pere/sami_parallel huggingface dataset:
På grunn av det store behovet for satsning på samiske helse- og sosialtjenester er det i 2001 behov for en økning i rammen på denne posten .
Danne go lea nu stuorra dárbu bidjat searaid sámi dearvvasvuođa- ja sosiálabálvalusaide , lea 2001:s dárbu bajidit dán poastta rámma .
Vedlegg : Sametingets organisering
Jahkedieđáhusa mielddus : Sámedikki organiseren
Organiseringen av det politiske system
Politihkalaš organiseren
Sametinget i plenum
Sámedikki dievascoahkkin
Sametingsrådet
Sámediggeráddi
De ulike organene har følgende funksjonsfordeling :
Iešgudet orgánaid doaimmat :
Sametinget i plenum er Sametingets øverste organ .
Sámedikki dievascoahkkin lea Sámedikki bajimuš orgána .
Plenum er suveren i å regulere sin virksomhet innenfor de rammer som er fastlagt i lov av 12. juni 1987 nr. 56 om Sametinget og andre samiske rettsforhold .
Dievascoahkkin sáhttá ieš mearridit doaimmaidis daid rámmaid mielde mat leat mearriduvvon geassemánu 12. b. 1987 lágas nr 56 Sámedikki ja eará sámi riektediliid birra .
Sametinget i plenum fastsetter tingets forretningsorden og grunnregler , og regulerer virksomheten til de underliggende fagrådene .
Sámedikki dievascoahkkin mearrida dikki coahkkinortnega ja vuođđdonjuolggadusaid , ja regulere vuollásaš fágaráđiid doaimmaid .
Sametinget gjennomgikk sin organisering i sak 35/98 Sametingets organisering , og fastsatte grunnregler og forretningsorden som regulerer dette .
Sámediggi meannudii iežas organiserema áššis 35/98 Sámedikki organiseren , ja mearridii vuođđdonjuolggadusaid ja coahkkinortnega mat regulerejit dán .
Valg av møtelederskap og møtelederskapets funksjon er regulert i sametingets grunnregler § 2-2 og sametingets forretningsorden §§16 og 17 .
Sámedikki čoahkkinjođihangotti válljema ja doaimma regulerejit Sámedikki vuođđdonjuolggadusaid § 2-2 ja Sámedikki coahkkinortnega §§ 16 ja 17 .
Møtelederskapets skal blant annet innkalle og lede Sametingets plenumsmøter , utpeke Sametingets deltakere til parlametariske møter og konferanser og avgjøre søknader om permisjon .
Čoahkkinjođihangoddi galgá earret eará gohccut Sámedikki dievascoahkkimiidda ja jođihit daid , nammadit Sámedikki oasseváldiid parlamentáralaš coahkkimiidda ja konfereanssaide ja mearridit pearbmišuvdnaohcamiid .
Sametingsrådet består av presidenten , visepresidenten og 3 medlemmer .
Sámediggerádis leat presideanta , várrepresideanta ja golbma ráddelahttu .
Rådet står for ledelse og drift av Sametingets virksomhet .
Rádis lea ovddasvástádus jođihit Sámedikki doaimma .
Rådet er flertallsvalgt blant Sametingets faste representanter .
Ráddi lea válljejuvvon eanetlohkoválggaid bokte Sámedikki bissovaš áirasiid gaskkas .
Av forvaltningsmessige oppgaver fordeler Sametingsrådet midlene til samiske organisasjoner og tilskuddet til gruppesekretærer i Sametinget , samt " Andre tilskudd " ( post 70.6 ) .
Hálddahuslaš doaimmain mat gullet Sámediggeráddái leat ruđaid juogadeapmi sámi organisašuvnnaide ja doarjaga juogadeapmi Sámedikki joavkocálliide , ja dasto « Eará doarjja » .
Organiseringen av Sametingets underliggende råd
Sámedikki vuollásaš ráđit
Rådsstrukturen
Ráddestruktuvra
Samisk næringsråd
Sámi ealáhsuráddi
Samisk kulturråd
Sámi kulturráddi
Samisk språkråd
Sámi giellaráddi
Samisk kulturminneråd
Sámi kulturmuitoráddi
De ulike rådene tildeles forvaltningsoppgaver samtidig som de også fungerer som fagligpolitiske rådgivningsorgan .
Iešgudet ráđiide addojuvvojit hálddašandoaimmat ja dat doibmet dasto maiddái fágapolitihkalaš ráddeaddi orgánan .
Hvert av rådene er etablert med egne administrasjoner .
Buot rádiin lea sierra hálddahus .
- Samisk næringsråd Kárášjohka-Karasjok ( samlokalisert med Sametingets hovedadministrasjon )
Sámi ealáhusráddi Kárášjogas seamma visttis go váldohálddahus Sámi kulturráddi Divttasvuonas
- Samisk kulturråd Tysfjord
Sámi giellaráddi Guovdageainnus
- Samisk språkråd Guovdageaidnu-Kautokeino
Sámi kulturmuitoráddi váldohálddahus Unjárggas
I Snåsa er det etablert et kontor med forvaltningsansvar for sørsamisk område .
Snoasái lea ásahuvvon kantuvra mas lea hálddašanovddasvástádus máttasámi guvlui .
Distriktskontoret i Tromsø har ansvar for Troms fylke , Tysfjord har ansvaret for Nordland fylke .
Tromssa guovllukantuvrras lea ovddasvástádus Tromssa fylkkas , Divttasvuona kantuvrras lea ovddasvástádus Norlándda fylkkas .
Kontoret i Unjárga- / Nesseby har forvaltningsansvaret for Finnmark fylke .
Unjárgga kantuvrras lea fas ovddasvástádus Finnmárkku fylkkas .
Samisk kulturminneråd har som intensjon å flytte sitt distriktskontor for Troms til Ája sjøsamisk senter i Kåfjord innen 2004 .
Sámi kulturmuitoráđis lea áigumuššan sirdit Tromssa guovllukantuvrra Ája sámi guovddážii Gáivuonas ovdal jagi 2004 .
Rådenes forvaltningsmessige oppgaver
Ráđiid hálddahuslaš barggut :
Samisk næringsråd :
Sámi ealáhusráddi :
- Samisk utviklingsfond
Sámi ovddidanfoanda
- Tilskudd til duodji
Doarjja lotnolasealáhusaide
Samisk kulturråd :
Sámi kulturráddi :
- Tilskudd til samiske forlag
Sámi girjelágádusdoarjja
Samisk språkråd :
Sámi giellaráddi :
Samisk kulturminneråd :
Sámi kulturmuitoráddi :
Med unntak av Samisk kulturminneråd er Sametingsrådet klageinstans for forvaltningsvedtak fattet i de underliggende råd .
Vuollasaš ráđiid hálddahusmearrádusaid váidalusásahus lea Sámediggeráddi , earret Sámi kulturmuitoráđi , man mearrádusaid váidalusásahus lea Riikaantikvára .
Merknad 1 , Arbeiderpartiets sametingsgruppe v / Egil Olli :
Mearkkašupmi 1 , áirasis Egil Olli , Bargiidbellodaga sámediggejoavku :
Arbeiderpartiets sametingsgruppe fremmer følgende merknader og kommentarer til innstillingen som Sametingsrådet har lagt fram i saken .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku ovddida čuovvovaš mearkkašumiid dan árvalussii maid Sámediggeráđđi lea buktán áššis .
Pkt. 1.2. og 1.3 Her omtales rettighetsspørsmålene på en slik måte at de er egnet til å skape uklarhet om hva Sametinget mener .
Čuokkis 1.2 ja 1.3 Dás leat vuoigatvuođagažaldagat čilgejuvvon nu ahte sáhttá dagahit eahpesealvvi Sámedikki oaivila birra dán áššis .
Vi viser særlig til nest siste avsnitt side 2 og de tre første avsnittene på side 3 .
Mii čujuhit erenoamážit nubbin maŋemus oassái 2. siiddus ja golmma vuosttaš oassái 3. siiddus .
Vårt syn når det gjelder rettighetsspørsmålene bygger på de standpunktene vi fremmet under behandlingen av sametingplanen for inneværende periode , synspunkter vi har fremmet under behandlingen av flere tidligere årsmeldinger , og under behandlingen av Samerettsutvalgets innstilling , NOU1997 4 : Naturgrunnlaget for samisk kultur .
Vuoigatvuođagažaldagaid dáfus lea min oainnu vuođđun dat oaivilat maid ovddideimmet dán áigodaga Sámediggeplána meannudettiin , dat oaivilat maid ovddideimmet máŋgga ovddeš jahkedieđáhusaid meannudettiin , ja Sámi vuoigatvuođalávdegotti árvalusa « NAČ1997 4 : Sámi kultuvra luondduvuođus » meannudettiin .
Etter vår oppfatning oppfyller ikke Sametingsrådets innstilling fullt ut et slikt hensyn .
Sámedikki jahkedieđáhusa formulerenvuohki vuoigatvuođagažaldagaid hárrái lea hui
Det gjelder blant annet utsagn som at « Fremtidige forvaltningsordninger må gi Sametinget myndighet til å bestemme over og forvalte bruken av naturresurser i de samiske bosettings-områder . »
dehálaš dasa movt olbmot ipmirdit sámi ovddasteaddji orgánaid mihttomeriid . Danne lea dehálaš ahte vuođđun doahpagiidda maid atná ja ulbmiliidda maid ovddida , lea sámi riektevuođđu Norgga dálá politihkalaš duohtavuođa ektui .
Jf. også utsagnene om anerkjennelsee av eiendomsrett til samiske områder ( alle ? )
Min oaivila mielde ii vuhtiiváldde Sámediggeráđi árvalus dán ollásit .
, at Sametinget skal bestemme over bruken av mineralressursene i de samme områdene , at alle ressurser over og under jorden i samiske områder tilhører det samiske folk , etc. .
sámi guovlluid eaiggáduššanrievtti dohkkeheami birra , cealkámuša ahte Sámediggi galgá mearridit seamma guovlluid minerálaresurssaid geavaheami badjel , cealkámuša ahte visot resurssat sihke eatnama nalde ja eatnama vuolde sámi guovlluin gullet sápmelaččaide , jnv. .
Det er slike generelle utsagn som gjør det vanskelig å få til en fruktbar offentlig debatt om samiske rettighetsspørsmål .
Dákkár oppalaš cealkámušat dagahit ahte lea váttis oažžut johtui buori almmolaš digaštallama sámi vuoigatvuođagažaldagaid birra .
Her framstilles som om samene i sin alminnelighet har eiendomsrett til alle tradisjonelle samiske områder og også alene skal ha forvaltningsretten der .
Dás addo dakkár govva ahte sápmelaččain livččii eaiggáduššanriekti buot árbevirolaš sámi guovlluide ja ahte duššefal sis galgá leat hálddašanriekti dáin guovlluin .
Derfor blir disse formuleringer for omfattende og uspesifiserte .
Danne šaddet dákkár formuleremat liiggas oppalaččat ja dárkilmeahttumat .
Samiske områder er nemlig også om lag halvdelen av Norges landareal .
Sullii bealli Norgga eananareálas han lea maiddái Sámi guovlu .
Det må likevel ikke herske noen tvil om at også vi ønsker en skikkelig avklaring av de samiske rettighetsspørsmålene .
Dattege ii galgga eahpidit ahte maiddái mii dáhttut oažžut čielgasa sámi vuoigatvuođagažaldagain .
Men – man kan ikke uttrykke seg slik man kan oppfattes som om « samene » er ute etter eiendoms- og forvaltningsretten til halve Norge .
Muhto - ii galgga buktit cealkámušaid mat sáhttet ipmirduvvot dan láhkái ahte « sápmelaččat » dáhttot sihke oamastan- ja hálddašanrievtti beali Norgga eananareála badjel .
Når Sametinget selv krever ryddighet og presisjon fra andre i disse spørsmålene , bør vi også selv bidra til nettopp det .
Go Sámediggi earáin gáibida čorges ja dárkilis meannudeami dáid gažaldagaid dáfus , de fertet mii ieža nai váikkuhit dasa ahte nu duođai meannuduvvo .
Pkt. 2.1.1 .
Čuokkis 2.1.1 .
Rett til forvaltning av grunn i Finnmark ( s.6 )
Riekti hálddašit Finnmárkku eatnamiid ( 6. siidu )
Arbeiderpartiets gruppe gikk inn for et forvaltningsorgan for Finnmark .
Bargiidbellodaga joavku doarjjui hálddašanorgána ásaheami Finnmárkui .
Men forutsetningen for det er at det er like mange representanter fra Sametinget og Fylkestinget .
Muhto eaktu lei ahte ledje liikka olu ovddasteaddjit Sámedikki ja Fylkkadikki bealis .
Gruppa er enig i at det innføres nektingsrett for Sametinget i tråd med Samerettsutvalgets forslag .
Joavku lea ovttaoaivilis dasa ahte Sámediggi oažžu gieldinrievtti nu movt Sámi vuoigatvuođalávdegoddi lei árvalan .
Gruppa stiller likevel åpen for å drøfte hvorvidt en nektingsrett bør gjelde Finnmark , hvis det faktisk opprettes et grunnforvaltningsstyre hvor fykes- og Sametinget har like mange representanter .
Joavku sáhttá dattege guorahallat berre go dát gieldinriekti maiddái gustot Finnmárkui , jus juo ásahuvvo eananhálddašanstivra mas fylkka- ja Sámedikkis leat seamma mađe ovddasteaddjit .
Her legger Sametingsrådet opp til en altfor positiv beskrivelse av det som har skjedd på denne sektoren .
Guolásteami dilli Dán suorggi ovdáneami čilge Sámediggeráđđi menddo positiivvalaččat .
Man sier seg blant annet tilfreds med utspill om en endret reguleringsmodell ( andre avsnitt side 9 ) - men - er det noe konkret som har skjedd for å bedre mulighetene for dem som fisker med de minste båtene ?
Celko ee ahte leat duhtavaččat go lea árvaluvvon rievdadit regulerenmálle ( s. 9 nubbi oassi ) - muhto lea go konkrehtalaččat mihkkege dahkkon buoridan dihte daid guolásteddjiid vejolašvuođaid geat guolástit unna fatnasaččaiguin ?
Heller ikke har det skjedd noen synlig utvikling når det gjelder utprøving av lokalt tilpassede forvaltningsordninger i Tana , Lyngen og Tysfjord .
Báikkálaš heivehuvvon hálddašanortnegiid geahččaleapmi Deanu , Ivggu ja Divttasvuona guovlluid dáfus , ii ge leat oinnolaččat ovdánan .
NYTT PKT.
OÐÐA ČUOKKIS
Sametinget har med bekymring merket seg at enda ikke er laget tilfredsstillende kompensasjonsordninger for de kommunene som har to-språklig undervisningssystem .
Sámi guovttegielalaš suohkaniid dilli Sámediggi atná váidalahttin go vel eai leat ráhkaduvvon dohkálaš buhtadusortnegat daidda suohkaniidda gos lea guovttegielalaš oahpahusvuogádat .
Dette medfører at disse kommunene har store ekstrautgifter av et lovpålagt tilbud , og naturligvis også har ekstra kostnader til investeringer for å kunne gi et slikt tilbud .
Dát dagaha ahte dáin suohkaniin leat stuora liigegolut láhkageatnegas fálaldaga geažil , ja diehttelasat leat gártan lassigolut investeremiid geažil mat šaddet dahkkot jus dán fálaldaga galgá sáhttit fállat .
Sametinget forventer at sentrale myndigheter nå ser sitt ansvar og sørger for at likestillingen av samisk og norsk språk og kultur , ikke skal belaste kommunenes anstrengte økonomi ytterligere og at staten gjør opp for det den skylder allerede .
Sámediggi vuordá ahte guovddáš eiseválddit dál váldet ovddasvástádusa ja fuolahit ahte sámi ja dáru giela ja kultuvrra ovttadássásašvuohta ii noađut suohkaniid gáržžes ekonomiijadili , ja ahte stáhta máksá dan vealggi mii stáhtas dál juo lea .
Samiske læremidler ( side 30 )
Sámi oahpponeavvut ( 30. siidu )
Arbeiderpartiets gruppe vil understreke at det også er viktig med utvikling av læremidler for L-97 , slik at men får gode læremidler som gir den informasjon om samisk historie , kultur og samfunnsliv som L- 97 legger opp til .
Bargiidbellodaga joavku deattuha ahte lea dehálaš ovddidit oahpponeavvuid O 97 várás , vai gártada buriid oahpponeavvuid main leat dat dieđut sámi historjjá , kultuvrra ja servodateallima birra maid O 97 gáibida .
Forslag 1 , representant Olaf Eliassen , SP ’ s sametingsgruppe :
Eavttuhus 1 áirasis Olaf Eliassen Guovddášbellodaga sámediggejoavku :
1.3 Framtidige utfordringer side 3 , 4. avsnitt .
1.3 . Boahttevaš hástalusat 3. siidu , 4. oassi .
SP foreslår at også jordbruk tas med .
Guovddášbellodat evttoha ahte maiddái eanandoallu váldo mielde .
Første linja blir derfor lydende slik : « Tradisjonelle samiske næringsformer som reindrift , jordbruk og næringskombinasjoner » osv. som foreslått i innstillingen .
Vuosttaš linjá čuodjá de ná : « Árbevirolaš sámi ealáhusvuogit nugo boazodoallu , eanandoallu ja lotnalusealáhusat » , viidáseappot nu movt árvalusas lea evttohuvvon .
2.3 Rovviltforvaltningen andre avsnitt , andre setning foreslår vi strykes og erstattes med følgende : « Dette har ført til at mange sauebønder har valgt å legge ned driften som følge av store tap og driftsulemper som kommer i tillegg til allerede dårlig lønnsomhet i næringen . »
2.3 . Boraspirehálddašeami nuppi oasi nuppi cealkaga evttohit mii sihkkut ja ahte dan sadjái čállá : « Dát lea dagahan ahte olu sávzadoallit leat mearridan heaitit sávzadoaluin stuora vahágiid ja doaimmaid hehttemiid geažil mat čuožžilit lassin ealáhusa heajos gánnáheapmái .
3. 2. 17.4 Hálkavárri og Porsangmoen skytefelt .
2.17.4 Hálkavári ja Iŋggášguolbana báhčinšillju .
Forslag 2 , representant Eva Josefsen , NSR .
Eavttuhus 2 áirasis , Eva Josefsen NSR sámediggejoavku :
Nytt 3. avsnitt under pkt. 1.3 Framtidige utfordringer
Ođđa 3. oassi čuoggái 1.3 - Boahttevaš hástalusat
Sametinget viser til at informasjonsarbeidet om Sametinget og samiske forhold generelt er et forsømt område .
Sámediggi čujuha ahte diehtojuohkinbargu Sámedikki ja sámi dilálašvuođaid birra oppalaččat lea leamaš váilevaš .
Ansvaret for informasjonsvirksomheten tilligger både Sametinget og sentrale myndigheter .
Diehtojuohkindoaibma lea sihke Sámedikki ja guovddáš eiseválddiid ovddasvástádus .
Derfor bør disse i fellesskap utforme en strategi som ivaretar det økte behovet i samfunnet for informasjon om samiske forhold .
Danne berrejit Sámediggi ja guovddáš eiseválddit ovttasráđiid hábmet strategiija mainna gozihit servodagas lassánan diehtojuohkindárbbu sámi dilálašvuođaid birra .
Forslag 3 , representant Willy Ørnebakk , AP . ’ s sametingsgruppe :
Eavttuhus 3 áirasis , Willy Ørnebakk Bargiidbellodaga sámediggejoavku
Til pkt. 2.3 Rovviltforvaltningen
Čuokkis 2.3 . Boraspirehálddašeapmi
Tillegg til siste avsnitt :
Lasáhus maŋemus oassái :
Forslag 4 , representant Josef Vedhugnes , Ap ’ s sametingsgruppe :
Eavttuhus 4 áirasis , Josef Vedhugnes Bargiidbellodaga sámediggejoavku :
2.6.4 Situasjonen for de samiske tospråklige kommunene
Sámi guovttegielalaš suohkaniid dilli
Sametinget har med bekymring merket seg at det ikke er lagd tilfredsstillende kompensasjonsordninger for de kommuner som har tospråklig undervisningssystem .
Sámediggi atná váidalahttin go vel eai leat ráhkaduvvon dohkálaš buhtadusortnegat daidda suohkaniidda gos lea guovttegielalaš oahpahusvuogádat .
Dette medfører at disse kommunene har store ekstrautgifter på grunn av et lovpålagt tilbud , og naturligvis også ekstra kostnader til investeringer for å kunne gi et slikt tilbud .
Dát dagaha ahte dáin suohkaniin leat stuora liigegolut láhkageatnegas fálaldaga geažil , ja diehttelasat leat gártan lassigolut investeremiid geažil mat šaddet dahkkot jus dán fálaldaga galgá sáhttit fállat .
Til tross for at sentrale myndigheter gjentatte ganger er blitt gjort oppmerksom på dette , er mange av disse kommunenes økonomi blitt sterkt forverret .
Vaikko dát lea nuppát háve čujuhuvvon guovddáš eiseválddiide , de lea ollu suohkaniin ekonomiija sakka hedjonan dan vealggi geažil maid stáhta lea dagahan .
Sametinget forventer at sentrale myndigheter nå ser sitt ansvar og sørger for at likestillingen av samisk og norsk språk og kultur , ikke skal belaste kommunenes anstrengte økonomi ytterligere og at staten tilfører disse kommunene overføringen som dekker utgiftene med tospråklighet fullt ut .
Sámediggi vuordá ahte guovddáš eiseválddit dál váldet ovddasvástádusa ja fuolahit ahte sámi ja dáru giela ja kultuvrra ovttadássásašvuohta ii noađut suohkaniid gáržžes ekonomiijadili , ja ahte stáhta buhtada dáid gielddaide ollásit daid goluid mat bohtet guovttegielalašvuođa geažil .
Forslag 1 , pkt. 2 og 3 , ble oversendt Sametingsrådet
Eavttuhus 1 , čuoggat 2 ja 3 sáddejuvvojit Sámediggeráđđái .
Forslag 2 ble enstemmig vedtatt .
Eavttuhus 2 ovttajienalaččat mearriduvvon .
Forslag 1 , pkt. 1 , ble enstemmig vedtatt .
Eavttuhus 1 čuo. 1 , ovttajienalaččat mearriduvvon .
Forslag 3 ble enstemmig vedtatt .
Eavttuhus 3 , ovttajienalaččat mearriduvvon .
Forslag 4 ble enstemmig vedtatt .
Eavttuhus 4 , ovttajienalaččat mearriduvvon .
Sametingsrådets innstilling , unntatt vedtatte endringer , ble enstemmig vedtatt .
Sámediggeráđi árvalus ovttajienalaččat mearriduvvon , earret mearriduvvon rievdadusat .
Berit Ranveig Nilssen , saksordfører
Berit Ranveig Nilssen , áššejođ .
Egil Olli Geir Tommy Pedersen
Egil Olli Geir Tommy Pedersen
Olaf Eliassen Sven-Roald Nystø
Olaf Eliassen Sven-Roald Nystø
Kjell-Arne Mathisen Willy Ørnebakk
Kjell-Arne Mathisen Willy Ørnebakk
Kjell-Arne Mathisen
Kjell-Arne Mathisen
Amund Eriksen Sven-Roald Nystø
Amund Eriksen Sven-Roald Nystø
Olaf Eliassen ( til forslaget )
Olaf Eliassen ( čoahkkinortnegii )
En av de viktigste rollene for Sametinget er å være medspiller og premissgiver i samfunns-utformingen for å ivareta , styrke og utvikle samisk kultur med næringer og samfunn .
Dan deaŧaleamos bargu lea leat mielde váikkuheamen ja bidjamin eavttuid servodaga hápmemii movt gozihit , nannet ja ovddidit sámi kultuvrra , ealáhusaid ja servodaga .
I forbindelse med stats-budsjettet for 1999 la regjeringen om rutinene for sitt budsjettarbeid med samiske spørsmål .
Stáhtabušeahta 1999 oktavuođas rievdadii Ráđđehus iežas bušeahttabarggu rutiinnaid sámi áššiid ektui .
Delutredningen er hittil største saken med direkte innvirkning på samekulturens grunnlag .
Dát oassečielggadus lea dán rádjái stuorámus ášši mii njuolga váikkuha sámi kultuvrra vuođu .
Folkerettens prinsipper om urfolks rettigheter er klar , og gir uomtvistelig uttrykk for at statene må anerkjenne og stadfeste urfolksrettigheter med grunnlag i vedkommende folks retts-systemer og rettsoppfatninger .
Álbmotrievtti prinsihpat eamiálbmogiid vuoigatvuođaid birra leat čielgasat , ja eahpitkeahttá lea nu ahte stáhtat fertejit dohkkehit ja nannet eamiálbmogiid vuoigatvuođaid guoskevaš álbmoga riektivuogádagaid ja riekteáddejumiid vuođul .
Samenes rettigheter til egne landområder , vann og natur-ressurser må respekteres og anerkjennes , og grunnleggende spørsmål vedrørende samenes rettigheter og livsvilkår i fremtiden må avgjøres gjennom drøftinger og forhandlinger mellom Sametinget og staten .
Sámiid vuoigatvuođaid sin guovlluide , čáziide ja luondduresurssaide ferte doahttalit ja dohkkehit , ja vuođđogažaldagaid mat gusket sámiid vuoigatvuođaide ja eallineavttuide ferte boahtteáiggis mearridit Sámedikki ja stáhta gaskasaš guorahallamiid ja šiehtadallamiid bokte .
Sametinget har som et uttalt mål å forvalte ressursene i de samiske bosettings- og bruksområdene .
Sámediggi lea cealkán ahte dikki mihttomearrin lea hálddašit sámi ássan- ja geavahanguovlluid resurssaid .
Tradisjonelle samiske næringsformer som reindrift , jordbruk og næringskombinasjoner innebærer en ekstensiv bruk av store arealer .
Árbevirolaš sámi ealáhusvuogit nugo boazodoallu , eanadoallu ja lotnolasealáhusat dárbbašit garrasit geavahit stuorra areálaid .
En videreutvikling av det desentraliserte lærerutdanningstilbudet som allerede finnes i dag , vil kunne bidra til dette .
Lávdaoahppofálaldaga ovddidemiin mii juo gávdno dál sáhtášii oažžut eambbo sápmelaččaid oahppat oahpaheaddjin .
For å klare å utdanne samiske lærere til hele landet , må man rekruttere studenter fra hele landet .
Jos galgá nagodit oažžut sámegiel oahpaheddjiid juohke sadjái riikkas , de ferte maiddái rekrutteret studeanttaid olles riikkas .
Det vises blant annet til uavklarte spørsmål angående landrettigheter og konsultasjons- og rådførings-plikten .
Čujuhuvvo earret eará čilgekeahtes gažaldagaide mat gusket eanavuoigatvuođaide ja šiehtadallan- ja ráđđádallangeatnegasvuhtii .
Sametinget vil igjen påpeke regjeringens ansvar for å følge opp slike spørsmål og for å konsultere Sametinget i spørsmål som gjelder urfolk .
Sámediggi áigu vuot čujuhit makkár ovddasvástádus ráđđehusas lea čuovvulit dán lágan áššiid , ja ráđđádallat Sámedikkiin áššiin mat gusket eamiálbmogiidda .
Sametinget har store forventninger til det arbeidet som er igangsatt i FN med en urfolks-erklæring .
Sámedikkis leat stuorra vuordámušat dan bargui mii lea álggahuvvon ON:s eamiálbmotjulggaštusa ektui .
Stadig økende krav til Sametinget som et rådgivende organ fra både sentrale og regionale myndigheter tilsier at både oppgaver og engasjement er økende . Ddet er derfor fremdeles et sterkt behov for en administrativ styrking for at Sametinget skal kunne fylle de oppgavene og forventningene det er tillagt og de målsettinger det har satt seg .
Sámediggái ráđđeaddi orgánan lassánit dađistaga gáibádusat sihke guovddáš ja guovlulaš eiseválddiid beales , ja dat mearkkaša dan ahte sihke doaimmat ja barggut lassánit , ja danne lea ain dárbu nannet hálddahusa vai Sámediggi sáhttá ollašuhttit daid doaimmaid mat dasa leat biddjon ja daid mihttomeriid maid dat lea alccesis bidjan .
I dette kapittelet presenteres sentrale saksområder som Sametinget har arbeidet med i løpet av 1999 .
Dán kapihttalis čalmmustit guovddáš áššesurggiid maiguin Sámediggi lea bargan 1999:s .
I saker som er behandlet i Sametingets plenum vises det til det enkelte saksnummer .
Áššiin maid Sámedikki dievasčoahkkin lea meannudan , čujuhuvvo ovttaskas áššenummirii .
Disse regulerings-mekanismene innenfor laksefiske har over lang tid rammet samiske interesser svært hardt , og ført til at viktige samiske fiskerettigheter er fjernet .
Dákkáraš reguleremat luossabivddus leat guhkes áiggi badjel cuohcan hirbmat sakka sámi beroštumiide , ja maid geažil deaŧalaš sámi guolástusvuoigatvuodat leat jávkan .
Rovviltforvaltningen har medført kraftig økning i rovdyrbestanden i samiske områder .
Boraspirehálddašeapmi lea dagahan dan ahte boraspiret sámi guovlluin leat garrasit laskan .
De endrede ramme-betingelser som landbruket har fått som følge av økt rovdyrbestand er ikke fulgt opp av tilstrekkelige økonomiske ressurser for tiltaksordninger og omstilling .
Rievdan rámmaeavttut eanadoalus lassánan boraspiriid geažil eai leat čuovvuluvvon dohkálaš ekonomalaš resurssaiguin doaibmabiddjoortnegiid ja nuppástusa dáfus .
Etter Sametingets syn er det viktig å forsøke å få til erstatningsordninger som er tilfreds-stillende , som dekker det reelle tap , og som er tilpasset den enkelte næring .
Sámedikki oainnu mielde lea deaŧalaš oččodit buhtadusortnegiid mat leat dohkálaččat , maid bokte sáhttá oažžut buhtadusa duohta vahágiid ovddas ja mat leat heivehuvvon ovttaskas ealáhussii .
I forbindelse med overføringen av Samisk utdanningsråd til Sametinget , er det i KUF . ’ s budsjett avsatt midler til Sametingets disposisjon til utdanningsformål , jf. sak 44/99 .
Go Sámi oahpahusráđđi sirdojuvvui Sámediggái , de lea Girko- , oahpahus- ja dutkandepartemeantta bušeahtas várrejuvvon ruhta Sámedikki geavahussii oahpahusáššiid várás , gč. ášši 44/99 .
2.6.4 Situasjonen for de samiske tospråklige kommunene
Sámediggi lea bivdán stáhta sámi joatkkaskuvllaid stivrra nammadanválddi sirdima diggái .
Sametinget har med bekymring merket seg at det ikke er laget tilfredsstillende kompensasjonsordninger for de kommuner som har et tospråklig undervisningssystem .
Sámi guovttegielalaš suohkaniid dilli Sámediggi atná váidalahttin go vel eai leat ráhkaduvvon dohkálaš buhtadusortnegat daidda suohkaniidda gos lea guovttegielalaš oahpahusvuogádat .
Dette medfører at disse kommunene har store ekstrautgifter på grunn av et lovpålagt tilbud , og i tillegg også ekstra kostnader til investeringer for å kunne gi et slikt tilbud .
Dát dagaha ahte dáin suohkaniin leat stuora liigegolut láhkageatnegas fálaldaga geažil , ja diehttelasat leat gártan lassigolut investeremiid geažil mat šaddet dahkkot jus dán fálaldaga galgá sáhttit fállat .
Til dette kommer at flere av i tillegg er svært store i areal med en spredt befolkning som gjør dem ekstra dyre i drift - et forhold som heller ikke fanges opp av det generelle inntektsoverføringssystemet i tilstrekkelig grad .
Dasa lassin leat máŋga suohkana viidát areála dáfus ja doppe lea bieđgguid ássan mii erenoamážit divruda dán doaimma - ja dát lea dilli man oppalaš sisaboahtodoarjjavuogádat ii nagot doarvái bures gokčat .
Sametinget forventer at sentrale myndigheter nå ser sitt ansvar og sørger for at likestillingen av samisk og norsk språk og kultur , ikke skal belaste kommunenes anstrengte økonomi ytterligere , og at staten tilfører disse kommunene overføringer som dekker utgiftene med tospråklighet fullt ut .
Sámediggi vuordá ahte guovddáš eiseválddit dál váldet ovddasvástádusa ja fuolahit ahte sámi ja dáru giela ja kultuvrra ovttadássásašvuohta ii noađut suohkaniid gáržžes ekonomiijadili , ja ahte stáhta buhtada dáid gielddaide ollásit daid goluid mat bohtet guovttegielalašvuođa geažil .
Sametinget vedtok i sak 46/99 at tingets regionalpolitiske virksomhet må styrkes ved bl.a. å prioritere arbeidet i Regjeringens Nord-norgeutvalg ( RNNU ) og Utviklingsforumet for Indre Finnmark .
Sámediggi mearridii áššis 46/99 ahte dikki guovlupolitihkalaš doaibma galgá nanosmahttot earret eará dan bokte ahte Ráđđehusa Nord-Norgeutvalg ( RNNU ) ja Utviklingsforumet for Indre-Finnmark ( Sis-Finnmárkku ovddidanforum ) bargu vuoruhuvvojit bajás .
Beaivváš Sámi Teáhter , Sámi Vuorká-Dávvirat ( SVD ) m / kunstavdeling og Sámi sierra-bibliotehka innehar nasjonal status .
Beaivváš Sámi Teáhteris , Sámi Vuorká-Dávviriin oktan dáiddaossodagain ja Sámi sierrabibliotehkas lea našuvnnalaš stahtus .
For disse vil det være innholdet og behovet som er avgjørende for prioritering mht finansiering , både drift og investeringer .
Daid ektui mearrida sisdoallu ja dárbu ruhtadeami vuoruheami , sihke doaimma ja investeremiid oktavuođas .
Hovedprinsippet i Sametingets vedtak er at de seks prioriterte eksisterende samiske kultur-institusjoner med utgangspunkt i dagens virksomhet , skal sikres tilfredsstillende drifts-finansiering før nye investeringer foretas ; Saemien Sijte , Várjjat Sámi Musea , Ája samisk senter , Sijti Jarnge , Sámi Dáiddaguovddáš og Várdobáiki .
Váldoprinsihppa Sámedikki mearrádusas lea ahte vuoruhuvvon čuovvovaš guđa sámi kulturinstitušuvdnii galgá otnáš doaimma vuolggasajiin , sihkkarastojuvvot dohkálaš doaibmaruhta ovdal go ođđa investeremat dahkkojuvvojit ; Saemien Sijte , Várjjat Sámi Musea , Ája sámi guovddáš , Sijti Jarnge , Sámi Dáiddaguovddáš ja Várdobáiki .
Innenfor de rammene kulturfondet disponerer legger Samisk kulturråd opp til å verne og vedlikeholde uttrykksformene i samisk kulturliv .
Sámi kulturráđđi áigu daid rámmaid siste maid kulturfoanda disponere gáhttet ja bajásdoallat sámi kultureallima hámiid .
I dag har ikke Samisk språkråd ikke kompetanse i lulesamisk eller sørsamisk , og har derfor ikke mulighet til å gi faglig bistand til de som ber om det .
Otne ii leat Sámi giellaráđis gelbbolašvuohta julev- iige máttasámegielas , ja danne ii leat ráđis vejolašvuohta fágalaččat veahkehit sin geat jerret veahki .
Samisk næringsråd forvalter midler til organisasjonsstøtte , samt fondsmidler til produsentformål .
Sámi ealáhusráđđi hálddaša organisašuvdnadoarjjaruđaid , ja foandaruđaid produseantaulbmiliidda .
Sametingets vedtak i sak 25/99 Duodji - kultur , fag og næring tar til ordet for å opprette et utviklingsprogram for duodji .
Sámedikki mearrádusa áššis 25/99 Duodji - kultuvra , fága ja ealáhus vuođul livččii áigumuš ásahit ovddidanprográmma duoji várás .
Den samlede rammen som Sametinget disponerer i 2000 , der Kommunal- og regionaldepartementet , Kirke- , utdannings- og forskningsdepartementet , Kulturdepartementet og Miljøverndepartementet over ulike kapitler og poster har bidratt til Sametingets ramme , fremkommer i følgende oversikt :
Ollislaš rámma maid Sámediggi hálde 2000:s , gos Gielda- ja guovludepartemeanta , Girko- , oahpahus- ja dutkandepartemeanta , Kulturdepartemeanta ja Birasgáhttendepartemeanta leat iešguđet kapihttaliiguin ja poasttaiguin leamaš mielde Sámedikki rámma ráhkadeamen , oidno cuovvovaccas :
Erfaringen viser at det i områder hvor det er opprettet språksentre , har arbeidet med å fremme språket lykkes bra .
Vásihusat leat čájehan ahte dain guovlluin gosa leat ásahan giellaguovddážiid , doppe lea giellaovddidanbargu lihkostuvvan bures .
Økningen skal også dekke det behovet som er blitt aktualisert ved at Samisk kulturråd de to siste årene har fått mange henvendelser og søknader til basisutstillinger i samiske institusjoner .
Lasáhus galgá maiddái gokčat dan dárbbu mii lea cuožžilan go Sámi kulturráddi maŋimuš jagiid lea sámi ásahusain ožžon máŋga jearaldaga ja doarjjaohcama vuoddocájálmasaid lágideapmái .
Vedlegg : Sametingets organisering - Organiseringen av det politiske system
Jahkedieđáhusa mielddus : Sámedikki organiseren Politihkalaš organiseren
Kontoret i Unjárga-Nesseby har forvaltningsansvaret for Finnmark fylke .
Unjárgga kantuvrras lea fas ovddasvástádus Finnmárkku fylkkas .
Saken avsluttet 2. mars 2000 kl. 10.30 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui njukčamánu 2. b. dii. 10.30 .
Sak 8/00 Sametingets arbeidsorden
Ášši 8/00 Sámedikki bargoortnet
Saken påbegynt 1. mars 2000 kl. 15.00 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui njukčamánu 1. b. dii. 15.00
Sametingets arbeidsorden , fastsatt av Sametinget 25.09.98
Sámedikki 25.09.98 mearridan dikki bargoortnet
Notat av 13. desember 1999 fra Sametingsrådet
Juovlamánu 13. b. 1999 beaiváduvvon notáhta Sámediggeráđis
Referat fra møtelederskapets møte i Tromsø 14.12.99
Referáhta čoahkkinjođihangotti čoahkkimis Tromssas 14.12.1999
Møtelederskapets innstilling overfor Sametinget :
Sámedikki čoahkkinjođihangoddi ovddida čuovvuvaš árvalusa Sámediggái :
Sametinget vedtar følgende endringer i Sametingets arbeidsorden :
Sámediggi mearrida čuovvovaš rievdadusaid Sámedikki bargoortnegis :
I grunnreglene :
Vuođđonjuolggadusain
Ny overskrift på kapittel 2 :
Ođđa bajilčála 2. kapihttalis :
Kapittel 2 Valg av møtelederskap , komiteer , sametingsråd og representanter til Samisk parlamentarisk råd .
Kapihttal 2 Čoahkkinjođihangotti , lávdegottiid , sámediggeráđi ja Sámi parlamentáralaš ráđi áirasiid válljen
Ny paragraf 2-6 :
Ođđa paragráfa 2-6 :
§ 2-6 Representanter til Samisk parlamentarisk råd
§ 2-6 Áirasat Sámi parlamentáralaš ráđđái
Valg til Samisk parlamentarisk råd skjer som forholdstallsvalg på det første plenumsmøtet etter sametingsvalget .
Áirasiid válljen Sámi parlamentáralaš ráđđái dáhpáhuvvá gorrelohkoválggain vuosttas dievasčoahkkimis maŋŋá sámediggeválgga .
Sametingsrådets medlemmer inngår i gruppenes forholdsmessige representasjonen .
Sámediggeráđi miellahtut leat joavkkuid gorrelohkosaš ovddasteami oassin .
Funksjonstiden til Samisk parlamentarisk råd følger Sametingets valgperiode .
Sámi parlamentáralaš ráđi doaibmanáigi čuovvu Sámedikki válgaáigodaga .
Ved en eventuell situasjon der Sametingsrådet fratrer og nytt sametingsråd velges , foretas nytt valg til Samisk parlamentarisk råd .
Dakkár vejolaš dilis go Sámediggeráđđi guođđá doaimmas ja ođđa sámediggeráđđi válljejuvvo , de šaddá ođđa válljen Sámi parlamentáralaš ráđđái .
Forholdet mellom Sametingsrådet og plenum
Sámediggeráđi ja dievasčoahkkima gaskavuohta
I forretningsorden :
Čoahkkinortnegis :
§ 20 tredje ledd endres til :
§ 20 goalmmát lađas rievdaduvvo dánin :
Sametingsrådet fremmer innstillinger i saker overfor plenum etter reglene i § 24 .
Sámediggeráđđi ovddida árvalusaid áššiin dievasčoahkkimii § 24 njuolggadusaid mielde .
Nytt fjerde ledd i paragraf 20 :
Ođđa njealját lađas 20. paragráfas :
På plenumsmøtets første dag legger Sametingsrådet fram som egen sak en beretning om rådets virksomhet mellom plenumsmøtene .
Dievasčoahkkima vuosttas beaivvi ovddida Sámediggeráđđi sierra áššin dieđáhusa ráđi doaimmaid birra dievasčoahkkimiid gaskka .
Det er anledning å fremme merknader til Sametingsrådets beretning om virksomheten .
Lea vejolaš buktit mearkkašumiid Sámediggeráđi dieđáhussii doaimmas birra .
Nytt femte ledd i paragraf 20 :
Ođđa viđát lađas 20. paragráfas :
Sametingsrådet kan fremme redegjørelser overfor plenum om utviklingen innenfor ulike saksområder .
Sámediggeráđđi sáhttá ovddidit čilgehusaid dievasčoahkkimii ovdáneami birra iešguđet áššesurggiin .
Redegjørelsene fremmes på plenumsmøtets første dag , og settes opp til debatt senere på plenumsmøtet .
Čilgehusat ovddiduvvojit dievasčoahkkima vuosttas beaivvi , ja biddjojuvvojit divaštallamii maŋŋelis dievasčoahkkimis .
Forslag som fremmes i forbindelse med redegjørelsene , behandles i overenstemmelse med § 6 .
Eavttuhusat mat ovddiduvvojit čilgehusaid oktavuođas , meannuduvvojit § 6 mielde .
Paragraf 6 siste ledd endres til :
6. paragráfa maŋimuš lađas rievdaduvvo dánin :
Saksliste og saker som behandles etter § 4 d foran eller § 20 fjerde ledd , omfattes ikke av bestemmelsene i denne paragraf .
Áššelistui ja áššiide mat meannuduvvojit ovdalisčuožžu § 4 d ja § 20 njealját lađđasa mielde , eai guoskka dán paragráfa mearrádusat .
Merknadene i tingets saksforberedelse
Mearkkašumit dikki ášševálmmasteamis
§ 6 andre ledd første og andre setning endres til :
§ 6 nuppi lađđasa vuosttas ja nuppi cealkka rievdaduvvo dánin :
Et forslag som er utformet på bakgrunn av en innstilling til plenum , tas opp til avgjørelse sammen med innstillingen når forslagstilleren har fremmet det .
Go lea eavttuhus mii lea hábmejuvvon árvalusa vuođul mii galgá dievasčoahkkimii , de dat mearriduvvo oktanaga árvalusain go eavttuheaddji lea ovddidan dan .
Forslaget må være forhåndsvarslet ved innlevering til møtelederskapet gjennom Sametingets administrasjon senest kl. 16.00 dagen før saken skal behandles i Sametinget .
Eavttuhus galgá leat ovddalgihtii dieđihuvvon ja buktojuvvon čoahkkinjođihangoddái Sámedikki hálddahusa bokte maŋimustá dii. 16.00 beaivvi ovdal go galgá meannuduvvot Sámedikkis . .
§ 17 c ) endres til :
§ 17 c ) rievdaduvvo dánin :
Fremme innstilling overfor Sametingets plenum i spørsmål vedrørende Sametingets forretningsorden , jf. § 24 .
Ovddidit árvalusa Sámedikki dievasčoahkkimii áššiin mat gusket Sámedikki čoahkkinortnegii , vrd. § 24 .
§ 17 d ) endres til :
§ 17 d ) rievdaduvvo dánin :
Fatte nødvendige bestemmelser for Sametingets saksforberedelser , jf. § 24 .
Dahkat dárbbašlaš mearrádusaid Sámedikki ášševálmmastemiid oktavuođas , vrd. § 24 .
§ 23 siste ledd endres til :
§ 23 maŋimuš lađas rievdaduvvo dánin :
Komiteen skal avgi innstilling til Sametingts plenum om de saker den tar opp til behandling , jf. § 24 .
Lávdegoddi galgá ovddidit árvalusa Sámedikki dievasčoahkkimii áššiin maid meannuda , vrd. § 24 .
§ 24 siste ledd utgår .
§ 24 maŋimuš lađas sihkkojuvvo .
Avstemning ved ansettelser
Jienasteamit virgáibidjamiid oktavuođas
Tillegg til § 15 andre ledd :
Lasáhus § 15 nuppi lađđasii :
Den som får mer enn halvparten av de avgitte stemmene , ansettes .
Son gii oažžu eanetgo beali buot jienastuvvon jienastagain , lea biddjojuvvon virgái .
§ 15 siste ledd siste setning endres til :
§ 15 maŋimuš lađđasa maŋimuš cealkka rievdaduvvo dánin :
Hvis ansettelsen fremdelse ikke er avgjort fordi flere har fått like mange stemmer , avgjør møtelederens stemme ansettelsen .
Jos virgáibidjan ii leat velge mearriduvvon danne go eambbosiin leat ovtta mađe jienastagat , de mearrida virgáibidjama čoahkkinjođiheaddji jienastat .
Forretningsordenens gyldighet
Čoahkkinortnega gustovašguohta
I forretningsorden :
Čoahkkinortnegis
Ny paragraf 30 :
Ođđa paragráfa 30 :
§ 30 Endringer i forretningsordenen
§ 30 Čoahkkinortnega rievdadeapmi
Sametinget kan vedta endringer i forretningsordenen .
Sámediggi sáhttá mearridit rievdadusaid čoahkkinortnegis .
Merknad 1 , AP . ’ s sametingsgruppe v / Josef Vedhugnes :
Mearkkašupmi 1 áirasis Josef Vedhugnes , Bargiidbellodaga sámediggejoavku :
Til Sametingets forretningsorden av 23.02.99 , § 24 siste avsnitt .
Sámedikki 23.02.99 čoahkkinortnegii , paragráfa 24 maŋimuš teakstaoassái .
Merknader fra gruppene gir et viktig styringssignal , og denne muligheten må fortsatt være tilstede .
Joavkkuid mearkkašumit addet deaŧalaš stivrensignála , ja dát vejolašvuohta ferte ain doalahuvvot .
« Det er anledning til å fremme merknader til enhver sak som behandles i Sametinget og merknadene skal følge saken » .
« Lea vejolašvuohta ovddidit mearkkašumiid juohke áidna áššái maid Sámediggi meannuda , ja mearkkašumit galget čuovvut ášši » .
Forslag 1 , representant Josef Vedhugnes , Arbeiderpartiets sametingsgruppe :
Eavttuhus 1 , áirasis Josef Vedhugnes , Bargiidbellodaga sámediggejoavkku :
§ 17 Møtelederskapets oppgaver :
§ 17 Čoahkkinjođihangotti barggut
Nytt punkt : Oppnevne representanter til styrer , råd og utvalg
Ođđa čuokkis : Nammadit áirasiid stivrraide , ráđiide ja lávdegottiide
§ 24 Saksbehandling : Nåværende siste punkt strykes og erstattes med :
§ 24 Áššemeannudeapmi Dálá maŋimuš čuokkis sihkkojuvvo ja sadjái biddjojuvvo :
Det er anledning til å fremme merknader til enhver sak som behandles i Sametinget , og innen samme frister som for innlevering av forslag ( jf. § 6 ) .
Lea vejolašvuohta ovddidit mearkkašumiid juohke áidna áššái maid Sámediggi meannuda , ja seamma áigemeriid siste go eavttuhusaid buktit ( gč. § 6 ) .
Merknadene skal følge saken .
Mearkkašumit galget čuovvut ášši .
Forslag 2 , representant Johan Mikkel Sara , tilleggsforslag fra Sametingets møtelederskap :
Eavttuhus 2 , áirasis Johan Mikkel Sara , Sámedikki čoahkkinjođihangoddi , lassiárvalus čoahkkinjođihangotti árvalussii :
Ny siste setning 1. avsnitt i § 24 :
Ođđa maŋemus cealkka § 24 1. teakstaoassái :
Møtelederskapet kan la være å fremme saker overfor plenumsmøtet dersom Sametingsrådet oversitter forannevnte frister .
Čoahkkinjođihangoddi sáhttá biehttalit bidjamis áššiid dievasčoahkkima ovdii jus Sámediggeráđđi ii doala ovddabealde namuhuvvon áigemeriid .
Forslag 3 , representant Roger Pedersen , SVF .
Eavttuhus 3 , áirasis Roger Pedersen , Sámi válgalihtu :
Samenes Valgforbund fremmer følgende forslag :
Sámi válgalihttu ovddida čuovvovaš evttohusa :
§ 24 i forretningsorden , tilleggspunkt etter første avsnitt :
§ 24 čoahkkinortnegis , lassičuokkis maŋŋá vuosttas lađđasa :
Dersom tidsfristene ikke er overholdt , skal møtelederskapet trekke sakene fra behandling i plenum .
Jos áigemearit eai leat dollojuvvon , de ii galgga čoahkkinjođihangoddi ovddidit áššiid dievasčoahkkimii meannudeapmái .
Forslag 4 , representant Birger Nymo , NSR .
Eavttuhus 4 NSR:a sámediggejoavku
Til merknadene i tingets saksforbredelse .
Mearkkašumiid birra dikki ášševálmmasteamis
Forretningsorden § 24 .
Čoahkkinortnega § 24 .
Beholdes i sin helhet .
Bisuhuvvo ollásit .
Dette medfører at også § 23 beholdes i sin helhet .
Dat dagaha ahte maiddái § 23 bisuhuvvo ollásit .
Forslag 4 ble trukket tilbake .
Árvalus 4 gessojuvvui ruovttoluotta .
Forslag 1 , § 17 , ble forkastet mot 18 stemmer .
Eavttuhus 1 , § 17 hilgojuvvui 18 jiena vuostá .
Forslag 2 og 3 ble satt opp mot hverandre .
Eavttuhus 2 ja 3 biddjuiga vuostálaga .
Forslag 3 ble forkastet mot 3 stemmer .
Mearrádus 3 hilgojuvvui 3 jiena vuostá .
Forslag 1 , § 24 siste ledd , ble enstemmig vedtatt .
Eavttuhus 1 , § 24 maŋimuš oassi , mearriduvvui ovttajienalaččat .
Møtelederskapets innstilling , nytt 5. ledd i § 20 , ble vedtatt mot 3 stemmer .
Čoahkkinjođihangotti árvalus ođđa 5. lađas § 20 , mearriduvvui 3 jiena vuostá
Møtelederskapets innstilling , unntatt vedtatte endringer , ble enstemmig vedtatt .
Čoahkkinjođihangotti árvalus , earret mearriduvvon árvalusat mearriduvvui ovttajienalaččat .
Steinar Pedersen John Henrik Eira
Steinar Pedersen John Henrik Eira
Roger Pedersen Egil Olli
Roger Pedersen Egil Olli
Roger Pedersen ( til voteringen )
Roger Pedersen ( čoahkkinortnegii )
Et forslag som er utformet på bakgrunn av innstillingen til plenum , tas opp til avgjørelse sammen med innstillingen når forslagstilleren har fremmet det .
Go lea eavttuhus mii lea hábmejuvvon árvalusa vuođul mii galgá dievasčoahkkimii , de dat mearriduvvo oktanaga árvalusain go eavttuheaddji lea ovddidan dan .
Nåværende siste punkt i § 24 strykes og erstattes med :
Dáláš maŋimuš lađas § 24 sihkkojuvvo ja sadjái biddjo :
Utsending av sakspapirer
Áššebáhpiriid sádden
Ny siste setning i 1. avsnitt i § 24 :
Ođđa maŋemus cealkka § 24 , vuosttas teakstaoassái :
Den som får mer enn halvparten av de avgitte stemmene , ansettes .
Son gii oažžu eanet go beali buot jienastuvvon jienastagain , lea biddjojuvvon virgái .
Saken avsluttet 1. mars 2000 kl. 16.20 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui njukčamánu 1. b. dii. 16.20
Sak 9/00 Revisjon av sameloven og reglene for valg av Sameting
Ášši 9/00 Sámelága ja Sámedikki válganjuolggadusaid revideren
Saken påbegynt 1. mars 2000 kl. 16.40 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui njukčamánu 1. b. dii. 16.40
NOU 1984:18 Om samenes rettsstilling kap 11 ( særlig sidene 516- 546 )
NOU 1984:18 Sámi vuoigatvuođa dili birra kap. 11 ( erenoamážit siiddut 516-546 )
Valgordningsutvalget innstilling
Válgaortnelávdegotti árvalus
Utskrift av møtebok sak 31/95
Čoahkkingirjji oassi áššis 31/95
Fullmaktkomiteens innstilling
Fápmuduslávdegotti árvalus
Valgreglene
Válganjuolggadusat
Valgregelutvalgets innstilling
Válganjuolggaduslávdegotti árvalus
Valgorganene
Válgáorgánat
Sametinget går inn for at det nedsettes et organ som kalles « Sametingets valgnemnd » .
Sámediggi árvala ahte ásahuvvo orgána mii gohčoduvvo « Sámedikki válgalávdegoddin » .
Valgnemnden bør bestå av 5 medlemmer med varamedlemmer og disse bør besitte gode kunnskaper om valg .
Válgalávdegottis galggašedje leat 5 lahttu ja sis várrelahtut , ja sis galggašii leat buorre máhtolašvuohta válgga birra .
Sametinget foreslår også at de oppgavene som kretssamevalgstyrene har utført legges til Sametingets valgnemnd .
Sámediggi evttoha maiddái ahte dat doaimmat mat kreatsasámeválgastivrrain leat biddjojuvvojit Sámedikki válgalávdegoddái .
Disse oppgavene er av en slik karakter at de med fordel kan løses av en slik nemnd .
Dát barggut leat dakkárat maid lea buoret bidjat dán lávdegoddái .
Fordelen med dette er at oppgavene som kretssamevalgstyrene i dag utfører blir mer samordnet , samme praksis utvikler seg og listestillerne får kun et organ å forholde seg til .
Ovdamunni dainna lea dat go doaimmat maid kreatsasámeválgastivrrat otne barget šaddet eanet oktiičadnojuvvot , seamma geavahus ovddiduvvo , ja listaevttoheaddjiin lea dalle dušše okta orgána man ektui bargat .
Sametingets administrasjon kan fungere som sekretariat for en slik valgnemnd og de eksterne midlene som er brukt til drift av kretssamevalgstyrene brukes av administrasjonen til ekstrahjelp i valgåret .
Sámedikki hálddahus sáhttá doaibmat dán válgalávdegotti čállingoddin ja dat sierra ruđat mat leat geavahuvvon kreatsasámeválgastivrraide biddjojuvvojit hálddahusa geavahussii mii viežžá lassiveahki válgajagi .
Når det gjelder samevalgstyrene foreslår Sametinget ingen endringer i regelverket .
Sámediggi ii evttot makkárge rievdadusaid njuolggadusaide mat gusket sámeválgastivrraide .
Mandat og kretsfordeling Sametinget er enig i at mandat og kretsfordelingen må ses på videre .
Áirras- ja kreatsajuohkuSámediggi lea ovttaoaivilis ahte áirras- ja kreatsajuoguin ferte bargat ain viidáseappot .
Dagens system oppleves ikke rettferdig for en stor del av velgermassen og dette kan få konsekvenser for Sametingets legitimitet - ikke bare på representativiteten .
Ollu jienasteddjiid mielas ii leat otnáš vuogádat rievttalaš ja das sáhttet leat váikkuhusat Sámedikki dohkkejupmái - ii dušše representativitehtii .
Etter at det har vært avviklet 3 sametingsvalg har man grunnlag nok til å se tendensene , og på det grunnlaget vurdere og foreslå endring i dagens valgkretsinndeling / mandatfordeling .
Maŋŋá go leat leamaš 3 sámediggeválgga , de lea mis vuođđu doarvái geahčadit tendeanssaid ja dan vuođul árvvoštallat ja evttohit rievdadusaid otnáš válgakreatsajuhkui / áirrasjuhkui .
Sametinget er derfor av den oppfatning at utvalget bør forsette sitt arbeid med å finne rettferdige og gode modeller som kan høve for fremtiden .
Danne lea Sámedikkis dat oaidnu ahte lávdegoddi berre joatkit barggus ahte gávdnat rievttalaš ja buriid málliid mat sáhttet leat ávkkálaččat boahtteáiggis .
Med dette oppnår en også en samkjøring med de endringer Stortingets valglovkomite vil foreslå .
Dan bokte sáhttá maiddái oktii čatnat daid rievdadusaid maid Stuorradikki válgaláhkalávdegoddi evttoha .
Endringer i valgkretsene og mandatfordeling kan da gjøres gjeldende til valget i 2005 .
Rievdadusaid válgakreatsaid ja áirrasjuogu ektui sáhttá dalle bidjat guoskat válgii mii dollojuvvo 2005:s .
Imidlertid er utvalget enig i at noen endringer angående mandatfordeling bør gjøres til valget i 2001 , grunnet de store forskjellene i antall manntallsførte kretsene i mellom .
Dattetge lea lávdegoddi ovttaoaivilis ahte muhtun rievdadusaid mat gusket áirrasjuhkui seađášii bidjat gustot juo 2001 válggas , go válgakreatsain leat nu stuorra erohusat dan ektui man ollugat leat čálihuvvon jienastuslohkui .
For å rette opp noen av disse skjevhetene foreslår Sametinget at sameloven § 2-4 endres med følgende tillegg :
Njulgen dihtii dán bonjuvuođa evttoha Sámediggi ahte sámelága § 2-4 rievdaduvvo ja dasa lasihuvvo :
I tillegg velges ett mandat fra hver av de to kretsene som har flest innmeldte i samemanntallet etter at innskrivingen i samemanntallet er avsluttet før valget .
Dasto válljejuvvo okta áirras guovtti dakkár válgakreatsas gos leat eanemus olbmot sámi jienastuslogus maŋŋá go sámi jienastuslohkui čáliheapmi lea loahpahuvvon ovdal válgga .
Forslagsrett - listestillere
Evttohanvuoigatvuohta - listtuid evttoheaddjit
Søknaden må være underskrevet av medlemmer for hovedstyret .
Váldostivrra lahtut fertejit leat čállán vuollái ohcama .
Videre må det sammen med søknaden om registrering legges fram for Sametinget egenhendig erklæring fra minst 200 personer som har stemmerett ved sametingsvalg , om at de ønsker enheten registrert .
Dasto galgá ovttas registrerenohcamiin biddjojuvvot ovdan Sámediggái julggaštus maid unnimusat 200 olbmo leat ieža vuolláičállán , ja geain lea jienastanvuoigatvuohta sámediggeválggas , ahte áigot registrerehit ovttadaga .
Sametinget foreslår derfor at samelovens § 2-7 , 2. ledd endres til følgende ordlyd :
Sámediggi evttoha ge danne ahte sámelága § 2-7 , nuppi lađđasii lasihuvvo čuovvovaš :
Forslagsrett i valgkretsene har alle som er innført i samemanntall i kretsen .
Evttohanvuoigatvuohta válgakreatsain lea buohkain geat leat čálihuvvon válgakreatsa sámi jienastuslohkui .
Et forslag til valgliste må være underskrevet av minst tretti samer med forslagsrett .
Válgalistoevttohusa galget leat vuolláičállán uhcimusat 30 sápmelačča geain lea evttohanvuoigatvuohta .
Rettferdig kjønnsfordeling
Rievttalaš juohkáseapmi sohkabeliid ektui
Utvalget foreslår at regelverket endres slik at listene som godkjennes må ha en 60/40 prosent fordeling av begge kjønn på listene , samt at tilleggsmandatene må gå til det kjønnet som har fått minst representanter på Sametinget .
Lávdegoddi evttoha ahte njuolggadusat rievdaduvvojit nu ahte listtuin mat dohkkehuvvojit galgá juohku sohkabeliid ektui leat 60/40 proseantta , ja ahte lassiáirasiid ferte oažžut dat sohkabealli mas leat uhcimus áirasat Sámedikkis .