pere/sami_parallel huggingface dataset:
Vi ber også om en oversikt over hvor mange inngående dokumenter de siste 3 månedene som alternativt faller under gruppene:
Mii bivdit maiddái oažžut diehtit galle dokumeantta leat boahtán maŋimus 3 mánus mat molssaektosaččat gullet dáidda joavkkuide: a. Dokumeanttat mat doalahuvvojedje áibbas eret almmolašvuođas, áibbas graderejuvvon geahččama vuostái ?
a.
b..
Dokumenter som ble helt unntatt offentlighet, fullstendig gradert mot innsyn ? b. Dokumenter hvor kun deler av dokumentet ga grunnlag mot innsyn, men hvor dokumentet likevel kan fås ut ved forespørsel. c.
Dokumeanttat main dušše oasit dokumeanttas adde vuođu doalahuvvot eret almmolašvuođas, muhto ahte dokumeantta sáhtii oažžut go jearahuvvui.
Resterende dokumenter som dermed vil være uten hjemmel for gradering.
c. Buot dat eará dokumeanttat maidda ii leat láhkavuođđu graderet.
Svar på spørsmål til Sametingsrådet i henhold til Sametingets forretningsorden § 11
Sámediggeráđi vástádus gažaldahkii áirasis Willy Ørnebakk - Bargiidbellodaga sámediggejoavku.
Sametingsrådet er svært opptatt av at allmennheten og mediene skal kunne bruke den lovbestemte innsynsretten i forhold til Sametingets dokumenter, og bestreber derfor meroffentlighet i størst mulig grad.
Sámediggeráđđi berošta ollu das ahte almmolašvuohta ja mediat galget beassat geavahit lágain mearriduvvon geahččanvuoigatvuođa Sámedikki dokumeanttaid ektui, ja viggá oččodit nu buori almmolašvuođa go vejolaš.
Sign: _________________ / _________________ Sametingsrådet understreker at allmennheten selvsagt har krav på og vil få innsyn i Sametingets offentlige dokumenter.
Sámediggeráđđi deattuha ahte almmolašvuođas dieđusge lea vuoigatvuohta geahččat Sámedikki almmolaš dokumeanttaid.
Dagens løsning forutsetter imidlertid at man må henvende seg til Sametinget og be om slikt innsyn.
Otná čoavddus eaktuda dattetge ahte ferte váldit oktavuođa Sámedikkiin go áigu dákkár geahččanlobi.
En slik ordning er vanlig blant de fleste offentlige etater i Norge.
Dakkár ortnet lea dábálaš eanaš Norgga almmolaš etáhtain.
Sametingsrådet har inntil videre besluttet å ikke legge ut sin post direkte på nett, fordi vi i dagens situasjon ikke i tilstrekkelig grad er sikker på at hensyn til personvernet og dokumenter som er unndratt offentlighet er ivaretatt på en sikker måte.
Sámediggeráđđi lea gaskaboddasaččat mearridan ahte ii bija poasttas njuolga nehttii go mii otná dilis eat leat doarvái sihkkarat das ahte persovdnasuodjalus ja dokumeanttat mat eai leat almmolaččat, leat doarvái bures vuhtiiváldojuvvon.
Sametingsrådet arbeider med å tilrettelegge og forbedre den tekniske løsningen for publisering, slik at teknologien i større grad kan hjelpe oss med å sikre personopplysninger og taushetsbelagte opplysninger enn hva tilfellet er i dag.
Sámediggeráđđi lea dál lágideamen ja buorideamen almmuhemiid teknihkalaš čovdosa vai teknologiija buorebut sáhttá min veahkehit sihkkarastit, buorebut go dál, persovdnadieđuid ja dakkár dieđuid maidda jávohisvuođageasku gusto.
De kontrollrutiner og kontrolloppgaver som kreves ved behandling av Sametingets post er svært ressurskrevende.
Dat bearráigeahččandagaldumit ja bearráigeahččandoaimmat mat gáibiduvvojit Sámedikki poastta gieđahallamis, gáibidit hui ollu resurssaid.
Samlet sett er derfor rådets vurdering at direkte publisering av Sametingets dokumenter på nett innstilles inntil videre.
Go geahččá ollislaččat de árvvoštallá ráđđi dan láhkai ahte Sámedikki dokumeanttaid njuolggo almmuheapmi maŋiduvvo doaisttážii.
Arbeiderpartiets sametingsgruppe ber også om statistikk for inngående dokumenter med hensyn til offentlighet for de siste tre måneder.
Bargiidbellodaga sámediggejoavku bivdá maid oažžut statistihka mii čájeha daid maŋimus golmma mánus sisaboahtán dokumeanttaid, maidda almmolašvuođa vuhtiiváldin guoská.
Sametingsrådet kan gi oversikten som etterspørres for månedene februar, mars og april 2006.
Sámediggeráđđi sáhttá addit jerrojuvvon geahčastaga guovvamánu, njukčamánu ja cuoŋománu ovddas 2006:s.
Antallet inngående dokumenter var i perioden 3 165, og av disse var 838 unntatt offentlighet.
Dán áigodagas bohte sisa 3 165 dokumeantta, main 838 eai lean almmolaččat.
Det er ikke mulig å få en mer detaljert oversikt, fordi en slik oversikt krever granskning av det enkelte fysiske dokumentet med alle vedlegg.
Dárkilet geahčastat ii leat ráhkaduvvon, go dakkár geahčastat gáibida iešguđet dokumeantta guorahallama oktan buot mildosiiguin.
Vedlagt følger også kopi av brev av 11.05.06 fra Sametingspresident Aili Keskitalo til Josef Vedhugnes vedrørende Sametingets elektroniske kommunikasjon og tjenesteproduksjon - anmodning om gjenåpning av dokumentinnsyn i postjournalen.
Dás čuovvu maiddái máŋggus Sámediggepresideantta Aili Keskitalo 11.05.2006 beaiváduvvon reivves Josef Vedhugnesii Sámedikki elektruvnnalaš gulahallama ja bálvalusbuvttadeami birra - ávžžuhus fas rahpat poastajournála dokumeantageahččama.
Spørsmål 6, representant Vibeke Larsen, APs sametingsgruppe
Gažaldat 6, áirras Vibeke Larsen, Bargiidbellodaga sámediggejoavku
Muligheten for økonomikontroll etter implementeringen av det nye økonomisystemet i Sametinget.
Vejolašvuohta dárkkistit ekonomiija maŋŋel go Sámediggi lea váldán atnui ođđa ekonomivuogádaga.
Arbeiderpartiets sametingsgruppe viser til vårt spørsmål i plenum februar 2006 og til rådets svar på spørsmålet hvor rådet understreker at ” det er under utarbeiding og implementering av et nytt budsjettstyringsverktøy og ny kontoplan ”.
Bargiidbellodaga sámediggejoavku čujuha iežamet gažaldahkii dievasčoahkkimis guovvamánus 2006, ja ráđi vástadussii mas ráđđi deattuha ahte ” leat ráhkadeame ja váldime atnui ođđa bušeahttastivrenreaiddu ja ođđa kontoplána.
Den nye økonomimodellen ble av rådet tidfestet implementert til våren 2006.
Ráđđi logai ahte ođđa ekonomiijamálle galget váldit atnui 2006 giđa.
Arbeiderpartiets sametingsgruppe hilser en forbedret økonomistyringsverktøy velkommen og jeg vil ut fra dette be om svar på følgende:
Bargiidbellodaga sámediggejoavku lea movttet go ođđa ekonomiijadárkkistanreaidu boahtá ja mun háliidan dan vuođul jearrat čuovvovaš gažaldagaid:
1. Er den nye økonomimodellen implementert og tatt i bruk ?
Lea go ođđa ekonomiijamálle váldon atnui ?
2. Hvordan har erfaringene vært med bruken av det elektroniske fakturabehandlingssystemet ?
Makkár vásáhusat leat elektruvnnalaš rehketmeannudanvuogádaga atnit ?
3. Vil Sametinget etter implementeringen kunne få tertial-, eller halvårsrapporter på budsjettkontrollen ? 4.
Sáhttá go Sámediggi maŋŋel go lea atnigoahtán bušeahttadárkkistusa oažžut goalmmádasoasse- ja jahkebealraporttaid ?
Vil Sametingets representanter kunne få tilstilt budsjettkontroll fordelt på lønn og reiser, splittet opp for gruppene administrasjon, plenum, komiteer, rådet og andre utvalg / områder etter særskilt behov ?
Sáhttet go Sámedikki áirasat erenoamáš dárbbuid mielde oažžut bušeahttadárkkistusa bálkká ja mátkkiid birra mat leat juhkkojuvvon joavkkuide hálddahus, dievasčoahkkin, lávdegottit, ráđđi ja eará lávdegottit/suorggit ?
5. Vil en slik budsjettkontroll kunne gi historisk data for å kunne følge med i den økonomiske utviklingen over tid ?
Sáhttá go dákkár ekonomiijadárkkistus addit historjjálaš dieđuid vai sáhttá čuovvut mielde ekonomalaš ovdáneami áiggiid čađa ?
Sign: _________________ / _________________
Sámediggeráđi vástádus gažaldahkii áirasis Vibeke Larsen, Bargiidbellodaga sámediggejoavku
Svar på spørsmål til Sametingsrådet i henhold til Sametingets forretningsorden § 11
Ođđa ekonomiijamálle (dm.
Ny økonomimodell (dvs. ny kontoplan) er utarbeidet iht. norsk standard kontoplans oppbygging, og denne ble tatt i bruk 1. januar 2006.
ođđa kontoplána) lea ráhkaduvvon Norgga standárdda kontoplána ráhkadusa vuođul, ja váldojuvvui atnui ođđajagimánus 2006.
Innføring av ny kontoplan har også medført ny definisjon av spørringer og rapporter i regnskapssystemet.
Ođđa kontoplána čađaheapmi leat maid mieddisbuktán ahte ferte ođđasis mearridit rehketdoallovuogádaga jearahallamiid ja raporteremiid.
Etter at årsoppgjøret for 2005 var ferdigstilt i begynnelsen av februar 2006 var utgående balanse pr. 31.12.05 klar for å registreres / overføres som inngående balanse pr. 01.01.06.
Maŋŋágo jagi 2005 jahkečielggadeapmi ovddiduvvui 2006 guovvamánu álgogeahčen, de leimmet gergosat 31.12.05 muttu olggosmanni dássádaga registreret / fievrridit sisaboahtti dássádahkan 01.01.06 muttus.
Endringene i kontoplan og prinsippene for å bokføre tilskudd har medført at vi har måttet kopiere opp og bokføre hver enkelt gyldige tilsagn på nytt i 2006. Registrering av inngående balanse pr. 01.01.06 ga derfor svært mye ekstraarbeid.
Kontoplána rievdadusat ja doarjagiid girjenprinsihpat leat mielddisbuktán ahte mii leat ferten máŋget ja girjet juohke ovtta gustojeaddji lohpádusa ođđasis jagis 2006. 01.01.06 sisaboahtti dássádaga registreren buvttihii danne ollu liigebarggu.
Samtidig med innføring av ny kontoplan har vi tatt i bruk nytt lønns- og personalsystem (SAP).
Oktanaga ođđa kontoplána čađahemiin leat mii váldán atnui ođđa bálká- ja bargiidvuogádaga (SAP).
Innføringen av denne har bl.a. medført at Sametinget selv bokfører alle reiseregninger, godtgjørelser og lønnsdata.
Dán čađaheapmi lea ee. mielddisbuktán ahte Sámediggi ieš girje buot mátkerehkegiid, buhtadusaid ja bálkádieđuid.
Tidligere ble alle disse forhold utført av Senter for statlig økonomistyring (SSØ).
Dán lea ovdal Stáhta ekonomiijastivrema guovddáš (SSØ) dahkan.
Implementering av nytt system og at vi utfører mer av arbeidet selv på lønnsområdet, har også krevd ekstra innsats av våre ansatte.
Ođđa vuogádaga čađaheapmi ja dat ahte mii dahkat ieža eanet bálkásuorggis, lea maid gáibidan liigebargguid iežamet bargiin.
Implementering av et nytt budsjettstyringsverktøy som er direkte integrert med regnskapssystemet Agresso er også gjennomført.
Ođđa bušeahttastivrenreaidu, mii lea njuolgga ovttastuvvon Agresso nammasaš rehketdoallovuogádagain, lea maid váldojuvvon atnui.
Gjennomføring av såpass store prosjekter samtidig har gitt oss kapasitetsmessige utfordringer og har vært tidkrevende, men de ansatte har stått på og systemene er på plass.
Dákkár stuorra prošeavttaid čađaheapmi oktanaga lea addán midjiide hástalusaid resurssaid dáfus ja lea gáibidan ollu áiggi, muhto bargit leat rahčan ja vuogádat lea váldojuvvon atnui.
De gjenstående prosjektene er som følger:
Dat prošeavttat mat leat vel báhcán, leat:
- ESS. - elektronisk selvbetjening som gjør det mulig for ansatte å se og vedlikeholde egne data i SAP via en internettportal.
- ESS - elektrovnnalaš iešbálvalus mii dahká vejolažžan bargiide geahččat ja doallat ortnegis iežaset dieđuid SAP:s interneahttauskkádaga bokte.
I tillegg vil de ansatte også kunne sjekke / skrive ut sine egne lønnsslipper.
Dan lassin sáhttet bargit maiddái iskat / čálihit iežaset bálkádieđuid.
- Elektroniske reiseregninger - en egen modul i SAP hvor den enkelte registrerer sine egne reiseregninger via selvbetjeningsfunksjonaliteten i SAP.
Vuolláičála: _________________ / _________________ - Elektrovnnalaš mátkerehkegat - sierra modula SAP:s mas juohkehaš registrere iežas mátkerehkegiid SAPa iešbálvalusdoaimma bokte.
Denne sender reiseregningen til ansvarlig for kontroll og videre til leder for godkjenning.
Son sádde mátkerehkega ovddasvástideaddjái dárkkisteapmái ja viidáseappot jođiheaddjái dohkkeheapmái.
- Elektronisk fakturabehandling (EFB.)
- Elektrovnnalaš rehketgieđahallan (EFB.)
- alle inngående fakturaer vil bli skannet, attestert og anvist elektronisk.
- buot rehkegat maid mii oažžut, skánnejuvvojit, duođaštvvojit ja čujuhuvvojit máksimii eletrovnnalaččat.
Vi har startet med prosjektarbeidet mht. å implementere ESS (jfr. de to første punktene ovenfor) og regner med å få satt i gang ESS fra 01.09.06.
Mii leat álggahan prošeaktabarggu ESS atnuiváldima oktavuođas (gč. guokte vuosttaš čuoggá bajábealde) ja rehkenastit álggahit ESSa 01.09.06 rájes.
Umiddelbart etter det vil vi starte med prosjektet elektronisk fakturabehandling (EFB).
Dalá maŋŋá álggahit elektrovnnalaš rehketgieđahallanprošeavtta (EFB).
Dette prosjektet vil ventelig vare ut året og startpunktet er planlagt til 01.01.07.
Dát prošeakta bistá vuordimis olggo jagi ja lea jurddašuvvon váldojuvvot atnui 01.01.07.
Sametingsrådet rapportering av regnskap mot budsjett foretas via årsmeldingen til Sametingets plenum.
Sámediggeráđi rehketdoalloraporteren bušeahta ektui dahkkojuvvo jahkedieđáhusa bokte Sámedikki dievasčoahkkimii.
I tillegg rapporterer Sametingsrådet til kontrollkomitéen.
Dan lassin raportere Sámediggeráđđi bearráigeahččanlávdegoddái.
Sametinget har både før og etter implementeringen av ovennevnte systemer kunne ta ut tertial-, eller halvårsrapporter fra regnskapssystemet.
Sámediggi lea sihke ovdal ja maŋŋá bajábeale vuogádagaid atnuiváldima sáhttán viežžat tertiála-, dahje jahkebeal raportta rehketdoallovuogádagas. Dm.
Dvs. oppfølging av forbruk regnskapet mot budsjettet.
golaheami čuovvoleami rehketdoalus bušeahta ektui.
Historiske data fra regnskapssystemet har også hele tiden vært tilgjengelige.
Leat maid oppa áiggi sáhttán viežžat historjjálaš dieđuid rehketdoallovuogádagas.
Da vi har innført ny kontoplan fra 01.01.06 som er forskjellig fra den forrige, samtidig som den administrative strukturen er endret, vil det naturlig komme et tidsskifte i forhold til rapporteringen.
Go mii leat atnuiváldán dakkár ođđa kontoplána 01.01.06 rájes, mii lea áibbas earalágan go dat ovddit, seammás go hálddahuslaš struktuvra lea rievdaduvvon, de lea lunddolaš ahte šaddá áigemolsun raporterema dáfus. Dm.
Dvs. at tidligere års historiske data er vanskelig sammenlignbare.
ahte ovddit jagiid historjjálaš dieđuiguin lea váttis buohtastahttit.
Sign: _________________ / _________________ Regnskapssystemet har også hele tiden kunnet gi rapportering fordelt på lønn, reiser og andre kostnader.
Rehketdoallovuogádat lea maid oppa áiggi sáhttán raporteret bálkká, mátkkiid ja eará goluid.
Disse kan man også ta ut totalt for Sametinget, politisk nivå totalt, administrativt nivå totalt, pr. avdeling og politiske nivå (plenum, rådet), pr. prosjekt, etc..
Dáid sáhttá maid viežžat buohkanassii Sámedikki, politihkalaš dási ja hálddahuslaš dási dáfus, juohke ossodaga ja politihkalaš dási (dievasčoahkkima, ráđi) dáfus, juohke prošeavtta dáfus, jna..
Herunder må nevnes at den nye kontoplan strukturen vil gi et riktigere bilde av fordelingen av kostnadene.
Dás ferte maid namuhit ahte ođđa kontoplánastruktuvra válddahallá buorebut goluid juogadeami.
Det tidligere lønnssystemet ga derimot ikke muligheten for tilfredsstillende rapportering, og vi oppfatter at spørsmålsstillingen i spørsmålene 3 - 5 kanskje kan ha utgangspunkt i dette.
Ovddit bálkávuogádat gal ii addán vejolašvuođa raporteret dohkálaččat, ja min mielas berrešii várra gažaldagaid 3 - 5 geahččat dan vuođul.
Det ble ikke votert over denne saken.
Dán áššis ii jienastuvvon.
1 Willy Ørnebakk 2 Aili Keskitalo 3 Willy Ørnebakk 4 Aili Keskitalo 5 Vibeke Larsen 6 Jarle Jonassen 7 Vibeke Larsen 8 Jarle Jonassen 9 Anders Urheim 10 Jarle Jonassen 11 Anders Urheim 12 Jarle Jonassen 13 Anders Urheim 14 Johan Mikkel Sara 15 Anders Urheim 16 Johan Mikkel Sara 17 Anders Urheim 18 Johan Mikkel Sara 19 Anders Urheim 20 Johan Mikkel Sara Anders Urheim, til forretningsorden 21 Anders Urheim 22 Terje Tretnes 23 Anders Urheim
1 Willy Ørnebakk 2 Aili Keskitalo 3 Willy Ørnebakk 4 Aili Keskitalo 5 Vibeke Larsen 6 Jarle Jonassen
Behandlingen av saken ble avsluttet 30.05.06 kl. 16.40.
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 30.05.06 dii. 16.40.
Sak 017/06
Ášši 017/06
Sametingsrådets internasjonale satsingsområde - redegjørelse
Sámediggeráđi riikkaidgaskasaš áŋgiruššansuorgi - čielggadus
Politisk nivåMøtedatoSaksnr.
Politihkalaš dássi Beavi Áššenr..
Sametingets plenum29.05.02.06.06
Sámedikki dievasčoahkkin 29.05. - 02.06.06
Saken påbegynt tirsdag 30. mai 2006 kl. 16.40
Ášši meannudeapmi álggahuvvui disdaga miessemánu 30. b.2006 dii. 16.40.
Nr. Dok. dato Avsender / MottakerTittel
Nr.. Beaivi Geas / Geasa Namahus
Sametingsrådets innstilling overfor Sametinget:
Sámediggeráđi árvalus Sámediggái:
Sametingsrådets redegjørelse om internasjonal satsningsområde tas til etterretning.
Sámediggerađi riikaidgaskasaš vuoruhansurggiid čielggadeapmi váldojuovvo diehtun.
Sametingsrådets internasjonale satsningsområde - redegjørelse
Sámediggeráđi riikkaidgaskasaš vuoruhansuorggit – čielggadeapmi
Sametingsrådet er nå i sluttfasen i et arbeid med ei melding om internasjonale satsningsområder.
Sámediggeráđđi lea dál loahpaheame barggu dieđáhusa riikkaidgaskasaš vuoruhansurggiid birra.
Vi tar sikte på å vedta meldingen innen kort tid, og den vil da bli fremmet for møtelederskapet.
Mii geahččalit mearridit dieđáhusa farggamusat ja ovddidit dan dasto čoahkkinjođihangoddái.
Med dette som et bakteppe fremmer Sametingerådet nå en redegjørelse på dette politikkområdet overfor Sametingets plenum.
Dán vuođul ovddida dál Sámediggeráđđi dán politihkkasuorggi čielggadeami Sámedikki dievasčoahkkimii.
Vi ser frem til fredagens debatt, og vi håper på å få mange konstruktive innspill til vårt videre arbeid med meldingen.
Mii illudit bearjadaga digaštallamii gos mii sávvat oažžut ollu buriid evttohusaid iežamet viidáset bargui dieđáhusain.
I 2002 ble det lagt frem i plenum en redegjørelse om Sametingets internasjonale engasjement.
2002:s ovdanbiddjui dievasčoahkkimii Sámedikki riikkaidgaskasaš beroštumiid čielggadeapmi.
Redegjørelsen la imidlertid ikke opp til en klar prioritering av Sametingets internasjonale satsingsområder med vurderinger og analyser av utfordringer en står overfor.
Čielggadeamis eai dattetge lean áigumušat vuoruhit Sámedikki riikkaidgaskasaš vuoruhansurggiid oktan árvvoštallamiiguin ja hástalusaid guorahallamiiguin.
Sign: _________________ / _________________ Sametingsrådets melding om internasjonale strategier er tenkt som den første meldinga som søker et mer helhetlig blikk på den situasjonen og de utfordringer samene har i det internasjonale samfunnet for å oppnå en utvikling som sikrer ens framtid.
Vuolláičála: _________________ / _________________ Sámediggeráđi dieđáhus riikkaidgaskasaš strategiijaid birra lea jurddašuvvon leat vuosttaš dieđáhus mii eambbo ollislaččat geahččá sámiid dili ja hástalusaid mat sámiin leat riikkaidgaskasaš servodagas oažžun dihte ovdáneami mii nanne min boahtteáiggi.
Det er et bredt felt av internasjonale saker og arenaer som er av betydning for samer som urfolk.
Leat ollu riikkaidgaskasaš áššit ja arenat mat leat dehálaččat sámiide eamiálbmogin.
Sametinget vil ikke kunne ha kapasitet til å delta like aktivt på alle disse områdene.
Sámedikkis ii leat vejolašvuohta seamma árjjalaččat oassálastit buot dáin surggiin.
Sametinget har gitt innspill til utformingen av norsk utenrikspolitikk og deltar i norske delegasjoner til internasjonale organisasjoner.
Sámediggi lea buktán mearkkašumiid Norgga olgoriikkapolitihka hábmemii, ja searvá Norgga organisašuvnnaid riikkaidgaskasaš delegašuvnnaide.
Norske myndigheter betrakter gjerne Sametinget som en viktig aktør for utviklingen av folkeretten og for urfolkenes posisjon i verden, og Sametinget vil være en relevant partner ved utforming av norsk utenrikspolitikk.
Norgga eiseválddit áinnas gehččet Sámedikki dehálaš aktevran álbmotrievtti ja eamiálbmogiid sajádaga ovdánahttitmis máilmmis, ja Sámediggi áigu doaibmat áigeguovdilis ovttasbargoguoibmin go galgá hukset Norgga olgoriikapolitihka.
Sametinget er også en viktig aktør for å representere og fremme interesser og posisjoner i nordområdesamarbeidet.
Sámediggi lea maiddái dehálaš aktevra go galgá ovddastit ja ovddidit beroštumiid ja sajádagaid davviguovluovttasbarggus.
Det er viktig at Sametinget skal kunne ha mulighet og ressurser til å påvirke forhold av betydning for det samiske folk.
Lea dehálaš ahte Sámedikkis leat vejolašvuođat ja návccat váikkuhit áššiide mat leat dehálaččat sámiide.
Sametinget har et valg mellom å bli styrt av den dagsorden som norske myndigheter og internasjonale organisasjoner til enhver tid setter, eller organisere arbeidet etter det som oppfattes som kjerneinteresser i det samiske samfunn.
Sámediggi sáhttá válljet diktit Norgga eiseválddiid ja riikkaidgaskasaš organisašuvnnaid áiggis áigái mearridit makkár áššit galget leat áigeguovdilat, dahje sáhttá ieš organiseret barggu dan mielde maid Sámediggi oaidná leat dehálaččamus beroštumit sámi servodagas.
Dette er et valg mellom å prioritere områder eller å ha en stor bredde.
Dás lea sáhka válljet ahte vuoruhit muhtun surggiid dahje bargat ollu surggiiguin.
Ressurssituasjonen tilsier at dette siste er vanskelig, og medfører at innsatsen på viktige områder blir for svak.
Dálá ressursadiliin lea váttis ollu surggiiguin bargat, ja dagaha ahte šaddet ilá unnán árjjat dehálaš surggiide.
Det å spisse arbeidet er krevende, men kan gi større gevinster.
Surggiid vuoruheapmi lea gáibideaddji bargu muhto dainna sáhttá ollet dobbelii.
Sametingsrådets melding er ment å foreta og avklare denne spissinga av Sametingets internasjonale satsingsområder.
Sámediggeráđi dieđáhus lea jurddašuvvon mearridit ja čilget Sámedikki riikkaidgaskasaš vuoruhansurggiid.
Meldinga er ment å forplikte Sametinget – også i forhold til ressursinnsatsen.
Dieđáhus galgá geatnegahttit Sámedikki – maiddái árjjaid ektui.
Et mer spisset internasjonalt arbeid vil gi Sametinget en mer pro-aktiv og selvstendig rolle i forhold til norske myndigheter.
Go lea vuoruhan surggiid maiguin bargá riikkaidgaskasaččat, de dat dagaha ahte Sámediggi šaddá eanet iešheanálažžan Norgga eiseválddiid ektui ja ahte ieš maid ovddida áššiid Norgga eiseválddiide.
Sametingsrådet legger derfor opp til noen overordnede strategier som påvirker alt internasjonalt arbeid, samtidig retter vi oss inn mot tre særskilte satsingsområder som faller inn under begrepene menneskerettighetsutvikling, bærekraftig utvikling og nordområdeutvikling.
Dan dihte Sámediggeráđđi mearrida muhtin bajitdási strategiijaid mat galget váikkuhit buot riikkaidgaskasaš barggu, seammás mii vuoruhit golbma erenoamáš vuoruhansuorggi mat leat olmmošvuoigatvuođaovdáneapmi, nanaguoddevaš ovdáneapmi ja davviguovlluid ovdáneapmi.
For Sametinget er det vanskelig å operere med noe klart skille mellom internasjonalt og nasjonalt rettet arbeid fordi: - Samene er et folk i fire land - Det er en tiltagende rettsliggjøring gjennom internasjonale organisasjoner som enkeltstater må ta hensyn til i forholdet til urfolks interesser og behov - Næringspolitikken i nord er blitt mindre nasjonal enn tidligere: Enkeltstatenes interesser må avklares i forhold til hverandre, og store internasjonale energiselskaper ønsker tilgang bla.
Sámediggái lea váttis hui čielgasit earuhit riikkaidgaskasaš ja sisriikkalaš barggu danne go: Sámit leat okta álbmot njealji riikkas Ovttaskas stáhtat fertejit vuhtiiváldit lágalaš áššiid lassáneami riikkaidgaskasaš organisašuvnnaid bokte mat guoskkahit eamiálbmogiid beroštumiid ja dárbbuid.
til olje- og gassressursene.
Ealáhuspolitihkka davviguovlluin ii leat šat nu sisriikkalaš go ovdal.
Når Sametingets internasjonale stasingsområder skal utformes kan det være grunn til å ha bevissthet omkring når Sametinget representerer interessene til samene i Norge, samene som urfolk eller urfolk generelt.
Go galgá hábmet Sámedikki riikkaidgaskasaš vuoruhansurggiid, de sáhttá leat dehálaš čielggadit goas Sámediggi ovddasta Norgga sámiid beroštumiid, sámiid beroštumiid eamiálbmogin dahje eamiálbmogiid beroštumiid oppalaččat.
Denne distinksjonen mellom hva Sametinget representerer kan ikke være skarp.
Dát erohus ahte goas Sámediggi ovddasta gean, ii sáhte leat nu čielggas.
Samene i Norge sine interesser og samene som urfolk sine interesser vil naturlig nok kunne gli over i hverandre og ha ulik vekt i ulike sammenhenger.
Norgga sámiid beroštumit ja sámiid beroštumit eamiálbmogin leat ollu seamma beroštumit ja dain lea iešguđetlágan deaddu iešguđet oktavuođas.
Det er imidlertid ingen tvil om at det er et enormt bredt felt av internasjonale saker og arenaer som er av betydning for samer som urfolk.
Lea goitge hui čielggas ahte leat hui ollu riikkaidgaskasaš áššesuorggit ja arenat, mat leat dehálaččat sámiide eamiálbmogin.
Sametinget vil ikke kunne ha kapasitet og målsetting om å delta like aktivt på alle disse områdene.
Sámedikkis ii boađe leat vejolašvuohta iige dáhttu seamma árjjalaččat oassálastit buot dáin surggiin.
Svært grovmasket kan det være grunn til å ha følgende utgangspunkt i vektlegging av hvilke interesser de ulike samiske institusjonene primært representerer internasjonalt: - Sametinget i Norge representere interessene til samene i Norge - Samisk parlamentarisk råd representerer interessene til samene som urfolk
- Sámi parlamentáralaš ráđđi ovddasta sámiid beroštumiid eamiálbmogin
Det er dreining mot globalisering på mange samfunnsområder.
Ollu servodatsuorggit ovdánit eambbo globála guvlui.
Dette betyr at grensene mellom nasjonal og internasjonal politikk brytes ned.
Dát mearkkaša ahte rádji gaskal sisriikkalaš ja riikkaidgaskasaš politihkas ii leat šat nu čielggas.
På lik linje med andre aktører i det norske samfunn må Sametinget forholde seg til at Norge i økende grad importerer utenlandsk rett som del av eget lovverk
Seammaládje go eará aktevrrat Norgga servodagas ferte Sámediggi vuhtiiváldit ahte Norga dađistaga váldá olgoriikkalaš rievtti oassin iežas
Sign: _________________ / _________________ og fortolkningen av dette.
Vuolláičála: _________________ / _________________ láhkamearrádusaide ja daid dulkomii.
For Sametinget er internasjonale konvensjoner og avtaler særlig viktig, men EU- / EØS-samarbeidet og mellom- og flerstatlige avtaler i nord har også fått større betydning for næringsutvikling, forvaltning av ressurser og samhandling på tvers av landegrensene.
Sámediggái leat riikkaidgaskasaš konvenšuvnnat ja šiehtadusat erenoamáš dehálaččat, muhto EU- / EØS-ovttasbargu ja gaska- ja máŋggariikasaš šiehtadusat davvin leat ožžon stuorát mearkkašumi ealáhusovdáneapmái, ressurssaid hálddašeapmái ja gulahallamii riikarájiid rastá.
Utviklingen av internasjonal rett har dermed snevret inn enkeltstaters handlingsrom.
Danne lea riikkaidgaskasaš rievtti ovdáneapmi gáržžidan ovttaskas stáhtaid doaibmanviidodaga.
Sametinget forvalter prinsipielle standpunkt og interesser som fremmes og forsvares på den internasjonale arena.
Sámediggi hálddaša prinsihpalaš oainnuid ja beroštumiid mat ovddiduvvojitt ja bealuštuvvojit riikkaidgaskasaš arenain.
Dette gjøres av Sametinget alene, gjennom norske delegasjoner og gjennom samarbeid med andre urfolk.
Dán dahká Sámediggi akto, Norgga delegašuvnnaid bokte ja ovttasbarggu bokte eará eamiálbmogiiguin.
Her skapes også norsk og nordisk samepolitikk gjennom utforming av avtaler og konvensjoner som forplikter enkeltstater.
Šiehtadusaid ja konvenšuvnnaid hábmemiid bokte mat geatnegahttejit ovttaskas stáhtaid, hábmejuvvo maiddái Norgga ja davviriikkalaš sámepolitihkka.
Sametinget skal fortsatt bidra aktivt til den internasjonale rettsutviklingen for urfolk – historien har vist at det er gjennom dette arbeidet Sametinget har maktet å forplikte norske myndigheter i forhold samiske krav og behov.
Sámediggi galgá ain árjjalaččat searvat eamiálbmogiid riikkaidgaskasaš riekteovdáneapmái – historjá lea čájehan ahte dán barggu bokte Sámediggi nagoda geatnegahttit Norgga eiseválddiid sámiid gáibádusaid ja dárbbuid ektui.
I og med at samene er et folk innenfor fire stater, så er samarbeidet på tvers av statsgrensene viktig.
Go sámit leat okta álbmot njealji riikkas, de lea ovttasbargu riikkarájiid rastá dehálaš.
Samisk parlamentarisk råd (SPR) er et viktig instrument for å utvikle samhandlingen mellom de nordiske Sametingene og med de russisk-samiske organisasjonene.
Sámi parlamentáralaš ráđđi (SPR) lea dehálaš gaskaoapmi ovttasbarggu ovdánahttimii gaskal davviriikkalaš sámedikkiid ja Ruošša sámiid organisašuvnnaid.
Den politiske oppmerksomheten omkring nordområdene har økt betraktelig.
Politihkalaš beroštupmi davviguovlluide lea hui ollu lassánan.
Dette henger først og fremst sammen med olje- og gass letingen i nord.
Dása leat vuosttažettiin oljo- ja gássabohkamat ággan.
Utviklingen i nordområdene preges imidlertid av forholdet mellom stormakter og enkelte småstater samt forholdet mellom enkeltstater og store internasjonale selskap.
Stuora ja smávva stáhtaid oktavuohta ja ovttaskas stáhtaid ja stuora riikkaidgaskasaš fitnodagaid oktavuohta váikkuha davviguovlluid ovdáneami.
I en slik sammenheng er det vanskelig å nå fram fra Sametinget og urfolkene i Arktis sin side.
Dákkár birrasis lea váttis Sámediggái ja Árktisa eamiálbmogiidda olahit sin iežaset oainnuiguin.
Likevel skal Sametinget representere og fremme interessene til den samiske befolkningen, samt bidra til at urfolkene i Arktis sine behov og interesser ivaretas i forhold til bla. framtidig utvinning og transport av olje og gass.
Goitge galgá Sámediggi ovddastit ja ovddidit sámi álbmoga beroštumiid, ja váikkuhit ahte Árktisa eamiálbmogiid dárbbut ja beroštumit váldojuvvojit vuhtii boahtteáiggi oljo- ja gássabohkamis ja - fievrrideamis.
Den samiske befolkningen og Sametinget har fått en sterkere stilling som følge av finnmarksloven.
Finnmárkkuláhka lea nannen sámi álbmoga ja Sámedikki sajádaga.
Loven gir ikke bare samer bruks- og eiendomsrett i Finnmark, men gir også Sametinget en viktig plass i forvaltningen av eiendommene som Statsskog må gi fra seg.
Láhka ii atte dušše sámiide geavahan- ja oamastanrievtti Finnmárkkus, muhto addá maid Sámediggái dehálaš sajádaga daid opmodagaid hálddašeamis maid Statsskog dál ferte addit.
Ved endringene i bruks- og eiendomsrett i Finnmark forventes det større interesse enn tidligere fra norske og utenlandske selskaper omkring ressursutnyttelse i Finnmark.
Go Finnmárkkus rievdá geavahan- ja oamastanriekti de vurdo Norgga ja olgoriikkalaš fitnodagain stuorát beroštupmi go ovdal resurssaávkkastallamii.
Sametinget har her en viktig strategisk posisjon som skal utnyttes for en bærekraftig næringspolitikk for hele Finnmark.
Sámedikkis lea dás dehálaš sajádat mii galgá geavahuvvot ovddidan dihte nanaguoddevaš ealáhuspolitihka olles Finnmárkkus.
I norsk politisk sammenheng er nordområdesamarbeidet adressert som nærings- / energi- eller utenrikspolitikk.
Norgga politihkas lea davviguovlluid ovttasbargu gohčoduvvon ealáhus- / energiija- dahje olgoriikapolitihkka.
Det er tatt lite hensyn til samene og andre urfolk i Arktis i norsk utenrikspolitikk overfor nordområdene.
Sámiid ja eará Árktisa eamiálbmogiid beroštumit leat unnán váldon vuhtii Norgga olgoriikapolitihkas davviguovlluid ektui.
En grunn er at norsk nordområdepolitikk i stor grad bærer preg av forholdet til stormakter – og samiske og andre urfolks interesser får derfor liten plass.
Okta sivva lea ahte Norgga davviguovlopolitihkka dávjá váikkuha stuora stáhtáid oktavuhtii – ja danne šaddá sámiid ja eará eamiálbmogiid beroštumiide unnán sadji.
Sametinget og urfolkene i nord har likevel rettigheter til potensielt store økonomiske naturressurser, og vil også kunne berøres i betydelig grad av utvinning og transport av olje og gass.
Sámedikkis ja davviguovlluid eamiálbmogiin leat goitge rievttit stuora ekonomalaš luondduriggodagaide, ja bohtet maiddái garrasit váikkuhit oljo- ja gássabohkamiidda ja - fievrridemiide.
Likevel er det lite midler og begrenset kapasitet og kompetanse å gi inn i et målrettet arbeid for å fremme og forsvare urfolkenes interesser i nord.
Goitge lea unnán ruhta ja unnán kapasitehta ja gelbbolašvuohta ulbmillaččat bargat ovddidan ja bealuštan dihte eamiálbmogiid beroštumiid davvin.
Selv om Sametinget ikke har store ressurser å sette bak krav internasjonalt eller overfor norsk utenrikspolitikk så har Sametinget betydelig normativ innflytelse.
Vaikko Sámedikkis eai leat stuora ressurssat veahkkin ovddidan dihte gáibádusaid riikkaidgaskasaččat dahje Norgga olgoriikapolitihka ektui, de lea Sámedikkis stuora normatiiva váikkuhanfápmu.
Ikke minst gjennom arbeidet med finnmarksloven fikk Sametinget bekreftet sin autoritet, og ble oppfattet som en kraftfull representant for folkeretten og urfolk internasjonalt og nasjonalt.
Erenoamážit Finnmárkkulága barggu bokte duođaštuvvui Sámedikki fápmu, ja gehččui álbmotrievtti, sisriikkalaš ja riikkaidgaskasaš eamiálbmogiid nana ovddasteaddjin.
Dette har stor betydning fordi nasjonal politikk påvirkes i større grad enn før av internasjonal rett, avtaler og konvensjoner.
Dát lea dehálaš danne go riikkaidgaskasaš rievttit, šiehtadusat ja konvenšuvnnat hábmejit sisriikkalaš politihka eambbo dál go ovdal.
Sametingetsrådet vil vektlegge Sametingets rolle som selvstendig aktør i samspill med andre som et første av tre overordnede strategier i forhold til internasjonale satsningsområder.
Vuosttaš golmma bajitdási strategiijain háliida Sámediggeráđđi deattuhit Sámedikki rolla iešheanalis aktevran ovttas earáiguin.
Det kan se ut som om norske myndigheter i hovedsak har oppfattet Sametinget som en del av det norske samfunnet på lik linje med fylkene.
Orru leame nu ahte Norgga eiseválddit leat geahččan Sámedikki oassin Norgga servodagas seamma dásis go fylkkat.
Sametingsrådet ønsker at Sametinget skal kunne ha en en mer selvstendig rolle og i denne sammenheng kan nevnes at det er fremmet krav om egen status i forhold til FN ` s Permanente Forum for urfolks saker Sametingets selvstendige rolle for å ivareta rettigheter og
Sámediggeráđđi háliida ahte Sámedikkis livččii iešheanáleabbo rolla ja dan oktavuođas sáhttá namuhit ahte leat gáibidan sierra státuhsa ON bistevaš
Sign: _________________ / _________________ interesser for det samiske folk gjelder selvsagt også innenfor Barents- og nordområdesamarbeidet.
Vuolláičála: _________________ / _________________ forumas eamiálbmot áššiin. Sámedikki iešheanalis rolla vuhtiiváldit sámiid rivttiid ja beroštumiid guoská dieđusge maid Barents- ja davviguovloovttasbargui.
Det er også nødvendig å skape en sterkere og mer forpliktende plattform for samarbeidet mellom Sametinget og Utenriksdepartementet.
Lea maid dárbbašlaš hábmet gievrrat ja eanet geatnegahtti vuođu Sámedikki ja Olgoriikadepartemeantta ovttasbargui.
Slik situasjonen nå er, preges samarbeidet av ad-hoc saker og møter mer enn oppfølging av konsultasjonsprinsippet som nå er etablert som formalisert ramme rundt samhandlingen mellom Sametinget og norske myndigheter.
Dálá dili mielde lea stuorát oassi ovttasbarggus ad-hoc áššit ja čoahkkimat ovdalii go daid ráđđádallanprinsihpaid čuovvoleapmi, mat dál leat formaliserejuvvon rámman Sámedikki ja Norgga eiseválddiid gulahallamii.
Kommunikasjon er den andre strategien vi vil fremheve.
Gulahallan lea nubbi strategiija maid mii háliidit deattuhit.
Sametinget har en selvstendig autoritet og plass innenfor den norske stat og i det norske samfunn.
Sámedikkis lea iešheanalis autoritehta ja sajádat Norgga stáhtas ja Norgga servodagas.
I og med dette, og de konvensjoner Norge har undertegnet, så har Sametinget en rett og plikt til å opptre på internasjonale arenaer for å forsvare og fremme sine interesser.
Dán olis ja daid konvenšuvnnaid olis maid Norga lea vuolláičállán, lea Sámedikki riekti ja geasku doaibmat riikkaidgaskasaš arenain bealuštan ja ovddidan dihte iežas beroštumiid.
Dette vil gi et mer aktivt internasjonalt arbeid fra Sametingets side, som må begrunnes og formidles til det samiske samfunn.
Dát dagaha eanet áktiivalaš riikkaidgaskasaš barggu Sámedikki bealis mii ferte vuođuštuvvot ja gaskustuvvot sámi servodahkii.
Det må derfor gis mer informasjon om hva Sametinget gjør, og om hva som realiseres gjennom Sametingets opptreden internasjonalt.
Danne ferte juohkit eambbo dieđuid Sámedikki barggu birra, ja maid sáhttá oláhit go Sámediggi doaibmá riikkaidgaskasaččat.
I tillegg har informasjonsbehovet om utenlandske selskaper og andre utenlandske aktører økt – og forventes å øke videre ettersom finnmarksloven implementeres.
Dan lassin lea olgoriikkalaš fitnodagaid ja eará olgoriikkalaš aktevrraid diehtodárbu lassánan – ja boahtá vuordimis lassánit vel eambbo dađistaga go Finnmárkkuláhka váldojuvvo atnui.
Til sammen setter dette høyere krav til kommunikasjonsfaglig beredskap fra Sametingets side.
Dát áššit gáibidit ollu stuorát gulahallanfágalaš gearggusvuođa Sámedikki bealis.
Som et tredje overordnet strategi kommer vi ikke utenom finansiering.
Goalmmát bajitdási strategiijan ferte leat ruhtadeapmi.
Det må prioriteres høyt fra Sametingets side å øke driftsmidlene til internasjonalt arbeid.
Sámediggi ferte vuoruhit oažžut eanet doaibmaruđaid riikkaidgaskasaš bargui.
Det er behov for en betydelig økning for at Sametinget skal kunne realisere de mange oppgaver som finnes innenfor dette feltet, og for å forsvare å fremme samenes interesser overfor utenlandske selskaper og på den internasjonale arenaen.
Lea dárbu stuora lassáneapmái vai Sámediggi galgá sáhttit bargat daid ollu bargguid mat gávdnojit dán suorggis, ja vai sáhttá olgoriikkalaš fitnodagaide ja riikkaidgaskasaš arenain bealuštit ja ovddidit sámiid beroštumiid.
Sametinget må skape en forståelse for dette behovet hos regjeringen.
Sámediggi ferte dán dárbui oažžut ipmárdusa ráđđehusas.
En økning i driftsmidlene er nødvendig for at Sametinget skal kunne ha et handlingsrom for selv å kunne prioritere ressursbruken, og for at Sametinget skal kunne realisere de oppgaver som følger av de konvensjoner som norske myndigheter har undertegnet vedrørende urfolks deltagelse i politiske prosesser som berører dem.
Lea dárbu lasihit doaibmaruđaid vai Sámediggi ieš galgá beassat vuoruhit ruhtageavaheami, ja vai Sámediggi galgá sáhttit čuovvolit daid bargguid mat čuvvot daid konvenšuvnnaid maid Norgga eiseválddit leat vuolláičállán eamiálbmogiid oassálastima oktavuođas dakkár politihkalaš proseassain mat gusket sidjiide.
En økning i driftsmidlene vil bli fordelt mellom aktiviteter som er de mest sentrale og operativt relevante for å realisere Sametingets definerte satsningsområder.
Doaibmaruđaid lassáneapmi juhkkojuvvo daid bargguide mat leat eanemus guovddážis ja áigeguovdilepmosat čuovvolan dihte Sámedikki defineren vuoruhansurggiid.
I forhold til SPR er det nødvendig å etablere en omforent forståelse blant nordiske myndigheter vedrørende finansiering av dette samarbeidsorganet for de nordiske Sametingene.
SPR ektui lea dárbbašlaš ásahit šiehtaduvvon ipmárdusa davviriikkaid Sámedikkiid ovttasbargoorgána ruhtadeami birra davviriikkaid eiseválddiin.
Det er i lengden ikke holdbart at dette finansieres av Norge alene, og heller ikke holdbart at finansieringen av SPR er på et så lavt nivå at det ikke er mulig å etablere tilfredsstillende faglige støttefunksjoner for SPR.
Áiggi vuollái ii leat dohkálaš ahte Norga akto galgá ruhtádit dán, iige leat dohkálaš ahte ruhtadeapmi lea nu unnán ahte ii leat vejolaš ásahit SPR:i dohkálaš fágalaš doarjjadoaimmaid.
En avklaring vedrørende finansiering må ses på som en vesentlig del i forbindelse med realiseringen av en nordisk samekonvensjon – som forutsetter et sterkere samarbeid mellom Sametingene i Norden.
Ruhtadeami čielggadeapmi ferte leat dehálaš oassi davviriikkaid sámekonvenšuvnna čuovvoleamis – mii eaktuda lagat ovttasbarggu davviriikkaid Sámedikkiid gaskkas.
Som et særlige satsningsområder vil menneskerettighetsutvikling stå sentralt.
Erenoamáš deaŧalaš vuoruhansuorgin lea olmmošvuoigatvuođaovddideapmi.
Prinsippet om folkenes rett til selvbestemmelse er her en viktig bærebjelke.
Álbmogiid riekti iešmearrideapmái lea dehálaš vuođđu.
Selvbestemmelsesretten har utviklet seg i takt med den politiske utviklingen.
Iešmearridanriekti lea ovdánan ovttas politihkalaš ovdánemiin.
Retten til selvbestemmelse kommer til uttrykk i mange folkerettslige instrumenter, blant annet i FN-pakten, samt FN-konvensjonene av 1966 om henholdsvis sivile og politiske rettigheter (SP) og økonomiske, sosiale og kulturelle rettigheter (ØSK)1.
Iešmearridanriekti oidno máŋgga álbmotrievttálaš reaidduin, ee. ON-šiehtadusas ja 1966 ONkonvenšuvnnas siviila ja politihkalaš rivttiid (SP) birra ja ekonomalaš, sosiála ja kultuvrralaš rivttiid (ESK) birra.
Det kan legges trygt til grunn at samene har rett til selvbestemmelse i henhold til SP artikkel 1, og at det er de folkevalgte Sametingene som forvalter denne kollektive retten.
Sáhttá álkit ákkastallat ahte sámiin lea riekti iešmearrideapmái SP 1. artihkkala mielde, ja ahte leat álbmotválljen Sámedikkit mat hálddašit dán oktasaš rievtti.
- Urfolkserklæringen vil være et svært viktig verktøy for å sikre minstestandarder for urfolks rettigheter.
Eamiálbmotjulggaštus šaddá dehálaš reaidun nannen dihte eamiálbmotrivttiid unnimus meriid.
- Sametingsrådet ser det som viktig at Sametinget aktivt støtter lederen i arbeidsgruppen (WGDD) sitt tekstforslag til urfolkserklæring, og at det arbeides aktivt mot FN-systemet for forslaget.
Sámediggeráđi mielas lea dehálaš ahte Sámediggi aktiivalaččat doarju bargojoavkku (WGDD) jođiheaddji eamiálbmotjulggaštusa teakstaevttohusa, ja ahte aktiivvalaččat bargá ON-vuogádaga ektui ovddidan dihte evttohusa.
1 Deler av dette underkapitlet bygger på utkastet til nordisk samekonvensjon fra den finsk-norsksvensk-samiske ekspertgruppen
Áššedovdijoavkku Sámekonvenšuvdnaevttohus geigejuvvui sámeministariidda ja sámediggepresideanttaide Helssegis 16.11.2005.
Norge og Sverige sendt på høring parallelt i de enkelte land i februar 2006 med høringsfrist 12. juni 2006.
Áššedovdijoavkku evttohusa leat Suopma, Norga ja Ruoŧŧa sádden oktasaš gulaskuddamii guovvamánus 2005:s iešguđetge riikkas, ja gulaskuddanáigemearri lea geassemánu 12. b. 2006.
En Nordisk samekonvensjon er en svært viktig sak for samene.
Davviriikkalaš sámekonvenšuvdna lea hui dehálaš ášši sámiide.
Det er derfor naturlig at arbeidet med å få på plass en slik konvensjon prioriteres sterkt.
Danne lea lunddolaš ahte bargu oažžut dán konvenšuvnna dohkkehuvvot, lea vuoruhuvvon.
En bærekraftig utvikling med særlig fokus på det biologiske mangfoldet og arbeidet med klimaendringer er også et særlig satsningsområde som Sametingsrådet vil prioritere.
Vuolláičála: _________________ / _________________ Nanaguoddevaš ovdáneapmi mas erenoamážit deattuha biologalaš šláddjivuođa ja barggu dálkkadatrievdademiiguin, lea maid erenoamáš vuoruhansuorgi maid Sámediggi áigu vuoruhit.
Det samiske samfunnet står overfor utfordringer som fordrer en dynamisk- og sektorovergripende politikk og forvaltning der urfolksrettigheter, kulturvern og naturforvaltning må ses i sammenheng.
Sámi servodagas leat hástalusat mat gáibidit dynámalaš ja surggiidrasttideaddji politihka ja hálddašeami mas eamiálbmotrivttiid, kultursuodjalusa ja luondduhálddašeami ferte ovttas geahččat.
Dette er viktig ikke bare fordi samisk kultur kan sies å være nært knyttet til naturen, men også fordi internasjonale miljøkonvensjoner må ses i sammenheng med urfolksrettighetene.
Dát lea dehálaš, ii dušše danne go sámi kultuvra lea nannosit čadnon lundui, muhto maid danne go riikkaidgaskasaš biraskonvenšuvnnaid ferte ovttas geahččat eamiálbmotrivttiiguin.
Internasjonalt miljøvernsamarbeid er den eneste løsningen for å møte de utfordringene som klimaendringer og langtransportert forurensning medfører.
Riikkaidgaskasaš birasgáhttenbargu lea áidna vuohki duostut daid hástalusaid maid dálkkádatrievdamat ja guhkás fievrriduvvon nuoskkideapmi buktet.
Og for bevaringen av det biologiske mangfoldet er det utfordringer knyttet til å implementere vedtak fra konvensjonen om biologisk mangfold i nasjonal lovgivning, slik at løsninger for å hindre tap av biologisk mangfold blir dratt ned på lokalt nivå.
Biologalaš šláddjivuođa gáhttemis lea hástalus oažžut konvenšuvdnamearrádusaid sisriikkalaš láhkamearrádusaide, nu ahte biologalaš šláddjivuođa gáhttema ovddasvástádus sirdojuvvo báikkálaš dássái.
Til slutt, og som et tredje særlig satsningsområde, vil Sametingsrådet i denne redegjørelsen legge vekt på Nordområdeutvikling.
Sámediggeráđi maŋimus ja goalmmát erenoamáš vuoruhansuorgi lea Davviguovlluid ovdáneapmi.
I nordområdene finnes det enorme naturressurser, både fornybare og ikkefornybare.
Davviguovlluin gávdnojit stuorra luondduresurssat, sihke ođasmahtti ja eahpeođasmahtti.
Disse naturressursene har vært grunnlaget for folks levemåte, kultur og utvikling i årtusener.
Dát luondduresurssat leat leamaš vuođđun olbmuid eallinvuohkái, kultuvrii ja ovdáneapmái duhátjagiid čađa.
Disse rike ressursforekomstene har samtidig vært grunnen til den utstrakte grad av handel og samhandel som har vært mellom folk i disse områdene.
Rikkis luondduresurssat leat seammás leamaš vuođđun stuora gávppašeapmái ja ovttastallamii mii lea leamaš olbmuid gaskkas dáin guovlluin.
De siste 100 årenes stadige raskere teknologiske utvikling har gjort at de rike naturressursene indirekte mer og mer framstår som en trussel mot urfolks kultur.
Maŋimus 100 jagi jođanis teknologalaš ovdáneapmi lea dahkan ahte dát stuora luondduresurssat eambbo ja eambbo áitet eamiálbmogiid kultuvrra.
For samtidig som mulighetene til å utnytte naturressursene øker, og særlig de ikke-fornybare ressursene, har urfolks muligheter til innflytelse og kontroll over disse ressursene blitt svekket.
Seammás go vejolašvuohta ávkkástallat luondduresurssaiguin stuorru, ja dás erenoamážit eahpeođasmahtti resurssaiguin, de lea eamiálbmogiid vejolašvuohta váikkuhit ja mearridit dáid resurssaid badjel unnon.
Nordområdenes rike naturressurser gir utfordringer både av sikkerhetspolitisk, økonomisk og miljømessig karakter.
Davviguovlluid stuora luondduresurssat buktet sihke sihkkarvuođapolitihkalaš, ekonomalaš ja birasgáhttenhástalusaid.
Ingen av disse utfordringene kan møtes uten at urfolksperspektivet har en sentral og selvfølgelig plass i analyser og utforming av mål og tiltak i en nordområdepolitikk..
Dáid hástalusaid ii sáhte dustet nu ahte eamiálbmotperspektiivvas ii leat guovddáš ja diehttelas sadji davviguovlluid politihka guorahallamiin ja mihtto- ja doaibmabidjohábmemis.
Sametingsrådet fastslår at samene som eget folk har rettigheter til petroleumsressursene i nordområdene.
Sámediggeráđđi áiddostahttá ahte sámiin sierra álbmogin leat vuoigatvuođat davviguovllu petroleumresurssaide.
Samenes urfolksrettigheter må derfor gjenspeile seg i hvordan petroleumsressursene fra disse områdene planlegges utnyttet, hvordan aktiviteten gjennomføres og hvordan verdiene fordeles.
Danne fertejit sámiid eamiálbmotrievttit speadjalastit dan movt daid guovlluid petroleumresurssaid plánejit ávkkastallat, movt doaimmat čađahuvvojit ja movt árvvuid juhket.
Dette forventer Sametinget at det vil være dialog og konsultasjoner om.
Sámediggi vuordá ahte daid áššiid birra digaštallojuvvo ja ráđđádallojuvvo.
Innenfor bolken som omfattes av Nordområdeutvikling har næringsutvikling, EU samarbeid, Arktisk samarbeid, Barentssamarbeidet, ungdomsarbeid, idrettssamarbeid og kunnskapsdimensjonen sentrale plasser.
Davviguovllu ovdáneamis lea ealáhusovdáneamis, EU-ovttasbarggus, Árktalaš ovttasbarggus, Barentsovttasbarggus, nuoraidbarggus, valáštallanovttasbarggus ja máhttoipmárdusas guovddáš sadji.
Her vil jeg spesielt nevne at Norge overtar formannskapet i Arktisk rådet høsten 2006.
Dás háliidan erenoamážit namuhit ahte Norga váldá badjelasas Árktalaš ráđi ovdagotti 2006 čavčča.
Dette en god anledning til å inngå nærmere drøftinger mellom regjeringen og Sametinget om former for samarbeid.
Dat lea buorre liiba álggahit lagat digaštallamiid ovttasbargovugiid birra ráđđehusa ja Sámedikki gaskkas.
I nordområdesatsningen må urfolksdimensjonen videre integreres naturlig i alle satsingsfelt, sånn som klimaendringer, herunder ulike tilpasningsstrategier, helhetlig resursforvaltning, og mer effektivt samarbeid.
Davviguovlovuoruheamis ferte eamiálbmotolli viidásit ovttaiduvvot buot vuoruhansurggiin, nugo dálkkádatrievdamat, ja dás iešguđetlágan heivehanstrategiijat, ollislaš resursahálddašeapmi, ja beaktileabbo ovttasbargu.
Helt sentrale stikkord for å integrere urfolksperspektivet er anerkjennelse av land- og ressursrettigheter, selv- og medbestemmelse i beslutninger, kapasitets- og kompetanseutvikling, og samarbeid mellom stater og urfolk
Guovddáš čoavddasánit eamiálbmotperspektiivva fátmmasteami ektui leat dohkkehit eana- ja resursavuoigatvuođaid, ieš- ja mielmearrideapmi mearrádusain, návccaid- ja gelbbolašvuođaovdáneapmi, ja ovttasbargu gaskal stáhtaid ja eamiálbmogiid.
Med disse ord avslutter jeg, og jeg inviterer alle representantene til en fruktbar debatt på fredag.
Dáiguin sániiguin loahpahan ja bovden buot áirasiid buori digaštallamii bearjadaga.
Av 43 representanter var 23 til stede.
43 áirasis ledje 23 čoahkis.
ŽDet ble ikke votert over denne saken.
Dán áššis ii jienastuvvon.