pere/sami_parallel huggingface dataset:
Regjeringen vil i tråd med Soria Moria-erklæringen bedre Sametingets muligheter til å drive en aktiv kulturpolitikk og bedre rammebetingelsene for samiske kunstnere og kulturutøvere .
Soria Moria-cealkámušastis áigu ráđđehus buoridit Sámedikki vejolašvuođaid doaimmahit aktiiva kulturpolitihka ja buoridit sámi dáiddáriid ja kulturbargiid rámmaeavttuid .
Regjeringen understreker at de samme hovedprinsipper gjelder for samisk kulturpolitikk som for kulturpolitikken for øvrig .
Ráđđehus deattuha ahte sámi kulturpolitihkkii leat juste seammá váldoprinsihpat go muđuige kulturpolitihkkii .
Samisk kultur har en verdi i seg selv og gir opplevelser som kan være avgjørende for å utvikle enkeltmenneskets personlighet og livskvalitet .
Sámi kulturpolitihkas lea juo iešalddis árvu ja dat addá vásáhusaid mat sáhttet leat dehálažžan dasa ahte ovddidit ovttaskasolbmo iešvuođa ja eallinkvalitehta .
Kunst , kultur og kulturarv er identitetsskapende og medvirker til å gjøre oss bevisste om hvem vi er og hvor vi kommer fra .
Dáidda , kultuvra ja kulturárbi huksejit identitehta ja dahket min dihtomielalažžan dasa geat mii leat ja gosa mii gullat .
Dette har verdi for enkeltindividet , og det har kraft til å forme samfunnsutviklingen .
Das lea árvu ovttaskasolbmui , ja das lea fápmu hábmet servodatovdáneami .
For å ivareta det statlige ansvaret for samisk kultur arbeider regjeringen etter to hovedlinjer .
Ráđđehus bargá guovtti váldolinnjá vuođul vai stáda ovddasvástádus sámi kulturbargguide váldojuvvo vuhtii .
Samisk kulturpolitikk innebærer på den ene siden at myndighetene , med utgangspunkt i de internasjonale forpliktelser overfor urfolks rettigheter , søker å styrke samisk identitet og samisk kulturelt mangfold gjennom Sametinget .
Nuppe bealis sámi kulturpolitihkka mielddisbuktá ahte eiseválddit , álgoálbmogiid vuoigatvuođaid riikkaidgaskasaš geatnegasvuođaid vuođul , geahččalit nannet Sámedikki bokte sámi identitehta ja sámi kultuvrra máŋggabealatvuođa .
På den andre siden må myndighetene i den overordnede kulturpolitikken ha en bevisst holdning til hvordan samisk kultur og samisk kulturelt mangfold ivaretas i den nasjonale kulturpolitikken .
Nuppe bealis ferte eiseválddiid bajitdási kulturpolitihkas leat dihtomielalašvuođa oaidnu dasa mot sámi kultuvra ja sámi kultuvrralaš máŋggabealatvuohta váldojuvvo vuhtii nationála kulturpolitihkas .
Det er viktig å se samisk kultur i sammenheng med aktuelle utfordringer for kulturlivet i Norge , ikke minst knyttet til kulturelt mangfold og globalisering .
Lea dehálaš geahččat sámi kultuvrra hástalusaid Norgga kultureallima seamma sullasaš hástalusaid oktavuođas , ja erenoamážit kultuvrralaš máŋggabealatvuođa ja globaliserema oktavuođas .
Dette perspektivet er vesentlig for å forstå samisk kulturs plass i og betydning for kulturlivet i Norge , både historisk og i fremtiden .
Dakkár perspektiiva lea dehálaš go galgá ipmirdit sámi kultuvrra saji ja mearkkašumi Norgga kultureallimii , sihke historj ­jálaččat ja boahtteáiggis .
Bevilgninger til samiske kulturtiltak blir i hovedsak forvaltet av Sametinget , jf. kap. 14.4 .
Sámediggi eanaš muddui hálddaša juolludemiid sámi kulturdoaimmaide , gč. kap.14 .
Det er Sametingets ansvar å sørge for at disse midlene blir brukt på best mulig måte for å styrke og ivareta samisk kultur .
4. Lea Sámedikki ovddasvástádus fuolahit ahte ruđat geavahuvvojit buoremusat nu ahte nannejit ja áimmahuššet sámi kultuvrra .
Norske myndigheter skal påse at rammebetingelsene er til stede slik at samiske kulturtiltak kan videreutvikles på en best mulig måte .
Norgga eiseválddit galget gozihit ahte rámmaeavttut leat sajis vai sámi kulturdoaimmaid sáhttá buoremus lágiid ain eanet ovddidit .
Myndighetene har også et ansvar for at alle innbyggere har anledning til å bli kjent med og bruke samiske kulturtilbud , og slik få en forståelse av samisk kulturs stilling i Norge .
Eiseválddiin lea maid ovddasvástádus dasa ahte álbmot beassá oahpásnuvvat sámi kulturfálaldagaide ja daid geavahit , ja dakko bokte oažžut ipmárdusa sámi kultuvrra dilálašvuhtii Norggas .
Da kulturmeldingen ble behandlet i Stortinget , var det bred enighet om at ivaretakelse og videreutvikling av samisk kultur er et nasjonalt ansvar , jf. Innst. S. nr. 155 ( 2003 – 2004 ) .
Stuoradikki kulturdieđáhusa meannudeamis , ledje hui ovttaoaivilis ahte sámi kultuvrra áimmahuššan ja viidáset ovdánahttin lea našuvnnalaš ovddasvástádus , gč. árv . S. nr. 155 ( 2005 – 2004 ) .
Ansvaret bør utøves gjennom nær dialog med Sametinget , og Sametingets føringer for politikken bør legges til grunn .
Ovddasvástádusa berre doaimmahit lagaš gulahallamis Sámedikkiin , ja Sámedikki politihka láidesteamit berrejit biddjojuvvot vuođđun .
Komitéflertallet mente videre at det bør føres en politikk som over tid søker å legge mest mulig av beslutninger og økonomiske prioriteringer til Sametinget eller de organer Sametinget oppnevner .
Lávdegotti eanetlohku oaivvildii ahte berre jođihuvvot dakkár politihkka mii áiggi mielde geahččala eanaš muddui mearrádusaid ja ekonomalaš vuoruhemiid ­bidjat Sámediggái dahje daidda orgánaide maid Sámediggi nammada .
Dette vil gi det beste utgangspunktet for å utvikle en bredt anlagt samisk kulturpolitikk .
Nu oažžu buoremus vuođu ovddidit viiddis sámi kulturpolitihka .
Flertallet understreket også at overføring av forvaltningsansvar til Sametinget ikke betyr noen ansvarsfraskrivelse fra norske myndigheters side .
Eanetlohku deattuha ahte hálddašanovddasvástádusa sirdin Sámediggái ii mearkkaš ahte Norgga eiseválddit eai váldde ovddasvástádusa .
Som en oppfølging av målsettingene i Kulturløftet og Soria Moria-erklæringen har regjeringen økt overføringene til Sametinget over Kultur- og kirkedepartementets budsjett med 21 mill. kroner over tre år , jf. kap. 14.4 .
Kulturloktema ulbmiliid ja Soria Moria-cealkámuša čuovvoleapmin lea ráđđehus lasihan juolludemiid Sámediggái Kultur- ja girkodeparte ­meantta bušeahtas 21 milj. ruvnnuin golmma jagi badjel , gč. kap.14 .
Tilskuddet til samiske aviser er økt med 5 mill. kroner i 2008 .
4. Sámi aviissaid doarjja lea lassánan 5 milj. ruvnnuin jagi 2008 .
I tillegg er det bevilget midler til byggeprosjektene Østsamisk museum , ája samisk senter og Samisk arkiv .
Dasa lassin leat juolluduvvon ruđat Nuortalaš musea , ája sámi guovddáža- ja Sámi arkiivva huksenprošeavttaide .
14.1 Nærmere om kulturbegrepet
14.1 Eambbo kulturdoahpaga birra
Kultur er et åpent begrep som har hatt et historisk skiftende meningsinnhold .
Kultuvra lea rabas doaba , man oaivilsisdoallu historjjálaččat lea rievddadan .
I St.meld. nr. 48 ( 2002 – 2003 ) blir det skilt mellom en vid og en snever definisjon av kulturbegrepet .
Sd.dieđ. nr. 48 ( 2002 – 2003 ) sirre gaskal viiddis ja gáržžes kulturdoahpaga definišuvnna .
Begge definisjoner er sentrale i en kulturpolitisk sammenheng .
Goappeš definišuvnnat leat dehálaččat kulturpolitihkalaš oktavuođas .
I vid forstand omfatter begrepet verdier , normer , kunnskaper , symboler og ytringsformer som er felles for en bestemt gruppe etter et bestemt samfunn .
Viiddis ipmárdusas fátmmasta doaba árvvuid , norpmaid , máhtuid , symbolaid ja dadjanmálliid mat leat seammaláganat dihto servodaga dihto joavkkus .
Slik forstått omfatter samisk kultur alt fra reindrift , fiske og bruk av naturresurser – det materielle kulturgrunnlaget – til kunnskapsoverføring og klesdrakter .
Diekkár ipmárdusain fátmmasta sámi kultuvra visot mii lea boazodoalu , guolásteami ja luondduriggodagaid hálddašeami – materiálalaš kulturvuođu rájes – gitta gelbbolašvuođasirdima ja biktasiid rádjái .
I snevrere forstand blir begrepet brukt om de ulike aktivitetene innenfor kulturlivet og kulturpolitikken når disse blir forstått som en avgrenset samfunnssektor .
Gáržžit doaba geavahuvvo iešguđetge doaimmaid birra mat leat kultureallimis ja kulturpolitihkas go daid ipmirda ráddjejuvvon servodatsuorgin . Dán dieđáhusa kapihttalis lea kulturdoahpaga ipmárdus guovddážis .
I dette kapitlet i meldingen vil denne forståelsen av kulturbegrepet stå i sentrum .
Liikká ii leat álot nu álki sirret dan guovtti doabaipmárdusa .
Globalisering og individualisering har medvirket til at idealene om likhet og nasjonal integrasjon nå blir utfordret av nye former for ulikhet .
Máilmmemiehtádeapmi ja individualiseren lea dagahan ahte ovttaláganvuođa ja našuvnnalaš ovttaiduhttima ideálaid dál hástalit ođđamállet iešguđetláganvuođat .
Kulturpolitikken har vendt perspektivet bort fra konstruksjoner av en enhetlig felleskultur og beveget seg mot å legge til rette for en utvikling av kultur med utgangspunkt i det mangfoldet og den kompleksiteten som preger dagens kultursituasjon .
Kulturpolitihka lea guođđán dan perspektiivva ahte ráhkadit dušše ovttalágan oktasaškultuvrra ja sirdásan dan guvlui ahte láhčigoahtán dili ovddidit kultuvrra masa lea vuođđun girjáivuohta ja máŋggabealatvuohta mii lea mihtilmasat dálá kulturdilálašvuhtii .
Kultur er en åpen prosess , og oppstår , vokser frem og blir endret i møtet med andre kulturer .
Kultuvra lea rabas proseassa , ja čuožžila , stuorru ja rievdá go deaivvada eará kultuvrraiguin .
I dag smelter kulturuttrykk ofte sammen på tvers av sjanger og nasjonal identitet .
Dál suddet kultursuorggit dávjá oktii šáŋgáriid ja našuvnnalaš identitehtaid rastá .
Blant annet finnes det eksempler på gode samarbeidsprosjekter mellom samiske , norske og kvenske kunstnere .
Earret eará gávdnojit ovdamearkkat buriid ovttasbargoprošeavttaide gaskal sámi , dáčča ja kveanalaš dáiddáriid .
Dette har fått utslag for myndighetenes overordnede politiske føringer .
Dat lea váikkuhan eiseválddiid bajitdási politih ­kalaš láidestemiide .
I henhold til St.meld. nr. 17 ( 2005 – 2006 ) 2008 som markeringsår for kulturelt mangfold er det for eksempel et mål å utvikle et reelt flerkulturelt samfunn der kulturuttrykk møtes og utvikles , og nye kulturuttrykk skapes .
Sd.dieđ. nr. 17 ( 2005 – 2006 ) kultuvrra máŋggabealatvuođa ávvudanjahki 2008 lea ovdamearkka dihte ulbmil ovddidit duohta máŋggakultuvrrat servodaga mas kulturolggosbuktimat deaivvadit ja ovdánit , ja mas ođđa kul ­turolggosbuktimat ráhkaduvvojit .
Bevisstheten om at den samiske befolkningen har en egen kultur , har vært økende de siste tiårene , og vi kan snakke om utviklingen av en egen samisk kulturpolitikk fra midten av 1980-tallet .
Dihtomielalašvuohta ahte sámi álbmogis lea iežaset kultuvra , lea lassánan maŋimus logi jagis , ja mii sáhttit hupmat ahte sámiin lea ovdánan sierra sámi kulturpolitihkka 1980- logu gaskamuttu rájes .
Det har særlig vært lagt vekt på at samene selv skal ha ansvar og myndighet til å forvalte og videreutvikle den samiske kulturen , og en rekke oppgaver og ansvarsområder er derfor overført til Sametinget fra norske myndigheter .
Lea erenoamážit deattuhuvvon ahte sámiin alddiineaset galgá leat ovddasvástádus ja váldi hálddašit ja ain ovddidit sámi kultuvrra , ja Norgga eiseválddit leatge dan dihte bidjan muhtun bargguid ja ovddasvástádussurggiid Sámediggái .
14.2 Samisk kultur i ordninger under Kultur- og kirkedepartementet
14.2 Sámi kultuvra Kultur- ja girkodepartemeantta ortnegiid vuolde
Staten skal ivareta et selvstendig ansvar for samisk kultur gjennom en overordnet , nasjonal kulturpolitikk som også omfatter samisk kultur .
Stáhta galgá áimmahuššat iešheanalaš ovddasvástádusa sámi kultuvrii , bajitdási našuvnnalaš kulturpolitihka bokte mii maid fátmmasta sámi kultuvrra .
Dette omfatter bevilgninger til statlige virksomheter , tilskudd til kunst- og kulturinstitusjoner og enkeltkunstnere , og tilskudd til investeringer .
Dasa gullet juolludeamit stáhtalaš doaimmaide , doarjagat dáidda- ja kulturásahusaide ja ovttaskas dáiddáriidda , ja doarjagat investeremiid-da .
I denne meldingen blir det gitt eksempler på hvordan samisk kultur kommer til syne gjennom disse ordningene .
Dán dieđáhusas addojuvvojit ovdamearkkat mot sámi kultuvra čalmmustahttojuvvo daid ortnegiid bokte .
Nasjonale ordninger omfatter blant annet tildelinger av midler fra Norsk kulturfond , kunstnerstipender , Den kulturelle skolesekken og kulturbygg .
Nationála ortnegat fátmmastit earret eará Norgga kulturfoandda ruhtajuolludemiid , dáiddárstipeanddaid , Kultuvrralaš skuvlalávkka ja kulturviesuid .
Myndighetene har også et særskilt ansvar for samisk språk gjennom ansvaret for samelovens språkregler .
Eiseválddiin lea maid erenoamáš ovddasvástádus sámegillii sámegiela giellanjuolggadusaid ovddasvástádusa bokte .
Med noen unntak er institusjoner og ordninger med utelukkende samisk innhold lagt under Sametingets forvaltning .
Earret mottiin spiehkastagain leat ásahusat ja ortnegat main lea čielga sámi sisdoallu biddjon Sámedikki hálddašeami vuollái .
Kunstnere og kulturutøvere som søker støtte fra ordninger under Sametingets forvaltning , kan også søke om støtte gjennom nasjonale ordninger .
Dáiddárat ja kulturbargit geat ohcet doarjaga Sámedikki hálddašanortnegiin , sáhttet maid ohcat doarjaga nationála ortnegiin .
Dette er ikke minst viktig for å sikre at overføringen av forvaltningsansvar til Sametinget ikke fører til marginalisering av samisk kultur .
erenoamážit lea dat dehálaš vai sihkkarastá ahte hálddašanovddasvástádusa sirdin Sámediggái ii dagat ahte sámi kultuvra marginali ­serejuvvo .
Det er en forutsetning i norsk kulturpolitikk at kvalitet er relativt , men ikke subjektivt .
Norgga kulturpolitihkas lea eaktun ahte kvalitehta lea buorre , muhto ii ovttabeallásaš .
Kvalitetsvurderinger kan falle ulikt ut , men en rekke ordninger forutsetter en kvalifisert , faglig vurdering av kunstnerisk eller kulturell kvalitet .
Kvalitehtaárvvoštallan sáhttá váikkuhit iešguđet ládje , muhto muhtun ortnegat eaktudit kvalifiserejuvvon , fágalaš árvvoštallama dáiddalaš dahje kultuvrralaš kvalitehtas .
I enkelte ordninger , som for eksempel Den kulturelle skolesekken , blir midlene fordelt til andre ­forvaltningsnivåer for viderefordeling .
Muhtun ortnegiin , nugo ovdamearkka dihte Kultuvrralaš skuvlalávk-ka , das juhkkojuvvojit ruđat eará hálddašandásiide mat fas juhket daid viidáset .
Kultur- og kirkedepartementet følger armlengdes avstand-prinsippet og etterprøver ikke kunstneriske vurderinger .
Kultur- ja girkodepartemeanta čuovvu giehtaguhkkosaš gaskka prin , ­sihpa iige dárkkis dáiddalaš árvvoštallamiid .
Som et generelt prinsipp avsettes ikke egne kvoter til særskilte grupper innen disse ordningene .
Dábálaš prinsihppan eai várrejuvvo sierra earit erenoamáš joavkkuide mat leat dáid ortnegiid vuolde .
Det er likevel viktig at kulturinstitusjoner både i og utenfor det samiske kjerneområdet formidler samisk kultur .
Lea goitge dehálaš ahte kulturásahusat sihke sámi váldoguovlluin ja olggobealde daid gaskkustit sámi kultuvrra .
Prosjekter av samiske kunstnere eller med samisk kultur som tema er tildelt en rekke midler de siste årene , og det er i høy grad kulturutveksling mellom norske og samiske institusjoner .
Sámi dáiddáriid prošeavttat dahje prošeavttain main lea sámi kultuvra fáddán , leat maŋimus jagiid juolluduvvon ruđat , ja lea viiddis kulturlonohallan gaskal Norgga ja sámi ásahusaid .
Samarbeidsavtalene mellom Sametinget og fylkeskommunene må ses som viktige bidrag til å sikre og utvikle samisk språk , kultur og næringsliv .
Ovttasbargošiehtadus gaskal Sámedikki ja fylkkagielddaid lea dehálaš buvttus mii sihkkarastá ja ovddida sámegiela , sámi kultuvrra ja ealáhusaid .
Sametinget har inngått avtaler med Finnmark , Troms og Nordland fylkeskommuner , og en egen avtale for det sørsamiske området med Nordland , Nord- og Sør-Trøndelag og Hedmark fylkeskommuner .
Sámediggi lea ráhkadan šiehtadusaid Finnmárkku , Romssa ja Nordlándda fylkkasuohkaniiguin , ja sierra šiehtadusa lullisámi guvlui Nordlándda , Davvi- ja Lulli-Trøndelága ja Hedmárkku fylkkagielddaiguin .
Avtalen med Troms fylkeskommune legger særlig stor vekt på samisk språk og inneholder blant annet en generell bestemmelse om at partene stiller seg positive til en eventuell utvidelse av forvaltningsområdet for samisk språk .
Šiehtadusas čuožžu čielgasit ahte váldoulbmila oassin lea nannet ja čalmmustahttit sámi kultuvrra ja sámegiela , ja das leat sierra mearrádusat kultursurggiide , earret eará museaide , musihkkii , govvadáidagii ja teáhterii .
14.3 Det rettslige grunnlaget for samisk kulturpolitikk
14.3 Sámi kulturpolitihka rievttálaš vuođđu
Det finnes imidlertid lover som regulerer ulike deler av kulturområdet , og med innføringen av Lov av 29. juni 2007 nr. 89 om offentlige myndigheters ansvar for kulturvirksomhet ( kulturloven ) tar regjeringen sikte på å gi kultursektoren som helhet ytterligere tyngde og status som offentlig ansvarsområde .
Gávdnojit liikká lágat mat muddejit kultursuorggi iešguđetlágan osiid , ja ráđđehus áigu go válddii atnui Lága suoidnemánu 29. b. 2007 nr. 89 almmolaš eiseválddiid ovddasvástádusa birra kultur- ­doaimmaide ( kulturlága ) addit kultursuorgái ollislaččat vel eanet árvvu ja stáhtusa almmolaš ovddasvástádussuorgin .
Med kulturloven er et viktig punkt i Soria Moria-erklæringen gjennomført , der det er slått fast at regjeringen vil innføre en enkel , generell kulturlov som gir uttrykk for det offentliges ansvar på kulturfeltet .
Kulturlágain lea dehálaš čuokkis Soria Moria-cealkámušas čađahuvvon , mas lea deattuhuvvon ahte ráđđehus háliida váldit atnui álkis , dábálaš kulturlága mas boahtá ovdan ahte almmolaš eiseválddiin lea kultursuorgái ovddasvástádus .
Kulturloven er generell , uten detaljerte føringer for bevilgningsnivå , prioriteringer eller organisering av kulturområdet i staten , fylkeskommuner og kommuner .
Kulturláhka lea dábálaš , das eai leat bienalaš láidesteamit juolludandássái , vuoruhemiide dahje stáhta , fylkkagieldda ja suohkaniid kultursuorggi organiseremii .
Loven gir stort rom for lokalt selvstyre .
Lágas lea stuora munni báikkálaš iešstivrejupmái .
Den slår imidlertid fast at fylkeskommunen og kommunen skal sørge for økonomiske eller organisatoriske virkemidler som fremmer et bredt spekter av kulturvirksomhet lokalt og regionalt .
Dat liikká deattuha ahte fylkkagielddat ja suohkanat galget fuolahit ekonomalaš , organisatuvrralaš gaskaomiid ja doaibmabijuid mat ovddidit ja láhčet dili viiddis kulturdoaimmaide sihke báikkálaččat ja regiuvnnalaččat .
Kulturloven skal også bidra til å sikre handlingsrommet for en nasjonal kulturpolitikk i en stadig mer globalisert verden .
Kulturláhka galgá maiddái veahkehit sihkkarastime doaibmanmuni nationála kulturpolitihkkii mađi eanet globaliserejuvvon máilmmis .
Sametinget viste blant annet til samarbeidsavtalene mellom Sametinget og fylkeskommunene , som er med på å synliggjøre fylkeskommunenes ansvar for utvikling av den samiske kulturen i regionene .
Sámediggi deattuhii seammás stáda erenoamáš ovddasvástádusa sámi kultuvrii , ja oaivvildii ahte fylkkagielddat ja suohkanat fertejit váldit eanet ovddasvástádusa kulturdoibmii .
14.3.1 Lovgivning som særskilt gjelder samisk kultur
14.3.1 Lágat mat erenoamážit gusket sámi kultuvrii
Samisk språk og kultur har et særskilt vern gjennom Grunnloven § 110 a .
Sámegielas ja sámi kultuvrras lea erenoamáš sud ­djen Vuođđolága § 110 a bokte .
Den norske stat har plikt til å medvirke aktivt til at samisk kultur blir videreført i Norge .
Norgga stádas lea geatnegasvuohta aktiivvalaččat mieldeváikkuhit dasa ahte sámi kultuvra fievrreduvvo viidáset Norggas .
Dette innebærer også en plikt til gjennom økonomisk og annen virkemiddelbruk å legge forholdene til rette for en rimelig grad av reell resultatlikhet for samenes og storsamfunnets kulturutøvelse .
Dát mielddisbuktá maiddái geatnegasvuođa ekonomalaš ja eará gaskaomiiguin láhčit dilálašvuođaid vai duođai leat muttágit seammalágan bohtosat sámiid ja stuoraservodaga kultur- ­doaimmaheamis .
Kultur- og kirkedepartementet har forvaltningsansvar for kapittel 3 om samisk språk i lov 12. juni 1987 nr. 56 om Sametinget og andre samiske rettsforhold .
Kultur- ja girkodepartemeanttas lea háld-dašanovddasvástádus 3. kapihttalii sámegiela birra , lágas geassemánu 12. b. 1987 nr. 56 Sáme ­dikki ja eará sámi riektedilálašvuođaid birra .
Bestemmelsene om samisk språk er både prinsipielt og praktisk viktige for å sikre videreføring av den samiske kulturen .
Sámegiela mearrádusat leat sihke prinsihpalaččat ja geavatlaččat dehálaččat vai sihkkarastá joatkima sámi kultuvrras .
For nærmere omtale vises det til kap. 19.4.1 .
Lagabut čilgehus gávdno kap. 19.4.1 .
Ifølge lov 9. juni 1978 nr. 50 om kulturminner er det ikke lov til å føre samiske kulturminner ut av landet uten at det foreligger gyldig eksporttillatelse , jf § 23 bokstav c . RiddoDuottarMuseat i Karasjok er gitt myndighet til å behandle søknader og fatte beslutning om utførsel av samiske kulturminner .
Lága geassemánu 9. b. 1978 nr. 50 mielde kulturmuittuid birra , de ii leat lohpi doalvut sámi kulturmuittuid riikkas olggos jus ii gávdno dohkálaš olgoriikii doalvunlohpi , gč § 23 bustávva c. RiddoDuottarMuseat Kárášjogas lea ožžon válddi meannudit ohcamiid ja dahkat mearrádusaid sámi kulturmuittuid birra mat dolvojuvvojit olgoriikii , beroškeahttá man boarrásat leat .
Utførselstillatelse skal normalt gis dersom kulturgjenstanden ikke er av stor betydning for forsk ­ning eller bevaring og formidling av Norges kulturarv , jf. forskrift om utførsel og innførsel av kulturgjenstander § 6 .
Olgoriikii doalvunlobi galgá dábálaččat addit jus kulturmuitodávvir ii leat dehálaš dutkamiid dahje Norgga kulturárbbi bisuheapmái ja gaskkusteapmái , gč. láhkaásahusa olgoriikii doalvut ja riikii buktit kulturdávviriid § 6 mielde .
Sametinget er i henhold til forskriftens § 7 klageinstans i saker som gjelder forbud mot utførsel av kulturgjenstander .
Sámediggi lea láhkaásahusa § 7 mielde váidinásahus áššiin mat gullet gildosiidda olgoriikii doalvut kulturdávviriid .
Det har vært behov for enkelte justeringer i definisjonen i § 23 .
Lea leamašan dárbu § 23 definišuvnna veaháš muddet .
Kultur- og kirkedepartementet har derfor fremmet en proposisjon med forslag til endringer i kulturminneloven , jf. Ot.prp. nr. 49 ( 2007 – 2008 ) Om lov om endringer i lov 9. juni 1978 nr. 50 om kulturminner .
Kultur- ja girkodepartemeanta lea danin ovddidan proposišuvnna mas evttoha rievdadusaid dahkat kulturmuitolágas , gč. Od. Prp. nr. 49 ( 2007 – 2008 ) ) Láhka rievdadusaid birra geassemánu 9. b. 1978 nr. 50 lágas kulturmuittuid birra .
Med en generell lovformulering vil det i forskrift bli nærmere regulert hva som regnes som kulturgjenstander .
Oppalaš láhkačállosiin , de láhkaásahus lagabui muddešii mat meroš-tallojuvvojit leat kulturávnnasin .
Det er fastsatt en egen lov om skrivemåten av stedsnavn i Norge , lov av 18. mai 1990 nr. 11 om stedsnavn m.m. .
Lea mearriduvvon sierra láhka dasa mot Norgga báikenamaid galgá čállit , gč. lága mies ­semánu 18. b. 1990:s nr. 11 báikenamaid je. .
Loven omfatter blant annet regler for skrivemåten av samiske stedsnavn , hvem som skal bruke fastsatt skrivemåte og i hvilke områder samiske stedsnavn skal benyttes .
Lágas leat earret eará njuolggadusat dan birra mot sámi báikenamaid galgá čállit , gii galgá geavahit mearriduvvon čállinvuogi ja makkár guovlluin galgá geavahit sámi báikenamaid .
En rekke andre lover på kulturområdet berører samiske forhold på en mer indirekte måte .
Kultursuorggis muhtin eará lágat gusket sámi dilálašvuođaide eambbo eahpenjuolgut .
For eksempel reguleres det samiske bibliotekvederlaget ( se kap. 14.8.2 ) gjennom lov av 29. mai 1987 nr. 23 om bibliotekvederlag , og samiskspråklig materiale som er avlevert i henhold til lov av 9. juni 1989 nr. 32 om avleveringsplikt for allment tilgjengelige dokumenter videreformidles i ett eksemplar til Samisk spesialbibliotek .
Ovda ­mearkka dihte muddejuvvo sámi girjerádjobuhtadus ( geahča kap. 14.8.2 ) lága bokte miessemánu 29. b. 1987 , nr. 23 girjerájusbuhtadusaid birra , ja sámegielat čállosiid birra mat leat addojuvvon lága mielde geassemánu 9. b. 1989 nr. 32 addingeatnegasvuođa birra dábálaš olámutto dokumeanttain mas gaskkustuvvo viidáset okta gáhppálat Sámi erenomášgirjerádjui .
14.3.2 Internasjonale avtaler
14.3.2 Riikkaidgaskasaš šiehtadusat
Hovedprinsippet i ILO-konvensjon nr. 169 ( jf. kap. 1.3.4 ) er urfolks rett til å bevare og videreutvikle sin egen kultur , og myndighetenes plikt til å treffe tiltak for å støtte dette arbeidet .
Váldoprinsihppa ILO-konvenšuvdna nr.169:s ( gč. kap. 1.3.4 ) lea álgoálbmogiid vuoigatvuohta bisuhit ja ain ovddidit iežaset kultuvrra , ja eiseválddiid geatnegasvuohta álggahit doaibmabijuid mat dorjot dan barggu .
Konvensjonen refererer til kultur i vid forstand , men legger også vesentlige føringer når det gjelder utforming av samisk kulturpolitikk på nasjonalt nivå .
Konvenšuvdna referere kultuvrii viiddis ipmárdusas , muhto bidjá maiddái dehálaš láidestemiid dasa ahte nationála dásis hábmet sámi kulturpolitihka .
Konvensjonen har bestemmelser om urfolks rett til selv å bestemme over sin kulturelle utvikling og til å lære å bruke eget språk .
Konvenšuvnnas leat mearrádusat álgoálbmogiid vuoigatvuođa birra ieža mearridit iežaset kultuvrralaš ovdáneami ja oahppat geavahit iežaset giela .
Konvensjonen anerkjenner videre urfolks ønsker om og behov for kontroll over egne institusjoner , egen livsform og egne økonomiske utvikling .
Lassin dasa konvenšuvdna dohkkeha álgoálbmogiid dáhtu ja dárbbu hálddašit iežaset ásahusaid , iežaset eallinmálle ja iežaset ekonomalaš ovdáneami .
Dette innebærer en anerkjennelse av urfolks ønske om å opprettholde og videreutvikle egen identitet , språk og religion .
Dát mielddisbuktá dohkkehit dan ahte álgoálbmogat háliidit bisuhit ja eanet ovddidit iežaset identitehta , giela ja oskku .
For nærmere beskrivelse av Den europeiske pakten om region - eller minoritetsspråk ( minoritetsspråkpakten ) vises det til kap. 19.3.1 .
Lagabut čilgehusa Eurohpálaš šiehtadusas regiovdna- dahje minoritehtagielaid birra ( minoritehtagielaidšiehtadus ) gávdná kap. 19.3.1:s .
Når det gjelder internasjonalt arbeid om vern av tradisjonelle kulturuttrykk og tradisjonell kunnskap i WIPO og UNESCO-konvensjonen om vern av immateriell kulturarv og UNESCO-konvensjonen for å verne og fremme et mangfold av kulturuttrykk , se kap. 13 .
Mii guoská riikkaidgaskasaš bargguide , WIPO bargu suddjet árbevirolaš kulturolggosbuktimiid ja árbevirolaš máhtuid ja UNESCO-konvenšuvdna vuoiŋŋalaš kulturárbbi suddjema birra ja UNESCO-konvenšuvdna suddjet ja ovddidit ollu kulturolggosbuktimiid , geahča kap. 13:ái .
14.4 Samisk selvråderett på kulturområdet
14.4 Sámi iešmearrideapmi kultursuorggis
Samisk kultur er i en positiv utvikling over hele kulturfeltet .
Sámi kultuvrras lea positiiva ovdáneapmi visot kultursuorggis .
Ikke minst er det verdt å merke seg at flere samiske kunstnere og prosjekter har markert seg innen det utøvende kunstfeltet , blant annet innen musikk .
Erenoamážit lea dehálaš mearkkašit ahte eanet sámi dáiddárat ja prošeavttat leat oainnusin dahkan iežaset erenoamážit doaimmaheami dáiddasuorggis , earret eará musihkas .
Regjeringen har merket seg at Sametinget prioriterer kulturformål høyt , og vurderer Sametinget som den institusjonen som er best egnet til å ha hovedansvaret for forvaltningen av samisk kultur .
Ráđđehus lea mearkkašan ahte Sámediggi vuoruha bajás kulturáigumušaid , ja árvvoštallá Sámediggi leat ásahussan masa buoremusat heive leat váldoovddasvástádus hálddašit sámi kultuvrra .
Regjeringen har fulgt opp dette med en økning i bevilgningen til Sametinget på kulturområdet med over 21 mill. kroner , eller over 60 pst. , i 2006 – 2008 .
Ráđđehus lea čuovvolan dan go Sámediggái lea kultursuorggis lasihan ruhtajuolludeami badjel 21 miljovnna ruvnnuin , dahje badjel 60 proseanttain 2006 – 2008:s .
Bevilgningen er på 53,5 mill. kroner i 2008 .
Ruhtajuolludeapmi lea 53,5 milj. ruvnno 2008:s .
Det er et overordnet mål at samene skal ha vesentlig grad av selvråderett i spørsmål som angår dem selv .
Bajitdási ulbmil lea ahte sámiin galgá leat oalle muttu iešmearridanriekti iežaset guoskevaš gažaldagain .
Dette innebærer blant annet å ha et forvaltningsansvar for egne saker og selv å kunne prioritere for eksempel på kulturområdet .
Dát mielddisbuktá earret eará ahte lea hálddašanovddasvástádus iežaset áššiide ja ieža sáhttit vuoruhit ovdamearkka dihte kultursuorggis .
Fra myndighetenes side har det viktigste virkemidlet for å følge opp ansvaret for samisk kultur vært å gi Sametinget myndighet over statlig finansierte samiske kulturtiltak .
Eiseválddiid bealis lea deháleamos gaska ­oapmi čuovvolit ovddasvástádusa sámi kultuvrii leamašan addit Sámediggái válddi stáhtalaš ruhtaduvvon sámi kulturdoaibmabijuide .
Midler til samiske tiltak under Kultur- og kirkedepartementets budsjett blir derfor i hovedsak disponert av Sametinget .
Sámediggi lea dat mii eanaš muddui hálddaša ruđaid sámi doai ­bmabijuide mat leat Kultur- ja girkodepartemeantta bušeahtas .
Arbeids- og inkluderingsdepartementets bevilgning til Sametinget over budsjettkapittel 680 , post 50 omfatter også midler til tidligere Samisk kulturfond , tospråklighetsmidler til kommuner og fylkeskommuner i forvaltningsområdet for samisk språk , og andre språktiltak .
Bargo- ja searvadahttindepartemeantta juolludeapmi Sámediggái bušeahttakapihttalis 680 , 50-poasttas , dasa gullet maid ruđat ovddeš Sámi kulturfondii , guovttegielalašvuođaruđat sámegiela hálddašanguovllu suohkaniidda ja fylkkagielddaide , ja eará gielladoaibmabijuide .
Fra 1993 ble flere tilskuddsordninger som tidligere ble forvaltet av departementene , samlet under Kommunal- og arbeidsdepartementets budsjett og overført til Sametinget .
1993 rájes leat eanet doarjjaortnegat maid departemeanttat ovdal hálddašedje , čohkkejuvvon Gieldda- ja bargodepartemeantta bušehttii ja sirdojuvvon Sámediggái .
På Kulturdepartementets ansvarsfelt gjaldt dette Norsk kulturråds avsetning til samisk kultur , tilskudd til samisk forlagsdrift , tilskudd til samiske kunstnerorganisasjoner , tilskudd til Samisk kunstnersenter i Karasjok og Samisk kultursenter i Hattfjelldal .
Kulturdepartemeantta ovddasvástádussuorggis gulai dat Norgga kulturráđi várrejupmi sámi kultuvrii , doarjja sámi lágádusdoi , ­bmii doarjja sámi dáiddárorganisašuvnnaide , doarjja Sámi dáiddaguovddážii Kárášjogas ja Sámi kulturguovddážii árbordis .
Dessuten ble oppnevning av styret for Samisk spesialbibliotek og programrådet for sameradioen overført til Sametinget .
Dasa lassin Sámi sierrabibliotehka stivrra ja sámiradio prográmmaráđi nammadeapmi sirdojuvvui Sámediggái .
Kommunaldepartementet delegerte samtidig myndigheten til å fordele tilskudd til tospråklighet til kommuner og fylkeskommuner til Sametinget .
Gielddadepartemeanta fápmudii seammás Sámediggái válddi juohkit guovttegielalašvuođadoarjagiid suohkaniid-da ja fylkkagielddaide .
I tråd med utviklingen i Sametingets myndighet opprettet Kultur- og kirkedepartementet i 2002 et nytt budsjettkapittel 320 Allmenne kulturformål , post 53 Samiske kulturformål .
Sámedikki válddi lassáneami mielde ásahii Girko- ja kulturdepartemeanta 2002:s ođđa bušeahttakapihttala 320 Dábálaš kulturulbmilat , poasta 53 Sámi kulturulbmilat .
Samtidig ble midlene til samiske musikkfestivaler , samiske kunstnerstipend og stipendkomitévederlag , utstillingsvederlag til samiske kunstinstitusjoner , Beaivváš Sámi Teáhter , stedsnavntjenesten , Samisk spesialbibliotek , mobil bibliotektjeneste og samiske museer lagt til denne posten .
Seammás ruhtajuolludeamit sámi musihkkafestiválaide , sámi dáiddárstipeanddaide ja stipeandalávdegottebuhtadusat , čájáhusbuhtadusat sámi dáiddaásahusaide , Beaiv-váš Sámi Teáhter , báikenammanevvohat , Sámi sierrabibliotehka , johtti girjerájusbálvalus ja sámi museat biddjojuvvojedje dán postii .
Det er forutsatt at Sametinget fordeler midler til disse tiltakene , og for øvrig disponerer midlene etter egen prioritering .
Eaktuduvvo ahte Sámediggi juohká ruđaid dáid doaibmabijuide , ja muđui hálddaša ruđaid iežas vuoruheami mielde .
14.4.1 Sametinget som kulturpolitisk aktør
14.4.1 Sámediggi kulturpolitihkalaš oassálastin
Overføring av ansvar til Sametinget har vært viktig for å utvikle samisk kultur .
Sámediggái ovddasvástádusa sirdin lea leamašan dehálažžan vai ovdánahttá sámi kultuvrra .
Samtidig er det vesentlig å ta med seg at de tiltakene og ordningene som er overført , er utviklet innen en norsk nasjonal kontekst .
Seammás lea dehálaš váldit fárrui ahte dat doaibmabijut ja ortnegat mat leat sirdojuvvon , leat ovdánahttojuvvon Norgga nationála oktavuođas .
Den administrative avgrensingen av hva som faller inn under det kulturpolitiske ansvarsområdet , er historisk flyttbar og varierer .
Hálddahuslaš ráddjejupmi das mii gullá kulturpolitihkalaš ovddasvástádussuorgái , historjjálaččat ii leat nu čielggas ja rievddada .
Det er derfor nødvendig at Sametinget fører en selvstendig kulturpolitikk for å ivareta et levende samisk kulturliv .
Danin lea dárbbašlaš ahte Sámediggi jođiha iešheanalis kulturpolitihka vai áimmahuššá ealli sámi kultuvrra .
Sametinget understreker at samisk kunst og kulturliv er mangfoldig , og Rådet vil legge til rette for at mangfoldet blir ivaretatt og videreutviklet .
Sámediggi deattuha ahte sámi dáidda ja kultureallin lea girjái , ja Ráđđi áigu láhčit dilálašvuođaid dasa ahte áimmahuššat ja ain ovddidit girjáivuođa .
Samtidig understrekes det at iverksettelse og videreutvikling av samisk kultur er et nasjonalt ansvar , og at staten må forvalte dette ansvaret i dialog med Sametinget .
Seammás deattuhuvvo ahte sámi kultuvrra čađa-heapmi ja viidáset ovdáneapmi lea nationála ovddasvástádus , ja ahte stáhta ferte hálddašit dan ovddasvástádusa gulahaladettiin Sámedikkiin .
Sametingsrådet peker også på den viktige rollen samarbeidsavtalene med fylkeskommunene har på kulturområdet , ikke minst når det gjelder å utvikle en felles forståelse mellom de tradisjonelle norske institusjonene og Sametinget om hvilke behov samiske samfunn har på kulturområdet .
Sámediggeráđđi deattuha maiddái dan dehálaš doaimma mii ovttasbargošiehtadusain fylkkagielddaiguin lea kultursuorgái , erenoamážit dan dáfus ahte ovddidit oktasaš ipmárdusa gaskal dábálaš Norgga ásahusaid ja Sámedikki das ahte makkár dárbbut sámi servodagas leat kultursuorggis .
Sametinget behandlet i mai 2005 Sametingsrådets melding om samisk kunst ( sak 33/05 ) .
Sámediggi gieđahalai 2005 miessemánus Sámediggeráđi dieđáhusa sámi dáidaga birra ( ášši 33/05 ) .
Formålet med meldingen er å trekke opp hovedlinjene for de kunstpolitiske utfordringene både nasjonalt , regionalt og lokalt .
Dieđáhusa ulbmil lea čájehit dáiddapolitih ­kalaš hástalusaid váldolinnjáid sihke našuvnnalaččat , regiuvnnalaččat ja báikkálaččat .
Ifølge meldingen mangler St.meld. nr. 48 ( 2002 – 2003 ) Kulturpolitikk fram mot 2014 politiske visjoner for samisk kunst og kultur .
Dieđá-husa mielde váilot Sd.dieđ. nr. 48:s ( 2002 – 2003 ) Kulturpolitihkka 2014 rádjái višuvnnat sámi dáidagii ja kultuvrii .
Sametingsrådet ser derfor et behov for å synliggjøre behovene innen samisk kunstpolitikk og sørge for at de samiske perspektivene og visjonene som omtales , likestilles med de norske i utviklingen av kunst- og kulturpolitikken fremover .
Sámediggeráđi mielas lea dárbu čalmmustahttit sámi dáiddapolitihka dárbbuid ja fuolahit ahte sámi perspektiivvat ja višuvnnat maid birra muitaluvvo , biddjojit seammaárvosažžan daid dáčča go dáidda- ja kulturpolitihka galgá ovddidit ovddasguvlui .
Meldingen gir en oversikt over hele det samiske kunstfeltet og redegjør for virkemidler på området og utfordringer de nærmeste årene .
Dieđáhus addá bajilgova visot sámi dáiddasuorggis ja čilge suorggi gaskaomiid birra ja lagamus jagiid hástalusaid .
Sametingsrådet la i juli 2004 frem en melding om samiske museer .
Sámediggeráđđi bijai 2004 suoidnemánus ovdan dieđáhusa sámi museaid birra .
Meldingen legger grunnen for en samisk museumskonsolidering i fire samiske museumssiidaer – nordøstsamisk , nordvestsamisk , midtsamisk og sørsamisk museumssiida .
Dieđáhus bidjá vuođu sámi museaovttastahttimii njeljiin sámi museasiiddain – davvinuorta , davvioarjesámi , gaskasámi ja lullisámi museasiiddain .
En delutredning om museene i Troms og Nordre Nordland ble behandlet i Sametinget 1. mars 2007 ( sak 06/07 ) .
Oasseguorahallan Romssa ja Davit Nordlándda museaid birra gieđahallojuvvui Sámedikkis njukčamánu 1. b. 2007:s ( ášši 06/07 ) .
Sametinget vedtok en tilpasset sentermodell for utvikling av samisk museumsvirksomhet i utredningsområdet med potensial til utvikling av en egen samisk museumssiida ( se kap. 14.8.3 ) .
Sámediggi mearridii heivehuvvon guovddášmodealla sámi museadoaimma ovdánahttimii guorahallansuorggis mas lea munni ráhkadit sierra sámi museasiidda ( geahča kap. 14.8.3 ) .
Sametinget vil ikke ta inn nye organisasjoner og institusjoner på sitt budsjett for direkte driftsstøtte før melding om samiske institusjoner er lagt frem for Sametingets plenum .
Sámediggi ii áiggo váldit fárrui ođđa organisašuvnnaid ja ásahusaid iežas njuolggo doaibmadoarjja bušehttii ovdal go dieđáhus sámi ásahusaid birra lea Sámedikki dievasčoahkkima ovdii biddjojuvvon .
Denne meldingen vil bli lagt fram for plenum i 2008 , jf. vedtak i sak 60/07 Sametingets budsjett 2008 .
Dát dieđáhus ovddiduvvo dievasčoahkkinii jagi 2008 , gč. mearrádusa áššis 60/07 Sámedikki jagi 2008 bušeahtta .
Se også Sametingets årsmelding for 2006 ( punkt 5 ) og 2007 ( punkt 6 ) .
Geahča maiddái Sámedikki 2006 jahkedieđáhusa ( 5. čuoggá ) ja 2007 jahkedieđáhusa ( 6. čuoggá ) .
14.4.2 Sametingets økonomiske virkemidler
14.4.2 Sámedikki ekonomalaš váikkuhangaskaoamit
I sitt budsjettvedtak for 2008 ( sak 60/07 ) fordelte Sametinget om lag 127 mill. kroner til språk- og kulturtiltak , jf. tabell 4.1 .
Jagi 2008 bušeahttamearrádusasttis ( ášši 60/07 ) jugii Sámediggi sullii 127 milj. ruvnno giella- ja kulturdoaibmabijuide , gč. tabealla 14.1 .
Dette dekker både formål som forutsettes dekket innen Kultur- og kirkedepartementets bevilgning , og tiltak innen blant annet språk og kulturutvikling som forutsettes dekket innen overføringene fra Arbeids- og inkluderingsdepartementet .
Dát gokčá sihke ulbmiliid mat eaktuduvvojit gokčojuvvot Kultur- ja girkodepartemeantta ruhtajuolludemiin , ja earret eará giella ja kulturovdáneami doaibmabijut mat eaktuduvvojit gokčojuvvot Bargo- ja searvadahttindepartemeantta ruhtasirdimiiguin .
For detaljert oversikt over språktiltak , se kap. 19.7 .
Jus áiggut gielladoaibmabijuin bienalaš bajilgova , de geahča kap. 19.7 .
Tabell 15.1 Sametingets fordeling av midler til kulturtiltak 2006 – 2008 ( i 1000 kr . )
Tabealla 15.1 Sámedikki ruhtajuolludeamit kulturdoaibmabijuide 2006 – 2008 ( 1000 ruvnnuin )
Kulturutvikling ( tidl. Samisk kulturfond )
Kulturovdáneapmi ( ovddeš Sámi kulturfoanda )
Samiske forlag
Sámi lágádusat
Samiske kulturhus
Sámi kulturviesut
Samiske kulturorganisasjoner
Sámi kulturorganisašuvnnat
Samiske festivaler – grunntilskudd
Sámi festiválat – vuođđodoarjja
Samisk idrett
Sámi falástallan
Samisk teater
Sámi teáhter
Samisk kunst ( kunstneravtalen m.m. )
Sámi dáidda ( dáiddašiehtadus je. )
Samiske publikasjoner ( se kap. 19.7.4 )
Sámi čállosat ( geahča kap. 19.7.4 )
Samisk bibliotektjeneste ( inkl. bokbusser )
Sámi girjerájusbálvalus ( oktan girjebussiiguin )
Samiske museer
Sámi museat
Språktiltak ( se kap. 19.7 )
Gielladoaibmabijut ( geahča kap. 19.7 )
14.5 Status og hovedutfordringer på kulturområdet
14.5 Kultursuorggi stáhtus ja váldohástalusat
Som nevnt tidligere arbeider regjeringen etter to hovedlinjer for å ivareta det statlige ansvaret for samisk kultur .
Ráđđehus bargá , nugo namuhuvvon , guokte váldolinnjá mielde áimmahuššat stáhtalaš ovddasvástádusa sámi kultuvrii .
På den ene siden skal staten sørge for at Sametinget er i stand til å føre en aktiv , selvstendig kulturpolitikk .
Okta bealli lea ahte stáhta galgá fuolahit ahte Sámediggi nákce jođihit aktiiva , iešheanalis kulturpolitihka .
På den andre siden skal staten ivareta et selvstendig ansvar for samisk kultur gjennom en overordnet , nasjonal kulturpolitikk som også omfatter samisk kultur .
Nubbi bealli lea ahte stáhta galgá áimmahuššat iešheanalis ovddasvástádusa sámi kultuvrii bajitdási , nationála kulturpoli , ­tihkain mii maid fátmmasta sámi kultuvrra .
Nedenfor omtales en del samiske kulturtiltak og - prosjekter både i institusjoner som ligger under Sametingets forvaltning og i andre institusjoner .
Vuolábealde muitaluvvo muhtin Sámedikki hálddašeami vuolde ásahusaid ja eará ásahusaid sámi kulturdoaibmabijuid ja - prošeavttaid birra .
Det blir også omtalt enkelte samarbeidsprosjekter mellom institusjoner som ligger under Sametingets forvaltning og andre institusjoner .
Muitaluvvo maiddái muhtin ovttaskas ovttasbargoprošeavttaid birra gaskal Sámedikki hálddašeami vuollásaš ásahusaid ja eará ásahusaid .
Beskrivelsene er ikke uttømmende , men viser på hvilken måte samisk kultur kommer til syne innen ulike deler av kulturfeltet .
Čilgehusat eai leat dievaslaččat , muhto čájehit guđe ládje sámi kultuvra oainnusin dahkkojuvvo kultursuorggi iešguđet osiin .
14.6 Investeringer i samiske kulturbygg
14.6 Sámi kulturviesuid investemat
Samiske kulturbygg omfatter bygninger og lokaler for samiske kulturtiltak som teater , musikk , billedkunst , museum , samisk bibliotek og arkiv .
Sámi kulturviesuide gullet visttit ja lanjat sámi kulturdoaibmabijuide nugo teáhterii , musihkkii , govvadáidagii , museaide , sámi girjerádjosiidda ja arkiivvaide .
Det eksisterer nå ingen særskilte statlige tilskuddsordninger for investeringer i samiske kulturbygg .
Dál eai gávdno makkárge erenoamáš stádalaš doarjjaortnegat sámi kulturviesuid investeremiidda .
For de kulturtiltakene som Sametinget har ansvaret for blir drift av lokalene finansiert innenfor de årlige tilskuddene til Sametinget .
Kulturdoaibmabijuide maidda Sáme ­dikkis lea ovddasvástádus , de lanjaid jođiheapmi ruhtaduvvo jahkásaš doarjagiiguin mat juolluduvvojit Sámediggái .
Drift av Samisk arkiv dekkes innenfor de årlige bevilgningene til Arkivverket .
Sámi arkiivva jođiheapmi gokčojuvvo jahkásaš ruhtajuolludemiiguin Arkiivadoaimmahahkii .
Kultur- og kirkedepartementet forvalter deler av overskuddet fra statlige spill til tilskuddsordning for regionale møteplasser og formidlingsarenaer for kultur .
Kultur- ja girkodepartemeanta hálddaša osiid stáhtalaš spealuid badjebáhcagis regionála deaivvadanbáikkiid ja kultuvrra gaskkustanbáikkiid doarjjaortnegii .
Fra denne ordningen er det gitt tilskudd til kulturhus og kultursenter .
Dán ortnegis leat addojuvvon doarjagat kulturviesuide ja kulturguovddážiidda .
Resten må finansieres med egenandel , private midler eller lokale og regionale tilskudd .
Sáhttá addojuvvot gitta goalmmádas oasi ruhtadandoarjja dákkár viesuid investerengoluide .
Det har ikke blitt søkt om tilskudd til finansiering av samiske kulturbygg fra denne tilskuddsordningen .
Reasta šaddá ruhtadit iežasosiin , priváhta ruđaiguin dahje báikkálaš ja regionála doarjagiiguin .
Fra statsbudsjettets kapittel 320 post 73 Nasjonale kulturbygg , gis tilskudd til bygninger og lokaler for institusjoner og tiltak som har en nasjonal oppgave , en landsomfattende funksjon eller en viktig landsdelsfunksjon .
Stáhtabušeahta kap. 320 poasttas 73:s Nationála kulturviesut , juolluduvvo doarjja ásahusaid viesuide ja lanjaide ja doaibmabijuide main lea nationála bargu , riikaviidosaš doaibma dahje dehálaš riikaoassedoaibma .
Hovedregelen er at den statlige finansieringsandelen ikke skal overstige 60 pst. av det offentlige tilskuddet .
Váldonjuolggadus lea ahte stáhtalaš ruhtadanoassi ii galgga leat eanet go 60 proseantta almmolaš doarjagis .
På 1990-tallet ble det gitt tilskudd fra kap. 320 post 73 til følgende samiske kulturbygg :
1990-logus addojuvvui doarjja kap. 320 poasttas 73:s dáid sámi kulturviesuide :
árran lulesamisk senter : 9,9 mill. kroner
árran julevsáme guovdásj : 9,9 milj. ruvnno
Varanger samiske museum : 12,2 mill. kroner .
Várjjat Sámi Musea : 12,2 milj. ruvnno .
I tillegg ble det gitt planleggingstilskudd til utvidelsen av ája samisk senter .
Dasa lassin addojuvvui plánendoarjja ája sámi guovddáža viiddideapmái .
Departementet legger Sametingets prioritering til grunn ved behandling av søknader om tilskudd til samiske kulturbygg fra kap. 320 post 73 .
Departemeanta bidjá Sámedikki vuoruhemiid vuođđun go meannuda doarjjaohcamiid sámi kulturviesuide kap. 320 poasttas 73:s .
Byggeprosjektene planlegges i samarbeid mellom den aktuelle samiske institusjonen , Sametinget , Statsbygg , Kultur- og kirkedepartementet og eventuelt lokale og regionale finansieringsparter .
Huksenprošeavttaid plánejit ovttas guoskevaš sámi ásahus , Sámediggi , Statsbygg , Kultur- ja girkodepartemeanta ja vejolaš báikkálaš ja regionála ruhtadanbealálaččat .
Departementet presenterer for Stortinget hver høst en investeringsplan for kulturbygg .
Departemeanta ovdanbidjá Stuoradiggái juohke čavčča kulturviesuid investerenplána .
Planen innholder prosjekter med tilskudd kommende budsjettår ; prioriterte prosjekter de nærmeste årene ; og andre prosjekter uten særskilt prioritering .
Plána sisttisdoallá prošeavttaid main lea doarjja boahtte bušeahttajagis ; vuoruhuvvon prošeavttat lagamus jagiin ; ja eará prošeavttat mat eai erenoamážit vuoruhuvvo .
14.6.1 Status for prosjekter og planer for nye samiske kulturbygg
14.6.1 Ođđa sámi kulturviesuid prošeavttaid ja plánaid stáhtus
Samisk arkiv : Grunnsteinen for nye lokaler for Samisk arkiv ble lagt ned i 2007 , og byggingen er igangsatt .
Sámi arkiiva : Vuođđogeađgi Sámi Arkiivva ođđa lanjaide biddjojuvvui eatnamii 2007:s , ja huksemat leat álggahuvvon .
Lokalene vil være en del av Vitenskapsbygget i Kautokeino .
Lanjat šaddet oassin Sámi dieđavisttis Guovdageainnus .
Statsbygg gjennomfører prosjektet .
Statsbygg čađaha prošeavtta .
Investeringene i bygget finansieres innenfor Statsbyggs bevilgning under Fornyings- og administrasjonsdepartementets budsjett .
Investeremat vistái ruhtaduvvojit Statsbygga ruhtajuolludemiin Ođastan- ja hálddahusbušeahta vuolde .
Etter planen skal bygget være ferdig i 2009 .
Plána mielde galgá visti gárvvistuvvot 2009:s .
Arkivverket skal leie lokalene av Statsbygg , og vil betale kostnadsdekkende husleie fra innflytting i de nye lokalene .
Arkiivadoaimmahat galgá láigohit lanjaid Stáhtabyggas , ja máksá viessoláiggu mii gokčá goluid dan rájes go fárrejit ođđa lanjaide .
Østsamisk museum i Neiden i Sør-Varanger : Tiltaket er nytt og har derfor ikke egne lokaler i dag .
Nuortalaš musea Njávdámis Mátta-Várjjagis : Lea ođđa doaibmabidju ja danin das eai leat dál heivvolaš lanjat .
Byggingen av museet ble igangsatt i 2007 og skal etter planen være ferdig høsten 2008 .
Musea huksen álggahuvvui 2007:s ja galgá plána mielde gárvvistuvvot 2008:s .
Bygningen vil være formidlingsarena for østsamisk kultur og historie .
Visti šaddá nuortalaš kultuvrra ja historjjá gaskkustanbáikin .
Den vil inneholde blant annet utstillinger , verksted og administrasjonslokaler .
Doppe šaddet earret eará čájáhusat , bádji ja hálddahuslanjat .
Kostnadsrammen på 37 mill. kroner finansieres med tilskudd fra Kultur- og kirkedepartementets kap. 320 post 73 i samsvar med framdriften og likviditetsbehovet .
37 miljovnna ruvdnosaš gol ­lorámma oažžu ruhtadoarjaga Kultur- ja girkodepartemeantta kap. 320 poasttas 73 ovdáneami ja máksinnákcadárbbu mielde .
Det vises til St.prp. nr. 59 ( 2007–2008 ) Tilleggsbevilgninger og omprioriteringer hvor der foreslås at kostnadsrammen økes til 42 mill. kroner .
Čujuhuvvo Sd.prp. nr. 59:i ( 2007–2008 ) Lassejuolludeamit ja ođđasisvuo ­ruheamit mas evttohuvvo ahte gollorámma lasihuvvo 42 milj. ruvdnui .
Det er forutsatt at Sør-Varanger kommune skal gi tilskudd til drift av museet .
Eaktuduvvo ahte Mátta-Várjjaga gielda addá doarjaga musea jođi ­heapmái .
Statlig tilskudd til driften finansieres innenfor kap. 320 post 53 Samiske kulturformål .
Stáhtalaš doarjja jođiheapmái ruhtaduvvo kap. 320 poastta 53 siskkobealde , Sámi kul ­turulbmilat .
Riksscene for nasjonal og internasjonal folkemusikk , joik og folkedans i Oslo : Riksscenen er en stiftelse som ble etablert i 2007 av Juoigiid Searvi , Landslaget for Spelemenn , Norsk Folkemusikk- og Danselag , Noregs Ungdomslag og Samspill International Music Network .
Riikalávdi nationála ja riikkaidgaskasaš ál-bmotmusihkkii , luohtái ja álbmotdánsumii Oslos : Riikalávdi lea vuođđudus man juoigiid Searvi , Landslaget for Spelemenn , Norsk Folkemusikk- og Danselag , Noregs Ungdomslag ja Samspill International Music Network álggahedje 2007:s .
Lokalene bygges , finansieres og eies av KLP Eiendom AS .
KLP Eiendom AS hukse lanjaid , ruhtada ja eaiggáduššá daid .
Kultur- og kirkedepartementet har inngått leieavtale for lokalene som blant annet skal brukes til joik .
Kultur- ja girkodepartemeanta lea dahkan láigošiehtadusa lanjaide mat earret eará galget geavahuvvot juoigamii .
Etter planen skal lokalene ferdigstilles i 2009 .
Plána mielde galget lanjat leat gárvásat 2009:s .
ája samisk senter i Kåfjord : Senteret inneholder flere kommunale funksjoner og lokaler for blant annet NRK Sameradioen og Sametinget .
ája sámi guovddáš Gáivuonas : Guovddážis leat eanet suohkanlaš doaimmat ja lanjat earret eará NRK . Sámirádioi ja Sámediggái .