pere/sami_parallel huggingface dataset:
Etablering av siideordnet rekrutteringsandel forutsetter etter annet ledd at det blir fastsatt et høyeste reintall som den ordinære og sideordnede driftsenheten i sum må holde seg innenfor .
Buohtalas álggahansiidaoasi ásaheapmi eaktuda nuppi lađđasa mielde ahte mearriduvvo alimus boazolohku man siskkobealde siidaoassi ja buohtalas álggahansiidaoassi ferteba bissut .
Dette er nødvendig for å unngå at etablering av sideordnet rekrutteringsandel skjer til fortrengsel for de øvrige andelene i siidaen .
Dát lea dárbbašlaš hehtten dihte ahte buohtalas álggahansiidaoasi ásaheapmi dagaha siidda eará siidaoasálaččaid ovdii .
Slikt reintall bestemmes av siidaen selv , og skal følge meldingen til områdestyret etter siste ledd .
Diekkár boazologu mearrida siida ieš , ja galgá dieđihuvvot guovllustivrii maŋemus lađđasa mielde .
Fjerde ledd første punktum fastslår at en sideordnet rekrutteringsandel kan bestå i inntil 7 år , og det forutsettes at det ved etableringen samtidig inngås en avtale for overtakelse av den ordinære andelen .
Njealját lađđasa vuosttaš cealkka nanne ahte buohtalas álggahansiidaoassi sáhttá bistit gitta 7 jagi , ja eaktuduvvo ahte seammás go dat ásahuvvo , de dahkko soahpamuš dábálaš siidaoasi badjelasás váldima hárrái .
Formålet med etablering av rekrutteringsandel er å legge til rette for smidige generasjonsoverganger , og går man inn på dette bør tidshorisonten for endelig overtakelse ikke ligge for langt borte .
Ulbmilin buohtalas álggahansiidaoasi ásahemiin lea lágidit dilálašvuođaid njuovžilis buolvamolsumiidda , ja go dat ásahuvvo de ii berre loahpalaš badjelasás váldin leat beare guhkkin eret .
Overtakelsen må også få sin nærmere forankring i en avtale som forplikter innehaveren av den ordinære siidaandelen til å overføre denne innen fristen .
Badjelasas váldin ferte maiddái vuođđuduvvot šiehtadusa ala mii geatnegahttá dábálaš siidaoasi eaiggáda sirdit dan áigemeari sisá .
Som et minimum bør avtalen klart vise hvilket tidsperspektiv og reintall som ligger til grunn .
Unnimus mearis berre šiehtadus sisttisdoallat áigemeari ja boazologu mas lea sáhka .
Annet punktum fastslår at ansvaret som leder av sideordnet rekrutteringsandel bare kan overlates til et barn , et barnebarn eller en annen av den yngre generasjon som oppfyller vilkårene i § 9 for å eie rein .
Nuppi cealkagis mearriduvvo ahte buohtalas álggahansiidaoasi ovddasvástádus sáhttá addojuvvot dušše mánnái , áddjubii / áhkkubii dahje eará nuorat buolvva olbmui gii deavdá 9. § eavttuid , bohccuid eaiggáduššama birra .
Foruten å stille krav om å være myndig , kreves det etter fjerde punktum at vedkommende skal ha deltatt i alle sider av arbeidet i reindriften sammen med lederen i minst tre år .
Earret gáibádusa ahte son galgá leat válddáláš agis , de gáibiduvvo njealját cealkaga mielde ahte son galgá leat searvan buot boazodoalu bargguide jođiheaddji fárus unnimusat golbma jagi .
Dette for å sikre at den som skal overta siidaandelen har tilknytning til siidaen og nødvendig kunnskap og erfaring med hensyn til driftsforholdene i siidaen .
Dát lea nannen dihte ahte sus gii váldá badjelasás siidaoasi lea gullevašvuohta siidii ja dárbbašlaš máhttu ja vásáhus siidda doallodilálašvuođaid hárrái .
Det følger av femte ledd at leder av sideordnet rekrutteringsandel har samme rettigheter og plikter som leder av ordinær siidaandel , med mindre noe annet følger av loven her .
Viđát lađđasis čuovvu ahte buohtalas álggahansiidaoasi jođiheaddjis ( buohtalas siidaoasálaččas ) leat seamma vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat go dábálaš siidaoasi jođiheaddjis , jus eará ii čuvoš dán lága olis .
Departementet forutsetter imidlertid som det klare utgangspunkt at etablering av sideordnet rekrutteringsandel ikke kan gi grunnlag for bygging av særskilte gjeterhytter mv. .
Departemeanta eaktuda datte čielggasin ahte buohtalas álggahansiidaoasi ásaheapmi ii atte vuoigatvuođa hukset sierra guođohanbarttaid jna. .
Spørsmålet om rett til tilskudd under reindriftsavtalen vil måtte avklares gjennom reindriftsavtaleforhandlingene .
Gažaldagat doarjagiid hárrái boazodoallošiehtadusa olis fertejit čielggaduvvot dábálaš šiehtadallamiid bokte .
Departementet legger til grunn at lovendringene i seg selv ikke skal føre til noen økning av avtalerammen , jf. kapittel 9 .
Departemeanta atná eaktun ahte láhkarievdadeapmi iešalddis ii galgga dagahit ahte šiehtadussubmi lassána , gč. 9. kapihttala .
Sjette ledd regulerer hva som skjer dersom lederen for siidaandelen dør eller trekker seg som leder .
Guđát lađas regulere mii dáhpáhuvvá jus siidaoasi jođiheaddji jápmá dahje heaitá jođiheaddjin .
Den sideordnede rekrutteringsandelen inngår da i siidaandelen med lederen av den sideordnede andelen som ny leder .
Dalle manná buohtalas álggahansiidaoassi siidaoassái ja buohtalas álggahansiidaoasi jođiheaddji šaddá siidaoasi ođđa jođiheaddjin .
Melding om etablering av sideordnet rekrutteringsandel skal sendes områdestyret , jf. siste ledd .
Buohtalas álggahansiidaoasi ásaheapmi galgá dieđihuvvot guovllustivrii , gč. maŋemus lađđasa .
Områdestyret skal kontrollere at de formelle vilkårene er oppfylt , herunder at det er fastsatt et samlet høyeste reintall for siidaandelen og rekrutterings ­andelen .
Guovllustivra galgá dárkkisit ahte formála eavttut leat devdojuvvon , dás maiddái ahte siidaoasi ja buohtalas álggahansiidaoasi boazolohku oktiibuot ii leat eambbo go lea mearriduvvon alimus lohkun .
Til § 13 Ektefelles og samboers stilling
§ 13 Náittosguoimmi ja ovttasássi sadji
Bestemmelsen tilsvarer § 4-5 i utvalgets forslag og omhandler ektefelle / samboers stilling .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 4 – 5 ja sisttisdoallá náittosguoimmi / ovttasássi dili .
I første ledd første punktum fastslås det at ved ekteskap kan begge ektefeller være ansvarlige ledere av siidaandelen .
Vuosttaš lađđasa vuosttaš cealkagis nannejuvvo ahte goappaš náittosbealálaččat sáhttiba leat siidaoasi ovddasvástideaddji jođiheaddjin .
Dette gjelder selv om bare den ene ektefellen fyller vilkårene i § 9 første ledd .
Dát gusto vaikko dušše nubbi sudnos deavdá 9. § vuosttaš lađđasa eavttuid .
Slik felles siidaandel innebærer at ektefellene står solidarisk ansvarlige som ledere av siidaandelen .
Diekkár oktasaš siidaoassi mearkkaša ahte náittosguimmežagat leaba solidáralaččat ovddasvástideaddjin siidaoasi jođiheaddjin .
Utvalget foreslo at ektefellene automatisk skulle ha felles ansvar for siidaandel , jf. § 4-5 nr. 1 .
Lávdegoddi árvalii ahte náittosguimmežagain galgá automáhtalaččat leat oktasaš ovddasvástádus siidaoasi hárrái , gč. § 4 – 5 nr 1 .
På bakgrunn av konsultasjonene med Sametinget og NRL , er departementet kommet til at slikt felles lederskap , som har en betydelig ansvarsside , skal forutsette en enighet mellom ektefellene som kommer til uttrykk i reindriftsmeldingen , jf. utkastets annet ledd .
Ráđđádallamiid vuođul Sámedikkiin ja NBR:in lea departemeanta gávnnahan ahte diekkár oktasaš jođiheapmi , mas lea stuora ovddasvástádus , galgá leat náittosguimmežagaid soahpamuša mielde , mii boahtá ovdan boazodoallodieđáhusas , gč. evttohusa nuppi lađđasa .
Departementets forslag er således speilvendt i forhold til utvalgets forslag .
Nu lea departemeantta evttohus nuppeguvlui go lávdegotti evttohus .
Utvalget har foreslått at ektefeller som er ansvarlige for hver sin siidaandel under ekteskapet , skal være underlagt de samme regler som om de hadde felles ledelse av siidaandel , jf. § 4-5 nr. 1 tredje avsnitt .
Lávdegoddi lea árvalan ahte náittosguimmežagat geat leaba náittosdilis goabbat siidaoasi ovddasvástideaddjin , galgaba leat seamma njuolggadusaid vuollásaččat go dat geat leat ovtta siidaoasi oktasaš jođiheaddjin , gč. § 4 – 5 nr. 1 goalmmát lađđasa .
Den ene siidaandelen vil på sett og vis være sovende så lenge ekteskapet består .
Nubbi siidaoassi lea ovttaládje dego « oađđi » nu guhká go náittosdilli bistá .
Etter departementets syn bør ektefellene ha adgang til å utøve hver sin selvstendige reindrift .
Departemeantta oainnu mielde berreba náittosguimmežagat sáhttit doaimmahit goabbat iešheanalaš boazodoalu .
Dette følger av tredje ledd .
Dát boahtá ovdan goalmmát lađđasis .
Selv om ektefellene kan utøve hver sin selvstendige reindrift også under ekteskapet , vil andre bestemmelser i loven avgjøre om for eksempel en ektefelle kan flytte sin siidaandel fra en siida / distrikt til en annen .
Vaikko náittosguimmežagat sáhttiba doaimmahit goabbat iešheanalis boazodoalu maiddái náittosdilis , de lága eará mearrádusat mearridit sáhttá go omd. nubbi náittosguoibmi sirdit iežas siidaoasi ovtta siiddas / orohagas nubbái .
I slike tilfeller kommer reglene om etablering av siidaandel i § 11 inn .
Diekkár oktavuođain gustojit 11. § njuolggadusat siidaoasi ásaheami birra .
I fjerde ledd fastslås det at samboerskap på visse vilkår likestilles med ekteskap .
Njealját lađđasis nannejuvvo ahte ovttasássan dihto eavttuid dáfus lea ovttadássásaš náittosdiliin .
Dette er i tråd med den samfunnsmessige og lovgivningsmessige utvikling ellers .
Dát čuovvu dan ovdáneamis mii muđui lea servodagas ja eará lágain .
Det vises for øvrig til de generelle merknadene i kapittel 8 .
Čujuhit muđui oppalaš mearkkašumiide 8. kapihttalis .
Til § 14 Opphør av ekteskap og samboerskap
§ 14 Jus náittosdilli dahje ovttasássan nohká
Bestemmelsen har regler om de tilfeller der ektefellene / samboerne har hatt felles siidaandel , og tilsvarer utvalgets forslag § 4-6 .
Mearrádusas leat njuolggadusat dan hárrái jus náittosguimmežiin / ovttasássiin lea leamaš oktasaš siidaoassi , ja vástida lávdegotti evttohan § 4 – 6 .
Ved den ene ektefelles død , vil gjenlevende etter første ledd uten videre overta lederansvaret alene .
Jus nubbi náittosguoibmi jápmá , de sáhttá báhcán bealli ohcama haga badjelasás váldit jođihanovddasvástádusa akto , vuosttaš lađđasa mielde .
Dette gjelder selv om vedkommende ikke fyller vilkårene i § 9 .
Dát gusto maiddái dalle jus son vel ii deavddáše ge 9. § eavttuid .
Har ektefellene / samboerne ikke sammen stått ansvarlige , foreligger ingen slik fortrinnsrett .
Jus náittosguimmežat / ovttasássit eaba leat ovttas leamaš ovddasvástideaddjin , de ii leat diekkár vuosttašvuoigatvuohta .
En overtakelse må i så fall skje etter reglene i § 15 .
Badjelasas váldin ferte dalle dahkkot 15. § mearrádusaid mielde .
Dersom ektefellene / samboerne har hatt hver sin siidaandel , vil gjenlevendes overtakelse av avdødes andel medføre bortfall av den andre andelen , jf. bestemmelsen i § 10 tredje ledd .
Jus náittosguimmežiin / ovttasássiin lea leamaš goabbat siidaoassi , de nohká nubbi dain jus báhcán guoibmi váldá badjelasás jápmán guoimmi siidaoasi , gč. 10. § goalmmát lađđasa .
Overtas avdødes siidaandel av barn eller barnebarn eller medhjelper etter § 15 , skjer ikke noe slikt bortfall .
Jus jápmán guoimmi mánná dahje áddjut / áhkkut váldá badjelasás siidaoasi 15. § mielde , de ii noga nubbi siidaoassi .
Dersom ekteskapet eller samboerskapet opphører på annen måte enn ved død , mister etter annet ledd den som har hatt medansvar rett til å stå som ansvarlig leder .
Jus náittosdilli dahje ovttasássan nohká earaládje go jápmima bokte , de mieldeovddasvástideaddji guoibmi massá nuppi lađđasa mearrádusa mielde vuoigatvuođa leat ovddasvástideaddji jođiheaddjin .
Det kan imidlertid avtales mellom ektefellene / samboerne at vedkommende fortsatt skal eie rein i siidaandelen og eventuelt alene skal ha lederansvar for siidaandelen .
Náittosguimmežat / ovttasássit sáhttet datte soahpat ahte son ain sáhttá eaiggáduššat bohccuid siidaoasis dahje ahte son akto galgá leat siidaoasi ovddasvástideaddji jođiheaddji .
Dette gjelder selv om vedkommende ikke fyller vilkårene i § 9 .
Dát gusto vaikko son ii deavddáše ge 9. § eavttuid .
I dag krever dette samtykke fra områdestyret , jf. 1978-loven § 3 tredje ledd .
Dálá lága mielde gáibiduvvo dása guovllustivrra miehtan , gč. 1978-lága 3. § goalmmát lađđasa .
Men i likhet med utvalget mener departementet at dersom ektefellene / samboerne først er blitt enige om en slik løsning , bør samtykke fra områdestyret ikke være nødvendig .
Muhto seammaládje go lávdegoddi , de oaivvilda maiddái departemeanta ahte jus náittosguimmežat / ovttasássit vuos leat válljen diekkár čovdosa , de ii berre leat dárbbašlaš guovllustivrras ohcat lobi .
I henhold til tredje ledd skal endringer i lederansvaret etter første og annet ledd meddeles områdestyret .
Goalmmát lađđasa mielde galget jođiheaddjeovddasvástádusa rievdamat vuosttaš ja nuppi lađđasiid mielde dieđihuvvot guovllustivrii .
Til § 15 Overføring av ansvaret som leder av siidaandel
§ 15 Siidaoasi jođihanovddasvástádusa sirdin
Paragrafen skal regulere situasjonen dersom leder av siidaandel enten beslutter å trekke seg som leder eller dør , og er i samsvar med utvalgets forslag § 4-7 .
Paragráfa galgá reguleret dilálašvuođaid jus siidaoasi jođiheaddji mearrida juogo heaitit jođiheaddjin dahje son jápmá , ja vástida lávdegotti evttohan § 4 – 7 .
Etter første ledd kan en som ikke ønsker å være leder av siidaandel overføre ledelsen til annen person som har rett til å eie rein i siidaandelen .
Vuosttaš lađđasa mielde sáhttá okta gii ii šat áiggo leat siidaoasi jođiheaddjin , sirdit jođiheami eará olbmui geas lea vuoigatvuohta eaiggáduššat bohccuid siidaoasis .
En forutsetning er at det ikke er opprettet sideordnet rekrutteringsandel .
Eaktun lea ahte ii leat ásahuvvon buohtalas álggahansiidaoassi .
I så fall vil lederen av den sideordnete andelen automatisk overta ledelsen av den ordinære andelen dersom lederen av denne trekker seg .
Jus nu lea , de šaddá buohtalas álggahansiidaoasi jođiheaddji automáhtalaččat dábálaš siidaoasi jođiheaddjin , jus dábálaš jođiheaddji heaitá .
Etter annet ledd stilles det krav om at den nye lederen av siidaandelen må være myndig og ha arbeidet i reindriften sammen med lederen i tre år .
Nuppi lađđasis lea gáibádus ahte siidaoasi ođđa jođiheaddji galgá leat válddáláš ja galgá leat leamaš boazodoalus ovttas jođiheddjiin golbma jagi .
Områdestyret kan i særlige tilfeller godkjenne overføring til barn eller barnebarn som ikke er myndige eller som ikke har deltatt i driften i tre år .
Guovllustivra sáhttá erenoamáš dilálašvuođain dohkkehit sirdit siidaoasi mánnái dahje áhkkubii / áddjubii gii ii leat válddálášvuođa agis , dahje gii ii leat leamaš boazodoalus golbma jagi .
En slik bestemmelse er nødvendig for å unngå uheldige og til dels støtende situasjoner i forhold til livsarvinger .
Diekkár mearrádus lea dárbbašlaš garvin dihte váivves dahje unohis dilálašvuođaid árbbolaččaid guovdu .
Ved overdragelse til umyndige kommer på vanlig måte vergemållovgivningen inn i bildet .
Jus agivuloš mánná váldá badjelasás siidaoasi , de gustojit dábálaš láhkamearrádusat almmolaš áššefuolaheami birra .
Tredje ledd sikrer tidligere leder fortsatt adgang til å eie rein i siidaandelen .
Goalmmát lađas sihkkarastá ovdalaš jođiheaddji vejolašvuođa ain eaiggáduššat bohccuid siidaoasis .
Dette er en rett for tidligere leder som innebærer et unntak fra prinsippene i § 10 annet ledd .
Dát lea ovdalaš eaiggáda vuoigatvuohta beroškeahttá 10. § nuppi lađđasa prinsihpain .
Fjerde ledd regulerer forholdet hvor leder av siidaandel dør uten at det er truffet beslutning som nevnt i første ledd .
Njealját lađas regulere dilálašvuođaid goas siidaoasi jođiheaddji jápmá , ii ge leat dahkkon mearrádus nugo namuhuvvon vuosttaš lađđasis .
Man har for eksempel ingen eldsterett i reindriften slik en kjenner det fra landbruksretten , snarere en yngsterett .
Boazodoalus ii leat boarrásepmosa vuoigatvuohta seammaládje go eanandoalus lea , baicca lea nuoramusas čielgaset vuoigatvuohta .
Som utvalget , ser departementet det ikke som hensiktsmessig å skulle foreslå noen slike regler .
Nugo lávdegoddi , de ii departemeanta ge ane vuogasin árvalit diekkár njuolggadusaid .
Bestemmelsene i annet ledd gjelder tilsvarende , slik at reindriftsfaglig kompetanse er nødvendig .
Nuppi lađđasa mearrádusat gustojit seammaládje , nu ahte boazodoallofágalaš gelbbolašvuohta lea dárbbašlaš .
Dersom det ikke er tale om overføring til barn eller barnebarn , kan kravet om å være myndig ikke fravikes .
Jus ii leat sáhka sirdit siidaoasi mánnái dahje áhkkubii , / áddjubii de ii sáhte spiehkastit gáibádusas ahte galgá leat válddáláš .
Ved dødsfall foreslås det at det kan søkes områdestyret om å stille siidaandelen i bero inntil barn , barnebarn eller annen person som i henhold til § 9 har rett til å eie rein i siidaandelen er myndig , jf. femte ledd .
Go siidaoasi jođiheaddji jápmá , de sáhttá ohcat guovllustivrras lobi vurket siidaoasi dassážii go mánná , áddjut / áhkkut dahje eará olmmoš geas 9. § mielde lea vuoigatvuohta eaiggáduššat bohccuid siidaoasis , šaddá válddáláš , gč. viđát lađđasa .
Dette er en ny bestemmelse i forhold til utvalgets forslag , og er begrunnet i at det i gitte situasjoner kan være behov for en slik ordning istedenfor at en umyndig overtar siidaandelen i henhold til annet ledd annet punktum .
Dá lea ođđa mearrádus lávdegotti árvalusa ektui , ja ággan lea ahte dihto dilálašvuođain sáhttá diekkár ortnet leat dárbbašlaš dan sadjái go ahte vuolleahkásaš váldá badjelasás siidaoasi nuppi lađđasa nuppi cealkaga mielde .
Det forutsettes imidlertid at dette bare skjer unntaksvis , idet det ikke er gunstig å ha slike inaktive enheter i siidaen over lengre tid .
Eaktuduvvo ahte dát dáhpáhuvvá dušše erenoamáš oktavuođain , go siidii ii leat buorre go leat « oađđi » siidaoasit guhkit áigge .
Etter sjette ledd skal melding om overføring sendes områdestyret som skal foreta en legalitetskontroll i forhold til de formelle vilkårene .
Guđát lađđasa mielde galgá siidaoasi sirdin dieđihuvvot guovllustivrii , mii galgá dárkkistit lobálašvuođa formála eavttuid ektui .
Til § 16 Avvikling av siidaandel
§ 16 Siidaoasi heaittiheapmi
Bestemmelsen tilsvarer § 4-8 i utvalgets forslag .
Mearrádusat vástidit lávdegotti árvalan § 4 – 8 .
Her gis regler om avvikling av siidaandel .
Dáppe leat njuolggadusat siidaoasi heaittiheami birra .
Første ledd gir anvisning på hva som skal skje ved avvikling eller død dersom ansvaret ikke er overført til noen berettiget .
Vuosttaš lađđasis čujuhuvvo mii galgá dáhpáhuvvat jus siidaoasi eaiggát heaitá dahje jápmá ovdal go ovddasvástádus lea sirdojuvvon eará vuoigatvuođalažžii .
Da skal siidaandelen oppløses eller reinen selges med mindre den inngår i en annen siidaandel eller i en sideordnet rekrutteringsandel .
Dalle galgá siidaoassi heaittihuvvot dahje bohccot vuvdojuvvot jus eai sirdojuvvo eará siidaoassái dahje buohtalas álggahansiidaoassái .
Ansvaret for dette ligger til styret i siidaen , eventuelt hos den kontaktperson som er utpekt dersom styre ikke er opprettet .
Orohatstivrras lea ovddasvástádus dán hárrái , dahje nammaduvvon gulahallanolbmos jus ii leat stivra ásahuvvon .
Kostnadene ved avviklingen skal dekkes av inntektene ved salg av reinen .
Heaittiheami goluid galgá gokčat bohccuid vuovdimiin .
I annet ledd fastslås det at ved avvikling av sideordnet rekrutteringsandel eller dersom innehaver av sideordnet rekrutteringsandel dør , går andelen inn i den siidaandelen som den sideordnede rekrutteringsandelen er etablert ut fra .
Nuppi lađđasis nannejuvvo ahte buohtalas álggahansiidaoasi heaittiheami oktavuođas dahje jus buohtalas álggahansiidaoasi jođiheaddji jápmá , de manná dat ruovttoluotta siidaoassái mas buohtalas álggahansiidaoassi lea vuolggahuvvon .
En slik avvikling innebærer at innehaver av siidaandelen kan etablere en ny sideordnet rekrutteringsandel for en annen person som fyller vilkårene .
Diekkár heaittiheapmi mielddisbuktá ahte siidaoasi eaiggát sáhttá ásahit ođđa buohtalas álggahansiidaoasi eará olbmui gii deavdá eavttuid .
I henhold til tredje ledd skal melding om avvikling etter første og annet ledd sendes områdestyret .
Goalmmát lađđasa mielde galgá heaittiheapmi vuosttaš ja nuppi lađđasiid mielde dieđihuvvot guovllustivrii .
Særlige spørsmål reiser seg i forhold til siidaandeler hvor reinflokk og aktivitet er på et slikt nivå at det blir vanskelig å tale om drift .
Sáhttet čuožžilit erenoamáš gažaldagat siidaosiid hárrái main boazolohku ja doaibma lea nu unni ahte ii báljo sáhte boazodoallun gohčodit .
Utvalget har her foreslått at andeler som gjennom fem år har hatt et reintall på under 50 skal kunne avvikles .
Lávdegoddi lea árvalan ahte siidaoasit main viđa jagis eai leat leamaš badjel 50 bohcco galget sáhttit heaittihuvvot .
Dette representerer etter departementets syn et praktisk sett greit kriterium , og departementet slutter seg til utvalgets forslag her , se siste ledd .
Dát lea departemeantta oaivila mielde vuogas rádji , ja departemeanta doarju árvalusa , gč. maŋemus lađđasa .
I tråd med forslaget legges det opp til at reineieren etter det fjerde året med et reintall under 50 , skal varsles om den forestående avvikling .
Nugo lávdegoddi nai árvalii , de evttoha departemeanta ahte go boazolohku lea vuollel 50 njealját jagi , de galgá dieđihuvvot heaittiheami birra .
Til § 17 Hold av rein i strid med reglene i kapittel 2
§ 17 Bohccuid oamasteapmi 2. kapihttala njuolggadusaid vuostá
Som utvalget framhever , kan hold av rein i strid med reglene i kapittel 2 skyldes mange ulike forhold .
Nugo lávdegoddi deattuha , de sáhttet bohccuid doallamii 2. kapihttala njuolggadusaid vuostá leat máŋga ákka .
I andre tilfeller kan det dreie seg om en person som ikke har reinen registrert i siidaandel slik § 9 annet ledd krever .
Eará oktavuođain sáhttá leat ahte bohccot eai leat registrerejuvvon siidaoassái nugo gáibiduvvo 9. § nuppi lađđasis .
Da kan vedkommende pålegges å bringe det ulovlige forholdet til opphør ved registrering av reinen i en siidaandel .
Dalle sáhttá son gohčohallat heaittihit lobihis doaimma dan bokte ahte registrereha daid siidaoassái .
Hvis reineieren ikke lykkes med dette , må reinen overdras til andre eller slaktes .
Jus dat ii lihkostuva , de ferte bohccuid daguhit earái dahje njuovvat .
Blir pålegget ikke etterkommet , kan tvangstiltak gjennomføres i henhold til bestemmelsene i kapittel 11 , i tillegg til at det også kan bli tale om straffeansvar .
Jus geasku ii čuvvojuvvo , de sáhttet čađahuvvot bággendoaimmat 11. kapihttala njuolggadusaid mielde , ja dasa lassin sáhttá leat ráŋggáštusovddasvástádus .
For øvrig er andre reineiere eller berørte ikke alene henvist til å vente på at områdestyret skal gripe inn .
Eará boazoeaiggádat dahje guoskevaš bealit eai dárbbaš vuordit dassá guovllustivra dahká juoidá .
Foreligger rettslig interesse , kan saken følges opp gjennom rettsapparatet .
Jus leat rievttálaš beroštumit , de sáhttá ášši ovddidit riektevuogádahkii .
Til § 18 Melding om reindrift
§ 18 Boazodoallodieđáhus
Bestemmelsen tilsvarer § 4-11 i utvalgets forslag .
Mearrádusat vástidit lávdegotti árvalan § 4 – 11 .
Den er en videreføring av gjeldende lov § 19 , men visse forenklinger foreslås .
Dát mearrádus lea maiddái dálá lága § 19 , muhto evttohuvvo dál veahá álkidahttot .
Første ledd fastslår at leder av siidaandel skal gi årlig melding om reindrift til områdestyret .
Vuosttaš lađđasis nannejuvvo ahte siidaoasi jođiheaddji galgá jahkásaččat sáddet guovllustivrii dieđu boazodoalus birra .
Regelen gjelder også for leder av sideordnet rekrutteringsandel , jf. § 12 femte ledd som fastslår at innehaver av sideordnet rekrutteringsandel har samme rettigheter og plikter etter loven som innehaver av ordinær siidaandel .
Njuolggadus guoská maiddái buohtalas álggahansiidaoasi jođiheaddjái , gč. 12. § viđát lađđasa , mii nanne ahte buohtalas álggahansiidaoasi jođiheaddjis leat lága mielde seamma vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat go dábálaš siidaoasi jođiheaddjis .
Annet ledd gir hjemmel for å fastsette nærmere regler om opplysninger i meldingen mv. .
Nubbi lađas addá válddi mearridit dárkilet njuolggadusaid dieđáhusa sisdoalu birra jna. .
I tredje ledd har utvalget foreslått en bestemmelse om taushetsplikt vedrørende opplysninger i meldingen om reintall og andre personlige forhold .
Goalmmát lađđasis lea lávdegoddi árvalan jávohisvuođageatnegasvuođa dieđáhusa sisdoalu hárrái boazologu ja eará persovnnalaš áššiid birra .
Det kan reises spørsmål om hvorvidt reintallsopplysninger skal anses som personlige forhold .
Sáhttá gal eahpidit gullá go boazolohku persovnnalaš dieđuide .
Til § 19 Beiterett
§ 19 Guohtunvuoigatvuohta
Bestemmelsen er i samsvar med § 5-1 i utvalgets forslag og står i dag i § 11 .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 1 ja dálá lága 11. § .
Til § 20 Årstidsbeiter
§ 20 Áigodatguohtumat
Bestemmelsen er i samsvar med § 5-2 i utvalgets forslag og finnes ikke i gjeldende lov .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 2 ii ge dat leat dálá lágas .
Bevissthet om dette er viktig når spørsmål om disponering av areal til andre formål enn reindrift kommer opp .
Dihtomielalašvuohta dán birra lea deaŧalaš , eandalii jus lea sáhka eatnamiid geavaheamis eará doaimmaide go boazodollui .
Til § 21 Rett til husvære , buer o.l. .
§ 21 Vuoigatvuohta visttiide , áittiide jna. .
Bestemmelsen svarer til § 5-3 i utvalgets forslag og § 10 første ledd nr. 1 og 2 og annet ledd i gjeldende lov .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 3 ja dálá lága 10. § vuosttaš lađđasa nr. 1 ja 2 ja nubbi lađas .
Til § 22 Flyttleier
§ 22 Johtingeainnut
Bestemmelsen svarer til § 5-4 i utvalgets forslag , og er en videreføring av § 10 første ledd nr. 4 i gjeldende lov .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 4 ja dálá lága 10. § vuosttaš lađđasa nr. 4 .
Flyttlei har gjennom loven fått et særlig vern .
Johtingeainnut leat erenoamážit suodjaluvvon lága bokte .
Flyttleiene utgjør kretsløpet i årssyklusen og er normalt av helt avgjørende betydning for reindriften i området .
Johtingeainnut čatnet oktii áigodatguohtumiid ja leat áibbas dárbbašlaččat guovllu boazodollui .
Til § 23 Motorferdsel
§ 23 Mohtorjohtolat
Bestemmelsen svarer til § 5-7 i utvalgets forslag og er en videreføring av regelen i gjeldende lov § 10 første ledd nr. 3 .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 7 ja dálá lága § 10 vuosttaš lađđasa nr. 3 .
Det dreier seg her om reindriftens nyttebruk av motoriserte framkomstmidler .
Ii leat eahpádus das ahte boazodoallu dárbbaša mohtorfievrruid meahcis .
Dette innebærer imidlertid også et ansvar for at hensynet til miljøverdier og sårbar natur blir ivaretatt .
Dat datte mielddisbuktá ovddasvástádusa vuhtii váldit birasárvvuid ja rašes luonddu .
Til § 24 Gjerder og andre anlegg
§ 24 Áiddit ja eará rusttegat
Bestemmelsen tilsvarer § 5-8 i utvalgets forslag og er en direkte videreføring av § 12 i gjeldende lov .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti § 5 – 8 ja dálá lága 12. § .
Til § 25 Brensel og trevirke i det samiske reinbeiteområdet
§ 25 Boaldámušat ja muorat sámi boazodoalloguovllus
Bestemmelsen svarer til § 5-5 utvalgets forslag og er en videreføring av § 13 i dagens lov .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 5 ja dálá lága 13. § .
Til § 26 Jakt , fangst og fiske i det samiske reinbeiteområdet
§ 26 Bivdu ja guolásteapmi sámi boazodoalloguovllus
Bestemmelsen svarer til § 5-6 i utvalgets forslag og er en videreføring av § 14 i dagens lov .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 5 – 6 ja dálá lága 14. § .
Det må påpekes at reineiere kan ha rettigheter til jakt og fiske som er mer omfattende enn det som følger av bestemmelsen her ut fra alders tids bruk , jf. utvalgets merknader til § 5-6 .
Deattuhuvvo ahte boazoeaiggádiin sáhttet dološ áiggi rájes geavaheami olis leat viidát bivdo- ja guolástanvuoigatvuođat go dat mat dán mearrádusas bohtet ovdan , gč. lávdegotti mearkkašumiid §:ii 5 – 6 .
Til § 27 Utøvelse av reindrift
§ 27 Boazodoallu
Denne bestemmelse svarer til utvalgets forslag § 6-1 .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 6 – 1 .
Første ledd er en generell regel for hvordan en reineier skal utøve sin reindrift .
Vuosttaš lađđasis lea njuolggadus das movt boazoeaiggát galgá doaimmahit iežas boazodoalu .
I annet ledd presiseres det ansvar den enkelte reineier har for at driften er i samsvar med loven og distriktets bruksregler .
Njuolggadussan leat buorit boazodoallodábi prinsihpat , maid sáhttá leat vuogas lága bokte nannet .
Til § 28 Tilsyn
§ 28 Geahčču
Utvalget har her foreslått en bestemmelse om gjeting .
Lávdegoddi lea dákko evttohan mearrádusa guođoheami birra .
Høringen har , som nevnt i kapittel 8 , avdekket stor motstand mot at dette uttrykket tas i bruk idet det framstår som lite tidsmessig og kan gi gale assosiasjoner .
Gulaskuddamis lea boahtán stuora vuosteháhku dasa ahte dákkár sátni váldo láhkii , nugo 8. kapihttalis boahtá ovdan , go dat ii heive dán áigge , ja sáhttá muđui dagahit boasttu áddejumi .
Departementet foreslår at uttrykket tilsyn nyttes isteden .
Departemeanta evttoha dan sadjái doahpaga geahčču .
Til § 29 Innsyn
§ 29 Geahčadeapmi
Denne bestemmelse svarer til utvalgets forslag § 6-3 .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 6 – 3 .
Retten til innsyn er viktig for en god og velordnet reindrift , og har en tradisjonell forankring i reindriften .
Vuoigatvuohta geahčadit lea deaŧalaš buori ja ortnetlaš boazodoalus , ja dat lea árbevirolaš vierru boazodoalus .
Et sentralt element i dette er å legge forholdene til rette for innsyn der hvor innsyn begjæres .
Guovddáš bealli dás lea ahte galgá lágidit ealu nu ahte sáhttá geahčadit dalle go soames dan gáibida .
For nærmere enkeltheter vises til utvalgets merknader til bestemmelsen .
Lávdegoddi lea dárkileappot čielggadan dán iežas mearkkašumiin mearrádussii .
Til § 30 Behandling av andre siidaers rein
§ 30 Eará siiddaid bohccot
Denne bestemmelse svarer til utvalgets § 6-4 .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 6 – 4 .
Det er her tale om høflighetsregler og omsorgsplikt .
Sisdoallun lea dábálaš vuollisvuohta ja beroštupmi .
For nærmere enkeltheter vises til utvalgets forslag .
Lávdegoddi lea dárkileappot čielggadan dán iežas mearkkašumiin mearrádussii .
Til § 31 Skilling
§ 31 Rátkkašeapmi
Bestemmelsen svarer til § 6-5 i utvalgets forslag .
Mearrádusas lea seamma sisdoallu go lávdegotti árvalan § 6 – 5 .
Reglene om skilling er viktige ordensregler .
Rátkkašeami njuolggadusat leat deaŧalaš ortnetnjuolggadusat .
Utvalget redegjør utførlig for de ulike sider omkring reinskilling , og det vises til dette .
Lávdegoddi čielggada dárkilit rátkkašeami iešguđet beliid , ja mii čujuhit dasa .
Utvalget hadde en egen bestemmelse om varsling om rein i gjerdet ( § 6-6 ) .
Lávdegottis ledje sierra mearrádusat gárddástallama dieđiheami birra ( § 6 – 6 ) .
En egen bestemmelse om dette er etter departementets oppfatning unødvendig , og er derfor lagt inn som nest siste og siste ledd i denne paragrafen .
Departemeantta mielas lea dárbbašmeahttun bidjat dakkár mearrádusa sierra paragráfan ja dan dihte leat baicca dán paragráfa maŋemus ja nubbin maŋemus lađasin .
Til § 32 Rett til reinmerke
§ 32 Mearkavuoigatvuohta
Bestemmelsene her er i hovedsak i tråd med forslaget fra lovutvalget som ikke innebærer noen realitetsendring i forhold til gjeldende rett .
Mearrádus lea buori muddui seamma go láhkalávdegoddi lei árvalan , ja sisdoallu ii leat rievdan dálá rievtti ektui .
Første ledd nr. 1 og 2 svarer innholdsmessig til § 3 første ledd i dagens lov .
Vuosttaš lađđasa nr. 1 ja 2 leat sisdoalu dáfus seamma go dálá lága § 3 vuosttaš lađas .
Nr. 3 presiserer at det må foreligge tilknytning til siidaandel .
Nr. 3 deattuha ahte ferte leat gullevašvuohta siidaoassái .
Annet ledd viderefører bestemmelsen i gjeldende lov § 3 annet ledd om at den som blir adoptert likestilles med egnefødte barn .
Nubbi lađas lea seamma go dálá lága § 3 nubbi lađas dan birra ahte son gii adopterejuvvo lea ovttadássásaš iežasriegádahtton mánáiguin .
Bestemmelsene i tredje ledd og fjerde ledd er en konsekvens av bestemmelser i §§ 13 og 14 .
Goalmmát ja njealját lađđasa mearrádusat čuvvot iešalddiset §§ 13 ja 14 mearrádusaid olis .
Femte ledd er en konsekvens av § 9 tredje ledd .
Viđát lađas boahtá iešalddis 9. § goalmmát lađđasa olis .
Til § 33 Plikt til merking av rein
§ 33 Merkengeatnegasvuohta
Bestemmelsen fastslår som dagens lov at all rein i det samiske reinbeiteområdet skal merkes med eierens merke .
Mearrádus nanne seammaládje go dálá láhka ahte buot bohccot sámi boazodoalloguovllus galget merkejuvvot eaiggáda merkii .
Reindriftslovutvalget har foreslått at merkefristen skal være 31. mai året etter at kalven er født , jf. § 7-1 i utvalgets forslag .
Boazodoalloláhkalávdegoddi lea árvalan ahte merkema áigemearri galgá leat njukčamánu 31. beaivi jagi maŋŋel go miessi lea riegádan , geahča lávdegoddi árvalan § 7 – 1 .
Utvalget anfører at merkefrist 31. oktober innbyr til å tilegne seg andres kalv , og at det i enkelte områder blir oppfattet slik at umerket kalv etter 31. oktober tilfaller fellesskapet .
Lávdegoddi oaivvilda ahte jus merkenáigi lea golggotmánu 31. beaivvi , de oalgguha dat olbmuid oamastallat earáid misiid , ja ahte soames guovlluin ipmirduvvo nu ahte geažotbeallji lea oktasašopmodat maŋŋel golggotmánu 31. beaivvi .
Departementet er kommet til merkefristen fortsatt skal være 31. oktober .
Departemeanta lea gávnnahan ahte merkenáigemearri ain galgá leat golggotmánu 31. beaivi .
Hovedmerking på sommeren / høsten er kjennetegn på en velordnet reindrift .
Buresdoaibmi boazodoalu dovdomearka lea ahte váldomerken čađahuvvo geasset / čakčat .
Det skal også påpekes at fristen 31. oktober ikke endrer det faktiske eierforholdet til kalv som følger merket simle .
Deattuhuvvo maiddái ahte áigemearri golggotmánu 31. beaivi ii rievdat eaiggátvuođa miessái mii čuvvoda merkejuvvon álddu .
Kalv som følger merket simle etter 31. oktober , kan merkes med hårmerke , jf. § 38 .
Miessi mii čuovvu merkejuvvon álddu maŋŋel golggotmánu 31. beaivvi , sáhttá guolgamerkejuvvot , geahča § 38 .
I de tilfeller der merking ikke har skjedd innen 31. oktober , kan områdestyret i særlige tilfelle samtykke i at fristen overskrides , men ikke under noen omstendighet ut over 31. mai det påfølgende år .
Jus miessi ii leat merkejuvvon ovdal golggotmánu 31. beaivvi , de sáhttá guovllustivra erenoamáš dilálašvuođain guhkidit áigemeari , muhto ii guđege dáfus guhkkelii go miessemánu 31. beaivái nuppe jagi .
Merking skal skje i henhold til bestemmelser om dyrevern , noe som blant annet innebærer at øremerking ikke skal skje vinterstid i streng kulde .
Merket galgá elliidsuodjalusa mearrádusaid mielde , mat earret eará sisttisdollet ahte bealji ii galgga merket buolašin .
Til § 34 Former for merking
§ 34 Merkenvuogit
Et reinmerke består av hovedsnitt og tilleggssnitt .
Mearkkas leat váldosánit ja lassisánit .
Med hovedsnitt forstås familiens merkestamme , dvs. « mearkaoalli » .
Dán lágas mearkkašit váldosánit bearraša mearkaoali .
Det er ikke vanlig å tillate tilleggssnitt til andre enn sin nærmeste familie , og da registreres merket med tilleggssnitt som et nytt reinmerke .
Dát dahkko merkenárbevieruid mielde , ja lea álki oaidnit ahte mearkkat gullet ovtta oallái ja nu lea álkit diehtit gosa mearka gullá .
Dette er av hensyn til merketradisjoner der familiens reinmerker er beslektet og således lettere lar seg identifisere .
Earret go dás bajábealde namuhuvvon , de ii leat dábálaš čálihuvvon merkii bidjat lassisániid go eaiggátvuohta jorrá earái .
Tilleggssnitt i et registrert merke ved overdragelse av eierforhold er svært lite i bruk utover det som er beskrevet ovenfor .
Jus boazu jorrá ođđa eaiggádii , de galgá merket bealljegilkoriin dahje eará heivvolaš vugiin , omd. datachipsain .
Dette vil f. eks. gjelde for rein man har fått som lønn for arbeid , som dåps- , konfirmasjons- og bryllupsgaver og ved salg av livdyr .
Dát sáhttet leat bohccot maid lea ožžon bálkán barggu ovddas , rista- , konfirmašuvdna- ja headjaskeaŋkan ja ealihanbohccuid oastin .
Hårmerke markerer et eierforhold til kalv , og anses å være en midlertidig identifisering av eierforhold frem til kalven merkes .
Diekkár merkema galgá dieđihit ja duođaštit . Guolgamearka čájeha gii lea miesi eaiggát , ja lea gaskaboddosaš mearkan dassážii go bealljemerkejuvvo .
Hårmerke kan også brukes i andre sammenhenger , f.eks for å markere at man har ansvar for annens rein fra en annen siida .
Guolgamerket sáhttá maid eará oktavuođain , omd. čájehan dihte ahte son geahččá eará siidda bohcco .
Til § 35 Ommerking
§ 35 Mearkka rievdadeapmi
Denne bestemmelsen er ny og fastslår at ommerking ikke er tillatt .
Dát mearrádus lea ođas ja nanne ahte ii leat lohpi rievdadit mearkka .
Rettsstridig ommerking straffes som tyveri .
Lobihis rievdadeapmi ráŋggáštuvvo suolavuohtan .
Med ommerking menes her alle former for skjæring i allerede eksisterende snitt i øret , jf. utvalgets utredning punkt 9.4.4 .
Rievdademiin oaivvilduvvo dás ovdalaččas merkejuvvon bealji buotlágán čuohppan , geahča lávdegotti čielggadeami čuoggás 9.4.4 .
Denne bestemmelsen vil kunne komme til anvendelse i tilfeller hvor det avdekkes at rein er merket med snittkombinasjoner som ikke er godkjent .
Dát mearrádus sáhttá boahtit atnui jus gávdnojit bohccot main leat sánit dahje lasáhusat mat eai leat dohkkehuvvon .
Det vises for øvrig til merknaden til § 34 .
Čujuhit muđui § 34 mearkkašumiide .
Til § 36 Salg av rein uten lovlig merke
§ 36 Geažotbeljiid ja lobihemet merkejuvvon bohccuid vuovdin
Departementet legger til grunn at all rein merkes i tråd med merkebestemmelsene , og slutter seg for øvrig til lovutvalgets kommentarer .
Departemeanta eaktuda ahte buot bohccot merkejuvvojit mearkanjuolggadusaid mielde , ja doarju muđui láhkalávdegotti mearkkašumiid .
Til § 37 Merkenemnd og klagenemnd
§ 37 Mearkalávdegoddi ja váiddaásahus
Som det er gjort rede for under punkt 8.21 , foreslås det ikke endringer i den offentlige forvaltningen av reindriften .
Nugo čilgejuvvon kapihttalis 8.21 , de ii árvaluvvo rievdadit boazodoalu almmolaš hálddašeami .
Fylkesmannen vil derfor heller ikke få noen rolle i forhold til merkebestemmelsene slik som foreslått av utvalget .
Dan dihte ii oaččo fylkkamánni makkárge sajádaga mearkamearrádusaid hárrái nugo lávdegoddi lei árvalan .
I samsvar med utvalgets forslag foreslås det imidlertid en egen klagenemnd for merkesaker som oppnevnes av reindriftsstyret .
Lávdegotti árvalusa mielde evttohuvvo datte ásahit váiddaásahusa mearkaáššiid várás , man boazodoallostivra nammada .
I dag er det reindriftsstyret selv som er klageinstans i merkesaker ; en ordning som har vist seg å være noe uhensiktsmessig .
Dál lea boazodoallostivra ieš váiddaásahussan mearkaáššiin , muhto lea čájehuvvon ahte dat ortnet ii leat áibbas vuogas .
Departementet vil gi nærmere regler for saksbehandlingen , herunder om registreringsavgift , øreklips og klagebehandling , se §§ 39 og 41 .
Departemeanta addá dárkilet njuolggadusaid áššegieđahallamii , dás maiddái registrerendivada , bealljegilkoriid ja váiddagieđahallama birra , gč. §§ 39 ja 41 .
Til § 38 Registrering og sletting av merke
§ 38 Mearkka sisačáliheapmi ja sihkkun
Registrering foretas på en slik måte at merkeregisteret får den nødvendige notoritet .
Sisačáliheapmi galgá dahkkot dainna lágiin ahte mearkaregisttar oažžu dárbbašlaš notoritehta .
Bestemmelsene er noe omarbeidet i forhold til lovutvalgets forslag , og er en kombinasjon av utvalgets §§ 7-4 og 7-7 .
Evttohus lea veahá rievdaduvvon láhkalávdegotti árvalusa ektui . Evttohus lea lávdegotti árvalan § 7 – 4 ja § 7 – 7 seaguhus .
Bestemmelsen i fjerde ledd i departementets utkast fastslår at et reinmerke som ikke har vært i bruk de siste fire år kan slettes .
Njealját lađas departemeantta evttohusas nanne ahte mearka , mii ii leat leamaš anus maŋemus njeallje jagi , sáhttá sihkkojuvvot .
Utvalget har lagt til grunn at det skal slettes med mindre det er stilt i bero slik utvalgets forslag åpner for , jf. utvalgets forslag § 7-7 .
Lávdegoddi lea dadjan ahte mearka galgá heaittihuvvot jus ii leat vurkejuvvon nugo lávdegotti árvalusa mielde sáhttá dahkat , geahča lávdegotti árvalan § 7 – 7 .
Ved avveiingen av om merket skal slettes , bør det foretas en vurdering av hensynet til en velordnet reindrift og merkeinnehavers behov for å inneha reinmerke .
Go vihkkedallá galgá go mearkka sihkkut , de berre árvvoštallat buresdoaibmi boazodoalu beali ja makkár dárbu mearkaeaiggádis lea doalahit mearkka .
Ved å utforme bestemmelsen som en kan - bestemmelse , ivaretar man langt på vei de hensyn som ligger bak lovutvalgets forslag om å kunne stille reinmerker i bero .
Go ásaha mearrádusa sáhttá - mearrádussan , de vuhtii váldojuvvojit buori muddui dat bealit maid lávdegoddi vuhtii válddii árvalusainis mearkka vurkema birra .
Merkenemndene skal også ivareta hensynet til å bevare bestemte reinmerker innen en reindriftsfamilie .
Mearkalávdegottit galget fuolahit ahte bearrašiid mearkaoalit doalahuvvojit .
Ved å lage utfyllende retningslinjer , vil merkenemndene kunne ha et egnet redskap til å ivareta lokale merketradisjoner .
Dievasmahtti njuolggadusaid mearrideamis sáhttá mearkalávdegoddi ásahit alccesis reaiddu mii veahkeha bisuhit báikkálaš mearkaárbevieruid .
Til § 39 Saksbehandling
§ 39 Áššegieđahallan
Vi har her bestemmelser om saksbehandling og som i dag foreligger i merkeforskriften .
Dás leat mearrádusat áššegieđahallama birra , mat dál leat mearkanjuolggadusain .
Departementet vil følge opp reindriftslovutvalgets forslag om at det skal kunne gis nærmere regler om merkenemndas saksbehandling .
Departemeanta čuovvola lávdegotti árvalusa das ahte berrejit addot dárkilet njuolggadusat mearkalávdegotti áššegieđahallamii .
Til § 40 Utfyllende bestemmelser om reinmerker
§ 40 Dievasmahtti njuolggadusat mearkkaid birra
Departementet mener det er nødvendig at loven gir hjemmel for å gi nærmere regler om reinmerker .
Departemeanta oaivvilda ahte lea dárbbašlaš ahte láhka addá vejolašvuođa addit dárkilet njuolggadusaid mearkkaid birra .
Forskriftshjemmelen forutsettes blant annet brukt for mer detaljert å kunne fastsette hvilke snitt og snittkombinasjoner som tillates , samt foreta nødvendige tilpasninger av merkesystemet etter hvert som forholdene endrer seg over tid .
Dakkár njuolggadusat leat jurddašuvvon earret eará dárkileappot mearridit makkár sánit ožžot leat ja guđet sánit sáhttet ovtta mearkkas adnot , ja heivehan dihte merkenvugiid dađi mielde go áiggit rivdet .
Bakgrunnen for dette er blant annet at det i enkelte områder i dag er press på etablering av nye merker .
Duogážin dasa lea earret eará ahte muhtun guovlluin ohcet oallugat ođđa mearkkaid .
Til § 41 Merking utenfor det samiske reinbeiteom ­råde
§ 41 Merken olggobealde sámi boazodoalloguovllu
Utenfor det samiske reinbeiteområde er det tamreinlagene rundt Jotunheimen , samt Rendal Renselskap som er aktuelle .
Olggobealde sámi boazodoalloguovllu leat boazosearvvit Jotunheimen birrasiin , ja vel Rendalen boazosearvi .
I tråd med utvalgets forslag legges det opp til at departementet gir regler om merking her idet en del spesielle forhold gjør seg gjeldende .
Nu movt lávdegoddi árvalii , de evttohuvvo ahte departemeanta mearrida njuolggadusaid merkema birra olggobealde sámi boazodoalloguovllu , go doppe leat dihto erenoamáš dilálašvuođat .
Rendal Renselskap , som er en særegen driftsform med avskyting av privateid rein , har dispensasjon fra merkeplikten i henhold til den særskilte unntaksbestemmelsen i § 16 fjerde ledd i dagens lov .
Rendal boazosearvi , mii doaimmaha erenoamáš doallovuogi , gos čađahit priváhta bohccuid bivddu báhčima bokte , lea čuldojuvvon merkengeatnegasvuođas dálá lága § 16 njealját lađđasa čuoldinmearrádusa olis .
Det vises til ot.prp. nr. 28 ( 1994-95 ) og Stortingets behandling .
Čujuhuvvo od.prp. nr. 28 ( 1994 – 95 ) ja Stuoradikki gieđahallamii .
Denne adgangen til å gjøre unntak forutsettes videreført i henhold til utkastet § 41 .
Dát čuoldinvejolašvuohta vurdojuvvo jotkojuvvot evttohuvvon § 41 olis .
Til § 42 Reinbeitedistrikt
§ 42 Orohat
Reglene om distriktsinndeling står i dag , sammen med en del andre forhold , i reindriftsloven § 2 .
Njuolggadusat orohatjuohkima ja eará áššiid birra leat dálá boazodoallolága 2. paragráfas .
Reglene bør imidlertid for oversiktens skyld stå i en egen paragraf .
Orohatjuohkinnjuolggadusat berrejit čorgatvuođa dihte leat sierra paragráfas .
Slik utvalget gir uttrykk for , bør distriktsinndelingen så langt det er mulig være i samsvar med rettighetsforholdene mellom siidaene i vedkommende område .
Nugo lávdegoddi nai deattuha , de berre orohatjuohku nu guhkás go vejolaš vástidit guoskevaš guovllu siiddaid vuoigatvuođadiliide .
Etter omstendighetene kan det i noen tilfeller være vanskelig å oppnå fullt samsvar , og det bør presiseres i loven at distriktsgrense ikke nødvendigvis er synonymt med beitegrense , selv om dette bare i helt spesielle tilfeller bør være situasjonen .
Vissis dilálašvuođaid geažil sáhttá leat váttis olahit ollislaš vástideami , ja dan dihte berre ge lágas deattuhit ahte orohatrádji ii dárbbaš álo leat seamma go guohtunrádji , vaikko nu berre leat dušše hui erenoamáš dilálašvuođain .
Et mindretall i utvalget mente distriktsgrensene også måtte være å anse som rettighetsgrenser .
Lávdegottis lei unnitlohku mii oaivvildii ahte orohatrádji maiddái galgá leat vuoigatvuođarádji .
Distriktsinndelingen kan heller ikke frata grupper deres sedvanemessige beiterettigheter , jf. her som eksempel dom av Brønnøysund herredsrett av 27. august 1984 .
Orohatjuohkin ii ge sáhte ovttage joavkkus váldit eret árbevirolaš guohtunvuoigatvuođaid , gč. ovdamearkan duomu Brønnøysund gielddarievttis borgemánu 27. b. 1984 .
Rt. 1988 side 1217 , Korssjøfjelldommen , legger også dette til grunn .
Rt. 1988 s. 1217 , Korssjøfjellduopmu bidjá maiddái dán vuođđun .
Grensene bør imidlertid ikke være til hinder for samarbeid mellom reindriftsutøvere på tvers av distriktsgrenser der hvor det ligger til rette for dette .
Rájit eai galgga hehttet rádjerasttideaddji ovttasbarggu boazodolliid gaskka , gos dat lea lunddolaš . Vuosttaš lađas : Boazodoallostivra mearrida orohatjuogu .
Den samme regel gjelder etter 1978-loven , se § 2 annet ledd første punktum .
Seamma njuolggadus lea 1978-lágas , gč. 2. § nuppi lađđasa vuosttaš cealkaga .
En distriktsinndeling er ikke endelig .
Orohatjuohku ii leat loahpalaš .
Reindriftsstyret vil kunne foreta endringer .
Boazodoallostivra sáhttá rievdadit dan .
Ved distriktsinndelingen skal man bygge på den sedvanemessige bruken , jf. også 1978-loven § 2 annet ledd femte punktum .
Orohatjuohkimis galgá deattuhit vieruiduvvan geavaheami , gč. maiddái 1978-lága § 2 nuppi lađđasa viđát cealkaga .
Dette innebærer at distriktet skal omfatte de siidaer som tradisjonelt har holdt til i det geografiske området for distriktet .
Dát mearkkaša ahte orohahkii galget gullat siiddat mat árbevirolaččat leat leamaš orohaga geográfalaš guovlluin .
Disse reindriftsutøverne utgjør den naturlige gruppe ved utforming av bruksregler for området , og de har felles interesser i vern av reinbeitearealet .
Dát boazoeaiggádat leat lunddolaš joavkun guovllu doaibmanjuolggadusaid hábmemis , ja sis lea oktasaš beroštupmi suodjalit boazoguohtumiid .
Den sedvanemessige bruken vil også være retningsgivende for selve den geografiske fastsettelsen av distriktets grenser .
Vieruiduvvan geavaheapmi čájeha maiddái gokko guovllu geográfalaš rájit berrejit mannat .
Har bruken av områdene vekslet opp igjennom tidene , slik at ingen kan påberope seg sedvanemessig bruk av et område , står Reindriftsstyret friere når grensen skal trekkes .
Jus guovllu leat iešguđet boazodoallit atnán áiggi mielde , nu ahte ii oktage sáhte čuoččuhit vieruiduvvan geavaheami , de sáhttá boazodoallostivra friddjabut mearridit ráji .
Som utvalget påpeker , vil sedvanemessig bruk ikke bare ha betydning når grensen skal trekkes til andre distrikter .
Nugo lávdegoddi čujuha , de ii leat dušše vieruiduvvan geavaheapmi mii mearrida gokko orohatrájit galget mannat .
Innenfor distriktet vil enkeltgruppers sedvanemessig bruk av et område også ha betydning , f.eks. ved utforming av bruksregler etter lovutkastet kapittel 7 .
Orohaga siskkobealde soaitá ovttaskas joavkkuid vieruiduvvan geavaheamis maid leat mearkkašupmi , omd. doaibmanjuolggadusaid hábmema hárrái láhkaevttohusa 7. kapihttala mielde .
Innenfor et distrikt har altså utøverne ikke uten videre de samme rettigheter til hele arealet innenfor distriktet .
Orohaga siskkobealde eai leat boazodolliin iešalddis ovttalágán ja seamma vuoigatvuođat olles areálii miehtá orohaga .
Den sedvanemessige bruken av de ulike områdene vil bestå .
Iešguđet guovlluid vieruiduvvan geavaheapmi bisuhuvvo .
Av annet ledd framgår det at et distrikt fortrinnsvis skal omfatte alle årstidsbeitene .
Nuppi lađđasis daddjo ahte orohagas galggaše leat buot áigodatguohtumat .
Dette gjør distriktsstyringen og ressursforvaltningen enklere og mer oversiktlig .
Dat dahká orohaga ja resurssaid hálddašeami álkibun ja čielgaseabbon .