pere/sami_parallel huggingface dataset:
VI Sametingets vedtak Sametinget tar Sametingsrådets beretning om virksomheten i perioden 16.9.2010 - 17.11.2010 til orientering .
VI Sámedikki mearrádus Sámediggi váldá Sámediggeráđi doaibmadieđáhusa áigodagas 16.09.2010 - 17.11.2010 diehtun .
Behandlingen av saken ble avsluttet 30.11.10 kl. 12.00
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 30.11.10 dii. 12.00 .
Side 42 av 359
42 siidu 365 siiddus
Sak 40/10 Spørsmål til Sametingsrådet i henhold til Sametingets forretningsorden § 11 Arkiv SF-
Ášši 40/10 Gažaldagat Sámedikkeráđđái Sámedikki čoahkkinortnega § 11 vuođul Arkiiva SF-
Arkivsaksnr. 10/5328
Arkiiváššenr . 10/5333
Saken påbegynt 30.11.10 kl. 13.30
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 30.11.10 dii. 13.30 .
Nasjonale prøver - samisk
Nationála geahččaleamit - sámegiella
Representant Trond Are Anti , NSRs sametingsgruppe Representant Aili Keskitalo , NSRs sametingsgruppe Representant Silje Karine Muotka , NSRs sametingsgruppe Representant Ann-Mari Thomassen , NSRs sametingsgruppe
Áirras Trond Are Anti , NSR ja NSR . / SÁB:a sámediggejoavku Áirras Aili Keskitalo , NSR:a sámediggejoavku Áirras Silje Karine Muotka , NSR:a sámediggejoavku Áirras Ann-Mari Thomassen , NSR:a sámediggejoavku
Samisk filmfond Flytting og oppsplitting av reindriftsforvaltningen Har sametingspresident Egil Olli fått forklaring fra statsministeren Jens Stoltenberg om Ap har endret kursen på norsk samepolitikk
Sámi filbmafoandda ásaheapmi ii oro vel álggahuvvon Boazodoallohálddahusa sirdin ja juohkin Lea go sámediggepresideanta Egil Olli ožžon čilgehusa stáhtaministaris Jens Stoltenbergas das lea go Bb rievdadan Norgga sámepolitihka ?
II Spørsmål og svar Spørsmål 1 fra representant Trond Are Anti , NSRs sametingsgruppe Nasjonale prøver - samisk
II Gažaldagat ja vástadusat Gažaldat 1 áirras Trond Are Anti , NSR ja NSR . / SÁB:a sámediggejoavku Nationála geahččaleamit - sámegiella
Formålet med nasjonale prøver er å vurdere i hvilken grad skolen lykkes med å utvikle elevenes ferdigheter i lesing , regning og engelsk .
Áigumuš nationála geahččalemiin lea árvvoštallat man muddui skuvla lihkostuvvá ovddidit ohppiid gálggaid lohkamis , rehkenastimis ja eaŋgalasgielas .
Nasjonale prøver skal gi informasjon til skolene og kommunene .
Nationála geahččaleamit galget addit dieđuid skuvllaide ja gielddaide .
Prøvene skal også være til nytte for den enkelte elevs pedagogiske utvikling i samarbeid mellom lærer , elev og foresatte .
Geahččaleamit galget maiddái leat ávkkálaččat ovttaskas oahppi pedagogalaš ovdáneapmái ovttasbarggus gaskal oahpaheddjiid , ohppiid ja fuolaheddjiid .
Også samiske skoler og kommuner har behov for grunnlagsdata for å utvikle samiske elevers leseferdigheter .
Maiddái sámi skuvllain ja gielddain lea dárbu vuođđodieđuide ovddideamis sámi ohppiid lohkangálggaid .
Hva er status for nasjonale prøver i samisk ?
Mii lea nationála geahččalemiid stáhtus sámegielas ?
Hvilken strategi har Sametinget for å sikre utvikling av nasjonale prøver i samisk ?
Mii lea Sámedikki strategiija sihkkarastimis nationála geahččalemiid ovddideami sámegielas ?
Svar på spørsmål 1 Kunnskapsdepartement har gitt oppdrag til Utdanningsdirektoratet til å lage nasjonale prøver i samisk .
Sámedikkeráđi vástádus 1. gažaldahkii Máhttodepartemeanta lea addán doaimma Oahpahusdirektoráhttii dahkat nationála geahččalemiid sámegielas .
Sametinget har hatt møter , senest i forrige uke , om oppdraget med både Utdanningsdirektoratet og Kunnskapsdepartemenet , og er fremledes i dialog med dem .
Sámedikkis leat leamašan čoahkkimat maŋimustá mannan vahkus , sihke Oahpahusdirektoráhtain ja Máhttodepartemeanttain , našunála geahččalemiid birra ja lea ain dialogas singuin .
Sametinget følger med på utviklingen og utformingen av oppdraget , og har avtalt flere samarbeidsmøter med Utdanningsdirektoratet Spørsmål 2 fra representant Aili Keskitalo , NSRs sametingsgruppe Samisk filmfond
Sámediggi čuovvu mielde movt doaibma ovdána ja hábmejuvvo , ja leat lihtodan doallat eambbo ovttasbargočoahkkimiid Oahpahusdirektoráhtain . Gažaldat 2 áirras Aili Keskitalo , NSR:a sámediggejoavku Sámi filbmafoandda ásaheapmi ii oro vel álggahuvvon
Hvem mener Sametingsrådet skal drive fram arbeidet med et samisk filmfond ?
Mii Sámediggeráđi mielas galggašii oažžut barggu sámi filbmafoanddain álggahuvvot ?
Har Sametingsrådet noen strategier for å finansiere fondet , siden posisjonen har avvist å bruke Møtesekretærer : Trine Guttorm Anti
Leat go Sámediggeráđis strategiijat dasa ahte ruhtadit foandda , go posišuvdna lea bieahttalan geavaheames Sámeálbmotfoandda dasa ? Čoahkkingirjji čállit : Tove Anti
Side 43 av 359
43 siidu 365 siiddus
Svar på spørsmål 2 Sametingsrådet har signalisert at samisk film er et satsingsområde som vil bli prioritert fremover .
Sámedikkeráđi vástádus 2. gažaldahkii Sámediggeráđđi lea dovddahan ahte sámi filbma lea dakkár áŋgiruššansuorgi maid áigot vuoruhit dás duohko .
Opprettelse av et samisk filmfond har vært vurdert i budsjettarbeidet og vil bli vurdert i fremtidige budsjett .
Sámi filbmafoandda ásaheapmi lea árvvoštallojuvvon bušeahttabarggus ja galgá árvvoštallojuvvot maiddá boahttevaš bušeahtain .
Når dette er på plass vil arbeide med å opprette et samisk filmfond bli igangsatt .
Go dat lea dahkkojuvvon , de álggahuvvo sámi filbmafoandda ásaheapmi .
Utfordringen vil bli å skaffe friske midler til et Samisk filmfond .
Danne árvvoštallojuvvo maiddái geavahit Sámeálbmotfoandda reanttuid dasa .
Saken om mulig flytting og oppsplitting av reindriftsforvaltningen har fått mye oppmerksomhet den senere tiden .
Boazodoallohálddahusa vejolaš sirdin ja juogadeapmi lea beaggán ollu maŋimus áiggi .
Hva mener sametingsrådet om saken ?
Mii lea sámediggeráđi oaidnu áššái ?
Hva har sametingsrådet gjort i den forbindelse og hva vil sametingsrådet gjøre videre i saken ?
Maid lea sámediggeráđđi dahkan dan oktavuođas ja maid áigu sámediggeráđđi dahkat viidáseappot áššis ?
Svar på spørsmål 3 Sametingsrådet har registrert at det har vært mediaoppmerksomhet om mulig omorganisering av reindriftsforvaltningen .
Sámedikkeráđi vástádus 3. gažaldahkii Sámediggeráđđi lea oaidnán ahte boazodoallohálddahusa ođđasisorganiseren lea mediaid bokte beaggán .
Sametinget har hatt møte med Landbruks- og matdepartementet torsdag den 25.11.10 om arbeidet med Landbruks- og matmeldingen .
Sámedikkis lea leamaš čoahkkin Eanandoallo- ja biebmodepartemeanttain duorastaga 25.11.10 barggu birra Eanandoallo- ja biebmodieđáhusain .
Departementet orienterte at i Soria Moria II heter det at Regjeringen vil evaluere reindriftsforvaltningen .
Departemeanta muitalii ahte Soria Moria II julggaštus dadjá ahte Ráđđehus áigu árvvoštallat boazodoallohálddahusa .
Dette skal skje i forbindelse med utarbeidelse av en stortingsmelding om ny landbruks- og matpolitikk , hvor reindrift har et eget kapittel .
Dat galgá dahkkojuvvot dan oktavuođas go stuorradiggedieđáhus ođđa eanandoallo- ja biebmopolitihka birra ráhkaduvvo , mas boazodoalus galgá leat sierra kapihtal .
Rådet er i dialog med LMD om videre arbeid med meldingsarbeidet og om hvordan Sametinget skal involveres i dette arbeidet .
Ráđđi gulahallá dál EBD:in dieđáhusa viidáset barggu birra ja dan birra mo Sámediggi galgá searvvahuvvot dán bargui .
Rådet har ingenting annet å forholde seg til enn det som har kommet fram i mediene .
Ráđis eai leat eanet dieđut go dat mat leat boahtán ovdan mediain .
Rådet er forsiktig med å basere sin virksomhet på uttalelser som kommer fram i mediene .
Ráđđi ferte leat várrugas ii ge vuođđudit iežas doaimma daidda cealkámušaide mat bohtet ovdan mediain .
Spørsmål 4 fra representant Ann-Mari Thomassen , NSRs sametingsgruppe Har sametingspresident Egil Olli fått forklaring fra statsministeren Jens Stoltenberg om Ap har endret kursen på norsk samepolitikk ?
Gažaldat 4 áirras Ann-Mari Thomassen , NSR:a sámediggejoavku Lea go sámediggepresideanta Egil Olli ožžon čilgehusa stáhtaministaris Jens Stoltenbergas das lea go Bb rievdadan Norgga sámepolitihka ?
Sametingspresidenten kom med skarpe uttalelser om sitt eget parti i et intervju i NRK Sami Radio i mai i år .
Sámediggepresideanta moittii garrasit iežas bellodaga NRK . Sámi Radio jearahallamis miessemánus dán jagi .
Olli følte han ble svikta av regjeringen da samarbeidsmøtet om den nordiske samekonvensjonen ble utsatt på ubestemt tid .
Olli dovddai iežas behtohallan ráđđehussii go ovttasbargočoahkkin davviriikkalaš sámekonvenšuvnna birra maŋiduvvui mearritkeahtes áigái .
Olli mente dette var et klart løftebrudd mot sametingene i Sverige , Finland og Norge .
Olli oaivvildii ahte dát lei čielga lohpádusrihkkun Ruoŧa , Suoma ja Norgga beale sámedikkiid vuostá .
President Olli mente at det var krefter innad i sitt eget parti som med vilje motarbeider Sametinget og arbeidet som Sametinget utfører , og sa at han hadde bevis for dette .
Presideanta Olli oaivvildii ahte su iežas bellodaga siskkobealde ledje fámut mat eaktodáhtolaččat vuosttaldedje Sámedikki ja Sámedikki barggu , ja dajai ahte sus lei duođaštus dasa .
Presidenten sa til NRK Sami Radio at han hadde sendt et brev til statsminister Jens Stoltenberg hvor han ba om forklaring på om Ap har endret kursen når det gjelder norsk samepolitikk .
Presideanta dajai NRK . Sámi Radioi ahte son lei sádden reivve stáhtaministarii Jens Stoltenbergii mas son bivddii čilgejuvvot lea go Bb rievdadan Norgga sámepolitihka .
Hva er innholdet i brevet ?
Mii lea reivve sisdoallu ?
Har sametingspresident Egil Olli fått svar fra statsminister Jens Stoltenberg , og hva er innholdet i svarbrevet ?
Lea go sámediggepresideanta Egil Olli ožžon vástádusa stáhtaministaris Jens Stoltenbergas , ja mii lea vástádusreivve sisdoallu ?
Svar på spørsmål 4 På vegne at Sametinget og det samiske folk , er jeg glad for at forhandlingene om Nordisk Samekonvensjon er kommet i gang .
Sámedikkeráđi vástádus 4. gažaldahkii Sámedikki ja sámi álbmoga bealis lean mun ilus go šiehtadallamat Davviriikkalaš Sámekonvenšuvnnain dál álggahuvvojit .
Det har gått fem år siden forslaget til konvensjonen ble overlevert de tre statene og vi har hatt en del utfordringer underveis før forhandlingene nå er kommet i gang .
Lea gollan vihtta jagi das go konvenšuvdnaevttohus geigejuvvui dan golmma stáhtii ja mis leat leamaš veaháš hástalusat ovdal go šiehtadallamat dál álggahuvvojit .
Dialogen har vært positiv mellom statene og sametingene , og det er naturlig at det blant de 6 – seks – involverte parter har vært ulike posisjoner og en meningsutveksling .
Gulahallan stáhtaid ja sámedikkiid gaskka lea leamaš buorre , ja lunddolaš lea ahte dan guđa oasálačča gaskka leat leamaš sierra posišuvnnat ja oaivillonuhallamat .
For egen del velger jeg å se framover og ikke Møtesekretærer : Trine Guttorm Anti
Dál fertet joavdat dakkár loahppabohtosii maid dat golbma sámedikki , sámi Čoahkkingirjji čállit : Tove Anti
Side 44 av 359
44 siidu 365 siiddus
dvele ved de utfordringer vi har hatt underveis .
álbmot ja dat golbma stáhta sáhttet doarjut .
Nå gjenstår det å komme fram til et sluttresultat som de tre Sametingene , det samiske folk og de tre statene kan stå bak .
Ja boađus ferte nanosmahttit sámi álbmoga boahtteáiggi , dat ferte nannet giela , kultuvrra , ealáhusaid ja sámi servodaga ollislaččat
III Votering · Av 39 representanter var 30 til stede .
III Jienasteapmi 39 áirasis ledje 30 čoahkis .
Innlegg Trond Are Anti Alf Isaksen Aili Keskitalo Trond Are Anti Alf Isaksen Aili Keskitalo Vibeke Larsen Willy Ørnebakk Aili Keskitalo Vibeke Larsen Silje Karine Muotka Ellinor Marita Jåma Berit Marite P. E. Eira Silje Karine Muotka Ellinor Marita Jåma Ann-Mari Thomassen Egil Olli Ann-Mari Thomassen Egil Olli
Sáhkavuorru Trond Are Anti Alf Isaksen Aili Keskitalo Trond Are Anti Alf Isaksen Aili Keskitalo Vibeke Larsen Willy Ørnebakk Aili Keskitalo Vibeke Larsen Silje Karine Muotka Ellinor Marita Jåma Berit Marie P. E. Eira Silje Karine Muotka Ellinor Marita Jåma Ann-Mari Thomassen Egil Olli Ann-Mari Thomassen Egil Olli
Behandlingen av saken ble avsluttet 30.11.10 kl. 14.20 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 30.11.10 dii. 14.20 .
Side 45 av 359
45 siidu 365 siiddus
Sak 41/10 Kunngjøring av nye saker Arkiv SF-
Ášši 41/10 Ođđa áššiid dieđiheapmi Arkiiva SF-
Arkivsaksnr. 10/5329
Arkiiváššenr . 10/5334
Saken påbegynt 30.11.10 kl. 14.20
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 30.11.10 dii. 14.20 .
En økologisk bærekraftig oppdrettsnæring
Ekologalaš ja ceavzilis guollebiebmanealáhus
/ SáB Representant Gunn-Britt Retter , NSR .
/ SáB sámediggejoavku Áirras Gunn Britt Retter , NSR ja NSR .
/ SáB Representant Aili Keskitalo , NSRs sametingsgruppe Representant Sten Jønsson , APs sametingsgruppe Representant Åge Nordkild , NSRs sametingsgruppe Representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Representantene Knut Store , Ragnhild M. Aslaksen , Mariann W. Magga , APs sametingsgruppe
/ SáB sámediggejoavku Áirras Aili Keskitalo , NSR sámediggejoavku Áirras Sten Jønsson , Bargiidbellodat sámediggejoavku Áirras Åge Nordkild , NSR sámediggejoavku Áirras Ida Marie Bransfjell , ÅarjelSaemiej Gïelh sámediggejoavku Áirras Ida Marie Bransfjell , ÅarjelSaemiej Gïelh sámediggejoavku Áirras Ida Marie Bransfjell , ÅarjelSaemiej Gïelh sámediggejoavku Áirrasat Knut Store , Ragnhild M. Aslaksen , Mariann W. Magga , Bargiidbellodat sámediggejoavku
II Forslag og merknader Forslag 1 , representant Toril Bakken Kåven , Nordkalottfolket En økologisk bærekraftig oppdrettsnæring
II Evttohusat ja mearkkašumit Evttohus 1 , Áirras Toril B. . Kåven , Nordkalottfolket Ekologalaš ja ceavzilis guollebiebmanealáhus
Oppdrettsnæringa går så det suser , og kan vise til skyhøye resultater .
Guollebiebmanealáhus lea hirbmat gánnáhahtti , ja dienas das lea allat .
Den bidrar til arbeidsplasser langs kysten vår .
Dát mielddisbuktá bargosajiid miehtá riddoguovlluid .
Men , flere og flere stiller spørsmålstegn ved bærekraftigheten i næringa , og langs kysten er det delte meninger om oppdrettsnæringa er miljømessig bærekraftig .
Muhto , eanet ja eanet olbmot jerret dál ceavzilvuođa ealáhusas , ja riddoguovlluin eai leat ovttaoaivilis das ahte man ceavzil guollebiebmanealáhus lea biraslaččat .
Det kan stilles spørsmålstegn ved om den er lønnsom eller nyttig for det området og lokalsamfunnet hvor merdene finnes .
Sáhttá jearrat lea go gánnáhahtti dahje ávkkálaš dan guvlui ja báikki servodahkii gos mearddit leat .
Lakselus er et stadig økende problem som sprer seg i rekordfart nordover langs norskekysten .
Luossadihkki lea váttisvuohtan mii leavvá olles leahtuin davásguvlui Norgga rittus .
Man kan få inntrykk av at statlige myndigheter ikke gir seg før hver en fjord og hele kysten er helt ødelagt av oppdrettsnæringen .
Sáhttá oažžut dan gova ahte stáhta ii vuollán ovdal buot vuonat miehtá rittu leat billohuvvan guollebiebmanealáhusa dihtii .
Krav om mindre oppdrett blir enten møtt med nei , eller med øredøvende taushet fra myndighetene .
Jus gáibida unnit guollebiebmanrusttegiid , de eiseválddit juogo hilgot jurdaga , dahje sis boahtá bealjehuhtti jávohisvuohta .
Side 46 av 359
46 siidu 365 siiddus
Det vil i så fall innebære mindre fisk i merdene , for uten farlige tilsetningsstoffer , og mindre medisinbruk .
mearddis , almmá várálaš lasihanávdnasiid haga , ja unnit dálkkasgeavaheami haga .
Mange sier det da vil bli for tungvindt å drive , og for lite lønnsomt .
Máŋggas lohket ahte dalle šaddá menddo lossat doaimmahit , ja beare unnán gánnáhahtti .
Det er å snu hele problemstillingen på hodet ; det burde aldri vært tillat med den type konvensjonell oppdrett som finnes i dag , hvor hensynet til miljø og lokalsamfunn har veid så lite .
Dat lea dušše jorgalit vulos- oaivvális váttisvuođa ; ii galggaše ollenge addot lohpi dákkár sortta guollebiebmamii mii odne gávdno , gos nu unnán váldojuvvojit vuhtii biraslaš ja báikkálaš servodaga beroštumit .
Nordkalottfolket vil ha all oppdrett langs kysten i Nord-Norge godkjent økologisk .
Nordkalottfolket háliida ahte buot guollebiebmanrusttegat miehtá Davvi- Norgga rittu dohkkehuvvojit ekologalaččat .
Det er et minimum av hva man bør gjøre for å sikre at oppdrettsnæringen er bærekraftig , og sikre at ikke kyst og fjord blir ødelagt på lang sikt .
Dá lea dat unnimus maid sáhttit dahkat sihkkarastin dihti ahte guollebiebmanealáhus livččii ceavzil , ja maiddái sihkkarastin dihti ahte vuonat ja riddoguovllut eai billohuva guhkit áigge badjel .
Det er også på tide å diskutere hvor mye oppdrett og hvor mange merder en region kan tåle .
Dál lea maid áigi digaštallat man viiddis guolebiebmanealáhusa ja man ollu merddiid okta guovlu sáhttá gierdat .
Vi ber Sametinget arbeide for å få all oppdrettsnæring økologisk og bærekraftig , og signalisere dette til utøvende myndigheter .
Mii bivdit Sámedikki bargat dan guvlui ahte buot guollebiebmanealáhus šattašii ekologalaš ja ceavzil , ja buktit dán oainnu ovdan guoskevaš eiseválddiide .
Forslag 2 , representant Toril Bakken Kåven , Nordkalottfolket Nei til revisorplikt for små aksjeselskap
Evttohus 2 , Áirras Toril B. . Kåven , Nordkalottfolket Revišuvdnagáibádus eret smávvas oasusservviin
Regjeringen har nå i en årrekke jobbet med problemstillinger knyttet til revisorplikt for små selskaper .
Ráđđehus lea bargan máŋggaid jagiid áššečuolmmain mii čatnasa smávva fitnodagaid revišuvdnagáibádussii .
Sverige og Danmark går motsatt vei – der er det allerede innført eller er under innføring , revisjonsfritak for de minste selskapene .
Ruoŧas ja Danmárkkus mannet guppe guvlui – doppe leat unnit fitnodagat juo luvvejuvvon revišuvdnagáibádusas dahje galget luvvejuvvot .
Likeledes jobbes det i retning av revisjonsfritak i de fleste land i Europa , og noen har allerede hatt denne ordningen i lang tid .
Eanaš riikkain Eurohpás maid barget dan guvlui ahte luvvet revišuvdnagáibádusas , ja muhtun riikkain lea luvvenortnet leamaš juo guhkes áiggi .
Revisjon utgjør en betydelig del av de administrative kostnadene i små bedrifter , i tillegg til at man bruker mye tid og krefter på oppfølging .
Smávva fitnodagain šaddet mealgat hálddahuslaš golut revišuvnna geažil , dasa lassin go geavahuvvo ollu áigi ja návccat čuovvoleapmái .
Dette er fiendtlig næringspolitikk i praksis .
Dát lea duohta heajos ealáhuspolitihkka geavahusas .
Vi ser også at revisjonsplikten slik den praktiseres i dag , er konkurransevridende .
Mii oaidnit maiddái ahte revišuvdnagáibádus nugo dat doaibmá odne botnjá gilvvu .
Et enkeltpersonsforetak med nøyaktig samme omsetning som et aksjeselskap , slipper revisjonskostnaden og – arbeidet , og kommer dermed ut med 15-25 000 mindre i administrative kostnader .
Ovttaolbmofitnodat mas lea juste seamma stuorra gávpejohtu go oasussearvvis , beassá revišuvdnagoluin ja – barggus , ja hálddahuslaš golut unnot nie 15-25 000 ruvnnuin .
Nordkalottfolket ønsker revisjonsplikten for små selskaper bort .
Nordkalottfolket háliida ahte revišuvdnagáibádus váldojuvvo eret smávva fitnodagain .
Vi ber derfor sametingsrådet ta problemstillingene med i det videre arbeidet med helhetlig næringspolitikk , og formidle dette videre til utøvende myndighet .
Mii bivdit Sámediggeráđi váldit mielde áššečuolmmaid viidáset barggus ollislaš ealáhuspolitihkain , ja gaskkustit dan viidáseappot doaimmaheaddji eiseválddiide .
Forslag 3 , representant Toril Bakken Kåven , Nordkalottfolket Endre garnbestemmelsene i Finnmark
Evttohus 3 , Áirras Toril B. . Kåven , Nordkalottfolket Rievdadit sáibmamearrádusaid Finnmárkkus
Finnmark består av mer en 60 000 vann , og utgjør totalt en enorm innlandsfiskeressurs .
Finnmárkkus leat badjel 60 000 jávrri , ja sáivaguolleresursa lea issoras stuoris .
Med dagens garnfiskebestemmelser er dette vanskelig – å dra til fjells og sette ett garn , er uhensiktsmessig for de fleste , og det er heller ingen biologisk begrunnelse som tilsier at vannene er skapt for nøyaktig ett eller tre garn .
Dálá sáibmamearrádusat dahket dan váttisin – vuolgit meahccái suohpput dušše ovtta sáimma lea ulmmeheapme eatnašiidda , ii leat makkárge biologalaš ákkaid mii dadjá ahte jávri lea dan várás ahte galggašii geavahit aiddo ovtta dahje golbma sáimma .
Dagens bestemmelser svekker de tradisjonelle høstingsmetodene , siden folk ikke lengre kan fiske som tidligere .
Dálá mearrádusat heajosmahttet árbevirolaš ávkkástallanvugiid , go olbmot eai šat beasa bivdit nu mo ovdal .
I tillegg er det flere og flere vann hvor man opplever tusenbrødring ; eksplosjon av fisk , og dårlig kvalitet .
Dan lassin šaddet eanet ja eanet jávrriin menddo ollu guolit ; menddo stuorra guollelassáneapmi , ja heajos kvalitehta .
Mange unnskylder garnfiskereglene med skrekkeksempler hvor enkelte vann har blitt fisket ” tom ” på kort
Dat ii boađe buorrin ii geasa ge , jávrái ii leat buorre , ii ge astoáiggebivdiide ii ge ealáhusbivdiide .
Side 47 av 359
47 siidu 365 siiddus
Man kan ikke la et helt fylke , med alle sine innlandsfiskeressurser lide , fordi et fåtall mennesker ikke følger regelverk og forholder seg til bærekraftig høsting .
Ii sáhte ráŋggáštit olles fylkka , buot daid sáivaguolleresurssaiguin mat doppe leat , go dušše moadde olbmo eai čuovo njuolggadusaid ja bivdde ceavzilis ávkkástallama vuođul .
Med dagens forvaltning er det mange hindringer i veien for å drive høsting i utmarka , blant annet garnfiskebestemmelsene .
Dálá hálddašeamis leat ollu eastagat go galgá ávkkástallat meahcceresurssaiguin , earret eará sáibmamearrádusat .
Folk lever mindre og mindre ute i naturen , og mister snart både kunnskap og interesse for bærekraftig høsting .
Olbmot ellet uhcit ja uhcit mehciin , ja masset fargga sihke dieđuid ja beroštumi ceavzilis ávkkástallama birra .
Dette bør veie tungt i en fremtidig forvaltning av innlandsfiskeressursene .
Dát berre leat buorre ágga boahttevaš sáivaguollehálddašeamis .
Nordkalottfolket vil ha et Finnmark hvor utmarksressursene utnyttes på en bærekraftig og biologisk forsvarlig måte .
Nordkalottfolket háliida dakkár Finnmárkku gos meahcceresurssaiguin ávkkástallojuvvo ceavzilis ja biologalaččat dohkálaš vugiin .
Vi ønsker et Finnmark hvor vi fortsatt kan fiske i ulike vann , hvor vi har kunnskap om hvordan dette gjøres , og hvor både de tradisjonelle fiskemetodene og moderne fangstmetoder holdes i hevd og utvikles i ulike typer innlandsfiskevann .
Mii háliidit dákkár Finnmárkku gos mii áin beassat bivdit iešguđet jávrriin , gos mii lea máhttu dan birra mo dan galgá dahkat , ja gos sihke árbevirolaš bivdinvuogit ja ođđaáiggi bivdinvuogit adnojuvvojit árvvus ja ovddiduvvojit iešguđetlágan sáivaguollejávrriin .
Vi vil ha slutt på at fisken taper kvalitet og folket ikke får høste av utmarka fordi regelverket ikke er tilpasset naturen og lange høstingstradisjoner .
Mii háliidit bissehit guollekvalitehta hedjoneami ja ahte olbmot eai beasa ávkkástallat mehciin go njuolggadusat eai leat heivehuvvon lundui ja guhkes ávkkástallanárbevieruide .
Det betyr ikke et frislipp , men en forsvarlig forvaltning hvor hensynet til biologien i det enkelte vann hensyntas .
Dat ii mearkkaš ahte buot galgá leat friija , muhto dakkár dohkálaš hálddašeami mas iešguđet jávrri biologiija váldojuvvo vuhtii .
Det kan f eks være innføring av garndøgn , registreringssystem eller søknad før garnfiskesesong gjennom forvaltende myndighet , og eksempelvis varierende garnstørrelse for å høste fra hele størrelsessortimentet i vannet .
Sáhttá ovdamearkka dihtii ásahit sáimmastanjándora , registrerenvuogádaga dahje ohcama hálddašaneiseváldái ovdalgo bivdináigodat álgá , ja ovdamearkka dihtii iešguđet sáibmasturrodagaid vai sáhttá bivdit buot guollesturrodagaid jávrris .
Det er ikke sametinget som regulerer garnfisket – det reguleres av kommuner , fylkesmann og FEFO .
Ii lea Sámediggi gii mudde sáibmabivddu – dan muddejit gielddat , fylkkamánni ja FEFO .
Men , hele Finnmarks befolkning og samisk befolkning kanskje spesielt , har interesse av dette .
Muhto , olles Finnmárkku álbmogis ja vejolaččat sámi álbmogis erenoamážit , lea beroštus das .
Vi ønsker derfor at Sametinget , som et ledd i utmarkspolitikken , initierer arbeid med sikte på å endre garnbestemmelsene i hele Finnmark , på en slik måte at flere kan fiske , både til eget hushold og som næring .
Danne mii háliidit ahte olles Finnmárku , oassin meahcceávkkástallanpolitihkas , álggaha barggu dainna áigumušain ahte rievdadit sáibmamearrádusaid olles Finnmárkkus , dainna lágiin ahte eanebut besset bivdit , sihke iežaset atnui ja ealáhussan .
Forslag 4 , representant Odd Iver Sara , Árja Etablering av samisk studietilbud ved Høgskolen i Finnmark
Evttohus 4 , Áirras Odd Iver Sara , Árja Sámi oahppofálaldaga ásaheapmi Finnmárkku allaskuvlii
Behovet for kompetanse innen samisk språk , kultur og historie er økende i de sjøsamiske områdene i Finnmark .
Dárbu oažžut gelbbolašvuođa sámi gielas , kultuvrras ja historjjás lassána mearrasámi guovlluin Finnmárkkus .
Alta er en kommune med svært mange elever med undervisning i samisk språk .
Álttá suohkanis lea hui ollu ohppiin oahpahus sámegielas .
Som i mange kystkommuner i Sápmi , er det samtidig et område med generelt liten kunnskap om egen samiske historie .
Nugo ollu riddogielddain Sámis , de lea dát guovlu gos oppalaččat lea unnán máhttu sámiid iežaset historjjás .
Interessen synes å være økende innenfor begge felter .
Beroštupmi orru lassáneamen goappašiin surggiin .
En sentral flaskehals i kommunen er formidlingskompetanse , en opplever mangel på samisk språk- og kulturkompetanse på avgjørende områder : - Det er mangel på samiskspråklig fagpersonell i barnehage og SFO .
Guovddáš caggin suohkanis lea gaskkustangelbbolašvuohta , vásihit ahte sámi giella- ja kulturgelbbolašvuođa váilu ollu čuovvovaš surggiin : Váilot sámegiel fágaolbmot mánáidgárddis ja skuvlaastoáiggeortnegis .
Dette er medvirkende årsak til at etterspørselen etter et samiskspråklig tilbud er ikke dekket .
Dát lea okta sivva dasa manne sámegielat fálaldagaid lea váttis lágidit .
- Det er mangel på lærere som er kvalifisert til å undervise i samisk språk .
Váilot oahpaheaddjit geain livččii gelbbolašvuohta oahpahit sámegielas .
Dette er en medvirkende årsak til at en ikke klarer å gi elevene et stabilt , godt undervisningstilbud .
Dát dagaha dan ahte eai nagot addit ohppiide stabiila , buori oahpahusfálaldaga .
Mange elever velger derfor bort samisk , elever som i neste omgang selv ville kunne fungere som språkressurser og språkbærere , både i hjem , i skole , SFO , barnehage , og på andre språkarenaer .
Danne válljejit muhtun oahppit eret sámegiela , oahppit geat boahtte vuorus ieža sáhtášedje doaibmat giellaresursan ja giellaguoddin , sihke ruovttus , astoáiggeortnegis , mánáidgárddis ja buot eará giellaarenain .
- Allmennlærere og andre kulturformidlere , har generelt liten kunnskap om lokal samisk kultur og historie .
Dábálaš oahpaheddjiin ja eará kulturgaskkusteddjiin oppalaččat lea unnán máhttu báikkálaš sámi kultuvrras ja historjjás .
Árja registrerer at dette er utfordringer også i andre kommuner i Vest-Finnmark .
Árja oaidná ahte dát hástalusat leat maiddái eará gielddain Oarje-Finnmárkkus .
Dersom en ikke makter å utdanne tilstrekkelig kompetanse innenfor disse områdene , vil vi stå overfor et økende problem i årene som kommer .
Danne lea Árja mielas dárbu ja hui deaŧalaš nannet sámi giela ja kultuvrra dán guovllus , dan bokte ahte Finnmárkku allaskuvlii ásahuvvošii sámi oahppofálaldat .
Side 48 av 359
48 siidu 365 siiddus
Høgskolen bør kunne tilby fag innenfor områdene : - Samisk språk på flere nivåer - Samisk historie , - kulturforståelse og - kulturformidling .
Allaskuvla berrešii fállat fágaid dáin surggiin : Sámegiela máŋgga dásis Sámi historjjá , - kulturáddejumi ja – kulturgaskkusteami .
Høgskolen i Finnmark bør ha et spesielt ansvar for videreformidling av det sjøsamiske aspektet .
Finnmárkku allaskuvllas berre leat erenoamáš ovddasvástádus gaskkusteamis mearrasámiid ektui .
Árja ber Sametinget løfte denne saken , og være en pådriver i forhold til etablering av et samisk studietilbud ved Høgskolen i Finnmark .
Árja bivdá Sámedikki ovddidit dán ášši , ja doaibmat ovddasmannin sámi oahppofálaldaga ásaheamis Finnmárkku allaskuvllas .
Forslag 5 , representant Trond Are Anti , NSR .
Evttohus 5 , Áirras Trond Are Anti , NSR ja NSR .
/ SáB Arbeidssituasjonen for samiske lærere
/ SáB Sámi oahpaheddjiid bargodilli
Det blir påstått at arbeidssituasjonen for lærere i samisk skoler er hardere enn for lærere i de norske skolene .
Čuoččuhuvvo ahte sámi skuvllaid oahpaheddjiid bargodilli lea garrasat go dáža skuvllaid oahpaheddjiin .
Sametingsgruppa for NSR – og NSR .
NSR- ja NSR .
/ SáB mener at det er behov for å kartlegge og evaluere arbeidssituasjonen for lærere i samisk skoler .
/ SáB sámediggejoavku oaivvilda ahte lea dárbu kártet ja evalueret sámi skuvllaid oahpaheddjiid bargodili .
Målet med kartleggingen og evalueringen er å få fram forskjeller i arbeidssituasjonen for de lærere i norske skoler og i samiske skoler .
Ulbmilin kártemin ja evalueremin lea oažžut ovdan erohusa dáža- ja sámi skuvllaid oahpaheddjiid bargodili .
Dette skal danne grunnlaget for viten om forskjellene og for hva som må gjøres for å få like arbeidssituasjoner .
Dát galgá leat vuođđun diehtit mii lea erohus ja mii galgá dahkkot vai lea seamma bargodilli .
Bakgrunnen for saken er at mange samiske lærere går over til andre yrker enn læreryrket i samiske skoler .
Ášši duogáš lea ahte ollu sámi oahpaheaddjit mannet eará virggiide go oahpaheddjiin sámeskuvllaide .
Noen begynner som lærere i norske skoler hvor arbeidsbyrden er mindre og hvor alle læremidlene og lærerveiledningene følger kunnskapsløftet .
Muhtimat álget ovdal dáža skuvllaide oahpaheaddjin gos lea uhcit bargonoađđi ja gos buot oahpponeavvut ja oahpaheaddjibagadusat leat máhttoloktema mielde .
De samiske lærerne mistet også konverteringen for noen år siden .
Sámi oahpaheaddjit maid masse konverterema muhtin jagi áigge .
Via konverteringen fikk de samiske lærerne 16% nedsatt leseplikt fordi ikke alle lærebøkene var på samisk .
Konverterema olis ožžo sámi oahpaheaddjit 16% vuoliduvvon oahpahusáiggi sivas go buot oahppogirjjit eai lean sámegillii .
Denne tiden ble brukt til ekstra planarbeid .
Dát áigi geavahuvvui liige plánenbargui .
/ SáB mener at man må vurdere å tilbakeføre konverteringsordningen og vurdere å løfte lønna for de samiske lærerne .
/ SáB sámediggejoavku oaivvilda ahte fertet árvvoštallat oažžut konverterema ortnega ruovttoluotta ja árvvoštallat oččodit sámi oahpaheddjiidbálkká bajás .
Denne ordningen skal gjelde fram til lærerne i de samiske skolene har samme arbeidssituasjon som lærerne i de norske skolene .
Dát ortnet galget doaibmat dassážii go oahpaheddjiin sámi skuvllain lea seamma bargodilli go oahpaheddjiin dáža skuvllain .
/ SáB ser også at det er behov for å stifte et faglig nettverk for samiske lærere .
/ SáB sámediggejoavku oaidná maid dárbbu ásahit sámi oahpaheddjiid fágalaš fierpmádaga .
Et nettverk der det blant annet er aktuelt å ta opp pedagogiske spørsmål som tema .
Fierpmádagas gos earret eará áigeguovdilis sámi pedagogalaš áššit leat fáddán .
Forslag 6 , representant Gunn-Britt Retter , NSR .
Evttohus 6 , Áirras Gunn Britt Retter , NSR ja NSR .
/ SáB Fortelling i skolen
/ SáB Máinnasteapmi skuvllas
Norske Samers Riksforbund og NSR .
Norgga Sámiid Riikasearvi ja NSR .
/ SáB mener at samisk fortellertradisjon er viktig i formidling både av samisk kultur og kunnskap , samtidig som det er en sentral del av samisk kultur i seg selv .
/ SáB oaivvildit ahte sámi máinnastanvierru lea deaŧalaš sihke sámi kultuvrra ja máhtu gaskkusteamis , seammás go dat iešalddis lea guovddáš oassi sámi kultuvrras .
NSR og NSR .
NSR ja NSR .
Det er viktig at samiske elever opplever at deres bakgrunn reflekteres i skolehverdagen , formidling av fortellingsskatten og øving på fortellerkunsten kan være en komponent som bidrar til ytterligere å styrke samisk kultur i skolen .
Deaŧalaš lea ahte sámi oahppit beasašedje vásihit ahte sin duogáš lea mielde skuvlaárgabeaivvis , máidnasat ja máinnasteami hárjehallan sáhtášii leat mielde nannemin sámi kultuvrra skuvllas vel eanet .
Fortellerkunst er en kulturkompetanse som må verdsettes .
Máinnasteapmi lea dakkár kulturgelbbolašvuohta maid ferte atnit árvvus .
Et slikt initiativ vil også løfte statusen for samisk fortellerskatt , samtidig som fortelling er god metodikk for læring .
Dát loktešii maiddái sámi máinnasteami saji seammás go máinnasteapmi lea buorre metodihkka oahppamis .
Dagens elever tilbringer det meste av tiden i klasserommet .
Oahppit dán áigge leat eanaš áiggi luohkkálanjas .
Formidlingen av kunnskapen som tidligere fant sted ute i samhandling mellom flere generasjoner , er til en viss grad brutt .
Máhtu gaskkusteapmi mii ovdal dahkkojuvvui oktavuođas máŋgga sohkabuolvva gaskka , lea dihto muddui boatkanan .
Muntlig fortelling kan til en viss grad bidra til å formidle erfaringer på en motiverende måte .
Njálmmálaš máinnasteapmi sáhtášii dihto muddui gaskkustit vásihusaid movttiidahtti vugiin .
Fortellinger kan formidle gode og dårlige valg forfedre har gjort i møte med utfordringer i naturen .
Máidnasiiguin sáhttá gaskkustit min máttuid buriid ja heajos válljejumiid hástalusaiguin luonddu ektui .
Slike fortellinger har tradisjonelt hatt oppdragende effekt .
Dákkár muitalusain lea árbevirolaččat leamaš bajásgeassi beaktu .
Side 49 av 359
49 siidu 365 siiddus
På sikt kan man håpe på at fokus på fortelling i skolen vil motivere kommende generasjoner til å skrive og kan dermed bidra til å rekruttere flere samiske forfattere .
Áiggi mielde sáhttá doaivut ahte máinnasteapmi biddjojuvvošii guovddážii skuvllas movttiidahttin dihte boahtte sohkabuolvvaid čállit ja dieinna lágiin oččodit eanet sámi girječálliid .
Sámi allaskuvla / Samisk Høgskole har allerede ” Juoigan ja Muitaleapmi ” som et kompetansegivende videreutdanningstilbud innenfor praktisk estetiske fag .
Sámi allaskuvllas lea juo “ Juoigan ja muitaleapmi ” oahppofálaldahkan mii addá gelbbolašvuođa geavatlaš estehtalaš fágain .
Forslag 7 , representant Aili Keskitalo , NSRs sametingsgruppe Felles tidspunkt for Sametingsvalg
Evttohus 7 , Áirras Aili Keskitalo , NSR sámediggejoavku Sámediggeválggaid čađaheapmi oktanis
Sametinget bør vurdere om det kan være hensiktsmessig å synkronisere valgperiodene og tidspunktet for gjennomføring av valg til Sametingene på norsk , svensk og finsk side .
Sámediggi berre guorahallat lea go heivvolaš heivehit válgaáigodaga ja válgga čađaheami áiggi nu ahte leat oktanaga Norgga , Suoma ja Ruoŧa bealde .
Fordelene med en slik organisering kan være økt fokus på samiske fellesutfordringer og løsninger , muligheten for økt mediefokus og samfunnsdebatt hvis man ikke må konkurrere med andre nasjonale , regionale eller lokale valg og enklere koordinering av det parlamentariske samarbeidet på tvers av landegrensene .
Ovdamunni dákkár organiseremis livččii ahte lassánivččii fokus sámi oktasaš hástalusaide ja čovdosiidda , vejolašvuohta oažžut eanet mediafokusa ja servodatdigaštallama jus ii dárbbat gilvalit eará našunála , regionála dahje báikkálaš válggaiguin , ja livččii álkit oktiiheivehit parlamentáralaš ovttasbarggu riikkarájáid rastá .
Sametinget i Norge ønsker større myndighet når det gjelder valglov- og forskrifter .
Norgga Sámediggi sávvá eanet válddii mii guoská válgaláhkii ja láhkaásahussii .
En av målsetningene ved dette bør være å utforme et valgsystem i tråd med samiske behov .
Okta ulbmiliin dás berre leat ahte hábmet válgavuogádaga mii lea heivehuvvon sámi dárbbuide .
Forhandlingene om Nordisk samekonvensjon skal snart igangsettes .
Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna šiehtadallamat biddjojit fargga johtui .
I den forbindelse har Sametingene store forventninger til hva statene skal bidra med når det gjelder harmonisering av rammevilkår , regelverk og politikkutforming .
Dán oktavuođas leat Sámedikkiin stuora vuordámušat dasa ahte mot stáhtat sáhttet veahkehit áššiiguin mat gusket ovttastahttimiidda ja rámmaeavttuide , njuolggadusaide ja politihka hábmemii .
Det er rimelig at også Sametingene forbereder seg på virkeliggjøring av samekonvensjonen og mulighetene som ligger i mer grenseoverskridende samarbeid .
Lea govttolaš ahte maiddái Sámedikkit ráhkkanit sámekonvenšuvnna duohtandahkamii ja vejolašvuođaide mat ilbmet rájáidrasttildeaddji ovttasbargguin .
Sametingene må være villige til på sikt selv å harmonere sine virksomheter , og styrke det fellesparlamentariske samarbeidet med både ressurser og myndighet .
Sámedikkit fertejit leat mielas ahte áiggi mielde ieža ovttastahttet iežaset doaimmaid , ja nannet oktasašparlamentáralaš ovttasbarggu sihke resurssaid ja válddii ektui .
En samordning av sametingsvalgene kan være et skritt i denne retningen .
Ovttastahttin Sámediggeválggain livččii vuosttaš lávki dan guvlui .
Forslag 8 , representant Sten Jønsson , APs sametingsgruppe Trasevalg vei og jernbane
Evttohus 8 , Áirras Sten Jønsson , Bargiidbellodat sámediggejoavku Geainnu ja ruovdemáđii geidnosa válljen
Vei- og jernbanetraseer bør bli valgt med hensikt å unngå påkjørsler av tamrein og andre dyr så langt dette er mulig .
Geaidno- ja ruovdemáđiigeidnosiid berre nu guhkás go vejolaš válljet dainna ulbmiliin ahte hehttet bohccuid ja eará elliid vuddjomis .
Traseene bør ellers velges slik at disse gir minst mulig forstyrrelser på trekkveier og minst mulig tap av beitearealer .
Muđui berre geidnosiid válljet dakko gokko unnimusat muosehuhttet johtingeainnuid ja nu ahte unnimusat váldet guohtuneatnamiid .
Denne problemstillingen er nå aktuell på strekningen Majavatn til Brenna , der det er planlagt opprustning / nybyggnasjon av både veien og jernbanen .
Dát čuolbma lea dál áigeguovdil go galget divodit / ođastit sihke geainnu ja ruovdemáđii gaskal Maajehjaevrie ja Brenna .
Et egnet tiltak i denne sammenhengen vil være å legge E 6 tett inntil og parallelt med jernbanen .
Vuohkkaseamos livččii bidjat E 6 geainnu hui lahka ja bálddalagaid ruovdemáđiin .
Berørte reineiere i området besitter de nødvendige kunnskaper om egnede trasemuligheter .
Boazodoallit dáin guovlluin geaidda geaidnu čuohcá , dovdet buoremusat gokko lea heivvolaš geainnuid hukset .
Sametinget ber derfor Sametingsrådet ta opp denne saken med berørte vei- og jernbanemyndigheter i Nordland . Forslag 9 , representant Åge Nordkild , NSRs sametingsgruppe Mobildekning og bredbåndsdekning i samiske bosetningsområder .
Danne bivdáge Sámediggi Sámediggeráđi gulahallat dien ášši birra guoskevaš geaidno- ja ruovdemáđiieiseválddiiguin Nordlánddas Evttohus 9 , Áirras Åge Nordkild , NSR sámediggejoavku Mobiila- ja govdabáddegeavahanvejolašvuohta sámi ássanguovlluin
Mobildekningen og bredbåndsdekningen i samiske områder , spesielt langs kysten med trange fjorder og daler , er dårlig .
Mobiila- ja govdabáddegeavahanvejolašvuohta sámi ássanguovlluin , erenoamážit rittuin gos leat baskkes vuonat ja vákkit , lea heittot .
Staten har gjennom fylkeskommunene , bevilget midler til utbygging av bredbånd og mobildekning .
Stáhta lea fylkkagielddaid bokte juolludan ruđaid hukset govdabátti ja mobiilla geavaheami vejolašvuođa .
Forutsetningen er imidlertid at kommunene står for 50% av utgiftene .
Eaktun lea dattetge ahte gielddat mákset 50% goluin .
Det er flere områder som ikke har tilfredsstillende internettilgang og mobildekning .
Ollu guovlluin ii lea dohkálaš interneahtta- ja mobiilageavahanvejolašvuohta .
Mobildekning og bredbånd er et viktig infrastrukturelt verktøy for å opprettholde bosetningen i samiske bosetningsområder og utkantstrøk ellers .
Mobiila- ja govdabáddegeavahanvejolašvuohta lea deaŧalaš infrastruktuvrareaidu bisuheapmái ássama sámi ássanguovlluin ja boaittobeliin muđui ge .
Side 50 av 359
50 siidu 365 siiddus
Bedrifter unnlater å etablere seg i utkantstrøk på grunn av manglende bredbånd , og dette innebærer at det ikke etableres så mange kompetansearbeidsplasser i distriktene .
Fitnodagat eai ásahuvvo boaittobeliide go ii lea govdabáddegeavahanvejolašvuohta , ja dat mearkkaša ahte eai ásahuvvo nu ollu gealbobargosajit boaittobeliide .
Videre gis det stadig flere utdanningstilbud via nettbasert undervisning , noe som er viktig for utdanningssøkende ungdommer .
Viidáseappot fállojuvvojit eanet ja eanet oahput neahttavuđot oahpahusa bokte , juoga mii lea deaŧalaš nuoraide geat ohcet oahpu .
God internettdekning er viktig for arbeidstakere som ønsker å arbeide fra hjemmekontor .
Buorre interneahttageavahanvejolašvuohta lea deaŧalaš daidda bargoohcciide geat háliidit bargat ruovttukantuvrrain .
I mange samiske bygder er dette dessverre umulig .
Dađibahábut dat ii lea vejolaš ollu sámi giliin .
NSR ber Sametinget ta opp denne saken og gjøre henvendelser til kommuner og fylkeskommuner hvor man ber kommunene bidra med sin andel til utbygging og at Staten tar en større andel , slik at alle husstander i samiske bosetningsområder får bredbånd for internett og tilfredsstillende mobiltelefondekning .
NSR bivdá ahte Sámediggi váldá ovdan dán ášši ja váldá oktavuođa gielddaiguin ja fylkkagielddaiguin mas bivdá gielddaid veahkehit sin osiin huksemis ja ahte Stáhta máksá stuorát oasi , vai buot dáluin sámi ássanguovlluin ožžot govdabátti interneahta geavaheami várás ja dohkálaš vejolašvuođa geavahit mobiilla .
Forslag 10 , representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Kritisk for sørsamene – rovdyra truer grunnlaget for næringer og kultur
Evttohus 10 , Áirras Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Heahtedilli máttasámiin – boraspiret áittan ealáhusaide ja kultuvrii
Sametinget arrangerte 10 og 11 november en rovviltkonferanse på Stjørdal .
Sámediggi lágidii skábmamánu 10. ja 11. b. boraspirekonferánssa Stjørdalas .
Der kom det blant annet fram forskning som er gjort både på norsk og svensk side som viser at rovdyrproblematikken bare blir større og større .
Doppe bođii ovdan earret eará duktan mii lea dahkkojuvvon sihke Norgga ja Ruoŧa bealde ja mii čájeha ahte boraspireváttisvuohta lea dušše sturron ja sturron .
Forskning gjort på 90 tallet i Nord-Trøndelag som dokumenterer at rein er det største matfatet til rovdyra blir underkjent fordi det bekrefter det reineierne hele tiden har hevdet .
Dutkan mii dahkkojuvvui 90-logus Davvi-Trøndelágas mii duođašta ahte boazu lea boraspiriid bivnnuheamos biebmu unnášuvvui danne go dat duođašta dan maid boazodoallit čađa gaskka leat čuoččuhan .
Det blir ikke brukt som grunnlagsdokument fordi det går i reindriftas favør .
Dat ii geavahuvvo vuođđodokumeanttain danne go das livččii ovdamunni boazodollui .
Öje Danell presenterer forskning som viser at reindrifta på svensk side er svært nær en kollaps .
Öje Danell čalmmusta dutkama mii čájeha ahte boazodoallu Ruoŧa bealde lea measta oalát nohkamin .
Det vil si det samme som at også reindrifta på norsk side også i nær framtid vil kollapse fordi rovdyra på svensk side vil miste matfatet sitt og beveger seg dit maten er .
Dat mearkkaša dan seamma ahte boazodoallu maiddái Norgga bealde lagaš boahtteáiggis šaddá gillát dan geažil go boraspiret Ruoŧa bealde leat massimin biepmuset ja boraspiret han johtet dohko gos gávdnet biepmu .
I tillegg fikk vi høre at Statssekretær i Landbruks og matdepartementet innrømme at avstanden mellom dem og Miljøverndepartementet er svært stor i denne saken .
Dasa lassin gulaimet ahte Eanadoallo- ja biebmodepartemeantta stáhtačálli dovddasta ahte sin ja Birasgáhttendepartemeantta gaskka lea hui stuorra erohus dán áššis .
Situasjon i forhold til rovdyrproblematikken er nå så prekær , at bygdefolk , bønder , reineiere , politikere , og ikke minst Snåsamannen , Joralf Gjerstad , har mobilisert til en grasrotaksjon mot dagens rovdyrpolitikk , hvor det blir en aksjon i Oslo den 17 . Desember 2010 .
Boraspireváttisvuohta lea dál nu stuoris , ahte gili olbmot , boanddat , boazodoallit , politihkkarat , ja erenoamážit nu gohčoduvvon “ Snåsamannen ” , Joralf Gjerstad , áiggošedje čađahit miellačájáhusa otnáš boraspirepolitihka vuostálastima dihte , ja miellačájáhus dollojuvvo Oslos juovlamánu 17. b. 2010 .
Det sier litt om hvor alvorlig situasjonen er .
Dát muitala juoga das man duođalaš dilli lea .
I tillegg til dette trykket , må vi hanskes med stadig større arealinngrep , det er utbygginger av blant annet skianlegg , hyttefelt , og ikke minst alle vindmølleparkene som planlegges .
Dán dili lassin , fertet mii dáistalit dađistaga stuorát areáladuohtademiid vuostá , plánejuvvojit earret eará čuoiganrusttegiid , bartaguovlluid , ja erenoamážit bieggamillopárkkaid huksemat .
Alle disse inngrepene går på økonomien og helsa løs , og situasjon i området må betraktes som kritisk .
Buot dát duohtadeamit čuhcet ekonomiijai ja dearvvašvuhtii , ja dilli guovllus lea kritihkalaš .
Kollapser reindrifta , vil hele den sørsamiske kulturen og språket også kollapse .
Jos boazodoallu nohká , de gártá maiddái máttasámi kultuvra ja giella heahtedillái .
Det vi ser i debatten om alle problem er at de sees på som enkeltvise saker .
Dan maid mii oaidnit ságastallamiin buot váttisvuođaid birra , lea ahte dat geahčaduvvojit ovttaskas áššin .
Og slik kan det ikke være .
Ja nie ii sáhte leat .
I tillegg ber vi om at Sametinget kreve strakstiltak i forhold til rovdyrproblematikken .
Dasa lassin bivdit mii ahte Sámediggi gáibida dalán doaibmabijuid boraspireváttisvuođa ektui .
Uttak må gjøres slik at man kommer ned på de bestandsmål Stortinget har satt .
Boraspirelohku ferte njeidojuvvot dan nállemihttui maid Stuorradiggi lea mearridan .
Forslag 11 , representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Rådgivertjeneste for samisk ungdom i sør-samisk område .
Evttohus 11 , Áirras Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Ráđđeaddibálvalus sámi nuoraide lulli- sámi guovllus
Sørsamisk område strekker seg over 5 fylkeskommuner og 76 kommuner .
Lullisámi guovlu lea viđa fylkkasuohkanis ja 76 suohkanis .
Samiske elever i dette området er spredt over et stort geografisk område , også skolemessig .
Sámi oahppit dán guovllus leat bieđgguid stuora geográfalaš guovllus , maiddái skuvllaid dáfus .
Mange elever føler seg ofte alene i skolehverdagen når det gjelder spørsmål som berører sin samiske skolehverdag , men også i utdanning - og karrierevalg .
Ollu oahppit dovdet iežaset okto skuvlavázzima árgabeaivvis gažaldagain mat gusket su sámi árgabeaivái skuvllas , muhto maiddái gažaldagaiguin mat gusket oahpu váldimii ja karriearaválljemii .
Alle skoler har rådgivere som skal kunne gi elever relevant informasjon og veiledning .
Buot skuvllain leat ráđđeaddit geat galget sáhttit addit dárbbašlaš dieđuid ja nevvodeami .
Samiske elever opplever ofte at disse rådgiverne ikke har kunnskap om samiske samfunnsforhold , og klarer dermed ikke å gi elever tilstrekkelig rådgivning når det gjelder samiske elevers rettigheter samt karriereveiledning .
Sámi oahppit dovdet dávjá ahte dáin ráđđeaddiin ii leat doarvái máhttu sámi servodateallima birra , ja dan sivas eai sáhte addit doarvái buriid ráđiid mat gusket sámi ohppiid vuoigatvuođaide ja karriearabagadallamiidda .
Side 51 av 359
51 siidu 365 siiddus
Åarjel-Saemiej Gïelh ber Sametinget i samarbeid med Fylkeskommunene om å se på muligheten til å opprette en slik rådgivertjeneste i sørsamisk område .
Åarjels-Saemiej Gïelh bivdá Sámedikki ovttasbarggus fylkkasuohkaniiguin geahččat vejolašvuođa ásahit ovtta dákkár ráđđeaddibálvalusa lullisámi guvlui .
Forslag 12 , representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Oversetting av boken om Jakob Dærga .
Evttohus 12 , Áirras Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Jorgalit girjji Jakob Dærga birra
Reindriftssamen og musikeren Jakob Dærga ble en legende i Namdalen , først og fremst etter sin død .
Boazosápmelaš ja čuojaheaddji Jakob Dærga šattai máinnolmassan Namdalenis , vuosttažettiin maŋŋágo jámii .
Han og kona Nannie druknet på fjellvatnet Fjellskjækra i Snåsa 4. oktober 1962 , bare 35 år gammel .
Soai eamidiin duššaiga Fjellskjækra nammasaš jávrái Snoasas golggotmánu 4. b. 1962 , dušše 35 jahkásažžan .
Han la ned et stort arbeid for reindrifta .
Son áŋgirušai ollu boazodoalu ovddas .
Dette var ikke så godt kjent blant folk , men det kommer tydelig fram i minneordene som ble skrevet etter hans død i 1962 .
Ii leat gal nu dovddus olbmuid gaskkas , muhto dat boahtá čielgasit ovdan dain muitosániin mat čállojuvvojedje maŋŋá su jápmima 1962:s .
Jakob Dærga var en spesiell person , som fortsatt huskes av mange , ikke minst som brobygger mellom det sørsamiske og det norske .
Jakob Dærga lei erenoamáš olmmoš , gean ain muitet ollugat , erenoamážit gaskaolmmái máttasámi ja dáža gaskkas .
Både i kraft av sin personlighet og sitt virke fikk han tydelig vist fram samisk kultur som en viktig del av norsk og trøndersk kultur- og samfunnsliv .
Sihke su olmmošlaš iešvuođaid ja su doaimma olis son čalmmustuhtii sámi kultuvrra deaŧalaš oassin Norgga ja Trøndelága kultur- ja servodateallimis .
Boka er i hovedsak basert på intervju av slekt , venner og bekjente av Jakob Dærga og hans familie .
Girji lea vuosttažettiin čállojuvvon Jakob Dærga fulkkiid , ustibiid ja oahppásiid jearahallama vuođul .