pere/sami_parallel huggingface dataset:
Samisk kulturkompetansje i NAV Sametinget ber om at det i NAV-reformen i samiske områder settes fokus på ivaretakelse på av samisk kulturforståelse og at dette gjøres i sammenheng med blant annet samiske brukeres rehabilitering og helse .
Sámi kultáddejumi goziheapmi NAV:as Sámediggi bivdá ahte NAV-ođastusas sámi guovlluin biddjojuvvo guovddážii sámi kulturáddejumi goziheapmi ja ahte dat dahkkojuvvo earret eará sámi geavaheddjiid veajuiduhttima ja dearvvaš ­vuođa oktavuođas .
Sametinget ber at Arbeids- og inkluderingsdepartementet ser til at det utarbeides en plan for å sikre dette perspektivet .
Sámediggi bivdá Bargo- ja searvadahttindepartemeantta fuolahit ahte ráhkaduvvo plána sihkkarastit dán perspektiivva .
- NAV er særdeles viktig for mange samer gjennom sine tjenester i tråd med sosialtjenesteloven og folketrygdloven som for eksempel familie- og pensjonsytelser , sykepenger og hjelpemidler .
- NAV lea erenoamáš deaŧalaš ollu sámiide bálvalusaidis bokte sosiálabálvaluslága ja álbmotoadjo ­lága mielde mat leat omd. bearaš- ja penšunaddosat , buhcciidruhta ja veahkkeneavvut .
Derfor er det viktig at NAV har kompetanse ikke bare i samisk språk , men også kulturforståelse , avslutter Olli .
Danne lea deaŧalaš ahte NAV:s lea gelbbolašvuohta maiddái kulturáddejumis iige dušše sámegielas , dadjá Olli loahpas .
Konsultasjoner siden 2005 Det halvårlige politiske konsultasjonsmøtet mellom sametingspresidenten og sameminsteren holdes i henhold til punkt 5 i konsultasjonsavtalen som er inngått mellom regjeringen og Sametinget 11. mai 2005 .
Konšultašuvnnat jagi 2005 rájes Jahkebeallásaš politihkalaš konsultašuvdnačoahkkimat Sámedikki presideantta ja sámeministara gaskka dollojuvvojit konsultašuvdnašiehtadusa viđát čuoggá mielde , ráđđehusa ja Sámedikki gaskasaš miessemánu 11. b. 2005 šiehtadusa vuođul .
- Fordelen er at du kan stemme både til sametingsvalget og stortingsvalget i det valglokalet som befinner seg i lokalområdet der du bor .
- Ovdamunni lea ahte sáhtát jienastit sihke Sámediggeválggas ja stuoradiggeválggas dan válgalanjas mii lea lahka du orrunbáikki .
- For å kunne gjennomføre dette i praksis sender vi i uke 34 et sett med stemmesedler til alle velgerne i disse byene .
- Vai sáhttit čađahit praktihkalaččat , de sáddet mii vahkku 34 jienastanlihpuid buot jienasteddjiide dáin gávpogiin .
Vi ber om at du tar blokken med stemmesedler med deg sammen med valgkortet til valglokalet på valgdagen .
- Mii bivdit ahte válddát fárrui blohka mas leat jienastanlihput ja válgakoartta válgalatnjii válgabeaivvi .
Hilde Anita Nyvoll er strålende fornøyd med " Drømmejobben " !
Hilde Anita Nyvoll issoras duhtavaš " Drømmejobben - Gollevirgi " kampánjjain !
- Rekrutteringskampanjen for å skaffe flere studenter til lærerutdanninga har virket godt , sier en meget fornøyd sametingsråd Hilde Anita Nyvoll og viser til de gode resultatene fra Samordnet opptak .
- Rekrutterenkampánja eanet studeanttaid oččodemiin oahpaheaddjiohppui lea leamaš hui ávkkálaš , dadjá hirbmat duhtavaš sámediggeráđđi Hilde Anita Nyvoll ja čujuha buriide bohtosiidda Oktasaš sisaváldimis .
Søkere til Samisk Høgskole med samisk allmennlærerutdanning og førskolelærerutdanning som 1. prioritet er steget med henholdsvis 150 % og 900 % fra 2007 til 2009 .
Ohccit Sámi allaskuvlii sámi dábálašoahpaheaddjiohppui ja ovdaskuvlaoahpaheaddjiohppui vuosttaš vuoruheapmin lea lassánan 150%:s 2007:s ja gitta 900 %:ii 2009:s .
Tallet på søkere til Høgskolen i Finnmark med allmennlærerstudiet som 1. prioritet er steget med 48,28 % ( normert studietid ) og 140,63 % ( samlingsbasert ) fra 2008 til 2009 .
Ohcciidlohku Finnmárkku allaskuvlii dábálašoahpaheaddjiohppui vuosttaš vuoruheapmin lea lassánan 48,28 %:in ( normerejuvvon oahppoáigi ) ja 140,63 % ( čoagganemiid vuođul ) 2008 rájes 2009 rádjai .
Mens antall søkere til Høgskolen i Finnmark med normert førskolelærerstudie som 1. valg er uendret fra i fjor til i år , er det 2,56 % reduksjon i søkertallet for samlingsbasert førskolelærerutdanning .
Ohcciidlohku Finnmárkku allaskuvlii normerejuvvon ovdaskuvlaoahpaheaddjiohppui vuosttaš vuoruheapmin ii gal leat rievdan diimmá rájes dán jagi rádjai , muhto ohcciidlohku čoagganemiid vuođul ovdaskuvlaoahpaheaddjiohppui gal lea unnon 2,56 % .
I tillegg viser den foreløpige statistikken fra Samordnet opptak at den nasjonale søkningen til allmennlærerutdanningen har økt med 24,73 % fra 2008 til 2009 .
Dasa lassin čájeha Oktasaš sisaváldima gaskaboddosaš statistihkka ahte nationála dásis lea ohcan dábálašoahpaheaddjiohppui lassánan 24,73 %:in 2008 rájes 2009 rádjai .
Sametingsråd Hilde Anita Nyvoll mener den positive profileringen av læreryrket gjennom kampanjen " Drømmejobben - Gollevirgi , må være grunnen til resultatene :
Sámediggeráđđi Hilde Anita Nyvoll oaivvilda ahte oahpaheaddjioahpu positiiva čalmmusteapmi " Drømmejobben - Gollevirgi , kampánja bokte , ferte leat dagahan lassáneami :
- Dette er svært gledelig , for skoler og barnehager i det samiske samfunnet trenger flere lærere som kan videreføre det samiske språket og kulturen , sier sametingsråden .
- Dát illudahttá hui sakka , danne go skuvllat ja mánáidgárddit sámi servodagas dárbbašit eanet oahpaheddjiid geat sáhttet gaskkustit sámi giela ja kultuvrra , dadjá sámediggeráđđi .
Uten dyktige lærere som kan undervise i og på samisk vil den samiske utviklingen stoppe , sier Nyvoll .
Čeahpes oahpaheddjiid haga geat sáhttet oahpahit sámegielas ja sámegillii sáhttá ovdáneapmi bisánit , dadjá Nyvoll .
Utfordringene for kommende år blir å opprettholde denne trenden , og et av tiltakene kan være å øke antall studieplasser ved Høgskolen i Finnmark og Samisk høgskole , avslutter Nyvoll .
Hástalussan boahtteáiggis lea bisuhit dán ovdáneami , ja okta doaibmabijuin sáhtášii leat oahpposajiid lasiheapmi Finnmárkku allaskuvllas ja Sámi allaskuvllas , dadjá Nyvoll loahpas .
Kampanjen , som pågikk i første halvdel av 2009 for å øke tallet på søkere til allmennlærer- og førskolelærerutdanningene ved høgskolene i Finnmark , var et samarbeidsprosjekt mellom Fylkesmannen i Finnmark , Sametinget , Høgskolen i Finnmark og Samisk høgskole .
Kampánja , mii čađahuvvui vuosttaš jahkebealis 2009 ja man ulbmilin lei oččodit eanet ohcciid dábálašoahpaheaddji- ja ovdaskuvlaoahpaheaddjioahpuide Finnmárkku allaskuvllain , lei ovttasbargoprošeakta Finnmárkku fylkkamánni , Sámedikki , Finnmárkku allaskuvlla ja Sámi allaskuvlla gaskka .
Kontaktperson : Rådsmedlem Hilde Anita Nyvoll , tlf : 918 07 130
Oktavuohtaolmmoš : Ráđđelahttu Hilde Anita Nyvoll , tlf : 918 07 130
Kommuner med valgting i grønt - Nord-Norge
Eai leat nu ollosat geat FERTEJIT ovddalgihtii jienastit
Bakgrunnen for omleggingen av valgordningen var at ved forrige valg forelå valgresultatet 10 dager etter selve valgdagen .
Duogáš rievdadeapmái lea ahte mannan válggain čielggai válgaboađus easka 10 beaivvi maŋŋel válgabeaivvi .
Både velgerne og de som stilte til valg syntes den gangen dette var alt for sent .
Sihke jienasteaddjit ja evttohasat eai lean duhtavaččat go ná guhká šadde vuordit bohtosa .
Det var også andre sider ved valgordningen som behøvde en gjennomgang og dermed ble det igangsatt et arbeid for å gjennomgå hele valgordningen .
Ledje maid eará bealit dalá válgaortnegis mii fertii buoriduvvot ja nu álggahuvvui ge bargu ođasmahttit válgaortnega .
Omlegging til kun forhånsstemming i kommuner med få i valgmanntallet var et av tiltakene som ble foreslått og som nå er innført .
Ahte sii , geat orrot gielddain main ledje unnit go 30 olbmo jienastuslogus mannan válggain , fertejit ovddalgihtii jienastit , lea okta rievdadeapmi mii árvaluvvui ja lea dál doaimmas .
For å opprettholde prinsippet om hemmelig valg , kan ikke kommuner med under 30 i valgmanntallet telle stemmene selv .
Vai doalahuvvo čiegus válga , de eai sáhte gielddat main leat unnit go 30 olbmo jienastuslogus ieža lohkat jienaid .
Denne ordningen letter også på kommunenes arbeid for de med ingen eller få i valgmanntallet .
Ođđa ortnet maid geahppuda daid gielddaid barggu main leat moattis dahje ii oktage jienastuslogus .
Dette tok veldig lang tid , særlig der det var mange kommuner i kretsen og lange avstander .
Dát válddii hui guhkes áiggi , erenoamážit válgabiiriin main ledje ollu gielddat ja guhkes gaskkat .
Målet med denne nye ordningen er at det foreløpige valgresultat skal foreligge allerede valgnatten .
Mihttu ođđa ortnegiin lea ahte gaskaboddosaš válgaboađus galgá čielgat válgaija .
Med dette målet innen rekkevidde håper Sametinget at årets sametingsvalg vil være spennende for mediene , politikerne og ikke minst velgerne allerede valgnatten .
Dál go dát mihttu lea olámuttos de sávvá Sámediggi ahte dán jagi sámediggeválga šaddá erenoamáš gelddolaš sihke jienasteddjiide , politihkkáriidda ja mediaide juo válgaija .
Midler til grenseoverskridende skole- og barnehagesamarbeid for å styrke tradisjonelt samisk kunnskap
Ruhta rájáidrasttildeaddji skuvla- ja mánáidgárdeovttasbargui nannen dihtii árbevirolaš sámi máhtu
Sametingsrådet gir 316 000 kroner til prosjektet Ovttas !
Sámediggeráđđi juolluda 316 000 ru Ovttas !
Samisk kulturopplæring for barn og unge der barn og unge på hver side av Tana skal samarbeide tvers over riksgrensen gjennom ulike kulturaktiviteter som utmarkslære , duodji , tradisjonelle samiske næringer , teater og drama , joik og musikk .
Sámi kulturoahpahus mánáide ja nuoraide doppe gos mánát ja nuorat goabbat beale Deanu galget ovttasbargat badjel riikkaráji iešguđetlágan kulturdoaimmaid bokte , nu go meahcástallama , duoji , árbevirolaš sámi ealáhusaid , teáhtera ja drámá , luođi ja musihka bokte .
- Det er viktig at man fra barnsben av samarbeider , knytter kontakter og bygger vennskap på tvers av landegrensene som en naturlig del av hverdagen .
- Lea dehálaš ahte mánná juo unnin hárjána ovttasbargat , háhkat alcces birrasa ja olmmáivuođa badjel riikkarájiid ja dahkat dán lunddolaš oassin iežas juohkebeaivválaš eallimis .
Prosjektet er med på å styrke samholdet mellom de to samiske bygder og man får brukt den kompentanse som finnes i området .
Prošeakta lea mielde nanneme oktavuođa guovtti sámi gili gaskka , ja nu oažžu ávkki gelbbolašvuođas mii gávdno guovllus .
Samtidig videreføres tradisjonell samisk kunnskap til barn og unge , sier visepresident Marianne Balto .
Seammás viidáset fievrriduvvo árbevirolaš sámi máhttu mánáide ja nuoraide , lohká várrepresideanta Marianne Balto .
Det er skoler og barnehager i bygdene Utsjok og Sirma som deltar i prosjektet .
Leat skuvllat ja mánáidgárddit Ohcejoga ja Sirpmá giliin mat servet dán prošektii .
Hovedsøker er Utsjok kommune og medaktør er Tana samiske språksenter .
Váldoohcci lea Ohcejoga gielda ja singuin searvá Deanu sámi giellaguovddáš .
Prosjektet samfinansierer av Sametinget , Arbeid- og inkluderingsdepartementet , Tana kommune , Deanu giellagáddi , og Interreg midler .
Prošeavtta ruhtadit Sámediggi , Bargo- ja searvadahttindepartemeanta , Deanu gielda , Deanu giellagáddi ja Interreg ruđaiguin .
Åpning av Sametinget
Ruoŧabeal Sámediggi rahpá odne
Sametinget i Sverige åpnes i dag .
Ruoŧabeale Sámediggi rahpá odne Gironis .
Sametingspresident Egil Olli og ordfører for FN:s permanenta forum for urfolk Victoria Tauli-Corpuz er noen av gjestene som deltar ved åpningen .
Sámediggepresideanta Egil Olli ja ON:a bistevaš foruma sátnejođiheaddji Victoria Tauli-Corpuz leat muhtun guossit geat oasseváldit rahpamis .
Sametingspresidenten fremfører hilser til Sametinget .
Sámediggepresideanta buktá dearvvuođaid sámediggeáirásiidda .
Olli , Egil ©Kenneth Hætta
Olli , Egil ©Kenneth Hætta
Deres Kongelige Høyhet kronprinsesse Victoria , Sametingets representanter og gjester .
Gonagaslaš Allavuohta Kruvnnaprinseassa Victoria , Sámedikki áirasat ja guossit .
Jeg takker for invitasjonen til åpningen av det nye Sametinget i Sverige .
Giittán bovdejumis go beasan searvat Ruoŧa beale ođđa Sámedikki rahpamii .
Det er en stor ære for meg å få være gjest her i dag som representant for det norske Sametinget .
Munnje lea stuorra gudni Norgga beale Sámedikki ovddasteaddjin beassat leat guossi dáppe odne .
Nå begynner arbeid hvor det finnes både muligheter og utfordringer .
Dál álggahuvvo bargu mas leat sihke vejolašvuođat ja hástalusat .
Mange utfordringer er felles for alle samer .
Ollu dáin hástalusain leat oktasaččat buot sápmelaččaide .
Vi trenger samarbeid over landegrensene for å kunne møte disse utfordringene .
Mis dárbbašuvvo ovttasbargu rájiid rastá vai mii sáhttit dustet dáid oktasaš hástalusaid .
Sametingene i Finland , Norge og Sverige har fremmet viktig parlamentarisk samarbeid gjennom Samisk parlamentarisk Råd .
Sámedikkit Suomas , Norggas ja Ruoŧas leat ovddidan dehálaš parlamentáralaš ovttasbarggu Sámi parlamentáralaš ráđi bokte .
Samene på Russisk side har varig deltakelse i Rådet .
Ruošša beale sápmelaččain lea bistevaš oassálastin ráđis .
Vår felles organ har en viktig rolle i felles grenseoverskridende saker .
Min oktasaš orgánas lea hui dehálaš rolla oktasaš rádjerasttideaddji áššiin .
Dette Rådet arbeider med saker som hører til samer uavhengig av landegrenser , styrker det grenseløse samiske samarbeidet , samordne den samiske røst internasjonalt , og spesielt i forhold til andre urbefolkninger i verden .
Ráđđái gullá ge bargat dakkár áššiiguin , mat gusket sápmelaččaide beroškeahttá stáhtarájiin , nannet rájáhis sámi ovttasbarggu , oktiiordnet sámi jiena riikkaidgaskasaččat , ja erenoamážit máilmmi eará álgoálbmogiid ektui .
Samenes tidligere grenseløse arbeid , og nåtidens grenseoverskridende arbeidsmetoder har et stort potensiale .
Sápmelaččaid ovddeš rájáhis barggus , ja dálá rádjerasttideaddji ovttasbargovugiin , lea dál stuorra potensiála .
Samene selv og statene hvor samer bor , kan ha mer nytte av samisk samarbeid .
Sápmelaččat ieža ja dat stáhtat gos sápmelaččat ásset , sáhttet buorebut ávkkástallat sámi ovttasbargguin .
Sametingene har mange like arbeidsoppgaver .
Sámedikkiin leat ollu oktasaš bargamušat .
Her kan nevnes språk og opplæring .
Dás válddán ovdan giela ja oahpahusa .
Vi har felles utfordringer hva gjelder det samiske språk .
Sámegiela ektui mis leat oktasaš hástalusat .
Sametingene vil i fellesskap utvikle det samiske språk .
Sámedikkit áŋgiruššet sámegiela ovddidemiin ovttas .
Vi arbeider nå med å finne ut hvordan vi i fellesskap skal organisere samisk språkarbeid .
Mii leat dál gávnnaheamen mo mii ovttas galggašeimmet organiseret sámi giellabarggu .
Samisk opplæring til barn og unge er et annet tema hvor vi har felles utfordringer .
Sámegiel oahpahus mánáide ja nuoraide lea nubbi suorgi mas mis leat oktasaš hástalusat .
Alle samiske barn skal ha like muligheter til opplæring i og på samisk , uansett hvilke stat de bor i .
Dat mearkkaša ahte mii fertet ovttastahttit oahpahusa earret eará mánáidgárddiid ja skuvllaid ektui .
Dette betyr at vi må samordne opplæring blant annet i forhold til barnehager og skole .
Mii dárbbašit ovdamearkka dihtii eanet sámegielat ovdaskuvlaoahpaheddjiid ja oahpaheddjiid .
Jeg tror at en egen Nordisk samekonvensjon snart blir vedtatt .
Mun doaivvun ahte sierra davviriikkalaš sámekonvenšuvdna fargga dohkkehuvvo .
Konvensjonen kan blant annet fungere som et godt grunnlag for samisk språkarbeid og samiske rettigheter generelt .
Konvenšuvdna sáhttá earret eará doaibmat dehálaš vuođđun sámi giellabargui ja sámi vuoigatvuođaide oppalaččat ge .
Dette viser at vi har utfordringer og muligheter som ett folk i fire land .
Dát čájeha oanehaččat ahte mis leat hástalusat ja vejolašvuođat oktasaš álbmogin njealji stáhtas .
Samtidig må vi påminne oss selv om at vi er privilegerte tvers over landegrensene , og vi skal aldri glemme at vårt arbeid med rettigheter og aksepteringer skal være til nytte også for andre urfolk .
Seammás mii fertet muittuhit iežamet ahte riikkaidgaskasaččat mii leat priviligerejuvvon , eat ge galgga goassege vajálduhttit ahte min barggus vuoigatvuođaiguin ja dohkkehemiin galgá leat ávki eará álgoálbmogiidda ge .
Med dette vil jeg ønske Sametingets representanter lykke til med arbeid i kommende periode .
Dáid sániiguin sávan Sámedikki áirasiidda lihku boahtte áigodaga bargguin . Giitu beroštumis !
Takk for oppmerksomheten !
Sámedikki rahpan ( dárogillii )
Sametingsrådet bevilger 250 000 kr til Gáisá næringshage
Sámediggeráđđi juolluda 250 000 ru Gáisá ealáhusguovddážii
Sametingsrådet har innvilget støtte til Gáisá næringshage til drift av selskapet for 2009 .
Sámediggeráđđi lea juolludan doaibmadoarjaga Gáisá ealáhusguovddážii 2009 ovddas .
Sametingsrådet forvalter midler er avsatt til oppfølging av samarbeidsavtalene som Sametinget har med flere fylkeskommuner .
Sámediggeráđđi hálddaša ruđaid mat leat oaivvilduvvon čuovvolit ovttasbargošiehtadusa mii Sámedikkis lea máŋgga fylkkasuohkaniin .
Det er av disse midlene Sametingsrådet bevilget støtte til Gáisá næringshage .
Dáin ruđain lea Sámediggeráđđi juolludan doarjaga Gáisá ealáhusguovddážii .
Sametingsrådet viser til samarbeidsavtalen fra 2003 med Finnmark fylkeskommune hvor det blant annet står at partene vil samarbeide om utvikling , synliggjøring og konkretisering av samisk næringspolitikk .
Sámediggeráđđi čujuha ovttasbargošiehtadussii 2003 rájis Finnmárkku fylkkasuohkaniin gos čuožžu earret eará ahte oassálastit ovttasbarget ovdánahttit , čalmmustuhttit ja konkretiseret sámi ealáhuspolitihka .
Regionale utviklingsmidler er midler sametinsrådet disponerer til tiltak og prosjekter som har felles finansiering med fylkeskommuner .
Regionálalaš ovdánahttinruđat leat ruđat maid Sámediggeráđđi hálddaša doaimmaide ja prošeavttaide main lea oktasaš ruhtadeapmi fylkkasuohkaniiguin .
For 2009 har Sametinget satt av 3,15 millioner til dette .
2009:s lei Sámediggi várren 3,15 miljovnna dása .
Gáisá næringshage ble etablert i 2007 og ligger i Tana kommune .
Gáisá ealáhusguovddáš ásahuvvui 2007:s ja lea Deanu gielddas .
Gáisá næringshage er en samlokalisering av små kunnskapsintensive virksomheter som skal bygge opp et profesjonelt , faglig og sosialt miljø .
Gáisá ealáhusguovddáš lea guovddáš masa leat čohkkejuvvon smávva máhttoárjjalaš doaimmat mat galget hukset profešunealla , fágalaš ja sosiála birrasa .
En næringshage har en dynamisk organisasjon og samler kompetanse .
Ealáhusguovddážiin lea beaktilis organisašuvdna ja čohkke gelbbolašvuođa .
Organsiering er med å styre samarbeid , dele erfaringer og bidra til kompetanseheving .
Organiseren lea mielde stivreme ovttasbargguid , juogada vásihusaid ja lea veahkkin gelbbolašvuođaloktemii .
Gáisá Næringshage skal drive frem kreative prosesser og være operatør for å gjennomføre utviklingsprosjekt .
Gáisá ealáhusguovddáš galgá hástalit hutkás proseassaid ja leat operatevran čađahit ovdánahttinprošeavttaid .
Næringshagene i Norge er sammen med forsknings- og kunnskapsparker en viktig del av det virkemiddelapparat som skal følge opp og iverksette vedtatt nærings- og regionalpolitikk .
Ealáhusguovddážat Norggas leat ovttas dutkan- ja máhttopárkkaiguin dehálaš oassin váikkuhangaskaoapmeapparáhtas mii galgá čuovvolit ja bidjat johtui mearriduvvon ealáhus- ja regionálapolitihka .
Vi sikrer vår fremtid Harry Johansen
Mii dáhkidat boahtteáigámet Harry Johansen
Alle som ikke har mottatt valgkort må sjekke om de står innført i Sametingets valgmanntall .
Buohkat geat eai leat ožžon válgakoartta fertejit iskat leatgo Sámedikki jienastuslogus .
Dette kan en enten gjøre ved å ta kontakt direkte med Sametinget , eller en kan sjekke utleggingsmanntallene i kommunen .
Jos it gávnna iežat nama doppe , de válddes njuolga oktavuođa Sámedikkiin , dahje sáhtát fitnat geahččamin gieldda geahččanjienastuslogus .
Ta kontakt med Sametinget på 78 47 40 00 , eller epost samediggi@samediggi.no
Váldde oktavuođa Sámedikkiin tlf. 78 47 40 00 , dahje e-poastta bokte samediggi@samediggi.no
Alle som opplever å bli avvist når de skal forhåndsstemme , må be kommunen om å sjekke datasystemet Valg2009 , som blir daglig oppdatert fra Sametingets side , eller selv sende inn en klage til Sametinget på manglende innføring .
Buohkat geat eai beasa ovdagihtii jienastit , fertejit bivdit gieldda iskat dieđuid dihtor ­vuogádagas Valg2009 , mii beaivválaččat dievasmahttojuvvo Sámedikki bealis , dahje ieš sáddet váidaga Sámediggái dan birra go ii leat jienastuslogus .
Det er også mulig å be kommunen ta kontakt med Sametinget per telefon hvis du ikke får avgitt forhåndsstemme .
Sáhtát maid bivdit gieldda váldit oktavuođa Sámedikkiin telefovnna bokte , jos it beasaš ovdagihtii jienastit .
Kommunen kan ringe Sametinget umiddelbart på 78 47 40 00 .
Gielda sáhttá dalán riŋget Sámediggái telefovdnii 78 47 40 00 .
Det er mulig å klage helt frem til valgdagen 14.09.2009 .
Gitta válgabeaivvi rádjai 14.09.2009 sáhttá buktit váidaga .
Sametinget oppdaterer valgmanntallet så langt det er praktisk mulig .
Sámediggi dievasmahttá jienastuslogu nu guhká go dat lea geavatlaččat vejolaš .
Det er mange årsaker til at folk ramler ut av valgmanntallet .
Sáhttet leat máŋga siva dasa go olbmot gahččet eret jienastuslogus .
Dette kan for eksempel være at folk flytter , bytter etternavn eller melder seg inn tett opp til sperrefristen 30. juni .
Dasa sáhttá leat sivvan omd. dat go olbmot fárrejit , molsot nama dahje čálihit jienastuslohkui hui lahka maŋimuš áigemeari , mii lea geassemánu 30. b. .
Etter 30. juni ble valgmanntallet lukket , og det tar noe tid å få ført inn de siste oppdateringene .
Geassemánu 30. b. maŋŋá giddejuvvo jienastuslohku , ja ádjána veaháš dievasmahttit dan .
Dette må gjøres manuelt .
Dat ferte dahkkojuvvot ovttagaslaččat .
Ved sist valg behandlet sametinget ca. 80 klagesaker .
Sámediggi meannudii maŋimuš sámediggeválggain sullii 80 váiddaášši .
Sametinget kvalitetssikrer fortløpende valgmanntallet og forsikrer at de som har stemmerett også skal få avgitt sin stemme til sametingsvalget 2009 .
Sámediggi dárkkista jienastuslogu dađistaga ja sihkkarastá ahte sii , geain lea jienastan ­vuoigatvuohta besset jienastit jagi 2009 sámediggeválggain .
Det er kun de øverste listekandidatene du kan endre rekkefølge på .
Don sáhtát rievdadit dušše bajimuš evttohasaid ráiddu .
Dette er markert med en rubrikk foran kandidatenes navn .
Ovddabealde evttohasa nama gávnnat rubrihka masa merket .
Du kan endre rekkefølgen på like mange personer som det er mandater i valgkretsen eller minst 5 personer om valgkretsen har færre mandater enn dette .
Don sáhtát rievdadit seamma ollu olbmuid ráiddu go maid válgabiire oažžu áirasiid dahje unnimusat 5 olbmo jos válgabiire oažžut unnit mandáhtaid go vihtta .
Du markerer en endret rangering ved å sette inn et nytt tall foran en eller flere kandidaters navn .
Don rievdadit ráiddu dainna lágiin ahte bijat ođđa nummira ovddabeallái ovtta dahje máŋga evttohasa nama buohta .
Andre endringer er ikke tillatt .
Eará ii oaččo rievdadit .
En kan for eksempel ikke stryke kandidater .
Ovdamearkka dihte ii sáhte sihkkut evttohasaid namaid .
Du skal ikke være redd for å gjøre feil , stemmen blir likevel ikke forkastet .
Don it dárbbaš ballat meaddimis , go jienastat dan dihte ii hilgojuvvo .
Det som da skjer er at endringene blir sett bort fra og stemmen blir talt uten endringer .
Jos listtas leat boasttuvuođat , de eai váldojuvvo rievdadusat mielde ja jienastat lohkkojuvvo rievdadusaid haga .
Sametingets bibliotek åpner ny nettside
Sámedikki girjerájus rahpá ođđa neahttasiiddu
Her finner du samiske bøker og bøker om samisk forhold .
Leatgo ohcamin sámegielat girjjiid dahje girjjiid sápmelaččaid birra .
Sametingets bibliotek åpner ny nettside , hvor du kan søke etter bøker .
Mana Sámedikki girjerájus ođđa neahttasiidui .
Nettsiden til Sametingets bibliotek
Sámedikki girjerájus ođđa neahttasiidu
Her er lenken til Sametingets bibliotek .
Dáppe gávnnat Sámedikki girjeráju neahttasiiddu .
Nettsiden er under utvikling .
Neahttasiidu ii leat vel gárvvis .
Vi ønsker innspill fra våre brukere .
Mii váldit vuostá rávvagiid ja cuiggodemiid .
sambib@samediggi.no
sambib@samediggi.no
Sametinget støttet enstemmig forslaget til finnmarkslov
Sámediggi doarju ovttajienalaččat Finnmárkkuláhkaevttohusa
Sametingets flertall besluttet enstemmig å stille seg bak lovinnstillingen fra Stortingets justiskomité .
Sámedikki ovttajienalaččat doarjut Stuorradikki justiisalávdegotti láhkaevttohusa .
Et bredt flertall av representantene ga fra talerstolen uttrykk for at finnmarksloven er akseptabel .
Stuorra eanetlohku áirasiid gaskkas dovddahedje sárdnestuolus ahte Finnmárkkulágain sáhttá eallit .
Første gang publisert 13.05.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 13.05.2005
Justiskomitéens medlemmer talte
Justiisalávdegotti lahtuin lei sáhkavuorru
De tre medlemmene fra Stortingets justiskomité fikk anledning til å tale til Sametingets representanter før behandlingen av loven begynte .
Stuorradikki justiisalávdegotti golbma lahtu besse sárdnidit Sámedikki áirasiidda ovdalgo lága meannudeapmi álggahuvvui .
Komitéleder Trond Helleland understreket at finnmarksloven ikke representerer en slutt , men snarere en begynnelse på en ny periode for Sametinget , samene og hele befolkningen i Finnmark .
Lávdegotti jođiheaddji Trond Helleland deattuhii ahte Finnmárkkuláhka ii mearkkaš loahpa , muhto baicce ođđa áigodaga álggu Sámediggái , sápmelaččaide ja olles Finnmárkku álbmogii .
Knut Storberget la vekt på at loven oppfyller de folkerettslige forpliktelser Norge er bundet av i forhold til urfolk .
Knut Storberget deattuhii ahte láhka ollašuhttá daid álbmotrievttálaš geatnegasvuođaid , maidda Norga lea čadnojuvvon eamiálbmoga ektui .
Storberget avviste imidlertid at dette på noen måte reduserer den øvrige befolkningens rettigheter .
Storberget biehttalii dattetge ahte dát mange láhkai fuotnuda eará álbmoga vuoigatvuođaid .
Komitémedlem Finn Kristian Marthinsen la vekt på at prosessen har vært arbeidskrevende og ikke uten konflikter mellom de politiske partiene eller mellom de berørte partene .
Lávdegoddelahttu Finn Kristian Marthinsen deattuhii ahte proseassa lea leamaš bargogáigideaddji iige leat leamaš riidduid haga gaskal politihkalaš bellodagaid dahje gaskal guoskevaš beliid .
Marthinsen la imidlertid vekt på at Sametinget har vært en konstruktiv part i prosessen og at loven er god .
Marthinsen deattuhii dattetge ahte Sámediggi lea leamaš huksejeaddji bealli proseassas ja ahte láhka lea buorre .
Valgkretser
Válgabiiret
For å sikre et raskere valgoppgjør har Sametinget vedtatt at i kommuner med 29 eller mindre i valgmanntallet , ved forrige valg , skal det kun være mulig å forhåndsstemme .
Sihkkarastin dihte jođáneabbo válgaloahppameanuid de lea Sámediggi mearridan ahte suohkaniin main ledje mannan válggain 29 jienasteaddji dahje unnit , lea dušše vejolaš ovdalgihtii jienastit .
I kommuner med 30 eller flere personer i valgmanntallet ved forrige valg , kan man også avgi stemme på valgdagen .
Suohkaniin gos mannan válggain ledje 30 jienasteaddji dahje eambbo , lea vejolaš sihke ovdalgihtii jienastit ja jienastit válgabeaivvi .
Husk å sjekke dette på valgkortet ditt , eller forhør deg med din hjemkommune .
Muitte iskat dan iežat válgakoarttas , dahje gulaskutta iežat ruovttosuohkaniin .
Omleggingen til en ny valgordning innebærer blant annet at en går fra 43 til 39 representanter ( utjevningsmandatene forsvinner ) og man reduserer valgkretsene fra 13 til 7 .
Ođđa válgaortnet mielddisbuktá earret eará ahte áirraslohku unnu 43 áirasis 39 áirasii ( dássenmandáhtat leat váldon eret ) ja válgabiiret unnot 13 válgabiires 7 válgabiirii .
I tillegg får velgerne adgang til å endre på kandidatrekkefølgen og begrepet samemanntallet endres til Sametingets valgmanntall .
Lassin besset jienasteaddjit rievdadit evttohasortnetvuoru ja doaba sámi jienastuslohku rievddai Sámedikki jienastuslohkui .
Endring av stemmeseddelen Du kan endre kandidat ­rekkefølgen på stemmeseddelen ved å skrive inn ønsket kandidatnummer foran kandidatenes navn .
Jienastanlihpu rievdadeapmi Jus áiggut rievdadit evttohasortnetvuoru jienastuslihpus , de čálát sávahahtti evttohasnummara evttohasa nama ovddabeallái .
Du kan kun rette på de fem øverste kandidatene på stemme , ­seddelen eller det samlede antallet mandater som skal velges i kretsen , hvis dette tallet overstiger fem. .
Don sáhtát dušše divvut vihtta bajimus evttohasaid jienastuslihppus , dahje nu galle mandáhtat go biirii galget válljejuvvot , jus dat lohku lea eambbo go vihtta .
Andre endringer på stemmeseddelen teller ikke med i valgoppgjøret .
Eará rievdadusat jienastuslihppus eai lohkko válgaloahppameanuin .
Husk legitimasjon når du stemmer !
Muitte duođaštusa go jienastat !
Det er ikke nok å oppgi navn og fødselsdato .
Ii leat doarvái almmuhit nama ja riegádandáhtona .
Legitimasjon kan for eksempel være pass , førerkort eller bankkort med bilde , men du kan også bruke annen type legitimasjon .
Duođaštus sáhttá ovdamearkka dihte leat pássa , vuodjinkoarta dahje báŋkokoarta mas lea govva , muhto sáhtát maiddái geavahit earalágan duođaštusa .
Kravet til legitimasjon er at den inneholder velgerens navn , fødselsdato og bilde , så ta med det du har !
Duođaštusa gáibádusat leat ahte das lea jienasteaddji namma , riegádandáhton ja govva , nu ahte váldde mielde dan mii dus lea !
Hvis den som tar imot stemmen din kjenner deg , kan du stemme uten legitimasjon .
Jus son gii vuostáiváldá jienasteami dovdá du , de beasat jienastit duođaštusa haga .
Hvis du oppholder deg på en institusjon som sykehjem , sykehus eller fengsel , kan du få en ansatt ved institusjonen til å bekrefte din identitet .
Jus don leat orrume muhtun ásahusas nugo buhcciidruovttus , buohcceviesus dahje giddagasas , de sáhttá ásahusa bargi duođaštit du identitehta .
Når og hvor kan du stemme ?
Goas ja gos sáhtát jienastit ?
Forhåndsstemmegivningen begynner 10.08.09 og varer fram til og med 11.09.09 .
Ovdalgihtii jienasteapmi álggahuvvo 10.08.09 ja bistá 11.09.09 rádjái .
I utlandet kan du forhåndsstemme til og med 04.09.09 .
Olgoriikkas sáhtát jienastit ovdalgihtii gitta 04.09.09 rádjái .
Forhåndsstemme Du er selv ansvarlig for at din forhåndsstemme blir talt .
Ovdalgihtii jienasteapmi Lea du iežat ovddasvástádus fuolahit ahte du ovdalgihtii jienasteapmi lohkkojuvvo .
Det innebærer at du må stemme i så god tid at din stemmegivning når fram til din hjemkommune , eller opptellingskommunen til 14.09.09 kl. 21.00 .
Dat mielddisbuktá ahte fertet jienastit buori áiggis vai du jietna olle du ruovttusuohkanii , dahje lohkansuohkanii , ovdal 14.09.09 dii. 21.00 .
Ved forhåndsstemming er det viktig å ha med deg valgkortet , dette fordi valgkortet har opplysninger om hvor din stemmegivning skal sendes .
Ovdalgihtii jienasteamis lea dehálaš váldit mielde jienastankoartta , danne go jienastankoarttas čuožžu gosa du jienasteapmi galgá sáddejuvvot .
Slik forhåndsstemmer du Du forhåndsstemmer på en litt annen måte enn om du stemmer på selve valgdagen :
Ná jienastat ovdalgihtii Ovdalgihtii jienasteapmi lea veahá earalágan go dábálaš jienasteapmi válgabeaivvi :
Henvend deg til kommunens servicekontor .
Váldde oktavuođa suohkana bálvaluskantuvrrain .
En valgfunksjonær gir deg en stemmeseddelkonvolutt og henviser deg til et stemmeavlukke .
Válgabargi addá dutnje jienastanlihpu konvoluhta ja mieđušta du muhtun jienastančihkii .
Finn stemmeseddelen du vil bruke .
Gávnna dan jienastanlihpu maid áiggut geavahit .
Gjør eventuelle endringer på stemmeseddelen .
Rievdat jienastanlihpu jus dan áiggut dahkat .
Legg stemmeseddelen i stemmeseddelkonvolutten .
Cokka jienastanlihpu konvoluhttii .
Gå til valgfunksjonæren som legger stemmeseddelkonvolutten og valgkortet ditt ned i en omslagskonvolutt og deretter legger den i valgurnen .
Mana válgabargi lusa , son coggá jienastanlihpu konvoluhta ja du válgakoartta eará konvoluhttii ja coggá dan dasto jienastanlihttái .
Valgdagen er 14.09.09 .
Válgabeaivi lea 14.09.09 .
Enkelte kommuner holder også valg søndag 13.09.09 .
Muhtun suohkanat dollet válggaid maiddái sotnabeaivve 13.09.09 .
På valgdagen må du stemme i den kommunen du var registrert i folkeregisteret som bosatt 30.06.09 .
Válgabeaivvis fertet jienastit dan suohkanis gos ledjet álbmotregistaris čálihuvvon ássin 30.06.09 .
Er du syk eller ufør , kan du søke kommunen om å få stemme hjemme .
Jus don leat buohcci dahje bargonávccaheapme , de sáhtát ohcat suohkanis lobi jienastit ruovttus .
Sametingetsvalget 2009 - lulesamisk
Sametingetsvalget 2009 - lulesamisk
Sametingetsvalget 2009 - nordsamisk
Sametingetsvalget 2009 - nordsamisk
Sametingetsvalget 2009 - norsk
Sametingetsvalget 2009 - norsk
Sametingetsvalget 2009 - sørsamisk
Sametingetsvalget 2009 - sørsamisk
Brudd i forhandlingene om en ny duodjiavtale for 2010
Duodješiehtadallamat boatkanedje
Det er kommet til brudd i forhandlingene om en ny næringsavtale i duodji mellom Sametinget og duodjiorganisasjonene Sámiid duodji og Duojáriid ealáhussearvi .
Šiehtadallamat gaskal Sámedikki ja duodjeorganisašuvnnaid Sámiid Duodji ja Duojáriid ealáhussearvi ođđa duodjeealáhusšiehtadusa birra leat dál botkejuvvon .
Sametingets tilbud var på 9,8 millioner , en på økning på 0,6 millioner eller 6,4% i forhold til årets avtale .
Sámediggi fálai 9,8 miljon ruvnno , mii lea 0,6 miljon ruvnno dahje 6,4 % lassáneapmi dán jagáš šiehtadusa ektui .
Sametingsråd , Vibeke Larsen beklager dette bruddet .
Vibeke Larsen šálloša dan boatkaneami .
Hun mener at tilbudet var et godt tilbud fordi man styrket driftsstøtteordningen og organisasjonsstøtten til de samiske duodjiorganisasjonene .
Son oaivvilda ahte lei buorre fálaldat danne go doaibmadoarjjaortnet ja organisašuvdnadoarjja sámi duodjeorganisašuvnnaide nannejuvvui .
Bakgrunnen for bruddet lå i at organisasjonenes krav om en egen markedskonsulent ikke ble imøtekommet .
Šiehtadallamat boatkanedje danne go organisašuvnnaid gáibádusat sierra márkankonsulentii eai dohkkehuvvon .
Sametinget mener at man bør bruke og videreutvikle de eksisterende kanalene for salg og markedsføring og ikke etablere en ny ordning .
Sámediggi oaivvilda ahte berre geavahit ja ovddidit daid vuovdin- ja márkanfievrridankanálaid mat dál gávdnojit dan ovdii go ásahit ođđa ortnega .
Næringsavtalen har som hensikt å styrke duodji som næring og kulturbærer .
Ealáhusšiehtadusa ulbmil lea nannet duoji ealáhussan ja kulturguoddin .
Sametingsråd Vibeke Larsen kan gi ytterligere kommentarer til media og presse .
Sámediggeráđi lahttu Vibeke Larsen sáhttá kommenteret eanet mediai ja pressii .
Gulahallanolmmoš : / Kontaktperson Medlem i Sametingsrådet Vibeke Larsen tlf. 94 13 01 16
Gulahallanolmmoš : / Kontaktperson Medlem i Sametingsrådet Vibeke Larsen tlf. 94 13 01 16
Sametingspresident deltar på miljømøte på Svalbard
Sámedikki presideanta oassálastá birasčoahkkimmii Svalbárddas
FNs generalsekretær Ban Ki-moon besøker Svalbard for å se på effekten av klimaendringene i nord .
ONa váldočálli Ban Ki-moon galleda Svalbárdda vai oaidná mo dálkkádatrievdamat čuhcet davvi guovlluide .
Sametingspresident Egil Olli sier at budskapet hans til FNs generalsekretær Ban Ki-moon er at urfolk verden over nå opplever klimaendringene som en klimakrise .
Sámedikki presideanta Egil Olli dadjá ahte su diehtu ONa váldočállái Ban Ki-moon lea ahte álgoálbmogat miehtá máilmmi dál vásihit dálkkádatrievdamiid birasroassun .
- Et gammelt urfolksordtak sier at når isen er tynn , så må man bevege seg raskt .
- Ovtta boares sátnevádjasis daddjojuvvo ahte dalle go jiekŋa lea rašši fertet mannat johtilit .
Og det er der vi er nå i dag .
Ja dálhan mii leat diekkár dilis .
Det haster med å få på plass forpliktende avtaler for å redusere CO 2 utslippene til atmosfæren , sier Olli .
Dál lea hoahppu oažžut sadjái geatnegahtti soahpamušaid geahpedan dihte CO 2 luoitimiid áibmui , dadjá Olli .
- Vi forventer at statene og andre beslutningsmyndigheter innser alvoret og at det inngås en ambisiøs klimaavtale i København i desember .
- Mii vuordit ahte stáhtat ja eará mearrideaddji eiseválddit oidnet duohtavuođa ja ahte dahkkojuvvošii gudneáŋgiris dálkkádatsoahpamuš Københámmanis juovlamánus .
Vi tror at både FN , frivillige organisasjoner og urfolk påvirker for at så skjer .
Mii jáhkkit ahte sihke ON , eaktodáhtolaš organisašuvnnat ja álgoálbmogat váikkuhit dan ahte nu dáhpáhuvašii .
Budskapet vil være at urfolk verden over nå opplever klimaendringene som en klimakrise .
Diehtun lea ahte álgoálbmogat miehtá máilmmi oidnet dál dálkkádatrievdamiid dálkkádat ­roassun .
Olli sier at urfolkene er selvsagt villig til å bidra i kampen mot klimaendringer .
Olli dadjá ahte álgoálbmogat dieđusge maid háliidit giccudit dálkkádatrievdamiid vuostá .
Erklæringen fra urfolkenes toppmøte i Anchorage i april 2009 sier blant annet at urfolkene er villig til å dele sine tradisjonelle kunnskaper om naturen for å bekjempe klimaendringer .
Álgo ­álbmogiid njunuščoahkkima julggaštusas Anchorages cuoŋománus 2009 daddjo earret eará ahte álgoálbmogat háliidit oahpahit sin árbevirolašmáhtolašvuođa luonddu birra dáistalan dihte dálkkádatrievdamiid vuostá .
Men , vi vil allikevel advare mot at tilpasningstiltak og avbøtende tiltak knyttet til klimaendringer tvinges igjennom imot urfolkenes ønsker .
Muhto , mii háliidit dattetge muittuhit ahte heivehandoaibmabijut ja váidudeaddji doaibmabijut dálkkádatrievdamiid oktavuođas eai galgga čađahuvvot eamiálbmogiid sávaldagaid vuostá .
- Vi kan for eksempel ikke akseptere ubegrenset med vannkraft og vindmøllerparker på våre områder .
- Mii eat ovdamearkka dihte fuolaše mearihis ollu čáhcefámu ja bieggamillopárkkaid min guovlluide .
Slike avbøtende tiltak må planlegges gjennom konsultasjoner med berørte urfolk , og urfolks rettigheter må respekteres .
Dán lágan váidudeaddji doaibmabijuid ferte plánet konsultašuvnnaid bokte guoskevaš álgoálbmogiiguin , ja álgoálbmogiid vuoigatvuođat galget árvvus adnojuvvot .
Det blir et klimaparadoks dersom utviklingsland og urfolk , som begge i svært liten grad har forårsaket klimakrisen , belastes med de største byrdene når klimatiltak planlegges og gjennomføres .
Šaddá dálkkádatparadoksa jos geafes riikkat ja álgoálbmogat , mat goappašagat hui unnán leat sivalaččat dálkkádatrossui , galget guoddit daid stuorámus nođiid dan oktavuođas go dálkkádat ­doaibmabijut plánejuvvojit ja čađahuvvojit .
Miljørett må her ses i sammenheng med menneskerettigheter .
Birasriekti ferte dán oktavuođas geahčaduvvot olmmoš ­vuoigatvuođaid olis .
For urfolks del innebærer dette blant annet at vi blir inkludert i planprosesser om klimatiltak .
Álgoálbmogiidda mearkkaša dát earret eará dan ahte mii searvvahuvvot plánaproseassaide dálkkádatdoaibmabijuid oktavuođas .
- Jeg vil derfor oppfordre FNs generalsekretær Mr Ban Ki-moon til å adresserer dette urfolksperspektivet i sine samtale med verdens stater om klimaendringer .
Danne bivddán ON váldočálli Mr Ban Ki-moon doalvut dán álgoálbmotperspektiivva ságastaladettiinis máilmmi stáhtaiguin dálkkádatrievdamiid birra .
Sametingetskontaktperson på Svalbard er Jon Petter Gintal .
Sámedikki oktavuohtaolmmoš Svalb á rd das l e a Jon Petter Gintal .
Sametingets ungdomskonferanse 2009
Sámedikki nuoraidkonferánsa 2009
Sametingets ungdomskonferanse 23. - 25. oktober 2009 i Trondheim
Sámedikki nuoraidkonferánsa golggotmánu 23. - 25. b. 2009 Troandimis
" Ungdom og utdanning for fremtidens Sápmi " .
" Nuorat ja oahppu boahtteáiggi Sámis " .
Sametingets ungdomspolitiske utvalg ( SUPU ) og Sametinget arrangerer ungdomskonferanse 23.-25. oktober 2009 i Trondheim .
Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddi ( SNPL ) ja Sámediggi lágidit nuoraidkonferánssa golggotmánu 23. - 25. b. 2009 Troandimis .
Konferansens hovedtema er utdanning .
Konferánssa váldofáddán lea oahppu .
Samisk parlamentariskråd ungdomskonferanse i Lycksele 2008
Sámi parlamentáralaš ráđi nuoraidkonferansa Likšus 2008
SUPU ønsker å sette fokus på utdanning .
SNPL háliida fokuseret oahpu .
Er det viktig å ta utdanning etter videregående skole ?
Leago dehálaš váldit oahpu maŋŋá joatkkaskuvlla ?
Hvilke samiske og urfolks studier / - utdanninger finnes ?
Makkár sámi ja álgoálbmot oahput gávdnojit ?
Hvilke tilbud ønsker ungdom seg ?
Makkár fálaldagaid háliidit nuorat ieža ?
Hvilke jobbmuligheter kan man få ved ulike utdanninger ?
Makkár bargovejolašvuođat leat go váldá sierra oahpuid ?
Hva er fremtidens kompetansebehov i Sápmi og hvordan kan samisk ungdom bidra til å møte disse ?
Makkár gelbbolašvuođadárbu lea Sámis ja mainna lágiin sáhttet sámi nuorat váikkuhit dan ?
På hvilken måte er FNs barnekonvensjon relevant for samiske barn og unge ?
Mainna lágiin guoská ON mánáidkonvenšuvdna sámi mánáide ja nuoraide ?
Dette vil vi og få høre om på konferansen .
Dan birra beassat maid gullat konferánssas .
Er du i tvil om hvilken utdanningsvei du skal velge , har du nå en alle tiders mulighet til å få inspirasjon og tips og utveksle erfaringer .
Jos it dieđe makkár oahpu háliidivččet válljet , de lea dus dál erenoamáš vejolašvuohta oažžut inspirašuvnna ja jurdagiid , ja lonuhallat vásihusaid .
Nå håper vi DU deltar og kommer med dine synspunkter på spørsmål rundt samisk utdanning .
Mii doaivut ahte DON searvvat ja buvttát oainnuidat sámi oahppogažaldagaide .
Det blir gruppearbeid og diskusjon i plenum .
Joavkobargu ja ságastallan ovttas .
Konferansen simultantolkes mellom samisk og norsk .
Konferánssas lea simultandulkon sámegiela ja dárogiela gaskka .
Konferansen begynner fredag 23. oktober kl. 14.15 ( lunsj , registrering og innsjekking fra kl. 13.00 ) på Quality Hotel Augustin i Trondheim .
Konferánsa álgá bearjadaga golggotmánu 23. b. dii. 14.15 ( lunša , registreren konferánsii ja hotellii Quality Hotel Augustin dii. 13.00 rájes ) .
Det vil bli kveldsarrangement med underholdning fredag og lørdag kveld .
Bearjadat ja lávvardat eahkediid lea guoimmuheapmi .
På søndag 25. oktober avsluttes konferansen kl. 12.00 , lunsj kl. 11.15 - 12.00 .
Konferánsa loahpahuvvo sotnabeaivvi golggotmánu 25. b. dii. 12.00 , ja lunša lea dii. 11.15-12.00 .
Programmet vil publiseres senere .
Prográmma almmuhuvvo maŋŋá .
Vil du delta ?
Háliidivččet go searvat ?
Er du mellom 16 og 28 år kan du være en av de som får plass på konferansen , men vi gjør oppmerksom på at det er begrenset antall plasser .
Jos don leat gaskal 16 ja 28 jagi , de sáhtát leat okta sis geat besset konferánsii , muhto mii muittuhit ahte sajit leat unnán .
Påmelding skjer ved bruk av vedlagte påmeldingslink : https://www.viaregi.com/registration/?dw1312a 17283
Dieđiheapmi čuovvovaš liŋkka bokte : https://www.viaregi.com/registration/?dw1312a 17283
Påmeldingsfristen er 15. september 2009 .
Dieđihanáigemearri lea čakčamánu 15. b. 2009 .
SUPU vil sterkt understreke at konferansen er et rusfritt arrangement .
SNPL háliida čavga fuomášuhttit ahte konferánsa lágiduvvo gárrenávdnasiid haga .
Reise
Mátki
Sametinget dekker rimeligste reise og opphold ( fortrinnsvis ) i dobbeltrom for de som får plass på konferansen .
Sámediggi máksá hálbbimus mátki ja orruma ovddas ( ovddemustá ) duppallanjas sidjiide geat ožžot saji konferánssas .
Utlegg til buss- og togbillett , samt kilometergodtgjørelse for bruk av egen bil , refunderes på bakgrunn av innsendt reiseregning .
Busse- ja togabileahtaid ovddas máksojuvvo ja kilomehtermáksu máksojuvvo iežas biilla geavaheamis sáddejuvvon mátkerehkega vuođul .
Se bl.a. linkene nedenfor for informasjon om rutetider .
Geahča earret eará liŋkkaid vuolábealde main leat dieđut ruvttoáiggiid birra .
Mer informasjon om konferansen får du av SUPU ; e-post : supu@samediggi.no , eller hos Sametinget på tlf. nr. 75 77 56 84 .
Eanet dieđuid konferánssa birra oaččut Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegottis ; e-poasta : supu@samediggi.no dahje Sámedikkis tel. nr. 75 77 56 84 .
Flybuss
Flybussen
Oppløftet og bekymret
Movttáskan ja vuorjašuvvan
Sametingspresident Egil Olli er oppløftet og bekymret etter møte med FNs generalsekretær på Svalbard .
Sámediggepresideanta Egil Olli lea movttáskan ja vuorjašuvvan maŋŋil čoahkkima ON generalčálliin Svalbardas .
Sametingspresident Egil Olli hadde samtaler med både FNs generalsekretær Ban Ki-moon , miljø- og utviklingsminister Erik Solheim , urfolksaktivist og tidligere leder for Inuit Circumpolar Council ( ICC . ) Sheila Watt-Cloutier , samt med klimaforskere og representanter for frivillige organisasjoner i forbindelse med Miljøverndepartementets klimaseminar på Svalbard den 2.9.2009 .
Sámediggepresideanta Egil Ollis lei ságastallan sihke ON generálačálliin Ban Ki- moonain , biras- ja ovddidanministariin Erik Solheimain , álgoálbmotaktivisttain ja ovddeš Inuit Circumpolar Council ( ICC ) jođiheddjiin Sheila Watt- Cloutieriin ja maid dálkkádatdutkiiguin ja eaktodáhtolaš organisašuvnnaid ovddasteddjiiguin Birasgáhttendepartemeantta dálkkádatseminára oktavuođas Svalbardas čakčamánu 2. b. 2009 .
Største utfordring - Klimatrusselen er reell og den er vår tids største utfordring , og det var skremmende å høre at dersom vi ikke bekjemper klimaendringene så vil det ha katastrofale konsekvenser for menneskeheten , sier Sametingspresident Egil Olli .
Stuorimus hástalus - Dálkkádatáitta lea duođalaš ja lea min áiggi stuorimus hástalus , ja lei balddihahtti gullat ahte jus eat bargga dálkkádatrievdamiid vuostá de mielddisbuktá dat katastrofalaš váikkuhusaid olmmoščerdii , lohká Sámediggepresideanta Egil Olli .
Urfolk mest sårbare FNs generalsekretær Ban Ki-moon la vekt på at det er opp til verdens ansvarlige ledere å få på plass internasjonale avtaler som gjør at kloden kan håndter de dramatiske klimaendringene som vi nå opplever .
Álgoálbmogat rašimusat ON generálačálli Ban Ki-moon deattuhii ahte lea máilmmi ovddasvástideaddji jođiheddjiid bargu ráhkadit riikkaidgaskasaš šiehtadusaid mat láhčet dili nu ahte máilbmi sáhttá birget dáiguin dramáhtalaš dálkkádatrievdamiin maid mii dál vásihit .
Generalsekretæren uttrykte videre at særlig urfolk og små øystater er de mest sårbare for klimaendringer .
Generálačálli muitalii viidáset ahte erenoamážit álgoálbmogat ja smávva suolostáhtat leat rašimusat dálkkádatrievdamiidda .
- Urfolk er i en utsatt stilling på grunn av klimaendringene .
- Álgoálbmogiidda čuhcet dálkkádatrievdamat .
Det gir grunn til bekymring , da er det oppløftende å få vite at FN har fokus på urfolk i klimaspørsmål , sier Olli .
Dát vuorjá , ja de lea buorre diehtit ahte ON lea fokus álgoálbmogiidda dálkkádatgažaldagain , lohká Olli .
Videre hadde Sametinget samtaler med Sheila Watt-Cloutier om at det gode samarbeidet mellom inuittene og samene må videreføres under de framtidige klimaforhandlingene .
Viidáset ledje Sámedikkis ságastallamat Sheila Watt-Cloutheriin buori ovttasbarggu birra mii lea inuihtaid ja sápmelaččaid gaskkas ja mii ferte viidásetfievrriduvvot dálkkádatšiehtadallamiin boahtteáiggis .
- Ufordringen er å omsette fagre ord til konkret handling , det ansvaret bærer vi alle til det beste for morgendagens generasjoner , sier Olli til slutt .
- Hástalus lea dahkat čáppa sániid duohta bargun , dát ovddasvástádus lea mis buohkain , buorrin boahtteáiggi buolvvaide , lohká Olli loahpas .
Samisk deltakelse i regionale forskningsfond
Regionála dutkanfoanddat
Sametinget skal foreslå medlemmer til regionale forskningsfond i Nord-Norge og Midt-Norge .
Sámediggi galgá evttohit ovtta lahtu ja várrelahtu Davvi-Norgga ja Gaska-Norgga foandaregiovnnaid foandastivrraide .
Det har Sametinget og regjeringen blitt enige om .
Dan leat Sámediggi ja ráđđehus šiehtadan .
Fornøyd - Jeg er svært godt fornøyd med at det er oppnådd enighet mellom regjeringen og Sametinget vedrørende styreoppnevning og styresammensetning i de regionale forskningsfondene , sier rådsmedlem Hilde Anita Nyvoll .
Duhttavaš - Mun lean hui duhtavaš go lea šaddan ovttamielalašvuohta ráđđehusa ja Sámedikki gaskka regionála dutkanfoanddaid stivranammademiin ja stivračoahkkádusain , dadjá ráđđelahttu Hilde Anita Nyvoll .
Sametinget skal foreslå et medlem med varamedlem i fondsstyret i hhv. fondsregion Nord- Norge og Midt- Norge .
Sámediggi galgá evttohit ovtta lahtu ja várrelahtu Davvi-Norgga ja Gaska-Norgga foandaregiovnnaid foandastivrraide .
Ivareta samiske problemstillinger Meldingen om forvaltningsreformen , St.meld. nr. 12 ( 2006-2007 ) understreket at regjeringen ønsket en tettere kobling mellom næringslivet , høgskolene , regionale forskningsaktiviteter og regionen , for å legge til rette for næringsutvikling og innovasjon .
Gozihuvvošedje sámi áššečuolmmat Dieđáhusas hálddašanođastusa hárrái , Sd. dieđ. nr. 12 ( 2006-2007 ) deattuhuvvo ahte ráđđehus háliida lávgadet oktavuođa ealáhuseallima , allaskuvllaid , regionála dutkandoaimmaid ja regiovnna gaskka , láhčin dihte ealáhusovddideami ja innovašuvnna .
Sametinget uttrykte i denne prosessen at de var positiv til etablering av regionale forskningsfond .
Sámediggi dovddahii dán proseassas ahte sii leat mielas ásahit regionála dutkanfoanddaid .
Samtidig ble det presisert at Sametinget var opptatt av at forsknings - og utredningsmidler måtte ivareta samiske problemstillinger .
Seammás deattuhuvvui ahte Sámedikkis lea beroštupmi ahte dutkan- ja čielggadanruđaiguin gozihuvvošedje sámi áššečuolmmat .