pere/sami_parallel huggingface dataset:
Váilevaš gelbbolašvuohta ii almmatge galggaše leat hehttehussan searvegoddái ráhkadit fálaladagaid sámi mánáide ja nuoraide. Olu searvegottiin gos
Juska le vánesvuohta diedojs de dát ij bierri liehket hieredus tjoaggulvissaj åvddånahtátjit fálaldagáv sáme mánájda ja
orrot sápmelaččat, gávdno báikkálaš gelbbolašvuohta ja vásihusat.
nuorajda. Måttijn tjoaggulvisájn gånnå sáme årru, gávnnu bájkálasj máhtudagá ja åtsådallama.
Dat leat resurssat maid searvegoddi sáhttá atnit ávkin iežas oskkuoahpahusas sámi mánáide ja nuoraide. Lassin
Dá li resursa majt tjoaggulvis máhttá ávkástallat jáhkkoåhpadusán sáme mánájda ja nuorajda.
eaŋkilolbmuide, sáhttá maid gulaskuddat sámi servviin, giella- ja kulturguovddážiin dahje lagas skuvllain ja mánáidgárddiin gos fállet sámi oahpahusa dahje leat sámi fáttát.
Duodden ájnegis ulmutjijda, máhttá aj liehket máhttelisvuohta diedojt oadtjot sámesiebrijs, giella- ja kulturguovdátjijs jali sámeskåvllå- ja mánájgárddefálaldagájs lahkabirrusin.
Searvegottit gos eai leat resursaolbmot dahje resursabirrasat lahkosiin sáhttet ovdamearkkadihte jearrat ráđi bismagoddekantuvrrain dain bismagottiin geain lea sierra ovddasvástádus addit
Da tjoaggulvisá ma e gávna resurssaulmutjijt jali – birrusijt lagosbájkijn máhtti duola dagu rádev åhtsåt bisspaguovllokontåvråjs daj bisspaguovlojn gænna le sierralágásj åvdåsvásstádus girkkulasj
girkolaš bálvalusaid sámegillii (Nidaros: lullisámegiella, Lulli-Hålogalánda: julevsámegiella, Davvi-Hålogalánda: davvisámegiella), dahje Sámi girkoráđis.
dievnastusás sámegiellaj (Nidaros: oarjjelsáme, Oarjje-Hålogalánnda: julevsáme, NuorttaHålogalánnda: Nuorttasáme), jali sáme girkkorádes.
Nubbi vejolašvuohta lea árvvoštallat lágidit oahpahusa čoahkkanemiid bokte.
Tjåhkanimvuodok åhpadibme bierri aj aneduvvat vejulasjvuohtan.
Ovttasbargu gaskal searvegottiid dahje proavássuohkana dásis, ja lágidit leairra dahje čoahkkanemiid gos
Aktisasjbarggo tjoaggulvisáj gaskan jali pråvsstådásen, gånnå ásaduvvi årruha jali tjåhkanime gånnå
oskkuoahpahus sámi mánáide ja nuoraide lea guovddážis.
jáhkkoåhpadus sáme mánájda ja nuorajda le guovdátjin.
Čoahkkanemiid ovdamearkkadihte konfirmašunoahpahusa oktavuođas, ferte ovttastahttit juohke oasálasti searvegottiin, vai lea
Tjåhkanime duola dagu konfirmasjåvnnååhpadime aktijvuodan vierttiji åttjuduvvat juohkka ájnegisá tjoaggulvisájn, vaj
konfirmašunáiggi rámma siskkobealde (gč. Ipmil addá – Mii juogadit, kapihttal 5).
miere konfirmasjåvnnåájgen anoduvvi (bs. Jubmel vaddá – Mij juogadip, 5. kapihtal).
Dakkár čoavddus sáhttá leat áigeguovdil unnit sámi servodagain gos leat unnán eaktodáhtolaš mieldebargit, unnán
Dákkir tjoavdos máhttá liehket vejulasj unnep sáme birrusijn gånnå li gallegasj luojvoj guojmmebargge, gallegasj máná
mánát ja nuorat, dahje guovlluin gos sápmelaččat orrot bieđgguid.
ja nuora, jali guovlojn oablodum sáme årudagáj.
Čoahkkaneamit sáhttet ráhkadit sámi mánáide ja nuoraide deaivvadansajiid gos vuhtiiváldet sámi geahččanbeali.
Tjåhkanime máhtti ásadit ådå æjvvalimsajijt mánájda ja nuorajda, gånnå sáme perspektijvva bærrájgåtseduvvá.
Dat sáhttá maid
Dajda tjoaggulvisájda gejn ij la
leat veahkkin searvegottiide gos eai leat dieđut ja gelbbolašvuohta sámi girkoeallimis.
vuojga máhtto ja máhtudahka sáme girkkoiellema birra, luluj dát viehkken.
– Makkár sámi organisašuvnnaiguin ja/dahje ásahusaiguin sáhttet searvegottit ovttasbargat ?
– Makkir sáme organisasjåvnåj ja / jali institusjåvnåj máhtti tjoaggulvisá aktisattjat barggat ?
– Movt sáhttá searvegoddi atnit ávkki sámi organisašuvnnaid ja/dahje ásahusaid gelbbolašvuođas ?
– Gåktu máhtti tjoaggulvisá ávkástallat sáme organisasjåvnåj ja / jali institusjåvnåj máhtudagáv ?
Oahpa: Beaivi
Åhpav: Biejvve
Ráhkisvuohta lea gierdavaš, ráhkisvuohta lea láđis, ii dat gáđaš ii ge rábmo ii ge čeavlástala.
Gieresvuohta le gierddis ja buorre. Gieresvuohta ij le udnodibme, ij ga ietjas rámpo, ij ga stuorástalá.
Ii dat daga maidege dohkkemeahttumiid ii ge bivdde iežas ávkki, ii dat suhta ii ge vurke baháid.
Ij le hæhkkaráduk, ij ga ietjastalle, ij le suhtisj, ij ga bahájt vuorkuda.
De dat bissot, dát golmmas: Osku, doaivu ja ráhkisvuohta. Muhto buot stuorimus dain lea ráhkisvuohta.
De bissu dá gålmmå: Jáhkko, doajvvo ja gieresvuohta, ja dajs gájkin stuorámus le gieresvuohta.
1. Kor 13, 4-5 og v 13
1. Kor 13, 4-5,13
Greika-gillii leat golbma sáni mat mákset ráhkisvuođa: Eros, phileos ja agape.
Grehkagiellaj gávnnuji gålmmå bágo ma mierkkiji gieresvuohta: Eros, phileos ja agape.
Eros lea olbmá ja nissona gaskasaš ráhkisvuođa birra.
Eros le gieresvuohta ålmmå ja nissuna gaskan.
Phileos lea ustitlaš olbmuidgaskasaš ráhkesvuođa birra dahje ráhkisvuohta du lagamužžii.
Phileos le gieresvuohta guojmmealmatjijda jali gieresvuohta almatjij gaskan ráddnan.
Agape, ipmillaš ráhkesvuohta, ráhkesvuohta mii boahtá Ipmilis.
Agape, jubmelasj gieresvuohta, gieresvuohta mij Jubmelin le.
Dát ráhkesvuohta šaddá min váimmuin Bassi vuoiŋŋa bokte.
Dáv gieresvuodav lip vájmojnimme oadtjum Ájlis Vuojŋŋanisá baktu.
Mun oskkun Ipmil Áhččái,
Jáhkodåbdåstibme
sivdnideaddjái.
Mån jáhkáv Jubmel Áhttjáj.
russiinávlejuvvui, jámii ja
Gájkvæksásij, alme ja ednama sjivnnjediddjáj.
hávdáduvvui, njiejai jábmiid riikii,
Jáhkáv Jesus Kristusij, suv ájnnariegádim Bárnnáj, mijá Hærráj, guhti Ájlis Vuojŋŋanisás sahkanij, niejdda Marias riegádij, Pontius Pilatusa vuolen vájveduváj, ruossinávlliduváj, jámij ja hávddáduváj, jábbmegij rijkkaj luojttádij, goalmát biejve jábbmegij lussta tjuodtjelij, almmáj vuolgij, gájkviekses Jubmel Áhtje oalges bielen tjåhkkåhime, dåppelt vas boahtemin viessojt ja jábbmegijt duobbmitjit.
bajásčuožžileami ja agálaš eallima.
Jáhkáv Ájlis Vuojŋŋanissaj, ájlis aktisasj girkkuj, ájllisij sebrudahkaj, suttoj ándagisluojttemij, jábbmegij tjuodtjelibmáj ja ihkeven iellemij.
Oahpa: Girku
Åhpav: Girkko
Sámi girkomusihkka
Sáme girkkomusihkka
Áiggiid mielde leat máŋgga sámegielat sálbmagirjjit almmuhuvvon. Eanáš dát leat davvisámegillii ja julevsámegillii.
Ájgij tjadá li moadda sálma almoduvvam nuortta-, oarjjel- ja julevsámegiellaj.
Dáid gillii sálbmagirjjiin leat eanáš sálmmat mat leat jorgaluvvon dárogielas dahje suomagielas, muhto mat álgoálggus bohtet duiskagielas dahje eará gielain.
Sáme sálmmagirjijn li ienemus oassáj sálma ma li dárogielas jali suomagielas jårggåluvvam, valla álgos dujskagielas ja ietjá gielajs båhti.
Leat ain uhccán sálbmat mat leat šaddan, dahje mat speadjalastet sámi máilmmi- ja oskuipmárdusa.
Ájn li dåssju muhtem gallegasj sálma ma li dagádum sámijs ja gåvvidi sáme almmavuohta- ja åsskodádjadusáv.
Sámi sálbmalávlun lea dehálaš oassi ipmilbálvalusas.
Sáme sálma le ájnas oasse jubmeldievnastusás.
Mii lea erenoamáš sámi sálbmalávlumis ?
Mij le sierralágásj sáme sálmaj ?
Davvisámiide lea hiđis lávlun ja moduleren.
Suojmma lávllom ja modulerim.
Leat sullasašvuođat sámi sálbmalávlumis ja juoigamis.
Sáme sálma ja juojggusa li muodugattja.
Orgelčuojaheapmi lea hehtten árbevirolaš sámi lávlunvuogi ceavzima.
Orgelmusihkka le sáme lávllomvuogev hebadam.
Orgelmusihkka galgá nannet sálbmalávluma ja veahkehit searvegotti oktasašlávluma.
Orgelmusihkka galggá sálmmalávllomav nannit ja viehkedit tjoaggulvisáv aktan lávllot.
Dát eaktuda ahte searvegotti lávlunvuohki lea heivehuvvon orgelmusihkkii.
Dat gájbbet tjoaggulvisá lávllomvuohke le orgelmusihkkaj hiebaduvvam.
Davvisámi sálbmalávlun lean leamaš unnán heivehuvvon orgelmusihkkii, ja danin lea orgelmusihkka mielde heajosmahttimin árbevirolaš sámi lávlunvuogi.
Sáme sálmmalávllom ij la læhkám vuojga orgelmusihkkaj hiebaduvvam ja navti le orgelmusihkka árbbedábálasj lávllomvuogev hebadam.
Luođis lea erenoamáš sajádat sámi musihkas.
Juojgan le sierra sadje sáme musihkan.
Muhtumat háliidit sirret girkolaš musihka ii-girkolaš musihkas.
Moaddása sihti ieredit girkkolasj ja iehpe-girkkolasj musihka gaskan.
Juoigan lea váttis muhtun girkolaš birrasiidda.
Juojggam le gássjel dåhkkidit muhtem birrasijn.
Danin ii leat luođis diehttelas sajádat ipmilbálvalusas.
Danen ij la juojgga luondulasj jubmeldievnastusán.
Dat, guđet guhkimus leat geavahan juoigama ipmilbálvalusas, leat máttasámi guovlu.
Sij gudi li guhkemusát juojggam jubmeldievnastusáj aktijvuodan, li oarjjelsáme.
Juoigan lea máŋgasiid mielas dat, mii ovdanbuktá sámi identitehta.
Oarjjelsáme guovlojn le læhkám ulmme sáme musihkkaárbbedábijt oassáj oadtjot liturgijas ja jubmeldievnastusás.
Máŋgasiid mielas galgá geavahit sámi musihkkaárbevieruid ipmilbálvalusa ávvudeames, go dalle náitojuvvojit kultuvra ja osku nu ahte olmmoš buorebut dovdá gullevašvuođa girkui.
Juojggam le moaddásijda sáme identitehtta, ja moaddásij mielas sáme musihkkaárbbedábij adno jubmeldievnastusán tjadná kulturmoalgedimev ja jáhkov navti váj ulmutja dåbddi ienebut girkkuj gulluji.
Máttasámegiella šattai almmolaš čállingiellan 1978:s.
Oarjjelsámegiella sjattaj almulasj tjállemgiellan jagen 1978.
Ovdal dan lei máttasámegiella duššefal njálmmálaš giellan.
Dan åvddåla lij oarjjelsámegiella dåssju njálmálasj giella.
Rohkosreflekšuvdna
Rohkelasseåssjaldahke
Oahpa: Lávvu
Åhpav: Låvdagoahte
Du jurdagat
Duv ájádusá
Mo dovdat ahte girku speadjalastá min ?
Gåktu dåbddåt ietjama buorisboahtema girkkuj ?
Okta mihtomearri girkodáidagiin lea oainnusindahkat Evangeliuma ja muittuhit risttalašvuođa sisdoalu.
Akta girkkodájda ulmijs le Evangeliumav vuojnnusij buktet ja mujttádahttet mij ajtu le risstalasjvuoda sisadno.
Girku galgá maid leat fátmmasteaddji ja álki dovdat sidjiide geat ohcet girku ja dán sáni.
Girkko galggá aj guossididdjijt sávvat buorisboahtem.
Mo mii geavahit symbolaid ja mo mii ovdanbuktit áššiideamet, sáhttit duddjot gullevašvuođadovddu.
Moalgedimvuoge ja symbåvlå soajtti gullevasjvuodav ásadit.
eambbo ja eambbo searvegottit leat álgán láhčit saji ipmilbálvalusas sámiid ovdanbuktinvugiide ja symbolaide. Dát lea danin ahte mii sámit galgat dovdat ahte girku speadjalastá min.
Ienep ja ienep tjoaggulvisá li sáme moalgedimvuogijt ja symbåvlåjt adnuj válldám jubmeldievnastusán váj mij sáme galggap dåbddåt dát le mijá girkko.
Ipmilbálvalusas leat máŋga iešguđetge ovdanbuktinvuogit nu mo giella, musihkka, liturgalaš giellasymbolat ja rumašgiella.
Jubmeldievnastusán li moadda moalgedimvuoge dagu giella, musihkka, liturgalasj giellasymbåvlå ja rumájgiella.
Girkuid ja oskubáikkiid hábmemii váikkuhit dávjá báikkálaš vierut ávdnasiid válljemis, hámis ja ovdanbuktimis, dáiddalaš čiŋadeames ja dávviriin mat geavahuvvojit ovdamearkadihte ipmilbálvalusas.
Girkkoj ja ájlis bájkij hábbmim álu bájkálasj dábij milta vájkkuduvvá mij guosská materiálaj, hámij, hervaj ja gåsi biedjá gávnijt ma jubmeldievnastusán galggi aneduvvat.
Máttasámiid guovllu olgoipmilbálvalusain lea dábálaš ahte boaššu šaddá girkoboaššun / koarran ipmilbálvalusa olis.
Gå oarjjelsáme guovlon li jubmeldievnastusá ålggon de le dábálasj jut boassjo dållågátten sjaddá girkkoboassjo / korbájkke jubmeldievnastusán.
Máttasámi báhpabiktasiin maid oidno sámeduoji hápmenárvevieru.
Oarjjelsáme báhppa le aj sáme duojev / designav adnuj válldám liturgalasj biktasijda.
Mo háliidat ahte galgá leat vai don galggat dovdat ahte girku speadjalastá du ?
Gåktu sidá dån girkko galggá liehket váj dåbdå ietjat buorisboahtem girkkon ?
Dál lea dus vejolašvuohta muitalit mo hábmešit iežat ipmilbálvalusa dahje girku sámi osiiguin.
Dálla besa miejnnit gåktu ietjat jubmeldievnastusáv jali girkkov sáme åsij sidá hábbmit.
Maid háliidivččet fárrui ipmilbálvalusa iešguđetge osiide ?
Majt sidá fárruj iesjguhtik oassáj jubmeldievnastusás ?
Sáme-girku Åankeres
Lapp-kapella Ankareden
Åankere Åankere kapealla.
Ankarede kapella.
Dán girku biras lea sámi biras.
Dán girkko birás le tjielggasit sáme birrasij bájnnidum.
Girkošilju birra leat máŋgga goađi.
Girkkosaje birra li viehka moadda gåetieh.
Ná lea leamaš guhkká.
Návti le guhkás læhkám.
Báikkis lea ” blåsjö-ássán ” - oassi smávvá barttaiguin, ja ” sámi ” - oassi gođiiguin ja buvrriiguin.
Guovlon ” blåsjö-bo ” - oasse smáv stugorij, ja ” lapp ” - oasse gånnå li gåetieh ja buvrieh.
Dát guokte kultuvrra ellet bálddalagaid.
Dá guokta kultuvra viessoba nubbe nuppe guorralakkoj.
Máŋga sápmelačča leat hávdáduvvon dán hávdeeatnamii.
Moadda sáme li dán girkkogárden hávddáduvvam.
Árbevirolaš sámi girkostallamat leat buktán máŋgga muitinveara vásáhusaid.
Moadda hávsskes mujto li báhtsám árbbedábálasj sáme girkkoájllegijs.
dakkár vásáhusat čatnet buolvvaid oktii, ja danin nannejit oktasašvuođa.
Dákkir vásádusá tjadni buolvajt aktij ja aktijvuodav nanni.
Mihcamáripmilbálvalusas leat sámi gávttehasat girkobalvat.
Mihttsamára jubmeldievnastusáj, sáme girkkoguossodiddje aneduvvi saemien vaarjoeh baddjen koran.
Ipmilbálvalusas geavahuvvo maiddái sámegiella dan láhkái ahte biibbalteavsttat, sálmmat ja liturgiijaoasit leat sámegillii.
Jubmeldievnastusán sámegiella aneduvvá gå rámáttevsta, sálma ja oasse liturgijas sámegiellaj tjadáduvvá.
Dát molsašuddá jagis jahkái.
Dát målssu jages jahkáj.
Girkohistorjá
Girkkohiståvrrå
Vásse 300 jagi ovdal go vuosttaš risttalaččat ožžo sierra girkoviesuid.
300 jage gållin åvddål ristagisá oadtjun sierra girkkoviesojt.
Dassážii dolle dábálaččat ipmilbálvalusaid priváhta ruovttuin.
Dallutjij lidjin jubmeldievnastusá priváhta sijdajn.
Jáhkkimis čohkkájedje beavddi birra, ná bođii oktasašvuohta ovdan, go buohkat válde oasi.
Árvvedahtte dáhpáduvvin bievde birra, ja aktijvuohta åvddån bådij navti váj juohkkahasj viehkedij.
Go girkut huksejuvvojedje lei vuolggasadji mo čohkkájedje guhkesbeavddi birra romalaš bearrašis.
Gå girkko biggiduvvin lij dålusj romarij goahteviesso gå tjåhkanin guhkesbievde birra vuodon.
Siidaisit čohkkái bajimusas.
Boaddnje lij bievde badjegietjen.
Seammá oaidnit girkus dál, báhppa guhte jođiha ipmilbálvalusa čuožžu bajimusas girkolanjas.
Sæmmi vuojnnep girkkon dálla, báhppa guhti jubmeldievnastusáv jådet tjuodtju bajemusán girkkon.
Otná oskubáiki lea girku.
Udnásj ájlis sadje le girkko.
Boares testameanttas, mas olbmot sohpe Ipmiliin, leat bassi báikkit dihto báikkiin, earret eará oaččui Moses logi báhkkoma Sinai-vári alde.
Oabme testamentan, gånnå ulmutja Jubmelijn lihtudin, le ájlisvuohta tjanádum sierralágásj sajijda, duola dagu oattjoj Moses lågev budá Sinai-váren.
Lea movttiidahtti leat luonddus ipmilbálvalusas.
Luondo lahkavuohta arvusmahttá jubmeldievnastusán.
Maiddái pilegrimvádjoleamit leat bivnnuhat máŋgasiid gaskkas.
Pilgrimvájaldusá li aj ájnnasa moaddásij gaskan.
Mo livččii doallat ipmilbálvalusaid olgun, nu ahte livččii luonddu lahka ja ipmila lahka oktanaga ?
Na majt jubmeldievnastusáj ålggon, luondo ja sjivnnjedusá lahka sæmmi båttå ?
Dán láhkái ii šat ráddje oskueallima girkui viessun, muhto čatná dan dihto báikkiide luonddus, ja duovdagiidda main lea erenoamáš historjá.
Návti ij ájlisvuohta tjanáduvá dåssju girkkuj tsiekkadussan, ájnat aj konkrehta duobddágijda luondon ja duobddágijda sierra histåvråjn.
Oahpa: Dolla
Åhpav: Dållå
Logi báhkkoma
Lågev budá
Ipmil attii Mosesii 10 báhkkoma Sinai-vári alde.
Jubmel Mosesij vattij 10 budá Sinai-váren.
Báhkkomat ledje čállojuvvon guokte geađgetávvalii.
Budá lidjin guovte gierggetáblojda tjáledum.
Báhkkomat ledje Ipmila válljejuvvon álbmoga Israelihtaid, eallinnjuolggadusat.
Budá lidjin Jubmela tjuoldedum álmmuga, israelihtaj, iellemnjuolgadusá.
Ipmil addá lága álbmogii ráhkesvuođain.
Jubmel álmmugij lágav vaddá danen gå sihtá sijáj viehkedit.
Buori rámmat eallimis sáhttá leat Ipmila ráhkesvuođadahku.
Vuogas birástagá iellemin le gieresvuohta Jubmelis.
Olbmot dárbbašit njuolggadusaid jus galget eallit soabalaččat ja ráfálaččat.
Ulmutja årnigav ja ráfev dárbahi.
Vuosttaš golbma báhkkoma čilgejit olbmo oktavuođa Ipmiliin.
Vuostasj gålmå budáj sisadno le almatjij aktijvuohta Jubmelijn.
Čieža eará báhkkoma čilgejit olbmuidgaskasaš oktavuođaid.
Gietjav ma tjuovvu sisadni almatjij aktijvuodav guhtik guojmestiska.
Báhkkomat leat čohkkejuvvon duppal ráhkesvuođabáhkkomis: Don galggat ráhkistit Ipmila buot eará badjel, ja galggat ráhkistit lagamuččat nugo iežat.
Budá li guovtegierde gieresvuodabudáj tjoahkkidum: Galga gájkinåvdemusát Jubmelav iehttset, ja ietjat guojmmealmatjijt dagu allasit.
Leat go rihkkon muhtun dáin báhkkomiin maŋimuš áiggi ?
Le gus dån avtak dájs budájs doadjám maŋemus ájge ?
Mii báhkkomiid leat váddát čuovvut ?
Makkir budá le gássjelamos tjuovvot ?
Kristuskránsa
Kristuskránssa
Ipmila dolla
Jupmelen dålle
Paulus Utsi čállá divttas ahte dolla lea nugo eallinguoibmi.
Paulus Utsin diktesne lohkebe dållen bïjre goh dåeriedæjja jieliedisnie.
Dolla lea álo leamaš ja lea ain dál ge mávssolaš min birgejupmái. Muhto amma hal dolla lei ovddeš áigái eambbo dárbbašlaš ?
Dålle lea orreme jïh lea vihkeles mijjen jieleden gaavhtan, jalhts kanne lij tjïelkebe dejpeli.
Dolla addá čuovgga ja lieggasa, ja mii oaidnit buorebut dola čuovggas ja dat veahkeha min eallimis birget.
Dålle tjoevkesem jïh baahkem vadta, baaja mijjem tjielkebelaakan vuejnedh, jïh mijjem viehkehte jieledem haalvedh.
Dolla ja hilla govvidit dávjá ráhkisvuođa, buorrevuođa ja ustitvuođa olbmuid gaskkas.
Dålle jïh sjïjlh daamtaj gieriesvoetem, bueriesvoetem jïh vietselesvoetem almetji gaskemsh buerkiestieh.
Go mii leat meahcis oktonassii, de sáhttá dolla leat buorren ustibin mii veahkeha ija badjel beassat.
Gosse mijjieh oktegh skåajjesne jallh vaeresne, dålle maahta voelpine sjïdtedh, mij mijjem jijjen tjïrrh viehkehte.
Dolla lea buressivdnádus. Nuppi bealis dolla sáhttá leat várálaš midjiide ja earáide jus ribahit dola viidánit badjelmeriid.
Dålle akte bueriesjugniedasse, bene maahta aaj vaarege årrodh mijjese jïh jeatjabidie, jis ibie buektehth dam haalvedh.
Biibbalis muitala dan birra go máhttájeddjiide bođii vuoigŋa dego garra riđđubiegga, ja oidnojedje dollanjuokčamat máhttájeddjiid oivviid bajábealde.
Dennie vaajesisnie guktie voejkene learohki gåajkoe bööti, lohkebe akte tjarke biegke bossi, jïh njoektjemh dålleste learohki åejjiej bijjeli vååjnin.
De sii máhttigohte buotlágan gielaid.
Dellie dah meehtin gaajhke-såarhts gïelh soptsestidh.
Dola čuvvo attáldagat.
Dållesne lin vadtesh.
Biibbala apoasttal Paulus čállá girjjis korintalaččaide ahte vuoigŋa lea addán midjiide iešguđetlágan attáldagaid.
Palulus korinterprievesne tjaala voejkene mijjese gellie-såarhts vadtesh vadteme.
Buot boahtá seammá vuoiŋŋas.
Gaajhke båata dehtie seamma voejkenistie.
Amma hal dát ollašuvvá dievaslaččat go mii diktit biekka bossut hilaide dola ?
Mejtie dah dan bööremossese båetieh, gosse mijjieh baajebe biegke jieledem bossedh dålleskomtjeli sijse ?
Oahpa: Eana
Åhpav: Ednam
Eanan lea Ipmilláhji
Ednam le vattos sjivnnjádusás
Luondu lea addon olbmui illun ja geavaheapmin dán máilmmis.
Luonndo le almatjijda ávvon ja adnon vatteduvvam dán væráldin.
Olmmoš lea sivdniduvvon eatnamis, ja mis lea erenoamáš bargu eatnama ektui.
Almasj le ednamis dagádum ja miján le sierralágásj dahkamus ednama gáktuj.
Mii galgat bures meannudit luonddu ja hálddašit dan nu ahte buohkat sáhttet eallit luondduláhjiin.
Galggap luondov sujttit ja dav háldadit váj juohkkahasj máhttá dassta viessot.
Olmmoš gullá guvlui, ii nubbeládje.
Ulmusj muhtem bájkkáj gullu, ij vuosstálakkoj.
Ovdal orro sámit siiddain.
Åvddåla lidjin sáme organiseridum sijdaj milta.
Dihto siiddat besse bivdit ja guođuhit dihto báikkiin.
Mierredum sijdajn lidjin riektá guohtomij ja bivdduj sijá guovlon.
Jus lea ráhkisvuohta lundui, de čuovvu maid ovddasvástádus váldit das várá.
Jus luondov æhttsá de tjuovvu aj åvdåsvásstádus dav sujttit.
Odne geavahuvvo siidadoaba eanaš boazodoalus.
Uddni sijddanamma ienemusát boatsojsujton aneduvvá.
Ovdal ledje olbmot nannosit čadnon lundui, muhto mo lea dál ?
Åvdebut lidjin almatja nannusit luonnduj tjanádum, valla gåktu le uddni ?
Mo son olbmot dál geavahit luonddu ?
Gåktu udnásj almatja luondov adni ?
Mo čájehit árvvusatnima, vuollegašvuođa ja ráhkesvuođa lundui ?
Gåktu vieledip ja vuosedip vuollegasjvuodav ja iehttsep luondov ?
Man láhkái ?
Ja makkir vuogijn ?
Don galggat gudnejahttit áhčát ja eatnát
Galga áhtját ja ædnát guddnedit
Mii galgat ballat Ipmilis ja ráhkistit su, amamet badjelgeahččat dahje moaráhuhttit váhnemiiddámet dahje earáid geat leat biddjojuvvon min alibun, muhto vai mii atnit sin gudnis, bálvalit, jeagadit, ráhkistit sin ja atnit sin árvvus.
Galggap jubmelbalulattjan suv iehttset, vaj æjgádijt ja oajvemusájt ep álbeda ja suhttada, ájnat árvvon sijáv adnep, dievnnup, jegadip ja iehttsep.
Go váhnemiiddát gudnejahtát, de anát sudno árvvus.
Gå ietjat æjgádijt guddneda de sijáv vieleda.
It dárbbaš álo leat ovttaoaivilis sudnuin dahje doarjut sudno juohke áidna áššis.
I agev dárbaha sidjij guorrasit jalik sijáv doarjjot vájk mav dahki.
Jus mii ráhkistit soapmása, de beroštit sis, ja de háliidit sin veahkehit ja illudit.
Jus muhtemav iehttsep de lip sidjij ávon, hálijdip viehkedit ja sijáv ávvudahttet.
Maid sáhtát don dahkat illudandihte váhnemiiddát ?
Majt dån máhtá dahkat váj duv æjgáda ávvusi ?
Áhččámet
Áhtje mijá
Áhččámet, don, guhte leat almmis !
Áhttje mijá guhti le almen.
Šaddos du dáhttu,
Sjaddus duv sidot
mo almmis nu maiddái eatnamis.
gåk almen, nåv aj ednamin.
Atte midjiide min juohkebeaivválaš láibbi..
Vatte midjij uddni mijá bæjvvásasj lájbev.
Ja atte midjiide min suttuid ándagassii,
Ja luojte midjij suttojdimme ándagis,
nugo mii ge ándagassii addit velggolaččaidasamet.
nåv gåk mij aj luojttep mijá velgulattjajda.
Ale doalvvo min geahččalussii,
Ja ale mijáv gæhttjalibmáj lájddi,
muhto beastte min bahás eret.
ájnat várjjala mijáv bahás.
Dasgo du lea riika, fápmu ja gudni
Juhte duv le rijkka ja fábmo
agálašvuhtii.
ja herlukvuohta ihkeven ájggáj.
Jesus oahpahii min rohkadallat Áhččámet, das leat čieža rohkosa, ja dát čieža rohkosa rohkodallet buot maid mii dárbbašat.
Jesus mijájt åhpadij Áhtje mijáv råhkådallat. Danna li gietjav råhkusa, ja dá gietjav råhkusa gåbttji dav man åvdås dárbahip råhkåt.
Kristuskránsa
Jesus fristes
Reportášat
Reportásja
Konfirmánttat mátkkis
Konfirmánta manoj nanna
Konfirmántaáiggi láhčču lea iešguđetlágán iešguđet báikkis.
Konfirmasjåvnnåårnik le ietjálágásj sajes sadjáj.
Dábálaččat fidnet konfirmašunoahpu dalle go váccát 9. luohká skuvllas, ja oahppu bistá 8 mánu.
Dábálamos le konfirmasjåvnnååhpadibme le dan jage gå avtsát klássan váttsá ja vihpá gáktsa máno.
Muhtun báikkiin lea oahpahus vahkkubeivviid, juohke vahku dahje juohke nubbi vahku.
Muhtem sajijn le åhpadibme vahkkobiejvijn, juohkka vahko jali juohkka nuppát vahko.
Muhtun báikkit ges leat vahkkoloahpadeaivvadeamit, ja earát ges mannet leirii.
Muhtem sajijn ájllegijt æjvvali, madi iehtjáda lejrajda vuolggi.
Loga eanet konfirmašuvnna birra
Lågå ienebut konfirmasjåvnå birra
dás.
dappe
Dása leat čohkken govaid muhtun konfirmašundeaivvademiin.
Dáppe lip tjoahkkim muhtem gåvå konfirmasjåvnnåæjvvalimijs.
Ávžžuhit konfirmánttaid ráhkadit reportášaid sin deaivvademiin.
Hasodip konfirmántajt reportássjajt dahkat ietjasa årniga birra.
Dus eai galgga leat eará Ipmilat go mun.
E dujna galga ietjá jubmela gå mån.
Mii galgat ballat Ipmilis ja ráhkistit su eanebut go buot eará ja dorvvastit aivve fal sutnje.
Galggap jubmelbalulattjan suv iehttset, sunji gájkin ienemusát dårvustit ja åsskot.
Mii " vajáldahttit " dávjá Ipmila, ja bajidit eará dávviriid dahje olbmuid go golahit menddo olu áiggi, searaid ja ruđaid daidda.
Álu Jubmelav ” vajálduhttep ”, ja ietjá diŋgajt jali almatjijt guddnedip gå ilá ållo ájgev, fámojt ja rudájt dakkárijda gållådip.
Gávnnat mo sáhtát Ipmilii čájehit ráhkisvuođat.
Gávna gåktu máhtá Jubmelij ietjat gieresvuodav vuosedit.
Sámi girkoráđđi
Sámi girkkoráde
Dearvvuođat
Varrudága
Doaibma
Doajmma
Álggahuvvui mottiin ealljáris eallinsmiehtadeaddjit geat háliidedje hámohis joavkun beassat ságastallat eksisteanssalaš áššiid, ja erenoamážit sámi oktavuođas.
Álgij muhtem berustiddje ájádallij gudi sihtin iehpeformálalasj forumav gånnå bessin vuodulasj gatjálvisáj badjel dagástallat åbbålattjat sierraláhkáj sáme kontevstajn vuodon.
Joavku lea doaibman prošeavtta “ Kristuskránsa ” olis, ja joatká maiddái maŋŋá.
Juogos le kristuskránssa prosjevta milta gávnnum, ja sjaddá maŋŋela aj joarkket.
Joavku oamasta vuoigatvuođaid “ Kristuskránsa ” - prošektii.
Kristuskránssa prosjevta riektá li juohkusa duogen.
Sii geat leat buvttadan teavstta “ Kristuskránsa ” - prošektii leat:
Sij gudi kristuskránssaj li tevstajt buvtadam li:
Guosseteavsttat;
Guossetjálle;
Mii giitit buohkaid geat leat ovdanbuktán oaiviliid, árvvoštallamiid ja earálágán responsa.
Gijttep gájkajt gudi juoktá li vuojnojt, kritihkav ja responsav buktám iesjguhtik láhkáj.
Mii giitit dáiddára Elisabeth Ohlson-Wallin guhte hui fávdnádit lea luoikan govaidis.
Gijttep dájddárav Elisabeth Ohlson-Wallin guhti arvásláhkáj le ietjas gåvåjt luojkkam.
Mii giitit Aslak Mikal Mienna guhte lea váldán oasi govaid addimis prošektii, ja govvabása stock.
Gijttep Aslak Mikal Miennav guhti le gåvåjt prosjektaj vaddám ja gåvvåbásav stock.
xcng mii maiddái lea govaid addán.
xcng mij aj le gåvåjt vaddám.
Erenoamážit giitit gierdevaš nuoraid geat leat oaivviliideaset buktán, ja Minna Rantasalo go lea teavstta lohkan ihkku ja buktán responssa.
Sierralágásj gijtto gierddis nuorajda ietjas oajvvadusájs ja Minna Rantasaloj guhti moadda idjatijma le låhkåm ja responsav buktám.
Prošeaktaoktiiheivejeaddji ii máhtáše olu bargat prošeaktajoavkku haga.
Prosjektakoordinahtur prosjektajuohkusa dagá ij lim guhkás bessam.
Várra lea olmmošlaš ahte dárbbašit guđet guimmiideamet.
Ihkap almasjvuohke le navti jut nubbe nuppev dárbahip.
Kristuskránsa
Jesus
Muhto beastte min bahás eret.
7. ájnat várjjala mijáv bahás.
Dieđát go mii bahá lea ?
Diedák mij bahá le ?
Leat go olbmuid dagut dahje jurdagat mat leat bahát ?
Li gus dago jali ájádusá almatjijn ma li bahá ?
Lea go nu ahte bahás olmmoš lea bahá čađat, olles eallináiggi, vai sáhttá go leat veaháš bahá muhtumin, ja muđui šiega ja buorredáhtolaš ?
Le gus nav jut bahás ulmusj le bahá ålles iellemav tjadá – jali dåhkki gus liehket vehi bahás duolloj-dálloj, valla ietján buorre ulmusj ?
Mii rohkadallat ahte Ipmil addá midjiide searaid vuosttaldit bahá, ahte son buhtista min nu ahte min jurdagat, sánit dahje dagut eai galgga soardit min iežamet, eai ge earáid.
Råhkådallap Jubmel midjij vaddá fámov baháv dårudallat, jut mijáv rájnni váj mijá ájádusá, bágo ja dago e mijájt jali iehtjádijt báktji.
Bahá orru min siste, mii fertet bargat dan vuostá.
Bahá le juoga mij mijá sinna årru, mav hæhttup dårudallat.
Jus dovdat ahte bahá áitá, de lea mis vearjju.
Jus dåbddåp bahá mijáv ájttá de le miján viehkke mij mijáv suoddji.
Vearjju lea Jesus Kristus.
Dat le Jesus Kristus.
Son lea lahka namas bokte, ruossamearkka bokte, Áhččámet bokte ja Ipmila sániid bokte.
Sån le mijá lahka ietjas namá, ruossamerka, Áhtje mijá ja Jubmela bágo baktu.
Maid dat máksá bestojuvvot bahás ?
Majt sihtá javllat bahás várjjaluvvat ?
Máksá go ahte ii šat daga maidege boastut ?
Mierkki gus dat ep goassak desti jallas dagojt dagá ?
Bassi Franssa beaivvášlávlla
Assisia Fránsa Biejvvelávlla
Máidnojuvvon lehkos don, Hearrán, buot dáinna maid leat sivdnidan, erenoamážit viellja Beaivvážiin,
sierraláhkáj viellja Biejvve, mij midjij biejvev vaddá,
guhte addá midjiide beaivvi, ja don attát čuovgga midjiide dan bokte.
ja dån midjij tjuovgav dan baktu vattá.
Máidnojuvvon lehkos don, Hearrán, viellja Biekkas ja áimmus ja balvvain ja almmis
ja alme ja juohkkalágásj dálke åvdås,
ja juohkelágán dálkkis, go dáinna fuolahat eallima sivdnádusásat.
ietjat sjivnnjádusáv bierggit.
Máidnojuvvon lehkos don, Hearrán, oabbá Eatnamis, min eatnis,
Ednam-oappá åvdås, mijá ieddne,
mii doalaha min ja guoddá min ja ovdanbuktá šattuid ja suinniid ja ivdnás liđiid
mij mijáv baddjen anet ja guoddá
Bassi Fransa riegádii 1182:s Umbrias Italias.
Assisia Fránssa riegádij jagen1182 Umbrian Italian.
Riggát albmá bárdni Frans skeŋkii earáide buot, maid oamastii.
Biednikniehkke Fránssa vattij gájkka majt åmastij.
Son anii eallima rohkadallamii ja gefiid bálvaleapmái: eallin man vuođđu lei vuollegašvuohta ja gudnebalolašvuohta Ipmila sivdnádussii.
Ietjas iellemav vattij råhkådallamij ja hæjojt dievnnutjit: Jubmela sjivnnjádusáv guddnedij ietjas iellema baktu.
Son čilgii dovdduidis čáppa divttain ja reivviin.
Ietjas dåbdojt ilmodij tjáppa diktaj ja girjij baktu.
Loga eambbo su birra
Lågå ienep suv birra
Kristuskránsa
Kristuse-værjoe
Sámi girkoráđđi
Sáme girkkoráde
Sámi girkoráđđi vuođđuduvvui 1992 ’ Girkočoahkkimis.
Sáme girkkoráde ásaduváj Girkkotjåhkanimes jagen 1992.
Ráđđi galgá ovddidit, gáhttet ja ovttastahttit Norgga girku sámi girkoeallima.
Ráde galggá åvdedit, suoddjit ja aktidit sáme girkkoiellemav Vuona girkkon.
Sámi girkoráđi bargguide gullet buot áššit mat ráđi mielas gusket sámi girkoeallima.
Sáme girkkoráde bargguj gullu gájkka ássje ma ráde milta sáme girkkoiellemij gulluji.
Ráđis leat gávcci miellahtu, mat ovddastit daid golbma stuorimus sámi álbmotjoavkku Norggas: davvisámiid, julevsámiid ja máttasámiid.
Da gålmmå stuorra sáme álmmukjuohkusa Vuonan, nuorttasáme, julevsáme ja oarjjelsáme, li ájrrasa ráden manna li gáktsa ájrrasa.
Sámi girkoráđi miellahtut leat:
Sáme girkkoráde ájrrasa li
Anne Dalheim (jođiheaddji),
Anne Dalheim (jådediddje),
Ingar Nikolaisen Kuoljok, julevsámi áirras / Mátta-Hålogalándda bismmaguovlu,
Ingar Nikolaisen Kuoljok, julevsáme ájras Oarjje-Hålogaláttes,
Jonhild Joma, máttasámi áirras / Nidaros bismmaguovlu
Jonhild Joma, oarjjelsáme ájras Nidarosas
Kirsten Isaksen, davvisámi áirras / Davvi-Hålogalándda bismmaguovlu
Kirsten Isaksen, nuorttasáme ájras Nuortta-Hålogaláttes
Tor Berger Jørgensen, Bismmačoahkkima áirras
Tor Berger Jørgensen, Duodden Bisspatjåhkanime ájras
Mun lean máilmmi čuovggas, cealká Jesus
" Mån lev værálda tjuovgga ", javllá Jesus.
Jesus cealká: " Dat guhte čuovvu mu, ii goassege vádjol seavdnjadasas, muhto sus lea eallima čuovggas. "
Jesus javllá: " Guhti muv tjuovvu ij sjievnnjedin vájalda, ájnat sujna le iellema tjuovgga. ”
(Joh 8,12).
(Joh 8,12).
Giđđat buktá beaivváš gulul ođđa eallima lundui. Dán láhkái buktá Kristus midjiide agálaš eallima skeaŋkan.
Gidán biejvve suojmma buktá iellemav luonnduj, navti Kristus midjij boahtá ihkeva iellema vattáldagájn.
Maid dát máksá ?
Majt dat mierkki ?
Maid máksá agálaš eallin ?
Mij le ihkeva iellem ?
Jesus riegádii stáljas Betlehemas.
Jesus riegádij muhtem stállan Betleheman.
Son lei sihke Ipmil ja olmmoš oktanaga.
Sån lij Jubmel ja almasj sæmmi båttå.
Sus ledje váhnemat nu mo mis leat.
Sujna lidjin æjgáda dagu miján li uddni.
Márjá ja Josef leigga su váhnemat.
Maria ja Josef lijga suv æjgáda.
Son šattai bajás Nasaretas.
Sån bajássjattaj Nasaretan.
Son gásttašuvvui nu mo don ge.
Gástaduváj dagu dådnå ja månnå.
Son mátkkoštii, mátkkiin oahpahii ja sárdnidii.
Manádij ja åhpadij ja sárnnedij.
Son sárdnidii Ipmila riikka birra, vuoigatmeahttunvuođa vuostá, barggai oavdduid ja buoridii buhcciid.
Jubmela rijka birra sárnnedij, rievtesferdugahtesvuoda vuosstij hålaj, oavdojt dagáj ja skihppijt buoredij.
Dan dagai 12 máhttájeddjiidisguin.
Dav dagáj aktan 12 åhpadisålmmåj.
Muittát go máhtajeddjiid namaid ?
Mujtá gus sijáj namájt ?
Ođđa testameanttas sáhtát lohkat Jesusa birra.
Ådå testamentan besa Jesusa birra låhkåt.
Jesusis ledje eambbo namat:
Jesusin lidjin moadda namá:
Eaba lean Márjá ja Jovsset geat hutkaiga Jesusa nama.
Ejga la Maria ja Josef gudi mierredijga suv namma galgaj Jesus.
Eŋgel finai Jesusa eatni, Márjjá luhtte ja muitalii mii bártni namma galggai leat.
Muhtem ieŋŋgil Mariaj subtsastij máná namma galgaj Jesus.
Jeusa namma máksá: Ipmil beastá.
Jesus-namma mierkki: Jubmel lånes.
Dat namma lei hui dábálaš Israelas dan áigge.
Dát namma lij dábálasj namma dallusj Israelan.
Kristus lea gonagas.
Kristus le gånågis.
Kristus mearkkaša son guhte lea vuidojuvvon.
Kristus mierkki sån guhti le vuojdadum.
Dalá áigge vieru mielde vuide gonagasa oaivvi oljjuin go su bidje ámmáhii.
Dallusj ájgen vuojdaduváj gånågis uljujn oajven gå gånågissan biejaduváj.
Go dát guokte nama leat ovttas dešaddá dovddastussan: Jesus lea Messias.
Gå dá guokta namá aktan aneduvvi de dat mierkki: Jesus le Messias.
Son lea lohpiduvvon gonagas gii galgá beastit.
Sån le dat gånågis guhti le loabedum ja guhti galggá lånestit.
Ipmila bárdni
Jubmela bárnne
Namma muitala ahte Jesus lea Ipmila bárdni.
Namma subtsas Jesus le Jubmela bárnne.
Jesus geavaha dán namahusa iežas birra.
Jesus dáv namáv ietjas birra adná.
Hearrá
Hærrá
Lea dat namma mii geavahuvvo dávjjimusat.
Dát namma ienemusát aneduvvá.
Jesus lea vuoitán ja lea Hearrá jápmima badjel.
Jesus le jábmema badjel vuojttám ja le dan hærrá.
Dát namma geavahuvvo govvet Jesus Kristusa doaimma.
Dát namma aneduvvá gå sjaddá sáhka majt Jesus dagáj.
Jesus oaffaruššui soabahussan min suttuide.
Mijá suttoj diehti sjattaj Jesus værron.
Biibbalis han muitaluvvo ahte geavahuvvo láppis go galge oaffaruššat.
Rámádin subtsastuvvá lippav værrodi.
Olbmobárdni
Almatjabárnne
Dát lea namma maid dušše Jesus iežas birra geavahii.
Dáv namáv le dåssju Jesus iesj ietjas birra adnám.
Sámi girkodáidda
Sáme girkkodájdda
Girkolanjas leat dávjá máŋgga risttalaš symbolat sihke áltárgovain, biktasiin, bácciin ja govain.
Girkkolanján le álu galle ristagis symbåvlåjs álltárgåvåjn, mæssohágelin ja skulptuvrajn ja gåvåjn.
Sihke ivdneválljen, huksenávdnasat ja dáidda sáhttet dán čájehit.
Bájkálasj dábe duola dagu bájno, materiála ja dájdda álu bájnni girkkoj hámev.
Govvadáidda čájeha eanáš háviid muitalusaid Biibbalis.
Gåvvådájdda álu rámátsubttsasijda vuoset.
Máŋgga searvegottit sámi guovlluin leat háliidan áltártávvaliid govaid haga.
Moadda tjoaggulvisá dåppe gånnå sáme årru li sihtam álltártáblov gåvå dagi.
Muhtun girkoviesuin lea dušše ruossa, alit duogážiin.
Muhtem girkkojn le dåssju ruossa alek duogátja åvdån.
Alit ivdni lea almmi ivdni. Dán láhkái galgá áltárgovva muitalit ahte dušše ruossa čájeha almmi midjiide.
Alek le alme bájnno ja navti galggá álltárgåvvå vuosedit dåssju ruossa mierkki almme midjij.
Dovddat go girkoviesuid mas leat symbolat, ornameanttat, dáidda, ivnnit, ja atnindávvirat mat čájehit sámi árbevieru ?
Diedák gus jus gávnnuji girkko ma li adnám symbåvlåjt, ornamentajt, dájdav, bájnojt ja adnogávnijt ma li sáme dábij vuodon ?
Symbolageavaheapmi ja dan maid olmmoš oaidná girkolanjas lea dávjá dát, mii amasmahttá dahje oahpásmahttá olbmo.
Tjalmme álu vuojnná symbåvllåanov ja visuella hábbmimav girkkon ja navti dåbddå dagu dasi gullu jali ij.
Mii dat lea, du mielas, mii dagašii girku sámi girkun Sámi ássiide ?
Gåktu duv mielas máhttá girkkov sáme girkkon dahkat Sámen ?
Duoji sáhttá juohkit čoarveduodjái, muorraduodjái, dipmaduodjái ja dáidagii.
Duodje máhttá juogeduvvat garraduodjáj, giehtabargguj ja dájddaj.
Leat gal ovdamearkkat ahte dát leat geavahuvvon girkočiŋaheamis.
Dá li girkkohærvvan aneduvvam.
Čohkkirasa girkus davvi-Ruoŧas lea dáiddár Lars-Levi Sunna duddjon orgeltangeanttaid soagis, čoarvvis ja sisttis.
Jukkasjávre girkkon Svierigin le dájddár Lars-Levi Sunna orgeltangentajt dahkam soages, tjoarves ja sasnes.
Eanodaga girkus davvi-Suomas čájeha áltártávval gávttehas sápmelaččaid ja bohccuid.
Ænodagá girkkon Nuortta-Suoman vuoset álltártábllo gáptegis sámijt ja rejnajt.
Sirpmá girkus lea dáiddár Eva-Britt Varsi čiŋadan sárdnestuolu sámi ivnniiguin ja minstariiguin.
Sirmmá girkkon le dájddár Eva-Britt Varsi sárnneståvlåv sámeinspireridum bájnoj ja skándaj hiervvim.
Kárášjoga ođđa girku lea goahtehápmásaš viessu.
Kárásjågå ådå girkko hábme galggá mak gámá lágasj.
Bassi báikkit meahcis
Ájlis duobddága váren
Mun áinnas galledan boares sámi bassi báikkiid.
Álu dålusj sáme ájlis bájkijt guossidav.
Doppe dovddan erenoamáš ráfi.
Muhtem sierralágásj ráfe le dájn bájkijn.
Dávjá leat dakkár báikkit hui várdosat, ja čalbmáičuozit.
Álu le várdudahka dákkir bájkijs ja da li sierralágátja duobddágin.
Mun dávjá jurddahalan min máttarmáttuid mat bohte dáidda báikkiide.
Usjudaláv mijá ájttegijt gudi dájda bájkijda båhtalin.
Sii bohte váttis jurdagiideasetguin boahtteáiggi hárrái, sii bivde veahki go buozalmasvuohta ja jápmin áite sin.
Båhtin ietjasa mårråhij boahtteájge hárráj ja ádnun viehkev gå skihpudagá ja jábmem ládin.
Mun jáhkán ahte maiddái bohte dalle go ledje giitevaččat, ahte háliidedje muitalit go irgi / moarsi ja váhnemat ledje mieđihan, go mánná lei riegádan, go buohcci lei dearvvasmuvvan ja go luonddus lei valljivuohta.
Jáhkáv aj lidjin gijttevattja ja sihtin dav javllat gå moarsse / irgge lij javllam ” sidáv ” ja sæmmi aj æjgáda, gå mánná lij riegádam, gå muhtem skihppe lij varresvuodav ruopptot oadtjum ja gå bierggijin dassta mav luonndo vattij.
Jurddašan maid makkár vuollegašvuođain sii lahkonedje dakkár báikkiid.
Usjudaláv aj makkir vuollegasjvuodajn dákkir bájkijda lahkanin.
Mii lea dutnje bassi báiki ?
Oarjjelsáme báhppa Bierna Leine Bientie
Lea go dis bassi báiki lahkosis ?
Mij le dunji ájlis bájkke ?
Sáhtát go dán birra čállit, sáddes áinnas gova maid.
Jali le gus diján ájlis bájkke lahkusin ?
Linkkat eai doaimma 0-6 jagi siidui.
Máhták gus dan birra tjállet ja ihkap aj gåvåv sáddit ?
Biibbal - máksá girji
Rámát – mierkki girjje
Biibbal lea greikkalaš sátni mii máksá girjjit.
Rámát boahtá grehkagielas ja báhko mierkki girjje.
Biibal lea okta girji mas leat ollu girjjit.
Rámádin li moadda girje.
Das leat guokte stuorra oasi – Boares testamenta (39 girjji) ja Ođđa testamenta (27 girjji).
Rámát le guovte oajvveoassáj juogedum – Oabme testamænnta (39 girje) ja Ådå testamænnta (27 girje).
Biibbal maiddái gohčoduvvo Bassi čálabáikin.
Rámát gåhtjoduvvá aj Ájlis tjállagin.
Boares testamenta muitala maid Ipmil dagai ovdal Jesusa riegádeame.
Oabme testamænnta subtsas dan birra mav Jubmel dagáj åvddål Jesus riegádij.
Ođđa testamenta duođašta maid Ipmil lea dahkan ja maid son ain doaimmaha maŋŋá go Jesus eatnamii bođii.
Ådå testamænnta subtsas majt Jubmel dagáj maŋŋel gå Jesus riegádij.
Biibbalis leat sihke historját, divttat, sálmmat, čállosat dáhpáhusaid birra ja einnostusat.
Rámát sisadná histåvråv, poesijav, sálmajt, subttsasijt, Jesusa oavddusa, girjjegirjálasjvuohta ja mij galggá boahtteájge dáhpáduvvat.
Iešguđetlágan olbmuin
Moadda tjálle
Biibbala leat čállán vaikko guđelágan olbmot iešguđetge áiggis- profehtat, evaŋgelisttat ja apoastalat.
Rámát le moaddásijs tjáledum ájgij tjadá, profehta, evangelista ja apostela.
Badjel 1000 jagi manai ovdal go olles Biibbal lei gárvvis.
Badjel 1000 jage gållin åvddål ålles Rámát lij ållåsit tjáledum.
Guđe mitalusat Biibbalis leat du mielas čábbaseamos ?
Makkir subttsasa Rámádin li duv mielas tjáppe ?
Sámegillii jorgaluvvon
Jårggåluvvam sámegiellaj
Olles Biibbal lea jorgaluvvon 341 gillii.
Rámát le 341 gielajda jårggåluvvam.
Vuosttaš davvisámegiel Ođđa testameanta prentejuvvui 1840 is.
Ådå testamænnta vuostasj bále prienntiduváj nuorttasámegiellaj jagen 1840.
Lea go olles Biibbal jorgaluvvon davvisámegillii, julevsámegillii ja máttasámegillii ?
Diedák jus Rámát le jårggåluvvam nuorttasámegiellaj, julevsámegiellaj jali oarjjelsámegiellaj ?
Vuosttaš sámegiel báhppa, Anders Porsanger jorgalii sámegillii muhtun osiid Ođđa testamenttas.
Vuostasj sáme báhppa, Anders Porsanger, jårggålij åsijt Ådå testamentas nuorttasámegiellaj.
Dieđát go don eará sápmelaččaid geat leat jorgalan Biibbala samegillii ?
Dåbdå gus ietjá sámijt gudi li Rámátjårggålibmáj oassálasstám ?
Min birra
Mijá birra
Neahttabáiki lea kristtalaš oskku ja sámi kultuvrra birra.
Dán næhttabájke sisadno le risstalasj jáhkko ja sáme kultuvrra.
Deaddel muhtin fáttá ja oza eambbo dáid birra: Lávvu, soahki, čáhci, dolla, eana ja girku.
Vállji tiemáv jus siedá ienebuv diehtet: Låvdagoahte, soahke, tjáhtje, dållå, biejvve, ednam ja girkko.
Neahttabáikkis leat njeallje giela: lullisámegiella, julevsámegiella, davvisámegiella ja dárogiella.
Næhttabájkke gávnnu nielje giellaj: oarjjelsámegiellaj, julevsámegiellaj, nuorttasámegiellaj ja dárogiellaj.
Sámi e-oskooahpahusa lea Sámi girkoráđđi ráhkadan, Norgga girku olis.
Sáme e-jáhkkoåhpadus le åvddånahtedum Sáme girkkorádes Vuona girkkon.
Sámi mánát ja nuorat galget ieža leat oasseváldin oskooahpahusas.
Sáme máná ja nuora galggi årrot guovdátjin ietjasa jáhkoåhpadusán.
Oahpahusa vuođđun galget leat sámi vásihusat ja báikkálaš sámi girkoeallin.
Åhpadus galggá sáme åtsådallamijda ja bájkálasj sáme girkkoiellemij tjanáduvvat.
Sámi vuoiŋŋalašvuohta galgá veahkehit eallimis birget.
Sáme vuojŋŋalasjvuohta galggá viehkken iellemdádjadussaj.
Sámi e-oskooahpahusa ráhkadeami lea ruhtadan Norgga girku oskooahpahus Buot stuorámus.
Sáme e-jáhkkoåhpadus le åvddånahtedum dårjajn Størst av alt – prosjevta baktu mij le jáhkkoåhåadus Vuona girkkon.
Oskooahpahus lea okta dain váldobargguin Norgga girku.
Jáhkkoåhpadus le Vuona girkko ájnnasamos vuorodimij gaskan.
Dál hukse girku systemalaš oskooahpahusa buohkaide geat leat gásttašuvvon ja leat gaskal 0-18 jagi. Nu girku láhčá vejolašvuođa mánáide ja nuoraide ovddidit iežaset oskku ja gullevašvuođa girkui masa sii gullet.
Dálla dagáduvvá systemáhtalasj jáhkkoåhpadus gájkajda gaskal 0-18 jage gudi li gástaduvvam, mij galggá vuodov biedjat váj máná ja nuora máhtti åvddånahttet ietjasa jáhko aktijvuodav ja girkkov massta li oassen.
It galgga Hearrá Ipmilat nama atnit duššálažžan.
I galga Jubmela namáv dåssjen adnet.
Mii galgat ballat Ipmilis ja ráhkistit su, amamet geavahit su nama vuordnumii, noidošeapmái, gielástallamii dahje beahttimii, muhto vai mii čuorvut Ipmilii buot heađisteamet, rohkadallat, máidnut ja giitit.
Galggap jubmelbalulattjan suv iehttset, vaj ep suv namán baháv sávada, garroda, dijdastalá, gielesta jalik bæhttala, ájnat gájkka niedan suv råhkådalá tjuorvvop, gijttep ja hievedip.
Juohkehaččas lea namma.
Juohkkahattjan le namma.
Mii geavahit Ipmila nama go suinna háleštit rohkosa bokte, Ipmilbálvalusas ja go sutnje lávlut.
Mij Jubmela namáv adnep gå Sujna ságastallap råhkålahttijn, Mæsson ja gå Sunji lávllop.
Muhto menddo ollu olbmot – sihke nuorat ja ollesolbmot – geavahit Ipmila nama go leat soapmásii suhtan.
Valla ilá ålos – nuora ja ållessjattuga aj – Jubmela namáv adni gå li suhttam juosik.
Go gárrudat, de čuorvvut biro.
Gå garroda de bærggalav tjuorvo.
Leat go dán smiehttan ?
Le gus dán birra usjudallam ?
Geavat eará maid sáhtát dadjat jus fertet.
Gávna ietjá moallánagáv majt máhtá adnet jus hæhttu.
Ipmilbálvalusat leat nu máŋgga hámi.
Jubmeldievnastusá háme li lågådahkes
Muhtun báikkiin lávlot sálmmaid gaskaáiggis, eará báikkiin ges hip-hop, ja muhtun báikkiin vel guktot seammá ipmilbálvalusas.
Muhtem sajijn lávllu gasskaájge sálmajt, ietjá sajijn hip-hop, ja muhtem sajijn vas goappátjijt sæmmi jubmeldievnastusán.
Girkus leat mis ipmilbálvalusat, mánnágástta, konfirmašuvdna, náitosat ja hávdádeamit.
Girkkon li jubmeldievnastusá, gássta, konfirmasjåvnnå, hedja, hávddádusá.
Dát dagut čájehit min risttalaš árvvuid.
Dá dagu mijá ristagis árvojt vuojnnusij bukti.
Ipmilbálvalus lea Ipmila ja olbmuidgaskasaš deaivvadeapmi bálvaleami ja rohkadallama bokte.
Jubmeldievnastus le gånnå Jubmel ja almatja æjvvali råhkålvisá baktu.
Sártnis áigu Ipmil juoidá muitalit dutnje.
Sárnnedijn sihtá Jubmel juojddáv dunji javllat.
Norggas leat Ipmilbálvalusat dábálaččat sotnabeaivvi dii. 11.00.
Vuonan li jubmeldievnastusá álu sådnåbiejvijt kl.. 11.00.
Sotnabeaivi danin go dát lea Jesusa bajásčuožžilanbeaivi.
Sådnåbiejvve, danen gå dat le Jesusa bajástjuodtjelime biejvve.
Dii. 11.00 danin go dolin galggai boanda beassat gusaid bahččit ovdal go manai girkui.
Kl.. 11.00 danen gå båndor dålusj ájgen galgaj asstat gusájt båhtjet vuostak.
Muhtumin lea Ipmilbálvalus maiddái maŋŋágaskabeaivve-.
Valla muhttijn le jubmeldievnastus maŋŋela biejven.
Maid dieđát du ruovttubáikki girkohistorjjás ?
Mav diedá ietjat bájkálasj girkkohiståvrå birra ?
Oahpa: Čáhci
Åhpav: Tjáhtje
Konfirmašuvdna
Konfirmasjåvnnå
Gásttas šaddat risttalaš girku miellahttun.
Gásta baktu sjaddap oassen ristagis girkkos.
Leat váhnemat ja risváhnemat geat dan dahket máná ovddas.
Æjgáda ja fáddara máná åvdås dáv dahki.
Konfirmašuvnnas váldá nuorra ieš ovddasvástádusa.
Konfirmasjåvnån nuora ietja åvdåsvásstádusáv válldi.
Danin lea lunddolaš ahte sii geat leat gástašuvvon, maiddái konfirmerejuvvojit girkus.
Danen le luondulasj juohkkahattjaj guhti le girkkon gástaduvvam, girkkon aj konfirmeriduvvat.
Konfirmašuvdna máksá duođašteapmi.
Konfirmasjåvnnå mierkki duodastus.
Konfirmašuvnnas duođašta Ipmil ahte lohpádusaid maid attii gásttas, ain gustojit.
Konfirmasjåvnån duodas Jubmel jut loahpádusá majt gástan vattij, ájn li ájmon.
Konfirmašunáiggis lea vejolaš smiehtadit lagabui iežat oskku, oahppat eambbo Biibbala birra, ságastallat risttalaš oskku birra, oahpásmuvvat girkuin, fuobmát ođđa jurdagiid eallima birra, ja váldit oasi girkolaš barggus sihke lagaš servvodagas ja máilmmis.
Konfirmasjåvnnåájgen besa ienep diehtet ietjat jáhko birra, Rámáda birra ienebuv oahppat, ristagis jáhko birra ságastit, girkkuj oahppásin sjaddat, ådå ájádusájt oadtjot iellema birra, ja berustahttáj girkko, bájkálasj sebrudagá ja værálda åvdås.
Mii lea deháleamos sivva dasa ahte áiggut konfirmerejuvvot ?
Mij le ájnnasamos sivva gå sidá konfirmeriduvvat ?
Makkár sávaldagat leat dus iežat konfirmašunáiggi ektui ?
Mav ietjat konfirmasjåvnnåájge gáktuj sávada ?
Loga eambbo konfirmašuvnna birra das.
Lågå ienebut konfirmasjåvnå birra
Ipmilbálvalus lávus ?
Jubmeldievnastus låvdagoaden
Vásse 300 jagi ovdal go vuosttaš kristtalaččat besse Ipmilbálvalusa ávvudit sierra girkoviesuin.
300 jage gållin åvddål vuostasj ristagisá sierra girkkojt oadtjun.
Dassážii ávvudedje Ipmilbálvalusaid priváhta ruovttuin.
Dallutjij lidjin siján dábálattjat jubmeldievnastusá priváhta gådijn.
Oktasašvuohta bođii ovdan dainna ahte juohkehaš lei mielde hábmemin bottu. Muhtumat málestedje, earát ges lávlo, muhtumat lohke teavsttaid, muhtumat bukte profetiijaid jnv..
Árvvedip jubmeldievnastus dáhpáduváj bievddegátten, gånnå aktijvuohta åvddån bådij navti váj juohkkahasj ietjas láhkáj viehkedij, muhtema biebmov dahkin, muhtemijn lidjin lávllaga fáron, muhtema tevstajt låhkin, muhtema profeterijin jnv..
Go girkuid hukse šattai daid vuođđun romalaš dállodoallu mas lávejedje čoahkkanit beavddi birra.
Gå girkko tsieggiduvvin de lij daj vuodo romalasj goade gånnå guhkesbievdij birra tjåhkanin.
Viesu isit čohkkái beavdegeažis.
Áhttje tjåhkkåhij bievde badjegietjen.
ávvu lea maid leamaš ” Ipmilbálvalusa ” báikin.
Låvdagoaden li aj læhkám ” jubmeldievnastusá ”.
Boaššu lei bassi dávviriid ja borramuša báiki.
Boassjo lij ájlis gávnij ja biebmo sadje.
Boaššu lea árvvusadnon lávu eanemus suddjejuvvon báikin. Ii oktage oaččo dan duolbmat dahje dan badjel njuikut.
Boassjo le agev læhkám suoddjidum sadje låvdagoaden man sinna ij aktak galga duolmmot jali badjel lávkkit.
Jus galgat bassi eahkedismállásiid ávvudit lávus, de livččii lunddolaš bidjat eahkedismállásiid dávviriid boššui.
Jus galggap iehkedismállásav låvdagoaden ávvudallat, de le luondulasj iehkedismálesåsijt boassjuj biedjat.
Ovdamearkadihte lea riekta bidjat Biibbala boššui.
Duola dagu le riekta Rámádav boassjuj biedjat.
Biibal han lea sihke “ almmálaš láibi ” ja bassi dávvir.
Rámát le ham ” lájbbe almes ” ja aj ájlis gávnne.
Lávus leat dábálaččat leamaš fásta sajit bearrašii.
Låvdagoaden li aj læhkám stuoves saje fámilljaj.
Áhči ja eatni sajit leat leamaš boaššu lahka, árrana goabbáge bealde.
Iednen ja áhtjen libá tjåhkkåham boassjo lahka, valla makkir bielen målssu guovlos guovlluj.
Jus galgá Ipmilbálvalusa ávvudit lávus, de livččii lunddolaš ahte báhppa čohkká boaššu lahka.
Jus låvdagoaden galggá jubmeldievnastus de le luondulasj báhppa tjåhkkåj sajen mij le boassjo buohta.
Árran lea eallingáldu symbolan.
Árran, dållåsadje, le symbåvllå iellemgállduj.
Midjiide livččii lunddolaš atnit árrana Kristus-symbolan.
Midjij hiehpá árranav adnet symbåvllån Jesusij.
Son lea máilmmi čuovggas.
Sån le værálda tjuovgga.
Mii geasuhuvvot árrana čuvgii ja lieggasii.
Árrana tjuovggaj ja lieggasij gæssup.
Árran lea lunddolaš čoahkkebáiki.
Árran le luondulasj tjåhkanimsadje.
(Tore Johnsen, Tromsa, 15.09.2006)
(Tore Johnsen, Tromsø, 15.09.2006)
Leat risttalažžan
Ristagissan liehket
Vuosttamuččat geat osko Jesusii gohčoduvvo risttalažžan Kristusa nama mielde.
Vuostatja gudi Jesusij jáhkkin ristagissan nabdeduvvin, Kristus namá diehti.
Oskut Ipmilii lea luohttit sutnje.
Jubmelij jáhkket le sunji luohtedit.
Dat boahtá váimmus.
Dat vájmos boahtá.
Ii dan sáhte duođaštit sániiguin, ii dan sáhte čájehit dahje čilget dieđalaš teoriijaiguin.
Ij máhte bágoj baktu duodastuvvat, ij ga diedalasj teorijaj baktu duodastuvvat jali tjielggiduvvat.
Diehttelas dát ii mearkkaš ahte ii galgga geahččalit áddet jierpmálaččat dán, muhto osku dahje ráhkesvuođa, dan ii sáhte čilget.
Diedon ij dát mierkki ij besa gæhttjalit jergajnis dádjadit, valla jáhkket jali iehttset, dat ij máhte tjielggiduvvat.
Dan ferte vásihit.
Dav hæhttu iesj vásedit.
Máŋgga olbmo dovdet oadjebassan go Ipmilii oskot.
Moaddása dåbddi ietjasa jasska gå Jubmelij jáhkki.
Sáhttá leat váttis jáhkkit ahte Jesus lei Ipmila bárdni.
Soajttá liehket gássjel jáhkket Jesus le ednama nanna viessum.
Mii geat dál eallit, eat sáhte Jesusa oaidnit, muhto mii dovdat muitalusa su birra, go lea su birra čállon Biibbalis.
Mij gudi uddni viessop ep besa Jesusav vuojnnet, valla dåbddåp histåvråv suv birra, danen gå suv birra le Rámádin tjáledum.
Manne don oskkut Jesusii ?
Manen dån Jesusij jáhká ?