pere/sami_parallel huggingface dataset:
Fylkesvalgstyret fordeler alle mandatene i fylket i henhold til St. Laguës modifiserte metode med unntak av ett .
Fylkkaválgastivra juogada fylkka buot mandáhtaid St. Laguë heivehuvvon vuogi mielde earret ovtta saji .
Det siste mandatet i hvert fylke skal fordeles som utjevningsmandat av riksvalgstyret .
Juohke fylkka maŋimuš mandáhta galgá riikaválgastivra mearridit dássenmandáhtan .
Hensikten med dette er å foreta en mer rettferdig politisk fordeling av mandatene enn det som er mulig å oppnå gjennom en ren kretsvis fordeling .
Áigumuš dáinna vugiin lea mandáhtaid juohkimis oaččuhit áigái dakkár politihkalaš juogadeami mii lea rievttaleabbo go jos čađa ¬huvvošii juogadeapmi aivvestassii biiriid mielde .
Man finner listenes stemmetall ved å legge sammen hvor mange velgere som har stemt på listen sammenlagt i alle kommunene i fylket .
Listtuid jienastatlogut bohtet ovdan go mii oktii bidjat daid jienasteddjiid loguid , guđet buohkanassii leat jienastan listtu fylkka buot gielddain .
Dette er altså utgangspunktet for divisjonene som er omtalt foran .
Dát lea nappo dalle vuođđun dan juogadeapmái maid mii čilgiimet dás ovdalis .
Se eksempelet i tabellen under hvor det skal fordeles 11 representanter .
Geahča tabeallas ovdamearkka , mas galget juogaduvvot 11 áirasa . Olgeš-bellodat
Stemmetall
Stemmetall
H får mandat nr. 1 , 4 , 7 og 10 Ap får mandat nr. 2 , 5 , 8 og 11 FrP får mandat nr. 3 og 9 SV får mandat nr. 6
Olgešbellodat oažžu manáhtaid nr. 1 , 4. 7 ja 10 Bargiidbellodat oažžu mandáhtaid nr. 2 , 5 , 8 ja 11 Ovddádusbellodat oažžu mandáhtaid nr. 3 ja 9 Sosialisttalaš gurotbellodat oažžu mandáhta nr. 6
Kandidatkåring
Eavttohasválljen
Når det er avgjort hvor mange representanter partiene / grupperingene skal ha , fordeles plassene til kandidatene på valglisten .
Go lea mearriduvvon galle áirasa bellodagat / joavkkut ožžot , de juogaduvvojit válgalisttu eavttohasaid sajit .
Ved kandidatkåringen teller man først bare de navn som står som nr. 1 på stemmesedlene .
Eavttohasválljemis lohkkojuvvojit vuos duššefal dat namat main lea nummar 1 jienastan-lihpuin .
Den som får flest stemmer ved denne opptellingen blir valgt , og man ser bort fra denne kandidaten i den videre kandidatkåring .
Son válljejuvvo guhte dán lohkamis oažžu eanemus jienastagaid , ja dát eavttohas ii leat šat mielde eavttohasaid joatkevaš válljemis .
Deretter telles de som står som nr. 2 på stemmesedlene , samt kandidatene på 1. plass , som ikke ble valgt i forrige runde .
Dasto lohkkojuvvojit sii guđet leat jienastanlihpuin nr. 2 , ja dat eavttohasat guđet leat vuosttamuš sajis , muhto guđet eai válljejuvvon ovddit vuorus .
Den kandidaten som får flest stemmer når man legger sammen resultatene fra begge opptellingene og ser bort fra den som allerede er valgt , blir valgt .
Dat eavttohas válljejuvvo , guhte oažžu eanemus jienastagaid go mii bidjat oktii guktuid lohkamiid bohtosiid eatge rehkenastte su gii juo lea válljejuvvon .
Slik fortsetter man til alle kandidater er valgt .
Nu jotkojuvvo dasságo buot eavttohasat leat válljejuvvon .
For at velgernes endringer på stemmesedlene skal ha virkning på personvalget ved stortingsvalg , må over halvparten av partiets velgere i fylket ha gjort endring ved den samme kandidaten .
Ovdalgo rievdadusat maid jienasteaddjit dahket jienastanlihpus , sáhttet váikkuhit stuorradiggeválgga oktagasaidválljemii , de fertejit eanebut go bealli bellodaga jienasteaddjiin fylkkas leat dahkan rievdadusa seamma eavttohasa hárrái .
Dette innebærer at det skal svært mye til for at velgernes endringer skal ha noe å si .
Dat mearkkaša ahte jienasteddjiid rievdadusat galget leat erenoamáš ollu ovdalgo dat váikkuhivčče .
I praksis skjer dette aldri .
Geavadis dat ii goassege dáhpáhuva .
Utjevningsmandater
Dássenmandáhtat
Bestemmelser om utjevningsmandatordningen er fastsatt i Grunnloven § 59 og valgloven § 11-6 .
Dássenmandáhtaortnega mearrádusaid mearridit Vuođđolága § 59 ja válgalága § 11-6 .
Hensikten med utjevningsmandatordningen er å sikre en mer proporsjonal sammensetning av Stortinget .
Dássenmandáhtaortnega ulbmil lea sihkkarastit Stuorradiggái dakkár čoahkádusa mii lea eambbo proportionála .
Dette gjøres ved at en tar hensyn til hvert partis oppslutning på landsbasis .
Vuohki mo dat dahkkojuvvo , lea ahte juohke bellodaga riikka ¬miehtásaš jienastusdoarjja vuhtiiváldojuvvo .
Beregningen skjer som følger :
Meroštallan geavvá ná :
Første fase er å beregne hvilke partier som skal ha utjevningsmandater .
Vuosttamuš vuorus lea dárbu meroštallat guđemuš bellodagat galget oažžut dássenman-dáhtaid .
Riksvalgstyret skal først foreta en fordeling av samtlige mandater på landsbasis som om landet var ett valgdistrikt .
Riikaválgastivra galgá vuos juohkit buot mandáhtaid riikka dásis , dego oppa riika livččii okta válgaguovlu .
Dersom partier / grupper som ikke er berettiget til utjevningsmandater , har oppnådd distriktsmandater , trekkes disse fra 169 før riksvalgstyrets fordeling finner sted .
Jos bellodagat dahje joavkkut mat eai leat vuoigadis oažžut dássenmandáhtaid , leat ožžon guovlomandáhtaid , de daid lohku gessojuvvo eret logus 169 ovdalgo riikaválgastivra čađaha juogadeami .
Partienes samlede stemmetall fra samtlige valgdistrikter divideres med 1 , 4 – 3 – 5 – 7 – 9 osv. , og samtlige representantplasser fordeles på samme måte som ved fylkesvalgstyrenes oppgjør .
Bellodagaid buohkanas jienastatlogut buot válgaguovlluin , juhkkojuvvojit loguiguin 1,4 – 3 – 5 – 7 – 9 jna. , ja buot áirrassajit juhkkojuvvojit nugo dahkkojuvvui fylkkaválgastivrraid juogadeamis .
Viser det seg at noe parti har fått flere distriktsmandater enn det som følger av Riksvalgstyrets beregninger , må det foretas et nytt oppgjør der disse mandatene trekkes fra .
Jos ilbmá ahte muhtun bellodat lea ožžon eanet guovlomandáhtaid go galggašii Riikaválgastivrra rehkenastima mielde , de lea dárbu čađahit ođđa rehkenastima mas dát mandáhtat gessojuvvojit eret .
Hvert parti skal tildeles et antall utjevningsmandater som tilsvarer differansen mellom det antall mandater det skulle hatt ved et landsomfattende oppgjør og det antall distriktsmandater det har oppnådd .
Juohke bellodahkii galget juhkkojuvvot dássenmandáhtat dihto logus , ja dat lohku vástida dan erohussii mii lea bellodaga riikkaviidosaš meroštallama mandáhtalogu ja bellodaga ožžon guovlomandáhtalogu gaskkas .
Neste fase er å bestemme i hvilke fylker partiene skal få sine utjevningsmandater .
Nubbi vuorru lea meroštallat guđemuš fylkkain bellodagat galget oažžut iežaset dássenmandáhtaid .
Dette skjer på følgende måte :
Dat čađahuvvo ná :
Man tar utgangspunkt i partienes stemmetall i fylkene .
Vuolggasadji lea bellodagaid jienastatlogut fylkkain .
Har partiet ikke vunnet noe distriktsmandat , legges stemmetallet i fylket til grunn .
Jos bellodat ii leat vuoitán ovttage guovlomandáhta , de biddjojuvvo vuođđun fylkka jienastuslohku .
Har partiet fått distriktsmandat , skal stemmetallet divideres med en kvotient som tilsvarer ( antall distriktsmandater x 2 ) + 1 .
Jos bellodat lea ožžon guovlomandáhta , de jienastuslohku galgá juhkkojuvvot dakkár kvotienttain mii vástida ( guovlomandáhtalohkui x 2 ) + 1 .
Stemmetallet eller kvotienten skal deretter divideres med det gjennomsnittlige antall stemmer bak hvert distriktsmandat i fylket .
Jienastuslohku dahje kvotienta galgá dasto juhkkojuvvot dan gaskamearálaš jienastusloguin mii lea juohke guovlomandáhta duogábealde fylkkas .
Eksempel : I fylke X er det avgitt 100 000 stemmer og valgt 10 distriktsrepresentanter .
Ovdamearka : Fylkkas X leat jienastuvvon 100 000 jienastaga ja válljejuvvon 10 guovloáirasa .
Parti A har fått 8 000 stemmer og distriktsmandat .
Bellodat A lea ožžon 8000 jienastaga ja guovlomandáhta .
Dets stemmetall skal da divideres med 10 000 ( som er gjennomsnittlig antall stemmer per distriktsmandat ) .
Dan jienastatlohku galgá dalle juhkkojuvvot loguin 10 000 ( mii lea gaskamearálaš jienastatlohku juohke guovlomandáhta duohken ) .
Partiet vil dermed få kvotienten 0,8 , som er dets grunnlag for konkurransen om utjevningsmandat .
Bellodat dalle oažžu kvotientta 0,8 , mii lea dan vuođđu dássenmandáhtagilvvus .
Parti B har fått 15 000 stemmer og 2 mandater .
Bellodat B lea ožžon 15 000 jienastaga ja 2 mandáhta .
Stemmetallet skal da først divideres med 5 ( ( 2 X 2 ) + 1 ) .
Jienastatlohku galgá dalle vuos juhkkojuvvot loguin 5 ( ( 2 X 2 ) + 1 ) .
Kvotienten 3 000 divideres med 10 000 , og partiet får kvotienten 0,3 .
Kvotienta 3 000 juhkkojuvvo loguin 10 000 , ja bellodat oažžu kvotientta 0,3 .
Parti C har fått 50 000 stemmer og 5 mandater .
Bellodat C lea ožžon 50 000 jienastaga ja 5 mandáhta .
Stemmetallet skal da først divideres med 11 ( ( 5 X 2 ) + 1 ) .
Jienastuslohku galgá dalle vuos juhkkojuvvot loguin 11 ( ( 5 X 2 ) + 1 ) .
Kvotienten 4545 divideres med 10 000 , og partiet får kvotienten 0,4545 .
Kvotienta 4545 juhkkojuvvo loguin 10 000 , ja bellodat oažžu kvotientta 0,4545 .
Kvotientene for samtlige fylker og samtlige partier som er berettiget til utjevningsmandater , ordnes etter størrelse .
Buot fylkkaid ja buot daid bellodagaid kvotienttat mat sáhttet gilvalit dássenmandáhta , ¬juohkimis ordnejuvvojit sturrodaga mielde .
Er flere kvotienter like store , er antall stemmer i vedkommende fylker avgjørende .
Jos máŋga kvotientta leat ovtta stuoru , de daid fylkkaid jienastuslohku mearrida .
I tilfelle stemmelikhet avgjøres rekkefølgen ved loddtrekning .
Jos dain leat ovtta mađe jienastagat , de vuorut mearriduvvojit vuorbádallamiin .
Utjevningsmandat nr. 1 tildeles det partiet og det fylket som har den største kvotienten .
Dássenmandáhta nr. 1 juhkkojuvvo dan bellodahkii ja dan fylkii main lea stuorámus kvotienta .
Utjevningsmandat nr. 2 tildeles det partiet og det fylket som har den nest største kvotienten osv. .
Dássenmandáhta nr. 2 juhkkojuvvo dan bellodahkii ja dan fylkii main lea nubbi stuorámus kvotienta , jna. .
Når et fylke har fått ett utjevningsmandat , kommer det ikke i betraktning ved senere fordelinger av utjevningsmandatene .
Go muhtun fylka lea ožžon ovtta dássenmandáhta , de dat ii šat beasa gilvalit duoid nuppiid dássenmandáhtaid juohkimis .
Når et parti har fått det antall utjevningsmandater det skal ha , kommer det ikke i betraktning ved senere fordelinger av utjevningsmandatene .
Go bellodat lea ožžon daid dássenmandáhtaid mat dasa gullet , de dat ii šat váldojuvvo vuhtii duoid nuppiid dássenmandáhtaid juohkimis .
Fordelingen fortsetter for de øvrige fylkene og partiene inntil alle utjevningsmandatene er fordelt .
Juohkimat jotket duoid nuppiid fylkkaid ja bellodagaid hárrái dasságo buot dássenmandáhtat leat juhkkojuvvon .
Per Edvin Varsi :
Per Edvin Varsi :
- Tenk at lærerne våre virkelig var mot fornorskinga !
- Jurddaš ahte min oahpaheaddjit duođaid ledje dáruiduhttima vuostá !
Per Edvin Varsi som førsteklassing , sammen med Anne Marie Aubert ( Foto : Marit Aubert )
Per Edvin Varsi vuosttašluohkkálažžan , ovttas Anne Marie Aubertiin . ( Govva : Marit Aubert )
Per Edvin Varsi er født 1945 og oppvokst i Sirma .
Per Edvin Varsi lea riegádan 1945:s ja bajásšaddan Sirpmás .
Han gikk på Sirma skole i 1952-60 , deretter ungdomsskolen i Polmak og Den samiske folkehøgskolen i Karasjok .
Son váccii Sirpmá skuvlla 1952-60 , dan maŋŋil nuoraidskuvlla Buolbmágis ja Sámi álbmotallaskuvlla Kárášjogas .
Seinere utdanna han seg til servitør og arbeida som servitør , hovmester , restaurant- og hotellsjef .
Maŋŋil váccii dárjuoahpu ja barggai dárjun , borranbáike- og hoteallahoavdan .
Fra 1982 har han vært ved Samisk videregående skole og reindriftsskole som lærer , rådgiver og inspektør .
1982´ rájes son lea leamaš Sámi joatkkaskuvllas ja boazodoalloskuvllas oahpaheaddjin , ráđđeaddin ja inspektevran .
Han har hatt ei rekke politiske og faglige verv , og har vært vararepresentant til Sametinget siden dette blei oppretta .
Sus lea leamaš máŋga politihkalaš ja fágalaš doaimma ja lea leamaš Sámedikki várreáirrasin álggu rájes .
Det første skoleåret bodde jeg på internatet , sjøl om hjemmet vårt var bare halvannen kilometer fra skolen .
Vuosttaš skuvlajagi orron internáhtas , vaikko min ruoktu ii lean go beannot kilomehtera skuvllas eret .
Jeg husker at fra internatet kunne jeg se røyken fra pipa hjemme .
Muittán ahte internáhtas sáhtten oaidnit suova min dálu bohcis .
Jeg vet egentlig ikke hvorfor jeg skulle bo på internatet , men det kan ha sammenheng med at det var mange unger og lite plass hjemme .
Duođaid in dieđe manne mun galgen orrut internáhtas , muhto sáhttá leat dan dihtii ahte ruovttus ledje máŋga máná ja unnán sadji .
På internatet var det også godt med mat å få , med fire måltider om dagen .
Internáhtas lei maiddái doarvái borramuš , njeallje borrama beaivái .
Men fra andre klasse bodde jeg hjemme ut resten av barneskolen .
Muhto nuppi klássa rájes orron ruovttus dassái go gergen mánáidskuvllas .
I første klasse hadde jeg Marit Aubert som lærer , andre året fikk jeg Sissel og Einar Gullichsen .
Vuosttaš klássas mus lei Marit Aubert oahpaheaddjin , nuppi jagi ožžon Sissel ja Einar Gullichsena .
Både familien Aubert , og seinere familien Gullichsen , hadde mye kontakt med familien min .
Sihke Auberta ja maŋŋil Gullichsena bearrašiin lei ollu oktavuohta mu bearrašiin .
Om somrene var jeg med Einar Gullichsen og fiska .
Geasset ledjen Einar Gullichsena fárus oaggumin .
Da var vi verdens beste kompiser .
Dalle leimme máilmmi buoremus guimmežat .
Men om vintrene på skolen var ikke forholdet like godt .
Muhto dálvet skuvllas ii lean dilli seamma buorre .
Han kunne være veldig streng på skolen .
Son sáhtii leat hui garas skuvllas .
Men begge disse lærerpara var svært populære i bygda .
Muhto goappašat oahpaheaddjibárat ledje hui bivnnuhat gilis .
Gullichsen fikk både ungdom og voksne med på idrettsaktiviteter og sto i spissen for å stifte idrettslag .
Gullichsen oaččui sihke nuoraid ja rávesolbmuid mielde faláštallandoaimmaide ja álggahii faláštallansearvvi .
Jeg husker at de ordna ski til skolen og at vi fikk ski .
Muittán ahte háhke sabehiid skuvlii ja ahte oaččuimet sabehiid .
" Om somrene var jeg med Einar Gullichsen og fiska .
" Geasset ledjen Einar Gullichsena fárus oaggumin .
Da var vi verdens beste kompiser . Men om vintrene på skolen var ikke forholdet like godt . "
Dalle leimme máilmmi buoremus skihpáraččat , muhto dálvet skuvllas ii lean dilli seamma buorre . "
Først nå i år har jeg fått anledning til å lese heftene med minner fra Sirma , som disse lærerne har laga til .
Easka dán jagi ( 2003 ) lean beassan lohkat girjjážiid Sirpmá-muittuiguin , maid dát oahpaheaddjit leat ráhkadan .
Det var en ting som virkelig overraska meg da jeg leste det .
Lei okta ášši mii duođaid hirpmástuhtii mu go lohken daid .
Det var at de mente at undervisninga burde ha vært på samisk .
Dat lei ahte sii oaivvildedje ahte oahpahus galggašii leat sámegillii .
De var faktisk motstandere av den fornorskingspolitikkcn som de var tvunget til å praktisere .
Sii ledje duođaid dáruiduhttinpolitihka vuostá , maid baggehalle čađahit .
Det forsto jo ikke vi elevene den gangen .
Dan han mii oahppit eat ipmirdan dalle .
For oss var det lærerne som representerte overmakta . Vi så jo ikke dem som lærerne hadde over seg og de lovene og reglene som styrte dem .
Midjiide han ledje oahpaheaddjit fámu ovddasteaddjit , mii eat oaidnán sin geat ledje oahpaheddjiid bajábealde , eat ge lágaid ja njuolggadusaid mat stivrejedje sin .
Vi trudde det var lærernes feil .
Mii jáhkiimet ahte lei oahpaheddjiid sivva .
Var de virkelig slike som brydde seg om det samiske ?
Ledje go sii duođaid dakkárat geat beroštedje sámegielas ja kultuvrras ?
Jeg må si at vi elever hadde ikke det inntrykket .
Ferten dadjat ahte mis ohppiin ii lean dakkár ipmárdus .
På samisk hadde vi bare ABC-boka og katekismen , ellers var alt på norsk .
Sámegielas mis ii lean go ABC-girji ja katekismus , muđuid lei visot dárogillii .
På internatet var Anna husmor .
Internáhtas lei Ánná dálueamidin .
Ho var fra Nesseby og samisktalende .
Son lei Unjárggas eret ja sámegielat .
Men ho må også ha fått instruks om å snakke norsk med oss , for ho sa til oss at vi ikke måtte fortelle til andre at ho snakka samisk med oss .
Muhto son fertii maiddái leat ožžon instruvssa ahte galggai dárostit minguin , go son logai midjiide ahte mii eat galgan muitalit earáide ahte son sámástii minguin .
Med unntak av lærerne , som den første tida bare var to av gangen , var alle som bodde i Sirma i den tida samisktalende .
Earetgo oahpaheaddjit , geat álggos ledje dušše guovttis ain hávil , ledje buohkat geat orro Sirpmás dan áigge sámegielagat .
Men på fjellstua var det stadig tilreisende som snakka norsk .
Muhto duottarstobus ledje dávjá mátkkošteaddjit geat hupme dárogiela .
Far min snakka godt norsk , han hadde reist mye på kysten fordi han hadde jobba i vegvesenet .
Mu áhčči humai bures dárogiela , son lei mátkkoštan ollu mearragáttis go barggai geaidnobargguiguin .
Jeg hadde derfor hørt en god del norsk før jeg begynte på skolen , så derfor forsto jeg i alle fall en del av undervisninga .
Ledjen danin gullan oalle ollu dárogiela ovdal go álgen skuvlii , ja danin ipmirdin muhtin muddui oahpaheami .
Likevel kunne det jo av og til bli misforståelser .
Dattetge sáhtte muhtumin šaddat boasttuipmárdusat .
En gang hadde tre av oss gjort et eller annet vi ikke skulle , og så hadde Gullichsen tatt oss fatt .
Oktii golmmas mis leimmet dahkan juoidá maid eat galgan , ja Gullichsen lei bealkkihan min .
Så vi satt på internattrappa og skreik da husmor Anna kom og spurte hva som var galt .
De čohkkáimet internáhttatráhpás ja čieruimet go dálueamit Ánná bođii ja jearai mii lei nu váivi .
Så ga ho oss ei krone og sa vi fikk gå på butikken til Tapio og kjøpe oss sukkertøy .
De son attii midjiide ruvnnu ja logai mii sáhtiimet mannat Tapio gávpái oastit " sukkertøy " .
Men vi forsto ikke ordet sukkertøy , så vi kjøpte sukkerbiter .
Muhto mii eat ipmirdan sáni " sukkertøy " , nu ahte osttiimet sohkarbihtáid .
Nå forsto vi ikke egentlig hvorfor og hva vi skulle med dem , men vi gikk nå tilbake til internatet og delte dem likt mellom oss .
Mii eat duođaid ipmirdan manne ja maid mii galggaimet daiguin , muhto manaimet ruovttoluotta internáhttii ja juogadeimmet daid gaskaneamet .
Da kom Anna igjen og forklarte oss hva sukkertøy var .
De bođii Ánná fas ja čilgii midjiide mii " sukkertøy " lea .
Og jeg trur jammen vi fikk ei krone til , så vi fikk retta opp saka .
Ja jáhkán ahte mii oaččuimet vel ovtta ruvnnu , nu ahte eat bártidan šat .
På slutten av tida mi på barneskolen begynte vi å få samisktalende lærere .
Mu mánáidskuvlaáiggi loahpas oaččuimet sámegielat oahpaheddjiid .
Jeg husker det var Anders Utsi og Marit Tapio .
Muittán ahte ledje Anders Utsi ja Marit Tapio .
Så husker jeg at Einar og Sissel Gullichsen kom tilbake etter å ha vært borte i to år .
De muittán ahte Einar ja Sissel Gullichsen bođiiga ruovttoluotta maŋŋil go leigga leamaš eret guokte jagi .
Da hadde de lært seg samisk .
Dalle leigga oahppan sámegiela .
Da jeg var ferdig med 7. klasse , var det blitt 9-årig skole hos oss .
Dalle go ledjen geargan 7. klássas , de lei šaddan 9-jagi skuvla .
Kommunen vår var en av de første i landet som innførte 9-årig skole .
Min gielda lei vuosttažiid gaskkas riikkas mii čađahii 9-jagi skuvlla .
Det var et samarbeid mellom daværende Polmak , Tana og Nesseby kommuner .
Dat lei ovttasbargu dalá Buolbmát , Deanu ja Unjárgga gielddaid gaskkas .
Det var i tida med linjedelt ungdomsskole og det var tre linjer .
Dalle lei suorgejuhkkojuvvon nuoraidskuvla ja ledje golbma suorggi .
På Polmak skole var det linje for jordbruk og hagebruk , på Seida skole teoretisk linje og på Karlebotn skole mekanisk linje .
Buolbmát skuvllas lei eanandoallosuorgi , Sieiddá skuvllas teorehtalaš suorgi ja Stuorravuona skuvllas mekánalaš suorgi .
Men vi fikk ikke velge fritt .
Muhto eat beassan ieža válljet nu go háliideimmet .
Lærerne handplukka de som var flinke nok til å begynne på den teoretiske linja .
Oahpaheaddjit válljejedje sin geat ledje doarvái čeahpit álgit teorehtalaš suorgái .
Det var bare to av kullet fra Sirma som kom med der .
Mu klássas Sirpmás eai lean go guovttis geat beasaiga dohko .
Vi andre havna i Polmak .
Mii earát šattaimet mannat Buolbmágii .
Der fikk vi Per Holm Varsi som lærer .
Doppe oaččuimet Per Holm Varsi oahpaheaddjin .
Han var fra Sirma og han brukte samisk i undervisninga når han underviste i praktisk arbeid .
Son lei Sirpmás eret ja son geavahii sámegiela go oahpahii min praktihkalaš barggus .
Men nå var det ikke lenger bare samisktalende i klassen , her var også noen norsktalende .
Muhto dál eai lean šat dušše sámegielat oahppit klássas , ledje maiddái moadde dárogielaga .
Så i 8. og en del av 9. klasse bodde jeg på internatet i Polmak .
8. klássa ja oasi 9. klássas orron internáhtas Buolbmágis .
Nå var vi blitt såpass store at vi syntes det var gøy å bo på internat .
Dál mii leimmet sturron dan mađe ahte min mielas lei somá orrut internáhtas .
Mens jeg gikk i 9. klasse blei bilvegen ferdig , sånn at da blei det skoleskyss og vi kunne bo hjemme .
Dan botta go mun vázzen 9. klássa gárvvistuvvui biilageaidnu , šattai skuvlasáhttu ja de beasaimet orrut ruovttus .
Pinsevennene var ofte på besøk i Sirma i den tida .
Hellodatustibat fitne dávjá Sirpmás dan áigge .
De skaffa masse klær som de delte ut til ungene , vinterstøvler og annet .
Sii háhke ollu biktasiid , dálvestevveliid ja eará maid juogadedje mánáide .
Vi brukte å gå på møtene til pinsevennene , kanskje mest for å få klær .
Láviimet mannat hellodatustibiid čoahkkimiidda , soaitá eanemusat biktasiid dihtii .
Men de fleste foreldrene var læstadianere og ikke så begeistra for pinsevenner .
Muhto eanaš váhnemat ledje leastadialaččat eai ge liikon hellodatustibiidda .
Konfirmasjonsskolen og sjølve konfirmasjonen var på sommeren .
Rihppaskuvla ja ieš konfirmašuvdna lei geasset .
På konfirmasjonsskolen hadde vi presten Erik Schytte Blix .
Rihppaskuvllas mis lei báhppa Erik Schytte Blix .
Han kunne samisk og var en veldig folkelig og grei kar .
Son máhtii sámegiela ja lei hui olmmošlaš ja buorre olmmái .
Konfirmasjonsskolen var i Polmak , og dit måtte vi sykle . Det var omlag 3 mil .
Rihppaskuvla lei Buolbmágis , fertiimet sihkkelastit , dohko lei sullii 3 miilla .
Men konfirmasjonen var i Sirma .
Konfirmašuvdna lei Sirpmás .
De fleste fra Sirma hadde dress eller kjole dengang , det var heller få som brukte kofte .
Muittán ahte konfirmerejuvvojin dreassain , eatnasiin Sirpmás lei dreassa dahje čuvla dalle , lei dušše moaddásis gákti .
Noe videre undervisning i samisk fikk vi ikke verken i Sirma eller i Polmak .
Eat ožžon albma oahpahusa sámegielas Sirpmás eat ge Buolbmágis .
Det eneste var at vi hadde tospråklig ABC og lærte noen salmevers på samisk .
Áidna lei ahte mis lei guovttegielat áppes ja oahpaimet moadde sálbmavearssa sámegillii .
Først da jeg året etter begynte på DSF i Karasjok , hadde samisk status som fag på timeplanen .
Easka jagi maŋŋil go álgen Sámi álbmotallaskuvlii Kárášjohkii , de lei sámegiella fágan diibmoplánas .
Da fikk vi Hans Eriksen som lærer .
Dalle oaččuimet Hans Eriksena oahpaheaddjin .
Han var også fra Sirma , og da kom han direkte fra lærerskolen .
Son lei maiddái Sirpmás eret , ja dalle son bođii njuolga oahpaheaddjiskuvllas .
I duodji hadde vi Lauri Keskitalo fra Kautokeino . Ellers var lærerne stort sett søringer .
Duojis mis lei Guovdageainolmmái Lauri Keskitalo , muđui ledje eanaš lullinorgalaš oahpaheaddjit .
Lov 2008-06-27-71om planlegging og byggesaksbehandling ( plan- og bygningsloven ) ( plandelen )
Láhka 2008-06-27-71 plánema ja huksenáššemeannudeami birra ( plána- ja huksenláhka ) ( plánaoassi ) .
( Norsk Lovtidend avd I nr 7 2008 )
pdf ( Mearrádusat mat bohtet fápmui suoidnemánu 1. b. 2009 )
LOV 1985-06-14 nr 77 Plan- og bygningslov .
LÁHKA 1985-06-14 nr 77 Plána- ja huksenláhka .
Bestemmelser i kapittel I – VIIa som ikke oppheves fra 1. juli 2009:§ 6 .
Dat mearrádusat kapihttaliin I – VIIa mat eai fámohuhttojuvvo suoidnemánu 1. b. 2009 rájes : § 6 .
ForskriftDepartementet kan gi forskrifter til gjennomføring og utfylling av bestemmelsene i denne loven , herunder om tidsfrister for de enkelte deler av saksforberedelsen og behandlingen av plan- og byggesaker , om klagebehandling og om virkninger av fristoverskridelse .
Departemeanta sáhttá addit láhkaásahusa dán lága mearrádusaid čađaheapmái ja ollisteapmái , dás maiddái áigemeriid birra plána- ja huksenáššiid muhtun osiid áššeráhkkaneami ja meannudeami oktavuođas , ja váiddameannudeami birra ja áigemeriid rihkkuma váikkuhusaid birra .
Departementet kan i forskrift også fastsette unntak fra reglene om tidsfrister .
Departemeanta sáhttá láhkaásahusas maiddái mearridit spiehkastagaid áigemearrenjuolggadusaid birra .
Endret ved lov 25 april 2003 nr. 26 , se dens II ( i kraft 1 juli 2003 iflg. res. 25 april 2003 nr. 488).§ 21 .
Rievdaduvvon cuoŋománu 25. b. 2003-mannosaš lágain nr. 26 , geahča dan II ( fámus suoidnemánu 1 b. 2003 cuoŋománu 25. b. 2003-mannosaš resolušuvnna nr. 488 vuođul ) . § 21 .
Er grunnen bebygd , har eieren / festeren samme krav når bebyggelsen er fjernet .
Go eatnamii lea huksejuvvon , de lea eaiggádis / láigolaččas seamma vuoigatvuohta go visttit leat jávkaduvvon .
Endret ved lov 20 juni 1986 nr. 37.§ 32 .
Rievdaduvvon geassemánu 20. b. 1986-mannosaš lágain nr. 37 . § 32 .
Det samme gjelder hvis reguleringsplan medfører at eiendom som bare kan nyttes til landbruksformål ikke lenger kan drives regningssvarende .
Seammá gusto go muddenplána mielddisbuktá ahte opmodat mii dušše sáhttá geavahuvvot eanadoalloáigumušaide , ii šat sáhte doaimmahuvvot gánnáhahtti láhkai .
Ved regulering av naturvernområder etter loven her skal kommunen betale erstatning etter skjønn i samsvar med lov 19. juni 1970 nr. 63 om naturvern §§ 20 , 20 b og 20 c .
Luonddugáhttenguovlluid muddema oktavuođas dán lága vuođul , galgá gielda máksit buhtadusa árvvoštallama vuođul geassemánu 19. b. 1970-mannosaš lága nr. 63 luonddugáhttema birra §§ 20 , 20 b ja 20 c vuođul .
Krav om erstatning må være satt frem senest 3 år etter at reguleringsplanen er kunngjort etter § 27-2 nr. 3 , eller vedtak etter § 28-1 nr. 2 er gjort kjent eller bebyggelsesplan er kunngjort etter § 28-2 femte ledd .
Buhtadusgáibádus galgá leat ovddiduvvon maŋimusat 3 jagi maŋŋágo muddenplána lea almmuhuvvon § 27-2 nr. 3 vuođul , dahje mearrádus § 28-1 nr. 2 vuođul lea almmuhuvvon dahje viessoplána lea almmuhuvvon § 28-2 viđát lađđasa vuođul .
Er grunnen bebygd , har eieren ( festeren ) det samme krav når bebyggelsen er fjernet .
Jus eatnamii lea huksejuvvon , de lea eaiggádis ( láigolaččas ) seamma vuoigatvuohta go visttit leat jávkaduvvon .
Kravet må i så fall være satt frem senest 3 år etter dette tidspunkt .
Jus nu leš , de galgá gáibádus leat ovddiduvvon maŋimusat 3 jagi maŋŋá dán áigemuttu .
Erstatning for tap ved reguleringsplan som blir utarbeidet og vedtatt av departementet eller av kommunen i medhold av § 18 , skal når ikke annet er bestemt betales av staten .
Buhtadusa massima ovddas mii lea šaddan dakkár muddenplána geažil , maid departemeanta dahje gielda ráhkada ja dohkkeha § 18 vuođul , galgá go eará ii leat mearriduvvon , stáhta máksit .
2. Når en eiendom bebygges i henhold til reguleringsplan eller bebyggelsesplan som gir den en vesentlig bedre utnytting enn andre eiendommer i området , og verdien av disse som følge av dette er blitt betydelig forringet , kan deres eiere ( festere ) ved skjønn tilkjennes erstatning hos eieren av den førstnevnte eiendom .
2 . Go opmodahkii huksejuvvo dakkár muddenplána dahje huksenplána vuođul , mii addá dasa mealgat buoret ávkkástallama go eará opmodagat guovllus , ja daid árvu dan geažil njiedjá mearkkašahtti láhkai , de sáhttet daid eaiggádat ( láigolaččat ) árvvoštallama vuođul oažžut buhtadusa vuosttažin namuhuvvon opmodaga eaiggádis .
Erstatningsbeløpet kan ikke settes høyere enn den verdiøkning som den bedre utnytting medfører for vedkommende eiendom , etter fradrag for de refusjonsbeløp som eieren ( festeren ) i tilfelle er blitt tilpliktet å betale i medhold av bestemmelsene i lovens kap. IX som følge av eiendommens utnytting .
Buhtadussubmi ii sáhte biddjojuvvot stuorábun go dat árvostuorrun lea maid guoskevaš opmodaga buoret ávkkástallan mielddisbuktá , maŋŋágo leat gessojuvvon eret dat refušuvdnasupmit maid eaiggát ( láigolaš ) vejolaččat lea geatnegahttojuvvon máksit lága kap. IX mearrádusaid vuođul opmodaga ávkkástallama geažil .
Krav om erstatning må være satt frem senest 3 måneder etter at byggetillatelse er gitt .
Buhtadusgáibádus ferte leat ovddiduvvon maŋimusat 3 mánu maŋŋágo huksenlohpi lea addojuvvon .
Eier ( fester ) av eiendom som gis bedre utnytting , kan kreve forhåndsskjønn til avgjørelse av erstatningsspørsmålet når endelig reguleringsplan eller bebyggelsesplan foreligger .
Dakkár opmodaga eaiggát ( láigolaš ) mainna galgá ávkkástallojuvvot buoret vuogi mielde , sáhttá gáibidit ovddalgihtii árvvoštallama mearridit buhtadusgažaldaga go loahpalaš muddenplána dahje huksenplána lea ráhkaduvvon .
Erstatningsbeløpet forfaller til betaling når byggearbeider er satt i gang , men tidligst 3 måneder etter at beløpet er endelig fastsatt .
Buhtadussubmi galgá máksojuvvot go huksenbarggut leat álggahuvvon , muhto áramusat 3 mánu maŋŋágo submi lea loahpalaččat mearriduvvon .
Endret ved lov 20 juni 1986 nr. 37 .
Rievdaduvvon geassemánu 20. b. 1986-mannosaš lágain nr. 37 .
Forskrift om samvirke mellom reglene i plan- og bygningsloven 14. juni 1985 nr. 77 og reglene i plan- og bygningsloven ( plandelen ) 27. juni 2008 nr. 71
Láhkaásahus geassemánu 14. b. 1985-mannosaš plána- ja huksenlága nr. 77 njuolggadusaid ja geassemánu 27. b. 2008-mannosaš plána- ja huksenlága ( plánaoasi ) nr. 71 ( pdf ) .
Vegseksjonen ( VS )
Luoddasekšuvdna
Rammevilkår og styringssystemer for Statens vegvesen .
Stáhta luoddadoaimmahaga ( Statens vegvesen ) rámmaeavttut ja stivrenvuogádagat .
Etatsstyring av Statens vegvesen .
Stáhta luoddadoaimmahaga etáhtastivren .
Ansvar knyttet til planlegging , bygging , drift og bruk av veginfrastrukturen .
Ovddasvástádus mii lea čadnon luoddainfrastruktuvrra plánemii , huksemii , doibmii ja geavaheapmái .
Langtidsplanlegging og budsjetter innen vegsektoren .
Guhkesáiggiplánen ja bušeahtat luoddasektoris .
Bompengesaker og vegfinansiering .
máksu ja luoddaruhtadeapmi .
Miljøsaker for vegsektoren .
Luoddasektora birasáššit .
Internasjonale vegsaker .
Riikkaidgaskasaš luoddaáššit .
Vegloven med forskrifter og spørsmål knyttet til plan- og bygningsloven .
Luoddaláhka oktan láhkanjuolggadusaiguin ja gažaldagat mat leat čadnon plána- ja huksenláhkii .
Veileder for bedre organisering av staten
Bagadus stáhta buoret organiseremii
Staten bør organiseres bedre .
Stáhta berre organiserejuvvot buoret .
Fornyingsdepartementet ( FAD ) har derfor utarbeidet en veileder , som i disse dager legges ut på høring .
Ođasmahttidepartemeanta ( FAD ) lea danin ráhkadan bagadusa , mii dáid beivviid biddjojuvvo gulaskuddamii .
Utkastet er en oppfølging av stortingsmeldingen ” Ei forvaltning for demokrati og fellesskap ” .
Árvalus lea čuovvoleapmin stuoradiggedieđáhussii » demokratiija ja searvevuođa váste hálddašeapmi ” .
- Jeg ønsker med dette å bidra til en god og mer kunnskapsbasert organisering av statlig virksomhet , sier statsråd Rigmor Aasrud .
- Mun háliidus dás lea oažžut buori ja eambbo máhttovuđot organiserema stáhtalaš doaimmain , dadjá stáhtaráđđi Rigmor Aasrud .
Veilederen kan være et hjelpemiddel for å foreta avveininger når organisatoriske valg skal tas og et hefte å slå opp i når man har spørsmål .
Bagadus sáhttá leat veahkkeneavvu mainna vihkkedallamiid dahká go organisatuvrralaš válljemiid galgá dahkat ja gihpa mas geahčada go leat gažaldagat .
Målet er at den skal bidra til å gjøre beslutningsunderlagene bedre .
Mihttomearri lea ahte dat galgá váikkuhit dasa ahte buorideame dan mii mearrádusaide lea vuođđun .
- Det skal være enkelt å forholde seg til staten ved at likeartede funksjoner er mest mulig likt organisert og at likeartede funksjoner har samme betegnelse , påpeker statsråden .
- Galgá leat álki leat stáhtain oktavuođas go seammalágan funkšuvnnat eanasmuddui leat seamma ládje organiserejuvvon ja ahte seammalágan funkšuvnnain lea seammalágan namahus , cuige stáhtaráđđi .
Veilederen understreker at følgende ni prinsippene , som er nedfelt i stortingsmeldingen , skal ligge til grunn for organisering og omorganisering av statlig virksomhet :
Bagadus deattuha ahte dát ovcci prinsihpa , mat čužžot stuoradiggedieđáhusas , galget leat vuođđun stáhtalaš doaimmaid organiseremii ja ođđasisorganiseremii :
Organisasjonsformene må velges etter en konkret vurdering av formål , oppgaver , målgrupper og kjennetegn ved virksomhetenes omgivelser .
Ulbmiliid , bargguid , ulbmiljoavkkuid ja doaimmaid birasdovdomearkkaid konkrehta árvvoštallama vuođul galgá válljet organisašuvdnamálliid .
Det må også tas hensyn til hvilke økonomiske og administrative rammevilkår som vil sikre best mulig måloppnåelse for virksomheten .
Galgá maiddái váldit vuhtii makkár ekonomalaš ja hálddahuslaš rámmaeavttut sihkkarastet doibmii buoremus vejolaš mihttoolaheami .
Avgjørelser i enkeltsaker må være basert på likebehandling , og sikre innbyggere og næringsliv rettssikkerhet .
Ovttaskasáššiin galget mearrádusat dahkkojuvvot ovttalágan meannudeami vuođul , ja galgá sihkkarastit ássiide ja ealáhusaide riektesihkarvuođa .
Det kan tale for at enkeltvedtak fattes innenfor handlefrihet fastsatt i lov .
Dat sáhttá mearkkašit dan ahte ovttaskasmearrádusat dahkkojuvvojit lága mielde mearriduvvon doaibmafriddjavuođa vuođul .
Dette er særlig viktig der staten selv er part , for eksempel som næringsaktør .
Dát lea earenoamáš dehálaš dalle go stáhta ieš lea áššeoasálaš , ovdamearkka dihte ealáhusoassálasti .
Ombudsliknende funksjoner bør organiseres på et faglig grunnlag som er bestemt i lov .
Áittar - lágan funkšuvnnaid berre organiseret lága mielde mearriduvvon fágalaš vuođu ala .
Når ombudsoppgaver organiseres sammen med oppgaver knyttet til å iverksette statlig politikk bør virksomheten organiseres som en del av staten .
GO áittarbarggut organiserejuvvojit oktii bargguiguin mat gullet dasa ahte bidjat johtui stáhtalaš politihka , de doaimma berre organiseret nu ahte lea oassin stáhtas .
Statlige oppgaver knyttet til kunnskapsutvikling , som for eksempel universiteter og høyskoler , bør i hovedsak organiseres som en del av staten , men slik at virksomhetene har stor faglig frihet bestemt i lov .
Stáhtalaš bargguid máhttoovdáneami oktavuođas , nugo ovdamearkka dihte universitehtaid ja allaskuvllaid , berre vuosttažettiin organiseret nu ahte dat leat oassin stáhtas , muhto nu ahte doaimmain , lága mielde mearriduvvon , lea stuora fágalaš friddjavuohta .
Forvaltningsorgan skal ikke ha styre eller råd med mindre det er særlige grunner for det ( for eksempel at virksomheten har en stor faglig frihet bestemt i lov . )
Hálddašanorgánain eai galgga leat stivrrat dahje ráđiid eambbo go jus leat earenoamáš sivat dasa ( ovdamearkka dihte ahte doaimmas lea lága mielde stuora fágalaš friddjavuohta . )
Valg av regional inndeling av statlige virksomheter må ta hensyn til hvordan det regionale leddet til andre offentlige virksomheter som de skal samarbeide med , er inndelt .
Stáhtalaš doaimmaide guovlulaš juogu válljen galgá váldit vuhtii mot eará almmolaš doaimmaid guovlulaš lađas , maiguin sii galget ovttasbargat , lea juohkásan .
Den statlige regionale inndelingen bør ikke gå på tvers av fylkesgrenser .
Stáhtalaš guovlulaš juohku ii berre leat fylkkarájiid rastá .
Utøvelse av myndighet og samfunnsstyring er oppgaver som i hovedsak bør organiseres som en del av staten .
Válddi čađaheapmi ja servodatstivren leat barggut maid vuosttažettiin berre organiseret nu ahte leat oassin stáhtas .
Staten skal unngå å bruke stiftelser og organisering i form av særlovsselskap med mindre det er særlige grunner for det .
Stáhta galgá garvit geavaheames vuođđudusaid ja organiserema sierraláhkafitnodatmálliide , eambbo go jus leat earenoamáš sivat dasa .
Velferdspolitikk
Čálgopolitihkka
Alle skal ha like muligheter , rettigheter og plikter til å delta i samfunnet og bruke sine ressurser , uavhengig av økonomisk og sosial bakgrunn .
Buohkain galget leat seamma vejolašvuođat , vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat searvat servodahkii ja geavahit resurssaideaset , beroškeahttá ekonomalaš ja sosiála duogážis .
Regjeringen vil føre en politikk som reduserer forskjellene i samfunnet og sikrer at alle kan delta aktivt i fellesskapet med sine ressurser .
Ráđđehusa bajimus ja guhkesáiggi ulbmil lea jávkadit geafivuođa , ja dat áigu buoridit dan álbmotoasi eallineavttuid ja vejolašvuođaid , mas leat vuolimus dietnasat ja heajumus eallindilit .
Pressemeldinger , taler og artikler | Publikasjoner | Lover og regler
Ráđđehus áigu čađahit politihka mii uhcida servodaga erohusaid .
De velferdspolitiske virkemidlene omfatter tiltak på flere sektordepartementers ansvarsområder .
Rahčamuššii geafivuođa vuostá gullet máŋgga sektordepartemeantta ovddasvástádussurggiid doaibmabijut .
Regjeringen følger opp forslagene til nye virkemidler i arbeids- og velferdspolitikken som ble lagt fram i St.meld. nr. 9 ( 2006-2007 ) Arbeid , velferd og inkludering . Ny plattform for trygdeforskningen
Dát mielddisbuktá ovddasvástádusa daid ortnegiid ektui mat leat čadnojuvvon medisiinnalaš doaimmaidahttimii ja fidnui máhcaheapmái , buohcanruđaide ja bargonávccahisvuođa-doarjagiidda , / - ealáhagaide doarjagiidda ovttaskas fuolaheaddjiide ja ČB-šiehtadusa oktiiordnemii ja čuovvoleapmái .
Arbeidsdepartementet utlyste i 2009 en konkurranse om den videre satsningen på trygdeforskning .
Čálgopolitihkalaš barggus lea maid ovddasvástádus Oadjorievtti etáhtastivrejumis ja ođđa Bargo- ja čálgoetáhtas .
I den forbindelse skal departementet utarbeide en ny plattform for en langsiktig satsing på trygdeforskningen . Sosial trygghet i de nordiske landene
Departemeanta bargá ovttas Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanttain Sosiála- ja dearvvašvuođa-direktoráhta ja Dearvvašvuođabearráigeahču etáhtastivrejumi oktavuođas .
Ny nordisk sosialstatistikk .
Ekonomalaš sosiálaveahkki
Rapporten Social tryghed i de nordiske landene 2007/08 er nå tilgjengelig på web . Her finner du blant annet sammenlignbare tall for sykefravær i de nordiske landene .
Danne go das lea ovddasvástádus eastadit sosiála váttisvuođaid ja buoridit heajumuččaid eallindili , de lea sosiálabálvalus dehálaš geafivuođa eastadeaddji .
Nr. : 110/07
Nr. : 110/07
Verdifulle opplevelser
Árvvolaš vásáhusat
I den nasjonale reiselivsstrategien legges det til rette for at norsk reiselivsnæring skal kunne skape opplevelser som gir verdier for både lokalsamfunn , bedrifter , ansatte , miljøet og gjestene som besøker Norge .
Nationála mátkeeallinstrategiijas láhččojuvvo dasa ahte Norgga mátkeeallin galgá sáhttit lágidit vásáhusaid mat duddjojit árvvuid sihke báikkálaš servodagaide , fitnodagaide , bargiide , birrasii ja daidda gussiide geat gallejit Norgga .
- Norsk reiseliv skal være en verdifull opplevelse for både turister og næringen .
- Norgga mátkeeallin galgá leat árvvolaš vásáhus sihke turisttaide ja ealáhussii .
Vi trenger lønnsomme og bærekraftige reiselivsbedrifter som gir sikre arbeidsplasser hele året , sier nærings- og handelsminister Dag Terje Andersen .
Mii dárbbašit gánnáhahtti ja ceavzilis mátkeeallinfitnodagaid , main leat sihkkaris bargosajit miehtá jagi , dadjá ealáhus- ja gávpeministtar Dag Terje Andersen .
Betalingsvillige gjester har høye krav til kvalitet .
Máksindáhtolaš guossit gáibidit maiddái kvalitehta .
Derfor vil regjeringen opprette en nasjonal kvalitetssikringsordning for reiselivet i samarbeid med næringen selv .
Danne áigu ráđđehus ovttas ealáhusain ásahit nationála kvalitehtasihkkarastinortnega mátkeeallima várás .
Dette gjøres for å synliggjøre kvaliteten overfor de besøkende og for å motivere reiselivet til å fokusere på kvalitet .
Dán dahká vai guossit oidnet kvalitehta ja vai mátkeeallin movttiidahttojuvvo čalmmustahttit kvalitehta .
Regjeringen bidrar med midler til å utvikle og starte opp et nytt nasjonalt bookingsystem .
Ráđđehus juolluda ruđaid ođđa nationála booking-vuogádaga ovddideapmái ja álggaheapmái .
Der skal turister gjennom visitnorway.com få benyttet seg av et samordnet bookingsystem .
Doppe galget turisttat visitnorway.com bokte beassat ávkkástallat oktiiordnejuvvon booking-vuogádagain .
- Vårt mål er å utvikle helhetlige og gode opplevelser som gjestene verdsetter og er villige til å betale godt for , sier nærings- og handelsminister Dag Terje Andersen .
- Min áigumuš lea ovddidit ollislaš ja buriid vásáhusaid maid guossit árvvusatnet ja maid ovddas sii mielas mákset bures , dadjá ealáhus- ja gávpeministtar Dag Terje Andersen .
Regjeringen skal iverksette en rekke tiltak for å heve kompetansen og øke kunnskapen om reiselivet .
Kvalitehta čatnasa lávga gelbbolašvuhtii , ja ráđđehus áigu čađahit ollu doaibmabijuid mat loktejit gelbbolašvuođa ja buoridit máhtolašvuođa mátkeeallima birra .
Regjeringen har dessuten besluttet å melde Norge inn i FNs turistorganisasjon UNWTO .
Dan lassin lea ráđđehus mearridan dieđihit Norgga ONa turistaorganisašuvdnii UNWTO:ii .
Sterk internasjonal vekst i reiselivet gir mange nye muligheter , men også betydelige utfordringer .
Mátkeeallima nana riikkaidgaskasaš ovdáneapmi addá ollu ođđa vejolašvuođaid , muhto maiddái stuorra hástalusaid .
Regjeringen vil sikre at veksten er lønnsom og bærekraftig .
Ráđđehus áigu sihkkarastit ahte dát ovdáneapmi lea gánnáhahtti ja ceavzil .
- Utvikling av reiselivet må balanseres med hensynet til miljøet .
- Mátkeeallima ovdáneamis ferte leat dássedeaddu birrasa ektui .
Dessuten skal vi se på mulighetene for å bruke nasjonalparker i reiselivssammenheng .
Mii áigut čađahit ovddasmanniprošeavtta mii galgá ovddidit ceavzilis mátkemeriid .
Dette er to viktige tiltak for bærekraftig reiseliv , sier Andersen .
Mii áigut maiddái geahčadit mo geavahit álbmotmehciid mátkeeallima oktavuođas , dadjá Andersen .
Regjeringen viderefører også det viktige arbeidet med markedsføring og profilering av Norge som reisemål .
Ráđđehus joatká maiddái deaŧalaš barggu vuovdalit ja profileret Norgga mátkemearrin .
I 2008 økes bevilgningene til Innovasjon Norge med 15 millioner kroner , til i alt 215 millioner kroner .
2008. s lasihuvvojit 15 miljon ruvdnosaš juolludeamit Innovasjon Norge:ii , oktiibuot 215 miljon ruvdnun .
Bevilgningene er dermed mer enn doblet fra 2005 til 2008 .
Juolludeamit leat dalle eanet go duppalastojuvvon 2005 rájes 2008 rádjai .
Reiselivsstrategien er utarbeidet i tett samarbeid med næringen .
Mátkeeallinstrategiija lea ráhkaduvvo lávga ovttasbarggus ealáhusain .
Samarbeid er sentralt , både i reiselivsnæringen og med andre næringer , som for eksempel landbruk , fiskeri og kultur .
Ovttasbargu lea guovddážis , sihke mátkeealáhusas ja ovttas eará ealáhusaiguin , ovdamearkka dihtii eanadoaluin , guolástusain ja kultuvrrain .
Regjeringen vil stimulere til økt samarbeid og nettverk i reiselivet .
Ráđđehus áigu movttiidahtti buorebut ovttasbargat ja hukset eanet fierpmádagaid .
– Reiselivsnæringen består av mange små aktører .
- Mátkeealáhusas leat ollu smávva oassálastit .
For å utnytte det potensialet som ligger i norsk reiseliv , er det derfor helt avgjørende at bedriftene samarbeider bedre , sier Andersen .
Vai sáhttá ávkkástallat daid vejolašvuođaiguin mat leat Norgga mátkeeallimis , de lea danne áibbas mearrideaddjin ahte fitnodagat ovttasbarget buorebut , dadjá Andersen .
Regjeringen inviterer nå reiselivsnæringen med i et mer formalisert samarbeid gjennom etablering av et strategisk råd for reiseliv og myndigheter .
Ráđđehus bovde mátkeealáhusa eanet formaliserejuvvon ovttasbargui go dál ásaha strategalaš ráđi mátkeeallima ja eiseválddiid várás .
Nærings- og handelsdepartementet skal fortsatt ha det overordnede ansvaret for norsk reiselivspolitikk , i nært samarbeid med andre departementer .
Ealáhus- ja gávpedepartemeanttas galgá ain leat bajimus ovddasvástádus Norgga mátkeeallinpolitihkas , lagas ovttasbarggus eará departemeanttaiguin .
Internt i departementet blir reiselivsarbeidet styrket , ved at det blir opprettet en egen seksjon for reiseliv .
Siskkáldasat departemeanttas nannejuvvo mátkeeallinbargu dainna lágiin ahte ásahuvvo sierra ossodat mátkeeallima várás .
Les strategien og se film om den .
Gulahalli : NHDa preassatelefovdna 22 24 65 00
Nr. : 149/10
Nr. : 149/10
Verdighetsgarantien : Forskrift for en verdig eldreomsorg
Árvodáhkádus : Árvvolaš boarrásiidfuolahusa láhkaásahus
- Verdighetsgarantien sikrer grunnlaget for et godt tjenestetilbud for eldre .
- Árvodáhkádus sihkkarastá buori bálvalusfálu boarrásiidda .
Forskriften er en oppfølging av eldreforliket med KrF og Venstre .
Láhkaásahus čuovvola boarrásiidsoahpamuša Risttalaš álbmotbellodagain ja Gurutbellodagain .
Sammen med en styrket kommuneøkonomi og en bedre tilskuddsordning til sykehjem og omsorgsboliger , er garantien et viktig bidrag i regjeringens arbeid for en bedre eldreomsorg , sier statsminister Jens Stoltenberg .
Ovttas nannejuvvon suohkanekonomiijan ja buoriduvvon doarjjaortnegiin buhcciidruovttuide ja fuolahanviesuide , lea dáhkádus dehálaš oassin ráđđehusa barggus buori boarrásiidfuolahusa ovddas , dadjá stáhtaministtar Jens Stoltenberg .
Regjeringen vedtok i dag en ny forskrift hjemlet i kommunehelsetjenesteloven og sosialtjenesteloven om en verdig eldreomsorg ( verdighetsgarantien ) .
Ráđđehus mearridii odne ođđa láhkaásahusa man vuođđun lea suohkandearvvašvuođabálvalusláhka ja sosiálabálvalusláhka árvvolaš boarrásiidfuolahusa birra ( árvodáhkádus ) .
Når innholdet i en verdig eldreomsorg presiseres og klargjøres gjennom verdighetsgarantien , klargjøres rettstilstanden for de eldre .
Go árvvolaš boarisvuođa sisdoallu aiddostahttojuvvo ja čilgejuvvo árvodáhkádusa bakte , de boarrásiid rievttálaš dilli čilgejuvvo .
Klage og tilsynsmyndighetene må sikre at verdighetsgarantien etterleves av kommunene .
Váidin ja gozihaneiseválddiid galget sihkkarastit ahte suohkanat doahttalit árvodáhkádusa .
Det vil også være enklere for den enkelte å vurdere om en klage kan føre frem .
Nu šaddá álkibun juohkehažžii árvvoštallat jovdet go dobbelii váidagiin .
- Forskriften bidrar til å sikre en riktig prioritering av innsatsen i omsorgstjenesten , sier helse- og omsorgsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen .
- Láhkaásahus galgá sihkkarastit rivttes vuoruheami ja áŋgiruššama fuolahusbálvalusas , dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Anne-Grete Strøm-Erichsen .
Utbyggingen av eldreomsorgen er et langsiktig prosjekt , derfor har regjeringen gjennom budsjettfremleggene som etterfulgte avtalen satt i gang en rekke tiltak for å styrke kommuneøkonomien generelt og tiltakene i Omsorgsplan 2015 spesielt .
Huksemis boarrásiidfuolahusa lea guhkilmas prošeakta , danin lea ráđđehus šiehtadusa olis bušeahtaárvalusaid bakte álggahan ollu doaimmaid mat galget nannet suohkanekonomiija oppalaččat ja doaibmabijuid 2015 Fuolahusplánas earenoamážiid .
Veksten i kommunesektorens samlede inntekter i perioden f.o.m. 2007 t.o.m. 2011 utgjør i 2011-kroner om lag 27,1 mrd. kroner og veksten i frie inntekter utgjør om lag 12,3 mrd. kroner i samme periode .
Suohkansuorggi oppalaš dietnasiid lassáneapmi 2007 rájes gitta 2011 rádjai dagahit 2011-ruvdnodási mielde sullii 27,1 mrd. ruvnno ja friddja dietnasiid lassáneapmi seamma áigodagas sullii 12,3 mrd. ruvnno .
Med bakgrunn i avtalen mellom regjeringspartiene , KrF og Venstre ble Omsorgsplan 2015 styrket med til sammen 55 mill. kroner i 2009 .
Šiehtadusa vuođul gaskal ráđđehusbellodagaid , RáB ja Gurut gaskkas de 2015 Fuolahusplána nannejuvvui oktiibuot 55 milj. ruvnnuin 2009:s .
Tilsvarende ble Omsorgsplanen styrket ytterligere med 50 mill. kroner i 2010 .
Fuolahusplána nannejuvvui liige 50 milj. ruvnnuin 2010:s .
Styrkingen har blant annet gått til kompetansehevende tiltak , omsorgsforskning og den kulturelle spaserstokken .
Lassáneapmi lea e.e. geavahuvvon gealbonannejeaddji doaimmaide , fuolahusdutkamii ja kultuvrralaš vázzinsoabbái .
Den videre utvikling av eldreomsorgen må ha fokus på innholdet i tillegg til fokus på kapasitet .
Ovddasguvlui ferte boarrásiidfuolahusa ovdáneapmi deattuhit sisdoalu lassin kapasitehtii .
På samme måte som andre brukergrupper er eldre en uensartet gruppe med ulike behov og ønsker .
Seamma go earáge geavahanjoavkkut leat boarrásat eahpeovttalaš joavkun mas leat iešguđetge dárbbut ja sávaldagat .
En kvalitativt god eldreomsorg fordrer at tjenesten er bygget opp rundt et verdigrunnlag som så langt som mulig sikrer den enkeltes integritet og verdighet .
Buorre boarrásiidfuolahus mas lea buorre kvalitehta gáibida ahte bálvalus huksejuvvo dakkár árvovuođu nala mii nu bures go vejolaš sihkkarastá juohkehačča iehčanasvuođa ja árvvuid .