pere/sami_parallel huggingface dataset:
Et grunnleggende problem er imidlertid at de samiske tegnene ikke fungerer tilfredsstillende , verken på den enkeltes datamaskin eller på internett .
Vuđolaš váttisvuohta lea dattege ahte sámi bustávat eai doaimma dohkálaččat ovttaskas dihtoriin eaige interneahtas .
Det er gjort forsøk med midlertidige løsninger , men løsningene er ikke gode nok .
Leat ráhkaduvvon gaskaboddosaš čovdosat , muhto čovdosat eai leat doarvái buorit .
Det medfører at samisk i praksis ikke er et funksjonelt språk i informasjonsteknologisk sammenheng .
Geavatlaččat mearkkaša dát ahte sámegiella ii leat doaibmi giella diehtojuohkinteknologiija oktavuođain .
Samiske barn er derfor i ferd med å utvikle et « nett-språk » - helt uten samiske tegn , og samisk næringsliv og offentlig virksomhet er ikke i stand til å levere tjenester på linje med hva andre språkgrupper får .
Danne leat sámi mánát ráhkadišgoahtán « fierbmegiela » - mas eai leat sámi bustávat , ja sámi ealáhuseallin ja almmolaš doaimmat eai nagot fállat bálvalusaid seamma dásis go maid eará giellajoavkkut ožžot fállun .
Løsningen må være at nasjonale myndigheter og internasjonale programvareprodusenter engasjerer seg i utviklingen av internasjonale standarder for samisk på data .
Čoavddusin ferte leat ahte našuvnnalaš eiseválddit ja riikkaidgaskasaš prográmmabuvttadeaddjit beroštišgohtet riikkaidgaskasaš standárddaid ovddideamis dihtorsámegiela dáfus .
Vi forutsetter at nasjonale myndigheter er villig til å finansiere eventuelle særkostnader ved dette .
Mii eaktudit ahte našuvnnalaš eiseválddit mieđihit ruhtadit daid lassigoluid mat soitet šaddat dán oktavuođas .
Sametinget må settes i stand til å løse disse utfordringene ved at det stilles til rådighet både økonomiske og administrative ressurser .
Sámediggi ferte biddjot dakkár dillái ahte sáhttá čoavdit dáid hástalusaid ekonomalaš ja hálddahuslaš resurssaid juolludemiid bokte .
Spesialpedagogikk
Erenoamášpedagogihkka
Det samiske skoleverket har behov for å heve kompetansen innenfor det spesialpedagogiske fagfelt da tinget fra 1. august 2000 får større ansvar for dette fagfelt .
Sámi skuvllas lea dárbu loktet gelbbolašvuođa erenoamášpedagogalaš fágasuorggis go diggi borgemánu 1. b. 2000 rájes oažžu stuorát ovddasvástádusa dán fágasuorggis .
Dette innebærer at Sametinget skal iverksette samiske faglige kompetansehevingstiltak .
Dát mielddisbuktá ahte Sámediggi galgá álggahit sámi fágalaš gelbbolašvuođaloktendoaimmaid .
Sametinget får tildelt 1.7 mill kr som skal brukes til utviklingsarbeid , studiestipend , etter- og videreutdanning .
Sámediggái juolluduvvo 1.7 mill. ruvnno mii galgá adnot ovddidanbargui , lohkanstipenddaide , lassi- ja joatkkaohppui .
Fra år 2001 tildeles også midler til læremiddelutvikling innenfor det spesialpedagogiske fagfelt direkte til Sametinget .
2001 rájes addojit oahpponeavvoráhkadeami ruđat erenoamášpedagogalaš fágasuorggis njuolgga Sámediggái .
Som følge av økte oppgaver innenfor dette fagfelt vil Sametinget bli tilført midler til en fagstilling på dette fagfelt ( jf. vedlegg 3 ) .
Lassi doaimmaid geažil dán fágasuorggis boahtá Sámediggi oažžut juolludeami ovtta fágavirgái dán fágasuorggis ( vrd. 3. mildosa ) .
Rådet vil i løpet året legge retningslinjer for stipend til kompetansehevingstiltak fram for Sametinget til behandling .
Ráđđi boahtá dán jagi mielde ovddidit gelbbolašvuođalokten doaimmaid stipendanjuolggadusaid Sámedikki meannudeapmái .
Felles Lov om universiteter og høgskoler av 1995 er det formelle rammeverket innenfor høyere utdanning og forskning .
Alit oahppu ja dutkan 1995 ` oktasaš universitehta ja allaskuvlaláhka lea alit oahpu ja dutkama formálalaš rámma .
En videre utvikling av det samiske samfunnet på samenes egne premisser fordrer høy formell kompetanse der høyere utdanning og forskning er en svært viktig del av dette .
Sámi servodaga viidáset ovdáneapmi sámiid iežaset eavttuid mielde , gáibida alla formálalaš gelbbolašvuođa ja alit oahppu ja dutkan lea guovddáš oassi dás .
Det er derfor viktig å legge forholdene til rette for at samisk forskning og høyere utdanning kan utvikles på bred basis .
Sámediggi lea dohkkehan sámi dutkanplána oassin oččodeamis ollislaččat ja eanet oktiiheivehuvvon sámi dutkanpolitihka .
Samisk forskningspolitikk må imidlertid også ses opp mot planer og utviklingslinjer innenfor høyere utdanning , og opp mot de behov som det samiske samfunnet har i forhold til kompetanseheving og utvikling for øvrig .
Sámi dutkanpolitihkka ferte dattege maiddái árvvoštallojuvvot alit oahpu plánaid ja ovdánanlinjjáid ektui , ja daid dárbbuid ektui mat sámi servodagas leat gelbbolašvuođa loktema ja muđui ovddideami ektui .
Samisk utdanningsråds FoU-plan som særlig er rettet mot forskning og utvikling i utdanningssystemet , vil bli samordnet med Sametingets forskningsplan .
Sámi oahpahusráđi DoB-plána mii erenoamážit deattuha oahpahusvuogádaga dutkama ja ovdáneami , boahtá heivehuvvot Sámedikki dutkanplánii .
Når det gjelder høyere utdanning er det to utredningsarbeid som pågår som vil berøre samisk forskning og høyere utdanning .
Alit oahpu dáfus lea guokte čielggadanbarggu jođus mat bohtet guoskkahit sámi dutkama ja alit oahpu .
Den nylig sluttførte utredningen om samisk lærerutdanning vil bli behandlet i Sametinget .
Sámi oahpaheaddjeoahpahusa čielggadeapmi mii áittobáliid loahpahuvvui , boahtá meannuduvvot dakkaviđe go válbmana .
Mangel på samiske lærere i skolen har vært og er et stort problem i de ulike samiske samfunn .
Sámi oahpaheaddjevátni skuvllain lea leamaš ja lea ain stuora váttisvuohtan iešguđet sámi servodagain .
Mangelen antas å bli enda større når det er en individuell rett til opplæring i samisk .
Jáhkkimis stuorru dát váttisvuohta vel eanet dál go lea individuálalaš vuoigatvuohta sámegieloahpahussii .
Selv om fjernundervisning og bruk av IKT kan bøte for lærermangelen , må det utarbeides strategier for rekruttering av samiske lærere til skolen .
Vaikko gáiddusoahpahus ja IKT-geavaheapmi sáhttá muhtun muddui buhttet oahpaheáddjevátnivuođa , de fertejit aŋkke ráhkaduvvot strategiijat sámi oahpaheddjiid rekrutteremii skuvlii .
Sametingsrådet vil komme tilbake til denne saken ved behandling av utredningen om samisk lærerutdanning .
Sámediggeráđđi máhccá dán áššái sámi oahpaheaddjeoahpu čielggadeami gieđahallama oktavuođas .
Et annet viktig utredningsarbeid som pågår i departemental regi er det såkalte Mjøsutvalgets arbeid .
Nubbi deaŧalaš čielggadanbargu mii jođihuvvo departemeantta bealis lea nugohčoduvvon Mjøslávdegoddi .
Det skal utrede høyere utdanning etter 2000 og skal se på de fleste sider av høyere utdanning i Norge med særlig fokus på internasjonalisering og forholdet mellom høyere utdanning og andre deler av samfunnet .
Dat galgá čielggadit alit oahpu maŋŋil 2000 ja galgá guorahallat eanas beliid Norgga alit oahpuin ja erenoamážit deattuhit internašunaliserema ja alit oahpu ja eará servodatosiid gaskavuođa .
Så langt Rådet erfarer vil forholdet mellom høyere utdanning og det samiske samfunnet bli omtalt .
Ráđi dieđu mielde boahtá alit oahpu ja sámi servodaga gaskavuohta čilgejuvvot .
Sametinget har i Sametingsplanen etterlyst behovet for en egen stortingsmelding om samisk forskning og høyere utdanning .
Sámediggi lea Sámediggeplánas ovddidan dárbbu sierra sámi dutkan ja alit oahpu stuorradiggedieđáhussii .
På bakgrunn av utredningen om samisk lærerutdanning , Mjøsutvalgets arbeid og Sametingets egen forskningsplan vil Rådet arbeide for at Regjeringen legger fram en slik stortingsmelding .
Sámi oahpaheaddjeoahpu čielggadeami vuođul , Mjøslávdegotti barggu vuođul ja Sámedikki dutkanplána vuođul áigu ráđđi bargat dan badjelii ahte Ráđđehus ovddidivččii dákkár stuoradiggedieđáhusa .
Voksenopplæring
Rávisolbmuidoahppu
Når det gjelder voksenopplæring har departementet foreslått en lovendring i opplæringsloven som lovfester voksnes rett til grunn- og videregående opplæring .
Rávisolbmuidoahpu dáfus lea departemeanta evttohan láhkarievdadusa oahpahuslágas mii láhkananne rávisolbmuid vuoigatvuođa vuođđo-ja joatkkaoahpahussii .
Dette innebærer grunnskoleopplæring i samisk som første eller andrespråk .
Dát mearkkaša vuođđoskuvlaoahpahusa sámegielas vuosttašgiellan dahje nubbingiellan .
Denne rett for voksne samer må ikke begrenses til om dette anses nødvendig for å få en forsvarlig opplæring , men samisk må være ett av de fagene som gir grunnlag for fullført grunnskoleopplæring for voksne .
Dát riekti sápmelaš rávisolbmuin ii galgga gáržžiduvvot dan ektui lea go dát dárbbašlažžan dohkálaš oahpahusas , muhto sámegiella ferte leat okta dain fágain mii addá vuođu rávisolbmuid dievaslaš vuođđoskuvlaoahpahussii .
Det samme må gjelde innenfor videregående opplæring for voksne .
Seamma ferte gustot rávisolbmuid joatkkaoahpahusas .
I tilknytning til Buerutvalgets innstilling ( NOU .
Buerlávdegotti árvalusa ( NOU .
1997:25 Ny kompetanse ) har Samisk utdanningsråd uttalt at det bør utarbeides en egen utredning som kartlegger voksne samers kompetansebehov .
1997:25 Ny kompetanse ) oktavuođas lea Sámi oahpahusráđđi cealkán ahte seahtá ráhkadit sierra čielggadeapmi mii kárte sápmelaš rávisolbmuid gelbbolašvuođa dárbbuid .
Sametingsrådet slutter seg til dette og vil ta denne saken opp med departementet i den hensikt å påbegynne et arbeid .
Sámediggeráđđi guorrasa dása ja áigu ovddidit dán ášši departemeanttas dainna ulbmiliin ahte álggahit barggu .
Det er spesielt viktig å se på behovene for heving av kunnskaper i samisk språk .
Lea erenoamáš deaŧalaš guorahallat sámi giellamáhtu loktema dárbbuid .
Et sånt arbeid må også drøfte etablering av systemer for dokumentasjon av realkompetanse til bruk både i arbeidslivet og i utdanningssystemet .
Dákkár bargu ferte maiddái guorahallat duohtagelbbolašvuođa duođašteami vuogádat-ásaheami mii sáhttá adnot sihke bargoeallimis ja oahpahusvuogádagas .
Samarbeid og roller
Ovttasbargu ja rollat
Sametinget har fått utvidet myndighet når det gjelder opplæring .
Sámediggi lea ožžon viiddiduvvon válddi oahpahusa dáfus .
Dette medfører imidlertid ikke at alle forhold omkring samiske opplæringsspørsmål er avklart .
Dát dattege ii mearkkaš ahte buot sámi oahpahusgažaldagat leat čielgasat .
Av ministerens brev av 16.02.2000 framgår det at ministeren forutsetter Sametingets deltagelse i et oppfølgingsseminar til møtet , arrangert av Statens utdanningskontor i Troms .
Ministara reivves 16.02.2000 boahtá ovdan ahte ministtar eaktuda Sámedikki searvama čoahkkima joatkkaseminárai maid Stáhta oahpahuskántuvra Tromssas lágida .
For at Sametinget skal kunne arbeide på en hensiktsmessig måte med opplæringspolitiske saker , må det være god informasjonsflyt og felles forståelse av hvordan ulike saker skal løses .
Jus Sámediggi galgá sáhttit bargat ulbmilaš málle mielde oahpahuspolitihkalaš áššiiguin , de ferte diehtojuohkin leat njuovžil ja ferte leat oktasaš ipmárdus das movt iešguđet áššiid čoavdit .
Det må også innebære at departementet ser på Sametinget som en naturlig samarbeidspartner for å løse felles utfordringer innenfor denne sektoren til det beste for den samiske befolkning .
Dát ferte maiddái mielddisbuktit ahte departemeanta atná Sámedikki lunddolaš ovttasbargoguoibmin čoavdin dihte oktasaš hástalusaid dán suorggis , sámi álbmogii ávkin .
Nordisk Samarbeid
Davviriikkalaš ovttasbargu
Nordisk samarbeid innenfor samisk utdanning har pågått siden begynnelsen av 1980 .
Davviriikkalaš ovttasbargu sámi oahpahusa dáfus lea leamaš jođus 1980 álggu rájes .
Det har imidlertid vært vanskelig å få samarbeidet til å fungere .
Lea dattege leamaš váttis doaimmahit dán ovttasbarggu .
Samisk utdanningsråd i Norge , Sameskolstyrelsen i Sverige og Sametinget i Finland ( læremiddelseksjonen ) inngikk i 1994 et formelt samarbeid om produksjon og utvikling av samiske læremidler .
Sámi oahpahusráđđi Norggas , Sámeskuvlastivra Ruoŧas ja Suoma Sámediggi ( oahpponeavvoossodat ) álggahedje 1994:s formálalaš ovttasbarggu sámi oahpponeavvuid buvttadeami ja ráhkadeami dáfus .
En intensjon med samarbeidet er å få en bedre informasjonsflyt mellom landene i forhold til ulike samiske utdanningsspørsmål .
Áigumuš dáinna ovttasbargguin lei ee buoridit diehtojuohkima riikkaid gaskka iešguđet sámi oahpahusgažaldagaid dáfus .
Sametingsrådet vil følge opp dette og bringe det inn i det forumet som snart etableres mellom sameministerne i Finland , Norge og Sverige .
Sámediggeráđđi boahtá čuovvut dán ja ovddidit dán dan forumii maid Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámeministariid fargga ásahit .
Tilsvarende gjelder Samisk parlamentarisk råd .
Dát gusto maiddái Sámi parlamentáralaš ráđđái .
Sametinget har i sametingsplanen for 1998-2001 uttrykt målsetting om at Sametinget skal legge premissene for og utforme det samiske skole- og utdanningstilbudet .
Sámediggi lea 1998-2001 sámediggeplánas ovddidan mihttomeari ahte Sámediggi galgá bidjat eavttuid ja hábmet sámi skuvlla ja oahpahusfálaldaga .
Sametingets satsing på styrking av samisk opplærings- og utdanningssystem forutsetter at de generelle rammebetingelsene er gode .
Ulbmil dainna lea oažžut oppalaš gova dálá dilálašvuođas buot oahpahussurggiid dáfus , ja dainna vuođuin árvvoštallat boahttevaš dárbbuid ja doaimmaid .
Dette gjelder både med hensyn til økonomi , tilgang på personell med høy kompetanse og at lovverk og forskrifter utvikles i retning av at Sametinget skal få større myndighet og ansvar , slik at kravene fra det samiske samfunnet kan oppfylles .
Sámedikki áŋgiruššan sámi oahpahus ja oahppovuogádaga nannemis eaktuda ahte oppalaš rámmaeavttut leat buorit , sihke ekonomiija dáfus , allaoahppan bargiid dáfus , ja ahte lágat ja njuolggadusat ovdánit nu ahte Sámedikki váldi ja ovddasvástádus stuorru vai sámi servodaga gáibádusaid sáhttá ollašuhttit .
Merknad 1 , representant John Henrik Eira , NSRs sametingsgruppe :
Mearkkašupmi 1 , áirasis John Henrik Eira , NSR sámediggejoavku :
Endringer :
Nuppástusat :
INNLEDNING : Tillegg til 2. setning :
ÁLGGAHUS : 2 . CEALKAGII LASÁHUS :
" tidligere Samisk utdanningsråd og Samisk læremiddelsenter ble overført ... "
« ovddeš Sámi oahpahusráđi ja Sámi oahpponeavvoguovddáža ekonomalaš ja hálddahuslaš ... »
UTVIDET MYNDIGHET
VIIDDIDUVVON VÁLDI
- ha ansvar for forvaltning av tilskuddsordning til arbeid med læremidler tilpasset læreplaner for grunnskolen og videregående opplæring .
I. ovddasvástádus hálddašit doarjjaortnegiid bargat oahpponeavvuiguin , mat leat heivehuvvon vuođđoskuvlla ja joatkkaoahpahusa oahppoplánaide .
Iversette tiltak for å fremme arbeidet med pedagogisk programvare og audiovisuelle læremidler .
Bidjat eavttuid ovddidit pedagoglaš programmáid ja audiovisulála oahpponeavvuid .
Dette innbefatter også læremidler for barnehage , grunnskole og videregående opplæring
Dát sisttisdoallá maiddái mánáidgárddiid , vuođđoskuvllaid ja joatkkaoahpahusa oahpponeavvuid
foreta strykning av ordet " utvikle "
sihkkut juohke sajis gos čuožžu « ráhkadit »
Samiske læremidler –
Sámi oahpponeavvut -
slutten av avsnitt 2 , etter : ... produksjon av samiske læremidler i vid forstand .
2. oasi lohpas , maŋŋil :.. buvttadeami viidát oktavuođas galget leat .
I tillegg til å justere honorarsatser , er det viktig å avsette midler til kompetansehevingstiltak rettet mot samiskspråklige forfattere og samiske forlag .
Lassin honoraráid justeremiidda , de lea maiddái deaŧalaš juolludit ruđaid gelbbolašvuođa buoridandoaimmaide sámegielat čálliid ja sámi lágádusaid dáfus .
( Resten av avsnittet strykes ) .
( Dás maŋŋil sihkkojuvvo dát oassi ) .
IKT i skolen
ITK skuvllas
I første avsnitt strykes siste setning , følgende setning :
Vuosttas oasis maŋimus cealkka sihkkojuvvo , dát cealkka :
I siste avsnitt , første setning strykes : " internasjonale programvareprodusenter "
Maŋimus oasis sihkkojuvvo vuosttas cealkagis : « riikkaidgaskasaš prográmmabuvttadeaddjit »
Tilføyes :
Lasihuvvo :
Det må lages midlertidige løsninger som fungerer ihverfall i et-par år .
Ferte ráhkadit gaskaboddosaš čovdosiid , mat doibmet ainjuo moadde jagi .
Tekstproduksjon og kommunikasjon på grunnlag av det , må prioriteres .
Vuoruhuvvot ferte teakstačállin ja dan bokte gulahallan .
Merknad 2 , representant Per Solli , APs sametingsgruppe :
Mearkkašupmi 2 , áirasis Per Solli , Bargiidbellodaga sámediggejoavku :
Side 2 :
Siidu 2 :
Ny siste setning : Dette arbeidet er særlig viktig i forhold til de samiske områdene utenfor forvaltningsområdet for samisk språk .
Ođđa maŋemus cealkka : Dát bargu lea earenoamáš dehálaš sámi guovlluid ektui olggobealde sámegiela hálddašanguovllu .
Side 4 :
Siidu 4 :
2 avsn. , 2 setn. under Grunn- og videregående opplæring :
2 gurgádus , 2 cealkka Vuođđo- ja joatkkaoahppu :
utenfor samisk distrikt har elever rett til opplæring i og på samisk når det er minst 5 elever som ønsker slik opplæring og så lenge det er minst 3 elever igjen i gruppa .
sámi guovlluid olggobealde lea ohppiin riekti oažžut oahpahusa sámegillii ja sámegielas go fal leat unnimusat 5 oahppi geat dáhttot dakkár oahpahusa , ja nu guhká go báhcet unnimusat 3 oahppi vel jovkui .
Side 5 : tillegg nederst på sida :
Siidu 5 : lasáhus vuolemussii siiddus :
... og foreslå noen samiske stolper som skal inngå i det norske læreplanverket i videregående skole .
... ja evttohit soames sámi stoalppuid mat galget dáza joatkkaskuvlla oahppoplánaide .
Sametinget må kinne gi råd hvilke temaer stolpene skal innholde .
Sámediggi galgá sáhttit buktit árvalusaid makkár fáttát stoalppuin galget leat .
Side 8 høyere utdanning og forskning : tillegg 4. avsn . :
Siidu 8 Alit oahppu ja dutkan : lasáhus 4 gurgadussii :
Høgskolene og Samisk høgskole må gi ressurser fo å kunne øke kapasiteten på desentralisert lærerstudium .
Allaskuvllaide ja Sámi Allaskuvlii galget addot resurssat nu ahte sáhttet buoridit gáiddus oahpaheaddjioahpu .
I dag kan man konstantere at søkningen til lærerstudiet har falt dramatisk .
Otne sáhttit konstateret ahte oahpaheaddjiohppui leat ohcamat unnon dramahtalaččat .
Dette er svært bekymringsfullt , da dette ytterligere vil forverre lærersituasjonen .
Dat lea balddihahtti , go dat hedjonahttá oahpaheaddjedili vel eanet .
I forhold til samisk lærerutdanning må de iverksettes tiltak som sikrer rektrutteringsgrunnlaget med tanke på studiekompetanse i samisk språk .
Sámi oahpaheaddjioahpu ektui ferte bidjat doaibmabijuid maiguin sihkkarastit sámegiela lohkangelbbolašvuođa rekruterenvuođu , nugo joatkka- ja rávisolbmuidoahpahusa oktavuođas .
Fordypning i samisk språk må vektlegges på linje med annen fordypning .
Čiekŋudeapmi sámegielas galgá deattuhuvvot seamma dásis go eará čiekŋudeamit .
Side 9 Voksenopplæring : tillegg til avsn. 1 :
Siidu 9 Rávisolbmuidoahppu : lasáhus 1. gurgadussii :
Voksne samer må kunne lese samisk uten tap av arbeidsinntekt .
Rávis sápmelaččat galget beassat lohkat sámegiela massekeahttá bargodietnasa .
Møtelederskapets innstilling :
Čoahkkinjođihangotti árvalus :
Sametingsrådets utdanningspolitiske redegjørelse med merknader tas til etterretting .
Sámediggeráđi oahpahuspolitihkalaš čilgehus ja ovddiduvvon mearkkašumit váldojuvvojit vuhtii .
Av 39 representanter var 33 tilstede .
39 áirasis ledje 33 čoahkis .
Møtelederskapets innstilling ble enstemmig vedtatt .
Čoahkkinjođihangotti árvalus ja ovddiduvvon mearkkašumit váldojuvvojedje vuhtii .
Ragnhild L. Nystad , saksordfører Egil Olli
Ragnhild L. Nystad Egil Olli
Per Solli Ragnhild L. Nystad
Per Solli Ragnhild Nystad
John Henrik Eira Per Solli
John Henrik Eira Per Solli
Sven-Roald Nystø John Henrik Eira
Sven-Roald Nystø John Henrik Eira
Sametingsrådets utdanningspolitiske redegjørelse med merknader tas til etterretting .
Sámediggeráđi oahpahuspolitihkalaš čilgehus ja ovddiduvvon mearkkašumit váldojuvvojedje vuhtii .
Saken avsluttet 3. mars 2000 kl. 10.55 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui njukčamánu 3. b. dii. 10.55 .
Sak 4/00 Spørsmål til Sametingsrådet i hht. Sametingets forretningsorden § 11
Ášši 4/00 Gažaldagat Sámediggeráđđái čoahkkinortnega § 11 vuođul
Saken påbegynt 29. februar 2000 kl. 16.45 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui guovvamánu 29. b. dii. 16.45
Spørsmål fra representant Steinar Pedersen , AP .
Roger Pedersen gažaldat , joavdan 22.02.00
Spørsmål fra representant Per A. Bæhr , Frie gruppa
Per A. Bæhr gažaldat , joavdan 22.02.00
Spørsmål fra representant Randi A. Skum , NSR .
Randi A. Skum gažaldat , beaiváduvvon 22.02.00
Spørsmål fra representant Roger Pedersen , SVF .
Steinar Pedersen gažaldat , beaiváduvvon 20.02.00
’ s sametingsgruppe
Per Solli gažaldat , beaiváduvvon 18.02.00
Spørsmål fra representant Leif Elsvatn , AP .
Leif Elsvatn gažaldat , joavdan 20.02.00
Spørsmål fra representant Nils Henrik Måsø , SP ’ s sametingsgruppe
Nils Henrik Måsø gažaldat , beaiváduvvon 20.02.00
Spørsmål fra representant Steinar Pedersen , AP ’ sametingsgruppe :
Gažaldat áirasis Steinar Pedersen , Bargiidbellodat :
RETTFERDIGHET FOR UTDANNINGSSKADELIDTE
VÁNHURSKISVUOHTA OLBMUIDE GEAT LEAT OAHPU MASSÁN
Arbeiderpartiets sametingsgruppe har med bekymring registrert at de som fikk grunnskoleutdanning ødelagt på grunn av krigen , beslaglagte skolehus o.l. er blitt utsatt for en behandling som vel ikke kan kalles verken rimelig eller rettferdig .
« Bargiidbelloddaga sámediggejovkui ii leat leamaš somá oaidnit ahte olbmot geat leat massán vuođđoskuvlaoahpu soađi geažil , billistuvvon skuvllaid geažil jd. leat gieđahallojuvvon dakkár vugiin maid ii sáhte gohčodit ii govttolažžan ii ge vánhurskisin .
Kravene er godt dokumentert , likevel har det av en eller annen grunn ikke vært mulig for dem å nå frem overfor de organene som har hatt befatning med de utdanningskadelidtes sak .
Gáibádusat leat bures duođaštuvvon , muhto makkár nu sivaid geažil sii eai leat liikká nagodan hálahit daid orgánaid main lea leamaš dahkamuš sin áššiin .
Fra Sametingets side tror vi at vi i fellesskap bør erkjenne at vi også kunne ha gjort mer i denne saken i kontakt med landets myndigheter .
Min mielas galggašeimmet Sámedikki bealis dovddastit ahte mii maid leimmet sáhttit bargat eambbo dáinna áššiin riikka eiseválddiiguin gulahaladettiin .
Ut fra en slik erkjennelse mener vi at det iallefall er på tide at vi gjør noe nå .
Dákkár dovddasteami vuođul min mielas livččii dál áigi juoidá dahkat .
Etter vår oppfatning innebærer en rettferdig og rimelig behandling at alle får sin sak prøvd individuelt .
Min mielas govttolaš ja vánhurskis gieđahallan mearkkaša ahte buohkaid áššit gieđahallojuvvojit sierra .
I så måte har det som har skjedd i billighetserstatningsutvalget vårt mindre oppløftende .
Dat mii dán oktavuođas lea dáhpáhuvvan Billighetserstatningsutvalget nammasaš lávdegottis ii gal movttiidahte .
Gruppa har også registrert at det i media fra tid til annen har kommet mindre vennlig personytringer av oppreisningskravet fra de utdanningsskadelidte , i form av negative karakteristikker , som har gått ut på at dette er samisk kravmentalitet o.l. .
Danne fertejit riikka bajimuš politihkalaš eiseválddit njuolggadusaiguin čájehit mo ášši galggašii gieđahallojuvvot . Min joavku lea maid oaidnán ahte mediain duollet dálle leat boahtán albmosii unohis čealkámušat oahppováillagiid buhtadusgáibádusa birra , cielahemiiguin mat buhtadusgáibádusa lohket sámi gáibidahkesvuohtan jd. .
Vi antar at hele Sametinget kan legge en tilsvarende solidaritetstenking til grunn i sitt videre arbeid med denne saken .
Mii doaivut ahte oppa Sámediggi sáhttá atnit dákkár solidaritehtajurddašeami vuođđun go bargá viidáseappot dáinna áššiin .
Tilsvarende gjelder partiene på Stortinget .
Seamma guoská maid Stuorradikki bellodagaide .
Vi registrerer at saken er omtalt i innstillingen til sak 14/00 .
Mii oaidnit ahte ášši lea guoskkahuvvon ášši 14/00 árvalusas .
Sametinget har siden 1990 i forskjellige anledninger tatt opp problemene for de som mistet skolegangen på grunn av siste verdenskrig .
Sámediggi lea 1990 rájes iešguđetlágan oktavuođain ovddidan sin váttisvuođaid geat maŋimuš máilmmisoađi geažil masse skuvlaoahpu , ja lea čuvvon ášši nu guhká go lea leamaš .
Imidlertid ser det ikke ut som om de som har mistet skolegangen klarer å få gjennom-slag for sine krav .
Dattetge orru geavvamin nu ahte sii geat leat massán skuvlaoahpu , eai oaččo doarjaga iežaset gáibádussii .
Alle som har søkt om erstatning har fått avslag av billighetserstatnings-utvalget og ankene behandles nå i Stortinget .
Billighetserstatningsutvalget lea biehttalan buohkaid ohcamušaid geat leat ohcan buhtadusa , ja Stuorradiggi galgá dál gieđahallat áššiid váidalussan .
På denne bakgrunn har rådet funnet stortingsmeldingen om menneskerettigheter , St.meld nr 21 ( 1999-2000 ) som det riktige instrument for å få saken bedre belyst i Stortinget utover muligheten for billighetserstatning .
Dan dihte lea ráđi mielas stuorradiggedieđáhus olmmošvuoigatvuođaid birra , sd. dieđ. nr. 21 ( 1999-2000 ) rivttes neavvun ášši vuđoleabbot čuvgemii Stuorradikkis , viidábut go vejolašvuođa oažžut « billighetserstatning » nammasaš buhtadusa .
Derfor har rådet omtalt saken i et eget punkt i sak 14/00 til dette plenum .
Danne lea ráđđi guoskkahan ášši sierra čuokkisin dán dievasčoahkkima áššis 12/00 .
Presidenten har allerede avholdt et møte med saksordføreren i Stortingets utenriks-komite , om oppfølgingen av Stortingets behandling av stortingsmeldingen .
Presideanta lea juo leamaš čoahkkimis Stuorradikki olgoriikkakomiteá áššeságadolliin Sámedikki stuorradiggedieđáhusa gieđahallama čuovvuleami birra .
Der ble spørsmålet om tapt skolegang spesielt drøftet .
Čoahkkimis digáštallojuvvui maid earenoamážit dát ášši .
Rådet vil følge opp vedtaket i Sametinget overfor Stortinget .
Ráđđi áigu čuovvulit Sámedikki mearrádusa Stuorradiggái .
Spørsmål fra representant Per A. Bæhr , Frie gruppa :
Gažaldat áirasis Per A. Bæhr Friija joavku :
Det har den seneste tid vært sterk fokus på reindriftens situasjon i Finnmark .
Maŋimuš áiggiid lea hui garrasit deattuhuvvon Finnmárkku boazodoalu dilli .
Blant annet har vi nylig sett at reindriftsadministrasjonen i hemmelighet planlegger tvangsslakting av rein .
Earret eará leat gieskat oaidnán ahte boazodoallohálddahus čihkosis pláne bohccuid bággonjuovvamiid .
For å løse situasjonen er medvirkning fra utøverne viktig .
Dán dili čoavdimis fertejit boazodoallit ieža beassat leat mielde .
På denne bakgrunn synes jeg det er kritikkverdig at Sametingsrådet fullstendig har oversett forslag fra NBR ved utnevning av områdestyrer .
Dán vuođul lea mu mielas kritihkkaárvosaš go Sámediggeráđđi ollásit lea badjelgeahččan NBR evttohusa guovllu stivrraid nammadeamis .
Hva er grunnen til at Sametingsrådet ikke tok hensyn til NBR ved utnevning av områdestyrene ?
Mii lea sivvan dasa go Sámediggeráđđi ii vuhtii váldán NBR nammadanevttohusa guovllu stivrraid ektui ?
Hva vil Sametinget gjøre overfor de hemmelige planene om tvangsslakting ?
Maid áigu Sámediggi bargat daid čiegus bággonjuovvanplánaid ektui ?
Sametingsrådet følger nøye situasjonen i reindriften og deler NRLs bekymring for situasjonen i reindriftsnæringen .
Sámediggeráđđi čuovvu dárkilit dili boazodoalus ja mis lea seamma ballu go NBR:s ge boazodoalu geažil .
Dette er grunnen til at rådet etter anmodning fra NRL har engasjert seg i spørsmålet vedrørende lovforslaget om tvangsslakting .
Dán geažil lea ráđđi go NBR lea ávžžuhan bargan bággonjuovvanláhkaárvalusa ektui .
Sametinget har deltatt i møte med landbruksministeren og kommunalministeren 16.02.00 , videre på møte med landbruksministeren , statssekretæren i Kommunaldepartementet og NRL den 23.02.00 .
Sámediggi lea leamaš 16.02.00 čoahkkimis eanadoalloministeriin ja gieldaministeriin , ja dasto lea leamaš čoahkkin eanadoalloministeriin , Gieldadepartemeantta stáhtačálliin ja NBR:ain 23.02.00 .
Det er nå blitt kjent at Regjeringen ikke vil fremme dette lovforslaget , og de tvangstiltakene som var varslet vil ikke bli gjennomført .
Dál leat boahtán diehtit ahte Ráđđehus ii áiggo ge ovddidit dán láhkaárvalusa , ja ahte dieđihuvvon bággodoaibmabijut eai čađahuvvo .
Sametingsrådet er meget fornøyd med dette resultatet .
Sámediggeráđđi lea hui duhtavaš go boađus šattai ná .
En slik reduksjon har ikke skjedd .
Dát ii leat dáhpáhuvvan .
Det nevnte lovforslaget var statens forslag til løsning på problemene .
Namuhuvvon láhkaárvalus leai stáhta árvalus váttisvuođaid čoavdimii .
Når lovforslaget trekkes tilbake fra statens side , er det på det rene at det må foreligge andre forslag til løsninger i forhold til reintallstilpasningen .
Go stáhta geassá eret láhkaárvalusas , de lea čielggas ahte ferte gávdnat eará čovdosiid boazologu heiveheami várás .
Et lovbasert virkemiddel i riktig retning vil etter Sametingsrådets vurdering være at det fastsettes et øvre reintall pr. driftsenhet også for Finnmark .
Sámediggeráđi árvvoštallama mielde livččii lávki rivttes guvlui jos lága bokte mearriduvvošii bajimuš boazolohku doaluide maiddái Finnmárkkus .
Dette har vært Sametingets politikk siden 1990 , og senest i 1999 vedtok Sametinget dette .
Dát lea leamaš Sámedikki politihkka 1991 rájes , ja maŋimuštá 1999:s dagai Sámediggi mearrádusa dán birra .
Sametingsrådet vil understreke at dette er forslag til et lovbasert tiltak .
Sámediggeráđđi áigu deattuhit ahte dát lea evttohus lága bokte doaibmabidjun .
Dette gjelder derfor ikke direkte reindriftsforhandlingene og de avtalebaserte virkemidlene som det nå pågår forhandlinger om mellom staten og NRL.
Danne dát ii guoskka njuolga boazodoallošiehtadallamiidda ii ge šiehtadusaid bokte biddjojuvvon váikkuhangaskaomiide maid stáhta ja NBR dál leaba šiehtadallamin .
Når det gjelder oppnevningen av medlemmer til områdestyrene , så skal det skje i henhold til instruks fastsatt av Landbruksdepartementet 24.01.97 .
Mii guoská lahtuid nammadeapmái guovllustivrraide , de ferte lahtuid nammadit Eanadoallodepartemeantta 24.01.97 mearridan instruksa mielde .
I følge den nevnte instruks skal oppnevningen skje med bakgrunn i geografisk fordeling , faglighet , samfunnserfaring , mest mulig lik kjønnsfordeling og sist , men ikke minst , representanter for reindriftsutøverne .
Namuhuvvon instruksa mielde ferte lahtuid nammadeames vuhtii váldit eanadieđálaš juohkáseami , fágalašvuođa , servodatvásihusa , nu dássásaš go vejolaš sohkabeali juohkáseami , muhto erenoamážit lea deaŧalaš nammademiin vuhtii váldit boazodolliid ovddastusa .
Sametingsrådet har i sin oppnevning av medlemmer og varamedlemmer søkt å oppfylle alle disse kriteriene så langt dette har latt seg gjøre .
Sámediggeráđđi lea lahtuid ja várrelahtuid nammadeamis geahččalan deavdit buot dáid kriteriijaid nu guhkás go lea leamaš vejolaš .
Spørsmål fra representant Randi A. Skum , NSR .
Gažaldat áirasis Randi A. Skum , NSR :
Dette representerer et omfattende inngrep , som vil stå i sterk strid med de forpliktelser Norge er bundet av gjennom FNs konvensjon om sivile og politiske rettigheter og ILO konvensjonen nr. 169 .
Dát lea stuorra lihkahallan , mii ii eisege soaba geatnegasvuođaide mat Norggas leat ON siviila ja politihkalaš vuoigatvuođaid konvenšuvnna ja ILO-konvenšuvnna nr 169 bokte .
Disse bestemmelsene sikrer et klart urfolksvern , som reindriften i Mauken / Blåtind - området kan påberope seg .
Dát mearrádusat dáhkidit čielga eamiálbmot gáhttema , nugo boazodoallu Meavkkes / Alitčohkas sáhttá gáibidit .
På bakgrunn av dette vil vi stille følgende spørsmål til Sametingsrådet :
Buorre ovdamearka dasa lea Suodjalusa Meavkke / Alitčohka huksenplánat .
Har Sametingsrådet kommet med reaksjoner overfor Regjeringen i forbindelse med forsvarets ønske om forhåndstiltredelse i Mauken/Blåtind-saken ?
Dán vuođul jearrat Sámediggeráđis čuovvuvačča : Lea go Sámediggeráđđi movt ge Ráđđehusa ektui reageren Suodjalusa ovdagihtii lobi oktavuođas Meavkke / Alitčohka áššis ?
Hvis ikke , vil Sametingsrådet foreta seg noe konkret mht å forsøke å forhindre at Regjeringen innvilger en slik forhåndstiltredelse det er her er snakk om ?
Jos ii , de áigu go Sámediggeráđđi movt ge konkrehta geahččalit hehttet ráđđehusa addimis dan ovdagihtii lobi man birra dás lea sáhka ?
Sametinget har siden 1990 gitt flere uttalelser i forbindelse med planene om sammenbinding av Mauken - Blåtind skytefelt .
Sámediggi lea 1990 rájes buktán ollu cealkámušaid Meavkke-Alitčohka báhčinšiljuid ovttastahttinplánaide .
Sammenbindingen er en svært alvorlig trussel mot samisk næringsutøvelse og den samiske kulturen .
Báhčinšiljuid ovttastahttin lea hirbmat garra áitta sámi ealáhusbargui ja sámi kultuvrii .
Opplysningene som er kommet frem hva angår Forsvarets tiltaksplans mangelfulle reindriftsfaglige grunnlag , gjør saken ytterligere urovekkende .
Dieđut , mat bohtet ovdan ja mat gusket dasa ahte Suodjalusa doaibmabidjoplánain váilu boazodoallofágalaš vuođđu , suorggahit ain eanet .
På denne bakgrunn behandlet Sametingsrådet Mauken-Blåtindsaken på rådsmøte 13. - 15.12.99 , i sak 107/99 .
Dán vuođul meannudii Sámediggeráđđi Meavkke-Alitčohka ášši ráđđečoahkkimis 13. - 15.12.99 , áššis R 107/99 .
Der understreket rådet at :
Das deattuhii ráđđi ahte :
Landbruksdepartementets godkjenning av tiltaksplanen må trekkes tilbake og sammen-bindingens reindriftsfaglige grunnlag må vurderes på nytt .
Eanadoallodepartemeantta doaibmaplána dohkkeheapmi galgá máhcahuvvot ja báhčinšiljuid laktin árvvoštallojuvvo ođđasis boazodoallofágalaš beliid vuođul .
det ikke må foretas ekspropriasjon av reindriftens rettigheter i området og Forsvaret må ikke innvilges forhåndstiltredelse før saken er rettslig belyst .
Eatnamat eai galgga bággolotnojuvvot guovllu boazodolliin ja ahte Suodjalussii ii addojuvvo ovdagihtiilohpi ovdal go ášši lea rievttálaččat guorahallojuvvon .
Sametingsrådet har oversendt saken til berørte departementer , og den ble nevnt på møtet 16.02. med kommunal- og landbruksministeren .
Sámediggeráđđi lea sádden ášši guoskevaš departemeanttaide , ja dat namuhuvvui 16.02. čoahkkimis gielda- ja eanadoalloministeriin .
Saken er også omtalt i presidentens notat av 21.02.00 til disse to .
Ášši lea maiddái namuhuvvon presideantta 21.02.00 notáhtas dán guoktái .
Kommunalministeren opplyste at han ville kalle inn til et særskilt møte i saken mellom de berørte departementer og Sametinget .
Gieldaminister dajai ahte son áiggui gohččut sierra čoahkkimii ášši birra guoskevaš departemeanttaid ja Sámedikki gaskka .
Spørsmål fra representant Roger Pedersen , SVF .
Gažaldat áirasis Roger Pedersen Sámi válgalihttu :
SAMISK FORSKNING OG UNDERVISNING VED UNIVERSITETET I OSLO
SÁMI DUTKAN JA OAHPAHUS OSLO UNIVERSITEHTAS
Sametingspresidenten ble intervjuet i sakens anledning samme dag eller dagen etter , og mente da at dette var en viktig sak som Sametingsrådet ville følge opp .
Sámedikki presideanta jearahallui ášši birra seamma beaivvi vai leai go beaivvi maŋŋá ja oaivvildii dalle ahte dát leai deaŧalaš ášši maid Sámediggeráđđi áiggui čuovvulit .
Denne saken har likevel fått et meget beklagelig utfall .
Dainna áššiin ii dattetge mannan nu bures .
Det akademiske kollegium ved Universitetet i Oslo behandlet saken den 25. januar , og vedtok å anbefale overfor departementet at det samiske undervisningstilbudet skulle nedlegges .
Oslo universitehta akademalaš kollegiija meannudii ášši ođđajagimánu 25. b. , ja mearridii árvalit departementii ahte sámegiel oahpahusfálaldat galgá heaittihuvvot .
Sametinget sendte i sakens anledning brev til Universitet den 10. februar i år der det står at Sametinget gjennom media er blitt kjent med at Universitetet i Oslo har vedtatt å fjerne det « finsk-ugriske tilbudet » ved universitetet .
Sámediggi sáddii ášši birra reivve universitehtii guovvamánu 10. b. dán jagi mas čuožžu ahte Sámediggi mediijaid bokte lea boahtán diehtit ahte Oslo universitehta lea mearridan heaittihit « suoma-ugralaš fálaldaga » universitehtas .
Det heter videre i brevet at Sametinget ber Universitetet om å redegjøre for dette .
Dasto čuožžu reivves ahte Sámediggi bivdá universitehta čilget dán .
SVF beklager sterkt den formen for saksbehandling denne saken har fått .
Sámi válgalihttu váidala sakka vuogi movt dát ášši lea meannuduvvon .
Dette gjelder både tidsbruk og formen på brevet til UiO .
Dát guoská sihke áigegeavaheapmái ja reivve hápmái Oslo universitehtii .
For det første tok det to måneder fra Sametinget mottok vårt brev om saken til henvendelsen til Universitetet ble sendt .
Vuosttažettiin ádjánii guokte mánu dan rájes go Sámediggi oaččui min reivve ášši birra ovdal go diggi sáddii reivve universitehtii .
Universitetet i Oslo kommer sikkert til å ha undervisning i finsk-ugrisk språk i all framtid .
Oslo universitehtas galgá sihkkarit ain leat oahpahus suoma-ugralaš gielain boahtteáiggis .
Denne saken dreide seg om nedlegging av tilbudet på samisk og ikke finsk-ugriske språk generelt .
Dán áššis leai sáhka sámegiel fálaldaga heaittiheamis ii ge suoma-ugralaš gielaid heaittiheamis oppalaččat .
Dessuten bør det etter vår mening være enklere å finne saker i saksmappene på Sametinget enn å følge med i media om hva som skjer .
Muđui min oaivila mielde galggašii leat álkit gávdnat áššiid áššemahpaid siste Sámedikkis go čuovvut mii mediijain dáhpáhuvvá .
Hadde Rådet gjort det , så ville de ha kunnet lese vårt brev om saken med helt korrekt informasjon .
Jos ráđđi livččii nu dahkan , de livččii sáhttán lohkat min reivves ášši birra mas ledje áibbas rivttes dieđut .
Samenes Valgforbund vil på bakgrunn av dette stille følgende spørsmål til Sametingsrådet :
Sámi válgalihttu áigu dán vuođul divvut Sámediggeráđđái čuovvuvaš gažaldagaid :
Mener Sametingsrådet at de har fulgt opp saken på forsvarlig måte i og med at dette undervisningstilbudet nå er nedlagt ?
Oaivvilda go Sámediggeráđđi ahte sii leat čuovvulan ášši dohkálaš vugiin go dát oahpahusfálaldat dál lea heaittihuvvon ?
Hvorfor ble det ikke gjort noen henvendelse til Universitetet i Oslo før 2 måneder etter at Sametinget mottok brevet fra Samenes Valgforbund ?
Manne ii váldojuvvon makkárge oktavuohta Oslo universitehtii ovdal go guokte mánu maŋŋá go Sámediggi leai ožžon reivve Sámi válgalihtus ?
Er det slik at Samenes Valgforbund for ettertiden må regne med at våre skriftlige henvendelser til Sametingsrådet verken følges opp eller nevnes i saksbehandlingssammenheng ?
Lea go nu ahte Sámi válgalihttu boahtteáiggis ferte vuordit dan ahte min čálalaš oktavuođa váldimat Sámediggeráđđái eai čuovvuluvvo eai ge oppa namuhuvvo ge áššemeannudeami oktavuođas ?
Sametingsrådet vil understreke at henvendelser fra Samenes Valgforbund verken blir oversett eller nedprioritert .
Sámediggeráđđi deattuha oktavuohta maid Sámi Válgalihttu lea váldán ii badjelgehččo iige vuoruhuvvo maŋimusas .
Sametingsrådet vil vise til at det blant annet var Samenes Valgforbunds innspill i saken som satte fokus på saken .
Sámediggeráđđi čujuha ahte lei ea.ea Sámi Válgalihttu čuozaheamit mat geažil šattai berštupmi áššái .
Rådets praksis er å henvise til de innspillene som er reist fra Sametingets representanter i enkeltsaker ved henvendelser angående disse sakene .
Ráđđi láve čujuhit árvalusaide mat leat boahtán Sámedikki áirasiin ovttaskas áššiin go váldet oktavuođa áššiid birra .
Sametingsrådet beklager derfor at henvisningen til brevet fra Samenes Valgforbund ble uteglemt i brevet til Universitetet i Oslo .
Sámediggeráđđi šálloša danne ahte čujuhus Sámi Válgalihttu reivii vajálduvai reivves Oslo Universitehtii .
Rådet vil likevel understreke at det er Universitetet i Oslo som til en hver tid vurderer om de fortsetter med fagtilbudet og er ansvarlig for at tilbudet nedlegges .
Ráđđi deattuha almmatge ahte leat Oslo Universitehta gii álo áiggis veardida jotketgo fágafálaldagain ja geas lea ovddasvástádus go fálaldat heaitttihuvvo .
Når det gjelder saksbehandlingstiden vil Sametingsrådet understreke at arbeidspresset for tiden er stort og at dette medfører forholdsvis lang saksbehandlingstid generelt .
Go guoská áššemeannudanáigái áigu sámediggeráđđi deattuhit ahte otná bargonoađđi lea stuoris ja dagaha guhkes áššemeannudanáiggi oppalaččat .
For å få ned saksbehandlingstiden må det foregå en prioritering av saker , noe som dessverre kan gi seg utslag som i denne saken .
Oažžun dihte oanehet áššemeannudanáiggi ferte vuoruhit áššiid , juoga mii dađi bahábut sáhttá váikkuhit nugo dán áššis .
Spørsmål fra representant Leif Elsvatn , AP .
Gažaldat áirasis Leif Elsvatn , Bargiidbellodat :
FORSLAG TIL ENDRING I LOV AV 29 .
« RIEVDADUSEVTTOHUS MIESSEMÁNU 29 .
MAI 1981 NR. 38 OM VILTET - ENDRINGER AV BESTEMMELSER OM FELLING AV ROVDYR SOM GJØR SKADE M.V. - HØRING
B. 1981 LÁGAS NR. 38 FUOÐU BIRRA — MEARRÁDUSRIEVDADUSAT BORASPIRIID GODDIMA BIRRA MAT VAHÁGAHTTET JD. — GULASKUDDAN . »
Departementet uttaler at : « Formålet med forslagene er å sikre en differensiert og fleksibel forvaltning av de store rovdyrene hvor også hensynet til jordbruk og reindrift ivaretas .
Departemeanta lohká ahte : « Ulbmil rievdadusaiguin lea sihkkarastit ahte stuorra boraspiret hálddašuvvojit heivehuvvon ja dávgadis vugiin nu ahte maiddái eanadoalu ja boazodoalu beroštumit gozihuvvojit .
Departementet foreslår at hjemmelsgrunnlag som gir bedre mulighet til kontroll med voksende rovvilt - bestander gjennom felling av rovvilt som gjør skade på bufe og tamrein . »
Departemeanta evttoha láhkavuođu mii attášii buoret vejolašvuođa skihkkadit šaddi boraspiremáddodaga daid boraspiriid goddimiin mat vahágahttet šibihiid ja bohccuid . »
Arbeiderpartiets sametingsgruppe har ved flere høve tatt opp rovviltproblematikken - og understreket viktigheten av en bedre kontroll av bestandene - for å unngå at reineiere og jordbrukere utarmes - og i verste fall må gi opp .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku lea ollu oktavuođain ovddidan boraspireváttisvuođaid áššin — ja deattuhan man deaŧalaš lea buorebut skihkkadit máddodagaid — amaset boazodoallit ja eanadoallit goariduvvot — ja soitet vel gártat vuollánit .
Arbeiderpartiets spørsmål er følgende : Kjenner Sametingsrådet til denne høringen ?
Bargiidbellodaga gažaldat lea čuovvovaš : Lea go dát gulaskuddan oahpis Sámediggeráđđái ?
I så fall - hva har Sametingsrådet foretatt seg i denne anledning ?
Jos nu lea — maid lea Sámediggeráđđi bargan dán áššis ?
Det er med denne saken som med mange andre saker rådet gjerne skulle ha uttalt seg om , enten i form av en høringsuttalse eller etter eget initiativ .
Dáinna áššiin lea geavvan seammaláhkái go ollu eará áššiiguin maidda ráđđi livččii galgan addit cealkámuša , juogo gulaskuddancealkámušain dahje sierra initiatiivvain .
Imidlertid er det slik at det pga. stor arbeidsmengde i forhold til de ressursene rådet besitter , alltid vil være spørsmål om en streng prioritering mellom saker .
Dattetge lea nu ahte stuorra áššehivvodaga geažil resurssaid ektui maid ráđđi hálddaša , de lea álo dárbu garrasit prioriteret maiguin áššiiguin dáhttu bargat .
Denne konkrete saken ble vurdert til ikke å ha spesielle negative konsekvenser for samiske forhold , og rådet valgte derfor å ikke gi en egen høringsuttalelse .
Dán ášši leat árvvoštallan danin mas eai leat earenoamáš heajos váikkuhusat sámi diliide , ja danne ii dáhtton ráđđi dasa addit sierra gulaskuddancealkámuša .
Forøvrig mener Sametingsrådet at rovdyrspørsmålet er en meget viktig sak som må følges kontinuerlig .
Muđui lea boraspireášši Sámediggeráđi mielas hui deaŧalaš ášši maid ferte álelassii čuovvut .
Sametinget har derfor i løpet at 1999 omtalt rovdyrspørsmålet i sakene 18/99 , 23/99 , 34/99 og også i Sametingets årsmelding for 1999 .
Danne lea Sámediggi 1999:s guoskkahan boraspireášši áššiin 18/99 , 23/99 , 34/99 , ja maiddái Sámedikki 1999 jahkedieđáhusas .
Sametingsrådet tok også opp rovdyrspørsmålet i møte med Miljøverndepartementet 14.12.99 , og senest med Landbruksdepartementet 23.02.00 i forbindelse med reindriftsforhandlingene .
Sámediggeráđđi ovddidii maid boraspireášši Birasgáhttendepartementii 14.12.99 čoahkkimis , ja maŋimuš Eanadoallodepartementii 23.02.00 čoahkkimis boazodoallošiehtadusaid oktavuođas .
Sametinget er forøvrig representert i Det sentrale rovviltutvalget .
Namuhastit velá ahte Sámedikkis lea áirras guovddáš boraspirelávdegottis .
Spørsmål fra representant Nils Henrik Måsø , SP ’ s sametingsgruppe :
Gažaldat áirasis Nils Henrik Måsø , Guovddášbellodat :
Jordsalgsmyndighetene har satt i gang et arbeid med registrering av gammer og hytter i Finnmark .
Eanavuovdineiseválddit leat registreregoahtán gođiid ja barttaid Finnmárkkus .
Det er i den forbindelse kommet frem at et betydelig antall gammer og hytter i Finnmark er oppført i strid med gjeldende regelverk .
Dan oktavuođas leat beassan diehtit ahte ollu goađit ja barttat Finnmárkkus leat ceggejuvvon gustovaš njuolggadusaid vuostá .
I Tana kommune har flere slike byggverk allerede fått rivningsvedtak .
Deanu gielddas leat máŋga huksehusa juo mearriduvvon gaikojuvvot .
SP ’ s sametingsgruppe vil be om redegjørelse om Sametinget på noen måte er involvert eller vil ta del i denne prosessen .
GB:a sámediggejoavku dáhtošii diehtit lea go Sámediggi mange láhkái sorran iežas dahje searvan dán prosessii .
Videre ber vi Sametingsrådet redegjøre for sitt prinsipielle syn på det arbeidet som jordsalgsmyndighetene har satt i gang , og om rådets generelle holdning til gamme og hyttebygging i samiske områder i forhold til samiske tradisjoner og sedvane , internasjonale konvensjoner som beskytter urbefolkningens rettigheter og gjeldende norsk regelverk .
Dasto bivdit Sámediggeráđi čilget iežas prinsihpalaš oainnu dan bargui maid eanavuovdineiseválddit leat álggahan , ja ráđi oppalaš oainnu goahte- ja bartahuksemii sámi guovlluin sámi árbevieruid ja boares vieruid ektui , riikkaidgaskasaš konvenšuvnnaid ektui mat suodjalit eamiálbmoga vuoigatvuođaid ja gustovaš dáža njuolggadusaid ektui .
Mener Sametingsrådet at gjeldende regelverk følger samiske tradisjoner og rettsoppfatninger ?
Čuvvot go gustovaš njuolggadusat Sámediggeráđi mielas sámi árbevieruid ja riekteáddejumiid ?
Forslag til vedtak :
Mearrádusevttohus :
Sametinget er av den formening at hyttebygging som hovedregel bør samles i områder som er lagt til fritidsbebyggelser ved plan i medhold av plan- og bygningsloven 14. juni 1985 nr. 77 .
Sámedikki oainnu mielde ferte barttaid huksema vuosttažettiin čohkket guovlluide mat leat ráhkaduvvon asttuáigehuksemii geassemánu 14. b. 1985 plána- ja huksenlága nr. 77 vuođul .
Befolkningen i samiske områder har nemlig i forbindelse med sin utmarkshøsting utviklet en sosial og rettslig tradisjon som omfatter både oppsetting , bruk og vedlikehold av slike byggverk .
Olbmot sámi guovlluin leat nappo meahcceávkkástallama oktavuođas ovddidan sosiálalaš ja rievttelaš árbevieru dákkár huksehusaid sihke ceggema , geavaheami ja bajásdoallama oktavuođas .
Slik sedvane må veie tungt , noe som tilsier at bygging i bruksøyemed prinsipielt må vurderes annerledes enn andre bygg beregnet på fritidsformål .
Dákkár boares vierus ferte leat nana deaddu , ja danne ferte prinsihpalaččat earáláhkái árvvoštallat huksema geavahanáigumuššii go huksema asttuáigeulbmilii .
Vedtak må også følge de rettslige forpliktelser norske myndigheter har overfor det samiske folket i henhold til Grunnlovens paragraf 110 A , Sameloven , ILO-konvensjonen 169 og andre internasjonale bestemmelser , som alle anerkjenner samenes rett som ett folk og urfolk .
Mearrádusat fertejit maid čuovvut rievttelaš geatnegasvuođaid mat Norgga eiseválddin leat sámi álbmoga ektui Vuođđolága § 110 A , ILO-konvenšuvnna nr. 169 ja eará riikkaidgaskasaš mearrádusaid vuođul , mat buot dohkkehit sápmelaččaid álbmogin ja eamiálbmogin .
Det er viktig at jordsalgsmyndighetene opptrer på en slik måte at en videre prosess ikke kommer Samerettsutvalgets innstilling i forkjøpet .
Lea deaŧalaš ahte eanavuovdineiseválddit eai proseassas viidáseappot dego ovdagihtii meannut Sámi vuoigatvuođalávdegotti árvalusa .
Sametinget deltar ikke i jordsalgsmyndighetenes arbeid med registrering av gammer og hytter i Finnmark .
Sámediggeráđđi ii leat mielde eanavovdineiseválddiid barggus gođiid ja barttaid registreremis Finnmárkkus .
Sametingsrådet er av den mening at spredt hyttebygging er lite forenlig med en arealforvaltning der en ønsker å ta hensyn til natur- , kultur- og ressursvern .
Sámediggeráđđi lea dan oaivilis ahte bieđgguid bartahuksen ii soaba bures dakkár areálahálddašeapmái mas dáhtošii vuhtiiváldit luonddu , kultur- ja resursasuodjaleami .
Tillatelse til spredt hyttebygging gjennom praktiseringen av dispensasjon etter plan- og bygningsloven må derfor begrenses .
Danne ferte ráddjet bartahuksenlobiid mat addojuvvojit dispensašuvnnaiguin plána- ja huksenlága vuođul .
I Samerettsutvalgets andre innstilling ( NOU .
Sámi vuoigatvuođalávdegotti nuppi árvalusas ( NOU .
Folkeretten og Grunnlovens §§ 110 a og 110 b innebærer at det i arealplanleggingen må legges spesielt vekt på natur- og ressursgrunnlaget for samisk kultur- og samfunnsliv , slik at forvaltningen kan legge opp til en bærekraftig ressursutnyttelse .
Álbmotriekti ja Vuođđolága §§ 110a ja 110 b dagahit ahte areálaplánemis ferte earenoamážit deattuhit sámi kultur- ja servodateallima luonddu- ja resursavuođu , vai hálddašeami áigumuššan sáhttá leat resursageavaheapmi mii ii loavtte luonddu .