pere/sami_parallel huggingface dataset:
Boken inneholder termer som studenter møter på i samiske språkstudier på høgskole og universitetet .
Girjjis leat tearpmat masa sámegiela oahppit oahpásnuvvet allaskuvllain ja universitehtain .
Boka er også bra for alle som jobber med samisk språk .
Girji lea muđuige buorre buohkaide geat barget sámegielain .
Lenker til samarbeidsorganer
Njuolggogeainnut
Her finner du lenker til våre samarbeidspartnere og andre nyttige nettressurser .
Dás vuolábealde gávnnat njuolggogeainnuid Sámi giellalávdegotti ovttasbargoorgánaide .
Dansk språknævn
Davviriikkalaš giellaráđđi
Føroyska málnevndin
Dánskka giellalávdegoddi
Nettsted for språknemndene i Norden
Davviriikkaid giellalávdegottit
Nordens språkråd
Divvunprográmma sámegillii
Nordplus Sprog
Nordplus Sprog
Sametinget i Norge
Norgga giellaráđđi
Sametinget i Sverige
Norgga sámediggi
Samisk korrekturverktøy
Ruonaeatnama giellalávdegoddi
Samisk ordatabank
Ruoŧa giellaráđđi
Språkrådet i Norge
Suoma giellaráđđi
Sverigefinsk språkvård
Suoma giellaráđđi Ruoŧas
Bibliotekfaglig
Girjeráju fágalašvuohta
Sametingets bibliotek er en del av Sametingets administrasjon .
Sámedikki girjerádju lea oassi Sámedikki hálddahusas .
Biblioteket har Norges største samling av bøker og annet materiell på samisk språk og om samiske forhold .
Bibliotehkas lea Norgga stuorámus girječoakkáldat ja eará ávdnasat sámegillii ja sámi dilálašvuođaid birra .
Biblioteket er åpent for alle .
Girjerádju lea rabas buohkaide .
Samisk bibliografi Samisk bibliografi i Norge forvaltes av Nasjonalbiblioteket .
Sámi bibliografiija Nationalbiblioteket hálddaša Sámi bibliografiija Norggas .
Også i Sverige og Finland utarbeides samiske bibliografier .
Maiddái Ruoŧas ja Suomas ráhkaduvvojit sámi bibliografiijat .
Du finner mer informasjon om dem i venstremenyen .
Eanet dieđut daid birra leat gurotbeale fálus .
Samiske bibliotek Sametinget har utarbeidet oversikter over samiske bibliotek , og andre bibliotek med samiske samlinger og kilder .
Sámi girjerájut Sámediggi lea ráhkadan listta mii čájeha sámi girjerájuid , ja eará girjerájuid main leat sámi čoakkáldagat ja gáldut .
Samiske databaser Samisk spesialbibliotek har katalogen sin i Bibsys Ask .
Sámi girjekátalogaid gáldut Sámi sierrabibliotehka kataloga lea Bibsys Ask:s .
Du finner også andre databaser med samisk innhold på nett .
Neahtas leat maid eará diehtovuođut sámi sisdoaluin .
Under menyen Søk og finn øverst finner du flere av dem .
Oza ja gávnna-fálus bajimuččas gávnnat máŋga dain .
Tilskudd til samiske samlinger Sametinget har etablert en tilskuddsordning til bibliotek og institusjoner som ønsker å etablere eller utvide sin samiske samling .
Doarjja sámi čoakkáldagaide Sámediggi lea ásahan doarjjaortnega daid girjerájuid ja ásahusaid várás , mat háliidit ásahit dahje viiddidit sámi čoakkáldagaideaset .
Kunngjøring skjer årlig og tildeling på bakgrunn av Sametingets prioriteringer .
Almmuheapmi dáhpáhuvvá jahkásaččat ja juolludeapmi dáhpáhuvvá Sámedikki vuoruhemiid vuođul .
Bokbusser Sametinget i Norge bevilger årlig tilskudd til investeringer og drift av bokbusser i samiske bosettingsområder i Norge .
Girjebusset Sámediggi Norggas juolluda jahkásaččat doarjagiid girjebusseháhkamiidda ja - jođiheapmái sámi ássanguovlluin Norggas .
Også i Sverige og Finland finnes det bokbusser som betjener samiske brukere .
Maiddái Ruoŧas ja Suomas leat girjebusset mat bálvalit sámi geavaheddjiid .
Tjenester
Bálvalusat
Bibliotekets viktigste tilbud til deg som lånekunde er muligheten til å søke ( på nett ) og utlån av kilder .
Girjeráju deaŧaleamos fálaldat dutnje luoikkaheaddjin lea vejolašvuohta ohcat ( neahtas ) ja luoikat gálduid .
Vi tilbyr også utlån av mindre boksamlinger til andre bibliotek i tidsavgrensede perioder .
Mii fállat maid luoikat uhcit girječoakkáldagaid eará girjerájuide ráddjejuvvon áigái .
Nett og multimedia Sametingets bibliotek tilbyr et eget nettsted med søkemotorer og nyttige lenkesamlinger .
Neahtta ja multimedia Sámedikki girjerádju fállá sierra neahttabáikki oktan ohcanreaidduiguin ja ávkkálaš leaŋkačoakkáldagaiguin .
I bibliotekets lokaler i Sametingsbygningen har vi AV- og microfilm-utstyr og datamaskiner som kan benyttes av publikum .
Girjeráju lanjain Sámedikkis leat mis AV- ja microfilbmareaiddut ja dihtorat maid olbmot besset geavahit .
Utlån Biblioteket er åpent for alle .
Luoikkaheapmi Sámedikki girjerádju lea rabas buohkaide .
For lånere som bor utenfor Karasjok foregår utlånet vanligvis gjennom lånerens nærmeste bibliotek .
Luoikkaheaddjit geat eai oro Kárášjogas besset dábálaččat luoikkahit girjjiid lagamus girjerájus .
Vi er behjelpelig med å besvare spørsmål på telefon , e-post eller fax .
Mii vástidit gažaldagaid telefovnnas , e-poasttas dahje fávssa bokte .
Bistand og veiledning Sametingets bibliotek er behjelpelig med å utarbeide lister over anbefalt litteratur og materiell til innkjøp ved oppbygging av egne samiske samlinger på bibliotekene .
Veahkki ja neavvun Sámedikki girjerádju sáhttá neavvut girjerájuid go dat áigot oastit girjjiid ja girjerádjoávdnasiid iežaset sámi čoakkáldagaide .
Ved å henvende seg til biblioteket kan man få hjelp til å finne relevant litteratur og til å søke i databaser og andre informasjonskilder .
Go váldá oktavuođa girjerájuin , de mii sáhttit veahkehit gávdnat guovdilis girjjálašvuođa ja ohcat diehtovuođuin ja eará diehtogálduin .
Forvaltningsbibliotek Sametingets bibliotek er en del av Sametingets administrasjon og lokalisert i Sametingsbygningen i Karasjok , og fungerer som forvaltningsbibliotek for parlamentet .
Hálddašangirjerádju Sámedikki girjerádju lea oassi Sámedikki hálddahusas ja das leat lanjat Sámediggevisttis Kárášjogas , ja doaibmá parlameantta hálddašangirjerádjun .
Prosjektmidler til forsøks- og utviklingsarbeid i samiske barnehager
Prošeaktaruđat geahččaladdan- ja ovdánahttinbargguide mánáidgárddiin
Formålet er at barnehagene gjennom prosjektarbeid skal gjennomføre ulike tiltak med tanke på å fremme bruk av samisk språk og kultur i barnehagen .
Ulbmil lea ahte mánáidgárddit prošeaktabargguid bokte galget sáhttit čađahit iešguđetlágan doaibmabijuid mat ovddidit sámegiela ja kultuvra geavaheami mánáidgárddis .
Sametinget disponener prosjektmidler innen forsøks- og utviklingsarbeid i samiske barnehager .
Sámedikkis leat prošeaktaruđat geahččaladdan- ja ovdánahttinbargguide sámi mánáidgárddiin .
1. april 2007 .
Cuoŋumánu 1. beaivvi 2007 .
Mer informasjon
Mer informasjon
Sametingets opplærings- , språk- og kulturavdeling
Eanet dieđuid oažžu Sámedikki oahpahus- , giella- ja kulturossodat
telefon 78 48 42 00
telefovdna 78 48 42 00
telefaks 78 48 42 42
telefáksa 78 48 42 42
Randi Juuso , tlf. 78 48 42 20
Randi Juuso , tlf. 78 48 42 20
Margrethe Eira Bjørn , tlf. 78 48 42 21
Margrethe Eira Bjørn , tlf. 78 48 42 21
Skjema - Barnehage prosjekt
Skjema - Barnehage prosjekt
Skovvi - Mánáidgárdi prošeakta
Skovvi - Mánáidgárdi prošeakta
Samisk språknemnds organisering og oppgaver
Sámi giellalávdegotti organiseren ja doaimmat
Samisk språknemnd er et underorgan for Samisk parlamentarisk råd .
SGL lea Sámi parlamentáralaš ráđi vuollásaš orgána .
Sametingene i Norge , Sverige og Finland finansierer Samisk språknemnd .
Suoma , Ruoŧa ja Norgga sámedikkit ruhtadit SGL doaimma .
SSN`s offentlige språk er samisk , norsk , / svensk finsk og russisk .
SGL virggálaš gielat leat sámegiella , suomagiella , dáro- / ruoŧagiella ja ruoššagiella .
Samarbeidsorganer er Sametingene i Norge , Sverige og Finland og sameforeningenen på Russisk side , universiteter , høgskoler og fagorganer .
Ovttasbargoorgánat leat Sámedikkiid giellaorgánat ja Ruoššabealde sámi searvvit , universitehtat , allaskuvllat ja fágaorgánat
Samisk parlamentarisk råds plenum oppnevner språknemndas 12 medlemmer for fire år . Disse har Sametingene og sameforeningene i Russland foreslått .
Sámi parlamentáralaš ráđi dievasčoahkkin nammáda giellalávdegotti 12 lahtu njealji jahkái , maid sámedikkit ja Ruošša sámi searvvit leat evttohan .
Det velges 3 medlemmer og fra hvert land pluss varamedlemmer for hver enkel medlem .
Váljjejuvvojit 3 lahtu ja sin sadjásaččat guđege riikas , Suomas , Ruoŧas , Norggas ja Ruoššas .
Medlemmene fra de enkelte land skal representere de forskjellige samiske språkene : sør , - lule , - nord , - enare , , - skolte og kiltin- og tersamisk .
Guđege riika lahtut ovddastit sierra sámegielaid : lulli- , julev- , davvi- , , anáraš- nuortalaš- , gieldda- ja darjjesámegiela Sámi giellalávdegotti doaimmat leat earret eará ;
bevare og utvikle samisk språk ,
Gáhttet ja ovddidit sámegiela
besørge felles terminologi- og normeringsarbeid ,
Terminologiija- ja normerenbargut Neavvut sámegiela áššiin
gi råd i saker som gjelder samisk språk ,
Oktasaš tearbma- ja sátnebáŋkku ( Risten.no )
holde kontakt med andre institusjoner i Sápmi og internasjonalt
Doallat oktavuođaid ásahusaiguin sámis ja gaskkariikalaččat
koordinere samisk språkarbeid ,
Koordineret sámi giellaprošeavttaid
bedre det samiske språkets stilling ,
Diehtojuohkin Tearbmajoavkkuid bargu :
Granske nye ord og termer – Termprosjekter – Termlister – Nye ord
Dárkkistit ođđa sániid ja tearpmaid – Tearbmaprošeavttat – Tearbmalisttut – Ođđa sánit
Publisere ord og termer på Internet – Termgruppemøtet » godkjenner ”
Almmuhit sániid ja tearpmaid interneahtas – Tearbmajoavkočoahkkin dohkkeha
Ta imot merknader for ord og termer fra publikum - legge ut nye ord til høring på nettet , slik at publikum kan kommentere disse .
Vuostáiváldit mearkkašumiid sániide ja tearpmaide álbmogis – Bidját ođđa sániid » gulaskuddamii ” nehttii , olbmot besset kommenteret daid .
Samarbeid med andre termgrupper og fagkyndige – Sametingenes språkorganer – Høyere utdanningsinstitusjoner Språkkonsulentenes oppgaver :
Ovttasbargu eará tearbmajoavkkuiguin ja fágaáššedovdiiguin . – Sámedikkiid giellaorgánat – Alitoahppaninstitušuvnnaiguin Giellakonsuleanttaid bargu :
Forberede termlister eller ord til termgruppens møter .
Ráhkkanáhttit tearbmalisttuid / sániid tearbmajoavkku čoahkkimiidda .
Formidle godkjente ord videre ( språknemnda og ordbanken ) Språkseksjonene :
Dohkkehuvvon sániid doaimmahit viidásit . ( giellalávdegoddái ja sátnevuorkái ) Giellajuhkosat :
Hver språkseksjon har minimum 3 medlemmer , hver seksjon har en leder , som igjen er SSNs faste medlem .
Juohke giellajuhkosis golbma lahtu , juohke juhkosis ságadoalli , gii lea SGL fásta lahttu
Vedtakene sendes SSN
Mearrádusaid sáddet SGLii
Språkseksjonenes vedtak legges ut på nettet .
Mearrádusat dievasčoakkámii dieđáhusáššiin
Samisk språknemnds vedtekter
Sámi giellalávdegotti njuolggadusat
Språkrøkt
Giellagáhtten
Samisk blir ofte påvirket av svensk , norsk og finsk .
Ruoŧagiella , dárogiella ja suomagiella báidnet dávjá sámegiela .
Derfor er det alltid viktig med språkrøkt .
Danne lea álo dárbu gielladikšumii .
Hvis noen har innspill eller spørsmål som vi burde ta opp her så gi gjerne beskjed til administrasjonen .
Jus álbmogis leat jearaldagat dahje sávaldagat man birra mii berret čállit , de áinnas cavgilehpet Sámi giellalávdegotti hálddahusa .
Kontaktinformasjon fins på hovedsiden .
Oktavuohtadieđut leat almmuhuvvon álgosiidus .
Om verbet " Leat "
Vearba " Leat "
Handlernomen
Dahkkinomen
I samisk kan en lage nye ord ved å ta utgangspunkt i et annet ord , f.eks. kan en lage substantiver og adjektiver av verb eller omvendt .
Sámegielas sáhttá ođđa sániid ráhkadit eará sáni vuođul , omd sáhttá vearbbas dahkat substantiivva dehe adjektiivva ja nuppe ládje .
Dette kalles for avledning .
Dan gohčodit suorggideapmin .
Her finnes en forklaring på hvordan en lager handlernomen , dvs. substantiver og adjektiver som forteller hva en er eller kalles for når vedkommende gjør noe .
Dás čilgejuvvo movt vearbbain sáhttá ráhkadit dahkkinomeniid , substantiivvaid ja adjektiivvaid mat muitalit mii muhtun lea go dahká juoidá .
Pronomenet " Ieš " på nordsamisk
Pronomen IEŠ
Pronomenet " selv " på nordsamisk bøyes på veldig mange måter , og mange ganger brukes nettopp dette pronomenet feil .
Pronomen Ieš sojahuvvo hui máŋgga ládje , ja máŋgii sojahuvvo juste dát pronomen boastut .
Særlig bøyningene i dualis og pluralis kan være vanskelige .
Earenoamážit sáhttet guvttiid- ja máŋggaidlogu hámit leat váddásat .
" Gaskaneaset " - eller hvordan ?
Gaskaneaset vai movt ?
Bøŧninga av enkelte adverber på nordsamisk er for mange vanskeligere å huske enn andre .
Soames advearbbaid sojahanmálle lea váddáset muitit dahje fuobmát go earáid .
Dette gjelder særlig når grunnordet + possessive suffikser skal bøyes i personer og tall .
Dát guoská earenoamážit go possessiiva suffivssaid galgá sojahit persovnnaide ja loguide .
Når skal man bruke gaskaneaset ( seg i mellom ) og hvilke andre former finnes ?
Goas galgá leat gaskaneaset ja makkár eará hámit gávdnojit ?
Adjektivets attributter og predikativer
Adjektiivvaid attribuhttahápmi ja predikáhtahápmi
Et adjektiv forklarer om hvordan en substantiv er .
Adjektiiva lea sátni mii čilge movt dehe makkár juoga lea .
Adjektivet brukes som attributt eller predikativ .
Adjektiiva sáhttá leat attribuhtahámis ja predikatiivvahámis .
Som attributt er adjektivet foran substantivet og bøyes ikke .
Adjektiivvas lea attribuhttahápmi ovddabealde substantiivva , ja dalle ii sojahuvvo adjektiiva .
Som predikativ kommer adjektivet etter substantivet .
Adjektiivvas lea predikatiivahápmi maŋábealde substantiivva .
Begge to eller toeina
Guovttá vai guoktin
Her er forklaringen på når hver av dem kan brukes .
Guoktin ja guovttá sániin lea goabbat mearkkašupmi .
Sametinget kjemper for folkeretten
Sámediggi čuolaha álbmotrievtti beale
Arbeidet med Finnmarksloven er en av de største og vanskeligste utfordringene Sametinget har stått overfor .
Bargu Finnmárkkulágain lea okta dain stuorámus ja váddáseamos hástalusain mat Sámedikkis leat leamaš .
Et samlet Sametingsplenum har vedtatt at en framtidig Finnmarkslov må være innenfor udiskutable folkerettslige rammer .
Ovttamielalaš Sámedikki dievasčoahkkin lea mearridan ahte boahttevaš Finnmárkkuláhka ferte leat čielga álbmotrievttálaš rámmaid siskkobealde .
Det forslaget som foreligger i dag oppfyller ikke samenes rettigheter som urfolk .
Dát evttohus mii dál lea ii ollašuhte sámiid vuoigatvuođaid go lea eamiálbmot .
Sametinget og andre representanter for det samiske folk ble langt på vei holdt utenfor da regjeringen utformet sitt lovforslag .
Sámediggi ja eará sámi álbmoga ovddasteaddjit dollojuvvojedje oalle guhkás olggobealde dalle go Ráđđehus barggai láhkaevttohusainis .
Regjeringen brøt dermed konsultasjonsplikten i henhold til ILO-konvensjonen nr. 169 om urfolks rettigheter .
Dainna rihkui Ráđđehus ráđđádallangeatnegasvuođa ILO-konvenšuvnna nr 169 mielde , eamiálbmogiid vuoigatvuođaid birra .
Dette er i strid med folkeretten , og ILOs ekspertkomité har gjort norske myndigheter oppmerksom på deres brudd med folkerettslige forpliktelser .
Dát ii soaba oktii álbmotrivttiin , ja ILO áššedovdilávdegoddi lea fuomášuhttán Norgga eiseválddiide ahte dat leat rihkkon iežaset álbmotrievttálaš geatnegasvuođaid .
Vi vet ikke hvorfor Regjeringen har holdt oss utenfor , men konstaterer at lovforslaget vil svekke eksisterende samiske rettigheter .
Mii eat dieđe manne Ráđđehus doalai min olggobealde , muhto konstateret ahte láhkaevttohus fuonida daid vuoigatvuođaid mat sámiin dál leat .
Regjeringens forslag til Finnmarkslov har blitt liggende i Stortinget i snart to år .
Ráđđehusa Finnmárkkuláhkaevttohus lea leamaš Stuorradikkis measta guokte jagi .
Og sjelden , eller kanskje aldri , har vi opplevd at et lovforslag har blitt liggende så lenge .
Ja hárve , dahje várra eat goassige , leat vásihan ahte láhkaevttohus orru doppe nu guhká .
Det er også enestående at Regjeringen , etter fremleggelse av lovforslaget , bestiller to ulike utredninger for å belyse sitt eget lovforslag .
Lea maiddái eahpedábaláš go Ráđđehus , maŋŋá go lea ovddidan láhkaevttohusa , diŋgo guokte sierralágan čielggadusa čuvget iežas láhkaevttohusa .
Dette vitner om mangelfullt juridisk forarbeid og dårlige politiske håndverk fra Regjeringens .
Dát duođašta dan ahte dás lea leamaš váilevaš juridihkalaš ovdabargu ja heajos politihkalaš bargu Ráđđehusa beales .
Vi er nå på oppløpsiden .
Mii leat dál loahpahanoasis .
Stortingets justiskomité har bedt Sametinget om å delta i konsultasjoner i sluttfasen av arbeidet .
Stuorradikki Justiisalávdegoddi lea bivdán Sámedikki searvat ráđđádallamiidda barggu loahppaoasis .
Dette er noe konstitusjonelt helt nytt i Norge , da det er Regjeringen – ikke Stortinget – som skal gjennomføre slike konsultasjoner .
Dat go Stuorradiggi čađaha dán lágan ráđđádallamiid lea konstitušuvnnalaččat áibbas ođas Norggas , go Ráđđehus han dat galgá dan dahkat .
Når justiskomiteen likevel ønsker å oppfylle myndighetenes forpliktelser har vi stilt oss positive til det .
Go Justiisalávdegoddi liikká háliida ollašuhttit eiseválddiid geatnegasvuođaid , de leat dat min mielas buorre .
Sametinget har nylig blitt enig med justiskomiteens leder i Stortinget , Trond Helleland ( H ) , om å prøve å få Finnmarksloven vedtatt innen sommeren 2005 .
Sámediggi lea gieskat šaddan ovttaoaivilii Stuorradikki justiisalávdegotti jođiheddjiin , Trond Helleland ( Olgešbellodat ) , ahte geahččalit geassit 2005 mearridit Finnmárkkulága .
Til nå har Sametinget bidratt mest i konsultasjonene med norske myndigheter .
Dán rádjai lea Sámediggi eanemus váikkuhan ráđđádallamiin Norgga eiseválddiiguin .
Vi forventer nå at justiskomiteen kommer på banen , og etablerer en tett og forpliktende dialog med Sametinget .
Mii vuordit ahte Justiisalávdegoddi váikkuhišgoahtá , ja ásaha čavga ja geatnegahtti diáloga Sámedikkiin .
Vi er overbevist om at Sametingets uttalelse og arbeid forøvrig er en av de viktigste årsakene til at Stortinget har skjønt at Regjeringens forslag ikke kan vedtas uten betydelige endringer .
Mis lea nana jáhkku dasa ahte Sámedikki cealkámuš ja bargu muđui lea okta dain deaŧaleamos ákkain go Stuorradiggi lea ádden ahte Ráđđehusa evttohus ii sáhte meannuduvvot almmá stuorra rievdadusaid haga .
Hovedutfordringen nå er at Regjeringens lovforslag er nokså langt unna det Sametinget ønsker – og langt unna det som er Norges folkerettslige forpliktelser overfor den samiske befolkningen .
Váldohástalussan dál lea dat go Ráđđehusa láhkaevttohus spiehkasta oalle ollu Sámedikki sávaldagas – ja lea guhkkin eret Norgga álbmotrievttálaš geatnegasvuođain sámi álbmoga ektui .
På vår side har vi tung norsk og internasjonal folkerettsekspertise , som mener at Regjeringens forslag bryter med internasjonale prinsipper for behandling av urfolk .
Min bealde leat nana norgalaš ja riikkaidgaskasaš álbmotriekteáššedovdit , geat oaivvildit ahte Ráđđehus rihkku riikkaidgaskasaš prinsihpaid dan ektui movt meannudit eamiálbmogiiguin .
På denne måten blander lovforslaget sammen rettigheter og forvaltning – det prinsipielle og det praktiske .
Dáinna vugiin seaguha láhkaárvalus oktii vuoigatvuođaid ja hálddašeami – prinsihpalaš beali ja geavatlaš beali .
For Sametinget er det åpenbart at vi samer ikke kan gi avkall på rettigheter mot en passelig gjenytelse fra norske myndigheter .
Sámediggái lea čielggas dat ahte mii sámit eat galgga luohpat vuoigatvuođain Norgga eiseválddiid govttolaš vuosteattáldaga fállama vuostá .
Vi krever omfattende endringer i lovforslaget .
Mii gáibidit stuorra rievdadusaid láhkaevttohusas .
Det viktigste er å få på plass lovparagrafer som anerkjenner de rettighetene det samiske folk faktisk har .
Deaŧaleamos lea oažžut sadjái láhkaparagráfaid maiguin dohkkehuvvojit dat vuoigatvuođat mat sámiin duođai leat .
Først når lovens tolkning og tilpasning til folkeretten er foretatt , er det meningsfylt å diskutere praktiske ordninger for forvaltning av land og vann i Finmark .
Easkka dalle go lága dulkon ja heiveheapmi álbmotriektái lea čađahuvvon , lea jierpmálaš ságastallat geavatlaš ortnegiid birra movt hálddašit eatnamiid ja čáziid Finnmárkkus .
Finnmarksloven er den viktigste folkerettslige saken i Norges nyere historie .
Finnmárkkuláhka lea deaŧaleamos álbmotrievttálaš ášši Norggas ođđaset historjjás .
Hvordan saken behandles er av avgjørende betydning for Norges troverdighet i internasjonale spørsmål .
Das movt dat ášši meannuduvvo lea mearrideaddji mearkkašupmi Norgga luohttámuššii riikkaidgaskasaš áššiin .
Dette gjelder også for Norge som internasjonalt forbilde i arbeidet for urfolkenes rettigheter og øvrig menneskerettighetsarbeid .
Dát guoská maiddái Norgii riikkaidgaskasaš ovdagovvan eamiálbmot vuoigatvuohtabarggus ja muđui olmmošvuoigatvuođabarggus .
Sametinget er klar over de forpliktelser vi har , ikke bare overfor samene i Norge , men også overfor samer i våre naboland .
Sámediggi dovdá bures daid geatnegasvuođaid mat mis leat , ii dušše Norgga beale sámiid ektui , muhto maiddái sámiid guovdu min ránnjáriikkain .
Vi vet at vårt arbeid følges nøye av urfolk verden over .
Mii diehtit ahte eamiálbmogat miehtá máilmmi čuvvot dárkilet min barggu .
Første gang publisert 21.02.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 21.02.2005
Kulturminneregistrering i Reisa nasjonalpark
Kulturmuittuid registreren Ráissa álbmotmeahcis
Rundt 70 samiske kulturminner er denne høsten registrert i Reisa nasjonalpark og Ráisduottarháldi landskapsvernområde i Troms .
Sullii 70 sámi kulturmuittu leat dán čavčča registrerejuvvon Ráissa álbmotmeahcis ja Ráisduottarháldi eanadatsuodjalanguovllus Romssas .
Čilla ( skyteskjul til jakt ) ved Guhkesjávri , Ráisduottar Ingvild Larsen
Čilla Guhkesjávrris , Ráisduoddaris Ingvild Larsen
Árran ved Guhkesjávri , Ráisduottar Ingvild Larsen
Árran Guhkesjávrris , Ráisduoddaris Ingvild Larsen
Arbeidet er gjort av arkeologer i kulturvernteamet i samarbeid med Cohkolat reinbeitedistrikt ved Peer M. Gaup .
Barggu leat čađahan kultursuodjalanteama arkeologat ovttas Cohkolat boazoorohagain Peer M. Gaup bokte .
Det er funnet ulike typer fangstanlegg , boplasser og gjemmer ( kjøttgjemmer og skattegjemmer ) , gravplasser og lekeplasser for barn .
Doppe leat gávdnon iešguđetlágan bivdorusttegat , ássansajit ja čiegát ( biergočiegát ja árdnahávddit ) , hávdesajit ja mánáid duhkoraddansajit .
Kulturminnene spenner over et langt tidsrom .
Doppe leat guhkesáiggi kulturmuittut .
De ligger i områder som i dag er sentrale for reindrifta og vitner om kontinuitet i bruk .
Dat lea dakkár sajiin mat dál leat hui deaŧalaččat boazodollui ja čájehit oktilaš geavaheami .
Sametinget har fått registreringsoppdraget av Fylkesmannen i forbindelse med forvaltningsplanen for området .
Fylkkamánni lea guovllu hálddašanplána oktavuođas addán Sámediggái registreren ¬barggu .
Hensikten er blant annet å se om ferdsel knyttet til friluftsliv og reindrift har ført til slitasje på kulturminnene .
Ulbmilin lea earret eará geahččat leatgo kulturmuittut billahuvvan astoáiggi ja boazodoalu vánddardeami geažil .
Tilskudd til helse- og sosialtjenester 2007 ( 2. gangs utlysning )
Prošeaktaruđat dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaide 2007 ( 2. geardde almmuhus )
Målgruppe for tiltakene er den samiske befolkningen i Norge .
Doaibmabijuid ulbmiljovku lea sámi álbmot Norggas .
Kommuner , fylkeskommuner , offentlige institusjoner , organisasjoner og bedrifter som har virksomhet rettet mot den samiske befolkning kan søke om prosjektmidler .
Prošeaktaruđaid sáhttet ohcat gielddat , fylkkagielddat , almmolaš ásahusat , organisašuvnnat ja fitnodagat , main leat doaimmat sámi álbmoga várás .
Også prosjekter uten tilknytning til etablerte virksomheter kan tildeles prosjektmidler .
Maiddái dakkár prošeavttaide , mat eai čatnas ásahuvvon doaimmaide , sáhttá oažžut prošeaktaruđaid .
Årlige satsingsområder bestemmes av Sametinget .
Sámediggi vállje jahkásaš ulbmáluššanšurggiid .
Disse satsingsområdene legges til grunn ved prioritering mellom søknadene .
Dát ulbmáluššansuorggit biddjojit vuođđun go ohcamat vuoruhuvvojit .
For 2007 er det vedtatt følgende satsingsområder :
Jagi 2007 várás leat válljejuvvon čuovvovaš ulbmáluššansuorggit :
• Utrednings- og prosjektarbeid med sikte på tilpasning av helse- og sosialtjenester til samisk virkelighet .
• Čielggadan- ja prošeaktabarggut , main lea áigumuš heivehit dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid sámi duohtavuhtii .
• Metodeutvikling og tilretteleggelse av tiltak for ulike behov innenfor den ordinære helse- og sosialtjeneste i samiske områder .
• Doaibmabijuid metodaovddideapmi ja láhčin sámi guovlluid dábálaš dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid iešguđet dárbbuid várás .
• Opplæring av helse- og sosialpersonell i samisk språk og kulturforståelse .
• Dearvvašvuođa- ja sosiálabargiid oahpaheapmi sámegielas ja sámi kulturáddejumis .
• Prosjekt som har som formål og utvikle forslag til gode redskaper for å kunne måle og sikre kvalitet på helse og sosialtilbud til den samiske befolkning
• Prošeavttat maid ulbmilin lea ovdánahttit ja evttohit buriid reaidduid dasa movt mihtidit ja sihkkarastit sámi álbmoga vástesaš dearvvašvuođa- ja sosiálafálaldagaid kvalitehta .
Ta kontakt med Sametinget dersom du har spørsmål eller trenger personlig veiledning til utarbeiding av søknaden :
Jos dus leat gažaldagat dahje dárbbašat peršovnnalaš oaivadusa movt čállit ohcama ásaheami birra , de sáhtát váldit oktavuođa Servodatossodagain Kárášjogas .
Kunngjøring ( samisk )
Almmuhusa ( sámegiella )
Søknadsskjema ( norsk )
Skovi ( dárugiella )
Veiledning for søker ( norsk )
Ohciid bagadus ( dárugiella )
Veiledning for søker ( samisk )
Ohciid bagadus ( sámegiella )
Søknadsskjema ( norsk ) Word
Skovi ( dárugiella ) Word
Omfattende kampanje for samemanntallet
Viiddes sámi jienastuslohkoáŋgiruššan
Sametinget sender nå ut over 300.000 brosjyrer om samemanntallet og skjema for registrering .
Sámediggi sáddii badjel 300.000 gihppaga sámi jienastuslogu birra ja čálihanskoviid .
Målet er å få flere samer til å registrere seg i samemanntallet .
Áigumuššan lei oččodit eanet sápmelaččaid čálihit iežaset sámi jienastuslohkui .
Kampanjen er den største som er gjennomført siden 1989 .
Áŋgiruššan lea stuorámus mii lea čađahuvvon 1989 rájes .
- Ungdom er en av hovedmålgruppene i kampanjen .
Nuorat lea okta áŋgiruššama váldoulbmiljoavkkuin .
Det er vi veldig tilfredse med , ettersom ungdom i dag er underrepresentert i manntallet .
Dainna mii leat hui duhtavaččat go nuorain dál lea vádjitovddastus jienastuslogus .
Det sier leder i Sametingets ungdomspolitiske utvalg ( SUPU ) Laila Nystad .
Nu dadjá Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegotti ( SNPL ) jođiheaddji Laila Nystad .
Landsdekkende distribusjon
Riikkaviidosaš juohkašupmi
Materiellet sendes til til unge velgere og husstander i Finnmark , Troms og valgkrets Nordre Nordland , samt videregående skoler i Sør-Trøndelag , Nord-Trøndelag , Nordland , Troms og Finnmark .
Ávdnasat sáddejuvvojit Finnmárkku , Romssa ja Davit Nordlándda válgabiirre nuorra jienasteddjiide ja bearrašiidda , ja Lulli-Trøndelága , Nordlándda , Romssa ja Finnmárkku joatkkaskuvllaide .
I tillegg vil alle kommuner og fylkeskommuner motta informasjonsmateriell .
Maiddái buot gielddat ja fylkkagielddat ožžot diehtojuohkinávdnasiid .
Kriterier
Eavttut
Et av kravene for å registrere seg i samemanntallet er at minimum en av dine oldeforeldre må ha snakket samisk .
Okta eavttuin beassat čálihit iežas sámi jienastuslohkui lea ahte uhcimusat okta du máttaráhkuin / - ádjáin lei sámegielat .
For mange unge vil dette kravet ikke kunne oppfylles , særlig i områder utenfor indre Finnmark .
Ollu nuorat eai ollašuhte dán gáibádusa , erenoamážit guovlluin olggobealde Sis-Finnmárkku .
Hvis en av foreldrene er registrert , kan også barna registrere seg .
Sii besset čálihit iežaset sámi jienastuslohkui jus nubbi sin váhnemiin lea čálihan iežas dohko .
Fristen for å registrere seg slik at man kan stemme ved dette valget er 31. mai 2005 .
Čálihanáigemearri beassat jienastit dán válggas lea miessemánu 31. b. 2005 .
Foreldre har ansvaret
Váhnemiin lea ovddasvástádus
- Hvis ikke voksne nå tar ansvar og registrerer seg i samemanntallet , tar de også denne muligheten fra kommende generasjoner , sier Nystad avslutningsvis .
- Jus rávesolbmot dál eai váldde ovddasvástádusa ja čálihit iežaset sámi jienastuslohkui , de sii maid bilidit boahtte buolvvaid vejolašvuođaid dan dahkamis , loahpaha Nystad .
Første gang publisert 28.02.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 28.02.2005
Forskrift om bruk av det samiske flagget
Sámi leavgga geavaheami
Fastsatt av Sametinget 27. mai 2004 , i medhold av Sametingets generelle beslutningsmyndighet , og med hjemmel i lov 12. juni 1987 nr. 56 om Sametinget og andre samiske rettsforhold ( sameloven ) § 1-6 annet ledd .
Sámediggi mearridii njuolggadusaid miessemánu 27 b. 2004 Sámedikki dábálaš mearridanválddi vuođul , ja geassemánu 12. b. 1987 mannosaš lága nr. 56 vuođul Sámedikki ja eará sámi riektediliid birra ( sámeláhka ) § 1-6 nubbi teakstaoassi .
§ 1 Det samiske flagget er felles for samene i Norge , Sverige , Finland og Russland og dermed et felles nasjonalsymbol for hele det samiske folket .
§ 1 Sámiin Norggas , Ruoŧas , Suomas ja Ruoššas lea oktasaš leavga , mii dainna lágiin lea olles sámi álbmoga oktasaš álbmotsymbola .
§ 2 Sametinget i Norge gir ved denne forskrift bindende regler for bruk av det samiske flagget på territoriet som omfattes av staten Norge .
§ 2 Norgga beale Sámediggi mearrida dáinna láhkaásahusain geatnegahtti njuolggadusaid das mo sámi leavga galgá geavhuvvot Norgga stáhta eatnamiin .
§ 3 Bruken av det samiske flagget skal gjenspeile den respekt som tilkommer enhver bruk av nasjonale symboler .
§ 3 Sámi leavgga geavaheapmi galgá dávistit dan árvvusatnima , maid juohke álbmotsymbola geavaheapmi ánssáša .
§ 4 Det samiske flagget kan brukes på de fastsatte samiske flaggdagene og ved offisielle samiske anledninger og markeringer .
§ 4 Sámi leavga galgá geavahuvvot mearriduvvon sámi leavgabeivviid ja almmolaš sámi dilálašvuođain ja čalmmustemiin .
Flagget kan brukes ved andre høytider og festlige anledninger for det samiske folket .
Leavgga sáhttá geavahit earáge sámi álbmoga allaáiggálaš ja avvudemiid dilálašvuođain .
De samiske flaggdagene er
Sámi leavgabeaivvit leat
· 6. februar ( Det samiske folkets nasjonaldag )
· guovvamánu 6. b. ( Sámi álbmotbeaivi )
· 25. mars ( Marimesse – Maria bebudelsesdag .
· njukčamánu 25. b. ( Márjjabeaivi – Márjjá ávaštusbeaivi .
Tradisjonell samisk merkedag )
Árbevirolaš sámi mearkabeaivi )
· 24. juni ( Midtsommersdagen – St. Hansdagen .
· geassemánu 24. b. ( Mihcamarbeaivi .
· 9. august ( FN . ’ s internasjonale urfolksdag ) ,
· borgemánu 9. b. ( Ovttastuvvan našuvnnaid álgoálbmotbeaivi )
· 15. august ( Dagen da det samiske flagget ble godkjent – 15. august 1986 )
· borgemánu 15. b. ( Sámi leavgga dohkkehanbeaivi – borgemánu 15. b. 1986 )
· 18. august ( Dagen da Nordisk Sameråd ble opprettet – 18. august 1956 )
· borgemánu 18. b. ( Sámiráđi vuođđudanbeaivi - borgemánu 18. b. 1956 )
· 26. august ( Dagen da Sametinget i Sverige ble åpnet – 26. august 1993 )
· borgemánu 26. b. ( Ruoŧa beale Sámedikki vuođđudanbeaivi - borgemánu 26. b. 1993 )
· 9. oktober ( Dagen da Sametinget i Norge ble åpnet – 9. oktober 1989 )
· golggotmánu 9. b. ( Ruoŧa beale Sámedikki vuođđudanbeaivi – golggotmánu 9. b. 1989 )
· 9. november ( Dagen da Sameparlamentet i Finland ble opprettet – 9. november 1973 )
· skábmamánu 9. b. ( Sámi parlameantta vuođđudanbeaivi – skábmamánu 9. b. 1973 )
Flagget kan også brukes ved offisielle norske flaggdager , ved offisielle norske anledninger og ved høytider og festlige anledninger for det norske folket , samt når det av forskjellige hensyn er spesielt viktig eller ønskelig
Leavgga sáhttá maid geavahit virggálaš norgalaš leavgabeivviid , virggálaš norgalaš dilálašvuođain , norgalaš álbmoga allaáiggálaš ja ávvudemiid dilálašvuođain , ja maiddái go iešguđet deasttaid geažil lea erenoamáš deaŧalaš dahje sávahahtti .
Det samiske flagget kan også benyttes ved høytider av privat karakter .
Sámi leavgga sáhttá maid geavahit priváhta ávvudemiid oktavuođas .
§ 5 Det samiske flagget kan brukes alene eller sammen med det norske statsflagget , det norske handelsflagget , andre nasjoners flagg og andre typer flagg .
§ 5 Sámi leavgga sáhttá geavahit okto dahje ovttas norgalaš stáhtaleavggain , norgalaš gávpeleavggain , eará našuvnnaid leavggaiguin ja earalágan leavggaiguin .
Ved bruk av det samiske flagget sammen med det norske flagget på samiske flaggdager og ved samiske anledninger , skal flaggene plasseres som nevnt i første ledd .
Go sámi leavga geavahuvvo ovttas norgalaš leavggain sámi leavgabeivviid ja sámi dilálašvuođain , de galget leavggat biddjot nu mo vuosttas teakstaoassi dadjá .
§ 7 Flagget heises i tidsrommet mars – oktober kl. 08.00 og hales ved solnedgang , dog ikke senere enn kl. 21.00 .
§ 7 Áigodagas njukčamánnu - golggotmánnu gessojuvvo leavga dii. 08.00 ja luitojuvvo go beaivi luoitáda , muhto ii dattetge maŋŋá dii. 21.00 .
I tidsrommet november – februar heises flagget kl. 10.00 og hales kl. 15.00 .
Áigodagas skábmamánnu - guovvamánnu gessojuvvo leavga dii. 10.00 ja luitojuvvo dii. 15.00 .
I områdene sør for Nordland fylke heises flagget kl. 09.00 i tidsrommet november - februar og hales ved solnedgang , dog ikke senere enn kl. 21.00 .
Guovlluin máttabealde Nordlándda fylkka gessojuvvo leavga dii. 09.00 áigodagas njukčamánnu - golggotmánnu ja luitojuvvo go beaivi luoitáda , muhto ii dattetge maŋŋá dii. 21.00 .
§ 8 Sametinget kan i særlige tilfeller tillate bruk av det samiske flagget på annen måte enn hva som framgår av disse regler .
§ 8 Sámediggi sáhttá erenoamáš dilálašvuođain suovvat sámi leavgga geavahit earaláhkai go dan mii dáin njuolggadusain čuožžu .
§ 9 Alle spørsmål om bruk av det samiske flagget på eller fra offentlige bygninger blir i tvilstilfeller å forelegge for Sametinget .
§ 9 Go lea eahpádus sámi leavgga geavaheami birra almmolaš visttiin , de galgá váldit oktavuođa Sámedikkiin .
§ 10 Denne forskriften trer straks i kraft .
§ 10 Dát láhkaásahus biddjo fápmui dalán .
Første gang publisert 24.02.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 24.02.2005
Kommentarer : Forskrift om bruk av det samiske flagget
Dán láhkaásahusa formálalaš láhkavuođđu lea Sámelága § 1-6 nubbi lađas .
Ordlyden i sameloven § 1-6 annet ledd innebærer ikke i seg selv begrensninger for hva Sametinget kan regulere mht. bruken av det samiske flagget .
Sámelága § 1-6 nuppi lađđasa sátnehápmi iešalddis ii ráddje maid Sámediggi sáhttá muddet sámi leavgga geavaheami oktavuođas .
Det er heller ingen begrensninger i andre bestemmelser i sameloven .
Sámelága eará mearrádusat maid eai moktege ráddje .
Det foreligger imidlertid begrensninger i forarbeidene .
Ráddjejumit gávdnojit dattetge ovdabargguin .
De aktuelle forarbeidene er Ot. prp. nr. 34 ( 2002-2003 ) og Innst. O. nr. 59 ( 2002-2003 ) .
Guoskevaš ovdabarggut leat Odeldikki proposišuvdna nr 34 ( 2002-2003 ) ja Árvalus O. nr 59 ( 2002-2003 ) .
Det er i begge disse utrykkelig sagt at Sametinget gjennom forskrift ikke kan pålegge noen å bruke det samiske flagget .
Dain lea čielgasit daddjojuvvon ahte Sámediggi ii sáhte láhkaásahusaiguin geatnegahttit geange geavahit sámi leavgga .
Sametinget kan overfor sitt eget forvaltningsapparat gi bindende regler som inneholder pålegg om bruk i form av instrukser , men dette er forhold som ikke berøres av forskriftene .
Sámediggi sáhttá iežas hálddašanapparáhta ektui addit čadni njuolggadusaid ja ná gohččosiid bokte geatnegahttit geavaheami , muhto dán beali eai guoskkat láhkaásahusat .
Det foreligger imidlertid andre rettsgrunnlag enn de som her er nevnt som innebærer at Sametinget er berettiget til å råde over bruken av det samiske flagget .
Dattetge gávdno eará riektevuođđu go mii dás lea namuhuvvon , man vuođul Sámediggi lea vuoigadahttojuvvon stivret sámi leavgga geavaheami .
Spørsmålet er ikke direkte regulert av de omtalte lovbestemmelsene .
Ášši ii leat njuolga muddejuvvon namuhuvvon láhkamearrádusain .
Sameloven § 2-1 regulerer spørsmålet om Sametingets kompetanse .
Sámelága § 2-1 mudde Sámedikki bargguid ja válddi .
Etter sameloven § 2-1 , siste ledd , har Sametinget beslutningsmyndighet når dette følger av andre bestemmelser i loven , eller er fastsatt på annen måte .
Sámelága § 2-1 maŋimuš lađđasa mielde lea Sámedikkis mearridanváldi go nu oidno eará láhkamearrádusain dahje go earáláhkai lea nu mearriduvvon . Sámedikki vejolaš válddi ferte danne vuolggahit eará riektevuođuin go sámelága vuođul .
Sametinget kan på grunnlag av disse rettsgrunnlag fastsette regler for bruken av det samiske flagget , og samtidig også forby bruk som ikke er i samsvar med disse reglene .
Sámediggi sáhttá dákkár riektevuođu vuođul mearridit njuolggadusaid sámi leavgga geavaheapmái , ja seammás maiddái gieldit geavaheami dalle go dat ii dávis dáid njuolggadusaide .
Dette vil være noe annet enn begrensningene i forarbeidene om at Sametinget ikke kan pålegge noen å bruke flagget .
Dán vuođul lea eará go dat gáržžideamit ovdabargguin ahte Sámediggi ii sáhte geatnegahttit geange geavahit leavgga .
Det viktigste grunnlaget er Samekonferansens forutsetninger da det samiske flagget ble vedtatt .
Deaŧaleamos eavttut leat biddjojuvvon dalle go Sámekonfereansa mearridii sámi leavgga .
Samekonferansen var på vedtakstidspunktet det øverste samiske organ for saker som angår det samiske folket .
Sámekonfereansa lei , dalle go mearrádus dahkkojuvvui , bajimuš sámi orgána áššiin mat gusket sámi álbmogii .
Samekonferansens rolle i slike saker er nå i ferd med å overlates til Samisk parlamentarisk råd , og det vil være dette organet som er kompetent til å råde over bruken av flagget i fremtiden .
Sámekonfereanssa rolla dákkár áššiin lea sirdašuvvamin Sámi parlamentáralaš ráđđái , ja dan orgánas dat gártá leat váldi mearridit leavgga geavaheami boahtteáiggis . Sámediggi ferte dan váldit vuhtii boahtteáiggis .
Sametinget vil måtte forholde seg til dette i framtiden .
Dasto lea vuođđun maiddái Sámedikki oppalaš iešmearridanriekti .
Denne retten kan utledes av prinsippet i Grunnlovens § 110 a .
Dán rievtti sáhttá vuolggahit Vuođđolága § 110 a prinsihpas .
Bruk av det samiske flagget er en viktig del av den samiske kulturutøvelsen som er sikret i grunnlovsbestemmelsen .
Sámi leavgga geavaheapmi lea okta deaŧalaš oassi sámi kulturbarggus mii lea sihkkarastojuvvon vuođđoláhkamearrádusas .
Sametinget er opprettet nettopp for å ivareta det samiske folkets interesser i denne sammenhengen , og det må derfor ligge innenfor Sametingets myndighetsområde å fastsette regler som sikrer de forskjellige former for kulturutøvelse .
Sámediggi lea ásahuvvon juste gozihit sámi álbmoga beroštumiid dán oktavuođas , ja danne ferte dat ahte mearridit njuolggadusaid maiguin sihkkarastit kulturbarggu iešguđet hámiid , gullat Sámedikki váldesuorgái .
Et tredje grunnlag er ILO-konvensjon nr. 169 .
Dasto lea vuođđun maiddái ILO konvenšuvdna nr 169 .
Konvensjonen har ingen bestemmelse som direkte regulerer spørsmålet , men preamblets femte avsnitt inneholder en relevant forutsetning for de stater som har ratifisert konvensjonen .
Konvenšuvnnas ii leat makkárge mearrádus mii njuolga muddešii dán beali , muhto dokumeantta álggahusa viđát teakstaoasis lea lunddolaš eaktu mii guoská daid riikkaide mat leat dohkkehan konvenšuvnna .
Denne delen av preamblet har følgende ordlyd :
Dokumeantta dien oasis lea čuovvovaš sátnehápmi :
” som anerkjenner disse folks ønskemål om kontroll over sine egne institusjoner , sin livsform og økonomiske utvikling , og om å opprettholde og utvikle videre sin identitet , språk , og religion innen rammen av de stater de lever i , ”
” mat dohkkehit dáid álbmogiid sávaldaga bearráigeahččat sin iežaset ásahusaid , eallinvuogi ja ekonomalaš ovdáneami ja doalahit ja ovddidit viidáseappot sin identitehta , giela ja oskku daid stáhtaid rámmaid siskkobealde gos sii ásset , ... ”
Ved menneskerettighetsloven av 21. mai . nr. 30. 1999 er FN-konvensjonen gjort til en del av norsk rett .
Miessemánu 21. b. 1999 mannosaš Olmmošvuoigatvuođalága nr 30 bokte lea ON konvenšuvdna dahkkojuvvon oassin Norgga rievttis .
Art. 27 er dermed gjort direkte anvendelig ved tolkning av sameloven § 2-1 .
27. artihkkala sáhttá dalle njuolga geavahit sámelága § 2-1 dulkomis .
På bakgrunn av disse rettskildene , må Sametingets antas å inneha en kompetanse som strekker seg lenger en sameloven § 1-6 annet ledd og de forhold som er omtalt ved vedtakelsen av bestemmelsen .
Jáhku mielde dáid riektegálduid vuođul lea Sámedikkis váldi guhkkelii go sámelága § 1-6 nuppi lađđasa mielde ja daid beliid vuođul mat leat namuhuvvon mearrádusa mearridettiin .
Bestemmelsen kan dermed leses slik at den kun presiserer enkelte forhold ved bruken det samiske flagget .
Danne sáhttá mearrádusa lohkat nu ahte dat dárkilastá dušše muhtun beliid sámi leavgga geavaheami oktavuođas .
Forskriften er derfor utformet slik at det ikke foreligger noen påbud om bruk .
Láhkaásahus leage hábmejuvvon nu ahte dat ii moktege geatnegahte geavaheami .
Dersom man velger å bruke flagget , vil man derimot måtte legge reglene til grunn .
Dasa gal baicce , jos vállje geavahit leavgga , ferte bidjat njuolggadusaid vuođđun .
Kommentarer til de enkelte bestemmelsene :
Mearkkašumit ovttaskas mearrádusaide
Både Sametingets generelle beslutningsmyndighet og Sameloven § 1-6 annet ledd er oppført som hjemmel for forskriftene .
Sihke Sámedikki oppalaš mearridanváldi ja Sámelága § 1-6 nubbi lađas leat biddjojuvvon láhkavuođđun láhkaásahusaide .
§ 1 Paragrafen klargjør flaggets status som symbol for hele det samiske folket .
§ 1 Paragráfas čilgejuvvo leavgga stáhtus olles sámi álbmoga symbolan .
§ 2 Paragrafen klargjør to forhold .
§ 2 Dán paragráfas čilgejuvvojit guokte beali .
Denne kompetanse samsvarer med de forhold som er gjennomgått tidligere mht. hjemmelsangivelse .
Vuos lea dat ahte Sámedikkis okto lea váldi addit njuolggadusaid sámi leavgga geavaheapmái .
Det andre forholdet er Sametingets begrensning .
Dát váldi dávista daid beliide mat leat čađahuvvon ovdal láhkavuođu ektui .
Sametinget i Norge kan ikke gi regler for områdene på svensk , finsk og russisk side .
Dasto gáržžiduvvo Sámedikki váldi , dan geažil go Sámediggi Norgga bealde ii sáhte bidjat njuolggadusaid Ruoŧa , Suoma ja Ruošša beallái .
Dette følger både av det tradisjonelle lovgrunnlaget for Sametingets virksomhet , samt den interne samiske ordningen ved vedtakelsen av flagget , og den etterfølgende ordningen mellom Sametingene .
Dát čuovvu sihke Sámedikki doaimma árbevirolaš láhkavuođu siskkáldas sámi ortnega go leavga mearriduvvui ja Sámedikkiid gaskasaš ortnega , mii bođii maŋŋá .
§ 3 Bestemmelsen understreker flaggets symbolverdi .
§ 3 Mearrádusas deattuhuvvo leavgga symbolaárvu .
§ 4 Bestemmelsen regulerer bruken av flagget ved samiske anledninger og ved de samiske flaggdagene .
§4 Mearrádusas muddejuvvo leavgga geavaheapmi sámi dilálašvuođain ja sámi leavgabeivviin .
De samiske flaggdagene er de dagene som ble fastsatt av Samekonferansen i Helsingfors i 1992 , samt ytterligere to som senere er fastsatt .
Sámi leavgabeaivvit leat dat beaivvit maid Sámekonfereansa lea mearridan Helssegis 1992 , ja dasto dat guokte beaivvi mat maŋŋá leat mearriduvvon .
Flagget er vedtatt av Samekonferansen , og bestemmelsene om flaggdagene som konferansen har fastsatt vil være bindende for Sametinget .
Leavga lea mearriduvvon Sámekonfereanssas , ja mearrádusat leavgabeivviid birra maid konfereansa lea mearridan čatnet Sámedikki .
Forskriftsbestemmelsen gir også rett til bruk av flagget ved offisielle norske flaggdager og andre offisielle norske anledninger , ved andre høytider , samt ved private anledninger .
Láhkaáasahusmearrádus addá vuoigatvuođa geavahit leavgga Norgga almmolaš leavgabeivviin ja eará almmolaš oktavuođain Norggas , eará allaáiggálaš doaluid oktavuođas , ja dasto eará priváhta oktavuođain .
Bestemmelsen følger resonnementet om at Sametinget ensidig kan bestemme bruken av flagget på norsk side innen rammen av de forutsetninger som Samekonferansen har lagt .
Mearrádusa čuovvu dat geahččanvuohki ahte Sámediggi ovttabealálaččat sáhttá mearridit leavgga geavaheami Norgga bealde daid rámmaid siskkobealde maid Sámekonfereansa lea bidjan .
Bestemmelsen vil dermed være den formelle grunnlaget for bruk ved offisielle norske anledninger .
Mearrádus sáhttáge dalle leat formálalaš vuođđun geavaheami mearrideapmái almmolaš oktavuođain Norggas .
Bestemmelsen skiller imidlertid ikke mellom statlige og kommunale institusjoners bruk av flagget .
Mearrádusas dattetge ii sirrejuvvo leavgga geavaheapmi stáhtalaš ja gieldalaš ásahusaid gaskka .
§ 5 Bestemmelsen klargjør at flagget kan brukes alene eller sammen med andre flagg .
§ 5 Mearrádusas čilgejuvvo ahte leavgga sáhttá geavahit okto dahje oktanaga eará leavggaiguin .
§ 6 Bestemmelsen angir hvordan flagget skal plasseres i de tilfellene den brukes sammen med det norske flagget ved offisielle norske anledninger .
§ 6 Mearrádusas daddjojuvvo movt leavga galgá biddjojuvvot dalle go dat geavahuvvo ovttas Norgga leavggain almmolaš oktavuođain Norggas .
Bestemmelsen må tolkes slik at den innebærer et påbud mht. plassering dersom man velger å bruke det samiske flagget sammen med det norske .
Mearrádus galgá dulkojuvvot nu ahte dat geatnegahttá saji dáfus dalle go sámi leavgga vállje geavahit Norgga leavggain bálddalagaid .
Bestemmelsen tar hensyn til de norske reglene hvor det opereres med en såkalt hedersplass for det norske flagget .
Mearrádusas vuhtii váldojuvvojit norgalaš njuolggadusat , dalle go lea sáhka Norgga leavgga nu gohčoduvvon gudnisaji birra .
Det norske flagget sikres dermed gitt den såkalte hedersplassen , og dette vil gjelde også for flagging i de samiske områdene .
Norgga levgii sihkkarastojuvvo dalle dat nu gohčoduvvon gudnisadji , ja dát guoská maiddái levgemii sámi guovlluin .
Bestemmelsen påbyr også plassering av det samiske flagget når det flagges med andre nasjoners flagg eller andre typer flagg , uansett hvilke flagg det er snakk om .
Mearrádusas geatnegahttojuvvo maiddái sámi leavgga sadji dalle go levgejuvvo eará našuvnnaid leavggaiguin dahje earálágan leavggaiguin , beroškeahttá das makkár leavggas lea sáhka .
Dette har sammenheng med erkjennelsen om at staten Norge er etablert på territoriet til to folk , det norske og det samiske .
Dás lea oktavuohta julggaštussii ahte Norgga stáhta lea vuođđuduvvon guovtti álbmoga eatnamiid ala , norgalaččaid ja sápmelaččaid .
Brukes norsk terminologi kan man si at hedersplassen utvides til å gjelde to flagg , det norske og det samiske .
Jos geavahuvvo norgalaš terminologiija , de sáhttá dadjat ahte gudnisadji viiddiduvvo guoskat guovtti levgii , norgga ja sámi levgii .
Dersom dette prinsippet viser seg å være vanskelig å gjennomføre ved flagging , kan vedkommende statsorgan eller andre anmode Sametinget om tillatelse til å plassere flagget på annen måte etter forskriften § 8 .
Jos čájeha ahte dán prinsihpa lea váttis čađahit levgema oktavuođas , de sáhttá guoskevaš stáhtaorgána dahje earát ávžžuhit Sámedikki addit lobi bidjat leavgga eará láhkai láhkaásahusa § 8 mielde .
Et alternativ for vedkommende organ er selvsagt å unnlate å bruke det samiske flagget ved aktuelle anledning .
Guoskevaš orgánas lea molssaeaktun dieđusge guođđit geavatkeahttá sámi leavgga guoskevaš oktavuođas .
Bestemmelsen gjelder også når man velger å bruke det norske flagget sammen med det samiske flagget , på samiske flaggdager og ved andre samiske anledninger .
Mearrádus guoská maiddái dasa go vállje geavahit Norgga leavgga oktanaga sámi leavggain , sámi leavgabeivviin ja eará sámi dilálašvuođain .
Bruk av det norske flagget ved slike anledninger er etter dagens regler ikke påbudt .
Dáláš njuolggadusaid mielde ii leat bággu dákkár dilálašvuođain geavahit Norgga leavgga .
I tilfeller hvor man velger å bruke det norske flagget , vil plasseringen være uttrykk for en gest overfor det norske folk .
Dalle go vállje geavahit Norgga leavgga , de lea dan sadji gudnečájáhussan Norgga álbmogii .
En slik gest overfor andre har dype røtter i samisk tradisjon .
Dás leat čiekŋalis ruohttasat sámi árbevieruin .
§ 7 Bestemmelsen inneholder nærmere bestemmelser om når flagget skal heises og hales , og er innholdsmessig sammenfallende med det norske flaggreglementet .
§ 7 Mearrádusas leat lagat njuolggadusat dasa , goas leavga galgá gessojuvvot stággui ja fas eret váldojuvvot , ja dat lea sisdoalu dáfus seammalágan go Norgga leavgamearrádus .
§ 8 Bestemmelsen gir rom for Sametinget til å tillate bruk som fraviker disse reglene .
§ 8 Mearrádus luoitá Sámedikki addit lobi spiehkastit dáin njuolggadusain .
Slik tillatelse forutsetter særlige forhold , og skal være en slags sikkerhetsventil ved spesielle situasjoner og ved spesielle forhold .
Dán lágan lohpi eaktuda sierra diliid , ja galgá leat muhtunlágan sihkkarvuođaventiila erenoamáš oktavuođain ja erenoamáš diliin .
Sametinget antas å ikke være kompetent til å gi tillatelse til bruk av flagget som berører flaggets status som et felles nasjonalsymbol for det samiske folket .
Navdimis ii leat Sámedikkis váldi addit lobi dakkár leavgageavaheapmái , mas lea sáhka leavgga stáhtusis sámi álbmoga oktasaš álbmotsymbolan .