pere/sami_parallel huggingface dataset:
- Suohkanat ja fylkkasuohkanat leat dehálaččat giellaovddideamis, go sis lea ovddasvástádus eaŋkilolbmuide fuolahit bálvalusaid ja maid addit sámegillii dáid bálvalusaid, lohká Sámedikki presideanta Aili Keskitalo.
- Tjïelth jïh fylhkentjïelth leah vihkeles gïeleevtiedimmiebarkosne, dan åvteste dah dïedtem utnieh dïenesjh dan aktegs almetjasse faalehtidh, jïh aaj dejtie dïenesjidie saemien gïelesne faalehtidh, Saemiedigkien presidente Aili Keskitalo jeahta.
Ovt tasbargošiehtadusat.
Laavenjostoelatjkoeh
Sámediggi lea juolludan suohkaniidda ja fylkkasuohkaniidda 32,4 mill. vuođđo- ja bálvalanoassái mat galget geavahuvvot ollašuhttit sámelága giellanjuolggadusaid.
Saemiedigkie lea 32,4 mill. kråvnah dåårjeme tjïeltide jïh fylhkide goh betnie- jïh gagkestimmiebielie mejtie edtja nåhtadidh juktie saemielaaken gïelenjoelkedassh tjïrrehtidh.
Sámediggi lea maid bušeahtas várren ovdánahttindoarjaga 10,8 mill suohkaniidda ja 1,2 mill..
Saemiedigkie lea aaj evtiedimmiebieliem lyjhkeme 10,8 mill. kråvnine tjïeltide, jïh 1,2 mill. fylhkentjïeltide budsjedtesne.
Fylkkasuohkaniidda. Dát ruđat galget geavahuvvot ovdánahttit sámegiela geavaheami suohkaniin ja fylkkasuohkaniin.
Edtja daejtie vierhtide nuhtjedh juktie åtnoem saemien gïeleste evtiedidh tjïeltine jïh fylhkentjïeltine.
Snåasa 2 827 962 ruvnnu
Snåase 2 827 962 kr
Finnmárkku fylkkagielda 1 356 250 ruvnnu
Finnmaarhken fylhkentjïelte 1 356 250 kr
Romssa fylkasuohkan 1 201 250 ruvnnu
Troms fylhkentjïelte 1 201 250 kr
Nordlánda fylkasuohkan 1 356 250 ruvnnu
Nordlaanten fylhkentjïelte 1 356 250 kr
Sámediggi lea dahkan ovttasbargošiehtadusaid buot hálddašanguovllu gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin guovttegielatvuođaruđaid geavaheami hárrái.
Saemiedigkie lea laavenjostoelatjkoeh dorjeme gaajhki tjïeltigujmie jïh fylhkentjïeltigujmie mah leah meatan reeremedajvesne, åtnoen bïjre guektiengïelevoetevierhtijste.
Šiehtadusat vuolláičállojuvvojedje guovvamánus 2012.
Daah latjkoeh jååhkesjamme sjïdtin goevten 2012.
Šiehtadusaid vuođđun leat dat geatnegasvuođat mat gielddain ja fylkkagielddain leat sámelága giellanjuolggadusaid vuođul.
Dah latjkoeh våaroeminie utnieh dah dïedth tjïelth jïh fylhkentjïelth utnieh saemielaaken gïelenjoelkedassi mietie.
Ovttasbargošiehtadusat gaskal Sámedikki ja suohkaniid ja fylkkasuohkaniid guovttegielalašvuođadoarjaga geavaheamis galgá evaluerejuvvot 2015.
Edtja evalueradidh laavenjostoelatjkojde Saemiedigkien jïh fylhkentjïelti gaskem åtnoen bïjre guektiengïelevoetevierhtijste jaepien 2015.
Mánáidgárdi / Oahpahus / Sámediggi - Sametinget
Maanagïerte / Lïerehtimmie / Saemiedigkie - Sametinget
Sámedikki mánáidgárdepolitihka váldomihttomearrin lea háhkat buriid bajásšaddaneavttuid sámi mánáidgárdefálaldaga bokte.
Maanagïertepolitihken åejvieulmie Saemiedigkesne lea hijven byjjenimmietsiehkieh sjugniedidh saemien maanagïertefaalenassen tjïrrh.
Sámi mánáidgárdefálaldat lea rabas fálaldat buot mánáide ja vánhemiidda geat dan háliidit.
Saemien maanagïertefaalenasse lea akte gaahpoeh faalenasse gaajhkide maanide jïh eejhtegidie mah dam sijhtieh.
Sámi mánáidgárdefálaldagas lea deaŧalaš deattuhit sámi giela ja kultuvrra.
Vihkeles saemien gïelem jïh kultuvrem åvtese lutnjedh aktene saemien maanagïertefaalenassesne.
Das lea sáhka árbbi ja árbevieruid birra, muhto seammás bajásdoallama, háhkama ja ođasmahttima birra.
Daate lea aerpien jïh aerpievuekiej bïjre, men seamma tïjjen gorredidh, sjugniedidh jïh orrestidh.
Buohkat geat álget ođđa mánáidgárdeoahpaheaddjiohppui galget oahppat sámi gi...
Gaajhkesh mah dam orre maanagïertelohkehtæjjaööhpehtimmiem aelkieh edtjieh s...
Sámediggedieđáhusa sámi mánáidgárdefálaldaga birramielde galgá Sámediggi bargat dan ala:
Saemiedigkiebïevnesen mietie saemien maanagïertefaalenassen bïjre Saemiedigkie edtja hoksedh:
ahte mánáidgárddiid sisdoallu buorida ahtanuššama, oahppama ja oahppahábmema
sisvege maanagïertine evtiedimmiem, lïerehtimmiem jïh skearkagimmiem eevtjie
ahte mánáid giellamovttiidahttin nannejuvvo davvi-, julev- ja máttagielain
maanah lissiehtamme gïeleskreejremem åadtjoeh noerhte- julev jïh åarjelsaemien
ahte mánáidgárddiin ovddiduvvojit giellalávgunmállet
gïelebiesiemaallh maanagïertine evtiesuvvieh
ahte mánáidgárddiin leat doarvái sámegielat bargit
maanagïerth nuekies saemiengïelen barkijh utnieh
ahte mánáidgárddiin leat doarvái pedagogalaš ávdnasat ja duhkorasat
maanagïerth nuekies pedagogeles dalhketjh jïh stååkegaevnieh utnieh
ahte mánáin lea oktilaš progrešuvdna oahppansisdoalus mánáidgárddis skuvlii
maanah iktemearan evtiedimmiem lïerehtimmiesisvegisnie utnieh maanagïerteste skuvlese
Sámediggi bidjá čuovvovaš definišuvnna vuođđun dasa mii sámi mánáidgárdefálaldat lea:Sámi mánáidgárdefálaldagainoaivvilduvvo fálaldat mas mánáidgárdefálaldat vuođđuduvvo sámi gillii ja kultuvrii.
Saemiedigkie naemhtie tjïelkeste mij akte saemien maanagïertefaalenasse lea:Saemien maanagïertefaalenasseakte faalenasse gusnie maanagïerten barkoevåarome lea saemien gïele jïh kultuvre.
Mánáidgárdi galgá nannet mánáid identitehta sápmelažžan sámegiela geavaheami ovdánahttima ja sámi kultuvrra gaskkusteami bokte.
Maanagïerte edtja maanaj saemien identiteetem nænnoestehtedh viehkine saemien gïelem nuhtjedh jïh saemien kultuvren bïjre bievnedh.
Mánáidgárddi jođihit sámegielat pedagogalaš bargit.
Saemiengïelen pedagogeles barkijh maanagïertem stuvrieh.
Sámi mánáidgárdefálaldaga sáhttá juohkit čuovvovaš kategoriijaide: a) sámi mánáidgárddit ja norgalaš mánáidgárddit main lea sámi ossodat, b) mánáidgárddit mat fállet sámi giellaoahpahusa.
Maahta saemien maanagïertefaalenassem daejnie såarhtine juekedh: a) saemien maanagïerth jïh nöörjen maanagïerth saemien goevtesinie b) maanagïerth faalenassine saemien gïelelïerehtimmien bïjre.
Sámediggi láhčá diliid sámi mánáidgárdefálaldaga várás mánáidgárdedoarjaga hálddašeami bokte.
Saemiedigkie saemien maanagïertefaalenassese sjïehteladta viehkine dåarjoem reeredh maanagïertide.
Mánáidgárddit main lea sámi mánáidgárdefálaldat sáhttet ohcat doarjaga sierra doarjjaortnegiin.
Maanagïerth mah aktem saemien maanagïertefaalenassem vedtieh maehtieh dej joekehts dåarjoeöörnegi bïjre syökedh.
Doarjjaortnegat leat Sámedikki bušeahtas.
Saemiedigkien budsjedtedejtie dåarjoeöörnegidie buerkeste.
Doarjun dihte mánáidgárddiid bargguRámmaplána mánáidgárddi sisdoallu ja doaimmatmielde, leat ráhkaduvvon fáddágihparáiddut.
Juktie maanagïerten barkoem dåarjoehtidhMieriesoejkesjinie maanagïerten sisvegasse jïh laavenjassinejienebh teemagærjetjh leah dorjesovveme.
Fáddágihppagat leat oaivvilduvvon inspirašuvdnan ja vuođđun reflekšuvdnii barggus sierra fáttáiguin mat čatnasit mánáidgárddi sisdollui ja doaimmaide.
Teemagærjetjh edtjieh skraejrine årrodh jïh våaroeminie årrodh ussjedæmman gosse ovmessie teemajgujmie barka mah leah ektiedamme maanagïerten sisvegasse jïh laavenjasside.
Dasto gávdnobagadus daid mánáidgárddiid várás gos leat sámi mánát.
Aktebïhkedæjja maanagïertide saemien maanajgujmielea dorjesovveme.
Sámedikkis leat máŋga ovttasbargoguoimmi geaiguin bargat ovttas olahan dihte min mihttomeriid.
Saemiedigkien leah jienebh laavenjostoeguejmieh mah mijjine berkieh juktie mijjen ulmieh jaksedh.
Máhttodepartemeanta
Maahtoedepartemente
Oahpahusdirektoráhtta
Ööhpehtimmiedirektovrate
Fylkkamánni
Fylhkenålma
Mánáidgárddiid vánhenlávdegoddi
Maanagïerti eejhtegemoenehtse
Olgguldas veahkkevárit:
Byjngetje vierhtieh:
Mánáidgárdeláhka
Maanagïertelaake (Lovdata)
Sámi mánáidgárdefálaldat lea rabas buot mánáide ja vánhemiidda geat juo dan háliidit.
Saemien maanagïertefaalenasse akte gaahpoeh faalenasse gaajhkide maanide jïh eejhtegidie mah dam sijhtieh.
Sámedikki vuorrasiidráđđi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Saemiedigkien voereseraerie / Åårganisasjovnestruktuvre / Saemiedigkien bïjre / Saemiedigkie - Sametinget
Sámedikki vuorrasiidráđđi
Saemiedigkien voereseraerie
Sámediggeráđđi lea nammadan ođđa vuorrasiidráđi.
Saemiedigkieraerie orre voereseraeriem nammohte.
Ráđđeláhttu Henrik Olsen lohka ahte vuorrasiidráđđi galgá leat mielde hábmeme sámedikki vuorrasiidpolitihka.
Saemiedigkieraerie Henrik Olsen jeahta voereseraerie edtja meatan årrodh Saemiedigkien voeresepolitihkem hammoedidh.
Ođđa vuorrasiidráđis leat:
Orre voereseraerie:
Kåre Eriksen, Omasvuotna
Jonhild Joma, Trones
Sadjásaš áirasat leat
Sæjjasadtjh:
Morten Danielsen, Snoasa
Morten Danielsen, Snåase
Ingolf Kvandahl
Vihkeles åårgane
Sámediggeráđi lahtu Henrik Olsen lohka Sámedikki vuorrasiidráđđi lea Sámediggeráđi ráđđeaddi orgána ja galgá leat veahkkin Sámediggái hábmet Sámedikki vuorrasiidpolitihka.
Saemiedigkieraerie Henrik Olsen jeahta Saemiedigkien voereseraerie lea akte raeriestæjja åårgane Saemiedigkieraaran, jïh edtja viehkine årrodh Saemiedægkan Saemiedigkien voeresepolitihkem hammoedidh.
- Vuorasolbmot leat dehálaš resurssat servodagas, ja dan dihte lea lunddolaš ahte sii bovdejuvvojit leat mielde hábmeme boahtteáigge sámi servodaga, dadjá Henrik Olsen.
- Voeresh akte vihkeles vierhtie siebriedahkesne, jïh dan åvteste iemie dah bööresuvvieh meatan årrodh dam båetijen aejkien saemien siebriedahkem hammoedidh, Henrik Olsen jeahta.
Vuorrasiidráđi mandáhtta lea:
Voereseraerien mandaate lea:
Vuorrasiidráđđi bovdejuvvo buktit cealkámušaid dieđáhusaide, plánaide ja čilgehusaide iešguđet fágasurggiin maid sámediggeráđđi pláne ráhkadit.
Voereseraerie bööresåvva raeriejgujmie båetedh saemiedigkieraerien soejkesjamme bïevnesidie, soejkesjidie jïh buerkiestimmide fïereguhten faagesuerkien sisnjelen.
Vuorrasiidráđđi sáhttá ieš maid loktet áššiid Sámediggeráđđái
Voereseraerie maahta jïjtje vientien aamhtesh bæjjese vaeltedh Saemiedigkieraaran.
Jus vuorrasiidráđđi háliida buktit áššiid earáide go sámediggeráđđái, de dat galgá dáhpáhuvvat dainna leagiin ahte čielgasit boahtá ovdan ahte dát lea vuorrasiidráđi cealkámuš.
Dastegh voereseraerie sæjhta aamhtesh jeatjabidie lutnjedh goh saemiedigkieraaran, tjuara dam darjodh naemhtie guktie tjïelkelaakan vååjnoe daate lea voereseraerien lahtestimmie.
Čoahkkingirji:
Vielie bïevnesh:
Møtebok 0314 Čoahkkingirji 0314.pdf
Tjåanghkoegærjah:
Sámedikki vuorrasiidráđis lea deaivvadan sámi vuorrasiiguin Oslos
Saemiedigkien voereseraerie lea båarasåbpoe saemieh Oslosne råakeme
Sámedikki vuorrasiidráđis lea leamaš ollu doaimmat mannan vahkus Oslos.
Saemiedigkien voereseraerie aktem eadtjohke våhkoem Oslosne åtneme.
Vuorrasiidráđđi deaivvai earret eará sámi vuorrasiid, Stáhta seniorráđi ja Oslo gieldda gávpotráđi vuorrasiid várás.
Voereseraerie lea gaskem jeatjah saemien voeresh råakeme, jïh aaj Staaten senijovreraeriem jïh Oslon tjïelten staareraeriem voeresidie råakeme.
- Mii háliidit ahte Oslo sámi vuorrasiin galgá leat gelbbolaš boarisvuohta.
- Mijjieh sïjhtebe saemien voeresh Oslosne edtjieh aktem vyörtegs voeresebaeliem utnedh.
Dat mearkkaša dakkár boarisvuohta mas vuorrasiid gielas ja kultuvrras lea guovddážis, cealká Sámedikki vuorrasiidráđi jođiheaddji, Inga Karlsen.
Daate sæjhta jiehtedh akte voeresebaelie gusnie voeresi gïele jïh kultuvre leah jarngesne, Saemiedigkien voereseraerien åvtehke Inga Karlsen jeahta.
Sámedikki vuorrasiidráđi sáttasátni lea čielggas: Buot buorit fámut fertejit ovttas addi Oslo sámi vuorrasiidda gelbbolaš boarisvuođa.
Dïhte dïjre Saemiedigkien voereseraereste lea tjïelke: Gaajhkh hijven faamoeh tjuerieh ektesne årrodh juktie saemien voeresh Oslosne aktem vyörtegs voeresebaeliem vedtedh.
- Oslo vuorrasiin ferte leat vejolašvuohta geavahit iežaset giela go sii dárbbašit veahki.
- Voeresh Oslosne tjuerieh nuepiem utnedh sijjen jïjtse gïelem nuhtjedh gosse viehkiem daarpesjieh.
Ferte maid láhččojuvvot dasa ahte sámi vuorrasat ožžot deaivvadanbáikki.
Tjuara aaj sjïehteladtedh guktie saemien voeresh aktem gaavnedimmiesijjiem åadtjoeh.
Dan mii leat muitalan sihke Oslo gildii ja Stáhta seniorráđđái mannan vahkkus, cealká Inga Karlsen viidáseappot.
Dam libie jeahteme dovne Oslon tjïeltese jïh Staaten senijovreraaran dan minngemes våhkoen, Inga Karlsen vihth jeahta.
Son čujuha loahpas dasa ahte Sámi vuorrasiidráđi mielas sis leat leamaš positiiva čoahkkimat iešguđet beliiguin, mas sin oaidnu lea ožžon stuorra doarjaga.
Minngemosth dle tjïerteste Saemien voereseraerie tuhtjie dah hijven tjåanghkoeh åtneme dej ovmessie guejmiejgujmie, gusnie stoerre goerkesem sijjen vuajnoej åvteste åådtjeme.
Sámedikki vuorrasiidráđi jođiheaddji, Inga Karlsen.
Saemiedigkien voereseraerien åvtehke Inga Karlsen.
Giellakampánjja birra / Artikler / Sámás muinna / Giella / Sámediggi - Sametinget
Gïelekampanjen bijre / Artikler / Saemesth munnjien / Gïele / Saemiedigkie - Sametinget
Sámegiella lea min máttuid skeaŋka midjiide.
Saemien gïele lea mijjen vadtese mijjen maadtegijstie.
Skeaŋka man mii fas galgat addit iežamet maŋisbohttiide.
Akte vadtese maam edtjebe vihth mijjen eerpijidie vedtedh.
Giella muitala juoidá das geat mii leat, ja nanne min gullevašvuođa sámi oktasašvuhtii.
Gïele maam akt jeahta gïeh mijjieh, jïh mijjen ektiedimmiem dan saemien ektievoetese nænnoestahta.
Eai buot sámi mánát ja nuorat leat beassan oahppat sámegiela, muhto sámegiella lea sidjiide maiddái deaŧalaš.
Eah gaajhkh saemien maanah jïh noerh leah åådtjeme saemien lïeredh, men læjhkan gïele joekoen vihkeles aaj dejtie.
Vaikko ieža eai máhte ge sámegiela, de lea gielas almmotge stuora mearkkašupmi maiddái sidjiide.
Jalhts ij gïelem soptsesth, dle saemien læjhkan stoerre aarvoem åtna.
Danne go gielas lea mearkkašupmi identitehta ja gullevašvuođa hárrái; dasa ahte sáhttit ovdanbuktit iežas jurdagiid, gulahallat ja dovdat gullevašvuođa stuorit oktavuhtii.
Dïhte dan åvteste gïele lea identiteeten jïh ektievoeten bïjre. Maehtedh soptsestidh, govlesadtedh jïh damtedh manne lea akte bielie mestie akt stuerebe
Sámediggi atná deaŧalažžan nannet, ovddidit ja seailluhit sámegiela buot sámi guovlluin.
Saemiedigkie tuhtjie joekoen vihkeles nænnoestehtedh, evtiedidh jïh vaarjelidh saemien gïelem abpe Saepmesne.
Sámediggi háliida ahte buot mánát ja nuorat galget beassat oahppat sámegiela doppe gos ásset, ja ahte sis galgá leat vejolašvuohta geavahit iežaset sámegiela beaivválaš eallimis.
Saemiedigkie sæjhta gaajhkh maanah jïh noerh edtjieh nuepiem utnedh saemien lïeredh desnie gusnie årroeh, jïh aaj nuepiem utnedh sijjen gïelem nuhtjedh aarkebiejjien.
Sámediggi bargá dan ovdii ahte mánát ja nuorat miehtá riikka galget beassat oahppat sámegiela skuvllas.
Saemiedigkie barkeminie ihke maanah jïh noerh abpe laantesne edtjieh nuepiem åadtjodh lïerehtimmiem åadtjodh saemiengïelesne skuvlesne.
Mii háliidit ahte eanebut galggaše oahppat sámegiela, go dušše dainna lágiin sáhttit mii sihkkarastit ahte giella eallá viidáseappot ja ahte boahtte buolvvat maiddái beasaše oahppat sámegiela.
Mijjieh sïjhtebe jienebh edtjieh saemien lïeredh, juktie ajve naemhtie mijjieh hoksebe gïele guhkiebasse jeala jïh orre boelvh åadtjoeh gïelem lïeredh.
Mii háliidit maiddái ahte eanebut sámástit nu dávjá go vejolaš, ja eandalii buotlágan oktavuođain.
Mijjieh aaj sïjhtebe jienebh edtjieh saemien nuhtjedh dam daamtaj goh gåarede, jïh eeremasth gaajhkene lehkesne.
Sámedikki mielas galggašii leat lunddolaš sámástit sihke gávppis ja spábbačiekčamis, ja nu maiddái skuvllas.
Saemiedigkie sæjhta edtja iemie årrodh saemien nuhtjedh dovne bovresne, gosse juelkietjengkerem saavreminie jïh hævvi aaj skuvlesne.
Mii háliidit sámegiela oidnot sosiála mediain.
Mijjieh sïjhtebe saemien edtja våajnoes årrodh sosijaale meedijinie.
Mii háliidit ahte sámegiella gullo gáhtain, mehciin ja skuvlašiljuin.
Mijjieh sïjhtebe saemien gïele edtja gaatojne, vaeresne jïh skuvlesjaljosne govledh.
Danne lea sámediggi álggahan giellakampánja “ Sámás muinna ”.
Saemiedigkie dan åvteste gïelekampanjem ” Saemesth munnjien ” aalkeme.
Mii sávvat ahte dát kampánja galggašii boktit dihtomielalašvuođa dasa ahte geavahit sámegiela eambbo oktavuođain, movttiidahttit oahppat sámegiela, lasihit sámegiela geavaheami eambbo ja ođđa arenain ja oktavuođain, ja ahte sámegiella geavahuvvošii almmolaš oktavuođain.
Mijjieh gegkestibie daate kampanje edtja viehkiehtidh guktie jienebh vuerkiehtieh saemien nuhtjedh jieniebinie sijjine, skreejrehtidh lïerehtimmiem vaeltedh saemien gïelesne, åtnoem saemien gïeleste lissiehtidh jieniebinie jïh orre sijjine jïh saemien gïele åtnasåvva byögkeles ektiedimmine.
” Sámás muinna ” lea riikkaviidosaš movttiidahttinkampánja mii fátmmasta buot sámi nuoraid, sihke sin geat máhttet sámegiela, geat máhttet veahá ja sin geat eai máhte sámegiela.
” Saemesth munnjien ” akte kampanje abpe laantesne mij gaajhkide saemien noeride feerhmie, dovne dah mah saemiestieh, ånnetji saemien maehtieh jïh dah mah eah saemien maehtieh.
Áŋgiruššama ulbmil lea váikkuhit dasa ahte:
Lissiehtamme åtnoe saemien gieleste
sámegiela geavaheapmi lassána
Jienebh saemien gïelem nuhtjieh
eanebut sámástišgohtet
Saemien gïele åtnasåvva jieniebinie sijjine
sámegiella geavahuvvo eambbo arenain ja oktavuođain
Saemien gïele våajnoes sjædta
servodagas lassána ipmárdus dasa man deaŧalaš midjiide lea beassat iežamet giela geavahit
Lissiehtamme goerkese siebriedahkesne ihke vihkeles mijjieh åadtjobe mijjen gïelem nuhtjedh
Min áigumuš lea oažžut olbmuid válljet sámegiela.
Mijjen haesteme lea fïereguhtem skreejredh saemien gïelem veeljedh.
Sámegiela boahtteáigi lea dan duohken ahte juohke okta mis atná sámegiela lunddolaš gulahallangiellan eanemus vejolaš oktavuođain, ja ahte eanebut háliidit ja duođai barget dan ala ahte oahppat sámegiela.
Jis saemien edtja jieledh båetijen aejkien dle fïereguhte mijjeste tjuara saemien gaskemsh nuhtjedh goh akte iemie gïele dan daamtaj goh gåarede, jïh fïereguhte tjuara sïjhtedh jïh eadtjohke årrodh lïerehtimmiem vaeltedh saemien gïelesne.
Min oaidnu ja čuorvvas lea ahte sámegiella lea deaŧalaš ja ávkkálaš.
Mijjen dïjre lea saemien gïele lea vihkeles jïh nuhteligs.
Oahpa sámegiela, geavat sámegiela, vállje sámegiela !
Lïerede saemien, nuhtjede saemien, veeljede saemien !
Mii leat buohkat mielde seailluheame sámegiela go geavahit dan.
Gaajhkesh mijjieh gïelem vaarjelibie gosse dam nuhtjebe.
Lea maiddái deaŧalaš deattuhit ahte lea stuora ovdamunni leat guovttegielat, ja ahte dat addá buriid bargovejolašvuođaid boahtteáiggis.
Vihkeles tjïertestidh man stoerre aevhkie lea guektiengïeline årrodh, jïh man jïjnjh barkoenuepieh dïhte vadta båetijen aejkien.
Sámás muinna !
Saemesth munnjien !
samasmuinna@samediggi.no
saemesthmunnjien@saemiedigkie.no
Sosiála / Dearvvašvuohta ja sosiála / Sámediggi - Sametinget
Sosijaale / Healsoe jïh sosijaale / Saemiedigkie - Sametinget
Suohkanin dat lea ovddasvástádus fállat sosiála bálvalusaid.
Tjïelth dïedtem utnieh sosijaale dïenesjh vedtedh.
Sosiála bálvalusat leat nugomat fálaldagat doaimmashehttejuvvon olbmuide, ruovttubálvalusat, NAV-bálvalusat, persovnnalaš veahkki, duddenfálaldagat, ekonomalaš sosiálaveahkki, viessofálaldat sidjiide geat dan dárbbašit, veahkkedoaibmabijut gárrenmirkogeavaheddjiide.
Sosijaale dïenesjh leah vuesiehtimmien gaavhtan faalenasse funksjovneheaptoes almetjidie, hïejmedïenesjh, NAV-dïenesjh, persovneles klahke, viehkiefaalenasse, ekonomeles sosijaaleviehkie, gåetiefaalenasse dejtie mah dam daarpesjieh jïh råajvarimmieh dejtie mah geeruvevierhtieh nuhtjieh.
Kulturmáhttu lea deaŧalaš gárrendikšumis
Kultuvredaajroe lea vihkeles geeruvevoetehoksesne
Ráđđehus ja doarjjabellodagat ledje bovden maŋŋebárgga miessemánu 26. b. gul...
Reerenasse jïh dåarjoekrirrieh akten råårestallemetjåanghkose bööredin dæjst...
Mii áigut ságastallat, dalle go sámediggeráđđi ovddida čilgehusa sohkabealdá...
Nyjsenæjjaj vööste, tjoeleidentiteete jïh eerlegevoete seksuellevoeten bïjre...
Lea nationála eiseválddiid ovddasvástádus guovddáš dásis fuolahit ahte sámegielat geavaheaddjit ožžot dásseárvosaš sosiálabálvalusaid mas sámegiella ja sámi kultuvra lea vuođđun.
Nasjovnaale åejvieladtjh dïedtem utnieh byögkeles bïhkedassh bïejedh juktie gorredidh saemien utnijh maehtieh seammavyörtegs sosijaaledïenesjh åadtjodh, mah saemien gïelem jïh kultuvrem betnesne utnieh.
Sámediggi áigu:
Saemiedigkie sæjhta:
Dásseárvosaš sosiálabálvalus sámiide mas sámegiella ja sámi kultuvra lea vuođđun.
Seammavyörtegs sosijaledïenesjh utnedh dejtie saemien almetjidie mah saemien gïelem jïh kultuvrem betnesne utnieh.
Lasihit gelbbolašvuođa ja máhtu sihke sámegielas ja kultuvrras ja maiddái sámegiela ja kultuvrra birra buot dásiin sosiálabálvalusas.
Lissiehtamme maahtoe jïh daajroe saemien gïelesne jïh saemien gïelen jïh kultuvren bïjre gaajhkine daltesinie sosijaaledïenesjisnie.
Dát ovddasvástádus gullá bajit dássái fuolahit.
Dïedte dan åvteste lea aktene bijjemes daltesisnie.
Váilevaš máhttu sámi gielas ja kultuvrras ja váilevaš dearvvašvuođa- sosiálaárvu bálvalusain unnida sámi pasieanttaid vejolašvuođa ávkkástallat bálvalusfálaldagaid.
Faatoes daajroe saemien gïelen jïh kultuvren bïjre, jïh healsoe- jïh sosijaalestaatusen bïjre dïenesjinie, dïenesjefaalenasside dejtie saemien skïemtjijidie gïehpede.
Sámediggi háliida oažžut árvalusaid sámi kulturealáhusoassálastiin / Artikler / Valgperiode 2009 - 2013 / Arkiv / Sámediggi - Sametinget
Saemiedigkie raeriestimmieh sæjhta saemien kultuvrejielemeaktöörijste / Tjaalegh / Veeljemeboelhken 2009 - 2013 / Våarhkoe / Saemiedigkie - Sametinget
Sámediggi háliida oažžut árvalusaid sámi kulturealáhusoassálastiin
Saemiedigkie raeriestimmieh sæjhta saemien kultuvrejielemeaktöörijste
22. Njukčamánnu 2013
Jaepien 2013 Saemiedigkie aktine dahkoesoejkesjinie saemien kultuvrejieliemidie barka.
Kulturealáhusat leat riikka gelddoleamos ealáhusat ja dat ealáhusat mat sturrot johtilepmosit. Sámi servodagas dain leat guhkes árbevierut, ja stuorra vejolašvuođat. lea dál ráhkadeamen strategiija lasihan várás barggolašvuođa sámi kulturealáhusain.
Saemien kultuvrejielemeaktöörigujmie ektine dle ulmie lea råajvarimmieh gaavnedh mah sijhtieh aarkebiejjiem aelhkebe darjodh saemien kultuvreentreprenööride, jïh jielemem nænnoestehtedh desnie gusnie daerpies.
- Mii háliidit nana áŋgiruššama sámi kulturealáhusaiguin mii galgá sihkkarastit ahte eanebut sáhttet boahtteáiggis birget sámi dáidda- ja kulturovdanbuktimiiguin.
- Mijjieh sijhtebe aktem nænnoes barkoem utnedh saemien kultuvrejieliemidie mah edtjieh gorredidh ihke jienebh maehtieh veasodh dejstie saemien kåanste-jïh kultuvrebarkojste.
Dasa lea buorre gulahallan sámi kulturealáhusoassálastiiguin deaŧalaš eaktun lihkostuvvamii, dadjá ráđđelahttu Marianne Balto.
Akte hijven govlesadteme saemien kultuvrejielemeaktöörigujmie lea daesnie akte vihkeles krïevenasse jis edtja lyhkesidh, raerielïhtsege Marianne Balto jeahta.
Kulturealáhusaid birra
Kultuvrejielemi bïjre
Sámediggi definere ealáhusa dán láhkai:Priváhta fitnodagat mat buvttadit ja vuvdet kulturbuktagiid gálvo- dahje bálvalushámis.
Saemiedigkien tjïelkestimmie jieliemistie lea naemhtie: Privaate gïehtelimmieh mah darjoeh jïh duekieh kultuvrelle dorjesh goh vaaroeh jallh dïenesjh.
Dát definišuvdna fátmmasta buot smávva ovttaolbmofitnodagaid rájes gitta stuorát fitnodagaid rádjai.
Daate tjïelkestimmie lea gaajhke, smaave gïehtelimmieh aktine almetjinie jïh stuerebe sïelth.
Kulturealáhusoassálastiid eallingeaidnun lea vuovdit iežaset buktagiid márkaniidda ja sii háliidit doaimmahit – dahje doaimmahit dál gánnáhahtti ealáhusa.
Kultuvrejielemeaktöörh sov jieliemassem utnieh doekemistie dorjesijstie akten maarkedese, jïh vaajtelieh dejnie gïehtelidh- jallh dejnie daan biejjien gïehtelieh goh akte jieleme mestie dïenestem åadtjoeh.
Oassin dietnasis sáhttet maid leat almmolaš doarjagat dahje eará veahkki.
Bielieh baalhkavåaroemistie maehtieh aaj byögkeles dåarjojste båetedh jallh jeatjah dåarjoste.
Mátkeealáhus adnojuvvo leat sierra ealáhussan, mas sámi kulturelemeanta lea deaŧalaš oassi fitnodaga doaimmas.
Fealadassem åtna goh akte jïjtse jieleme, gusnie saemien kultuvrebiehkieh leah akte vihkeles bielie gïehtelimmien barkoste.
Sámedikki áŋgiruššan kulturealáhusaiguin lea lassi dan govda áŋgiruššamii mii mis dál juo lea sámi dáidagiin ja kultuvrrain.
Saemiedigkien barkoe kultuvrejielemigujmie goh lissiehtahke båata dan joe stoerre barkose saemien kåanstese jïh kultuvrese.
Dat lea hui deaŧalaš eaktun dasa ahte mis galgá leat ealli ja nana sámi dáidda- ja kultureallin, dan haga ii livčče min kulturealáhus mange veara.
Eevre vihkeles mijjieh aktem jielije jïh nænnoes saemien kåanste- jïh kultuvrejieledem utnebe, jïh bielelen daam dle ibie maehtieh naan kultuvrejielemen bïjre soptsestidh.
Áigemearri buktit árvalusaid: 18.04.2013
Raeriestimmiemierie: 18.04.2013.
Prošeaktajođiheaddji Ragnhild Dalheim Eriksen, + 47 784 74 088, ragnhild.dalheim.eriksen@samediggi.no
Govlehtallije:
Sámedikki váiddalávdegoddi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Saemiedigkien laejhtememoenehtse / Åårganisasjovnestruktuvre / Saemiedigkien bïjre / Saemiedigkie - Sametinget
Sámedikki váiddalávdegoddi
Saemiedigkien laejhtememoenehtse
Sámediggi lea 2011-s ásahan Sámedikki váiddalávdegotti doarjjaáššiid várás.
Saemiedigkie lea jaepien 2011 Saemiedigkien laejhtememoenehtsem dåarjoeaamhtesidie tseegkeme.
Áigumuš ásahemiin lea sihkkarastit ahte Sámedikki doarjjahálddašeapmi ollašuhttá hálddašanlága gáibádusaid váiddagieđahallama birra.
Aajkoe lij gorredidh Saemiedigkien dåarjoereereme reeremelaaken njoelkedassh illie laejhtemegïetedimmien bïjre.
Váiddalávdegoddi sáhttá váiddagieđahallamis juogo hilgut váidalusa, dahkat ođđa mearrádusa áššis dahje gomihit Sámediggeráđi mearrádusa ja sáddet ášši ruovttoluotta ráđđái áibbas ođđa dahje muhtun muddui ođđa gieđahallamii.
Laejhtememoenehtse maahta sov laejhtemegïetedimmesne ij laejhtemem krööhkedh, orre nænnoestimmiem darjodh jallh Saemiedigkieraerien nænnoestimmiem hiejhtedh jïh aamhtesem bååstede raaran seedtedh eevre orre jallh såemiesmearan orre gïetedæmman.
Sámediggi lea nammadan čuovvovaččaid váiddalávdegotti miellahttun ja várrelahttun áigodahkii 2014-2017.
Saemiedigkie lea daejtie lïhtsegidie jïh sæjjasadtjide nammoehtamme laejhtememoenehtsasse boelhken 2014-2017.
Máret Guhttor
Sæjjasadtjh:
Dehálaš doaibmabijut givssideami vuostá / Julggaštus givssideami vuostá / Oahpahus / Sámediggi - Sametinget
Vihkeles råajvarimmieh irhkemen vööste / Manifeeste irhkemen vööste / Lïerehtimmie / Saemiedigkie - Sametinget
Dehálaš doaibmabijut givssideami vuostá
Vihkeles råajvarimmieh irhkemen vööste
Djupedal- lávdegoddi lea geigen iežas árvalusa gos gehččet mii dárbbašuvvo vai skuvlabiras sáhttá buoriduvvot ja movt eastadit givssideami skuvllas.
Djupedal-moenehtse lea dov raeriestimmiem deelleme gusnie vuartesje mij lea daerpies juktie skuvlebyjresem bueriedidh jïh irhkemem skuvlesne giehpiedidh.
Mun lean duhtavaš go lávdegoddi lea evttohan dehálaš doaibmabijuid givssideami ja cielaheami vuostá sámi birrasiin, lohká ráđđelahttu Silje Karine Muotka.
Manne madtjeles ihke moenehtse lea vihkeles råajvarimmieh raeriestamme juktie trïegkenassem jïh irhkemem nåhkehtidh saemien byjresinie, raerielïhtsege Silje Karine Muotka jeahta.
Sámediggeráđis lea leamaš čoahkkin Djupedal- lávdegottiin ja buktán cealkámušaid dán dehálaš bargui.
Saemiedigkieraerie lea tjåanghkoem åtneme Djupedal-moenehtsinie jïh raeriestimmieh vadteme dan vihkeles barkose.
Lávdegoddi čujuha váilevaš máhttovuđđui givssideami birra sámi ohppiid gaskkas ja sin givssideamis, ja buktá gažaldaga leat go našunála álgagat ja skuvlabirasprográmmat deaivan sámi ohppiid.
Moenehtse tjïerteste dam faatoes daajroevåaromem irhkemen bïjre saemiej learohki luvnie jïh saemien learoehkijstie, jïh gihtjie mejtie doh nasjovnaale skraejrieh jïh skuvlebyjreseprogrammh dejtie saemien learoehkidie dåastoeh.
Dát lea maid dehálaš Sámediggái.
Saemiedigkie aaj dejnie ååntjestalla.
- Mii diehtit ahte gávdnojit heajos guottut sápmelaččaid birra mat bohtet das go lea unnán ođđaáigásaš máhttu min birra, ja mii diehtit oalle sihkkarit ahte sámi mánát šaddet dovdat gutnehuhttima, cielaheami ja givssideami, dan dihte go sii leat sápmelaččat.
- Mijjieh daejrebe nåake vuajnoeh gååvnesieh saemiej bïjre dan åvteste tjïelke jïh eensi daajroe mijjen bïjre fååtese, jïh mijjieh gujht aaj daejrebe saemien maanah mïedtelimmieh, trïegkenassem jïh irhkemem dååjroeh, dan åvteste dah leah saemieh.
Earret eará čájehit oahppiiskkadeamit, Álbmotdearvvašvuođainstituhta logut ja dieđut mánáidáittardeaddjis eanet givssideami sámi guovlluin.
Learohkegoerehtimmieh, taalh Almetjehealsoeinstituhteste jïh bïevnesh maanatjirkijistie gaskem jeatjah aktem stuerebe låhkoem irhkemistie vuesiehtieh saemien dajvine.
Mii eat sáhte dohkkehit dan, lohká ráđđelahttu Muotka.
Ibie maehtieh dam jååhkesjidh, raerielïhtsege Muotka jeahta.
Givssideapmi ja cielaheapmi lea maid sámi ohppiid gaskkas.
Irhkeme jïh trïegkenasse aaj saemien learohki gaskem heannede.
Ráđđelahttu Silje Karine Muotka oaivvilda ahte lea dárbu eanet diehtojuohkimii dán birra vai sáhttá bidjat johtui rievttes doaibmabijuid.
raerielïhtsege Silje Karine Muotka veanhta daerpies vielie bïevnesigujmie dan bïjre juktie dejtie reaktoe råajvarimmiejgujmie nierhkedh.
Seammás deattuha son ahte dárbu doaibmabijuide mat buoridit mánáid árgabeaivvi diehttelasat eai sáhte vuordit dutkanbohtosiid.
Seamma tïjjen tjïerteste hævvi ij maehtieh vuertedh illedahkide dotkemistie jis daerpies råajvarimmiejgujmie mah maanaj aarkebiejjiem bueriedieh.
- Lávdegotti árvalusas eanet ovttasbarggu birra gaskal ruovttu ja skuvlla, ja iežas anti- givssidemiidprográmma johtui bidjamii mii lea heivehuvvon sámi skuvllaide ja sámi duohtavuhtii, oaivvildan mun ahte dehálaš váikkuhangaskaoamit fertejit biddjot johtui jođáneamos lági mielde, lohká Muotka.
- Moenehtsen raeriestimmie lissiehtamme laavenjostoen bïjre hïejmen jïh skuvlen gaskem, jïh jïjtsh programmigujmie nierhkedh irhkemen vööste, mah leah sjïehtedamme saemien skuvlide saemien rïektesvoeten bïjre, manne vïenhtem lea vihkeles viehkiedïrregh mejgujmie byöroe dallatjinie aelkedh, Muotka jeahta.
Ráđđelahttu Silje Karine Muotka lohká viidáseappot ahte son lea ilus go Djupedal- lávdegoddi evttoha doaibmabijuid, nu go sámegielat oahpponeavvuid mat mielddisbuktet oadjebas psykososiála skuvlabirrasa.
Raerielïhtsege Silje Karine Muotka aaj jeahta satne lea geerjene ihke Djupedal-moenehtse raeriestimmieh raereste, goh learoevierhtieh saemien gielesne mah viehkiehtieh aktem jearsoes psykososijaale skuvlebyjresem sjugniedidh.
Viidáset lea buorre go lávdegoddi evttoha eanet ollislaš ja systemáhtalaš barggu, mii easttada cielaheami ja mielddisbuktá eanet dihtomielalašvuođa skuvllas sámi giela ja kultuvrra birra.
Aaj hijven moenehtse aktem vielie ållesth jïh öörnegen mietie barkoem raereste, mij trïegkenassem heerrede jïh stuerebe voerkesvoetem skuvlesne vadta saemien gïelen jïh kultuvren bïjre.
Ráđđelahttu Silje Karine Muotka, tlf. 984 87 576
Vielie bïevnesh:
Hupmansyntesa davvisámegillii / Språkteknologi / Giella / Sámediggi - Sametinget
Soptsestimmiesyntese noerhtesaemien gïelese / Gïeleteknologije / Gïele / Saemiedigkie - Sametinget
Hupmansyntesa davvisámegillii
Soptsestimmiesyntese noerhtesaemien gïelese
Sámediggi lea bargagoahtán hupmansyntesa ovddidemiin davvisámegiela várás.
Saemiedigkie lea daelie barkoem aalkeme soptsestimmiesyntesem evtiedidh noerhtesaemien gïelese.
Dát lea ođđa giellateknologalas veahkkeneavvu buohkaide geain leat čállin- ja lohkanárut ja geat dárbbašit veahki teakstalohkamii sihke skuvllas, barggus ja priváhta.
Daate akte gïeleteknologeles dïrrege gaajhkesidie mah tjaeleme- jïh lohkemetsagkesh utnieh, jïh gaajhkesidie mah viehkiem daarpesjieh lohkedh.
Sámediggi lea bargagoahtán hupmansyntesa ovddidemiin davvisámegiela várás.
Teekste- soptsestæmman systeme akte hijven dïrrege jïjnjh gïelekultuvride veartenisnie.
Dát lea ođđa giellateknologalas veahkkeneavvu buohkaide geain leat čállin- ja lohkanárut ja geat dárbbašit veahki teakstalohkamii sihke skuvllas, barggus ja priváhta.
Jïh daate aaj akte dïrrege maam aaj dah mah voejhkelieh saemien lïeredh maehtieh nuhtjedh, v.g. govledh naaken luhkieh sisvegem nedtesne jïh nedteplaerine, saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo jeahta.
Hupmansyntesan dakkár sierralágan dihtorprográmma, mii áddestaddá olbmo hupmama.
Soptsestimmiesyntese lea nomme akten sjïere daataprogrammese, mij teekstem jarkele almetjen soptsestæmman.
Hupmansyntesaprográmma sáhttá juogo lohkat teavstta dahje dat sáhttá buvttadit hupmama eará dieđuid vuođul.
soptsestimmiesynteseprogramme maahta teekstem bæjjese lohkedh jallh soptsestimmiem åadtjodh jeatjah daatijste.
Jietna mii geavahuvvo lea juogo goanstadahkkon dahje olbmo suopman.
Dïhte gïele mij åtnasåvva lea kåanstegïele (syntetiske) jallh almetjen.
- Mii áigut geavahit olbmo suopmana go ráhkadit teavsttas hupmamii, dadjá Aili Keskitalo.
Evtiedimmiebarkoe akte laavenjostoe Divvunine jïh Giellateknojne Tromsøn Universiteetesne.
Fálaldagaid viežžama bokte lea Sámediggi bálkáhan Acapela Group AB ráhkadit teavsttas hupmamii čovdosiid davvisámegiela várás.
Acapela Group AB lea leejjeme juktie vuekieh gaavnedh juktie teekste-soptsestæmman noerhtesaemiengïelesne darjodh.
Vuogádaga ráhkadeapmi álggahuvvo skábmamánus dán jagi ja gárvves buvtta almmuhuvvo jagi 2014 golggotmánus.
Evtiedimmiebarkoe aalka gålkoen daan jaepien. Soejkesjen mietie dle bæjhkoehtimmie dehtie gaervies dorjesistie edtja årrodh rïhkeden 2014.
- Lean hui duhtavaš go sámegiella geavahuvvo maiddái dán teknologiijas, dadjá Sámedikki presideanta Aili Keskitalo. – Teavsttas-hupmamii vuogádat lea buorre giellateknologalaš veahkkeneavvu. Sáhtát ovdamearkka dihtii gullat go dihtor lohká neahttaaviissa davvisámegillii.
Teekste- soptsestæmman-systemem edtja evtieididh sïejhme åtnose, jïh edtja maehtedh ovmessie teekstesåarhth lohkedh jïh gaajhkh bielieh gïetedidh dehtie saemien grammatihkeste jïh reaktoetjaeliemistie eensilaakan.
Eanet stipeanda juohke oahppái / Vuođđoskuvla ja JS / Oahpahus / Sámediggi - Sametinget
Stuerebe stipende fïerhten learoehkasse / Maadthskuvle jïh Jåa / Lïerehtimmie / Saemiedigkie - Sametinget
Eanet stipeanda juohke oahppái
Stuerebe stipende fïerhten learoehkasse
03.
Stoerretjåanghkosne goeven 2013 seamadin dam ållesth mieriem lissiehtidh stipendese 2,4 mill. kråvnaj raejeste 3 mill. kråvnaj raajan.
Ođđajagimánnu 2014
Jarkelimmien mænngan fïerhte learohke mij åhtsa jïh stipendem åådtje jaepien 2014, sæjhta aktem lissiehtimmiem åadtjodh viertiestamme dejnie mij gaskemedtien vadtasovvi evteben jaepien.
Eará rievdadus lea ahte šaddá eanet einnostahtti man stuoris stipeanda šaddá.
Akte jeatjah jarkelimmie lea stipenden stoeredahke lea åvtelhbodti daajroes sjïdteme.
Ođđa rehkenastinnjuolggadusat addet čielgasit gova das man ollu stipeandda guhtege oahppi sáhttá oažžut, ja dása lei Sámedikki dievasčoahkkimis stuora ovttaoaivilvuohta.
Dah orre aerviedimmienjoelkedassh dan åvteste aktem tjïelke guvviem vedtieh man jïjnjem fïerhte learohke maahta stipendine åadtjodh, jïh man bïjre Saemiedigkien stoerretjåanghkoe seamadi.
Stipeandda sturrodat lea ná:
Stipendi stoeredahkh leah naemhtie:
Addo 7 000 ruvnno oahppái geas lea sámegiella vuosttašgiellan.
7000 kråvnah vadtasuvvieh learoehkidie mej saemien voestesgïeline.
Addo 5 000 ruvnno oahppái geas lea sámegiella nubbingiellan.
5000 kråvnah vadtasuvvieh learoehkidie mej saemien mubpiengïeline.
Addo 2 500 ruvnno oahppái geas lea sámegiella vierisgiellan.
2500 kråvnah vadtasuvvieh learoehkidie mej saemien ammesgïeline.
Ođđa ohcanáigemearri
Orre ohtsememierie
Ođđa njuolggadusain lea maid ohcanáigemearri guhkiduvvon ođđajagimánu 15 beaivvi 2014 rájis gitta njukčamánu 30. beaivvi 2014 rádjái.
Dejnie orre njoelkedassine ohtsememierie aaj guhkiedamme, 15.01.14 raejeste 30.03.14 raajan.
- Mii háliidit meannudit áššiid dađistaga go bohtet.
- Mijjieh sïjhtimh ohtsemidie ahkedh gïetedidh.
Go guhkidit ohcanáigemeari, de oažžut mii dan vejolašvuođa.
Gosse ohtsememieriem guhkiedibie dellie daam nuepiem åadtjobe.
Mus lea maid jáhkku ahte dát rievdadusat váldojit bures vuostá ohppiin geat háliidit ohcat stipeandda Sámedikkis, čilge ráđđelahttu Muotka.
Manne aaj vïenhtem dah learohkh mah sijhtieh stipendem ohtsedh Saemiedigkeste tuhtjieh daate jarkelimmie lea hijven, raerielïhtsege Muotka buerkeste.
Oppalaš eavttut
Sïejhme krïevenassh
Sii geat ožžot stipeandda, galget leat ollesáiggeoahppit almmolaččat dohkkehuvvon oahppobáikkis Norggas, dohkkehuvvon oažžut oahpahusdoarjaga Statens Lånekasse for utdanning:s.
Almetjh mah stipendem åadtjoeh, tjuerieh elliestïjjen learohkh årrodh aktene jååhkesjamme learoesijjesne Nöörjesne, jïh mij jååhkesjimmiem ööhpehtimmiedåarjose åtna Statens lånekasse for utdanningen tjïrrh.
Sii geat leat Norgga ássit, dahje lea riekti registreret iežaset Norgga ássin ja gullet almmolaččat dohkkehuvvon oahppobáikái Ruoŧas dahje Suomas, sáhttet ohcat stipeandda.
Almetjh mah leah nöörjen staatenårrojh, jallh reaktam utnieh jïjtjemse tjaeledh goh nöörjen staatenårrojh, jïh leah ektiedamme akten jååhkesjamme learoesæjjan Sveerjesne jïh Såevmesne maehtieh aaj stipendem ohtsedh.
Dát oahppit fertejit sáddet sisa lassidieđuid fágaoahpaheaddjis dan birra makkár dássi oahpahus veardida Sámedikki njuolggadusaid ektui; sámegiella vuosttašgiellan, nubbingiellan dahje vierisgiellan.
Dah learohkh tjuerieh lissiebïevnesem seedtedh faagelohkehtæjjeste mennie daltesisnie lïerehtimmie lea, viertiestamme Saemiedigkien njoelkedassigujmie; saemien voestesgïeline, mubpiengïeline jallh ammesgïeline.
Stipeanda addo olbmuide geat lohket sámegiela vuosttašgiellan, nubbingiellan dahje vierisgiellan.
Stipende vadtasåvva almetjidie mah saemien voestesgïeline, mubpiengïeline jallh ammesgïeline vaeltieh.
Sámi boallobeavdi jierbmetelefovnnaide lea válmmas / Språkteknologi / Giella / Sámediggi - Sametinget
Saemien tastatuvre smarttellefovnide gaervies / Gïeleteknologije / Gïele / Saemiedigkie - Sametinget
Sámi boallobeavdi jierbmetelefovnnaide lea válmmas
Saemien tastatuvre smarttellefovnide gaervies
Gieldda- ja ođasmahttinministtar Jan Tore Sannerja sámediggepresideanta Aili Keskitalo lohkaba ahte árgabeaivi šaddá álkit sámi álbmogii go oažžu sámi boallobeavddi jierbmetelefovnnaide.
Tjïelte- jïh orrestimmieministere Jan Tore Sanner jïh saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo jiehtieh aarkebiejjie aelhkebe sjædta saemien årroejidie gosse mijjieh saemien tastatuvrem smarttellefovnide åadtjobe.
Odne almmuhuvvo boallobeavdi jierbmetelefovnnaide guđa sámegillii.
Daan biejjien tastatuvre smarttellefovnide båata govhte joekehts saemien gïelide.
- Dál dahká teknologiija álkibun olu olbmuide geavahit sámegiela beaivválaš giellan, ja mun sávan ahte erenoamážit nuorat váldet atnui ođđa boallobeavddi, lohká gieldda- ja ođasmahttinministtar Jan Tore Sanner.
- Daejnie teknologijine dellie aelhkebe sjædta saemien nuhtjedh goh aarkebiejjien gïele jeenjesidie, jïh manne gegkestem joekoen noerh aelkieh daam tastatuvrem nuhtjedh, tjïelte- jïh orrestimmieministere Jan Tore Sanner jeahta.
Sámegielas gávdnojit máŋga erenoamáš čállinmearkkat.
Saemien gïelh jïjnjh sjïere væhtah utnieh.
Čállit sámegillii jierbmetelefovnnaiguin lea mielddisbuktán ahte ferte lonohallat máŋgga iešguđet lágan giellaboallobevddiid gaskka jus galggai gávdnat dáid iešguđet lágan sámegielbustávaid go čállá ovtta teavstta.
Juktie saemien tjaeledh smarttellefovnide meehti dejtie joekehts væhtide gaavnedh jis ovmessie gïeletastatuvri gaskem målsoeji gosse edtja aktem teekstem tjaeledh.
Dát lea leamaš hui lossat.
Daate maa jïjnje barkoe.
Odne šaddet ođđa boallobeavddit olahanmuddui, mas leat sámegielbustávat, sihke Android- ja Iphonegeavaheddjiide.
Daan biejjien akte orre tastatuvre saemien væhtajgujmie båata dovne Android- jïh Iphone-nuhtjijidie.
Boallobeavdi doarju buot sámegielaid mat leat anus Norggas odne, sihke davvisámegiela, lullisámegiela ja julevsámegiela.
Tastatuvre gaajhkide saemien gïelide dåarjohte mah Nöörjesne åtnasuvvieh daan biejjien, dovne noerhtesaemien, åarjelsaemien jïh julevsaemien.
Dasa lassin sáhttá boallobeavddi geavahit go čállá nuortalašgillii, bihtánsámegillii ja anárašgillii.
Lissine skoltesaemien, pijtesaemien jïh enaresaemien nuhtjijh aaj maehtieh tastatuvrem nuhtjedh.
Boallobeavdi almmuhuvvo nuvttá Appan.
Tastatuvre båata goh akte namhtah appe.
- Jierbmetelefovnnat šaddet ain deháleappot midjiide, sihke ruovttus ja barggus.
- Smarttellefovne sagke væjkalåbpoe sjædta mijjese dovne privaate jïh barkosne.
Sámegiel boallobevddiin šaddá álkit gulahallat sámegillii.
Saemien tastatuvrine aelhkebe sjædta saemiengïelesne govlesadtedh.
Dát lea buorre ovttaskas olbmui, ja sámi gielaid ovddideapmái, lohká sámediggepresideanta Aili Keskitalo.
Daate hijven fïereguhtese jïh saemien gïelen evtiedimmien gaavhtan saemien, saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo jeahta.
Lea giellateknologalaš guovddáš Divvun Romssa universitehtas mii lea ráhkadan boallobeavddi.
Gïeleteknologijejarnge Divvun Tromsøen Universiteetesne mij lea tastatuvrem dorjeme.
Sámi giellateknologiija guovddáš lea veahkehan ovdánahttinbargguin.
Saemien gïeleteknologijen jarnge lea viehkiehtamme evtiedimmiebarkosne.
Boallobeavddi sáhttet maid eará unnitlogugielagat geavahit.
Jeatjah unnebelåhkoegïelh aaj maehtieh tastatuvrem nuhtjedh.
- Divvun dahká hui dehálaš barggu ovddidit teknologalaš čovdosiid sámi gielaide, lohká Sanner.
Divvun aktem joekoen vihkeles barkoem dorje juktie teknologeles vuekieh evtiedidh saemien gïelide, Sanner jeahta.
Dieđut dan birra movt sáhtát viežžat boallobeavddi gávdnojit Divvuna neahttasiiddus.
ïevnesh guktie maahta tastatuvrem våålese leessedh lea Divvunen nedtesæjrojne.
http://divvun.no /
http://divvun.no /
Boallobeavddi samisk tastatur sáhtát viežžat nuvttá Google Playas otná rájes, ja Appstoras vuossargga 15.12.14.
Maahta tastatuvrem Samisk tastatur våålese leessedh namhtah Google Play ’ sne daan biejjien jïh Appstoresne 15.12.14.
Dađistaga ođastuvvojit dát ođđa vejolašvuođaiguin – nu go sátnedivvumiin ja sániid ollásiidčállimiin.
Mænngan sæjhta tastatuvrem orrestidh jienebh nuepiejgujmie – goh baakoestaeriedimmie jïh baakoegeervehtimmie.
Duogáš:
Våarome:
Divvun ovddida giellareaidduid nu go elektrovnnalaš lohkandárkkisteami, sátnedivvunreaiddu ja iešguđet lágan prográmmaid sámegielgeavaheddjiide.
Divvun gïeledïrregh evtede goh elektrovneles staavadimmie, staeriedimmiedïrregh jïh ovmessie programmevaaroeh saemien gïelide.
Fargga almmuha Divvun hállansyntesačovdosa davvisámegiela várás, mii dahká vejolažžan oažžut lohkkojuvvot sámegielteavsttaid neahttasiidduin.
Ånnetje Divvun aktem vuekiem buakta talesyntesese noerhtesaemien gïelese, mij nuepie vadta saemien teekstem goltelidh nedtesæjrojne.
Divvun-prošeakta álggahuvvui 2004:s ja ovttasbargá lahka Sámi giellateknologiija guovddážiin Romssa universitehtas.
Divvun-prosjekte tseegkesovvi jaepien 2004, jïh lïhke laavenjostoe Saemien gïeleteknologijen jarngine UiT Nöörjen arktiske universiteetesne.
Prošeavtta ruhtada Gieldda- ja ođasmahttindepartemeanta, ja eaiggádat leat Sámediggi ja departemeanta.
tjïelte- jïh orrestimmiedepartemeente prosjektem maaksa, jïh aajhterh leah Saemiedigkie jïh departemeente.
Eanet dieđut: Sámediggepresideanta Aili Keskitalo, 971 29 305
Vielie bïevnesh: Saemiedigkiepresidente Aili Keskitalo, 971 29 305
Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Saemiedigkien bïjre / Saemiedigkie - Sametinget
Sámediggi lea Norgga sámiid álbmotválljen ásahus.
Saemiedigkie akte almetjeveeljeme åårgane saemide Nöörjesne.
Juohke njealját jagi válljejuvvojit 39 áirasa čieža válgabiirres.
39 tjirkijh veeljesuvvieh 7 veeljemegievlijste fïerhten njealjeden jaepien.
Sámediggi galgá nannet sámiid politihkalaš sajádaga ja ovddidit sámiid beroštumiid Norggas, bargat dan badjelii ahte sámi álbmot gieđahallojuvvo ovttaárvosaččat ja vuoiggalaččat ja bargat dan badjelii ahte sámit sáhttet seailluhit ja ovddidit gielaset, kultuvrraset ja servodagaset.
Saemiedigkie edtja saemiej politihkeles sijjiem nænnoestehtedh jïh saemiej ïedtjh skreejredh Nöörjesne, viehkiehtidh guktie saemieh seammavyörtegs jïh seammaligke gïetedimmiem åadtjoeh, jïh sjïehteladtedh guktie saemieh maehtieh sijjen gïelem, sijjen kultuvrem jïh sijjen siebriedahkejieledem gorredidh jïh evtiedidh.
Áirasat Sámediggi giehtagirjiSkovit áirasiidda
Tjirkijh Saemiedigkien gïetegærjaTjirkijidie
Sámediggi giehtagirji
Saemiedigkien gïetegærja
Skovit áirasiidda
Tjirkijidie
Almmolaš ohcciidlisttut
Arkitektovneles guelmie
Sámediggái beassama birra - njuolggadusat
Guessine mïnnedh Saemiedigkesne
Organisašuvdnastruktuvra DievasčoahkkinDievasčoahkkima jođihangoddiLávdegottitSámedikki váiddalávdegoddiSámediggeráđđiSáNuLSámedikki vuorrasiidráđđi
Åårganisasjovnestruktuvre StoerretjåanghkoeStoerretjåanhgkoen ståvroeMoenehtshSaemiedigkien laejhtememoenehtseSaemiedigkieraerieSUPUSaemiedigkien voereseraerie
Dievasčoahkkima jođihangoddi
Stoerretjåanhgkoen ståvroe
Lávdegottit
Moenehtsh
Duogáš Sámediggi 25 jagiHistorjáVuoigatvuođatKonsultašuvdnašiehtadusSámi álbmotbeaivi ja našuvnnalaš dovdomearkkat
Sjïeke Saemiedigkie 25 jaepiehHistovrijeReaktahKonsultasjovnelatjkoeÅålmegebiejjie jïh nasjovnaale symbovlh
Sámediggi 25 jagi
Saemiedigkie 25 jaepieh
Vuoigatvuođat
Histovrije
Konsultašuvdnašiehtadus
Reaktah
Váldde oktavuođa Bargiid oktavuođadieđut
Åålmegebiejjie jïh nasjovnaale symbovlh
Bargiid oktavuođadieđut
Gaskesadth mijjine Bargiid oktavuođadieđut
Suohkanođastus Sámediggi háliida du oaivila suohkanođastusa birra !
Tjïeltereforme Saemiedigkie sæjhta dov mïelem govledh tjïeltereformen bïjre
Prográmma Áltá 2013 / Áltá 2013 / Riikkaidgaskasaš bargu / Sámediggi - Sametinget
Programme Alta 2013 / Áltá 2013 / Gaskenasjovnaale barkoe / Saemiedigkie - Sametinget
Prográmma Áltá 2013
Programme Alta 2013
08. Njukčamánnu 2013
Åvtelhbodti programme dan ryöjreden aalkoealmetjekonferansese Altesne ruffien 8. – 12. b. 2013.
Lávvardaga geassemánu 8. b..
Laavadahken, ruffien 8. b.
Olles beaivvi: Konferánsaoassálastit bohtet Áltái.
Abpe biejjien: Dah mah edtjieh meatan årrodh konferansesne Altese båetieh.
Registreren.
Tjaalasovveme.
Olles beaivvi: Ráhkkanahttit Finnmarkshallena.
Abpe biejjien: Finnmarhkehaallem ryöjrede.
Sotnabeaivvi geassemánu 9. b.
Aejlegen, ruffien 9. b.
Olles beaivvi: Álgoálbmotregiovnnat dollet sierra čoahkkimiid.
Abpe biejjien: Aalkoealmetjeregijovnh sjïere tjåanghkoeh hööltieh.
Dii. 12.00: Preassalatnja rahppojuvvo.
Ts... 12.00: Preessetjiehtjelem rïhpeste Ts...
Dii. 20.00: Vuostáiváldin Álttá allaskuvllas.
20.00: Dåastome Altan jilleskuvlesne
Vuosárgga geassemánu 10. b..
Måantan, ruffien 10. b.
Dii. 10.00 - 13.00: Rahpan ja konferánsa Dii. 13.00 - 15.00: Lunša Dii. 15.00 - 18.00: Konferánsa joatká Dii. 18.00 - 18.30: Preassakonferánsa
15.00 - 18.00: Konferanse jåarhka Ts... 18.00 - 18.30: Preessekonferanse
Maŋebárgga geassemánu 11. b..
Dæjstan, ruffien 11. b.
Dii. 10.00 - 13.00: Rahpan ja konferánsa Dii. 13.00 - 15.00: Lunša Dii. 15.00 - 18.00: Konferánsa joatká
Ts... 10.00 - 13.00: Rïhpestimmie jïh konferanse Ts... 13.00 - 15.00: Beapmoe Ts... 15.00 - 18.00: Konferanse jåarhka
Gaskavahku geassemánu 12. b..
Gaskevåhkoen, ruffien 12. b.
Dii. 10.00 - 13.00: Rahpan ja konferánsa Dii. 13.00 - 15.00: Lunša Dii. 15.00 - 18.00: Konferánsa loahpahuvvo Dii. 18.00 - 18.30: Preassakonferánsa
13.00 - 15.00: Beapmoe Ts... 15.00 - 18.00: Konferanse orrije Ts... 18.00 - 18.30: Preessekonferanse
Rájahis guovlulaš ovttasbargu / Riikkaidgaskasaš bargu / Sámediggi - Sametinget
Raastendåaresth regijovnaale laavenjostoe / Gaskenasjovnaale barkoe / Saemiedigkie - Sametinget
aili.keskitalo@samediggi.no
Saemiedigkie sæjhta:
Sámediggi bargá dan badjelii ahte:
Eadtjohklaakan meatan årrodh SPR.
Aktiivvalaččat SPR bakte oassálastit ja searvat EO bargui álgoálbmotgažaldagaiguin.
’ en tjïrrh EU. ’ n barkosne aalkoealmetjegyhtjelassigujmie.
Sámedikki bealis nannet oassálastima arktalaš ovttasbargui.
Saemiedigkie edtja tjarki meatan årrodh arktiske laavenjostosne.
Ásahuvvo bistevaš álgoálbmotovddasteaddji Barents-ráđđái, ja ahte iešguđetge álgoálbmotjoavkkut ožžot bistevaš áirasiid Barents guovlluráđđái.
Staeries aalkoealmetjetjirkijh Barentsraeresne utnedh, jïh dah joekehts aalkoealmetjedåehkieh staeries lïhtsegh Barentsen regijovneraeresne utnieh.
Arktalaš ráđđi
Arktisk raerie
Arktalaš ovttasbargu fátmmasta sirkumpolára guovllu gávcci stáhtaid, ja fátmmasta ovttasbarggu sihke dáid stáhtaid ráđđehusaid ja parlamentáralaš čoahkkimiid gaskkas.
Arktiske laavenjostosne gaektsie staath leah meatan dennie sirkumpolare dajvesne, jïh dovne akte laavenjostoem feerhmie staati fïereguhten reerenassi gaskem, jïh parlamentarihkeles krirriej gaskem.
Arktalaš ráđđi, mii lea guovlulaš ovttasbargoorgána, lea ásahuvvon dainna áigumušain ahte ovddidit ovttasbarggu, koordinerema ja ovttasdoaimma arktalaš stáhtaid gaskkas oktasaš árktalaš áššiid oktavuođas, earenoamážiid nanaguoddevaš ovdáneami ja birasgáhttenáššiide.
Arktisk raerie, mij lea akte regijovnale laavenjostoeåårgane, lea tseegkesovveme juktie laavenjostoem, iktedimmien jïh ektiebarkoem eadtjoestidh dej arktiske staati gaskem, tjåenghkies arktiske aamhtesinie, joekoen monnehke evtiedimmie jïh byjresevaarjelimmie.
Dán ovttasbarggus leat guđa álgoálbmotorganisašuvnnain sadji bistevaš ovddasteaddjin.
Daennie laavenjostosne govhte aalkoealmetjesiebrieh staatusem utnieh goh ihkuve meatanårrojh.