pere/sami_parallel huggingface dataset:
12 27.05.2005 Representant Terje Tretnes , Samefolkets parti Innløsing av driftsenhet samt avviklingsbonus
12 27.05.2005 Áirras Terje Tretnes , Sámiálbmot bellodat Doaluid lonisteapmi ja heaittihandoarjja
13 27.05.2005 Representant Terje Tretnes , Samefolkets parti Opprettelse av komiteer i Sametinget
13 27.05.2005 Áirras Terje Tretnes , Sámiálbmot bellodat Lávdegottiid ásaheapmi Sámedikkis
Forslag 1 , representant Magnhild Mathisen , APs sametingsgruppe
Evttohus 1 , áirras Magnhild Mathisen , BB:a sámediggejoavku
Barentsinstituttet
Barentsinstituhtta
Arbeiderpartiets sametingsgruppe mener at det er viktig å styrke kompetansen om nordområdene og det grenseregionale Barentssekretariatet .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku oaivvilda ahte lea deaŧalaš nannet gelbbolašvuođa davviguovlluid hárrái ja rádjaguovlluin Barentsčállingotti oktavuođas .
Etableringen av Barentsinstituttet vil heve kompetansen innenfor samfunnsfaglige spørsmål .
Barentsinstituhtta loktešii gelbbolašvuođa servodatfágalaš áššiin .
Det må gjøres en større innsats på forskning og kompetansebygging både innenfor miljø , natur og petroleumsvirksomhet i nordområdene .
Ferte eanet áŋgiruššat dutkama ja gelbbolašvuođa nannema ektui sihke birrasa , luonddu ja petroleumadoaimmaid oktavuođas davviguovlluin .
Det bør også vies en ekstra innsats for urfolk i Barentsområdet .
Berre maid eanet áŋgiruššat Barentsguovllu eamiálbmogiid ektui .
Arbeiderpartiets sametingsgruppe ber Sametinget å støtte opp om en etablering av et Barentsinstitutt i Sør-Varanger .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku bivdá Sámedikki doarjut Barentsinstituhta ásaheami Mátta-Várjjagis .
Forslag 2 , representant Berit Oskal Eira , APs sametingsgruppe
Evttohus 2 , áirras Berit Oskal Eira , BB : sámediggejoavku
Samiskundervisning i videregående opplæring
Sámegiel oahpahus joatkkaskuvllain
Sametinget påpeker viktigheten av at skoleeiere utarbeider bedre rapporteringsrutiner , utarbeider tidsmessig kartlegging og registrering over hvilke elever som ønsker samiskundervisning i videregående opplæring , slik at skoleeiere utarbeider gode rutiner for en kvalitetsmessig god samiskundervisning og at dette gis ved ordinær skolestart .
Sámedikki mielas lea dehálaš ahte skuvlaeaiggádat buoridit iežaset raporterenrutiinnaid , kártejit ja registrejit makkár oahppit háliidit sámegiel oahpahusa joatkkaskuvllain , nu ahte skuvlaeaiggádat ráhkadit buriid rutiinnaid buori sámegielaoahpahusa kvalitehta sihkkarastima váste ja ahte oahpahus addojuvvo dábálaš skuvlaálgima rájes .
Vedrørende videregående opplæring kan dette gjøres ved at krav / ønsker om samiskundervisning innarbeides på ordinære søknadsskjema .
Joatkkaoahpahusa oktavuođas sáhttá dan dahkat ahte gáibádus / sávaldat sámegiel oahpahusa ektui heivehuvvo dábálaš ohcanskovvái .
Skoleeiers ansvar og plikt til å gi undervisning på videregående skolenivå er vedtatt i lov om videregående skoler .
Skuvlaeaiggáda ovddasvástádus ja geatnegasvuohta addit oahpahusa joatkkaskuvladásis , lea mearriduvvon lágas ” lov om videregående skoler ” .
Forslag 3 , representant Jørn Are Gaski , APs sametingruppe
Evttohus 3 , áirras Jørn Are Gaski , BB : sámediggejoavku
Samiskundervisning på grunnskolenivå
Sámegiel oahpahus vuođđoskuvladásis
Sametinget er kjent med en rekke konkrete eksempler der elever i grunnskolen ikke gis en kvalitetsmessig god nok undervisning .
Sámediggi lea ožžon ollu konkrehta ovdamearkkaid das ahte vuođđoskuvlla oahppit eai oažžu kvalitehta dáfus doarvái buori oahpahusa .
I flere tilfeller har tilbudet om samiskundervisning kommet sent i gang etter ordinær skolestart .
Ollu oktavuođain lea fálaldat sámegiel oahpahusa hárrái boahtán maŋŋit johtui maŋŋá go skuvla dábálaččat láve álgit .
Dette er ikke akseptabelt .
Dát ii leat dohkálaš .
Dette gjelder særskilt i områder utenfor språkforvaltningsområdet .
Dát guoská erenoamážit guovlluide mat leat olggobealde giellahálddašanguovllu .
Sametinget vil ta initiativ overfor kommuner ( som skoleeiere ) for å finne gode og akseptable løsninger , for både elever og foreldre .
Sámediggi áigu váldit álgaga gielddaid ektui ( skuvlaeaiggádat ) gávdnan dihte buriid ja dohkálaš čovdosiid , sihke ohppiide ja vánhemiidda .
Sametinget vil prioritere dette særskilt , og umiddelbart igangsette tiltak for å nå mål om en tilfredsstillende og kvalitetsmessig god samiskundervisning i grunnskolen .
Sámediggi áigu vuoruhit dán erenoamážit , ja áigu dakkaviđe álggahit doaibmabijuid juksan dihte mihttomeari dohkálaš ja kvalitehta dáfus buorre sámegiel oahpahus vuođđoskuvllas .
Sametinget viser til at Grunnskoleloven er et viktig instrument for å nå dette mål , og det er skoleeiers plikt til å påse at loven etterleves .
Sámediggi čujuha ahte Vuođđaskuvlaláhka lea deaŧalaš gaskaoapmi dán mihttomeari juksamis , ja skuvlaeaiggádis lea geatnegasvuohta fuolahit ahte láhka doahttaluvvo .
Forslag 4 , representant Josef Vedhugnes , APs sametingsgruppe
Evttohus 4 , áirras Josef Vedhugnes , BB : sámediggejoavku
Sametinget anser at utbygging av molo i smørfjord i porsanger kommune vil bedre sikkerheten for fiskere
Sámedikki mielas bárrobuođu huksen Smiervuonas Porsáŋggu gielddas buorida guolásteddjiid sihkarvuođa
Sametinget er kjent med at ideen om bygging av molo utenfor kommunens eneste gjenværende fiskemottak i den lille sjøsamiske bygda Smørfjord er en gammel sak fra 1960-tallet .
Sámediggi diehtá ahte jurdda hukset bárrobuođu olggobealde gieldda áidna vel báhcán guollevuostáiváldinbáikki smávva mearrasámi gilážis Smiervuonas , lea boares ášši 1960-jagi rájes .
Utbyggingen er ferdig planlagt , men har prioritetsmessig ikke funnet sin løsning .
Huksen lea gárvásit plánejuvvon , muhto ii leat čovdojuvvon vuoruheami dáfus .
Sametinget er kjent med at Porsanger kommune i lengre periode har arbeidet med finansiering av prosjektet , og at kommunen på ny har søkt om investeringsstøtte fra Kystverket .
Sámediggi diehtá ahte Porsáŋggu gielda lea guhkit áiggi bargan prošeavtta ruhtademiin , ja ahte gielda ođđasis lea ohcan investerendoarjaga Riddolágádusas ( Kystverket ) .
En molo i havneområdet i Smørfjord vil særlig beskytte mot vind fra øst .
Bárrobuođđu Smiervuonas suodjala erenoamážit nuorttadaga vuostá .
En slik værbeskyttelse er av største sikkerhetsmessige betydning for fiskere og fiskebåtene i denne havna .
Dakkár dálkesuojis lea stuorámus sihkarvuođa dáfus mearkkašupmi guolásteddjiide ja dán hámmana bivdofatnasiidda .
Vi er også gjort kjent med de uttalige vanskelige og til dels farlige forholdene som fiskerne har opplevd på vindfulle dager i denne havna ved av og påstigning til fiskefartøy og lasting / lossing av utstyr og fangst .
Mii diehtit maiddái ahte dat lohkameahttun váttis ja muhtumin váralaš dilit , maid guolásteaddjit leat vásihan dálkin dán hámmanis go leat boahtán gáddái fatnasis dahje mannan fatnasii ja go leat lásten / bolton reaidduid ja sállaša .
Det kan også opplyses at Kystverket har en bunnkjetting i dette havnebassenget , nedsatt i 1977 .
Muitalit sáhttá maiddái ahte Riddolágádusas lea botnegehtegat dán hámmanáldásis , biddjojuvvon jagis 1977 .
Bunnkjettingen har representert en særdeles god fortøyningssikkerhet for fiskeflåten i havna .
Botnegehtegat leat leamaš erenoamáš buorit gidderáhkadussihkarvuohtan hámmana bivdofatnasiidda .
Fiskerne opplyser videre at Kystverket fra 2006 vil avhende denne bunnkjettingen .
Guolásteaddjit muitalit viidáseappot ahte Riddolágádus 2006 rájes áigu loabahit dáid botnegehtegiid .
Bunnkjettingen skal visstnok tilbys vederlagsfritt alternativt til kommunen eller til fiskerne eller deres organisasjon for å drive vedlikehold på denne .
Botnegeahtegat galget vissa fállojuvvot nuvttá gildii dahje guolásteddjiide dahje sin organisašuvdnii vai dat máđas adnojuvvojit .
En overføring til fiskerne selv å bekoste vedlikeholdet , vil ytterligere forverre fiskernes økonomi .
Jus guolásteaddjit ožžot dáid ja ieža fertejit máksit máđas atnima ovddas , de dat ain eanet hedjonahttá sin ekonomalaš dili .
Sametinget vil anbefale at Sametingsrådet tar snarlig initiativ til å påvirke en løsning slik at moloprosjektet kan realiseres innen rimelig tid .
Sámediggi rávve ahte Sámediggeráđđi fargga váikkuhišgoahtá čovdosa vai bárrobuođđoprošeavtta sáhttá ollašuhttit govttolaš áiggis .
Sametinget krever at moloen i Smørfjord opprioriteres på Kystverkets liste over fremtidige moloutbygginger .
Sámediggi gáibida ahte Smiervuona bárrobuođđu vuoruhuvvo bajás Riddolágádusa boahtteáiggi bárrobuođđohuksenlisttas .
Forslag 5 , representant John Harald Skum , NSRs samarbeidsgruppe og SPs sametingsgruppe
Evttohus 5 , áirras John Harald Skum , NSR ovttasbargojoavku ja GB:a sámediggejoavku
Oppdrettsvirksomhet i samiske områder
Guollebiebman Sámis
Oppdrettsnæringen er i dag en av Norges aller største næringer når det gjelder å skape eksportinntekter til lander .
Guollebiebmanealáhus lea dál okta Norgga buot stuorámus ealáhusain go guoská háhkat dietnasa riikii olgoriikii vuovdima bokte .
Oppdrett foregår i nære kyst og fjordområder som tradisjonelt er brukt av samiske fiskere og dette skaper interessekonflikter , både når det gjelder bruken av sjøarealene og eventuell påvirkning av miljøet i fjordene .
Guollebiebman dáhpáhuvvá daid lagaš riddo- ja vuotnaguovlluin , maid sámi guolásteaddjit leat árbevirolaččat geavahan , ja dát buvttiha beroštusriidduid , sihke mearraareálaid geavaheami dáfus ja vejolaš vuotnabirrasiid váikkuheami dáfus .
Fra sjøsamiske fiskere hevdes det at en rekke problemer knyttet til deres yrkesutøvelse kan skyldes oppdrettsvirksomhet .
Mearrasámi guolásteaddjit čuoččuhit ahte máŋgga váttisvuođa sivvan ealáhusdoaibmama oktavuođas sáhttá leat guollebiebman .
Det påpekes at fiske i en rekke fjorder er gått tilbake særlig i fjorder med stor oppdrettsvirksomhet .
Čujuhuvvo dasa ahte guolásteapmi máŋgga vuonas lea hedjonan erenoamážit dain vuonain gos lea ollu guollebiebman .
I blant annet Alta krever kommunestyret stans i all nyetablering av opprettsanlegg i fjordene .
Earret eará Álttás gáibida gielddastivra buot biebmanrusttegiid ođđaásahemiid vuonain bissehuvvot .
Som resultat er sterk økende algevekst , samt langt mindre gyting i oppdrettsfjordene .
Boađusin lea stuorra njivlelaskan , ja ahte gođđan lea unnon biebmanvuonain .
Det betyr også at oppdrettsnæringa båndlegger langt større områder til sin virksomhet enn tidligere antatt , og derfor fortrenger den lokale fjordflåten ytterligere .
Dat mearkkaša maiddái ahte biebmanealáhus háldogáržžida mealgat stuorát guovlluid doaibmasis go ovdal navdojuvvui , ja danne dat duvdá báikkálaš bivdofatnasiid ain guhkkelebbui .
Hvilke miljøkonsekvenser opprettsnæringen totalt sett vil medføre , gjennom blant annet utslipp av store mengder næringssalter , fortrengingen av kysttorsken , og reduksjonen av gyteområder er ikke avklart godt nok , men forskning så langt viser at de negative ringvirkningene kan være store .
Eai leat doarvái bures čielggaduvvon man stuorrát biebmanealáhusa birasváikkuhusat šaddet buohkanassii go earret eará luitet ollu biebmosálttiid , duvdet eret riddodorski ja gáržžidit gođđosajiid , muhto dutkan dán rádjai čujuha ahte negatiiva oalgeváikkuhusat sáhttet leat stuorrát .
Skadevirkningene for det tradisjonelle fiske i de sjøsamiske områdene , og dermed også for bosettinga i distriktene kan bli katastrofale .
Vahátváikkuhusat árbevirolaš guolástussii mearrasámi guovlluin , ja nu guovlluid ássamii , sáhttet šaddat roassun .
NSRs samarbeidsgruppe og Senterpartiet mener at det er viktig at forskningsinnsatsen økes betydelig særslig med vekt på de økologiske konsekvensene som oppdrettsaktivitet medfører for økosystemet i fjordene .
NSR ovttasbargojoavku ja Guovddášbellodat oaivvildit ahte lea deaŧalaš lasihit dutkama mealgat ja erenoamážit deattuhit daid ekologalaš váikkuhusaid , maid biebman buvttiha vuonaid ekologiijavuogádahkii .
Forslag 6 , representant Josef Vedhugnes , APs sametingsgruppe
Evttohus 6 , áirras Josef Vedhugnes , BB:a sámediggejoavku
Rekrutteringsordning for unge fiskere
Nuorra guolásteddjiid rekruterenortnet
Arbeiderpartiets sametingsgruppe ber Sametinget snarest utrede støtteordninger for kjøp av fiskebåter med kvoter , dette innenfor Sametingets egne finansieringsordninger .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku bivdá Sámedikki farggamusat čielggadit dorjjaortnegiid bivdofatnasiid , oktan eriiguin , oastima várás , dát Sámedikki iežas ruhtadanortnegiid siskkobealde .
Nå gjeldende kvoteregime tillater kjøp av en eller flere fiskebåter med kvoter som kan fiskes på samlet kvote eller hver for seg .
Dálá earreráđđenvuohki addá lobi oastit ovtta dahje eanet guollebivdofatnasiid eriiguin maid sáhttá bivdit čoahkis dahje sierra .
Det er særlig viktig at unge fiskere kan tilbys støtteordninger , som gir disse mulighet for bedre økonomisk utkomme .
Erenoamáš deaŧalaš lea ahte nuorra guolásteddjiide leat doarjjaortnegat , vai sidjiide lea buoret dienas .
Forslag 7 , representantene Steinar Pedersen , Janoš Trosten , John Erland Balto , APs sametingsgruppe , NSRs samarbeidsgruppe og SPs sametingsgruppe
Evttohus 7 , áirasat Steinar Pedersen , Janoš Trosten , John Erland Balto , BB:a sámediggejoavku , NSR:a sámediggejoavku , GB:a sámediggejoavku
Tana – Det naturlige sted for de juridiske indentifiseringsfunksjonene som følger av Finnmarksloven
Deatnu – lunddolaš báiki juridihkalaš identifiserendoaimmaide Finnmárkkulága oktavuođas
Loven er nå vedtatt i Odelstinget .
Odeldiggi lea dál dohkkehan lága .
I forbindelse med denne saken henleder vi også oppmerksomheten på justisministerens brev til Stortingets justiskomite , 14.6.04 , ref. 200300740 .
Dán ášši oktavuođas mii čujuhit maiddái justiisaministara reivii Stuorradikki justiisalávdegoddái , beaiváduvvon 14.6.04 , ref. 200300740 .
Der har vi med stor interesse merket oss at justisministeren viser til Indre Finnmark tingrett – som ligger i Tana :
Das mii leat stuorra beroštumiin merkon ahte justiisaministtar čujuha Sis-Finnmárkku diggegoddái – mii lea Deanus :
” Man bør ( … ) se på om Indre Finnmark tingrett vil kunne spille en rolle , for eksempel slik at kommisjonens sekretariat samlokaliseres med tingretten med felles støttefunksjoner . ”
” Man bør ( … ) se på om Indre Finnmark tingrett vil kunne spille en rolle , for eksempel slik ahte kommisjonens sekretariat samlokaliseres med tingretten med felles støttefunksjoner . ”
I og med at Indre Finnmark tingrett allerede er etablert i Tana , har man allerede et juridisk miljø hvor samrettslige problemstillinger og samisk juridisk språk står sentralt .
Go Sis-Finnmárkku diggegoddi lea jo ásahuvvon Detnui , de lea jo juridihkalaš biras das mas sámirievttálaš čuolbmačilgehusat ja sámi juridihkalaš giella leat guovddážis .
Dette vil for øvrig også være viktig i forbindelse med mulige rettshjelpstiltak i forbindelse med avklaring av eiendoms- og bruksrettigheter , tiltak som også nevnes i Justisministerens brev av 14.6.04 .
Dát lea maid deaŧalaš vejolaš riekteveahkkedoaibmabijuid oktavuođas go galgá čielggadit oamastan- ja geavahanvuoigatvuođaid , doaibmabijut mat maiddái namuhuvvojit justiisaministara 14.6.04 beaiváduvvon reivves .
Tana er derfor det naturlige sted for de nye juridiske funksjonene som følger av Finnmarksloven .
Danne lea Deatnu lunddolaš báikin daidda ođđa juridihkalaš doaimmaide mat čuvvot Finnmárkkulága .
Forslag 8 , representant Magnhild Mathisen , APs sametingsgruppe
Evttohus 8 , áirras Magnhild Mathisen , BB:a sámediggejoavku
Begynnerkurs i samisk
Sámegiel álgokursa
Samisk høgskole har utviklet en kursrekke for å gi ikke-samisktalende mulighet til å bygge opp språkkompetanse , slik at de kan følge undervisningen ved høgskolens ordinære studier .
Sámi allaskuvla lea ovddidan kursaráiddu sidjiide geat eai hála sámegiela buoridan dihte giellagelbbolašvuođa , nu ahte sii sáhttet čuovvut allaskuvlla dábálaš oahpahusa .
Denne kursrekken består av :
Dán kuršaráidui gullet :
Begynnerkurs 1
Álgokursa 1
Begynnerkurs 2
Álgokursa 2
Samisk semesteremne
Sámegiel lohkanbadji
Studentene kan følge de av modulene som er nødvendige i forhold til deres kunnskapsnivå i samisk .
Studeanttat sáhttet čuovvut ovtta dain modulain mat leat dárbbašlaččat sin máhtolašvuođa dási ektui sámegielas .
Etter fullført eksamen i samisk semesteremne har studentene tilstrekkelig kompetanse for å begynne på ordinære studier ved Samisk høgskole ( profesjonsstudier , samisk grunnfag ) .
Studeanttain lea go leat čađahan eksamena sámi lohkanbajis doarvái gelbbolašvuohta álgit dábálaš ohppui Sámi allaskuvllas ( profešuvdnaoahpahusat , sámegiela vuođđofága ) .
Samisk høgskole har vanligvis ikke mulighet til å prioritere denne kursrekken innenfor høgskolens ordinære budsjett .
Sámi allaskuvllas ii dábálaččat leat vejolašvuohta vuoruhit dán kursaráiddu allaskuvlla dábálaš bušeahta siskkobealde .
Det er da nødvendig å søke om ekstern finansiering år for år .
Danne dat ferte ohcat ruhtadeami olggobealde jagis jahkái .
Dette gjør tilbudet usikkert og lite forutsigbart , noe som er til ulempe med hensyn til studentrekruttering .
Dát dahká dan ahte fálaldat lea eahpasihkar ja unnán einnostahtti , mii lea heittot studeantarekturerema ektui .
Dette vil kunne løses gjennom en egen finansieringsordning ( finansieringspakke ) for denne kursrekken , slik at tilbudet blir stabilt og forutsigbart for potensielle studenter .
Dán sáhttá čoavdit sierra ruhtadanortnegiid bokte ( ruhtadanpáhkka ) dán kursaráidui , vai fálaldat lea sihkkaris ja einnostahtti vejolaš studeanttaide .
En fast finansieringsordning for denne kursrekken vil ha flere positive virkninger , både for de samiske samfunn og for Samisk høgskole :
Fasta ruhtadanortnegis dán kursaráidui livččii positiiva váikkuhus , sihke sámi servodahkii ja Sámi allaskuvlii :
et tilpasset tilbud for studenter som ønsker å begynne på profesjonsutdanninger ved Samisk høgskole ( studentrekruttering )
heivehuvvon fálaldat studeanttaide geat háliidit váldigoahtit oahpu Sámi allaskuvllas ( studeanta rekruteren )
et tilpasset tilbud for samer som av ulike grunner mangler kompetanse i samisk språk .
heivehuvvon fálaldat sámiide geain iešguđet sivaid geažil váilu gelbbolašvuohta sámegielas .
Dette tilbudet vil være særlig relevant i de områder der fornorskningspolitikken har gjort størst skade .
Dán fálaldagas livččii erenoamáš mearkkašupmi daid guovlluide gos dáruiduhttinpolitihkka lea eanemusat vaháguhttán
et tilbud som direkte går inn for å revitalisere det samiske språket for eksempel i kystområdene
dát fálaldat ealáskuhtašii sámegiela njuolga ovdamearkka dihte riddoguovlluin
En slik finansieringsordning kan for eksempel planlegges som et eget revitaliseringstiltak for samisk språk , over en bestemt tiltaksperiode .
Dán lágan ruhtadanortnega sáhttá ovdamearkka dihte plánet sierra ealáskuhttindoaibmabidjun sámegiela váste , dihto doaibmabiddjoáigodahkii .
En kan da tenke seg et tiltaksprogram som omfatter både finansiering av selve kursrekken og stipender til studenter som benytter seg av tilbudet .
Sáhttit jurddašit ovtta doaibmabiddjoprográmma mii guoská sihke ieš kursaráiddu ruhtadeapmái ja daid studeanttaid stipeanddaide geat geavahit fálaldaga .
Kursrekken vil også kunne skreddersys som tilbud til kommuner / etater som ønsker og bygge opp kompetanse i samisk språk blant sine ansatte .
Kursaráiddu sáhttá maiddái heivehit fálaldahkan gielddaide / etáhtaide mat háliidit nannet gelbbolašvuođa sámegielas iežaset bargiid gaskkas .
Det vil kunne være i Sametingets interesse å støtte opp om en slik kursrekke .
Sámediggái sáhtášii leat ávkkálaš doarjut dán lágan kursaráiddu .
Kursene vil virke positivt på styrking av samisk språk og kultur , og kan også ha en positiv langtidseffekt for rekruttering til samemanntallet .
Kurssat váikkuhivčče positiivvalaččat sámi giela ja kultuvrra nannema , ja dain sáhtášii maiddái leat positiivvalaš váikkuhus guhkkit áigái olbmuid rekruterema ektui sámi jienastuslohkui .
Forslag 9 , representant Geir Tommy Pedersen , NSRs samarbeidsgruppe og SPs sametingsgruppe
Evttohus 9 , áirras Geir Tommy Pedersen , NSR ovttasbargojoavku ja GB:a sámediggejoavku
Samers rett til fiske , marine ressurser , undergrunnsressurser og bruk av sjøarealene
Sámiid vuoigatvuohta guolástussii , mariidnariggodagaide , eatnanvulošriggodagaide ja mearraareálaid geavaheapmái
Ressursene utenfor kysten og i de nære havområder har i ualminnelige tider dannet det materielle grunnlaget for sjøsamisk kultur .
Resurssat olggobealde rittu ja lagaš áhpeguovlluin leat don doloža rájes leamaš mearrasámi kultuvrra ávnnaslaš vuođđun .
Det er i de sjøsamiske områdene at den samiske befolkningen ble utsatt for det sterkeste fornorskningspresset .
Mearrasámi guovlluin dat garttai sámi álbmot eanemusat gillát dáruiduhttima geažil .
Dette ble av tidligere høyesterettsjustitiarius Carsten Smith fremmet i en vurdering etter oppdrag fra fiskeridepartementet i 1991 , der han fremholdt at den samiske kulturen i denne forbindelse sto i en ” fem på tolv ” situasjon .
Dán lea ovddeš Alimusriekteduopmár Carsten Smith ovddidan árvvoštallamis maid Guolástusdepartemeanta lei bivdán dahkat 1991:s , mas son čuoččuhii ahte sámi kultuvra dán oktavuođas lei ” vihtta váile guoktenuppelohkái ” dilis .
Under behandling av Finnmarksloven i Odelstinget ønsket et stort flertall at samer og andres rett til fiske i havet utenfor Finnmark skulle avklares .
Finnmárkkulága meannudeami oktavuođas Odeldikkis háliidii stuorra eanetlohku ahte sámiid ja earáid vuoigatvuohta guolástussii ábis olggobealde Finnmárkku galggai čielggaduvvot .
Fra NSRs samarbeidsgruppes og Senterpartiets side slås det fast at sikring av samiske rettigheter , etter intern rett og folkerett , for havområdene er neste skritt i rettighetsarbeidet .
NSR ovttasbargojoavku ja Guovddášbellodat čuoččuhit nannosit ahte sámiid vuoigatvuođaid sihkkarastin , siskkáldas rievtti ja álbmotrievtti mielde , áhpeguovlluide lea boahtte lávki vuoigatvuođa barggus .
Vi konstaterer at Sametinget har slått fast at samene har rettigheter til fiske og andre fornybare marine ressurser i samiske sjøområder .
Mii konstateret ahte Sámediggi lea váfistan ahte sámiin leat vuoigatvuođat guolástussii ja eará ođasmuvvi mariidnariggodagaide sámi mearraguovlluin .
NSRs samarbeidsgruppes og Senterpartiet krever at utredningen skal innbefatte blant annet :
NSR ovttasbargojoavku ja Guovddášbellodat gáibidit ahte čielggadeamis galget earret eará leat mielde :
rettighetene til fiske , marine ressurser , undergrunnsressurser og bruken av sjøarealene
vuoigatvuođat guolástussii , mariidnariggodagaide , eatnanvulošriggodagaide ja mearraareálaid geavaheapmái
Hvordan ivareta samiske interesser på alle nivå i forvaltningen av de marine ressurser
mo fuolahit sámi beroštumiid buot mariidnariggodagaid hálddašeami dásis
At kvoterettigheter sikres i samiske sjøområder for samiske fiskere og andre
ahte mearranjiččehasat ( nugo njurjot ) ja vieris šlájat váldojuvvojit mielde dán barggus
Forslag 10 , representant Isak Mathis O. Hætta , Kautokeino Fastboende liste
Evttohus 10 , Áirras Isak Mathis O. Hætta , Guovdageainnu dáloniid lista
Motorferdselsloven
Mohtorjohtolatláhka
Kautokeino Fastboende liste ber om at sametingsplenum gjør prinsipp vedtak om at Sametingsrådet skal ta opp problemer som samer i Indre-Finnmark opplever ved at Fylkesmannen i Finnmark ikke gir dispensasjon fra motorferdselloven i forbindelse med fiske , og utmarkshøsting til fastboendesamer i Indre-Finnmark .
Guovdageainnu dáloniid lista bivdá ahte Sámedikki dievasčoahkkin dahká prinsihpalaš mearrádusa das ahte Sámediggeráđđi galgá bargat daid váttisvuođaiguin maid sámit Sis Finnmárkkus vásihit ahte Finnmárkku fylkkamánni ii atte sierra vuodjenlobi mohtorjohtaluslága ektui dálonsámiide guolásteami ja meahcceávkkástallama oktavuođas Sis Finnmárkkus .
Nå viser det seg at fylkesmannen ikke vil gi denne samen dispensasjon til denne tradisjonelle høstingen som skjer på en tradisjonell og skånsom måte i forhold til bruken av naturen .
Dál čájeha ahte fylkkamánni ii áiggo addit dán sápmelažžii sierra vuodjenlobi dán árbevirolaš ávkkástallamii , mii lea árbevirolaš ja várrugas luonddugeavahan vuohki .
Dette er bare et eksempel som vi har mange av i Indre-Finnmark .
Dát lea dušše okta ovdamearka mat mis leat ollu Sis Finnmárkkus .
Er det slik praksis Sametinget ønsker ?
Háliida go Sámediggi dán lágan geavahusa ?
Hvis så er tilfellet er det alvorlig i forhold til tradisjonell samisk naturbruk fra tidenes morgen .
Jos nu háliideš , de lea dat surgat árbevirolaš sámi luonddugeavaheami ektui áiggiid álggu rájes .
Dette kan ikke Fastboende liste akseptere og ber Sametinget klargjøre sitt syn i forhold til slike saker .
Dán ii sáhte Dáloniid lista dohkkehit ja bivdá Sámedikki čilget oainnus dán lágan áššiid ektui .
Dette spesielt med tanke på at Sametinget har godtatt justiskomiteens snikinnføring av reindriftas representasjon i styret av Finnmarkseiendommen , som eneste representant innenfor samiske næringer .
Erenoamážit go jurddašit dan go Sámediggi lea dohkkehan justiisalávdegotti njokkardan boazodoalu ovddastusa Finnmárkkuopmodaga stivrii , mii lea áidna sámi ealáhusovddasteaddji .
Sametinget aksepterer ikke den måten norske myndigheter overkjører den samiske befolkningen i Indre-Finnmark , derfor ber Sametinget om at fylkesmannen ikke nekter lokalbefolkningen til å bruke motorkjøretøy i forbindelse med den tradisjonelle høstingen .
Sámediggi ii dohkket dan vuogi movt Norgga eiseválddit badjelgehččet sámi álbmoga Sis Finnmárkkus , danne bivdá Sámediggi ahte fylkkamánni ii biehttal báikegottiid olbmuid geavaheames mohtorfievrruid árbevirolaš ávkkástallama oktavuođas .
Sametinget tolker dette som brudd på ILO konvensjonen og artikkel 27 .
Sámediggi dulko dán ILO konvenšuvnna ja 27. artihkkala rihkkumin .
Sametinget har tillit til kommunenes behandling av dispensasjoner fra motorferdselloven , og støtter den .
Sámedikkis lea luohttámuš dasa movt gielddat meannudit sierralohpeohcamiid mohtorjohtaluslágas , ja doarju dan .
Videre vil Sametinget be om at fylkesmannen og Miljøverndepartementet hører på de samiske kommunene , og ikke overkjører dem .
Dasto dáhttu Sámediggi ahte fylkkamánni ja Birasgáhttendepartemeanta guldalit sámi gielddaid , eaige badjelgeahča daid .
Forslag 11 , representantene Åge Nordkild og Vibeke Larsen , NSRs sametingsgruppe og APs sametingsgruppe
Evttohus 11 , áirasat Åge Nordkild ja Vibeke Larsen , NSR:a sámediggejoavku ja BB:a sámediggejoavku
Hartvikvannet som drikkevannskilde !
Árajávri juhkančáhcegáldun !
Vi representantene Vibeke Larsen fra AP og Åge Nordkild fra NSR , legger frem saken på vegne av befolkningen i Vassdalen .
Moai , áirasat Vibeke Larsen , BB , ja Åge Nordkild , NSR , oddidit ášši Áravuomi álbmoga bealis .
Vassdalen ligger i Narvik kommune i Nordre-Nordland valgkrets .
Áravuopmi lea Narviikka suohkanis Davit Nordlándda válgabiires .
Bygda har ca 100 innbyggere som for det meste er samisk befolkning .
Gilis leat su. 100 ássi ja eatnašat leat sápmelaččat .
Vassdalen har et aktivt grunneierlag som har gjennomført mange tiltak angående rekreasjon og trivsel for å høyne befolkningens livskvalitet .
Áravuomis lea aktiivvalaš eanaeaiggátsearvi , mii lea čađahan ollu virkkosmahtti ja čálgudeaddji doaibmabijuid buoridan dihtii álbmoga eallindási .
Rund 400 000 kr av offentlige midler er brukt til dette
Birrasii 400 000 almmolaš ruvnno leat geavahuvvon dása .
Grunneierlaget har mange planer for nye tiltak samt videreutvikling av eksisterende
Eanaeaiggátsearvvis leat ollu plánat álggahit ođđa doaibmabijuid ja viidáset ovddidit dála doaibmabijuid .
I Vassdalen er det i dag utøvere som opprettholder vår samiske primærnæring ; jordbruk og sauehold
Áravuomis leat dál doallit geat bisuhit min sámi vuođđoealáhusaid ; eanadoalu ja sávzadoalu .
Vassdalen er med SUF . ’ s virkeområde
Áravuopmi gullá SOFa doaibmaguvlui .
Vassdalen er del av et reinbeitedistrikt med aktiv reindriftsnæring .
Áravuopmi lea oassi boazoorohagas mas lea aktiiva boazodoallu .
Narvik kommune har lagt fram planer om å ta Hartvikvannet i Vassdalen til drikkevannskilde for Bjerkvik .
Narviikka suohkan lea ovddidan plánaid geavahišgoahtit Árajávrri Áravuomis juhkančáhcegáldun Ráhká álbmoga várás .
Vannet er laveste punkt i bygda .
Jávri lea gili vuolimus sadji .
Vannet som drikkevannskilde vil medføre omfattende restriksjoner som kommer til å ramme .
Jávri juhkančáhcegáldun mielddisbuktá stuorra gáržžidemiid mii čuohcá Áravuomi álbmogii garrasit .
Noen av restriksjonene :
Muhtun gáržžideamit :
Det tillates ikke nye anlegg eller ny bebyggelse .
Ii beasa hukset ođđa rusttegiid iige viesuid .
Gjødsling og kultivering blir forbudt .
Dutken ja gilvin gildojuvvo .
Noen konsekvenser av restriksjonene :
Gáržžidemiid muhtun váikkuhusat :
Utøvere av vår samiske primærnæring ; jordbruk og sauehold , må legge ned drifta .
Min sámi vuođđoealáhusaid doallit , eanadoalus ja sávzadoalus , fertejit heaittihit doaluideaset .
Grunneierlagets tiltak for rekreasjon , friluftsliv og trivsel opphører .
Eanaeaiggátsearvvi doaibmabijut árvvosmahttima , olgoeallima ja čálggu várás nohket .
Grunneierlagets videre planer må skrinlegges .
Eanaeaiggátsearvi ferte loahpahit viidáset plánema .
Ny bosetting opphører .
Ođđaássan nohká .
Sosiale problemer .
Sosiála váttisvuođat .
På sikt vil dette føre til avfolkning av Vassdalen .
Guhkit áiggi vuollái dát dagaha ahte olbmot fárrejit eret Áravuomis .
For oss synes det som at Narvik kommune ” overkjører ” oss samer i Vassdalen , og det kan vi ikke godta .
Min mielas orru leamen nu ahte Narviikka suohkan „ badjelgeahččá “ min sápmelaččaid Áravuomis , ja dan eat sáhte mii dohkkehit .
Vi søker hjelp hos Sametinget og vil at Sametinget engasjerer seg så mye som mulig i denne saken .
Mii ohcat veahki Sámedikkis ja háliidit ahte Sámediggi áŋgiruššá dáinna áššiin nu ollu go sáhttá .
Informasjon fra Narvik kommune
Dieđut Narviikka suohkanis .
Utdrag av Narvik kommunes hovedplan for vannforsyning med foreslåtte restriksjoner .
Oassi Narviikka suohkana váldoplánas čáhcelágideami várás oktan evttohuvvon gáržžidemiiguin .
Forslag 12 , representant Terje Tretnes , Samefolkets parti
Evttohus 12 , áirras Terje Tretnes , Sámiálbmot bellodat
Innløsing av driftsenhet samt avviklingsbonus .
Doaluid lonisteapmi ja heaittihandoarjja
Disse to ordningene er en økonomisk motiverende for reindriftsutøvere til å slutte i næringen ved å selge konsesjonen de har til staten samt slakte all rein de har .
Dát guokte ortnega galget ekonomalaččat giktalit boazodolliid heaitit ealáhusas ja vuovdit konsešuvnna stáhtii ja njuovvat buot bohccuid mat sis leat .
Ordningen er vell ment , men Samefolkets parti er ikke fornøyd med praksisen og hvordan dette blir utført .
Ortnegis lea várra buorre áigumuš , muhto Sámiálbmot bellodat ii leat duhtavaš geavahusain ja movt dat čađahuvvo .
De som tar tilbudet fra staten ( og er med på å få reintallet ned ) må betale skatt av det staten tilbyr for innløsning av driftenhet .
Sii geat váldet vuostá stáhta fálaldaga ( ja leat mielde unnideamen boazologu ) fertejit máksit vearu das maid stáhta fállá doaluid lonisteapmái .
Dette er urimelig da andre i primærnæringene i Norge slipper skatt av liknede tilbud .
Dát lea eahpegovttolaš danne go eará vuođđoealáhusat Norggas eai dárbbaš máksit vearu sullasaš fálaldagas .
Melkebønder som selger melkekvotene og tar avviklingsstønad slipper å skatte av dette .
Mielkeboanddat , geat vuvdet mielkeeriid ja váldet heaittihandoarjaga , eai dárbbaš dan ovddas máksit vearu .
Det samme slipper fiskere som selger sin kvote rett og slutter i yrket .
Guolásteaddjit maid eai dárbbaš máksit vearu das go vuvdet bivdovuoigatvuođa ja heitet ámmáhis .
Vi mener dette er diskriminerende og vil at Sametinget ber sametingsrådet ta dette opp i møte med landbruksministeren og finansministeren og får en slutt på denne forskjellsbehandling av de som er i primærnæringene .
Mii oaivvildit ahte dát lea vealaheaddji ja bivdit ahte Sámediggi bivdá Sámediggeráđi váldit dán ovdan čoahkkimis eanadoalloministariin ja finánsaministariin vai dáinna lágiin earuheapmi vuođđoealáhusain heaittihuvvo .
Vi vil at dette , hvis regjeringen går med på at det ikke skal forskjellsbehandles får en tilbakevirkende kraft slik at de som tidligere har mottatt dette får refundert det de innbetalte i skatt for avviklingen .
Mii dáhttut ahte dát , jos ráđđehus miehtá dasa ahte eai galgga sierraláhkai meannuduvvot , váikkuha ruovttoluotta nu ahte sii guđet ovdal leat ožžon dán doarjaga ožžot ruovttoluotta máksojuvvon vearu heaittiheami ovddas .
Forslag 13 , representant Terje Tretnes , Samefolkets parti
Evttohus 13 , áirras Terje Tretnes , Sámiálbmot bellodat
Opprettelse av komiteer i sametinget .
Lávdegottiid ásaheapmi Sámedikkis
Da det ble bestemt at det skulle opprettes komiteer i Sametinget , var det etter en grundig vurdering .
Dalle go mearriduvvui ásahit lávdegottiid Sámedikkis , de dat dahkkojuvvui vuđolaš árvvoštallama mielde .
Blant annet ble det lagt frem modeller for hvordan arbeidet i komiteene skulle kunne fungere .
Earret eará ovddiduvvojedje mállet movt bargu lávdegottiin galggašii doaibmat .
Det kom også klart frem at flere av modellene for komite arbeidet ville bli fordyrende for Sametinget .
Bođii maiddái čielgasit ovdan ahte máŋga málle lávdegottiid barggu váste šaddet divraseabbon Sámediggái .
Fra posisjonsgruppen ville Samefolkets Parti at når vi skulle velge å gå inn for komitemodell måtte vi velge den modell som ble minst fordyrende .
Posišuvdnajoavkku beales háliidii Sámiálbmot bellodat ahte go mii válljet lávdegoddemálle , de fertet válljet dan málle mii lea unnimusat divrudahtti .
Mens fra den største opposisjonsgruppen ( Arbeiderpartiet ) kom det klare signaler om at alle de fremsatte modellene skulle utprøves , uavhengig av hvilke ekstra kostnader dette ville påføre Sametinget .
Stuorámus opposišuvdnajoavkkus ( Bargiidbellodagas ) bohte gal čielga signálat ahte buot ovddiduvvon mállet galge geahččaluvvot , sorjankeahttá das makkár liigegolut das gártet Sámediggái .
Videre skulle Sametinget når alle modellene for komiteer var utprøvd , da skulle et samlet Sameting kunne evaluere dette og velge hvilken modell som er beste egnet for fremtiden .
Dasto galggai Sámediggi go buot lávdegoddemállet leat geahččaluvvon , čoahkis sáhttit árvvoštallat dán ja válljet dan málle mii lea heivvoleamos boahtteáigái .
Nå når det siste plenum skal avvikles for denne periode er denne evaluering ennå ikke gjort , når skal eller burde dette vært gjort og av hvem ?
Dál go dán áigodaga maŋimuš dievasčoahkkin galgá dollojuvvot , de ii leat dát árvvoštallan vel dahkkojuvvon . Goas dát galgá dahje livččii galgan dahkkojuvvot ja gii dan galgá dahkat ?
Er det kun Sametingsrådet som skal evaluerer dette , eller Sametingsrepresentantene som nå sitter inne i denne perioden eller blir det de nye som velges inn kommende høst som skal evaluerer noe de ikke har vært med på ?
Galgá go dušše Sámediggeráđđi dan árvvoštallat , vai dat Sámedikki áirasat geat dál čohkkájit dán áigodagas , vai galget go dat ođđa áirasat , geat čakčat válljejuvvojit , árvvoštallat dakkára mas sii eai leat leamaš mielde ?
Samefolkets Parti forsto det slik at en helhetlig evaluering skulle finne sted der både økonomi , effektivitet og hvilken modell som var mest hensiktsmessig vurderes og velges .
Sámiálbmot bellodat áddii nu ahte ollislaš árvvoštallan galggai dahkkojuvvot mas sihke ekonomiija ja beaktilvuohta galggai árvvoštallojuvvot ja dat málle mii lei ulbmilleamos , galggai válljejuvvot .
Samefolkets Parti kan ikke se at vi har valgt fast modell som skal brukes i fremtiden .
Sámiálbmot bellodat ii sáhte oaidnit ahte mii leat válljen fásta málle mii galgá geavahuvvot boahtteáiggis .
Da evalueringen som skulle vært gjort ikke er gjennomført , bør vi velge den modell som er minst fordyrende som fremtidig modell .
Dál go árvvoštallan ii leat dahkkojuvvon , de berret mii válljet hálbbimus málle boahtteáiggi mállen .
Forslag 1 – 9 oversendes til Sametingsrådet for videre behandling .
Evttohus 1 – 9 sáddejuvvojit Sámediggeráđđái viidáset meannudeapmái .
Forslag 11- 13 oversendes til Sametingsrådet for videre behandling .
Evttohus 11 – 13 sáddejuvvojit Sámediggeráđđái viidáset meannudeapmái .
2 Berit Oskal Eira
2 Berit Oskal Eira
3 Jørn Are Gaski
3 Jørn Are Gaski
4 Josef Vedhugnes
4 Josef Vedhugnes
5 John Harald Skum
5 John Harald Skum
6 Janoš Trosten
6 Janoš Trosten
7 Geir Tommy Pedersen
7 Geir Tommy Pedersen
8 Isak Mathis O. Hætta
8 Isak Mathis O. Hætta
9 Åge Nordkild
9 Åge Nordkild
Åge Nordkild , ( til forr. ) orden
Åge Nordkild , ( čoahkkinortnegii )
Isak Mathis O. Hætta , ( til forr. ) orden
Isak Mathis O. Hætta , ( čoahkkinortnegii )
Terje Tretnes , ( til forr. ) orden
Terje Tretnes , ( čoahkkinortnegii )
Ole Henrik Magga , ( til forr. Orden )
Ole Henrik Magga , ( čoahkkinortnegii )
Berit Ranveig Nilssen , til forr. orden
Berit Ranveig Nilssen , ( čoahkkinortnegii )
Forslag 10 , fra representant Isak Mathis O. Hætta , ble forkastet mot 8 stemmer , i hht Sametingets forreningsordens §4 d .
Evttohus 10 , áirras Isak Mathis O Hættas , hilgojuvvui 8 jienaiin Sámedikki bargoortnet § 4 d vuođul .
Forslag 1 – 9 og 11- 13 oversendes til Sametingsrådet for videre behandling
Evttohus 1 – 9 ja 11 – 13 sáddejuvvojit Sámediggeráđđái viidáset meannudeapmái .
Sak 23/05
Ášši 23/05
Sametingsrådets melding om samiske helse- og sosialtjenester
Sámediggeráđi dieđáhus sámi dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid birra
Arkiv SF-79 , ENAVN- Arkivsaksnr. 04/384
Arkiva SF-79 , ENAVN- Arkiiváššenr . 04/384
Saken påbegynt onsdag 1. juni 2005 kl. 16.50 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui gaskavahkku geassemánu 1. b. 2005 dii. 16.50 .
1 Sametingsrådet Sak R044 05 /
1 Sámediggeráđđi Ášši R044 05 /
2 Melding om samiske helse- og sosialtjenester
2 Dieđáhus Sámi dearvvaš- ja sosiála bálvalusa birra
Sametingsrådet 12.04.05 R 044/05
Sámediggeráđđi 12.04.05 R 044/05
Plan- og finanskomiteen 008/05
Plána- ja finánsalávdegoddi 008/05
Sametingets plenum 30.05. – 02.06.05
Sámedikki dievasčoahkkin 30.05 – 02.06.05
Sametingsrådets forslag til innstilling overfor komiteen
Sámediggeráđi mearrádusárvalus lávdegoddái
Sametinget tar til etteretning Sametingsrådets melding om samisk helse- og sosialtjeneste 2005 og støtter forslag til strategi for det videre arbeidet med samisk helse- og sosialtjeneste .
Sámediggi váldá diehttavassii Sámediggeráđi dieđáhusa sámi dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid birra 2005 ja doarju evttohuvvon strategiija viidáset bargui sámi dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid ektui .
Innstilling fra Plan- og finanskomiteen
Plána- ja finánsalávdegotti evttohus
Komiteens medlemmer fra NSRs samarbeidsgruppe ; Birger Nymo , Per-Bjørn Lakselvnes , Olav Dikkanen , Randi A. Skum , Ragnhild Nystad , Geir Tommy Pedersen , Terje Tretnes , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ; Magnhild Mathisen , Egil Olli , Willy Olsen , Willy Ørnebakk og Samenes valgforbund ; Roger Pedersen ,
Lávdegoddi , áirasat NSR`ovttasbargojoavkkus Birger Nymo , Per-Bjørn Lakselvnes , Olav Dikkanen , Randi A. Skum , Ragnhild Nystad , Geir Tommy Pedersen , Terje Tretnes , Bargiidbellodaga sámedikkejoavkkus Magnhild Mathisen , Egil Olli , Willy Olsen , Willy Ørnebakk ja Sámiid válgalihtus Roger Pedersen ,
fremmer følgende merknad :
ovddidit čuovvovaš mearkkašumi :
Komiteen er tilfreds med at Sametingsrådet har lagt frem en melding om helse-og sosial tjenester for den samiske befolkningen .
Lávdegoddi lea duhtavaš go Sámediggeráđđi lea ovddidan dieđáhusa dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid birra Sámi álbmoga várás .
Komiteen viser til kapitel 2 side 6 3. avsnitt og påpeker at Sametinget aktivt skal få være med på å oppnevne styremedlemmer til styrene i Helseforetakene . Dette for blant annet å påse at det samiske perspektivet blir ivaretatt .
Lávdegoddi čujuha 2. kapihttalii siidu 6 , 3. teakstaoassái , ja čujuha dasa ahte Sámediggi árjjalaččat galgá leat mielde nammadeamen lahtuid Dearvvašvuođafitnodagaid stivrraide , earret eará bearráigeahččat ahte sámi beroštumit fuolahuvvojit .
Komiteen påpeker viktigheten av dette , selv om det i løpet av 2005 skal opprettes et samarbeidsorgan mellom Sametinget og de regionale Helseforetak .
Lávdegoddi čujuha man deaŧalaš dát lea , vaikke vel 2005 mielde galgá ásahuvvot ovttasbargoorgána Sámedikki ja guovlulaš Dearvvašvuođafitnodagaid gaskkas .
Videre vil komiteen at ;
Lávdegoddi háliida viidáseappot ahte ;
det etableres et samisk rehabiliteringssenter som inkluderer både medisinsk og yrkesmessig rehabilitering for den samiske befolkningen , da det i dag ikke finnes et organisert tilbud innen rehabilitering tilpasset den samiske befolkningen , selv om dette er et nasjonalt satsningsområde .
ásahuvvo sámi veajuiduhttinguovddáš gos lea sihke medisiinnalaš ja barguiguoskevaš veajuiduhttin mii lea heivehuvvon sámi álbmogii , danne go dál ii gávdno organiserejuvvon veajuiduhttinfálaldat mii lea heivehuvvon sámi álbmogii , vaikke vel dát leage našuvnnalaš áŋgiruššansuorgi .
Den norske befolkningen på sin side har allerede flere slike institusjoner .
Dáža álbmogis han leat jo máŋga dakkár ásahusa .
det er viktig at et slikt helsetilbud etableres i et levende samisk miljø hvor innholdet av tilbudet tilpasses pasientens språklige , sosiale og kulturelle situasjon .
deaŧalaš lea ahte dakkár dearvvašvuođafálaldat ásahuvvo ealli sámi birrasii gos fálaldaga sisdoallu heivehuvvo divššohasa gielalaš , sosiála ja kultuvrralaš dillái .
fremmer føgende forslag :
ovddidit čuovvovaš evttohusa :
Plan- og finanskomitèen ber Sametingsrådet følge opp meldingen hvor følgende , og eventuelt andre punkter blir utdypet :
Plána- ja finánsalávdegoddi bivdá Sámediggeráđi čuovvolit dieđáhusa nu ahte čuovvovaš , ja vejolaš eará čuoggát čilgejuvvojit dárkileappot :
personell ved helse- og sosialinstitusjonene , med samisktalende klienter : / pasienter I denne sammenheng ber vi om at den samiske kulturdimensjonen spesielt ivaretas .
dearvvašvuođa- ja sosiálaásahusaid bargit main leat sámegiela hálli áššehasat : / divššohas Dán oktavuođas bivdit mii ahte sámi kulturdimenšuvdna erenoamážit gozihuvvo .
Samisk språk- og kulturforståelse er viktige poeng som bes kommentert og behandlet særskilt .
Sámi giella- ja kulturáddejupmi lea deaŧalaš bealli masa mii bivdit buktit mearkkašumiid ja man mii bivdit meannuduvvot sierra .
Institusjonseierne , private som offentlige , hvor samer er omsorgsmottakere , må få tilrettelagt aktiviteter i lokale aktiviseringsarenaer , som for eksempel , i tilknytning til lokale næringer og eventuelt andre tradisjonelle virksomheter .
ásahuseaiggádat , sihke priváhta ja almmolaš , gos sámit leat fuolahusdárbbašeaddjin , fertejit oažžut láhčit doaimmaid báikkálaš doaibmasajiin , nugo omd. báikkálaš ealáhusaid ja vejolaš eará árbevirolaš doaimmaid oktavuođas .
Komiteen ber om at dette legges frem for plenum i løpet av 2006 .
Lávdegoddi bivdá ahte dát ovddiduvvo dievasčoahkkimii oktii 2006:s .
For øvrig støtter komiteen Sametingsrådets forslag .
Muđui doarju lávdegoddi Sámediggeráđi evttohusa .
Plan- og finanskomiteens forslaget ble enstemmig vedtatt .
Plána- ja finánsalávdegotti evttohus mearriduvvui ovtta jienalaččat .
1 Willy Olsen ( saksordfører ) Terje Tretnes
1 Willy Olsen ) ( áššejođiheaddji Terje Tretnes
Willy Olsen
Willy Olsen
2 Ragnhild Lydia Nystad
2 Ragnhild Lydia Nystad
4 Olaf Eliassen Ragnhild Lydia Nystad
4 Olaf Eliassen Ragnhild Lydia Nystad
5 Terje Tretnes Olaf Eliassen
5 Terje Tretnes Olaf Eliassen
8 Magnhild Mathisen Ragnhild Lydia Nystad
8 Magnhild Mathisen Ragnhild Lydia Nystad
9 Janoš Trosten Margreta Påve Kristiansen
9 Janoš Trosten Margreta Påve Kristiansen
11 Stig Eriksen
11 Stig Eriksen
12 Willy Olsen ( saksordfører )
12 Willy Olsen ) ( áššejođiheaddji
Sven-Roald Nystø , ( til forr. ) orden
Sven-Roald Nystø ( čoahkkinortnegii )
Stig Eriksen , ( til forr. ) orden
Stig Eriksen ) ( čoahkkinortnegii
Sametinget ber Sametingsrådet følge opp meldingen hvor følgende , og eventuelt andre punkter blir utdypet :
Sámediggi bivdá Sámediggeráđi čuovvolit dieđáhusa nu ahte čuovvovaš , ja vejolaš eará čuoggát čilgejuvvojit dárkileappot :
Personell ved helse- og sosialinstitusjoner , med samisktalende klienter : / pasienter I denne sammenheng ber vi om at den samiske kulturdimensjonen spesielt ivaretas .
dearvvašvuođa- ja sosiálaásahusaid bargit main leat sámegiela hálli áššehasat : / divššohas Dán oktavuođas bivdit mii ahte sámi kulturdimenšuvdna erenoamážit gozihuvvo .
Samisk språk- og kulturforståelse er viktige poeng som bes kommentert og behandlet særskilt .
Sámi giella- ja kulturáddejupmi lea dehálaš bealli masa mii bivdit buktit mearkkašumiid ja man mii bivdit meannuduvvot sierra .
For øvrig tar Sametinget Sametingsrådets melding om samisk helse- og sosialtjeneste 2005 , til etterretning og støtter forslag til strategi for det videre arbeidet med samisk helse- og sosialtjeneste .
Sámediggi váldá muđui diehttavassii Sámediggeráđi dieđáhusa sámi dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid birra ja doarju evttohuvvon strategiija viidáset bargui sámi dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid ektui .
Saken ble avsluttet onsdag 1. juni 2005 kl. 18.10 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui gaskavahkku geassemánu 1. b. 2005 dii. 18.10 .
Sak 24/05
Ášši 24/05
Spørsmål til Sametingsrådet i henhold til Sametingets forretningsorden § 11
Gažaldagat Sámedikkeráđđái Sámedikki čoahkkinortnega § 11 vuođul
Arkiv Arkivsaksnr. 05/1588
Arkiva Arkiiváššenr . 05/1593
Saken påbegynt og avsluttet tirsdag 31. mai kl. 10.20 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui ja loahpahuvvui disdaga miessemánu 31. b. 2005 dii. 10.20 .
Ingen spørsmål fremmet .
Eai lean gažaldagat
1 Josef Vedhugnes ( møteleder )
Josef Vedhugnes , ( čoahkkinjođiheaddji )
Saken ble avsluttet tirsdag 31. mai 2005 kl. 15.15 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui disdaga miessemánu 31. b. dii. 10.20 .
Sak 25/05
Ášši 25/05
Rapport fra Sametingets tilskuddsstyre 2001 - 2005
Raporta Sámedikki doarjjastivrras 2001 - 2005
59 Arkivsaksnr. 05/1298
59 Arkiiváššenr . 05/1298
Saken påbegynt tirsdag 31. mai 2005 kl. 13.35 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui disdaga miessemánu 31. b. 2005 dii. 13.35 .
Nr Dok. dato Avsender / Mottaker Tittel
Nr Beaivi Geas / Geasa Namma
1 Tilskudsstyrets sak 080/05
1 Sámedikki doarjjastivra šši 080/05
2 20.04.05 Rapport fra Sametingets tilskuddsstyre 2001 - 2005
2 20.04.2005 Sámedikki doarjjastivrra 2001 – 2005 rapoarta
Tilskuddsstyret 18.04.05 080/05
Sámedikki doarjjastivra 18.04.05 080/05
Plan- og finanskomiteen 009/05
Plána- ja finánsalávdegoddi 009/05
Sametingets plenum 30.05 – 02.06.05
Sámediggi dievasčoahkkin 30.05. – 02.06.05
Tilskuddsstyrets innstilling overfor komitene
Doarjjastivrra mearrádusárvalus lávdegoddái
Sametinget tar til etterretning Sametingets tilskuddsstyres rapport om deres arbeid .
Sámediggi dohkkeha Sámedikki doarjjastivrra rapoartta doaimmastis birra .
Sametinget vil videreføre et politisk forvaltningssystem for virkemidlene , evaluere virkemiddelbruken og arbeide for en styrking av virkemiddelrammene .
Sámediggi áigu joatkit politihkkalaš hálddašanortnega váikkuhangaskaomiid várás , árvvoštallat ruhtageavaheami ja bargat dan nammi ahte lasihit ruhtarámmaid .
Plan- og finanskomiteen viser til tilskuddstyrets innstilling og rapport .
Plána- ja finánsalávdegoddi čujuha doarjjastivrra árvalussii ja raportii .
Komiteen viser til at rapporten gir en oversikt over hvilke midler tilskuddstyret har disponert og til hvilke formål .
Lávdegoddi čujuha ahte raporttas oidno maid ruđaid doarjjastivrra lea hálddašan ja makkár ulbmiliidda .
Rapporten inneholder tabeller og kommentarer for hvert av virksomhetsområdene som er tillagt tilskuddstyret .
Raporttas leat tabeallat ja mearkkašumit juohke doaibmasuorgái mat leat biddjojuvvon doarjjastivrii .
Midler som forvaltes av Sametingets tilskuddsstyre
Dat leat : Ruđat maid sámedikki doarjjastivra hálddaša
År : 2001 2002 2003 2004 2005
Jahki : 2001 2002 2003 2004 2005
Sametingets budsjett 145 590 000 200 917 000 218 676 000 230 289 000 239 912 000
Sámedikki bušeahtta 145 590 000 200 917 000 218 676 000 230 289 000 239 912 000
Samisk utviklingsfond 22 680 000 22 130 000 21 517 000 19 267 000 19 350 000
Sámi ovddidanfoanda 22 680 000 22 130 000 21 517 000 19 267 000 19 350 000
Samisk kulturfond 9 475 000 9 000 000 8 837 000 7 958 000 7 543 000
Sámi kulturfoanda 9 475 000 9 000 000 8 837 000 7 958 000 7 543 000
Samisk forlagsstøtte 1 500 000 1 500 000 1 573 000 1 573 000 1 673 000
Sámi lágádusdoarjja 1 500 000 1 500 000 1 573 000 1 573 000 1 673 000
Språkprosjekter 4 050 000 4 450 000 3 710 000
Giellaprošeavttat 4 050 000 4 450 000 3 710 000
Rehabilieringsstipend 100 000 100 000 100 000 100 000 100 000
Veajuiduhttinstipeanda 100 000 100 000 100 000 100 000 100 000
Kulturminnetiltak 1 000 000 1 500 000 1 500 000 1 325 000 1 325 000
Kulturmuitodoaibmabijut 1 000 000 1 500 000 1 500 000 1 325 000 1 325 000
Utvikling av læremidler 12 039 000 12 990 000
Oahpponeavvuid ovddideapmi 12 039 000 12 990 000
Kompetanseheving 1 750 000 2 210 000 2 300 000 2 235 000 2 050 000
Gelbbolašvuođa bajideapmi 1 750 000 2 210 000 2 300 000 2 235 000 2 050 000