pere/sami_parallel huggingface dataset:
Dette vil også være i tråd med nasjonalstatenes respektive forpliktelser i samsvar med FNs konvensjon om sivile og politiske rettigheter - særlig artiklene 1 og 27 , og ILO konvensjon nr. 169 om urfolk og stammefolk i selvstendige stater .
Dát deavdá maiddái guđege nationalstáhta geatnegasvuođaid ON konvenšuvnna olis siviila ja politihkalaš vuoigatvuođaid hárrái – erenoamážit 1. ja 27. artihkkaliid , ja ILO-konvenšuvnna nr. 169 olis álgoálbmogiid ja čearddalaš álbmogiid hárrái iešmearrideaddji stáhtain .
Ikke i noe tilfelle kan det samiske folk bli berøvet sitt eget eksistensgrunnlag .
Ii guđege dáfus sáhte sámi álbmogis sin eallinvuođđu eret váldojuvvot ;
Nasjonalstatene oppfordres på det sterkeste til å sikre at pågående samiske rettighetsprosesser finner snarlige konklusjoner og løsninger i samsvar med historiske samiske rettigheter og folkeretten , og garantere for at endelige konklusjoner og beslutninger ikke treffes før samene har sluttet seg til disse ;
Nationalstáhtat ávžžuhuvvojit garrasit sihkkarastit dan ahte áigeguovdilis sámi vuoigatvuođaproseassain farggamusat bohtet konklušuvnnat ja čovdosat mat vástidit historjjálaš sámi vuoigatvuođaide ja álbmotrievtti oainnuide , ja dáhkidit ahte loahpalaš konklušuvnnat ja mearrádusat eai dahkko ovdal go sámit leat miehtan daidda ;
Samisk rett til selvbestemmelse innebærer også at samene har rett til selv å representere sine rettigheter og interesser i nasjonale , regional og internasjonale sammenhenger , og det forventes at nasjonalstatene bidrar og legger forholdene til rette for samisk deltakelse i regionale og internasjonale sammenhenger , inkludert medlemskap i regionale og internasjonale organisasjoner der det er naturlig med slikt medlemskap ;
Sámiid iešmearridanvuoigatvuohta sisttisdoallá maiddái ahte sámi álbmogis lea vuoigatvuohta ieš ovddastit iežas vuoigatvuođaid ja beroštumiid natiovnnalaš , guovlulaš ja riikkaidgaskasaš oktavuođain , ja nappo vurdojuvvo ahte nationalstáhtat veahkehit ja lágidit dilálašvuođaid dasa ahte sámit sáhttet searvat guovlulaš ja riikkaidgaskasaš oktavuođaide , dás maiddái beassat miellahttun guovlulaš ja riikkaidgaskasaš organisašuvnnaide maidda sámiide lea lunddolaš searvat ;
Samiske kvinner er bærere av grunnleggende verdier og kunnskap som spesielt må vektlegges .
Sámi nissonolbmot guddet vuođđo árvvuid ja máhtu , man galgá erenoamážit deattuhit .
Særlige tiltak må iverksettes for å sikre effektiv deltakelse i samfunnsliv og samfunnsutvikling fra samiske kvinner .
Fertejit čađahuvvot erenoamáš doaibmabijit sihkkarastit sámi nissonolbmuid bevttolaš oassálastima buot sámi servodateallimis ja servodaga ovdánanttimis .
Samiske barn og unge er en viktig ressurs i utviklingen av det samiske samfunn .
Sámi mánát ja nuorat lea deaŧalaš resursan sámi servodaga ovdáneamis .
De må sikres mulighet til opplæring i og på samisk språk og kultur , og gis like muligheter til en fremtid tuftet på sin egen kultur .
Sidjiide ferte sihkkarastot vejolašvuohta oažžut oahpahusa sámegielas ja sámegillii ja oahpahusa sámi kultuvrra birra , ja sidjiide fertejit addot ovttadássásaš boahtteáiggevejolašvuođat mat lea vuođđuduvvon sin iežaset kultuvrii .
Norge , Sverige , Finland og Russland har sammen med sametingene og Samisk Parlamentarisk Råd et spesielt ansvar for å skape og koordinere en enhetlig politikk for samisk ungdom , særlig innen opplæring og utdanning .
Norggas , Ruoŧas , Suomas ja Ruoššas lea ovttas sámedikkiiguin ja Sámi Parlamentáralaš Ráđiin erenoamáš ovddasvástádus oččodit ja oktiiordnet dievaslaš politihka sámi nuoraid váste , erenoamážit oahpahusas ja oahpus .
Særlige tiltak må iverksettes for å sikre aktiv samfunnsdeltakelse og medbestemmelse for samiske barn og ungdom .
Fertejit álggahuvvot erenoamáš doaibmabijut sihkkarastit sámi mánáide ja nuoraide aktiiva servodatoassálastima ja mieldemearrideami .
Arbeidet med en nordisk samekonvensjon er en viktig prosess i forhold til anerkjennelse , sikring og samordning av samiske rettigheter , og for utviklingen av det samiske samfunn over landegrensene .
Bargu davviriikkalaš sámekonvenšuvnnain lea deaŧalaš proseassa sámi vuoigatvuođaid dohkkeheami , sihkkarastima ja oktiiheiveheami dáfus , ja sámi servodaga ovdánahttima dáfus riikkarájiid rastá .
I den forbindelse anses lappekodisillen som et særlig viktig grunnlag ;
Dan oktavuođas adno Lappekodisiila erenoamáš deaŧalaš vuođđun ;
De nordiske land forventes fortsatt å være forgangsland i anerkjennelsen og utviklingen av urfolks rettigheter .
Davvirikkat vurdojuvvojit ain doaibmat ovddasmannin álgoálbmot-vuoigatvuođaid dohkkeheami ja ovdánahttima dáfus .
Det forventes derfor at en nordisk samekonvensjon vil representere et historisk framskritt i anerkjennelsen av urfolks rettigheter , og at konvensjonen vil opprettholde , sikre og styrke eksisterende folkerettslige normer for urfolks rettigheter ;
Vurdojuvvo nappo ahte davviriikkalaš sámekonvenšuvdna šaddá historjjálaš lávkin álgoálbmogiid vuoigatvuođaid dovddasteami dáfus , ja ahte konvenšuvdna bisuha , sihkkarastá ja nanne dálá álbmotvuoigatvuođalaš dásiid álgoálbmotvuoigatvuođaid dáfus ;
Ekspertgruppen for nordisk samekonvensjon , som forventes å overlevere sin innstilling i november 2005 , har en sammensetning og ekspertise som medfører store forventninger til deres forslag til samekonvensjon .
Davviriikkaid sámekonvenšuvnna ekspeartajoavkkus , mii vurdojuvvo geiget iežas evttohusa skábmamánus 2005 , lea čoahkkádus ja gelbbolašvuohta mii buktá stuora vuordámušaid sin sámekonvenšuvdnaevttohussii .
Det forventes at sametingene gis anledning til å delta som likeverdig part i de mellomstatlige forhandlingene om en endelig konvensjonstekst .
Vurdojuvvo ahte samedikkit ožžot vejolašvuođa searvat ovttadássásaš beallin stáhtaidgaskasaš šiehtadallamiidda loahpalaš konvenšuvdnateavstta hárrái .
Det er fra samisk side et absolutt krav om at en konvensjonstekst ikke kan vedtas og ratifiseres uten sametingenes tilslutning til den endelige teksten ;
Sámi bealis lea čielga eaktun ahte konvenšuvdnateaksta ii sáhte dohkkehuvvot ja ratifiserejuvvot jus sámedikkit eai leat dohkkehan loahpalaš teavstta ;
Finland , Norge og Sverige bes etter ikrafttredelsen av nordisk samekonvensjon også søke å inkludere Russland i et forpliktende og konvensjonsbasert samarbeid om samiske forhold og rettigheter ;
Suopma , Norga ja Ruoŧŧa bivdojuvvojit davviriikkalaš sámekonvenšuvnna ásaheami maŋŋel maiddái bargat dan ovdii ahte Ruošša searvá geatnegahtti ja konvenšuvdnavuođustuvvon ovttasbargui sámi dilálašvuođaid ja vuoigatvuođaid hárrái ;
Den europeiske unionens konstitusjonelle anerkjennelse av samene som et urfolk i Europa forplikter unionen til å iverksette særskilte tiltak for å sikre samenes rettigheter , blant annet i forhold til næringer , kultur og språk ;
Eurohpá uniovnna konstitušonála dovddasteapmi das ahte sámit leat álgoálbmot Eurohpás geatnegahttá uniovnna maiddái álggahit erenoamáš doaimmaid sihkkarastin dihte sámiid vuoigatvuođaid , earret eará ealáhusaid , kultuvrra ja giela dáfus ;
Nordiske stater som er medlemmer i Den europeiske union bes på bakgrunn av unionens konstitusjon , og protokoll 3 om samene , initiere en prosess med målsetting om utvikling av en intern urfolkspolitikk for unionen ;
Davviriikkat mat leat Eurohpá uniovnna miellahtut bivdojuvvojit uniovnna vuođđudusa olis , ja 3. protokolla olis sámiid birra , vuolggahit proseassa man ulbmil lea ovdánahttit uniovnna siskkáldas álgoálbmotpolitihka ;
Den seneste utviklingen innenfor Den europeiske union styrker behovet for samisk deltakelse og representasjon i forhold til unionens institusjoner og organer ;
Maŋemus ovdáneamit Eurohpá uniovnnas nannejit sámi searvama ja ovddasteami dárbbu uniovnna ásahusaid ja orgánaid ektui ;
Finland , Russland og Sverige anmodes til snarest å ratifisere ILO konvensjon nr. 169 om urfolk og stammefolk i selvstendige stater , mens Norge oppfordres til fullt ut å gjennomføre egne forpliktelser i henhold til ILO konvensjonen .
Suopma , Ruošša ja Ruoŧŧa ávžžuhuvvojit farggamusat ratifiseret ILO konvenšuvnna nr. 169 álgoálbmogiid ja čearddalaš álbmogiid hárrái iešmearrideaddji riikkain , ja Norga ges ávžžuhuvvo dievaslaččat deavdit iežas geatnegasvuođaid ILO konvenšuvnna .
Det forutsettes at den pågående Finnmarkslovsprosess i Norge finner sin løsning innenfor udiskutable folkerettslige rammer .
Eaktuduvvo ahte Finnmárkoláhkaproseassas , mii lea čađahuvvome , olahuvvo čoavddus mii lea čielga álbmotvuoigatvuođalaš mearrádusaid siskkobealde .
Samiske eiendoms og besittelsesrettigheter i Finnmark fylke må identifiseres og anerkjennes og samene må få tilstrekkelig innflytelse i ressursforvaltningen .
Sámi oamastan- ja hálddašanvuoigatvuođat Finnmárkku fylkkas fertejit identifiserejuvvot ja dovddastuvvot ja sámit fertejit oažžut doarvái váikkuheami resursahálddašeamis .
Det må stilles spørsmål ved den finske statens eiendomsrett til skogsområder som samene har hatt historisk eiendomsrett til .
Ferte biddjot gažaldatmearka Suoma stáhta oamastanvuoigatvuođa dáfus stáhta eatnamiidda dain guovlluin , gos sápmelaččain leat historjjálaš oamastanvuoigatvuođat .
Andres bruk av samenes områder utgjør en trussel mot tradisjonelle samiske næringer , særlig reindriftsnæringen .
Guovllu eará eanangeavahanvierut čuhcet negatiivvalaččat sámiid árbevirolaš ealáhusaide – earenoamážit boazodollui .
Videre utgjør andres bruk en trussel mot samisk kultur , språk , tradisjonelle levemåte og derigjennom samisk identitet .
Seammás dát eanangeavahanvierut áitet sámi kultuvrra , giela , árbevirolaš eallinvuogi ja dakko bokte sámi identitehta .
Regjeringen i Finland må i samråd med samene virke til å løse landrettighetsspørsmålet .
Suoma ráđđehus ferte ovttasráđiid sámiiguin bargat eananvuoigatvuođagažaldaga čoavdimiin .
Samene må gis selvbestemmelsesrett over egne naturressurser .
Sápmelaččaide ferte addot iešmearridanváldi iežaset luondduriggodagaid dáfus .
Før landrettighetsspørsmålet er avklart må Finland avholde seg fra å realiser tiltak som kan ha negative virkninger for naturressursene
Dassážii go eananvuoigatvuođagažaldat lea čovdojuvvon , galgá Suopma heaitit čađaheamis doaimmaid , mat sáhttet negatiivvalaččat váikkuhit luondduriggodagaid .
Tilgang til tradisjonelle jakt , fiske og reinbeiteområder er en forutsetning for bevaring og utvikling av samisk kultur .
Sámi kultuvrra seailluheami ja ovddideami eaktun lea ahte beassat doaimmahit árbevirolaš bivddu , meahcásteami ja guolásteami ja beassat geavahit árbevirolaš guohtuneatnamiid .
Det er ikke holdbart at svenske domstoler praktiserer regler for bevisførsel som er utformet etter svensk ikke-nomadisk bruk av land .
Ii leat dohkálaš ahte Ruoŧa duopmostuolut geavahit eanangeavaheami duođaštussan dakkár njuolggadusaid mat leat hábmejuvvon Ruoŧa ii-nomádalaš eanangeavaheami mielde .
Resultatet er at samiske parter , etter gjeldende rett , i praksis ikke har mulighet til å nå fram i rettssaker om rett til land og vann de bruker og skatteland .
Boađusin lea ahte sápmelaččat , otná gustovaš lága mielde , eai sáhte diggevuogádaga bokte olahit vuoigatvuođaid iežaset geavahan eatnamiidda ja čáziide ja vearroeatnamiidda .
Sjøfisket og næringskombinasjoner på kysten er en sentral del av den samiske kulturen .
Mearraguolásteapmi ja riddoguovlluid lotnolasealáhusat leat sámi kultuvrra guovddáš oasit .
Det er en kjensgjerning at samisk fiske i dag er truet og at stadig flere samiske fiskere har mistet og stadig mister retten til å fiske .
Lea diehttevasas ahte sámi guolásteapmi dál lea áitojuvvon ja dađistaga eanet sámi guolásteaddjit leat massán ja ain masset bivdovuoigatvuođaid .
Nasjonalstatene plikter å gi klare lovbestemmelser om samenes rett til å delta i sjøfisket og annen utnyttelse av de marine ressursene , og rett til deltakelse i forvaltningen av disse ressursene .
Nationalstáhtat leat geatnegasat addit čielga láhkamearrádusaid sámiid vuoigatvuođa birra searvat mearrabivdui ja earaládje ávkkástallat mearrariggodagaiguin , ja vuoigatvuođa birra beassat leat mielde hálddašeame dáid resurssaid .
Disse må gjenspeile det behov den samiske kulturen som helhet har til særskilte virkemidler for å kunne overleve som en egen kultur .
Dát fertejit vástidit dan dárbui mii sámi kultuvrras oppalaččat lea erenoamáš doaibmabijuide vai sáhttá seailut sierra kultuvran .
Det anses som svært avgjørende for FNs forhandlinger om en universell erklæring om urfolks rettigheter at de nordiske land , sammen med andre likesinnede stater og urfolk , viderefører arbeidet med å komme fram en omforent tekst .
Adnojuvvo áibbas mearrideaddjin ON ` šiehtadallamiid oktavuođas universála julggaštusa dáfus álgoálbmogiid vuoigatvuođaid hárrái ahte davviriikkat , ovttas eará seammadássásaš stáhtaiguin ja álgoálbmogiiguin , jotket barggu dan ovdii ahte oažžut áigái ovttamielalaš teavstta .
Det forventes at nasjonalstatene bidrar til sametingenes overholdelse av sine forpliktelser overfor det samiske folket gjennom å legge forholdene til rette for sametingenes fortsatte aktive og effektive deltakelse i FN forhandlingene om en urfolkserklæring ;
Vurdojuvvo ahte nationalstáhtat veahkehit sámedikkiid deavdit iežaset geatnegasvuođaid sámi álbmoga ektui , dan bokte ahte lágidit dilálašvuođaid dasa ahte sámedikkit ain dás duohko sáhttet aktiivvalaččat ja bevttolaččat searvat ON ` šiehtadallamiidda álgoálbmotjulggaštusa hárrái ;
Det forventes at sametingene , samiske organisasjoner og de respektive nasjonalstatene fortsatt aktivt deltar i arbeidet i FNs permanente forum for urfolkssaker , med målsetting om å fremme og beskytte urfolks rettigheter .
Vurdojuvvo ahte sámedikkit , sámi organisašuvnnat ja guoskevaš nationalstáhtat ain servet aktiivvalaččat ON ` álgoálbmotáššiid bistevaš foruma bargui , dainna ulbmiliin ahte ovddidit ja suodjalit álgoálbmogiid vuoigatvuođaid .
Nasjonalstatene bes også bidra med nødvendige økonomiske midler til gjennomføringen av FNs andre tiår for verdens urfolk ;
Nationalstáhtat bivdojuvvojit maiddái juolludit dárbbašlaš ekonomalaš veahki čađahit ON`nuppi logijagi máilmmi álgoálbmogiid nammii ;
Det er avgjørende for det grenseoverskridende samepolitiske samarbeidet at Samisk parlamentarisk råd gis en forutsigbar og permanent finansiell basis for sin virksomhet .
Rájiidrasttideaddji sámepolitihkalaš ovttasbargu lea dan duohken ahte Sámi parlamentáralaš ráđđi oažžu diehttevaš ja bissovaš ruđalaš vuođu iežas doaimma várás .
Nasjonalstatene bes i samarbeid med sametingene og Sameparlamentarisk råd søke å finne permanente finansielle løsninger for virksomheten .
Nationalstáhtat bivdojuvvojit ovttasráđiid sámedikkiiguin ja Sámi parlamentáralaš ráđiin oččodit áigái bissovaš ruđalaš čovdosiid dán doibmii .
Samisk Parlamentarisk råd er ansvarlig for organisering og avholdelse av slike konferanser som samler sametingenes folkevalgte representanter .
Sámi parlamentáralaš ráđđi ovddasvástida diekkár konferánssaid organiserema ja čađaheami , gosa sámedikkiid álbmotválljejuvvon ovddasteaddjit čoahkkanit .
Første gang publisert 14.03.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 14.03.2005
Selvbestemmelse og samarbeid
Iešmearrimearrideapmi ja ovttasbargu
§ 1 Inrättande Nordiskt samiskt språkpris har instiftats av ministrarna ansvariga för samiska frågor och sametingspresidenterna i Norge , Sverige och Finland .
§ 1 Ásaheapmi Davviriikkalaš sámi giellabálkkašumi leat ásahan Norgga , Suoma ja Ruoŧa sámi áššiin vástideaddji ministarat ja dáid riikkaid sámedikkiid presideanttat .
Namnet på språkpriset är Nordiskt samiskt språkpris – Gollegiella .
Giellabálkkašumi namma lea Davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi – Gollegiella .
Priset utdelas vartannat år från och med år 2004. § 2 Syfte Språkpriset skall medverka till att främja , utveckla eller bevara det samiska språket i Norge , Sverige , Finland och Ryssland .
Bálkkašupmi juhkkojuvvo juohke nuppi jagi , vuohččan 2004 rájes . § 2 Ulbmil Giellabálkkašumi ulbmilin lea váikkuhit sámegiela ovddideapmái , gárggiidahttimii ja seailluheapmái Norggas , Ruoŧas , Suomas ja Ruoššas .
§ 3 Pristagare Språkpriset skall tilldelas enskilda eller organisationer som utmärkt sig genom betydelsefull insats för att främja , utveckla eller bevara det samiska språket .
§ 3 Bálkkašumi oažžu Giellabálkkašupmi juhkkojuvvo ovttaskas olbmuide dahje servošiidda , mat leat bidjan earenoamáš návccaid ovddidit , gárggiidahttit dahje seailluhit sámegiela .
Språkpriset kan avse insatser utförda inom vitt skilda verksamhetsfält .
Giellabálkkašupmi sáhttá mieđihuvvot viidát iešguđetlágan doaibmasurggiide .
Prissumman kan fördelas på flera pristagare .
Bálkkašumi supmi sáhttá juogadit eanet go ovtta vuoitái .
§ 4 Prisbelopp Språkpriset är totalt 12 500 EURO .
§ 4 Bálkkašumi sturrodat Giellabálkkašumi sturrodat lea oktiibuot 12 500 euro .
Pristagaren svarar själv för eventuell beskattning .
Bálkkašumi vuoiti vástida ieš vejolaš vearu máksimis .
§ 5 Bedömningskommitté För språkpriset tillsätts en bedömningskommitté som utser pristagare .
§ 5 Árvvoštallanlávdegoddi Giellabálkkašumi várás nammaduvvo árvvoštallanlávdegoddi , mii vállje bálkkašumi vuoiti .
Bedömningskom mit ¬tén utgörs av sammanlagt fem ledamöter .
Árvvoštallanlávdegottis leat oktiibuot vihtta lahtu .
Samiskt Parlamentariskt Råd utser fyra ledamöter och utdelande land en ledamot .
Sámi parlamentáralaš ráđđi nammada njeallje lahtu ja bálkkašumi mieđiheaddji riika ovtta lahtu .
Bedömningskommittén bör ha ingående kunskaper om samiskt språk och språkarbete samt om samisk kultur och samhällsliv .
Árvvoštallanlávdegottis galgá leat vuđolaš áššedovdamuš sámegielas ja sámi giellabarggus sihke sámi kultuvrras ja servodateallimis .
Värdlandet för prisceremonin kallar till första möte och svarar för sekreterare .
Bálkkašanseremoniija lágidanriika bovde árvvoštallanlávdegotti vuosttaš čoahkkimii ja fuolaha hálddahusalaš bargguin .
Bedömningskommittén utser ordförande .
Árvvoštallanlávdegoddi nammada ságajođiheaddji .
Bedömningskommitté utses vart fjärde år .
Árvvoštallanlávdegoddi válljejuvvo juohke njealját jagi .
§ 6 Kungörelse Bedömningskommittén utlyser på lämpligt sätt Nordiskt samiskt språkpris – Gollegiella med allmän förslagsrätt .
§ 6 Almmuheapmi Árvvoštallanlávdegoddi almmuha Davviriikkalaš sámi giellabálkkašumis – Gollegielas ja dasa gullevaš almmolaš evttohanrievttis vuogas lági mielde .
§ 7 Prisutdelning Språkpriset utdelas vid sameministrarnas och sametingspresidenternas gemensamma möte på grundval av bedömningskommitténs skriftliga motivering .
§ 7 Bálkkašumi juohkin Giellabálkkašupmi juhkkojuvvo sámeministariid ja sámediggepresideanttaid oktasaš čoahkkimis árvvoštallanlávdegotti čálalaš ákkastallama vuođul .
§ 8 Medel Medel för prissumma och tillkommande administration anvisas av Norges , Sveriges och Finlands regeringar .
§ 8 Ruhta Norgga , Ruoŧa ja Suoma ráđđehusat juolludit ruđa bálkkašumi ruhtamearrái ja dasa gullevaš hálddašeapmái .
Norge anvisar medel för år 2004 och 2006 , Finland för år 2008 och Sverige för år 2010 .
Norga juolluda ruđaid 2004 ja 2006 váste , Suopma 2008 váste ja Ruoŧŧa 2010 váste .
Därefter sker finansiering efter rullande schema efter ordningen Norge , Finland och Sverige etc. .
Dan maŋŋel ruhtadeamis vástidit Norgga , Suoma ja Ruoŧa ráđđehusat , dás namuhuvvon ortnegis .
§ 9 Ändring av stadgar Dessa stadgar , inklusive prisbelopp , kan ändras av sameministrarna och sametingspresi den ¬terna i Norge , Sverige och Finland .
§ 9 Njuolggadusaid rievdadeapmi Dáid njuolggadusaid ja bálkkašumi supmi sáhttet Norgga , Ruoŧa ja Suoma sámeministarat ja dáid riikkaid sámediggepresideanttat rievdadit .
--- Dessa stadgar som fastställdes av sameministrarna och sametigspresidenterna vid sitt möte den 14 november 2007 ersätter de stadgar som fastställdes den 17 november 2004 .
--- Dát njuolggadusat , maid sámeministarat ja sámediggepresideanttat leat nannen 14 beaivve skábmamánus 2007 , buhttejit 17 beaivve skábmamánus 2004 nannejuvvon njuolggadusaid .
Sametingenes felles målsetting har i over ti år vært at både det internasjonale og de nasjonale samfunn anerkjenner og sikrer urfolks rett til selvbestemmelse .
Sámedikkiid oktasaš mihttomearrin lea badjel logi jagi juo leamaš ahte sihke riikkaidgaskasaš ja našuvnnalaš servodat dohkkehit ja sihkkarastet eamiálbmogiid iešmearridanvuoigatvuođa .
Skal vi i fellesskap bringe samfunnet framover i samsvar med de ord vi ytrer internasjonalt , må vi tørre ta nye grep hjemme i måten vi former vårt demokrati og anerkjenner rettigheter på , sier blant annet Nystø i sitt innlegg på den felles samiske parlamentarikerkonferansen i Jokkmokk 24. februar 2005 .
Jos mii galgat ovttas doalvut servodaga ovddosguvlui daid sániide dávistettiin maid mii riikkaidgaskasaččat cealkit , de fertet mii duostat ođđa vugiiguin ruovttus hábmet min demokratiija ja dohkkehit vuoigatvuođaid , dadjá earret eará Nystø sáhkavuorustis oktasaš sámi parlamentarihkkariid konferánssas Johkamohkis guovvamánu 24. b. 2005 .
Første gang publisert 15.03.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 15.03.2005
Last ned innlegget
Viečča sáhkavuoru
- Det er mye som skal på plass før Justiskomiteen kan komme med en innstilling til Finnmarkslov som udiskutabelt vil være innefor folkeretten , men det skal ikke stå på Sametinget for å få en folkerettsforsvarlig lov , framholder president Sven-Roald Nystø .
- Ain lea ollu mii galgá sadjái ovdal go Justiisalávdegoddi sáhttá buktit dakkár árvalusa Finnmárkkuláhkii mii čielgasit lea álbmotrievtti siskkobealde , muhto ahte Sámediggi aŋkke áigu bargat buot maid nagoda vai oažžut álbmotrievttálaččat dohkálaš lága , oaivvilda presideanta Sven-Roald Nystø .
Sametingspresident Sven-Roald Nystø holdt innlegg på den internasjonale konferansen om Finnmarksloven som universitetet i Tromsø , Samisk senter arrangerte 10-11. mars 2005 .
Sámedikki presideanta Sven-Roald Nystø doalai sáhkavuoru riikkaidgaskasaš konferánssas Finnmárkkulága birra maid Romssa universitehta , Sámi oahpahusaid guovddáš lágidii njukčamánu 10.–11. b. 2005 .
Om du vil lese talen , se vedlegget .
Jus háliidat lohkat presideantta sártni , geahča mildosa .
Sametingets innspill til Finnmarkslov
Sámedikki evttohusat Finnmárkoláhkii
Forventninger til Finnmarksloven
Vuordámušat Finnmárkkuláhkii
Webbportal med informasjon om samene
Neahttasiidu mas dieđut sámiid birra
Nettsiden Sápmi vil nå mennesker i alle aldrer som søker kunnskap om samer og samisk kultur .
Neahttasiidu Sápmi galgá olahit olbmuid buot agiin geat ohcet dieđuid sámiid ja sámi kultuvrra birra .
Nettsiden er en del av den svenske regjeringens satsing for å øke allmennhetens kunnskap om samene .
Neahttasiidu lea oassi ruoŧa ráđđehusa barggus buoridit dieđuid sámiid birra .
Samisk informationscentrum ble opprettet av den svenske regjeringen for to år siden .
Samisk informationscentrum ásahuvvui ráđđehusas guovtti jagi áigi .
Det er en del av en storstilt satsing for å øke allmennhetens kunnskap om samene .
Lea oassi ruoŧa ráđđehusa barggus buoridit dieđuid sámiid birra .
Portalen Sápmi vil nå mennesker i alle aldrer som søker kunnskap om samer og samisk kultur .
Neahttasiidu Sápmi galgá olahit olbmuid buot agiin geat ohcet dieđuid sámiid ja sámi kultuvrra birra .
Første gang publisert 16.03.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 16.03.2005
Portalen Sápmi
Portála Sápmi
Odelstinget stemte imot Sametingets forslag om at de fire nye utjevningsmandatene skal gå til det kjønn som er underrepresentert .
Odelstinget jienastii Sámedikki evttohusa vuostá ahte dat njeallje ođđa dássenáirasa galget mannat dan sohkabeallái mii lea unnitlogus .
Sametingets visepresident Ragnhild Nystad er skuffet .
Sámedikki várrepresideanta Ragnhild Nystad lea beahtášuvvan .
Første gang publisert 18.03.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 18.03.2005
Flertallet i Odelstinget gikk imot både Sametinget og Stortingets kommunalkomite om at de fire nye utjevningsmandatene skal gå til det kjønn som er underrepresentert .
Odelstinget eanetlohku manai sihke Sámedikki ja Stuorradikki suohkanlávdegotti vuostá ahte dat njeallje ođđa dássenáirasa galget mannat dan sohkabeallái mii lea unnitlogus .
- Det er svært skuffende at Odelstinget ikke tar Sametingets forslag til følge , uttaler visepresident Ragnhild Nystad .
- Lea hui šállošahtti ahte Odelstinget ii váldde vuhtii Sámedikki evttohusa , lohká Sámedikki várrepresideanta Ragnhild Nystad .
Om registrering i Sametingets valgmanntall
Čáliheapmi Sámedikki jienastuslohkui
Sametingsvalget er på samme tid og samme sted som stortingsvalget .
Sámediggeválga lea oktanaga ja seamma báikkis go stuorradiggeválga .
Skal du stå i Sametingets valgmanntall må du registrere deg selv .
Jus háliidat Sámedikki jienastuslohkui , de fertet ieš čálihit iežat .
Du kan ikke registrere andre og andre kan ikke registrere deg .
Du váhnemat eai sáhte du čálihit jienastuslohkui .
Alle som avgir erklæring om at de oppfatter seg selv som same , og som enten a ) har samisk som hjemmespråk , eller b ) har eller har hatt forelder , besteforelder eller oldeforelder med samisk som hjemmespråk , eller c ) er barn av person som står eller har stått i manntallet kan kreve seg innført i valgmanntallet .
Buohkat geat julggaštit ahte atnet iežaset sápmelažžan , ja sis juogo a ) lea sámegiellan ruovttugiellan , dahje b ) lea dahje lea leamaš vánhen , vánhenvánhen dahje máttarvánhen geas leai sámegiella ruovttugiellan , dahje c ) lea dakkár olbmo mánná gii lea dahje lea leamaš jienastuslogus sáhttet gáibidit čálihuvvot Sámedikki jienastuslohkui .
Alle samer fra Norge som er over 18 år eller fyller 18 år i valgåret , har rett til å registrere seg i valgmanntallet .
Buot sámiin Norggas geat leat badjel 18 jagi dahje devdet 18 jagi válgajagi , lea vuoigatvuohta čálihit iežaset Sámedikki jienastuslohkui .
Samer som er statsborgere i andre nordiske land kan registrere seg i valgmanntallet dersom de den 30. juni i valgåret står innført i folkeregisteret som bosatt i Norge .
Sámit geat leat eará davviriikkaid stáhtaboargárat sáhttet čálihit iežaset Sámedikki jienastuslohkui jos sii geassemánu 30. b. válgajagi leat fievrriduvvon álbmotregisttarii Norgga ássin .
Samer som ikke er fra et nordisk land , kan registrere seg i valgmanntallet dersom de har stått innført i folkeregisteret som bosatt i Norge de tre siste årene før valgdagen .
Sámit geat eai leat eret davviriikkain , sáhttet čálihit iežaset Sámedikki jieanstuslohkui jos sii leat leamaš álbmotregisttaris Norgga riikaássin maŋimuš golbma jagi ovdal válgabeaivvi .
Registrer deg på 1-2-3 Last ned pdf-skjemaet under , fyll det ut og send det utfylt og underskrevet til Sametinget .
Registrere iežat čalbmravkalanbottas Viežžal vuolábeale pdf-skovi , deavddes dan , čális vuollái ja sáddes Sámediggái .
Skriv ut skjema ( norsk ) / sørsamisk
Čále olggus skovvi ( dáru- / lullisámeg . )
Skriv ut skjema ( norsk ) / lulesamisk
Čále olggus skovvi ( dáru- ) / julevsámeg
Skriv ut skjema ( norsk ) / nordsamisk
Čále olggus skovvi ( dáru- / davvisámeg . )
Politikk og demokrati - Valg 2009
VÁLGA : Válga 2009
Sametingets valgmanntall - endelig oversikt
Sámedikki jienastuslohku - loahpalaš listu
13890 personer var registrert i Sametingets valgmanntall ved sametingsvalget 2009 .
13890 olbmuin lei jienastanvuoigatvuohta 2009 sámediggeválgii .
Det er en økning på 1352 personer siden valget i 2005 .
Dat muitala ahte 2005 válggaid rájes lea jienastuslohku lassánan 1352 olbmuin .
Fullmakt til representanter og vararepresentanter 2009-2013
Fápmudus áirasiidda ja várrelahtuide 2009-2013
Sametingets valgnemnd har hatt møte 05.10.09 .
Sámedikki válganammagottis lea leamaš čoahkkin 05.10.09 .
Valgnemnda har kontrollert opptellingsvalgstyrenes arbeid og har i henhold til Forskrift om valg §72 enstemmig vedtatt å utferdige fullmakter til disse valgte representantene og vararepresentantene :
Válganammagoddi lea dárkkistan lohkanválgastivrraid barggu ja lea Láhkaásahusa sámediggeválgga birra §72 vuođul ovttajienalaččat mearridan ráhkadit fápmudusaid dáid válljejuvvon áirasiidda ja várrelahtuide :
Representanter og vararepresentanter 2009 - 2013
Áirasat ja várrelahtut 2009 - 2013
Alle kretser er nå ferdige med den endelige opptellingen .
Buot válgabiiret leat geargan loahpalaš lohkamiin .
Med forbehold om Sametingets godkjenning av valget 2009 er representantene og vararepresentantene fordelt slik :
Várrehusain ahte Sámediggi dohkkeha 2009 válgga , de leat dát áirasat ja várrelahtut Sámedikkis boahtte áigodagas :
Den foreløpige opptellingen av stemmene i kommunene er nå avsluttet
Jienastanlihpuid gaskaboddosaš lohkan gielddain lea dál loahpahuvvan
Det som gjenstår nå er endelig opptelling , fordeling av mandater og kandidatkåring .
Dál lea báhcán loahpalaš lohkan , mandáhtaid juohkin ja evttohasaid válljen .
Foreløpig valgresultat klart på tirsdag
Gaskaboddosaš válgaboađus čielggas maŋŋebárgga
Det er fem kommuner som ikke har levert inn valgresultatet til Statistisk sentralbyrå ( SSB ) .
- Leat vihtta gieldda mat eai leat dieđihan válgabohtosiid Statistihkalaš guovddášbyro:i .
- Derfor får vi ikke et fullstendig valgresultat i natt slik vi hadde sett for oss , sier kommunikasjonsdirektør Jan Roger Østby .
Danne eat oaččo dievaslaš válgabohtosa dán ija nugo leimmet vuordán , lohká gulahallandirektevra Jan Roger Østby .
Kommuner med 30 eller flere i Sametingets valgmanntall skal ha valgting samtidig med stortingsvalget .
Suohkaniin main leat eanet go 30 olbmo Sámedikki válgga jienastuslogus galgá leat válgadiggi oktanaga stuoradiggeválggain .
En kan stemme til begge valg samtidig .
Jienasteaddji sáhttá jienastit seammás goappašiid válggaide .
Ved sametingsvalget 2009 gjelder dette 47 kommuner .
2009 Sámediggeválgga oktavuođas guoská dát 47 suohkanii .
Valgprogrammer
Válgaprográmmat
Sametinget har utarbeidet en liste slik at du som velger lettere kan finne de du vil stemme på ved årets sametingsvalg .
Sámediggi lea ráhkadan listtu vai dutnje lea álkit gávnnahit geaid áiggut jienastit dán jagi sámediggeválggas .
Partiene / gruppene er listet opp kretsvis , og ved å klikke på partiet / listen så får du opp deres partiprogram .
Bellodagat / joavkkut leat juhkkojuvvon válgabiiriid mielde , go deaddilat bellodaga / joavkku de ihtá sin válgaprográmma .
Skal du stemme ved sametingsvalget i Oslo , Trondheim , Bodø , Narvik , Sortland , Harstad eller Tromsø ?
Áiggut go jienastit sámediggeválggas Oslos , Troandimis , Bådådjos , Narvikas , Suorttas , Harstadas dahje Romssas ?
Da kan du på valgdagen avgi stemme i alle valglokalene i byen .
Dalle sáhtát addit iežat jiena válgabeaivvi buot válgalanjain gávpogis .
Siste frist for å stemme utenriks er 4. september 2009
Áigemearri olgoriikas jienastit lea čakčamánu 4. b. 2009
Dersom du bor eller av andre grunner oppholder deg i utlandet eller på Svalbard og Jan Mayen , kan du forhåndsstemme på norske utenriksstasjoner , hos særskilt oppnevnte stemmemottakere eller du kan brevstemme .
Jus orut dahje eará sivaid dihte leat olgoriikkas dahje Svalbardas ja Jan Mayenis , de sáhtát ovddalgihtii jienastit norgga olgoriikkalašásahusain , sierra nammaduvvon jietnavuostáiváldi dahje sáhtát jienastit reivve bokte .
NB !
NB !
Siste frist for å stemme utenriks er 4. september 2009 !
Áigemearri olgoriikas jienastit lea čakčamánu 4. b. 2009 .
Sametingsvalget 2009
Sámediggeválgga 2009
Sametinget har ny valgordning som vil gjelde for sametingsvalget 2009 .
Sámedikkis lea ođđa válgaortnet mii galgá doaibmat 2009 sámediggeválggain .
For deg som velger betyr det at du kanskje kun kan forhåndsstemme .
Dutnje gii galggat jienastit , mearkkaša dat ahte soaittát beassat dušše ovdalgihtii jienastit .
Ta kontakt , hvis du ikke får stemt
Válddes oktavuođa , jos it beasaš jienastit
Hva gjør du om du ikke får forhåndsstemt fordi kommunen ikke finner deg i valgmanntallet , selv om du har meldt deg inn ?
Maid dahkat dalle go it beasa ovdagihtii jienastit dan dihte go gielda ii gávnna du nama jienastuslogus , vaikko don leat čálihan iežat dohko ?
Her får du vite mer om hva du skal gjøre .
Dás čilget eanet maid dalle fertet dahkat .
Du kan endre på stemmeseddelen
Don sáhtát rievdadit jienastuslihpu
Nytt ved dette valget er at du kan endre rekkefølgen på de øverste listekandidatene .
Ođas dáin válggain lea dat ahte don sáhtát rievdadit bajimuš listaevttohasaid ráiddu .
Endringer gjøres ved å sette inn tall foran listekandatens navn .
Rievdadeapmi dahkkojuvvo dainna lágiin ahte biddjojuvvo nummir ovddabeallái listaevttohasa nama .
Få MÅ forhåndsstemme
Eai leat nu ollosat geat FERTEJIT ovddalgihtii jienastit
Flesteparten av de som er i Sametingets valgmanntall er bosatt i en av de 47 kommunene der det vil være valgting for sametingsvalget .
Eatnasat geat leat Sámedikki jienastuslogus orrot ovtta dain 47 gielddain gos beassá jienastit sámediggeválgii válgabeaivvi .
Som følge av at Sametinget har endret på valgordningen må de , som er bosatt i kommuner med mindre enn 30 personer i valgmanntallet ved forrige valg , forhåndsstemme .
Sámediggi lea rievdadan válgaortnega , dat mielddisbuktá ahte sii geat orrot gielddain main ledje unnit go 30 olbmo jienastuslogus mannan válggain fertejit ovddalgihtii jienastit .
Dette gjelder for 1893 personer , eller ca 14% av velgerne .
Dát guoská 1893 olbmuide , dahje sullii 14 % válljejeddjiin .
Slik forhåndsstemmer du
Ná jienastat ovddalgihtii
Den 10. august starter den ordinære forhåndsstemmegivningen .
Borgemánu 10. b. álgá ovddalgihtejienasteapmi .
Du kan forhåndsstemme helt fram til og med 11. september .
Sáhtát jienastit ovddalgihtii gitta čakčamánu 11. b. rádjai .
Slik stemmer du på valgdagen
Ná jienastat válgabeaivvi
Valgdagen er 14. september 2009 .
Válgabeaivi lea čakčamánu 14. b. 2009 .
Noen kommuner åpner valglokalene allerede søndag 13. september .
Muhtun gielddain rahppojuvvojit válgalanjat čakčamánu 13. b. juo .
Kommunen kunngjør hvor ditt valglokale er og hvor lenge det er åpent .
Gielda almmuha gos du válgalatnja lea ja man guhká dat lea rabas .
Husk å sjekke om du må forhåndsstemme i år !
Muitte fal iskat fertet go ovddalgihtiijienastit dán jagi !
Hvor skal forhåndsstemmene sendes ?
Gosa galget ovddalgihtejienat sáddejuvvot ?
Vedlagt ligger en oversikt kommunene kan benytte når de skal oversende forhåndsstemmegivninger til den kommunen som skal foreta en foreløpig opptelling for sametingsvalget .
Dás čájehuvvo lista maid gielddat sáhttet geavahit go sáddejit ovddalgihtejienaid dan gildii mii čađaha sámediggeválgga gaskaboddasaš lohkama .
Hvor kan du stemme ?
Gos sáhtát jienastit ?
Det er kun de kommunene med flere enn 30 i Sametingets valgmanntall fra 2005 som avholder valgting .
Dušše dain gielddain gos ledje eanet go 30:s Sámedikki jienastuslogus jagis 2005 dollojuvvo válgadiggi .
Dette gjelder 47 kommuner ved sametingsvalget 2009 .
Dát guoská 47 gildii jagi 2009 sámediggeválgga oktavuođas .
Det er kun velgere som er folkeregistrert i disse kommunene som har anledning til å avlegge stemme på valgdagen .
Dušše dain jienasteddjiin geat leat dáid gielddaid álbmotregistaris lea vejolašvuohta jienastit válgabeaivvi .
Alle andre må avgi forhåndsstemme .
Buohkat earát fertejit ovdagihtii jienastit .
Du kan avgi forhåndsstemme til sametingsvalget i alle Norges kommuner .
Don sáhtát ovdagihtii jienastit sámediggeválgii buot Norgga gielddain .
Det er også mulig å avgi forhåndsstemme utenriks og på Svalbard og Jan Mayen .
Maiddái olgoriikkas lea vejolaš ovdagihtii jienastit ja dasto Svalbarddas ja Jan Mayenis .
Sametingets manntallskampanje - bildeutstilling
Sámedikki 2009 jienastuslogukampánja - govvačájehus
I forbindelse med manntallskampanjen 2009 stiller Sametinget ut 3 bilder i stort format : Viddebildet , Klatrebildet og Byggeplassbildet i Vandrehallens glassmontere i sametingsbygningen i Karasjok .
Sámedikki 2009 jienastuslogukampánja oktavuođas bidjá Sámediggi 3 stuora gova čájáhussii : Duottargova , gizzungova ja huksenbáikegova , guhkesfeaskára láseskábiide .
Valgkort
Válgakoarta
Alle velgere får tilsendt valgkort i posten fra Sametinget .
Sámediggi sádde buot jienasteddjiide válgakoarta poasttas .
Valgkortet blir utarbeidet på grunnlag av Sametingets valgmanntall og folkeregisterets opplysninger om velgernes bostedsadresse pr. 30. juni i valgåret .
Válgakoarta ráhkaduvvo Sámedikki jienastuslogu vuođul ja álbmotregistara dieđuid vuođul makkár ássančujuhus jienasteddjiin lei geassemánu 30. b. válgajagi .
Det er altså denne adressen som avgjør hvilken valgkrets du har stemmerett i .
Dát čujuhus dat mearrida guđe válgabiirres dus lea jienastanvuoigatvuohta .
Sametinget lanserer facebookside - Sametingsvalget 2009
Sámediggi almmuha facebooksiiddu – Sámediggeválga 2009
Sametinget lanserer facebookside der aktuelt stoff angående sametingsvalget legges ut .
Sámediggi almmuha facebooksi iddu gosa biddjojuvvojit áigeguovdilis dieđut sámediggeválgga birra .
Siden er beregnet på alle som er interessert i sametingsvalget .
Siidu lea oaivvilduvvon buohkaide geat beroštit sámediggeválggas .
Samisk parlamentarisk råd samlet i Karasjok 26.04.02
Sámi parlamentáralaš ráđđi čoahkkimisttis Kárášjogas 26.04.02
Neste møte var i Karasjok 22. mai 2001 .
Nubbi čoahkkin dollojuvvui Kárášjogas miessemánu 22. b. 2001 .
Den mest iøyefallende fellessak over landegrensene er det felles samiske språkarbeidet .
Deaŧaleamos oktasaš ášši riikarájiid rastá lea oktasaš sámi giellabargu .
Presidentmøter Presidentene i de tre sametingene har møter om felles saker etter behov .
Presideanttaid gaskasaš čoahkkimat Golmma sámedikki presideanttat dollet čoahkkimiid oktasaš áššiid birra dárbbu mielde .
Tilgang til eksemplar av Sametingets valgmanntall
Sámedikki jienastuslogu máŋgosa oažžun
I forbindelse med registrering av samepolitisk organisasjon og ved listestilling til sametingsvalget 2009 , kan en søke om å få utskrift av Sametingets valgmanntall .
Sámepolitihkalaš organisašuvnnaid logahallama oktavuođas ja listaevttohusaid bidjama oktavuođas jagi 2009 sámediggeválgii sáhhtá ohcat oažžut máŋgosa Sámedikki jienastuslogus .
Skriftlig søknad om tilgang til manntallet sendes Sametinget .
Ohcan oažžut jienastuslogu máŋgosa , sáddejuvvo čálalaččat Sámediggái .
I henhold til lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold ( sameloven ) § 2-6 er Sametinget gitt myndighet til å gi samtykke til bruk av valgmanntallet .
Láhka Sámedikki ja eará sámi vuoigatvuođaid birra ( sámeláhka ) , § 2-6 , addá Sámediggái válddi mieđihit jienastuslogu geavaheapmái .
Vi knytter følgende vilkår til oversendelsen , jf. Forskrift om valg til Sametinget § 12 : ( 1 ) Alle som stiller liste ved valget har uten omkostninger rett til ett eksemplar av samemanntallet .
Mii bidjat čuovvovaš eavttu máŋgosa sáddemii , geahča Láhkaásahusa válgga birra Sámediggái § 12 : ( 1 ) Buohkain , geat bidjet listta válgii , lea vuoigatvuohta nuvttá oažžut gáhppálaga sámi jienastuslogus .
Krav om manntalls ­eksemplarer må fremsettes for Sametinget innen den frist Sametinget har satt .
Jienastuslohkogáhppálagaid galgá dáhttut Sámedikkis dan áigemearis , maid Sámediggi lea mearridan .
( 3 ) Manntallsavskrifter og eventuelt annet materiell som bygger på samemanntallet , kan bare brukes til politiske formål og skal ikke overlates utenforstående .
( 3 ) Jienastuslogu nubbehusčállosat ja vejolaš eará ávdnasat , mat vuođđuduvvet sámi jienastuslohkui , sáhttet geavahuvvot dušše politihkalaš ulbmiliidda eaige galgga addojuvvot buigaolbmuide jus dat eai galgga geavahuvvot politihkalaš oalgguhusaide .
Det er ikke adgang til å koble samemann ­tallet til andre offentlige registre .
Ii leat lohpi ovttastit sámi jienastuslogu eará almmolaš registariiguin .
( 4 ) Sametinget skal holde oversikt over utleverte manntallseksemplarer og påser at alle blir levert tilbake til Sametinget innen to år .
( 4 ) Sámediggi galgá diehtit geaidda lea sádden jieanastuslohkogáhppálagaid ja galgá fuolahit ahte buot gáhppálagat máhcahuvvojit Sámediggái ovdalgo guokte jagi leat vássán .
Vi understreker at opplysninger om man er same eller av samisk slekt faller inn under sensitive personopplys , ­ninger og at utlevert valgmanntallseksemplaret må behandles deretter .
Mii deattuhit ahte dieđut dan birra lea go olmmoš sápmelaš vai sámesogas , leat guovttigaskasaš persovdnadieđut , ja ahte jienastuslogu máŋgosa ferte dan vuođul gieđahallat .
Samisk perspektiv i nord-norsk reiselivsnæring
Sámi perspektiiva Davvi-Norgga mátkeealáhusas
Det er på tide å fokusere på det samiske perspektivet ved utviklingen av reiselivet i Nord-Norge , sier Sametingets visepresident Marianne Balto .
Lea áigi čalmmustahttit sámi sisdoalu mátkeealáhusa ovddideames Davvi-Norggas , lohká Sámedikki várrepresideanta Marianne Balto .
- Det er også viktig å få destinasjonsselskaper og andre reiselivsorganisasjoner til å legge vekt på ekthet og troverdighet når samisk kultur inngår i reiselivssatsingen , fortsetter Balto .
- Lea maid dehálaš oažžut destinášunservviid ja eará mátkeorganisašuvnnaid deattuhit eaktivuođa ja luohtehahttivuođa go sámi kultuvra lea oassi mátkkoštandoaimmas , joatká Balto
På den samiske reiselivskonferansen er småskala reiseliv tema .
Sámi mátkeealáhuskonferásan Álttás lea smávvaskálá mátkeealáhusat fáddán .
En rekke reiselivsaktører fra Nord-Norge er forelesere ved konferansen .
Olu Davvi-Norgalaš mákteealáhusaktevrrat leat logaldallin konferánssas .
Nils Gaup holder også innlegg om kultur som næring og samarbeid mellom reiseliv og filmbransjen .
Beakkán filbmadahkki Nils Gaup muitala mo kultuvra sáhttá ovddidit mátkeealáhusaid sámi guovlluin .
Sametinget avholder samisk reiselivskonferanse den 7. - 8. oktober i Rica Hotel , Alta .
Golggotmánu 07. - 08. b. doallá Sámediggi mátkeealáhuskonferánssa Áltás .
Påmeldingsfristen til konferansen er 24. august .
Dieđihanáigi konferánsii lea borgemánu 24. b. .
Sametingets plenumsmøte som var berammet til 23. – 27.05.2005 , er utsatt til 30.05. – 02.06.2005 , med avslutning kl. 16.00 .
Sámedikki dievasčoahkkin mii galggai dollojuvvot 23. – 27.05.2005 , lea maŋiduvvon 30.05. – 02.06.2005 rádjái , ja loahpahuvvo dii. 16.00 .
Første gang publisert 08.04.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 08.04.2005
Komite- og gruppemøtene vil bli avviklet som tidligere planlagt .
Lávdegodde- ja joavkočoahkkimat gal šaddet dollojuvvot nugo ovdal leat plánen .
Det er satt av tid til gruppemøter mandag 9. mai og til komite- og gruppemøter fra tirsdag 10. mai til torsdag 12. mai .
Leat bidjan áiggi joavkočoahkkimiidda vuossárgga miessemánu 9. beaivvi ja lávdegodde- ja joavkočoahkkimiidda fas maŋŋebárggas miessemánu 10. beaivvis duorastahkii miessemánu 12. beaivái .
I tillegg har vi , om det skulle være behov for det , åpnet for et plenumsmøte fredag 13. mai .
Dasto leat maid rahpan vejolašvuođa , jus čájehuvvo leat dárbun , doallat dievasdčoahkkima bearjadaga miessemánu 13. beaivvi .
Dette plenumsmøtet vil avsluttes kl. 16.00 .
Dát dievasčoahkkin šattašii loahpahuvvot dii. 16.00 .
Søknad kan sendes fra og med 1. desember etter utlysning .
Ohcamuša sáhttá sáddet juovlamánu 1. beaivvi rájes go almmuhuvvo .
Stipendet kan søkes når den blir utlyst 1. desember .
Stipeandda sáhttá ohcat go almmuhuvvo juovlamánu 1. beaivvi .
Utlysning skjer etter at Sametingets budsjett 2010 blir behandlet av plenum i slutten november .
Almmuheapmi dáhpáhuvvá go Sámedikki 2010 bušeahtta lea mearriduvvon dievasčoahkkimis .
Stipendet utbetales som engangsbeløp .
Stipeanda máksojuvvo oktan submin .
Behandlingstid vil være 1-2 måneder .
Áššemeannudanáigi lea 1-2 mánu .
Linken viser til utlysning for skoleåret 2007/2008 .
Liŋka čujuhuvvo almmuheapmái mii guoská skuvlajahkái 2007/2008 .
President Egil Olli gratulerer The BlackSheeps og overrekker en sjekk på kr 10.000 til kulturskolen i Nesseby
Sámediggepresideanta Egil Olli sávvá lihkku The BlackSheeps jovkui ja geige 10.000 ru Unjárgga kulturskuvlii
Gratulerer med en fantastisk seier i nordisk Melodi Grand Prix jr med sangen " Oro jaska beana " ! !
Lihkku dainna earenoamáš buori vuoittuin Davviriikkaid Melodi Grand Prix jr gilvvus lávlagiin " Oro jaska beana " ! !
The BlackSheeps gjør Unjárga / Nesseby og hele Sápmi stolt med en flott sang på samisk .
Unjárga ja olles Sápmi lea hui vuovdnái The BlackSheeps joavkkuin ja dainna fiinna lávlagiin mii lea maid sámegillii .
Samisk er tøft !
Sámegiella lea čaffat !
Kunnskapsløftet er den nye reformen i grunnskolen og videregående opplæring .
Máhttolokten Máhttolokten lea vuođđoskuvlla ja joatkkaoahpahusa ođđa ođastus .
Reformen fører til en rekke endringer i skolens innhold , struktur og organisering fra første trinn i grunnskolen til siste trinn i videregående opplæring .
Ođastus rievdadahttá ollu skuvlla sisdoalu , struktuvrra ja organiserema vuođđoskuvlla vuosttaš ceahki rájes joatkkaoahpahusa maŋimuš ceahki rádjai .
Det er utviklet egne læreplaner for Kunnskapsløftet - Samisk .
Leat ráhkaduvvon sierra sámi oahppoplánaid .
Disse planene er likeverdige og parallelle læreplaner for opplæring i samiske distrikt og for elever utenfor samiske distrikt som får samisk opplæring .
Dát oahppoplánat leat seammaárvvoasaččat ja paralleallat sámi guovlluin ja sámi ohppiide olggobealde sámi guovlluid geat ožžot sámi oahpahusa .
I fag hvor det ikke er utviklet samiske parallelle læreplaner , gjelder nasjonale fastsatte læreplaner .
Fágaide maidda eai leat mearriduvvon sámi parallealla plánat , gustojit mearriduvvon našonála oahppoplánat .
Reformen startet i august 2006 for elevene på 1.- 9. trinn i grunnskolen og på , Vg1 , første trinn i videregående opplæring .
Ođastus álggaheapmi Ođastus álggahuvvo borgemánus 2006 vuođđoskuvlla 1. – 9. ceahki ja joatkkaskuvlla vuosttaš ceahki ohppiide .
Fra skoleåret 2007/2008 vil reformen gjelde alle 10 trinn på grunnskolen , Vg 1 og Vg2 , det vil si første og andre trinn på videregående opplæring . Fra skoleåret 2008/2009 vil Kunnskapsløftet være innført for hele grunnopplæringen , det vil si alle 10 trinn på grunnskolen og alle 3 trinn i videregående opplæring .
Skuvlajagi 2007/2008 rájes guoskagoahtá ođastus vuođđoskuvlla buot 10 ceahkkái , ja dasto joatkkaskuvllaid vuosttaš ja nuppi vuođđodássái , nu gohčoduvvon Jo 1 ja Jo 2. Skuvlajagi 2008/2009 rájes váldojuvvo Máhttolokten ollásit vuođđoskuvlaoahpahussii , nu ahte buot 10 ceahki vuođđoskuvllas ja buot 3 ceahki joatkkaoahpahusas gullet dasa .
Kunnskapsløftet Samisk
Sámi máhttolokten
Det finnes et eget samisk læreplanverk for Kunnskapsløftet Samisk .
Eanaš oahppoplánat mat galget dán oahppoplánačoakkáldahkii leat juo mearriduvvon .
Det er utviklet og fastsatt samiske parallelle planer for grunnskolefag og for gjennomgående fag i grunnskolen og videregående opplæring i fagene naturfag , samfunnsfag , musikk , mat og helse , kristendoms- , religions og livssynskunnskap , norsk for elever med samisk som førstespråk og duodji ( parallell til kunst og håndverk ) .
Vuođđoskuvlafágaide ja dábálaš fágaide vuođđo- ja joatkkaoahpahusas nugo fágaide luonddufága , servodatfága , musihkka , biebmu ja dearvvašvuohta , risttalašvuohta- , osku ja eallinoainnumáhttu , dárogiella ohppiide geain lea sámegiella vuosttašgiellan ja duodji ( paralleallaplána kunst og håndverk ) leat ráhkaduvvon ja mearriduvvon sámi parallealla plánat .
I fag hvor det ikke er utviklet samiske parallelle læreplaner , gjelder de nasjonale fastsatte læreplaner .
Fágaide maidda eai leat mearriduvvon sámi parallella plánat , gustojit mearriduvvon našonála oahppoplánat .
Det er også egen fag- og timefordeling for elever som har samisk opplæring .
Ohppiide geain lea oahpahus sámegielas lea maiddái mearriduvvon sierra fága- ja diibmojuohku .
Den vil gjelde alle elever i Norge som velger samisk som første- eller andrespråk .
Dát guoská buot ohppiide Norggas geat válljejit sámegiela vuosttaš- dahje nubbingiellan .
Opplæring i samiske distrikt
Oahpahus sámi guovlluin
Elever i samiske distrikt skal ha opplæring i samsvar med Læreplanverket for Kunnskapsløftet - Samisk .
Ohppiin sámi guovllus galgá leat oahpahus Máhttoloktema – Sámi Oahppoplánabuktosa ektui .
Med samiske distrikt menes følgende kommuner : Kautokeino , Karasjok , Porsanger , Tana , Nesseby , Kåfjord og Tysfjord .
Sámi guovlun oaivvilduvvojit čuovvovaš gielddat : Guovdageaidnu , Kárášjohka , Porsáŋgu , Deatnu , Unjárga , Gáivuotna ja Divtasvuodna .
Samiske distrikt er definert i opplæringsloven .
Sámi guovlu lea čilgejuvvon oahpahuslágas .
Opplæring utenfor samiske distrikt
Oahpahus sámi guovlluid olggobealde
1 ) Elever som får opplæring i og på samisk
1 ) Oahppit geat ožžot oahpahusa sámegielas ja sámegillii
Elever utenfor samiske distrikt skal ha opplæring i samsvar med Læreplanverket for Kunnskapsløftet - Samisk , hvis de får opplæring på samisk .
Oahppit geat ožžot oahpahusa sámegillii sámi guovlluid olggobealde , galget oažžut oahpahusa Máhttoloktema sámi oahppoplánaid vuođul .
Dersom minst 10 elever i en kommune utenfor samiske distrikt , krever opplæring på samisk , har de rett til å det tilbudet så lenge det er minst seks elever igjen i gruppa .
Go uhcimusat 10 oahppi gáibidit oahpahusa sámegillii dakkár gielddas mii lea sámi guovlluid olggobealde , de sis lea vuoigatvuohta oažžut dan fálaldaga nu guhká go ain leat guhtta oahppi joavkkus .
2 ) Elever som får opplæring i samisk språk
2 ) Oahppit geat ožžot oahpahusa sámegielas