pere/sami_parallel huggingface dataset:
Forsvarsministeren understreker at den takk han retter til de som i dag tjenestegjør i Faryab også rettes til deres forgjengere .
Suodjalusministtar deattasta , ahte go son giitá Faryaba bargiid , de giittus fátmmasta maiddái daid olbmuid , geat barge doppe ovdal .
Forsvarsminister Eide takker de norske soldatene ( Stian Lysberg Solum , Forsvaret )
Suodjalusministtar Eide giitala norgga soalddáhiid ( Stian Lysberg Solum , Suodjalus )
- Jeg vil rette en stor og ektefølt takk til alle de som tjenestegjør i dag , samt alle som har tjenestegjort i årene som har gått .
- Háliidan olles váimmuin giitit buohkaid , geat leat bálvalusas dál , ja buohkaid , geat jagiid áigge leat bálvalan .
De har gjort en formidabel innsats for Norge og storsamfunnet .
Sii leat bargan ereliiggán buori barggu Norgga ja stuorraservodaga ovdii .
Aller mest går mine tanker til de tapre soldatene vi har mistet , til deres familie og nærmeste , og til alle de som har kommet hjem med fysiske eller psykiske arr fra innsatsen i Faryab , sier Eide .
Liggosamos jurdagat mannet oavánis soalddáhiidda , geat eai leat šat min gaskkas , sin bearrašiidda ja lagamusaide , ja buohkaide geat leat ožžon fysihkalaš dahje psykihkalaš háviid Faryaba barggus , Eide dadjá .
Norge fortsatt i Afghanistan ISAF konsentrerer nå innsatsen om de store befolkningssentrene og de viktigste transportrutene .
Norga joatká ain Afganistanas ISAF čohkke dál návccaid guovddášbáikkiide , main leat ollu ássit , ja mávssoleamos johtolagaide .
Avviklingen av den norsk-ledede PRT Maimana er en del av denne strategien .
Norgga jođihan PRT Maimana doaimmaid loahpaheapmi gullá dan strategiijai .
Norge vil nå konsentrere sin innsats i Mazar-e-Sharif og Kabul .
Norga čohkke dál áŋgiruššamis Mazar-e-Sharifii ja Kabulii .
- Vi vil videreføre spesialstyrkenes svært vellykkede trening av det afghanske politiets beredskapsstyrke i Kabul .
- Min spesiálajoavkkut hárjehahttet ain Afganistana politiija gearggusvuođajoavkkuid Kabulas , dainna mii leat lihkostuvvan bures .
Vi stiller også med personell til en felles nordisk-latvisk enhet som skal trene opp afghansk politi i Mazar-e-Sharif , og et C-130J Hercules transportfly vil være på plass og stilles til ISAFs rådighet i løpet av få uker , sier forsvarsministeren .
Mis leat maid ain bargit Davviriikkaid ja Latvia oktasaš ovttadagas , mii hárjehahttá Afganistana politiija Mazar-e-Sharifas , ja C-130J Hercules fievrridangirdi lea guovllus ja ISAF joavkkuid geavahusas moatti vahku siste , suodjalusministtar dadjá .
Norge vil være militært til stede i Afghanistan helt fram til utgangen av 2014 .
Norgga militeara joavkkut leat Afganistanas gitta 2014 lohppii .
Etter dette vil vi , sammen med NATO , bistå i visse rådgivnings- og opplæringsfunksjoner , men på et betydelig lavere nivå enn i dag .
Dan maŋŋá mii áigut NATO olis doarjut dihto rávven- ja oahpahandoaimmaid , muhto eat šat seammá viidát go dál .
Samtidig viderefører vi den sivile bistanden på et høyt nivå .
Seammás mii joatkit siviila doarjaga alla dásis .
Økonomisk støtte til driften av de afghanske sikkerhetsstyrkene vil fortsette i hvert fall fram til 2017 .
Afganistana sihkarvuođajoavkkuid dorjot ruđalaččat ain jo 2017 rádjái .
Nr. : 21/11
Nr. : 21/11
Fremmer Norges første stortingsmelding om kvalitet og pasientsikkerhet
Ovddida Norgga vuosttaš stuorradiggedieđáhusa kvalitehta ja pasieantadorvvolašvuođa birra
Regjeringen vil bedre kvaliteten i helsetjenesten .
Ráđđehus áigu buoridit kvalitehta dearvvašvuođabálvalusas .
Det aller viktigste for styring av helsetilbudet er resultatene av behandlingen .
Dat mii lea buot deháleamos dearvvašvuođafálaldagaid stivrejumis leat divššu bohtosat .
Regjeringen vil derfor i 2012 fremme Norges første stortingsmelding om kvalitet og pasientsikkerhet i helse- og omsorgstjenesten .
Ráđđehus áigu danin jagi 2012 ovddidit Norgga vuosttaš stuorradiggedieđáhusa kvalitehta ja pasieantadorvvolašvuođa birra dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusas .
De siste årene er det betydelig bedret overlevelse for mange pasientgrupper .
Maŋimus jagiid ollu pasieantajoavkkuid gaskkas eanet ellet guhkibut dávdadálkkodeami olis .
Denne meldingen skal legge grunnlaget for arbeidet i årene fremover .
Dát dieđáhus galgá geavahuvvon vuođđun čuovvovaš jagiid barggus .
- Vi har fått til gode resultater i norsk helsevesen , men det er rom for å bli enda bedre .
- Mii lea olahan buori bohtosiid norgga dearvvašvuođabálvalusas , muhto lea gal vejolaš ain eanet buoridit .
Det viktigste for pasientene er kvaliteten på behandlingen .
Dat mii pasieanttaide lea dehálaš lea divššu kvalitehta .
Vi må derfor måle kvalitet og gjøre resultatene tilgjengelig for alle .
Mii fertet danin mihtidit kvalitehta ja láhččet bohtosiid olámuttos buohkaide .
Kvalitet blir da mer sentralt blant annet i styringen av sykehusene .
Dalle kvalitehta šaddá eanet guovddážis earret eará buohcceviesuid stivrejumis .
Overlevelse , pasienttilfredshet , uønskede hendelser og komplikasjoner er eksempler på hva vi vil måle .
Eallin , pasieantaduhtavašvuohta , sávatmeahttun dáhpáhusat ja váttisvuođat lea ovdamearkkaid das maid mii áigut mihtidit .
Vi vil se på hvordan disse resultatene kan brukes til å bedre pasientbehandlingen , sier statsminister Jens Stoltenberg .
Mii áigut geahččat movt dát bohtosat sáhttet geavahuvvot pasieantadivššu buorideames , dadjá stáhtaministtar Jens Stoltenberg .
- Det skal etableres kvalitetsregistre for eksempel innen kreft og andre områder for å skaffe bedre kunnskap .
- Buorideames máhtolašvuođa de galgá omd. boras ja eará surggiin ásahuvvot kvalitehtaregisttar .
For 20 år siden overlevde under halvparten fem år etter en kreftdiagnose , nå er det nesten to tredjedeler , sier Stoltenberg .
20 jagi dás ovdal de vuolil bealli borasbuhcciin elle vihtta jagi maŋŋil go ožžo borasdiagnosa , ja dál ges váile guokte goalmmádas oassi , lohka Stoltenberg .
Måling av kvalitet vil gi brukerne støtte til informerte valg om behandlingssted og befolkningen generelt bedre innsikt i helsetjenesten
Mihtideames kvalitehta de geavaheaddjit ožžot veahki válljet dikšunbáikki ja álbmogii lea láhččojuvvon buoret diehtu dearvvašvuođabálvalusa birra .
Han understreker videre at systematisk arbeid med kvalitet og pasientsikkerhet er et sentralt element i samhandlingsreformen og viktig for å lykkes med å realisere nasjonale helsepolitiske mål til beste for hele befolkningen .
Viidáset son deattuha ahte systemáhtalaš bargu kvalitehtain ja pasieantadorvvolašvuođain lea guovddážis ovttasdoaibmanođastusas ja lea dehálaš vai lihkostuvvat duohtandahkamis našunála dearvvašvuođapolitihkalaš mihttomeriid mii lea ávkin olles álbmogii .
- Vi ønsker å få en varig god pasientsikkerhetskultur , og legge til rette for et læringssystem for meldte skader .
- Mii háliidat buori pasieantadorvvolašvuođa dilálašvuođa , ja láhččet vuogádaga mas oahppat dieđihuvvon vahágiin .
Det avgjørende at vi lærer av feil hvis vi skal gjøre behandlingen tryggere .
Lea mearrideaddjin ahte mii oahppat meattáhusain jus galgat dagahit divššu dorvvoleabbon .
Derfor vil Regjeringen fremme lovforslag for Stortinget å lovfeste kravene til systematisk kvalitets- og pasientsikkerhetsarbeid i hele helse- og omsorgstjenesten denne våren , sier helse- og omsorgsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen .
Danin áigu ráđđehus ovddidit láhkaárvalusa Stuorradiggái ja lágain gáibidit systemáhtalaš kvalitehta- ja pasieantadorvvolašvuođabarggu olles dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusas dán giđa , dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Anne-Grete Strøm-Erichsen .
Regjeringen har allerede satt fokus på pasientsikkerhet gjennom pasientsikkerhetskampanjen » I trygge hender ” som ble lansert av helse- og omsorgsministeren 27. januar .
Ráđđehus lea juo čalmmustahttán pasieantadorvvolašvuođa pasieantadorvvolašvuođakampánjjain » Dorvvolaš hálddus ” man dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar almmuhii ođđajagimánu 27 .
Målet med kampanjen er å redusere antall pasientskader .
Ulbmil kampánjjain lea geahpidit pasieantavahágiid logu .
- Det er også igangsatt arbeid med å utvikle nasjonale kvalitetsindikatorer , som inngår i et internasjonalt samarbeid .
- Mii leat maiddái bargamin ovdánahttimis našunála kvalitehtamearkkaid , mat leat oassin riikkaidgaskasaš ovttasbarggus .
Over tid vil dette gi oss informasjon om utviklingen både nasjonalt og internasjonalt , sier Strøm-Erichsen .
Áiggi mielde dás oažžut dieđuid ovdáneami birra sihke našunalalaččat ja riikkaidgaskasaččat , lohká Strøm-Erichsen .
I forslag til ny kommunal helse- og omsorgslov foreslås det å lovfeste kravene til systematisk kvalitets- og pasientsikkerhetsarbeid i hele helse- og omsorgstjenesten og å stille nasjonale kvalitets- og funksjonskrav til fastlegetilbudet .
Ođđa suohkaniid dearvvašvuođa- ja fuolahuslága evttohusas árvaluvvo lága bakte bidjat gáibádusaid dearvvašvuođa- ja fuolahussuorggi systemáhtalaš kvalitehta- ja pasieantadorvvolašvuođabargui ja bidjat našunála kvalitehta- ja doaibmagáibádusaid fástadoavttirfálaldahkii .
Sigbjørn Hølmebakk :
Sigbjørn Hølmebakk :
Karasjoks lokale pave
Kárášjoga báikkálaš páva
Sigbjørn Hølmebakk ( Foto utlånt av Arnstein Hølmebakk )
Sigbjørn Hølmebakk ( Gova luoikan Arnstein Hølmebakk )
Striden om samisk språk i skolen har vært hardere i Karasjok enn noen andre steder , og særlig skarp var den rundt 1960 .
Nággu oččodit skuvlii sámegiela lea leamaš garrasat Kárášjogas go gostege eará guovlluin , ja dat lei erenoamáš garas 1960 áiggiid .
I Samisk skolehistorie 1 brakte vi Sigrunn Rønbecks minner fra denne tida og noen sitater fra Hans Rønbeck .
Sámi skuvlahistorjjá vuosttaš girjjis buvttiimet Sigrunn Rønbecka muittuid dán áiggis ja moadde sitáhta Hans Rønbeckas .
Her har vi funnet fram et dokument fra 1959 som skildrer språkstriden fra et motsatt synspunkt .
Dál gis leat gávdnan čállosa 1959:s mii muitala giellanákku birra nuppi oaidnin sajis .
Artikkelen Karasjoks lokale pave , som er skrevet av forfatteren Sigbjørn Hølmebakk , blei trykt som kronikk i Dagbladet 25.06.1959 .
Karasjoks lokale pave-artihkkalis , man girječálli Sigbjørn Hølmebakk lea čállán , almmustahttui kronihkkan Dagbladetis 25.06.1959 .
Den er også trykt i essaysamlinga Hundevakt Grålysning , som kom ut i 1974 .
Dat lea maiddái almmustahtton Hundevakt Grålysning-essayčoakkáldagas , mii ilmmai 1974:s
Sigbjørn Hølmebakk ( 1922–81 ) var født i Flekkefjord og bodde mesteparten av livet i Oslo .
Sigbjørn Hølmebakk ( 1922–81 ) riegádii Flekkefjordas ja ásai eanaš áiggi Oslos .
Han bodde et par år i Finnmark , mest i Vadsø .
Son orui moadde jagi Finnmárkkus , eanaš áiggi Čáhcesullos .
Hølmebakk skreiv både noveller , romaner , skuespill og ei ungdomsbok .
Hølmebakk čálii sihke noveallaid , románaid , čájálmasaid ja nuoraidgirjji .
Romanen Fimbulvinteren , om raseringa av Finnmark 1944 , blei filmatisert under tittelen Brent jord .
Fimbulvinteren – romána mii gieđahalai Finnmárkku boaldima ja bilidemiid 1944:s , ráhkaduvvui filbman , man namma šattai Brent jord .
Hølmebakk var aktiv i avisa Orientering og en av initiativtakerne til stiftinga av Sosialistisk Folkeparti .
Hølmebakk lei aktiiva Orientering-áviissas ja son lei okta dain , geat álggahedje Sosialisttalaš Álbmotbellodaga ( Sosialistisk Folkeparti ) .
Det ville være feilaktig å tro at kampen om samnorsken er vårt eneste språkproblem i dag .
Lea boastut navdit ahte oktasašdárogiela nággu lea min áidna giellačuolbma dál .
Men likevel er striden minst like forbitret , selv om den foregår i det stille .
Muhto datte lea nággu seamma vaššái , vaikko dát ii gulustuva gosage .
Samene er et stillfarende folk , og det er nettopp om det samiske språk at striden pågår .
Sámit eai lea guhkásgullojeaddjit , ja sámegiella leage riidofáddán .
Men språkstriden er bare det ytre tegn , frontlinjen i en kamp hvor større ting står på spill .
Muhto giellanággu lea dušše olgguldas mearka , dat dat vuojiha doaru stuorát fámuid vuostá .
Til syvende og sist er det et spørsmål om samenes være eller ikke være , om de skal fortsette som egen folkegruppe med sitt språk , sin særegne kultur og tradisjon , eller om denne minoritet skal opphøre å eksistere .
Loahpaloahpas leage jearaldat ahte lea go sápmelaččain mihkkege doaivagiid , galget go sii šat sáhttit eallit sierra álbmogin mas lea sierra giella , sierralágan kultuvra ja árbevierut , vai galgá go dát unnitloguálbmot luohpat leahkimis sierra álbmogin .
En finner samer blant de ivrigste fornorskningstilhengere , på samme måte som nordmenn ofte er de beste talsmenn for samisk språk og kultur .
Maiddái leat sápmelaččat daid searvvis , geat áŋgirepmosit barget dáruiduhttimiin , seamma láhkai go norgalaččatge dávjá leat sámi giela ja kultuvrra bisuhanbarggu áŋgiris ovddasmannit .
Men grenselinjen er likevel klar nok , og sterkt forenklet ser den slik ut :
Muhto rádjá gal lea datte čielggas , ja hirbmadit álkiduvvon , de dat lea dákkár :
Bare på denne måte har de muligheter til å hevde seg på like fot .
Dušše dán láhkai lea sis vejolašvuohta birgehaddat seamma dásis .
Derfor er det en livsbetingelse at det samiske språk blir holdt i hevd .
Danin lea sin eallineaktu ahte sámegiella doalahuvvo .
Motparten mener at dette er romantisk ønsketenkning .
Nubbi joavku gis oaivvilda ahte dát lea dušše románttalaš háliidus .
Samene er nordmenn , og de må ta konsekvensen av det .
Sápmelaččat leat norgalaččat , ja sii fertejit dan dohkkehit .
Samisk språk og kultur er bare en hindring som helst bør ryddes av veien .
Sámi giella ja kultuvra leat dušše hehttehussan , ja man gal berre duvdilit eret .
Kast koften og komagen på bålet , glem at du er same , og fram for alt : glem ditt samiske språk , så skal du være min bror og du skal lenge leve i landet !
Bálkes gávtti ja čázehiid dollii , vajáldahte ahte leat sápmelaš , ja deaŧaleamos : vajáldahte sámegielat , don dalle beasat leahkit mu vielljan ja don beasat eallit guhká dán riikkas !
Det har seg slik at i Karasjok – samenes hovedstad – skal planene om den linjedelte 9-årige skole nå settes i verk .
Lea áddehahtti ahte lea vuosttažettiin skuvllas gos dát nággu oidno buoremusat , ja dál gis ođđa skuvlaláhka lea suhttadan olbmuid .
I Karasjok er det også planlagt en reindriftslinje ( R-linjen ) som særlig er beregnet på fjellsamene .
Oahppit besset vázzit guđa jagi álbmotskuvlla ja golmma jagi suorgejuhkkojuvvon nuoraidskuvlla .
Samisk språk vil her også få en stor plass .
Sámegiella oažžu dás stuorra saji .
Mannen som har utarbeidet undervisningsplanene for reindriftslinjen , er lærer Bjørn Aarseth , som i ti år har vært lærer i Karasjok kommune .
Almmái , gii lea ráhkadan boazodoallosuorggi oahppoplánaid , lea oahpaheaddji Bjørn Aarseth , gii logi jagi lea bargan Kárášjoga gieldda oahpaheaddjin .
Da stillingen som undervisningsleder ved ungdomsskolen ble lyst ledig , var han en av søkerne .
Dalle go nuoraidskuvlla oahpahusjođiheaddjivirgi almmuhuvvui rabasin , de lei son okta , gii ozai dasa .
I Karasjok er dette ensbetydende med å falle i unåde hos bygdas mektigste mann – Hans Rønbeck .
Kárášjogas dat mearkkašii ahte beassá dovdat báikki fámoleamos albmá – Hans Rønbecka – vuostehágu .
Den som ikke kjenner Hans Rønbeck i Karasjok , har aldri satt sine ben i Karasjok .
Dat , gii ii dovddaš Hans Rønbecka Kárášjogas , son gal ii leat goassege fitnan Kárášjogas .
Det er umulig å gi ham noen titel , han innehar så mange verv at det er vel bare ham selv som kan holde rede på dem alle .
Sutnje lea hui váttis addit virgenamahusa , sus ledje nu ollu doaimmat ahte dáidá dušše son ieš gii diehtá man ollu ledje oktiibuot .
Tidligere var han kommunens kontorsjef , men måtte gi avkall på denne stilling da de mange ombud truet med kommunal forstoppelse .
Ovdal lei son gieldda kántorhoavda , muhto fertii cealkit dán virggi eret go su máŋga doaimma áite gielddalaš buđđosemiin .
Nå er han bl. a. likningssjef , og først og fremst formann i Karasjok Arbeiderparti , som har en sterk stilling i bygda .
Dál son lea ee. livnnethoavda , ja vuosttažettiin Kárášjoga Bargiidbellodaga ovdaolmmoš , bellodat mas lea stuorra fápmu báikkis .
Mange medgir at han er en dyktig mann , flere klager over den makten han har fått , mens alle er enige om at han er « fornorskningens » mest rabiate talsmann i hele Finnmark fylke .
Ollugat mieđihit ahte son lea čeahpes almmái , muhtumat váidalit go sus lea dat fápmu mii sus lea , ja buohkat leat ovttaoaivilis ahte son lea « dáruiduhttima » goaddáseamos ovddasmanni olles Finnmárkku fylkkas .
Han er medlem av skolestyret , hvor Arbeiderpartiet har flertall , og her dirigerer han sine tropper .
Son lea skuvlastivrra lahttu , ja das lea Bargiidbellodagas eanetlohku , ja doppe son stivre iežas veaga čavga gieđain .
Da stillingen som undervisningsleder ved ungdomsskolen skulle tilsettes , var lærer Aarseth den desidert beste kandidat .
Go nuoraidskuvlla oahpahusjođiheaddjivirgái galggai biddjot olmmoš , de dasa lei oahpaheaddji Aarseth buot buoremus evttohas .
Men Rønbeck anså ansettelsen av Aarseth som et alvorlig slag mot « fornorskningslinjen » , og med Arbeiderpartiets flertall i skolestyret , fikk han drevet igjennom et vedtak som stiller den meget omtalte lærernød i Finnmark i et noe merkelig lys .
Muhto Rønbecka mielas lei Aarseth heajumus mii sáhteš dáhpáhuvvat , go son sáhtii heađuštit « dáruiduhttináigumuša » , ja go Bargiidbellodagas lei eanetlohku skuvlastivrras , de son oaččui sin dahkat dakkár mearrádusa mii ii orron mangeláhkai soahpamin dan duohtavuhtii ahte Finnmárkkus duođaid váilo oahpaheaddjit .
Vedtaket lød : « Skolestyret anser ingen av søkerne kvalifisert , og foreslår derfor stillingen lyst ut på ny . »
Mearrádus čuojai ná : « Skuvlastivra ii ane ovttage ohcci dohkálažžan , ja evttoha almmuhit virggi ođđasit . » .
Mindretallet forlangte tilført protokollen at de anså lærer Aarseth fullt ut kvalifisert , men dette blir for meget for Rønbeck , den mektige mann .
Unnitlohku gáibidii lasihit beavdegirjái ahte sii gal atnet oahpaheaddji Aarsetha ollásit dohkálažžan , muhto dán ii duddon gal Rønbeck , fámolaš almmái .
I vill affekt forlanger han , uten å i samrå seg med sine partifeller , å få innført i protokollen at Aarseth manglet de personlige egenskaper som stillingen krevet .
Moaris son gáibidii , almmá jearakeahttá bellodatustibiinnis , lasihit beavdegirjái ahte Aarsethas váilot persovnnalaš iešvuođat , mat leat dárbbašlaččat dán virggis .
Men for en gangs skyld går samvittigheten foran partitukten , og her lider Rønbeck sitt første nederlag .
Muhto aiddo dán háve gal duvdila oamedovdu bellodatduorggaid eret , ja dál Rønbeck vuoittahallá vuosttaš geardde .
Partifellene nekter å gå med på denne grunnløse offentlige sjikane mot en mann som i ti år har arbeidet utrettelig for bygdas beste .
Bellodatustibat biehttalit mieđiheames dán láhkai almmolaččat oaguhit vigihis albmá , gii logi jagi lei gillilit bargan gildii buorrin .
For selv Rønbeck kan ikke skjule at Aarseth nyter stor anseelse i bygda , og han vet også at det knapt finnes den mann i landet som er bedre kvalifisert til stillingen enn nettopp lærer Aarseth .
Ii Rønbeckge sáhte čiegadit ahte Aarsetha atne alla árvvus báikkis , ja son diehtá maiddái ahte dán riikkas ii galgga báljo gávdnot almmái , gii lea eanet dohkálaš dán virgái go aiddo oahpaheaddji Aarseth .
I årevis har han arbeidet for å stå best mulig rustet som lærer , og hans utdannelse taler for seg selv .
Son lea ollu jagiid juohke láhkai ráhkkanan oahpaheaddjiámmáhii , ja su oahppu duođaštage dan .
Han har lærerskole , lærerhøyskole , bibliotekkurs , kurs i administrasjon , to kurs i Sverige der han studerte samiske skoleforhold , Idrettshøyskolen i Danmark og endelig har han i et Fulbrightstipendiat studert skoleforhold i språkblandede distrikter i Amerika , særlig i de områdene hvor indianerne danner språklige minoriteter .
Sus lea oahpaheaddjiskuvla , oahpaheaddjiallaskuvla , girjerájuskursa , hálddahuskursa , guovttevahkkosaš kursa Ruoŧas , gos son logai sámi skuvladilálašvuođaid birra , Valáštallanallaskuvla Danmárkkus ja son lea maiddái Fulbright-stipendiáhttan lohkan skuvladilálašvuođaid máŋggagielatguovlluin Amerihkás , erenoamážit dain guovlluin gos indiánat leat gielalaš unnitloguálbmogat .
Han snakker selvfølgelig også samisk .
Son máhttá dieđusge maiddái sámegiela .
Det er denne mann Karasjok skolestyre stempler som uskikket til undervisningsleder .
Dán albmá dat skuvlastivra cealká ahte ii dohkke doaibmat oahpahusjođiheaddjin .
Ved et tilfelle er skoleinspektøren i Karasjok avskåret fra å gi innstilling i saken , p. gr. a . slektskapsforhold med lærer Aarseth .
Dál ii sáhttán Kárášjoga skuvlainspektevra cealkit maidege áššái , go son lei oahpaheaddji Aarsetha fuolki .
Tilsynelatende kunne det se ut som Rønbeck hadde seiret .
Orui leamen nu ahte Rønbeck lei vuoitán .
Men heldigvis var det ikke alle som bøyet seg under partipisken .
Muhto lihkus eai buohkat vuollánan bellodatduorggaide .
Bygdekunstneren Per Hætta , som selv er same og fremtredende medlem av Karasjok Arbeiderparti , har kjempet med nebb og klør mot Rønbeck i denne saken .
Báikki dáiddár Per Hætta , gii ieš lea sápmelaš ja Kárášjoga Bargiidbellodaga guovddáš miellahttu , doarui bátnegáski Røndbecka vuostá .
Da han ikke fikk medhold i sitt lokale partilag , som Rønbeck behersker , søkte han hjelp utenfra .
Go ii ožžon beallásis iežas báikkálaš searvvi , man Rønbeck hálddašii , de fertii ohcalit veahki eará sajis .
I en stor artikkel , hvor han bl. a. belyser de vansker som møter samiske barn i skolen når de skal stå overfor en lærer hvis språk de ikke forstår , beskylder han Rønbeck for å motarbeide de samiske interesser og han roper et varsko mot Rønbecks partiterror .
Stuorra artihkkalis , mas son ee. čilge váttisvuođaid maid sámi mánát šaddet vásihit skuvllas go galget geahččalit gulahallat dakkár oahpaheddjiin , gean giela eai máhte , son sivahallá Rønbecka vuostálastit sámi beroštumiid ja son fuomášahttá mo Rønbeck vuortnuha bellodaga olis .
Det fatale er nå at Vest-Finnmark Arbeiderblad nekter å ta inn artikkelen , medmindre partiet har gitt den sin velsignelse .
Muhto vuorrástuvvá go Vest-Finnmark Arbeiderblad-áviisa ii dáhto almmuhit artihkkala , earret dalle jos bellodat nu suovvá dahkat .
Han har tidligere vært truet med å bli utstøtt av sitt parti på grunn av sine avvikende meninger , og nå henger eksklusjonsøksa igjen over hans hode .
Su leat ovdal jo áitán lihccut bellodatmiellahttun go sus leat earálágan oaivilat , ja dál vuot ii leat diehtu man guhká son birgeha iežas miellahttuvuođa .
Men opposisjonen har likevel båret frukt .
Muhto opposišuvdna lea datte váikkuhan juoga buorrái .
I et nytt skolestyremote led Rønbeck sitt annet nederlag .
Ođđa skuvlastivračoahkkimis Rønbeck šattai nuppe geardde vuoittahallat .
Etter fire timers opprivende debatt , fattet skolestyret vedtak om å beklage sin tidligere uttalelse .
Njealjediibmosaš garra ságastallama maŋŋá , skuvlastivra mearridii šállošit ovddeš cealkámušas .
Rønbeck unnlot riktignok å møte før avstemningen var foretatt og han uttalte etterpå at han ville stemt mot , men alle er klar over at dette bare var en tom manøvre for å dekke over tilbaketoget .
Rønbeck gal ii boahtán eisege dohko ovdal jienasteami ja maŋŋá son celkkii ahte son gal livččii jienastan vuostá , muhto buohkat dihte ahte dát ii lean go juotna su beales mo čiegadit geassádeami .
Når han lot det skje , var det kun fordi stillingen ellers sto i fare for å bli blokert av lærerorganisasjonene .
Go son divttii nu dáhpáhuvvat , de lei dušše danin go virggi sáhtte oahpaheaddjiorganisašuvnnat bissehit .
Jeg ankom til Karasjok umiddelbart etter at møtet var ferdig , og fikk dessverre ikke anledning til å følge debatten .
Mun bohten Kárášjohkii dalá maŋŋá čoahkkima , ja in beassan čuovvut ságastallama .
Det ble sterkt beklaget at Dagbladets korrespondent dukket opp i Karasjok på det nåværende tidspunkt , og til en viss grad kan en også forstå at partene nødig vil uttale seg .
Ii adnojuvvon buorren ahte Dagbladet korrespondeanta bođii Kárášjohkii aiddo dál , ja sáhttá gal muhtun muddui áddet manne bealit eai háliidan cealkit maidege .
Han nevner at det bare har vært faglige hensyn som har vært avgjørende for ham , og da jeg nevner Hættas artikkel , feier han det av med at ingen legger vekt på det Hætta sier .
Son dadjá ahte leat dušše fágalaš bealit mat leat leamaš deaŧalaččamusat sutnje , ja go namuhan Hætta artihkkala , de son dušše láhttestii ahte ii oktage beroš das maid Hætta dajaš .
Her vurderer han utvilsomt feil .
Dás son árvvoštallá áibbas boastut .
noen dager , sitter jeg igjen med inntrykket av at Hætta har sterk støtte , selv blant Arbeiderpartiets medlemmer .
Go lean leamaš moadde beaivvi Kárášjotguovllus , de lean vávján ahte Hætta dorjot ollugat , maiddái Bargiidbellodaga miellahtut .
Han snakker samenes sak , blir det sagt .
Son hállá sámiid ášši , dadjet doppe .
Ja , han har til og med nektet å diskutere den nye skoleloven for at det ikke skal bli kjent at samisk er oppført som undervisningsspråk .
Jo , son lea maid biehttalan ságastallamis ođđa skuvlalága birra vai mat ii šatta dovddusin ahte sámegiella lea biddjon oahpahusgiellan .
Men hva hjelper det at partiet og myndighetene i Oslo sier at vi samer skal få lov å lære vårt eget språk .
Muhto maid bat dat veahkeha go bellodat ja eiseválddit Oslos dadjet ahte mii sámit galgat beassat oahppat iežamet giela .
Her i Karasjok er det Rønbeck som bestemmer , og hvis noen vil si noe annet enn det han mener , må han gå til en høyreavis .
Dáppe Kárášjogas lea Rønbeck guhte mearrida , ja jos jo leaš muhtin geas leat eará oaivilat go sus , de son ferte mannat olgešbellodatáviisii .
Politikk er noe skitt !
Politihkka lea dušši !
Det er heller ikke så merkelig at en så dyktig mann som Rønbeck kan skape seg den sterke posisjon han har i dag .
Ii leat datge nu ártet ahte nu čeahpes almmái go Rønbeck sáhttá alcces láhčit nu nana dili go sus lea dál .
Det er en voldsom utvikling igang innen kommunen , bl. a. ligger Karasjok blant de beste i landet når det gjelder nyrydding .
Gielda dál ovdána juohke láhkai , omd. lea Kárášjohka buoremusaid searvvis riikkas gos eatnamiid barget .
Og sett med planøkonomiske øyne er det rimelig at samisk språk og kulturtradisjon blir sett på som en alvorlig hindring .
Go geahččá plánaekonomalaččat , de lea govttolaš sámegiela ja kulturárbbi atnit duođaid hehttehussan .
Et annet spørsmål spiller også inn – forholdet til de norske .
Lea maid eará gažaldagas sáhka – oktavuohta norgalaččaide .
Uten tvil føler mange samer seg underlegne , og det å bli tatt for norsk er ofte deres høyeste ønske , særlig hvis de kommer utenfor bygdas grenser .
Ii leat oppa eahpideamesge , ollu sápmelaččat dovdet iežaset vuolibun , ja sii sakka háliidit ahte earát galget sin navdit norgalažžan , erenoamážit go leat eará báikkiin .
Det er et gammelt ordtak her oppe : « En skal ikke rote så lenge i slekta før komagen stikker fram . »
Dološ sátnevájas dáppe leage : « Ii dárbbaš guhkás guorrat soga ovdalgo čázetnjunit ihtet . »
Den beste måten å skjule komagen på , er å lære seg norsk .
Buoremus vuohki čiehkat gámanjuniid , lea oahppat dárogiela .
Jeg har hørt mange historier om samer som er reist ut , som er blitt flirt av og gjort narr av , slik at de er tvunget til å reise tilbake til sine hjemplasser .
Lean gullan ollu muitalusaid sápmelaččaid birra , geat leat geahččalan fárret eará guovlluide , muhto geaid leat čaibman ja bilkidan , nu ahte leat šaddan fas máhccat ruovttubáikkiidasaset .
De som går inn for lærer Aarseth , mener at det beste botemiddel mot denne uforstand , nettopp ligger i å vekke samenes selvbevissthet .
Sii , geat dorjot oahpaheaddji Aarsehta , oaivvildit ahte ii leat eará vuohki fuomášahttit olbmuid , go boktit sámiid iešdiđolašvuođa .
Og det ser også ut som det samiske språk fortsatt holder seg levende .
Maiddái orru leamen nu ahte sámegiella ain riibá .
Selv om Rønbecks syn skulle seire og samiskundervisningen ble utryddet av skolen , vil det likevel gå mange generasjoner før de klarer å utrydde språket .
Vaikko vel Rønbecka oaidnu vuittešge ja sámegiel oahpahus heaittihuvvo skuvllas , de datte mannet máŋga buolvva ovdalgo nagodit jávkadit giela .
Hvis de noen gang klarer det . »
Jos jo goassege nagodežžet dan dahkat . »
Striden vil sikkert fortsette , både åpent og under overflaten .
Nággu dáidá joatkašuvvat , sihke oidnosis ja healmmi duohken .
Derfor blir valget av undervisningsleder ved Karasjok skole ikke bare en lokal feide , men et symptom og en retningsviser for utviklingen i hele vår nordligste landsdel .
Danin ii šatta Kárášjoga oahpahusjođiheaddji válljen dušše báikkálaš nággun , muhto mearkan ja láidesteaddjin dasa mo olles min davimus riikkaoassi ovdána .
Pensjonstrygden for sjømenn
Mearraolbmuid penšuvdnaoadju
Pensjonstrygden for sjømenn omfatter , etter hovedregelen , norske sjømenn og personer med fast bopel i Norge som er arbeidstakere på norskregistrerte skip .
Mearraolbmuid penšuvdnaoadju guoská , váldonjuolggadusa mielde , norgalaš mearraolbmuide ja olbmuide geain lea bistevaš orrunsadji Norggas ja geat barget logahallojuvvon norgalaš fatnasiin .
Pensjonstrygden for sjømenn er en egen lovbestemt offentlig tjenestepensjonsordning som er tilpasset folketrygden .
Mearraolbmuid penšuvdnaoadju lea sierra lágas mearriduvvon bálvaluspenšuvdnaortnet mii lea heivehuvvon álbmotodjui .
Ordningen har som hovedformål å yte sjømannspensjon ( alderspensjon ) mellom 60 og 67 år .
Ortnega váldoulbmil lea juohkit mearraolbmuid penšuvnna ( ahkepenšuvnna ) dan vuoigaduvvomiidda gaskal 60 ja 67 jagi .
Pensjonstrygden finansieres ved avgifter fra sjømenn og rederier og ved tilskudd fra staten .
Penšuvdnaoaju ruhtadit mearraolbmuid ja fanasfitnodagaid organisašuvnnaid divadat ja stáhta ruhtadoarjagat .
Trygden hører administrativt inn under Arbeids- og inkluderingsdepartementet ( fra 1.1.2006 ) .
Oadju lea hálddahusa dáfus Bargo- ja Searvadahttindepartementta vuolde ( ja lea leamaš nu ođđajagemánu 1. b. 2006 rájes ) .
Pensjonstrygden ledes av et styre med medlemmer fra sjømennenes og rederienes organisasjoner .
Penšuvdnaoaju jođiha stivra mas leat lahtut mearraolbmuid ja fanasefitnodagaid organisašuvnnain .
Administrasjonen , som er lokalisert i Oslo , har som hovedoppgave å innkreve pensjonsavgifter og å sørge for at sjømannspensjoner utbetales til alle berettigede til rett tid .
Dan hálddahus mii lea Oslos , galgá vuosttažettiin gáibidit penšuvdnadivadiid ja fuolahit ahte mearraolbmuid penšuvnnat máksojuvvojit buot vuoigaduvvomiidda rivttes áigái .
Avdelingsdirektør Bjørn Tørmo
Bargit ja gearggusvuohta
På personalområdet utfører fagenheten personal- og lønnspolitiske oppgaver , løpende personalforvaltning , ledelses- , kompetanse- og organisasjonsutvikling .
Fágajuogus bargá bargiiid- ja bálkápolitihkalaš bargguid , hálddaša bargiid , ja goziha jođihan , - gealbo- ja organisašuvdnaovddideami dađistaga .
Videre ivaretas administrative koordineringsoppgaver for departementsledelsen .
Dasa lassin galgá áimmahuššat hálddahuslaš koordinerenbargguid departemeantta jođihangotti ovddas .
I personalområdet inngår også oppfølging bruk / utvikling av departementets kontorlokaler og administrasjon av kontortekniske tjenester og rekvisita .
Bargiid áimmahuššamii gullá maid departemeantta kanturlanjaid geavaheapmi / ovddideapmi ja kanturteknihkalaš bálvalusaid ja dárbašiid bearran .
På beredskapsområdet koordinerer fagenheten strategi og mål for departementets beredskapsarbeid .
Gearggusvuođasuorggis koordinere fágajuogus strategija ja ulbmiliid mat gusket departemeantta gearggusvuođabargguide .
Nærings- og handelsdepartementet er et sentralt logistikk- / forsyningsdepartement .
Ealáhus- ja gávpedepartemeanta lea guovddáš logistihkka- / dárbašiidháhkandepartemeanta .
gjennomføre risiko og sårbarhetsanalyser innen departementets ansvarsområde bidra til å legge forholdene til rette for at næringslivet skal kunne fungere best mulig i krise- / krigssituasjoner
Juogus čuovvola dieid bargguid ná : Čađaha riska- ja rašesvuođaanalysaid departemeantta ovddasvástádussuorggis ja lea veahkkin láhčimen dilálašvuođaid nu ahte ealáhusat sáhttet buoremus lági mielde doaibmat heahte- / soahtediliin .
utvikle og vedlikeholde virkemidler for beredskapsarbeidet i nært samarbeid med næringslivet , andre departementer , fagetater og forsvaret
Ovddida ja bearráigeahččá gearggusvuođabargguid váikkuhangaskaomiid lagas ovttasbargguin ealáhusaiguin , eará departemeanttaiguin , fágaetáhtaiguin ja suodjalusain .
Fagenheten har også ansvar for å utvikle og vedlikeholde departementets kriseberedskap og sikkerhetsarbeid .
Fágajuhkosis lea maid ovddasvástádus ovddidit ja bearráigeahččat departemeantta heahtegearggusvuođa ja sihkarvuođabargguid .
Petroleumstilsynet
Petroleabearráigeahčču
Petroleumstilsynet ( Ptil ) skal legge premisser for og følge opp at aktørene i petroleumsvirksomheten holder et høyt nivå for helse , miljø , sikkerhet og beredskap og gjennom dette også bidra til å skape størst mulig verdier for samfunnet .
Petroleabearráigeahčču galgá eavttuid bidjat dasa ja fuolahit dan ahte petroleadoaimma oassálastit dollet alla dási dearvvašvuođa , birrasa , sihkkarvuođa ja gearggusvuođa dáfus ja dan bokte maiddái háhkat nu stuorra árvvuid servodahkii go vejolaš .
Petroleumstilsynet har ansvar for regelverk og tilsyn med helse , miljø og sikkerhet på sokkelen og enkelte anlegg på land .
Petroleabearráigeahčus lea ovddasvástádus njuolggadusain ja bearráigeahčus mat gusket dearvvašvuhtii , birrasii ja sihkkarvuhtii Norgga nannánjuolggis ja muhtin rusttegiin gáttis .
Tilsvarende som for Arbeidstilsynet gir utlendingsloven og allmenngjøringsloven Petroleumstilsynet ansvar og myndighet i forhold til tilsyn med lønns- og arbeidsvilkår for utenlandske arbeidstakere .
Olgoriikalaččaidláhka ja dáhppenláhka bidjet nu mo Bargobearráigehččui maiddái Petroleabearráigehččui ovddasvástádusa ja válddi gozihit olgoriikkalaš bargiid bálká- ja bargoeavttuid .
Petroleumstilsynet er et selvstendig , statlig tilsynsorgan , underlagt Arbeids- og inkluderingsdepartementet .
Petroleabearráigeahčču lea iehčanas stáhtalaš bearráigeahččoorgána mii lea biddjojuvvon Bargo- ja searvadahttindepartemeantta vuollai .
Tilsynet holder til i Stavanger , og er samlokalisert med Oljedirektoratet ( OD ) .
Bearráigeahču bargolanjat leat Stavangeris , ja dan gávdná seamma sajis go Oljodirektoráhta ( OD ) ge .
Plan- og finanskomiteen Møtebok 01/10
Plána- ja finánsalávdegoddi Čoahkkingirji 01/10
Tid : 09.02.2010 - 11.02.2010 Sted : Karasjok Saksliste
Áigi : 09.02.2010 - 10.02.2010 Báiki : Kárášjohka Áššelistu
Godkjenning av innkalling og saksliste Valg av saks- og skyggeordfører Sametingets årsmelding 2009 Revidering av forretningsorden
Gohččuma ja áššelistta dohkkeheapmi Ášše- ja suoivvanáššejođiheddjiid válljen Sámedikki 2009 jahkedieđáhus Čoahkkinortnega revideren
Tilstede
Čoahkkimis
Leder Sten Erling Jønsson , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ( Ap . )
Jođiheaddji Sten Erling Jønsson , Bargiidbellodaga sámediggejoavku ( Bb . )
Nestleder Ann-Mari Thomassen , Norske samers riksforbund ( NSR . )
Nubbijođiheaddji Ann-Mari Thomassen , Norgga sámiid riikasearvi ( NSR . )
Medlem Hilde Anita Nyvoll , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ( Ap . )
Lahttu Hilde Anita Nyvoll , Bargiidbellodaga sámediggejoavku ( Bb . )
Medlem Willy Ørnebakk , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ( Ap . )
Lahttu Willy Ørnebakk , Bargiidbellodaga sámediggejoavku ( Bb . )
Medlem Ragnhild Melleby Aslaksen , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ( Ap . )
Lahttu Ragnhild Melleby Aslaksen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku ( Bb . )
Medlem Aili Keskitalo , Norske samers riksforbund ( NSR . )
Lahttu Aili Keskitalo , Norgga sámiid riikasearvi ( NSR . )
Medlem Rolf Johansen , Norske samers riksforbund ( NSR . )
Lahttu Rolf Johansen , Norgga sámiid riikasearvi ( NSR . )
Medlem Jarle Jonassen , Norske samers riksforbund ( NSR . )
Lahttu Jarle Jonassen , Norgga sámiid riikasearvi ( NSR . )
Medlem og rådsmedlem ( visepresident ) Láilá Susanne Vars , Árja Permisjoner
Lahttu ja ráđđelahttu ( várrepresideanta ) Láilá Susanne Vars , Árja Permišuvnnat
Medlem Hilde Anita Nyvoll , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ( Ap ) .
Lahttu Hilde Anita Nyvoll , Bargiidbellodaga sámediggejoavku ( Bb ) .
Permisjon 10.02.10 fra 12.00 11.02.10 Medlem og rådsmedlem ( president ) Egil Olli , Arbeiderpartiets sametingsgruppe ( Ap ) .
Permišuvdna 10.02.10 dii. 12.00 rájes - 11.02.10 rádjai . Lahttu ja ráđđelahttu ( presideanta ) Egil Olli , Bargiidbellodaga sámediggejoavku ( Bb ) .
Permisjon 09.02.10 09.00 - 12.00 Medlem og rådsmedlem ( visepresident ) Láilá Susanne Vars , Árja .
Permišuvdna 09.02.10 dii. 09.00 - 12.00 . Lahttu ja ráđđelahttu ( várrepresideanta ) Láilá Susanne Vars , Árja .
Permisjon 09.02.10 09.00 - 12.00 Fra administrasjonen
Permišuvdna 09.02.10 dii. 09.00 12.00 . Hálddahusas
Sekretærer : Roy Amundsen og Ottar Guttorm Spørsmål til sametingsrådet og møtelederskapet
Čállit : Roy Amundsen ja Ottar Guttorm Gažaldagat sámediggeráđđái ja čoahkkinjođihangoddái
Komiteen hadde spørsmål til sametingsrådet i sak 003 Sametingets årsmelding 2009 og til møtelederskapet i sak 004 Revidering av forretningsorden .
Lávdegottis ledje gažaldagat sámediggeráđđái áššis 003 Sámedikki 2009 jahkedieđáhus ja čoahkkinjođihangoddái áššis 004 Čoahkkinortnega revideren .
Medlem i sametingsrådet Vibeke Larsen svarte på spørsmål i sak 003 Sametingets årsmelding 2009 .
Sámediggeráđi lahttu Vibeke Larsen vástidii gažaldagaide áššis 003 Sámedikki 2009 jahkedieđáhus .
Plenumsleder Jarle Jonassen og medlem av møtelederskapet Jørn Are Gaski svarte på spørsmål i sak 004 Revidering av forretningsorden .
Dievasčoahkkinjođiheaddji Jarle Jonassen ja čoahkkinjođihangotti lahttu Jørn Are Gaski vástideigga gažaldagaide áššis 004 Čoahkkinortnega revideren .
Møtesekretær : Roy Amundsen
Čoahkkingirji čalli : Roy Amundsen
Side 2 av 18
2 siidu 19 siiddus
001/10 : Godkjenning av innkalling og saksliste
001/10 : Gohččuma ja aššelisttu dohkkeheapmi
Innkallingen av 28.01.10 ble enstemmig godkjent Sakslisten som fulgte innkallingen ble enstemmig godkjent med følgende tillegg : Møtet i komiteen er åpent .
28.01.10 beaiváduvvon gohččun dohkkehuvvui ovttajienalaččat . Áššelistu mii čuovui gohččuma dohkkehuvvui ovttajienalaččat čuovvovaš lasáhusaiguin : Lávdegotti čoahkkin lea rabas .
Komiteen behandlet forslag fra medlem Arthur Tørfoss , Fremskrittspartiet ( Frp ) om intern tidsbruk i komiteen .
Lávdegoddi meannudii Ovddádusbellodaga lahttu Arthur Tørfoss evttohusa siskkáldas áigegeavaheami birra lávdegottis .
Komiteen voterte ikke over forslaget , men intensjonen i forslaget blir brakt videre til møtelederskapet .
Lávdegoddi ii jienastan evttohusas , muhto evttohusa áigumuš sáddejuvvui viidáseappot čoahkkinjođihangoddái .
002/10 : Valg av saks- og skyggeordfører
002/10 : Ášše- ja suoivvanáššejođiheddjiid válljen
Sak 003/10 Sametingets årsmelding 2009 Sak 004/10 Revidering av forretningsorden
Ášši 003/10 Sámedikki 2009 jahkedieđáhus Ášši 004/10 Čoahkkinortnega revideren
Saksordfører Hilde Anita Nyvoll Arthur Tørfoss
Áššejođiheaddji Hilde Anita Nyvoll Arthur Tørfoss
Skyggesaksordfører Aili Keskitalo Marie Therese N. Aslaksen
Suoivvanáššejođiheaddji Aili Keskitalo Marie Therese N. Aslaksen
Ragnhild Melleby Aslaksen ble valgt til settesaksordfører i sak 003/10 Sametingets årsmelding 2009 under Hilde Anita Nyvolls permisjon .
Ragnhild Melleby Aslaksen válljejuvvuin sadjásaš áššejođiheaddjin áššis 003/10 Sámedikki 2009 jahkedieđáhus dan botta go Hilde Anita Nyvoll:s lei permišuvdna .
003/10 : Sametingets årsmelding 2009 Plan- og finanskomiteens innstilling : Innledning
003/10 : Sámedikki 2009 jahkedieđáhus Plána- ja finánsalávdegotti árvalus : Álggahus
Sametingets årsmelding , inkludert Sametingets regnskap for 2009 , omhandler Sametingets politiske og forvaltningsmessige aktivitet i 2009 .
Sámedikki jahkedieđáhus , mas mielde Sámedikki 2009 rehketdoallu , válddahallá Sámedikki politihkalaš ja hálddahuslaš doaimma 2009:s .
Sametingets forvaltning av ulike tilskuddsordninger omtales delvis under kapitlene som omhandler det aktuelle fagområdet , og delvis under kommentarene til regnskapet .
Sierra doarjjaortnegiid hálddašeami birra Sámedikkis válddahallojuvvo muhtun muddui kapihttaliin mat gusket guoskevaš fágasuorgái , ja muhtun muddui rehketdoalu mearkkašumiin .
Sametingets årsmelding viser også til fremtidige utfordringer Sametinget står overfor .
Sámedikki jahkedieđáhusas čujuhuvvo maiddái boahtteáiggi hástalusaide mat leat Sámedikkis ovddabealde .
I sameloven § 1-3 heter det " Sametingets årsmelding sendes til Kongen " og Stortinget har fattet vedtak om at " Regjeringen fremlegger inntil videre for Stortinget årlig stortingsmelding om Sametingets virksomhet .
Sámelágas § 1-3 čuožžu ahte " Sámedikki jahkedieđáhus sáddejuvvo Gonagassii " ja Stuorradiggi lea mearridan ahte " Ráđđehus ovddida dan dasto doaisttážii Stuorradiggái jahkásaš stuorradiggedieđáhussii Sámedikki doaimma birra .
En gang i hver stortingsperiode fremlegges melding om de tiltak som foretas for å sikre og utvikle samenes språk , kultur og samfunnsliv .
Oktii juohke stuorradiggeáigodagas ovddiduvvo dieđáhus daid doaibmabijuid birra mat dahkkojuvvojit sámiid giela , kultuvrra ja servodateallima sihkkarastimis ja ovddideamis .
( Innst. O. nr. 79 1986-87 ) .
( Árv . O. nr. 79 1986-87 ) .
Sten Erling Jønsson , Hilde Anita Nyvoll , Egil Olli , Willy Ørnebakk og Ragnhild Melleby Aslaksen , medlemmet fra Árja Láilá Susanne Vars , medlemmet fra Samer bosatt i Sør-Norge ( SbS ) Marie Therese Nordsletta Aslaksen og medlemmet fra Høyre ( H ) Knut Roger Hansen , mener at Sametingets årsmelding er oversiktlig og omfattende .
Lávdegotti Bargiidbellodaga sámediggejoavkku ( Bb ) lahtut Sten Erling Jønsson , Hilde Anita Nyvoll , Egil Olli , Willy Ørnebakk ja Ragnhild Melleby Aslaksen , Árjja lahttu Láilá Susanne Vars , Sámit Lulli-Norggas lahttu Marie Therese Nordsletta Aslaksen ja Olgešbellodaga lahttu Knut Roger Hansen , oaivvildit ahte Sámedikki jahkedieđáhus lea buorre ja viiddis .
Årsmeldingen har fra i år av fått samme oppbygging og struktur som Sametingets budsjett .
Jahkedieđáhus lea dán jagi ožžon seamma hámi go mii Sámedikki bušeahtas lea .
Side 3 av 18
3 siidu 19 siiddus
brev fra Riksrevisjonen i juni 2009 .
Sámediggi oaččui geassemánus 2009 reivve Riikarevišuvnnas .
Riksrevisjonen hadde utført revisjon av Sametingets regnskap og gjennomføring av budsjett for 2008 .
Riikarevišuvdna lei revideren Sámedikki rehketdoalu ja 2008 bušeahta .
De hadde ingen merknader til dette .
Das eai lean makkárge mearkkašumit daidda .
Utfordringer : Sametinget må utvikles til å bli et bedre redskap for den samiske befolkningen i by og bygd , både i og utenfor forvaltningsområdene .
Hástalusat : Sámediggi ferte ovddiduvvot buoret gaskaoapmin sámi álbmoga várás gávpogiin ja giliin , sihke hálddašanguovllus ja dan olggobealde .
Sametinget må bidra til at konfliktnivået mellom ulike samiske interesser reduseres gjennom etablering av arenaer som kan bidra til økt forståelse og bedre dialog i samfunnet .
Sámediggi ferte geahččalit unnidit nággodási sierra sámi beroštusaid gaskka arenaid ásaheami bokte mat sáhttet váikkuhit buoret áddejumi ja gulahallama servodagas .
Institusjonen må også innad gjennomgå arbeidsformer med tanke på riktig ressursbruk .
Ásahus ferte maiddái siskkáldasat geahčadit bargovugiid rivttes resursageavaheami ektui .
Sametinget må få til evalueringsrutiner for alle tilskuddsordninger også faste budsjettposter .
Sámediggi ferte oažžut áigái evaluerendagaldumiid buot doarjjaortnegiid várás maiddái fásta bušeahttapoasttaide .
Målet er et Sameting med tillit hos folket .
Ulbmilin lea oažžut olbmuid luohttámuša .
De folkerettslige forpliktelser som stat , fylke og kommune har på dette området , må virkeliggjøres lokalt .
Dat álbmotrievttálaš geatnegasvuođat mat stáhtas , fylkkain ja gielddain leat dán oktavuođas , fertejit duohtan dahkkojuvvot báikkálaččat .
På alle samfunnsområder , i hele livsløpet fra vugge til grav , skal vi sette fokus på enkeltmenneskets behov og deres hverdagsliv i sine nærområder .
Buot servodatsurggiin , geahtu rájes gitta hávdái , galgat mii bidjat guovddážii ovttaskas olbmuid dárbbu ja sin beaivválaš eallima sin lagaš guovlluin .
Språk- og kulturbarrierer har medført at helse- og sosialtilbudet har vært mindre tilgjengelig for en stor del av den samiske befolkningen .
Giella- ja kulturcakkit leat mielddisbuktán dan ahte dearvvašvuođa- ja sosiálafálaldat ii leat leamaš nu bures olámuttos stuorra oassái sámi álbmogis .
Forståelse og kunnskaper om kulturbakgrunn , språk og identitet er viktig .
Áddejupmi ja máhttu kulturduogáža , giela ja identitehta birra lea deaŧalaš .
Målet er å utvikle en god helse- og sosialtjeneste tilpasset den samiske befolkningens behov .
Mihttomearrin lea ovddidit buori dearvvašvuođa- ja sosiálafálaldaga mii lea heivehuvvon sámi álbmoga dárbbuide .
Spesielt samiske barns rettigheter , som er under barnevernets omsorg , har rett til å bruke sitt morsmål og ivareta sin kultur .
Erenoamážit ovddidit daid sámi mánáid vuoigatvuođaid geat leat mánáidsuodjalusa geahčus , go sis lea vuoigatvuohta geavahit eatnigielaset ja gozihit kultuvrraset .
Det er et stort behov for et landsdekkende system for tolketjenester for helse- og sosialsektoren .
Stuorra dárbu lea oažžut riikaviidosaš dulkabálvalusaid dearvvašvuođa- ja sosiálasuorggi várás .
De samiske språksentrene har spilt en stor rolle og komiteens flertall er positiv til flere slike institusjoner .
Sámi giellaguovddážat leat hui deaŧalaččat ja lávdegotti eanetlohku lea positiivvalaš oažžut eanet dákkár ásahusaid .
Samiske barns språkferdigheter i samisk er grunnlaget for mulighet til fullverdig deltakelse i det samiske samfunnet .
Sámi mánáid giellagálggat sámegielas leat vuođđun vejolašvuhtii ollislaččat beassat searvat sámi servodagas .
I dagens samfunn skal samisk språk og kultur gis vilkår for fortsatt eksistens .
Dáláš servodagas galget sámi gillii ja kultuvrii addojuvvot eavttut bisuhan dihte daid .
Sametingets stilling må styrkes , slik at det har reell innflytelse på språkets utvikling i barnehagene og i skoleverket .
Sámedikki sajádaga ferte nannet , nu ahte das lea duohta váikkuhanfápmu giellaovdáneapmái mánáidgárddiin ja skuvllain .
Tidlig språkopplæring er den sikreste vei til å erobre det samiske språket .
Sihkkareamos vuohki movt oahppat sámegiela lea árra giellaoahpahus .
Sametinget deltok på utforming av regjeringens handlingsplan for samiske språk og forventer at denne også følges opp i kommende budsjett .
Sámediggi searvvai ráđđehusa doaibmaplána hábmemii sámegiela várás ja vuordá ahte dat čuovvoluvvo boahttevaš bušeahtas .
De statlige overføringene til dekning av merutgiftene som kommuner og fylkeskommuner får på grunn av tospråklighet må økes og evalueres .
Stáhta ruđaid daid liigegoluid várás mat gielddain ja fylkkagielddain leat guovttegielatvuođa geažil , ferte nannet ja evalueret .
Vi er opptatt av at bevilgningene fører til økt samisk språkbruk .
Midjiide lea deaŧalaš ahte juolludusat nannešedje sámegiela geavaheami .
Refusjonssatsene til språkundervisning i grunn- og videregående skole , må justeres slik at satsen dekker de faktiske kostnadene .
Refušuvdnameriid vuođđo- ja joatkkaskuvllaid giellaoahpahusa várás , ferte divvut duođalaš goluid ektui .
Rekruttering og utdanning av samisk fagpersonell i alle sektorer er en viktig forutsetning for utviklingen av det samiske samfunnet .
Sámi fágaolbmuid rekrutteren ja oahppu buot surggiin lea deaŧalaš eaktu sámi servodaga ovddideapmái .
Det må i tillegg legges vekt på å utvikle desentraliserte utdanningstilbud .
Dasa lassin ferte deattuhit lávdaduvvon oahppofálaldagaid ovddideami .
For å styrke rekrutteringen av studenter til høyere samisk utdanning og forskning , må institusjonene drive aktiv informasjon og utvikling av sine tilbud .
Studeanttaid rekrutterema nannema oktavuođas alit sámi ohppui ja dutkamii , fertejit ásahusat árjjalaččat juohkit dieđuid fálaldagaideaset birra ja ovddidit daid .
Bygdesamfunnene er avhengige av blant annet en godt tilpasset skolestruktur og grendeskolene er viktige .
Giliservodagat leat earret eará sorjavaččat bures heivehuvvon skuvlastruktuvrras , ja giliskuvllat leat deaŧalaččat .
Realisering av et nasjonalt samisk kunstmuseum i Karasjok , en nasjonal scene til Beaivváš Sámi Teáhter , samt Várdobáiki samiske senter prioriteres .
Nationála sámi musea duohtan dahkan Kárášjogas , nationála lávdi Beaivváš Sámi Teáhterii , ja Várdobáiki sámi guovddáš vuoruhuvvojit .
Sametinget vil styrke Åarjelhsaemien Teatere og gi det bedre utviklingsmuligheter .
Sámediggi áigu nannet Åarjelhsaemien Teatere ja addit dasa buoret ovdánanvejolašvuođaid .
Det er også nødvendig å sikre det økonomiske fundamentet til et samisk filmsenter i Kautokeino .
Dárbu lea maiddái sihkkarastit ekonomalaš vuođu sámi filbmaguovddážii Guovdageainnus .
Vi vil bidra til å sikre et godt driftsgrunnlag for allerede etablerte samiske møteplasser , slik som samisk hus i Oslo .
Mii áigut váikkuhit buori doaibmavuođu sihkkarastima juo ásahuvvon deaivvadansajiide , nugo sámi vissui Oslos .