pere/sami_parallel huggingface dataset:
Alle de 14 samiske språksentrene som mottar tilskudd fra Sametinget deltar på nettverksmøtet.
Buot 14 sámi giellaguovddáža mat ožžot doarjaga Sámedikkis, oassálastet fierpmádatčoahkkimii.
Guovdageainnu Lagasradio er s innvilget 546 000,- kroner til ulike samiske språktiltak.
Guovdageainnu Lagasradio lea ožžon 546 000 ru iešguđet sámi gielladoaibmabijuide.
Søknader om språkprosjekter blir behandlet fortløpende.
Giellaprošeaktaohcamat meannuduvvojit dađistaga.
Samisk lese- og skrivehjelp - NAV
Sámegiela lohkan- ja čállinveahkki - NAV
Sametingsrådet har tatt initiativ til samarbeid med NAV Finnmark om etablering av lese- og skrivehjelp for personer med samisk bakgrunn i kommunene.
Sámediggeráđđi lea evttohan ovttasbarggu NAV Finnmárkkuin ásahit lohkan- ja čállinveahki sidjiide gielddain geain lea sámi duogáš.
Møtedato er ennå ikke fastsatt.
Čoahkkinbeaivi ii leat vel mearriduvvon.
Ifølge Arbeids- og sosialdepartementet er det NAVs ansvar lokalt å sikre nødvendig bistand.
Bargo- ja sosiáladepartemeanta muitala ahte dat lea NAV ovddasvástádus báikkálaččat sihkkarastit dárbbašlaš veahki.
Teater og festivaler
Teáhter ja festiválat
Sametingsrådet har oppnevnt Svein Ole Granefjell, med Marja Lisa Thomasson som vara, til styret i Åarjelhsaemien Teatere AS.
Sámediggeráđđi lea nammadan Svein Ole Granefjell, Åarjelhsaemien Teatere AS stivrii ja Marja Lisa Thomasson fas várrelahttun.
Sametingsrådet har oppnevnt Stein Bjørn, med Kjellaug Isaksen som vara, til styret i Riddu Riđđu Festivála AS.
Sámediggeráđđi lea nammadan Stein Bjørn, Riddu Riđđu Festivála AS stivrii ja Kjellaug Isaksen fas várrelahttun.
Sametinget deltok på generalforsamlingen for Åarjelhsaemien Teatere på Mo i Rana 8.mars. Valg av nytt styre ble foretatt.
Sámediggi searvvai Åarjelhsaemien Teatere váldočoahkkimii Mo i Ranas njukčamánu 8. b. Dalle válljejuvvui ođđa stivra.
Arctic Winter Games
Arctic Winter Games
President Aili Keskitalo og sametingsråd Henrik Olsen deltok under Arctic Winter Games i Nuuk på Grønland 6. – 11. mars. Samisk ungdom deltok med utøvere i langrenn, jentefotball og kultur.
Presideanta Aili Keskitalo ja sámediggeráđđi Henrik Olsen searvvaiga Arctic Winter Games nammasaš doaluide Nuuk:s Ruonáeatnamis njukčamánu 6. – 11. b. Sámi nuorat serve čuoigamii, nieiddat serve spábbačiekčamii, ja kultuvrii.
Ungdommene representerte Sápmi på en flott måte, knyttet kontakter med annen ungdom fra deltakende regioner og hadde gode sportslige resultater.
Nuorat ovddastedje Sámi buori vuogi mielde, čatne oktavuođaid eará nuoraiguin geat serve eará guovlluin, ja sis ledje buorit bohtosat valáštallamis.
President Aili Keskitalo og sametingsråd Henrik Olsen hadde sammen med Sámiid Valaštallan Lihttu møte med president for AWG Jens Brinch.
Presideanttas Aili Keskitalos ja sámediggeráđđelahtus Henrik Olsenis lei ovttas Sámiid Valáštallan Lihtuin čoahkkin AWG presideanttain Jens Brinch.
Tema Sápmi sin videre deltakelse under AWG, og mulighetene for en utvidet delegasjon fra Sápmi.
Sápmi fáddá searvama birra AWG doaluide, ja vejolašvuođat viiddidit Sámi delegašuvnna.
Sametingsrådet møtte også representanter for Grønlands selvstyremyndigheter, Naalakkersuisut.
Sámediggeráđđi deaivvadii maiddái Ruonáeatnama iešstivreneiseválddiiguin, Naalakkersuisut.
Sametinget møtte President for Inuit Circumpolar Council Greenland(ICC) Hjalmar Dahl.
Sámediggi deaivvadii Inuit Circumpolar Council Greenland (ICC) presideanttain Hjalmar Dahl:in.
Tema for møtet var bl.a. Arktisk råd, Grønlands status i Arktisk råd, samarbeid og representasjon ved internasjonale fora.
Fáddán ledje earret eará Árktalaš ráđđi, Ruonáeatnama stáhtus Árktalaš ráđis, ovttasbargu ja ovddastus riikkaidgaskasaš forain.
Møte med Landsstyret/Grønland Selvstyre – Naalakkersuisut.
Čoahkkin Naalakkersuisut - Ruovttustivrra iešstivrejumiin.
Minister for industri, arbeidsmarked og utenrikssaker Vittus Qujaukitsoq og Kai Holst Andersen, Deputy Minister in Dept. of Foreign Affairs.
Industriija, bargomárkana ja olgoriikka áššiid ministariin Vittus Qujaukitsoq ja Kai Holst Andersen, Deputy Minister in Dept. of Foreign Affairs.
Tema for møtet var bl.a. nasjonaløkonomien på Grønland, næringsutvikling generelt, eksportinntekter, de største næringene osv. Grønlands strategier på områdene fiskeri, reiseliv og mineralutvinning.
Čoahkkima fáddán ledje earret eará nationála ekonomiija Ruonáeatnamis, ealáhusovddideapmi oppalaččat, ja stuorámus ealáhusat jna. Ruonáeatnama strategiijat surggiin guolástus, mátkeealáhusat ja minerálaroggan.
Møte med Forsoningskommisjonens sekretariat ved sekretariats leder Mari Kleist.
Čoahkkin Soabahankommišuvnna čállingotti jođiheaddji Mari Kleist bokte.
Sametinget fikk en orientering om Grønlands forsoningskommisjon, bakgrunn, mandat, formål og prosess.
Sámediggái čilgejuvvui Ruonáeatnama soabahankommišuvnna duogáža, mandáhta, ulbmila ja proseassa birra.
Forsoningskommisjonen er en overordnet intern prosess på Grønland.
Soabahankommišuvdna lea bajimuš siskkáldas proseassa Ruonáeatnamis.
Møte med Udenrigs- og Sikkerhedspolitisk Udvalg ved Nestleder Sara Olsvig og Per Rosing-Petersen.
Čoahkkin Olgoriika- ja Sihkarvuođa politihkalaš lávdegotti nubbijođiheddjiin Sara Olsvig ja Per Rosing-Petersen.
Tema for møtet var bl.a. dagsaktuelle politiske saker på Grønland, status og representasjon i ulike internasjonale fora, herunder Arktisk råd.
Čoahkkima fáddán ledje earret eará áigeguovdilis politihkalaš áššit Ruonáeatnamis, stáhtus ja ovddastus iešguđege riikkaidgaskasaš forain, maiddái Árktalaš ráđis.
Parlamentet ville gjerne styrke og formalisere samarbeidet mer med Sametinget.
Parlameanta áiggošii áinnas eanet nannet ja formaliseret ovttasbarggu Sámedikkiin.
Sametinget ved presidenten retter en formell henvendelse til Parlamentet for å understreke dette.
Sámediggi presideantta bokte váldá formálalaččat oktavuođa Parlameanttain, deattuhan dihte dan.
Møte med Lars-Emil Johansen, leder for for Inatsisartut, der tema var blant annet erfaringene med forsoningsarbeidet og kultursamarbeid.
Čoahkkin Lars-Emil Johanseniin, Inatsisartut jođiheaddji, mas fáddán ledje earret eará vásihusat soabahanbarggus ja kulturovttasbarggus.
Sametingsrådet møtte også representanter for Grønlands Nationalmuseum om prosjekt for tilbakeføring av kulturgjenstander.
Sámediggeráđđi deaivvadii maiddái Ruonáeatnama Álbmotmusea ovddasteddjiiguin kulturdávviriid ruovttoluotta fievrrideami birra.
Møter med samiske kulturinstitusjoner
Čoahkkimat sámi kulturásahusaiguin
Sametinget deltok 18. februar på et møte med Lulesamisk Uke, Nordland fylkeskommune og Tysfjord kommune.
Sámediggi searvvai guovvamánu 18. b. čoahkkimii Julevsámi Vahkuin, Norlándda fylkkasuohkaniin ja Divttasvuona suohkaniin.
Team på møtet var blant annet festivalens drift og organisering.
Čoahkkima fáddán lei earret eará festivála doaibma ja organiseren.
Sametinget hadde 5. april dialogmøter i Tromsø med flere institusjoner;
Sámedikkis lei gulahallančoahkkin cuoŋománu 5. b. Romssas máŋggain ásahusain;
Åarjelhsaemien Teatere, Sjøsamisk Kompetansesenter, m.fl.
Åarjelhsaemien Teatere, Mearrasámi Gelbbolašvuođaguovddáš, jna.
I forbindelse med arbeidet med sametingsmelding om samiske kulturinstitusjoner, som er til behandling på dette plenum, ble det avholdt et innspillseminar med samiske kulturinstitusjoner den 6. april i Tromsø.
Sámediggedieđáhusa barggu oktavuođas sámi kulturásahusaid birra, mii meannuduvvon dán dievasčoahkkimis, dollojuvvui rávaseminára sámi kulturásahusaiguin Romssas cuoŋománu 6. b.
Sametinget deltok på jubileumsfeiringen 16. april på Storjord i Saltdal i forbindelse med Per Addes 90 års dag.
Sámediggi searvvai ávvudoaluide cuoŋománu 16. b. Sállanis Per Adde 90 jagi beaivvi oktavuođas.
Økt samarbeid i samisk idrett
Eanet ovttasbargu sámi valáštallamiin
Sametingsrådets hadde dialogmøte i Tromsø med samiske idrettsorganisasjoner dialogmøte 22. april. Møtet var en oppfølging av Sametingsrådets redegjørelse om samisk idrett.
Sámediggeráđis lei gulahallančoahkkin Romssas sámi valáštallanorganisašuvnnaiguin cuoŋománu 22. b. Čoahkkin lei Sámediggeráđi čilgehusa sámi valáštallama birra čuovvoleapmi.
Representanter fra de tre samiske idrettsorganisasjonene som mottar direktetilskudd over Sametingets budsjett, Sámi heargevuodjinlihttu (SHL), FA Sápmi og Sámiid valášetallanlihttu-Norga (SVL-N), var tilstede.
Golmmas sámi valáštallanorganisašuvnnaid ovddasteddjiiguin mat ožžot njuolggadoarjaga Sámedikki bušeahtas, čoahkkimis ledje Sámi heargevuodjinlihttu (SHL), FA Sápmi ja Sámiid valáštallanlihttu- Norga (SVL-N).
Sametingsrådet formidlet forventninger til fremtidig organisering av samisk idrett, slik det framkommer av redegjørelsen.
Sámediggeráđđi gaskkustii vuordámušaid sámi valáštallama boahtteáiggi organiserema birra, nugo boahtá ovdan čilgehusas.
Sametingsrådet oppfordret organisasjonene til økt samordning og samarbeid, og slik skape mest mulig idrettslig aktivitet for de offentlige midler til som bevilges over Sametingets budsjett.
Sámediggeráđđi ávžžuhii organisašuvnnaid eanet oktiiortnet ja ovttas bargat, ja dieinna lágiin geavahit buoremus vejolaš vuogi mielde valáštallandoaimmaide daid almmolaš ruđaid mat juolluduvvojit Sámedikki bušeahta bokte.
Organisasjonene var positive, og Sametingsrådet vil derfor invitere til nytt møte om saken oktober 2016.
Organisašuvnnat ledje mielas, ja Sámediggeráđđi áigu danne bovdet ođđa čoahkkimii ášši birra golggotmánus 2016.
Prosessen søkes sluttført før Sametinget vedtar budsjett for 2018.
Geahččalit loahpahit proseassa ovdal go Sámedikki 2018 bušeahtta mearriduvvo.
Halvårlig møte om kunst og kultur
Jahkebeallásaš čoahkkin dáidaga ja kultuvrra birra
Sametingsrådet og Samisk kunstnerråd (SDR) er enige om at det hver vår skal gjennomføres dialogmøter, der generelle kunst- og kulturpolitiske tiltak og utfordringer kan drøftes.
Sámediggeráđđi ja Sámi dáiddárráđđi (SDR) leat soahpan ahte juohke giđa čađahuvvojit gulahallančoahkkimat, gos oppalaš dáidda- ja kulturpolitihkalaš doaibmabijuid ja hástalusaid sáhttit guorahallat.
Sametingsrådet møtte Samisk kunstnerråds lederforum til et møte i Tromsø den 22. april. Rådet redegjorde for aktuelle saker innen kunst- og kultur- feltet, bl.a. Tråante 2017.
Sámediggeráđđi deaivvadii Sámi dáiddárráđi jođiheaddjiforumiin čoahkkimis Romssas cuoŋománu 22. b. Ráđđi čilgii áigeguovdilis áššiid birra dáidda- ja kultursuorggis, earret eará Tråante 2017 birra.
Kunstnerrådet redegjorde for aktivitet og virksomhet i kunstnerorganisasjonene.
Dáiddárráđđi čilgii dáiddárorganisašuvnnaid aktivitehta ja doaimma birra.
Sametingsrådet er tilfreds med at aktiviteten innenfor kunstfeltet er stort, og registrerer fornyet engasjement i dialogen mellom Sametinget og de samiske kunstnerorganisasjonene.
Sámediggeráđđi lea duhtavaš go aktivitehta dáiddasuorggis lea stuoris, ja registrere ođastuvvon áŋggirdeami gulahallamis Sámedikki ja sámi dáiddárorganisašuvnnaid gaskka.
Sang- og musikkonkurranse for minoritetsspråk
Minoritehtagielaid lávlun- ja musihkkagilvu
President Aili Keskitalo møtte representanter for den internasjonale sangkonkurransen Liet International og Samisk Musikkfestival i Kautokeino 26. april. Tema for møtet var Samisk Musikkfestivals ønske om å være vertskap for Liet International i november/desember 2016.
Presideanta Aili Keskitalo deaivvadii riikkaidgaskasaš lávlungilvvu Liet International ja Sámi Musihkkafestivála ovddasteddjiiguin Guovdageainnus cuoŋománu 26. b. Čoahkkima fáddán lei Sámi musihkkafestivála sávaldat beassat lágidit Liet International lávlungilvvu skábmamánus/juovlamánus 2016.
Sametingsrådet er positiv til å støtte arrangementet, gitt at det er realistisk og gjennomførbart.
Sámediggeráđđi lea mielas doarjut doaluid, jos dat lea realisttalaš ja vejolaš dan čađahit.
Sametingsrådet tar stilling til konkret søknad når den foreligger.
Sámediggeráđđi meannuda konkrehta ohcama go dat boahtá.
Várdobáiki
Várdobáiki
Sametingsrådet har i perioden møtt representanter for Várdobáiki.
Sámediggeráđđi lea áigodagas deaivvadan Várdobáikki ovddasteddjiiguin.
Tema for møtet var behov for nye og tilpassede lokaler.
Čoahkkima fáddán lei ahte dárbbašit ođđa ja heivvolaš lokálaid.
Det er utarbeidet en rom- og funksjonsplan for institusjonen, og arbeidet med å realisere nytt bygg fortsetter.
Ásahusa várás lea ráhkaduvvon latnja- ja doaibmaplána, ja bargu realiseret ođđa vistti joatkašuvvá.
Internasjonalt Samisk Filminstitutt
Riikkaidgaskasaš Sámi Filbmainstituhtta
Sametingsrådet har i perioden møtt representanter for Internasjonalt Samisk Filminstitutt.
Sámediggeráđđi lea áigodagas deaivvadan Riikkaidgaskasaš Sámi Filbmainstituhta ovddasteddjiiguin.
Samisk film er inne i en positiv utvikling, men det samiske filmmiljøet uttrykker behov for ytterligere driftsmidler for å utvikle samiske tv-serier og langfilmer, og samisk film for barn og unge.
Sámi filbma lea ovdáneamen positiivvalaččat, muhto sámi filbmabiras dovddaha ahte dárbbašit eanet doaibmaruđaid sámi tv-ráidduid ja guhkes filmmaid ráhkadeapmái, ja sámi filmmaide mánáid ja nuoraid várás.
Det jobbes for å få driftsfinansiering fra Sverige og Finland.
Leat bargamin oažžut doaibmaruhtadeami Ruoŧas ja Suomas.
Den første spillefilmen, «Sameblod», kommer høsten 2016.
Vuosttaš speallanfilbma, “Sámevarra”, boahtá čakčat 2016.
Hovedkomiteen for Tråante 2017 er i perioden utvidet med en representant for Nord-Trøndelag fylkeskommune.
Tråante 2017 váldokomitea lea áigodagas viiddiduvvon ja Davvi-Trøndelága fylkasuohkan lea ožžon ovtta ovddasteaddji.
Komiteen består for øvrig av sametingspresidenten, fylkesordføreren i Sør-Trøndelag og ordføreren i Trondheim.
Muđui leat komiteas Sámedikki presideanta, Mátta-Trøndelága fylkkasátnejođiheaddji ja Tråante sátnejođiheaddji.
Nord Trøndelag fylkeskommune er nå også deleier av jubileumsprosjektet.
Maiddái Davvi-Trøndelága fylkasuohkan lea dál ávvuprošeavtta mieleaiggát.
Styringsgruppen er i perioden omorganisert, og utvidet med 1 representant fra Sametinget.
Stivrenjoavku lea áigodagas ođđasis organiserejuvvon, ja viiddiduvvon nu ahte Sámedikkis lea vel okta ovddasteaddji.
Lederfunksjonen overtas av Sametinget.
Sámediggi váldá badjelasas jođiheaddjidoaimma.
Markeringen av jubileet vil foregå i hele 2017 på ulike steder i Sápmi med aktiviteter og arrangementer.
Ávvudeapmi čalmmustuvvo miehtá 2017 jagi sierra báikkiin Sámis gos leat aktivitehtat ja doalut.
Mangfoldet i programmet vil avspeile bredden i samisk kultur, språk, næring og historie.
Prográmma girjáivuohta speadjalastá sámi kultuvrra, giela, ealáhusaid ja historjjá govdodaga.
Hovedmarkeringen av jubileet vil være i jubileumsuken 5.-12. februar 2017 i Trondheim.
Ávvudeami váldočalmmusteapmi lea ávvuvahkus guovvamánu 5. – 12. b. 2017 Tråantes.
Regjeringen har i forslag til revidert statsbudsjett 2016 foreslått en bevilgning på 4 millioner kroner til Tråante 2017.
Ráđđehus lea reviderejuvvon 2016 stáhtabušeahtas evttohan ahte juolluduvvo 4 miljon ru Tråante 2017 doaluide.
Bevilgningen innebærer en anerkjennelse av Tråante 2017 som et nasjonalt jubileum.
Juolludus mearkkaša dan ahte Tråante 2017 dohkkehuvvo nationála ávvudeapmin.
Kulturminister Linda Cathrine Hofstad Helleland har takket ja til invitasjonen om deltakelse under markeringen.
Kulturministtar Linda Cathrine Hofstad Helleland lea bovdejuvvon ja son áigu searvat čalmmusteapmái.
Sirkulasjonsmynt 2017
Gierdominta 2017
Norges Bank utgir en 20-krone sirkulasjonsmynt med spesialpreg i anledning av at det i 2017 er 100 år siden det første samiske landsmøtet ble avholdt i Trondheim.
Norgga Báŋku almmuha 20-ruvnno gierdomintta man erenoamáš dovdomearkan lea ahte 2017:s lea 100 jagi áigi das go vuosttaš sámi riikačoahkkin dollojuvvui Tråantes.
Det kom inn 11 forslag til motiv fra samiske kunstnere.
11 sámi dáiddára evttohedje motiivva dán mintii.
Pregkomiteen valgte bidraget fra kunstneren Annelise Josefsen.
Árvvoštallanlávdegoddi válljii dáiddára Annelise Josefsena evttohusa.
Sametingsrådet har besluttet å gå til innkjøp av 100 mynter til Sametingets gavelager, til stipulert kostnad på kr. 15000,-. Mynten kommer i eske, der jubileet, motiv og kunstneren omtales.
Sámediggeráđđi mearridii oastit 100 mintta Sámedikki skeaŋkarádjui, ja gollun árvvoštallojuvvo leat 15000,- ru. Minttat bohtet báhkaid siste, mas ávvudeapmi, motiiva ja dáiddára birra válddahuvvo.
Sametingets ungdomspolitiske utvalg
Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddi (SáNul)
Sametingets ungdomspolitiske utvalg – SUPU – har hatt to møter i perioden;
Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegottis leat leamaš guokte čoahkkima áigodagas;
26.-27.02. og 29.-30.04. Saker har vært valg av nestleder (Jon-Christer Mudenia), valg av medlemmer til Samisk Parlamentarisk råds ungdomsråd, valg av representant til Rådgivende utvalg for samiske saker i Sør-Trøndelag, saker til Sametingets plenum, planlegging av møter med Barneombudet og med SANKS, planlegging av prosjekt om trygt Sápmi.
02. ja 29. - 30. 04. Áššin leat leamaš nubbijođiheaddji válljen (Jon-Christer Mudenia), lahtuid válljen Sámi parlamentáralaš lávdegotti nuoraidráđđái, ovddasteaddji válljen Sámi áššiid ráđđeaddi lávdegoddái Mátta-Trøndelágas, Sámedikki dievasčoahkkima áššit, čoahkkimiid plánen Mánáidáittardeddjiin ja SANAG:iin, oadjebas Sápmi prošeavtta plánen.
SUPU deltok under komité- og plenumssamlingen i uke 9 i 2016.
SáNul searvvai lávdegodde- ja dievasčoahkkimiin ovccát vahkus 2016.
Representanter for SUPU møtte representanter for russisk urfolksungdom som besøkte Sametinget i Karasjok 2. mars. SUPU deltok på årsmøtet til Noereh!
SáNul ovddasteaddjit deaivvadedje ruošša álgoálbmotnuoraid ovddasteddjiiguin, geat ledje Sámedikki guossin Kárášjogas njukčamánu 2. b. SáNul searvvai Noereh! organisašuvnna jahkečoahkkimii njukčamánu 4. – 6. b., álgoálbmogiid oahppokonferánsii AIEC2016 Guovdageainnus.
SUPU deltok sammen med Sametingsrådet i møte med leder for Elevorganisasjonen 1. april i Karasjok.
SáNul searvvai ovttas Sámediggeráđiin čoahkkimii Ohppiidorganisašuvnna jođiheddjiin cuoŋománu 1. b. Kárášjogas.
SUPU er representert i Rådgivende utvalg for samiske saker i Sør-Trøndelag, og deltok på møte i utvalget på Røros 14. mars.
SáNul:is lea ovddastus Sámi áššiid ráđđeaddi lávdegottis Mátta-Trøndelágas, ja searvvai lávdegotti čoahkkimii Plassjes njukčamánu 14. b.
SUPU har gitt innspill til Høring - råd i kommuner og fylkeskommuner for ungdom, eldre og personer med funksjonsnedsettelse.
SáNul lea addán árvalusaid Gulaskuddamii – ráđit gielddain ja fylkagielddain nuoraid, vuorasolbmuid ja doaibmavádjet olbmuid várás.
Dokumentasjonssenter
Duođaštanguovddáš
Sametingsrådet har bevilget midler til prosjektet Dokumentasjonssenter for Alta/Kautokeino saken til RiddoDuottarMuseat, som ved innleid konsulentbistand har jobbet med prosjektet.
Sámediggeráđđi lea juolludan ruđaid prošektii Álttá/Guovdageainnu Duođaštanguovddáš áššái RiddoDuottarMuseai, mii láigohuvvon konsuleantavehkiin lea bargan prošeavttain.
RDM har avsluttet prosjektet og rapporterer at under arbeidets gang har prosjektet forandret noe karakter til å omfatte et stort fokus på etablering av forskningsprosjekter.
RDM lea loahpahan prošeavtta ja raportere ahte barggu áigge lea prošeakta rievdan veaháš nu ahte siskkilda stuorra fokusa dutkanprošeavttaid ásaheapmái.
Dette går noe ut over målsetninga med prosjektet som var etablering av et dokumentasjonssenter under RDM's organisasjon, dvs en museumsavdeling med virksomhet som innebærer innsamling og formidling.
Dát ii leat áibbas prošeavtta ulbmila mielde, mii lei duođaštanguovddáža ásaheapmi RDM organisašuvnna vuollásažžan, mii mearkkaša ahte šattašii museaossodat man doaibman lea čohkket ja gaskkustit.
Virksomheten med dokumentasjon av Alta/Kautokeino saken er viktig, og Sametingsrådet vil i samarbeid med RiddoDuottarMuseat diskutere mulige løsninger for å få senteret realisert.
Álttá/Guovdageainnu duođaštandoaimma ášši lea deaŧalaš, ja Sámediggeráđđi áigu ovttasráđiid RiddoDuottarMuseain digaštallat vejolaš čovdosiid birra vai oččošeimmet guovddáža duohtan dahkkojuvvot.
Govvagiisá
Govvagiisá
Sametingsrådet hadde et møte med Kautokeino kommune v/ordfører Johan Vasara og rådmann Kent Valio i Kautokeino den 4. mai om kommunens søknad om støtte til forprosjekt til Samisk dokumentasjonssenter/Govvagiisá.
Sámediggeráđis lei čoahkkin Guovdageainnu suohkaniin masa serve sátnejođiheaddji Johan Vasara ja ráđđealmmái Kent Valio Guovdageainnus miessemánu 4. b. suohkana ohcama birra oažžut doarjaga Sámi duođaštanguovddáža/Govvagiissá ovdaprošektii.
På møtet ga rådet uttrykk for at man er villig til å bidra til en løsning, men at Sametingsrådet ser det som riktig og mest hensiktsmessig at denne typen prosjekter knyttes til RDM, som er ett av Sametingets verktøy for å ivareta samisk kulturarv.
Čoahkkimis dovddahii ráđđi ahte dáhttut veahkehit gávdnat čovdosa, muhto ahte Sámediggeráđi mielas lea riekta ja eanemus ulbmillaš ahte dán lágan prošeavttat čadnojuvvojit RDM:ii, mii lea okta Sámedikki gaskaoapmi sámi kulturárbbi goziheamis.
Etter rådets vurdering bør man også se på mulighetene til å knytte Samisk arkiv til prosjektet.
Ráđi árvvoštallama mielde berre maiddái geahčadit vejolašvuođaid čatnat Sámi arkiivva prošektii.
Ordfører Johan Vasara ga uttrykk for å ville revurdere innholdet i søknaden på nytt.
Sátnejođiheaddji Johan Vasara dovddahii ahte áigu ođđasis árvvoštallat ohcama sisdoalu.
NRK Sápmi konferanse
NRK Sápmi konferánsa
Sametingsrådet deltok på NRK Sápmis konferanse om hvordan ta vare på samisk språk i møte med nye medievaner.
Sámediggeráđđi searvvai NRK Sápmi konferánsii das ahte movt atnit ávvira sámegielas ođđa mediadábiid deaivvadeamis.
Sametingsrådet ga bl.a. innspill på at samisk innhold og språk bør integreres mer som en naturlig det av alle NRKs programdeler, også utenfor tidsrammene avsatt til NRK Sápmi.
Sámediggeráđđi attii earret eará rávvagiid dasa movt sámi sisdoallu ja giella berrešii searvvahuvvot eanet lunddolaš oassin buot NRK prográmmaosiin, maiddái olggobealde áigerámmaid mat leat várrejuvvon NRK Sápmái.
4 Bibliotek
4. Bibliotehka
Økt kunnskap om samisk litteratur.
Eanet máhttu sámi girjjálašvuođa birra.
Bibliotekmøtet
Bibliotehkačoahkkin
Sametingets bibliotek var samarbeidspartner med Norsk bibliotekforening om arrangementet Bibliotekmøtet i Tromsø i mars i år, som samlet nærmere 500 fagarbeidere fra norske bibliotek.
Sámedikki bibliotehka lei ovttasbargooasálaš Norgga bibliotehkasearvvis go lágidedje Bibliotehkačoahkkima Romssas njukčamánus dán jagi, dohko ledje boahtán lagabui 500 fágabargi norgga bibliotehkain.
Bibliotekmøtet arrangeres av Norsk Bibliotekforening hvert annet år.
Bibliotehkačoahkkima lágida Norgga Bibliotehkasearvi juohke nuppi jagi.
Sametingsrådet deltok.
Sámediggeráđđi searvvai maid.
Sametingets bibliotek arrangerte seminar med tittelen "Joikens frie natur".
Sámedikki bibliotehka lágidii seminára namain "Joikens frie natur".
Målet var å gi deltakere muligheten til å lære om samisk kultur med joik som utgangspunkt.
Ulbmilin lei addit oasseváldiide vejolašvuođa oahppat sámi kultuvrra birra mas luohti lei vuolggasadjin.
Leder i Sámi juoigansearvi/joikernes forening Biret Ristin Sara og forfatter Rawdna Carita Eira holdt innlegg på seminaret.
Sámi juoigansearvvi jođiheaddji Biret Ristin Sara ja girječálli Rawdna Carita Eira doalaiga sáhkavuoru semináras.
Kontaktmøte med bokbussene
Oktavuohtačoahkkin girjebussiiguin
Det årlige kontaktmøtet mellom representanter for Sametinget og de samiske bokbussen ble holdt i Tromsø 4. mai. Det ble orientert om den igangsatte evalueringen av tilskuddsordningen for samiske bokbusser.
Jahkásaš oktavuohtačoahkkin Sámedikki ja sámi girjebussiid ovddasteddjiid gaskka dollojuvvui Romssas miessemánu 4. b. Doppe čilgejuvvui ahte sámi girjebussiid doarjjaortnega evalueren lea álggahuvvon.
5 Barnehage
5 Mánáidgárddit
Tilskudd til barnehager
Doarjja mánáidgárddiide
Sametinget gir tilskudd til barnehager som har vedtektsfestet at barnehagedriften bygger på samisk språk og kultur.
Sámedikki doarjja mánáidgárddiide mii lea mearriduvvon galgá vuođđuduvvat sámi giela ja kultuvrra ala.
Sametingets definisjon på en samisk barnehager er at den ledes av samiskspråklig pedagogisk personale, der ansatte i barnehagen er samiskspråklige og der driftsspråket er samisk.
Sámediggi meroštallá ahte sámi mánáidgárddiid jođihit sámegielat pedagogalaš bargit, ja mánáidgárddi bargit leat sámegielagat ja maid giellan lea sámegiella.
Sametingsrådet er i vinter blitt oppmerksomme på at det er flere barnehager som i søknader og rapporter oppgir at både samisk og norsk brukes som hverdagsspråk, selv om de aktuelle barnehagene formelt er definert som samiske barnehager/avdelinger.
Sámediggeráđđi lea dálvit fuomášan ahte ollu mánáidgárddit mat ohcamiin ja raporttain almmuhit ahte dain lea sihke sámegiella ja dárogiella beaivválaš giellan, vaikko guoskevaš mánáidgárddit formálalaččat leat definerejuvvon sámi mánáidgárdin/ossodahkan.
Sametingsrådet behandler nå søknadene, og vil følge spesielt opp kravet om samisk som driftsspråk og antall samiskspråklige ansatte.
Sámediggeráđđi meannuda dál ohcamiid, ja áigu čuovvolit erenoamážit gáibádusa ahte sámegiella galgá leat doaibmagiellan ja man ollu bargit leat sámegielagat.
Oppfølgingen gjøres gjennom dialog med og besøk i barnehagene.
Čuovvoleapmi čađahuvvo gulahallama bokte mánáidgárddiiguin ja daid galledeami bokte.
Fire søknader til samisk barnehagetilbud er ferdigbehandlet og 27 søknader er under behandling.
Sámediggi lea meannudan njeallje ohcama sámi mánáidgárdefálaldaga birra gárvvisin ja 27 ohcama leat meannuduvvomin.
Det er kommet inn prosjektsøknader fra to barnehager.
Guokte mánáidgárddi leat sáddet prošeaktaohcamiid.
Søknadssum er på kr 330.000. Det er kommet inn 11 søknader om utvikling av pedagogisk materiell.
Ohcansubmi lea 330.000 ru. 11 ohcama leat ožžon pedagogalaš ávdnasiid ovddideamis.
Samlet søknadssum er over 5,3 millioner.
Ohcansubmi oktiibuot lea badjel 5,3 miljon ru.
Barnehagesituasjonen i Alta kommune
Mánáidgárdedilli Álttá suohkanis
Sametingsrådet arrangerte 17. februar folkemøte om samarbeidsavtale mellom Sametinget og Alta kommune, hvor sametingsrådet deltok.
Sámediggeráđđi lágidii guovvamánu 17. b. álbmotčoahkkima ovttasbargošiehtadusa birra Sámedikki ja Álttá suohkana gaskka, masa sámediggeráđđi searvvai.
Representanter for Alta kommune deltok ikke.
Álttá suohkana ovddasteaddjit eai searvan.
På møtet ga samiske foreldre uttrykk for at de ønsker plass til sine barn i den samiske barnehagen Álttá Siida.
Čoahkkimis dovddahedje sámi vánhemat ahte háliidit mánáidasaset saji Álttá Siidda sámi mánáidgárddis.
I dag står over 20 barn står på venteliste.
Dál leat badjel 20 máná vuordinlisttas.
Mange foreldre ønsker et fullverdig samisk barnehagetilbud, med samisk som driftsspråk og ansatte som er samisksspråklige.
Ollu vánhemat háliidit ollislaš sámi mánáidgárdefálaldaga, mas sámegiella lea beaivválaš giella ja bargit sámegielagat.
For disse foreldrene er ikke norskspråklige barnehager et aktuelt alternativ.
Dáid vánhemiidda eai leat dárogielat mánáidgárddit eisege molssaeaktun.
Sametingsrådet møtte 8. februar noen av foreldrene som ikke har fått samisk barnehageplass i Alta.
Sámediggeráđđi deaivvadii muhtun vánhemiiguin geat eai leat ožžon sámi mánáidgárdesaji Álttás.
Sametingsrådet avholder nytt måte om saken 19. mai, der Alta kommune vil være representert.
Sámediggeráđđi doalai ođđa čoahkkima ášši birra miessemánu 19. b. masa Álttá suohkan searvvai.
Samarbeid med Kunnskapsdepartementet
Ovttasbargu Máhttodepartemeanttain
Sametingsrådet hadde møte med representanter for Kunnskapsdepartementet 07.- 08. april i Karasjok, om status i arbeidet med ny rammeplan for barnehager.
Sámediggeráđis lei čoahkkin Máhttodepartemeantta ovddasteddjiiguin cuoŋománu 7. ja 8 b. Kárášjogas, mánáidgárddiid ođđa rámmaplána barggu stáhtusa birra.
Sametinget fremmet forslag om det samiske perspektivet i rammeplanen.
Sámediggi evttohii sámi perspektiivva rámmaplánii.
Sametingsrådet fortsetter arbeider for å innarbeidet det samiske perspektivet, i dialog med departementet.
Sámediggeráđđi joatká bargguin sámi perspektiivva heivehemiin, departemeanttain gulahallamiin.
Besøk i sørsamiske barnehager
Máttasámi mánáidgárddiin galledeapmi
Sametingsrådet har i perioden besøkt flere sørsamiske barnehager.
Sámediggeráđđi lea áigodaga galledan máŋgga máttasámi mánáidgárddi.
På Suajua maanagierte er sørsamisk hverdagsspråket både blant barn og personale.
Suajua mánáidgárddis lea máttasámegiella beaivválaš giellan sihke mánáid ja bargiid gaskkas.
Barnehagen har en stabil samiskspråklig personalgruppe, men utfordres av en utvikling der barnetallet til neste barnehageår går ned.
Mánáidgárddis lea stabiila sámegielat bargiidjoavku, muhto hástalussan lea go mánnálohku boahtte mánáidgárdejahkái njiedjá.
Barnehagen er bekymret for at Snåsa kommune vil åpne plasser for norsktalende barn når eller dersom de eksisterende plasser ikke fylles opp med tilstrekkelig antall samisktalende barn.
Mánáidgárdi lea fuolas go Snoasa suohkan áigu addit sajiid dárogielat mánáide jos eai leat doarvái sámegielat mánát.
Sametingsrådet har derfor gjennomført møter med Snåsa kommune om samisk barnehagetilbud.
Danne lea Sámediggeráđđi čađahan čoahkkimiid Snoasa suohkaniin sámi mánáidgárdefálaldaga birra.
Snåsa kommune erkjenner utfordringer knyttet til en generell nedgang i antall barn i barnehager i hele kommunen, noe som også får konsekvenser for elevtallet i skolene.
Snoasa suohkan dovddasta ahte leat hástalusat go mánnálohku mánáidgárddiin olles suohkanis njiedjá, mas leat váikkuhusat maiddái skuvllaid ohppiidlohkui.
Sametingsrådet har også gjennomført møte med Røros kommune som 31. mars vedtok at en sørsamisk avdeling skal etableres ved Ysterhagen barnehage.
Sámediggeráđđi lea čađahan čoahkkima maiddái Rørosa suohkaniin, mii njukčamánu 31. b. mearridii ahte Ysterhagen mánáidgárdái galgá ásahuvvot máttasámi ossodat.
Avdeling skal ha sørsamisk som dagligspråk, og tilbudet åpnes 15.august 2016.
Ossodagas galgá máttasámegiella leat beaivválaš giellan, ja fálaldat rahppojuvvo borgemánu 15. b. 2016.
Fylkesmannen i Sør-Trøndelag og Sametingsrådet skal drøfte de økonomiske kostnadene ved en ombygging av avdelingen ved Ysterhaugen barnehage.
Mátta- Trøndelága fylkkamánni ja Sámediggeráđđi galget guorahallat ekonomalaš goluid Ysterhagen mánáidgárddi ossodagas.
Samisk språk i Cizaš barnehage i Oslo
Sámegiella Cizáš mánáidgárddis Oslos
Bydel Grünerløkka ønsker å endre krav til språkkompetanse for personalet ved den samiske barnehagen Cizaš i Oslo.
Gávpotoassi Grünerløkka háliida rievdadit gáibádusa giellagelbbolašvuođas bargiin Cizáš sámi mánáidgárddis Oslos.
Forslaget innebærer at det er tilstrekkelig at 50 prosent av personalet per avdeling er samiskspråklige.
Evttohus mearkkaša ahte lea doarvái go 50 proseantta bargiin iešguđege ossodagas leat sámegielagat.
Sametingsrådet har drøftet forslaget med representanter for bydelsutvalget på Grünerløkka.
Sámediggeráđđi lea guorahallan evttohusa Grünerløkka gávpotoasselávdegottiin.
Rådet vil i sitt høringssvar fastholde at grunnbemanningen i barnehagen skal være 100 prosent samiskspråklige, og at samisk må være driftsspråk.
Ráđđi áigu gulaskuddanvástádusas doalahit ahte mánáidgárddis galget leat 100 % sámegielat vuođđobargit, ja sámegiella ferte leat beaivválaš giella.
Barnehageseminar: Hverdagsspråk
Mánáidgárdeseminára: Beaivválaš giella
«Hverdagsspråk i barnehagen» var tema for Sametingets årlige barnehageseminar for samiske barnehageansatte 26. – 27. april, der omkring 50 fagfolk deltok.
«Beaivválaš giella mánáidgárddis» lei fáddán Sámedikki jahkásaš mánáidgárdesemináras sámi mánáidgárdebargiid várás cuoŋománu 26. ja 27. b., masa serve birrasii 50 fágaolbmo.
Seminaret er viktig for erfaringsutveksling, kompetanseheving og informasjon til barnehagene som arbeider med samisk språk og kultur.
Seminára lea deaŧalaš vásihusaid lonuhallamii, gelbbolašvuođa buorideapmái ja diehtojuohkimii mánáidgárddiide mat barget sámi gielain ja kultuvrrain.
President Aili Keskitalo deltok på seminaret, og framholdt at barnehagene representerer en av de viktigste språkarenaene for samiske barn.
Presideanta Aili Keskitalo searvvai seminárii, ja oaivvilda ahte mánáidgárddit leat deaŧalepmosat giellaarenaid gaskkas sámi mánáid várás.
6 Grunnopplæring
6 Vuođđooahpahus
6.1 Den samiske elevens rettigheter og skolens innhold og verdigrunnlag
6.1 Sámi ohppiid vuoigatvuođat ja skuvlla sisdoallu ja árvovuođđu
Videregående opplæring Sametinget mottar mange henvendelser fra elever og foreldre om manglende og lite tilfredsstillende samiskopplæring.
Sámediggi oažžu ollu dieđuid ohppiin ja váhnemiin váilevaš ja unnán dohkálaš sámegiel oahpahusa birra.
Troms fylkeskommune arrangerte konferanse i mars 2016 om samisk i den videregående skolen i Troms, der Sametingsrådet deltok.
Romssa fylkkasuohkan lágidii konferánssa njukčamánu 2016:s sámegiel oahpahusa birra Romssa joatkkaskuvllas, gos maid Sámediggeráđđi oassálasttii.
Sametingsrådet drøftet læremiddelsituasjonen for elever på videregående skole, og informerte om Sametingets handlingsplan for utvikling av læremidler 2015-2018 og fokus på å utvikle læremidler i samisk og design og duodji på alle tre samiske språk.
Sámediggeráđđi digaštalai joatkkaskuvlla ohppiid oahpponeavvodili birra, ja muitalii Sámedikki doaibmaplána 2015-2018 oahppoplánaid ovdáneami birra. Čalmmustahtii maid ovddideami sámegiela, designa ja duoji oahpponeavvuid birra buot golmma sámegillii.
Mangelen på samisklærere og manglende fjernundervisning som alternativ til tradisjonell undervisning ble også drøftet.
Unnán sámegieloahpaheddjiid ja váilevaš gáiddusoahpahus digaštallui molssaeaktun dábálaš oahpahussii.
Sametingsrådet inviterte leder av Elevorganisasjonen til et arrangement 01.april, med møter og skolebesøk.
Sámediggeráđđi bovdii 1. b. cuoŋománu lágidemiide Ohppiidorganisašuvnna jođiheaddji, sihke čoahkkimiidda ja skuvlaguossástallamii.
På møtet deltok også leder for Sametingets ungdomspolitiske utvalg/SUPU.
Čoahkkimii oassálasttii maid Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegotti/ SáNul jođiheaddji.
Ved besøk på Lakselv videregående skole og Samisk videregående skole i Karasjok møtte elevrådene og skoleledere.
Go ledje Leavnnja joatkkaskuvlla ja Kárášjoga sámi joatkkaskuvlla guossis deaivvadedje sii ohppiidráđiiguin ja skuvlaovddasteddjiiguin.
Tema for skolemøtene var samisk opplæring, om å være borteboer, trivsel og arbeid mot mobbing.
Skuvlačoahkkimiin lei fáddá sámegieloahpahus, ohppiid birra mat eai gacca oahpu ruovttubáikkis, loaktin ja barggu birra givssideami vuostá.
Sametingsrådet opplevde det som svært nyttig å få informasjon og drøfte med elevene og skolene om deres utfordringer i skolehverdagen.
Sámediggeráđi mielas lei hui ávkalaš oažžut dieđuid ja digaštallat ohppiiguin ja skuvllaiguin sin skuvlabeaivválaš hástalusaid birra.
Sametinget har gitt innspill til rapporten fra Kunnskapsdepartementet “Kunnskapssektoren sett utenfra”, om:
Sámediggi lea buktán cealkámuša Máhttodepartemeantta raportii “Máhttosuorgi olggobealde geahčastagas”, mii lea dáid birra:
eierskapet til de samiske videregående skolene
sámi joatkkaskuvllaid eaiggádeapmi
nasjonale sentre i opplæringen
Nationála lohkanguovddážat
senter for internasjonalisering av utdanning/ SIU
Guovddáš mii áigu riikkaidgaskasažžan dahkat oahpahusa (SIU)
Sametingsrådet mener eierskapet til de samiske videregående skolene bør videreføres som i dag, og at Senter for samisk i opplæringa gis status som et nasjonalt senter, samt sette senteret faglig og ressursmessig i stand til å drive faglig veiledning av de samiske skolene.
Sámediggeráđđi oaivvilda ahte sámi joatkkaskuvllaid eaiggádeapmi ferte viidásetfievrriduvvot dálá hámis, ja ahte Lohkanguovddážii addo stáhtus nationála guovddážin, ja bidjat guovddáža fágalaččat ja resurssaid dáfus vejolažžan doaimmahit fágalaš bagadallama sámi skuvllain.
Sametingsrådet ønsker en presisering i oppdragsbrevene til de øvrige nasjonale læringssentrene om at også de har ansvar for det samiske skoletilbudet.
Sámediggeráđđi háliida deattuhuvvot bargamušdokumeanttain eará nationála oahppoguovddážiidda ahte dain maid lea ovddasvástádus sámi skuvlafálaldahkii.
Sametingsrådet støtter at SIU får hovedansvaret for internasjonalisering av utdanning, som er spesielt viktig for de samiske områdene som er fordelt over fire land.
Sámediggeráđđi doarju dan ahte SIU oažžu váldoovddasvástádusa dahkat oahpahusa riikkaidgaskasažžan. Juoga mii lea earenoamáš dehálaš sámi guovlluide mat leat juohkásan njealji riikii.
Sametingsrådet har bedt om en redegjørelse fra Kunnskapsdepartementet om status for arbeidet med nytt bygg for Samisk videregående- og reindriftsskole i Kautokeino.
Sámediggeráđđi lea bivdán čielggadeami Máhttodepartemeanttas ođđa visttii huksema barggu birra Sámi joatkka- ja boazodoalloskuvlla várás Guovdageidnui.
Departementet ønsker kostnadsnivået i Statsbyggs planer redusert, gjennom samlokalisering med andre statlige bygg, og reduksjon i estimert elevtall fra 150 til 115.
Departemeanta háliida ahte golut Statsbygga plánain vuoliduvvojit, jus dán skuvlla hukse gitta eará stáhtalaš visttiide, ja vuolida jurddašuvvon ohppiidlogu 150:s 115 rádjái.
Sametingsrådet er uenig med departementets vurderinger og følger dette opp.
Sámediggeráđđi ii leat ovttaoaivilis departemeantta árvvoštallamiiguin ja áigu čuovvolit ášši.
Fremtidens skole
Boahtteáiggi skuvla
Regjeringen har utarbeidet stortingsmeldingen: «Fag - Fordypning - Forståelse» basert på Ludvigsenutvalgets innstilling NOU 2015:8 «Fremtidens skole».
Ráđđehus lea hábmen stuoradiggedieđáhusa: «Fag - Fordypning – Forståelse (Fága – Čiekŋudeapmi – Ipmárdus)» mii lea vuođđuduvvon Ludvigsen-lávdegotti árvalusa nala NOU 2015:8 «Fremtidens skole (Boahtteáiggi skuvla)».
Det er gjennomført konsultasjoner med regjeringen om stortingsmeldingen i mars i år, med enighet om status for samiskfaget, parallelle læreplanprosesser, eksamensordning i samisk, tradisjonskunnskap og synliggjøring av den samiske læringsplakaten.
Leat čađahuvvon konsulteremat ráđđehusain stuoradiggedieđáhusa birra njukčamánu dán jagi, mas bođii ovttaoaivilvuohta sámegielfága stáhtusa birra, parallealla oahppoplánaproseassaid birra, sámegielfága eksámenortnega birra, árbedieđu ja sámi oahppoplakáhta čalmmustahttima birra.
Sametingsrådets ønske om at meldingen også må sikre rammevilkårene for Senter for samisk i opplæringen, ble avvist.
Sámediggeráđi sávaldat ahte dieđáhus galgá maid sihkkarastit Lohkanguovddáža rámmaeavttuid, ii čuovvoluvvon.
Departementet begrunnet dette med at det ligger utenfor meldingens mandat.
Departemeantta ágga lei ahte dát lea olggobealde dieđáhusa mandáhta.
6.2 Trygt læringsmiljø.
6.2 Oadjebas oahppanbiras.
Sametingsrådet har besluttet å delta i Regjeringens nye satsning, Partnerskap mot mobbing.
Sámediggeráđđi lea mearridan searvat Ráđđehusa ođđa áŋgiruššamii, Oasálašvuohta givssideami vuostá.
Dette arbeidet er i startfasen.
Dát bargu lea álgodásis.
Sametingsrådet deltok i april på workshop.
Sámediggeráđđi searvvai cuoŋománu bargobádjái.
Regjeringen vil senere lansere en tiltakspakke med konkretisert innhold.
Ráđđehus áigu maŋŋil buvttadit doaibmapáhka mas lea dihto sisdoallu.
Opplagte temaer for partnerskapet de neste fem årene kan være: Mobbing i barnehagen.
Lunddolaš fáttát oasálašvuhtii boahtte viđa jahkái sáhttet leat: Givssideapmi mánáidgárddis.
Digital mobbing.
Digitála givssideapmi.
Identitetsbasert mobbing og krenkelser.
Givssideapmi ja duolbmun identitehta dihte.
Sametinget og Læringsmiljøsenteret i Stavanger har hatt møte i april i og er enige om at Læringssenteret utarbeider en skisse for samarbeid for bekjempelse av mobbing.
Sámedikkis ja Oahppobirasguovddážis Stavangeris lea leamaš čoahkkin cuoŋománu ja leat ovttaoaivilis dasa ahte Oahppanguovddáš hábme gova ovttasbargui movt eastadit givssideami.
Læringsmiljøsenteret er nasjonalt kompetansesenter med forskning og bistand til barnehager, skoler, PPT.
Oahppanbirasguovddáš lea nationála gealboguovddáš mas lea dutkan ja veahkeheapmi mánáidgárddiide, skuvllaide, PPT.
Foreldrenettverk for grunnskolen/ FUG
Vuođđoskuvlla váhnenfierpmádat (Foreldrenettverk for grunnskolen/ FUG)
Kunnskapsdepartementet har orientert Sametingsrådet i møte i april i år at planene om å etablere et samisk foreldrenettverk organisert under FUG ikke kan realiseres.
Máhttodepartemeanta lea dieđihan Sámediggeráđđái čoahkkimis cuoŋománus dán jagi ahte plánat vuođđudit sámi váhnenfierpmádaga mii lea organiserejuvvon FUG vuollái, ii sáhte duohtandahkkot.
Årsaken er ifølge departementet at FUG er departementets organ, og skal være et rådgivende organ for foreldrerådene.
Sivvan dása lea departemeanta dieđu mielde ahte FUG lea departemeanta orgána, ja galgá leat ráđđeaddi orgána váhnenráđiide.
Sametinget har i samarbeid med FUG over flere år forsøkt å få etablert et samisk foreldrenettverk under FUG.
Sámediggi lea ovttasbarggus FUG:n máŋga jagi geahččalan ásahit sámi váhnenfierpmádaga FUG vuollái.
Under foreldreseminar i Tromsø i august 2015, i regi av FUG, ble det oppnådd enighet om å etablere et samisk foreldrenettverk og at FUG sekretariatet skulle bistå.
Váhnensemináras Romssas borgemánu 2015:s, man FUG lágidii, olahuvvui ovttaoaivilvuohta dasa ahte galgá ásahuvvot sámi váhnenfierpmádat, ja ahte FUG čállingoddi galgá veahkehit.
Samarbeid med aktuelle byer
Ovttasbargu gávpogiiguin
Sametinget og Alta kommune arbeider med å etablere samarbeidsavtale.
Sámediggi ja Álttá suohkan leat oččodeame ovttasbargošiehtadusa.
Sametingsrådet gjennomfører oppfølgingsmøter om avtalens punkter med Bodø kommune 31. mai og Oslo kommune 16. juni d.å.
Sámediggeráđđi čađaha čuovvolančoahkkimiid šiehtadusa čuoggáid birra Bådådjo suohkaniin miessemánu 31.b. ja Oslo suohkaniin geassemánu 16.b. dán jagi.
Spesialpedagogiske saker
Earenoamášpedagogalaš áššit
Senter for samisk i opplæringen har arrangert pedagogiske fagdager i Kirkenes, med tema «Krafttak for samiske barn og unge».
Lohkanguovddáš lea lágidan pedagogalaš fágabeivviid Girkonjárggas, mas lei fáddá “Áŋgiruššan sámi mánáid ja nuoraid ovddas”.
Sametingsrådets åpningstale omhandlet betydningen av østsamisk museum, læreplaner for samiske hørselshemmede, Ludvigsen-utvalget, fornying av læreplaner, og barnehagens betydning.
Sámediggeráđi rahpansárdni lei nuortalaš musea mearkkašumi birra, oahppoplánaid birra sámi lossagulut olbmuide, Ludvigsen- lávdegotti birra, oahppoplánaid ođasteami birra ja mánáidgárddiid mearkkašumi birra.
Sametingsrådet var medfinansiør av fagdagene i 2016.
Sámediggeráđđi lei mielde ruhtadeame 2016 fágabeivviid.
I Sametingets handlingsplan for utvikling av læremidler 2015-2018, er et av tiltakene etablering av rammeavtaler for utvikling av spesialpedagogiske læremidler.
Sámedikki doaibmaplánas oahpponeavvuid buvttadeami birra 2015-2018, lea okta doaibmabijuin ásahit rámmašiehtadusaid earenoamášpedagogalaš oahpponeavvuid buvttadeami várás.
Overfor Statped i april i år orienterte Sametinget om at man nå utreder mulighet for inngåelse av rammeavtaler.
Sámediggi muitalii Statped:ii cuoŋománus ahte mii dál guorahallat vejolašvuođaid ráhkadit rámmašiehtadusaid.
Statped ønsker å inngå en rammeavtale, men vurderer at deltakelse i prekvalifisering vil kunne medføre et uheldig konkurranseforhold med private forlag.
Statped háliida dahkat rámmašiehtadusa, muhto árvvoštallá ahte searvan prekvalifiseremii sáhttá mielddisbuktit sávvameahttun gilvodiliid priváhta lágádusaiguin.
Det er i dag stort behov for kartleggingsmateriell for barn med særskilte behov, og Sametingsrådet mener statlige myndigheter må ta ansvar for utvikling av slikt materiell.
Dál lea stuora dárbu kártenmateriálaide mánáid várás geain leat earenoamáš dárbbut, ja Sámediggeráđi mielas fertejit stáhtalaš eiseválddit váldit ovddasvástádusa buvttadit dákkár materiálaid.
Statped er i sitt tildelingsbrev ikke gitt særskilt ansvar for utvikling av kartleggingsmateriell.
Statped:ii ii leat juolludanreivves addon earenoamáš ovddasvástádus buvttadit kártenmateriálaid.
Men som følge av behovene, og ved å utvide forståelsen av begrepet læremidler, har Statped tatt initiativ til utvikling av kartleggingsmateriell.
Muhto dárbbu dihte, ja vai ipmárdus doahpagii oahpponeavvu lassána, de lea Statped ovddidan barggu departementii čielggasindahkat ovddasvástádusa buvttadit sámi kártenmateriálaid.
Sirkumpolart urfolkssamarbeid
Sirkumpolára álgoálbmotovttasbargu
Sametinget arrangerte Arctic Indigenous Education Conference 2016 i Kautokeino 14.-17. mars 2016.
Sámediggi lágidii Arctic Indigenous Education Conference 2016 Guovdageainnus njukčamánu 14.-17.b. 2016.
Konferansen hadde ca. 230 deltakere fra hele det sirkumpolare området (Sápmi inkludert russisk side, Grønland, Canada, Alaska).
Konferánssas ledje sullii 230 oasseváldi miehtá sirkumpolára guovllu (Sápmi oktan Ruošša bealde, Ruonáeatnamiin, Canada, Alaska).
Også fra andre deler av verden var det kommet konferansedeltakere og forelesere.
Maiddái eará guovlluin máilmmis ledje boahtán oasseváldit ja logaldallit.
Konferansen inneholdt følgende tema:
Konferánssas ledje čuovvovaš fáttát:
Digitale muligheter i urfolksutdanning
Digitála vejolašvuođat álgoálbmotoahpahusas
Ny praksis i arktisk urfolksutdanning
Ođđa bargovuohki árktalaš álgoálbmotoahpahusas
Revitalisering av språk
Giela ealáskahttin
Revitalisering av kultur
Kultuvrra ealáskahttin
Samtidig med Arctic Indigenous Education Conference 2016 ble det arrangert ministermøte, hvor sametingspresident Aili Keskitalo og representanter fra regjeringen på Grønland og de kanadiske provinsene/territoriene Nunavut og Manitoba deltok.
Seammás go Arctic Indigenous Education Conference 2016 lágiduvvui, de lágiduvvui maid ministtarčoahkkin, mas sámediggepresideanta Aili Keskitalo ja Ruonáeatnama ja Kanadalaš provinssaid/ guovlluid Nunavut ja Manitoba ráđđehusaid ovddasteaddjit oassálaste.
Partene underskrev avtale om samarbeid på utdanningsområdet, “The Memorandum of Understanding on Cooperation on Circumpolar Indigenous Education”.
Bealálaččat vuolláičálle ovttasbargošiehtadusa oahpahussuorggis, “The Memorandum of Understanding on Cooperation on Circumpolar Indigenous Education”.
Avtalens formål er å styrke samarbeidet om urfolksutdanning i det sirkumpolare området.
Šiehtadusa ulbmil lea nannet ovttasbarggu álgoálbmotoahpahusas sirkumpolára guovlluin.
Samarbeidet omfatter konferanser som Arctic Indigenous Education Conference 2016 hvert tredje år.
Ovttasbargui gullet konferánssat maid Arctic Indigenous Education Conference 2016 lágida juohke goalmmát jagi.
Ansvaret for å arrangere konferansen går på rundgang mellom parene.
Ovddasvástádus lágidit konferánssa lea vuoruid mielde beliid gaskka.
Andre former for samarbeid konkretiseres nærmere av avtalepartene.
Buot lágan ovttasbarggut válddahuvvojit eanet šiehtadusbeliid gaskka.
Nedleggelse av skoletilbudet i Sirbma, Tana kommune
Sirpmá skuvlafálaldaga heaittiheapmi, Deanu gielddas
Tana kommune har vedtatt at skoletilbudet i Sirbma skole skal legges ned med virkning fra høsten 2016, og får dermed konsekvenser for det samiske skolesamarbeidet mellom Sirbma skole i Norge og Utsjok skole i Finland.
Deanu gielda lea mearridan ahte Sirpmá skuvlafálaldat galgá heaittihuvvot 2016 čavčča, ja dat mielddisbuktá váikkuhusaid sámi skuvlaovttasbargui mii lea gaskal Norgga Sirpmá skuvlla ja Suoma Ohcejoga skuvlla.
Sametingsrådet møtte i perioden arbeidsutvalget for det grenseoverskridende samarbeidet mellom Sirbma- og Utsjok skole.
Sámediggeráđđi deaivvadii Sirpmá ja Ohcejoga skuvllaid rájáidrasttildeaddji ovttasbarggu bargolávdegottiin mannan áigodagas.
Utvalget anfører at det blir lang skolevei for elever som bor i Sirbma, og at det eksisterende samarbeidet må koordineres annerledes dersom det skal bestå og utvikles.
Lávdegoddi deattuha ahte šaddá guhkes skuvlamátki ohppiide geat orrot Sirpmás, ja ahte dálá ovttasbargu ferte heivehuvvot eará ládje jus dat galgá bisuhuvvot ja ovdánit.
Sametingsrådet har drøftet utfordringene med nedleggelse av samiske skoletilbud med representanter for Kunnskapsdepartementet, og etterlyser konsekvensutredninger i slike saker.
Sámediggeráđđi lea digaštallan heaittiheami hástalusaid sámi skuvlafálaldagain ovttas áirasiiguin Máhttodepartemeanttas, ja ohcala váikkuhusguorahallama dákkár áššiin.
Sametingsrådet vil følge opp saken med departementet.
Sámediggeráđđi áigu čuovvolit ášši departemeanttain.
Ordinære og særskilt tilrettelagte læremidler
Dábálaš ja earenoamážit heivehuvvon oahpponeavvut
Vi har mottatt søknader for kr. 58 272 360,- som Sametingsrådet tar sikte på å behandle i juni 2016.
Mii leat ožžon ohcamiid 58 272 360,- ruvnno ovddas maid Sámediggeráđđi áigu meannudit geassemánus 2016.
Søknadsfristen for tilskudd til ordinær og særskilt tilrettelagte læremidler var 15.03.16 og det er budsjettert kr. 20 725 000,- til denne ordningen.
Doarjjaohcamiid áigemearri dábálaš ja earenoamážit heivehuvvon oahpponeavvuide lei njukčamánu 15.b.2016 ja bušeahtta lea 20 725 000,- ruvnno dán ortnegii.
Tilskudd til tradisjonell kunnskap og samisk utmarksbruk i grunnskolen
Doarjja árbevirolaš máhttui ja sámi meahcásteapmái vuođđoskuvllas