pere/sami_parallel huggingface dataset:
Sierra eanadikkiin ja gielddain sierra mávssut
Umasse mávso umasse lánndadikkijn ja komuvnajn
Eanadikkit ja gielddat sáhttet stuorimus oassái ieža mearridit maid mávssuid galgá máksojuvvot doavttergalledemiin ja eará bálvalusain divššus.
Lánndadikke ja komuvna máhtti gájkkásattjat ietja mierredit makkir mávsojt galggá mákset dåktårmanádimijn ja ietjá dievnastusájn sujton.
Mealgadii leat mávssut oalle seammalágánat sierra eanadikkiin.
Gájkkásattjat li mávso åbbå sämmilágátja lánndadikkijn.
Jus dárbbaha olu divššu lea leahkime allagollosuodji, mii čilgejuvvo dárkileappot boahtte kapihttalis.
Jus edna sujtov dárbaj de gávnnu allamáksosuodje, mij buojkoduvvá ienebut boahtte låhkusin.
Dearvvašvuođa- ja buohccedikšun lea nuvttá measta buot eanadikkiin ja guovlluin jus lea vuollái 20 jagi.
Varresvuohta- ja skihpasujtto l mávsodis vargga gájkka lánndadikkijn ja dajvajn jus ij la 20 jage dävddám.
Vuolábeale jorba mávssut gusket almmolaš divššu ja priváhta dikšoaddi geas lea soahpamuš eanadikkiin.
Merustaládum mávso vuollelin li fámon almulasj sujton ja priváhtta sujttovaddijn majn la såbadus lánndadikkijn.
Go lea buohcceviesus buohcci máksá jándormávssu mii lága jelgii oažžu leahkit alimustá 100 ruvnna.
Gå l sisitjáledum skihpadåhpåj de máksá jándurmávsov mij lága milta l ienemusát 100 kråvnå.
Go galleda doaktáris dearvvašvuođaguovddážis máksu variere 100 ja 300 ruvnna gaskkan.
Gå manát dåktåra lunna varresvuohtaguovdátjin de mákso målsut 100 ja 300 kråvna gaskan.
Galledeapmi gynekologa ja mánáiddoaktára luhtte máksu variere rievdá 200 ja 350 ruvnna gaskkan.
Manádimen gynekologa lunna ja mánádåktåra lunna de mákso målsut 200 ja 350 kråvnå gaskan.
Jus daid galledemiid aktavuođas oažžu sáddaga röntgenii dehe dan sullásažžii ii láve dárbbahit máksit maidege.
Jus dájn dåktårmanádimijn oadtju remissav röntgenåtsådibmáj ja dakkirijda de ij álu dárbaha ienep mávsov mákset.
Galledettiin eará doavtterspesialisttaid luhtte máksu variere 150 ja 350 gaskkan.
Manádimen ietjá dåktårspesialistaj lunna de mákso målsut 150 ja 350 kråvnå gaskan.
Galledeapmi fáhkkavuostáváldimis buohcceviesus sáhttá máksit 220-380 ruvnna.
Manádibme hähkkaduostudagán skihpadåben máksá 220-380 kråvnå.
Galledeapmi buohccedikšára ja buohccegymnastta luhtte sáhttá máksit 50-220 ruvnna galledeamis.
Manádibme skihpasujtára lunna ja skihpagymnásta lunna de mákso l 50-220 kråvnå manádibmáj.
Mammongráfa áican dihte árrat raddeborašdávdda ja vástideaddji seallaiskkusdutkan goaŧŧonjálmmis, nu gohčoduvvon gynekologalaš dearvvašvuođadárkkisteapmi, sáhttá máksit gitta 200 ruvdnui.
Dahkat mammografidjav gávnatjit árra njidtjebårredávdav ja gynekologalasj sällaåtsådimev skoahtotjåddågin, máksá 200 kr..
Dihto eanadikkit váldet mávssu ambulánssa ja helikoptergivttain.
Muhtem lánndadikke válldi mávsov dålvudagájs ambulánsajn jali helikopterijn.
Muhtin eanadikkit mákset ruovttoluotta galledanmávssu jus lea ferten vuordit dihto áiggi badjel dan sohppojuvvon.
Muhtem lánndadikke máksi ruoptus manádimmávsov jus la hähttum vuorddet muhtem ájgev duodden mierredum ájggáj.
Jus ii gieldde áiggi mii ii heive dehe ii boađe sohppojuvvon áigái sáhttá geatnegahttot goittotge máksit galledanmávssu.
Jus ij ruoptodiŋgo ájgev mij ij hieba jali ij boade diŋgodum ájggáj de l huoman välggogis mákset manádimmávsov.
Eará dikšuaddiin sáhttet leahkit eará távsttat
Ietjá sujttovaddijn máhtti ietjá mávso
Dat geas lea ollásit priváhtta dehe bargoaddi bakte lea buohccedikšundáhkádus sáhttá leahkit ollásit eará eavttut maid mávssuid galgá máksit.
Gänna l ållu priváhtta jali ietjas barggovadde baktu skihpasujttoduodastus márjju li ållu ietjá vidjura makkir mávsojt galggá mákset.
Gielddalaš dearvvašvuođas ja buohccedivššus, mii guoská boarrásiid guhkesáigásaš buozalmasain, leat sierra távsttat divššuin maid buohccedivššár addá.
Komuvna varresvuohta- ja skihpasujton, mij la fámon vuorrasappojda guhkaájggásasj skibádahkaj, gávnnuji umasse mávso sujttuj mij skihpasujtárijs vatteduvvi.
Ruoŧa Gielddaid ja Eanadikkiid webbáikkis leat adreassat gielddaide, eanadiggái ja guovlluide.
Svieriga Komuvna ja Lánndadikke vebbabielen gávnnuji adressa komuvnajda, lánndadikkijda ja dajvajda.
Dain lea áigeguovdilis ja dárkilis informašuvdna sin mávssuin.
Vebbabielijn la ájggeguovddelis ja dárkkelis diededibme sijá mávsoj birra.
Mávssut olgoriikka riikkavuložiidda
Mávso ålggorijkak viesájdiddjijda
Olgoriikka riikkavuložiin lea riekti fáhkkadikšui Ruoŧas.
Ålggorijkak viesájdiddjijn la rievtesvuohta hähkkasujttuj Svierigin.
Jus boahtá nuppi EU-riikkas, EES-riikkas dehe Sveitsas galgá leahkit eurohpalaš buohccedáhkáduskoarta, EU-koarta, vai sáhttá čájehit ahte lea riekti fáhkka dikšui dábálaš buohccemávssuin.
Jus ietjá EU-rijkas boahtá, EES-rijkas jali Svejtsas de galggá europa skihpaduodastuskårttå, EU-kårttå, vuosedittjat rievtesvuohta l hähkka sujttuj ieme patiänntamáksuj.
Jus ii leat dat sáhttá šaddat máksit olles dikšungolu.
Jus ij la dakkir de l máhttelis sjaddá ålles sujttomávsov mákset.
Jus háliida oažžut divššu mii ii leat fáhkka iige hálit máksit eanet go buohccemávssu galgá leahkit duođaštus man čájeha ahte ruovtturiika máksá divššu.
Jus sujtov gis sidá mij ij la hähkka ja ij sidá mákset ienep gå patiänntamávsov de galggá duodastus mij vuoset häjmmarijkka sujtov máksá.
Jus dat váilu dalle ferte máksit olles dikšungolu ieš.
Jus ij dav ane de iesj máksá ålles mávsov sujtos.
Eatnasat geat bohtet riikkain olggobealde EU.
Ienemusá gudi båhti ietjá rijkajs EU., EES.
, EES ja Sveitsa ožžot máksit olles dikšungolu ieža vaikko livččiige jearaldagas fáhkka dikšun.
Ja Svejtsa ålggolis hähttuji ietja mákset ålles sujttomávsov ja vájku hähkka sujtto.
Jus ruoŧŧelažžan skihppá olgoriikkas
Jus svieriga viesájdiddjen skihppá ålggorijkan
Eurohpalaš buohccedáhkáduskoarta, man sáhttá diŋgot Dáhkádusgássas, addá Ruoŧa riikkavuložii rievtti fáhkka dikšui eará EU-, EES- riikkas ja Sveitsas seamma ekonomalaš eavttuiguin mat gusket riikka iežas orruid.
Europa skihpaduodastuskårttå, mij rávviduvvá Oadjodåjmadagás, svierik viesájdiddjijda vaddá rievtesvuodav hähkka sujttuj ietjá EU-, EES-rijkajn ja Svejtsan sämmi ekonomalasj vidjurijda ma li fámon rijka ietjas viesájdiddjijda.
Davviriikkain ii dárbbat čájehit koartta.
Nuorttarijkajn ij dárbaha kårtåv vuosedit.
Jus dárbbaha divššu olggobealde EU.
Jus dárbaj sujtov EU.
, EES ja Sveitsa sáhttá eanaš riikkain oažžut goluidis buhtaduvvot, leago Ruoŧas dehe eará riikkas gos galleda.
, EES-rijkaj ja Svejtsa ålggolin de ienemus rijkajn ij oattjo ietjas gålojt mávsedum, juogu de Svierigis jali dat rijkas gånnå jur dalloj la.
Danin lea dehálaš ahte lea priváhta reaisodáhkádus mii gokčá goluid ovdamearkka dihte givtta.
Danen la ájnas adnet priváhtta mannoduodastusáv mij gåbttjå gålojt buojkulvissan dålvudibmáj.
Jus olbmoš lea ruovttudáhkádus láve das dábálaččat leahkit reaisosuodji mii gokčá oasi goluin.
Jus la häjmmaduodastus de danna álu l mannosuodje mij gåbttjå muhtem gålojt.
Dáhkádusgássa webbáikkis lea lasse informašuvdna divššus go lea olgoriikkas.
Oadjodåjmadagá vebbabielen la vil diededibme gåk sujtov oadtjot ålggorijkan.
Lea leahkime rádji man olu dárbbaha máksit dearvvašvuođa- ja buohccedivššus.
Mierre gávnnu man ednagav hähttu mákset varresvuohta- ja skihpasujtos.
Dat gohčoduvvo allagollosuodji ja lea hábmejuvvon seamma ládje juohke eanadikkis.
Gåhtjudallá allamáksosuodjen ja l hábbmidum sämmiláhkáj gájkka lánndadikkijn.
Dat guoská maid jus ohcá divššu eará eanadikkis dehe guovllus gos ieš orru.
Fámon la aj jus sujtov åhtså ietjá lánndadikken jali dajvan gå gånnå årru.
Allagollosuodji mearkkaša ahte olmmoš máksá 12 mánu siste 1100 ruvnna buohccemávssu.
Allamáksosuodje merkaj 12 mano ájgen aktisattjat máksá ienemusát 1 100 kr patiänttamákson.
Dat rehkenasto vuosttaš galledeamis, beroškeahttá goas jagis dat dahkko.
Riekknigoahtá vuostasj manádimen, juska vil goassa jagen manát.
Go olmmoš lea máksán 1100 ruvnna de oažžu friddja koartta mii lea vuoimmis loahppa guoktenuppelot mánnoáigodaga.
Gå l máksám 1 100 kråvnå de oadtju friddjakårtåv mij la fámon lågenanguovtemánoájge bátsidusán.
Go guoktenuppelot mánu leat gollan, ovttaskas álgá fas máksit dasságo olle 1100 ruvdnui boahtte hávi.
Gå lågenanguokta máno li gållåm de vat máksegoahtá ietjas manádimis desik la jåvsådam 1 100 kråvnnåj.
Allagollosuodji ii govčča dávjjimus
Allamáksosuodje ij álu gåbtjå
mávssuid maid mii mákso beaivái go lea buohcceviesus
mávsojt majt máksá bäjvváj gå l sisitjáledum skihpadåhpåj
boahkuhemiid
gabnnjadálkudimijt
duođaštusa ja dearvvašvuođadutkamiid
duodastusá ja varresvuohtaåtsådimijt
eará eastaleaddji divššu, ovdamearkka dihte mammongráfadárkkisteami
ietjá hieredim sujtov, buojkulvissan mammografiddjakontrållåv
mávssu eret báhcán galledeamis
gålov gáhtom manádibmáj
journálamáŋggus goluid
gålov journála moattádussaj
mat váldo jus máksá kredihtain dehe oažžu rehkega sáddejuvvot ruoktot.
dievnastusmávsov, mij váldeduvvá jus máksá kredijtajn jus faktuvrra häjmmaj rájaduvvá.
Bátnedivššus dávjjimus ii leat vuoimmis buohccedivššu allagollosuodji.
Bádnesujton ij la álu fámon skihpasujto allamáksosuodje.
Dan sadjái sáhttá allagollosuodji guoskat bátnedivššu jus olbmoš leat stuora ja guhkesáigásaš dárbu persovnnalaš dikšui su beaivválaš eallimis.
Allamáksosuodje gis máhttá fámon årrot badnesujttuj jus la stuorra ja guhkaájggásasj dárbbo persåvnålasj sujtos bäjválasj viessomin.
Allagollosuodji sáhttá maid leahkit vuoimmis jus olbmoš lea skibasvuohta gos bátnedikšun lea oassi medisiinnalaš dálkkodeamis.
Allamáksosuodje máhttá aj fámon årrot jus la skibádahka manna bádnesujtto l medisijnalasj dálkudime oassen.
Jus olbmoš lea skibasvuohta mii mielddisbuktá lassánan riskka bátnevahágiidda dehe jus olbmoš lea váttisvuohta dikšut iežas njálbmehygiena sáhttá oažžut maid bátnedivššu buohccedikšomáksui mii gullo allagollosuoji vuollái.
Jus la skibádahka mij buktá lasedum vádáv bádnevahágijda jali jus la vájvve ietjas njálmmerájnasvuodav sujttit de máhttá aj oadtjot bádnesujtov skihpasujttomáksuj mij la allamáksosuojen.
Dálkasiidda maid doavttir, buohccedikšárat dehe eará dohkálaš divššus lea čállán, lea leahkime allagollosuodji mii mearkkaša ahte dárbbaha máksit eanemus 2200 guovttenuppelot-áigodagas.
Dálkkasijda ma li tjáledum dåktåris, skihpasujtárijs, jali ietjá dåhkkidum bargges sujton de gávnnu allamáksosuodje mij merkaj dárbaj mákset ienemusát 2 200 kråvnå lågenanguovtemánoájggáj.
Rešeavttakeahtes dálkasat eai gullo dán allagollosuodjái.
Dálkastjáladis dálkkasa e gullu dán allamáksosuodjáj.
Dan lassin lea leahkime allagollosuodji buohccereaissuide ja teknalaš veahkkeneavvuide mat mearriduvvo eanadikkiin.
Duodden gávnnu allamáksosuodje skihpamanojda ja teknijkalasj viehkkenävojda ma mierreduvvi lánndadikkijs.
Dat mearkkaša ahte njuolggadusat soitet varieret sierra eanadikkiid gaskkan.
Merkaj njuolgadusá máhtti målsudit lánndadikkij gaskan.
Máksokeahtes dearvvašvuođa – ja buohccedikšun
Mávsodis varresvuohta- ja skihpasujtto
Dihto dearvvašvuođa- ja buohccedikšun sáhttá leahkit áibbas nuvttá muhtin eanadikkiin.
Muhtem varresvuohta- ja skihpasujtto máhttá årrot ållu mávsodis muhtem lánndadikkijn.
Dálkasiid mat čállojit dáid dikšungalledemiid áigge ferte goittotge máksit.
Dálkkasij åvdås ma tjáleduvvi dájn sujttomanádimijn gis iesj máksá.
Galledeamit eadnedikšun- ja mánnádikšunvuostáváldimiin (MVC ja BVC) leat nuvttá olles riikkas.
Manádime iednesujtto- mánásujttoduostudagájn (MVC ja BVC) li mávsodis ålles rijkan.
Skuvladearvvašvuođadivššus ii dárbbat máksit ja boahkuheamit mat fállojuvvojit leat nuvttá.
Skåvllåvarresvuohtasujton ij mávse avtak manádimmávsov ja gabnnjadálkudime ma fáladuvvi danna li mávsodis.
Eanas eanadikkiin mánát ja nuorat vuollái 20 jagi eai mávsse mangelágán mávssu rabas dearvvašvuođa- ja buohccedivššus, ovdamearkka dihte galledettiin dearvvašvuođaguovddážis ja nuoraidvuostáváldimis.
Ienemus lánndadikkijn máná ja nuora 20-jahkebäjvváj e avtak mávsov rabás varrresvuohta- ja skihpasujton mávse, buojkulvissan manádimen varresvuohtaguovdátjin ja nuorajduostudagán.
Dikšuma ja dálkasiid mat dárbbahuvvojit go dikšojuvvo nu gohčoduvvon almmolašváralaš skibasvuođa Njoammunsuodjelága jelgii oažžu nuvttá.
Sujtto ja dálkkasa majt dárbaj gå dálkuduvvá nåv gåhtjodum almulasjvádálasj dávddaj oadtju Soahpomsuodjelága milta mávsodis.
1177 Vårdguiden redakšuvdna ja redakšuvdnaráđđi lea heivehan, dárkkistan ja dohkkehan buot sisdoalu.
Ingemar Karlsson Gadea, 1177 Vårdguiden
Feber mánáin – maid sáhttá ieš dahkat ?
Gå máná báhkan buolli – majt iesj máhttá dahkat ?
Feber lea oassi goruda bealuštusas
Báhkan buollet la rubmaha várjojs akta
Geahččal dahkat mánnái nu vuogasin go vejolaš.
Gähttjala dahkat nåv vuohkasit mánnáj gå máhttelis.
Lea maid buorre dávjá addit juhkamuša.
Buorre l aj duolloj dálloj vaddet juojddá juhkat.
Feber mearkkaša ahte goruda temperatuvra lea alit go dábálaččat.
Gå báhkan buollá de rubmaha temperatuvrra l alep gå iemeláhkáj.
Dat ii leat iešalddis váralaš muhto goruda bealuštus vuolšši vuostá.
Ij la vádálasj valla rubmaha suodje infeksjåvnåjda.
Mánát ožžot álkit febera ja dat leat erenoamážit vuolššit maid virus lea dagahan, dego nuorvu, gosot ja čottabávččas, mat loktejit goruttemperatuvrra.
Máná álkket báhkkasin buolli ja gájk åvdemusát infeksjåvnåjt virusis, nåv gåk snuohpa, gåsås ja tjåddågijs årrot, ma dahki rubmaha temperatuvrra allán.
Temperatuvra sáhttá maid loktanit jus mánná stoahká hui viššalit dehe lihkada sakka.
Temperatuvrra máhttá aj allánit jus mánná stoahká sieldes ednagit jali ilá labut.
Hárve dáhpáhusas sáhttá feber čujuhit váralaš skibasvuhtii.
Vuorjját la tjavgga skibádahka gå báhkan buollá.
Mánás lea feber jus temperatuvra iđđes árrat dehe beallediimmu vuoiŋŋasteami maŋŋá lea badjel 38 gráda.
Máná báhkan buolli jus temperatuvrra idedis jali bielletijma vuojŋadime maŋŋela la 38 grádaj badjel.
Dábálaččat fuobmá ahte mánás lea feber.
Álu vuojnná gå mánná báhkan buollá.
Jus eahpida sáhttá mihtidit febera mánás, muhto deháleamos lea čuovvut mot mánná veadjá.
Jus juorruladdá de máhttá temperatuvrav mánás válldet, valla ájnnasamos la gähttjat gåktu mánná vädjá.
Jus áigu váldit oktavuođa buohccedivššuin lea buorre ahte lea mihtidan temperatuvrra.
Jus ájggu skihpasujtujn aktavuodav válldet de l buorre jus la temperatuvrav mihttim.
Sihkkareamos lea mihtidit goruttemperatuvrra bađas.
Gájk buoremus lamihttit rubmaha temperatuvrav badán.
Lea maid leahkime bealljeliekkasmihttár, mii njuolga anus lea buorre.
Gávnnu aj bielljetermomehter, mij la buorre jus rievtesláhkáj dav adná.
Dakkára lea váttis geavtit una mánážiin go gullankanála lea ila baski.
Dakkir la gássjel adnet sieldes smávva mánájda gå gullotjadádahka l ilá basske.
Atte máná vuoiŋŋastit ja juhkat olu
Dibde mánáv vuojŋadit ja ednagav juhkat
Mánná geas lea feber dárbbaha oažžut leahkit ruovttus skuvllas dehe ovdaskuvllas vai beassá vuoiŋŋastit ja virkkosmuvvat.
Gå mánná báhkan buollá dárbaj hejman årrot skåvlås jali åvddåskåvlås vuojŋadittjat.
Mánná ii dárbbat leahkit seaŋggas, muhto ii galgga rahčat rumašlaččat.
Mánná ij dárbaha seŋgan vellahit, valla ij galgailá ståhkat ja labudit.
Buoremus lea addit máná iežas mearridit man olu nagoda leahkit badjin.
Buoremus la dibddet mánáv mierredit man ednagav vädjá.
Mánná dárbbaha eanet čázi go dábálaččat go lea feber.
Máná gudi báhkan buolli dárbahi ienep låssjkusav gå iemeláhkáj.
Vai mánná oažžu nuogis čázi lea buorre dávjá geahččalit addit juoidá juhkat.
Jugátjit nuohkásav låssjkusis de l buorre álu gähttjalit juojddá vaddet juhkat.
Atte mánnái mas dat liiko ja ieš háliida borrat ja juhkat, ovdamearkka dihte lákcajieŋa, vatnosa dehe juvcca.
Vatte mánnáj majt hálijt ja iesj sihtá bårråt ja juhkat, buojkulvissan galmágav, kremav jali jubtsav.
Jus mánás ii leat borranlustu ii dat dárbbat borrat dábálaš biepmu.
Jus mánán ij la bårråmhállo de ij dárbaha iemelágásj biebmov bårråt.
Ii daga maidege jus mánná borrá heajubut moadde beaivvi.
Ij mejdik dagá jus nievrebut bårrå muhtem biejvijt.
Jus mánná cissá hárvuid dehe lea šlieddas ja váiban soaitá sivvan leahkit ahte mánná lea juhkan unnán.
Jus mánná vuorjját gådtjå jali l delas ja vájbas de soajttá ilá binnáv juhkam.
Daga nu vuogasin go vejolaš
Dagá nåv vuohkasit gå máhttelis
Jus mánná dovdá vuogasin sáhttá diktit máná nohkkat asehis láhkániin dehe beare vuolildus biktasiiguin.
Jus mánná adná l vuogas de máhttá suv dibddet oadet asidis láhkanijn jali val sisbiktasij.
Muhto jus mánná goadná ja galbmo, mii lea dábálaš go feber loktana, sáhttá gokčat filttiin ja dahkat nu vuogasin go vejolaš.
Valla jus mánná skielbes ja gållu, mij la dábálasj gå báhkka allán, de máhttá gåbttjåsav biedjat ja dahkat mánnaj nåv vuohkasit gå máhttelis.
Reseaptakeahtes dálkasat
Dálkastjáladak dálkkasa
Febera dárbbaha hárve dikšut feberavuolidan dálkasiiguin.
Gå báhkan buollá vuorjját dárbaj báhkka vuolediddje dálkkasij dálkudit.
Eanas mánáin lea feber mii bistá moadde beaivvi muhto dat ii dárbbat mearkkašit maidege váralačča.
Ienemus máná báhkan buolli muhtem biejvijt ja ij la dat vádálasj.
Muhto sáhttá addit feberavuolidan dálkasa jus mánná veadjá fuomášahtti heajuid febera dihte, ovdamearkka dihte sus lea gorut bávččas, biehku, borrá ja juhká heajubut, nohkká heajuid dehe lea váttis lotkkodit eahkes.
Máhttá báhkkavuolediddje dálkkasav vaddet jus mánná báhkan buollá tjielggasit nievret vädjá, buojkulvissan bávtjas la rubmahin, smággi, bårrå ja juhká nievrebut, oadá nievret jali sujna l vájvve iehkedis oaddát.
Vuollái guđa mánnosaš mánáid geain lea feber ii galgga dikšut dálkasiiguin ovdalgo lea leamaš oktavuođain divššuin.
Ij galgá dálkkasij dálkudit mánájt nuorabu gudát mános gudi báhkan buolli váni vuostak sujtujn aktavuodav válldemis.
Febera vuostá badjel golmma mánnosaš mánáide lea dálkkas mii siskkilda paracetamole, ovdamearkka dihte Alvedon dehe Panodil.
Mánájda gudi li vuorrasappo gålmåt mános ja báhkan buolli gávnnuji dálkkasa ma sisanedi paracetamolav, buojkulvissan Alvedon jali Panodil.
Guđa mánu rájis mánná sáhttá oažžut dálkasa mii siskkilda ibuprofena, mii vuvdojuvvo ovdamearkka dihte namain Ipren dehe Ibumetin.
Gudá máno rájes máná máhtti dálkkasav oadtjot ma sisanedi ibuprofenav, ma buojkulvissan vuobdeduvvi namájn Ipren jali Ibumetin.
Dálkasat leat golgi hámis dehe bahtabuikun, mii dolvojuvvo máná bahtaráigái, rivttes attus una mánáide.
Dálkkasa gávnnuji gålgge hámen jali bahtatablättan, ma tsåkkåduvvi máná bahtatjoalláj, duolla dálkasnárijn mánájda.
Čuovo báhka rávvagiid dárkilit.
Tjuovo váttugit bagádusájt skurpon.
Ale ovttastahte sierra dálkasiid.
Ale aktida umasslágásj dálkkasijt.
Vuollái 18 jahkásaš mánáide geain lea feber ii galgga geavtit febervuolidan dálkasiid main lea acetylsalicylsyra, ovdamearkka dihte Magnecyl, Treo dehe Albyl.
Máná gudi älla 18 jage ållim e galga adnet báhkkavuoledididdje dálkkasijt acetylsalicylsyrajn, buojkulvissan Magnecyl, Treo jali Albyl.
Sáhttá dárbbahit váldit oktavuođa divššuin
Dárbbo soajttá sujtujn aktavuodav válldet
Erenomážit árvvoštallamiin mot mánná muđui veadjá sáhttá mearridit dárbbahago váldit oktavuođa dearvvasvuođaguovddážiin dehe ii.
Gehtjada vuojnná gåktu mánná ietján vädjá ja jus dárbaj varresvuohtaguovdátjijn aktavuodav válldet jali ij.
Sáhttá álo riŋget buohccidivššurávahahkii dehe dearvvašvuođaguovddážii jus lea eahpesihkkar, erenomážit jus mánás leat eará váivvit seamma áigge go lea feber.
Máhttá agev skuolkkat skihpasujttorádevaddemij jali varresvuohtaguovdátjij jus la juoren, sierraláhkáj jus mánán li ietjá vájve sämmibále gå báhkan buollá.
Galgá ohcat dikšui dakkaviđe dearvvašvuođaguovddážii dehe heahtevuostáváldimii jus mánás lea feber ja lea juoga, dehe máŋga dáin váivviin:
Beras sujtov åhsåt dalága varresvuohtaguovdátjin jali hähkkaduostudagán jus mánná báhkan buollá ja muhtem, jali moadda, dájs vájvijs:
ii leat seamma oktavuohta go dábálaččat
ij iemeláhkáj vatte aktavuodav
orru hirbmat váibbas iige nagot juhkat
vuojnnet la vájbas ja ij nagá juhkat
temperatuvra lea badjel 41 gráda.
sujna l temperatuvrra alep gå 41 gráda.
Galgá álo váldit oktavuođa dearvvašvuođaguovddážiin dehe fáktavuostáváldimiin jus mánná lea
Agev aktavuodav válldet varresvuohtaguovdátjijn jali hähkkaduostudagájn jus mánná l
nuorat go golbma mánu ja lea feber badjel 38 gráda
nuorap gå gålmmå máno ja báhkan buollá 38 grádaj badjel
golmma ja guđa mánu gaskkan ja lea feber badjel 39 gráda.
gålmå ja gudá máno gaskan ja báhkan buollá 39 grádaj badjel.
Galgá váldit oktavuođa divššuin jus feber ii leat luoitán njealji jándora geažis, beroškeahttá máná agis.
Luluj agev aktavuodav sujtujn jus báhkka ij la vuollánam nielje jánndura duogen, juska vil máná áldar.
Don sáhtát birra jándora sárdnut buohccedivššáriin ja oažžut ráđi.
Máhtá aj jánndura birra skihpasujtárijn ságastit ja rádev oadtjot.
Riŋge 1177.
Skuolkat 1177 Gudi vásstedi giehttu aj makkir varresvuohtaguovdátjij la tjáledum.
Dat gii vástida sáhttá maid muitalit man dearvvašvuođaguovddážii gullot.
Báhkan buollet la rubmaha várjojs akta (ca. 3 sidor)
Bealljenávhllahat mánáin - maid ieš sáhttá dahkat ?
Bielljenávlak mánájn - majt máhttá iesj dahkat ?
Jus mánná veallá oaivi badjugit bohtaneapmi unnu bealjis ja várká unnit.
Jus mánná allagit åjvijn vällaj de båhtånibme binnu bieljen ja binnebut báktji.
Okta vuohki loktet oaivegeaži lea bidjat bolstariid báljá vuollái.
Oajvvurav aledittjat máhttá oajvevuolijt biedjat bålsståra vuolláj.
Dávjá várka ihkku
Álu luottudahka iján
Mánát geain lea nuorvu sáhttet oažžut bealljenávhllahaga go vuohččecuoccat bealjis bohtanit.
Máná gudi li snuohpasa máhtti bielljenávlagav oadtjot gå tsuottsa bieljen båhtåni.
Sii sáhttet maid oažžut várkka gaskabealji siedju vuolššis, bealljenávhllahagas.
Máhtti aj luottudagáv oadtjot gå inflammasjåvnnå gasskabieljen la siedjan, gåhttju bielljenávladahkan.
Sihke nuorvu ja bealljenávhllahat leat dábálaš vuolšeskibasvuođat mánáin.
Goappátjaga snuohpa ja bielljenávladahka la iemelágásj infeksjåvnnåskibádagá mánájn.
Dávjá mánát badjánit ihkku várkii daningo bealljebohtaneapmi lassána go sii velledit.
Máná álu gåhttsåji luottudagás iján danen gå båhtånibme bieljen stuorru gå vällahi.
Sáhttá dovdot geahppasit nohkkat moadde liige bolstara oaivevuolážiin.
Ådisj má buorebut muhtem duodde oajvevuolij.
Eará váivvit mat sáhttet dagahit bealljenávhllahaga lea vuolši gullukanálas mii manná bealljecuzzii, váksebunci dehe váivvit olloliin.
Ietjá vájve ma máhtti bielljenávlagav vaddet la inflammasjåvnnå gullotjadádagán mij manná bielljetsuodtsaj, váksabuodustahka jali vájve oalojlahtasij.
Bealljenávhllahat váivvida gaskabealji
Bielljenávladahka däjvvá gasskabieljev
Bealljenávhllahat gaskabealjis álgá fáhkkestaga ja bistá oanehis bottu.
Bielljenávladahka gasskabieljen álu hähkkat álggá ja oanegasj la.
Bealljenávhllahaga lassin mánná sáhttá dovdat lássasan bealji ja heajut gulu.
Ietján gå bielljenávlak mánán máhttá ájnibåddåsasj gullovihke ja nievrep gullo dåbddut.
Dábálaš lea maid feber.
Dábálasj la aj báhkan buollet.
Muhtumin bealljecuozza beđđo ja čáhci golgá gullukanálii.
Muhttijn bielljetsuodtsa luottan ja låsjkos gålggå gullotjadádahkaj.
Dalle várka láve unnut.
Dalloj luottudahka unnu.
Mánás sáhttá leahkit bealljenávhllahat várkkahaga.
Mánájn máhtti aj bielljenávladahka váni luottudagá dagi.
Gibuváidudan dálkasat
Bávtjasgiehpediddje dálkkasa
Jus diehtá ahte mánás lea bealljenávhllahat sáhttá addit gibuváidudan dálkasa mii siskkilda paracetamola, ovdamearkka dihte Alvedona ja Panodila, dehe dálkasa mii siskkilda ibuprofena, ovdamearkka dihte Iprena ja Ibumetiinna.
Jus diehtá mánán la bielljenávladahka de máhttá bávtjasgiehpediddje dálkkasav vaddet mij sisanet paracetamolav, buojkulvissan Alvedon ja Panodil, jali dálkkasav mij sisanet ibuprofenav, buojkulvissan Ipren ja Ibumetin.
Dálkasat leat golgi hámis, bahtabuikun ja tableahttan.
Dálkkasa gávnnuji gålgge hámen, bahtablähttan ja tablähttan.
Báhkas leat dárkilis rávvagat.
GGávnnuji váttugis bagádusá skurpon.
Go mánná lea vuollái guđamánnosaš sutnje ii galgga addit gibuváidudan ráđiskeahttá álggos buohccidivššáriin dehe doaktáriin.
Mánájda gudi li nuorabu gå guhtta máno ij lulu bávtjasgiepediddje dálkkasijt vaddet åvddål vuostak rádedimes skihpasujtárin jali dåktårijn.
Vuollái 18 jahkásaš mánnái ii galgga addit gibuváidudan ja febervuolidan dálkasa mas lea acetylsalicylsyra, ovdamearkka dihte Magnecyl, Treo dehe Albyl minor, jus doavttir ii leat ávžžuhan dan.
Máná vuollelin 18 jage gudi báhkan buolli e galga bávtjasgiehpediddje ja báhkkavuolediddje dálkkasijt acetylsalicylsyrajn adnet, buojkulvissan Magnecyl, Treo jali Albyl, jus dåktår ij la dav gåhttjum.
Bohteheamiváidudan njunnesprajjen unnida dievvanjuni ja geahpida máná vuoigŋama.
Giehpediddje njunnjespraddja unnet njunnjebuodusav ja mánnáj gähppu vuojŋŋgat.
Veahkehago njunnesprajjen bealljenávhllahaga ii leat sáhtton duođaštit.
Ij diehttu jus njunnjespraddja viehkedit bielljenávlladahkaj.
Bealljevátnivuođat ja bassan
Bielljegássjelisvuoda ja lávggom
Jus bealljecuozza lea ráigánan ferte vuordit vuojademiin dassážiigo lea heaitán golgame gullukanálas.
Jus bielljetsuodtsa l luottanam beras vuorddet lávggomijn desik la häjttám gålggåmis gullotjadádagás.
Go bealljecuozza lea buorránan, mii láve dáhpáhuvvat jođánit, sáhttá vuojadit dego dábálaččat.
Gå bielljetsuodtsa l savvám, mij álu åvvå ruvva manná de máhttá lávggot iemeláhkáj.
Jus beljiin leat bohccit dehe bistevaš bealljenávhllahat ii galgga vuojadit oaivi čáze vuolde.
Jus li båhtså bieljijn jali bielljenávladahka de ij galga lávggot tjátjegierraga vuolen.
Sáhttá dárbbahit váldit oktavuođa divššuin
Dárbasj má sujtujn aktavuodav válldet
Mánná sáhttá oažžut gaskaboddasaš bealljenávhllahaga nuorvvu oktavuođas.
Máná máhtti gasskabåddåsasj bielljenávlagav oadtjot gå li snuohpasa.
Muhto jus várka ii noga, dikšumiin gibuváidudan dálkasiin ja oaivi badjugit, ferte mánná dutkojuvvot dearvvasvuođaguovddážis dehe heahtevuostáváldimis guovtti - golmma jándora siste.
Valla jus luottudahka ij buorrána, vájku bårrå bávtjasgiehpediddje dálkkasijt ja oajvve allagin, de mánná luluj åtsåduvvat varresvuohtaguovdátjin jali hähkkaduostudagán guovten-gålmån jánndura sinna.
Jus mánná lea šliettas, ii nagot stoahkat iige hálit juhkat dehe lea vuollái guhtta mánu galgá váldit oktavuođa divššuin dakkaviđe.
Jus mánná l delas, ij nagá ståhkat ja ij sidá juhkat jali l nuorap gå gudá máno de galggá sujtujn aktavuodav válldet.
Galgá maid álot váldit oktavuođa dearvvasvuođaguovddážiin jus mánás golgá čáhci gullukanálas- beroškeahttá leago mánás gihpu dehe ii.
Luluj aj agev varresvuohtaguovdátjijn aktavuodav válldet jus låsjkos gålggå gullotjadádagás mánán-juska vil mánán la bávtjas jali ij.
Álot sáhttá riŋget buohccedikšurávahahkii oažžun dihte ráđiid.
Máhttá aj agev skihpasujttorádevaddemij riŋŋgit oattjotjit rádev.
1177 Vårdguiden redakšuvdna ja redakšuvdnaráđđi leat heivehan, dárkkistan ja dohkkehan maid buot sisdoalu.
Gájkka sisadno l aj giehtadaládum, gehtjadum ja dåhkkidum redaksjåvnås ja redaksjåvnnårádes 1177 Vårdguiden.
Mas lea jearaldat ?
Mij la fámon ? (ca.
Mas lea jearaldat ?
Mij la fámon ?
Suodji alla goluid vuostá
Suodje alla mávsojda
Stáhta doarjjaruhta, ng. ekonomalaš doarjja, go dárbbaha dálkasiid ja muhtin eará diŋggaid olmmoš sáhttá dárbbahit jus leat dihto skibasvuođat.
Stáhta doarjot, dat javllá vaddá ekonomalasj dårjav, gå dálkkasijt dárbaj, ja muhtem ietjá gálvojt majt márjju dárbaj.
Eanaš dálkasat mat čállojit reseptii dorjojuvvo doarjjaruđain.
Ienemus dálkkasa ma ålgus tjáleduvvi dálkastjállagin li doarjodum.
Doarjjaruhta čilgejuvvo dálkkasoavdduid lágas.
Doarjja buojkoduvvá Lágan dálkassierrariektáj birra.
Suodji alla goluid vuostá mii lágas gohčoduvvo beaivválaš gielas allagollosuodji.
Suodje alla mávsojda majt láhka vaddá allamáksosuodjen gåhtjudallá allamáksosuodjen.
Lága jelgii lea vuoimmis ahte:
Lága milta:
oažžu vuoládusa nu gohčoduvvon allagolloráhpa jelgii eanaš dálkasiin, p-pillariin ja stomibuktagiin
haddevuoledimev oadtju allamáksomiere milta ienemus dálkkasijda, p-tablehtajda ja stomiddjaártihkkalijda
ii dárbbat máksit maidege atnugálvvuin mat dárbbahuvvojit buvttihit gorudii dálkasiid ja ieš kontrolleret dálkkodeami, ovdamearkka dihte sákkiid varasohkkaramihtideapmái
ij åvvå mejdik mávse loabddemartihkkalijda ma li dárbulattja doalvotjit dálkkasijt rubmahij ja iesj gehtjadittjat suv dálkudimev, buojkulvissan sákkijt varrasåhkårmihttimij
oažžu sierra suoji alla goluid vuostá dihto dálkasiidda vuollái 16 jahkásaš mánáide.
oadtju sierralágásj suojev alla mávsojda muhtem biebmojda mánájda nuorabu gå 16 jage.
Bátnedikšun- ja dálkkasovdohálddahus, TLV, lea dat eiseváldi mii mearrida hattiin ja doarjjaruđain.
Bádnesujtto- ja Hálbedimdálkasdåjmadahka, TLV, la fábmudahka mij mierret hatte ja dårjajda.
Go TVL galgá váldit mearrádusa doarjjaruđain dat gehččet addágo dálkkas ávkki mii vástida golu doarjut dan doarjjaruđain.
Gå TLV galggá mierredit dårjav gähttji jus dálkas ávkev vaddá mij buohtastahttá dav dårjav.
Ávki sáhttá ovdamearkka dihte leahkit buoret dearvvašvuohta ja lassánan eallinahki.
Ávkken máhttá buojkulvissan årrot buorep varresvuohta ja lasedum viessomguhkkudahka.
TVL árvvoštallá maid sáhttágo dálkkasgeavtin unnidit servodaga goluid, ovdamearkka dihte čuohpademiid, buohccinčálihemiid dehe boarrásiidfuolaheami.
TLV árvustallá aj jus dálkkasa adno máhttá unnedit sebrudagá mávsojt, buojkulvissan tjuollamijda, skihpasin tjáledimijda jali vuorrasijhuksuj.
Dálkkasfitnodagat sáhttet ieža válljet vuovdit dálkasa olggobealde allagollosuoji.
Dálkasvidnudagá máhtti ietja válljit dálkkasav allamáksosuoje ålggolin vuobddet.
Dalle haddebidjan lea friddja, dat mearkkaša dálkkasfitnodagat ieža mearridit hatti.
De haddemärostibme l friddja, dat javllá dálkasvidnudagá ietja hattev mierredi.
Dálkasiin mat eai gullo allagollosuoji vuollái oažžu ieš máksit olles golu.
Dálkkasijda ma e allamáksosuodjáj gullu iesj oadtju ålles mávsov mákset.
Muhtin dálkasiin sáhttá leahkit ráddjejuvvon doarjjaruhta.
Muhtem dálkkasijn máhtti ráddjidum doarjja.
Dat mearkkaša ahte dálkkas lea dorjojuvvon doarjjaruđain beare dihto buohccejovkui dehe dihto skibasvuođa dikšumii.
Merkaj dálkas la doarjodum val muhtem patiänntajuohkusij jali dåjmadittjat sierra dávdav.
TVL:s ja FASS:s leat webbáikkit gos sáhttá oaidnit leago dálkkas dorjojuvvon doarjjaruđain dehe ii.
TLV:an ja FASS:an li vebbabiele manna máhttá vuojnnet jus dálkas la doarjdum jali ij.
Hálbbimus molssuhahtti molssaeaktu
Álbemus lånudahkes válljima
Muhtumin leat máŋga seammaárvosaš molssaeavttu dálkasii.
Muhttijn gávnnuji moadda avtaájnas alternatijva dálkkasij.
Dat gohčoduvvo generalas dálkkas.
Gåhtjudalli generalasj dálkkasin.
Dat siskkilda seamma olu seamma váikkuheaddji ávdnasa dehe ávdnasiid ja das lea seamma vuoibmi.
Sisanedi sämmi madev sämmi dåjmalasj ábnnasis jali ábnnasijs ja dajn li sämmi boados.
Muhto dat soitet leat bajil sierralágánat ja siskkildit sierra lasseávdnasiid ovdamearkka dihte seailluhanávdnasiid.
Valla máhtti umasslágátja vuojnnut ja sisanedit umasslágásj åsijt, buojkulvissan konserverimábnnasijt.
Dat soitet boahtit sierra dálkkasfitnodagain ja dain sáhttet leat sierra hattit.
Máhtti boahtet sierra dálkasvidnudagájs ja dajn li umasse hatte.
Dáid molssaeavttuid sáhttá molsut gaskaneaset apotehkas.
Dá alternatijva máhtti lånuduvvat dálkasboargálijn.
Dálkkashálddahus mearrida maid dálkasiid oažžu lonuhit nubbái.
Le Dálkasdåjmadahka mij mierret makkir dálkkasa oadtju lånodit iehtjádijn.
Jus leat máŋga generalas dálkasa ja dat mii lea reseaptas ii leat hálbbimus apotehka ferte molsut dan molssaektui mas lea márkaniid vuolimus haddi.
Jus gávnnuji moadda generalasj dálkkasa ja mij la dálkastjállagin tjáledum ij la álbemus de dálkasboargála hähttuji lådnot dav ietjá alternatijvvaj manna l márnána vuolemus hadde.
Beare dat hálbbimus molssaeaktu lea ollásit dorjojuvvon doarjjaruđain.
Álbemus válljim mij l val ållu doarjodum.
Ovttaskas sáhttá válljet oastit dan divrasit dálkasa mii lea reseaptas, muhto dalle ferte máksit gaskaearu ieš, dat ii gullo allagollosuoji vuollái.
Máhttá válljit oasstet divrrasap dálkkasav mij la tjáledum dálkastjállagin, valla de hähttu iesj gasskasieradusáv mákset, dat ij gullu allamáksosuodjáj.
Jus ii hálit dan molssaeavttu masa apotehka molsu iige dasage mii lea reseaptas sáhttá válljet generalas molssaeavttu.
Jus ij sidá dav alternatijvav masi dálkasboargála lådnu ja ij ga dav mij la dálkastjállagin tjáledum de máhttá ietjá generalasj alternatijvav válljit.
Muhto dalle ferte máksit olles golu ieš.
Valla de oattjo ålles mávsov iesj mákset.
Dat lea oainnát beare dat mii lea reseaptas ja dat hálbbimus molssuhahtti dálkkas mii gullo doarjjaruđa vuollái.
Le val mij dálkastjállagin la tjáledum ja álbemus lånudahkes dálkas mij dårjas gåbtjåduvvá.
Sivvan dasa lea ahte ii giige dárbbat máksit eanet go dárbbašlaš dálkasis jus leat sierra haddát máŋga seamma soarttaga.
Oarre dási l vaj ij aktak galga dárbahit ienebuv mákset gå dárbulasj dálkkasa åvdås jus gávnnuji moatte sämmi tjerdas umasslágásj haddáj.
Jus olmmoš medisiinnalaš siva dihte ferte geavtit erenomáš fabrikáhta dálkasa doavttir sáhttá namuhit reseaptas ahte dálkasa ii oaččo lonuhit earái.
Jus medisijnalasj oares hähttu adnet dálkkasav sierralágásj dagos de dåktår máhttá dálkastjállagij tjállet dálkas ij oattjo lånuduvvat.
Dalle ii dárbbat máksit sierra golu eaktun ahte dálkkas gullo allagollosuoji vuollái.
Ij de dárbaha duodde mávsov mákset jus dálkas gávnnu allamáksosuojen.
Medisiinnalaš sivat sáhttet ovdamearkka dihte leahkit ahte ovttaskas lea allergiijalaš tableahta feargaávdnasii dehe ovttaskasas lea váttis rahpat báhka.
Medisijnalasj oare máhtti buojkulvissan årrot gå ij gerda bájnnoábnnasav tablehtan jali gássjelisvuohta l muhtem gurjov rahpat.
Áigodaga diŋga
Ájge gálvvo
TVL mearrida mat hattit leat vuoimmis maŋŋel go dálkkasfitnodagat leat ohcan hadderievdadeami.
TLV mierret makkir hattijt ma galggi fámon årrot maŋŋel gå dálkasvidnudagá li hadderievddadusáv åhtsåm.
Dálkkashaddi sáhttá, ohcamuša mielde, rievdat juohke mánu.
Dálkkasa hadde máhttá, åtsålvisá maŋŋela, rievddaduvvat juohkka máno.
Mii guoská generalas dálkasiidda dat molssaeaktu mii oažžu vuolimus haddi gohčoduvvo áigodaga diŋgan.
Generalasj dálkkasin gåhtjudallá alternatijvva mij vuolemus hattev oadtju ájge gálvvon.
TVL informere apotehka mii molssaeaktu lea áigodaga diŋga ja masa dat galget molsojuvvot.
TLV diedet dálkasboargálijt makkir válljim la ájge gálvvo ja masi galggi lådnot.
TVL mearrida maid guokte molsun researvamolssaeavttu jus áigodaga diŋga nohkká.
TLV mierret aj guovkta lijggeválljima masi lådnu jus ájge gálvvo nåhkå.
Dat sáhttá varieret mánus mánnui man molssaektui apotehka molsu.
Máhttá målsudit mános mánnuj makkir válljim masi dálkasboargál lådnu.
Áigodaga diŋgga dárkkuhus lea ahte dat vearroruđat mat leat dárkkuhuvvon dálkasa doarjjaruhtii galget rehkket nu ollugii ja nu máŋgasii go vejolaš.
Ulmme ájge gálvojn la vaj värrobiedniga biejadum dálkkasij doarjjaj galggi gåbbtjåt nåv ednagijda ja nåv moaddásijda máhttelis.
Áigodaga diŋga lea seamma buot apotehkain.
Ájge gálvvo l sämmilágásj gájkka dálkasboargalijn.
Muhto muhtumin sáhttá dáhpáhuvvat ahte apotehka lea oastán sisa stuora meari áigodaga diŋgga.
Valla muhttijn dáhpáduvvá dálkasboargál la ilá stuor mierev ájge gálvos oasstám.
Apotehka oažžu dalle vuovdit dan čuovvovaš mánu nai.
Dálkasboargál de oadtju dav boahtte mánon vuobddet.
Dat mearkkaša ahte ovttaskassii fállojuvvo apotehkas mannan mánu diŋga ja dálá mánu diŋga earás.
Merkaj máhttá fáladuvvat åvdep dán máno gálvov dálkasboargálin ja máno gálvov vas ietjá bájken.
Dán guovtti diŋggas sáhttet leat sierra hattit.
Dán guovten gálvon máhttá sierra hadde.
Ovttaskas máksá eanemus 2200 ruvnna jagis
Máksá ienemusát 2 200 kråvnå jahkáj
Allagollosuodji mearkkaša ahte ovttaskas máksá eanemus 2200 ruvnna ovtta periodas jagis.
Allamáksosuodje merkaj máksá ienemusát 2 200 kråvnå jahkáj.
Dát jahki gohčoduvvo allagolloperiodan.
Dát jahke gåhtjudallá allamáksoájggen.
Allagollosuodji guoská dálkasiid mat ovttaskas oažžu reseaptas ja TVL:s lea mearridan galget leat dorjojuvvon doarjjaruđain.
Allamáksosuodje l fámon dálkkasijda majt dálkastjállagin oadtju ja majt TLV la mierredam galggi doarjodum.
Dat gusket atnudiŋggaid maid oažžu nu gohčoduvvon veahkkeneavvokoarttain.
Gullu aj loabddemartihkkalijda majt oadtju viehkkenävvokårtån.
Mii guoská eanas dálkasiidda ovttaskas máksá nu gohčoduvvon iežasmávssu juohke geardde go viežžá reseaptas dassážiigo lea ollen 2200 ruvnna rádjái.
Ienemus dálkkasa åvdås máksá ietjasmávsov juohkka bále gå viedtjá dálkastjállagijn desik la 2 200 kråvnnåj ållåm.
Seamma guoská atnudiŋggaid mat dárbbahuvvojit stomiijas.
Sämmi l gullu loabddemartihkkalijda ma li dárbulattja stomiddjan.
Muhtin dálkasiin ii dárbbat máksit iežasmávssu.
Muhtem dálkkasijda ij ietjasmávsov mávse.
Jus olbmoš lea insuliinnain dikšojuvvon sohkardávda insuliidna ii mávsse maidege.
Jus la insulijnnadálkudim diabetes de ij majdek mávse insulijna åvdås.
Jus lea skibasvuohta mii gullo njoammusuodjelága vuollái eanadiggi máksá olles golu dálkasis mii unnida njoammuma, ovdamearkka dihte viruseasti dálkasiid Hiva vuostá
Jus la dávdda mij gullu soahpomsuodjeláhkaj de lánndadigge máksá ålles mávsov dálkkasijs ma vuoledi soahpomvuodav, buojkulvissan virushierediddje dálkkasijt hiva vuosstij.
Dihto eanadikkit mákset olles dehe oasi iežasmávssuin dihto dálkasiin ja dihto buohccijoavkkuide, ovdamearkka dihte p-pillariid nuorra nissoniidda.
Muhtem lánndadikke máksi ålles jali ietjasmávsos oasev muhtem dálkkasijs ja sierra patiänntajuohkusijda, buojklvissan p-tablehtajs nuorra nissunijda.
Atnudiŋggat leat nuvttá mat dárbbahuvvojit doalvut gorudii dálkasiid ja ieš kontrolleret iežas dálkkodeami.
Ij majdek mávse loabddemartihkkalijda ma li dárbulattja doalvodittjat dálkkasijt rubmahij ja gehtjadit ietjas dálkudimev.
Ovdamearkka dihte dakkár atnudiŋggat leat boahkuhanávdnasat ja sákkit varrasohkarmihtideapmái.
Buojkulvis dakkir loabddemartihkkalijda li tsirguna ja sákke varrasåhkårmihttimij.
Iežasmáksu allagolloráhpa jelgii
Ietjasmákso allamáksotráhpa milta
Go álggaha allagolloáigodaga jagis ovttaskas máksá olles dálkkasgolu ja stomiijadiŋggaid ieš dassážiigo lea máksán 1100 ruvnna.
Gå allamáksoájgev álggá jahkáj de iesj máksá ålles gålov dálkkasijs ja stomiddjaartihkkalijs desik la aktij 1 100 kråvnå máksám.
Dasto iežasmáksu unnu cehkiid mielde nu gohčoduvvon allagolloráhpa mielde.
Dan maŋŋela ietjasmákso binnu suojmma allamáksotráhpa milta.
Juohke ođđa oastimis ovttaskas álgá dan golus masa leai ollen ovddit oastimis ja goargŋu ovddos bajás guvlui ráhpa.
Juohkka ådå oasstemin álggá mávsos majt lij ållåm åvdep oasstemin ja manná ájn tráhpav bajás.
Go lea máksán 2200 ruvnna ii dárbbat máksit eanet loahppa allagolloáigodagas.
Gå l máksám 2 200 kråvnå de ij dárbaha ienebuv mákset allamáksoájgen.
Eaktun dasa ahte dát lea vuoimmis lea ahte dat dálkasat maid viežžá gullojit allagollosuoji vuollái.
Álggovijor vaj dat galggá fámon årrot la dálkkasa majt ålgus mij gullu allamáksosuodjáj.
Go allagolloáigodat nohká álggahuvvo ođđa perioda boahttevaš oastimis, beroskeahttá goigo ovttaskas lea allagolloráhpas.
Gå allamáksoájgge nåhkå de álggá vat ådå ájgijn boahtte oasstemin, juska gånnå la allamáksotráhpan.
Ná doaibmá allagolloráhppa
Navti allamáksomierre doajmmá
Ollislaš dálkkasgollu
Aktijbiejadum dálkasmákso
Máksá eanemus
Máksá ienemusát
Tabealla čájeha mot allagollosuodji addá veháš gerddiinis unnon golu.
Tabälla vuoset gåktu allamáksosuodje suojmma vaddá vuoledum mávsov.
Erenomáš borramušgálvu mánáide
Sierra biebmo mánájda
Borramušgálvvut nai mánáide geat leat vuollái 16 jagi ja geain leat dihto skibasvuođat, ovdamearkka dihte geat eai gierdda glutena, leat dorjojuvvon doarjjaruđain.
Biebmo aj mánájda gudi älla 16 jage dävddám ja siján li sierra dávda, buojkulvissan glutenintoleránssa, li doarjodum.
Borramušgálvvut čállojuvvojit nu gohčoduvvon borramušgálvorávvagii ja daid oažžu viežžat alimusat 90 beaivái gearddiinis.
Biebmo tjáleduvvi biebbmobagádussán ja oadtju ienemusát 90 bäjvváj ájgen viedtjat.
Ovttaskas máksá 120 ruvnna juohke geardde, muhto dat máksu ii rehkenasto allagollosuodjái.
Máksá ietjasmávsov mij la 120 kråvnå juohkka bále, valla dát mákso ij riekknidalá allamáksosuodjáj.
Olugo oažžu oastit gearddiinis ?
Man ednagav ájgen oadtju oasstet ?
Ovttaskas ii oaččo oastit vaikko man olu allagollosuoji siste.
Ij oattjo vájku man ednagav allamáksosuojen oasstet.
Mearri man oažžu oastit galgá leat dárkkuhuvvon bistit 90 beaivái, dat mearkkaša sullii golbma mánu.
Nárev majt oadtju oasstet galggá binndet gitta 90 bäjvváj, bájkoj 3 máno.
Eastadanávnnas, ovdamearkka dihte p-pillar ja p- boahkuhanávdnasat, eai gullo dán golmmámánonjuolggadussii.
Preventijvvanävo, buojkulvissan p-tablehta ja p-tsirguna, li ierittjuoldedum dát gålmåmánonjuolgadusás.
Jus ovttaskas oažžu viežžat reseaptas máŋgii ođđa viežžan dahkko easka go lea gollan guokte goalmmátoassi dan áiggis man dálkkas rehkenasto bistit ovddit viežžama rájis.
Jus oadtju ålgus válldet dálkastjállagijn moaddi de ådå ålgusválldem máhttá dagáduvvat esski gå ájge guokta gålmadisá li gållåm majt dálkas märostuvvá åvdep ålgusválldemis rähkkut.
Ovdamearkka dihte jus ovttaskas lea viežžan dálkasa golmma mánu atnui ferte leat gollan guokte mánu ovdalgo oažžu viežžat reseaptas fas.
Buojkulvissan la viedtjam dálkkasijt gålmå máno loabddemij de hähttu guokta máno gållåm åvddål gå vat oadtju dálkastjállagijn viedtjat.
Sáhttá oastit stuorit meari go ovtta váldima hávil, muhto dalle ferte máksit olles hatti dan mearis mii manná badjel golmma mánu geavaheami.
Máhttá oasstet stuoráp nárev gå avtav ålgusválldemav avta bále, valla de hähttu ålles haddáj mákset náres mij la ienep gå gålmmå máno loabddem.
Jus doavttir lea čállán reseptii ahte ferte gollat vissis áigi váldimiid gaskkan dalle ii sáhte váldit olggos eanet go doavttir lea namuhan.
Jus dåktår la dálkastjállagij tjállám hähttu muhtem ájgge gållåt ålgusválldemij gaskan de ij máhte dájvvábut viedtjat gå dåktår la tjállám.
Jus leat erenomáš sivat, ovdamearkka dihte jus ovttaskas galgá leahkit olgoriikkas guhkit áiggi, sáhttá viežžat dálkasa allagollosuoji siste guhkit áigái go golmma mánnui.
Jus li sierra oare, buojkulvissan jus ájgo ålggorijkan guhkep ájgev årrot, de máhttá dálkkasijt allamáksosuojen ålgusválldet guhkep ájggáj gå gålmmå máno.
Muhto dalle ferte bastit čájehit dan, ovdamearkka dihte reaisoáššebáhpiriiguin.
Valla de hähttu máhttet dav duodastit, buojkulvissan mannoássjepáhppárij.
Goas allagollosuodji lea vuoimmis ?
Goassa l allamáksosuodje fámon ?
Vai allagollosuodji lea vuoimmis ferte das gii čállá olggos dálkasa leahkit bargobáiki merkejuvvon reseaptas logahahtti sáhcokodain.
Jus allamáksosuodje galggá fámon årrot de hähttu dåktårin gut dálkkasav tjállá ietjas barggosadje gávnnut lågådahtte sáhtsokåvddåhámen dálkastjállagin.
Jus reseapta guoská dálkasa mas lea ráddjejuvvon doarjjaruhta mearrideaddji ferte merket maid reseptii ahte allagollosuodji lea vuoimmis.
Jus dálkastjála dálkkasij guosská ráddjidum doarjjan de tjálle hähttu aj tsähkkot dálkastjállagin vaj allamáksosuodje galggá fámon årrot.
Allagollosuodji guoská dasa gii orru dehe geas lea bargobáiki Ruoŧas dehe das geas lea eurohpalaš buohccedáhkáduskoarta eará EES-riikkas dehe Sveitsas.
Allamáksosuodje l fámon gesi årru jali l bargge Svierigin jali gänna l europa skihpasujttokårttå ietjá EES-rijkas jali Svejtsan.
Eurohpalaš buohccedáhkáduskoarta ferte vuosehuvvot nu doavttirgalledeamis go apotehkas.
Europalasj skihpasujttokårttå galggá vuoseduvvat goappátjagá dåktårmanádimen ja dálkasboargálin.
Ruoŧas lea maid soahpamuš dihto riikkain olggobealde Europa; Algeria, Australia ja oasseriika Quebec Kanadas, mii mearkkaša dálkkasoavdu guoská dáid riikkaid riikkavuložiidda jus sis lea dárbu dálkasiidda go sii leat Ruoŧas.
Svierigin la aj lihtto muhtem rijkajn Europa ålggolin; Algeriajn, Australiajn ja oassestáhtajn Quebeca Kanadan, mij merkaj dálkashálbedibme l fámon viesájdiddjijda dájs rijkajs jus dálkkasijt dárbahi gå li Svierigin.
Buot vuollái 18 jahkásaš mánáin seamma dáluveagas, dat mearkkaša geat leat čálihuvvon seamma dálloadressii, lea oktasaš allagollosuodji.
Gájkka máná nuorabu gå 18 jage sämmi goahtefuolken, dat javllá gudi li álmmuktjáledum sämmi årudagán, li aktisasj allamáksosuodje.
Dat mearkkaša ahte mánáid buot iežasmávssut rehkenasto oktii.
Merkaj gájkka mánáj ietjasmávso aktij riekkniduvvi.
Dat mearkkaša ahte biologalaš oappážiin geat leat čálihuvvon sierra adressii lea iežas allagollosuodji.
Merkaj biologalasj oarbbenijn gudi li álmmuktjáledum umasse årudagájn la guhtik allamáksosuodje.
Allagollodiehtovuođđu
Allamáksodáhtábássa
Olmmoš ii dárbbat ieš fuolahit man olu ovddas lea oastán.
Iesj ij dárbaha diehtet man ednaga åvdås la oasestam.
Nu gohčoduvvon allagollodiehtovuođus, man stáhtalaš fitnodatsearvi Apotekets Service AB gieđahallá, registrerejuvvot buot oastimat allagollosuoji siste.
Allamáksodáhtábásan, mij dåjmaduvvá stáhta Apotekens Service AB, gájkka oasstema allamáksosuojen registarduvvi.
Systema doallá čielgasa man olu ovttaskas lea máksán iežasmávssu ja rehkenastá man olu rabáhtta šaddá allagolloráhpa jelgii juohke geardde go oastá.
Vuogádagán li diedo man ednagav la máksám ietjasmákson ja riekkni man enas haddevuoledibme sjaddá allamáksotráhpa milta juohkka bále gå oases.
Buot apotehkat leat čadnojuvvon seamma diehtovuđđui nu ii mearkkaš maidege man apotehkas gávppaha.
Gájkka dálkasboargála li sämmi dáhtábássaj aktidum ja ij la ájnas makkir dálkasboargálin oasesta.
Allagollodiehtovuđđui čatnaseapmi lea eaktodáhtolaš.
Le iesjmiedogis allamáksodáhtábássaj säbrrat.
Dat mii registrerejuvvo diehtovuđđui lea namma, persovdnanummir, oastobeaivi, man apotehkas ovttaskas lea viežžan reseaptta, man olu lea máksán, submi masa lea ollán allagollosuojis ja allagolloáigodaga álginbeaivi.
Mij registarduvvá dáhtábásan la namma, almasjnummar, oasstembiejvve, makkir dálkasboargálin la dálkastjállagav ålgus válldám, man ednagav la máksám, summav masi l ållåm allamáksosuojen ja allamáksoájge álggembiejvve.
Informašuvdna mii registrerejuvvo gevtojuvvo beare vai ovttaskas oažžu rivttes rabáhta.
Diededibme mij registarduvvá aneduvvá val duolla haddevuoledimev oattjotjit.
Eai mangelágán dieđut maid dálkasiid lea ožžon dehe gii doaktáriid lea čállán reseaptta registrerejuvvo.
Makkir dálkkasijt la oadtjum jali makkir dåktår la dálkastjállagav tjállám ij gånnek registarduvá.
Olmmoš sáhttá goas fal bivdit váldosa allagollodiehtovuođus dain dieđuin mat leat ovttaskasas alddis ja dain mánáin geaidda lea fuolaheaddji.
Máhttá akta goassa oasev allamáksodáhtábásas ádnot birra makkir diedo ietjas birra gávnnuji ja mánáj birra gejda la sujttoaddne.
Dan dahká deavdimiin ja sáddemiin blankeahta Apotekets Service AB:i, gos maid sáhttá oažžut blankeahta.
Dahká dav gå dävddá ja rádjá sisi blankehtav dási, Apotekens Service AB, gåsstå aj blankehtav máhtta oadtjot.
Válljet leahkit olggobealde
Válljit ij säbrrat
Ovttaskas sáhttá válljet leahkit čanakeahttá allagollodiehtovuđđui.
Máhttá válljit ij allamáksodáhtábássaj säbrrat.
Dalle oažžu apotehkas guitte mii gohčoduvvo allagolloduođaštus go oastá dálkasiid allagollosuoji siste.
De oadtju kvihtov mij gåhtjudallá allamáksoduodastussan dálkasboargálin gå dálkkasijt oasstá allamáksosuojen.
Allagolloduođaštusaš lohká man olles iežasmávssu ovttaskas lea máksán.
Allamáksoduodastusán la tjáledum makkir tjoahkkájbiejadum ietjasmávsov la máksám.
Lea dehálaš vurket maŋemuš allagolloduođaštusa ja čájehit dan ovttas reseapttain go oastá dálkasiid.
Ájnas la vuorkkit maŋemus allamáksoduodastusáv ja vuosedit dav aktan dálkastjállagijn gå galggá dálkkasijt oasstet.
Apotehka dárbbaha diehtit man dásis allagolloráhpas ovttaskas lea oažžun dihte rabáhta.
Dálkasboargál dárbaj diehtet man mieren allamáksotráhpan la oattjotjit, duolla haddevuoledimev.
Čálli ja redaktevra:
Tjálle ja dåjmadiddje:
1177 Vårdguiden redakšuvdna ja redakšuvdnaráđđi leat heivehan, dárkkistan ja dohkkehan buot sisdoalu.
Åsa Schelin, 1177 Vårdguiden
(ca 2 sidor)
(ca.
Vel okta vuohki váidalit (ca 2 sidor)
2 sidor)
Lea riekti váidalit
Rievtesvuohta la gujddit
Buohccin dearvvašvuođa – ja buohccedivššus dus lea riekti vuostáváldot gudnejahttimiin ja oažžut ipmirdahtti informašuvnna dearvvašvuođadilis ja dain dutkamiin ja divššuin mat evttohuvvo. Olmmoš galgá oažžut buori divššu mas lea buorre kvaliteahtta.
Patiänntan varresvuohta- ja skihpasujton la riektá duostoduvvat roattujn ja oadtjot dádjadahtte diededimev varresvuohtavidjurij ja åtsådimij ja dálkudimij birra ma oajvvaduvvi Galggá oadtjot buorre sujtov buorre kvalitehtajn.
Jus ii leat duhtivaš divššuin man lea ožžon dehe lea eahpeduhtivaš vuostáváldimiin, lea riekti váidalit ja guođđit oainnuid.
Jus ij la dudálasj sujtujn majt la oadtjum jalik gujddi duostodimijn, de l riektá gujddit ja vuojnojt åvddåmbuktet.
Dat sáhttá guoskat unnit problemain stuorit dilálašvuođaide mat leat dagahan bissovaš vahágiid dehe jápmima.
Máhttá guosskat unnep gássjelisvuodajs vidjurij gitta vaddásijda ma li båhtusijt vaddám stuoves vahagijt jali jábmemav.
Sáhttá maid dahkat váidaga mii viggá oažžut doaimma doaibmat buorebut.
Máhttá aj bajedimev dahkat dåjmav buoredittjat