
Gåktu le miella uddni ? Adnet lav juolodibme.
Illudan sakka juovlalupmui ja ruoktot beasan borrat buori biepmu.
Ávvudaláv viehka javllaloahpáj ja sijddaj njálga biebbmuj.
Šaddá somá deaivvadit bearrašiin.
Sjaddá hávsske gå famillja tjåhkan.
Juovlamánu 23.
Javllamánno 23.
b. Namma: Linn Birgitte Njuolla Ahki: 16 jagi Orrunbáiki: Girkonjárga Bargu: Oahppi Girkonjárgga joatkkaskuvllas Makkár mokta lea odne: Buorre, illudan hirbmadit juovllaide !
b Namma: Linn Birgitte Njuolla Áldar: 16 jage Årromsadje: Girkkonjárgga Barggo: oahppe Girkkonjárga joarkkaskåvlån Gåktu le miella uddni: Buorak, ávvudalá ålov javlajda !
Juovlamánu 24.
Javllamánno 24.
b Namma: Mikkel Rasmus Logje (Lojji Gárena Áillu Mihkkal) Orrunsadji: Láhpoluoppal / Guovdageaidnu Ahki: 22 Bargu: Vuođđoskuvlaoahpaheaddjistudeanta Makkár mokta dus lea odne: Oalle buorre mokta.
b Namma: Mikkel Rasmus Logje Årromsadje: Láhpoluoppal / Guovdageaidnu Áldar: 22 Barggo: Åhpadiddjeskåvllåoahppe Gåktu le miella uddni ? Viehka buorre miella.
Šaddá buorre geargat eksameniiguin ja váldit juovlaluomu !
Sjaddá hávskke gå eksámaj gergav ja váldáv javllaloabev.
Levgen arvedávgeleavggain / Sártnit ja artihkkalat / Sámediggeráđđi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Slávggi ádjájuoksaslávgájn / Håla ja tjállaga / Sámedikkeráde / Organisasjåvnå struktuvrra / Sámmedikke birra / Sámedigge - Sametinget
Levgen arvedávgeleavggain
Slávggi ádjájuoksaslávgájn
Sámediggeráđđi lea mearridan ahte Sámediggi oassálastá Finnmárkku Pride:s.
Sámediggeráde le mierredam Sámedigge galggá oassálasstet Finnmark Priden.
Olggobealde sámediggevistti galgá leavga libardit 15. b. borgemánu, mii lea dehálaš symbola homofiillaid vuoigatvuođa- ja identitehtarahčamis.
Bårggemáno 15. biejve svahtjá dan diehti ádjájuoksaslávggá, mij la ájnas gåvåstahka homofijlaj rievtesvuohta- ja identitehttarahtjamusán, Sámedikke huodnaha ålggolin Karásjjågån.
- Mu mielas heive bures almmuhit dan juste dál go lea EuroPride ávvudeapmi Oslos.
- Muv mielas hiehpá buoragit almodit dáv gassko EuroPride-ávvudaládij Oslon.
Lávvordaga galgá okta sámi oassi parádas čájehuvvot, ja go oaidná dáid reakšuvnnaid mat leat čuožžilan ávvudeame oktavuođas sámiin de čájeha dađibahábut ahte mis lea dehálaš bargu bargat dán oktavuođas ovdal oažžut dievaslaš dohkkehusa olbmuid earálágánvuhtii sámi servodagas, lohká ráđđelahttu Henrik Olsen.
Lávvodagá galggá liehket sáme oasse parádan, ja muhtem vuosstemoallánagá ma li ilmmum sámij bieles vuoset miján la soames barggo dahkat åvddål oadtjop ålles dåhkkidimev vinjo vuoges ja identitehtas sáme sebrudagán, javllá Sámediggeráde ájras Henrik Olsen.
Sámediggeráđđi háliida váikkuhit ahte bonju sápmelaččat sáhttet eallit rabasvuođas ja čeavláivuođas, lohká Olsen.
Olsen javllá Sámedigge sihtá viehkedit vaj vinjo sáme oadtju viessot rabásvuodan ja mihásvuodan.
- Mii álgit čájehit iežamet doarjaga, ja levgen Finnmárkku Pride oktavuođas oaivvildan mun ahte dat sádde signálaid sámi servodagas.
– Álggep gå vuosedip mijá dårjav, ja slávggim muv mielas Finnmarkka Pride båttå vaddá gætjájdallamijt sáme siebres.
Mii berrešeimmet buohkat čájehit ahte eat dohkket hiddjádusa ja vealaheami ráhkisvuođa geažil guovtti olbmo gaskka, loahpaha Olsen.
Mij lulujma gájkka vuosedit mij ep dåhkkida ulmutjijt givseldit ja nuppástahttet dajna årijn gev sij iehttsi, javllá Olsen maŋemusát.
Ráđđelahttu Henrik Olsen, tlf. 907 75 219
Sámediggeráde ájras Henrik Olsen, skuolkan 907 75 219
Sámedikki minerálaveahkki / Sámedikki minerálaveahkki / Energiija ja minerálat / Biras, areála ja kultursuodjaleapmi / Sámediggi - Sametinget
Sámedikke minerállabagádus / Sámedikke minerállabagádus / Energija ja minerála / Birás, areálla ja kultursuodjalus / Sámedigge - Sametinget
Stuorradikki ođđa minerálalága mearrideami ja Sámedikki mearrádusa vuođul ahte eai sáhttán dohkkehit lága ja daid doaimmaid maid láhka mudde, de árvvoštalai Sámediggeráđđi 2009 geassemánu ášši dan láhkai ahte Sámediggái leat guokte molssaevttolaš lahkananvuogi movt dustet minerálaindustriija sávaldagaid sámi guovlluin.
Stuorradikke ådå minerállalága mærrádusá duogátjijn ja Sámedikke mærrádus ij guorrasit láhkaj ja dajda dåjmajda dát reguleri, de árvustaláj Sámediggeráde biehtsemánon jagen 2009 nav jut Sámedikken li guokta alternátijva lahkanimvuoge ájggomusájda minerállaindustrijav sáme guovlojn åvddånahttet.
Nubbi molssaeaktu lea dieđihit ealáhusaktevrraide ahte ii leat vuođđu ohcat- ja roggat minerálaid maidda stáhta čuoččuha oamastanrievtti ja ahte Sámediggi danin garrasit vuostálastá dákkár doaimma.
Akta alternátijvvan lij diededit æládusaktørajt jut ij la vuodo guoradallam- ja ávkástallamdåjmajda minerálajs masi stáhtta æjggoreivtesvuodajt tjuottjot, ja jut Sámedigge danen le nannusit dákkár dåjmaj vuosstáj.
Juoga mii galggašii čuvvojuvvot iešguđetge báikkálaš, nationála ja riikkaidgaskasaš dásis.
Juoga majt hæhttujin tjuovvolit duojn dájn arenájn bájkálattjat, nasjonálalattjat ja rijkajgasskasattjat.
Váikkuhus dáinna molssaeavttuin árvvoštallojuvvui nu ahte ámmátlaš minerálafitnodagat livčče gávnnahan, sihke ehtalaš, politihkalaš ja ekonomalaš gollogáibideaddjin vuoruhit doaimmaid árbevirolaš sámi guovlluin.
Båhtusa dát altenátijvas árvustaláduvvin jut nav vaj almma buorre minerállaaktøra lidjin dåjmajt sihke etihka, politihka bieles låssådin gæhttjat ja dåjmajt divralussjat vuorrodit dåjmajt árbbedábálasj sáme guovlojn.
Nu lei dilli maiddái ovdal go Finnmárkoláhka mearriduvvui jagi 2005:s.
Náv lij aj Finnmárkon åvddåla finnmárkolága mierredime jagen 2005.
Dat nubbi molssaeaktu lei hábmet njuolggadusaid man mielde Sámediggi árvvoštallá juohke áidna minerálaprošeavtta maid minerálaaktevrrat háliidit čađahit.
Nubben alternátijvvan lij hábbmit barggonjuolgadusájt Sámediggáj ájnegisj árvustallamijt juohkka minerállaprosjæktaj majt minerállaaktørra sihtá tjadádit.
Váikkuhus dáinna molssaeavttuin livččii ahte dat lea konstruktiivalaš áigumuš láhčimis vejolašvuođa ođđa mineráladoaimmaide, vaikko minerálaláhka ii mudde dáid doaimmaid álbmotrievttálaš dohkálaš vuogi mielde.
Båhtusa dákkár alternátijvas árvustaláduvvin liehket buorre vuohken láhtjátjit dilijt ådå minerálladåjmajda, vájku minerállaláhka ij reguleri dájt dåjmajt almmukrievtesvuodaj gáktuj dudálasj láhkáj.
Dán vuođul sáddii Sámediggi 2009 geassemánus gulaskuddamii árvalusa mii gohčoduvvui ” Njuolggadusat minerálaid geavaheami birra maidda stáhta čuoččuha oamastanrievtti árbevirolaš sámi guovlluin ”.
Dájna duogátjin sáddij Sámediggeráde biehtsemánon jagen 2009 oajvvadusáv “ Njuolgadusá ávkástalátjit minerálajt masi stáhtta æjggurievtesvuodajt tjuottjot árbbedábálasj sáme guovlojn ” guládallamijda.
Minerálanjuolggadusaid árvalus čilge movt Sámediggi, almmolaš ásahussan, rahppasit sáhttá čađahit oktagaslaš ja njuolga gulahallama minerálafitnodagaiguin das movt sii sáhttet čađahit mineráladoaimma sámi guovlluin go lea láhka mii ii vuhtiiválde sámi beroštumiid álgoálbmogiin.
Oajvvadus minerállanjuolgadusájda le tjielggidus gåktu Sámedigge almulasj orgádnan rabás vuohke milta máhttá ásadit ájnegis ja njuolgga ságastallamijt minerállavidnudagáj máhttelis minerállladåjmaj birrra sáme guovlojn vájku láhkatjoahkke ij bærrájgehtja sáme rievtesvuodajt álggoálmmugin.
Árvalus mearkkaša ahte galget čađahuvvot šiehtadallamat gaskal Sámedikki, guoskevaš sámi beroštumiid geaidda ášši guoská ja minerálafitnodagaid dainna ulbmiliin ahte olahit soahpamuša go ohcet iskkadanrievtti, iskosiid roggat, rogganrievtti ja doaibmalobi minerálalága mielde.
Oajvvadusá milta galggi sjiehtadallama liehket Sámedikkijn, njuolga guoskadaládum sáme berustimij ja bájkálasj sebrudagájn ja minerállavidnudagájn åhtsåma birra mij guosská guoradallamrievtesvuodajda, gæhttjalimválldemijda, ávkástallamrievtesvuodajda ja doajmmakonsesjåvnnåj minerállalága milta.
Árvalus aiddostahttá ahte dákkár šiehtadallamat eai mearkkaš minerálalága olggušteami.
Oajvvadus dárkkelappot tjielggi jut dákkár sjiehtadallama e minerállalágav ålgustahte.
Gulaskuddančállosis aiddostahttojuvvo ahte minerálalága áššemeannudannjuolggadusat galget čuvvojuvvot.
Guládallamoajvvadusán dættoduvvá ássjegiehtadallamnjuolgadusá minerállalága milta galggi diedon tjuovoduvvat.
2010 geassemánu mearridii Sámedikki minerálaveahki mii galgá sihkkarastit ahte sámi kultuvrra, ealáhusdoaimma ja servodateallima beroštumit vuhtiiváldojit iskkademiid, Iskkadanroggamiid ja mineráladoaimmaid oktavuođas árbevirolaš sámi guovlluin.
Biehtsemánon jage 2010 mierredij Sámedigge minerállabagádusáv bærrájgehtjatjit sáme kultuvra, æládusáj ja sebrudakiellema vieledusájt plánimij hárráj almma guoradallamijda, gæhttjalimválldemijda ja minerállaresursaj ávkástallamijda árbbedábálasj sáme guovlojn.
Áltá 2013: info pressii / Áltá 2013 / Riikkaidgaskasaš bargu / Sámediggi - Sametinget
Áltá 2013: diedo præssaj / Áltá 2013 / Rijkajgasskasasj barggo / Sámedigge - Sametinget
Áltá 2013: info pressii
Áltá 2013: diedo præssaj
08. Njukčamánnu 2013
Gájka journalista gudi sihti sisi bessat rijkajgasskasasj, gárvediddje álggoálmmukkonferánssaj Finnmárkkohállan Áltá 2013 aktijvuodan hæhttuji akkrediteriduvvat.
Oassálastin lea nuvttá ja akkrediteren addojuvvon dađistaga nu guhká go mii nákcet, muhto dainna ráddjejumiin ahte eanemusat njealjis juohke medias ožžot akkrediterema.
Oassálasstem le nåvkå ja akkrediterim vatteduvvá nav guhkás gå le sadje, ajtu le rádje gitta niellja åvdåstiddje juohkka mediumas.
Preassalatnja Rahppojuvvo sierra preassalatnja mas leat árppohis fierpmádat, bargostašuvnnat ja njuolggosáddagat konferánsaguovddážis.
Sierra præssaladnja aj galggá ásaduvvat gånnå bæssá hárpodis næhttaj, barggosaje ja njuolggasátta konferánssaguovdátjis.
Lea maid vejolaš geavahit várrejuvvon sajiid ieš konferánsalanjas.
Bæssá aj mierredum sajijda sjielvvi konferánssasálan.
Preassalatnja lea rabas sotnabeaivvi geassemánu 9. b. dii. 12.00 rájes ja dasto juohke beaivvi konferánssa áiggi gaskal 08.00 ja 07.00.
Præssaladnja le rabás sådnåbiejve biehtsemáno 9. biejve rájes ja dan maŋŋela juohkka biejve konferánsav miehtáj gasskal 08.00 ja 07.00.
Preassagulahallit Geahča geat dat leat preassagulahallin Sámedikkis ja máilmmiviidosaš koordinerenjoavkkus.
Gehtja gudi vásstedi præssaaktijvuodas Sámedikken ja globála koordinerimjuohkusin.
Fálaldat neahtas Olles konferánsa streamejuvvo njuolgga neahtas, ja báddemat lágiduvvojit dađistaga.
Ålles konferánssa streamiduvvá live nehtan, ja báddima ålgus biejaduvvi ålles konferánsa miehtáj.
Dokumeanttat, resolušuvnnat ja eará čálalaš ávdnasat ráhkaduvvojit dađistaga ja lágiduvvojit nehttii.
Dokumenta, resolusjåvnå ja ietjá tjálalasj materiála biejaduvvi næhttaj.
Veahkki Sámedikki gulahallanossodat lea olámuttus miehtá konferánssa ja sáhttá veahkehit preassalahtuid.
Sámedikke guládallamåssudahka le sajenis ålles konferánsav miehtáj viehkken pressa åvdåstiddjijda.
Áltá 2013 lágiduvvo Finnmarkshallenis Álttás.
Áltá 2013 ásaduvvá Finnmárkkohállan Áltán.
Eanet dieđuid hálla birra ja daid fasilitehtaid birra mat doppe leat, addá beaivválaš jođiheaddji Tommy Hæggernæs, tel. +47 908 77 868 dahje Sámedikki gulahallandirektevra Jan Roger Østby, tel. + 47 481 44 696.
Ienep diedo hálla birra ja ma dåhppe gávnnuji oattjo bæjválasj jådediddjes Tommy Hæggernæs, tel. +47 908 77 868 jali Sámedikke guládallamdirektøras Jan Roger Østby, tel. + 47 481 44 696.
Duogáš - Sametinget
Duogasj - Sametinget
Duogáš
Duogasj
Ođđajagemánu 1 b. rájis 2007 lea ođđa báikegoddeprográmma fámus doarjagiid ja buhtadusaid várás báikegoddái.
2007 ådåjakmáno 1. b. rájes le ådå ednamdáfoprográmma fámon doarjjaj ja mávsálvisájda ednamdáfuj.
Prográmma lea boahtán ovdalaš biras- ja báikegoddeovdánahttinprográmma (LBU-prográmma) sadjái.
Prográmma målssu åvdep birás- ja ednamdáfoåvddånimprográmmav (LBU. – prográmmav).
Prográmma gohčoduvvo Báikegoddeprogámman.
Prográmma gåhtjoduvvá Ednamdáfoprográmman.
EU:a miellahttoriikkat leat dohkkehan ođđa prográmma báikegoddeovdámeami várás 2007-2013.
Sebrulasjrijka EUan li ednamdáfoåvddånibmáj 2007–2013 ådå prográmmav dåhkkidam.
Ministtarráđđi galgá dohkkehit eurohpalaš strategalaš háltelinjjáid báikegoddeovdáneapmái olles áigodahkii 2007-2013 EO:a ollislaš vuoruhemiid fuomášemiin.
Ministarráde galggá EUa gájkbadjásasj vuorodimij gávttuj 2007-2013 ájgen europealasj strategalasj ulmijt ednamdáfoåvddånibmáj dåhkkidit.
Eurohpalaš strategiija prográmmii dievasmahttojuvvo juohke riikka náššuvnnalaš strategiijaiguin.
Europa strategiddja prográmmaj laseduvvá rijkalasj strategiddjaj juohkka sebrulasjrijkkaj.
Náššuvnnalaš strategiijat čilgejit čađaheami, ruhtadeami ja ovttasdoaibmama ovttasdoallanpolitihkain, iežá sániiguin EO:a doaibmabidjosiiguin ja foanddaiguin joksandihte guovlluguovdasašpolitihka ulbmiliid.
Jåvsådittjat ulmij måhkkåj dajvakpolitijkajn rijkalasj strahtegidja gåvådi ållidimev, biednigahttemav ja aktijbargov aktijrádedimpolitijkajn, d. j.. EUa dago ja fånda.
EO:strategiija ođđa prográmmaáigodahkii leat:
EUa strategiddja ådå prográmmaájggáj le:
• Bistevašvuohta
• Nanosvuohta
• Šaddan ja bargodilálašvuođat
• Åvddånibme ja bargo
• Guhkesáigásaš investeremat olbmuin, know-how:as ja oaiveopmodagas
• Guhkaájggásasj investerima ulmutjijn, máhttudagá industriddja tjerdajn ja kapitálan
Njeallje vuoruhuvvon suorggi
Niellja vuorodum suorge
Báikegoddeprográmma ollilsaš ulbmil lea ovddidit ekonomalaš, ekologalaš ja sosiála bistevaš ovdáneami báikegottis.
Ednamdáfoprográmma gájkbadjásasj ulmme le ednamdáfo ekonomalasj, ekologalasj ja sosiálalasj nanos åvddånimev åvdedit.
Ođđa báikegoddeprográmma vurdo mielddisbuktit ođđa ráhkadusa eanan- ja meahccedollui EU:as ja dainna lassánan gilvalannávccaid, buoridandihte birrasa ja eallinkvaliteahta báikegottis ja maid ekonomiija diversifierema dihte.
Ådå ednamdáfoprográmma vuordeduvvá ednam- ja miehttsebargo ådåstuhttemij EUan åvdedit ja dajna lasedum gáhpustimfábmuj, birrasa ja viessomkvalitehta buoredibmáj ednamdáfon ja ekonomidja rievvdadibmáj.
Vuođđun báikegoddeprográmmii leat njeallje vuoruhuvvon suorggi:
Ednamdáfoprográmma le niellja vuorodum suorgij birra vuododum:
Buorránan gilvalannávccat eanan- ja meahccedoalus
Buoredum gáhpustimfábmo ednam- ja miehttsebargon
Eanangeavahanplánen
Ednamávkkimplánim
Máŋggabealalaš ruhtadoallu ja buorre eallinkvaliteahta báikegottis
Ekonomidja rievddadibme ja buorre viessomkvalitähtta ednamdáfon
Leaderdimenšuvdna
Birásdoarjja ednambargon / Leaderdimensionen
Olles Ruoŧŧa earret stuorra gávpogat lea báikkegoddi
Ålles Svierik ietján gå stuorrastáda li ednamdáfo
Ruoŧas lea hui vuorjjes veagađat iežá eurohpalaš riikkaid ektui.
Svierik le ietjá europa rijkaj guoran ihkeva vuorjjat álmmugahtedum.
Danin olles Ruoŧa viidodat, earret stuorragávpogat, juogustuvvo báikegoddin.
Svieriga ålles vijddudahka ietján gå stuorrastáda danen ednamdáfon märostuvvá.
Davvi Ruoŧas gávdnojit stuorra guovllut hui vuorjjes bissovaš veagadagain.
Nuortta Svierigin gávnnuji stuorra bájke ihkeven vuorjjás stuoves viesádij.
Doppe geavahuvvojit eatnamat earret iežá meahccedollui, boazodollui, olgodaddamii ja turismii.
Ednama danna ávkkiduvvi i.s. miehttsebargguj, ällosujttuj, ålggodoajmmaj ja turissmaj.
Lassánan oasseáigeorrun ja šaddi guosseealáhus dássádallet muhtin muddui negatiivvalaš veagadatovdáneami.
Negatijvalasj viesátåvddånibme aneduvvá ienep oasseájggeårudimes ja ienep guosseäládusás muhtem mudduj målsuduvvat.
Sierralágán doarjagat
Umasslágásj dårja
Doarjja sáhttá addot báikegotti ovdáneapmái, birasbuorideaddji doaibmabidjosiidda ja lassánan gilvalannávccaide boazoealáhussii, eanan- ja meahccedollui, šaddogárddiide ja borramušovddušteapmái.
Dårja máhtti mierreduvvat ednamdáfo åvddånibmáj, birásbuoredim dagojda ja nannidum gáhpustimfábmuj boatsojäládusán, ednam- ja miehttsebargon, sjattadagán ja biebbmobuoredimen.
Báikkálaš beroštupmi báikegotti ovdáneamis galgá maid movttiidahttojuvvot.
Bájkálasj oasálasjvuohta ednamdáfo åvddånimen galggá aj árvusmáhteduvvat.
Oažžundihte introdukšuvnna sierra doarjja- ja buhtadushámiin, sáhtát viežžat áššebáhpuriid mat oppalaččat čilgejit prográmma.
Oattjotjit álgadimev umasslágásj dårjaj ja máksotjerdaj birra máhtá viedtjat ássjetjállagijt ma gájkbadjásattjat prográmmav gåvådi.
Stáhta Eanandoallodoaimmahat lea hálddahuseiseváldi báikegoddeprográmmii.
Stáhta Ednambarggodåjmadahka le tjuottjudusfábmudahka ednamdáfoprográmmaj.
Leanastivvrat ja Sámediggi leat doarjjaeiseválddit.
Lenastivra ja Sámedigge li dårjafábmudagá.
Ohcamušat Sámediggái
Åtsålvisá Sámediggáj
• Ohcamušat mat gusket fitnodatdoarjagiidda ja prošeaktadoarjagiidda sámi fitnodagaide galget sáddejuvvot Sámediggái.
• Åtsålvisá ma vidnudakdoarjjaj ja prosjäktadoarjjaj guosski sáme vidnudagájda galggi Sámediggáj rájaduvvat.
• Ohcamušat luonddo- ja kulturbirrasiid birra boazodoalloguovllus galget sáddejuvvot Sámediggái.
• Åtsålvisá luonndo- ja kultuvrrabirrasij bisodime gávttuj ällosujttoguovlon galggi Sámediggáj rájaduvvat.
Boazodoalloriekti - Sametinget
Ällosujttoriektá - Sametinget
Boazodoalloriekti
Ällosujttoriektá
Agibeaigeavahus lea vuođđun sámi riektái boazodollui, bivdui ja guolásteapmái guovlluid geavahit.
Sáme riektá ednamijt ávkkit ällosujttuj, bivdduj ja guollimij le máttarájggásasj ávkkimij vuododum.
Agibeaigeavahus lea boares eananlágaid mielde oamastanriekti mii lea háŋkejuvvon go guhkes áiggi lea eatnama geavahan iežáid gieldima haga.
Máttarájggásasj ávkkim ednambálka milta le äjggumriektá mij le åttjuduvvam ávkki ednamav guhka ájgev váni duostok avtastik.
Agibeaigeavahus lea juridihkalaš riekti go álohii lea eatnama geavahan iige riekti man stáhtta lea sámiide addán.
Máttarájgggásasj ávkkim le juridijkalasj riektá danen gå agev le ednamav ávkkim ja ij le riektá majt stáhta le sámijda vaddám.
Boazodoalloriekti lea opmodat ja danin lea maid opmodatsuodji čuožžovaš.
Ällosujttoriektá le åbmudahka ja danen le aj åbmudaksuodje fámon.
Sámiin lea duođaštusgeatnegasvuohta
Duodastusvälggogisvuohta sámijda
Váttisvuohtan muhtin guovlluin lea duopmostuolus máhttit sámi eanangeavaheami duođaštit dainna go eanandoallokultuvra lea vuođđun Ruoŧa juridihkalaš vuogádahkii.
Ednama sáme ávkkimav le gássjelis duobbmoståvlån duodastit muhtem bájkijn danen gå Svieriga juridijkalasj vuogádahka vuododuvvá ednambarggokultuvrraj.
Lea ollu álkit duođaštit ahte vissis eanan lea gilvojuvvon 90 jagi go duođaštit bivddu, guolásteami ja boazodoalu, dainna go lunddolaš ákkaid dihte eai leat guođđán stuorra luottaid lundui.
Álkkep le duodastit vissa ednam le 90 jagen bargadum gå duodastit bivdov, guollimav, ällosujtov danen gå luotta luondon e vuohttu.
Ruoŧas lea sámiin duođaštangeatnegasvuohta, dan seammas go Norggas lea nuppeládje: eananeaiggádat fertejit duođaštit ahte ii leat leamaš sámi geavaheapmi.
Svierigin le sámijn duodastusvälggogisvuohta, gå Vuonan le ållu nuppeláhkáj: ednamniehke hähttuji duodastit sáme ávkkim ij le gávnnum.
Boazodoalloriekti lea riekti sámiide geavahit eatnamiid ja čáziid alcceseaset ja bohccuidasaset.
Ällosujttoriektá le riektá sámijda ednamav ja tjátjev allasisá ja boahttsujdisá ávkkit.
Dat siskkilda earret iežá rievtti boazoguohtumii, bivdui, guolásteapmái ja gárddiid ja vuomaid čegget ja njuovahagaid ja iežá rusttegiid bigget maid boazodollui dárbbaša, rievtti meahci váldit biggendávvirin, boaldinmuorran ja duodjeávdnasin.
Sisanet i.s. riektá guohtomij, bivdduj ja guolijt bivddet, riektá tsieggit gärddájt, gárdijt, njuovadagájt ja ietjá ásádusájt ma li dárbulattja ällosujttuj, riektá muorajt tjuollat verkajda, dållåmuorajda ja duodjeábnnasijda.
Čearru oažžu muoraid čuollat main leat lahput jus lea dárbbašlaš fuođđarin bohccuide háhkat.
Jus le dárbulasj de tjielden le loahpe tjuollat slahppomuorajt åttjudittjat biebmov boahttsujda.
Muhtumin ferte álggos oktavuohta eananeaiggádiin váldot.
Ednamäjgádijn hähttu muhttijn aktavuodav válldet.
Eanet go goalmmátoassi Ruoŧas
Svierigis ienep gå gålmadis
Boazodoalloriekti jođihuvvo eanet go goalmmátoasis Ruoŧa viidodagas.
Ällosujttoriektá dåjmaduvvá Svieriga vijddudagás ienep gå gålmadisán.
Oažžu jođihuvvot sihke priváhta ja stáhta eatanama nalde.
Dåjmaduvvá loabe milta priváhta ja stáhta ednamin.
Boazodoalloriekti lea nannoseamos birrajagieatnamiin.
Ällosujttoriektá le nannusamos jagevbirraednamin.
Dain ii oačču eatnama geavaheapmi rievdaduvvot dainna lágiin ahte mearkkaša mearkkašahtti váttisvuođaid boazodollui.
Ednama ávkkim danna ij oattjo ietjáduvvat vaj sisanet ájnas gássjelisvuodajt ällosujttuj.
Birrajagieanan
Jagevbirraednam
Eatnamat gos boazodoallu oažžu jođihuvvot birra jagi, leat
Ednama ällosujtujn jagevbirra, li
• eatnamat badjelis gilvinráji Västerbottena ja Norrbottena leanain
• ednama sádjimrája badjelin Västerbottena ja Norrbottena lenan
• eatnamat vuollelis gilvinráji muhto badjelis sámeeananráji (lappmarksgränsen) eatnamis gos vuovdeboazodoallo jođihuvvo giđđat, geasset dahje čakčat ja eanan mii gullá dahje gulai stáhttii geassemánu loahpas 1992 dahje lea boazoguohtuneanan
• ednama sádjimrája vuollelin valla sámeednamrája badjelin ednamin gånnåa vuovddeällosujtto dåjmaduvvá gidán, giesen jali tjavtjan ja ednamain mij stáhtaj juogu de gullu jali 1992 biehtsemáno maŋegietjen gulluj jali le guohtomednam
• boazoguohtunduoddariin Jämtlandda leanas ja dain guovlluin Jämtlandda ja Kopparberga leanain mat geassemánu loahpas 1992 gulle stáhttii ja main leai boazoguohtunriekti
• guohtomednamvárijn Jämtlánda lenan ja ednamijn Jämtlánda ja Kopparberga lenan ma 1992 biehtsemáno maŋegietjen stáhtaj gullujin ja guohtomij lij sierra loahpe.
Dálveguohtuneatnamat
Dálvveguohtomednama
Gaskal golggotmánu 1 b. ja cuoŋománu 30 b. oažžu boazodoallu jođihuvvot dálveguohtuneatnamiin, iežá sániiguin
Gålgådismáno 1. b. ja vuoratjismáno 30. b. gaskan ällosujtto dåjmaduvvá dálvveguohtomednamijn, d. j..
• guovlluin vuolleis gilvinráji muhto badjelis sámeeananráji mii ii leat birrajagieanan
• ednamijn sádjimrájá vuollelin valla sámeednamrájá badjelin ma älla jagevbirraednama
• guovlluin vuollelis sámeeananráji ja boazoguohtunduoddariid main boazodoallu árbevirolaččat lea jođihuvvon
• ednamijn sámeednamrájá vuollelin ja guohtomednamvárijn árbbedábálasj ällosujtujn.
Veaiddalis bohccot
Bådoga
Bohccot mat báhcet dálveguohtunguvlui áiggiid go eai oačču dain leahkit gohčoduvvojit veaiddalis boazun.
Boahttsu ma báhtsi dálvveguohtomednamin ájgijn gå danna ij le loahpe årrot bådogin gåhtjudalli.
Čearru sáhttá sáhkkohallat jus eai sirdde veaiddalis bohccuid.
Jus e bådogijt jådeda de tjiellde sáhkkudalásj.
Konsešuvdnaboazodoallu
Konsesjåvnnåällosujtto
Vuollelis sámeeananráji (lappmarksgränsen) Gálas ja Duortnos eatnovákkiin sáhttet sámit oažžut konsešuvnna (lobi) boazodoalu birra jagi jođihit.
Sámeednamrája vuollelin Gálás ja Duornus liegijn sáme mierreduvátji konsesjåvnåv (loabev) ällosujtujn jagev birra barggat.
Lohpi siskkilda rievtti boccuid hoaitit daidda geat oamastit eanandoallogiddodagaid guovllus.
Loahpe sisanet riektáv boahttsujt sujddit gejda ednambarggogittaåbmudagájt bájken äjgguji.
Dákkár čearut gohčoduvvojit konsešuvdnačearrun ja addet historjjálaš ákkaid dihte báikkiolbmuide vejolašvuođa bohccuid oamastit.
Dán lágásj tjielde gåhtjudalli konsesjåvnnåtjielde ja histåvrålattjat vaddi iemeårrojda máhttelisvuodav boahttsujt äjggut.
Boazodoallu Ruoŧas - Sametinget
Boatsojäládus Svierigin - Sametinget
Boazodoallu Ruoŧas
Boatsojäládus Svierigin
Boazoealáhus Ruoŧas lea ealáhus mii Ruoŧa vuođđolága mielde lea várrejuvvon sámiide.
Boatsojäládus Svierigin le Svieriga vuodolága milta äládus sámijda várraj biejadum.