pere/sami_parallel huggingface dataset:
Sámediggi fertet oažžut ohcamiid ovdalgo fanas ostojuvvo.
Saemiedigkie tjuara ohtsemidie dåastodh åvtelen vïnhtsem åasta.
- Lean hui ilus go beasan buktit buriid ođđasiid máŋga guolásteaddjái beassášvahku álggus, dadjá Muotka.
- Manne joekoen geerjene ihke maahta hijven saernieh vedtedh jieniebidie göölijidie aareh påaskevåhkoen, Muotka jeahta.
Dát guolásteaddjit leat ožžon doarjaga sámediggeráđis:
Daah göölijh dåarjoem åådtjeme saemiedigkieraereste:
Stig Arne Johansen (nuorra guolásteaddji), 277 000 ruvdnosaš doarjja oastit bivdofatnasa 2 220 475 ruvdnosaš rámmain, Skártaváhki / Davvinjárga
Stig Arne Johansen (noere göölije) dåarjoe 277 000 kråvnine juktie vïnhtsem skååffedh aktine mierine 2 220 475 kråvnaj raajan, Skarsvåg / Nordkapp
Hjalti Sigurdsson, 200 000 ruvdnosaš doarjja oastit bivdofatnasa 825 906 ruvdnosaš rámmain, Gáŋgaviika / Donjevuotna
Hjalti Sigurdsson, dåarjoe 200 000 kråvnine juktie vïnhtsem skååffedh aktine ållesth mierine 825 906 kråvnine, Gamvik / Mehamn
Nick Roland Pedersen, 21 jagi, 273 000 ruvdnosaš doarjja oastit bivdofatnasa 780 000 ruvdnosaš rámmain, Deatnu
Nick Roland Pedersen, 21 jaepieh, dåarjoe 273 000 kråvnine juktie vïnhtsem skååffedh aktine ållesth mierine 780 000 kråvnine, Tana
Magnar Hemmingsen, 200 000 ruvdnosaš doarjja oastit bivdofatnasa 1 200 000 ruvdnosaš rámmain, Ivgu
Magnar Hemmingsen, dåarjoe 200 000 kråvnine juktie vïnhtsem skååffedh aktine ållesth mierine 1 200 000 kråvnine, Lyngen
Kvitnakken AS Daniel Davidsen bokte, 30 jagi, 200 000 ruvdnosaš doarjja oastit bivdofatnasa 2 700 000 ruvdnosaš rámmain, Gáŋgaviika.
Kvitnakken AS v / Daniel Davidsen, 30 jaepieh, dåarjoe 200 000 kråvnine juktie vïnhtsem skååffedh aktine ållesth mierine 2 700 000 kråvnine, Gamvik.
Eanet dieđuid addá S ámediggeráđđi Silje Karine Muotka, tel. 98 48 75 75
Vielie bïevnesh: Saemiedigkieraerie Silje Karine Muotka, 98 48 75 75
Ain goikeguoli buvttadeapmi rošerejuvvon guolis / Mearraealáhusat / Ealáhusat / Sámediggi - Sametinget
Annje dorjemasse gejhkiegueleste loedtehkistie / Marijne jielemh / Jielemh / Saemiedigkie - Sametinget
Ain goikeguoli buvttadeapmi rošerejuvvon guolis
Annje dorjemasse gejhkiegueleste loedtehkistie
Sámediggi háliida nannet vuotnaguolásteddjiid vejolašvuođa čollet guliid ja ieža buvttadit goikeguoli.
Saemiedigkieraerie sæjhta fjovlegööliji nuepiem nænnoestehtedh loedtehkh darjodh jïh jïjtje gejhkieguelieh darjodh.
– Mii bargat dál ovttas Biebmobearráigeahčuin nu ahte sáhttá buoridit dienasvejolašvuođaid friija guolásteamis, dadjá ráđđelahttuSilje Karine Muotka.
– Daelie Beapmoevaaksjoeminie ektine barkebe guktie fjovlegööliji baalhkanuepieh maehtieh læssanidh frijje göölemistie, saemiedigkieraerie Silje Karine Muotka jeahta.
Biebmobearráigeahču čavgejuvvon buhtisvuođagáibádusat 2013 rájes lea dagahan váddáseabbon ollu guolásteddjiide ieža buvttadit goikeguoli čollejuvvon guolis.
Beapmoevaaksjomen striengkiesåbpoe krïevenassi gaavhtan raajnesvoeten bïjre jaepeste 2013, dle gellie göölijh dåeriesmoerh åådtjeme gejhkieguelieh jïjtje darjodh loedtehkijstie.
Vuohki lea erenoamážit deaŧalaš heaŋgunáigodaga loahpas ja bivvalet dálkkiin.
Daate vuekie lea joekoen vihkeles gævnjasjimmieboelhken minngiegietjesne jïh liemkede vearaldisnie.
Buoret vejolašvuohta seailluhit (goikadit) guoli addá vejolašvuođa buoridit dietnasa go leat vuovdinváttisvuođat varasguollemárkanis.
Stuerebe nuepieh gajhkesjæmman nuepieh vadtah lissiehtamme dïenesth åadtjodh gosse dåeriesmoerh doekeminie fïerskegueliemaarkedisnie.
– Dál lea ollu guolli márkanis.
– Daelie jïjnjh guelieh maarkedesne.
Guolásteapmi lea buorre ja friija, ja dat lea mielddisbuktá váddáset vuostáiváldima.
Daelie hijven jïh frijje gööleme, jïh dan åvteste gïerve sjïdteme guelide dåastodh.
Dál dilis mii lea mielas geahčadit buot vuovdinvejolašvuođaid guolásteddjiide ja sállašiidda.
Gosse naemhtie dle sïjhtebe gaajhkide doekemenuepide göölijidie jïh gueliebivtiemijstie.
Buoret vejolašvuođa ieža buvttadit goikeguoli, dadjá sámediggeráđđi Silje Karine Muotka.
Lissiehtamme nuepieh jïjtje gejhkieguelieh darjodh, saemiedigkieraerie Silje Karine Muotka jeahta.
Sámediggi ja Biebmobearráigeahčču galget boahtte vahkus deaivvadit ja ságastallat daid vejolašvuođaid birra mat ođđa njuolggadusain buhtisvuođa birra leat 2013 rájes.
Saemiedigkie jïh Beapmoevaaksjome edtjieh mubpien våhkoen gaavnesjidh juktie nuepide digkiedidh dej orre raajnesvoetenjoelkedassi sisnjeli jaepeste 2013.
Okta fáttáin lea buoridit vejolašvuođa ieža buvttadit goikeguoli nu gohčoduvvon rošerejuvvon guolis.
Akte dejstie aamhtesijstie lea lissiehtamme nuepieh jïjtje gejhkieguelieh darjodh loedtehkijstie.
Dát lea árbevirolaš seailluhanvuohki mii guhká lea geavahuvvon ráhkadit guoli ovdalgo dat heŋgejuvvo.
Daate akte aerpievuekien konserveradimmievuekie maam guhkiem nuhtjeme gævnjasjimen åvtelen.
Rošeren buorida goikeguoli goikadeami ja kvalitehta.
Loedtehkh buerebe gajhkemem jïh lissiehtamme kvaliteetem vadta gejhkieguelide.
– Sihke ealáhussii ja Biebmobearráigehččui lea deaŧalaš ahte buktagis lea buoremus lági mielde buhtisvuohta ja kvalitehta.
– Dovne jieleme jïh Beapmoevaaksjome sijhtieh dam bööremes raajnesvoetem jïh kvaliteetem utnedh dorjesisnie.
Muhto lea dattetge ieš vuosttaldeaddjin ahte dakkár vuogi mii čielgasit addá buoret goikeguollekvalitehta ja buoret dienasvuođu guolásteaddjái, ii leat vejolaš geavahit ođđa buhtisvuođanjuolggadusaid geažil, deattuha Muotka.
Men læjhkan akte paradokse akte vuekie mij tjïelkelaakan buerebe kvaliteetem gejhkiegualan vadta, jïh buerebe baalhkavåarome göölijasse, ij gåaredh nuhtjedh daelie dej orre raajnesvoetenjoelkedassi gaavhtan, Muotka tjïerteste.
Háliida digaštallama ja rávvagiid Sámedikki giellapolitihka birra / Artikler / Valgperiode 2009 - 2013 / Arkiv / Sámediggi - Sametinget
Digkiedimmiem jïh raerieh sæjhta Saemiedigkien gïelepolitihken bïjre / Tjaalegh / Veeljemeboelhken 2009 - 2013 / Våarhkoe / Saemiedigkie - Sametinget
Háliida digaštallama ja rávvagiid Sámedikki giellapolitihka birra
Digkiedimmiem jïh raerieh sæjhta Saemiedigkien gïelepolitihken bïjre
Sámediggeráđđi ovddida čilgehusa sámegiela birra dievasčoahkkimis cuoŋománus, ja ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma háliida dan oktavuođas oažžut buriid digaštallamiid ja oažžut árvalusaid sámi giellapolitihka birra bargui viidáseappot sámediggedieđáhusain sámegiela birra.
Saemiedigkieraerie aktem buerkiestimmiem buakta saemien gïelen bïjre stoerretjåanghkosne voerhtjen, jïh raerielïhtsege Ellinor Marita Jåma daan sjïekenisnie hijven digkiedimmieh jïh raerieh sæjhta saemien gïelepolitihken bïjre, dan vijriesåbpoe barkose saemiedigkiebïevnesinie saemien gïelen bïjre.
Čilgehus sámegiela birra lea vuođđun digaštallamii Sámedikki boahtteáiggi giellapolitihka birra.
Buerkiestimmie saemien gïelen bïjre våaromem beaja juktie Saemiedigkien båetije gïelepolitihken bïjre digkiedidh.
Áigodagas čilgehusa ovddideami ja dieđáhusa gaskka lea politihkkáriin, ásahusain ja earáin geat barget sámegielain vejolašvuohta searvat boahtteáiggi giellapolitihka hábmemii.
Dïhte boelhke buerkiestimmien jïh bïevnesen gaskem, dellie dah politihkerh, institusjovnh jïh mubpieh mah saemien gïeline berkieh, nuepiem utnieh meatan årrodh dam båetije gïelepolitihkem hammoedidh.
- Sámediggeráđi mielas lea hui deaŧalaš ahte sámi servodat searvvahuvvo bargui boahtteáiggi giellapolitihka ektui ja doaivu ahte dát vejolašvuohta geavahuvvošii.
- Saemiedigkieraerie tuhtjie joekoen vihkeles dïhte saemien siebriedahke meatan vaaltasåvva barkosne dejnie båetije gïelepolitihkine, jïh gegkeste daate nuepie åtnasåvva.
Mii háliidit diehtit du jurdagiid ja árvalusaid giela ja giellaovddideami birra.
Mijjieh dov åssjaldahkh jïh raerieh gïelen jïh gïeleevtiedimmien bïjre sïjhtebe.
Sámegielas leat ovddabealde ollu hástalusat, ja lea deaŧalaš ahte ráhkaduvvojit buorit strategiijat daid sierra dárbbuid mat leat servodagas dustemii, dadjá ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma.
Saemien gïele gellie haestemi uvte tjåådtje, jïh vihkeles hijven vuekieh dorjesuvvieh juktie dejtie ovmessie daerpiesvoetide dåastodh mejtie siebriedahkesne åtna, raerielïhtsege Ellinor Marita Jåma jeahta.
Sámediggedieđáhus sámegiela birra lea Sámedikki gaskaoapmi barggus viidáseappot sámegiela nannemis ja ovddideamis, ja danne lea deaŧalaš ahte boađášedje buorit rávvagat bargui dieđáhusain.
Saemiedigkiebïevnese saemien gïelen bïjre sæjhta Saemiedigkien dïrreginie årrodh dennie vijriesåbpoe barkosne, juktie evtiedidh jïh saemien gïelem nænnoesåbpoe darjodh, jïh dannasinie vihkeles hijven raerieh båetieh dan barkose bïevnesinie.
Čilgehus mii dál ovddiduvvo válddaha daid váldohástalusaid mat leat giela ektui ja maid birra lea deaŧalaš digaštallat.
Dïhte buerkiestimmie maam daelie buakta, gellie åejviehaestemh gïelen sisnjelen vuesehte, mejtie sæjhta vihkeles årrodh digkiedidh.
Váldoáŋgiruššansuorggit dieđáhusas leat;
Åejvieråajvarimmiesuerkieh buerkiestimmesne leah;
sámegiela geavaheaddjit
utnijh saemien gïeleste
sámegiela geavaheapmi
åtnoe saemien gïeleste
giellafágalaš ovdánahttin
gïelefaageles evtiedimmie
Sámedikki rolla ja váldi giellapolitihkas
Saemiedigkien råålle jïh faamoe gïelepolitihkesne
- Sámegiela boahtteáigi lea dan duohken ahte gávdnojit giela geavaheaddjit ja ahte giela lea vejolaš geavahit máŋggalágan oktavuođain.
- Jis saemien gïele edtja aaj båetijen aejkien veasodh, dle tjuara almetjh gååvnesidh mah gïelem nåhtadieh, seamma aejkien goh utnijh nuepiem utnieh sov gielem nåhtadidh ovmessie tsiehkine.
Gielalaš ovddideapmi lea dárbbašlaš giela nannen- ja suodjalanbarggus, ja lea vealtameahttun deaŧalaš ahte Sámedikki ja eará aktevrraid rolla ja váldi giellapolitihkas čilgejuvvo, oaivvilda sámediggeráđi lahttu Ellinor Marita Jåma.
Gïeleldh evtiedimmie sæjhta daerpies årrodh gosse edtja gïelem gorredidh jïh nænnoesåbpoe darjodh, jïh eevre vihkeles Saemiedigkien jïh jeatjah aktööri råållem jïh faamoem gïelepolitihkesne tjïelkestidh, saemiedigkieraerije Ellinor Marita Jåma buerkeste.
Jåma dadjá viidáseappot ahte hástalusat leat ollu vaikko maŋimuš logijagis lea ovdáneapmi leamaš positiivvalaš, ja lea hui deaŧalaš ahte Sámediggi ráhkada mihttomeriid ja strategiijaid viidáseappo bargui sámegiela ovddidemiin.
Jåma aaj tjierteste dah haestemh stoerre, jalhts dej minngemes luhkiejaepiej dle aktem hijven evtiedimmiem vuajneme, jïh sæjhta joekoen vihkeles årrodh Saemiedigkie ulmieh jïh vuekieh evtede, juktie saemien gïelem vijriesåbpoe evtiedidh.
Sámediggeráđi áigumuššan lea doallat seminára sámegiela birra miessemánus gos maiddái lea vejolašvuohta buktit rávvagiid ja jurdagiid boahtteáiggi giellapolitihka hábmemii.
Saemiedigkieraerie ussjede aktem seminarem öörnedidh saemien gïelen bïjre suehpeden, gusnie aaj gåarede raerie- jïh åssjaldahkigujmie båetedh dan båetije gïelepolitihken bïjre.
Dieđut dan birra bohtet maŋŋá.
Bïevnesh dan bïjre sijhtieh mænngan båetedh.
Sáhttá maiddái addit árvalusaid ja rávvagiid čálalaččat e-poasta čujuhusaide giele@samediggi.no ja giella@samediggi.no.
Sæjhta aaj nuepie årrodh tjaaleldh raerieh seedtedh. E-påaste: giele@samediggi.no og giella@samediggi.no.
Áigeamearri daid buktit lea geassemánu 1. b..
Raerieh tjuerieh båetedh ruffien 1. b. åvtelen.
- Mun sávan buori ja ávkkálaš digaštallama dievasčoahkkimis, ja sávan buohkaide bures boahtima guldalit ságastallama, dadjá ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma loahpas.
- Manne gegkestem akte hijven jïh nuhteligs digkiedimmie sjædta stoerretjåanghkosne, jïh vaajtelem gaajhkesh dovnesh buerie båeteme digkiedimmiem goltelidh, raerielïhtsege Ellinor Marita Jåma minngemosth jeahta.
Sámediggeráđđi ovddida čilgehusa sámegiela birra dievasčoahkkimis gaskavahkku cuoŋománu 18. b. ja dán čilgehusa birra ságastuvvo maŋŋá borrama duorastaga cuoŋománu 19. b..
Saemiedigkieraerie buerkiestimmiem saemien gïelen bïjre buakta stoerretjåanghkosne gaskevåhkoen, voerhtjen 18. b., jïh lunsjen mænngan duarstan, voerhtjen 19. b., dle buerkiestimmiem digkiedieh.
Dát čilgehus ovddiduvvo dan oktavuođas go leat ráhkadeamen Sámediggedieđáhusas sámegiela birra mii ovddiduvvo dievasčoahkkimii čakčamánus.
Buakta buerkiestimmiem saemien gïelen bïjre Saemiedigkiebïevnesen sjïekenistie saemien gïelen bïjre, maam stoerretjåanghkose buakta skïereden.
Gulahallanolmmoš:
Govlehtallijh:
Deaŧalaš kulturhistorjá / Artikler / Valgperiode 2009 - 2013 / Arkiv / Sámediggi - Sametinget
Vihkeles kultuvrehistovrije / Tjaalegh / Veeljemeboelhken 2009 - 2013 / Våarhkoe / Saemiedigkie - Sametinget
Deaŧalaš kulturhistorjá
Vihkeles kultuvrehistovrije
Sámediggi lea geassit 2012 fitnan geahččamin 330 vistti “ sámi visttiid identifiseren ja registreren ” prošeavtta oktavuođas.
Giesien 2012 Saemiedigkie 330 gåetieh goerehtamme, prosjekten sjïekenisnie «Identifisering og registrering av samiske bygninger / Damtijimmie jih vihtesjadteme saemien gåetijsteš.
Sámediggi álggahii 2011:s, ovttasráđiid Riikaantikvárain, sámi visttiid registrerenprošeavtta.
Jaepien 2011 Saemiedigkie, laavenjostosne Riksantikvarine, aktem vïhtesjadtemeprosjektem saemien gåetijste eelki.
Bargu lea álggahuvvon oktanaga davvisámi guovllus, márkasámi guovllus ja máttasámi guovllus.
Barkojne nïerhkeme seamma aejkien noerhtesaemien dajvesne, maarkesaemien dajvesne jïh åarjelsaemien dajvesne.
Prošeavtta oktavuođas galget automáhtalaččat ráfáidahttojuvvon ja veaháš ođđaset sámi visttit identifiserejuvvot, registrerejuvvot ja daid dilli galgá árvvoštallojuvvot.
Prosjekte edtja damtijidh, vïhtesjadtedh jïh vuarjasjidh jïjtsistie vaarjelamme jïh ånnetji urrebe saemien gåetieh.
Geahčadeamit leat čađahuvvot Gaala, Árborde, Skániid, Deanu ja Mátta-Várjjaga gielddain.
Daan giesien goerehtin tjïeltine Gaala, Aarborte, Skånland, Deatnu jïh Åarjel-Varanger.
Sámediggi háliida golmmajagáš prošeavtta bokte registrerehit sámi visttiid mat leat boarráset go 100 jagi go dat leat automáhtalaččat ráfáidahttojuvvon olles Norggas.
Dan 3-japien prosjekten tjïrrh dle Saemiedigkie sæjhta saemien gåetieh vïhtesjadtedh mah leah båarasåbpoe goh 100 jaepieh, jïh dannasinie jïjtsistie vaarjelamme abpe Nöörjesne.
S ámi kultur- ja máhttoguoddit
Saemien kultuvre jïh daajroeguedtijh
- Boares sámi viesuin leat ollu kvalitehtat main lea deaŧalaš atnit ávviris.
- Båeries saemien gåetieh jïjnjh kvaliteeth utnieh mejtie vihkeles vaarjelidh.
Dat muitalit sámi kultuvrra ja identitehta birra, ja danne lea ge deaŧalaš registreret ja suodjalit sámi visttiid, dadjá prošeaktajođiheaddji Mia De Coninck.
Dah aktem histovrijem saemien kultuvren jïh identiteeten bïjre soptsestieh, jïh dannasinie vihkeles vïhtesjadtedh jïh gorredidh saemien gåetieh, prosjekten åvtehke Mia De Coninck jeahta.
Dáin visttiin lea divrras kulturárbi, ja dat berrejit sihkkarastojuvvot sámi kultur- ja máhttoguoddin, dadjá De Coninck.
Daah gåetieh leah akte vyörtegs kultuvreaerpie, jïh byïroeh gorresovvedh goh saemien kultuvre- jïh daajroeguedtijh, De Coninck jeahta.
Sámedikki prošeaktajođiheaddji Mia De Coninck dadjá ahte sis lei buorre ovttasbargu viessoeaiggádiiguin geahčademiid oktavuođas geassit.
Saemiedigkien prosjekten åvtehke Mia De Coninck jeahta dah aktem hijven laavenjostoem åtneme gåetieaajhterigujmie daan giesien goerehtimmine.
Mii leat gullan ollu miellagiddevaš muitalusaid visttiid birra.
Mijjieh jïjnjh iedtjije histovrijh gåetiej bïjre govleme.
Ja mii leat deaivvadan ollu eaiggádiiguin geat leat atnán ávvira dáin visttiin.
Jïh mijjieh jïjnjh aajhterh gaavnedamme mah daejtie gåetide gorredamme.
Viessoeaiggádiidda sáddejuvvo reive čađahuvvon geahčadeami birra 2012 juovlamánu áiggi.
Gåetieaajhterh sijhtieh prieviem åadtjodh tjirrehtamme goerehtimmien bïjre goeven 2012.
Das ávžžuhit maiddái sin ain atnit ávvira dáin visttiin, maid sáhttá buoremusat dahkat dábálaš geavaheami bokte ja go jeavddalaččat bearráigeahččá ja bajásdoallá daid.
Desnie aaj haestebe jåerhkedh gåetide gorredidh, jïh dam bööremeslaakan dorje iemie åtnojne jïh jaabnan vaaksjominie jih gorredimmine.
Jos lea dárbu divodit vistti, de ferte dan dahkat ovttasráđiid Sámedikkiin.
Jis daerpies gåetiem bueriedidh, edtja dam darjodh Saemiedigkine ektine.
Fitnan geahččamin 330 vistti
Goerehtamme 330 gåetieh
Sámediggi lea lohkan 130 áitti, 70 viesu, 24 náveha, 8 eanakeallára ja 3 goađi.
Saemiedigkie daan mearan ryöokneme 130 buvrieh, 70 gåetieh, 24 fievsieh, 8 moeltetjeallerh jïh 3 derhviegåetieh.
Áittit leat geavahuvvon máŋggalágan ulbmiliidda ja leat huksejuvvon máŋgga láhkai.
Dah buvrieh gelliesåarhts åtnoem åtneme, jïh joekehtslaakan bigkesovveme.
Dat sáhtte leat geahppasat ja ilbmásat dahje lossagat ja lávgalasat.
Dah maehtieh geehpes jïh gæjroeh årrodh jallh leevles jih duvhties.
Dat sáhtte leat biddjojuvvon stoalppuid dahje geađgebelkkuid ala.
Goh juelkiebuvrie jallh gierkiej nelnie tjåadtjodh.
Viesuin ledje vel eanet variašuvnnat, 1, 1 ž dahje 2 gearddi, 2-lanjat, 4-lanjat, dimbbarpanelat dahje eai.
Gåetijste sagki jienebh såarhth, 1, 1 ž jallh 2 etasjh, 2 tjiehtjeligujmie, 4 tjiehtjeligujmie, dïmperegåetie jallh ij.
Buot dát visttit muitalit láhkáseaset sámi ássama guovlluin.
Gaajhkh såarhth gåetieh jïjtselaakan akten saemien baelien bïjre soptsestieh.
Dieđut ja dokumeanttat mat leat čohkkehuvvon dáid visttiid birra galget biddjojuvvot Askeladdenii, mii lea Riikaantikvára kulturmuitodiehtovuđđui.
Edtja daatide jïh tjaatsegidie mejtie tjöönghkeme daej gåetiej bïjre nedtesæjrose Askeladden bïejedh, Riksantikvaren nasjovnaale daatavåarhkoe kultuvremojhtesidie.
Das sáhttá ohcat ja neahttasiidu gávdno dáppe http://www.kulturminnesok.no /.
Maahta daennie nedtesæjrosne ohtsedidh http://www.kulturminnesok.no /
Ohcá eaiggádiid ja inform ánttaid
Aajhterh jïh bievnijh ohtsede
Sámediggi áigu boahtte jagi dahkat geahčademiid Romssas ja máttasámi guovllus.
Mubpien jaepien dle Saemiedigkie sæjhta goerehtimmieh utnedh Tromsesne jïh åarjelsaemien dajvesne.
Eaiggádušat go don boarráset sámi vistti dahje lea máhttu sámi visttiid birra ja háliidat veahkehit, de váldde oktavuođain Sámedikkiin.
Jis datne aajhtere aktede båeries saemien gåeteste, jallh dov lea voenges daajroe saemien gåetiej bïjre jïh sïjhth daejnie viehkiehtidh, maahtah Saemidigkine govlesadtedh.
Sáhttát áinnas sáddet gova ja dieđuid visttiid birra, dadjá prošeaktajođiheaddji Mia De Coninck.
Seedth maaje guvviem jïh bïevnesh gåetiej bïjre, prosjekten åvtehke Mia De Coninck jeahta.
Prošeaktajođiheaddji Mia De Coninck, tel. 78 47 40 23, mobil 90 79 98 19, e-poasta: mia.de.coninck@samediggi.no
Prosjekten åvtehke Mia De Coninck, telj. 78 47 40 23, mobijle 90 79 98 19, e-påaste: mia.de.coninck@samediggi.no
Prošeaktamielbargi Elin Kristina Jåma, tel. 78 47 40 34, mobil 94 82 59 78, e-poasta: elin.kristina.jama@samediggi.no
Prosjekten barkije Elin Kristina Jåma, tell. 78 47 40 34, mobijle 94 82 59 78, e-påaste: elin.kristina.jama@samediggi.no
Sámediggeráđđi doarju rahčamuša guolleresurssaid ovddas davvin / Mearraealáhusat / Ealáhusat / Sámediggi - Sametinget
Saemiedigkieraerie göölemevierhtiegæmhpoem dåarjohte noerhtene / Marijne jielemh / Jielemh / Saemiedigkie - Sametinget
Sámediggeráđđi doarju rahčamuša guolleresurssaid ovddas davvin
Saemiedigkieraerie göölemevierhtiegæmhpoem dåarjohte noerhtene
Sámediggeráđđi doarju nu gohčoduvvon riddogičči ja gáibádusaid ahte gáddengeatnegasvuođat davvin galget árvvusadnojuvvot, nu mo Stuorradiggi álggos evttohii.
Saemiedigkieraerie dåarjohte dam maam gohtje mearoegaedtiestujmiem jïh krïevenasside deallahtimmiedïedti bïjre noerhtene mejtie tjuara seahkaridh, naemhtie guktie Stoerredigkie aalkoelisnie nænnoesti.
– Guolástusat ja guolástanvuoigatvuohta leat eallima eaktun ja vuođđun sihke ássamii ja ovdáneapmái hui ollu giliin ja čoahkkebáikkiin Davvi-Norggas, cealká sámediggeráđđi Silje Karine Muotka.
– Göölemejielemh jïh göölemereaktah leah dïhte jïjtjehke jieledefaamoe, jïh våaromem biejieh dovne årroemasse jïh evtiedæmman gaajh gelline voenine jïh sijjine Noerhte-Nöörjesne, saemiedigkieraerie Silje Karine Muotka jeahta.
Son deattuha ahte vaikke vel leat ge leamaš čavga ja garra muddemat máŋggaid jagiid, de leat dat doaimmat maid guolli ja guolástusat vuolggahit, hui deaŧalaččat.
Dïhte tjïerteste jalhts gelliej jaepiej mænngan striengkies jïh garre sjïehtesjimmiejgujmie, dellie dïhte darjome maam guelie jïh gueliejieleme sjugnede, vihkeles jïh guedtije biehkieh.
- Eahpitkeahttá sáhttá nannet ahte álbmogis, dan bokte go dat lea ássan Davvi-Norgga vuonain ja rittuin, leat vuoigatvuođat iežas lagašguovllu ja Barentsábi guoli geavaheapmái ja hálddašeapmái.
– Tjïelkelaakan maahta vihtiestidh dan åvteste årrojh fjovline jïh mearoegaedtiebealam Noerhte- Nöörjeste orreme, dah reaktah utnieh gueliem nuhtjedh jïh reeredh sijjen voengine jïh Barentsmearosne.
Báikegottiid oktavuohta guolleresurssaide lei mearrideaddjin dan mieđáhussii maid Norga oaččui 1953:s go mii vuittiimet riidoáššis brihttalaš feastonuohttefatnasiiguin ja eiseválddiiguin, dadjá Muotka.
Guktie voenges årrojh lin guelievierhtide nuhtjeme lij dïhte ellen vihkielommes gosse Nöörje jååhkesjimmiem åadtjoeji jaepien 1953, gosse mijjieh rïjtedimmiem vitnimh britiske trååleri vööste jïh åejvieladtji vööste, Muotka jeahta.
Dán riiddu duogáš lei dat go guolástusservodagat ja Norga eai šat háliidan brihttalaš feastonuohttefatnasiid vuonaide.
Dïhte fåantoe daan rïjtedæmman lij göölemesiebriedahkh jïh Nöörje idtjin vielie sïjhth Stoerrebritannijen trååleflååta edtji fjovline gööledh.
1953 duopmu nannii dan ahte ássan, ja guolleresursageavaheapmi rittuin, duddjojit báikkálaš vieruiduvvannjuolggadusaid mat lea guovddážis Haag duopmostuolu mearrádusas.
Dåapmoe jaepeste 1953 vihteste dah årrojh, jïh åtnoe göölemevierhtijste mearoegaedtiebealam, voenges provhkenjoelkedassh sjugniedieh mah leah jarngesne dan sjæjsjalæmman maam Haag-dåapmoestovle darjoeji.
Sámediggi lea barggus guolástusáššiiguin ja Riddoguolástuslávdegotti meannudeamis ožžon čađahuvvot dakkár rievdadusaid ja lasáhusaid Mearraresursaláhkii, Oassálastinláhkii ja Finnmárkkuláhkii mat nannejit báikkálaš eaiggáduššama ja hálddašeami.
Saemiedigkie lea sov barkoen tjïrrh gööleme-aamhtesigujmie jïh Mearoegaedtiemoenehtsen gïetedimmine buektiehtamme jarkelimmieh tjïrrehtidh jïh lissiehtassh åådtjeme Mearoevierhtielaakesne, Meatanårromelaakesne jïh Finnmaarhkeslaakesne mah voenges aajhterevoetem jïh reeremem nænnoestehtieh.
– Feastonuohttefatnasiid álgoálgosaš gáddengeatnegasvuođat gustojit ja galget čađahuvvot mearrádusa sisdoalu vuođu.
- Trååleri voestes deallahtimmiedïedth leah faamosne, jïh edtjieh steeresovvedh nænnoestimmie sisvegen mietie.
Jus gáddegeatnegasvuođat eai čuvvojuvvo, de ferte eriid duoguštit ja addit riddofatnasiidda dainna geatnegasvuođain ahte dat galget gáddejuvvot báikkálaččat, deattuha Muotka.
Dastegh deallahtimmiedïedth eah steeresovvh, tjuara kvotide bååstede giesedh jïh dejtie mearoegaedtieflååtese vedtedh mah dïedtem åadtjoeh voengesne deallahtidh, Muotka tjïerteste.
Háliidit gulahallat boazodoaluin / Artikler / Valgperiode 2009 - 2013 / Arkiv / Sámediggi - Sametinget
Båatsoem govlesadtemasse böörede / Tjaalegh / Veeljemeboelhken 2009 - 2013 / Våarhkoe / Saemiedigkie - Sametinget
Háliidit gulahallat boazodoaluin
Båatsoem govlesadtemasse böörede
Norgga-ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvdnabarggu oktavuođas bovde sámediggeráđđi dál guoskevaš ealáhusaktevrraid gulahallamii.
Barkoen sjïekenisnie dejnie nöörjen-sveerjen båatsoegåatomekonvensjovnine dle saemiedigkieraerie dejtie sjyöhtehke båatsoeburride govlesadtemasse böörede.
– Bohtosa soahpama oktavuođas leat ealáhusa oainnut ja rávvagat deaŧalaččat sámiid bealis, cealká ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma.
– Jielemen vuajnoeh jïh raerieh leah daerpies jis edtjebe aktem illedahkem åadtjodh man bïjre maahta seamadidh saemien bieleste, raerielïhtsege Ellinor Marita Jåma jeahta.
Norgga-ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvdna vuolláičállojuvvui 2009:s Norgga ja Ruoŧa gaskka, ja dál plánejit Norgga ja Ruoŧa ráđđehusat dohkkehit konvenšuvnna lagaš boahtteáiggis.
Nöörjen-sveerjen båatsoegåatomekonvensjonem jååhkesji Nöörjen jïh Sveerjen gaskem jaepien 2009, jïh nöörjen jïh sveerjen reerenasse soejkesjeminie konvensjovnem ratifiseradidh dan varke gåarede.
- Dan oktavuođas galget Norgga ja Ruoŧa sámedikkit, Norgga boazosápmelaččaid riikasearvi ja Ruoŧa boazosápmelaččaid riikasearvi, bargat viidáseappot dainna áigumušain ahte soahpat konvenšuvnna.
- Daan sjïekenisnie dle Saemiedigkie Nöörjesne jïh Sveerjesne, Nöörjen båatsoesaemiej rïjhkesiebrie jïh Sveerjen saemiej rïjhkesiebrie edtjieh vijriesåbpoe barkedh juktie siemes sjïdtedh konvensjovnen bïjre.
Jos dát proseassa ii buvtte čovdosa, de leat sihke Norgga ja Ruoŧa eiseválddit gergosat dohkkehit ja bidjat fápmui dan konvenšuvnna mii juo lea šiehtaduvvon, čilge ráđđelahttu Jåma.
Dastegh daate prosesse ij illedahkem vedtieh, dle dovne nöörjen jïh sveerjen åejvieladtjh eajhnaduvvieh dam joe åvtese rååresjamme konvensjovnem ratifiseradidh jïh sjïehtesjidh, raerielïhtsege Jåma buerkeste.
Konvenšuvdnabargui lea áigemearrin biddjojuvvon jahki čakčamánu 2012 rájes.
Aktem jaepiem åådtjeme konvensjovnine barkedh, skïereden 2012 raejeste.
- Norgga beale Sámedikkis lea ovddasvástádus jođihit proseassa ja sávvá danne beassat gulahallat guoskevaš orohagaiguin vai bargui sihkkarastojuvvošii buoremus vejolaš proseassa.
- Saemiedigkie Nöörjesne lea diedtem åådtjeme prosessem stuvredh jïh sæjhta dannasinie dej sjyöhtehke sïjtigujmie govlesadtedh juktie aktem hijven prosessem gorredidh barkosne.
Mii bivdit guoskevaš oasálaččaid orohagain váldit oktavuođa minguin jos háliidit gulahallat Sámedikkiin ášši birra, cealká ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma.
Mijjieh birrebe dejtie sjyöhtehke sïjtide mijjine soptsestidh jis sæjhta Saemiedigkine govlesadtedh aamhtesen bïjre, raerielïhtsege Ellinor Marita Jåma jeahta.
Mii bivdit dieđihit midjiide maŋimuštá 15. 11.2012 jos lea háliidehket gulahallat minguin.
Juktie hijvenlaakan åvtese barkedh, dle sïjhtebe bieljelimmiem bååstede utnedh åvtelen 15.11.2012.
Dieđuid ášši birra addá seniorráđđeaddi Ingeborg Larssen, tel 78 47 40 00 dahje på e-poasta:: ingeborg.larssen@samediggi.no.
Bieljelh Seniorraeriestæjjam Ingeborg Larssen, tell 78 47 40 00 jallh e-påaste: ingeborg.larssen@samediggi.no.
Ođđa digitála sátnegirji almmuhuvvo / Faktadieđut sámi gielaid birra / Giella / Sámediggi - Sametinget
Orre digitaale baakoegærja olkese båata / Bïevnesh saemien gïeli bïjre / Gïele / Saemiedigkie - Sametinget
Ođđa digitála sátnegirji almmuhuvvo
Orre digitaale baakoegærja olkese båata
Sámediggi, Divvun ja Sámi Giellatekno Romssa universitehtas almmuhit ođđa digitála sátnegirjji Sátni – báhko – baakoe.
Saemiedigkie, Divvun jïh Sámi Giellateknoe Tromsøen Universiteetesne orre digitaale baakoegærjam Sátni – báhkoe – baakoe olkese vedtieh.
Sátnegirji boahtá risten.no sadjái.
Baakoegærja lea aarebi baakoegærjan aarpere, man nomme lij risten.no.
Sátnegirjjis leat sihke dábálaš sánit ja fágatearpmat.
Baakoegærjesne dovne sïejhme baakoe jïh faageteermh.
Ođđa sátnegirjjis leat eanet sánit go risten.no:s.
Viertiestamme gærjine risten.no, dle daate orre baakoegærja jienebh baakoeh åtna.
Ohcat lea álkit.
Aelhkebe aaj baakoeh ohtsedh.
Geavaheaddjit sáhttet ohcat buot sámegielaide ja dárogillii.
Utnijh maehtieh gaajhkine saemien gïeline ohtsedh jïh aaj nöörjen.
- Dáinna digitála sátnegirjjiin, mii lea nuvttá geavaheapmái, mii sávvat ahte eanebut geavahit sámegiela sihke čálalaččat ja njálmmálaččat, dadjá Sámedikki presideantaAili Keskitalo.
- Daejnie digitaale baakoegærjine, maam gaajhkesh maehtieh nuhtjedh, gegkestem jienebh sijhtieh saemien nuhtjedh dovne tjaaleldh jïh njaalmeldh, saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo jeahta.
Dađistaga bardojuvvojit eanet sánit ja tearpmat digitála sátnegirjái, dadjáKeskitalo.
Orre baakoeh jïh teermh sijhtieh båateladtedh dennie digitaale baakoegærjesne, Keskitalo jeahta.
Neahttačujuhus lea:
Nedtesijjie lea:
sátni.
baakoe.
Divvuna prošeaktajođiheaddji Sjur Nørstebø Moshagen dadjá ahte sii háliidit oažžut dieđuid ruovttoluotta olbmuin, vai sii sáhttet buoridit ja ovddidit sátnegirjji.
Prosjekten åvtehke Divvunisnie Sjur Nørstebø Moshagen jeahta dah sijhtieh bïevnesh bååstede utnedh utniejidie, guktie dah maehtieh baakoegærjam bueriedidh jïh evtiedidh.
Dieđuid ruovttoluotta sáhttá sáddet deike: feedback@divvun.no, ja ođđa terminologiija sáhttá addit neahttabáikkis http://gtsvn.uit.no/termwiki /
Maahta bïevnesh bååstede seedtedh diekie: feedback@divvun.no, jïh lissiehtassh orre teermide maahta vedtedh nedtesijjesne: http://gtsvn.uit.no/termwiki /
Eará gažaldagaid oktavuođas, váldde oktavuođa Divvuniin dás: feedback@divvun.no, dahje čuojahit prošeaktajođiheaddjái Sjur Nørstebø Moshagen tel. +358-505 634 319.
Jis jeatjah gyhtjelassh govlesadth Divvuninie, feedback@divvun.no, jallh ringkh prosjekten åvtehkasse Sjur Nørstebø Moshagen, tell. +358-505 634 319.
Loga eanetSámi giellatekno ja Divvun birra dás:
Lohkh vielie Sámi giellateknon jïh Divvunen bïjre daesnie:
Doarjja álgoveahkkekurssa doallamii boazodoalu / Dearvvašvuohta / Dearvvašvuohta ja sosiála / Sámediggi - Sametinget
Voestesviehkiekuvsjem båatsose dåarjohte / Healsoe / Healsoe jïh sosijaale / Saemiedigkie - Sametinget
Doarjja álgoveahkkekurssa doallamii boazodoalu
Voestesviehkiekuvsjem båatsose dåarjohte
Sámediggi juolluda 60 000 ru Helgelándda sámiid searvái álgoveahkkekurssa čađaheapmái boazodolliide ja earáide geat vánddardit ja barget duoddaris.
Saemiedigkie 60 stoerretjuetie kråvnah dåårje Helgeland Samiid Searvise juktie voestesviehkiekuvsjem tjïrrehtidh båatsoealmetjidie jïh mubpide mah vaeresne berkieh jïh fealadieh.
Go eambbogat ožžot oahpu álgoveahkis ja HLR:s, de gáddjojuvvojit eambbogat, dadjá sámediggeráđi lahttuHenrik Olsen.
- Gosse jienebh ööhpehtimmiem åadtjoeh voestesviehkien jïh HLR:n bïjre, dellie jienebh sijhtieh bïerkenidh, saemiedigkieraerie Henrik Olsen jeahta.
Helgelándda sámiid searvi čállá ohcamis ahte boazodoalus leat leamaš máŋga lihkohisvuođa maŋimuš jagiin.
Helgeland Samiid Searvi ohtsemisnie tjaala jienebh ovlæhkoeh orreme båatsosne dej minngemes jaepiej.
Buohkat geat vánddardit ja barget duoddaris duođai dárbbašit álgoveahkkeoahpu.
Akte stoerre daerpiesvoete ööhpehtimmine voestesviehkien sisnjelen gaajhkesidie mah vaeresne berkieh jïh fealadieh.
Helgelándda sámiid searvi háliida ovttasráđiid Akut og Katastrofmedicinsk nammasaš guovddážiin Norrlándda universitehtabuohcciviesus Ubmis, ja Norgga áibmoambulánssain čađahit álgoveahkkekurssa boazodolliid ja birastahtti fierpmádaga várás.
Helgland Sami Searvvi sæjhta laavenjostosne Akut og Katastrofmedicinsk Centruminie Norrlands universiteeteskïemtjegåetesne Upmejisnie, jïh Norsk luftambulansine aktem voestesviehkiekuvsjem tjïrrehtidh båatsoealmetjidie jïh viermide byjreskisnie.
Sámediggeráđi lahttu Henrik Olsen dadjá ahte prošeakta lea deaŧalaš doaibmabidju boazodolliid bargobirrasa ja sihkarvuođa buorideamis, ja danne doarjut prošeavtta 60 000 ruvnnuin, dadjá Olsen.
Saemiedigkieraerie Henrik Olsen jeahta prosjekte lea akte vihkeles råajvarimmie juktie barkoebyjresem jïh jearsoesvoetem bueriedidh båatsoealmetjidie, jïh dan åvteste prosjektem dåarjobe 60 stoerretjuetie kråvnajgujmie, Olsen jeahta.
Doaibmabiju dorjot maiddái Norlándda fylkkasuohkan ja Gjensidige nammasaš vuođđudus.
Nordlaanten fylhketjïelte jïh Gjensidigestiftelsen aaj råajvarimmiem dåarjoehtieh.
Álgoálbmotnjunuš nammaduvvo ON Nállevealahanlávdegotti presideantan / Riikkaidgaskasaš álgoálbmotovttasbargu / Riikkaidgaskasaš bargu / Sámediggi - Sametinget
Aalkoealmetjeåvtehke nammoehtamme sjædta goh presidente EN:n Raasesïerredimmiemoenehtsasse / Gaskenasjovnaale aalkoealmetjelaavenjostoe / Gaskenasjovnaale barkoe / Saemiedigkie - Sametinget
Álgoálbmotnjunuš nammaduvvo ON Nállevealahanlávdegotti presideantan
Aalkoealmetjeåvtehke nammoehtamme sjædta goh presidente EN:n Raasesïerredimmiemoenehtsasse
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo lihkuha Jose Francisco Cali Tzay nammademiin ON Nállevealahanlávdegotti (CERD) presideantan.
Saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo Jose Francisco Cali Tzay:m nammoehtimmine læhkohte goh presidente EN:n Raasesïerredimmiemoenehtsasse (CERD
ON konvenšuvdna nállevealaheami vuostá dohkkehuvvui 1969:s.
EN:n konvensjovne raasesïerredimmien vööste nænnoestamme sjïdti 1969.
Konvenšuvnna ulbmil lea eastadit máilmmi iešguđet čearddalaš joavkkuid vealaheami.
Konvensjovnen ulmie lea joekehts gïetedimmiem heerredidh ovmessie etnihkeles dåehkijste veartenisnie.
Juohke nuppi jagi sáddejit dat riikkat, mat leat vuolláičállán šiehtadusa, raportta ON nállevealahanlávdegoddái.
Fïerhten mubpien jaepien laanth mah leah latjkoem jååhkesjamme, reektehtsh seedtieh EN:n raasesïerredimmiemoenehtsasse.
Dávjá kommišuvdna addá rávvagiid ja mearkkašumiid dasa mo šiehtadus galgá áddejuvvot ja čađahuvvot.
Kommisjovne daamtaj juvnehtimmiejgujmie jïh lahtestimmiejgujmie båetieh guktie edtja latjkoem guarkedh jïh tjïrrehtidh.
Loga eanet CERD birra dás:
Lohkh vielie CERD:n bïjre:
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo muitala ahte lea vuosttaš geardde go álgoálbmotnjunuš lea olahan dákkár saji ON-vuogádagas, ja nammadeapmi mearkkaša hui ollu máilmmi álgoálbmogiidda.
Saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo soptseste daelie voestes aejkien akte aalkoealmetjeåvtehke aktem dagkeres posisjovnem åådtjeme EN-systeemen sisnjelen, jïh nammoehtimmie lea joekoen vihkeles aalkoealmetjidie veartenisnie.
Dat lea dan gelbbolašvuođa ja barggu dohkkeheapmin, maid álgoálbmogat dahket olmmošvuoigatvuođaid nannemiin máilmmis.
Daate akte jååhkesjimmie dehtie maahtoste jïh barkoste maam aalkoealmetjh darjoeh juktie almetjereaktide veartenisnie nænnoestehtedh.
- Mii sávvat lihku Jose Francisco Cali Tzay:ii dáinna deaŧalaš bargguin, ja mii doarjut buohkat dán nammadeami, dadjá Keskitalo.
- Mijjieh læhkoehtibie Jose Francisco Cali Tzay:m dejnie vihkeles barkojne, jïh gaajhkesh mijjieh daam nammoehtimmiem dåarjoehtibie, Keskitalo.
Jose Francisco Cali Tzay lea Guatemalas eret ja gullá maya ábmogii.
Jose Francisco Cali Tzay maya-almetjijstie båata, Guatemalesne.
Loga eanetJose Francisco Cali Tzaybirra dás:
Lohkh vielie Jose Francisco Cali Tzay:n bïjre daesnie:
Sámi duodjemearkka ođasmahttin / Duodji / Ealáhusat / Sámediggi - Sametinget
Orrestimmie Sámi Duodji-mïerhkeste / Duedtie / Jielemh / Saemiedigkie - Sametinget
- Sámi duodjemearka galgá ođasmahttojuvvot oktasaš sámi bargguin, ja mu mielas dat lea buorre dadjá sámediggeráđđi Silje Karine Muotka.
- Daelie edtja aktem ektiesaemien barkoem darjodh juktie Sámi Duodji-mïerhkem orrestidh, jïh manne tuhtjem daate gaajh hijven, saemiedigkieraerie Silje Karine Muotka jeahta.
Sámediggeráđđi lea juolludan 500.000 ru Sámiráđđái bargui maid dat lea álggahan Sámi duoji gálvo- ja kvalitehtamearkka ođasmahttimiin.
Saemiedigkieraerie lea 500.000 kråvnah dåårjeme akten barkose mejnie Saemieraerie lea nïerhkeme juktie vaaroe- jïh. kvaliteetemïerhkem Sámi Duodji orrestidh.
Duodjemearka lea mearka mainna duođaštuvvo ahte buvtta lea buvttaduvvon árbevirolaš sámi vugiid (sámi duodji) mielde.
Duedtiemïerhke akte mïerhke mij edtja vihtiestimmine årrodh daate dorjese lea dorjeme aerpievuekien saemien vuekiej mietie (saemien duedtie).
Mearkka ulbmilin lea muitalit oastái ahte buvtta lea duodji.
Mïerhken aajkoe lea åestijem vuesiehtidh daate dorjese lea duedtie.
Mearka galgá maiddái čájehit ahte buvtta lea kvalititehta dáfus dohkálaš.
Mïerhke edtja aaj vuesiehtidh dorjese lea hijven kvaliteeten mietie.
Sámiráđđi galgá prošeavttas earret eará kártet movt duodjemearka dán rádjai lea doaibman ja de rávvet makkár doaibmabijuid dál fertešii álggahit mearkka ođasmahttima ektui, ja ahte olbmot dieđášedje maid dat mearkkaša.
Saemieraerie edtja prosjektesne gaskem jeatjah tjïelkestidh guktie duedtiemïerhke lea fungeradamme daan raajan juktie juvnehtidh mej råajvarimmiejgujmie lea vihkeles nierhkedh ihke mïerhke edtja orrestamme sjïdtedh, jïh maarkede edtja daejredh mïerhken mïelem.
- Munnje lea erenoamáš deaŧalaš, ja lea buorre go bargu dál galgá čađahuvvot lávga gulahallamiin sámi organisašuvnnaiguin ja duodjeealáhusain miehtá Sámi, ja go áigumuššan lea gulahallat sámiiguin Norgga, Ruoŧa, Suoma ja Ruošša bealde, dadjá Muotka.
- Manne joekoen ååntjestallem, jïh tuhtjem joekoen hijven, daate barkoe daelie dorjesåvva aktene lïhke govlesadtemisnie saemien siebriejgujmie jïh duedtiejielieminie abpe Saepmesne, daate sæjhta jiehtedh saemijste nöörjen, sveerjen, såevmien jïh russlaanten bielesne Muotka jeahta.
Sámi duodjemearka lea doaibman juo 35 jagi, ja mearka lea geavahuvvon miehtá sámi guovllu, dadjá sámediggeráđđi Silje Karine Muotka.
Sámi Duodji-mïerhke lea joe gååvnesamme 35 jaepieh, jïh daate mïerhke lea åtnasovveme abpe saemien dajvesne, saemiedigkieraerie Silje Karine Muotka jeahta.
- Mii sávvat dieđusge ahte dát prošeakta nannešii ja ovdánahtášii duodjemearkka olles Sámis, ja dieinna lágiin livččii mielde buorideamen duoji stáhtusa kvalitehta dáfus vel eanet – ja maiddái gánnáhahttivuođa duodjeealáhusas dan bokte, dadjá Muotka.
- Mijjieh hævvi gegkiestibie daate prosjekte sæjhta duedtiemïerhkem nænnoestehtedh jïh eevtjedh abpe Saepmesne, jïh naemhtie meatan årrodh staatusem vielie lutnjedh duadtan hijven kvaliteeteste - jïh destie aaj dïenestem duedtiejieliemisnie, Muotka jeahta.
Mari Boine searvá girječállioahpu rahpamii / Dáidda – ja kulturbargu / Kultureallin / Sámediggi - Sametinget
Mari Boine tjaelijeööhpehtimmien rïhpestæmman båata / Kåanste- jïh kultuvrebarkoe / Kultuvrejieleme / Saemiedigkie - Sametinget
Mari Boine searvá girječállioahpu rahpamii
Mari Boine tjaelijeööhpehtimmien rïhpestæmman båata
Sámedikki, Sámi Girječálliid Searvvi ja Sámi Dáiddárráđi oktasaš prošeavttas girječállioahpus lea vuosttas deaivvadeapmi iežas ohppiiguin 26.-28.6 Álttás.
Saemiedigkien, Saemien tjaelijesiebrien jïh Saemien tjiehpiedæjjasiebrien tjåenghkies prosjekte sov voestes studentetjåanghkoem åtna 26. - 28.06 Altesne.
Sámiid násti Mari Boine searvá girječállioahpu rahpamii ja doallá konseartta girječállioahpu ohppiide.
Dïhte åehpies naestie Mari Boine edtja rïhpestimmesne årrodh jïh konsertem hööltie tjaelijestudentide.
Logi oahppi leat álggahan girječállioahpu ja ohppiin lea vuosttas oktasaš deaivvadeapmi geassemánu loahpas Álttás.
Luhkie studenth lea tjaelijelearosne aalkeme jïh learohkh sijjen voestes tjåanghkoem åtna ruffien galhkuvisnie Altesne.
Dát vuosttas deaivvadeapmi álggaha guovttejahkásaš girječállioahpu, man váldoulbmilin lea oažžut nuoraide eanetgirjjálašvuođa sámegillii.
Daejnie tjåanghkojne akte tjaelijelearoe aalka mij edtja göökte jaepieh vaesedh, jïh man åejvieulmie lea vielie lidteratuvrem darjodh saemien gielesne noeride.
Bearjadahkii 26.6 girječállioahppu lea ordnen erenoamáš prográmma, mainna háliida movttiidahttit iežas ohppiid.
Mijjieh aktem sjïere programmem dorjeme bearjadahkese 26.06., jïh dejnie sïjhtebe mijjen learohkh skreejredh.
Mari Boine searvá girječállioahpu rahpamii ja doallá ohppiide ja bovdejuvvon gussiide priváhta konseartta, muitala girječállioahpu prošeaktajođiheaddji Piia Susanna Juuso.
Mari Boine lea meatan learoen rïhpestimmesne jïh aktem privaate konsertem hööltie studentide jïh bööredamme guesside.
Bukt á movtta
Skreejrie
- Mii leat hui movttegat go Mari Boine háliida doarjut min prošeavtta ja atnit stuorra gudnin ahte juste son oassálastá rahpamii.
- Mijjieh joekoen geerjene ihke Mari Boine sæjhta mijjen prosjektem dåarjoehtidh, jïh akte stoerre earoe mijjese raaktan dïhte edtja stïeresne årrodh rïhpestimmesne.
Dát lea hui buorre álgu min ohppui ja Mari Boine gal lea inspirašuvdna ja ovdagovva midjiide buohkaide ja sihkkarit maiddái min ohppiide.
Daate akte hijven aalkoe learose jïh Mari Boine skreejrie jïh lea amma akte åvteguvvie gaajhkide mijjide jïh seapan aaj mijjen studentide.
Mari Boine čájeha iežas ovdamearkkain gosa olmmoš sáhttá beassat čehppodagain ja viššalvuođain ja dán jurdaga mii háliidit ovddidit iežamet ohppiide, muitala girječállioahpu prošeaktajođiheaddji Piia Susanna Juuso.
Mari Boine jïjtje vuesehte man gåhkese fïereguhte maahta båetedh jis tjiehpies jïh vaajtoes, jïh daam åssjaldahkem sïjhtebe mijjen studentide vedtedh, tjaelijelearoen prosjekteåvtehke Piia Susanna Juuso jeahta.
A lmmustahttit girjjiid nuoraide sámegillii
Bæjhkoehtidie gærjah mijjen noeride saemien gielesne.
Girječállioahppu ulbmil lea almmustahttit eanet girjjálašvuođa sámegillii ja erenoamážit nuoraide, geaidda eai leat almmustuvvan nu ollu girjjit sámegillii.
Tjaelijelearoen ulmie lea vielie lidteratuvrem saemien gielesne bæjhkoehtidh, joekoen noeride mah eah dan jïjnjh gærjah saemiengielesne utnieh.
Oahppu galggašii loktet boahttevaš girječálliid gealbbu girjjálašvuođas ja čállimis vai boahtteáiggis sis lea buoret vejolašvuohta čállit giehtačállosiid ja bargat girječállin.
Learoe edtja tjaeliji maahtoem lutnjedh tjaelijevoeten bïjre, juktie dejtie buerebe nuepieh vedtedh manusem tjaeledh jïh tjaeliejinie barkedh båetijen aejkien.
- Juste dákkáraš girječállioahppu ii leat leamaš ovdal mas oahppit ožžot oahpahusa ja juohke oahppi oažžu vel sierra bagadalli gii veahkeha su giehtačállosa hábmemis.
- Ij leah dagkeres ööhpehtimmiem aarebi tjïrrehtamme, gusnie studenth lïerehtimmiem åadtjoeh jïh fïerhte studente sov jïjtse bïhkedæjjam åådtje mij maahta learohkem viehkiehtidh manusem hammoedidh.
Oahpus ii oaččo oahppočuoggáid, muhto oahppit ožžot oahpahusa ja bagadallama gárvet iežaset giehtačállosiid, maid sii galget gárvet oahpu áigge, muitala Juuso.
Studenth eah learoepoengh åadtjoeh, men lïerehtimmiem jïh bïhkedimmiem åadtjoeh jïh maehtieh sijjen manusidie geervehtidh ööhpehtimmesne, Juuso jeahta.
Eanet dieđuid addá Piia Susanna Juuso, prosjekt@samidaiddar.no, tel. +358 44 32 07 233
Vielie bïevnesh åadtjoeh daesnie, Piia Susanna Juuso, prosjekt@samidaiddar.no, tel. +358 44 32 07 233
Loga eambbo:
Lohkh vielie
http://sametinget.no/nordsamisk/Kultureallin/Daidda-ja-kulturbargu/Sami-callioahppu-asahuvvo
http://sametinget.no/sorsamisk/Kultuvrejieleme/Kaaanste-jih-kultuvrebarkoe/Saemien-tjaelijelearoe-tseegkesaavva
Nannet gulahallama gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin / Sámegielaid hálddašanguovlu / Giella / Sámediggi - Sametinget
Govlesadtemem nænnoste tjïelti- jïh fylhkentjïeltigujmie / Reeremedajve saemien gïelide / Gïele / Saemiedigkie - Sametinget
Nannet gulahallama gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin
Govlesadtemem nænnoste tjïelti- jïh fylhkentjïeltigujmie
Sámediggepresideanta Aili Keskitalo áigu galledit buot gielddaid ja fylkkagielddaid mat gullet sámegiela hálddašanguvlui.
Saemiedigkien presidente Aili Keskitalo sæjhta tjïeltide jïh fylhkentjïeltide reeremedajvesne vaaksjodh.
Ulbmilin lea ságastallat guovttegielalašvuođa barggu birra.
Aajkoe lea guektiengïelebarkoem digkiedidh.
Sámediggi juolluda 48, 4 miljon ruvnnu guovttegielatvuođa doarjaga gielddaide ja fylkkagielddaide mat leat hálddašanguovllu siskkobealde.
Saemiedigkie 48,4 mill. kråvnah guektiengïelevoetevierhtine dåårje tjïeltide jïh fylhkentjïeltide reeremedajvesne.
- Sihke gielddat ja fylkkagielddat leat dehálaččat giela ovddideamis ja nannemis, go sis lea ovddasvástádus eaŋkilolbmuide fuolahit bálvalusaid ja maid addit sámegillii dáid bálvalusaid, lohká sámediggepresideanta Aili Keskitalo.
- Dovne tjïelth jih fyhlhkentjïelth leah vihkeles evtiedimmiebarkosne jïh barkosne gïelem nænnoestehtedh juktie dej lea dïedte hoksehtimmiem vedtedh fïerhten almetjasse jïh daam hoksehtimmiem saemiengïelesne vedtedh, saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo jeahta.
Sámediggi lea dahkan ovttasbargošiehtadusaid buot hálddašanguovllu gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin guovttegielatvuođaruđaid geavaheami hárrái.
Saemiedigkie lea laavenjostoelatjkoeh dorjeme gaajhki tjïeltigujmie jïh fylhkentjïeltigujmie reeremedajvesne åtnoen bïjre guektiengïelevoetevierhtijste.
Šiehtadusaid čuovvoleami oktavuođas áigu sámediggepresideanta Aili Keskitalo deaivvadit sátnejođiheddjiiguin ja gulahallat gielddaid guovttegielalašvuođa barggu birra.
Juktie daejtie latjkojde vijriesåbpoe vaeltedh, saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo sæjhta tjïelten åejvide gaavnesjidh juktie guektiengïelevoetebarkoem digkiedidh.
Dii. 13.00 – 15.00: Deanu gielda, ráđđeviesus
Vuelkemesoejesje:
17.01.14.
14.01.14. kl..
Dii. 09.00 – 11.00: Poršáŋgu gielda, ráđđeviesus
13.00 – 15.00: Tana tjïelte, raeriegåetie
17.01.14.
17.01.14. kl..
Dii. 13.30 – 15.30: Kárášjoga gielda, ráđđeviesus
13.30 – 15.30: Karasjok tjïelte, raeriegåetie
07.02.14. Dii. 10.00 – 12.00: Guovdageainnu suohkan, ráđđeviesus
Våhkoen 7 - 10.02.14 - 13.2.14 soejkesjamme tjåanghkoeh daejgujmie: Troms fylhkentjïelte, Kåfjord tjïelte, Lavangen tjïelte, Nordlaanten fylhkentjïelte jïh Tysfjord tjïelte
Váhkku 7 - 10.02.14 - 13.2.14 lea plánen čoahkkimiid: Romssa fylkkasuohkaniin, Gáivuona suohkaniin, Loabága suohkaniin, Nordlánda fylkasuohkanin ja Divtasvuona suohkaniin
Våhkoen 18 – 29.4.14 – 30.4.14 soejkesjamme tjåanghkoeh daejgujmie: Raavrevihken tjïelte, Snåasen tjïelte jïh Noerhte-Trööndelagen fylhkentjïelte
Finnmárkku fylkkagielddain maid pláne deaivvadit.
Soejkesje lea tjåanghkoem utnedh Finnmarhken fylhkentjïelte aaj.
Dat áigi ii leat vel šihttojuvvon.
Ij leah annje latjkeme gåessie.
Sámediggepresideanta Aili Keskitalo muitala ahte ovttasbargošiehtadusat gaskal Sámedikki ja gielddaid ja fylkkagielddaid guovttegielalašvuođadoarjaga geavaheamis galget árvvoštallojuvvot boahtte jagi.
Saemiedigkien presidente Aili Keskitalo soptseste laavenjostoelatjkoeh Saemiedigkien jïh tjïelti jïh fylhkentjïelti gaskem åtnoen bïjre guektiengïelevoetevierhtijste edtjieh vuarjasjamme sjïdtedh mubpien jaepien.
Eanet dieđut: Sámediggepresideanta Aili Keskitalo, 971 29 305 dahje gulahallandirektevra Jan Roger Østby, 481 44 696
Vielie bïevnesh Saemiedigkien presidenteste Aili Keskitalo, 971 29 305 jallh govlesadtemen direktööre Jan Roger Østby, 481 44 696
Álgoálbmotnissoniid vealaheapmi ja veahkaváldi sin vuostá ferte bissehuvvot / Sártnit ja artihkkalat / Sámediggeráđđi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Sïerredimmie jïh vædtsoesvoete aalkoealmetjenyjseni vööste tjuara nåhkedh / Håalemh jïh tjaalegh / Saemiedigkieraerie / Åårganisasjovnestruktuvre / Saemiedigkien bïjre / Saemiedigkie - Sametinget
Álgoálbmotnissoniid vealaheapmi ja veahkaváldi sin vuostá ferte bissehuvvot
Sïerredimmie jïh vædtsoesvoete aalkoealmetjenyjseni vööste tjuara nåhkedh
Ráđđelahttu Silje Karine Muotka oassálastá áigodagas njukčamánu 10.-14. b.. ON nissonkommišuvdnii (CSW.)
Raerielïhtsege Silje Karine Muotka sæjhta boelhken njoktjen 10.-14. b. meatan årrodh EN:n nyjsenekommisjovnesne (CSW.)
New Yorkas.
New Yorkesne.
Dáinna oassálasimiin háliida Sámediggi leat mielde čalmmustahttimin álgoálbmotnissoniid vealaheapmi ja veahkaváldi sin vuostá miehtá máilmmi.
Gosse stïeresne desnie dle Saemiedigkie sæjhta lissiehtamme gaskenasjovnaale fokusem utnedh vædtsoesvoetese jïh sïerredæmman aalkoealmetje-nyjsenijstie abpe veartenisnie.
ON Nissonkommišuvdna lágiduvvo juohke jagi ja lea okta deaŧaleamos riikkaidgaskasaš deaivvadansajiin gos digaštallet nissoniin vuoigatvuođaid ovttadássásašvuođa.
EN:n Nyjsenekommisjovne mij fïerhten jaepien öörnesåvva, lea akte dejstie vihkielommes gaskenasjovnaale tjåanghkoesijjijste juktie nyjseni reaktah jïh mïrrestallemem digkiedidh.
- Sámediggeráđi mielas lea deaŧalaš čalmmustahttit álgoálbmotnissoniid dili go galgá ollašuhttit ON duhátjahkemihtu nieiddaid ja nissoniid várás.
- Saemiedigkieraerie tuhtjie joekoen vihkeles vuartasjidh guktie aalkoealmetjenyjsenæjjah jielieminie gosse barkeminie EN:n stoerretjuetieulmiem nïejtide jïh nyjsenæjjide jaksedh.
Oassálastima bokte Norgga sáttagoddái mii áigut deattuhit máŋga beali mat fuolastuhttet min, cealká ráđđelahttu Muotka.
Gosse stïeresne dennie nöörjen delegasjovnesne sïjhtebe jïjnjem åvtese buektedh mejstie tjoeperdeminie, raerielïhtsege Muotka jeahta.
Veahkaváldi ja duppal vealaheapmi
Vædtsoesvoete jïh guektiengïerth sïerredimmie
Ollu álgoálbmotnissonat ellet dakkár gierdameahttun diliin ahte sis ii leat vejolašvuohta oažžut oahpu, buori etniiddearvvašvuođa, suodjalusa njoammudávddaid vuostá dahje veahkaválddálaš rihkkuma vuostá.
Jïjnjh aalkoealmetjenyjsenæjjah nåake tsiehkiej nuelesne jielieminie gusnie vaallah nuepiem utnieh ööhpehtimmiem vaeltedh, hijven ietniehealsoem åadtjodh, jallh vaarjelimmiem åadtjodh sohti jallh tjuerpies daaresjimmiej vööste.
Álgoálbmotnissonat vásihit maiddái vealaheami sihke čearddalašvuođaset ja sohkabealiset ektui.
Jïjnjh aalkoealmetjenyjsenh aaj sïerredimmiem dååjroeh dovne sijjen jïjtse etnisiteeten bïjre jïh ihke dah leah nyjsenæjjah.
- Álgoálbmotnissoniid vealaheapmi ja veahkaváldi sin vuostá dahká ahte lea hirbmat váttis rievdadit dili buorebun, almmá erenoamáš doaibmabijuid haga.
- Vædtsoesvoete jïh guektiengïerth sïerredimmie aalkoealmetjenyjsenæjjijste darjoeh guktie gaajh gïerve sjædta dan buaratjommesasse jarkelidh, bielelen naan sjïere råajvarimmieh.
Mu oainnu mielde lea deaŧalaš nannet rahčama nissonolbmuid vuoigatvuođaid ovddas.
Mov mïelen mietie dle vihkeles gæmhpoem nyjsenæjjaj reaktaj åvteste lissiehtidh.
Dan mun háliidan deattuhit New Yorkas, cealká Silje Karine Muotka.
Daate lea mij akt maam sïjhtem åvtese buektedh New Yorkesne, Silje Karine Muotka jeahta.
Geafivuođaeastadeapmi
Gæmhpoe giefiesvoeten vööste