pere/sami_parallel huggingface dataset:
Ronny Wilhelmsen (Nestleder)
Ronny Wilhelmsen (Nubbinjođiheaddji)
Toril Bakken Kåven
Láilá Susanne Vars
Viktor Inge Paulsen
Ellen Kristina Saba
Oppvekst-, omsorg- og utdanningskomiteen
Jovna Zakarias Dunfjell
Kjellrun Wilhelmsen
Anita P. Ravna
Vibeke Larsen
Laila Nystad
Hartvik Hansen
Piera Heaika Muotka
Nærings- og kulturkomiteen
Bajásšaddan-, fuolahus- ja oahppolávdegoddi
Mathis Nilsen Eira (Nestleder)
Beaska Niillas (Nubbinjođiheaddji)
Christina Henriksen
Lars Oddmund Sandvik
Tor Gunnar Nystad
John Kappfjell
Lisa-Katrine Mo
Sandra Márjá West
Per A. Bæhr
Jørn Are Gaski
Marie Therese N. Aslaksen
Ealáhus- ja kulturlávdegoddi
Arthur Tørfoss
Isak Mathis O. Hætta
Komitémøtene blir holdt i forkant av plenumsmøtene.
Lávdegottiid čoahkkimat leat jura ovdalaš dievasčoahkkimiid.
Det avsettes vanligvis fire uker til komité- og plenumsmøter.
Dábálaččat leat njeallje vahku várrejuvvon lávdegodde- ja dievasčoahkkimiidda.
Komitémøtene avholdes mandag og tirsdag, plenum fra onsdag til fredag.
Lávdegottiid čoahkkin lágiduvvo dábálaččat mánnodagaid ja disdagaid, ja dievasčoahkkin gaskavahkus bearjadahkii.
I tillegg til fagkomiteene finnes også Kontrollkomiteen og Valgkomiteen.
Lassin fágalávdegottiide de lea Sámedikkis maiddái bearráigeahččanlávdegoddi ja válgalávdegoddi.
Kontrollutvalget skal utøve parlamentarisk kontroll og styringskontroll over virksomheten som finansieres over Sametingets budsjett.
Bearráigeahččanlávdegoddi galgá doaimmahit parlamentáralaš bearráigeahču ja bearráigeahččat ásahusaid mat ruhtaduvvojit Sámedikki bušeahta bakte.
I dette ligger også å kontrollere Sametingets årsregnskap og eventuelle merknader til regnskapet fra Riksrevisjonen.
Dát mearkkaša maiddái bearráigeahččat Sámedikki jahkerehketdoalu ja riikkarevišuvnna vejolaš mearkkašumiid.
Komiteen kan foreta de undersøkelser i Sametingets administrasjon som den anser som nødvendig.
Lávdegoddi sáhttá čađahit dan bearráigeahčču Sámedikki hálddahusas mii sin mielas lea dárbbašlaš.
Kontrollutvalget avgir innstilling til Sametingets plenum i saker den tar opp til behandling, enten som en egen sak eller gjennom komiteens årsmelding.
Daid áššiin maid Bearráigeahččanlávdegoddi meannuda, sii ovddidit mearrádusárvalusaset njuolga Sámedikki Dievasčoahkkimii, juogo sierra áššin dahje lávdegotti jahkedieđáhusa bakte.
John Kappfjell (Leder)
John Kappfjell (Jođiheaddji)
Marie Therese Nordsletta Aslaksen (Nestleder)
Marie Therese Nordsletta Aslaksen (Nubbinjođiheaddji)
Valgkomiteen behandler saker der Sametingets plenum skal gjøre vedtak om valg til organer i eller utenfor Sametinget.
Válgalávdegoddi meannuda áššiid main Sámedikki dievasčoahkkin galgá válljet ovddasteddjiid ásahusaide sihke siskkobealde ja olggobealde Sámedikki vuogádaga.
Komiteens oppgave er å forberede saken og avgi innstilling til plenum i saken som komiteen har fått fra plenum.
Lávdegotti bargun lea gárvásit meannudit áššiid maid dievasčoahkkin lea sádden lávdegoddái ja ovddidit mearrádusárvalusa dievasčoahkkimii.
Mathis Nilsen Eira (Leder)
Mathis Nilsen Eira, jođiheaddji
Marit Kirsten A. Gaup (Nestleder)
Marit Kirsten A. Gaup, nubbinjođiheaddji
Gratulerer med verdens urfolksdag ! / Artikler / Valgperiode 2009 - 2013 / Arkiv / Forsiden - Sametinget
Lihkku máilmmi eamiálbmotbeaivái / Sártnit ja artihkkalat / Sámediggeráđđi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Gratulerer med verdens urfolksdag !
Lihkku máilmmi eamiálbmotbeaivái
I dag 9. august feirer vi FNs internasjonale urfolksdag.
Odne, borgemánu 9. beaivvi ávvudat mii ON riikkaidgaskasaš eamiálbmotbeaivvi.
Verdens urfolk utgjør mer enn 5 prosent av verdens befolkning, og teller over 370 millioner mennesker fordelt i over 90 forskjellige land. I dag markerer vi deres dag !
Máilmmi eamiálbmotbeaivi dohkkehuvvui 1994:s ON váldočoahkkimis, ja beivviin čalmmustuvvo ON eamiálbmotbargojoavkku vuosttaš čoahkkin, mii dollojuvvui 1982:s.
Av verdens over 370 millioner urfolk lever de fleste under vanskelige forhold, mange grupper opplever både undertrykking og forfølgelse.
- Mun háliidan sávvat Norgga eamiálbmogii, sápmelaččaide, ja buot eará eamiálbmogiidda lihkku beivviin.
- Denne dagen er en viktig påminnelse for oss om å bry oss, og vise solidaritet med utsatte grupper.
Máilmmi eamiálbmogat ovddastit viiddis ja dehálaš gielalaš ja kultuvrralaš máŋggabealatvuođa.
For regjeringen er det viktig å bidra aktivt internasjonalt for å skape dialog mellom stater og deres respektive urfolksgrupper, sier statsråd Rigmor Aasrud.
Lea illudahtti vásihit oktiigullevašvuođa eamiálbmogiid gaskkas, ja ahte máilmmi eamiálbmogat deaivvadit.
En flaggdag for urfolk
- Máilmmi álgoálbmotbeaivvi háliidan sávvat buot máilmmi álgoálbmogiidda lihku beivviin, muhto seammás háliidan maiddái muittuhit man deaŧalaš dat lea ahte čuovvolit Álgoálbmogiid máilmmikonferánssa loahppadokumeantta.
Urfolksdagen ble vedtatt av FNs generalforsamling 23. desember 1994 og er en samisk flaggdag.
- Seammás lea dehálaš diehtit ahte ollu eamiálbmogat vásihit systemáhtalaš vealaheami ja ellet hirbmat váttis dilis.
Også på Sametinget markeres dagen.
Lean ilus go ON vuoruhii eamiálbmogiid vuoigatvuođaid ON eamiálbmogiid máilmmikonfereanssas diibmá.
– For oss er det viktig at det rettes oppmerksomhet om de utfordringene det samiske folk står ovenfor.
Loahppadokumeanta duođašta ahte lea leamaš rabas ja fátmmastahtti proseassa, mas eamiálbmogat árjjálaččat leat oassálastán.
Vel så viktig er det for Sametinget å rette oppmerksomhet mot urfolk i andre land, som ikke er like godt stilt som vi er i Norge, sier sametingspresident Egil Olli.
Norgii lea erenoamáš positiivvalaš ahte dokumeanta maiddái lea dohkkehuvvon eamiálbmogiid bealis, cealká Sanner.
Dagen markerer det første møtet i FNs arbeidsgruppe for verdens urfolk i 1982.
Máilmmikonfereansa eamiálbmogiid birra lágiduvvui New Yorkas čakčamánu 22.
Kontaktpersoner:
Ja 23. b.2014.
Johan Vasara Politisk rådgiver, Sametinget Tlf.: 918 89 200, e-post: johan.vasara@samediggi.no
Konfereansa dohkkehii ovttajienalaččat gudneáŋgiris loahppadokumeantta gos stáhtat geatnegahttet iežaset ovddidit eamiálbmogiid vuoigatvuođaid.
Barnehager: Samiske barnehager og barnehager med samisk avdeling / Stipend og tilskudd / Barnehager / Opplæring / Forsiden - Sametinget
Mánáidgárdi: sámi mánáidgárddit ja mánáidgárddit main lea sámegielossodat / Stipeanda ja doarjja / Mánáidgárdi / Oahpahus / Sámediggi - Sametinget
Barnehager: Samiske barnehager og barnehager med samisk avdeling
Mánáidgárdi: sámi mánáidgárddit ja mánáidgárddit main lea sámegielossodat
Hvem kan få tilskudd ?
Geat sáhttet oažžut doarjaga ?
Samiske avdelinger I norske barnehager
Sámi ossodagat dáža mánáidgárddiin
Barnehageeiere / initiativtakere som ønsker å etablere nye samiske barnehagetilbud
Mánáidgárdeeaiggádat / álggaheaddjit geain lea áigumuš ásahit ođđa sámi mánáidgárdefálaldaga
Samisk barnehage er en barnehage som har vedtektsfestet at barnehagedriften bygger på samisk språk og kultur.
Sámi mánáidgárdi lea mánáidgárdi mii njuolggadusaiguin lea mearridan ahte mánáidgárdi doaimmahuvvo sámi giela ja kultuvrra vuođul.
Barnehagen ledes av samiskspråklig pedagogisk personale.
Mánáidgárddi jođihit sámegielat pedagogalaš bargit.
Ansatte i barnehagen er samiskspråklige og driftsspråket er samisk.
Mánáidgárddi bargit hállet sámegiela ja doaibmagiellan lea sámegiella.
Samisk avdeling i en norsk barnehage er en avdeling der driften bygger på samisk språk og kultur.
Sámi ossodat dáža mánáidgárddis lea ossodat mii galgá vuođđudit doaimmas sámi gillii ja kultuvrii.
Barnehagen skal styrke barns identitet som samer ved å fremme bruken av samisk språk og ved å formidle samisk kultur.
Mánáidgárdi galgá nannet máná identitehta sápmelažžan dan bokte ahte ovdánahttit sámegiela geavaheami ja sámi kultuvrra gaskkusteami bokte.
Ansatte i avdelingen er samiskspråklige og driftsspråket er samisk.
Ossodaga bargit leat sámegielagat ja doaibmagiellan lea sámegiella.
Hva kan man få tilskudd til ?
Masa sáhttá oažžut doarjaga ?
Tilskuddet skal brukes til merkostnader knyttet til gjennomføring av samisk barnehagetilbud.
Doarjja galgá geavahuvvot lassigoluide mat leat sámi giellaoahpahusa čađaheami dihte.
Slike merutgifter kan være:
Dakkár lassigolut sáhttet leat:
Lønn til samiskspråklige ansatte
Bálká / máksu resursaolbmuide
Utgifter i forbindelse med organisering av opplegg som fremmer og utvikler samisk språk og kultur
Golut dakkár lágideami organiserema oktavuođas mat ovddidit ja nannejit sámi giela ja kultuvrra.
Dekning av utgifter til kompetanseheving innen samisk språk, kulturforståelse, kulturkompetanse og kunnskaper i tradisjonelt samisk arbeid.
Golut gelbbolašvuođa loktema oktavuođas sámi gielas, kulturipmárdusas, kulturgelbbolašvuođas ja sámi árbedieđus.
Innkjøp av forbruksmateriell til bruk av gjennomføring av planlagte tiltak for styrking av samisk språk og kultur
Golut geavahangálvvuid oastimii mat geavahuvvojit go čađaha plánejuvvon doaimmaid nannen dihtii sámi giela ja kultuvrra.
Hvor mye kan man få ?
Man ollu sáhttá oažžut ?
Grunnsats pr. avdeling er inntil kr 70 000.
Vuođđomearri ossodaga nammii lea gitta 70 000 ru rádjai.
Grunnsats for samisk familiebarnehage er inntil kr 45 000.
Vuođđomearri bearašmánáidgárdái lea gitta 45 000 ru rádjai.
Inntil kr 30 000 pr. samiskspråklige barnehageansatte i hel stilling, begrenset oppad til to samiskspråklige ansatte pr. avdeling.
Gitta 30 000 ru rádjai sámegielat bargi nammii olles virggis mánáidgárddis, ráddjejuvvo bajás guvlui guovtti sámegielat bargi nammii ossodagas.
For deltidsstilling tildeles tilskudd etter stillingens størrelse.
Oasseáigevirggiide addojuvvo doarjja virggi sturrodaga mielde.
Andre krav
Eará gáibádusat:
Barnehager som er innenfor forvaltningsområdet for samiske språk skal ha vedtektsfestet at driften bygger på samisk språk og kultur.
Mánáidgárddis mii lea sámegiela hálddašanguovllus, galgá mánáidgárddi doaibma leat vuođđuduvvon sámi gillii ja kultuvrii.
Dette gjelder også familiebarnehager.
Dát guoská maiddái bearašmánáidgárddiide.
Barnehagens årsplan skal vise hvilke tiltak som skal gjennomføres for å styrke samisk språk og kultur.
Mánáidgárddi jahkeplánas galgá oidnot makkár doaibmabijut galget čađahuvvot nannet sámi giela ja kultuvrra.
Det skal være samiskspråklige ansatte i barnehagen, som aktivt benytter samisk språk både blant barn og voksne.
Mánáidgárddis galget leat sámegielat bargit, geat árjjalaččat geavahit sámegiela sihke mánáid ja ollesolbmuid gaskka.
Kommunen / barnehageeiere skal bekrefte at barnehagen / avdelingen bygger på samisk språk og kultur, har samiskspråklige ansatte og har samisk som driftsspråk.
Gielda / mánáidgárdeeaiggát galgá duođaštit ahte mánáidgárdi vuođđuduvvo sámi gillii ja kultuvrii, ja ahte doppe leat sámegielat bargit ja sámegiella lea doaibmagiellan.
Søknadsskjema + samiske + barnehager + og + barnehager + med + samisk + avdeling
Doarjjanjuolggadusat sámi mánáidgárddiide ja dáčča mánáidgárddiide main lea sámi ossodat
Regelverk for tilskudd til samiske barnehager og norske barnehager med samisk avdeling
Ohcanskovvi + sámi + mánáidgárddide + ja + mánáidgárddiide + main + lea + sámegielat + ossodat
Rapportskjema samiske barnehager - avdelinger
Raportaskovvi sámi mánáidgárddit ja ossodagat
Turnestøtten har åpen søknadsfrist.
Gierdomátkedoarjagis lea rabas ohcanáigi.
Utgivelser av musikk har søknadsfrist 01.06.2015.
Musihkkaalmmuhemiin lea ohcanáigemearri 01.06.2015.
Samisk musikk av god kvalitet som er lett tilgjengelig for et større publikum.
Sámi musihkka mas lea buorre kvalitehta ja lea eanet guldaleddjiide álki gávdnat.
Krav til søknadens innhold og form
Gáibádus ohcama sisdollui ja hápmái:
Søknaden skal være utfylt på Sametingets søknadsskjema, og skal være datert og undertegnet.
Ohcan galgá čállojuvvon Sámedikki ohcanskovvái, ja galgá beaiváduvvon ja vuolláičállojuvvon.
Den som underskriver søknaden, må ha fullmakt til å forplikte foretaket / institusjonen.
Sus guhte vuolláičállá ohcama, ferte leat fátmadus geatnegahttit fitnodaga / institušuvnna.
Søkeren plikter å gi Sametinget alle opplysninger som er nødvendige for å behandle søknaden, inkludert informasjon om eventuell annen offentlig støtte.
Ohcci lea geatnegahttojuvvon almmuhit Sámediggái buot dáid dieđuid mat dárbbašuvvojit ohcama meannudeapmái, maiddái dieđuid vejolaš eará almmolaš doarjagiid birra.
Skriftlig kontrakt mellom artist og arrangør må vedlegges søknaden.
Čálalaš soahpamuš artista ja lágideaddji gaská galgá mielddusin ohcamis.
Artistens krav til honorar skal fremgå av kontrakten.
Artista honorára gáibádus galgá boahtit ovdan soahpamušas.
Det kan søkes om tilskudd til følgende tiltak:
Čuovvovaš doaibmabijuide sáhttá ohcat doarjaga:
Artisthonorarer og reisestøtte for samiske artister og kulturarbeidere
Artistahonoráraid ja mátkedoarjaga sámi artisttaide ja kulturbargiide
Maksimal støtte til turnevirksomhet er kr. 50 000.
Badjerádji čájálmasmátkedoarjagis lea 50 000 ru..
Støtten dekker utgifter som naturlig hører under turnevirksomhet, herunder:
Doarjja gokčá goluid mat lunddolaččat leat čájálmasmátkedoaimmas, dakko bokte:
- Reiseutgifter / opphold / kost
- Mátkegolut / orostallan / biebmu
- Tekniske utgifter
- Teknihkalaš golut
Enkeltkonserter støttes med inntil kr 10 000,-.
Doarjja ovttaskaskonsearttaide lea10 000 ru. rádjai.
Tiltaket skal gjennomføres i samfinansiering med arrangør.
Doaibmabidju galgá čađahuvvot ja ruhtaduvvot ovttas lágideddjiin.
Artisthonorar og reisestøtte for samiske artister og kulturarbeidere:
Artistahonorára ja mátkedoarjja sámi artisttaide ja kulturbargiide:
Honorarer skal være i samfinansiering med arrangør.
Honorára galgá ruhtaduvvot ovttas lágideddjiin.
Sametingets andel av honorarer kan utgjøre maksimalt 50 % begrenset oppad til kr 15 000,-.
Sámedikki honoráraoassi sáhttá badjerádjái dahkat 50 % ráddjejuvvon bajás 15 000.- ru. rádjai.
I tillegg kan det ytes reisestøtte, beregnet oppad til kr 10 000,-.
Dasa lassin sáhttá juolludit mátkedoarjaga, meroštallon bajás 10 000.- ru. rádjai.
Saksbehandlingstid:
Áššemeannudanáigi:
Søker kan forvente svar på søknad 3 måneder etter at søknad er mottatt hos oss, Jf forvaltningsloven § 11.
Ohcci sáhttá vuordit vástádusa ohcamii 3 mánu maŋŋel go mii leat ožžon ohcama, gč. hálddašanlága § 11.
Foreløpig melding i forvaltningssak sendes ut innen en måned etter mottatt søknad.
Gaskkaboddosaš diehtu hálddašanáššis sáddejuvvo ovtta mánu siste dan rájes go ohcan lea boahtán Sámediggái.
Kontaktpersoner:
Gulahallanolbmot:
Inger Tjikkom, tlf. 78 47 40 45 inger.tjikkom@samediggi.no
Ragnhild Vassvik, tlf. 78 47 41 54 ragnhild.vassvik@samediggi.no
Regelverk for tilskudd til joik og samisk musikk
Doarjjanjuolggadusat luođi ja sámi musihka várás
Styrker kommunikasjonen med kommunene og fylkeskommunene / Forvaltningsområde / Språk / Forsiden - Sametinget
Nannet gulahallama gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin / Sámegielaid hálddašanguovlu / Giella / Sámediggi - Sametinget
Styrker kommunikasjonen med kommunene og fylkeskommunene
Nannet gulahallama gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin
Sametingets president Aili Keskitalo vil besøke kommunene og fylkeskommunene i forvaltningsområdet.
Sámediggepresideanta Aili Keskitalo áigu galledit buot gielddaid ja fylkkagielddaid mat gullet sámegiela hálddašanguvlui.
Hensikten er å drøfte arbeidet med tospråklighet.
Ulbmilin lea ságastallat guovttegielalašvuođa barggu birra.
Sametinget bevilger 48,4 millioner kroner som tospråklighetsmidler til kommunene og fylkeskommunene i forvaltningsområdet.
Sámediggi juolluda 48, 4 miljon ruvnnu guovttegielatvuođa doarjaga gielddaide ja fylkkagielddaide mat leat hálddašanguovllu siskkobealde.
- Både kommunene og fylkeskommunene er sentrale i arbeidet med utvikling og styring av språket da de har ansvar for service overfor enkeltmennesker og at denne servicen gis på samisk, sier sametingspresident Aili Keskitalo.
- Sihke gielddat ja fylkkagielddat leat dehálaččat giela ovddideamis ja nannemis, go sis lea ovddasvástádus eaŋkilolbmuide fuolahit bálvalusaid ja maid addit sámegillii dáid bálvalusaid, lohká sámediggepresideanta Aili Keskitalo.
Sametinget har inngått samarbeidsavtaler med alle kommunene og fylkeskommunene i forvaltningsområdet om bruken av tospråklighetsmidlene.
Sámediggi lea dahkan ovttasbargošiehtadusaid buot hálddašanguovllu gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin guovttegielatvuođaruđaid geavaheami hárrái.
I forbindelse med oppfølgingen av avtalene ønsker sametingspresident Aili Keskitalo å møte ordførerne for å drøfte arbeidet med tospråklighet.
Šiehtadusaid čuovvoleami oktavuođas áigu sámediggepresideanta Aili Keskitalo deaivvadit sátnejođiheddjiiguin ja gulahallat gielddaid guovttegielalašvuođa barggu birra.
15.01.14. kl. 09.00 – 11.00: Nesseby kommune, Isak Saba Senteret,
15.01.14. Dii. 09.00 – 11.00: Unjárgga gielda, Isak Saba Guovddážis
Uke 7 - 10.02.14 - 13.2.14 planlagt møter med: Troms fylkeskommune, Kåfjord kommune, Lavangen kommune, Nordland fylkeskommune ja Tysfjord kommune
17.01.14. Dii. 13.30 – 15.30: Kárášjoga gielda, ráđđeviesus
Uke 18 – 29.4.14 – 30.4.14 planlagt møter med: Røyrvik kommune, Snåsa kommune og Nord-Trøndelag fylkeskommune
07.02.14. Dii. 10.00 – 12.00: Guovdageainnu suohkan, ráđđeviesus
Planen er å ha møte med Finnmark fylkeskommune også.
Finnmárkku fylkkagielddain maid pláne deaivvadit.
Tidspunkt er ennå ikke avtalt.
Dat áigi ii leat vel šihttojuvvon.
Sametingets president Aili Keskitalo forteller at samarbeidsavtalene mellom Sametinget og kommunene og fylkeskommunene om bruken av tospråklighetsmidlene skal evalueres neste år.
Sámediggepresideanta Aili Keskitalo muitala ahte ovttasbargošiehtadusat gaskal Sámedikki ja gielddaid ja fylkkagielddaid guovttegielalašvuođadoarjaga geavaheamis galget árvvoštallojuvvot boahtte jagi.
Mer informasjon fås av Sametingets president Aili Keskitalo, 971 29 305 eller kommunikasjonsdirektør Jan Roger Østby, 481 44 696
Eanet dieđut: Sámediggepresideanta Aili Keskitalo, 971 29 305 dahje gulahallandirektevra Jan Roger Østby, 481 44 696
Lokal forvaltning av verneområdene ble etablert i 2010.
16. Geassemánnu 2014
Representant: Elin Marie Danielsen Vararepresentant: Maria Kråik Stenfjell
Representant: Eva Anette Wilks Vararepresentant: Linda Marie Jåma
Representant: Kjell Jøran Jåma Vararepresentant: Tom Aile Bientie
Representant: Thomas Danielsen Vararepresentant: Jon Andreas Steinfjell Devika
Representant: Audun Johnsen Vararepresentant: Rolf Johansen
Representant: Gun Margret Utsi Vararepresentant: Roy Kvitfjell
Representant: Hilde Marie Larsen Vararepresentant: Inger Heiskel
Representant: Hilde A. Nyvoll Vararepresentant: Geir Tommy Pedersen
Representant: Elisabeth Johansen Vararepresentant: Eskild Johansen
Representant: Brita J. Skum Vararepresentant: Ann-Kristin Engstad
Representant: Arne Jørgensen Vararepresentant: Robert Wilhelmsen
Representant: Jan Ivvár Smuk Vararepresentant: Inger Anita Smuk
Representant: Ronny Wilhelmsen Vararepresentant: Ida B. Bjørnbak
Representant: Ragnhild Melleby Aslaksen Vararepresentant: Jarl Even Roska
Representant: Anne Berit P. Kristiansen Vararepresentant: Geir Are Winther
Representant: Mariann W. Magga Vararepresentant: Ola Johansen
Bekrefte bestilling
Oaččo nuvttá giehtabátti, boallomearkka, ja sátnegirjjáža / Sámás muinna / Giella / Sámediggi - Sametinget
Parlør: " Samiske ord og fraser "
Diŋgonskovvi
Nordsamisk buttons
Vállje buktaga
Nordsamisk armbånd liten størrelse
Namma ja čujuhus
Nordsamisk armbånd stor størrelse
Duođaš diŋgojumi
Sørsamisk buttons
Giitu diŋgomis !
Sørsamisk armbånd liten størrelse
Sátnegirjjáš
Sørsamisk armbånd stor størrelse
Davvisámegiella boallomearka
Lulesamisk armbånd liten størrelse
Oarjelsámegiella giehtabáddi sturrodat unni
Lulesamisk armbånd stor størrelse
Oarjelsámegiella giehtabáddi sturrodat stuoris
Dersom du ønsker mer enn ett eksemplar av valgt (e) produkt (er), fyll inn antall for hvert produkt her.
Jus háliidat oažžut eanet go ovtta gáhppálaga válljejuvvon buktagis / buktagiin, de almmut dása galle háliidat juohke buktaga nammii.
Sametinget er vertskap for konferansen Áltá 2013 og fungerer som teknisk arrangør.
08. Njukčamánnu 2013
I tillegg har Sametinget ansvar for kulturprogram og side-events under konferansen.
Sámediggi lea Áltá 2013 konferánssa lágideaddjin ja doaibmá maiddái teknihkalaš lágideaddjin.
Sametinget kan tilby generell informasjon om konferansen, og konkret informasjon om den praktiske gjennomføringen av den.
Sámediggi fállá oppalaš dieđuid konferánssa birra ja addá konkrehtat dieđuid konferánssa geavatlaš čađaheami birra.
Ønsker du informasjon om innhold og prosess før og under konferansen, kan du kontakte den internasjonale koordingeringsgruppen (Indigenous Global Coordinating Group).
Jus háliidat dieđuid sisdoalu ja proseassa birra ovdal konferánssa ja konferánssa áiggi, de váldde oktavuođa riikkaidgaskasaš koordinerenjoavkkuin (Indigenous Global Coordinating Group).
John B. Henriksen Internasjonal representant john.henriksen@samediggi.no
John B. Henriksen Riikkaidgaskasaš ovddasteaddji john.henriksen@samediggi.no
Hege Fjellheim Avdelingsdirektør for rettigheter og internasjonale saker +47 78 47 40 47 hege.fjellheim@samediggi.no
Hege Fjellheim Vuoigatvuođaid ja riikkaidgaskasaš áššiid ossodatdirektevra +47 78 47 40 47 hege.fjellheim@samediggi.no
Pressekontakter
Jan Roger Østby, gulahallandirektevra + 47 481-44696 jan.roger.ostby@samediggi.no
Hanne Holmgren, fagleder + 47 906-73883 hanne.holmgren@samediggi.no
Hanne Holmgren, fágajođiheaddji + 47 906-73883 hanne.holmgren@samediggi.no
Anders Henriksen, kommunikasjonsrådgiver +47 784-74065 anders.henriksen@samediggi.no
Anders Henriksen, gulahallanráđđeaddi +47 784-74065 anders.henriksen@samediggi.no
Pål Hivand, kommunikasjonsrådgiver +47 932 46 605 pal.hivand@samediggi.no
Pål Hivand, gulahallanráđđeaddi +47 932 46 605 pal.hivand@samediggi.no
Kontaktliste Samisk delegasjon
Oktavuohta GCG
Urfolkenes internasjonale koordineringsgruppe (GCG) består av representanter fra ulike urfolksregionene i verden.
Álgoálbmogiid riikkaidgaskasaš koordinerenjoavkkus (GCG) leat máilmmi iešguđet álgoálbmotregiovnnaid ovddasteaddjit.
GCGs pressekontakter
GCG neahttasiidu
Alyssa Macy Skype: alyssa.
GCG Facebook-siidu
Ghazali Ohorella Skype: gohorella Mobile: (+31) 630-027695 ghazali@siwalima.org
GCGs preassagulahallit
Menneskerettigheter må respekteres når ressursutvinning skjer i urfolks områder / Internasjonalt urfolkssamarbeid / Internasjonalt arbeid / Forsiden - Sametinget
Olmmošvuoigatvuođaid galgá árvvusatnit go resursaávkkástallan dáhpáhuvvá álgoálbmotguovlluin / Riikkaidgaskasaš álgoálbmotovttasbargu / Riikkaidgaskasaš bargu / Sámediggi - Sametinget
Menneskerettigheter må respekteres når ressursutvinning skjer i urfolks områder
Olmmošvuoigatvuođaid galgá árvvusatnit go resursaávkkástallan dáhpáhuvvá álgoálbmotguovlluin
Ministermøtet i Arktis Råd holdes i Iqaluit, Nunavut i Canada fredag den 24. april 2015.
Iqaluit, Nunavut Kanadas lea báiki gos Árktalaš Ráđi ministtarčoahkkin dollojuvvo bearjadaga cuoŋománu 24. b. 2015.
Sametingspresident Aili Keskitalo sier at menneskerettigheter må respekteres når ressursutvinning i urfolksområder.
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo dadjá ahte olmmošvuoigatvuođaid galgá árvvusatnit go resursaávkkástallan dáhpáhuvvá álgoálbmotguovlluin.
Sametingspresident Aili Keskitalo sier at FNs erklæring om urfolks rettigheter slår fast at utnytting av både fornybare og ikke-fornybare ressurser ikke kan skje uten at berørt urfolk har gitt sitt frie og informerte forhåndssamtykke til det.
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo dadjá ahte ON julggaštus álgoálbmotvuoigatvuođaid birra deattasta ahte ii sáhte ávkkástallat ođasmuvvi ja eahpeođasmuvvi resurssaiguin ovdalgo guoskevaš álgoálbmot eaktodáhtolaččat ja dieđiheami vuođul lea miehtan dasa.
Både myndigheter, industri, frivillige organisasjoner og urfolk må jobbe sammen for å skape en felles bærekraftig framtid.
Sihke eiseválddit, industriija, eaktodáhtolaš organisašuvnnat ja álgoálbmogat fertejit ovttas oččodit oktasaš ceavzilis boahtteáiggi.
Arktisk råd består av de åtte arktiske statene, og seks urfolksorganisasjoner, herunder Samerådet.
Árktalaš ráđis leat buot gávcci árktalaš stáhta, ja guhtta álgoálbmotorganisašuvnna, dás maiddái Sámiráđđi.
Sametinget inngikk i Norges delegasjon som ble ledet av utenriksminister Børge Brende.
Sámediggi oassálasttii Norgga sáttagoddái man olgoriikaministtar Børge Brende jođihii.
USA overtar nå formannskapet for de neste to årene.
Amerihká Ovttastuvvon Stáhtat váldet dál badjelasaset ovdagotti boahtte guovtti jahkái.
USAs utenriksminister John Kerry uttrykte høge ambisjoner for Arktisk Råd på ministermøtet i Canada.
Amerihká Ovttastuvvon Stáhtaid olgoriikaministtar John Kerry dovddahii alla gudneáŋgirvuođa Árktalaš Ráđi ektui ministtarčoahkkimis Kanadas.
Organisasjonsstruktur / Om Sametinget / Forsiden - Sametinget
Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Plenumsledelsen utarbeider saksliste, innkaller til og leder Sametingets plenumsmøter etter reglene i Sametingets arbeidsorden.
Dievasčoahkkima jođihangoddi ráhkada áššelisttu, gohčču čoahkkimiidda ja jođiha Sámedikki dievasčoahkkimiid Sámedikki bargoortnegis mearriduvvon njuolggadusaid mielde.
Sametingets klagenemnd
Sámedikki váiddalávdegoddi
Sametinget har i 2011 opprettet Sametingets klagenemnd for tilskuddssaker.
Sámediggi lea 2011-s ásahan Sámedikki váiddalávdegotti doarjjaáššiid várás.
Formålet med opprettelsen er å sikre at Sametingets tilskuddsforvaltning oppfyller forvaltningslovens regler om klagebehandling.
Áigumuš ásahemiin lea sihkkarastit ahte Sámedikki doarjjahálddašeapmi ollašuhttá hálddašanlága gáibádusaid váiddagieđahallama birra.
Sametingsrådets medlemmer er oppnevnt av presidenten, som leder rådet.
Sámediggeráđi miellahtuid nammada presideanta, guhte lea ráđi jođiheaddji.
Sametingspresidenten er valgt av og blant flertallet i Sametingets plenum.
Sámediggepresideanta lea válljejuvvon Sámedikki dievasčoahkkima eanetlogus eanetlogu jienaiguin.
Rådet fungerer som Sametingets regjering, og står for den daglig politiske virksomheten.
Ráđđi doaibmá Sámedikki ráđđehussan, ja ovddasvástida beaivválaš politihkalaš doaimma.
Sametingets ungdomspolitiske utvalg (SUPU) er opprettet for å styrke samisk ungdoms innflytelse på Sametingets politikk.
Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddi (SáNuL) lea ásahuvvon buoridandihti sámi nuoraid vejolašvuođa váikkuheames Sámedikki politihka.
Sametingets eldreråd
Sámedikki vuorrasiidráđđi
Sametingsrådet oppnevner nytt eldreråd.
Sámediggeráđđi lea nammadan ođđa vuorrasiidráđi.
Sametingsråd Henrik Olsen sier at eldrerådet skal være med å utforme Sametingets eldrepolitikk.
Ráđđeláhttu Henrik Olsen lohka ahte vuorrasiidráđđi galgá leat mielde hábmeme sámedikki vuorrasiidpolitihka.
Politiske ansvarsområder i rådet / Sametingsrådet / Organisasjonsstruktur / Om Sametinget / Forsiden - Sametinget
Politihkalaš ovddasvástádussuorggit ráđis / Sámediggeráđđi / Organisašuvdnastruktuvra / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Sametingspresident Aili Keskitalo og de øvrige medlemmene av Sametingsrådet har definert og fordel de politiske ansvarsområdene mellom seg.
Sámeidkki presideanta Keskitalo ja Sámediggeráđi eará lahtut leat válljen ja juogadan politihkalaš ovddasvástádussurggiid gaskaneaset.
Her finner du hvilke rådsmedlemmer som har ansvar for hvilke politiske områder.
Dás oainnát guđe ráđđelahtus lea ovddasvástádus guđe politihkalaš suorggis.
Rettigheter, internasjonale saker, språk og likestilling
Bajimus ovddasvástádus buot áššesurggiin
Samiske rettigheter
Sámi vuoigatvuođat
Samisk samarbeid over landegrensene (SPR)
Sámi riikkarájid rasttideaddji ovttasbargu (SPR.)
Språk
Sámi báikenamat
Samiske stedsnavn
Dásseárvu
Likestilling
Kultu v r a ja dearvvašvuohta
Henrik Olsen
Kulturpolitihkka
Kultur og helse
Dáidda
Kunst
Valáštallan
Film, litteratur, musikk
Filbma, girjjálašvuohta, musihkka
Teater
Teáhter
Festivaler
Festiválat
Barne-, ungdoms- og familiepolitikk
Mánáid-, nuoraid- ja bearašpolitihkka
Ann-Mari Thomassen
Dáruiduhttináššit
Budsjett, regionalpolitikk og duodji
Bu šeahtta, regionálapolitihkka ja duodji
Sametingets budsjett og regnskap
Sámedikki bušeahtta ja rehketdoallu
Klagesaker
Váiddaáššit
Samarbeidsavtaler med kommuner
Regionála ovddidanprográmmat
Samarbeidsavtaler med fylkeskommuner
Ovttasbargošiehtadusat gielddaiguin / suohkaniiguin
Kommunereformen
Suohkanođastus
Thomas Åhren
Regiovdnaođastus
Areal, kulturminner, miljø, høyere utdanning og forskning
Are ála, kulturm uittut, biras, alit oahppu ja dutkan
Samiske kulturminner
Sámi kulturmuittut
Myndighetsutøvelse i henhold til kulturminneloven og plan og bygningsloven
Eisseválddegeavat kulturmuitolága ja plána- ja huksenlága vuođul
Samferdsel, herunder motorferdsel i utmark
Johtolat, dás maiddái mohtorjohtolat meahcis
Klima og miljø
Dálkkádat ja biras
Tradisjonell kunnskap
Sámi statistihkka
Samisk statistikk
Silje Karine Muotka
Kunnskap og næring
Máhttu ja ealáhus
Grunnskole
Mánáidgárdi
Pedagogisk veiledning
Pedagogalaš bagadus
Læremidler til barnehager
Gealbudeapmi ja rekrutteren
Fiske- og marine ressurser
Guolle- ja mariidna resurssat
Pressekontakter / Presse / Forsiden - Sametinget
Preassaoktavuođat / Preassadieđáhusat / Sámediggi - Sametinget
Generelle spørsmål kan rettes til kommunikasjonsavdelingen (GUL).
Oppalaš gažaldagaid sáhttá sáddet Sámedikki gulahallanossodahkii (GUL).
Avdelingsdirektører
Direktevra
Jan Roger Østby
Tommy Somby
Anne Britt K. Hætta
Hálddahusossodat
Språkavdelingen
Giellaossodat
Avdeling for oppvekst og opplæring
Bajásšaddan- ja oahppahusossodat
Avdeling for næring, kultur og helse
Ealáhus - kultur - ja dearvvašvuođaossodat
Avdeling for kulturminner, areal og miljø
Kulturmuito-, areála- ja birasossodat
Avdeling for rettigheter og internasjonale spørsmål
Vuoigatvuođa- ja riikkaidgaskasašossodat
Kommunikasjonsavdelingen
Randi Romsdal Balto
Jan Roger Østby
Dievasčoahkkinstába
Kommunikasjonsdirektør
Fágajođiheaddji / Webdoaimmaheaddji
Hanne Holmgren Lille
Gulahallanráđđeaddi
Fagleder / Webredaktør
Gulahallanráđđeaddi
Anders Henriksen
Sámediggeráđđi
Kommunikasjonsrådgiver
Aili Keskitalo
Pål Hivand
Presideanta (NSR)
Kommunikasjonsrådgiver
Ráđđelahttu (NSR)
Sametingsrådet
Silje Karine Muotka
President (NSR)
Ráđđelahttu (NSR)
Henrik Olsen
Ráđđelahttu (NSR)
Thomas Åhren
Ráđđelahttu (NSR)
Ann-Mari Thomassen
Politihkalaš ráđđeaddi
Runar Myrnes Balto
Dievasčoahkkinjođihangoddi
Politisk rådgiver
Jørn Are Gaski
Leder (Arbeiderpartiet)
Nubbinjođiheaddji (NSR)
Samer Sørpå
Sámit lulde
Program Áltá 2013 / Áltá 2013 / Internasjonalt arbeid / Forsiden - Sametinget
Prográmma Áltá 2013 / Áltá 2013 / Riikkaidgaskasaš bargu / Sámediggi - Sametinget
Foreløpig program for den forberedende urfolkskonferansen i Alta 8. til 12. juni 2013, Áltá 2013.
Ráhkkaneaddji álgoálbmotkonferánssa gaskaboddasaš prográmma Álttás geassemánu 8. b rájes 12. b. rádjai 2013.
Lørdag 8. juni
Lávvardaga geassemánu 8. b..
Hele dagen: Konferansedeltakere ankommer Alta.
Olles beaivvi: Konferánsaoassálastit bohtet Áltái.
Registrering.
Registreren.
Hele dagen: Klargjøring av Finnmarkshallen.
Olles beaivvi: Ráhkkanahttit Finnmarkshallena.
Hele dagen: Urfolksregionene holder separate møter.
Olles beaivvi: Álgoálbmotregiovnnat dollet sierra čoahkkimiid.
Kl. 12.00: Presserommet åpner.
Dii. 12.00: Preassalatnja rahppojuvvo.
Kl. 20.00: Mottakelse på Høgskolen i Alta.
Dii. 20.00: Vuostáiváldin Álttá allaskuvllas.
Mandag 10. juni
Vuosárgga geassemánu 10. b..
Kl. 10.00 - 13.00: Åpning og konferanse Kl. 13.00 - 15.00: Lunsj Kl. 15.00 - 18.00: Konferansen fortsetter Kl. 18.00 - 18.30: Pressekonferanse
Dii. 10.00 - 13.00: Rahpan ja konferánsa Dii. 13.00 - 15.00: Lunša Dii. 15.00 - 18.00: Konferánsa joatká Dii. 18.00 - 18.30: Preassakonferánsa
Tirsdag 11. juni
Maŋebárgga geassemánu 11. b..
Kl. 10.00 - 13.00: Åpning og konferanse Kl. 13.00 - 15.00: Lunsj Kl. 15.00 - 18.00: Konferansen fortsetter
Dii. 10.00 - 13.00: Rahpan ja konferánsa Dii. 13.00 - 15.00: Lunša Dii. 15.00 - 18.00: Konferánsa joatká
Kl. 10.00 - 13.00: Åpning og konferanse Kl. 13.00 - 15.00: Lunsj Kl. 15.00 - 18.00: Konferansen avsluttes Kl. 18.00 - 18.30: Pressekonferanse
Dii. 10.00 - 13.00: Rahpan ja konferánsa Dii. 13.00 - 15.00: Lunša Dii. 15.00 - 18.00: Konferánsa loahpahuvvo Dii. 18.00 - 18.30: Preassakonferánsa
24. september 2014
24. Čakčamánnu 2014
Sametingspresident Aili Keskitalo var en av innlederne under åpningen av FNs generalforsamlings verdenskonferanse om urfolks rettigheter 22. september.
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo lei okta ON váldočoahkkima álgoálbmotvuoigatvuođaid máilmmikonferánssa rahpama álggaheddjiin čakčamánu 22. b..
Her kan du lese presidentens innlegg (finnes kun på engelsk).
Dás sáhtát lohkat presideantta sáhkavuoru (lea dušše eŋgelasgillii).
Om du ønsker å se innlegget i opptak kan dette gjøres på FNs nett-tv.
ON neahtta-tv lea bádden su sáhkavuoru.
Innlegget er omtrentlig halvannen time ut i opptaket.
Sáhkavuorru lea sullii tiibmabeali báddema álggu rájes.
Reinbeitedistrikter og samebyer / Norsk-svensk reinbeitekonvensjon / Reindrift / Næringer / Forsiden - Sametinget
Reinbeitedistrikter og samebyer / Norgga-Ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvdna / Boazodoallu / Ealáhusat / Sámediggi - Sametinget
Norsk-svensk reinbeitekonvensjon
Norgga-Ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvdna
Politisk sak: Konvensjon mellom Norge og Sverige om grenseoverskridende reindrift inneholder bestemmelser om hvordan reinbeiting over riksgrensa skal foregå.
Politihkalaš ášši: Norgga ja Ruoŧa gaskasaš konvenšuvnnas rádjerasttideaddji boazodoalu birra leat mearrádusat das mot boazoguohtun badjel riikkaráji galgá dáhpáhuvvat.
Den grenseoverskridende reindriften har tradisjoner som strekker seg tilbake til før riksgrensene mellom Norge og Sverige ble trukket.
Rádjerasttideaddji boazodoalus leat árbevierut mannet ruovttoluotta áiggis ovdalgo riikkarájit gaskal Norgga ja Ruoŧa mearriduvvojedje.
Lappekodisillen av 1751 er den første avtalen som omhandler samenes rett til å drive med reindrift på kryss av grensene.
1751-mannosaš lappekodisilla lea vuosttaš šiehtadus mii gieđahallá sápmelaččaid vuoigatvuođa doaimmahit boazodoalu rastá rájiid.
Den Norsk-svenske reinbeitekonvensjon ble for første gang undertegnet av Norge og Sverige i 2005, men på grunn av sterk misnøye fra samisk side har ikke konvensjonen blitt ratifisert.
Norgga-Ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvnna vuolláičálle Norga ja Ruoŧŧa vuosttaš geardde jagis 2005, muhto garra duhtameahttunvuođa geažil sápmelaččaid bealis, ii leat konvenšuvdna nannejuvvon.
Sametinget i Norge og Sverige har sammen med Svenska Samers Riksforbund og Norske Reindriftssamers Landsforbund fått i oppdrag fra norsk og svensk regjering å arbeide videre med norsk – svensk reinbeitekonvensjon.
Norgga ja Ruoŧa bealde sámedikkit leat ovttas Ruoŧa Sápmelaččaid Riikkaservviin ja Norgga Boazosápmelaččaid Riikkaservviin ožžon bargun Norgga ja Ruoŧa ráđđehusain bargat viidáseappot Norgga-Ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvnnain.
Formålet er å få en konvensjon som ivaretar alle parters rettigheter og interesser på en god måte.
Áigumuššan lea oččodit dakkár konvenšuvnna mii fuolaha buot áššebeliid vuoigatvuođaid ja beroštusaid buriin vugiin.
Sametinget i Norge har fått ansvaret for å lede prosessen og ønsker derfor å komme i dialog med de berørte reinbeitedistrikter for å sikre en best mulig prosess i arbeidet.
Norgga bealde Sámediggi lea ožžon ovddasvástádusa das ahte jođihit proseassa ja háliida danne gulahallat guoskevaš orohagaiguin sihkkarastin dihtii buoremus proseassa barggus.
Vi ber berørte reinbeitedistrikt om å ta kontakt med oss dersom man ønsker en dialog med Sametinget om saken.
Mii bivdit guoskevaš orohagaid váldit oktavuođa minguin jus háliidit gulahallama Sámedikkiin dán áššis.
Arbeidet med den nye konvensjonen har fått en frist på ett år fra september 2012.
Bargu ođđa konvenšuvnnain lea ožžon ovtta jagi áigemeari čakčamánu 2012 rájes.
Deres råd, tilbakemeldinger og innspill har vært til god nytte for oss i arbeidet med konvensjonsteksten.
Skábmamánu 16. b. 2012 dii 10-15 doallá Norgga-Ruoŧa boazoguohtunkonvenšuvnna bargojoavku čoahkkima.
Fra arbeidsgruppens side har vi nå kommet så langt at vi har et omforent forslag til tekst som vi nå sender ut til dere.
Čoahkkin dollojuvvo Rica Hotel Victoria nammasaš hoteallas Oslos.
Vi vil gjøre et grundig arbeid på dette også.
Buresboahtin čoahkkimii cuoŋománu 5.-7. b..
Norsk-svensk reinbeitekonvensjon.docx
Ellinor Marita Jåma
Ansvarlig politiker
Ovddasvástideaddji politihkkár
Rådsmedlem
Silje Karine Muotka
Tel.: +47 984 87 576
silje.karine.muotka@samediggi.no
Sametingsrådet støtter Kystaksjonen / Marine næringer / Næringer / Forsiden - Sametinget
Sámediggeráđđi doarju rahčamuša guolleresurssaid ovddas davvin / Mearraealáhusat / Ealáhusat / Sámediggi - Sametinget
Sametingsrådet støtter Kystaksjonen
18. Guovvamánnu 2014
Sametingsrådet støtter Kystaksjonen og kravene om at leveringsforpliktelsene i nord må respekteres, slik Stortinget opprinnelig vedtok.
Sámediggeráđđi doarju nu gohčoduvvon riddogičči ja gáibádusaid ahte gáddengeatnegasvuođat davvin galget árvvusadnojuvvot, nu mo Stuorradiggi álggos evttohii.
- Fiskeriene og retten til å fiske er selve livsnerven og danner grunnlaget for både bosetting og utvikling i svært mange bygder og tettsteder i Nord-Norge, uttaler sametingsråd Silje Karine Muotka.
– Guolástusat ja guolástanvuoigatvuohta leat eallima eaktun ja vuođđun sihke ássamii ja ovdáneapmái hui ollu giliin ja čoahkkebáikkiin Davvi-Norggas, cealká sámediggeráđđi Silje Karine Muotka.
Hun understreker at selv etter mange år med strenge og harde reguleringer, er aktiviteten som fisken og fiskerinæringen skaper, sentrale og bærende elementer.
Son deattuha ahte vaikke vel leat ge leamaš čavga ja garra muddemat máŋggaid jagiid, de leat dat doaimmat maid guolli ja guolástusat vuolggahit, hui deaŧalaččat.
– Det kan uten tvil fastslås at befolkningen gjennom sin bosetting i fjordene og langs kyst av Nord-Norge har rettigheter til bruk og forvaltning av fisken i sine nærområdet og i Barentshavet.
- Eahpitkeahttá sáhttá nannet ahte álbmogis, dan bokte go dat lea ássan Davvi-Norgga vuonain ja rittuin, leat vuoigatvuođat iežas lagašguovllu ja Barentsábi guoli geavaheapmái ja hálddašeapmái.
Lokalbefolkningens forhold til fiskeressursene var avgjørende for medholdet Norge fikk i 1953 da vi vant fram i tvistesaken med britiske trålere og myndigheter, sier Muotka.
Báikegottiid oktavuohta guolleresurssaide lei mearrideaddjin dan mieđáhussii maid Norga oaččui 1953:s go mii vuittiimet riidoáššis brihttalaš feastonuohttefatnasiiguin ja eiseválddiiguin, dadjá Muotka.
Bakgrunnen for denne tvisten var at fiskerisamfunnene og Norge ikke lengre ville ha Storbritannias trålflåte fiskende inne i fjordene.
Dán riiddu duogáš lei dat go guolástusservodagat ja Norga eai šat háliidan brihttalaš feastonuohttefatnasiid vuonaide.
Dommen fra 1953 slår fast at bosettingen, og bruken av fiskeressursene langs kysten, danner lokale sedvaneregler som står sentralt i grunnlaget for Haag domstolens avgjørelse.
1953 duopmu nannii dan ahte ássan, ja guolleresursageavaheapmi rittuin, duddjojit báikkálaš vieruiduvvannjuolggadusaid mat lea guovddážis Haag duopmostuolu mearrádusas.
Sametinget har gjennom sitt arbeid med fiskerisaker og Kystfiskeutvalgets behandling fått gjennomført forandringer og tilføyelser i Havressursloven, Deltakerloven og Finnmarksloven som styrker lokalt eierskap og forvaltning.
Sámediggi lea barggus guolástusáššiiguin ja Riddoguolástuslávdegotti meannudeamis ožžon čađahuvvot dakkár rievdadusaid ja lasáhusaid Mearraresursaláhkii, Oassálastinláhkii ja Finnmárkkuláhkii mat nannejit báikkálaš eaiggáduššama ja hálddašeami.
– Trålernes opprinnelige leveringsforpliktelser gjelder og skal håndheves i tråd med vedtakets innhold.
– Feastonuohttefatnasiid álgoálgosaš gáddengeatnegasvuođat gustojit ja galget čađahuvvot mearrádusa sisdoalu vuođu.
Hvis leveringsforpliktelsene ikke overholdes, må kvotene inndras og tildeles kystflåten med forpliktelser om levering lokalt, understreker Muotka.
Jus gáddegeatnegasvuođat eai čuvvojuvvo, de ferte eriid duoguštit ja addit riddofatnasiidda dainna geatnegasvuođain ahte dat galget gáddejuvvot báikkálaččat, deattuha Muotka.
Sametingsvalget 2013 - innkomne listeforslag / Info / Kampanjeside / Valg og manntall / Forsiden - Sametinget
Sámediggeválga 2013 – listoevttohusat mat leat boahtán midjiide / Dieđut / Kampanjeside / Válga ja jienastuslohku / Sámediggi - Sametinget
Sametingsbygningen / Om Sametinget / Forsiden - Sametinget
Sámediggevisti / Sámedikki birra / Sámediggi - Sametinget
Sametingsbygningen
Sámediggevisti
Sametingsbygningen i Karasjok ble offisielt åpnet 2. november 2000 av H. M. Kong Harald V. Sametingsbygningen huser samenes folkevalgte forsamling og administrasjonen for Sametinget i Norge.
H. M. Gonagas Harald V rabai ođđa sámediggevistti almmolaččat skábmamánu 2. b. 2000. Sámediggevisttis lea Norgga bealde sápmelaččaid álbmotválljen orgána ja Sámedikki hálddahus.
Bygningen er tegnet av sivilarkitektene Stein Halvorsen og Christian Sundby, som i mars 1996 vant arkitektkonkurransen med mottoet 69,3˚ NORD.
Vistti leaba tevdnen siviilaarkiteavtta guovttos Stein Halvorsen ja Christian Sundby, geat njukčamánus 1996 vuittiiga arkiteaktagilvvu čuoládagain 69,3˚ DAVVI.
I alt var det 116 påmeldte deltakere, og av disse kom det inn 48 utkast.
Oktiibuot ledje dieđihan 116 gilvaleaddji, ja 48 evttohusa bohte.
Byggearbeidet startet august 1998 og i juni 1999 foretok stortingspresident Kirsti Kolle Grøndahl grunnsteinsnedleggelse.
Huksenbarggut álggahuvvojedje borgemánus 1998, ja vuođđogeađggi bijai Stuorradikki presideanta Kirsti Kolle Grøndahl geassemánus 1999.
Bygningen er formet som en halvsirkel i to etasjer med Sametingets bibliotek, resepsjon, møterom og et førtital kontorer.
Visti lea hábmejuvvon vuollegis beallegierdun guovtti gearddis gos lea Sámi sierrabibliotehka, resepšuvdna, čoahkkinlanjat ja sullii njealjelogi kantuvrra.
I enden av halvsirkelen ligger Sametingets plenumssal som et lavvuformet amfi for møtene i samenes folkevalgte forsamling.
Nuppe geahčen beallegierddu lea lávvohápmásaš dievasčoahkkinlatnja sámi álbmotválljen orgána čoahkkimiid várás.
Sametingsbygningen står først og fremst som et konkret symbol på den politiske og rettslige status samene som folk har.
Sámediggevisti lea vuosttažettiin dan politihkalaš ja rievttálaš stáhtusa konkrehta govastahkan, mii sápmelaččain lea álbmogin.
Sametingsbygningen oppfyller alle rimelige krav til en moderne parlamentsbygning.
Sámediggevisti ollašuhttá buot govttolaš gáibádusaid ođđaáigásaš parlameantavistái.
Sametingets plenumssal, auditoriet og alle møterom er utstyrt med digitale tolkeanlegg.
Sámedikki dievasčoahkkinlanjas, auditorias ja buot čoahkkinlanjan leat digitála dulkonrusttegat.
Presse og medier har egne rom, og det er lagt til rette for radio- og fjernsynsoverføringer fra sametingsmøtene.
Preassas ja mediain leat sierra lanjat, ja lea vejolaš TV ja radio bokte sáddet Sámedikki dievasčoahkkimiid.
Sametinget Kautokeinoveien 50 9730 Karasjok, Norway
Vistti obbaviidodat lea 5 300 njealjehasmehtera ja prošeaktagolut ledje 128.710.000 ru jagis 2000.
Under følger taler holdt under markeringen, samt lenker til nyhetsklipp og kommentarer.
Vuolábeallái leat biddjojuvvon sártnit mat ledje ávvudeamis, ja leaŋkkat ođđasiidda ja mearkkašumiide.
Talene er publisert på de språk talerne har gjort dem tilgjengelig.
Sártnit leat almmuhuvvo daidda gielaide maid sárdnideaddjit geavahedje.
Enkelte taler er derfor bare på norsk eller bare på samisk.
Danne almmuhuvvojit muhtun sártnit dušše dárogillii dahje sámegillii.
Se talene Du kan se alle innlegg på originalspråk på Sametingets web-tv.
Geahča sártniid Sáhtát geahččat buot sáhkavuoruid álgogillii dás: Sametingets Web-tv.
Stortingspresident Olemic Thommessens tale er også gjort tilgjengelig på NRK.
Stuorradiggepresideantta O lemic ThomMessen sárdni lea maid almmuhuvvon NRK neahttasiidduin.
Åpningstale ved Jørn Are Gaski, plenumsleder
Rahpansárdni Sámedikki 25-jagi ávvudeamis - Jørn Are Gaski, dievasčoahkkinjođiheaddji
Stortingspresident, statsråd, sametingspresident, representanter – mine damer og herrer.
Stuoradiggepresideanta, stáhtaráđđi, sámediggepresideanta, áirasat – Buorit olbmot.
Det er en stor ære for meg som plenumsleder i Sametinget å kunne ønske dere alle velkommen til denne markeringen av at det nettopp i dag er 25 år siden Sametinget ble åpnet, 9. oktober 1989 av Hans Majestet Kong Olav V.
Munnje Sámedikki dievasčoahkkinjođiheaddjái lea stuora gudni sávvat didjiide buohkaide bures boahtima dán čalmmusteapmái go lea juste odne ahte Sámediggi rahppui golggotmánu 9.b.1989, Gonagas Ovllás.
Året før, 27. mai 1988, ble det inntatt i grunnloven en bestemmelse om at det påligger norske myndigheter et ansvar for å legge til rette for at den samiske folkegruppe kan sikre og utvikle sitt språk, kultur og samfunnsliv.
Jagi ovdal, miessemánu 27. beaivvi váldui vuođđoláhkii mielde mearrádus gos čuožžu ahte Norgga eiseválddiin lea ovddasvástádus dasa ahte sámi álbmot sáhttá sihkkarastit ja ovddidit iežaset giela, kultuvrra ja servodaga.
På disse 25 årene har utviklingen vært positiv, både når det gjelder rettsutvikling og praktisk politikk overfor samene i Norge og urfolk internasjonalt.
Dán 25 jagis lea ovdáneapmi leamaš buorre, sihke mii guoská riekteovddideapmái ja praktihkalaš politihkkemii sámiid ovddas Norggas ja álgoálbmogiid ovddas riikkaidgaskasaččat.
Jeg viser til den mest aktuelle og siste tids utvikling, nemlig enigheten om innholdet i sluttdokumentet fra FNs generalforsamlings konferanse om urfolk i høst.
Mun čujuhan dasa mii lea eanemus áigeguovdil maŋimus áiggiid ovddideapmái, namalassii ovttaoaivilvuohta ON váldočoahkkima konferánssas álgoálbmogiidda loahppadokumeantta sisdollui mannan čavčča.
Det er et tilfeldighetenes spill at alt dette skjer nettopp i det året hvor vi også markerer den norske grunnlovens 200 år, men det gir oss en anledning til å reflektere litt grundigere rundt en del grunnleggende forhold.
Heivii vuohkkasit go dát dáhpáhuvvá juste seamma jagi go mii maid ávvudit norgga vuođđolága 200 jagi, ja dat addá midjiide vejolašvuođa čuvget veahá dárkileappot muhtin vuođđoáššiid.
Da allmenn stemmerett ble innført med grunnloven i 1814, var i realiteten stemmeretten langt fra det vi i dag anser som ” allmenn ”.
Go jienastanriekti buohkaide váldui mielde vuođđoláhkii 1814:s, de duohtavuođas lei jienastanriekti guhkkin eret das maid mii odne ipmirdit “ buohkaide ”.
Bare de mest priviligerte 7 prosent av befolkningen fikk reell stemmerett med grunnloven.
Dušše moaddásis geain ledje ovdavuoigatvuođat earáid ektui, 7 proseanttas álbmogis, lei duohta jienastanriekti vuođđolága mielde.
I 1884 fikk arbeidere med en viss inntekt stemmerett, mens allmenn stemmerett for menn ble innført i 1889.
1884:s ožžo bargit geain lei bálká buori dásis, jienastanrievtti, ja buot dievddut ožžo jienastanrievtti 1889:s.
Først i 1913 fikk kvinner stemmerett.
Easkka 1913 ožžo nissonolbmot maid jienastanrievtti.
Samtidig med denne langsomme norske ferden mot et moderne demokrati og en rettsstat, ble den samiske kulturen og det samiske folket i økende grad marginalisert og undertrykket.
Oktanis dáinna Norgga mátkkiin ođđaáigásaš demokratiijii ja riektestáhtii, šattai sámi kultuvra ja sámi álbmot eanet ja eanet mearkkaškeahtes ja dulbmojuvvui.
De samiske fargene ble med voksende norsk og nasjonal bevissthet i økende grad oppfattet som fremmede og uønsket i den nasjonale paletten av rødt, hvitt og blått.
Sámi ivnnit ipmirduvvo amasin ja dakkárin maid eai háliidan, dađistaga go Norgga ja našunála ipmárdus stuorui, go Norgga ivnnit ledje ruoksat, vielgat ja alit.
Det samiske landsmøtet i 1917 ble vendepunktet.
Sámi riikkačoahkkin 1917 rievdadii buot.
Da startet den samiske bevisstgjøringen og den lange prosessen mot folkerettslig og demokratisk likeverd mellom det samiske og norske folk.
Dalle álggii sámi diđolašvuođa lokten ja guhkes proseassa álbmotrievttalaš ja demokráhtalaš ovttadássásašvuhtii gaskal sámi ja dáža álbmoga.
En prosess som resulterte i at Hans Majestet Kong Harald under åpningen av Sametinget erklærte:
Proseassa man boađus šattai ahte Gonagas Harald Sámedikki rahpamis dajai:
Når vi vender blikket bakover i tid, ser vi rakst at det som i dag oppleves som selvsagte og grunnleggende rettigheter og idéer, i lang tid ble oppfattet som svært radikale og revolusjonære.
Go mii geahččat áiggis maŋos, de oaidnit mii jođánit ahte dat mat odne leat diehttelas ja vuđolaš vuoigatvuođat ja jurdagat, guhká adnojedje hui ravdamearálažžan ja rievdadeaddjin.
75 år tok det fra grunnloven ble laget til arbeidere fikk stemme ved valg.
75 jagi golle dan rájes go vuođđoláhka ásahuvvui gitta bargit besse jienastit válggain.
Kvinnene måtte vente i hundre år.
Nissonolbmot fertejedje vuordit čuođi jagi.
Det er gjennom historien svært få eksempler på at gruppers makt og privilegier oppgis uten sterk motstand.
Historjjás leat uhccán ovdamearkkat dasa ahte joavkkut addet eret fámu ja ovdduid garra vuostálastima haga.