pere/sami_parallel huggingface dataset:
Mánát geat stohket, máhttet lotkkodit, viibmat ja suohtastallat okto dahje ovttas earáiguin.
Máná gudi ståhki, vuojŋadalli, ållåsit sæbrri ja suohtastalli iehtjádij siegen.
Stoahkan lea humora ja ilu gáldu, ja iešguđet stoahkanvugiid bokte ožžot mánát vejolašvuođa čájehit ja dovdat ahte iežas vásáhusmáilbmi gusto.
Stoagos le suohtastallama ja ávo ája, ja ståhkama baktu bæssá mánná ietjas ájádusájt åvddånbuktet ja dåbddåt sijá vásádusværált ajtu le dågålasj.
Konstruktiivvalaš, sosiála ovdáneapmi dáhpáhuvvá oktavuođain mas ulbmilin lea dásseárvu oassálastiid gaskkas nugo stoahkamis galgá leat.
Vuogas sosiála åvddånahttem dáhpáduvvá aktijvuodaj man ulmme le avtaárvvusasjvuohta oassálasstij gaskan dagu gå ståhki.
Mánát ovdánahttet stoahkangelbbolašvuođa
Máná åvddånahtti ståhkammáhtudagáv
Mánát galget máhtestuvvat gálggaid sihke beassat searvat stoahkamii ja bisuhit dan.
Máná galggi buktet ståhkusij sæbrrat ja dav bisodit.
Mánáidstoahkamat sáhttet leat váddásat, ja muhtun stohkosat gáibidit hárjáneami ja hárjehallama.
Mánáj ståhkám soajttá gássjel dádjadit, ja muhtem ståhku sa gájbbedi vásádusájt ja hárjjánimev.
Olu mánát ohppet dárkkodettiin earáid go stohket, ja dása fertejit oažžut áiggi ja saji dahkat.
Moadda máná oahppi iehtjádijs gæhttjamis stågadijn, ja dav sij galggi bessat.
Veahkehan dihtii mánáid ovdánahttit buori stoahkangelbbolašvuođa, de ferte jit bargit leat das gos mánát stohket.
Jus galggá viehkedit mánájda buorre ståhkammáhtudagáv åvdedit de hæhttuji bargge liehket dåppe gånnå máná ståhki.
Ollesolbmot dárkot stoahkama ja smihttet das maid vásihit.
Ållessjattuga ståhkusav gehtjadi ja ájádalli majt vuojnni ja vásedi.
Lea dehálaš atnit ovttasdoai bmama stoahkamis čalmmis ja fuomášit mo dát.
Ájnas le gæhttjat ståhkusa aktijvuodav ja gáhttit gåktu åvddån.
Ollesolbmot smihttet das mo ieža vejolaččat sáhttet dahje berrejit buoremusat veahkehit.
Ållessjattuga usjudalli gåktu iesj buoremus láhkáj máhtti viehkedit, jus galggi.
Mánát háliidit áinnas ollesolbmuid mielde stohkosii
Máná sihti ållessjattugijt fárruj ståhkamij
Mánát bivdet ollesolbmuid fuomášumi go stohket.
Máná álu ållessjattugijda tjuorvvu stågadijn.
– Geahča munnje !
– Ge muv !
huiká mánná go sukkádettiin sukká
Tjuorvvu mánná gå allagit suvdos jali boahtá tjerasta.
Dalle lea justa dat maid mánná dáhttu: ahte ollesolmmoš oaidná ja duođašta su.
Ja jur dav ham mánná sihtá: jut galggá vuojnnut ja ållessjattugis duodastuvvat.
Buohtalasat dainna ahte mánát áŋgiruššet ja golahit áiggi ovttas stoagadettiin, de háliidit sii muhtumin ollesolbmuid mielde stohkosii.
Sæmmi båttå dagu máná berusti ja ájgev gållådi gaskanisá stågadijn, sihti muhttijn aj ållessjattugijt ståhkamij sebradahttet.
Go ollesolmmoš lea mielde stohkosis, de ollesolbmo ja máná oktavuohta báidná symme triija mii lea earálágan go muđui beaivválaš dilis.
Gå ållessjattuk ståhkamij sæbrrá, de aktijvuohta ållessjattuga já máná gaskan muhtem oanegis båddåj sjaddá ietjálágásj gå árkkabiejven ietján.
Mánná sáhttá stivret ovttasdoaibmama iežas spontána, stoahkalas árvalusaid vuođul ja nu vásihit iežas dáhtu sihke mearridit ja muitalit jurdagiid, fantasiija ja dovdduid.
Mánná máhttá aktijvuodav stivrrit hæhkka, stoagos mielajn ja navti bessat iesj mierredit ja åvdedit ájádusájt, fantasiav ja dåbdojt.
Seammás vásiha mánná dalle ahte ollesolmmoš heiveha iežas ja árvvusatná su áigumušaid.
Sæmmi båttå vuojnná mánná ållessjattuk hiebat ja suv
Mánná sáhttá dán ovttasdoaibmamis nannet iežas stoahkangelbbolašvuođa.
ájggomusájt vielet. Dákkir aktijvuodan máhttá mánná ietjas ståhkammáhtudagáv vijdedit.
Humor ja oktasaš ilu vásáhus veahkeha nannet ollesolbmo ja máná oktavuođa ja váikkuha loaktimii mánáidgárddis.
Suohtastallam ja gå dåbddå ávov juogat soajttá nanni ållessjattuga ja máná aktijvuodav ja soapptsomav.
Soames mánát rahčet searvat stoahkamii
Muhtem mánájda soajttá gássjel ståhkusij sæbrrat
Soames mánát eai searvva lunddolaččat stoahkamii, ja muhtumat báhcet stoahkansearvevuođa olggobeallái mánáidgárddis.
Muhtem máná e luondulattjat ståhkamij sebra, ja iehtjáda e rat besa fáron.
Sáhttet leat iešguđet ja mohkkás sivat dasa.
Dási soajtti moadda ja målsugah tes sivá.
Mánát bohtet mánáidgárdái iešguđet vásáhusaiguin, ii ge mánáidgárdi dáidde doaibmat doarvái bures oktasašarenán oaidnit buot dáid iešguđetláganvuođaid.
Máná mánájgárddáj båhti iesjguhtik vásádusáj, ja ihkap ij mánájgárdde nuoges buoragit dåjma aktisasjarenan dájda ietjálágásjvuodajt dåhkkidittjat.
Sosiála gelbbolašvuohta lea eaktun searvat stoahkamii, ja muhtun mánát eai hálddaš sosiála gálggaid, maid stoagus gáibida, doarvái bures buot dilálašvuođain.
Sosiála máhtto dárbbu jus galggá ståhkamij oassálasstet ja muhtem máná e buvte gájka sosiála máhtov mij gájbbeduvvá stågadijn, jali e gájka åsijt nuohkásit buvte.
Mánná sáhttá ovdamearkka dihtii báhcit stohkosa olggobeallái go ii ádde gulahallama mii lea dan stohkosis.
Mánná soajttá duola dagu ståhkusis gáhtot gå ij dádjada guládallamav mij le dán ståhkusin.
Earát, geat hálddašit dáid gálggaid bures, sáhttet šaddat sii geat bidjet eavttuid stohkosii, ja jođihit dan.
Iehtjáda gudi dáv buoragit máhtti soajttá jådedi ståhkamav.
Soames mánát jeavddalaččat olgguštuvvojit dahje badjelgehččojuvvojit stohkosis.
Muhtem máná álu ålgoduvvi ståhkamis jali badjelgehtjaduvvi.
Eará mánát fas hui dávjá dahje álo ožžot rollastohkosis passiiv va rollaid, ovdamearkka dihtii leat mánná dahje beana.
Iehtjáda vas viehka álu jali agev oadtju passijva rollajt dagu liehket njuorak mánná jali bena muhtem ståhkusin.
Lea bargiid ovddasvástádus veahkehit láhčit stoahkamiid nu ahte stoahkan lea eanemus lági mielde fátmmasteaddji, ja vai negatiivvalaš doaibmanvierut eai ciekka.
Barggij duogen le dat hiebadallat ståhkamav vaj stoagos sjaddá nav sebradahtte gå vejulasj, ja vaj bahás dago e biso.
Soames mánát dárbbašit ollesolbmo doarjaga stoahkamis
Muhtem máná dárbahi doarjjagav ållessjattugijs stågadijn
Eanaš mánát stohket stuorra iluin mánáidgárddis, muhto soames mánát dárbbašit bargiid veahki ja doarja ga vai besset mielde stoahkamii.
Ienemus máná ávos mánájgárden ståhki. Valla muhtem máná dárbahi viehkev ja doarjjagav barggijs vaj bessi ståhkusij sæbrrat.
Dákkár dilis sáhttá ollesolmmoš veahkehit.
Ållessjattuk máhttá viehkedit dan dilláj mij le jur dalloj.
Seammás lea dehálaš ahte son vuordá veahá ja árvvoštallá dili nu ahte buorredáhtolaš doarjja ii botke dahje muosehuhte stoh kosa.
Sæmmi båttå le ájnas vehi vuorddá ja ij ståhkamav boarkki jali stivrri.
Ollesolmmoš searvá stoahkamii máná eavttuid vuođul.
Ållessjattuk ståhkusij sæbrrá mánáj sidodi milta.
Son lea doarjjan ja veahkeha máná nu ahte sáhttá hálddašit iešguđet stoahkandilálašvuođaid.
Sån máhttá guojmmen oassálasstet vaj mánná nahká iesjguhtik ståhkamdilijt.
Ovdamearkka dihtii sáhttá mán ná dárbbašit veahki dulkot stoahkama eará oassálastiid signálaid, áddet mii dáhpáhuvvá ja oažžut ollislaš gova stohkosis.
Duola dagu soajttá mánná dárbaj viehkev dålkkut signálajt ietjá oassálasstijs, dádjadit mij dáhpáduvvá ja nahkat tjuovvut ståhkusav.
Ollesolmmoš sáhttá maiddái veahkehit máná gulahallat máná jurdagiiguin, oaiviliiguin, sávaldagain ja áigumušaiguin vai mánná šattašii aktiivvalaš oassá lastin stohkosis.
Ållessjattuk máhttá aj viehke dit vaj máná ájádusá, vuojno, sávadusá ja ájggomusá gulluji vaj mánná dåjmalattjat ståhkusij sæbrrá.
Vásáhusat sáhttet veahkehit máná nannet iežas stoahkangelbbolašvuođa.
Dáj vásádusáj baktu soajttá mánná ietjas ståhkammáhtudagáv nanni.
Mánáin sáhttá leat dárbu ođđa impulssaide stoahkamis
Máná dárbahi ådå impulsajt stågadijn
Bargit geat leat mielde stohkosa álggus, sáhttet addit ođđa impulssaid, movttiidahttit ja váikkuhit variašuvdnii stohkosis.
Bargge gudi oassálassti gå stoagos álggá, máhtti ådå impulsajt vaddet, arvusmahttet ja viehkedit ståhkusav målsudallat.
Sii sáhttet veahkehit ovtta ja guovttejahkásaččaid oahpásmuvvat rollastohkosa elemeanttaide «dahkaluttadettiinš.
Máhtti viehkedit rollaájádusáv álgadit avta- ja guovtejagágijda gå dahkadalli.
Ollesolbmot sáhttet oahpásmuhttit boarrásat mánáid ođđa stohkosiidda, ovdamearkka dihtii stohkosiidda, main leat njuolgga dusat, dahje eará oktasašstohkosiidda mat sáhttet fátmmastit eanet mánáid.
Vuorrasap mánájda máhtti ållessjattuga ådå ståhkusijt álgadit, duola dagu njuolgadusståhkusa jali ietjá aktisasj ståhku sa ma soajt ti ietjá mánájt sisadnet.
Sii sáhttet maiddái evttohit ođđa stoahkanfáttáid.
Máhtti aj ådå ståhkamfáddagijt buktet.
Váldet áinnas vuolggasaji oktasaš vásáhusain nugo eanadállomátkkis, stállomáidnasis, juŋgelelliid filmmas dahje juostá mas mánát beroštit.
Aktisasj vásádusá dagu tuvrra muhtem båndorsijddaj, subtsas stáloj birra, filmma juhtusij birra juŋŋelin jali juoga massta máná berusti.
Oza rusttegiid, áinnas ovttas mánáiguin, ja bija dáid nu ahte oidnojit ja leat olá muttus.
Åhtsit vædtsagijt, vájku mánáj siegen, ja biedjit dajt vuojnnusij.
Heivehala stoahkansaji.
Hiebadit ståhkam saljov.
Ollesolbmot sáhttet áinnas leat mielde stoahkama álggus mánáid eavttuid vuođul ja dasto geassádit das.
Ållessjattuga máhtti ståhkusij sæbrrat mánáj mielaj milta álgon ja de maŋŋela gæssá dit.
Mánát sáhttet loaktit smávva stoahkanjoavkkuin
Máná muhttijn unnep ståhkamjuohkusijn soapptsu
Soames mánát vásihit ahte mánáidgárdestoagus, mas leat olu mánát mielde juogo olgun dahje siste, lea ried d jái, kaohtalaš dahje dasa lea váttis beassat mielde.
Muhtem mánájda le mánájgárddestoagos måttij mánáj sinna jali ålggon muodek, gássjel dádjadit, ilá ållo jali gássjelis oassálasstet.
Dalle sáhttá leat ávkkálaš ahte bargit veahkehit hábmet birrasa ja rámma stohkosii.
De soajttá vuogas bargge viehke di ásadit birrasav ja birástagáv ståhkusij.
Ollesolmmoš sáhttá álggahit stohko sa sierra, jaskes sajis ovttas mottiin mánáin.
Ållessjattuk máhttá nágin gallegasj mánáj siegen ståhka goahtet muhtem tjiegan gånnå ij le nav juhtsa.
Go moaddásat stohket, de lea álkit mánáide áddet oktavuođaid stohkosis ja čuovvut stoahkan fáttá.
Gå ælla nav moattes gej siegen galggi ståhkat de sjaddá álkkep mánájda dádjadit ståhkusa aktijvuodav ja ståhkamfáddagav tjuovvot.
Stoahkanjoavku addá ollislaš gova, málle ja oadjebasvuođa (E. B. Ruud 2010).
Ståhkamjuohkusa baktu dádjadi, struktuvrav vuojnni ja li jasska (E. B. Ruud 2010).
Ollesolmmoš oažžu buori várdosa stohkosis ja sáhttá ráfis dárkot mánáid ovttasdoaibmama ja dasto vejolaččat veahke hit ulbmillaččat.
Ållessjattuk aj buoragit vuojnná ståhkusav ja máhttá sjávot mánáj aktijvuodav gehtjadit ja ihkap doarjjot vuogas láhkáj.
Dákkár joavk kut berrejit bistit muhtun áigge vai mánát oahpá s muv vet guhtet guoibmáseaset, huksejit oktavuođaid ja vásihit oassálasttedettiin buori stoahkamii.
Dákkir juohkusa bierriji vihpat muhtem ájge vaj mánná nubbe nuppijn oahpástuvvi, gasskavuodajt tsieggiji, vásedi ja åtsådalli dákkir vuogas ståhkama baktu.
Bargit sáhttet láhčit dili stohkosii ossodagaid rastá vai mánát, geat muđui eai deaivvat, besset stoahkat ovttas.
Bargge máhtti dilev láhtjet vaj máná bessi åssudagáj rastá ståhkat vaj máná gudi dábálattjat e iejvvi bessi aktan ståhkat.
Ovdamearkka dihtii sáhttá mánáide, geain lea seamma eatnigiella, leat buorre go stohket ovttas.
Duola dagu soajttá hávsske mánájda sæmmi iednegielajn aktan ståhkat.
Mánát sáhttet áddestallat modeallaid
Máná bukti modellajt háddidallat
Bargit sáhttet veahkehit mánáid go ieža leat buorit rollamodeallat iešguđet stohkosiin ja čájehettiin buriid láhttenvieruid.
Bargge máhtti mánájt viehkedit návti vaj li buorre rollamodella iesjguhtik ståhkamdilen ja vuosedit gåktu máhttá dahkat.
Sii sáhttet čájehit mo mánát sáht tet jearrat searvat stohkosii, mo vuoruid mielde stoah kat, mo šiehtadallat rollan ja hálddašit riidduid ulbmillaččat.
Máhtti vuosedit gåktu ádnu ståhkusij sæbrrat, vuorov tjuovvu stågadijn, rollajt mierret ja rijdojt tjoavddá vuogas láhkáj.
Seammás sáhttá ollesolmmoš bidjat sániid siskkáldas proseassaide ovdal go dahká maidege, vai dili dulkon ja árvvoštallan boahtá čielga sit ovdan mánáide.
Sæmmi båttå máhttá ållessjattuk subtsastit gåktu ájádallá åvddål dahká majt dahká, vaj dile dádjadus ja dålkkum tjielggasit åvddån boahtá mánájda.
Mánát sáhttet oahppat modeallas ja geahččaladdat ja gieđahallat iešguđet láhttenvugiid.
Gå ságas de bessi máná dassta oahppat ja gæhttjaladdat ja hiebadallat iesjguhtik ulmutjahttem vuogev.
Bargit ieža čájehit fátmmasteaddji láhttema.
Bargge ietja sebradahtte láhkáj ulmutjahtti.
Sii čájehit ovdamearkka dihtii mo šiehtadallat das ahte juohkehaš mearrida veahá dahje mo juogadit duhkorasaid.
Duola dagu vuosedi gåktu sjiehtadit juohkkahasj mierret vehi jali gåktu ståhkusijt juogat.
Ollesolbmot fertejit čájehit ahte sii oidnet mánáid go máhtestuvvet iešguđet sosiála gálggaid stohko sis.
Ållessjattuga hæhttuji vuosedit mánájt vuojnni gå iesjguhtik sosiála tjehpudagáv bukti stågadijn.
Sii duođaštit mánáid ja nannejit positiivvalaš ovttasdoaibmama sin gaskkas kommenteredettiin ja čalmmustahtedettiin dan.
Duodasti mánájt ja nanniji sijá buorre aktijvuodav navti vaj dav kommenteriji ja vuojnnusij bukti.
Ná sáhttet mánát šaddat modeal lan guhtet guoibmá seaset.
Navti máhtti máná luondulattjat modællan sjaddat nubbe nubbáj.
Ná sáhttet mánát ja ollesolbmot ovttas geahčča laddat, hukset ja ásahit málliid mat doibmet áiggi mielde.
Návti máhtti máná ja ållessjattuga aktan gæhttjalit, tsieggit ja ásadit struktuvrajt ma soajtti vihpat ájge nalluj.
Muhtumin čuožžilit beroštupmeriiddut mánáid gaskkas stoagadettiin
Muhttijn máná rijddali stågadijn
Sáhttet čuožžilit riiddut go ovdamearkka dihtii guokte máná háliideaba stoahkat seamma duhkorasain, dahje jus mánnájoavkkut háliidit stoahkat dihto sajis oktanaga.
Muhttijn rijddali dale dagu gå guovtes sæmmi ståhkusijn sihtaba ståhkat, jali jus juohkusa sihti sæmmi, ráddjidum sajen ståhkat avta bále.
Mánát váldet posišuvnnaid maiddái stoahkamis.
Máná ståhkama baktu aj posisjoneriji.
Bargit čuvvot mielde ja váldet signálaid duođalažžan.
Bargge tjuovudi ja signálajt duodaj válldi.
Mánát sáhttet ieža rahčat árvvoštallat mo sii leat earáid mielas, ja dan dahket stoahkamis.
Muhttijn li mánájn ietjá gássjelisvuoda árvustallat majt iehtjáda sijáj ja sijáj ståhkama birra usjudalli.
Sáhttá maiddái muhtu min leat váttis mánáide oaidnit siva ja váikkuhusa oktavuođa ovttasdoaimmadettiin earáiguin.
Muhttijn soajttá aj gássjel mánájda vuojnnet aktijvuodav sivá ja vájkkudusá gaskan gå li iehtjádij siegen.
Ollesolbmot sáhttet veahkehit sin áddet dan mii dáhpáhuvvá, ja bagadit sin dihto diliin.
Ållessjattuga máhtti sijájt viehkedit dádjadit mij dal dáhpáduvvá, ja konkrehta dáhpádusájn sijájt bagádallat.
Sii sáhttet veahkehit soabadit ja gávdnat kompromissaid.
Máhtti viehkedit såbadit ja kompromissajt gávnnat.
Dát sáhttá leat áigeguovdil dalle jus mánná olgguštuvvo stoahkamis.
Duola dagu jus mánná ståhkusis ålgoduvvá.
Mánná oaidná váikkuhusaid, muhto ii dáidde ieš áddet manne ii beasa mielde.
Mánná vuojnná mij le dáhpáduvvam, valla ij agev iesj dádjada manen ij desti besa fárruj.
Ollesolmmoš fas lea oaidnán ahte dát mánná lea stivren stoahkama, ja eará mánát leat dolkan dasa ahte muhtun mearrida sin badjel.
Ållessjattuk le galla vuojnnám dát mánná le ståhkusav jådedam ja då iehtjáda li vájbbam sujsta mierredimes.
Lea dehálaš ahte ollesolmmoš áimmahuššá máná guhte lea váivvis go vásiha olggušteami.
Vuostatjin le ájnas ållessjattugij várajda válldet mánáv guhti le håjen gå dåbddå ietjas ålgoduvvam.
Son sáhttá mánás jearrat leat go das čovdosat.
Máhttá gatjádit mánás iesj jus sujna li oajvvadusá.
Ovttas sáhttiba háleštit vejolaš čovdosiid ja árvvoštallat daid.
Aktan máhtteba sáhkadit majt hiehpá dahkat ja dav arvustallat.
Vejolaččat sáhttá ollesolmmoš fállat veahkehit máná stohkosis nu ahte ii mearrit nu olu.
Jali ållessjattuk máhttá mánáv ståhkusij vas máhttsat jus loabet ij ilá ålov galga mierredit dá bále.
Go ollesolmmoš gulahallá rahpasit, lea konkrehta ja veahke ha, de bagada son máná ulbmillaččat ja oadjebas láhkai.
Gå rabás láhkáj guládallá, konkrehta láhkáj ja iesj viehket, de ållessjattuk mánáv bagádallá vuogas ja jasska láhkáj.
A. Juogadehket vásáhusaid main dii lehpet veahkehan positiivvalaččat
A. Giehttut vásádusájt gånnå lihpit buorak láhkáj mánáj ståhkamav
mánáid stoahkama sin premissaid vuođul, ja digaštallet mat leat ollesolbmuid buorit árvalusaid dovdomearkkat mánáid stohkosis.
viehkedam sijáj ævtoj milta, ja ságastallit gåktu ållessjattuga máhtti vuogas láhkáj mánáj ståhkamav viehkedit.
Á. Háleštehket ovttas das mo mánáidgárdi sáhttá láhčit dili stoahkamii
Ságastit gåktu mánájgárdde máhttá dilev láhtjet smáv juohkusij
smávva joavkkuin, digaštallet mo dan sáhttibehtet olahit.
ståhkamij, ja árvvaladdit mav máhttebihtit dan baktu ållit.
Mánáidgárddi ja ruovttu ovttasbargu
Aktisasjbarggo mánájgárde ja sijda gaskan
Ovttasbargu máná ruovttuin galgá doaimma vuođđun
Máná sijda siegen barggat galggá liehket dåjma vuodo
Váhnemat leat dehálaš resurssat
Æjgáda li ájnas ressurssa
Buot das maid mánáidgárdi dahká, galgá máná buoremus leat vuođđun, ja lagaš ovttasbargu ruovttuin lea dehálaš doarjut máná ovdáneami.
Gájkka majt mánájgárdde dahká, galggá liehket mánnáj buorren, ja lahka aktisasjbarggo sijdajn le ájnas vaj máná åvddånahttemav doarjju.
Mánáidgárddi ja ruovttu oktavuođa vuođđun galgá leat rabasvuohta ja dásseárvu.
Aktijvuohta mánájgárde ja sijda gaskan galggá rabás ja avtaárvvusasj.
Bargiin lea ovddasvástádus ovttasbargat buot váhne miiguin nu, ahte váhnemat vásihit iežaset oidnojuvvon, gullojuvvon ja fátmmastuvvon.
Barggij duogen le divna æjgádij siegen barggat navti vaj dåbddi gulluji, vuojnnuji ja fáron bessi.
Lea dehá laš váhnemiidda ahte bargit beroštit sin mánáin ja leat oassálastit ja oadjebasat.
Æjgádijda le ájnas bargge sunnu mánás berusti ja li sajenisá ja jasska.
Váhnemat čuvvot máná ođđa arenái
Æjgáda mánáv ådå arenaj tjuovudi
Ovddasteddjiid ja mánáidgárdebargiid lotnolas ja liekkus gulahallan váikkuha positiivvalaččat dasa mo mánát doibmet ja loktet.
Væhkkálahkkoj ja liegga guládallam æjgádij ja mánájgárde barggij gaskan le mánájda ja sijáj soapptsomij ávkken.
Váhnemiid lagašvuohta iežaset mánnái ja máhttu su birra lea ovttasbarggu vuođđun, ja sii galget leat mielde váikkuheamen árgabeaivái masa sin mánát oassálastet mánáidgárddis.
Æjgáda ham buoremusát mánása dåbddi ja dat galggá aktisasjbargo vuodon. Æjgáda galggi bessat fáron mierredit mánáj árkkabiejvev mánájgárden.
Váhnemat ja bargit deaivvadit vuosttažettiin máná iešguđet arenás ja iešguđet oktavuođas, ja sis sáhttá leat iešguđetlágan máhttu máná birra.
Ållessjattuga ja bargge mánáv iejvviji ienemus oassáj mánáv iesjguhtiga arenan ja aktijvuodan, ja danen soajtti mánáv vehi ietjáláhkáj dåbddi.
Goappašat beliide sáhttá lea ávkkálaš lono hallat dán máhtu.
Dáv máhtov lånudallat luluj ávkken gájkajda.
Oppalaš oaidnu ja oktasaš smiehttamuš sáhttá váikku hit eanet ollislaš ja nyanserejuvvon vásá hussii das mii lea vuođđun buori ovttasdoaibmamii mánáin.
Gå aktan gehtjat ja ájádallá de ihkap ienep ålleslasj vásádus mánás sjaddá vuodon buorre aktijvuohtaj sujna.
Váhnemat ja bargit deaivvadit beaivválaččat
Æjgáda ja bargge bæjválattjat æjvvali
Beaivválaš oktavuohta ja eahpeformálalaš sága stallan máná birra ja das mii dáhpáhuvvá mánáidgárddis, lea dehálaš vuolggasadji váhnenovttasbargui.
Bæjválasj guládallam ja iehpeformála ságastallam máná ja mánájgárde dáhpádusáj birra le ájnas vuodon æjgátaktisasjbargguj.
Ná oidnet váhnemat ahte bargit oidnet, beroštit ja áimmahuššet sin mánáid, ja sáhttá váikkuhit dasa ahte sii luhttet mánáidgárdái.
Navti æjgáda vásedi bargge vuojn ni, berusti ja huksi sijá mánáv, ja navti mánájgárddáj luohtedi.
Go váhnemat vižžet mánáideaset, de sáhttet ovdamearkka dihtii oaidnit otná doaimmaid, mánáid vásáhusaid ja mo mánáin lea leamaš.
Gå æjgáda mánás viedtji, máhtti duola dagu vehi gullat udnásj dáhpádusáj birra, máná vásádusáj birra ja gåktu mánná vuojnunagi le bierggim.
Dát lea buorre vuolggasadji váhnemiid ságastallamiidda iežaset mánáiguin dan beaivve sisdoalu birra ja mo mánná vásihii mánáidgárdebeaivvi.
Dát le buorre álggo ållessjattugij ságastallamij mánájn udnásj biejve birra ja gåktu mánná le soapptsum.
Dát lea maiddái buorre vuolggasadji árvvoštallat máná loaktima ja ávkkálaš vuolggasadji jotkkolaš ovttasbargui mánáidgárddiin.
Dat le aj buorre álggo máná soapptsomav árvustalátjit ja vuogas vuohke gåktu mánájgárde siegen barggá.
Bargit ja váhnemat fertejit ovttasbargat olahit fátmma s teaddji ja buori psykososiála birrasa mii eastada eahpeloakti ma, dorvvuhisvuođa, vealaheami ja loavka šuhttimiid.
Bargge ja æjgáda hæhttuji aktan barggat vaj ásat sebradahtte ja buorre psykososiála birrasav mij hieret gávkaluss jamav, iehpejasskavuodav, badjelgæhttjamav ja illastimijt.
Bargit fertejit praktihkalaččat čáje hit ahte sii atnet váhnemiid resursan, ja ahte sin evtto husat leat dehálaččat vai mánná loavttášii.
Bargge hæhttuji vuosedit sijá dagoj baktu sij æjgádijt ressurssan vuojnni, ja æjgádij viehkke le ájnas vaj máná soapptsu.
Sága stallamat ja smiehttamušat mánáidgárddi ulbmila birra, nugo dustet mánáid luohttevašvuođain ja árvvusatnimiin, ja vuođđoárvvut nugo searvevuohta, fuolla, gierda vašvuohta, mielovddasvástádus ja solidaritehta, berrejit dáhpáhuvvat jeavddalaččat ja sisttisdoallat ovdamearkkaid mánáidgárde beaivvis.
Mánájgárde ulme ságastallam ja ájádallam, dagu mánájda luohtedit ja sijájt vieledit ja vuodulasj árvojt baddjen anedit dagu aktisasj vuohta, hukso, gierddisvuohta, guojmmeåvdåsvásstádus ja solidaritehtta bierri ålles ájge dagáduvvat ja bierri æjgádijda buojkulvisájt buktet mánájgárde árkkabiejves.
Váhnemat ja mánáidgárdi ovttasbarget miellaguoddobarggus ja váldet oktasaš ovddasvástádusa doarjut ja nannet mánáid.
Æjgáda ja mánájgárdde aktan barggi guottoj bargon ja aktan vásstedi mánájt doarjjot ja nannit.
Váhnemat sáhttet fuobmát signá laid mánáidgárdeeallima birra ja dasto buktit evttohusaid mat sáhttet váikkuhit birrasa kvali tehtii.
Æjgáda máhtti gietjijt gullat mij mánájgárden dáhpáduvvá ja de ájádusájt buktet maj baktu máhttá birrasav buoredit.
Mánáidgárdi galgá leat arená gos váhnemat deaivvadit guhtet guoimmiset ja huksejit fierpmádaga.
Mánájgárdde máhttá liehket arena gånnå æjgáda guhtik guojmesa iejvviji ja værmástagájt tsieggiji.
Váhnemat lunddolaččat fuolastuvvet iežaset mánáin
Luondo bieles æjgáda mánása badjel måråsti
Bargit fertejit čielgasit muitalit ahte lea lunddolaš ahte mánáin leat hástalusat ovttasdoaimmadettiin earáiguin go leat smávvamánáagis, ja ahte eanaš mánát duollet dálle sáhttet vásihit unohas dilálašvuođaid.
Bargge hæhttuji tjielggasit javllat ållu luondulasj le jut mánájn muhttijn li hásstalusá gå galggi aktan liehket unnagattjan, ja ienemus máná duolláj dálloj unugis dáhpádusájt vásedi.
Bávččaga dattetge váhnemiidda gullat dahje oaidnit dáhpáhusaid main mánná olgguštuvvo, hárdojuvvo dahje givssiduvvo.
Ajtu le bávtjas æjgádijda gå gulli ja vuojnni mánná ålgoduvvá, návroduvvá jali vájveduvvá.
Lea maiddái váttis váhnemiidda vásihit ahte mánná muhtumin, muhtun áigodagas dahje jámma hárdá, givssida dahje olggušta earáid.
Gássjel le aj æjgádijda gå vuojnneba sunnu ietjas mánná muhttijn jali muhtem ájge iehtjádijt vájvet, návrot jali ålgolt.
Bargit fertejit dalle čilget mo sii ieža láhttejit árgabeaiv vis.
Dalloj hæhttuji bargge ietja tjielggit majt dahki árkkabiejven.
Guovddáš áššit lea sin lagašvuohta mánáide, dárkon, ahte láhtten mii čuohcá earáide, ii dohkkehuvvo, ja ollesolbmot geat dorjot mánáid ovttasdoaibma ma..
Guovdásj oase li lahkavuohta mánájda, sijájt gehtjadit, ep dåhkkida bahás ulmutjahttemav, ja ållessjattuga mánáj aktijvuodav doarjju.
Váhnemat dárbbašit dieđuid
Æjgáda diedojt dárbahi
Váhnemiid ja bargiid buorit sajáiduvvan oktavuođat álkidahttet ja oadjudit váldit ovdan vejolaš fuolastuvvamiid dahje váttisvuođaid.
Jus æjgáda ja bargge juo nubbe nuppev dåbddi de sjaddá álkkep gássjelisvuodaj birra giehttot.
Lea dehálaš ahte eahpeformálalaš ságastallamiid sisdoallu váhnemiiguin go earát leat das, lea positiivvalaš ja eanaš lea sáhka máná vásáhusaid ja máhtestuvvama birra, maiddái sosiála máhtestuvva ma birra.
Gå iehpeformálattjat æjgádij giehttu gå iehtjáda li lahkusin, de le ájnas buorre láhkáj giehttot ja sisadno galggá ienemusát máná vásádusá ja tjehpudagá, aj sosiála tjehpudahka.
Jus mánná lea das, de lea lunddolaš ahte ollesolbmot váldet máná mielde ságastallamii.
Jus mánná iesj le dåppe, de le luondulasj ållessjattuga suv fárruj válldi ságastijn.
Bargit deattuhit dan man dehálaš lea ahte váhnemat váldet oktavuođa dakkaviđe jus fuolastuvvet máná dihtii, ja sii deattuhit dan ahte mánáidgárdi maiddái jođánit dieđiha váhnemiidda.
Bargge dættodi man ájnas le jut æjgáda dalánagi aktijvuodav válldi jus muhtem máná badjel måråsti, ja dættodi aj mánájgárdde jåhtelit æjgádijt diedet.
Jus mánná ieš muitala ahte ii loavtte, dahje go váhnemat dahje bargit juogaman siva geažil fuolastuvvet máná dihtii dahje leat eahpesihkkarat man nu ektui, de fertejit bealit háleštit ja ovttasbargat čovdosiid ja oktasaš ulbmiliid ektui.
Jus mánná iesj javllá ij soaptso, jali gå æjgáda jali bargge muhtem sivá diehti måråsti muhtem máná badjel jali li iehpesihkara, de hæhttuji aktan ságas tit ja tjoavddusijt ja aktisasj ulmijt gávnnat.
Dákkár ságastallamat fertejit dáhpáhuvvat guovttá gaskka.
Dáj ássjij birra galggá agev nielje tjalmij vuolen giehttot.
Ferte leat rabas dialoga mas bargit ákkastit ja čilgejit maid dahket ja man láhkai.
Galggá rabás ságastallam gånnå bargge tjielggiji majt dahki ja gåktu dav dahki.
Deattuhehket ahte lea mánáidgárddi ovddasvástádus dán hálddašit.
Dættodit mánájgárde duogen le dát.
Háleštehket maiddái mo váhne miid sáhttá čuovvolit ja doarjut barggus.
Ságastit aj gåktu æjgáda máhtti dáv bargov tjuovvo lit ja doarjjot.
Dollet lagaš oktavuođa ja šiehtadehket čoahkkinčuoggáid birra.
Anedit lahka aktijvuodav ja guorrasit gåktu åvddålijguovlluj æjvvalit.
Váhnenságastallamat leat ovttasbargoarená
Æjgátságastallama li aktisasjbarggoarena
Fáttát nugo Mánáidgárddi bargu sosiála gelbbolaš vuođain, Mánáidgárdi hábmenarenán ja Dovdo meark kat mánáidgárdái gos lea buorre psyko sosiála biras leat dehálaččat ja leat ávkkálaččat váhnen čoahkkimiid sisdoal lun.
Tiemá dagu Mánájgárde barggo sosiála máhtudagájn, Mánájgárdde hábbmimárenan ja Vuogas psykososiá la birrasa mánájgárde dåbddomerka li guovdátjin, ja li ávkálattja æjgátságastallamij sisadnon.
Bivdet maid dái váhne miid evttohit fáttáid maid háliidit váldit ovdan oktasaščoahkkimiin.
Gåhttjut aj æjgádijt oajvvadusájt buktet man birra sihti aktisasjtjåhkanimijn ságastit.
Dákkár čoahkkimiin ferte mánáidgárdi dasa lassin dieđihit váhne miidda jotkkolaš, eastadeaddji barggu birra hábmet buori psykososiála mánáidgárdebirrasa.
Dákkir tjåhkanimijn hæhttu mánájgárdde duodden æjgádijt diededit bæjvvásasj, hierediddje bargo birra mij galggá buorre psykososiála mánájgárddebirrasav hábbmit.
Váldet vuolggasadjin faktaid ja árgabeaimuitalusaid.
Álge fáktáj ja árkkabiejvve dáhpádusáj.
Váhnemat sáhttet dasto háleštit joavkkuin áigeguovdi lis fáttá dahje dihto čuolmmaid birra mat gullet fáddái.
Ja de máhtti æjgáda juohkusijn giehttot jur dan fáddaga birra jali vissa gássjelisvuodaj birra ma fáttaj gulluji.
Loahpahehket áinnas čoahkkáigeassi ságastallamiin plenumas.
Hiebasj má gájka aktan ságasti maŋŋela.
Dáidá šaddat lunddolažžan konkluderet juoidáin mainna váhnemat ja mánáidgárdi sáhttet ovttasbargat viidáseappot, dahje šiehtadit čuovvoleami ja árvvoštallama boahtte čoahkkimis.
Ihkap sjaddá luondulasj konkluderit juojddájn man gáktuj æjgáda ja mánájgárdde máhtti åvddålijguovlluj aktan barggat, jali sjiehtadit ássjev tjuovvo lit ja boahtte tjåhkanime árvustallat.
A. Mat leat váhnenovttasbarggu, mas lea alla kvalitehta, dovdomearkkat ?
A. Ma li buorre æjgátságastallamij dåbddomerka ?
Á. Mo sáhtát don / sáhttibehtet dii oktilassii addit váhnemiidda
Gåktu galga / galggabihtit ájge nalluj æjgádijt viehkedit buorre
doarju dieđuid sin mánáid birra ?
diedoj mánáska birra ?
B. Makkár fáttá háliidehpet dii váldit ovdan boahtte váhnenčoahkkimis ?
B. Makkir ássje birra sihtabihtit boahtte æjgátságastallamin giehttot ?
C. Plánejehket ja čađahehket váhnenčoahkkima mas fáddán lea
D. Plánit ja tjadádit æjgátságastallamav man sisadno
ovttasdoaibman mánáidgárddis.
le avtastallam mánájgárden.
Árvvoštallet čoahkkima ja čállet rávvagiid čuovvoleapmái ja boahtte čoahkkimii.
Árvustallit tjåhkanimev, ja tjállit tipsajt maj de joarkkebihtit boahtte tjåhkanibmáj.
Bargiid ovttasbargu oččodit buori mánáidgárdebirrasa
Barggij aktisasjbarggo buorre mánájgárddebirrasa vuoksjuj
Oadjebas ollesolbmot dagahit loaktima
Jasska ållessjattuga mierkki soapptsom
Lotnolas rabasvuohta ja doarjja ovttasbarggus lea dehálaš bargiide.
Gasskasasj rabásvuohta ja doarjja aktisasjbargon le ájnas barggijda.
Buohkat sáhttet meaddit, eai ge buot beaiv vit leat dábálaččat seamma buorit.
Juohkkahasj muhttijn boasstot dahká, ja ælla gájka biejve sæmmi buore.
Bisti, dohkkeheaddji láhtten dagaha oadjebasvuođa, luohttevašvuođa ja loaktima.
Jus barggobirás åbbålatt jat le dakkár gånnå ålov dåhkkit, de dassta badján jasskavuohta, luohtádus ja soapptsom.
Oktasaš vuođđomiellaguoddu das ahte buoh kat prinsihpas háliidit buori nubbái sáhttá leat buorre vuolggasadji.
Aktisasj vuojnno jut gájka sihti dåjda iehtjádijda buorev, le buorre álggo.
Lea heivvolaš ovdánahttit veahke han vieruid main bargit dorjot guhtet guoimmiset.
Vuogas le jus barggoguojme nubbe nuppev viehke di.
Dát eastada eahpesihkarvuođa ja huša ja váikku ha aktiivvalaš searvamii ja bargui.
Navti ij le sæmmi ållo stressa ja bargge dåjma lattjat barggi ja oassálassti.
Bargit berrejit smieht tat iežaset láhttema ja ovttasdoaibmama birra ja bargat ovttas nannet bargoveaga ovttasdoaibmama kvalitehta.
Bargge bierriji ájádallat ietjasa ulmutjahttema ja aktijvuoda birra ja aktan barggat vaj buoret barggoguojmij aktijvuoda kvalitehtav.
Bargit leat birrasa ja kultuvrra veahkit mánáidgárddis
Bargge viehkedi mánájgárde birrasij ja kultuvrraj
Maiddái ollesolbmuid oktavuođain ja ovttasdoaibma mis lea stuorra mearkkašupmi mánáidgárddi psyko sosiála birrasii.
Ållessjattugij gasskavuoda ja aktijvuohta le ájnas mánájgárde psykososiála birrasij.
Oadjebas bargit fátmmasteaddji bargobirrasis váikkuhit birrasa liekkusvuhtii.
Jasska bargge sebradahtte barggobirrasin li dagu lieggasin birrasij.
Humor sáhttá leat movttiideaddjin árgabeaidilis.
Humor luluj vitamijnna árkkabiejven.
Bargiin geat loktet barggus, lea eanet energiija.
Bargge gudi bargon soapptsu álu dåbddu dagu siján li ållo fámo.
Sin loaktin njoam mu earáide, ja das leat buorit váikkuhusat árgabeaidillái.
Sijá soapptsom iehtjádijda oabllu ja navti árkkabiejvve giehpe bun sjaddá.
Bargit juogadit ovddasvástádusa
Bargge åvdåsvásstádusáv juogadi
Oažžun dihtii buori mánáidgárdebirrasa, de lea dehálaš ahte bargit ovttasbarget bures ja váldet oktasaš ovddas vástádusa.
Jus galggá buorre mánájgárddebirrasav de le ájnas bargge lahkasit aktan barggi ja vásstedi.
Sii háleštit árvvuid birra maid vuo đul galget doaibmat, ja digaštallet oktasaš miella guottuid maid vuođul galget doaibmat.
De rádádalli makkir árvo galggi vuodon, ja ságastalli aktisasj guottoj da ma de li vuodon gå galggi guorrasit gåktu galggi dahkat.
Ovttaskas bargi ferte leat dihtomielalaš njuolggadusaid ja rutiin naid ektui mat stivrejit beaivvi, ja smiehttat daid birra.
Juohkka ájnna hæhttu diedulattjat ájádallat njuolgadusáj ja rutijnaj birra ma árkkabiejvev stivrriji.
Seammás lea buohkain persovnnalaš doaibma vejolaš vuođat oktasaš rájáid siskkobealde, ja lea álo dárbu profešonála árvvoštallamii árgabeaivvis.
Sæmmi båttå le juohkka avtan persåvnålasj vejulasjvuoda aktisasj rájáj sisbielen, ja dárbaj agev profesjonála láhkáj árvustallat árkkabiejvev.
Rievdadusdáhtolaš bargit sáhttet váikkuhit buoret kvalitehtii
Bargge gudi e rievddamijs balá soajtti kvalitehtav buoredit
Bargit smihttet dan maid oidnet ja gullet go leat ovttas mánái guin, háleštit ovttas das maid vásihit ja vávjet mánná joavkkus, ja smihttet iežaset árvvuid, miellaguottuid ja daguid birra.
Bargge ájádalli majt vuojnni ja gulli gå li mánáj siegen, sá gasti majt vuojnni ja dåbddi mánájjuohkusin, ja ájá dalli ietjasa árvoj, guottoj ja dagoj badjel.
Go buot bargit doibmet konsekveanta oktasaš prinsihpaid vuođul, de sáhttá mánáid árgabeaivi šaddet einnostahttin, várddusin ja nu maiddái oadjebassan.
Gå ålles barggovehka tjielggasit aktisasj prinsihpaj milta barggá, de ihkap mánáj árkkabiejvve sjaddá dádjadahtte, tjielgas ja navti jasska.
Juohke áššis lea iežas áigi, ja eanaš searvevuođat rivdet dađistaga.
Ienemus sádnesvuoda vijmak dåssjåni ja gájka aktisasjvuoda agev rievddi.
Plánaid, rutiin naid ja njuolggadusaid ferte dađistaga árvvoštallat ja ođasmahttit dárbbu mielde vai alla kvalit ehta bisuhuvvo.
Hæhttu agev plánajt, rutijnajt ja njuolgadusájt árvustallat ja rievddat dárbo milta vaj alla kvalitehtav bisot.
Jođiheaddji lea guovddáš oktavuođahuksejeaddji
Jådediddje le guovdátjin gå galggá oahpástuvvat
Jođiheaddji lea mánáidgárddi ollesolbmuid ja mánáid jođi headdji.
Jådediddje mánájgárde ållessjattugijt ja mánájt jådet.
Buot organisašuvnnain lea jođihangottis stuor ra mearkkašupmi bargiid vejolašvuhtii ja moktii bargat buori barggu.
Dagu juohkka ietjá organisasjåvnån le ållo jådediddje duogen mij guosská barggij barggomiela måvtåstuhttemij.
Jođiheaddjis lea stuorra ovddas vástádus mánáidgárddi psykososiála bargobirrasii.
Jådediddjen le stuorra åvdåsvásstádus mánájgárde psykososiála birrasa åvdås.
Dát gáibida ahte son smiehttá ja geavaha ieš gelbbolaš vuođa mánáid ovdáneami, oahppama, sosiali serema, oktavuođaid ja oktavuohtahuksemiid birra vuođđun hábmet buori psykososiála birrasa.
Dat gájbbet sån ájádallá ja ietjas máhtov mánáj åvddånahttema, oahppama, sosialiserima, gasskavuodaj ja gasskavuohtatsieggima birra buorre psykososiála birrasav tsieggitjit.
Jođiheaddji ferte aktiivvalaččat váikkuhit bargui hábmet buriid oktavuođaid mánáid ja ollesolbmuid gaskii, mánáid gaskii ja ollesolbmuid gaskii, oktan váhnemiiguin.
Jådediddje hæhttu dåjmalattjat barggat buorre gasskavuodajt ásadit ållessjattugij gaskan, aktan æjgádij.
Son berre leat oidnosis ja mielde mánáid beaivválaš bargguin ja vásáhusain nu olu go vejolaš huššás árgabeaivvis.
Sån bierri vuojnnut ja nav guhkás gå vejulasj oassálasstet mánáj bæjválasj dahkamusájda ja vásádusájda vájku sujna le råhtto.
Jođiheaddji jođiha mánáidgárddi ovdánahttinbarggu
Jådediddje mánájgárde åvddånahttembargov jådet
Bargit leat čoavddus kvalitehtii.
Bargge li tjåvda kvalitehttaj.
Hábmen dihtii buori psyko sosiála birrasa mánáidgárddis, de lea dehálaš ahte jođiheaddji virgáda gelbbolaš ollesolbmuid ja jođiha bisti ja guhkitáigge ovdánahttinbarggu.
Danen le ájnas jådediddje virggájbiedjá tjiehpes ållessjattugijt ja jådet ållesájggása sj ja guhkesájggásasj åvddånahttem bargov.
Bargiin lea dárbu teo rehtalaš máhttui, praktihkalaš ovda mearkkaide mat duođaštit teoriija, ja iežas vásá husaide.
Bargge dárbahi teorehtalasj máhtov, praktihkalasj buojkulvi sá ma teorijav sajájdahtti, ja ietjas åtsådallamijt.
Jođiheaddji ieš berre diehtit ođđa dutkamiid ja teoriijaid birra.
Jådediddje iesj bierri ådå dutkamav ja teorijav dåbddåt.
Son addá bargiide vejolašvuođa nannet iežaset gelbbolašvuođa ja viidáseappot ovdánahttit iežaset gálggaid.
Sån vaddá barggijda vejulasjvuodav ietjasa máhtudagáv nannit ja tjehpudagájt vijddábut åvddånahttet.
Jođiheaddji doarju bargiid nu, ahte vásihit máhtestuvvama barggus.
Jådediddje barggijt doarjju vaj dåbddi bargujn nagádi.
Áigi oktasaš smiehttamušaide iežaset ja mánáidgárddi geavada ektui lea dehálaš vai dađistaga sáhttá nannet barggu kvalitehta.
Astidit aktan ájádallat ietjas ja mánájgárde barggamvuogij birra le ájnas jus galggá ålles ájge bargo kvalitehtav buoredit.
Jođiheaddji čájeha jáhku ja luohttevašvuođa bargiide.
Jådediddje barggijda galggá jáhkket ja luohtedit.
Seammás ferte boahtit ovdan ahte sus leat čielga vuordámušat dasa ahte bargit láhttejit dohkálaččat.
Sæmmi båttå galggá tjielggasit åvddån boahtet sujna li tjielgas vuorddemusá bargge buoragit barggi.
Njuolggadusat mearriduvvo jit ja rutiin nat ásahuvvojit ovttas bargiiguin ja váhnemiiguin.
Njuolgadusá mierreduvvi ja rutijna mierreduvvi barggij ja ållessjattugij siegen.
Jođiheaddji ferte leat dihtomielalaš iežas rolla ektui ja čuovvolit šiehtadusaid ja njuolggadusaid.
Jådediddje hæhttu duodaj válldet ietjas rollav jådediddjen ja sjiehtadusájt ja njuolgadusájt tjuovvolit.
Jođiheaddji váikkuha buori ovttasbargovuigŋii
Jådediddje åvdet buorre aktisasjbarggobirrasav
Jođiheaddjis lea ovddasvástádus hábmet organisa šuvdnavieruid mat leat doarvái rahpasat dasa ahte bargit sáhttet addit guhtet guoibmáseaset dieđuid mat leat bagadallama, ovttasbarggu, smiehttama ja iežas geavada rievdadeami vuođđun.
Jådediddje duogen le hábbmit organisasjåvnnåkultuvrav mij le nuoges rabás vaj bargge nuppe nuppev diede di vaj sjaddá vuodon bagádallamij, aktisasjbargguj, ájádallamij ja ieme vuogij rievddamij.
Soapmásat dárbbašit dán oktavuođas jođiheaddji doarjaga oadjut iežaset rollas.
Dán aktijvuodan dárbahi muhtema doarjjagav jådediddjes vaj li jasska ietjasa rollan.
Jođiheaddji ieš fas ferte leat buorre rolla modealla.
Iesj jådediddje galggá buorre rollabuojkulvissan.
Son ferte jođánit buoridit bargiid vejolaš negatiivvalaš gulahallanvieruid.
Sån hæhttu dalánagi dahkat juojddáv gå vuojnná bargge e heva guládalá.
Ovttas pedagogain bagada jođiheaddji bargiid, jođiha ovttasbarggu váhnemiiguin ja čuovvola fuolastusdieđuid.
Pedagogaj siegen jådediddje barggijt bagádallá, æjgádij aktisasjbargov jådet ja tjuovvol måråstim-ássjijt.
Jođiheaddjis ii leat oktoovddasvástádus
Ij le dåssju jådediddje duogen
Pedagogat lea jođiheaddjái dehálaš veahkit, ja son galgá sáhttit oažžut veahki eará ásahusain jus leaš dárbu.
Pedagoga li jådediddjáj ájnas doarjodiddje, ja sån galggá iehtjádijs viehkev oadtjot dárbo milta.
Lagaš ovttasbargu pedagogalašpsykologalaš bálvalusain lea dehálaš.
Lahka aktisasj barggo pedagogalasj-psykologalasj dievnas tusájn le guovdátjin.
Jus lea sáhka dihto mánáid birra, de ferte dát dáhpáhuvvat ovttas váhnemiiguin, geat galget miehtat dasa.
Jus galggá ájnegis mánájt namájn nammadit, de hæhttu æjgádijs loabev gatjádit.
Lea dehálaš árrat fuobmát mánáid geain leat psykososiála váttisvuođat.
Ájnas le árrat vuojnnet mánájt gudi psyko-sosiálattjat vájvástuvvi.
Mađi árabut álggahit doaibmabijuid, dađi buorebut doibmet dat.
Madi árabut dåjma jåhtuj biejaduvvi, dadi ienep dåjma lattja li sij.
Sajáiduvvan láhttenvugiid sáhttá leat váttis rievdadit, ja bargu sáhttá gáibidit hirbmadit resurssaid.
Gå ulmutjahttem tjanáduvvá de sjaddá gássjel tjålmav luovvit, ja soajttá barggo gájbbet ållo ressursajt.
mánáidgárddis ?
A. Majt dahká dat ållessjattuk guhti le buorre buojkulvis mánájgárden ?
Á. Makkár kvalitehtat hábmejit bargiid ovttasdoaibmama ?
Makkir kvalitehta bájnniji barggij aktisasjbargov ?
B. Maid sáhttibehtet dii dahkat nannet bargoveaga ovttasbarggu ?
B. Majt máhttebihtit dahkat vaj nannibihtit barggevega aktisasjbargov ?
C. Mo sáhttet bargit dárkot guhtet guoimmiset ja addit guhtet
D. Gåktu galggi bargge nubbe nuppev gehtjadit ja viehkedallat ?
guoibmáseaset dieđuid ?
10. Girjálasjvuohta
Udir.no - Sámi máidnasat ja eamiálbmogiid máidnasat
Udir.no - Sáme dålusj subttsasa ja álggoálmmugij subttsasa
Ceahkki: Jo3 – studerenráhkkanahtti oahppoprográmma ja lasáhus oppalaš studerengelbbolašvuhtii – fidnofágalaš oahppoprográmmaide Fáddá: sámi máinnasteapmi ja eará eamiálbmogiid máinnasteapmi Áigi: gaskal gávcci ja logi oahpahusdiimmu
Dásse: Jo3 - oahppogárvedime åhpadusprográmma ja lasádusá dábálasj oahppomáhtudahkaj - viddnofágalasj åhpadusprográmma
Dát oahpahusláhču lea ovdamearkan dasa movt oahppit sáhttet bargat joksat namuhuvvon gelbbolašvuođamihttomeriid.
Dát åhpadimgárvvidus le buojkulvis gåktu oahppe máhtti barggat jåvsåtjit máhtudakmihtojt ma li nammadum vuollelin.
Dás čájehuvvo movt gelbbolašvuođamihttomeriid sáhttá konkretiseret oahppanulbmilin, mat leat ceahkkin barggus joksat gelbbolašvuođamihttomeriid.
Dánna vuoseduvvá gåktu máhtudakmihto båhti vuojnnuj åhpadusmihttomierijn, ma li lávke gåktu jåksåt máhtudakmihtojt.
Oahpahusláhču čájeha heivvolaš bargovugiid, movt dáidda ovttastahttá vuođđogálggaid ja movt oahpaheaddji heiveha oahpahusa ohppiide ja sin árvvoštallá dađistaga.
Åhpadimgárvvidus vuoset muhtem barggamvuogijt, gåktu vuodotjehpudagá åvtåstuhteduvvi ja gåktu åhpadiddje hiebat åhpadusáv oahppijda ja árvustallá sijájt bargadahttijn.
Oahpahusláhču čájeha movt oahppit sáhttet buohtastahttit guovtti eámiálbmoga máinnastanvuogi.
Le aj buojkulvisá gåktu oahppe ietjasa ja guhtik guojmesa árvustalli.
Máhttoloktema ML06 gelbbolašvuođamihttomearit
Åhpadimgárvvidus vuoset gåktu oahppe máhtti buohtastahttet guovte álggoálmmugij
Gelbbolašvuođamihttomearit Jo2- studerenráhkkanahtti oahppoprográmma maŋŋel, ja lasáhusa oppalaš studerengelbbolašvuhtii- fidnofágalaš oahppoprográmma maŋŋel Árbevirolaš máhttu Oahpahusa mihttomearri lea ahte oahppi galgá máhttit
Máhtudakmihto Jo2 - oahppogárvedime åhpadusprográmma ja lasádusá dábálasj oahppomáhtudahkaj - viddnofágalasj åhpadusprográmma maŋŋela
selvehit sámi máinnasteami
tjielggit sáme subtsastallamdábev
muitalit muitalusaid geavahettiin sámi máinnasteami elemeanttaid
subttsasijt subtsastallat gånnå adná elementajt sáme subtsastallamdábes
buohtastahttit sámi máidnasiid eará eamiálbmogiid ja eará kultuvrraid máidnasiiguin
buohtastahttet sáme subttsasijt ietjá álggoálmmugij ja ietjá kultuvraj subttsasij
selvehit sámi máinnasteami / muitaleami iešvuođaid
subtsastit sáme subtsastallamvuoge birra
čilget guovddáš doahpagiid mat gullet sámi máinnastanárbevirrui
tjielggit guovdásj moallánagájt ma sáme subtsastallamvuohkáj gulluji
bájuhit / muitalit máidnasa mas leat sámi iešvuođat
mujttalit dålusj subttsasav mij la sierralágásj sáme
čállit muitalusa mii lea sámi vuohkái
tjállet subtsasav mij la sáme vuohkáj
gávdnat sullásašvuođaid / erohusaid sami máidnasis ja inuihtta máidnasis
åhtsåt gåktu sáme dålusj subtsas ja inuihta dålusj subtsas libá muodogattja ja gåktu æbá la
Máhttit lohkat: Oahppi galgá lohkat iešguđetlágan máidnasiid, muitalusaid, diiddaid ja eará lohkanbihtáid mat gullet fáddái.
Máhttet låhkåt: Oahppe låhki duov dáv dålusj subtsasav, giehtov, dijdav ja ietjá tevstajt ma tiebmáj gulluji.
Sii lohket guokte maidnasa maid galget buohtastahttit.
Sij låhki guokta subtsasa majt galggi buohtastahttet.
Máhttit njálmmálaččat ovdanbuktit: Oahppit galget njálmmálaččat ovdanbuktit máidnasa.
Máhttet njálmálattjat åvddånbuktet: Oahppe subttsasav njálmálattjat åvddånbukti.
Máhttit čálalaččat ovdanbuktit: Oahppit galget čállit máidnasa, ja sii čállet iešvuođaid go buohtastahttet iešguđet kultuvrraid máidnasiid.
Máhttet tjálálattjat åvddånbuktet: Oahppe tjálli subtssasav, tjálli sierra dåbddåmerkajt gå buohtastahtti subtssasijt duot dát kultuvras.
Máhttit geavahit digitála reaidduid: Oahppit čállet máidnasa dihtorii ja divodit iežaset čállosa maŋŋel go oahpaheaddji ja/dahje mieldeoahppit leat addán čálalaččat dieđu.
Máhttet digitála ræjdojt adnet: Oahppe tjálli subttsasav dáhtámasjijnan ja divvu ietjasa tevstajt maŋŋela gå åhpadiddje ja / jali oahppeguojmme le tjálálattjet ja / jali njálmálattjat diededam.
Sii galget ráhkadit skovi man mielde buohtastahttet iešguđet kultuvrraid máidnasiid.
Sij máhtti sjiemáv dahkat gånnå buohtastahtti subttsasijt iesjgeŋga kultuvras.
Oahpaheaddji álggaha fáttá árbevirolaš sámi máidnasa muitalemiin. Oahppit sáhttet maid guldalit báddejuvvon máidnasa.
Åhpadiddje oahpásmahttá tiemáv subtsastit árbbedábálasj sáme dålusj subtssasav, jali dibdá oahppijt jiednabáttev gulldalit dakkir subtssasasijn.
Oahppit ságastallet maid sii dihtet sámi máinnasteami iešvuođaid birra.
Oahppe ságasti aktan majt sij diehti sierra dåbddåmerkaj birra sáme subtastallamvuogen.
Oahpaheaddji čilge ahte sámegielas ii leat nu buorre earuhit namahusaid ja dárkilit meroštallat mii lea máinnas ja mii lea muitalus.
Åhpadidddje tjielggi sáme árbbedáben ij álu le álkke sieradit nammadusájt ja snivva tjielggit mij la dålusj subtsas ja mij la subtsas / giehtto.
Dasto oahpaheaddji logaldallá eamiálbmogiid girjjálašvuođas historjjálaš perspektiivvas.
Maŋŋela subtsas åhpadiddje álggoálmmugij girjálasjvuoda birra histåvrålasj perspektijvan.
Oahppit gehččet ovtta dahje eanet filmmaid.
Oahppe gæhttji avtav jali moadda filma.
Lea vejolaš luoikkahit DVD:id Sámedikki oahpponevvohagas, Guovdageainnus.
Máhttelis la DVDajt luojggat Sámedikke oahpponævvoguovdátjin Guovdagæjnon.
Oahppit ságastallet filmmaid sisdoalu birra.
Oahppe ságasti filmaj sisanoj birra.
Gánda ja Golleloddi (DVD)
Filmmabuojkulvisá:
Máret áhkku muitala. (DVD)
Subttsasa duot dát guovlos (DVD)
Máret áhkku muitala muitalusa
Heamturh eatnamistie, gaedtijste, Heamturt eatnam subttsasa duoppet dáppet, Máidnasat duoppil dáppil (DVD)
Oahppit ságastallet makkár dovdomearkkat ja iešvuođat máidnasis leat, ja čállet oktasaš listtu mas namuhit dovdomearkkaid.
Oahppe ságasti aktan makkir dåbddomerka li dålusj subtssasijn, ja tjálli aktisasj listav dåbddåmerkaj.
Oahppit čállet dáid dovdomearkkaid vuođul ieža máidnasiid.
Dåbddåmerka vuodon, tjálli oahppe ietja subtssasijt.
Sii hárjehallet muitalit dáid máidnasiid ja muitalit nuppi oahppái, jovkui dahje olles luohkkái.
Hárjjidalli subtsastit subtssasijt, ja oahppeguojmmáj, juohkusij jali ålles klássaj subtsasti.
Oahppit guldalit guhtet guimmiideaset máidnasiid ja addet ruovttoluotta dieđu nuppiide das maid sii mearkkašedje máidnasis: Guđet dovdomearkkat ledje mielde máidnasis, ja guđiid elemeanttaid sii dovdet sámi máinnasteapmin.
Oahppe gulldali guhtik guojmesa subtssasijt ja diededi makkir dåbddomerkajt ielvvin ja majt sáme subtsastallamvuoges dåbddin.
Oahppit lohket sámi máidnasa ja inuihttamáidnasa ja buohtastahttet dáid.
Oahppe låhki avtav sáme ja avtav inuihta dålusj subtssasav ja buohtastahtti dajt.
Nisu guhte náitalii reahkain (inuihttalaš máinnas)
Dålusj subtsas oajvvádusá
Afruvvá (sámi máinnas)
Niejdda guhti sjattaj gållegoallesen (samisk eventyr) bok
Oahppit ráhkadit skovi man geavahit go buohtastahttet sámi máidnasiid eará eamiálbmogiid máidnasiiguin.
Oahppe dahki sjiemáv majt sij adni gå buohtastahtti sáme dålusj subtssasijt ietjá álggoálmmukij subttsasij.
Skovis galget golbma kolonna.
Sjiemán la gålmmå gárggása.
Gurut kolonnii čállet mii lea dábálaš sámi máidnasiin.
Gåro gárggásij tjálli mij la sierralágásj sáme subtssasijn.
Olgeš kolonnii čállet mii lea dábálaš dan árbevierus mainna áigot buohtastahttit.
Oalges gárggásij tjálli sij mij la sierralágásj árbbedáben majna sij buohtastahtti.
Gasku čállet dan mii lea oktasaš dán guovtti kultuvrras.
Gasskogárggásij tjálli oahppe mij la sæmmilágásj dajn guovte kultuvrajn.
Sáhttá ivnniin merket olgeš ja gurut kolonnain daid čuoggáid mat leat erenoamážat dán dihto kultuvrra muitalanárbevierus.
Máhttá bájnojn mierkkit gåro ja oalges gárggásin dajt tjuokkajt ma li sierralágátja dajn guovte kultuvran.
Seammaládje sáhttet buohtastahttit sámi máidnasa eará árbevieru máidnasiin.
Sæmmiláhkáj máhtti oahppe buohtastahttet sáme dålusj subttsasav subttsasijn ietjá árbbedábes.
Máidnasat maid oahppit galget lohkat sáhttet leat iešguđet guhkit ja iešguđet váddásat.
Subtssasijt majt oahppe låhki, máhtti guhkebu ja oanebu, ja iesjgeñgalágásj gásjelisvuodaj.
Muhtimat sáhttet leat oahppásat ja earát fas apmasat ohppiide.
Muhtema li oahppijda oahpes ja iehtjáda vas ådå.
Lea álkkit álggahit oahpes máidnasiin go amas máidnasiin dalle go oahppit galget máinnastit, buohtastahttit ja ieža čállit máidnasiid.
Gå oahppe ietja galggi subtsastit, buohtastahttet ja tjállet subttsasijt le álkkebu vuodon válldet oahpes subttsasijt gå amás subttsasijt..
Muhtin oahppit čállet veahá sámi máinnasteami birra, earát čilgejit dárkilit iešvuođaid mat leat eanemus guovdilat.
Muhtem oahppe subtsasti binnáv sáme subtsastallamvuoge birra, medin iehtjáda snivva tjielggiji ájnnasamos dåbddåmerkajt.
Muhtin oahppit hutket máidnasa mii lea sihke sisdoalu ja hámi dáfus hui lahka muhtin máidnasa maid dovdet ovdalaččas dahje maid leat easka lohkan.
Muhtem oahppe diktiji subtssasijt ma sisanojn ja ásadimijn li vargga sæmmi gå álggoversjåvnnå subttsasin majt sij åvtåtjis dåbddi, jali ahtjak li låhkåm.
Earát fas luovvanit ovttaskas máidnasiin ja hutket áibbas ođđa máidnasa mii goitge heive šáŋŋerii ja sámi máinnastanárbevirrui.
Iehtjáda vas luovviji ietjasa ájnegissubttsasijs, sjáŋŋara sisbielen tjálli ja sæmmi boahta aj sáme árbbedábij milta.
Oahppit válljejit ieža geaiddai ja gallásii sii máinnasit máidnaseaset.
Oahppe ietja válljiji gallásij ja gesi sihti subtssasav subtsastit.
Muhtimiid mielas lea oadjebasamus muitalit dušše oahpaheaddjái dahje ovtta eará oahppái.
Muhtema jálot subtsasti jur åhpadiddjáj jali oahppeguojmmáj.
Earát liikojit go leat eambbo guldaleaddjit.
Iehtjáda soapptsu gå le ienep gulldalidje.
Muhtin oahppit muitalit máŋga máidnasa ja máŋgga eará eamiálbmoga máidnasa ja buohtastahttet eanet máidnasiid.
Muhtem oahppe låhki ienep subttsasijt ja subtssasijt moattet álggoálmmugijs ja buohtastahtti dajt ietjá subttsasij.
Lassin njálmmálaš máinnasteapmái, sáhttet muhtimat dramatiseret máidnasa.
Duodden njálmálattjat subtsastit máhtti muhtema drámátiserit subtssasav.