pere/sami_parallel huggingface dataset:
Buot bargiin lea rollamodeallan erenoamáš ovddasvástádus doahttalit ja gaskkustit mánáidgárddi árvvuid.
Juohkka barggen le, rållamodællan, sierralágásj åvdåsvásstádus mánájgárde árvvovuodov tjuovvot ja åvdedit.
Sii galget doarjut ja váldit vuhtii ovttaskasmáná ja dasa lassin ráhkadit oadjebas ja seammás hástaleaddji saji ustitvuođaide ja aktiivvalaš searvamii.
Sij galggi ájnegis mánáv doarjjot ja huksat duodden dasi jut hábbmiji jasska ja sæmmi båttå hásstaliddje sajev gånnå bæssá rádnastallat ja aktisasjvuohtaj gullut.
Bargit čájehit beaivválaččat ahte meannudit mánáid árvvusatnimiin ja gierdavašvuođain.
Bargge bæjválattjat vuosedi sij mánájt vieledi ja gierddi.
Sii čalmmustahttet dan ahte juohkehaččas lea árvu ja maiddái riekti iežas sierra oaiviliidda.
Vuojnnusij bukti juohkkahattjan le ietjanis árvvo ja riektá sierra vuojnojda.
Nu šaddet ollesolbmot dehálaš rollamodeallan mánáide.
Navti ållessjattuga sjaddi ájnas åvddågåvven mánájda.
Mánát fuomášit árrat ahte leat hámi dáfus earáláganat, ja ahte láhttejit ja barget iešguđet láhkai.
Máná árrat ájttsi sij ælla sæmmilágátja ja ulmutjahtti iesjguhtik láhkáj.
Dávjá imaštallet dákkár áššiid, ja čájehit maiddái dan go dárkot nuppiid vuđolaččat, kommenterejit dahje jerret gažaldagaid.
Álu dákkir ássjij birra oavdduhi ja ihkap muhttijn nágin iehtjádav snivva gehtjadi, javlli juojddáv dån nuppe birra jali gatjádalli.
Ollesolbmot fertejit duođaštit mánáid fuomášumiid ja leat rahpasat erohusaid ektui.
Ållessjattuga hæhttuji mánáj gávnnusijt duodastit ja rahpasa liehket dáj sieradusáj gáktuj.
Sii háleštit mánáiguin das main sii beroštit ja addet konkrehta vástádusaid mat leat heivehuvvon mánáid ahkái ja láddamii.
Ságastit mánáj dan birra massta sij berusti, ja vaddit konkrehta vásstádusájt ma li hiebaduvvam mánáj álldarij ja man ålov dádjadi.
Dalle lea mánáide álkit áddet, ja dát lea vuođđun ovdá nahttit ehtalaš dihtomielalašvuođa ja iežas ehtalaš miella guottuid.
De sjaddá álkkep mánájda dádjadit, ja navti ehtalasj diedulasjvuodav ja ietjasa ehtalasj guottojt åvddånahttet.
Ollesolbmuid dihtomielalašvuohta iežaset láhttema ektui lea dehálaš go galget leat mánáid ovdagovvan.
Ållessjattugij diedulasjvuohta ietjasa ulmutjahttema gáktuj le ájnas gå galggi mánájda åvddågåvven liehket.
Man muddui bargit árvvusatnet guhtet guoimmiset ja mánáid boahtá ovdan das mo sii leat ja mo láhttejit nubbi nuppiin.
Makta bargge guhtik guojmesa ja mánájt vieledi, boahtá åvddån gåktu nubbe nuppev giehtadalli ja adni.
Mánát oidnet, gullet ja fuomášit eanet go dan maid ollesolbmot muhtu min navdet.
Máná vuojnni, gulli, ja ájttsi ienep gå ållessjattuga muhttijn jáhkki.
Bargit fertejit danne leat erenoamážit dihtomielalaččat dan ektui maid dadjet, ja mo hállet gaskaneaset go mánát leat lahka.
Danen hæhttuji bargge gáhttit majt javlli, ja gåktu gaskanisá ságasti gå máná li lahkusin.
Buorit rollamodeallat eai fuono earáid, eai mánáid, váhne miid eai ge mielbargiid.
Buorre rollemodella e goassak vastet sáhkada avtak birra, lehkusa máná, æjgáda jali barggoguojme.
Sii leat empáhtalaččat.
Sij li empáhtalattja.
Lea stuorra erohus čaibmat máná ja čaibmat mánáin
Stuorra sieradus le mánás tjajmmat jali suv siegen tjajmmat
Mánát leat lunddolaččat hearkkit dasa mo ollesolbmot láhttejit singuin ja máinnašit sin.
Luondo bieles máná ájttsi gåktu ållessjattuga sijáj ulmutjahtti ja sijá birra sáhkadi.
Jus ovdamearkka dihtii ollesolmmoš máŋgii namuha ovtta sierra nama go riiddut čuožžilit, de sáhttá namuhuvvon mánná dov dat ahte son adnojuvvo veadjemeahttumin dahje unnán árvvusadnon.
Jus duola dagu muhtem ållessjattuk álu nammat avta máná namáv gå rijdo tsahkká ni, de dat nammaduvvam mánná soajttá vásedit sån aneduvvá skælmman ja uhtsep árvvusattjan.
Soames mánáide sáhttá dát mielddisbuktit ahte adopterejit dán gova alddii neaset.
Ja soabmása soajtti tjabu dáv gåvåv allasisá aj adopteriji.
Eará mánát, geat oidnet dán, sáhttet váldit alcce seaset miellaguottuid maid vávjet.
Ietjá máná gudi dáv vuojnni ja gulli soajt tá duodaj válldi juojddáv dájs guottojs massta gietjijt gulli.
Dát sáhttá dagahit ahte namuhuvvon mánáin eai hálit earát leat ustibin.
Ja dát namma dum mánná de soajttá sjaddá uhtsep árvvusasj ståhkamráddnan.
Danne lea dohkketmeahttun fuotnut mánáid dahje bidjat daidda namaid.
Danen ij goassak galga vastet mánájda jali mánáj birra ságastit jali sijájt juoktá karakteriserit.
Seamma kategoriijai gullá bilki deapmi ja ironiija.
Sæmmi láhkáj le sijájs tjajmmat ja ironi ja.
Dát sáhttá bilidit máná iešgova ja dagahit mánáidgárdebeaivvi dorvvuheapmen ja váivin ovttaskasmánnái, ja dat sáhttá hirbmadit bilidit oppalaččat joavkku birrasa.
Dat soajttá mánáj iesjdåbdov vahágahttet ja mánáj árkka biejvev dårvodibmen ja urmmagin dahkat, ja navti soajttá ålles juohkusa birás biejsteduvvá.
Mánát háliidit váikkuhit iežaset árgabeaivái
Máná sihti ietjasa árkkabiejvev vájkkudit
Ollesolbmot fertejit fuomášit máná gulahallansignálaid, dulkot daid ja álggahit ovttasdoaibmama ja dialoga mánáin su eavttuid vuođul.
Ållessjattuk galggá máná guládallamsignálajt vuojnnet, dajt dålkkut ja mánájn guládallat suv premissaj milta.
Dat ahte earát áddejit go olmmoš muitala iežas jurdagiid birra, juogo njálmmálaččat dahje rumašgielain, lea dehálaš eaktun olbmo iešdovdui, mentála dearvvašvuhtii ja ovttasdoaibmamii earáiguin.
Ájnegisáj iesjdåbdduj, mentála varresvuohtaj ja iehtjádij aktijvuohtaj le ájnas jut iehtjáda dádjadi suv ájggomusájt juogu dal li bágoj jali rumájgielajn javladuvvam.
Bargiid barggut leat fuolla ja oahppandilálašvuođain gitta eahpeformálalaš ovttastallamii mánáiguin árgabeairutiinnaid bokte, stoagadettiin ja mátkkiin.
Barggij dahkamusá li juohkka diŋŋga hukso- ja oahppam dilijs gitta iehpeformála aktisasjvuohtaj mánáj árkkabæjvvás asj dagoj, ståhkama ja tuvraj baktu.
Mánát fas galget beassat mielde váikkuhit mánáidgárdebeaivvi sisdollui.
Máná vas galggi bessat fáron mierredit mánájgárddebiejve sisanov.
Sin loaktin lea dan duohken ahte bargit oidnet maid mánát vigget muitalit rumašgielain, guldalit sin ja váldet sin «jienaš vuhtii árgabeaivvis.
Sijá soapptsom le dan duogen jut bargge sijájt gulli ja vuojn ni rumájgiela ja gulldalime baktu vaj sijá «jienavš árkkabiejven gulli.
Mánát muitalit ovdameark ka dihtii ahte háliidit áinnas leat mielde pláne min ja árvvoštallamin mánáidgárddi guovddáš doaimmaid, ja sii háliidit váikkuhit iežaset searvamii dán doibmii (Bratterud m.fl.. 2010).
Duola dagu javlli máná sij sihti sæbrrat mánájgárde guovdásj dåjmajt plánit ja árvustallat, ja sij sihti aj iesj mierredit makta galggi dájda dåjmajda oassálasstet (Bratterud aktan iehtjádij 2010).
Eará ovdamearka lea ahte mánát dadjet bealki ma sáhttit leat unohassan ja balddihahttin.
Ietjá buojkulvis le máná javlli muhttijn ij le hávsske jali tjabu balláji gå bælkkudalli.
Danne háliidit ahte ollesolbmot hállet singuin dábálaš jienain.
Danen sihti ållessjattuga sidjij galggi dábálasj jienajn ságastit.
Sii eai ge liiko dasa ahte earát gullet go ollesolbmot leat suhttan sidjiide.
E ga lijkku iehtjáda gulli ållessjattuga sidjij suhtti.
Danne lea dehálaš ahte bargit jurddašit iežaset láhttema, rolla ja praksisa birra ja árvvoštallet iežaset láhttema mánáid čájehuvvon sávaldagaid ja dárbbuid vuođul.
Danen le ájnas jut bargge ájádalli gåktu ulmutjahtti, sijá rållav ja ulmutjahttemav ja dáv árvustalli daj dárboj ja sávadusáj gáktuj ma mánájn li.
Mánát dárbbašit ollesolbmuid iežaset lahka
Máná dárbahi aktijvuodav ållessjattugij
Soames mánát muitalit iežaset vásihit ahte ollesolbmot eai leat olámuttus go dárbbašit sin.
Muhtem máná javlli vásedi ållessjattuga ælla ållema rájen gå dárbahi aktijvuodav sijáj.
Bargiide sáhttá leat stuorra hástalussan olahit buot, erenoamážit huššás áigoda gaid goas olu dáhpáhuvvá oktanaga, nu mo dalle go praktihkalaš barggut dáhpáhuvvet parallealla dainna ahte mánát dárbbašit fuola.
Soajttá stuorra hássta lus barggijda ållit juohkka ássjev. Sierraláhkáj råhtos ájgijn gånnå ållo sæmmi bále dáhpáduvvá dagu gå praktihkalasj dahkamusá dáhpáduvvi sæmmi buohta gå máná huvsov dárbahi.
Danne lea hirbmat dehálaš ásahit buriid rutiinnaid mat mánáid mielas addet ollesolbmuid olámuddui.
Danen le viehka ájnas buorre rutijnajt ásadit vaj máná bessi ållessjattugij lahka.
Jurddašehpet mo dii sáhttibehtet láhčit beaivvi nu ahte mánát eanemus lági mielde ožžot oktavuođa muhtumiin dis go dárbbašit dan.
Ájádallit gåktu máhttebihtit biejvev buoremus láhkáj hiebadit vaj máná nav ålov gå máhttelis máhtti didjij boahtet gå dárbahi.
Árvvoštallet rutiinnaid jeavddalaččat, ja ohcet rievdadusaid mat sáhttet dagahit din eanet olámuddui.
Árvustallit rutijnajt duolloj dálloj ja åhtsit gåktu máhttebihtit sajen liehket mánájda.
Evttohusat smiehttamušaide ja ovttasbargui
Oajvvadusá ájádallamij ja aktisasjbargguj
A. Maid háliidat don / háliidehpet dii dahkat hukset buriid oktavuođaid
A. Majt galga / galggabihtit dahkat vaj juohkka máná gasskavuodav
buot mánáide ?
buoredihpit ?
Ráhkat / ráhkadehpet listtu doaibmabijuin maid háliidat / háliidehpet geahččalit.
Dagá muhtem listav dåjmaj majt sidá / sihtabihtit gæhttjalit.
Á. Mo sáhtát don / sáhttibehtet dii váikkuhit dasa ahte ođđa mánát
Gåktu galga / galggabihtit viehkedit vaj ådå mánájgárddemáná,
mánáidgárddis, erenoamážit nuoramusat, integrerejuvvojit ja šaddet searvevuođa oassin ?
nuoramusá sierraláhkáj sebradahteduvvi aktisasjvuohtaj ?
B. Fuomášuhte masa mánát liikojit, ja maid sii háliidit dahkat eanet
B. Gehtja masi máná lijkkuji, ja majt sihti ienep dahkat mánájgárden.
mánáidgárddis.
D. Gehtja majna máná e soaptso mánájgárden.
C. Fuomášuhte mainna mánát eai loavtte mánáidgárddis.
Aloda stuoráp
Movttiidahte / movttiidahttet boarráseamos mánáidgárdemánáid ákkastit dan maid dadjet go háleštehpet dan birra.
mánájgárddemánájt tjielggit majt javlli, gå dán birra sáhkadihpit.
Č. Ráhkat / ráhkadehket plána das mo don sáhtát / dii sáhttibehtet
E. Dagá plánav gåktu máhtá / máhttebihtit muhtema dájs dárbojs ållidit.
dustet mánáid sávaldagaid ja dárbbuid. (Geahča Á ja B).
(Gehtja B ja D.) Tjadáda plánav, ja sáhkada mánáj tjadádijn.
D. Mii hehtte din leat mánáid olámuttus árgabeaidilis ?
F. Mij dijájt hieret sajenihtte liehket mánájda árkkabiejven ?
Maid sáhttibehtet dahkat buoridit dili ?
Gåktu máhttebihtit dilev buoredit ?
Đ. Hállet ovttas humora ja ironiija erohusa birra.
G. Ságastit gaskanihtte mij le ieridis suohttasa ja ironija gaskan.
E. Šiehtadehket das maid sáhttibehtet / galgabehtet bargat jus
H. Guorrasit majt máhttebihtit / galggabihtit dahkat jus vásedihpit
vásihehpet ahte soames fuotnu máná.
muhtem vastet ságas mánnáj jali máná birra.
F. Digaštallet mo sáhttibehtet hábmet gudnejahtti ja gierdavaš láhttema.
ja gierddis ulmutjahttemav åvdedit.
Mánáid oktavuođat ja ovttasdoaibman
Gasskavuoda ja aktijvuohta mánáj gaskan
Mánáidgárdi galgá leat oadjebas ja hástaleaddji báiki mánáide
Mánájgárdde galggá jasska ja hásstaliddje sadje mánájda
Mánát galget vásihit ilu ja loaktima ovttas eará mánáiguin árgabeaidoaimmain, stoahkamis ja oahppamis mánáidgárddis.
Máná galggi ávvudallat ja hávsskudallat ietjá mánáj sie gen árkkabiejvedåjmaj, ståhkusij ja oahppamin mánájgárden.
Mánát leat oktavuođaohcaleaddjit ja dárkkuhusvuđogat riegádeami rájes.
Máná gasskavuodajt åhtsåli ja vuoj nojt hábbmiji gitta dallutjis gå dán væráldij båhti.
Mánáidgárde mánát leat sosiála oassálastit geat ieža váikkuhit iežaset ja earáid oahppamii ja loaktimii.
Mánájgárddemáná li sosiála dåjmadiddje gudi ietja vieh kedi ietjas ja iehtjádij oahppamij ja soapptsomij.
Mánáid máŋggabealat ovdáneapmi dáhpáhuvvá ovttasdoaimmadettiin earáiguin
Mánáj moattebelak åvddånahttem dáhpáduvvá iehtjádij siegen
Áddet sosiála beliid ja proseassaid ja sosiála gálggaid máhte stuvvama gáibida vásáhusaid ja oassálasti ma searve vuođas.
Jus galggá sosiála aktijvuodajt ja prosessajt dádjadit ja sosiála máhtojt buktet de dat gájbbet aktisasjvuoda åtsådallamav ja oassálasstemav.
Mánáin lea dárbu leat mielde movttiidaht ti ovttas doaibmamis vai ovdánit nu bures go vejo laš.
Máná dárbahi arvusmahtte aktijvuodajn liehket jus galggi buoremus láhkáj åvddånahttet.
Ovttasdoaibman dáhpáhuvvá fuolladilálaš vuođain, stoahkamis ja oahppandilálašvuođain, nap po buot beaivválaš dilálašvuođain mánáidgárd dis.
Huksodilij, ståhkama ja oahppama tjadá iehtjádij aktiduvvá, ietjá bágoj javladum gájka bæjvvásasj dilijn mánájgárden.
Mánát ohppet ovttasdoaibmat earáiguin ovttaskasvásáhusaid ja geahččaladdamiid bokte.
Máná oahppi iehtjádij siegen lieh ket ájnegis vásádusáj, gæhttjaladdamij ja åtsådallamij baktu.
Sii ovdánahttet earret eará gálgga smiehttat iežaset daguid ja láhttema birra vásáhusaid vuođul.
Duola dagu de åvddåni ájádusá ietjasa dagoj ja ulmutjahttema birra dan vuodon massta ietja åtsådalli.
Mánát galget oahppat áimmahuššat iežaset ja guhtet guoimmiset.
Máná galggi oahppat ietjasa ja guhtik guojmesa várajda válldet.
Vai mánát leat fuolalaččat ja dahket ehtalaš vuođuštuvvon válljejumiid, de dárbbašit sii vejolašvuođa ovdánahttit máhtolašvuođa ja gálggaid ovttasdoaimmadettiin earáiguin.
Vaj galggi iehtjádijt huksat ja ehtalasj tjielggi dum láhkáj válljit de máná dárbahi iehtjádij siegen bessat máhtojt ja tjehpudagájt åvddånahttet.
Vásihit máhtestuvvama ovttasdoaimmadettiin earáiguin lea dehálaš oassi árgabeaivvis.
Iehtjádij siegen juojddáv nahkat le mávsulasj oasse árkka biejves.
Go mánát ovttasdoibmet, de leat bargit oassálastit
Gå máná li aktan, de li bargge oassálasste
Mánát dárbbašit fuollaolbmuid geat máhttet oaidnit ja dulkot sin gulahallansignálaid.
Máná dárbahi huksoulmutjijt gudi nahki sijá guládallam signálajt vuojnnet ja dádjadit.
Ollesolbmot galget searvat aktiivvalaččat ja doarjut ovdáneami mánáidgárdemánáid árgabeaivvis.
Ållessjattuga galggi oassálasstet mánájgárddemánáj árkkabæjvváj ja sijájt doarjjot.
Danne mii namuhit bargiid oassálasti ma, rollaid ja árvalusaid maiddái dán kapihtta lis mas máinnašuvvojit mánáid okta vuođahuksen, oktavuođat ja sin gaska saš ovttas doaibman.
Danen gåvvidip barggij sajev, rållav ja viehkev aj dán kapihttalin mij sisadná mánáj gasskavuoda tsieggimav, gasskavuodajt ja sosiála aktijvuodav gaskanisá.
Bargit leat guovddáš resursa go leat ieža reaidun barggus mánáiguin.
Bargge li guovdásj ressurssa gå ie tjasa ræjddon adni gå mánáj barggi.
Leat liekkus, fuolalaš ollesolmmožin geat oidnet, duođaštit ja dohkkehit buohkaid, lea dehálaš faktor ovttaskasmáná sosiála oahppamis ovttasdoaimmadettiin eará mánáiguin.
Liekkos, huvsulasj ållessjattuga gudi juohkka hattjav vuojnni, duodasti ja dåhkkidi li ájnas oasse máná sosiála oahppamis ietjá mánáj siegen.
Mánát dárbbašit rájáid maid áddejit
Máná dárbahi rájájt majt dádjadi
Mánát berrejit leat mielde hábmemin dárbbašlaš rájáid ja njuolggadusaid ovttastallamii mánáid gárddis.
Máná bierriji bessat oassálasstet hábbmit dárbulasj rájájt ja njuolgadusájt mánájgárde sæbrástallamin.
Dát sáhttá dagahit ahte árgabeaivvi rámmat adnojuvvojit jierpmálažžan.
Navti árkkabiejve birástagá dádjaduvvi ja árvvon aneduvvi.
Ollesolbmot gaskkustit oktasaš, čielga ja áddehahtti rájáid ja njuolgga dusaid mánáide, ja buot bargit čuvvot dáid oskkáldasat beaivválaččat.
Ållessjattuga gaskosti aktisasj, tjielgas ja dádjadahtte njuolgadusájt ja rájájt mánájda, ja gájka bargge dajt åskåldisát árkkabiejven tjuovvu.
Fuomáš ahte ráját muhtun muddui sáhttet leat sorjavaččat dilis dahje ovttaskas olbmos.
Gáhtti val ráje muhttijn mierreduvvi diles ja ulmutjis.
Ollesolbmot čájehit čielgasit sániid ja daguid bokte maid árvvus atnet, ja sii geava hit positiivvalaš rájáid ja njuolgga dusaid mánáid ovttasdoaibma mis.
Ållessjattuga tjielggasit bágoj ja dagoj baktu vuosedi majt árvvon adni, ja siján li positijva ráje ja njuolgadusá mánáj siegen.
Ollesolbmot dárkot mánáid ovttasdoaibmama
Bargge gehtjadi mánáj aktijvuodav
Dárkoma bokte ožžot bargit áddejumi das mii dárbbašuvvo doarjut mánáid ovdáneami.
Gå bargge mánájt gehtjadi de oadtju viehka moadda vuogas diedo ma li dárbulattja vaj mánáj åvddånahttemav doarjju.
Sii galget dárkot máná oktilaččat, ja dalle fertejit leat áicilat.
Galggi mánájt ålles ájge gehtjadit, ja de hæhttuji liehket gåhtsemin.
Ollesolbmot geat beroštit ja aktiivvalaččat oassálastet mánáid arenás, ožžot buriid vejolašvuođaid oaidnit ja gullat mii dáhpáhuvvá mánáid ovttasdoaibmamis.
Ållessjattuga gudi berusti ja dåjmalattjat mánáj arenan oassálassti, bessi buorak láhkáj gehtjadit ja gullat mij dáhpáduvvá sijá aktijvuodan.
Mánát geat muitalit ahte earát hárdet dahje givssidit sin, muitalit ahte dát eandalii dáhpáhuvvá sajiin gos ollesolbmot eai leat.
Máná gudi subtsasti iehtjádijs návroduvvi jali givseduvvi, javlli dát álu dáhpáduvvá dakkir sajijn gånnå ållessjattuga ælla.
Danne lea dehálaš láhčit fysalaš birrasa nu, ahte lea doarvái várddus.
Danen le ájnas fysihkalasj birra sav hiebadit vaj várddasin sjaddá.
Bargit fertejit leat hirbmat dihtomielalaččat mánnájoavkku sosiála proseassaid hárrái ja smiehttat daid birra.
Bargge hæhttuji liehket diedulattja ja ájádallat mánájjuohkusa sosiála prosessaj birra.
Máná vásáhus ferte leat vuolggasadjin dasa makkár lahkaneami ollesolmmoš vállje deaivvadettiin mánáin ja viidásat ovdánanveahkkeheaddji barggus.
Mánáj vásádus galggá álggo ja vuodo gåktu ållessjattuk mánáv vállji viehkedit ja vijddásappot gå galggá åvddånahttemav doarjjot.
Mánáid dagut sáhttet leat einnostahttit
Muhttijn árvvet juo mij le dáhpáduvvamin
Bargit fertejit geahččalit leat ovdalis dilálašvuođaid main ballet ovttasdoaibmama bisánit ja mánáid ovtta s tallan navdi mis šaddá negatiivvalažžan.
Bargge hæhttuji gæhttjalit ájttsat juo gå mánáj aktijvuohta tjadnu ja nievrep guovlluj manná.
Dákkár navdi miid vuođđun leat dávjá vásáhusat.
Dákkir ájttsa ma vuodo le álu åtsådallam.
Dáidá leat dábálaš ahte Lásse behtohallá hirbmadit go hilgojuvvo ja čierrugoahtá ja viehkala čiehkádit.
Ihkap dábálasj le Lars hådjån jus hilgoduvvá, ja de tjierru ja viehká tjiehkát.
Ja Ánne fas, go suhttá go Káre váldá dinosaurra mainna son lea stoahkamin, gáská ja gazzu.
Ihkap Liv, gå moaret gå Vilde dinosaurav válldá, sjaddá gássket ja ruohkkat.
Ollesolmmoš geahččala leat ovdalis dáhpáhusa ja veahkehit.
Ållessjattuk gæhttjal dáv juo åvddå giehtaj gáhttit ja doarjjot.
Mánná sáhttá dán láhkai oažžut veahki ieš dovdat mearkkaid.
iesj viehkev oadtjot dádjadit gå tsahkkán.
Lea dehálaš duođaštit mánáid dovdduid dalán.
Ájnas le máná dåbdojt jur dalloj duodastit.
Mánás lea lohpi leat behtohallan dahje suhttan.
Mánná galggá bessat hådjå nit jali suhttat.
Daguid baicce eai galgga ollesolbmot dohkkehit.
Valla dav majt mánná dahká ij ållessjattuk galga dåhkkidit.
Ii leat buorre vázzilit eret, ii ge leat dohkálaš dagahit earáide fysalaš bákčasiid dahje vahágiid.
Ij le vuogas bádan vaddet, ja ij le dåhkkidahtte iehtjádijt vahágahttet vaj báktjani.
Áiggi mielde bargit ovddi dit vuogi mo hábmet ja loktet oidnosii daguid molssaeavttuid mat sáhttet šaddet vejolaš strategiijan mánáide.
Åvddålijguovlluj bargge gæhttjali modellerit ja åvddån låggŋit ietjá vuogijt ma luluji vejulasj strategijan mánnáj maŋenagi.
Mánát dárbbašit muhtumin ollesolbmuid geat seaguhit iežaset áššiide
Máná muhttijn dárbahi ållessjattugijt gudi fátta válldi
Ii oktage mánáidgárdi sáhte eastadit geavvamis fáhkka dáhpáhusaid main huškot dahje čikčet, hárdet dahje olgguštit, muhto oassálasti bargit fertejit gieđa hallat dáid dáhpáhusaid.
Ij aktak mánájgárdde máhte ållåsit hieredit muhttijn hæhkkat soames tjiektjá jali tsábbmá, návrot jali ålgoldahttá, valla bargge gudi dåppe li hæhttuji dájt dáhpádusájt giehtadallat.
Vuosttažettiin fertejit mánát oažžut áiggi ieža bissehit dahje rievdadit láhttenvugiid.
Vuostatjin hæhttuji máná iesj oadtjot ájgev ganugit jali ulmutjahttemav rievddat.
Seammás lea ollesolbmuid ovddasvástádus jođánit bissehit daguid mat čuhcet earáide fysalaččat dahje psykalaččat.
Sæmmi båttå le ållessjattugij duogen jåhtelit ganugahttet dáhpádusájt gånnå iehtjáda gierddi juogu de fysihkalattjat jali psyhkalattjat.
Ollesolbmot fertejit beroštit ja dohkkehit mánáid vásáhusaid ja dovdduid nugo čájehit daid dalle.
Ållessjattuga hæhttuji berustit ja dåhkkidit mánáj dåbdojt já vásádusájt majt jur dalloj gåvvidi.
Mánáin lea dárbu fuolalaš ollesolbmuide geat addet sidjiide vejolašvuođa oahpásmuvvat iežaset dovdduide, vai mánát áiggi mielde sáhttet dovdat ja hálddašit dovdduid.
Máná dárbahi huvsulasj ållessjattugijt gudi sidjij vaddi vejulasjvuodav ietjasa dåbdojda oahpásmuvvat, vaj máná ájge nalluj iesj galggi nahkat dåbdojt identifiserit ja vuojnnusij buktet ja dajt nahkat giehtadallat.
Muitalehket ahte dagut mat čuhcet earáide, leat dohkketmeahttumat, ja deattuhehket ahte buohkain lea ovddasvástádus dasa ahte buot mánáin lea buorre dilli mánáidgárddis.
Galggá val javllat ij le dåhkkidahtte gå iehtjádij vuosstij bahájt dahki, ja dættoda juohkkahattja duogen le máná mánájgárden soapptsu.
Ulbmilin ii leat dahkat buohkaid seammaláganin, muhto dahkat mánáid dihtomielalažžan ja doarjut sin láhttenvugiid, vai ovttasdoaibman earáiguin šattašii njuovžileabbon ja eanet positiivan ja illugáldun.
Ij la val ulmme juohk kahasj galggá avtalágásj, valla farra mánájt diehtten dahkat ja sijájt doarjjot vaj aktijvuohta iehtjádij lasjma gin ja buorren sjaddá ja navti ávvus.
Mánát dárbbašit vásáhusaid hálddašit riidduid
Máná dárbahi vásedit gåktu rijdojt tjoavddet
Beroštupmeriiddut ja fápmoriiddut čuožžilit mánáid gaskkas duos dás.
Berustimrijdo ja fábmospela duolloj dálloj tsahkkáni mánáj gaskan.
Bargi guhte dárku riiddu mánáid gaskkas, berre álggos vuordit ja diktit mánáid oažžut vejolašvuođa geahččalit čoavdit riiddu ieža.
Bargge guhti vuojnná rijdov mánáj gaskan, bierri álgo rájes vuorddelasstet vehi ja dib ddet mánájt gæhttjalit iesj rijdov tjoavddet.
Jus mánát eai nagot čoavdit riiddu ieža, de sáhttá ollesolmmoš veahkehit soabadeaddjin dahje doarjjan.
Jus máná e ietja nagá rijdov tjoavddet, máhttá ållessjattuk viehkedit såbadiddjen ja doarjodiddjen.
Jus mánát muitalit juoidá, de guldalit ollesolmmoš ja áššái seaguhuvvon mánát buohkaid čilgehusaid.
Jus máná juoj ddáv javlli, de ållessjattuk ja guoskavasj máná gulldali juohkka hattja tjielggidusájda.
Geahččal oaidnit ášši buot bealálaččaid čalmmiiguin.
Gæhttjala ássjev juohkkat guovlos gehtjadit.
Lea dehálaš garvit muitaleames ahte nubbi vuoitá ja nubbi vuoittáhallá.
Ájnas le garvvet nabddemis avtak vuojtten ja vuojtádallen.
Mánát geat vásihit váttes dáhpáhusa, galget deaivvadit ollesolbmuin gii lea oadjebas, fátmmasteaddji ja áimmahuššá sin bures.
Máná gudi li gássjelis dáhpádusáv vásedam galggi bessat iejvvit ållessjattugav guhti le jasska, sebradahtte ja buoragit sijájt várajda válldá.
Mánát geat leat dahkan juoga sávakeahttá dahje dohkketmeahttu mit, galget vásihit ahte ollesolmmoš ii dubme ii ge hilggo sin, muhto hilgu sin dagu ja seammás dohkkeha sin dovdduid ja čájeha árvvusatnima ja liekkusvuođa.
vásedit ållessjattuk ij sijájt duobbmi jali hilgo, valla tjielgga sit diedet dát ij lim dåhkkidahtte, ja sæmmi båttå sijáj dåbdojt dåhkkit ja vuoset vieledimev ja liekkosvuodav.
Lea lohpi leat suhttan, muhto ii leat lohpi časkit.
Loahpe le suhttat, valla ij le loahpe tsábbmet.
Ollesolmmoš galgá maiddái čájehit ahte sus leat vuordámušat ja jáhkku mánnái.
Ållessjattuk galggá aj vuosedit mánnáj jáhkká.
Divtte máná ieš evttohit čovdosiid, háleš singuin daid birra ja divtte mánáid geahččalit čoavddusevttohusa mii iežaset mielas lea buoremus.
Dibde mánáv iesj buktet oajvvadusájt tjoavddusijda, ságastit gaskanihtte sijáj birra ja dibddit mánájt gæhttjalit dav tjoavddusav masi ienemusát jáhkki.
Mánáin, geat leat negatiivvalaš dagu dahkan, lea dávjá dárbu jođánit oidnojuvvot ja dohkke huvvot eará dilis mas máhtestuvvet, ovdameark ka dihtii ovttasdoaimma dettiin earáiguin borran beavddi birra dahje mátkkis seamma beaivvi.
Máná gudi li baháv dahkam dárbahi dalánagi vuojnnut ja dåhkkiduvvat ietjá dilen majna nagádi, duola dagu iehtjádij siegen biebbmobiev de birra jali tuvran sæmmi biejve.
Lea dehálaš aktiveret mánáid resurssaid.
Ájnas le mánáj ressursajt jåhtuj biedjat.
Váldde vuolgga saji das maid mánát máhtestuvvet ja doarjjo dáid gálggaid ovdáneami.
Álggo le dat majt máná åvdutjis bukti, ja daj máhtudagáj åvddånahttemav doarjjot.
Mánát áinnas válljejit strategiijaid maid sii oidnet váikkuhanfámolažžan alcceseaset
Máná álu válljiji strategijajt ma sidjij dåbdduji ávkken
Suhttu lea dávjá dan duohken ahte čuožžilit dilit gos ovttaskasmáná ja earáid beroštumit ja dárbbut leat vuostálagaid.
Moarre álu dasi gullu jut dakkár dile badjáni gånnå ájnegis máná berustime ja dárbo båhti ietjá mánáj vuosstij.
Jus mánná ovdamearkka dihtii máŋgii oažžu miela mielde dahje oažžu dan maid sávvá jus bárgu dahje duhkoštallá go lea suhttan, de lea stuorra vejolašvuohta ahte son geavaha dán strategiija viidáseappot.
Jus muhtem mánná moaddi váset oadtju gåk sihtá jus snjihtju jali vuoptajt gabes gå le moaren, de galla soajttá dáv strategijav åvddålijguovlluj adná.
Ollesolmmoš sáhttá fuomášahttit mánnái makkár váikkuhus dán dagus lea earáide ja mánnái.
Ållessjattuk máhttá mánnáj diededit majt dákkár dahko mierkki iehtjádijda ja mánnáj iesj.
Dát sáhttá máná veahkehit oaidnit eará láhttenmolssaeavttuid boahtte háve go suhttá.
Navti soajttá viehkedit mánáv ietjá láhkáj dahkat gå moarát.
Mánát dárbbašit máhtestuvvanstrategiijaid
Máná dárbahi strategijav gåktu rijbbat
Mánát dárbbašit láhttenvieruid maid sáhttet geavahit jus givssiduvvojit, hárdojuvvojit dahje olgguštuvvojit.
Máná dárbahi vuogev gåk dahkat gå návroduvvi, hárdeduvvi jali ålgoduvvi.
Olu mánáin lea repertuára maid geavahit árga beaivvis.
Moatten mánán le repertoárra mav árkkabiejven adni.
Soames mánáide lea ávkkálaš geahččat eará mánáid dahje ovttas ollesolbmuin smiehttat iešguđet strate giijaid birra ovdánahttin dihtii iežas strategiijaid.
Muhtem mánájda soajttá ávkken ietjá mánájt gehtjadit jali ållessjattuga siegen ájádallat muhtem strategijaj birra vaj nahká ietjas strategijajt vijddá but åvddånahttet.
Sáhttá ovdameark ka dihtii leat sáhka bidjat rájá jus juoga šaddá menddo hirpmusin dahje unohassan signaliseredettiin ahte son dahje nubbi galgá bisánit, vázzilit ieš eret ja/dahje bivdit veahki ollesolbmuin.
Duola dagu rájáv biedjat jus juoga sjaddá ilá ållo jali unudis. De máhttá vuosedit dån / dåj iehtjádijda ganugit galggi, ierit mannat iesj ja / jali viehkev ållessjattugis anodit.
Mánát sáhttet maiddái geahččalit váldit ovddasvástádusa vieččadettiin earáid ovddas veahki olles olbmuin.
Máná máhtti aj gæhttjalit iesj åvdåsvásstádusáv válldet navti vaj iehtjádij åvdås ållessjattugav åhtsi.
Nie ohppet mánát morálalaš ovddasvástádusa.
Navti máná hárjjáni morála åvdåsvásstádusáv válldet.
Go mánát rievdadit láhttema, de sáhttá dat mearkkašit eahpeloaktima
Gå máná ietjá láhkáj ulmutjahttáji de soajttá mærkkan e soaptso
Bargit fertejit máhttit dovdat negatiivvalaš ovttasdoaibmanvieruid mearkkaid ja aktiivvalaččat hehttet dáid ovdáneamis dahje bistimis.
Bargge hæhttuji nahkat dåbddåt nievres aktijvuoda mer kajt ja dåjmalattjat barggat vaj dá e åvddåna jali vi bá.
Sii dárkot mánáid áiggi badjel ja oidnet vejolaš rievdamiid sin láhtte mis.
Mánájt gehtjadi ájge tjadá ja berusti jus sijá ulmutjahttem muhttijn rievddá.
Dábálaš mearkan dasa ahte mánáin ii leat buorre dilli, lea ahte eai hálit mánáidgárdái.
Dábálasj mærkka mánán ij le buorre dille, le gå mánájgárddáj e sidá.
Eará mearkkat sáhttet leat ahte mánát, geat muđui lea rabasmielalaččat ja buorremielas, jávohuvvet, šaddet duođalažžan ja skuŋkkasin.
Ietjá merka soajtti liehket máná gudi ietján li ávon ja mihá, sjávvuni, hådjåni ja aktu soapptsu.
Aktiivva laš mánát sáhttet geassádit stohkosiin, eai ohcal earáid nu olu go ovdal ja šaddat passiivvalažžan.
Dåjmalasj máná soajtti ståhkamis ieret giesset, binnep aktij vuodav válldet ja passijva sjaddat.
Mánná gii ovdal lea searvan buori ovttasdoaibmamii eará mánáiguin, sáhttá mášohuddat, viehkat, rikkeret, bilidit earáid ovddas ja duskkástuvvat ja suhttat.
Mánná guhti åvdd åla le buoragit ietjá mánáj aktijdam, soajttá juolodis sjaddá, birra viehkal, sjuddi, iehtjádij ståhkusijt biejsstet ja gierddamahtesvuodav vuosedit ja suhttat.
Muhtumat fas váibet, heaŋgájit ollesolbmuin ja čirrot eanet go ovdal.
Muhtema soajttá vájbbi ja nagerduvvi, ållessjattugijda girmmodi jali ienebut tjierru gå åvddåla.
Earát fas rahčet borramiin ja oađđimiin.
Iehtjádijn soajttá gássjelisvuoda bårråt jali oadet.
Hárdin-, givssidan- dahje olgguštanvásáhus lea álo subjektiivvalaš
Návrrot, hárddet jali ålgodit le agev subjektijva ássje
Mánná ferte ieš beassat muitalit mo su dilli lea má náid gárddis.
Mánná hæhttu iesj bessat subtsastit gåktu dille mánájgárden le.
Nuoramus mánát eai sáhte sániiguin muitalit lea go juoga buorre, váivi dahje váttis, muhto rupmašiin ja nonverbála gulahallansignálaiguin sáhttet čájehit mo sii vásihit árgabeaivvi.
Unnemus máná e bágoj buvte subtsas tit jus juoga le buorre, bávtjas jali gássjel, valla rubmahijn ja iehpeverbála guládallamvuogij máhtti subtsastit gåktu árkkabiejvve le.
Dađistaga máhttigohtet mánát bidjat sániid iežaset dovdduide, dárbbuide ja jurdagiidda.
Maŋenagi bukti máná ienebut subtsastit gåktu sijá dåbdo, dárbo ja ájádusá li.
Ollesolbmot sáhttet singuin háleštit mo sin dilli lea, mainna vejolaččat eai loavtte, dahje mii sin mielas lea váivi dahje váttis mánáidgárddis.
Ållessjattuga máhtti sijáj ságastit gåktu sijá dille le, majna ihkap e soaptso, jali mij sijá mielas le bávtjas jali gássjel mánájgárden.
Ollesolbmot sáhttet eanaš boarráseamos mánáiguin háleštit ja digaštallat das maid ieža oidnet.
Ienemus vuorrasap mánáj bessi ållessjattu ga giehttot dan birra majt vuojnni, dan birra mánáj ságastit.
Muhto fuomáš ahte maiddái boarrásat mánát sáhttet rahčat muitaleames jurdagiid ja dovdduid birra.
Valla gáhttijit val stuoráp mánájda aj soajttá gássjel ájádusájt ja dåbdojt tjielggit.
Soapmásat eai dáidde oažžut sáni saji joavkkus gos leat olu mánát, earát fas eai smiehta ahte sáhttet hállat earáiguin váttisvuođaid birra dahje eai hálit hállat daid birra.
Muhtema soajttá e besa javllat dav majt sihti juohkusin gånnå li moadda máná, iehtjáda ihkap e ájtsa dåhkki iehtjádij ságastit gássjelisvuodaj birra jali ihkap e sida avtanik ságastit dán birra.
Ii dáidde oba máhttit ge bidjat sániid dasa ahte sis ii leat buorre dilli, dahje ahte juoga lea boastut.
Ihkap e ga nagá bágoj javllat e soaptso, jali mij dat vihken le.
Bargit dárkot mánáid rumašgiela, mimihka, dovddolaš dovddahemiid ja sin ovttasdoaibmama earáiguin.
Bargge vuojnni mánáj rumájgielav, mimihkav, dåbdoj åvddånbuktemav ja gåktu iehtjádij aktidi.
Sii geahččalit háleštit mánáiguin, guldalit sin go muitalit ja deattuhit gávnnahit maid mánná muitala.
Gæhttjali mánáj ságastit, gulldali majt javlli ja biedji dættov gávnnat majt máná ajtu gæhttjali javllat.
Mánát dárbbašit ollesolbmuid geat váldet ovddasvástádusa
Máná dárbahi ållessjattugijt gudi åvdåsvásstádusáv válldi
Mánná, guhte hárdojuvvo dahje givssiduvvo, ii leat sivalaš dasa, ii ge mánás guhte olgguštuvvo stoahka mis dahje guhte vásiha loavkašuhtti láhttema, leat ovddasvástádus dasa mii geavvá.
Mánná guhti návroduvvá jali vájveduvvá, ij le dasi sivvan, ja mánná gev ståhkusis ålgodi jali illasti ij ga dan åvdås vássteda.
Lea álo bargiid ovddasvástádus hálddašit dákkár váttisvuođaid mánáid gárddis.
Agev le barggij åvdåsvásstádus dákkir gássjelisvuodajt giehtadallat mánájgárden.
Lea maiddái bargiid ovddasvástádus áimmahuššat máná guhte lea dahkan negatiivvalaš dagu, fátmmastit su ja veahkehit su searvat searvevuhtii.
Ållessjattugij duogen le aj várajda válldet dav mánáv guhti le bahájt dahkam, suv sebradahttet ja viehkedit aktijvuohtaj.
A. Makkár hástalusaid oaidnibehtet mánáid gaskasaš ovttasdoaibmamis ?
A. Makkir hásstalusá vuojnnebihtit mánáj aktivuodan ?
Makkár barggu fertebehtet guovdilastit dál ?
Massta bierribihtit dálla berustit ?
Á. Maid dagat don / dahkabehtet dii go mánná muitala ahte ii loavtte ?
Majt dagá / dahkabihtit jus muhtem mánná javllá ij soaptso ?
Vállje soames doaibmabijuid.
Válljit muhtem dåjmajt.
Čađat daid.
Tjadádit dájt dåjmajt.
Mo doibmet ?
Gåktu da doajmmi ?
Ustitvuohta
Ráddnavuohta
Ustitvuohta lea dehálaš buotahkásaš mánáide
Ráddnavuohta le ájnas mánájda vájku man vuorrasa li
Buot mánáin berre leat unnimusat okta ustit
Juohkka mánán galgaluluj edesik akta ráddna
Leat ustibin lea deaivvadit oktavuođas mas ovttaskasolmmoš dovdá iežas dohkkehuvvon ja árvvusadno juvvon justa nu mo son lea.
Rádnastallam le æjvvalit aktijvuodan gånnå ájnegis dåbddå ietjas dåhkkiduvvam ja árvvon anedum jur navti gåktu sån le.
Maiddái nuoramus mánáin leat nana ustitvuođaoktavuođat, ja olu mánát dadjet ahte somámus mánáidgárddis lea deaivvadit eará mánáiguin ja stoahkat ustibiiguin.
Nuoramus máná li aj buorre rádna, ja moadda máná javlli gájk buoremus mánájgárdijn le ietjá mánájt iejvvit ja ietjasa rádnaj ståhkat.
Ustitvuohta addá oassálastin ja searvevuođadovddu mii fas addá positiivvalaš iešdovddu.
Ráddnavuohta mierkki máná dåbddi aktijvuodav ja oassálasstemav massta vas vuogas iesjdåbddo badján.
Gullat jovkui oadjuda máná ja addá sosiála oktavuođa.
Juohkusij gullut vaddá mánáj jasskavuodav ja sosiála tjadnusav.
Vásáhusat eará mánáiguin sáhttet addit ođđa ustitvuođaid.
Vásádusá ietjá mánáj siegen soajttá gæjnno ådå ráddnavuodajda.
Ásahit ja doalahit ustitvuođaid lea dehálaš oassi sosialiserenproseassas ja eastadeaddji faktor váivves ja negatiivvalaš ovdáneapmái.
Ráddnan sjaddat ja bissot le ájnas oasse sosialiserimprosessas ja nievres åvddånahttemav hieret.
Soames mánát dadjet ahte sis dávjá ii leat geaiguin stoh ket mánáidgárddis.
Muhtem máná javlli siján ælla ståhkamrádna mánájgárden.
Go mii diehtit man dehálaš ustit vuohta lea, de eat sáhte dohkkehit ahte soapmá sat vásihit ahte sis eai leat ustibat dahje dovdet ieža set okto.
Gå diehtep man ájnas ráddnavuohta le, de ep máhte dåssju dåhkkidit muhtema vásedi siján ælla rádna jali dåbddi aktuvuodav.
Bargiid guovddáš bargun lea veahkehit mánáid hukset oktavuođaid guhtet guoibmáseaset.
Guovdásj dahkamus barggijda le mánájt viehkedit nubbe nubbáj aktidit.
Ollesolbmot sáhttet ovdamearkka dihtii sihtat mánáid geat dábálaččat eai ovttastala, searvat oktasaš doibmii dahje stohkosii, ja sáhttet láhčit dili ođđa ustitvuođaide go rievdadit fásta sajiid bivttasheŋgestagas dahje ráiddus go leat mátkkis.
Ållessjattuga máhtti duola dagu gåhttjot mánájt gudi dábálattjat e aktan ståga muhtem aktisasj doajmmaj jali ståhkusij, jali máhtti ådå ráddnavuodajt alodit gå målsodimlanján rievddadi jali rájdov tuvrajn målsudi.
Vásáhusat smávva joavkun ossoda gaid rastá sáhttet maiddái leat vuolggasadjin ođđa searvevuhtii ja ustitvuođaide.
Vásádusá smáv juohkusijn åssudagáj rastá soajtti aj álggon ådå aktivuodaj da ja rádnastallamij.
Lea dehálaš fuobmát ahte šaddi ustitvuođat sáhttet leat rašit.
Ájnas le galla gehtjadit dákkir ådå ráddnavuoda soajtti rasje.
Áicilis bargit fuomášit go mánát čatnet ođđa oktavuođaid, ja sii leat várrogasat amaset seaguhit iežaset daidda ja bilidit dákkár proseassaid.
Bargge gudi snivva tjuovvu ájttsi gå máná ådå rádnajt gávnni ja gáhttiji dákkir prosessajt massimis.
Dalle lea ovdamearkka dihtii dehálaš ahte ii sirre mánáid sierra joavkkuide, dahje atte sidjiide fásta saji borranbeavddi guoras dahje čoahkkananboddosajis.
De ij galga juohkusij da juohket vaj mánájt ierit, jali sijájt fássta sajij da biedjat biebbmobievden jali æjvvalimsajen.
Evttohus smiehttamušaide ja ovttasbargui
Oajvvadusá ájádallamij ja aktisasjbargguj
Maid sáhtát don / sáhttibehtet dii bargat doarjut mánáid ustitvuođaid ?
Majt máhtá / máhttebihtit dahkat mánáj ráddnavuodav doarjotjit ?
Sosiála gelbbolašvuohta
Sosiála máhtto
Sosiála gelbbolašvuohta lea čoavddus loaktit mánáidgárddi searvevuođas
Sosiála máhtto le tjoavdos hávsskes mánájgárddáj
Mánát leat sosiála olbmot riegádeamis jo, ja sii gula hallet ollesolbmuiguin ja guhtet guimmiineaset sihke rumašlaš ja gielalaš daguid bokte.
Máná li riegádam sosiála, ja ållessjattugij ja iehtjádij guládalli sihke rubmahijn ja gielajn.
Sosiála gelbbolaš vuođas lea sáhka gulahallat ja ovttasdoaibmat bures earáiguin iešguđet dilálašvuođain.
Sosiála máhtto sisadná buktet guládallat ja iehtjádij siegen doajmmat iesguhtik aktijvuodan.
Dát gelbbolašvuođa lea dehálaš vai ovttaskasmánná lihkostuvašii ja loavttá šii, ja vai dat árvvusadnojuvvošii ustibin ja dásseárvosaš oassálastin ovttasdoaimmadettiin eará mánáiguin.
Dát máhtto le guovdátjin vaj ájnegis mánná galggá vuorbástuvvat ja hávsskudallat, ja vaj galggá árvvon aneduvvat ráddnan ja avtaárvvusattjat ietjá mánáj siegen oassálasstet.
Mánná mii ovttasdoaibmá bures earáiguin, sáhttá sihke heivehit iežas searvevuhtii ja leat oinnolaš oassálastin guhte birgehallá.
Mánná guhti buoragit dåj iehtjádij siegen bierggi, máhttá sihke aktisasjvuohtaj hiebadit ja vuojnnusin liehket sajenis.
Dutkan čájeha ahte mánáid návccat ásahit ustitvuođa oalle muddui lea iežaset sosiála gelbbolašvuođa duohken.
Dutkam vuoset mánáj tjehpudahka rádnastahttját le lahkasit tjanádum sijá sosiála máhttuj.
Sosiála gelbbolašvuohta sisttisdoallá gálggaid mat lunddolaččat heivejit mánáid ovttasdoaibmama ollislašvuhtii, ovdamearkka dihtii iešdovdu, empatiija, prososiála láhtten, iešárvu ja iešstivren.
Sosiála máhtto le muhtem tjoahkke tjehpudagájs ma luondulattjat mánáj aktivuohtaj gulluji, duola dagu iesjdåbddo, empatija, prososiála ulmutjahttem, ietjastallam ja iesjkontrolla.
Makkár gálggat leat áigeguovdilat, leat dan dilálašvuođa ja oktavuođa duohken.
Makkir tjehpudagá li ávkken le dile ja aktijvuoda duogen.
Ollesolbmuid ja mánáid okta vuođain mánáidgárddis ovdánahttet mánát sosiála gelbbolašvuođa maid dárbbašit oppalaččat okta vuo đain eará olbmuiguin.
Ållessjattugij aktijvuodajn mánájgárden åvddånahtti máná dav sosiála máhtov mav dárbahi ietjá ulmutjijda ållåsit.
Empatiija lea guovddáš gelbbolašvuohta mánáidgárddis
Empatija le guovdásj máhtto mánájgárden
Empatiija lea gálga oaidnit ja áddet mo earáin lea.
Empatija le makta buktá iehtjáda dilev dádjadit ja gåktu sujna le.
Son guhte lea empáhtalaš, nagoda earuhit iežas ja earáid jurdagiid ja dovdduid.
Sån guhti le empáhtalasj nahka ieridit ietjasa ja iehtjádij ájádusáj ja dåbdoj gaskan.
Dán láhkai lea vejolaš áddet ahte nubbi olmmoš sáhttá vásihit dihto dili eará láhkai go ieš.
Navti nahká dádjadit nágin ietjes máhttá vissa dáhpádusáv vásedit ietjá láhkáj gå dån iesj.
Empáhtalaš olbmos ii máhte dušše oaidnit lea go nubbi ilus vai váivvis, muhto son ádde maiddái earáid motiivvaid daguid bokte.
Empahtalasj ulmusj ij dåssju nagá vuojnnet jus nágin ietjes le håjen jali ávon, valla aj manen dahká nuovti ja návti.
Mánáidgárddis lea sáhka das ahte mánát dovdet ahte juoga dáhpáhuvvá singuin, ovdamearkka dihtii ahte sis bávččaga go oidnet ahte nuppis lea váivi, dahje go vásihit ahte nubbi loavkašuhttá nuppi.
Mánájgárden dat sisadná máná dåbddi juojddáv, duola dagu báktjani tjoajven gå vuojnni nágin ietjes le håjen, jali gå vuojnni nágin iehtjádav báktji.
Dát leat vuođđoáššit mánáid ovttas doaibmamis.
Dát le ållu vuodon mánáj aktivuodan.
Empatiija ilbmá dávjá daguid bokte.
Empatijav álu vuojnná dagoj baktu.
Mánát sáhttet ovdamearkka dihtii jurddašit ahte sii sáhttet dahkat juoidá dilálašvuođas mii lea váttis nubbái.
Máná soajtti usjudallat iesj lidjin máhttet dahkat juojddáv muhtem dilen mij le iehtjádij låssåt.
Empatiija veahkeha mánáid buorebut gulahallat, čájehit fuola ja veahkehit guhtet guoimmiset.
Empatija baktu máná buorebut nubbe nuppijn guládalli, huksi ja viehkedi.
Dát leat eavttut mánáid gaskasaš lagašvuhtii.
Jus máná galggi nubbe nuppe lahka boahtet de hæhttu návti lieh ket.
Lea maiddái dehálaš ieš vásihit empatiija earáide iešguđet oktavuođain.
Ájnas le aj empatijav iehtjádijs vásedit iesjguhtik aktijvuodan.
Mánát ovdánahttet empatiija beaivválaš vásáhusaid bokte.
Máná empatija åvddån bæjválasj åtsådalla mijs.
Ollesolbmot čájehit ahte dohkkehit mánáid prososiála daguid.
Ållessjattuga vuosedi sij mánáj prososiála dagojt dåhkkidi.
Sosiála gelbbolašvuođa bargguid ovdamearkkat mánáidgárddis
Buojkulvis gåktu máhttá sosiála máhtujn barggat mánájgárden
Mánát ovdánahttet sosiála gelbbolašvuođa vuostta žet tiin beaivválaš, eahpeformálalaš ovttasdoaibma mis earáiguin.
Gájkin åvdemusát åvddån mánáj sosiála máhtto bæjválasj, iehpeformála aktijvuodan iehtjádij árkkabiejven.
Mii bidjat dattetge ovdan ovdameark kaid dasa mo soames mánáidgárddit válljejit bargat čalmmustahttit sosiála gelbbolašvuođa.
Ajtu válldep fárruj muhtem buojkulvisá gåktu muhtem mánájgárdde dættodi sosiála máhto bargov.
Ovda meark kaid oktasaš ášši lea ahte rávesolbmot bivdet stuorát mánáid smiehttat.
Dáj buojkulvisájda aktan gullu dat ållessjattuga vehi stuoráp mánájt gåhttju ájádallat.
Mánát bidjet sániid iežaset jurda giidda, oaiviliidda ja dovdduide.
Máná tjielggiji ietjasa ájádusájt, vuojnojt ja dåbdojt.
Formálalaš ságastallamat Formálalaš ságastallamat eai leat seamma go spontána árgabeaiságastallamat, sivas go dat leat plánejuvvon, ja daid jođiha ollesolmmoš.
Formála ságastallama Formála ságastallama ieridi árkkabiejve ságastallamijs navti jut li plánidum ja ållessjattuk dajt jådet.
Soames mánáidgárddit geavahit metoda maid gohčodit mánnáságastallamin dahje mánnáčoahkkimin.
Muhtem mánájgárde dakkir metodav adni majt gåhttju mánájsága stallamin jali mánájtjåhkanibmen.
Mánát jurddašit ja hállet ovttas árgabeaivásáhusaid birra ja dovdduid ja jurda giid birra mat čatnasit dáidda.
Máná usjudalli ja sáhkadi árkkabiejve vásádusáj birra ja dåbdoj ja ájádusáj birra ma li dasi tjanádum.
Soames ollesolbmot atnet vuolggasadjin govaid mat čájehit mánáid geat ovttasdoibmet iešguđet láhkai, dahje mánáid mat čájehit iešguđetlágan dovdduid.
Muhtema vuosedi gåvåjt majn li máná gudi iesjguhtik láhkáj aktan doajmmi, jali máná gudi iesjguhtik dåbdojt vuose di.
Dákkár ságastallamiin dárbbašit mánát áiggi jurddašit.
Dákkir ságastallamijn dárbahi máná ájgev ájádalátjit.
Sii bidjet sániid jurdagiidda ja dovdduide ja vásihit oažžut sáni saji ja muitalit iežaset oaiviliid.
Ájádusájda ja dåbdojda bágojt biedji ja hárjjáni subtsastallat ja ietjas vuojnojt åvdedit.
Guldalettiin earáid, de ožžot vejolašvuođa guldalit earáid oainnu áššái ja oaidnit mo earáin lea, nappo empatiija.
Gå iehtjádijda gulldali, bessi ássjev moattet bieles gehtjadit ja iehtjádij dilev dádjadit, dat mij empatijan gåhtjoduvvá.
Goalmmát variánta lea filosofalaš ságastallamat.
Goalmát sládja le filosofalasj ságastallama.
Dákkár ságastallamiid vuolggasadjin lea čuolbma, ja mánát jurddašit, hále štit ovttas ja vástidit gažaldagaide main eai leat čielga vástá dusat.
Dákkir ságastallamij álggo le muhtem tjuolmma, ja máná usjudalli, ságastalli ja vásstedi gatjálvisájda masi ælla mierredum jali låhpalasj vásstádusá.
Girjjálašvuohta Govvagirjjit ja máidnasat sáhttet vuolggahit jurdagiid ja ságastallamiid dovdduid ja oassádallama birra ja iešguđet doaibmanvejolašvuođaid birra.
Girjálasjvuohta Ihkap gåvvågirje ja subttsasa lidjin rahpat ájádusájt ja ságastallamav dåbdoj ja ármestime ja iesjguhtik vejulasjvuodaj birra.
Mánát sáhttet háleštit ovttas das maid navdet olbmuid smiehttat ja dovdat.
Máná bessi ságastit majt jáhkki ulmutja ájádalli ja dåbddi.
Sii sáhttet geahččalit áddet diliid maid birra gullet, ja ákkastit manne olbmot dahket nu mo dahket.
Máhtti gæhttjalit dádjadit dáhpádusájt maj birra gulli, ja tjielggit manen ulmutja dahki navti gåktu dahki.
Sii sáhttet maiddái oažžut bargun muitalit maid navdet dáhpáhuvvat viidáseappot muitalusas, ja maid ieža livčče dahkan jus vásihivčče dan.
Máhtti aj bessat subtsastit majt jáhkki dáhpáduvvá vijddásappot subttsasin, ja majt lidjin dahkat jus ietja lidjin dav vásedam.
Go mánát drámátiserejit máidnasa dahje neavttašit stoaga dettiin, de servet ovttasdoaibmamii mas okta dahje eanet leat mielde.
Dramatiserim ja rollaståhkam Gå máná muhtem subttsasav dramatiseriji jali gå siján li muhtem rålla stågadijn de ham iehtjádij siegen dav dahki.
Seammás besset lahkonit dovdduid mat leat čadnon rollaide ja dilálašvuođaide.
Sæmmi bále bessi rollaj ja dáhpádusáj lahka.
Dát sáhttá nannet mánáid empáhtalaš gálggaid.
Navti máhttá mánáj empahtalasj máhtov buoredit.
Ollesolbmot sáhttet maiddái neavttašit mánáide.
Ållessjattuga máhtti aj rollaspelav mánájda vuosedit.
Sáhttá leat dan birra ahte soames čájeha prososiála láhttema, dahje ahte das čielgasit váilu dát sosiála gelbbolašvuohta.
Dan sisadno máhttá muhtem guhti prososiála láhkáj ulmutjahttá jali tjielggasit dav buvte.
Heivet sisdoalu mánáid ahkái ja gelbbolašvuhtii.
Hiebadit sisanov mánáj álldarij ja máhtudahkaj.
Erohusat sáhttet áinnas leat čielgasat, ovdamearkka dihtii okta guhte juogada earáiguin, ja okta guhte ii juogat, okta guhte veahkeha ja okta guhte jorgala sealggi ja vázzila eret sus gii dárbbaša veahki.
Kontrásta máhtti galla liehket tjielggasa, dagu nágin guhti iehtjádij juohká ja ietjes ij dav dagá, akta guhti viehket ja nubbe guhti hárddov jårgit ja ierit vádtsá sujsta guhti viehkev dárbaj.
Háleštehket mánáiguin sin áddejumiid, vásáhusaid ja jurdagiid birra maŋŋá.
Maŋŋela galggabihtit ságastit mánáj majt li vuojnnám, vásedam ja ájádallam.
Diktet sin árvvoštállat iešguđet daguid ja ákkastit ovdamearkka dihtii manne sin mielas lea juoga buorre dahje váivi.
Dibddit sijájt iesjguhtik dagojt árvustallat ja gåhttjut tjielggit manen sijá mielas juoga le vuogas jali håjes.
Gulahallan ja giellabargu
Guládallamijn ja gielajn barggat
Gulahallan lea dehálaš áddet ja áddejuvvot
Guládallam le ájnas gå galggá dádjadit ja dádjaduvvat
Bidjat iežas rájáid čájehettiin «bisánš gieđain dahje dadjat ii dahje bissehit jus dáhpáhuvvá juoga masa mánná ii liiko, lea dehálaš gulahallangálga mánáidgárdeárgabeaivvis.
Nahkat ietjas rájájt biedjat navti jut giedajn ganugahttá jali javllaj «aleš jus le juoga mav ij lijkku, le ájnas guládallam tjehpudahka mánájgárde árkkabiejven.
Lea maiddái dehálaš dulkot earáid signálaid áddet dan mii lea sávahahtti dahje dohkálaš láhtten, dahje mii rihkku mánáid rájáid.
Sæmmi láhkáj le guovdátjin buktet iehtjádij signálajt dádjadit gåktu galggá jali bæssá ulmutjahttet, jali mij le sijá rájáj rastá.
Bargit dorjot máná go son geahččaladdá beaivválaš dilálašvuođain.
Bargge doarjju mánáv gå návti gæhttjaladdá ietjas árkkabiejven.
Veahket máná gulahallat iežas dovdduiguin ja jurdagiiguin, muitalit iežas sávaldagaid ja dárbbuid birra ja dulkot earáid dovdduid, sávaldagaid ja áigumušaid.
Viehkeda mánáv guládallat ietjasa dåbdojt ja ájádusájt, ietjasa sávvamijt ja dárbojt åvddånbuktet ja iehtjádij dåbdojt, sávvamijt ja sidodijt dålkkut.
Dása dárbbašit mánát áiggi geahččaladdat ja vásihit iešguđet dilálašvuođaid máŋgii áiggi badjel.
Dási dárbahi máná ájgev iesjguhtiklágásj dilijn gæhttjaladdat moaddi ájge tjadá.
Vai birge bures ovttastaladettiin earáiguin, de lea de há laš máhttit giela.
Jus galggá iehtjádij siegen rijbbat de le ájnas gielav buktet.
Mánát geat eai gulahala bures njálmmálaččat, sáhttet badjelgehččojuvvot ovttas doaibma mis eará mánáiguin.
Máná gudi e buoragit njálmálattjat guládalá, soajtti báhtsi dåjs iehtjádijs.
Váilevaš verbála laš gulahallan sáhttá maid dái lea sivvan riidduide.
Jus ij heva buvte ságastit de soajttá dat aj le rijdoj sivvan.
Ovdamearkka dihtii sáhttá mánná geas lea eará eatnigiella go dáro giella, duššástuvvat go ii áddejuvvo, ii ge leat eahpedábálaš ahte guovttejahkásaš gii ii máhte bidjat vuos sániid iežas dárbbuide ja sávaldagaide, muhtun áigodagas hušku, hoigá dahje gáská go duššástuvvá dahje suhttá.
Duola dagu soajttá mánná gejn le ietjá iednegiella gå dárogiella asjmen sjaddat gå aktak ij suv dádjada, ja ij la dat makkirak ådås gå guovtejagák guhti ij ájn nagá ietjas dárbojt ja sávvamijt bágoj javllat, muhtem gaskav tsábbmá, nårddåt jali gásská gå asjmen sjaddá jali suhttá.
Bargat aktiivvalaččat ja systemáhtalaččat gielain mánáidgárddis lea danne buorre strategiija hábmet oktavuođaid ja olahit njuovži lis ja positiivvalaš ovttasdoaibmama mánáid gaskkas ovttastallamis ja stoahkamis.
Danen le gielajn dåjmalattjat ja systemáhtalattjat barggat mánájgárden buorre strategija vaj gasskavuodajt ja vuogas ja mássjke dis aktijvuodav åttjut mánáj gaskan gå li aktan ståhkamin.
Dát lea dehálaš oassi beaivválaš ovttasdoaibmamis.
Dát le guovdásj oasse aktij vuodas árkkabiej ven.
Dasa lassin sáhttet bargit láhčit dili ságastallamiidda smávva mánnájoavkkuin gosa buot mánát besset searvat, ja gos buohkat oidnojit ja gullojit.
Duodden máhtti bargge dilev láhtjet ságastallamijda unnep mánájjuohkusijn gåsi gájka máná bessi oassálasstet ja vuojnnuji ja gulluji.
Mánáid ovttasdoaibman stoagadettiin
Mánáj aktijvuohta stågadijn
Stuorra oassi mánáidgárdebeaivvis lea stoahkan
Stuorra oasse mánájgárddebiejves le ståhkam
Mánáidgárdi galgá váikkuhit buori mánnávuhtii attedettiin mánáide vejolašvuođa stoahkat vai loavttášedje.
Mánájgárdde galggá viehkken buorre mánná vuohtaj navti vaj mánná bæssá ståhkat hávsskudallama diehti.
Stoahkan lea eallima ja oahppama vuođđovuohki.
Ståhkam le vuodulasj iellem- ja oahppamvuohke.
Mánát sáhttet searvat stoahkamii iluin ja beroštumiin.
Stågadijn bessi máná mielajn ja berustimijn oassálasstet.
Stoahkalas mánná sáhttá earuhit stoahkama eará doaimmain ja dulkot stoahkan signálaid.
Mánná guhti ståhká mánná ieridit ståhkamav ietjá dåjmajs ja ståhkamignálajt dålkkut.