pere/sami_parallel huggingface dataset:
To prosjekter i sør- og lulesamisk område har fått tildelt prosjektmidler .
Guokte prošeavtta lulli- ja julevsámi guovllus leat ožžon prošeaktaruđaid .
Sametingsrådet ser det som positivt at årets søknader har sterk faglig forankring i sine respektive organisasjoner .
Sámediggeráđđi atná positiivan go dán jagi ohcamiin lea nana fágalaš čatnaseapmi iežaset organisašuvnnaide .
Dette viser at virkemiddelordningen har hatt positiv innvirkning for Sametingets mål om en bedre tilrettelagt helse- , sosial- og omsorgstjeneste for samiske brukere .
Dat čájeha ahte váikkuhangaskaoapmeortnegis lea leamaš positiiva váikkuhus Sámedikki mihttomearrái ahte oažžut buorebut heivehuvvon dearvvašvuođa- , sosiála- ja fuolahusbálvalusa sámi geavaheddjiide .
Hovedmål En levende samisk kultur , språk og samfunnsliv i de områdene samarbeidsavtalene gjelder Strategi Skape gode rammevilkår for samisk språk , kultur og samfunnsliv gjennom dialog og samarbeid med regionale myndigheter samt andre relevante aktører .
Váldoulbmil Ealli sámi kultuvra , giella ja servodateallin dain guovlluin maidda ovttasbargošiehtadusat gusket . Strategiijat Háhkat buriid rámmaeavttuid sámi gillii , kultuvrii ja servodateallimii gulahallama ja ovttasbarggu bokte regionála eiseválddiiguin ja eará relevánta aktevrraiguin .
Politisk møte mellom Finnmarkseiendommen , Finnmark fylkeskommune og Sametinget
Politihkalaš čoahkkin gaskal Finnmárkkuopmodaga , Finnmárkku fylkkagieldda ja Sámedikki
To ganger i året avholdes det politiske kontaktmøter mellom Finnmarkseiendommen , Finnmark fylkeskommune og Sametingsrådet .
Guktii jagis dollojuvvojit politihkalaš gulahallančoahkkimat gaskal Finnmárkkuopmodaga , Finnmárkku fylkkagieldda ja Sámediggeráđi .
Et av møtene ble holdt i juni , hvor Sametingsrådet var vertskap .
Earret eará gieđahallojuvvui badjebázaortnegiid hálddašeapmi .
Blant sakene som ble tatt opp , var ordninger for forvaltning av overskudd .
Bealit sohpe čohkket hálddahuslaš ovttasbargojoavkku 2011 čavčča ja ráhkadit dasa mandáhta .
Det vil til høsten komme en markering av at det er 5 år siden etableringen av FeFo .
Čakčii čalmmustahttojuvvo ahte lea vássán 5 jagi dan rájes go FeFo ásahuvvui .
Ellers presenterte Finnmark kraft planer og utvikling i selskapet .
Muđui muitalitt Finnmark kraft fitnodaga plánaid ja ovdáneami birra .
FeFo orienterte om elgjakt i Anarjohka , regulering av fiske og småviltjakt og om deres bidrag i arbeidet til Finnmarkskommisjonen .
FeFo muitalii ealgabivddu birra Anárjogas , guolásteami ja smávvafuođđobivddu muddema birra ja sin barggu birra Finnmárkkukommišuvnnas .
Neste møte holdes i januar 2012 , og da er FeFo vertskap .
Boahtte čoahkkin dollojuvvo ođđajagimánus 2012 , ja dan lágida FeFo .
Styrke det regionale utviklingsarbeidet gjennom samarbeidsavtalene med fylkeskommunene og de regionale utviklingsprogrammer ( RUP . )
Nannet regionála ovddidanbarggu ovttasbargošiehtadusaid bokte fylkkagielddaiguin ja regionála ovddidanprográmmaiguin – Guovllu ovddidansearvevuohta
/ RUP-partnerskapet . Gjennom aktiv virkemiddelbruk styrke samisk språk , kultur og samfunnsliv .
Aktiivvalaččat váikkuhangaskaomiid geavaheami bokte nannet sámi giela , kultuvrra ja servodateallima .
Hovedmål Urfolk bestemmer over egen utvikling og har mulighet til å ivareta egne interesser internasjonalt .
Váldomihttomearri Álgoálbmogat mearridit iežaset ahtanuššama ja sis lea vejolašvuohta gozihit iežaset beroštusaid Riikkaidgaskasaččat .
Delmål Et utstrakt samarbeid mellom samene over landegrensene .
27 siidu 177 siiddus Viiddis ovttasbargu sámiid gaskka rastá riikarájáid .
Sametinget er en selvstendig aktør i samspill med andre i det internasjonale arbeidet .
Sámediggi lea iešheanalis aktevra ovttasráđiid eará riikkaidgaskasaš bargguin .
Den internasjonale rettsutviklingen for urfolk er bedret .
Riikkaidgaskasaš álgoálbmotriekteovdáneapmi lea buorránan .
Strategi Gjennom dialog med sentrale , regionale og lokale myndigheter og andre aktuelle aktører styrke rammevilkårene for internasjonalt arbeid og samarbeid .
Strategiijat Gulahallama bokte guovddáš , regionála ja báikkálaš eiseválddiiguin ja eará guoskevaš aktevrraiguin nannet rámmaeavttuid riikkaidgaskasaš barggu ja ovttasbarggu várás .
Skape gode rammevilkår for internasjonalt samarbeid gjennom dialog og samarbeid med samene over landegrensene og andre urfolk .
Háhkat buriid rámmaeavttuid riikkaidgaskasaš ovttasbarggu várás gulahallama ja ovttasbarggu bokte sámiiguin rastá riikkarájáid ja eará álgoálbmogiiguin .
Følge opp rapporteringer til ILO og FN .
Čuovvolit raporteremiid ILO:ii ja ON:ii .
Medvirke til en snarlig ratifisering av Nordisk Samekonvensjon .
Váikkuhit dan ahte Davviriikkalaš sámekonvenšuvdna dohkkehuvvošii johtileamos lági mielde .
Følge opp Sametingets vedtak om ny norsk – svensk reinbeitekonvensjon .
Čuovvolit Sámedikki mearrádusaid ođđa norgga-ruoŧa boazoguohtonkonvenšuvnna ektui .
Positiv utvikling i de østsamiske samfunn , og videre utvikling av østsamenes samarbeid på tvers av landegrensene .
Positiivvalaš ovdáneapmi nuortasámi servodagas , ja nuortasámiid ovttasbarggu viidáset ovddideapmi riikarájáid rastá .
Bidra til en nordområdeutvikling som styrker utvikling av samisk og andre urfolks kultur og samfunn .
Váikkuhit davviguovloovddideapmái nu ahte sámi ja eará álgoálbmogiid kultuvrra ja servodaga ovddideapmi nannejuvvošii .
Arbeide for å synliggjøre de vanskelige forhold mange av verdens urfolk lever under .
Oainnusmahttit daid váttis diliid maiguin ollu máilmmi álgoálbmogat rahčet .
Møte med Utenriksdepartementet
Čoahkkin olgoriikkadepartemeanttain
En av arenaene for Sametinget å fremme urfolksdimensjonen i internasjonale fora , er gjennom de halvårige møtene mellom Sametinget og Utenriksdepartementet ( UD ) .
Okta dain arenain gos Sámediggi sáhttá ovddidit álgoálbmotdimenšuvnna riikkaidgaskasaš forain , lea Sámedikki ja Olgoriikkadepartemeantta ( OD ) gaskasaš jahkebeallásaš čoahkkimiin .
24.6.2011 møttes sametingspresidenten og statssekretær Erik Lahnstein i Karasjok for å diskutere utenrikspolitiske saker som har betydning for urfolk , inkludert samer .
24.6.2011 deaivvadeigga sámediggepresideanta ja stáhtačálli Erik Lahnstein Kárášjogas digaštallat olgoriikapolitihkalaš áššiid main lea mearkkašupmi álgoálbmogiidda , maiddái sápmelaččaide .
På sakslista var saker som gjelder FN , nordområdepolitikk , nordisk samarbeid og Barentssamarbeidet .
Áššelisttas ledje áššit mat gusket ON:i , davviguovlopolitihkkii , davviriikkalaš ovttasbargui ja Barentsovttasbargui .
Sametinget orienterte om sin deltakelse på Permanent Forum i New York .
Sámediggi muitalii iežas oassálastima birra Bistevaš Forumii New York:s .
På Permanent Forum tok Sametinget til orde for å holde en forberedende konferanse for verdens urfolkskonferanse i 2013 .
Bistevaš Forumas evttohii Sámediggi doallat konferánssa mas ráhkkanit máilmmi 2013 álgoálbmotkonferánsii .
Fra FNs side er det ikke lagt opp til noen formelle forberedelser til verdenskonferansen .
ON bealis ii leat plánejuvvon formálalaš ráhkkaneapmi máilmmikonferánsii .
Samtidig er urfolk representert gjennom sine respektive stater på denne konferansen .
Seammás leat álgoálbmogat ovddastuvvon iežaset stáhtaid bokte dán konferánsii .
Det vil derfor være vanskelig for urfolk å komme til ordet på verdenskonferansen .
Danne šaddá váttis álgoálbmogiidda oažžut sáni saji máilmmikonferánssas .
Den forberedende konferansen skal gi urfolkene en anledning til å få diskutert saker og samordne innspill før verdenskonferansen .
Ráhkkaneaddji konferánsa galgá addit álgoálbmogiidda vejolašvuođa digaštallat áššiid ja oktiiordnet evttohusaid ja cealkámušaid ovdal máilmmikonferánssa .
På møtet med UD ble det diskutert om en slik konferanse skal arrangeres , og hvordan prosessen fram til en slik forberedende konferanse eventuelt skal være .
Čoahkkimis OD:in digaštallojuvvui galgá go dakkár konferánsa lágiduvvot , ja mo proseassa galgá leat dakkár ráhkkaneaddji konferánssa rádjai .
Når det gjelder FN ble også FNs frivillighetsfond for urfolk og FNs spesialrapportør for urfolks rettigheter James Anayas rapport om situasjonen for samene diskutert .
Maiddái ON álgoálbmogiid eaktodáhtolašfoanda ja ON álgoálbmotvuoigatvuođaid spesiáladieđiheaddji , James Anaya , raporta sápmelaččaid dili birra , digaštallojuvvojedje .
Rapporten vil bli tatt opp i menneskerettighetsrådet i september .
Raporta váldojuvvo ovdan olmmošvuoigatvuođaráđis čakčamánus .
Regjeringen arbeider med en ny stortingsmelding om nordområdepolitikken .
Ráđđehus lea bargamin ođđa stuorradiggedieđáhusain davviguovlopolitihka birra .
Sametinget er i dialog med UD om meldingen .
Sámediggi lea gulahallamin OD:in dieđáhusa birra .
På møtet understreket Sametinget viktigheten av at urfolksperspektivet er tydelig i meldinga .
Čoahkkimis deattuhii Sámediggi man deaŧalaš dat lea ahte álgoálbmotoaidnu lea čielggas dieđáhusas .
Andre aktuelle saker når det gjelder nordområdepolitikken som ble tatt opp på møtet var etiske retningslinjer for næringsvirksomhet og situasjonen for samer på russisk side .
Eará áigeguovdilis áššit davviguovlopolitihka oktavuođas mat gieđahallojuvvojedje čoahkkimis , ledje ealáhusdoaimmaid etihkalaš njuolggadusat ja Ruošša bealde sápmelaččaid dilli .
Norge skal overta formannskapet både i Nordisk ministerråd og i Barentsrådet .
Norga galgá váldit badjelasas sihke Davviriikkalaš ministtarráđi ja Barentsráđi ovdagotti .
Det er også bestemt at Arktisk råds sekretariat skal være i Tromsø .
Lea maid mearriduvvon ahte Árktalaš ráđi čállingoddi galgá leat Romssas .
På møtet mellom Sametinget og UD ble strategier for Norges mer sentrale rolle i disse organene tatt opp .
Sámedikki ja OD gaskasaš čoahkkimis gieđahallojuvvojedje Norgga guovddáš rollat dáin orgánain .
For Sametinget er det viktig at urfolksdimensjonen blir sentral i Norges formannsskapsperiode i de to rådene .
Sámediggái lea deaŧalaš ahte álgoálbmot dimenšuvdna šaddá guovddážii Norgga ovdagoddeáigodagas dán guovtti ráđis .
Videre må det i sekretariatet til Arktisk råd være kompetanse om urfolks rettigheter og interesser .
Viidáseappot ferte Árktalaš ráđi čállingottis leat gelbbolašvuohta álgoálbmotvuoigatvuođain ja – beroštusain .
Dette var en av forutsetningene for at Sametingene i Sverige , Norge og Finland støttet etableringen av sekretariatet i Tromsø .
Dat lei okta dain eavttuin dasa ahte Sámedikkit Ruoŧas , Norggas ja Suomas dorjo čállingotti ásaheami Romsii .
Gjennom aktiv virkemiddelbruk bidra til å opprettholde og videreutvikle Barents urfolkskontor i Lovozero .
Aktiivvalaččat váikkuhangaskaomiid geavaheami bokte váikkuhit dan ahte Barents álgoálbmotkantuvra Lujávrris bisuhuvvošii ja ovddiduvvošii viidáseappot .
Gjennom aktiv virkemiddelbruk bidra til å opprettholde og videreutvikle samisk kultur og samfunnsliv .
Aktiivvalaččat váikkuhangaskaomiid bokte váikkuhit dan ahte sámi kultuvra ja servodateallin bisuhuvvošii ja ovddiduvvošii viidáseappot .
Arbeide for kunnskapsoppbygging om internasjonale konvensjoner som omhandler urfolk , herunder FNs urfolkserklæring .
Bargat dan ala vai máhtolašvuohta riikkaidgaskasaš konvenšuvnnaid birra mat gusket álgoálbmogiidda , dás mielde maiddái ON álgoálbmotjulggaštus , buoriduvvošii .
Ekspertmekanismen for urfolksrettigheter ( EMRIP ) - 4. sesjon
Álgoálbmotvuoigatvuođaid áššedovdimekanisma ( EMRIP ) - 4. sešuvdna
Sametingsrådet var til stede under ekspertmekanismen for urfolksrettigheters ( EMRIP ) 4. sesjon .
Sámediggeráđđi searvvai álgoálbmotvuoigatvuođaid áššedovdimekanismma ( EMRIP ) 4 . Sešuvdnii .
To hovedtemaer i år var EMRIPs studie om urfolks rett til å delta i beslutningsprosesser og FNs urfolkserklæring .
Guokte váldofáddá dán jagi ledje EMRIP dutkkus álgoálbmogiid vuoigatvuođa birra oassálastit mearridanproseassaide ja ON álgoálbmotjulggaštussii .
Til studiet om urfolks rett til å delta i beslutningsprosesser holdt Sametinget innlegg hvor man kommenterte rapporten til EMRIP .
Dutkosa oktavuođas álgoálbmogiid vuoigatvuođa birra oassálastit mearridanproseassaide doalai Sámediggi sáhkavuoru mas ledje mearkkašumit EMRIP raportii .
Det ble uttrykt støtte til rapportens innhold som omhandlet viktige elementer ved konsultasjonsprosedyrer og at urfolksparlamenter gis selvstendig konsultativ status , på lik linje med stater og NGO-er innenfor FN-systemet .
Das dovddahuvvui doarjja raportta sisdollui mii gieđahallá deaŧalaš osiid konsultašuvdnaprosedyraid oktavuođas ja ahte álgoálbmotparlameanttat ožžot iehčanas konsultatiiva stáhtusa , seamma dásis go stáhtat ja NGO:at ON vuogádagas .
Det ble avslutningsvis oppfordret at staten trakk tilbake sin stemmereservasjon avgitt ved vedtakelsen av urfolkserklæringen .
Loahpas ávžžuhuvvui ahte stáhta geassá ruovttoluotta iežas jienastanreservašuvnna mii mearriduvvui álgoálbmotjulggaštusa dohkkeheami oktavuođas .
EMRIP endelige rapport ble vedtatt i slutten av sesjonen der EMRIPs forslag til Menneskerettighetsrådet fremkommer .
EMRIP loahpalaš raporta dohkkehuvvui sešuvnna loahpas mas EMRIP evttohus Olmmošvuoigatvuođaráđđái boahtá ovdan .
Det ble til sammen fremmet 8 forslag , som alle ble vedtatte .
Oktiibuot ovddiduvvojedje 8 evttohusa , mat dohkkehuvvojedje buot .
Videre foreslår EMRIP at Menneskerettighetsrådet oppfordrer Generalforsamlingen , snarlig til en styrking av urfolks rett til deltakelse ved FN , hvor blant annet urfolksparlamenter ( som Sametinget ) får som minimum samme status som NGO-er innenfor FN systemet .
Viidáseappot evttoha EMRIP ahte Olmmošvuoigatvuođaráđđi ávžžuha Váldočoahkkima nu johtilit go vejolaš nannet álgoálbmogiid vuoigatvuođa beassat oassálastit ON:i , mas earret eará álgoálbmotparlameanttat ( nu go Sámediggi ) ožžot uhcimusat seamma stáhtusa go NGO:at ON vuogádagas .
EMRIP-rapporten behandles av Menneskerettighetsrådet 20.9.2011 år , hvor Sametinget vil være tilstede .
Olmmošvuoigatvuođaráđđi meannuda EMRIP-raportta čakčamánu 20.09.2011 dán jagi , mas Sámediggi áigu leat sajis .
Middagsmøte i Genève under EMRIPs sesjon
Málisčoahkkin Genèves EMRIP sešuvnnas
Under EMRIP sesjonen i år så samlet Sametinget representanter fra de 7 urfolksregionene til middag hvor man diskuterte urfolks forberedelse i forkant av Verdenskonferansen i 2014 .
Dán jagi EMRIP sešuvnnas čohkkii Sámediggi dan 7 álgoálbmotregiovnna ovddasteddjiid mállásiidda , mas digaštallojuvvui álgoálbmogiid ráhkkaneapmi Máilmmikonferánsii 2014 .
Alle de 7 regionene var representert under middagen .
Buot 7 regiovnna ledje ovddastuvvon mállásiin .
Sametinget i Norge er en av skriverne til utkastet til konseptdokumentet .
Norgga bealde Sámediggi lea okta dain geat leat čállán evttohusdokumeantta .
Utkast til konseptdokumentet forelå fra 5.8.2011 .
Evttohusdokumeanta lei fidnemis 5.8.2011 rájes .
En av strategiene er at Sametinget gjennomfører en forberedende urfolkskonferanse i Alta 2013 .
Okta strategiijain lea ahte Sámediggi čađaha ráhkkaneaddji álgoálbmotkonferánssa Álttás 2013:s .
Konseptdokumentet vil bli oversatt til engelsk , fransk , spansk og russisk .
Evttohusdokumeanta jorgaluvvo eaŋgasgillii , fránskkagillii , spánskkagillii ja ruoššagillii .
Kunngjøring av nye saker - oppfølging Sametingsrådets oppfølging av nye saker kunngjort på plenumsmøtet sak 20/11 .
11 Ođđa áššiid dieđiheapmi - čuovvoleapmi Mo Sámediggeráđđi lea čuovvolan daid ođđa áššiid mat almmuhuvvojedje dievasčoahkkima áššis 20/11 .
Sametinget anser denne saken som viktig for utvikling og av fjord- og kystfiske i samiske områder .
Sámediggi oaidná dán ášši deaŧalažžan vuotna- ja riddoguolásteami ovdáneapmái sámi guovlluin .
Forslag 2 : Etablering av barnas Sameting Plenumsledelsen har svart Silje Karine Muotka i oppfølgingen av forslag 2 i sak 20/11 Kunngjøring av nye saker .
Evttohus 2 : Mánáid Sámedikki ásaheapmi Dievasčoahkkima jođihangoddi lea vástidan Silje Karine Muotkai čuovvolanevttohusas 2 áššis 20/11 Ođđa áššiid dieđiheapmi .
I forbindelse med mottak av fisk i Altafjorden har Sametinget hatt to orienteringsmøter – den 24.6.2011 og 8.9.2011 - med Alta kommune og aktuelle næringslivsaktører .
Guollevuostáiváldima oktavuođas Álttávuonas leat Sámedikkis leamaš guokte diehtojuohkinčoahkkima 24.6.2011 ja 8.9.2011 – Álttá suohkaniin ja guoskevaš ealáhusdoaimmaheddjiiguin .
Saken har sine utfordringer både når det gjelder råstoff , produksjonsform , logistikk , etableringsmessig og økonomisk .
Áššis leat hástalusat mat gusket sihke álgoávdnasiidda , buvttadanvugiide , logistihkkii , álggaheapmái ja ekonomiijii .
Saken er ikke sluttbehandlet , men Sametingets ønsker å stille seg positiv til en mottaksordning som både på lang og kort kan sikre fiskerne og befolkningen generelt et mottak av fisk i Altafjorden .
Ášši ii leat loahpalaččat meannuduvvon , muhto Sámediggi háliida leat positiiva dakkár vuostáiváldinortnegii , mii sihke guhkit ja oanehis áiggis sáhttá sihkkarastit guolásteddjiide ja álbmogii muđuige guollevuostáiváldima Álttávutnii .
Sametingsradet ser ikke at det er godt nok argumentert for å sette i gang en endringsprosess på valgkretsnavnene på det nåværende tidspunkt .
Dalle vástidii Sámediggeráđđi ahte ” Válgabiirenamat leat leamaš gulaskuddamis Sámediggejoavkkuin ovdalgo sámediggeválgga láhka ja láhkaásahus dohkkehuvvojedje .
Side 29 av 175
Sámediggeráđđi ii oainne ahte ágga álggahit válgabiirenamaid rievdadanproseassa dál .
navnene på valgkretsene har vært gjennom den samme prosessen før navnene ble vedtatt . ”
Buot válgabiirriid namat leat leamaš seamma proseassas ovdalgo namat dohkkehuvvojedje . ”
Sametingsrådet kan ikke se at det fremkommer noen nye momenter som tilsier at valgkretsnavnet bør vurderes på nytt .
Sámediggeráđđi ii oainne ahte livčče boahtán ođđa ákkat mat dagahivčče ahte válgabiirenama berre árvvoštallat ođđasis .
Stadsnamn defineres jf. § 2 a ) ” stadnamn , namn på geografiske punkt , liner og område som kan kartfestast . ”
Báikenamma lea § 2a ) vuođul mearriduvvon ná : báikenamma , geográfalaš čuoggáid , linnjáid ja guovlluid namma maid sáhttá darvvihit kártii .
Navn på valgkretsene er konstruerte navn på et stort område og ikke stedsnavn i den forstand loven henviser til og valgkretsnavnene faller dermed ikke inn under stadsnamnloven .
Válgabiirenamat leat stuorra guovlluid ráhkaduvvon namat eai ge leat báikenamat nu mo láhka čujuha , ja danne ii gusto báikenammaláhka válgabiirenamaide .
Forslag 5 : Angående utdanning innen sørsamisk språk og andre samiske fag i Norge og Sverige Etter dagens regler som Statens Lånekasse praktiserer gis det ikke studiestøtte for deltidsstudium i Sverige .
Evttohus 5 : Lullisámegiela ja eará sámi fágaid oahpu birra Norggas ja Ruoŧas Stáhta Loatnakássa dálá doaibmi njuolggadusaid vuođul ii addojuvvo oahppodoarjja oasseohppui Ruoŧas .
Reglene til Lånekassen er at nettstudier må være ved et norsk lærested .
Loatnakássa njuolggadussan lea ahte neahttaoahppu galgá leat norgga oahppobáikkis .
I dag er det slik at studenter som ønsker å lese sørsamisk utover de 60 poeng som man tilbyr ved HiNT – Høgskolen I Nord-Trøndelag , fortsetter med C- og D-kurs ved UmU - Universitetet i Umeå , Sverige .
Dál lea nu ahte studeanttat geat háliidit lohkat máttasámegiela eanet go dan 60 čuoggá maid HiNT – Davvi-Trøndelaga allaskuvla – fállá , jotket C- ja D-kurssain UmU – Upmi universitehtas , Ruoŧas .
En slik avtale om utvekslingsstudier gir mulighet og rett til støtte gjennom Statens Lånekasse for utdanning .
Dakkár oahppolonohallanšiehtadus addá vejolašvuođa ja vuoigatvuođa oažžut doarjaga Stáhta Loatnakássas oahpu várás .
En slik avtale om utveksling av studenter mellom de respektive studieinstitusjonene må være klargjort før et eventuelt studie påbegynnes .
Dakkár studeantalonohallanšiehtadus guoskevaš oahppoásahusaid gaskkas ferte leat čielggaduvvon ovdalgo vejolaš oahppu álggahuvvo .
I dag finnes det ingen slike avtaler for noen sørsamiske studier .
Dál eai leat dakkár šiehtadusat makkárge máttasámi ohppui .
De var positive og vil arbeide videre med saken .
Sii ledje mielas dasa ja áigot bargat viidáseappot áššiin .
Målet er at en slik utvekslingsavtale mellom HiNT og UmU skal gjøre det mulig for studenter ved HiNT til å ta forskjellige samiske fag ved UmU og samtidig være berettiget til studiestøtte fra Statens Lånekasse .
Ulbmil lea ahte dakkár HiNT ja UmU gaskasaš lonohallanšiehtadus galgá dahkat vejolažžan HiNT studeanttaide lohkat sierranas sámi fágaid UmU:s ja seammás addit daidda vuoigatvuođa oažžut oahppodoarjaga Stáhta Loatnakássas .
Ved et samarbeid vil man kunne bygge et fullstendig studium i et bachelorprogram i sørsamisk .
Ovttasbarggu bokte sáhttá ráhkadit ollislaš máttasámegieloahpu bachelorprográmmas . Sámediggi áigu čuovvolit ášši .
Forslag 6 : Hyttebygging og plan om hytteområde i Lille Lerresfjord Generelt er det slik at kommunene avsetter areal for hyttebygging i den overordna arealplanen , kommuneplanens arealdel .
Evttohus 6 : Bartahuksen ja bartaguovloplána Uhca Liidnavuonaži s Dábálaččat lea nu ahte gielddat várrejit areálaid bartahuksemii bajimus areálaplánas , gielddaplána areálaoasis .
En godkjent arealdel vil være den viktigste styringsredskapen for all arealforvalting i kommunen .
Dohkkehuvvon areálaplána lea deaŧaleamos stivrenreaidu buot gieldda areálahálddašeamis .
Arealdisponeringen blir vedtatt i tett samarbeid med alle aktuelle interesser , det være seg kultur- og miljøverneinteresser , jordbruk – og reindriftsinteresser eller ulike utbyggingsinteresser .
Areálageavaheapmi mearriduvvo lagaš ovttasbarggus eará guoskevaš berošteddjiiguin , ležžet dal kultur- ja Čoahkkingirjji čállit : Marit Ellen Mienna
Forhandlinger mellom de mange interessene resulterer til slutt i en plan som er bindende for all arealdisponering i det vedtatte tidsrommet .
Šiehtadallamat daid ollu berošteddjiid gaskkas mearridit loahpas dakkár plána , ii čatná buot areálageavaheami mearriduvvon áigodahkii .
Områder for ønsket hyttebygging kan avsettes på offentlig grunn eller privat grunn .
Guovllut gos háliiduvvo hukset barttaid várrejuvvojit almmolaš eatnamiidda dahje priváhta eatnamiidda .
Hyttetomter avsettes i planen etter to ulike prinsipp :
Bartasajit várrejuvvojit plánas guovtti sierranas prinsihpa vuođul :
hyttetomter i regulerte felt hyttetomter som kan bygges ut spredt innenfor et avgrensa område
bartasajit muddejuvvon guovllus bartasajit maidda sáhttá hukset lávdadit ráddjejuvvon guovllu siskkobealde
Hyttetomter i regulerte felt : I Finnmark er det slik at kommunene oftest står for utarbeiding av reguleringsplaner for hyttetomter på Finnmarkseiendommens ( FeFo ) grunn , mens private står for planlegging på egen grunn .
Bartasajit muddejuvvon guovllus : Finnmárkkus lea nu ahte gielddat dat ráhkadit muddenplánaid bartahuksemavárás Finnmárkkuopmodaga ( FeFo ) eatnamiin , ja priváhtat fas plánejit iežaset eatnamiin . Bartasajiid lea dattetge eaiggát gii juohká .
Det betyr for Finnmarks vedkommende at FeFo tildeler hyttetomtene innenfor egen eiendom .
Finnmárkkus dat mearkkaša ahte FeFo juohká bartasajiid iežas opmodagain . Bartasajit vuorbáduvvojit .
Alle søkere stilles likt og har samme mulighet til å få tomt .
Buot ohccit leat ovtta dásis ja sis lea seamma stuorra vejolašvuohta fidnet opmodaga .
For å sikre kommunens egne innbyggere en større mulighet enn andre til å få tomt , gir FeFo kommunene anledning til å tildele 50 % av tomtene til fast bosette i kommunen .
Vai gieldda iežas ássiin lea stuorát vejolašvuohta go earáin oažžut bartasaji , diktá FeFo gielddaid juohkit 50 % bartasajiin gieldda fásta ássiide . Dat dáhpáhuvvá muddejuvvon bartasajiid vuosttaš vuorbádeamis .
Møtesekretærer : Ellen Aina Eira Side 30 av 175
Álttá suohkan ii leat geavahan dán vejolašvuođa .
skjer ved første loddtrekning av regulerte tomter . Alta kommune har ikke benyttet seg av denne muligheten .
Jus priváhta eanaeaiggát bidjá ovdan muddenplána bartasajiid várás , ja gielda dan dohkkeha , de son beassá vuovdit daid nu mo ieš háliida .
Spredt hyttebygging : I tillegg til hyttetomter i regulerte felt gis det også mulighet til spredt utbygging i avgrensa områder som i kommuneplanens arealdel er avsatt til det .
Lávdaduvvon bartahuksen : Bartasajiide lassin muddejuvvon guovllus lea maid vejolaš hukset lávda dakkár ráddjejuvvon guovlluide , mat leat várrejuvvon dasa gielddaplána areálaoasis .
Dette er helst på privat grunn , men i noen grad også på FeFogrunn .
Dát leat vuosttažettiin priváhta eatnamiin , muhto muhtun muddui maiddái FeFo eatnamiin .
Dersom en grunneier får tillatelse til spredt utbygging av hyttetomter , står vedkommende fritt til selv å tildele disse tomtene etter eget ønske .
Jus priváhta eanaeaiggát oažžu bartasajiid hukset lávda , de son beassá friija juohkit dáid bartasajiid nu mo ieš háliida .
FeFos regler som åpner for å favorisere kommunens egne innbyggere ved tildeling av hyttetomter , omfatter ikke eventuelle familiemedlemmer som bor utenfor kommunen .
FeFo njuolggadusat maid vuođul sáhttá oidit gieldda iežas ássiid bartasajiid juohkima oktavuođas , eai gusto vejolaš bearašlahtuide mat orrot olggobealde gieldda .
Det vil være krevende å administrere et slikt tildelingsprinsipp .
Dakkár juohkinprinsihpa livččii lossat hálddašit .
Det kan være uklart hva som menes med familiemedlem , hvor langt ut i slektskapet skal det for eksempel gå ?
Sáhttá leat eahpečielggas mii oaivvilduvvo bearašlahtuin , man guhkás galgá fuolkevuohta mahkáš lohkkojuvvot ?
Og hvem skal kontrollere dette ?
Ja gii dan galgá dárkkistit ?
I tillegg er det fri omsetning av eiendom i Norge .
Dasa lassin lea opmodagaid vuovdin friija Norggas .
Det betyr at hytteeieren står fritt til å selge til hvem det måtte være , og når vedkommende måtte ønske det .
Dat mearkkaša ahte bartaeaiggádis lea friijavuohta vuovdit geas ieš háliida , ja goas son dan háliida .
En eventuell begrensing i dette vil kunne påvirke prisnivået alvorlig , noe de aller færreste ønsker .
Vejolaš gáržžideapmi dás sáhttá váikkuhit duođalaččat haddedássái , maid gal eai leat gallis geat háliidit .
Kommuneplanens arealdel for Alta stiller krav til plan for utbygging av hyttetomter i et avgrenset område i Lille Lerresfjord .
Álttá suohkanplána areálaoassi bidjá gáibádusaid bartasajiid huksenplánaide ráddjejuvvon guovllus Uhca Liidnavuonažis .
Her vil det være mulig å bygge inntil 15 hytter .
Dohko lea vejolaš hukset eanemusat 15 bartta .
Området er i privat eie .
Guovlu lea priváhta opmodat .
I tillegg gis det mulighet for spredt utbygging i Lille Lerresfjord .
Dasa lassin lea vejolaš hukset lávda Uhca Liidnavuonažis .
I Store Lerresfjord ( Marivika ) gis det mulighet for utbygging av 5 tomter på et areal som dels er privat , dels er FeFo-grunn .
Stuorra Liidnavuonas ( Mariviikas ) lea vejolaš hukset 5 bartasadjái dakkár eatnamis mii lea muhtumassii priváhta ja muhtumassii FeFo-eana .
Alta kommune opplyser at de er i dialog med FeFo for i større grad å styre den spredte hyttebygginga .
Álttá suohkanii dieđihit ahte sis lea oktavuohta FeFo:in vai buorebut besset stivret lávda bartahuksema .
Tanken er at dette skal gi en større mulighet for de som tilfeldigvis ikke har privat eiendom i området , til å kunne skaffe seg hyttetomt her .
Jurdda lea ahte dat galgá addit sidjiide buoret vejolašvuođa háhkat bartasaji deike , geain ii deaivva leat priváhta opmodat guovllus .
Forslag 7 : Pilotprosjekt for eldre samer i Oslo I arbeidet med samarbeidsavtalen mellom Sametinget og Oslo kommune har sametingsrådet tatt opp temaet kulturtilpasset pleie- og omsorg for eldre samer i Oslo .
Evttohus 7 : Ovddasmanni prošeakta boarráset sápmelaččaide Oslos Barggadettiin Sámedikki ja Oslo gieldda gaskasaš ovttasbargošiehtadusain lea sámediggeráđđi ovddidan kultuvrii heivehuvvon divššu ja fuolahusa boarráset sápmelaččaide Oslos .
Hvordan Oslo kommune velger å løse utfordringene er i første omgang deres ansvar , men sametingsrådet vil bidra til det beste for eldre samer i Oslo .
Mo Oslo gielda vállje dustet hástalusaid lea vuosttažettiin sin iežaset ovddasvástádus , muhto sámediggeráđđi áigu váikkuhit ahte boarráset sápmelaččat Oslos ožžot nu buori dili go vejolaš .
Vi vil blant annet vise eksempler på hvordan andre kommuner har løst lignende utfordringer .
Mii áigut earret eará čájehit ovdamearkkaid mo eará gielddat leat dusten sullasaš hástalusaid .
Oslo kommune vil også blitt orientert om tilskuddsmidler som Sametinget disponerer til helse- og sosialprosjekter for å tilrettelegge helse- , sosial- og omsorgstjeneste for samiske brukere .
Oslo gielda oažžu maid dieđuid daid doarjjaruđaid birra , maid Sámediggi hálddaša dearvvašvuođa- ja sosiálaprošeavttaide dan várás ahte láhčit dearvvašvuođa- , sosiála- ja fuolahusprošeavttaid sámi geavaheddjiide .
NSRs forslag om pilotprosjekt for eldre samer i Oslo vil bli presentert for Oslo kommune .
NSR ovddasmanniprošeaktaevttohus boarráset sápmelaččaid várás Oslos presenterejuvvo maiddái Oslo gildii .
I den sammenheng er det naturlig å orientere om det nyopprettede Nasjonale utviklingssenteret for sykehjemstjenester til den samiske befolkningen , som muligens kan bidra og bistå Oslo kommune med kunnskap og ideer .
Dan oktavuođas lea lunddolaš orienteret Nationála buohcceviessobálvalusaid ovddidanguovddáža birra mii aiddo lea ásahuvvon sámi álbmoga várás , mii dáidá sáhttit veahkehit Oslo gieldda máhtuin ja jurdagiiguin .
Et annet tiltak som sametingsrådet vil vise til er helseprosjektet ved Várdobáiki som Sametinget også har støttet økonomisk over flere år .
Nubbi doaibmabidju masa sámediggeráđđi áigu čujuhit , lea dearvvašvuođaprošeakta Várdobáikkis maid Sámediggi maid lea dorjon ekonomalaččat máŋga jagi .
Dette er et samarbeid mellom to kommuner som har resultert i økt bevisstgjøring og kunnskap om samisk språk og kultur , om samiske eldre brukere og dere behov ved institusjoner og ved åpen omsorg .
Dat guovtti gieldda gaskasaš ovttasbargoprošeakta mii lea lasihan diehtomielalašvuođa ja máhtu sámi giela ja kultuvrra birra , sámi boarráset geavaheddjiid birra ja sin dárbbuid birra ásahusain ja rabas fuolahusas .
Helsetreffene ved Várdobáiki er et godt eksempel på hvordan de har klart å samle og skape et møtested for de samiske eldre i området , der de har fått treffe andre , snakke samisk språk , spise tradisjonell samisk mat og gjøre forskjellige aktiviteter .
Dearvvašvuođadeaivvadeamit Várdobáikkis lea buorre ovdamearkan mo sii leat nagodan čohkket ja ráhkadit čoahkkananbáikki guovllu boarráset sápmelaččaid várás , gos sii leat beassan deaivat earáid , hállat sámegiela , borrat árbevirolaš sámi borramuša ja čađahit iešguđetlágan doaimmaid .
Várdobáiki har i regi av helsetreffene også bidratt med informasjon til kommuner og lignende om samiske pasienters behov .
Várdobáiki lea dearvvašvuođadeaivvademiid bokte addán dieđuid gielddaide earret eará sámi buhcciid dárbbuid birra .
I dag eksisterer det ikke noen spesiell tilbud for samiske eldre i Oslo og omegn og samiske eldre i området er heller ikke organisert seg som gruppe .
Dál ii leat sierra fálaldat sámi boarrásiidda Oslo ja dan birrasis eai ge guovllu boarráset sápmelaččat leat organiserejuvvon joavkun .
Ved å skape et samlingssted / miljø for eldre samer i Oslo og omegn , vil man lettere kunne samordne de eldres stemme og slik kartlegge utfordringer og behov og imøtekomme de samiske eldres behov på en best mulig og hensiktsmessig måte .
Go ráhkada čoahkkananbáikki / birrasa Oslo ja birrasa boarráset sápmelaččaid várás , de lea álkit oktiiordnet boarrásiid jiena ja nu kártet hástalusaid ja dárbbuid vai sáhttá duhtadit sámi boarrásiid dárbbuid buoremus ja ulbmilleamos lági mielde .
Sametingsrådet vil følge opp Oslo kommune i deres arbeid for å ivareta samiske pasienters og brukeres / eldres rettigheter og behov i helse- og omsorgssektoren .
Sámediggeráđđi áigu čuovvolit Oslo gieldda dan barggus ahte fuolahit sámi buhcciid ja geavaheddjiid / boarrásiid vuoigatvuođaid ja dárbbuid dearvvašvuođa- ja fuolahussuorggis .
Forslag 8 : Sikre drift av Nuoraj TV et lulesamisk medietilbud . NuorajTV hadde en prøveperiode høsten 2010 med stor suksess .
Evttohus 8 : Sihkkarastit doaimma prošektii Nuoraj TV – julevsámi mediafálaldat NuorajTV doaimmaid 2010 čavčča geahččalanáigodahkan ja lihkostuvai hui bures .
Prøvedriften ble finansiert av Sametinget , Nordland Fylkeskommune og Arbeids- og Inkluderingsdepartementet .
Sámediggi , Nordlándda fylkkasuohkan ja Bargo- ja searvadahttindepartemeanta ruhtadedje geahččalanprošeavtta .
Sametingsrådet har i 2011 vært flere ganger i dialog med både redaksjon og prosjektlederen i NuorajTv , samt orientert Kulturdepartementet om prosjektet .
Sámediggeráđđi lea 2011:s gulahallan máŋgii sihke NuorajTv doaimmahusain ja prošeaktajođiheddjiin , ja muitalan Kulturdepartementii prošeavtta birra .
NuorajTv har ikke søkt om midler til drift i 2011 fra Sametinget .
NuorajTv ii leat ohcan ruđaid doibmii 2011:s Sámedikkis .
Dette grunner i mange ulike forhold , som mangel på menneskelige ressurser og at folk har vært under utdanning .
Dasa leat máŋga siva , nu go váilevaš olmmošlaš resurssat ja ahte olbmot leat oahpu gazzamin .
NuorajTv ønsker fra 2012 å få fullfinansiert drift for en lulesamisk og også en sørsamisk redaksjon , blant annet med midler fra Sametinget .
NuorajTv háliida 2012 rájes oažžut ollásit ruhtaduvvot julevsámegielat doaimma ja maiddá máttasámegielat doaimmahusa , earret eará ruđaiguin Sámedikkis .
Sametingsrådet er varslet om at søknad for drift av NuorajTv for 2012 vil foreligge .
Sámediggeráđđi lea dieđihan ahte bohtá ohcan NuorajTv doibmii 2012 várás .
Sametingsrådet er enig i at det er viktig å satse på medietilbud for samiske barn og unge , spesielt på luleog sørsamisk .
Sámediggeráđđi lea ovttaoaivilis das ahte lea deaŧalaš áŋgiruššat mediafálaldagain sámi mánáid ja nuoraid várás , erenoamážit julev- ja máttasámegillii .
At NuorajTv nå vil satse på et internettilbud for unge på begge disse samiske språkene , ser Sametingsrådet på som meget positivt .
Sámediggeráđđi oaidná hui positiivan ahte NuorajTv áigu bidjat návccaid interneahttafálaldahkii nuoraid várás dáid goappašiid sámi gillii .
Forslag 9 : Entreprenørskap som et viktig distriktspolitisk virkemiddel . Det er riktig som NSR påpeker at undersøkelser viser at ungdom som har deltatt i elev- og ungdomsbedrifter i større grad starter opp med virksomhet i voksen alder , enn de som ikke har deltatt i slike bedrifter .
Evttohus 9 : Ealáhushutkan dehálaš guovllupolitihkalaš váikkuhangaskaoapmi NSR:s lea riekta go dadjet ahte iskkadeapmi čájeha ahte eanet nuorat mat leat leamaš mielde ohppiid- ja nuoraidfitnodagain , álggahit iežaset doaimma rávesolmmožin , go dat mat eai leat leamaš mielde dakkár fitnodagain .
Det er derfor viktig at det satses mer på elev- og ungdomsbedrifter også i samiske områder .
Danne lea deaŧalaš eanet návccat geavahuvvojit ohppiid- ja nuoraidfitnodagaide maiddái sámi guovlluin .
Dette vil føre til større etablererhyppighet i disse områdene .
Dat lasihivččii álggaheddjiidlogu dáid guovlluide .
Ungt entreprenørskap arbeider med entreprenørskap i utdanning og er en sentral og avgjørende aktør i denne sammenheng .
Ungt entreprenørskap ( nuorra ealáhushutkan ) bargá ealáhushutkamiin oahpus ja lea guovddáš ja hui deaŧalaš oassálasti dán oktavuođas .
I tillegg vil det være aktuelt å diskutere hvordan Ungt entreprenørskap kan styrke sin samiske kompetanse og hvordan organisasjonen kan samarbeide med Sametinget .
Dasa lassin lea guoskevaš ságastallat mo Ungt entreprenørskap sáhttá nannet iežas sámi gelbbolašvuođa ja mo organisašuvdna sáhttá ovttasbargat Sámedikkiin .
Forslag 10 : Sametinget ønsker flere språksentre Sametingsrådet er enig i at språksentrene er viktige arenaer i fremme og styrking av samiske språk .
Evttohus 10 : Sámediggi háliida eambbo giellaguovddážiid Sámediggeráđđi lea ovttaoaivilis ahte giellaguovddážat leat dehálaš arenat sámegielaid ovddideamis ja nannemis .
I bevaring av språk er det viktig at det finnes et fast sted der folk kan komme å snakke samisk , og språksenteret fokuserer i utgangspunktet samisk språk og synliggjør det samiske ved stedet .
Go galgá giela seailluhit lea deaŧalaš ahte gávdno bistevaš báiki gos olbmot sáhttet finadit go dihtet ahte doppe beassá sámástit , ja giellaguovddáš iešalddis čalmmustahttá sámegiela ja buktá oidnosii báikki sámevuođa .
I dag er det slik at Sametinget ikke kan opprette språksentra .
Otne lea nu ahte Sámediggi ii sáhte ásahit giellaguovddážiid .
Hver kommune må selv velge hvordan de best kan arbeide med å fremme og styrke samisk språk , og de må selv velge om de vil opprette språksentra .
Juohke suohkan ferte ieš válljet movt sidjiide heive buoremusat bargat sámegiela ovddidemiin ja nannemiin , ja fertejit ieža válljet Čoahkkingirjji čállit : Marit Ellen Mienna
Sametinget er nå i gang med utarbeiding av samarbeidsavtaler med kommunene i forvaltningsområdet .
Sámediggeráđđi lea dál bargame ovttasbargošiehtadusaiguin hálddašanguovllu suohkaniiguin .
Rådsmedlem Ellinor Jåma har derfor avholdt møter med hver kommune og hver fylkeskommune .
Ráđđelahttu Ellinor Marita Jåma lea dan dihte doallan čoahkkimiid juohke suohkaniin ja juohke fylkkasuohkaniin .
På disse møtene har rådsmedlemmet fremmet det som Sametinget anser som viktig når kommunene og fylkeskommunene skal utarbeide avtalene .
Dáin čoahkkimiin lea ráđđelahttu ovddidan maid Sámediggi atná dehálažžan go suohkanat ja fylkkasuohkanat galget ráhkadit šiehtadusaid .
På disse møtene har Ellinor Jåma lagt vekt på at språksentrene er viktige når samiske språk skal fremmes og styrkes .
Dáin čoahkkimiin lea Ellinor Jåma deattuhan dan , ahte giellaguovddážat leat dehálaččat sámegielaid ovddideamis ja nannemis .
Forslag 11 : Forprosjekt Henrik Kvandahl museet Sametingsrådet ser det som positivt at Várdobáiki søker samarbeid om kartlegging , dokumentasjon og formidling av Henrik Kvandahls arbeid .
Evttohus 11 : Ovdaprošeakta Henrik Kvandahl museii Sámediggeráđđi atná positiivan go Várdobáiki ohcá ovttasbarggu Henrik Kvandahla barggu kártemii , duođašteapmái ja gaskkusteapmái .
Sametingsrådet ser også at det er potensial for at dette samarbeidet inkluderer formidling og forvaltning av arbeidene etter den samiske pioneren Henrik Kvandahl .
Sámediggeráđđi oaidná maiddái ahte dát ovttasbargu sáhttá maiddái vuolggahit sámi ovddasmanni Henrik Kvandahla bargguid gaskkusteami ja hálddašeami .
I Sametingets budsjett er det avsatt midler til ulike formål som fordeles etter søknad .
Sámedikki bušeahtas leat várrejuvvon ruđat sierranas ulbmiliidda ja dat juogaduvvojit ohcama vuođul .
En søknad med prosjektbeskrivelse vil bli vurdert ut fra de prioriteringene som foreligger .
Ohcan mas lea prošeaktačilgehus árvvoštallojuvvo dalle gustojeaddji vuoruhemiid vuođul .
Målgruppen for dette voksenopplæringsprogrammet er alle ikke-samisktalende samer i et vidt geografisk område , og spesielt i de områder hvor fornorskningen har skadet mest .
Dán rávesolbmuid oahpahusprográmma ulbmiljoavkun lea buot sápmelaččat geat eai hála sámegiela viiddes geográfalaš guovllus ja erenoamážit dain guovlluin gos dáruiduhttin lea dagahan stuorámus vahágiid .
Dette voksenopplæringsprogrammet skal tilpasses lokale behov .
Dát rávesolbmuid oahpahusprográmma galgá heivehuvvot báikkálaš dárbbuide .
Samisk høgskole har i dag samarbeid med nesten alle språksentrene , som skal bistå i den praktiske gjennomføringen .
Sámi allaskuvla bargá dál ovttas measta buot giellaguovddážiiguin mat galget veahkehit geavatlaš čađahemiin .
Dette tilbudet er primært et tilbud hvor ikke-samisktalende skal få trening i å snakke samisk .
Dát fálaldat lea vuosttažettiin dakkár fálaldat mas sii geat eai hála sámegiela , galget beassat hárjehallat hállat sámegiela .
Tilbudet er på grunn- og videregående nivå .
Dát fálaldat lea vuođđo- ja joatkkaoahppodásis .
Sametinget ser at videre språktrening etter gjennomført kurs er viktig .
Sámediggi oaidná ahte viidáset giellahárjehallan maŋŋá kurssa lea deaŧalaš .
Sametinget vil i sin melding om opplæring drøfte hvordan en best kan tilrettelegge for samiskspråklige møteplasser , der det kan være mulighet for å praktisere og videreutvikle det samiske språket .
Sámediggi áigu oahpahusdieđáhusastis mii dál biddjojuvvo ovdan , árvvoštallat mo buoremusat sáhttá láhčit dilálašvuođaid deaivvadansajiide gos sáhttá geavahit ja viidáseappot ovddidit sámegiela .
Dette vil også bli mer omtalt i språkmeldingen .
Dát áimmahuššojuvvo eanet gielladieđáhusas .
Det samiske samfunnet trenger økt rekruttering av samisktalende studenter , det er også viktig at Samisk høgskole også tilrettelegger for at ikke samisktalende skal kunne kvalifisere seg til å bli samisktalende og få muligheter til å ta samiskspråklig høyere utdanning .
Sámi servodat dárbbaša eanet sámegielat studeanttaid , lea maiddái deaŧalaš ahte Sámi allaskuvla maiddái láhčá dilálašvuođaid dasa ahte maiddái sii geat eai hála sámegiela , galget sáhttit šaddat sámegielagin ja oažžut vejolašvuođaid váldit sámegielat alit oahpu .
Forslag 13 : Gi eldre og langtidssyke pasienter en mer innholdsrik hverdag basert på sitt språk og kultur Sametingets hovedmål er å sikre et helse- , sosial- og omsorgstilbud til det samiske folket .
Evttohus 13 : Háhkat boarrásiidda ja guhkitáiggi buhcciide árgabeaivvi mas lea sisdoallu huksejuvvon iežaset giela ja kultuvrra nala Sámedikki váldomihttomearri lea sihkkarastit dearvvašvuođa- , sosiála- ja fuolahusfálaldaga sámi álbmogii .
Det vil si at tilbudet skal tilpasses den samiske befolkningens behov .
Dat mearkkaša ahte fálaldat galgá heivehuvvot sámi álbmoga dárbbuide .
Dette forutsetter blant annet helse- , sosial- og omsorgspersonell over hele landet gis opplæring i samisk språk- og kultur , videre at mål forankres i styringsdokumenter og at tiltak utarbeides og gjennomføres i tjenesten .
Eaktun lea earret eará ahte dearvvašvuođa- , sosiála- ja fuolahusbargit miehtá riikka ožžot oahpu sámi gielas ja kultuvrras , viidáseappot ahte mihttomearit čadnojuvvojit stivrendokumeanttaide ja ahte doaibmabijut ráhkaduvvojit ja čađahuvvojit bálvalusas .
Helse- og sosialtjenestene i Norge er lovpålagte tjenester underlagt statens ansvar , der kommunene er ansvarlig for primærhelsetjeneste og regionale helseforetakene for sykehusene og spesialisthelsetjenesten .
Dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusat leat stáhta ovddasvástádusa vuođul geatnegahttojuvvon lága bokte Norggas , mas gielddain lea ovddasvástádus vuođđodearvvašvuođabálvalusas ja regionála dearvvašvuođadoaimmain buohcceviesuin ja spesialistadearvvašvuođabálvalusas .
Sametingets rolle i tjenestetilbudene er å vise hva som er samers behov og påse at samiske rettigheter etterleves .
Sámedikki rolla bálvalusfálaldagain lea čájehit mat sápmelaččaid dárbbut leat ja gozihit ahte sámi vuoigatvuođat ollašuhttojuvvojit .
Sametinget har og jobber stadig imot flere nivåer og aktører for å sikre at samiske eldre i omsorgsboliger , på sykehjem og på sykehus skal få kulturtilpasset pleie , omsorg og behandling .
Sámediggi lea bargan ja bargá ain ollu dásiid ja oassálastiid ektui sihkkarastin dihtii ahte sámi boarrásat fuolahusásodagain , buohcceruovttuin ja buohcceviesuin galget oažžut kultuvrii heivehuvvon divššu ja fuolahusa .
Dette skjer gjennom dialog , konsultasjoner og samarbeid med sentrale myndigheter , kommuner , fylkeskommuner og andre relevante aktører som er ansvarlige fra overordnede føringer og lovgivning til gjennomføring av tjenestetilbudet .
Dat dáhpáhuvvá gulahallama , konsultašuvnnaid ja ovttasbarggu bokte guovddáš eiseválddiiguin , gielddaiguin , fylkkagielddaiguin ja eará guoskevaš oassálastiiguin main lea ovddasvástádus bajimus láidestusain ja láhkaaddimis bálvalusfálaldaga čađaheami oktavuođas .
I tillegg har Sametinget i en årrekke bevilget helse- og sosialtjenestene i kommuner og andre aktører tilskudd til prosjekter med mål å fremme kunnskap om samisk språk og kultur i hjelpetilbudet .
Dasa lassin lea Sámediggi máŋggaid jagiid juolludan ruđa gielddaid dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid ja eará oassálastiid prošeavttaide , maid ulbmil leamaš ovddidit máhtu sámi giela ja kultuvrra birra veahkkebálvalusas .
Evaluering av Sametingets prosjektmidler tildelt mellom 2001-2007 viser da også at tilskuddene har hatt en god effekt på kunnskapen om og forståelsen for samisk kultur og språk i helse og sosialtjenesten , og da spesielt i eldreomsorgen og i geriatrien .
Daid prošeaktaruđaid árvvoštallan maid Sámediggi lea juolludan 2001-2007 , čájeha ge ahte doarjagiin lea leamaš buorre ávki máhttui ja áddejupmái sámi kultuvrra ja giela birra dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusas , ja erenoamážit boarrásiidfuolahusas ja geriatriijas .
Det er i år blant annet innvilget tilskudd til to prosjekter ved Nasjonalt utviklingssenter for sykehjemstjenester til den samiske befolkningen .
Dan jagi lea earret eará juolluduvvon doarjja guovtti prošektii Sámi álbmoga buohcceruoktobálvalusaid nationála ovddidanguovddážis .
Det er til utgivelse av bok med artikler om samiske pasienters møte med pleie og omsorgsarbeidere i kommune helsetjenesten og til prosjektet " Styrking av samiske mattradisjoner på sykehjem og heldøgnsboliger der samiske pasienter bor . "
Nubbi lea almmuhit girjji mas leat artihkkalat dan birra mo sámi buohccit vásihit deaivvadeami gieldda dearvvašvuođabálvalusa dikšo- ja fuolahusbargiiguin ja nubbi fas prošektii sámi borramušvieruid nannen buohcceruovttuin ja birrajándorásodagain gos sámi buohccit ásset .
Sametinget har dessuten sammen med Karasjok kommune bidratt til opprettelse av Nasjonalt utviklingssenter for sykehjemstjenester til den samiske befolkningen .
Sámediggi lea maiddái ovttas Kárášjoga gielddain veahkehan ásahit Sámi álbmoga buohcceruoktobálvalusaid nationála ovddidanguovddáža .
Dette er et 5-årig prosjekt med oppstart i 2011 , der hovedoppgaven er å være pådriver for kunnskap og kvalitet og tilrettelegge for sykehjemstjenester til den samiske befolkningen .
Dat lea 5-jagi prošeakta mii álggahuvvui 2011:s , man váldobargamuššan lea áŋgiruššat máhtuin ja kvalitehtain ja láhčit buohcceruoktofálaldagaid sámi álbmogii .
Ett av tiltakene i 2011 er at kommuner i samisk språkforvaltningsområdet skal jobbe med å etablere gode tilrettelagte tjenester innenfor sitt hvert sitt temaområde .
Okta jagi 2011 doaibmabijuin lea ahte sámegiela hálddašanguovllu gielddat galget bargat ásahemiin buriid heivehuvvon bálvalusaid iežaset fáddásurggiin .
Det er valgt åtte temaområder : Terminalpleie , Smertelindring , Tradisjonell samisk behandling , Slektsforhold , Reminisensarbeid , Forståelse av sykdom og helse , Kost og ernæring / underernæring , Tillitsskapende arbeid .
Gávcci fáddásuorggi leat válljejuvvon : Termináladikšu , Bávččasváidudeapmi , Árbevirolaš sámi dikšun , Fuolkevuohta , Reminiseansabargu , Dávvaid ja dearvvašvuođa ádden , Borramuš ja biebmu , / váilebiebman Luohttámušduddjon .
Når det gjelder samisk kulturtilpasset omsorgs- og aktivitetstilbud på sykehus er det helseforetakene som er ansvarlig for dette .
Dearvvašvuođadoaimmain dat lea ovddasvástádus sámi kultuvrii heivehuvvon fuolahus- ja doaibmafálaldagas .
Sametinget har årlig konsultasjoner med helse- og omsorgsdepartementet om oppdragsdokumenter til helseforetakene i forhold til sikring av samiske behov og rettigheter .
Sámedikkis leat jahkásaš konsultašuvnnat dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanttain dearvvašvuođadoaimmaid bargamušdokumeanttaid hárrái dan ektui ahte sihkkarastit sámi dárbbuid ja vuoigatvuođaid .
Videre har Sametinget vært i konsultasjoner om selve Samhandlingsreformen og den nye lovgivningen som følger av dette .
Viidáseappot lea Sámedikkis leamaš konsultašuvnnat ieš dan Ovttasdoaibmanođastusa birra ja ođđa láhkaaddima birra mii das čuovvu .
Sametingsrådet hadde sett at dagens helse- og omsorgstjeneste både på kommunalt nivå og på regionalt nivå hadde hatt mer kulturtilpasset tjenestetilbud til samiske eldre .
Sámediggeráđđi lea oaidnán ahte dálá dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusas sihke gieldda ja regionála dásis lea buorebut kultuvrii heivehuvvon bálvalusfálaldat sámi boarrásiidda .
Rådet vil derfor også i fremtiden søke å satse på ulike tiltak for at samiske eldre uansett i landet skal få ivaretatt deres språk og kultur og slik bevare samiske eldres egenverd og livskvalitet .
Danne áigu Ráđđi maiddái boahtteáiggis áŋgiruššat iešguđet doaibmabijuiguin vai sámi boarrásiid giella ja kultuvra fuolahuvvo , beroškeahttá gos riikkas dal orošedje , vai sámi boarrásiid iešárvu ja eallinkvalitehta fuolahuvvo .
Forslag 14 : Handlingsplan for samiske kyst og fjordområder Sametingsrådet har gjennom konsultasjonsordningen som ble formalisert og vedtatt i 2005 hatt en økende samhandling og kontakt med offentlige myndigheter .
Evttohus 14 : Doaibmaplána sámi riddo- ja vuotnaguovlluide Sámediggeráđis lea dan konsultašuvdnaortnega bokte mii formaliserejuvvui ja dohkkehuvvui 2005:s , leamaš eanet ja eanet ovttasdoaibman ja gulahallan almmolaš eiseválddiiguin .