pere/sami_parallel huggingface dataset:
Du kan bare oppholde deg utenfor hjemmet eller oppholdsstedet hvis du kan unngå nærkontakt med andre enn de du bor med til vanlig.
Sáhtát orrut olggobealde iežat ruovttu dahje orrunsaji dušše jus it boađe eará olbmuid lahka go daid geaiguin dábálaččat orut ovttas.
Med nærkontakt menes kontakt med andre personer med mindre enn to meters avstand i mer enn 15 minutter, direkte fysisk kontakt eller direkte kontakt med sekreter (spytt, svette, snørr, slim og tårer) fra andre personer.
Eará olbmuid lahka mearkkaša dán oktavuođas unnit go guokte mehter duohken eambbo go 15 minuhta, njuolggo guoskan dahje guoskan eará olbmuid njuoskasiidda (čolgii, bivastahkii, snuolggaide, šliivviide dahje gatnjaliidda).
Er du i karantene og utvikler forkjølelsessymptomer som hoste, feber eller tungpustethet, skal du oppholde deg i hjemmet, uten å gå ut, i minst ett døgn etter at du er blitt frisk.
Jus leat karantenas ja oaččut nuorvomearkkaid, nugo gosahaga, febara dahje lossadit vuoigŋagoađát, de galggat bissut ruovttus, it ge fitnat olgun unnimusat jándora maŋŋelii go leat dearvvašnuvvan.
Kontakt fastlegen eller annen helsehjelp dersom du har behov for det.
Váldde oktavuođa fástadoaktáriin dahje eará dearvvašvuođavehkiin jus dárbu.
Se ellers informasjon om karantene (reise- og smittekarantene) her på helsenorge.no.
Geahča muđui dieđuid karantena (mátke- ja njoammunkarantena) birra: helsenorge.no
Unntak fra regelen om karantene: Kryssing av grenser mellom land i Norden og Norge i forbindelse med arbeid
Spiehkasteamit karantenanjuolggadusain: Ruoŧa/Suoma ja Norgga rájiid rasttildeapmi barggu oktavuođas
Dersom du krysser grensen mellom land i Norden og Norge på reise mellom bolig og arbeidssted i disse landene, eller når du er i arbeid, er du unntatt fra reisekarantene.
Jus rasttildat Ruoŧa/Suoma ja Norgga ráji go mátkkoštat orrunsaji ja bargosaji gaskka, dahje go leat barggus, de it dárbbaš karantenii.
Unntaket gjelder kun i den tiden du er på reise mellom bolig og arbeidssted og i den tiden du er i arbeid.
Don leat čuldojuvvon dušše dalle go mátkkoštat orrunsaji ja bargosaji gaskkas ja go leat barggus.
Du skal likevel så langt som mulig unngå nærkontakt med andre personer både på arbeid, og på veien til og fra.
Galggat liikká, dan muddui go vejolaš, váruhit mannamis eará olbmuid lahka sihke barggus ja mátkkoštettiin.
Dersom du har fritid i Norge – enten mellom arbeidsøktene eller før utreise, må du oppholde deg i reisekarantene i denne tiden.
Jus dus lea friddjaáigi Norggas – juogo bargovuoruid gaskka dahje ovdal go vuolggát olggos Norggas, de galggat bissut karantenas dán friddjaáiggis.
Reisekarantenen på fritiden varer i 10 døgn etter at du sist krysset grensen fra et land i Norden inn til Norge
Fertet leat mátkekarantenas logi jándora dan rájes go maŋemus bohtet Ruoŧa/Suoma ráji rastá Norgii.
Du trenger ikke å søke om unntaket.
Don it dárbbaš ohcat dán karantenačuoldima.
Det gjelder uavhengig av hvor lenge du skal være i Norge for å arbeide.
Čuoldin gusto beroškeahttá das man guhká barggat Norggas.
Unntaket gjelder med andre ord både ved dagpendling, lengre arbeidsperioder og ved enkeltoppdrag.
Čuoldin gusto sihke dalle go beaivválaččat rasttildat ráji, dalle go guhkebuš barggat dáppe, ja maiddái jus leat ovttaskas bargodoaimmas.
Du trenger heller ikke noen spesiell type dokumentasjon, men du må kunne vise til at unntaket gjelder for deg.
Don it dárbbaš dihto duođaštusa, muhto fertet sáhttit čujuhit ahte čuoldin guoská dutnje.
For eksempel kan arbeidsgiveren din gi deg en skriftlig bekreftelse på at du har arbeidssted i Norge og bolig i Norden.
Ovdamearkka dihte sáhttá bargoaddi čálalaččat duođaštit ahte dus lea bargosadji Norggas ja orut Ruoŧas dahje Suomas.
Denne kan du vise når du skal over grensen.
Dan sáhtát čájehit go rasttildat ráji.
Når du er på jobbreise i et annet nordisk land må du følge reglene som gjelder der
Go leat Ruoŧas/Suomas, de gustojit Ruoŧa/Suoma njuolggadusat.
I forbindelse med strengt nødvendig vedlikehold
Jus lea hui dárbbašlaš máŧasdoallan
Personer som krysser grensen mellom Sverige og Norge eller Finland og Norge, etter å ha utført strengt nødvendig vedlikehold og tilsyn for å avverge store materielle skader på fritidseiendom i Sverige eller Finland, er unntatt fra karanteneplikt ved retur til Norge.
Olbmot geat rasttildit Ruoŧa ja Norgga dahje Suoma ja Norgga ráji, go leat leamaš iežaset opmodaga dárbbašlaš máŧasdoallame ja bearráigeahččame eastadan dihte stuora ávnnaslaš vahágiid iežaset astoáiggeviesus Suomas dahje Ruoŧas, eai dárbbaš mannat karantenii go bohtet fas Norgii.
Unntak fra karanteneplikt gjelder ikke dersom personen overnatter på fritidseiendommen eller annet sted i Sverige eller Finland før retur til Norge.
Karantenas čuoldin ii gusto jus lea idjadan astoáiggeviesus dahje eará sajis Ruoŧas dahje Suomas ovdal go fas máhccá Norgii.
Unntak fra karanteneplikt gjelder heller ikke dersom personen i Sverige eller Finland har oppsøkt butikker, kjøpesentre eller lignende eller har hatt nærkontakt med andre personer enn sine husstandsmedlemmer.
Karantenas čuoldin ii gusto de ge jus olmmoš lea Suomas dahje Ruoŧas fitnan gávppiin, gávpeguovddážiin dahje dakkár báikkiin dahje lea leamaš lahka earáid go iežas dálu olbmuid.
Samvær mellom foreldre og barn
Váhnemiid ja mánáid ovttastallan
Personer som krysser Norges grenser i forbindelse med gjennomføring av avtalt eller fastsatt samvær mellom foreldre og barn eller delt bosted for barn, er unntatt fra karanteneplikten.
Olbmot geat rasttildit Norgga rájiid dan oktavuođas go lea leamaš váhnemiid ja mánáid sohppojuvvon dahje mearriduvvon ovttastallamis dahje go mánáin leat moadde ruovttu, ai dárbbaš karantenii.
Virksomhetsledelsens mulighet for å gi fritak
Doaimmahatjođiheaddjis lea vejolašvuohta čuoldit karantenagáibádusas
Virksomhetsledelsen kan gjøre unntak fra karanteneplikten for personer som er strengt nødvendige for å kunne opprettholde forsvarlig drift av funksjoner knyttet til liv og helse.
Doaimmahatjođiheaddji sáhttá čuoldit karantenagáibádusas olbmuid geat leat hui dárbbašlaččat dasa ahte doalahit jođus funkšuvnnaid mat leat heakka ja dearvvašvuođa dáfus dárbbašlaččat.
Med funksjoner knyttet til liv og helse menes blant annet vakttjeneste innen helse- og omsorgstjenesten
Dakkár funkšuvnnat leat earret eará dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusa váktadoaibma
sikkerhetsarbeid (politi-, brann- og redningsberedskap)
sihkarvuođabargu (politiija-, buollin- ja gádjungearggusvuohta)
øverste ledelse av kritiske samfunnsfunksjoner
deaŧalaš servodatdoaimmaid alimus jođiheaddjit
Unntaket gjelder ikke i fritiden, kun når du er på jobb eller reiser til og fra jobb med annet enn offentlig transport.
Čuoldin ii gusto astoáiggis, muhto dušše dalle go leat barggus dahje mátkkošteame eará ládje go almmolaš fievrruid mielde.
Du skal så langt som mulig unngå nærkontakt med andre personer.
Galggat dan muddui go vejolaš váruhit ahte it boađe eará olbmuid lahka.
Les mer om unntak fra karantene ved ankomst til Norge på helsedirektoratet.no.
Loga ráđđehusa ja Helsedirektoratet.no siidduin eambbo karantenas čuoldima birra go boahtá Norgii.
Se også spørsmål og svar om reisekarantene på regjeringen.no.
Loga dás gažaldagaid ja vástádusaid ráđđehusas mátkekarantena birra.
Råd før reise (hvis du må reise)
Rávvagat ovdal go vuolggát (jus fertet mátkkoštit)
Som ledd i forberedelsene bør du sjekke hva reiseforsikringen dekker, inkludert hva som gjelder hvis du blir syk på reisen.
Go ráhkkanat vuolgit, de berret dárkkistit maid mátkedáhkádus gokčá, ja mat njuolggadusaid gustojit jus don buohccát mátkkis.
Ethvert land står fritt til å innføre tiltak og restriksjoner for å forsøke å hindre videre smitte, for eksempel transportrestriksjoner, karanteneordninger eller andre tiltak som kan få konsekvenser for den reisende.
Juohke riikka sáhttá ieš mearridit doaibmabijuid ja ráddjehusaid eastadan dihte dávdanjoammuma, ovdamearkka dihte mátkkoštanráddjehusaid, karantenaortnegiid dahje doaibmabijuid mat sáhttet čuohcat mátkkošteddjiide.
Flere land og flyplasser innfører kontrolltiltak og stenger grensene for utenlandske reisende.
Máŋga riikka ja olu girdišiljut leat ásahan kontrolla ja gidden rájiid olgoriikkalaččaide.
Reisende må også være forberedt på å måtte svare på spørsmål om egen helse og kunne bli nektet innreise eller satt i karantene.
Mátkkošteaddjit fertejit vástidit gažaldagaid iežaset dearvvašvuođa birra ja soitet gildojuvvot boahtimis riikii dahje biddjojuvvojit karantenii.
Før reisen bør man blant annet vurdere følgende momenter:
Ovdal mátkki fertejit buohkat árvvoštallat čuovvovaš áššiid:
Risiko for å bli smittet på reisen (reisemål, varighet, kontakt med andre mennesker).
Riska ahte dutnje njoammu dávda (báiki, man guhká leat doppe, oktavuohta earáiguin).
Risiko for å komme ut for reiserestriksjoner, portforbud, karantene eller andre tiltak i landet man reiser til.
Riska deaividit mátkeráddjehusaid, gildosiid, karantena ja eará doaibmabijuid riikkas gosa manat.
Risiko for kapasitetsmangler i helsetjenesten på reisemålet dersom man skulle bli syk.
Riska dasa ahte dearvvašvuođadoaimmahagain báikkis gosa vuolggát ii leat kapasitehta dikšut du jus buohccát.
Risiko for manglende mulighet for hjemreise eller hjemsendelse dersom man skulle bli syk.
Riska dasa ahte ii leat vejolaš vuolgit dahje sáddejuvvot ruoktot jus buohccát.
Risiko for reisekarantene i Norge etter reisen.
Riska gártat mátkekarantenii go máhcat Norgii maŋŋel mátkki.
Risiko for at man ikke får jobbe de 10 første dagene etter reisen (gjelder spesielt helsepersonell, men også andre arbeidsgivere kan ha regler på dette).
Riska ahte it beasa bargui vuosttaš logi beaivvi maŋŋel go ollet ruoktot (guoská erenoamážit dearvvašvuođabargiide, muhto maiddái eará bargosajiin sáhttet leat dakkár njuolggadusat).
Reisende som tilhører risikogrupper bør vaksinere seg mot sesonginfluensa innen 14 dager før avreise i influensasesongen.
Mátkkošteaddjit geat gullet riskajoavkkuide berrejit influeansaáigodagas váldit dábálaš influeansaboahku 14 beaivvi sisa ovdal go vulget.
Det er også viktig å sette seg inn i generelle reiseråd i forhold til behov for vaksiner for andre smittsomme sykdommer og andre forebyggende tiltak.
Lea maid deaŧalaš dovdat daid oppalaš mátkerávvagiid eará njoammudávddaid vuostá boahkuheami hárrái ja muđui eastadandoaimmaid.
Forebyggende råd på reisen (hvis du må reise)
Eastadandoaimmat mátkkis (jus fertet mátkkoštit)
God håndvask med såpe og vann et viktig forebyggende tiltak, både på reisen og for å avgrense videre smitte.
Dárkilis giehtabassan sáibbuin ja čáziin lea deaŧalaš njoammuneastadeapmi, sihke mátkkis ja ráddjen dihte njoammudávdda čuovuheami.
Alkoholbasert hånddesinfeksjon kan være et alternativ hvis ikke håndvaskmuligheter er tilgjengelig.
Alkoholavuđot giehtadesinfiseren sáhttá leat dohkálaš jus ii leat vejolaš gieđaid bassat.
Unngå kontakt med syke personer, spesielt personer med luftveissymptomer.
Garvve buohcci olbmuid, erenoamážit sin geain leat vuoiŋŋahatdávdamearkkat.
Unngå å hoste på andre, vask hendene hyppig og grundig og unngå å reise hvis du er syk.
Ale gosa earáid vuostá, basa gieđaid dávjá ja dárkilit, ale ge mátkkoš jus leat buohcci.
Studenter og andre som oppholder seg i områder med vedvarende smittespredning over en lengre periode, bør følge råd fra det norske utenriksdepartementet, lokale helsemyndigheter og utdanningsinstitusjonen/arbeidsgiver.
Studeanttat ja earát geat orrot guhká guovlluin gos guhká lea leamaš njoammu-dávda, berrejit čuovvut Norgga olgoriikkadepartemeantta, báikkálaš dearvvašvuođaeiseválddiid ja oahpahusásahusa/bargoaddi rávvagiid.
Hvorfor er det innført begrensninger for innreise, inkludert fly og skipsfart?
Manne leat riikii beassamii nu garra ráddjehusat, maiddái girdi ja fatnasa mielde?
Det er iverksatt omfattende tiltak for å begrense smitterisiko, deriblant tiltak for å hindre innreise.
Leat ásahuvvon ráddjehusat unnidan dihte njoammunriskka, ja nu maiddái ráddjehusat riikii boahtima hárrái.
Folk blir enten returnert eller satt i karantene.
Olbmot sáddejuvvojit ruovttoluotta dahje gártet karantenii.
Dette inkluderer fly, cruiseskip og annen båttrafikk.
Dat guoská girdi-, cruisefanas- ja eará fanasmátkkošteddjiide.
Unntatt fra dette innreiseforbudet er:
Sisabeassangildosis leat čuldojuvvon:
De som skal tilbake og har opphold i Norge.
Sii geain lea ássanlohpi Norggas ja leat máhccame deike.
Enkelte EU/EØS-borgere.
Soames EU/EEO-ássit.
Se over eller mer informasjon hos UDI.
Geahča badjelis dahje UDI dieđuid.
Personer som kommer til Norge nå, skal være i reisekarantene i 10 døgn fra den dagen de kommer til landet selv om de er unntatt innreiseforbudet.
Olbmot geat bohtet Norgii dál, galget leat mátkekarantenas 10 jándora dan beaivvi rájes go bohtet riikii vaikko leat ge čuldojuvvon sisabeassangildosis.
Hva gjør jeg hvis jeg lander på en flyplass i Norge og skal fly videre til et annet sted i landet?
Maid dagan jus seaivvun Norgga girdišilljui ja galggan girdit viidáseappot eará báikái Norggas?
Friske personer uten symptomer kan ta fly til sin endelige destinasjon for å kunne være i karantene i eget hjem.
Dearvvaš olbmot geain eai leat dávdamearkkat sáhttet girdit loahpageahčái mátkki (loahppadestinašuvdnii) ja orrut karantenaáiggi iežaset ruovttus.
Personer med symptomer kan transporteres til hjemstedet etter anvisning fra kommunelegen, for eksempel i privatbil.
Olbmot geain leat dávdamearkkat, galget fievrreduvvot ruovttubáikái suohkandoaktára čujuhusaid mielde, ovdamearkka dihte priváhta biillain.
En nødløsning er at personen blir holdt i karantene i kommunen hvor flyplassen ligger.
Heahtečoavddus sáhttá leat ahte olmmoš dollojuvvo karantenas dan suohkanis gos girdišillju lea.
Hva med nordmenn som skal hjem fra utlandet?
Naba olbmot geat leat jođus olgoriikkas?
Utenriksdepartementet oppfordrer alle norske borgere som er på reise i utlandet om å vurdere å reise hjem så snart som mulig, på en trygg og rolig måte, i samråd med sitt reise- eller flyselskap.
Olgoriikkadepartemeanta ávžžuha buot Norgga ássiid geat leat mátkkis olgoriikkain, árvvoštallat vuolgit ruoktot jođáneamos lági mielde, sihkkaris ja muossidis vuogi mielde, ovttasráđiid iežaset mátke- dahje girdifitnodagain.
Reiseråd for personer i risikogrupper og deres pårørende
​ Mátkerávvagat riskavuloš olbmuide ja sin oapmahaččaide
Råd for personer i risikogrupper er samlet i en egen artikkel om risikogrupper.
Rávvagat riskavuloš olbmuide leat čohkkejuvvon sierra artihkkalii riskajoavkkuid birra.
Denne artikkelen forklarer også hvem som har lett og hvem som har mer forhøyet risiko for smitte.
Dán artihkkalis čilgejuvvo maiddái geas lea unnibuš ja geas lea alit riska garrasit buohccát njoammudávdda geažil.
Ved lite smitte i samfunnet og for personer med lett forhøyet risiko kan man i utgangspunktet reise som andre, men må være ekstra oppmerksom på de generelle smitteverntiltakene.
Go servodagas lea unnán njoammudávda leavvan, de sáhttet olbmot geain lea veahá alibuš riska go dearvvaš olbmuin, dábálaččat mátkkoštit nu go earát, muhto fertejit erenoamáš dárkilit čuovvut njoammuneastadan-njuolggadusaid.
Det kan for eksempel innebære at besteforeldre kan feriere sammen med sin familie.
De gal sáhttet ovdamearkka dihte áhkut ja ádját ovttastallat ja lumostallat iežaset bearrašiiguin.
For personer med klart forhøyet risiko samtidig som det er lite smitte i samfunnet, slik det er per i dag, vil den enkelte måtte gjøre en individuell vurdering rundt om du bør reise eller ikke og hvem du kan reise med. Forhold som bør vurderes:
Olbmot geain lea čielgasit alit riska, seammás go servodagas lea unnán njoammun leavvan, nu go dilli lea dál, fertejit juohkehaš sierra árvvoštallat gánnáha go vuolgit vai ii, ja geainna mátkkošta. Bealit maid ferte árvvoštallat:
Reisens varighet
Man guhká mátki bistá
Hvor tett man vil være på andre i reisefølget som man normalt ikke er nærkontakt med, hvor mange man vil reise med og om det også på reisen er mulig å ha separate soverom og toalett
Man lahkalaga gártá eará olbmuiguin geaiguin ii leat dábálaččat lahkalaga, man oallugat mátkkoštit ovttas ja sáhttá go mátkkis oađđit sierra lanjas ja atnit sierra hivssega
Om det er lett å returnere hjem hvis noen i reisefølget blir syke
Lea go vejolaš máhccat ruoktot jus muhtin mátkeguoibmi šaddá buohcci
Tilgang på helsehjelp under reisen
Lea go dearvvašvuođaveahkki olámuttos mátkkis
I mange situasjoner vil også personer i risikogruppene kunne planlegge for en reise med barn, barnebarn eller andre nære man vanligvis ikke er sammen med, på en måte hvor man kan redusere risikoen for å bli smittet.
Olu oktavuođain sáhttet maiddái riskavuloš olbmot plánet mátkki mánáiguin, mánáidmánáiguin dahje eará lagas olbmuiguin geaiguin dábálaččat eai oro ovttas, dainna lágiin ahte sáhttá eastadit dávdda njoammumis.
Hvis smitten i samfunnet øker, bør også de med lett forhøyet risiko måtte vurdere om de skal dra på ferie- og fritidsreiser, mens personer med høy risiko for alvorlig forløp vil frarådes reiser i en slik situasjon.
Jus njoammunvárra lassána servodagas, berrejit maiddái sii geain lea veahá alibuš riska, árvvoštallat gánnáha go vuolgit mátkái, ja sii geain lea alla riska ávžžuhuvvojit dakkár dilis bissut ruovttus.
Se mer om dette i artikkelen om risikogrupper.
Geahča eambbo dan birra artihkkalis riskavuloš olbmuid birra
Ved offentlig transport samles ofte mange mennesker på samme sted og det vil kunne være vanskelig å holde tilstrekkelig avstand.
Ávžžuhusat almmolaš sáhtuid oktavuođas Almmolaš sáhtuid mielde čoahkkanit dávjá olu olbmot ovtta sadjái ja de sáhttá leat váttis doallat doarvái gaskka.
Dette vil kunne bidra til smittespredning.
De sáhttá dávda álkit njoammut.
Det er derfor anbefalt å begrense bruk av offentlig transport.
Danne ávžžuhuvvo eanemus lági mielde garvit almmolaš sáhtuid.
Ved bruk av offentlig kommunikasjon kan smitte skje før (venteområde, holdeplass, ombordstigning), under eller etter (avstigning, bagasjeutlevering) reisen.
Almmolaš sáhtuin sáhttá dávda njoammut ovdal mátkki (vuordinsajis, manadettiin sisa), mátkki vuolde dahje maŋŋel mátkki (olggos manadettiin, gálvvuid vieččadettiin).
Kollektivtransport
Kollektiiva sáhttu
Anbefalinger for kollektivreisen:
Rávvagat kollektiiva mátkkošteami oktavuođas:
Ikke reis hvis du er syk.
Ale mátkkoš jus leat buohcci.
Hold minst en meter avstand til andre medpassasjerer.
Doalat unnimusat ovtta mehtera gaskka eará mátkkošteddjiide.
Vurder om du kan utsette reisen dersom det er trengsel.
Árvvoštala sáhtát go maŋidit mátkki jus doppe leat olu olbmot.
Maksimalt halvparten av passasjersetene bør brukes, det vil si at passasjerene bør sitte på maksimalt annethvert sete.
Eanemustá bealli mátkkošteddjiid stuoluin sáhttet adnojuvvot, ja dat mearkkaša ahte mátkkošteaddjit eai sáhte atnit eambbo go juohke nuppi saji.
Du kan sitte ved siden av de du bor sammen med.
Olbmot geat orrot ovttas, sáhttet čohkkát bálddalaga.
Unngå å hoste og nyse i retning av medpassasjerer.
Ale gosa ja gastte eará olbmuid guvlui.
Dersom du må hoste eller nyse bør du gjøre dette i papir som du kaster etterpå, eller i albuekroken.
Jus fertet gossat dahje gastit, de berret atnit báhpira man bálkestat, dahje gossat/gastit giehtagávvii.
Sørg for å ivareta god håndhygiene både før, under og etter reisen.
Doalat gieđaid buhtisin ovdal ja maŋŋel mátkki, ja mátkki vuolde.
Unngå å berøre flater når det ikke er nødvendig.
Ale guoskkat maide maid it dárbbaš.
Vis hensyn til medpassasjerer og andre reisende, og spesielt eldre personer.
Váldde vuhtii eará mátkkošteddjiid, erenoamážit vuoras olbmuid.
Du bør sitte i baksetet dersom du tar taxi.
Jus čuovut taxi, de berret čohkkát maŋŋestuolus.
Personer som er i karantene eller i isolering skal ikke reise med offentlig kommunikasjon.
Olbmot geat leat karantenas dahje isolašuvnnas eai galgga mátkkoštit almmolaš sáhtuid mielde.
Les hele veilederen for smittevern i kollektivtransport (buss, tog, trikk og så videre) her.
Loga dás rávvagiid njoammuneastadeami birra almmolaš sáhtuin (busse, toga, trihkka jna.)
På flyreiser anbefales det at det skal være et tomt sete mellom hver passasjer i flykabinen.
Girdimátkkiin ávžžuhuvvo ahte galgá leat guoros stuollu juohke mátkkošteaddji bálddas girdi siste.
Reisende som tilhører samme husstand kan sitte ved siden av hverandre.
Mátkkošteaddjit geat muđui orrot ovttas, sáhtte čohkkát bálddalaga.
Personer med akutt luftveisinfeksjon skal holde seg hjemme, selv ved milde symptomer.
Olbmot geain lea fáhkka vuoiŋŋahatinfekšuvdna, galget bissut ruovttus, vaikko leat dušše gehppes dávdamearkkat.
Personer som er i karantene eller i hjemmeisolering skal ikke oppholde seg på flyplassen eller reise med fly.
Olbmot geat leat karantenas dahje ruovttu-isolašuvnnas eai galgga leat girdišiljus dahje mátkkoštit girdiin.
Dette gjelder både passasjerer og ansatte.
Dat guoská sihke mátkkošteddjiide ja bargiide.
Les veileder for smittevernpraksis for luftfarten ved utbrudd av covid-19 her.
Loga dás rávvagiid girdijohtolahkii covid-19 njoammuma eastadeami birra
Bading, strandliv og friluftsliv
Vuojadeapmi, sáttogáttiin ja olgoáimmus orostallan
Foreløpig er svømmehaller og badeland stengt. Det er en intensjon om å åpne badeland og svømmehaller for publikum generelt fra 15. juni forutsatt at helsemyndighetene, i samarbeid med bransjen, har kommet fram til forsvarlige smitteverntiltak.
Vuos ain leat vuojadanhállat ja vuojadanguovddážat gitta. Lea áigumuš rahpat daid almmolašvuhtii geassemánu 15. b. rájes jus dearvvašvuođaeiseválddit ovttasráđiid doaimmahagaiguin leat gávnnahan dohkálaš njoammuneastadan-doaibmabijuid.
Ved bading i fersk- eller saltvann er det ingen risiko for å bli smittet med covid-19 fra badevannet.
Ii leat makkárge riska ahte covid-19 njoammu čázi bokte jus vuojada sáiva- dahje mearračázis.
Det er derimot viktig å huske på de generelle hygienerådene og avstandsoppfordringen.
Dat maid berre muittus atnit leat dábálaš rávvagat giehtabassama ja gaskka doallama birra.
Forsøk å finne strender og badeplasser hvor det ikke er for mange andre.
Jus leat olu olbmot, de geahččal gávdnat eará gátti dahje vuojadanbáikki.
Ved utendørs aktiviteter som telttur, fottur, sykling, ridning og annet gjelder de generelle rådene for smittevern.
Teltamátkkiin, riidemis, sihkkelastimis ja eará olgodoaimmain galgá čuovvut dábálaš njoammuneastadannjuolggadusaid.
Videre må man etterleve normal skikk og bruk i utmark;
Ja muđui galgá čuovvut dábálaš olmmošvieru olgun;
om mulig unngå å gjøre sitt fornødne i naturen, ikke forsøple og vise aktsomhet ved bruk av ild.
jus vejolaš, de ii berreše earánastit lundui, ii ge nuoskkidit, ja muđui várrogasat dolastit.
Camping, gårdsferie og andre typer opplevelsesferie kan gjennomføres så lenge man følger generelle smitteverntiltak.
Campen, luopmu oapmedáluin ja eará lágán vásáhusluomuid sáhttá čađahit go fal čuovvu dábálaš njoammuneastadannjuolggadusaid.
Du har rett til sykmelding hvis en lege vurderer at du må holdes hjemme fordi du er smittet, antatt smittet av koronaviruset eller pålagt karantene.
Dus lea vuoigatvuohta buohccindieđihuvvot jus fertet bissut ruovttus danne go dutnje lea koronavirus njommon, dahje várohuvvo njommon dahje leat gohččojuvvon karantenii.
Egenmelding skal alltid vurderes før sykemelding.
Iešdieđáhus galgá álo árvvoštallojuvvojit ovdal buohccindieđiheami.
NAV kan godta sykmelding uten personlig undersøkelse når det gjelder smittsom sykdom av betydning for folkehelsen.
NAV sáhttá dohkkehit buohccindieđiheami almmá persovnnalaš iskkadeami haga go lea sáhka njoammudávddas mas lea mearkkašupmi álbmotdearvvašvuhtii.
Les mer på NAV sine nettsider.
Loga eambbo NAV neahttasiidduin
Rekordsterk satsing på velferd i kommunene - regjeringen.no
Almmustahtti: Gielda- ja guovlodepartemeanta
Regjeringen fortsetter sin satsing på eldre, skole og barnehager.
Ráđđehus joatká vuoruheame boarrásiid, skuvllaid ja mánáidgárddiid.
Så langt har den rød-grønne regjeringen styrket kommuneøkonomien med nesten 21 milliarder kroner.
Dán rádjái lea rukses-ruoná ráđđehus nannen suohkanekonomiija measta 21 miljárdda ruvnnuin.
I kommuneproposisjonen for 2009 følger den opp med ytterligere 7 – 7,5 milliarder kroner i samlet inntektsvekst.
2009 suohkanproposišuvdna čuovvola dán go ollislaš dietnasat lassánit vel 7 – 7,5 miljárdda ruvnnuin.
Av dette utgjør frie inntekter 3,5 – 4 milliarder kroner.
Dás dahket friddja dietnasat 3,5 – 4 miljárdda ruvnno
- Regjeringen fortsetter sin satsing på kommunene og legger til rette for bedre omsorg, flere barnehageplasser og en enda bedre skole, sier statsminister Jens Stoltenberg.
- Ráđđehus joatká vuoruheame suohkaniid ja láhčá dilálašvuođaid buoret fuolahussii, eanet mánáidgárdesajiide ja vel buoret skuvlii, dadjá stáhtaministtar Jens Stoltenberg.
- Satsingen på kommunene gjør at vi i løpet av to år har fått 9400 flere ansatte i pleie- og omsorgssektoren.
- Suohkaniid vuoruheapmi mielddisbuktá ahte mii guovtti jagi geahčen leat ožžon 9400 eanet bargi dikšo- ja fuollasuorggis.
Vi er i rute til å nå målet om å styrke pleie- og omsorgssektoren med 10 000 nye ansatte.
Mii leat čuovvume áigumuša ahte nannet dikšo- ja fuollasuorggi 10 000 ođđa bargiin.
Fra og med neste år lovfestes retten til barnehageplass, dette er mulig fordi vi har hatt en rekordutbygging av barnehageplasser som så langt har gitt 26 000 flere barn plass i barnehage.
Boahtte jagi rájes láhkavuođđuduvvo vuoigatvuohta mánáidgárdesadjái, dát lea vejolaš daningo mis leat huksejuvvon hirbmat ollu mánáidgárdesajiid, man geažil dán rádjái leat 26 000 eanet máná ožžon mánáidgárdesaji.
Skolen er styrket blant annet ved at vi innfrir løftet om at alle elever i videregående skole sikres gratis læremidler i skoleåret 2009, sier Stoltenberg.
Skuvla lea nannejuvvon earret eará go mii ollašuhttit lohpádusa ahte buot joatkkaskuvlla ohppiide sihkkarastojuvvojit nuvttá oahpponeavvut 2009 skuvlajagis, dadjá Stoltenberg.
Jevnere og mer forutsigbart inntektssystem - Kommunene har hovedansvaret for grunnleggende velferdstjenester som skole og omsorg.
Dássedeappot ja eanet diehttevaš dienasvuogádat - Suohkanat leat ožžon váldoovddasvástádusa vuđolaš čálgobálvalusaide nugo skuvllaide ja fuolahussii.
For disse viktige tjenestene kan vi ikke ha for store forskjeller mellom kommunene, eller for store svingninger fra år til år.
Dáin dehálaš bálvalusain eai sáhte suohkaniid gaskkas leat beare stuora erohusat, dahje leat beare stuora rievddadeamit jagis jahkái.
Derfor foreslår regjeringen et nytt inntektssystem som fordeler inntektene jevnere og mer forutsigbart enn i dag, sier kommunal- og regionalminister Magnhild Meltveit Kleppa.
Danin árvala ráđđehus ođđa dienasvuogádaga mii juohká dietnasiid dássedeappot ja eambbo diehttevaččat go dál, dadjá gieldda- ja regionálaministtar Magnhild Meltveit Kleppa.
Dette er en oppfølging av Sørheim-utvalget, som la fram rapport om forslag til nytt overføringssystem for kommunene høsten 2007.
Dát lea čuovvoleapmi Sørheim-lávdegottis, mii ovdanbijai ođđa ruhtajuolludanvuogádaga árvalusa suohkaniidda 2007 čavčča.
- Det er godt dokumentert at inntektsforskjeller er den viktigste årsaken til forskjeller i tjenestetilbudet mellom kommuner.
- Lea bures duođaštuvvon ahte dienaserohusat leat deháleamos sivvan dasa go suohkaniid gaskkas leat erohusat bálvalusain maid fállet.
Det betyr at vi trenger et system med jevnere fordeling av inntektene og mer stabile og forutsigbare inntekter, sier Kleppa.
Dat mearkkaša ahte mii dárbbašit vuogádaga mas lea dássedeappot juohku dietnasiin ja mas leat eanet stabiila ja diehttevaš dietnasat, dadjá Kleppa.
Nye tilskudd til Oslo, vekstkommunene og distriktene i Sør-Norge Regjeringen foreslår i tillegg å innføre et nytt distriktspolitisk tilskudd i Sør- Norge, et hovedstadstillegg for Oslo, samt et veksttilskudd for kommuner med spesielt høy befolkningsvekst.
Ođđa doarjja Osloi, suohkaniidda mat sturrot ja Lulli – Norgga guovlluide Ráđđehus árvala dasa lassin váldit atnui ođđa guovllupolitihkalaš doarjaga Lulli-Norggas, oaivegávpotlasáhusa Osloi, ja stuorrundoarjaga suohkaniidda gos olmmošlohku earenoamážit lassána.
I revidert nasjonalbudsjett er anslaget for kommunesektorens skatteinntekter i 2008 oppjustert med om lag 1,3 milliarder kroner i forhold til anslaget i statsbudsjettet 2008.
Ođastuvvon našunálabušeahtas lea suohkansuorggi 2008 vearrodietnasiid meroštallan bajásmuddejuvvon sullii 1,3 miljárdda ruvnnuin 2008 stáhtabušeahta meroštallama ektui.
Kostnadsveksten for kommunesektoren er også oppjustert til 4,8 prosent, som er 0,6 prosentpoeng høyere enn lagt til grunn i statsbudsjettet 2008.
Suohkansuorggi goluid lassáneapmi lea maiddái bajásmuddejuvvon 4,8 prosentii, mii lea 0,6 proseantačuoggá eanet go mii 2008 stáhtabušeahtas lea biddjojuvvon vuođđun.
Samlet er det reelle inntektsnivået for kommunesektoren om lag uendret i forholdet til statsbudsjettet 2008.
Ollislaččat lea suohkansuorggi duohta dienasdássi sullii rievddatkeahttá 2008 stáhtabušeahta ektui.
Kommunal- og regionaldepartementets pressetelefon: 22 24 25 00.
Gieldda-ja regionáladepartemeantta preassatelefuvdna: 22 24 25 00
Riddu Riððu festivalen har fått knutepunktstatus - regjeringen.no
Riddu Riđđu festivála lea ožžon ” knutepunktstatus ”
Kulturminister Trond Giske utpekte i går Riddu Riððu som knutepunktfestival for musikk.
Kulturministtar Trond Giske válljii ikte Riddu Riđu festivála nugohčoduvvon musihka ” knutepunktfestiválan ”.
Riddu Riððu festivalen får fra 2009 knutepunktstatus og et statstilskudd fra Kultur- og kirkedepartementet på 1 500 000 kroner årlig.
Riddu Riđđu festivála oažžu de 2009:i rájes dien namahusa mas čuovvu Kulttur- ja girkodepartemeantta 1 500 000 ruvdnosaš jahkásaš stádadoarjja.
- Riddu Riððu-festivalen har bidratt til å synliggjøre den samiske arven og fått ungdom til å være stolte av hvem de er.
- Riddu Riđđu- festivála lea čalmmustuhttán sámi kulturárbbi ja lea movttiidahttán nuoraid ja boktán sin sámivuođa.
For de som har vokst opp med festivalen, har den vært et identitetsmerke.
Sidjiide geat leat bajásšaddan festiválain lea festivála leamaš identitehtadovdomearka.
Dere tilbyr de unge både røtter og vinger, sa kulturminister Trond Giske ved åpningen av festivalen.
Dii fállabehtet nuoraide máttuid ja sojiid, dajai kulturministtar Trond Giske festivála rahpandoaluin.
- Samisk språk og kultur har i mange år hatt en spesiell plass i arbeidet med å styrke kulturelt mangfold, sa statsråden.
– Sámegielas ja kultuvrras lea moanaid jagiid váilon erenoamáš sadji kultuvrralaš máŋggabealalašvuođa nannemis, dajai stáhtaráđđi.
Riddu Riððu festivalen ble startet i 1991 av den samiske ungdomsforeningen Gáivuona Sámenuarat / Kåfjord og målet var å synliggjøre og revitalisere den sjøsamiske kulturen.
Gáivuona Sámenuorat searvi álggahii Riddu Riđđu festivála 1991:as. Mihttomearrin lei čalmmustahttit ja ealáskahttet mearrasámi kultuvrra.
Riddu Riððu festivalen er en viktig arena for urfolkskulturer i de nordlige områdene, og den eneste festivalen i sitt slag som har fokus på urfolk fra hele verden.
Riddu Riđđu festivála lea dehálaš arena davviguovlluid eamiálbmotkultuvrraide, ja dat lea dat áidna festivála mas lea váldodeaddu olles máilmmi eamiálbmogiidda.
Festivalen er også en inspirasjonskilde for andre urfolk, både når det gjelder kulturell oppblomstring og for hvordan de selv kan videreutvikle lokalsamfunn og regioner.
Festivála movttiidahtte maid eará eamiálbmogiid, sihke sin kultuvrraid ealáskahttema dáfus ja lea ovdamearkan dasa mot sii ieža sáhttet ovdánahttet báikegottiid ja guovlluid.
Det ordinære offentlige driftstilskuddet til knutepunktinstitusjoner i Nord-Norge skal fordeles mellom offentlige tilskuddsparter med 70 pst. på staten og 30 pst. på regionen.
Almmolaš doaibmadoarjja ” knutepunkt ” ásahusaide Davvi Norggas gálga juhkkojuvvot nu ahte almmolaš doarjjaoassi stádas lea 70 % ja 30 % fas ruhtaduvvo guovlludásis.
Sametinget, Troms fylkeskommune og Kåfjord kommune dekker den regionale tilskuddsandelen.
Sámediggi, Romssa fylkkasuohkan ja Gáivuona suohkan gokčet guovlludási ruhtadeami.
Risikogrupper for koronaviruset og deres pårørende - helsenorge.no
Riskajoavkkut ja sin oapmahaččat - helsenorge.no
Er koronaviruset farligere for noen grupper?
Leago koronavirus váráleabbo muhtimiidda?
De fleste som blir smittet av SARS-CoV-2 (det nye koronaviruset), får lette symptomer og blir helt friske.
​Eatnasat geaidda SARS-CoV-2 (ođđa koronavirus) njoammu, ožžot dábálaččat gehppes dávdamearkkaid, ja dearvvašmuvvet oalát.
Noen grupper har økt risiko for alvorlig forløp av sykdommen, selv om de fleste også i risikogrupper får milde symptomer.
Muhtin joavkkuin lea stuorát riska duođalaččat buohccát dán virusa geažil, vaikko maiddái eanas riskavuloš olbmot ožžot gehppes dávdamearkkaid.
Her finner du informasjon om hvilke grupper som har økt risiko for alvorlig forløp av covid-19, og råd om hvordan disse kan beskytte seg mot smitte.
Dáppe gávnnat dieđuid das guđiin joavkkuin lea stuorát riska duođalaččat buohccát covid-19 geažil, ja rávvagiid das movt sii sáhttet suodjalit iežaset njoammuma vuostá.
Alle i samfunnet bør følge de generelle rådene om å ha god hoste- og håndhygiene, begrense antall nære kontakter og holde avstand.
Buohkat berrejit čuovvut oppalaš rávvagiid gossan- ja giehtabuhtisvuođa hárrái, ráddjet man oallugiid lahka manná ja doallat gaskka earáide.
Dette er særlig viktig for personer i risikogruppene.
Dát lea erenoamáš deaŧalaš sidjiide geat leat riskajoavkkuin.
Risikoen for alvorlig sykdom øker med alder og underliggende sykdommer, og menn har høyere risiko enn kvinner.
Riska duođalaččat buohccát lassána agi mielde ja jus leat eará dávddat, ja dievdduin lea stuorát riska go nissonolbmuin.
Unge personer uten kjente risikofaktorer kan også få et alvorlig forløp av sykdommen.
Nuorra olbmot sáhttet maid buohccát garrasit, vaikko eai leat eará dávddat dihtosis.
Sannsynligheten for dette er større dersom de har underliggende sykdommer.
Muhto eanemus riska buohccát lea sis geain lea eará dávda ovdalaččas.
Det er i dag liten smittespredning i Norge.
Odne njoammu dávda unnán Norggas.
Ved økt smittespredning i samfunnet bør personer i risikogrupper leve mer tilbaketrukket.
Jus njoammunvárra fas lassána, de berrejit riskavuloš olbmot leat erenoamáš várrogasat ja orrut ruovttus.
Folkehelseinstituttet (FHI) gjør regelmessig nye vurderinger basert på oppdatert kunnskap om hvilke personer som har økt risiko for alvorlig forløp av covid-19.
Álbmotdearvvašvuođainstituhtta árvvoštallá áigges áigái guđiin olbmuin lea alit riska duođalaččat buohccát covid-19 geažil.
Aldersgrupper og underliggende sykdom med betydning for risikovurderingen er beskrevet i de oppdaterte rådene.
Ahkejoavkkut ja eará buozanvuođat main lea mearkkašupmi riskaárvvoštallamii, leat čilgejuvvon dáin ođđa rávvagiin.
Rådene påvirkes av økt smittespredning i samfunnet generelt, eller økt spredning lokalt der man bor.
Rávvagat addojuvvojit dan mielde man olu njoammun servodagas lea, dahje lea go báikkálaččat lassánan njoammun.
I alle regioner i Norge i dag er det lav smittespredning.
Buot regiovnnain Norggas lea odne unnán njoammun.
Det kan være lokale utbrudd for eksempel på arbeidsplass, i områder eller kommuner.
Sáhttet leat báikkálaš leavvamat, omd. muhtin bargosajis, guovllus dahje suohkanis.
Grad av smittespredning i samfunnet vurderes av kommunelegen i samarbeide med FHI.
Njoammuma leavvan lea juoga maid suohkandoaktárat árvvoštallet ovttasráđiid Álbmotdearvvašvuođa-instituhtain.
Rådene om hva man bør eller ikke bør gjøre oppsummeres for to hovedgrupper:
Rávvagat das maid berre/ii berre dahkat čoahkkáigessojuvvojit guovtti jovkui:
Personer med lett økt risiko
Olbmot geain lea veahá alibuš riska
Personer med moderat eller høy risiko
Olbmot geain lea muttolaš dahje alla riska
Lett økt risiko og liten smittespredning i samfunnet
Veahá alibuš riska ja unnán dávdaleavvan servodagas
Ved lite smittespredning kan grupper med lett økt risiko stort sett leve som andre i samfunnet;
Jus dávda njoammu oalle unnán, de sáhttet olbmot geain lea alibuš riska buori muddui eallit nu go earát ge servodagas;
reise, jobbe og gå på arrangementer.
mátkkoštit, bargat ja searvat lágidemiide.
Men vær særlig nøye med å følge de generelle rådene som er å:
Muhto leage erenoamáš dárkil čuovvut dábálaš rávvagiid, mat leat:
holde anbefalt avstand til andre enn dine nærmeste
doallat gaskka buohkaide earáide go iežat lagamusaide
ha god hånd- og hostehygiene
atnit buori giehtabassan- ja gossančorgatvuođa
holde deg hjemme hvis du er syk
bissut ruovttus jus leat buohcci
Vurder om du kan følge rådene før du deltar på sosiale aktiviteter.
Árvvoštala sáhtát go čuovvut dáid rávvagiid ovdal go searvvat sosiála doaimmaide.
Lett økt risiko og stor smittespredning i samfunnet
Veahá alibuš riska ja olu dávdaleavvan servodagas
Ved høy smittespredning bør grupper med lett økt risiko leve mer tilbaketrukket.
Go dávda leavvá servodagas, de berrejit olbmot geain lea alibuš riska bohccát, bissut ruovttus eanemus lági mielde.
Du kan omgås dine nærmeste som vanlig, reise og ha sosial kontakt med andre, så lenge du og dine nære er særlig nøye med å følge generelle råd om avstand og hånd- og hostehygiene.
Don sáhtát gal servvoštallat iežat lagamusaiguin nugo dábálaččat, mátkkoštit ja servvoštallat earáiguin, nu guhká go don ja du lagamuččat erenoamáš dárkilit čuovvubehtet oppalaš rávvagiid gaskkaid doallama ja buhtisvuođa ja giehtabassama birra.
Begrens antallet nære kontakter.
Ráddje man gallása lahka manat.
Unngå steder der mange samles, f.eks. kollektivtrafikk og kjøpesenter, eller gå dit når det er færre personer og mer plass.
Garvve báikkiid gosa oallugat čoahkkanit, omd. almmolaš sáhtuid ja gávpeguovddážiid, dahje fina doppe dalle go eai leat nu olu olbmot.
Tilrettelegging av arbeidsplassen kan være aktuelt.
Bargosajiin sáhttá leat vejolaš heivehit dilálašvuođaid.
Moderat/mye økt risiko og liten smittespredning i samfunnet
Muttolaš/alla riska ja unnán dávdaleavvan servodagas
Ved lite smittespredning bør grupper med moderat eller mye økt risiko leve mer tilbaketrukket.
Go dávda unnán njoammu, de berrejit obmot geain lea muttolaš dahje alla riska, doalahit iežaset ruovttus.
Unngå steder der mange samles, f.eks. kollektivtrafikk og kjøpesenter, eller gå dit når det er færre personer og mer plass.
Garvve báikkiid gosa oallugat čoahkkanit, omd. almmolaš sáhtuid ja gávpeguovddážiid, dahje fina doppe dalle eai leat nu olu olbmot.
Moderat/mye økt risiko og stor smittespredning i samfunnet
Muttolaš/alla riska ja olu dávdaleavvan servodagas
Ved høy smittespredning bør grupper med moderat eller mye økt risiko leve skjermet.
Go lea olu dávdaleavvan servodagas, de berrejit olbmot geain lea muttolaš dahje alla riska duođalaččat buohccát, suddjet iežaset ruovttus.
For å unngå smitte, bør du trekke deg tilbake i denne perioden dersom du er i en gruppe med moderat eller mye økt risiko.
Garvin dihte njoammudávdda, de berret dan áigodagas geassádit dorvui, jus gulat dan jovkui geain lea muttolaš dahje alla riska garrasit bohccát.
Du kan gå ut en tur og du kan ha normal omgang med dine nærmeste hvis de også lever tilbaketrukket og er friske.
Sáhtát gal finadit olgun, ja dábálaččat servvoštallat iežat lagamuččaiguin jus sii maid doalahit iežaset ruovttus ja leat dearvašat.
Du bør være særlig nøye med å følge råd om hånd- og hostehygiene.
Berret leat erenoamáš dárkil giehtabassamiin ja gossandábiid hárrái.
I tillegg bør du holde økt avstand (gjerne to meter) til andre enn dine nærmeste samt få hjelp til innkjøp.
Dasa lassin berret doallat guhkebuš gaskka (eandalii guokte mehtera) earáide go iežat lagamuččaide.
Hvis dine nærmeste daglig møter mange andre, bør du holde økt avstand til dem. Hvis det ikke er mulig, kan annen midlertidig bolig vurderes.
Jus du lagamuččat deivet oallugiid beaivválaččat, de berret maiddái sidjiide doallat gaskka. Jus dat ii leat vejolaš, sáhtát árvvoštallat fárret eará sadjái dan boddii.
Hvis tilrettelegging av arbeidsplass ikke er mulig, bør sykemelding vurderes.
Jus bargosajis ii leat vejolaš lágidit dilálašvuođaid suddjemii, de berre buohccin¬dieđiheapmi árvvoštallojuvvot.
Her kan du laste ned illustrasjon med disse rådene i tabellform (fhi.no)
Dás sáhtát tabeallahámis viežžat illustrašuvnna dáid rávvagiidda (fhi.no)
Lett, moderat eller høy risiko?
Alibuš dahje muttolaš/alla riska?
​Vurdering av risiko gjelder på gruppenivå, og ikke for den enkelte person.
​Riskaárvvoštallan lea joavkodásiid mielde, ii ge guoskka ovttaskas olbmuide njuolga.
Det vil være store individuelle forskjeller innad i gruppene.
Joavkodásis leat stuora erohusat ovttaskas olbmuid gaskkas.
Ved behov bør det gjøres en individuell vurdering i samråd med egen lege om grad av risiko for alvorlig forløp.
Jus lea dárbu árvvoštallat dihto olbmo riskka duođalaččat buohccát, de berre su dilli árvvoštallojuvvot sierra ovttasráđiid doaktáriin.
Grupper med lett økt risiko
Olbmot geain lea veahá alibuš riska
Alder mellom 65 og 80 år (og særlig fra 70 år) ELLER
Ahki 65 jagis 80 jahkái (ja eandalii 70 jagis bajás) DAHJE
Alder 50 – 65 år og én av følgende kroniske sykdommer:
Ahki 50-65 jagi ja geas lea okta čuovvovaš sivain:
hjerte- og karsykdommer (annet enn velregulert høyt blodtrykk)
váibmo- ja váibmosuotnasivat (eará go bures regulerejuvvon varradeaddu)
sykelig overvekt (kroppsmasseindeks (KMI)≥35 i kombinasjon med vektrelaterte sykdommer eller KMI≥40)
hui buoidi (BMI)≥35 ja dasa lassin dávddat deattu oktavuođas dahje BMI≥40)
kronisk nyresykdom og nyresvikt
bistevaš monimušsivva dahje monimušváidun
kronisk lungesykdom (annet enn velregulert astma)
bissovaš geahpessivva (eará go bures regulerejuvvon astma)
kronisk leversykdom
bissovaš vuoivvassivva
immundempende behandling som cellegift, strålebehandling samt immundempende behandling ved autoimmune sykdommer
Immunaváidudeaddji dikšun nugo seallamirko, suonjardikšu ja immunaváidudeaddji dikšu autoimmuna dávddaid geažil
Personer under 50 år har lav risiko for alvorlig forløp av covid-19, men enkelte personer med dårlig regulerte eller kombinasjoner av flere grunnsykdommer kan ha høyere risiko.
Olbmuin vuollel 50 jagi lea unnán riska duođalaččat buohccát covid-19 geažil, muhto soapmásiin geain lea hejot regulerejuvvon eará dávda dahje dávddaid kombinašuvdna sáhttá dat dagahit alit riskka.
Grupper med moderat eller høy risiko
Olbmot geain lea muttolaš/alla riska
Alder over 80 år, ELLER
ahki badjel 80 jagi, DAHJE
Beboer i sykehjem ELLER
ássi buhcciidruovttus DAHJE
Alder 66-80 år og én av følgende kroniske sykdommer, ELLER alder 50- 65 år og to eller flere av følgende kroniske sykdommer:
ahki 66-80 ja okta čuovvovaš dávddain, DAHJE ahki 50-65 jagi ja guokte dahje eanet čuovvovaš bissovaš dávddain:
hjerte- og karsykdommer (annet enn velregulert høyt blodtrykk)
váibmo- ja váibmosuotnadávddat (eará go bures regulerejuvvon alla varradeaddu)
sykelig overvekt (KMI≥35 i kombinasjon med vektrelaterte sykdommer eller KMI≥40)
hui buoidi (BMI)≥35 ja dasa lassin dávddat deattu oktavuođas dahje BMI≥40)
immundempende behandling som cellegift, strålebehandling samt immundempende behandling ved autoimmune sykdommer ELLER
Immunaváidudeaddji dikšun nugo seallamirko, suonjardikšu ja immunaváidudeaddji dikšu autoimmuna dávddaid geažil DAHJE:
Alvorlig helsetilstand, uansett alder*:
Duođalaš dearvvašvuođariska, buot ahkásaččat*:
Personer med aktiv kreftsykdom, pågående eller nylig avsluttet behandling mot kreft (spesielt immundempende behandling, strålebehandling mot lungene eller kjemoterapi).
Olbmot geain lea aktiiva borasdávda, leat oažžume dahje easkka loahpahan borasdávdadivssu (erenoamážit immunaváidudeaddji sonjardivššu geahppáide dahje kjemoterapiija).
Blodkreft har høyere risiko enn andre former for kreft.
Varraborasdávda addá alit riskka go earálágan borasdávddat.
nevrologiske sykdommer eller muskelsykdommer som medfører nedsatt hostekraft eller lungefunksjon (f.eks. ALS)
nevrologalaš dávddat dahje deahkkedávddat mat dagahit heajos gossanfámu dahje mat čuhcet geahppáid doaibmamii (omd. ALS)
blodsykdommer som omfatter celler eller organer som er viktige for immunforsvaret
varradávddat mat čuhcet seallaide dahje orgánaide mat leat deaŧalaččat immunasuodjalussii
benmargstransplantasjon eller organtransplantasjon
dákteađatransplantašuvdna dahje orgánatransplantašuvdna
hiv-infeksjon med lavt CD4-tall
HIV-infekšuvdna ja vuollegis CD4-lohku
betydelig nedsatt nyrefunksjon eller leverfunksjon
mearkkašahtti heajos monimušdoaibma mearkkašahtti heajos vuoivvasdoaibma
annet, vurdert av lege
eará, doaktára árvvoštallama mielde
* Folkehelseinstituttet har valgt å inkludere enkelte alvorlige helsetilstander i listen over sykdommer som gir høyere risiko av et forsiktighetsprinsipp, selv om det på nåværende tidspunkt ikke foreligger studier som angir risiko for alvorlig forløp for alle sykdommene.
* Álbmotdearvvašvuođainstituhtta lea várrogasvuođa prinsihpa mielde válljen listui bidjat soames duođalaš dearvvašvuođadiliid mat dagahit stuorát riskka, vaikko dál eai gávdno guorahallamat mat čájehivčče makkár riskka dat dagahit dasa ahte olmmoš duođalaččat sáhttá buohccát jus oažžu covid-19.
For å lese vurdering av risikogrupper og kunnskapsgrunnlaget for anbefalingene, se Folkehelseinstituttets sider om risikogrupper.
Sáhtát riskajoavkkuid árvvoštallama ja ávžžuhusaid duogáža birra lohkat eambbo dáppe: Álbmotdearvvašvuođa siiddut riskajoavkkuid birra.
Sørg for at du har nødvendige medisiner tilgjengelig.
​Fuolat ahte dus leat dárbbašlaš dálkasat olámuttos.
Fortsett med fast medisinering, og gjør kun endringer i samråd med egen lege.
Váldde ain dábálaš dálkasiid, ale ge rievdan dan eará go jus leat iežat doaktáriin soahpan.
Dersom du skal til avtalte helsekontroller og undersøkelser, bør avtalene opprettholdes med mindre du får annen beskjed fra din behandler.
Jus dus lea diibmu dearvvašvuođaásahusas, de berret mannat dohko, jus it leat eará dieđu ožžon dikšunbáikkis.
Kontakt behandleren din hvis du er i tvil.
Váldde oktavuođa dikšunbáikkiiin jus leat eahpádusas.
Husk god hånd- og hostehygiene.
Muitte giehtabassama ja čorgatvuođa gossama dáfus.
Dette gjelder også for de du bor sammen med og de som er på besøk.
Dat guoská maid sidjiide geaiguin don orut ovttas ja sidjiide geat fitnet guossis.
Vask regelmessig hjemme, og særlig flater du ofte tar på.
Basa dávjá ruovttus, ja eandalii sajiid mat dávjá guoskkahuvvojit.
Hold avstand til andre, både på jobb, ute og andre steder du oppholder deg.
Doala gaskka earáide, sihke barggus, olgun, ja eará sajiin gos leat.
Det er fint å holde seg i form ved å gå tur, men velg steder der det ikke er trengsel.
Lea buorre dearvvašvuhtii olgun váccašit, muhto mana dakkár báikái gos eai leat oallut olbmot.
Unngå samvær med personer med symptomer på luftveissykdom.
Ale servvoštala olbmuiguin geain vuhtto dávda vuoiŋŋahagain.
Begrens bruk av offentlig transport dersom det er mulig, særlig i rushtiden.
Garvve almmolaš sáhtuid jus vejolaš, eandalii dalle go leat ollu olbmot jođus.
Hold kontakt med personer i risikogruppene.
Doalat oktavuođa riskavuloš olbmuiguin.
Følg gjeldende råd om hygiene og andre tiltak for å redusere risiko for å bli smittet.
Čuovo eandalii čorgatvuođarávvagiid ja eará doaimmaid mat eastadit dávdda njoammumis.
Ikke besøk personer i risikogruppene dersom du har symptomer på luftveisinfeksjon, eller ikke føler deg helt frisk.
Ale fina riskavuloš olbmuid guossis jus dus leat vuoiŋŋahatdávdda mearkkat, dahje jus it oro leame áibbas dearvvaš.
Bor du sammen med personer i risikogruppene og får symptomer på luftveisinfeksjon eller ikke føler deg frisk, begrens samværet.
Jus orut ovttas riskavuloš olbmuin, ja oaččut vuoiŋŋahatdávdamearkkaid dahje it oro leame dearvvaš, de ráddje ovttastallama.
Om mulig, anbefales det å oppholde seg og sove på separate rom, og ha eget bad/toalett.
Jus vejolaš, de livččii buoremus orrut ja oađđit sierra lanjas, ja atnit sierra hivssega/basadanlanja.
Hvis dette ikke er mulig, er det viktig å holde avstand og ha separat håndkle på bad/toalett og egne baderoms artikler.
Jus dat ii leat vejolaš, de lea deaŧalaš doallat gaskka ja atnit sierra sihkaldaga ja sierra basadanávdnasiid.
De som får helse- og omsorgstjenester i hjemmet og deres pårørende/omsorgsgivere skal følge de vanlige rådene til befolkningen og eventuelt rådene til risikogruppene.
Sii geat ožžot dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusaid ruovttus ja sin oapmahaččat /fuolaheaddjit galget čuovvut daid dábálaš rávvagiid mat addojuvvojit álbmogii ja rávvagiid riskajoavkkuide.
Dere kan leve som normalt i hjemmet, og du kan gi den omsorgen du pleier.
Dii sáhttibehtet eallit nu go dábálaččat ruovttus, ja don sáhtát addit dan fuolahusveahki maid lávet.
Det er ikke nødvendig med beskyttelsesutstyr for familie og pårørende i hjemmet.
Bearašlahtut ja oapma¬haččat eai dárbbaš atnit suodjalanneavvuid ruovttus.
Vask hendene ofte og grundig med såpe og lunkent vann.
Basset gieđaid dávjá ja dárkilit sáibbuin ja loika čáziin.
Hold hjemmet rent på vanlig måte.
Dollet ruovttu buhtisin dábálaš vuogi mielde.
Gå spesielt over overflater som ofte berøres.
Basset erenoamážit sajiin mat dávjá guoskkahuvvojit.