pere/sami_parallel huggingface dataset:
Det er særlig ønskelig med innspill på målkriteriene i betjeningsdelen og utviklingsdelen , samt til forslaget om den prosentvise vektingen av de nye , tredelte , beregningsreglene .
Mii háliidit erenoamážit oažžut cealkámušaid bálvalanoasi ja ovddidanoasi ulbmileavttuide , ja evttohussii galle proseantta deattu galgá bidjat ođđa golmmaoasat meroštallannjuolggadusaide .
Sametingsrådet mottar gjerne synspunkter på om det er problemstillinger som er oversett eller undervurdert i utformingen av de nye kriteriene .
Sámediggeráđđi háliida áinnas diehtit leat go mii vajálduhttán muhtun čuolbmačilgehusaid dahje eat go leat daid atnán doarvái mávssolažžan go leat hábmen ođđa eavttuid .
Høringsuttalelsene må sendes til Sametinget innen 01. desember 2010 .
Gulaskuddancealkámušat galget sáddejuvvot Sámediggái maŋimusat juovlamánu 1. b. 2010 .
Høringsuttalelsene sendes til Sámediggi - Sametinget , Ávjovárgeaidnu 50 , 9730 Kárášjohka / Karasjok .
Gulaskuddancealkámušat sáddejuvvojit deike : Sámediggi - Sametinget , Ávjovárgeaidnu 50 , 9730 Kárášjohka / Karasjok .
Etter høringsrunden vil de nye beregningsreglene og tildelingskriteriene behandles som en egen sak under Sametingets plenumsmøte i februar 2011 .
Maŋŋá gulaskuddama meannuduvvojit ođđa meroštallannjuolggadusat ja juolludaneavttut sierra áššin Sámedikki dievasčoahkkimis guovvamánus 2011 .
Evalueringsrapport tospråklighetsmidler
Guovttegielat rapporta ( Dárogiella )
Høringsnotat – Nye beregningsregler og ...
Guovttegielat rapporta
Høringsbrev - tospråklighetsmidler
Gulaskuddannotáhta ( Dárogiella )
- Vi som politikere må tørre å snakke om vanskelige ting
- Mii politihkkarat fertet duostat hállat váttis áššiid birra
Sametingspresident Egil Olli deltok onsdag 27. oktober på SANKS-konferansen 2010 .
Sámedikki presideanta Egil Olli searva golggotmánu 27. b. . SÁNAG-konferánsii 2010 .
Hovedtemaet for årets konferanse er Psykisk helse i reindrifta og Forebygging av selvmord blant urfolksungdom .
Dán jagi konferánssa váldofáddán lea Psykalaš dearvvašvuohta boazodoalus ja Iešsoardimiid eastadeapmi álgoálbmotnuoraid gaskkas .
I sitt innlegg fokuserte presidenten på Sametingets helsepolitiske rolle og arbeid med selvmordsforebygging .
Sáhkavuorustis fokuserii presideanta Sámedikki dearvvašvuođa politihkalaš rolla ja barggu iešsoardimiid eastademiin .
Viktigheten av åpenhet og kunnskap ble trukket fram som faktorer som kan bidra til forebygging av selvmord .
Rabasvuohta ja máhtolašvuohta gessojuvvojedje ovdan deaŧalaš beallin iešsoardimiid eastadeami oktavuođas .
- Vi som politikere må tørre å snakke om vanskelige ting .
- Mii politihkkarat fertet duostat hállat váttis áššiid birra .
Hvordan ellers skal vi kunne foreslå tiltak som er til nytte for befolkningen ?
Movt mii muđui sáhtášeimmet evttohit doaibmabijuid main livččii ávki álbmogii ?
Ett selvmord er alltid ett for mye , og i kjølvannet følger sorgen , uttalte president Egil Olli til de oppmøtte .
Juohke iešsoardin lea álo okta menddo ollu , ja dan olis boahtá moraš , celkkii presideanta Egil Olli čoahkkinoasseváldiide .
Sametingspresident Egil Olli uttrykte videre at Sametinget vil fortsette å arbeide for at temaet selvmord ikke blir glemt når de overordnede rammene for helsevesenet skal utformes .
Sámedikki presideanta Egil Olli dovddahii dasto ahte Sámediggi áigu viidáseappot bargat amas fáddá iešsoardin vajálduvvat dan oktavuođas go bajimuš rámmat dearvvašvuođa doaimmahahkii galget hábmejuvvot .
- Vi ser behovet for en generell kulturkompetanse om samiske bruker på alle nivåer , fra utdanningssystemet til hjelpeinstansene .
- Mii oaidnit ahte dárbbašuvvo oppalaš kulturgelbbolašvuohta sámi geavaheddjiid birra buot dásiin , oahppovuogádaga rájes veahkkeásahusaid rádjai .
Vi ser også det er nødvendig med mye bedre koordinering av hjelpetilbudene som allerede finnes .
Mii oaidnit maiddái ahte lea dárbu ollu buorebut oktiiordnet daid veahkkefálaldagaid mat juo gávdnojit .
Forebygging og koordinering er viktige mål i Samhandlingsreformen og i den nasjonale helsepolitikken .
Eastadeapmi ja oktiiordnen leat deaŧalaš mihttomearit Ovttasdoaibmanođastusas ja nationála dearvvašvuođapolitihkas .
Så er det vår jobb å få frem det samiske perspektivet i dette .
Min bargun šaddá sámi perspektiivva oččodeapmi dasa .
Egil Ollis innlegg på SANKS-konferansen 2010 kan leses i sin helhet i linken under .
Egil Olli sáhkavuoru SÁNAG-konferánssas 2010 sáhttá lohkat liŋkkas vuolábealde .
Sametingets helsepolitiske rolle
Sametingets helsepolitiske rolle
Sámedikki dearvvašvuođapolitihkalaš rolla
Sámedikki dearvvašvuođapolitihkalaš rolla
Gratis læremidler
Nuvttá oahpponeavvut
Det er fortsatt mulig å bestille gratis læremidler til grunnskoler som har samiske elever i Norge og barnehager med samiske barn .
Norgga vuođđoskuvllain ja mánáidgárddiin gos leat sámi oahppit ja mánát lea ain vejolaš diŋgot nuvttá oahpponeavvuid čuovvovaš lágádusain .
Her er en liste over hvilke bøker som kan bestilles .
Dáppe gávnnat listtuid makkár girjjiid lea vejolaš diŋgot .
Det er fortsatt mulig å bestille gratis læremidler til grunnskoler som har samiske elever i Norge og barnehager med samiske barn fra disse forlagene : ČálliidLágádus , DAT , Iđut og Davvi Girji .
Norgga vuođđoskuvllain ja mánáidgárddiin gos leat sámi oahppit ja mánát lea ain vejolaš diŋgot nuvttá oahpponeavvuid čuovvovaš lágádusain : ČálliidLágádusas , DAT , Iđut lágádusas ja Davvi Girjjis .
I den vedlagte liste finner dere oversikt over gratis læremidler .
Mielddusin lea listtu mas oainnát makkár oahpponeavvut leat nuvttá .
Ta kontakt med forlagene angående bestilling og spørsmål om gratis læremidler .
Váldde oktavuođa lágádusaiguin jus áiggut diŋgot ja jus leat jearaldagat nuvttá oahpponeavvuid birra .
Mer informasjon om læremidlene er å finne på forlagenes nettsider .
Eambbo dieđut oahpponeavvuid birra gávnnat lágádusaid neahttasiidduin .
Alle som bestiller gratis læremidler fra forlagene , må selv stå for fraktomkostninger .
Juohkehaš gii diŋgo oahpponeavvuid lágádusain ferte ieš máksit sáddenolggosgoluid .
Sametinget informerer også via Samisk læringsnett www.oahpponeahtta.no om nye læremidler .
Sámediggi maid bidjá dieđuid ođđa oahpponeavvuid birra Sámi oahpponehttii www.oahpponeahtta.no
Tilrettelegging for blinde og svaksynte
Láhčin čalmmehemiide ja olbmuide geain lea heajos oaidnu
Når det gjelder tilrettelegging for blinde , kan dette gjøres på flere måter .
Gielddat mearridit ieža movt ollašuhttet gáibádusa jienasteami láhčima ektui .
En måte er at det benyttes stemmeavlukker med stemmeseddelkassetter som merkes med listeoverskriften i punktskrift og storskrift .
Okta vuohki lea geavahit jienastanskukkaid jienastanlihppokaseahtaiguin mat merkejuvvojit listabajilčállagiin čuokkisčálusin ja stuorra čálusin .
Et annet alternativ er å bruke kartotekløsning .
Nubbi eará molssaeaktu lea geavahit kartotehkačovdosa .
Dette innebærer at man benytter en boks eller lignende med skilleark hvor navnet på listen er trykket i punktskrift og storskrift .
Dát mearkkaša dan ahte geavahuvvo boksa dahje sullasaš gaskaárka mas listta namma lea deaddiluvvon čuokkisčálusin ja stuorračálusin .
Stemmesedlene legges bak skillearket .
Jienastanlihput biddjojuvvojit gaskaárkka duogábeallái .
Vi vil minne om at klistremerker ikke må benyttes som stemmesedler eller klistres på stemmesedlene .
Mii muittuhit ahte liibmamearkkat eai galgga geavahuvvot jienastanlihppun dahje liibmejuvvot jienastanlihpuide .
Valgstyret og stemmestyret må påse at det ikke finnes løse klistrelapper i valglokalet .
Válgastivra ja jienastanstivra fertejit fuolahit ahte eai gávdno luovos liibmalihput válgalokálas .
Kommunene må selv dekke utgiftene til klistrelapper eller skilleark .
Gielddat fertejit ieža máksit goluid liibmalihpuid dahje gaskaárkkaid oktavuođas .
De godkjente listene for de ulike kretsene til sametinget er å finne på www.sametinget.no .
Sámedikki iešguđet válgabiirriid dohkkehuvvon listtat gávdnojit dás : www.samediggi.no .
Prioriterer barn , unge , eldre og kultur
Vuoruhit mánáid , nuoraid , boarrásiid ja kultuvrra
Barn , unge og eldre er viktige satsningsområder i Sametingets budsjett for 2011 , i tillegg til opprettholdelse av satsningen på språk og kultur .
Áŋgiruššan mánáid , nuoraid ja boarrásiid ektui leat deaŧalaččat Sámedikki 2011 bušeahtas , lassin giela ja kultuvrra bisuheami áŋgiruššama .
Faktaboks - budsjett 2011
Fákta dieđut 2011 bušeahta birra
- Sametingsrådet ønsker at samiske barn og unge har en sterk samisk identitet og tilknytning til samisk språk , kultur og samfunnsliv .
- Sámediggeráđđi háliida ahte sámi mánáin ja nuorain livččii nana sámi identitehta ja gullevašvuohta sámi gillii , kultuvrii ja servodateallimii .
Derfor foreslår sametingsrådet å bevilge 500.000 kroner til utvikling av samiske leker og pedagogisk materiell til barnehager , sier rådsmedlem Vibeke Larsen .
Danne evttoha sámediggeráđđi ahte 500.000 ru juolluduvvo sámi duhkorasaide ja mánáidgárddiid pedagogalaš ávdnasiidda , dadjá ráđđelahttu Vibeke Larsen .
I tillegg foreslår sametingsrådet å utvide organisasjonsstøtten til også å gjelde landsomfattende samiske ungdomsorganisasjoner .
Dasa lassin evttoha sámediggeráđđi ahte organisašuvdnadoarjja viiddiduvvo guoskat maiddái riikaviidosaš sámi nuoraidorganisašuvnnaide .
- Det er viktig at samisk ungdom er med i utviklingen av vårt samfunn , og den ett år gamle ungdomsorganisasjonen Noereh !
- Deaŧalaš lea ahte sámi nuorat leat mielde ovddideamen min servodaga , ja jagi boaris nuoraidorganisašuvdna Noereh !
er et glimrende eksempel på en arena hvor samisk ungdoms meninger , identitet , språk og kultur kan komme til uttrykk , sier Larsen .
lea buorre ovdamearka arenan gos sámi nuoraid oainnut , identitehta , giella ja kultuvra sáhttet boahtit ovdan , dadjá Larsen .
Eldre
Boarrásat
Eldres kår er et annet viktig satsingsområde for sametingsrådet .
Boarrásiid dilli lea sámediggeráđi nubbi deaŧalaš áŋgiruššansuorgi .
I forslaget til neste års budsjett ønsker sametingsrådet å prioritere helse- og omsorgstilbudet for samiske eldre .
Boahtte jagi bušeahttaevttohusas háliida sámediggeráđđi vuoruhit sámi boarrásiid dearvvašvuođa- ja fuolahusfálaldaga .
Det foreslås at Vardobaiki samisk senter får anerkjent sitt prosjekt som er rettet mot eldre samer i de markesamiske bygdene .
Evttohuvvo ahte Várdobáiki sámi guovddáža prošeakta dohkkehuvvo mii lea oaivvilduvvon boarráset sámiid várás márkasámi gilážiin .
Dette er et tiltak som supplerer det offentlige helsetilbudet for eldre .
Dát doaibmabidju dievasmahttá boarrásiid almmolaš dearvvašvuođa fálaldaga .
I tillegg vil man opprettholde arbeidet med å sørge for lese-og skrivehjelp for eldre samer i forvaltningsområdet for samisk språk i Finnmark .
Dasa lassin háliida ráđđi bisuhit barggu ahte fuolahit lohkan- ja čállinveahki boarráset sámiide sámegiela hálddašanguovllus Finnmárkkus .
Et allsidig kulturliv styrker samisk samhørighet og identitet og bidrar til levende samiske lokalsamfunn .
Rikkis kultureallin nanne sámi gullevašvuođa ja identitehta ja váikkuha ealli sámi báikegottiid .
Møteplasser for utveksling av språk og kultur er viktige arenaer for oppbygging og revitalisering av identitet og språk .
Deaivvadansajit giela ja kultuvrra lonuhallamii leat deaŧalaš arenat identitehta ja giela nannemii ja ealáskahttimii .
Sametingsrådet foreslår å øke bevilgninger til samiske møteplasser med 225.000 kroner .
Sámediggeráđđi evttoha lasihit juolludusaid sámi deaivvadansajiide 225.000 ruvnnuin .
Rådsmedlem Vibeke Larsen sier at det er viktig at den samiske befolkningen har et godt bibliotektilbud .
Ráđđelahttu Vibeke Larsen dadjá ahte buorre bibliotehkafálaldat lea deaŧalaš sámi álbmogii .
Derfor foreslår rådet å bevilge 300.000 kroner til bok- og kulturbussen i Sør-Troms .
Danne evttoha ráđđi ahte juolluduvvo 300.000 ru girje- ja kulturbussii Mátta-Romssas .
Bussen drives av Troms fylkeskommune og skal i tillegg til å låne ut bøker , også formidle samisk kultur i Sør-Troms .
Busse doaimmaha Romssa fylkagielda ja dat galgá dasa lassin luoikat girjjiid olbmuide , ja gaskkustit sámi kultuvrra Mátta-Romssas .
Sametingsrådet foreslår å bevilge 300.000 kroner til Internasjonalt samisk filmsenter i Kautokeino .
Sámediggeráđđi evttoha ahte juolluduvvo 300.000 ru riikkaidgaskasaš sámi filbmaguovddážii Guovdageainnus .
- Film er et ungt , men et meget effektivt medium når man skal fortelle historier .
- Filbma lea ođđa vuohki , muhto hui beaktilis gaskaoapmi historjjáid muitaleamis .
Det er viktig at formidling og budskap om og til det samiske samfunnet gjennom film også er basert på at samene selv legger premissene , sier rådsmedlem Vibeke Larsen .
Deaŧalaš lea ahte gaskkusteapmi ja sátta sámi servodaga birra ja sámi servodahkii filmmaid bokte lea vuođđuduvvon dasa ahte sámit ieža bidjet eavttuid , dadjá ráđđelahttu Vibeke Larsen .
Internasjonalt samisk filmsenter får bevilget 2,5 millioner kroner fra kulturdepartementet , og Sametingsrådet foreslår å støtte senteret med midler til drift .
Riikkaidgaskasaš sámi filbmaguovddážii juolluduvvo 2,5 miljon ru kulturdepartemeanttas , ja Sámediggeráđđi evttoha addit guovddážii eanet ruđaid doibmii .
Språ k Samisk språk skal brukes aktivt og være synlig i det offentlige rom .
Giella Sámegiella galgá geavahuvvot árjjalaččat ja leat oidnosis almmolaš sajiin .
Derfor foreslår sametingsrådet å øke bevilgningene til språkprosjekter med 1 million kroner .
Danne evttoha sámediggeráđđi lasihit juolludusaid giellaprošeavttaide 1 miljon ruvnnuin .
Det er et økende behov for samiske språktiltak , spesielt innenfor forvaltningsområdet for samisk språk .
Dárbu sámi gielladoaibmabijuide lassána , erenoamážit sámegiela hálddašanguovllus .
Årsakene er blant annet at flere kommuner har blitt innlemmet i forvaltningsområdet de siste årene .
Sivvan leat earret eará ahte eanet gielddat leat laktojuvvon hálddašanguvlui maŋimuš jagiin .
Men det er også oppstått en bevisthet om at man må jobbe aktivt med språket , selv i forvaltningsområdene , om språket skal overleve den globaliseringen som også det samiske samfunnet opplever i dag .
Muhto olbmot leat maiddái šaddan eanet dihtomielalaččat ahte ferte árjjalaččat bargat gielain , maiddái hálddašanguovlluin , jos giella galgá globaliserejuvvojit nie movt maiddái sámi servodat dahká dál .
I tillegg skal språksentrene evalueres .
Dasa lassin galget giellaguovddážat evaluerejuvvot .
Språksentrene har ulike utfordringer og aktivitetsnivå .
Giellaguovddážiin leat sierralágan hástalusat ja doaibmadássi .
- Sametingsrådet ser med bekymring at mange gårdsbruk i samiske områder legges ned .
- Sámediggeráđđi oaidná fuolain movt ollu smávvadálolaččat sámi guovlluin heaittihit doaimmaset .
Sterke og levende samfunn med allsidig næringsliv er en sentral forutsetning for å opprettholde bosettingen i samiske områder .
Nan ja ealli servodat girjás ealáhusaiguin lea guovddáš eaktun ássama bisuheapmái sámi guovlluin .
Sametingsrådet ønsker å bidra til økt investering i blant annet i jordbruket .
Sámediggeráđđi háliida váikkuhit stuorát investeremiid earret eará eanadoalus .
Rådet foreslår derfor å prioritere tilskudd til maskiner og redskaper i jordbruket , forteller rådsmedlem Vibeke Larsen .
Ráđđi evttoha danne vuoruhit doarjaga eanadoalu mašiinnaide ja reaidduide , muitala ráđđelahttu Vibeke Larsen .
Sametinget inviterer til rovviltseminar onsdag og torsdag 10. og 11.november i Stjørdal .
Sámediggi bovde boraspireseminárii mii dollojuvvo gaskavahku ja duorastaga skábmamánu 10. ja 11. b. . Stjørdal as .
Seminaret har fokus på utfordringer for reindriftsnæringen i rovviltområder .
Semin áras leat guovddážis hástalusat mat boazodoalus leat boraspireguovlluin .
Sametingsrådet ønsker å rette fokus på de store utfordringer reindriftsnæringen står overfor i områder med mye rovvilt .
Sámediggeráđđi háliida bidjat guovddážii daid stuorra hástalusaid mat boazodoalus leat dain guovlluin gos leat ollu boraspiret .
- Vi registrerer at reindriften og landbruket sliter med store tap grunnet økende antall rovdyr .
- Mii bidjat merkii ahte boazodoallu ja eanadoallu rahčet dainna go masset nu ollu bohccuid boraspiriide .
I enkelte områder er tapende så at det er en katastrofe for dem som har beitedyr i slikeområder , sier visepresident Marianne Balto .
Muhtun guovlluin masset nu ollu bohccuid ahte dan sáhttá lohkat roassun sidjiide geain leat eallit guohtumin dákkár guovlluin , dadjá várrepresideanta Marianne Balto .
Målet er finne løsninger Målet med seminaret er å finne løsninger som er basert på kunnskap og erfaringer fra reindriften , forvaltningen og forskningen .
Ulbmilin lea gávdnat čovdosiid Seminára ulbmilin lea gávdnat dakkár čovdosiid mat vuođđuduvvojit máhtolašvuhtii ja vásihusaide boazodoalu , hálddašeami ja dutkama beales .
Målgruppen for seminaret er de fire nordligste regionale rovviltnemndene , samt andre aktuelle forvaltnings- og næringsaktører og politikere .
Seminára olahusjoavkun leat njeallje davimus regionála boraspirelávdegotti , ja dasto eará guoskevaš hálddašan- ja ealáhusaktevrrat ja politihkkarat .
- Seminaret har innledere med en bred spennvidde og erfaringer med rovdyr i ulike sammenhenger og det kan være med på å gi gode innspill til forvaltningen av rovdyr som kan være nyttige for alle , sier visepresident Marianne Balto .
- Seminára sáhkavuoruin lea viidodat ja vásihusat boraspiriid ektui sierra oktavuođain ja dat sáhttet leat mielde addimin buriid rávvagiid boraspiriid hálddašeddjiide ja mat sáhttet leat ávkkálaččat buohkaide , dadjá Sámedikki várrepresideanta Marianne Balto .
00 og avsluttes med lunsj kl.13 . 00 torsdag 11.november .
Seminára lea rabas boazodolliide ja eará berošteddjiide .
Ta kontakt med Sametinget hvis du har spørsmål :
Váldde oktavuođa Sámedikkiin jos dus ležžet gažaldagat :
Enighet oppnådd på FN-toppmøtet om biologisk mangfold
Ovttamielalašvuohta ON-njunuščoahkkimis biologalaš šláddjivuođa birra
Etter to uker med kompliserte og intense forhandlinger under FNs konvensjon om biologisk mangfold i Nagoya ble 193 stater på overtid enig om en pakkeløsning som sikrer at jordens økosystemer også for fremtiden vil være bærebjelken til menneskelig velferd .
Guokte vahku guhkkosaš garra ja váttis ságaškuššama maŋŋel ON konvenšuvnnas biologalaš šláddjivuođa birra Nagoyas , de badjeláiggis soabadedje 193 stáhta oktasaščovdosa mii sihkkarastá ahte máilmmi ekovuogádagat maiddái boahtteáiggis leat olbmo birgejumi čávgŋi .
Avtalen kom på plass etter betydningsfulle bidrag fra verdens urfolk .
Šiehtadus bođii gáddái maŋŋel go máilmmi álgoálbmogat ovddidedje mávssolaš osiid .
Samene var representert både gjennom Samerådet og ved at Sametingene deltok i de nordiske landenes delegasjoner .
Sápmelaččaid ovddidedje sihke Sámeráđđi ja Sámediggi , mii searvvai davviriikkaid delegašuvnnas .
2020-mål Verdens naturressurser gir grunnlaget til menneskers liv , kosthold og helse .
2020- mihttomearri Máilmmi luondduresurssat addet vuođu olbmo eallimii , bibmui ja dearvvašvuhtii .
På toppmøtet under FNs konvensjon om biologisk mangfold i Japan ble det gjort vedtak på 49 ulike temaer .
ON konvenšuvnna njunuščoahkkimis biologalaš šláddjivuođa birra Jáhpanis dahke mearrádusaid 49 iešguđetlágan fáttáin .
Tradisjonell kunnskap Toppmøtet videreførte anerkjennelsen om den nære avhengigheten som er mellom urfolk og natur .
Árbediehtu Njunuščoahkkin joatkkihii dohkkeheami lagas sorjjasvuođa ektui mii lea gaskal álgoálbmogiid ja luonddu .
Den nye komponenten i dette arbeidet vil være å beskytte og oppmuntre til en sedvanemessig bruk av biologiske ressurser som er i tråd med bærekraftprinsippet .
Ođđa oassi dán barggus lea várjalit ja movttiidahttit ahte biologalaš resurssat geavahuvvojit boares vieruid mielde ja ceavzinprinsihpa vuođul .
Temaet for den første dybdedialogen skal være forvaltning av økosystemer , økosystemtjenester og områdevern .
Vuosttaš dárkilis dialoga fáddá lea ekovuogádagaid hálddašeapmi , ekovuogádatbálvalusat ja guovllusuodjalus .
Det ble også gjort vedtak om etiske retningslinjer som skal sikre respekt for kulturell og intellektuell arv hos urfolk .
Mearridedje maiddái ehtalaš njuolggadusaid mat galget sihkkarastit álgoálbmogiid kultuvrralaš ja fihtolaš árbbi árvvusatnima .
Protokoll om genressurser Naturen og kunnskapen om den representerer store verdier .
Beavdegirji genaresurssaid birra Luondu ja máhttu dan birra ovddasta stuora árvvuid .
Koblingen mellom tilgang til genressurser og urfolks tradisjonelle kunnskaper om dem er et sentralt element i protokollen .
Čanastat gaskal genaresurssaid olaheami ja álgoálbmogiid árbedieđu daid birra lea guovddáš oassi beavdegirjjis .
Selv om protokollen gir stor grad fleksibilitet til nasjonal tilpasning så styrker den urfolks rettigheter på mange områder .
Vaikko beavdegirji addá ge stuora vejolašvuođa stáhtalaš heiveheapmái de dat nanne maiddái álgoálbmogiid vuoigatvuođaid máŋgga suorggis .
Det slås blant annet fast at urfolk kan ha eiendomsretten til genressurser i sine områder og at andre ikke kan gis tilgang tradisjonelle kunnskaper uten at urfolket som besitter kunnskapen har gitt sitt forhåndsinformerte samtykke til det .
Deattuhuvvo earret eará ahte álgoálbmogiin sáhttet leat eaiggáduššanvuoigatvuođat genaresurssaide sin guovllus ja ahte earát eai sáhte oažžut árbedieđuid jus dat álgoálbmot geasa dieđut gullet , ii leat ovdalgihtii miehtan dasa .
Videre skal urfolks sikres en del av inntekten fra salget av varer laget fra genmaterialet fra planter eller andre organismer dersom urfolks tradisjonelle kunnskaper ble benyttes ved utnytting av genressursen .
Dasto galget álgoálbmogat oažžut oasi sisaboađus gálvvuid vuovdimis mat leat ráhkaduvvon genaávdnasiiguin šattuin dahje eará organismmain , jus álgoálbmogiid árbediehtu geavahuvvui genaresurssa ávkkástallamis .
Veien videre
Mátki viidásit
- Sametingsrådet ser frem til å ha en fortsatt aktiv deltakelse i det videre arbeidet under konvensjonen om biologisk mangfold .
- Sámediggeráđđi illuda go beassá ain aktiivvalaččat oassálastit konvenšuvnna viidásit bargui biologalaš šláddjivuođa birra .
Vi vil spille inn modeller på sedvanemessige bruk av biologisk ressurser fra det samiske området .
Mii áigut buktit modeallaid mot biologalaš resurssat leat geavahuvvon boares vieruid mielde sámi guovllus .
Her finnes flere interessante eksempler fra reindrift , vårjakt på ender og laksefiske i sjø og elv .
Das gávdnojit olu gelddolaš ovdamearkkaid sihke boazodoalus , giđđaloddemis ja luossabivddus mearas ja jogain .
Vi ser også frem til implementering og en gjennomgang av genressurskapitlet i naturmangfoldloven med tanke på den nye utviklingen internasjonalt .
Mii illudit maiddái genaresursakapihttala implementeremii ja čađaheapmái luondduvalljodatlágas go guoská ođđa riikkaidgaskasaš ovdáneapmái .
Til dybdedialogen til det neste arbeidsgruppemøtet på artikkel 8 ( ( j ) vil vi vise til våre erfaringer om etableringer og forvaltning av nasjonalparker i samiske områder .
Boahtte dárkilis dialogas bargojoavkočoahkkimis artihkal 8 ( j ) vuođul , áigut mii čujuhit iežamet vásáhusaide álbmotmehciid ásaheami ja hálddašeami ektui sámi guovlluin .
Vi har videre invitert urfolksrådgiveren i konvensjonssekretariatet til et planlagt grenseoverskridende seminar om samiske tradisjonelle kunnskaper som planlegges i Kautokeino i mars 2011 , forteller rådsmedlem Vibeke Larsen .
Mii leat bovden konvenšuvdnačállingotti álgoálbmotráđđeaddi plánejuvvon rádjerasttideaddji seminárii sámi árbedieđu birra , mii plánejuvvo lágiduvvot Guovdageainnus njukčamánu 2011 , muitala ráđđelahttu Vibeke Larsen .
For mer informasjon :
Eanet dieđut :
http://www.cbd.int/cop10/insession /
http://www.cbd.int/cop10/insession /
Eller ta kontakt med seniorrådgiver Jon Petter Gintal på tel : 77 61 28 70 el. 99 77 48 48 .
Dahje váldde oktavuođa seniorráđđeaddiin Jon Petter Gintal tel : 77 61 28 70 el . 99 77 48 48
E-post : jon.petter.gintal@samediggi.no
e-poasta : jon.petter.gintal@samediggi.no
Ovttas.no – ny nettportal for samiske læremidler
Ovttas.no – ođđa neahttauskkádat sámi oahpponeavvuid várás
En ny nettportal skal gjøre samiske læremidler lett gjenfinnbare på nett .
Ođđa neahttauskkádat addá vejolašvuođa álkidit gávdnat sámi oahpponeavvuid neahtas .
Portalen lanseres i 2011 , men 2. november lanserte Sametinget , i samarbeid med Senter for IKT i utdanningen en demo .
Uskkádat almmuhuvvo 2011:s , muhto skábmamánu 2. b. almmuhii Sámediggi , ovttas IKT oahpahusguovddážiin geahččalanveršuvnna .
I dag finnes ingen samlede tjenester og tilbud som gir en søkbar , digital oversikt over tilgjengelige , samiske læremidler .
Odne eai gávdno makkárge bálvalusat ja fálaldagat mat attášedje digitála geahčastaga dain sámi oahpponeavvuin mat gávdnojit .
Målsettingen med Ovttas.no er å gjøre samiske læremidler tilgjengelige på en brukervennlig og oversiktlig måte .
Ovttas.no mihttomearrin lea buktit sámi oahpponeavvuid olámuddui álkidit geavaheaddjái čalmmus vugiin .
Digitale læringsressurser og spill , trykte bøker og temahefter , samiske filmer og fjernsynsprogrammer og samisk musikk skal presenteres gjennom en egen portal på tre samiske språk , samt bokmål .
Digitála oahpparesurssat ja spealut , deaddiluvvon girjjit ja fáddágihppagat , sámi filmmat ja TV-prográmmat ja sámi musihkka galget čalmmustuvvot sierra uskkádaga bokte golmma sámegillii , ja girjedárogillii .
Ved å gjøre alle tilgjengelige læringsressurser søkbare på nett vil lærere og barnehageansatte ha ett sted der de finner nødvendig informasjon om både nye og gamle ressurser .
Go buot oahpparesurssaid sáhttá ohcat neahtas de šaddá oahpaheddjiide ja mánáidgárddiid bargiide okta báiki gos sáhttet gávdnat dárbbašlaš dieđuid sihke ođđa ja boares resurssaid birra .
Ved å samle læringsressurser digitalt vil det legges til rette for en permanent ivaretakelse av nye og gamle læremidler .
Go buot oahpparesurssat čohkkejuvvojit digitála hámis , de šaddá oktilašvuohta ođđa ja boares oahppogirjjiid ektui .
På sikt skal det også tilbys et utlån gjennom portalen , og det skal lages et publiseringsverktøy for læremiddelprodusenter og en delingsarena der lærere og elever kan dele sine egenproduserte ressurser .
Áiggi mielde boahtá maiddái luoikkahanfálaldat uskkádaga bokte , ja ráhkaduvvo almmuhanreaidu oahpponeavvuid buvttadeddjiide ja juohkinarena gos oahpaheaddjit ja oahppit sáhttet juogadit iežaset buvttadan resurssaid .
Dette vil være med på å øke volumet av læremidler på samisk .
Dát lea mielde lasiheamen oahppogirjjiid meari sámegillii .
Vil styrke samiske barns rettigheter
Áigu nannet sámi mánáid vuoigatvuođaid
Sametinget har gjennom konsultasjoner med Barne- og likestillingsdepartementet utformet forslag til endringer i forskrifter som omhandler styrket tilsyn med ivaretakelse av samiske barns språk og kultur i barnevernet .
Sámediggi lea konsultašuvnnaid bokte Mánáid- ja dásseárvodepartemeanttain evttohan rievdadusaid daidda láhkaásahusaide , mat válddahallet nannejuvvon bearráigeahču sámi mánáid giela ja kultuvrra fuolahemiin mánáidsuodjalusas .
Målet med forslagene er å tydeliggjøre at det skal føres tilsyn med at samiske barns rett til å ivareta språk og kultur følges opp i fosterhjem og barneverninstitusjoner .
Evttohusaid ulbmil lea čielggasmahttit dan ahte galgá bearráigehččojuvvot ahte sámi mánáid vuoigatvuohta fuolahit giela ja kultuvrra čuovvoluvvo sadjásašruovttuin ja mánáidsuodjalusásahusain .
Bakgrunnen for Sametingsrådets konsultasjoner er at samiske barn ofte møter et barnevern som mangler språk- og kulturkompetanse .
Duogáš Sámediggeráđi konsultašuvnnaide lea ahte sámi mánáin dávjá lea oktavuohta dakkár mánáidsuodjalusain , mas váilu giella- ja kulturgelbbolašvuohta .
- Samiske barn har rettigheter som urfolksbarn regulert gjennom internasjonale konvensjoner og nasjonale lover .
- Sámi mánáid vuoigatvuođat álgoálbmotmánnán bohtet ovdan riikkaidgaskasaš konvenšuvnnain ja nationála lágain .
Disse rettighetene sier klart at samiske barn har rett til et tilbud i barnevernets omsorg , som inkluderer samisk språk og kulturforståelse , uttaler rådsmedlem Ellinor Marita Jåma .
Dát vuoigatvuođat dadjet čielgasit ahte sámi mánáin lea vuoigatvuohta oažžut dakkár fálaldaga mánáidsuodjalusa fuolahusas , mas lea sámi giella- ja kulturáddejupmi , dadjá ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma .
Sametingsråd Ellinor Marita Jåma påpeker avslutningsvis at det viktigste er , etter Sametingsrådets mening , at tilsynsmyndighetene i barnevernet har plikt til å følge opp ivaretakelse av samiske barns rettigheter i sitt arbeid .
Sámediggeráđđi Ellinor Marita Jåma čujuha loahpas dasa ahte deaŧaleamos lea , Sámediggeráđi oainnu mielde , ahte mánáidsuodjalusa bearráigeahččaneiseválddit leat geatnegasat čuovvolit sámi mánáid vuoigatvuođaid fuolaheami barggusteaset .
Endringene som er foreslått omhandler helt spesifikt forskrift 18.12.2003 nr. 1659 om fosterhjem og forskrift 11.12.2003 nr. 1564 om tilsyn med barn i barneverninstitusjoner for omsorg og behandling .
Evttohuvvon rievdadusat gustojit erenoamážit 18.12.2003 mannosaš láhkaásahussii nr. 1659 sadjásašruovttuid birra ja 11.12.2003 mannosaš láhkaásahussii nr. 1564 mánáid bearráigeahču birra mánáidsuodjalusásahusain fuolahusa ja divššu várás .
Forslaget til forskriftsendringer er nå lagt ut på høring med frist for svar til 11.1.2011 .
Evttohuvvon láhkaásahusrievdadusat leat dál biddjojuvvon gulaskuddamii vástidanáigemeriin 11.1.2011 .
Saksoversikt finner du her .
Áššelogahallan lea dás .
Sametingets utdannings- og oppvekstpolitikk
Sámedikki oahppo- ja bajásšaddanpolitihkka
Sametingspresident Egil Olli deltok på den nasjonale samiske barnehage- og skolekonferansen i Oslo , tirsdag 2.november .
Sámediggepresideanta Egil Olli oassálasttii nationála sámi mánáidgárde- ja skuvlakonferánssas Oslos disdaga skábmamánu 2 .
I sitt innlegg på konferansen fokuserte han på hvordan Sametinget vil legge til rette for en god opplæring og en god oppvekst for samiske barn og unge uansett bosted .
Beaivvi . Iežas sáhkavuorus son deattuhii mot Sámediggi áigu láhčit dili buori oahpahussii ja bajásšaddamii sámi mánáide ja nuoraide beroškeahttá gos orrot .
Egil Olli nært Johan Mathis Gaup
Johan Mathis Gaup
Du kan lese innlegget i sin helhet i lenkene under .
Olles sáhkavuoru sáhtát lohkat go deaddelat liŋkkaid dás vuolábealde .
Sametingspresident Egil Ollis innlegg
Sametingspresident Egil Ollis innlegg
Sámedikki presideantta Egil Olli sáhkavuorru
Sámedikki presideantta Egil Olli sáhkavuorru
Sametingets komitémøter i november 2010
Sámedikki lávdegoddečoahkkin 2010 skábmamánus
Sametingets komitémøter starter tirsdag 16. november og avsluttes torsdag 18. november .
Sámedikki lávdegoddečoahkkimat álget maŋŋebárgga čakčamánu 14. b. ja loahpahuvvojit duorastaga čakčamánu 16. b. .
Mandag 15. november er satt av til gruppemøter og til sametingsrådets og plenumsledelsens fremlegging av saker .
Vuossárga čakčamánu 13. b. lea biddjojuvvon joavkočoahkkimiidda ja sámediggeráđi ja dievasčoahkkinjođihangotti áššiid ovddideapmái .
Følgende fagkomiteer fremmer innstilling i følgende saker : Plan- og finanskomiteen : Leder : Sten E Jønsson , tlf. 97 57 77 33 , e-post sten.erling.jonsson@samediggi.no Nestleder : Ann-Mari Thomassen , tlf. 90 05 71 23 , e-post ann.mari.thomassen@samediggi.no
Čuovvovaš lávdegottit ovddidit árvalusaid čuovvovaš áššiin : Plána- ja finánsalávdegoddi : Jođiheaddji : Sten E Jønsson , tlf 97 57 77 33 , e-poasta sten.erling.jonsson@samediggi.no Nubbinjođiheaddji : Ann-Mari Thomassen , tlf 90 05 71 23 , e-poasta amthomassen@gmail.com
- Sak 43/10 Sametingets budsjett 2011 - Sak 46/10 Reglement for sametingets politiske nivå - revidering
- Ášši 43/10 Sámedikki 2011 bušeahtta - Ášši 46/10 Njuolggadusat Sámedikki politihkalaš dássái - revideren
Oppvekst- , omsorgs- og utdanningskomiteen : Leder : Silje Katrine Muotka , tlf 98 48 75 76 , e-post siljekarine@gmail.com Nestleder : Geir Johnsen , tlf 90 97 07 89 , e-post geir.johnsen@lavangen.net - Sak 47/10 Evaluering av tilskudd til samiske barnehager - Sak 49/10 Tilskuddsstyret
Bajásšaddan- , fuolahus- ja oahppolávdegoddi : Jođiheaddji : Silje Katrine Muotka , tlf 41 64 57 35 , e-poasta siljekarine@gmail.com Nubbinjođiheaddji : Geir Johnsen , tlf 90 97 07 89 , e-poasta geir.johnsen@lavangen.net - Ášši 47/00 Daid doarjagiid árvvoštallan maid Sámediggi juolluda sámi mánáidgárddiide - Ášši 49/00 Doarjjastivra
Nærings- og kulturkomiteen : Leder : Toril Bakken Kåven , tlf 92 86 86 70 , e-post toril@nordlysmat.no Nestleder : Geir Tommy Pedersen , tlf 94 82 31 04 , e-post gtpedersen@gmail.com - Sak 45/10 Utforming av Finnmarkseiendommens strategiske plan - Sak 48/10 Organisering av komitémøtene og plenumsmøtene i Sametinget - Sak 50/10 Kunstneravtalen 2011
Ealáhus- ja kulturlávdegoddi : Jođiheaddji : Toril Bakken Kåven , tlf 92 86 86 70 , e-poasa toril@nordlysmat.no Nubbinjođiheaddji : Geir Tommy Pedersen , tlf 94 82 31 04 , e-poasta gtpedersen@gmail.com - Ášši 45/00 Finnmárkkuopmodaga strategalaš plána ráhkadeapmi - Ášši 48/00 Sámedikki lávdegoddečoahkkimiid ja dievasčoahkkimiid organiseren - Ášši 50/00 Dáiddáršiehtadus 2011
Komiteene vil så snart som mulig velge saksordførere til de ulike sakene .
Lávdegottit válljejit áššejođiheddjiid iešguđet áššiide farggamusat .
Komiteenes innstillinger vil bli behandlet i plenum 29. november - 3. desember .
Lávdegottiid árvalusat gieđahallojuvvojit dievasčoahkkimis skábmamánu 29. - juovlamánu 3. b. .
For mer informasjon om sakene og komitémøtene , se dokumentene i filene nedenfor eller skriv / ring til Sametinget : tlf : 78 47 40 00 , e-post : samediggi@samediggi.no
Jus háliidat eanet dieđuid áššiid ja lávdegoddečoahkkimiid birra , geahča dokumeanttaid fiillain vulobealde dahje čále / riŋge Sámediggái : tlf 78 47 40 00 , e-poasta samediggi@samediggi.no
Saksdokumentene vil være klare innen kort tid og vil da knyttes til denne artikkelen og finnes her .
Áššedokumeanttat leat hui fargga gárvásat ja čadnojit dalle dása .
Evaluering av Sametingets tilskudd til samiske barnehager
Daid doarjagiid árvvoštallan maid Sámediggi juolluda sámi mánáidgárddiide
På vegne av Sametinget har Asplan Viak utført en evaluering av Sametingets tilskudd til samiske barnehager i perioden 2004-2008 .
Sámedikki ovddas lea Asplan Viak árvvoštallan Sámedikki sámi mánáidgárddiid doarjagiid áigodagas 2004-2008 .
Ordningen som har blitt evaluert består av tre tiltak : særskilt tilskudd til samiske barnehager , tilsudd til språkopplæring for samiske barn og prosjekttilskudd .
Ortnega árvvoštallamis leat golbma doaibmabiju : Sámi mánáidgárddiid sierra doarjja , doarjja sámi mánáid sámegieloahpahussii ja prošeaktadoarjja .
I rapporten framkommer det at barnehagene selv opplever at tilskuddene har en betydning både for barnas og de ansattes utvikling av samisk språk , kultur , identitet og ferdigheter .
Raporttas boahtá ovdan ahte mánáidgárddiid iežaset oaivila mielde leat doarjagat deaŧalaččat sihke mánáid ja bargiid sámi giela , kultuvrra , identitehta ja gálggaid ovddideapmái .
Tilskuddene til samiske barnehagetilbud oppleves videre som svært viktige av barnehagene og gjør det mulig for barnehagene å ivareta aktiviteter og tiltak som er svært viktige for å kunne arbeide med det samiske på en praktisk , nær og aktiv måte .
Mánáidgárddit oaivvildit dasto ahte doarjagat sámi mánáidgárdefálaldagaide leat hui deaŧalaččat ja addet mánáidgárddiide vejolašvuođa čađahit doaimmaid ja doaibmabijuid mat leat hui deaŧalaččat go galgá sáhttit bargat sámevuođa ektui geavatlaš , lagaš ja árjjalaš vugiin .
En av utfordringene som påpekes i rapporten er mangelen på språklige ressurser .
Okta hástalusain mii čujuhuvvo raporttas lea sámegielat resurssaid váilun .
Det er gjennomgående en større utfordring å skaffe tilstrekkelig språklig kompetanse som bidrar til barnas språkutvikling , enn det er å skaffe ressurser som bidrar til barnas kulturelle identitet og ulike samiske ferdigheter .
Čađat oaidnit stuorát hástalussan gávdnat dakkár gielalaš gelbbolašvuođa mas livččii ávki máná giellaovdáneapmái , go gávdnat resurssaid mat váikkuhit máná kultuvrralaš identitehta ja sierra sámi gálggaid .
Du kan lese hele rapporten her .
Olles raportta sáhtát lohkat dákko .
Onsdag 17.november avholder Sametingsrådet miniseminar om tilsuddsordningen til samiske barnehager .
Gaskavahkku skábmamánu 17. b. doallá Sámediggeráđđi miniseminára sámi mánáidgárddiid doarjjaortnega birra .
Seminaret varer fra kl.09 . 00 - 12.00 .
Seminára bistá dii. 09.00 rájes dii. 12.00 rádjai .
Har du ikke mulighet til å delta på seminaret i Karasjok kan du følge det her .
Jos dus ii leat vejolašvuohta leat mielde semináras Kárášjogas , de sáhtát čuovvut seminára dákko .
Program :
Prográmma :
09.00 - 09.10 Velkommen v / Sametingsrådet
09.00 - 09.10 Bures boahtin . Sámediggeráđi bokte
09.10 - 09.40 Presentasjon av evaluering av Sametingets tilskudd til samiske barnehager v / Veslemøy Kristine Dahl , Asplan Viak
09.10 - 09.40 Asplan Viak ovdanbuktá árvvoštallama : Sámedikki doarjja sámi mánáidgárddiide Veslemøy Kristine Dahl bokte , Asplan Viak
09. 40 - 10. 00 Áltta siidas erfaringer med tilskudd til samiske barnehager v / Inga Kristine Siri , daglig leder Álttá Siida , Alta
09.40 - 10.00 Áltá siidda vásáhusat sámi mánáidgárddiid doarjaga ektui Inga Kristine Siri bokte , beaivválaš jođiheaddji Álttá Siida
10.00 - 10.20 Barnehagens erfaringer med samisk språkopplæring v / Tanja Nyjordet , styrer Utskarpen barnehage , Rana
10.00 - 10.20 Mánáidgárddi vásáhusat sámegiel oahpahusdoarjaga ektui Tanja Nyjordet bokte , Utskarpen barnehage mánáidgárddijođiheaddji , Rana
10.50 - 11.10 Barnehagens erfaringer med tilskudd til samiske barnehager v / Karen Marie Triumf Grønmo , styrer Láttošluohkká mánáidgárdi , Karasjok
10.50 - 11.10 Mánáidgárddi vásáhusat sámi mánáidgárddiid doarjaga ektui Karen Marie Triumf Grønmo bokte , Láttošluohkká mánáidgárddi jođiheaddji , Kárášjohka
11. 10 - 11.40 Diskusjon / debatt om Sametingets tilskudd til samiske barnehager
11.10 - 11.40 Digaštallan Sámedikki doarjaga birra sámi mánáidgárddiide
11. 40 - 1 1. 50 Oppsummering av debatten / avslutning v / Sametingsrådet
11.40 - 11.50 Digaštallama oktiigeassu / Loahpaheapmi . Sámediggeráđi bokte
Seminaret arrangeres med bakgrunn i en rapport som Asplan Viak har utarbeidet på vegne av Sametinget .
Seminára lágiduvvo Asplan Viak ráhkadan raportta vuođul maid dat lea dahkan Sámedikki ovddas .
Asplan Viak har utført en evaluering av Sametingets tilskudd til samiske barnehager i perioden 2004-2008 .
Asplan Viak lea evalueren sámi mánáidgárddiid doarjaga áigodagas 2004-2008 maid Sámediggi addá .
Artikkel - Evaluering av Sametingets tilskudd ...
Artihkkalat Sámi mánáidgárddiid doarjaga evalueren
Artikkel - Sametingets komitémøter i november ...
Sámedikki lávdegoddečoahkkin 2010 skábmamánus
Tilpassing til eit klima i endring - NOU 2010 : 10
Heiveheapmi dakkár dálkkádahkii mii lea rievdamin - NOU 2010 : 10
Et regjeringsutnevnt utvalg la fram sin utredning om samfunnets sårbarhet og behov for tilpassning til konsekvensene av klimaendringene den 15. november 2010 .
Ráđđehusa nammadan lávdegoddi geigii čielggadusas servodaga raššivuođa birra ja dárbbu birra heivehit dálkkádatrievdamiid váikkuhusaide skábmamánu 15. b. 2010 .
Rapporten slår fast at klimaendringene kommer til å påvirke natur og samfunn .
Raporta deattasta ahte dálkkádatrievdamat váikkuhit lundui ja servodahkii .
Utfordringene vil bli størst i de nordlige områdene fordi oppvarmingen her skjer sterkest .
Hástalusat leat stuorámusat davviguovlluin go liegganeapmi dáhpáhuvvá johtilepmosit doppe .
Vibeke Larsen Jan Roger Østby
Jan Roger Østby
- Sametingsrådet er tilfreds med at det samiske perspektivet i utredningen er ivaretatt på en grundig og helhetlig måte , sier rådsmedlem Vibeke Larsen .
- Sámediggeráđđi lea duhtavaš go sámi oaidnu lea fuolahuvvon čielggadusas vuđolaš ja ollislaš vuogi mielde , dadjá ráđđelahttu Vibeke Larsen .
Rektor ved Samisk høgskole , Steinar Pedersen , har vært medlem i utvalget som blant annet konkluderer med at klimaendringer kan føre til store utfordringer for reindrift gjennom redusert tilgang til kvalitet på og kvantitet av beite , og dermed endre næringsinntak .
Sámi allaskuvlla rektor , Steinar Pedersen , lea leamaš lahttun lávdegottis mii earret eará dadjá ahte dálkkádatrievdamat sáhttet šaddat stuorra hástalussan boazodollui go šaddá váttis gávdnat buori ja doarvái guohtuma , ja nu rievdá maiddái dat biepmu maid boazu guohtu .
Videre konkluderer rapporten med at presset på naturmiljøet og samfunnenes sårbarhet overfor klimaendringer gjør det nødvendig med et offensivt tilpassingsarbeid .
Viidáseappot lea raportta loahppajurdda ahte deaddu luonddubirrasii ja servodaga raššivuohta dálkkádatrievdamiidda gáibidit duostilis heivehanbarggu .
Byr på utfordringer for tradisjonell bruk av naturen
Buktá hástalusaid árbevirolaš luondduávkkástallamii
Endring i fordeling og produktivitet for de ulike marine levende ressursene vil kunne føre til store utfordringer for forvaltning av disse , både på nasjonalt og internasjonalt nivå .
Rievdadus iešguđetlágan ealli mariidna resurssaid juohkáseamis ja buvttadeamis sáhttá buktit stuorra hástalusaid dáid hálddašeapmái , sihke riikka ja riikkaidgaskasaš dásis .
En oppvarming av havet kan føre til at oppdrettsindustrien i sør i større grad flytter til fjorder i nord med en lavere sjøvanntemperatur .
Meara liegganeapmi sáhttá dagahit ahte biebmanindustriija máddin sirdojuvvo eanet ja eanet davás go doppe lea mearračáhcetemperatuvra vuolit .
En sterk økning i disse områdene vil føre til båndlegging av store fjordareal der det i dag drives tradisjonelt lokalt og sjøsamisk fiske .
Dakkár stuorra lassáneapmi dáin guovlluin rivve stuorra vuotnaareálaid mat dál geavahuvvojit árbevirolaš báikkálaš mearrasámi guolásteapmái .
Omfanget av de ventede klimaendringene vil by på nye utfrodringer for tradisjonell samisk naturbruk og dermed ha betydning for samisk kultur og næringsliv .
Vurdojuvvon stuorra dálkkádatrievdamat buktet ođđa hástalusaid árbebirolaš sámi meahcceávkkástallamii ja nu dat váikkuhit sámi kultuvrii ja ealáhuseallimii .
Utvalget foreslår at Sametinget får en aktiv rolle i sentrale prosesser og organ som har oppgaver innen nasjonal planlegging knyttet til klimatilpassing .
Lávdegoddi evttoha ahte Sámediggi beassá oassálastit daidda guovddáš proseassaide ja orgánaide mat barget nationála plánemiin dálkkádatheiveheami oktavuođas .
- Jeg er takknemlig for det omfattende faktagrunnlaget som utvalget har lagt frem og ser frem til å gjennomgå utvalgets tilrådninger for en klimatilpassingpolitikk .
- Lean giitevaš daid viiddes fáktadieđuid ovddas maid lávdegoddi lea bidjan ovdan ja illudan geahčadit lávdegotti rávvagiid dálkkádatheivehanpolitihka ektui .
Sametinget vil på en grundig måte gjennomgå utredningen og avgi en høringsuttalelse , og vi vil selvsagt delta aktivt i den politiske debatten om hvordan vi best kan tilpasse oss klimaendringene i framtiden , avslutter rådsmedlem Vibeke Larsen .
Sámediggi áigu vuđolaččat guorahallat čielggadeami ja addit gulaskuddancealkámuša , ja mii áigut dieđusge searvat árjjalaččat politihkalaš digaštallamii das mo mii buoremus lági mielde sáhttit heivehit iežamet boahtteáiggi dálkkádatrievdamiidda , loahpaha ráđđelahttu Vibeke Larsen .
NOU 2010:10 Tilpassing til eit klima i endring
NOU 2010 : 10
Sametingets kulturpenger skaper bred engasjement
Sámedikki doarjjaortnega Kulturovddideami árvvoštallan
På vegne av Sametinget har Norut Alta utført en evaluering av Sametingets tilskudd til kulturutvikling for perioden 2006-2008 .
Norut Alta lea Sámedikki ovddas árvvoštallan Sámedikki kulturovddidandoarjaga áigodagas 2006-2008 .
Evalueringen ser på hvordan virkemidlene er brukt , og hvordan søkere til tilskuddsordningen vurderer Sametingets service i forbindelse med veiledning og saksbehandling .
Árvvoštallan geahčada mo váikkuhangaskaoamit leat geavahuvvon , ja mo doarjjaortnega ohccit árvvoštallet Sámedikki bálvalusa bagadallama ja áššemeannudeami oktavuođas .
Målet for virkemidlene har vært å fremme et mangfoldig kunst- og kulturliv , og sikre samisk innflytelse over samisk kulturutvikling .
Váikkuhangaskaomiid mihttomearri lea leamaš ovddidit dáidda- ja kultureallima máŋggabealatvuođa , ja sihkkarastit sámi váikkuhanfámu sámi kulturovddideamis .
Evalueringen har vist at midlene har gått til en rekke ulike tiltak som har skapt et bredt engasjement innen samisk kulturliv .
Árvvoštallan čájeha ahte ruđat leat geavahuvvon ollu doaibmabijuide mat leat vuolggahan stuorra áŋgiruššama sámi kultureallimis .
- De fleste prosjektene det søkes til ville ikke blitt gjennomført uten Sametingets virkemidler .
- Eanaš prošeavttat masa ohccojuvvo ruhta , eai livčče čađahuvvon Sámedikki váikkuhangaskaomiid haga .
Dette viser at Sametingets virkemidler innen kulturutvikling er et viktig i arbeidet med å fremme samisk kultur , sier sametingsråd Vibeke Larsen .
Dat čájeha ahte Sámedikki váikkuhangaskaoamit kulturovddideapmái leat deaŧalaččat sámi kultuvrra ovddideapmái , dadjá sámediggeráđđi Vibeke Larsen .
Evalueringen viser også at Sametinget har et forbedringspotensial når det gjelder veiledning , tettere oppfølging av prosjektene og bedre kontroll i forbindelse med utbetalinger .
Árvvoštallan čájeha maiddái ahte Sámedikkis lea buoridanmunni bagadallama , prošeavttaid lagat čuovvoleami ja buoret dárkkisteami máksimiid oktavuođas .
Norut Alta påpeker også at Sametingets virkemidler til kulturutvikling på lang sikt også vil ha sysselsettingseffekter , men det har ikke vært rom for å måle denne type effekter i denne evalueringen .
Norut Alta čujuha dasa ahte Sámedikki kulturovddideami váikkuhangaskaomiin guhkit áiggi vuollái lea barggolašvuođabeaktu , muhto ii leat leamaš vejolaš mihtidit dákkár beavttuid dán árvvoštallamis .
Skapt større bevissthet Virkemidlene til kulturutvikling har skapt en større bevissthet rundt bevaring , utvikling og formidling av samisk kultur .
Lokten dihtomielalašvuođa Váikkuhangaskaoamit kulturovddideapmái lea lokten dihtomielalašvuođa sámi kultuvrra fuolaheapmái , ovddideapmái ja gaskkusteapmái .
Sametingets virkemidler er med på å gi utøverne av samisk kultur en anerkjennelse og en motivasjon til fortsette sine prosjekter .
Sámedikki váikkuhangaskaoamit leat addán sámi kultuvrra oassálastiide dohkkeheami ja movtta joatkit prošeavttaideaset .
- Alle samiske kulturarbeidere gjør en formidabel innsats ved å sørge for ulike samiske kulturtilbud rundt i hele landet .
- Buot sámi kulturbargit áŋgiruššet nannosit dainna ahte láhčit vejolašvuođaid sámi kulturdoaimmaide miehtá riikka .
Denne innsatsen har gitt samisk kultur større anerkjennelse og forståelse , og det er derfor viktig at vi også i fremtiden kan ivareta dette arbeidet på en god måte , avslutter sametingsråd Vibeke Larsen
Dát áŋgiruššan lea dagahan ahte sámi kultuvra dohkkehuvvo ja áddejuvvo buorebut , ja danne lea deaŧalaš maiddái boahtteáiggis fuolahit dán barggu buriin vugiin , loahpaha sámediggeráđđi Vibeke Larsen .
Evaluering av Sametingets tilskuddsordning ...
Evaluering av Sametingets tilskuddsordning ...
Sámedikki kulturdoarjjaortnega árvvoštallan
Sámedikki kulturdoarjjaortnega árvvoštallan
Gratulerer med språkprisen Gollegiella 2010
Lihku giellabálkkašumiin Gollegiella 2010
De to kvinnelige ildsjelene , Máret Sárá og Lajla Mattsson Magga , ble den 22.november tildelt den nordiske språkprisen Gollegiella for 2010. - Sametinget ønsker å gratulere Máret Sárá og Lajla Mattson Magga med prisen og samtidig berømme dem for den store og viktige innsatsen de har gjort for å fremme og bevare det samiske språk , uttaler Sametingspresident Egil Olli .
Guokte nissonlaš áŋgirušši , Máret Sárá ja Lajla Mattsson Magga , oaččuiga skábmamánu 22. b. jagi 2010 davviriikkalaš giellabálkkašumi . - Sámediggi sávvá lihku Máret Sárái ja Lajla Mattson Maggai bálkkašumiin ja seammás rámiida sudno dan stuorra ja deaŧalaš barggu ovddas maid soai leaba dahkan ovddidemiin ja gáhttemiin sámegiela , dadjá Sámedikki presideanta Egil Olli .
Máret Sárá og Lajla Mattson Magga Peter Engström
Máret Sárá ja Lajla Mattson Magga Peter Engström
Språkprisen deles ut annen hvert år og prissummen på 12 500 euro vil i år bli delt mellom Máret Sárá og Lajla Mattssom Magga .
Giellabálkkašupmi geigejuvvo juohke nuppi jagi ja 12 500 euro sturrosaš bálkkašumi juogadeaba Máret Sárá ja Lajla Mattsson Magga .
Nord- og sørsamisk i fokus I år er det nord- og sørsamisk som er satt i fokus .
Davvi - ja máttasámegiella guovddážis Dán jagi lea davvi- ja máttasámegiella guovddážis .
Begge språkene snakkes på den norske og den svenske siden av Sápmi .
Goappašiid gielaid hállet Norgga ja Ruoŧa bealde Sámis .
Beslutningskomiteen forklaring på hvorfor Máret Sárá og Lajla Mattsson Magga mottar prisen Gollagiella for 2010 :
Árvvoštallanlávdegoddi čilge manne Máret Sárá guovttos Lajla Mattsson Maggain oažžuba jagi 2010 Gollagiela bálkkašumi :
Máret Sárá :
Máret Sárá :
Máret Sárá er født 1947 og er vokst opp i Bissojohka / Børselv i Porsanger , Norge .
Máret Sárá riegádii 1947 ja bajásšattai Bissojogas Porsáŋggus , Norgga bealde .