pere/sami_parallel huggingface dataset:
- En overordnet målsetning for fiskeriene i samiske områder er å sørge for at kystflåten under 15 meter opprettholdes og styrkes pga. dens betydning for bosetting og sysselsetting i fjord og kystsamfunnene .
- Sámi guovlluid guolástusaid bajimus ulbmil lea fuolahit ahte vuollel 15 mehter guhkkosaš riddofatnasat bisuhuvvojit ja nannejuvvojit daid mávssolašvuođa geažil vuonaid ja riddoservodagaid ássamii ja barggaheapmái .
En omfattende omstrukturering av fiskeflåten kan ikke skje uten at man gjennom konsultasjoner med Sametinget oppnår enighet om ivaretakelse av samiske interesser til forvaltning og fordeling av fiskeressursene , understreker rådsmedlem Randi A. Skum .
Bivdofatnasiid viiddes ođđasis strukurerema ii sáhte čađađhit almmá dakkár ráđđádallamiid haga Sámedikkiin , main sohppojuvvo fuolahit sámi beroštusaid guolleresurssaid hálddašeapmái ja juogadeapmái , dettuha ráđđelahttu Randi A. Skum .
I sin høringsuttalelse til NOU 2006:16 Strukturvirkemidler i fiskeflåten uttaler Sametinget at endringer i fiskeflåten må underlegges konsultasjoner mellom norske myndigheter og Sametinget , slik tidligere avtalt .
Gulaskuddancealkámušastis dokumentii NOU 2006:16 bivdofatnasiid struktuvraváikkuhangaskaomiid birra cealká Sámediggi ahte rievdadusat bivdofatnasiid guovdu galget dahkkojuvvot ráđđádallamiid vuođul Norgga eiseválddiid ja Sámedikki gaskkas , nu mo ovdal lea sohppojuvvon .
Sametingets grunnleggende syn er at fiskeforvaltningen må bygge på nærhets- og avhengighetsprinsippet , dette innebærer et regionalt forvaltningsnivå hvor Sametinget må ha en reel deltakelse og medbestemmelse .
Sámedikki vuođđooaidnu lea ahte guollehálddašeapmi ferte vuođđuduvvot lagašvuođa- ja sorjavašvuođaprinsihppii , mii meakkaša dakkár guovlulaš hálddašandási mas Sámedikkis galgá leat duohta oassálastin ja mielmearrideapmi .
- Vi er imot at det innføres strukturkvoter for fiskeflåten under 15 meter .
- Mii leat dan vuostá ahte ásahuvvojit struktuvraearit vuollel 15 mehter bivdofatnasiidda .
Denne flåtegruppen må tvert imot styrkes , og derfor skjermes mot reduksjoner og begrensninger i ressursgrunnlaget .
Dán fanasjoavkku ferte baicce nannet , ja danne suodjaluvvot resursavuđđosa geahpádusaid ja gáržžidusaid vuostá .
Det innebærer at deler av fiskekvotene for den havgående fiskeflåten må overføres til kystflåten , mener Skum .
Dát mearkkaša ahte osiid áhpefatnasiid guolleeriin ferte sirdit riddofatnasiidda , oaivvilda Skum .
Sametinget kritisk til nasjonal helseplan
Sámediggi moaitá našuvnnalaš dearvvašvuođaplána
Nasjonal helseplan 2007-2010 ivaretar ikke samiske pasienters rettigheter og behov , og Sametingsrådet er sterkt kritisk til innholdet i planen og regjeringens manglende strategier for satsing på det samisk helsetilbudet .
Našuvnnalaš dearvvašvuođaplána 2007-2010 ii fuolat sámi divššohasaid vuoigatvuođaid ja dárbbuid , ja Sámediggeráđđi moaitá hui garrasit plána sisdoalu ja ráđđehusa váilevaš áŋgiruššama sámi dearvvašvuođafálaldagaiguin .
- Vi konstaterer at planen mangler perspektiver på den samiske befolkningens helsetjenester , og at samiske pasienters behov verken er identifisert eller vurdert av regjeringen .
- Mii mearkkašit ahte plánas váilu áddejupmi sámi álbmoga dearvvašvuođabálvalusain , ja ahte ráđđehus ii leat sámi divššohasaid dárbbu áican ii ge árvvoštallan .
Som en konsekvens av dette inneholder helseplanen ingen strategier for et likeverdige helsetilbud for den samiske befolkningen , sier rådsmedlem Terje Tretnes .
Danne eai leat dearvvašvuođaplánas strategiijat mo ollašuhttit dásseárvosaš dearvvašvuođafálaldaga sámi álbmogii , dadjá ráđđelahttu Terje tretnes .
Nå konstaterer Sametinget at helse- og sosialtilbudet til samiske pasienter i hovedsak er utelatt i planen .
Dál mearkkaša Sámediggi ahte dearvvašvuođa- ja sosiálafálaldat sámi divššohasaide váldoáššis lea hilgojuvvon plánas .
Rådsmedlem Terje Tretnes mener den videre oppfølgingen av Nasjonal helseplan må bli gjenstand for konsultasjoner mellom Sametinget og norske myndigheter .
Ráđđelahttu Terje Tretnes oaivvilda ahte Našuvnnalaš dearvvašvuođaplána viidáset čuovvuleapmi ferte váldojuvvot ovdan ráđđádallamiin Sámedikki ja Norgga eiseválddiid gaskkas .
- Folkeretten er klar på at helsetjenester overfor urfolk skal skje under urfolkenes ansvar og kontroll .
- Álbmotriekti lea čielggas das ahte dearvvašvuođabálvalusat eamiálbmogiidda galget dáhpáhuvvat eamiálbmogiid ovddasvástádusain ja bearráigeahčuin .
Vi konstaterer at Sametingets innvendinger og innspill ikke er lyttet til i denne saken .
Mii mearkkašit ahte Sámedikki vuosteákkat dán áššis eai leat vuhtii váldojuvvon .
Vi forventer derfor at det videre oppfølgingsarbeidet blir gjenstand for konsultasjoner mellom Sametinget og norske myndigheter , sier Tretnes .
Danne vuordit ahte viidáset čuovvulanbargu váldojuvvo ovdan ráđđádallamiin Sámedikki ja Norgga eiseválddiid gaskkas , dadjá Tretnes .
Nasjonal helseplan ( 2007-2010 )
Našuvnnalaš dearvvašvuohtaplána ( 2007-2010 )
Pressemelding ( ODIN ) om helseplanen
Preassadieđahusa ( ODIN ) dearvvašvuođaplána birra
Signert fiskeskinn © Pål Hivand olavs skinn
G. M. Gonagas Harald V nammačálus stáinnárčuomas 2000:s. © Pål Hivand
Hans Majestet Kong Olav V foresto den offisielle åpningen av det første sameting 1989 .
Gonagaslaš Majestehta Gonagas Olav V rabai almmolaččat vuosttaš sámedikki 1989:s .
I den forbindelse signerte han et reinskinn som i dag har en sentral plass i Sametingsbygningen .
Dan oktavuođas čálii son namas bohcconáhkkái mii dál lea guovddáš sajis Sámediggeviesus .
Hans Majestet Kong Harald V signerte tilsvarende et skinn av steinbit i forbindelse med den offisielle åpningen av Sametingsbygningen høsten 2000 .
Gonagaslaš Majestehta Gonagas Harald V čálii maid namas stáinnárčupmii Sámediggeviesu almmolaš rahpama oktavuođas čakčat 2000 .
Begge ble signert med kullstift og signaturerne er senere bodert med metalltråd .
Goappašat namat čállojuvvojedje čitnastivttain ja namat leat maŋŋá hervejuvvon datneárppuin .
Begge skinn henger i resepsjons- og bibliotekområdet , like ved hovedinngangen .
Stáinnárčuopma ja bohcconáhkki leat heŋgejuvvon resepšuvdna- ja bibliotehkaoassái váldouvssa lahka .
Første gang publisert 10.02.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 10.02.2005
Tale ved utdeling av Gollegiella-prisen 2006
Sáhkavuorru Gollegiella-bálkkašumi juohkimis 2006
Statsråder , gjester og prisvinnere .
Stáhtaráđit , guossit ja bálkkašumi vuoiti guovttos .
Gratulerer alle sammen , men en særskilt gratulasjon til Harald Gaski og Jouni Moshnikoff .
Lihku buohkaide , muhto erenoamážit sávvat lihku Harald Gaskii ja Jouni Moshnikoffii .
Årets prisvinnere representerer på alle måter essensen i samisk og internasjonalt språkarbeid .
Dán jagi bálkkašumi vuoiti guovttos leaba máŋgga láhkai sámi ja riikkaidgaskasaš giellabarggu áivanat .
De har begge i mange tiår vist engasjement , kompetanse og standhaftighet i forhold til å styrke samisk som språk .
Soai goappašagat leaba máŋga logijagi iežaska gelbbolašvuođain bargan áŋgirit sámegiela nannemiin , ja eaba leat goassige vuollánan .
Og begge har vært viktige premissgivere i den samiske språkutviklingen .
Ja goappašagat leaba leamaš deaŧalaš eavttuid biddjin sámi giella ¬ovddideamis .
For når man arbeider med språk , må man også våge å ha et langt perspektiv på sitt arbeid .
Go bargá gielain , de ferte duostat bargat guhkes áiggi perspektiivvain .
Et perspektiv som strekker lengre enn de prosjekter man til enhver tid arbeider med .
Dakkár perspektiivvain mii manná guhkkelebbui go dan mii lea dábálaš go bargat prošeavttaiguin áiggis áigái .
Lengre enn sin egen karriere .
Guhkkeleabbui go du iežat karriera ollá .
Årets språkvinnere har vist en slik evne .
Dán jagáš giellabálkkašumi vuoiti guovttos leaba čájehan dan .
Først når vi våger å løfte blikket over horisonten , og først når vi våger å se bak de tilbakelagte bakketopper , aner vi betydningen av de tiltak vi hver for oss bidrar med i arbeidet med det samiske språket .
Easkka dalle go mii duostat geahččat albmeravdda badjel , ja easkka dalle go mii duostat geahččat maŋos ¬guvlui daid várrečohkaid duohkai mat leat báhcán , de mii áddegoahtit daid doaibmabijuid mearkkašumi maiguin mii iešguhtege leat rahčan sámegiela oktavuođas .
Til daglig kan mange ting virke små og trivielle , og ikke alltid like betydningsfulle .
Beaivválaččat sáhttá leat ollu mii orru smávis ja ovttageardán , ja mas álohii ii leat nu stuorra mearkkašupmi .
Og man kan kjenne tryggheten og vissheten om seg selv bre seg som en varm og trygg kappe .
Ja sáhttit dovdat oadjebasvuođa ja iešdovddu leavvamin dego dat livččii liekkas mii leavvá go coggat liegga biktasa .
Paulus Utsi har sagt det slik :
Paulus Utsi lea dadjan ná :
Et språk er trygghet , og morsmålet bærer lykke med seg hvor enn et menneske kommer i denne verden .
Giella lea oadjebasvuohta , ja eatnigiella addá lihku vaikke gos dal leš olmmoš dán máilmmis .
Og det blir med tiden enda dyrere når det begynner å forsvinne .
Ja áiggi mielde dat šaddá ain divraseabbon go dat jávkagoahtá .
Jeg vil imidlertid legge til : ingenting gir en slik lykke , og intet er dyrere for oss , enn nettopp et hjertespråk som er gjenvunnet .
Háliidan vel iežan bealis lasihit : ii mihkkege atte dakkár lihku , ii ge mihkkege leat divraseappot midjiide go aiddo dat váimmu giella maid olmmoš lea rahčan oažžut ruovttoluotta .
Tusen takk Harald Gaski og Jouni Moshnikoff .
Duhát giitu Harald Gaski ja Jouni Moshnikoffi guoktái .
Takk for at dere har valgt en vei og slike liv , at vi andre får oppleve resultatene av dem helt inn i våre hjerter .
Giitu go leahppi válljen dákkár geainnu ja dákkár eallimiid , nu ahte mii earát ge beassat daid bohtosiid muosáhit ja dovdat gitta váimmuineamet .
Gratulerer nok en gang med årets Gollegiella-pris .
Sávan oktii vel lihku dán jagi Gollegiella-bálkkašumiin .
Sametingspresidenten vil styrke urfolkenes deltakelse i Arktisk råd
Sámedikki presideanta áigu nannet searvama Árktalaš ráđis
Urfolks kunnskaper og deltakelse i forvaltningen blir sentrale tema for sametingspresident Aili Keskitalo , som denne uka deltar i Arktisk råds møte i Salekhard i Russland .
Eamiálbmogiid máhtolašvuođat ja searvan hálddašeamis šaddet leat guovddáš fáddán Sámedikki presideanttas Aili Keskitalo , go son dán vahkus searvá Árktalaš ráđi čoahkkimii Salekhardas Ruoššas .
Ressursutnytting , miljøvern , klima og biologisk mangfold er blant sakene som drøftes .
Resursageavaheapmi , birasgáhtten , dálkkádat ja biologalaš šláddjivuohta leat áššiid gaskkas mat guorahallojuvvojit .
Sametingspresident Aili Keskitalo deltar denne uka i den norske delegasjonen til ministermøte i Arktisk råd den 25.-26. oktober i Salekhard i Russland .
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo searvá dán vahkus Norgga delegašuvnna fárus Árktalaš ráđi ministtarčoahkkimii golggotmánu 25. – 26. b. . Salekhardas Ruoššas .
Den norske delegasjonen ledes av utenriksminister Jonas Gahr Støre .
Dán sáttagotti jođiha olgoriikaministtar Jonas Gard Støre .
- Jeg har notert meg utkastet til program for Norges formannskap i Arktisk Råd , og registrerer vektleggingen av framtidig helhetlig økosystembasert ressursforvaltning .
- Mun lean oaidnán Norgga ovdagotti Árktalaš ráđi prográmmaevttohusa , ja lean registreren ahte ollislaš ekovuogádatvuođđuduvvon resursahálddašeapmi deattuhuvvo boahtteáiggis .
Urfolkenes spesielle kunnskap , og den betydning videreføringen av denne har for forståelsen av de arktiske samfunn er fremdeles av stor betydning for å sikre en bærekraftig utvikling i den arktiske regionen , mener Keskitalo .
Eami ¬álbmogiid erenoamáš máhtolašvuođain , ja dat mearkkašupmi mii daid viidásetgaskkus ¬teamis lea árktalaš servodaga birra áddejupmái , lea ain stuorra mearkkašupmi dasa movt sihkkasrastit nana ceavzilis ovddideami árktalaš guovllus oaivvilda Keskitalo .
Hun understreker derfor at urfolksdimensjonen og urfolks kunnskaper og kompetanse må være naturlig del når spørsmål om ressursutnytting , miljøvern , klima og biologisk mangfold skal drøftes .
Son deattuha danne ahte eamiálbmotdimenšuvdna ja eamiálbmogiid máhtolašvuođat ja - gelbbolašvuohta galget leat lunddolaš oassin dain áššiin mat galget guorahallojuvvot , nugo resursageavaheapmi , birasgáhtten , dálkkádat ja biologalaš šláddjivuohta .
Dette er momenter sametingspresidenten vil understreke på ministermøtet i Salekhard .
Dáid čuoggáid áigu Sámedikki presideanta deattuhit ministtarčoahkkimis Salekharddas .
- Jeg vil også benytte reisen til samtaler med statsråd Jonas Gahr Støre om Sametingets rolle i nordområdepolitikken .
- Mun áiggun maid geavahit mátki vejolašvuohtan hupmat stáhtaráđiin Jonas Gahr Støre Sámedikki rolla birra davviguovlopolitihkas .
Jeg vil særskilt fremme Sametingets syn når det gjelder etableringen av et sekretariatet for Arktisk Råd i Tromsø .
Mun áiggun sierra ovddidit Sámedikki oainnu Árktalaš ráđi čállingotti ásahanáššái Romsii .
Det er viktig å sikre urfolkenes representasjon i et slikt sekretariat , sier Keskitalo .
Deaŧalaš lea sihkkarastit eamiálbmogiid ovddastusa dákkár čállingottis , dadjá Keskitalo .
Arktisk Råd
Árktalaš ráđđi
Arktisk Råd er eneste regionale samarbeidsorgan som omfatter alle de åtte arktiske land : de fem nordiske , USA .
Árktalaš ráđđi lea áidna guovlulaš ovttasbargoorgána , mas leat mielde buot dat gávcci árktalaš riikka : vihtta davviriikka , USA .
, Canada og Russland .
, Kanada ja Ruošša .
Rådet har i tillegg permanente deltakere som representerer urbefolkningene i den arktiske regionen .
Dasto leat ráđis bissovaš oasseváldit geat ovddastit árktalaš guovlluid eamiálbmogiid .
Samerådet er en av seks urfolksorganisasjoner som deltar på alle nivå i Arktisk råd .
Sámiráđđi lea okta dan guđa eamiálbmotorganisašuvnnas mat servet buot dásiin Árktalaš ráđis .
Norge overtar nå formannskapsvervet i Arktisk Råd for perioden fram til 2008 .
Norga váldá dál badjelasas Árktalaš ráđi ovddagoddeodaimma áigodahkii gitta 2008 rádjai .
Sametingets komitémøter holdes på Sametinget og tar til etter lunsj tirsdag 14. november 2006 og avsluttes innen kl. 14.30 torsdag 16. november 2006 .
Sámedikki lávdegoddečoahkkimat dollojuvvojit Sámedikkis ja álget maŋŋebárgga skábmamánu 14. b. maŋŋá lunšša ja loahpahuvvojit dii. 14.30 rádjái duorastaga skábmamánu 16. b. .
Mandag 13. november er satt av til gruppemøter .
Vuossárgga skábmamánu 13. b. dollojuvvojit joavkočoahkkimat .
Før lunsj tirsdag 14. november arrangerer Sametingsrådet miniseminaret Forvaltningen av ikke-fornybare naturressursen i nord .
Ovdal lunšša maŋŋebárgga skábmamánu 14. b. doallá Sámediggeráđđi miniseminára Ođasmahtekeahtes luondduriggodagaid hálddašeapmi davvin .
Følgende komiteer skal fremme innstilling i følgende saker :
Čuovvovaš lávdegottit ovddidit árvalusaid čuovvovaš áššiin :
Leder : Marianne Balto Henriksen , tlf : 48 06 33 58
Jođiheaddji : Marianne Balto Henriksen , tlf : 48 06 33 58
Nestleder : Lene Hansen , tlf : 97 77 34 90
Nubbinjođiheaddji : Lene Hansen , tlf : 97 77 34 90
Saksordfører : Knut Store , tlf : 95 72 06 29
Áššejođiheaddji : Knut Store , tlf : 95 72 06 29
Skyggesaksordfører : Tor Mikalsen , tlf : 99 32 67 44
Suoivanáššejođiheaddji : Tor Mikalsen , tlf : 99 32 67 44
Saksordfører : Henrik Eriksen , tlf : 98 04 04 29
Áššejođiheaddji : Henrik Eriksen , tlf : 98 04 04 29
Saksordfører : Klemet Erland Hætta , tlf : 91 87 17 44
Suoivanáššejođiheaddji : Klemet Erland Hætta , tlf : 91 87 17 44
Skyggesaksordfører : Marie Therese N. Aslaksen , tlf : 41 41 12 99
Suoivanáššejođiheaddji : Marie T. N. Aslaksen , tlf : 41 41 12 99
Leder : Roger Pedersen , tlf : 97 06 23 44
Jođiheaddji : Roger Pedersen , tlf : 97 06 23 44
Nestleder : Vibeke Larsen , tlf : 91 14 15 78
Nubbinjođiheaddji : Vibeke Larsen , tlf : 98 85 88 84
Saksordfører : Roger Pedersen , tlf : 97 06 23 44
Áššejođiheaddji : Roger Pedersen , tlf : 97 06 23 44
Skyggesaksordfører : Willy Ørnebakk , tlf : 91 17 47 52
Suoivanáššejođiheaddji : Willy Ørnebakk , tlf. 91 17 47 52 ,
Saksordfører : Vibeke Larsen , tlf : 91 14 15 78
Áššejođiheaddji : Vibeke Larsen , tlf. 91 14 15 78
Skyggesaksordfører : Martin Urheim , tlf : 99 50 61 95
Suoivanáššejođiheaddji : Martin Urheim , tlf : 99 50 61 95
Leder : Synnøve Solbakken-Härkönen , tlf : 78 46 96 00
Jođiheaddji : Synnøve Solbakken-Härkönen , tlf : 78 46 96 00
Nestleder : Jørn Are Gaski , tlf : 92 22 05 98
Nubbinjođiheaddji : Jørn Are Gaski , tlf : 92 22 05 98
Saksordfører : Hilde Anita Nyvoll , tlf : 91 80 71 30 ,
Áššejođiheaddji : Hilde Anita Nyvoll , tlf : 91 80 71 30 ,
Skyggesaksordfører : Kjersti Myrnes Balto , tlf : 41 50 35 29
Suoivanáššejođiheaddji : Kjersti Myrnes Balto , tlf : 41 50 35 29
- Sak 051/06 Nasjonal helseplan ( 2007-2010 )
- Ášši 051/06 Nášonála dearvvašvuođaplána ( 2007 – 2010 )
Saksordfører : Tone Finnesen , tlf : 99 52 86 12 ,
Áššejođiheaddji : Tone Finnesen , tlf : 99 52 86 12 ,
Skyggesaksordfører : Kirsten Appfjell-Eira , tlf : 95 14 48 04
Suoivanáššejođiheaddji : Kirsten Appfjell-Eira , tlf : 95 14 48 04
Komiteenes innstillinger vil bli behandlet i plenum 28.11 - 1.12. 2006 .
Lávdegottiid árvalusat gieđahallojuvvojit dievasčoahkkimis 28. - 28.11. - 1.12.2006 .
For mer informasjon om sakene og komitmøtene , se vedlagte dokumenter eller skriv / ring til Sametinget : tlf : 78 47 40 00
Jus dáhtut eaet dieđuid áššiid birra ja lávdegoddečoahkkimiid birra , geahča mildosiid dahje čále / riŋge Sámediggái : tlf : 78 47 40 00 , e-posta : samediggi@samediggi.no
Saksdokumentene finnes ved å gå på menyen Sakspapirer og møtebøker og klikke på den røde ruten for Sametingets plenum uke 48 .
Áššedokumeantaid gávnnat go manat menyii Áššit ja čoahkkingirjjit ja deaddilat Sámedikki dievasčoahkkin 48. vahku rukses ruvttu .
Internasjonalt fokus på nordområdene og urfolks rettigheter
Davviguovllut ja eamiálbmogiid vuoigatvuođat guovddážis riikkaidgaskasaččat
Nordområdeutvikling , menneskerettigheter og konsekvenser av klimaendringene bør være fokusområder i Sametingets framtidige internasjonale arbeid .
Davviguovloovddideapmi , olmmošvuoigatvuođat ja dálkkádatrievdamiid váikkuhusat berrejit leat guovddášsuorggit Sámedikki riikkaidgaskasaš barggus boahtteáiggis .
Det mener Sametingsrådet , som presenterer meldingen ” Utvikling for urfolks framtid ” for Sametingets plenum i november 2006 .
Dan oaivvilda Sámediggeráđđi , mii čalmmusta dieđáhusa » Eamiálbmogiid boahtteáiggi ovddideapmi ” Sámedikki dievasčoahkkimis 2006 skábmamánus .
Aili Keskitalo ( 1 ) © Kenneth Hætta
© Kenneth Hætta
- Vi vil styrke det grenseoverskridende samarbeidet og betydelig øke oppmerksomheten om de internasjonale spørsmålene i tiden som kommer .
- Mii áigut nannet rájárastá barggu ja ollu bidjat fuomášumi riikkaidgaskasaš áššiide boahttevaš áiggis .
Urfolkene er under sterkt press , industrielt , kulturelt og klimatisk .
Eamiálbmogat ellet garra deattu vuolde industriija dáfus , kultuvrralaččat ja dálkkádatlaččat .
Den internasjonale utviklingen preger sterkt urfolkene og må i større grad også preges av urfolkenes stemme , mener sametingspresident Aili Keskitalo .
Riikkaidgaskasaš ovdáneapmi báidná sakka eami ¬álbmogiid ja dan maid eanet fertet báidnigoahtit eamiálbmogiid jietna , oaivvilda Sámedikki presideanta Aili Keskitalo .
Sametingsrådet foreslår derfor en rekke tiltak som skal styrke menneskerettighetene og slik bidra til at urfolkene reelt sett kan bestemme over sin egen utvikling og selv ivareta sine interesser internasjonalt .
Sámediggeráđđi lea evttohan ollu doaibmabijuid mat galget nannet olmmošvuoigatvuođaid ja nie váikkuhit ahte eami ¬álbmogat duohtavuođas sáhttet mearridit iežaset ovdáneami ja ieža gozihit beroštumiiddis riikkaidgaskasaččat .
Målet er å sikre likeverd og like utviklingsmuligheter for alle folkegrupper .
Mihttomearrin lea sihkkarastit dássásašvuođa ja ovttalágan ovdánanvejolašvuođaid buot olmmoščearddaide .
Sametingsrådet ønsker derfor å etablere mekanismer for at samene og andre urfolk sikres deler av overskuddet fra utvinning av mineral- og petroleumsvirksomhet og andre ressurser i urfolkenes områder , og at det etableres etiske og menneskerettslige standarder for næringslivsaktører som opererer i urfolksområdene .
Sámediggeráđđi háliida danne ásahit mekanismmaid nu ahte sámiide ja eará eamiálbmogiidda lea vejolaš sihkkarastit eamiálbmot guovlluid minerála- ja petroleuma ¬doaimma ja eará resurssaid roggamis boahtán oasi badjebáhcagis , ja ahte ásahuvvojit etihkalaš ja olmmošrievttálaš standárddat ealáhuseallinoasálaččaid váste mat doibmet eamiálbmotguovlluin .
- Det innebærer at statene anerkjenner urfolkenes rett til selvbestemmelse og at urfolkenes gis en selvstendig stemme i de organer hvor urfolkspolitikken utformes .
- Dát mearkkaša ahte stáhtat dohkkehit eamiálbmogiid iešmearridanvuoigatvuođa ja ahte eamiálbmogiidda addojuvvo iešheanalis jietna dain orgánain gos eamiálbmotpolitihkka hábmejuvvo .
Urfolkene står overfor enormt press fra industri , storsamfunn og klimautviklingen .
Eamiálbmogiidda čuohcá hui sakka deaddu industriija , stuorraservdoaga ja dálkkadatrievdamiid beales .
Dersom urfolkssamfunnene skal kunne bidra konstruktivt og sikre sin egen framtidige eksistens , må vi gis retten , anledningen og ressursene til å delta i internasjonale arbeidet , sier Keskitalo .
Jos eamiálbmotservodagat galget sáhttit váikkuhit konstruktiivvalaččat ja sihkkarastit iežaset baohtteáiggi , de fertet mii oažžut vuoigatvuođa , vejolašvuođa ja resurssaid searvat riikkaidgaskasaš bargui , dadjá Keskitalo .
Nordisk Råd med fokus på grensehindringer
Davviriikkaid Ráđđi bidjá guovddážii bargat rádjacakkiiguin
Sametingspresident og visepresident for Samisk Parlamentarisk Råd , Aili Keskitalo , uttrykte tilfredshet for at Nordisk Råd prioriterer arbeidet med å bygge gode , grenseoverskridende ordninger .
Sámedikki presideanta ja Sámi parlamentáralaš ráđi sadjásaš presideanta , Aili Keskitalo , dovddahii ahte lea duhtavaš go Davviriikkaid Ráđđi vuoruha barggu hukset buriid , rájiidrasttideaddji ortnegiid .
Aili Keskitalo ( 2 )
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo .
Keskitalo holdt i dag et innlegg på Nordisk Råds sesjon , hvor hun blant annet understreket viktigheten av Nordisk samekonvensjon .
Keskitalos lei otne sáhkavuorru Davviriikkaid Ráđi sešuvnnas , mas son earret eará deattuhii man deaŧalaš lea davviriikkalaš sámekonvenšuvdna .
- Utkastet til en nordisk samekonvensjon , utarbeidet av en nordisk ekspertgruppe , ble avgitt til ministrene med ansvar for samiske saker og sametingspresidentene i Finland , Norge og Sverige og har vært på høring våren 2006 .
Davviriikkalaš sámekonvenšuvdnaevttohus , maid davviriikkalaš áššedovdijoavku lea ráhkadan , geigejuvvui ministtariidda geain lea ovddasvástádus sámi áššiin ja Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámedikkiid presideanttaide , ja dat lea leamaš gulaskuddamis giđđat 2006 .
Et sammendrag av disse høringsuttalelser er blitt presentert for oss , og vi er forespeilet at regjeringene i Finland , Norge og Sverige vil avklare sine posisjoner i løpet av ett år .
Dáid gulaskuddancealkámušaid čoahkádus lea čalmmustuvvon midjiide , ja midjiide lea lohpiduvvon ahte Suoma , Norgga ja Ruoŧa ráđđehusat áigot čilget iežaset oainnuid jagi sisa .
Samisk parlamentarisk råd har anbefalt at regjeringene og sametingene i Finland , Norge og Sverige støtter forslaget til en nordisk samekonvensjon slik det foreligger , sa Keskitalo .
Sámi parlamentáralaš ráđđi lea ávžžuhan Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámedikkiid ja ráđđehusaid doarjut davviriikkaid sámekonvenšuvdnaevttohusa nugo dat lea ovddiduvvon , dajai Keskitalo .
Hun minnet også om at samene i lang tid har arbeidet for å bli fullverdig representert i Nordisk Råd , og ga uttrykk for støtte til selvstyrende områders ønske om en slik representasjon .
Son muittuhii maid ahte sámit guhkes áiggi juo leat oččodan ollesárvosaš ovddastusa Davvi ¬riikkaid Ráđis , ja dovddahii ahte doarju iešstivrejeaddji guovlluid sávaldaga oažžut dán lágan ovddastusa .
Innlegg på Nordisk råds sesjon 2006 - arbeidet med Nordisk samekonvensjon
Sáhkavuorru Davviriikkaid Ráđi sešuvnnas 2006 – bargu Davviriikkalaš sámekonvenšuvnnain
Av Aili Keskitalo , visepresident , Samisk Parlamentarisk Råd , president , Sametinget i Norge .
Aili Keskitalo , Sámi parlamentáralaš ráđi várrepresideanta , Sámediggi Norgga bealde
President , medlemmer av Nordisk Råd ,
Presideanta , Davviriikkaid Ráđi lahtut ,
På vegne av Samisk parlamentarisk råd , det parlamentariske samarbeidet mellom sametingene i Finland , Norge og Sverige , vil jeg uttrykke at vi er fornøyde med at Nordisk råd har fokus på grensehindringer i Norden .
Sámi parlamentáralaš ráđi , Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámedikkiid gaskasaš parlamentáralaš ovttasbarggu ovddas , háliidan dovddahit ahte mii leat duhtavaččat dainna go Davviriikkaid Ráđđi lea bidjan guovddážii barggu bargat davviikkaid rádjacakkiiguin .
Vi samer er ett folk i fire stater .
Sámit orrot njealji riikkas .
For oss skaper grensehindringer daglige utfordringer .
Beaivválaččat buktet rádjacakkit midjiide hástalusaid .
Ulike nasjonale standarder , lover og forvaltningsmessige ordninger oppleves som grensehindringer og har negativ effekt på vår mulighet til å ivareta vår felles kultur , språk og levesett .
Sierralágan našonála standárddat , lágat ja hálddašanortnegat vásihuvvojit rádjá , ¬caggin ja dat váikkuhit negatiivvalaččat min vejolašvuhtii gozihit min oktasaš kultuvrra , giela ja eallinmálle .
Enhver politisk debatt om nedbygging av formelle så vel som fysiske grensehindringer mellom landene vi bor i , er i vår fremste interesse .
Mii beroštit ollu buot lágan politihkalaš ságastallamiin maid áigumuššan lea njeaidit formalalaš ja fysálaš rádjacakkiid daid riikkaid gaskka gos mii orrut .
Sametingene i Finland , Norge og Sverige mener en nordisk samekonvensjon vil være et bidrag til harmonisering av rettigheter på tvers av landegrensene .
Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámedikkit oaivvildit ahte davviriikkalaš sámekonvenšuvdna lea mielde ovttastahttimin vuoigatvuođaid riikkarájiid rastá .
Vi tror den vil bidra til å sikre samene en positiv samfunnsutvikling , der eksistensgrunnlaget vernes og det anerkjennes en selvbestemmelse over egen utvikling og vekst .
Mii jáhkkit , ahte dat sáhttá leat mielde sihkkarastimin sámiide positiivvalaš servodat , ¬ovddideami dainna lágiin ahte leahkinvuođđu suodjaluvvo ja dohkkehuvvo ahte álbmot ieš galgá beassat mearridit iežas ovdánahttima ja ahtanuššama .
Utkastet til en nordisk samekonvensjon , utarbeidet av en nordisk ekspertgruppe , ble avgitt til ministrene med ansvar for samiske saker og sametingspresidentene i Finland , Norge og Sverige og har vært på høring våren 2006 .
Davviriikkalaš sámekonvenšuvdnaevttohus , maid davviriikkalaš áššedovdijoavku lea ráhkadan , geigejuvvui ministtariidda geain lea ovddasvástádus sámi áššiin ja Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámedikkiid presideanttaide , ja dat lea leamaš gulaskuddamis giđđat 2006 .
Samisk parlamentarisk råd har anbefalt at regjeringene og sametingene i Finland , Norge og Sverige støtter forslaget til en nordisk samekonvensjon slik det foreligger .
Sámi parlamentáralaš ráđđi lea ávžžuhan Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámedikkiid ja ráđđehusaid doarjut davviriikkaid sámekonvenšuvdnaevttohusa nugo dat lea ovddiduvvon .
Jeg vil i denne forbindelse også videreformidle den internasjonale interesse utkastet til nordisk samekonvensjon har vakt .
Mun áiggun dán oktavuođas gaskkustit dan ahte davviriikkaid sámekonvenšuvdna lea boktán maid riikkaidgaskasaččat beroštumi .
Gode grenseoverskridende ordninger søkes av mange folk splittet opp av politisk skapte grenser .
Buriid rájiidrasttideaddji ortnegiid ohcalit ollu álbmogat mat leat juhkkojuvvon politihkalaččat dahkkojuvvon rájiiguin .
La Norden nok en gang framstå med det gode eksempel : Nordisk råd bør støtte opp om og bidra til en snarlig vedtakelse av nordisk samekonvensjon .
Davviriikkat galggašedje fas ain čájehit buori ovdamearkka : Davviriikkaid Ráđđi berre doarjut davviriikkaid Davviriikkat galggašedje fas ain čájehit buori ovdamearkka : Davviriikkaid Ráđđi berre doarjut davviriikkaid sámekonvenšuvnna ja váikkuhit dan ahte dat johtilit mearriduvvo .
... alt som glitrer
… Buot mii šealgu
Forord av samertingspresident Aili Keskitalo til seminaret " Forvaltningen av ikke-fornybare naturressursen i nord " , tirsdag 14. november 2006 .
Aili Keskitalo rahpansárdni seminárii " Ođasmuvakeahtes resurssaid hálddašeapmi davvin " , disdaga skábmamánu 14. b. 2006 .
Både urfolk verden over , og flere multinasjonale selskaper , har bitre erfaringer fra at uttak av naturressurser har blitt til ruin for lokalsamfunn og urfolk .
Sihke eamiálbmogiin miehtá máilmmi ja máŋgganašuvnnalaš gávpelágádusain leat bahča vásáhusat go luondduresurssaid olggosváldimat leat mielddisbuktán ahte báikkálaš servodagat ja eamiálbmogat leat massan ollu .
Det foreligger en lang historie i at lokalsamfunn og urfolks livsvilkår , naturgrunnlag , næringer og samfunn ikke har blitt tatt hensyn til under planlegging og uttak , med tragiske konsekvenser .
Guhkes historjá muitala ahte báikkálaš servodagat ja eamiálbmogiid eallineavttut , luondduvuođus , ealáhusat ja servodat eai vuhtiiváldojuvvo plánema ja olggosváldima vuolde , ja das leat surgadis váikkuhusat .
Urfolkssamfunn i mange deler av verden har betalt kostnadene ved at noen få har bygget sin rikdom på uttak av naturressurser – enten vi snakker om mineraler , petroleum eller fornybare ressurser - i deres områder .
Eamiálbmogat máŋgga sajis máilmmis leat šaddan gillát ja máksit dan ovddas go muhtumat leat huksen iežaset riggodaga sin guovllu luondduresurssaid olggosváldima vuođul - leažžá dal sáhka minerálaid , petroleuma dahje ođasmahtti resurssaid birra .
Utviklingen i Nordområdene gir muligheter , men representerer også trusler , for utviklingen av det samiske samfunn og i forhold til posisjonen for urfolkene i Arktis .
Davviguovlluid ovdánahttin buktá vejolašvuođaid , muhto dat maiddái áitet , sihke sámi servodaga ovddideami ja Arktisa eamiálbmogiid posišuvnna ektui .
Det er nødvendig å se de ulike utviklingstrekkene i sammenheng for å sikre at verdien fra fremtidig næringsutvikling i nord også kommer urfolkene til gode .
Lea dárbbašlaš árvvoštallat daid iešguđetlágan ovddidanvhámiid ovttas vai sáhttá sihkkarastit ahte boahttevaš ealáhusovddideami árvu davvin maiddái boahtá eamiálbmogiidda buorrin .
Vi ser her paralleller til de utfordringer det norske samfunnet sto overfor i starten av oljeeventyret i Nordsjøen .
Mii oaidnit dás prarleallaid hástalusaide mat norgga servodagas ledje Davvimeara oljohistorjjá álggus .
Det samiske samfunn vil måtte forholde seg til nasjonale og internasjonale selskaper som ønsker tilgang til naturressurser på land og utenfor kysten .
Sámi servodat šaddá gulahallat riikasaš ja riikkaidgaskasaš gávpelágádusaiguin geat háliidit beassat luondduresurssaide sihke nannámis ja olggobealde mearragátti .
Det å etablere gode forvaltningsregimer som sikrer en bærekraftig utnyttelse av ressursene i tråd med en ønsket utvikling av det samiske samfunnet vil være utfordrende .
Hástalussan šaddá ásahit buriid hálddašanstivrraid mat sihkkarastet resurssaid ceavzilis ávkkástallama dan ovdáneami ektui mii lea sávahahtti sámi servodahkii .
I nord vil utfordringene til dels være større enn de var i Nordsjøen fordi det samiske og norske samfunn ikke bare må forholde seg til selskaper , men også til andre stater som har interesser og mål som ikke er avklarte .
Dáppe davvin dáidet hástalusat stuorát go Davvimearas ledje danne go sámi ja dáčča servodagat eai dušše ferte gulahallat gávpelágádusaiguin , muhto maiddái eará stáhtaiguin geain leat beroštumit ja mihttomearit mat eai leat vel čielgan .
Når det gjelder de mineralske ressursene så er Sametingsrådet og Regjeringen enige om oppstart av konsultasjoner vedrørende en ny minerallov .
Go guoská minerálaresurssaide de lea Sámediggeráđđi ja Ráđđehus aitto šiehttan ráđđádallamiid ođđa minerallága birra .
Og vi har videre fått signaler fra Regjeringen om at utnyttelse av mineralforekomstene blir presentert i nordområdestrategien som er rett rundt hjørnet .
Ja viidásit leat mii ožžon signálaid Ráđđehusas ahte minerálagávdnosiid birra ovdanbuktojuvvo davviguovllostrategiijas mii lea dál fargga .
Så temaet for seminaret er meget dagsaktuelt .
Nu ahte seminára fáddá lea hui áigeguovdil .
Det er ikke gull alt som glitrer .
Ii leat golli buot mii šealgu .
Urfolk verden over har historiske erfaringer med det .
Eamiálbmogiin miehtá máilmmi leat dakkáraš vásáhusat .
Og mineralselskapene vet at av tusen leteinitiativ kan kanskje bare ett realiseres i utvinning .
Ja minerálaásahusat dihtet dan ahte duhát ohcamis , soaitá dušše ovttas boahtit boađus .
Velkommen til seminaret ! .
Bures boahtin seminárii .
Ann-Mari Thomassen nytt rådsmedlem
Ann-Mari Thomassen ođđa ráđđelahttun
Ann-Mari Thomassen er oppnevnt som nytt rådsmedlem i Sametingsrådet .
Ann-Mari Thomassen lea ođđa ráđđelahttu Sámedikkiráđis .
Saksområder i Sametingsrådet for Thomassen :
Thomassen ovddasta Norgga Sámiid Riikasearvi ( NSR ) .
• Ungdomspolitikk • Andre næringssaker ( utenom landbruk og duodji )
Son lea nuppi áigodagas Sámedikkis áirras nr. 1 ovccát válgabiires Lulli-Romssas .
Thomassen er født i 1964 , utdannet lærer , har samboer og fire barn .
Thomassen doaibmá 75 % virggis ráđđelahttun gaskamuttu borgemánu rádjái 2007 .
Thomassen representerer Norske Samers Riksforbund ( NSR ) .
• Nuoraidpolitihkka • Eará ealáhusáššit ( earret eanandoalu ja duoji )
Verv i Sametinget :
Doaimmat Sámedikkis :
• 2005-09 Sametingsrepresentant ; leder i Tilskuddsstyret , medlem i Plan- og finanskomiteen , varamedlem i Samisk parlamentarisk råd
• 2005-09 Sámediggeáirras ; Doarjjastivrra jođiheaddji , Plána- ja finánsalávdegotti lahttu , Sámi parlamentáralaš ráđi várrelahttu
• 2001-05 Sametingsrepresentant ; nestleder i Nærings- og kulturkomiteen , medlem i Samisk parlamentarisk råd
• 2001-05 Sámediggeáirras ; Ealáhus- ja kulturlávdegotti nubbinjođiheaddji , Sámi parlamentáralaš ráđi lahttu
Kontakt :
Oktavuohta :
rådsmedlem Ann-Mari Thomassen , tlf. 95 16 89 41
ráđđelahttu Ann-Mari Thomassen , tlf. 95 16 89 41
Vi tilbyr en arbeidsplass med utfordrende og spennende oppgaver .
Mii fállat bargosaji mas leat hástaleaddji ja gelddolaš bargamušat .
Sametinget er en nasjonal folkevalgt forsamling for samene i Norge .
Sámediggi lea Norgga bealde sápmelaččaid nationála álbmotválljen orgána .
Sametingets administrasjon har over 100 ansatte .
Sámedikki hálddahusas leat badjel 100 bargi .
Kontorsteder er i Tysfjord , Evenes , Kåfjord , Kautokeino , Karasjok , Snåsa og Nesseby .
Kántorsajit leat Divttasvuonas , Evenášis , Gáivuonas , Guovdageainnus , Kárášjogas , Snoasas ja Unjárggas .
Nettbasert leseprogram for samiske brukere
Neahttavuđot lohkanprográmma sámi geavaheddjiide
Sametingets visepresident , Johan Mikkel Sara , er skuffet over at statsråd Heidi Grande Røys har utelatt samisk språk når hun nå lanserer et gratis verktøy for å gjøre tekst i data- og nettsammenheng om til tale for bokmål og nynorsk .
Sámedikki várrepresideanta Johan Mikkel Sara lea beahtahallan go stáhtaráđđi Heidi Grande Røys lea guođđán sámegiela eret go son dál almmuha nuvttá reaiddu mainna sáhttá rievdadit teavsttaid dihtor- ja neahttaoktavuođas njálmmálaš girjedárrun ja ođđadárogiellan .
- Vi har to offisielle språk i Norge : norsk og samisk .
- Mis leat guokte almmolaš giela Norggas : dáro- ja sámegiella .
Samisktalende data- og nettbrukere har et enormt behov for programvare som gjør samisk lettere tilgjengelig i IT-sammenheng .
Sámegielat dihtor- ja neahttageavaheaddjiin lea stuorra dárbu prográmmagálvui mii buvttášii sámegiela buorebut olámuddui dihtoroktavuođas .
Svært mange samisktalende har det utgangspunktet at de ikke behersker sitt eget skriftspråk , mens de behersker morsmålet muntlig .
Hui ollu sámegielagiin lea dat vuolggasadji ahte sii eai máhte iežaset giela čállit , muhto máhttet gal eatnigielaset njálmmálaččat .
Et tilbud om såkalt talesyntese-program ville derfor være et svært viktig og etterlengtet verktøy for å styrke det samiske språket på alle nivå , sier visepresident Johan Mikkel Sara .
Fálaldat nu gohčoduvvon hállansyntese-prográmma hárrái livččii danne hui deaŧalaš ja váillahuvvon gaskaoapmi mainna nannet sámegiela buot dásiin , dadjá várre ¬presideanta Johan Mikkel Sara .
Fornyingsdepartementet har bedt Telenor og Microsoft om å utvikle et dataprogram som vil gjøre tekst fra programmer og nett om til tale på bokmål og nynorsk .
Ođasmahttindeparemeanta lea bivdán Telenora ja Microsoft ovddidit dihtorprográmma mii sáhttá rievdadit teavstta prográmmain ja neahtas njálmmálaš girjedárrun ja ođđadárogillii .
Programvaren vil være gratis og vil bare kunne kjøres på Windows-plattformen .
Prográmmagálvu lea nuvttá ja dan sáhttá geavahit dušše Windows-plattformen bokte .
Sametinget startet i 2005 arbeidet med å utvikle et eget stavekontroll og orddelingsprogram for nordsamisk og lulesamisk .
Sámediggi álggahii 2005s barggu ovddidit sierra stávenreaiddu ja sátnejuohkinprográmma davvisámegillii ja julevsámegillii .
Programmet skal kunne kjøre på Windows , Linux og MaxOS .
Prográmma galgá sáhttit geavahit Windows , Linux ja MaxOS bokte .
Samtidig har Sametinget laget planer for utvikling av samisk talesyntese .
Seammás lea Sámediggi ráhkadan plánaid ovddidit sámi hállansyntese .
- Når regjeringen ikke tar hensyn til samisk språk i sine utviklingsplaner , så regner jeg med at man viser vilje til å finansiere Sametingets prosjekt for utvikling av samisk talesyntese .
- Go ráđđehus ii váldde vuhtii sámegiela iežas ovddidanplánain , de rehkenasttán mun ahte dat čájeha dáhtu ruhtadit Sámedikki prošeavtta ovddidit sámegiela hállansyntese .
Våre beregninger viser at det vil koste 4,2 millioner kroner per språk .
Min rehkenastimat čájehit ahte dat šattašii máksit 4,2 miljon ruvnno giela nammii .
Nordsamisk og lulesamisk språk vil aktuelt i første omgang , understreker Sara .
Davvisámegiella ja julevsámegiella leat vuosttaš vuorus áigeguovdilat , deattuha Sara .
( Wikipedia )
Hállansyntese birra
eSápmi - samiske IT-strategier
eSápmi - sámi IT-strategiijat
Skuffet over omkamp om FNs urfolkserklæring
Beahtahallan go ferte ođđasis dáistalit ONa eamiálbmotjulggaštusa alde
Sametingspresident Aili Keskitalo er svært skuffet over at FNs 3. komité nå har vedtatt å utsette behandlingen av FNs urfolkserklæring som ble endelig vedtatt i FNs Menneskerettsråd i juni .
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo lea beahtahallan go ON 3. komitea dál lea mearridan maŋidit ON eamiálbmotjulggaštusa meannudeami mii loahpalaččat lea dohkkehuvvon ON Olmmošvuoigatvuođaráđis .
I praksis frykter Keskitalo at utsettelsen vil innebære en omkamp om innholdet i den , og at den endelige erklæringen vil innebære en sterk svekkelse av urfolks rettigheter .
Geavahusas ballá Keskitalo ahte dán mearrádusa geažil rievdá julggaštusa sisdoalu , ja ahte loahpalaš julggaštus sáhttá sakka láivudit eamiálbmogiid vuoigatvuođaid .
- Vi trenger en klar og sterk erklæring .
- Mii dárbbašit čielga ja nana julggaštusa .
Etter 24 års forhandlinger om en internasjonal urfolkserklæring er det bittert å se et slikt resultat , nærmest på målstreken .
Riikkaidgaskasaš eamiálbmotjulggaštusa hárrái , 24 jagi šiehtadallamiid maŋŋá lea bahčat oaidnit dákkár bohtosa , measta moalas .
Jeg er dessuten redd for at dagens beslutning innebærer en betydelig svekkelse av den nyopprettede FNs Menneskerettsrådet .
Dasto balan ahte dát mearrádus geanohuhttá sakka gieskat ásahuvvon ONa Olmmošvuoigatvuođaráđđi .
Alt i alt er dette en svart dag for verdens urfolk , konkluderer Keskitalo .
Buohkanassii lea dát sevdnjes beaivi máilmmi eamiálbmogiidda , oaivvilda Keskitalo .
Ettersom erklæringen nå er stanset på øverste nivå i FN , er det uklart hvordan eller om urfolksrepresentantene vil kunne delta i sluttbehandlingen av erklæringen , ettersom bare statenes representanter er medlem av FNs 3. komité .
Go julggaštus dál lea bissehuvvon ONa bajimuš dásis , de lea eahpečielggas movt besset dahje besset go šat eamiálbmotovddasteaddjit searvat julggaštusa loahppameannudeapmái , go dušše stáhtaid ovddasteaddjit leat lahttun ONa 3. komiteas .
- Man har overfor ufolkene gitt uttrykk for vilje til medbestemmelse og deltakelse i prosessen , for så å stanse hele prosessen i sluttspurten .
- Eamiálbmogiidda lea dovddahuvvon ahte besset searvat prosessii ja leat mielde mearrideamen , ja de bissehuvvo olles proseassa ovdalaš loahppamearrádusa .
Det er spesielt trist å se at stater med store ufolksgrupper er de som vil ha omkamp om urfolkenes rettigheter , sier Keskitalo .
Erenoamáš ahkit lea oaidnit ahte juste stáhtat main leat stuorra eamiálbmotjoavkkut háliidit ođđasis meannudišgoahtit eamiálbmotvuoigatvuođaid , dadjá Keskitalo .
Les mer på Gáldu
Loga eambbo Gáldus
Fornøyd med Regjeringens nordområdestrategi
Duhtavaš Ráđđehusa davveguovlostrategiijain
Sametingspresident Aili Keskitalo er fornøyd med Regjeringens strategi for nordområdene , og vektlegger spesielt at norske myndigheter legger til grunn urfolkenes rettigheter i utviklingen av områdene .
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo lea duhtavaš Ráđđehusa strategiijain davveguovlluid várás , ja deattuha erenoamážit ahte Norgga eiseválddit bidjet eamiálbmogiid vuoigatvuođaid vuođđun guovlluid ovddideapmái .
- Dette danner et godt grunnlag for samarbeid mellom Sametinget og Regjeringen om nordområdene .
- Dát lea buorre vuođđun Sámedikki ja Ráđđehusa gaskasaš ovttasbargui davveguovlluid ektui .
Anerkjennelse av urfolkenes rettigheter innebærer at vi alle kan utnytte det potensialet som ligger i framtidig utvikling innen næring , forskning og ressursforvaltning , for å skape en sterkere posisjon for samer og andre urfolk i nord , sier Keskitalo .
Eamiálbmogiid vuoigatvuođaid dohkkeheapmi mearkkaša ahte mii buohkat oažžut ávkki dan vejolašvuođas mii lea ealáhusaid , dutkama ja resursahálddašeami boahttevaš ovddideamis , mii addá sápmelaččaide ja davveguovlluid eará eamiálbmogiidda nannoset sajádaga , dadjá Keskitalo .
Keskitalo understreker at styrket samarbeid på tvers av landegrensene , både mellom statene og urfolkene , er nødvendig for en helhetlig og forsvarlig utviklingen av nordområdene .
Keskitalo deattuha ahte nana ovttasbargu rájiid rastá , sihke stáhtaid ja eamiálbmogiid gaskkas , lea dárbbašlaš davveguovlluid ollislaš ja dohkálaš oddideapmái .
Denne uka ga også Sametinget i plenum sin tilslutning til Sametingsrådets melding ” Utvikling for urfolks framtid ” , om Sametingets internasjonale satsingsområder .
Dán vahku doarjjui maiddái Sámedikki dievasčoahkkin Sámediggeráđi dieđáhusa ” Eamiálbmogiid boahtteáiggi ovddideapmi ” , Sámedikki riikkaidgaskasaš áŋgiruššansurggiid birra .
Utvikling av nordomådene er der nevnt som ett av tre hovedsatsingsområder .
Davveguovlluid ovddideapmi lea okta dan golbma váldoáŋgiruššansuorggis mat leat namuhuvvon das .
- Jeg er glad for at det i Sametinget og i Regjeringen er enighet om en offensiv og internasjonal innsats for å styrke urfolkenes rettigheter og livsvilkår .
- Lean ilus go Sámedikkis ja Ráđđehusas lea ovttamielalašvuohta offensiiva ja riikkaidgaskasaš áŋgiruššamis nannen dihtii eamiálbmogiid vuoigatvuođaid ja eallineavttuid .
Fra Sametinget vil vi prioritere det internasjonale rettighetsarbeidet i FN . , Barentsregionen , og spesielt fokusere på de utfordringene som klimaendringene representerer , sier Keskitalo .
Sámedikki bealis áigut vuoruhit ONa riikkaidgaskasaš vuoigatvuođabarggu , Barentsguovllu , ja erenoamážit čalmmustuhttit hástalusaid dálkkádatrievdama oktavuođas , dadjá Keskitalo .
Til redaksjonene : Sametingets visepresident deltar på Regjerningens presentasjon av nordområdestrategien i Tromsø .
Doaimmahusaide : Sámedikki várrepresideanta oassálastá Ráđđehusa davveguovlluid oahppásmahttimii Romssas .
Jon Harald Skum ny leder av Sametingets tilskuddsstyre
Jon Harald Skum Sámedikki dorjjastivrra ođđa jođiheaddjin
Representanten Jon Harald Skum , fra Norske Samers Riksforbund ( NSR ) , ble i dag valgt som leder av Sametingets tilskuddsstyre .
Áirras Jon Harald Skum , Norgga Sámiid Riikkasearvvis ( NSR ) , válljejuvvui odne Sámedikki doarjjastivrra jođiheaddjin .
Han fungerer i ledervervet i fram til midten av august .
Son doaibmá jođiheaddjin borgemánu gaskkamuddui .
Jon Harald Skum .
Jon Harald Skum .
Skum fungerer for Ann-Mari Thomassen ( NSR ) , som i samme periode vikarerer som medlem av Sametingsrådet for Randi A. Skum , som har svangerskapspermisjon .
Skum doaibmá Ann-Mari Thomassen ovddas , gii seamma áigodagas lea Sámediggeráđi saččásašlahttun Randi A. Skum ovddas , geas lea áhpehisvuođavirgelohpi .
Representanten Anne Marie Gaup Eira ble i samme periode valgt som medlem av Sametingets tilskuddsstyre , mens representanten Kirsti Guvsam fungerer som Eiras personlige varamedlem .
Áirras Anne Marie Gaup Eira válljejuvvui seamma áigodahkii Sámedikki doarjjastivrra lahttun , ja áirras Kirsti Guvsam fas doaibmá Eira persovnnalš várrrelahttun .
Biografi : Jon Harald Skum
Biografija : Jon Harald Skum
Retningslinjer for tilskudd til samisk kulturminnevern
Sámi kulturmuitosuodjalusa doarjjanjuolggadusat
Retningslinjene er delt inn i to deler : Del I omfatter de nye ” skal-kravene ” i Bestemmelser for statlig økonomistyring .
Njuolggadusat leat juhkkon guovtti oassái . I. oasis leat Stáhta ekonomiijastivrenmearrádusaid ođđa ” galget-gáibádusat ” .
Del II omfatter andre forhold .
II. oasis leat eará bealit .
DEL I
I OASSI
1 Mål for bruk av midlene
1 Ruhtageavaheami ulbmilat
Hovedmålet er å bidra til å verne samiske kulturminner og kulturmiljø på en måte som styrker samisk kultur og identitet .
Váldoulbmil lea veahkehit suodjalit sámi kulturmuittuid ja kulturbirrasa dainna lágiin ahte váikkuhit nannet sámi kultuvrra ja identitehta .
2 Kriterier for måloppnåelse
2 Gáibádusat ulbmiliid juksamii
Sametinget vil undersøke om tilskuddsmottakere har gjennomført de tiltak de har fått tilskuddsmidler til .
Sámediggi áigu iskat leat go doarjjaoažžut čađahan daid doaibmabijuid , maidda sii leat ožžon doarjjaruđaid .
Sametinget vil opplyse om rapporteringskrav i tilskuddsbrevet .
Sámediggi muitala dieđihangáibádusaid birra juolludusreivves .
3 Tildelingskriterier
3 Juolludaneavttut
Sametinget fastsetter mål , strategi og tiltak i sitt årlige budsjett .
Sámediggi mearrida jahkásaččat ulbmiliid , strategiija ja doaibmabijuid bušeahtastis .
Budsjettvedtaket gir overordnede prioriteringer for støtteordningen .
Bušeahttamearrádus mearrida doarjjaortnega bajimuš vuoruhemiid .
Mangfold , likestilling og et helhetlig perspektiv skal være viktige grunnprinsipper for Sametinget .
Sámedikki deaŧalaš vuođđoprinsihppan galget leat máŋggabealatvuohta , dásseárvu ja ollislaš perspektiiva .
Det gis blant annet støtte til restaurering av samiske bygg i samiske lokalsamfunn med samisk deltagelse , registrering av samiske kulturminner og planlegging mv. i forbindelse med kulturminnevern .
Doarjja addo earret eará sámi visttiid divodemiide sámi báikegottiin , maidda sámit servet , sámi kulturmuittuid registreremii ja kulturmuitosuodjaleami plánemii jna. .
Tildeling av støtte skal skje på basis av søknader , jf. del II hva søknaden skal inneholde .
Doarjja galgá juhkkot ohcamiid vuođul , geahča II. oasis maid ohcan galgá siskkildit .
Sametingets tilskuddsstyre kan fastsette ytterligere kriterier for støtte .
Sámedikki doarjjastivra sáhttá mearridit lassi doarjjaeavttuid .
Kriteriene skal være i samsvar med målet for bruken av midlene .
Eavttut galget dávistit ruhtageavaheami ulbmilii .
4 Oppfølging og kontroll
4 Čuovvoleapmi ja dárkkisteapmi
Tilskuddsmottakere skal sende inn rapport til Sametinget .
Doarjjaoažžut galget sáddet raportta Sámediggái .
Rapporten skal vise at tiltaket / prosjektet er gjennomført , eventuelt en avvikrapport i forhold til planen med forklaringer til hvorfor planen ikke ble gjennomført , en oppstilling av hvordan midlene er brukt ( regnskapsoppstilling ) og om prosjektet har vært vellykket eller ikke slik at man kan fange opp gode og dårlige erfaringer fra prosjektene som andre kan ha nytte av .
Dán raporttas galgá oidnot ahte doaibmabidju / prošeakta lea čađahuvvon , jos plánas lea spiehkastuvvon de galgá čilget mii lea rievdan plána ektui ja manne plána ii leat čađahuvvon , čilgehus movt ruđat leat geavahuvvon ( rehketdoalločilgehus ) ja leago prošeakta lihkostuvvan vai ii , nu ahte prošeavttain sáhttá gávdnat buriid ja heajos vásihusaid main sáhtášii leat ávki earáide .
De som får tilskudd over kr 60 000 skal levere et revisorattestert regnskap .
Sii geat ožžot doarjaga badjel 60 000 ruvnno galget buktit revisora duođaštan rehketdoalu .
Avvik skal forklares .
Spiehkasteapmi čilgejuvvo .
Rapporten skal være grunnlaget for utbetalinger til tilskuddsmottaker .
Dát raporttat galget leat vuođđun doarjaga máksimii doarjjaoažžui .
Rapporten skal signeres av to personer .
Guokte olbmo galget vuolláičállit raportta .
Sametingets kontroll av rapportene baseres på risiko og vesentlighetsvurderinger .
Sámedikki raporttaid dárkkisteami vuođđun lea riska- ja mávssolašvuođaárvvoštallan .
5 Evaluering
5 Árvvoštallan