pere/sami_parallel huggingface dataset:
I tabellene presenteres andel mottakere av sosialhjelp på ulike tidspunkter fra 1992 til 2004 i tillegg til nye mottakere per 1000 innbyggere i tre tidsintervaller fra 1994 til 2008 .
Sosiálaveahki vuostáiváldit lohkku lei alimusas 1993 , go dalle ledje lagabui 165 000 vuostáiváldi , ja dan rájes lea diet lohku njiedjan . 2007 gitta 2008 rádjái bisánii njiedjan .
Andelen mottakere av sosialhjelp på bestemte tidspunkter gir et bilde av omfanget av denne typen stønad i befolkningen .
Riikkadásis čájehit logut sullii 25 proseanta sosiálaveahki vuostáiváldin leat agis 30-39 jahkásaččat .
Antall nye tilfeller av mottakere per 1000 innbyggere i definerte tidsintervaller sier for eksempel noe om andelen som mottar sosialhjelp , øker eller avtar .
Diet proseantalohku lea bisson dássedin maŋemus 20 jagi . Ahkejoavku 20-29 jahkásaččat leat ain eanemus , leat lagabui 30 proseanta , geat vuostáiváldet sosiálaveahki .
Dataene er presentert for kvinner og menn separat og er inndelt etter alder , utdanning og bosted ( kyst / innland ) .
2008 orui dien joavkku lohku unnume , seammás go šadde eambbo vuostáiváldit gaskal 40 ja 67 jahkásaččat ( 40% vuostáiváldin 2008 ) ( SGB .
Tallene er kun oppgitt i andeler ( per 1000 eller prosent ) og det er ikke gjort statistiske analyser for å teste om ulikhetene er såkalt statistisk signifikante .
Oppalaččat leat oaidnán sosiálaveahki leat garrasit čadnon bargomárkanii , mii mearkkaša ahte go lea unnán bargguhisvuohta , de unnu maid dárbu sosiálaveahkkái .
Andelen sosialhjelpsmottakere i forhold til alder
Geográfalaš erohusat Norgga sosiálaveahkivuostáiváldin
Både for kvinner og menn finner vi den største andelen mottakere i den yngste aldersgruppen .
Našunála logut čájehit erohusaid fylkkain , sin ektui geat ožžot sosiálaveahki ( Govva 2 ) .
For kvinner var de tilsvarende andelene om lag halvparten .
Leat ovdamearkka dihte beali eambbo vuostáiváldit Finnmárkkus go Akershusas .
For menn over 30 år var det en litt høyere andel sosialhjelpsmottakere i STN-områdene enn i ikke-STNområder , både i 1999 og 2004 , ellers var det ingen markante forskjeller innenfor og utenfor STN-områdene .
Finnmárkkus leat maid daid maŋemus jagiid eanemus lassánan vuostáiváldit , ja olggosgolut sosiálaodjui leat leamaš eanemus , seammás go Vest-Agderis ja Buskerudas leat eanemus njiedjan diet logut .
Tallene oppgitt i prosent Alder 20–30 31–45 46–66 Totalt 20–66 år
Govadat 4.1 Fylkkaid mielde oassi olbmuin geat ožžo sosiálaveahki 2008 .
Januar 1992 Ikke STN STN 2,1 2,6 1,6 1,5 0,6 0,7
Gáldu : SGB
Tallene oppgitt i prosent
Per 1000 innbygger 4.2.3
Januar 1992 Ikke STN STN 2,6 3,5 2,3 2,1 1,2 0,8
Maid diehtit sámi álbmoga sosiálaveahki vuostáiváldiid birra ?
Tidspunkter Januar 1994 Januar 1999 Ikke Ikke STN STN STN STN 2,1 2,9 2,6 2,6 2,4 2,0 2,4 1,9 0,9 0,8 1,5 0,7
Eai gávdno makkárge almmuhuvvon dutkamat Norggas , mat čájehit man ollu sámi álbmogis vuostáiváldet sosiálaveahki .
Januar 2004 Ikke STN STN 3,5 3,7 2,7 2,4 1,4 1,0
Statistihkalaš guovddášbyrå geográfalaččat juhkkon logut sosiálavuostáiváldiin
Andelen nye mottakere av sosialhjelp er betydelig høyere i aldersgruppen under 30 år og lavest i den eldste aldersgruppen .
Álbmot , mii orru olggobealde SED guovlluid , lea definerejuvvon orrume Davvi-Norggas davábealde Sáltoduoddara , olggobealde SED- guovllu .
Både for kvinner og menn har det vært en gradvis nedgang i andel nye mottakere av sosialhjelp i løpet av de tre tidsintervallene som er framstilt i tabellene .
Tabeallat čájehit man oallugat ožžo sosiálaveahki iešguđege áigodagain 1992-2004 , dasa lassin vel man ollu ledje ođđa vuostáiváldi juohke 1000 ássis , golmma áigebottas 1994-2008 .
Dette kan antakelig delvis forklares av nedgang i arbeidsledighet i løpet av samme periode .
Sii , geat ožžo sosiálaveahki vissis áigodagain , addá gova das man oallugat álbmogis ožžot diekkár doarjaga .
Tabell 4.11 Nye mottakere ( per 1000 ) av sosialhjelp i ulike tidsintervaller i og utenfor STN-området ( STN og ikke STN ) , kvinner
Lohku ođđa vuostáiváldin 1000 ássis , definerejuvvon áigebottain , muitala veahá movt sosiálaveahki vuostáiváldin lassána dahje njiedja .
Alder 20–30 31–45 46–66 Total 1994–1998 Ikke STN STN 165,6 137,5 110,6 76,5 58,7 38,0 107,9 81,6
Dieđuin leat nissonolbmot ja dievdoolbmot sirrejuvvon ja juhkkon agi , oahpu ja orrunbáikki ektui ( riddoguovlu / siseanan ) .
Alder 20–30 31–45 46–66 Total 1994–1998 Ikke STN STN 177,9 138,2 138,3 83,0 66,6 40,8 124,1 85,7
Sihke nissonolbmuid ja dievdoolbmuid gaskkas leat nuoramus ahkejoavku , geat eanemus vuostáiváldet sosiálaveahki .
Periode 1999–2003 Ikke STN STN 142,0 113,4 108,4 76,1 66,5 37,4 99,6 71,4
Nissonolbmuid vástideaddji oasis lei dušše sullii bealli .
perioden går fra februar 1994 til januar 1999 perioden går fra februar 1999 til januar 2004 perioden går fra februar 2004 til desember 2008
Dievdoolbmuin badjel 30 jagi ledje veahá eambbogat geat vuostáiválde sosiálaveahki SED guovlluin , go buohtastahttá olggobealde SED guovlluiguin , sihke 1999 ja 2004 .
Mot slutten av perioden opprettholdes ikke dette mønsteret .
Muđui gal eai lean stuora erohusat dain guovlluin .
Tabell 4.13 Andel sosialhjelpsmottakere i forhold til utdanningsnivå i ulike tidsintervaller i og utenfor STN-området ( STN og ikke STN ) , menn .
Tabealla 4.9 Oassi sosiálaveahki vuostáiváldiiguin iešguđege áigodagas siskkobealde ja olggobealde SED guovlluid , nissonolbmot . Logut leat % .
Tallene oppgitt i prosent
Áigodagat Ođđajagimán .
Januar 2004 Ikke STN STN 2,9 3,1 0,9 0,9
Ahki 20-30 31-45 46-66 Oktiibu ot 20-66 1,4 jagi
0,4 ( kort el. lang ) Uoppgitt el. 0,2 ingen utd .
Leat mihá eambbo ahkejoavkkus vuollel 30 jahkásaččaid , geat ožžot sosiálaveahki , ja unnimus fas dan boarráseamos ahkejoavkkus .
Tabell 4.14 Andel sosialhjelpsmottakere i forhold til utdanningsnivå i ulike tidsintervaller i og utenfor STN-området ( STN og ikke STN ) , kvinner .
Sihke nissonolbmuid ja dievdoolbmuid bealis leat veahážiid mielde unnon ođđa sosiálaveahki vuostáiváldit dan golmma áigebottas , nugo tabealla čájeha .
Tidspunkter Januar Januar 1994 1999 Ikke Ikke STN STN STN STN 1,4 1,7 1,2 1,3 1,0 0,9 0,9 0,7
Áigodat 1999 – 2003 SED Ii SED 137,8 113,6 103,5 71,0 54,7 30,4 92,1 67,0
Januar 2004 Ikke STN STN 1,4 1,5 0,8 0,7 Utdannelse Grunnsk .
2004 – 2008 SED Ii SED 128,5 92,9 94,5 61,4 45,2 27,5 79,2 54,5
0,2 0,2 0,4 0,2 0,2 0,2 0,1 0,1 ( kort el. lang ) Uoppgitt el. 0,1 0,2 0,1 0,2 0,1 0,2 0,3 0,5 ingen utd .
1994 -1998 Ahki SED Ii SED 177,9 138,2 20-30 138,3 83,0 31-45 66,6 40,8 46-66 85,7 Oktiibuot 124,1
Tabell 15 og 16 viser andelen sosialhjelpsmottakere i forhold til bosted ( kyst ) / innland i aldersgruppen 30 år og yngre og aldersgruppen over 30 år .
Áigodat 1999 – 2003 SED Ii SED 142,0 113,4 108,4 76,1 66,5 37,4 99,6 71,4 2004 – 2008 SED Ii SED 137,6 101,5 103,0 64,2 60,5 32,8 91,0 59,6
Dette mønsteret snur fra 1999 . Innlandsområder utenfor STN har en betydelig lavere andel sosialhjelpsmottakere enn innlandsområder innenfor STN .
áigodat manná guovvamánus 1994 gitta ođđajagimánnui 1999 áigodat manná guovvamánus 1999 gitta ođđajagimánnui 2004 áigodat manná guovvamánus 2004 gitta juovlamánnui 2008
Det gjelder både for kvinner og menn .
Loahpas dien áigodaga ii leat šat diet minsttar .
For kystområdene er det ingen markante forskjeller mellom områdene i og utenfor STN verken for menn eller kvinner .
Nissonolbmuid bealis orui maid čájehuvvome sosiálavuostáiváldit lohku , geain lei dušše vuođđoskuvla dásis oahppu , lei unnit SED siskkobealde ~ 122 ~
Tabell 4.15 Andel sosialhjelpsmottakere i forhold til bosted ( kyst vs .
álggus dan áigodaga , go buohtastahttá guovllu olggobeliin , muhto loahpas dan áigodaga ii leat šat nie .
innland ) i ulike tidsintervaller i og utenfor STN-området ( STN og ikke STN , kvinner .
Tabealla 4.13 Oassi sosiálavuostáiváldin oahppodási ektui iešguđege áigebottain SED siskkobealde ja olggobealde , dievdoolbmot .
Tallene oppgitt i prosent
Áigodagat Ođđajagimá .
innland ) i ulike tidsintervaller i og utenfor STN-området ( STN og ikke STN ) , menn .
Oahppu Vuođđosk Joatkkask Alit oahppu ( oanehis / guh 0,4 kes ) Ii almmuhan / ii makkárge 0,2 oahppu
Den største andelen sosialhjelpsmottakere finner vi blant personer med kort utdanningslengde .
Oahppu Vuođđosk Joatkkask Alit oahppu ( oanehis / guh 0,2 kes ) Ii almmuhan / ii makkárge 0,1 oahppu
Dette vil kunne være av verdi for overvåking av utviklingen i bruk av disse trygdeytelsene i den samiske befolkningen , og nødvendig i forbindelse med iverksetting av forebyggende tiltak .
Orru ahte siseatnamis SED guovllus ledje unnit , go riddoguovllus , nuorra nissonolbmot , geat dárbbašedje sosiálaveahki , seammás go SED siseatnamis ledje eambbo go riddoguovllus , nissonolbmot badjel 30 jagi , geat dárbbašedje sosiálaveahki .
Referanser Bjørngaard JH .
Diet minsttar rievdá 1999 .
Nor J Epidemiol;103- 14. Bragstad T og Hauge L ( 2008 ) . Geografisk variasjon i uførepensjonering 1997–2004 .
Nissonolbmuin ja dievdoolbmuin riddoguovlluin ii lean stuora erohus SED siskkobealde ja olggobealde .
NAV rapport Nr 4 .
Áigodagat Ođđajagimá .
NAV ( 2010 ) .
Ođđajagimá .
http://www.nav.no/Pensjon , aksessert mai , 2010 . Statistisk sentralbyrå ( 2010 ) .
Ođđajagimá nnu 1992 nnu 1994 nnu 1999 nnu 2004 Ii Ii Ii Ii SED SED SED SED SED SED SED SED
http://ssb.no/soshjelpk , aksessert mai , 2010 .
Riddogu ovlu
Områdene i Alta , Tromsø , Harstad og Bodø som ikke er STN-områder , er unntatt fra denne og de øvrige oversiktene .
Dasa lassin leat eanemus dievdoolbmot siseatnamis SED guovllus ja olbmot dan alimus ahkejoavkkus , geat ožžot bargonávccahisvuođaoaju .
På grunn av størrelsen ville de ha hatt en for dominerende innvirkning på tallene .
Eanemus sosiálaveahki vuostáiváldiid gávdnat sin gaskkas , geain lea oaneheamos oahppoguhkkodat .
I de neste tre figurene ser vi utviklingen tydeligere .
Dien minstara ektui eai lean makkárge erohusat SED siskkobealde ja olggobealde .
Folketallet i 1990 er satt lik 100 , og det er så laget en indeks ut fra dette .
Okta dehálaš ráddjehus dieđuin , maid leat almmuhan , lea ahte eai leat iskkan statistihkalaččat .
Merk at målestokken i de tre figurene er skjev : Det er femårsintervaller fra 1990 til 2000 , deretter er det årlige tall .
Diet livčče mávssolaš , go galgá gozihit movt sámi álbmot geavaha oadjoruđaid , ja livčče maid dárbbašlaš dan oktavuođas go galgá bidjat johtui eastadan doaimmaid .
Figur 5.1
Referánssat Bjørngaard JH .
Indeksert folketall 1990–2010 .
, Krokstad S , Johnsen R , Karlsen AO .
Hovedoversikt
NAV rapport Nr 4 .
Prosent 120
NAV ( 2010 ) .
Det går fram at landets befolkning har økt med 15 prosent i 20-årsperioden .
Guovlu obbalaččat SED-guovlu obbalaččat Eará guovllut obbalaččat 258 087 45 630
2 a . Finnmark Øst STN
Finnmárku Oarji SED Eará guovllut 2 .
3 a . Finnmark Indre STN
Finnmárku Nuorta SED Eará guovllut 3 .
Nordre Nordland STN
Finnmárku Sis SED 4 .
Denne figuren viser hvordan utviklingen har vært innen STN-området som helhet og i de seks hovedinndelingene .
Davvi-Romsa SED Eará guovllut 5.Lulli-/Gaska-Romsa SED Eará guovllut 6 . Davit Nordlánda SED Eará guovllut
Vest-Finnmark har hatt den største nedgangen , med hele 34 prosent .
Olmmošlohku jagi 1990 leat bidjan 100 , ja dan vuođul leat dahkan indeaksa .
Figur 5.3 Indeksert folketall 1990–2010 .
Govadat 5.1 Indekserejuvvon olmmošlohku 1990-2010 .
De øvrige områdene
Váldogovvádus
Prosent 120
Proseanta 120
Nordre Nordland øvrig
Eará guovllut obbalaččat
I de øvrige områdene nord for Saltfjellet har utviklingen i folketallet vært svært ensartet .
Govadat čájeha olmmošlogu ovdáneami riikkas obbalaččat , ja SED-guovllus ja dain eará guovlluin davábealde Sáltoduoddara .
Hele området har hatt en tilbakegang på 8 prosent , og fem av de seks enkeltområdene har en tilbakegang på mellom 5 prosent og 8 prosent .
Nuppe vuoru lea SED-guovllus olmmošlohku njiedjan 16 proseanttain , dan bottu go muđui dain eará guovlluin lohku lea njiedjan 8 proseanttain .
Tabell 5.2 Områdene med størst og minst folketallsvekst i prosent .
Govadat 5.2 Indekserejuvvon olmmošlohku 1990-2010 .
( Norge = +14,8 prosent )
SED-guovllut . Proseanta 110
( øvrig = -7,9 prosent )
2009 SED-guovlu obbalaččat
Folketallsvekst øvrig
Finnmárku oarji SED
( Norge = +14,8 prosent )
Lulli- / Gaska-Romsa SED
Kommuner uten STN
Davit Nordlánda STN
Måsøy STN har størst tilbakegang , med hele 57 prosent .
Govadat 5.3 Indekserejuvvon olmmošlohku 1990-2010 .
Kjønnsfordeling
Eará guovllut .
( Norge = 51,0 prosent )
Proseanta 120
( øvrig = 51,8 prosent )
Eará guovllut obbalaččat
Uttrekk av STN-områdene 1 2 3 4 5 5 7 8 9 10 10
1 b . . Finnmárku Oarji muđui 5 b . .
Størst andel menn øvrig
Lulli- / Gaska-Romsa muđui
( Norge = 51,0 prosent )
Finnmárku Nuorta muđui
Uttrekk av kommuner uten STN
6 b . . Davit Nordlánda muđui
Måsøy Tromsø Evenes Loppa Nordkapp Alta Gratangen Tysfjord Gáivuotna / Kåfjord Kvænangen Narvik
Eará guovlluin davábealde Sáltoduoddara lea olmmošlohkoovdáneapmi leamaš ovttageardán .
Andre områder innen STN-kommunene 1 2 3 4 5 6 7 8 Lebesby Nordkapp Hamarøy Narvik Måsøy Sørreisa Sør-Varanger Evenes
Olles guovllus lea lohku njiedjan 8 proseanta , ja vihtta guđa eaŋkilguovllus lea lohku njiedjan gaskal 5 ja 8 proseanta .
I fem av de øvrige områdene er andelen menn lavere enn i alle STNområdene .
Tabealla 5.2 Guovllut main stuorámus ja unnimus rievdan olmmošlogu ovdáneamis , proseanttain .
Her var andelen menn i STN-området lavere enn i det øvrige området – 54 prosent mot 56 prosent .
( Norga = +14,8 proseanta ) Olmmošlogu lassáneapmi muđui ( Norga = +14,8 proseanta )
Aldersfordeling
= -16,3 proseanta )
Som tidligere nevnt har folketallet totalt sunket med 16 prosent i perioden , men det er store forskjeller mellom aldersgruppene .
( Muđui = -7,9 proseanta ) SED-guovllut suohkaniin mat leat oallásit dahje belohahkii SED siskkobealde
Dette vil si at aldersstrukturen er forandret i STN-området som helhet . Vi kan se på hvor stor del de forskjellige aldersgruppene utgjør av folketallet nå kontra 1990 .
Tabealla 5.2 čájeha SED-guovlluid olmmošlogu lassáneami ja njiedjama , ja sierra lohkoráidduin leat dat eará guovllut seamma suohkaniin , lassin suohkaniidda main eai leat SED-guovllut .
Mens 20–39-åringene i 1990 utgjorde 29 prosent av alle i området , utgjorde de i 2010 bare 21,5 prosent .
SED-guovlluid gaskkas leat golbma main olmmošlohku lea lassánan , ja fas 23 main unnon lea , vaikko ovttas dáin , Guovdageainnus , lea bisson dássedin .
Motsatt utgjorde personer i alderen 50–69 år i 1990 bare 19,5 prosent av alle , mens de nå utgjør 28 prosent .
Eará guovlluid gaskkas SED-suohkaniin leat guokte báikki main lohku lea lassánan , dan bottu go viđa báikkis lea unnon .
Utflytting og lavere fødselstall er årsaker til en slik forskyvning av aldersstrukturen .
Muosát SED olmmošlohku lea eanemusat njiedjan , olles 57 proseanttain , eanetgo beliin unnon duššo 20 jagis .
For landet som helhet har andelen 20–39-åringer sunket i samme periode , fra 30 prosent til 27 prosent .
Dáppe lea aŋkke maiddái eará guovlluin suohkanis unnon lohku , vaikko ii liika ollu , 24 proseanta .
Fallet i STN-området – der andelen sank fra 29 prosent til 21,5 prosent – har altså vært langt større .
Davvesiiddas , Hamarøyas ja Nordkáhpas njidjet logut sihke SED-guovllus ja muđui eará guovlluin .
Andelen personer i alderen 50–69 år har også økt i landet som helhet , fra 19 prosent til 23 prosent .
Láhppái , gos olles suohkan lea SED-guovlu , čuohcá njiedjan garrasepmosit , go áigodagas njiedjá eanet go okta goalmmádas oassi .
Vi ser at disse to aldersgruppene utgjorde omtrent samme andel av hele folketallet i landet og i STN-området i 1990 , men nå , 20 år senere , er det en markant dreining i retning av en aldrende befolkning i STN-området sammenlignet med landet som helhet .
Suohkaniin , main eai leat SED-guovllut , sierrana Sortlanda daningo doppe lea lohku lassánan 18 proseanttain , dan bottu go dain eará suohkaniin lea dávjjimusat njiedjan lohku , goasii liika ollu njiedjan go SED-guovlluin . Eanaš suohkaniin lea njiedjan goitge unnit go SED-guovlluin .
Folkemengdens gjennomsnittsalder .
2010 Stuorámus oassi dievddut SED
Alder 44 43 42 41 40 39 38 37 36 35 1990
Stuorámus dievddut muđui ( Norga = 51,0 proseanta )
Årstall Norge STN-området
( Norga = 51,0 proseanta )
Øvrige område
= 53,6 proseanta )
I STN-området har den økt fra 37,4 år til 42,3 år , noe som er en økning på 4,9 år .
( Muđui = 51,8 proseanta ) Muhtin haga Muhtin SED-guovllut 1 2 3 4 5 5 7 8 9 10 10
STNområdet hadde i 1990 en litt lavere gjennomsnittsalder enn landsgjennomsnittet – 0,3 år lavere – men i dag har området en gjennomsnittsalder som er 3,2 år høyere enn landet sett under ett .
Måsøy Muosát Tromsø Romsa Evenes Evenášši Loppa Láhppi Nordkapp Nordkáhppa Alta Áltá Gratangen Rivttát Tysfjord Divttasvuotna Gáivuotna / Kåfjord Kvænangen Návuotna Narvik Nárviika Eará guovllut siskkobealde
Med andre ord var det særlig i periodene 1995–2000 og 2005–2010 at gjennomsnittsalderen i STN-området hadde en dårligere utvikling enn i landet som helhet .
Hasvik Áŋkoluokta Moskenes Karlsøy Gálsa Berg Vardø Várggát Ibestad Ivvárstádik Målselv Málatvuopmi Beiarn Báidár Sørfold Balsfjord Báhccavuotna Røst Meløy Miellesuolu
Utviklingen i de forskjellige STN-områdene har vært svært lik , og for fem av dem har utviklingen gått fra 38–39 år i 1990 til 42–44 nå .
Torsken Doasku Bardu Beardu Steigen Stáigu Salangen Siellakvuotna Ballangen Bálát Tranøy Ránáidsuolu Dyrøy Divrrák 52,6 52,5 52,4 52,2 52,2 52,0 52,0
I tråd med andre tall som beskriver folketallsutvikling og flytting , har Vest-Finnmark hatt en noe sterkere økning enn de andre områdene .
Lebesby Davvesiida Nordkapp Nordkáhppa Hamarøy Narvik Nárviika Måsøy Muosát Sørreisa Orjješ-Ráisa Sør-Varanger Mátta-Várjjat Evenes Evenášši
Gjennomsnittsalderen har der steget med et halvt år mer , slik at den nå er 44,3 år – en økning på 5,2 år siden 1990. ~ 130 ~
Tabealla 5.3 čájeha sohkabealijuogustusa olbmuin gaskal 16-67 jagi , ahkejoavku maid leat válljen danin vai govvida guovllu “ rávis ” álbmoga .
Indre Finnmark har den yngste befolkningen , med en gjennomsnittsalder på bare 34,2 år i 1990 , mens den er 39,9 år nå – en økning på 5,7 år .
SEDguovllus ledje gaskal 59 ja 52 proseanta dievddut , dan bottu go eará guovlluin seamma suohkaniin ledje gaskal 56 ja 49 proseanta dievddut , nappo veaháš unnit oassi .
Forskjellen mellom Indre Finnmark og de øvrige STN-områdene har dermed minket fra omtrent 5,5 år i 1990 til 4 år nå .
Dán guovtti suohkanis , main lei stuorámus oassi dievdu SEDguovlluin , lei seammás nu ahte dat eará guovllut gulle daidda main lei unnimus oassi dievdu .
Dette vil også si at gjennomsnittsalderen i Indre Finnmark i 1990 var 3,5 år lavere enn landets , mens den nå er 0,8 år høyere .
Davvesiida suohkan lea áidna spiehkastat , gos dievdduid oassi SED-guovllus lei unnit go eará guovlluin suohkanis , 54 proseanta 56 vuostá .
Fødselsoverskudd
Ahkejuogustus
Tallet på døde har i de siste ti årene vært svært stabilt .
SED-guovllu iešguđetlágán ahkejoavkkuid sturrodagat leat rievdan áigodagas 1990-2010 .
Dette tilsvarer en variasjon på 13–14 prosent mellom høyeste og laveste tall .
Dát lea ollu unnit go SED-guovllus ( gos lassánii 19,5 proseanttas 28 prosentii ) .
Figur 5.5 viser disse tallene .
Govadat 5.4 Álbmoga gaskamearálašahki .
Antall 3000 2500 2000 1500 1000 500 2000
Ahki 44 43 42 41 40 39 38 37 36 35 1990
STN-området i alt
Vuođđolohku Norga
Øvrige områder i alt
SED-guovlu Eará guovllut
Tallet på fødte har variert mer og har de siste årene ligget på drøye 70 prosent av hva det var rundt århundreskiftet for STN-områdets del , og på drøye 80 prosent for det øvrige området .
Dát ovdáneapmi vuosihuvvo álbmoga gaskamearálašagi govadagas . Dat čájeha ahte gaskamearálašahki buohkain geat ásset Norggas lea lassánan 37,7 jagi 1990 rájes gitta 39,1 rádjái odne , lassánan 1,4 jagiin .
Figur 5.6 viser en indeksert oversikt for hele området . ~ 131 ~
SED-guovllus lea fas lassánan 37,4 jagis 42,3 jahkái – lassánan 4,9 jagiin .
2000–2009 Prosent 110 100 90 80 70 60 2000 Norge
1995 lei ahki seamma go riikas , muhto jagi 2000 lei 1,2 jagi badjelis .
Regionale inndelinger i alt 2005
2005 lei 1,9 jagi badjelis , ja dál 3,2 jagi .
Øvrige områder i alt
Riegádahttinbadjebáza
Når vi ser på hvert enkelt område , blir tallene fort små , og tilfeldigheter vil spille inn , men figur 5.7 viser en tilsvarende indeksering av hvert STN-område .
Jábmiid lohku maŋemus logi jagi lea bisson hui dássedin , ja lea leamaš gaskal 410 ja 480 juohke jagi SED-guovlluin , ja lea rievddadan gaskal 2 050 ja 2 350 muđui guovllus .
Indeksert tall på fødte .
Govadat 5 čájeha dáid loguid .
Prosent 150 140 130 120 110 100 90 80 70 60 50 40 2000
Govadat 5.5 Jábmiidlogut . 2000 – 2009
Årstall STN-området i alt 1 a .
Vuođđolohku Regionála juogustusat obbalaččat
Finnmark Vest STN
SED-guovlu obbalaččat
Nordre Nordland STN
Eará guovllut obbalaččat
Deretter har det vært et underskudd , de siste årene på mellom 40 og 70 .
Ollislaččat guovllu ovddas lea indekserejuvvon oppalašgeahčastat nugo Govadat 6 čájeha .
2000–2009 Antall 300 250 200 150 100 50 -50
Govadat 5.6 Indekserejuvvon riegádahttinlogut .
Øvrige områder i alt
Eará guovllut obbalaččat
Mindre sentrale strøk i Norge har i en årrekke vært kjennetegnet av utflytting til mer sentrale områder , i tillegg til fødselsunderskudd .
Jus geahččá juohke eaŋkil guovllu , de logut jođánit nektet unnin , ja soaittáhagat čuhcet , muhto Govadat 7 čájeha vástideaddji indekserema juohke SED-guovllu ovddas .
Det årlige gjennomsnittlige fødselsunderskuddet i STN-området i perioden var på 28 .
Govadat 5.7 Indekserejuvvon riegádahttinlogut .
Hvis Kautokeino trekkes ut , har det øvrige STN-området et underskudd på 60 .
2000 – 2009 Proseanta 150 140 130 120 110 100 90 80 70 60 50 40 2000
Andre områder innen STN-kommunene
Vuođđolohku SED-guovlu obbalaččat
Guovdageaidnu Kautokeino
Finnmárku Nuorta SED 3a .
Sør-Varanger
Davvi-Romsa SED
Porsanger Porsángu Porsanki 8
Dán čájeha Govadat 8 .
Kárášjohka Karasjok 7
Lohku 300 250 200 150 100 50 -50
Balsfjord
Finnmárku Nuorta SED
Gáivuotna / Kåfjord
39,1 Davvi-Romsa SED
Steigen
Lulli- / Gaska-Romsa SED
Kommuner uten STN-områder
66,1 Davit Nordlánda SED
Til egen kommune STN
Iežas suohkanis Ii SED
Til egen kommune Ikke-STN
Eará suohkanis SED
Til annen kommune STN
Eará suohkanis Ii SED
Til annen kommune Ikke-STN
Eará suohkanii Ii SED
Til Norge sør for Saltfjellet
Iežas suohkanis Proseanta SED
I alt til ikke-STN
SED-guovlu obbalaččat
Finnmark Vest STN
Finnmárku Oarji SED
Finnmark Øst STN
Finnmárku Nuorta SED
Nord-Troms STN
Davvi-Romsa SED
Sør- / Midt-Troms STN
Lulli- / Gaska-Romsa SED
Nordre Nordland STN
Davit Nordlánda SED
Finnmark Indre STN
Tabella 5.6 čájeha movt fárrenhámádat lea go olgguštit fárrejeddjiid ruovttusuohkaniid .
TILFLYTTINGER 2009 N = STN-området i alt
Tabealla 5.6 Fárremat suohkaniid gaskkas ja olgoriikii . 2009 .
Prosent
Proseanta
Fra egen kommune Ikke-STN
N =
Fra annen kommune STN
Proseanta
Fra annen kommune Ikke-STN
Eará suohkanii SED Sirdolašvuohta
Fra Norge sør for Saltfjellet
Obbalaččat Ii-SED guovlluide
I alt fra ikke-STN
SED-guovlu obbalaččat
Finnmark Indre STN
Eará suohkanis Ii SED
Tabell 5.6 Flyttinger mellom kommunene og utlandet .
Norggas lullelis Sáltoduoddara Sirdolašvuohta
Prosent FRAFLYTTINGER 2009 N = STN-området i alt
Obbalaččat Ii-SED guovlluin SISAFÁRREMAT 2009
Til annen kommune STN
Eará suohkanii Ii SED
I alt til ikke-STN
Eará suohkanis SED
Utvandringer
SED-guovlu obbalaččat
Finnmark Indre STN
Finnmárku Sis SED
TILFLYTTINGER 2009 N = STN-området i alt Fra annen kommune STN
Bindilis 60 proseanta fárremiin manai muhtin suohkanii davábealde Sáltoduoddara .
Fra annen kommune Ikke-STN Fra Norge sør for Saltfjellet
Buot lulimusas leat fas ollu guhkit gaskat gaskal SEDsuohkaniid .
Utflyttinger fra kommunene – østfinnmarkingene flytter lengst , de fra Nord-Troms kortest
Sisafárremat suohkaniidda – Olgoriikkalaččat NuortaFinnmárkui , davvinorgalaččat Oarje-Finnmárkui ja Romsii
Drøye 60 prosent av utflyttingene gikk til en kommune nord for Saltfjellet .
Oassi sisafárrejeddjiin SED-guovlluide geat fárrejit muhtin suohkanis davábealde Sáltoduoddara , lea 60 proseanta .
Mens denne andelen er lik for fire av STN-områdene , er det to områder som skiller seg ut .
Go lea sáhka fárremiin olgoriika ja Norgga gaskkas , de lea erohus nuppe guvlui .
Det er Nord-Troms , hvor andelen er størst , med 76 prosent , og Øst-Finnmark , hvor den er minst , med 44 prosent .
Dan bottu go 6 proseanta visot eretfárremiin manai olgoriikii , de bođii olles 19 proseanta buot sisafárremiin olgoriikas .
Når det gjelder Nord-Troms , er det også slik at 18 prosent av dem som flytter , reiser til STN-området i en annen kommune .
Davvi-Romsa lea guovlu gosa lea unnimus oassi sisafárremiin Norggas máddelis Sáltoduoddara , duššo 11 proseanta buot sisafárrejeddjiin ~ 144 ~
I motsatt ende finner vi Sør- / Midt-Troms og Nordre Nordland , hvor bare mellom 3 prosent og 4 prosent flytter til et annet STN-område .
bohte dán guovllus , dan bottu go oassi mii manná Sis-Finnmárkui ja Davit Nordlándii dagai birrasiid 29 proseanta , golmmageardánit stuorát oasi .
Lengst i sør , derimot , er det mye lenger mellom STN-kommunene .
Maiddái sisafárremiid oassemearis leat erohusat .
Altså er det relativt sett mange innvandringer til Øst-Finnmark og Nord-Troms .
Nappo lea relatiivalaččat ollu sisafárren Nuorta-Finnmárkui ja Davvi-Romsii .
Det er en stor andel innflyttinger fra Norge sør for Saltfjellet til Indre Finnmark og Nordre Nordland , mot på den annen side en stor andel fra Norge nord for Saltfjellet til Troms og Vest-Finnmark .
Stuora oassi lea mat fárrejit Norggas lulábealde Sáltoduoddara Sis-Finnmárkui ja Davit Nordlándii , ja nuppi vuoru fas lea stuora oassi mii fárre Norggas davábealde Sáltoduoddara Romsii ja Oarje-Finnmárkui .
Figur 5.9 Utflytting fra STN-kommunene .
Govadat 5.9 Eretfárremat SED-suohkaniin .
Prosent 70
Proseanta 70
Til annen kommune STN
Eará suohkanii SED
Til annen kommune ikkeSTN Til Norge sør for Saltfjellet
Eará suohkanii Ii SED Norgii lulábeallai Sáltoduoddara
Utvandringer
Eretfárremat
STN-området i Finnmark Vest Finnmark alt Øst
SED-guovlu obbalaččat Finnmárku Oarji
Finnmark Indre Nord-Troms
Finnmárk Sis Davvi-Romsa
Sør- / MidtTroms
Lulli- / GaskaRomsa
Nordre Nordland
Davit Nordlánda
Figur 5. 9 viser det samme som tabell 6 , at Øst-Finnmark skiller seg noe ut fra de andre områdene .
Govadat 5.9 čájeha seamma go govadat 6 , ahte Nuorta-Finnmárku spiehkasta veaháš dain eará guovlluin .
Derfra er det en mindre andel utflyttinger til andre kommuner nord for Saltfjellet og en større andel sørover , samt utvandringer .
Doppe lea unnit oassi eretfárremat eará suohkaniidda davvelis Sáltoduoddara ja stuorát oassi lullelii , ja dasa lassin vel sirdolašvuohta , olbmot sirdásan guovllus eret .
Figur 5.10 Innflytting til STN-kommunene .
Govadat 5.10 Sisafárremat SED-suohkaniidda .
Fra annen kommune STN
Eará suohkanis SDE
Fra annen kommune ikke STN
Eará suohkanis Ii SDE Norggas máddelis Sáltoduoddara Sirdolašvuohta
Figur 5.10 viser at Øst-Finnmark og i noen grad Indre Finnmark skiller seg ut fra de øvrige områdene .
Govadat 5.10 vuosiha ahte Nuorta-Finnmárku ja muhtin muddui Sis-Finnmárku spiehkasteaba dain eará guovlluin .
De har en lavere andel innflytting fra området nord for Saltfjellet .
Dáin guovlluin lea unnit sisafárren guovlluin davábealde Sáltoduoddara .
Øst-Finnmark har en større andel innvandringer enn de andre områdene , mens Indre Finnmark har en større andel innflyttinger fra området sør for Saltfjellet .
Nuorta-Finnmárkkus lea stuorát sisafárren go eará guovlluin , juosgo Sis-Finnmárkkus lea stuorát sisafárren guovlluin máddelis Sáltoduoddara .
Det siste gjelder også Nordre Nordland , noe som kan ha sammenheng med at Saltfjellet ikke ligger så langt fra Nordre Nordland .
Dat maŋit guoská maiddái Davit Nordlándii , juoga mas sáhttá leat dahkamuš dainna go Sáltoduottar ii leat nu guhkkin eret Davit Nordlánddas .
Innenlandsk nettoutflytting etter område
Sisriikkalaš nettoeretfárren , guovlluid mielde
Tre av områdene har en andel av nettoutflyttingen som omtrent tilsvarer den andelen de utgjør av befolkningen i hele STN-området Øst-Finnmark , VestFinnmark og Nordre Nordland .
Golbmasis dáin guovlluin lea nettoeretfárren oassi mii goasii vástida dan oasi maid guovllut dahket álbmoga ektui olles SED-guovllus – Nuorta-Finnmárku , Oarje-Finnmárku ja Davit Nordlánda .
Sør- / Midt-Troms har 17 prosent av alle innbyggerne , men bare 7 prosent av nettoutflyttingen .
Lulli- / Gaska-Romssas lea 17 proseanta visot álbmoga ássiin , muhto duššo 7 proseanta nettoeretfárremiin .
I Nord-Troms er forholdet tilsvarende – mens området har 22 prosent av STN-områdets innbyggere , har det bare 12 prosent av nettoutflyttingen .
DavviRomssas lea dilli vástideaddji – dan bottu go guovllus lea 22 proseanta SEDguovllu ássiin , de lea duššo 12 proseanta nettoeretfárremiin .
Her varierer imidlertid tallene en del fra år til år .
Dáppe rievddadit gal goitge logut oalle ládje jagis jahkái .
Det området som relativt sett har størst nettoutflytting , er Indre Finnmark , som har 33 prosent av alle innbyggerne og hele 52 prosent av nettoutflyttingen .
Guovlu mas relatiivalaččat lea stuorámus nettoeretfárren , lea Sis-Finnmárku , gos leat 33 proseanta buot ássiin ja olles 52 proseanta nettoeretfárren .
Her har fordelingen vært stabil for hvert av de tre siste årene , og variert fra 47 prosent til 56 prosent .
Dáppe lea juogustus leamaš dásset juohke jagi dan golmma maŋemus jagis , ja rievddadan gaskal 47 ja 56 proseanta .
Det er altså særlig Indre Finnmark som relativt sett har stor innenlandsk nettoutflytting .
lea erenoamážit Sis-Finnmárku mas relatiivalaččat lea stuora sisriikkalaš nettoeretfárren .
5.2.4.1 Nettoutflytting fordelt på kjønn Fordelingen mellom kjønnene varierer noe fra år .
5.2.4.1 Nettoeretfárremat , sohkabeliid vuođul juhkkojuvvon Juogadeapmi gaskal sohkabeliid rievddada veaháš jagis jahkái .
For å unngå for store tilfeldige variasjoner er derfor de tre siste årene slått sammen .
Vai garvit menddo stuora deivvolaš molsašumiid leat bidjan oktii maŋemus golmma jagi .
I årene 2007 til 2009 var det 4 460 innenlandske innflyttinger til STN-området og 5 470 innenlandske utflyttinger , Dette resulterte i en netto innenlandsk utflytting på 1 010 .
Jagiin 2007 gitta 2009 ledje 4 460 sisriikkalaš sisafárrema SED-guvlui , ja 5 470 sisriikkalaš eretfárrema . Dát buvttadii netto sisriikkalaš eretfárremii logu 1 010 .
Nettoutflyttingen blant menn var 450 og blant kvinner 560 .
Nettoeretfárren dievdduid gaskkas lei 459 , ja nissoniid gaskkas 560 .
Det var med andre ord en større netto utflytting av kvinner enn av menn .
Lei eará sániiguin stuorát netto eretfárren nissoniid gaskkas go dievdduid .
Særlig i 2009 var forskjellen mellom kjønnene tydelig – 190 kvinner mot 120 menn .
Erenoamážit jagi 2009 lei čielga erohus sohkabeliid gaskkas , 190 nissona 120 dievddu vuostá .
I 2007 var kvinnenes netto utflytting også 190 , mot mennenes 140 .
Jagi 2007 lei nissoniid netto eretfárren ain 190 , dievdduid 140 vuostá .
Året 2008 utgjorde unntaket . Mennenes netto utflytting var da 200 og kvinnenes 180 .
Jahki 2008 lei spiehkastat , dievdduid netto eretfárren lei dalle 200 ja nissoniid 180 .
Statsborgerskap er ikke skilt ut i oversiktene , men utenlandske statsborgere hadde tilnærmet balanse i forholdet mellom inn- og utflytting .
Álbmotlahttuvuođa eat leat sirren govahallamiin , muhto olgoriika álbmotlahtuin lei goasii ovttadássásašvuohta gaskal sisa- ja eretfárremiid .
De hadde en nettoutflytting på 70 , mens norske statsborgere hadde en nettoutflytting på 940 av de i alt 1 010 .
Sis lei nettoeretfárren 70 , juosgo norgga álbmotlahtuin lei nettoeretfárren 940 dan obbalaš 1 010 .
Særlig i Øst-Finnmark , Vest-Finnmark og Nordre Nordland har nettoutflyttingen av kvinner i perioden vært større enn av menn .
Erenoamážit Nuorta-Finnmárkkus , Oarje-Finnmárkkus ja Davit Nordlánddas lea nettoeretfárren nissoniid gaskkas leamaš gaskkohagaid stuorát go dievdduid gaskkas .
5.2.4.2 Innenlandsk flytting fordelt på alder – minus for de yngre , pluss for menn over 45 Som tidligere nevnt er det hovedsakelig yngre personer som flytter , og arbeid og utdanning er viktige flytteårsaker .
5.2.4.2 Sisriikkalaš fárren agi ektui juogaduvvon – nuoramusain váile , dievdduin badjel 45 lassi Nugo ovdal namuhuvvon , de leat dávjjimusat nuorra olbmot geat fárrejit , ja bargu ja oahpu gazzan leat dehálaš fárrenákkat .
At yngre menn og kvinner flytter ut av STNområdet , er derfor ikke overraskende .
Nuorra nissoniid ja dievdduid eretfárren SED-guovlluin danin ii leat hirpmahuhtti .
Hvis det så viser seg at de etter noen år flytter tilbake , enten etter å ha avsluttet utdanningen sin eller etter å ha skaffet seg arbeidserfaring andre steder , vil de sørge for å opprettholde folketallet , særlig hvis de stifter familie .
Jus de čájehuvvo ahte sii muhtin jagi maŋŋel fárrejit ruovttoluotta , juogo maŋŋel go leat válbmen oahpuset dahje maŋŋel go leat čohkken bargovásáhusaid eará báikkiin , de veahkehit sii doalahit olmmošlogu , erenoamážit jus bearrašiid ásahit .
Imidlertid har vi som nevnt sett at det år etter år er en stor total nettoutflytting , de tre siste årene samlet på 450 menn og 560 kvinner .
Aŋkke leat , nugo namuhuvvon , oaidnán ahte jagi ahte jagi maŋŋel lea stuora obbalaš eretfárren , golbma maŋemus jagi obbalaččat 450 dievddu ja 560 nissona .
For mennenes del er det særlig i aldersgruppen 18–29 år at nettoutflyttingen er stor – 390 av i alt 450 ( 87 prosent ) .
Dievdduid ektui lea erenoamážit ahkejoavkkus 18-29 jagi stuora nettoeretfárren , 390 ássi 450 ássis ( 87 proseanta ) .
I aldersgruppen under 18 år er det balanse mellom inn- og utflytting .
Ahkejoavkkus vuollel 18 jagi lea ovttadássásašvuohta gaskal sisa- ja eretfárrema .
For menn i alderen 45–70 år er det derimot en nettoinnflytting på 50 .
Dievdduin 45-70 jagis lea nettoeretfárren 50 .
Når det gjelder kvinnene , er aldersgruppen med størst nettoutflytting litt videre – 17–31 år – og her utgjør nettoutflyttingen 410 av i alt 560 ( 73 prosent ) .
Go lea sáhka nissoniin , de lea ahkejoavku mas lea eanemus nettoeretfárren veaháš govddibut , 17-31 jagi gaskkas . Sii dahket 410 fárrema obbalaš 560 fárremis ( 73 proseanta ) .
I aldersgruppen under 17 år er det en nettoutflytting på 20 .
Ahkejoavkkus vuollel 17 jagi lea nettoeretfárren 20 .
For kvinner i alderen 45–70 år er det en nettoutflytting på 40 .
Nissoniidda gaskal 45-70 jagi lea nettoeretfárren 40 .
I denne aldersgruppen er det imidlertid blant kvinner 55– 70 år en liten nettoinnflytting på 10 kvinner .
Dán joavkku siskkobealde leat gal aŋkke nissonat gaskal 55-70 jagi geat dahket unna nettosisafárrema , 10 .
Det er med andre ord en nettoutflytting i tilnærmet alle aldersgruppene blant kvinnene , mens det blant mennene er en nettoinnflytting bare i aldersgruppen 45–70 år .
Eará sániiguin , nettoeretfárren lea goasii buot ahkejovakkuin nissoniid guovdu , juosgo dievdduid gaskkas nettosisafárren duššo lea joavkkus 45-70 jagi .
Spesifiserte flyttestrømmer
Spesifiserejuvvon fárrenrávnnjit
For å unngå for store tilfeldige svingninger er bare de største kommunene nevnt i dette avsnittet .
Duššo stuorámus suohkaniid namuhit dán oasis , vai garvit menddo stuora soaitin mielde rievddademiid .
5.2.5.1 Utflyttinger For Sør-Varangers del utgjør utflyttingene til utlandet den største gruppen av utflyttinger , deretter flyttinger til Tromsø .
5.2.5.1 Eretfárremat Mátta-Várjjagis lea eretfárremiid stuorámus joavku eretfárremat olgoriikii , ja das maŋŋel fárremat Romssa sullui .
Fra Tana går den største strømmen til Tromsø , deretter til Vadsø og Alta , og så til Oslo .
Deanus lea stuorámus rávdnji Romsii , nubbin Čáhcesullui ja Áltái , ja de Osloi .
Fra Gamvik er det flest utvandringer , deretter er det Oslo som mottar de fleste herfra .
Gáŋgaviikkas leat eanemus eretfárremat , ja das maŋŋel lea Oslo gosa eanemusat fárrejit .
Fra Karasjok er det Tromsø og Alta flest flytter til .
Kárášjogas eanemusat fárrejit Romsii ja Áltái .
Fra Porsanger er det Alta og deretter ~ 141 ~
Porsáŋggus vulget eanemusat Áltái ja nubbin Kárášjohkii .
Fra Kvalsund er det Hammerfest som mottar suverent flest .
Ráhkkerávjjus vuostáiváldá Hámmárfeasta eahpitkeahttá eanemus fárrejeddjiid .
Fra Loppa flytter den største gruppen til Alta , og fra Kautokeino går den største strømmen til Tromsø , Alta og Karasjok .
Láhpis fárre stuorámus joavku Áltái . Guovdageainnus lea Romsii , Áltái ja Kárášjohkii gosa stuorámus rávnnjit dolvot .
Fra Kvænangen , Kåfjord , Storfjord , Lyngen og Gratangen i Troms flytter den største gruppen til Tromsø , mens det fra Skånland er Harstad den største gruppen flytter til .
Návuonas , Gáivuonas , Storfjordas , Ivggus ja Rivttágis Romssas fárrejit stuorámus joavkkut Romssa sullui , dan bottu go Skánihis lea Hárštá gosa stuorámus joavku fárre .
Fra Tysfjord i Nordland flytter den største gruppen til Bodø .
Divttasvuonas Nordlánddas fárre stuorámus joavku Bådåddjui .
5.2.5.2 Innflyttinger Den største gruppen innflyttere til Sør-Varanger er innvandrere , den nest største fra Tromsø .
5.2.5.1 Sisafárremat Stuorámus sisafárrejeddjiid joavku Mátta-Várjjagii boahtá olgoriikas , ja das maŋŋel Romssa sullos .
Til Nesseby kommer det flest fra Vadsø .
Unjárgii bohtet eanemusat Čáhcesullos .
Til Tana er det innvandrere og innflyttere fra Oslo som er de største gruppene .
Detnui leat sisafárrejeaddjit ja oslolaččat geat dahket stuorámus joavkku .
Til Gamvik er det også innvandrere som er den største gruppen .
Kárášjohkii leat sisafárrejeaddjit , ja nubbin Guovdageaidnulaččat ja Porsáŋgulaččat .
Det samme gjelder Karasjok , der de nest største gruppene kommer fra Kautokeino og Porsanger .
Porsáŋgui bohtet eanemusat Álttás ja olgoriikas . Láhppái lea maiddái stuorámus joavku sisafárrejeaddjit .
Til Porsanger kommer det flest fra Alta og utlandet , og til Loppa er det også innvandrere som er den største gruppen .
Guovdageidnui bohtet eanemusat Álttás ja Romssas . Gáivutnii , Omasvutnii ja Ivgui Romssas bohtet eanemus olbmot Romssa sullos ja olgoriikas .
Til Kautokeino kommer det flest fra Alta og Tromsø , og til Kåfjord , Storfjord og Lyngen i Troms kommer det flest fra Tromsø og utlandet .
Rivttágii bohtet eanemusat olgoriikas , ja Skánihii Hárštás ja dan maŋŋel olgoriikas . Čoahkkáigeassit ja oaidnit ahte Romsa ja Áltá leat dehálaš báikkit fárremiid ektui SED-guovlluin .
Til Gratangen kommer det flest fra utlandet og til Skånland fra Harstad og deretter utlandet .
Oallugat sis geat fárrejit eret , fárrejit aitto dán guovtti suohkanii .
Oppsummert er Tromsø og Alta viktige steder i flyttingene til og fra STNområdene .
Ja joksege oallugat sis geat fárrejit SED-guovlluide bohte dáin suohkaniin .
I tillegg er både Kautokeino , Karasjok og Harstad store tilflyttingsog fraflyttingskommuner , på samme måte som Oslo .
Dasa lassin leat sihke Guovdageaidnu , Kárášjohka ja Hárštá stuora sisa- ja eretfárrensuohkanat , seamma ládje go Oslo .
6 Utdanningsnivå og bosted Yngve Johansen , prosjektleder , Sámi allaskuvla / Samisk høgskole
6 Oahppodássi ja ássanbáiki Yngve Johansen Pršjektjođiheddji , Sámi allaskuvla
Nesten 70 % av dem som gjennomfører videregående opplæring på allmennfaglig studieretning i løpet av fem år , og 24 % av dem som gjennomfører innen fem år på yrkesfaglig studieretning , har universitets- eller høgskoleutdanning .
Čoahkkáigeassu Joatkkaskuvla oahpu čađaheapmi ovdalgo 5 jagi leat gollan , váikkuha hui ollu 30 jahkásaččaid oahppodássái . Dain geat čađahedje joatkkaskuvla oahpu , dábálašfágalaš suorggis lea measta 70 % universitehta dahje allaskuvlaoahppu , ja 24 % sis geain lea fidnofágalaš oahpposuorgi .
Tallene for dem som ikke gjennomfører innen fem år , er henholdsvis 19 % og 7 % .
Lohku sis geat eai leat čađahan joatkkaskuvlla 5 jagi sisa lea vástideaddji 19- ja 7 % .
Omtrent 15 % flere jenter enn gutter tar universitets / høgskoleutdanning .
Sullii 15 % eanet nieiddat go bártnit váldet universitehta / allaskuvla oahpu .
Det er flest gutter ( 56 % som ikke har fullført yrkesfaglig studieretning innen fem år , og færrest jenter som har fullført allmennfaglig studieretning ( 31 % som bor i STN-området .
Sis geat eai leat čađahan fidnofágalaš oahpposuorggi viđa jagi sisa leat eanas bártnit ( 56% ja leat unnimus nieiddat geat leat čađahan dábálašfágalaš oahpposuorggi ( 31% ja geat orrot SED-guovllus .
6.1 Innledning Bakgrunnen for dette kapitlet er resultatene som kom fram i ” Samiske tall forteller 2 ” i kapitlet ” Utdanning i SUF-området ” .
6.1 Álggahus Duogážin dán kapihttalii leat bohtosat mat bohte ovdan “ Sámi logut muitalit 2 ” kapihttalis “ Oahppu SOF-guovllus ” .
Årsaken til at årene etter 1994 er valgt , er at det med Reform 94 ble innført rett til tre års videregående opplæring .
Čilgehus manne leat válljen jagiid maŋŋel 1994 , lea go “ Refoarbma 94 ” sisafievrrideami maŋŋil šattai riekti 3 jagáš joatkkaskuvla ohppui .
Disse elevene er i dag over 30 år , de aller fleste er ferdige med sin grunnutdanning og er ute i arbeidslivet .
Dasa lassin ~ 150 ~ leat dat oahppit dál badjel 30 jagi ja eatnasat geargan vuođđooahpuin ja leat bargoeallimis .
I de følgende tabeller og figurer benyttes ” STN-området ” , som er Sametingets tilskuddsordning til næringslivet , tidligere kalt SUF-området .
Čuovvovaš tabeallain ja figuvrrain geavahit “ SED-guovllu ” mii lea Sámedikki ealáhusovddideami doarjjaortnet guovlu , ovdal gohčoduvvon SOF-guovlu .
Nåværende utdanningsnivå for elever som startet på grunnkurs i årene 1994 til 1996 og fullførte videregående opplæring innen fem år
Dáláš oahppodássi ohppiin geat álge vuođđokursii jagiid 1994-1996 ja geat čađahedje joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa
Ved å gjennomføre yrkesfaglig studieretning i videregående opplæring får elevene en fagutdanning og kan gå direkte over i yrkeslivet .
Go oahppit čađahit joatkkaskuvla oahpu , fidnofágalaš oahpposuorggis , de lea sis fágaoahppu ja besset njuolga bargoeallimii .
De som tar allmennfaglig studieretning , må ta en tilleggsutdanning for å få et yrke .
Sii geat váldet dábálašfágalaš oahpposuorggi dárbbašit lassioahpu oažžut ámmáha .
Tabell 6.1 Utdanningsnivå i 2009 for elever som startet på grunnkurs for første gang i årene 1994 til 1996 og gjennomførte utdanningen innen fem år .
Tabealla 6.1 Oahppodássi jagi 2009 ohppiin geat álge vuođđokursii vuohččan jagiid 19941996 ja čađahedje dan 5 jagi sisa .
Prosent
Proseanta .
Studieretning , kjønn og geografisk område
Oahpposuorgi , sohkabealli ja geográfalaš guovlu
Skolestart 1994 , 1995 , 1996 Prosent Videregående UniversitetsUniversitetsskole-nivå / høgskole-nivå , / høgskolenivå , kort lang
Skuvlaálgin 1994 , 1995 , 1996 Proseanta JoatkkaUniversitehtaUniversitehtaskuvlaallaskuvladássi , allaskuvladássi , oahppodássi Oanehis Guhkes
Ikke STN nord for Saltfjellet
Dábálašfágalaš oahpposuorgi
Menn STN-området Kvinner STN-området
Fidnofágalaš oahpposuorggit
Yrkesfaglige studieretninger
SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
STN-området Menn STN-området Kvinner STN-området
Dievddut SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
Tabellen viser naturlig nok at det er stor forskjell mellom elever som har tatt allmennfaglig studieretning , og elever som har tatt yrkesfaglig studieretning , når det gjelder utdanning etter videregående skole .
Nissonat SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara Tabealla čájeha lunddolaččat stuora erohusaid joatkkaoahpus maŋŋel joatkkaskuvla oahpu , ohppiid gaskkas geat leat váldán dábálaš- dahje fidnofágalaš oahpposuorggi .
Av allmennfagelevene i STNområdet har over to tredjedeler tatt utdanning på universitets- eller høgskolenivå , mens en fjerdedel av elevene på yrkesfaglig studieretning har gjort det samme .
Dábálašfága ohppiin SED-guovllus leat badjel 2/3 oassi joatkkán universitehta dahje allaskuvladási oahpuin . Fidnofágalaš oahpposuorggi ohppiin leat ŧ oassi dahkan dan seamma .
Det er forholdsvis store kjønnsforskjeller .
Sohkabeliid gaskkas leat oalle stuora erohusat .
Av dem som gikk på yrkesfaglig studieretning , er det nesten 20 % flere gutter enn jenter som har videregående opplæring som sitt høyeste utdanningsnivå i 2009 .
Dábálaš - ja fidnofágalaš oahpposurggiin leat vástideaddji 10 % ja measta 20 % ~ 152 ~ eanet bártnit go nieiddat geain lea joatkkaskuvla oahppu alimus oahppodássin jagi 2009 .
I STN-området er det litt flere menn enn kvinner som tar en lang universitets / høgskoleutdanning .
SED-guovllus leat veaháš eanet dievddut go nissonat geat váldet guhkes universitehta / allaskuvla oahpu .
Det er omtrent 5 % flere utenfor STN-området nord for Saltfjellet som tar universitets- / høgskoleutdanning .
Olggobealde SED-guovllu leat sullii 5 % eanet go SED-guovllus , geat gazzet universitehta / allaskuvlaoahpu .
Nåværende utdanningsnivå for elever som startet på grunnkurs i årene 1994 til 1996 og ikke fullførte videregående opplæring innen fem år
Dáláš oahppodássi ohppiin geat álge vuođđokursii jagiid 1994-1996 ja geat eai čađahan joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa .
Fra 1999 har det vært mulig for søkere som ikke har generell studiekompetanse , og som fyller minst 25 år i søknadsåret , å søke opptak til høyere utdanning .
1999 rájes lea leamaš vejolaš ohcciide geain ii leat oppalaš lohkangelbbolašvuohta ja geat devdet unnimusat 25 jagi ohcanjagi , ohcat beassat alit ohppui .
Denne søknaden skal bygge på søkerens realkompetanse innenfor det søkte studieområdet .
Dat ohcamuš galgá váldit vuođu ohcci reálagelbbolašvuođas ohccojuvvon oahpposuorggi siskkobealde .
Dette har ført til at det kommer søkere inn på høyere utdanning som tidligere var avskåret fra det fordi de ikke hadde videregående opplæring .
Dat lea mielddisbuktán ohcciid alitohppui geat ovdal eai beassan dasa go sis ii lean joatkkaskuvla oahppu .
Tabellen nedenfor viser nok derfor også effekten av innføringen av opptak til høyere utdanning via realkompetanse .
Tabealla vuolábealde čájehage maiddái váikkuhusa das go sisaváldin alit ohppui reálagelbbolašvuođain álggahuvvui .
Omtrent 60 % av elevene som startet på videregående skole i perioden 1994 til 1996 og ikke gjennomførte innen fem år , har heller ikke fullført videregående skole i 2009 .
Sullii 60 % ohppiin geat álge joatkkaskuvla ohppui áigodagas 1994-1996 ja geat eai čađahan 5 jagi sisa , eai leat čađahan joatkkaskuvla oahpu 2009 rádjái .
Tabell 6.2 Utdanningsnivå i 2009 for elever som startet med grunnkurs for første gang i årene 1994 til 1996 og IKKE gjennomførte utdanningen innen fem år .
Tabealla 6.2 Oahppodássi jagi 2009 ohppiin geat álge vuođđokursii vuohččan jagiid 19941996 ja geat EAI čađahan 5 jagi sisa .
Studieretning , kjønn og geografiske områder . Prosent Skolestart 1994 , 1995 , 1996 Prosent
Skuvlaálgin 1994 , 1995 , 1996 Proseanta VuođđoJoatkkaUniversitehta- Universitehtaskuvlaskuvlaallaskuvladássi , allaskuvladássi , dássi dássi Oanehis Guhkes
Allmennfaglig studieretning
Dábálašfágalaš oahpposuorgi
Grunnskole- Videregående nivå skole-nivå
SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
Universitets , / høgskolenivå kort
Dievddut SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
Universitets , / høgskolenivå lang
Nissonat SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
Menn STN-området Kvinner STN-området
SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
Yrkesfaglige studieretninger
Dievddut SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
STN-området Menn STN-området Kvinner STN-området
Nissonat SED-guovlu Ii SED davábealde Sáltoduoddara
Det er 7 % flere jenter enn gutter fra STN-området som startet på allmennfag og ikke fullførte innen fem år , som seinere har fullført videregående opplæring eller tatt universitets- / høgskoleutdanning .
7 % eanet nieiddat go bártnit SED-guovllus geat álge dábálašfágii ja eai čađahan 5 jagis álgima rájes , leat maŋŋil čađahan joatkkaskuvla oahpu dahje váldán universitehta / allaskuvlaoahpu .
25 % av jentene som ikke fullførte videregående opplæring på allmennfag innen fem år , har tatt en kort universitetseller høgskoleutdanning .
25% nieiddain geat eai čađahan joatkkaskuvla oahpu dábálašfágas 5 jagi sisa , leat váldán oanehis universitehta dahje allaskuvlaoahpu .
Av guttene på allmennfag som ikke fullførte på fem år , har 13 % tatt en kort eller lang universitets- eller høgskoleutdanning .
Bártniin dábálašfágas geat eai čađahan 5 jagi sisa , leat 13 % gazzan oanehis dahje guhkes universitehta- ja allaskuvlaoahpu .
Når man sammenligner STN-områdene med ikke-STN-områdene nord for Saltfjellet , er det små forskjeller , bortsett fra at jentene fra STN-områdene i større grad tar en kort universitets- eller høgskoleutdanning enn jentene utenfor STN-områdene nord for Saltfjellet .
Go buohtastahttá SED- ja ii SED-guovlluid davábealde Sáltoduoddara , de leat unnán erohusat , earret dan ahte eanet nieiddat SED-guovlluin gazzet oanehis universitehta dahje allaskuvlaoahpu go nieiddat ii SED-guovllus davábealde Sáltoduoddara .