pere/sami_parallel huggingface dataset:
Det er bygd ut i flere omganger .
Dat leat huksejuvvon máŋgga vuorus .
Siste utbygging ble ferdigstilt i 2005 med tilskudd fra Troms fylkeskommune og Sametinget .
Maŋimus huksen gárvvistuvvui 2005:s Romssa fylkkasuohkana ja Sámedikki doarjagiin .
Det planlegges nå nye lokaler for museum og samisk bibliotek .
Dál plánejuvvojit ođđa lanjat museai ja sámi girjerádjui .
Kostnadsrammen på 22 mill. kroner finansieres med tilskudd fra kap. 320 post 73 .
22 milj. ruvdnosaš gollorámma ruhtaduvvo doarjagiin kap. 320 poasttas 73 .
Kultur- og kirkedepartementet har gitt Statsbygg i oppdrag å planlegge og gjennomføre prosjektet .
Kultur- ja girkodepartemeanta lea addán Statsbyggii bargun plánet ja čađahit prošeavtta .
Tidsplanen er ikke fastsatt , men Statsbygg antar at utvidelsen kan ferdigstilles i løpet av 2010 .
áigeplána ii leat mearriduvvon , muhto Statsbygg jáhkká ahte viiddideapmi sáhttá gárvvistuvvot 2010:s .
Saemien Sijte i Snåsa har musealt ansvar for den sørsamiske kulturen .
Saemien Sijtes Snoasas lea museii gullevaš ovddasvástádus lullisámi kultuvrii .
I den forbindelse har institusjonen behov for utvidelse av lokalene med bl.a. en ny permanent utstilling og auditorium .
Dán oktavuođas dárbbaša ásahus stuoridit viesu earret eará ođđa bistevaš čájáhuslanjain ja auditoriain .
I tillegg planlegges ombygging av eksisterende lokaler eller nye lokaler som kan leies av andre samiske institusjoner .
Dasa lassin plánejuvvo ođasmahttit dálá lanjaid dahje hukset ođđa lanjaid maid eará sámi ásahusat sáhttet láigohit .
Nord-Trøndelag fylkeskommune har vedtatt tilsagn om 10 mill. kroner i investeringstilskudd og Snåsa kommune har vedtatt tilskudd på 1,5 – 2,5 mill. kroner til ny vei og annen infrastruktur til lokalene .
Davvi - Trøndelága fylkkasuohkan lea mearridan addit 10 miljovnna ruvdnosaš ruhtajuolludeami investerendoarjagii ja Snoasa suohkan lea mearridan addit 1,5 – 2,5 miljovnna ruvdnosaš doarjaga ođđa geidnui ja lanjaide eará vuođđostruktuvrra .
Kultur- og kirkedepartementet har i mars 2008 bedt Statsbygg om å utarbeide forprosjektet .
Kultur- ja girkodepartemeanta lea njukčamánus 2008 bivdán Statsbygga čielggadit ovdaprošeavtta .
Samisk kunstmuseum i Karasjok : Nordvestsamisk museumssiida har utarbeidet rom- og funksjonsprogram for Samisk kunstmuseum .
Sámi dáiddamusea Kárášjogas : Davveoarji museasiida lea ráhkadan sámi dáiddamuseai latnja- ja funkšuvdnaprográmma .
Programmet inneholder utstillinger , kafé , auditorium , kontorer og magasiner .
Plánaide gullet čájáhusat , kafea , auditoria , kantuvrrat ja magasiinnat .
Nordvestsamisk museumssiida har søkt om , men ikke fått tilskudd fra kap. 320 post 73 .
Davveoarji museasiida lea ohcan , muhto ii leat ožžon doarjaga kap. 320 poasttas 73 .
I St.prp. nr. 1 ( 2007 – 2008 ) er prosjektet omtalt blant « prioriterte prosjekter de nærmeste årene » .
Sd.prp. nr. 1:s ( 2007 – 2008 ) daddjojuvvo prošeavtta birra ahte dat gullá « lagamus jagiid vuoruhuvvon prošeavt » ­taide vuolde .
Disse prosjektene er i St.prp. nr. 1 ( 2007 – 2008 ) omtalt blant « andre prosjekter » .
Sd.prp. nr. 1:s ( 2007 – 2008 ) muitaluvvo dáid prošeavttaid birra « eará prošeavttaid vuolde »
14.6.2 Utvidet bruk av husleiefinansiering
14.6.2 Viessoláigoruhtadeami viiddiduvvon geavaheapmi
De nye lokalene for Samisk arkiv finansieres innenfor husleieordningen i staten , der Arkivverket skal betale husleie til Statsbygg når lokalene tas i bruk .
Sámi arkiivva ođđa lanjat ruhtaduvvojit stáhta viessoláigoortnega siskkobealde , mas Arkiiva ­doaimmahat galgá máksit viessoláiggu Statsbyggii go lanjat váldojuvvojit atnui .
Departementet vil ta hensyn til dette gjennom de årlige driftsbevilgningene til Arkivverket .
Departemeanta áigu dán váldit vuhtii jahkásaš doaibmajuolludemiin Arkiivadoaimmahahkii .
Riksscenens lokaler finansieres av privat utbygger og departementet vil gjennom årlige driftstilskudd til Riksscenen dekke husleie fra det tidspunkt lokalene overtas .
Riikalávddi lanjaid ruhtada priváhta huksejeaddji ja departemeanta áigu jahkásaš doaibmadoarjagiin Riikalávdái gokčat viessoláiggu dan rájes go lanjat váldojuvvojit atnui .
Forslaget gjelder alle nye byggeprosjekter som Sametinget beslutter .
Evttohus guoská buot ođđa huksenprošeavttaide maid Sámediggi mearrida .
Med mindre husleien og driftsutgiftene i sin helhet kan finansieres av Sametinget ved omprioritering innenfor uendret budsjettramme , må Sametinget ta opp spørsmål om økt tilskudd til delfinansiering av husleie og økte driftsutgifter med Kultur- og kirkedepartementet .
Jus Sámediggi iežas ođđa vuoruheamis ii sáhte ruhtadit ollásit viessoláiggu ja doaibmagoluid rievdatkeahtes bušeahttarámmaid siskkobealde , ferte Sámediggi váldit ovdan gažaldaga Kultur- ja girkodepartemeanttain lassedoarjaga birra viessoláiggu ja lassánan doaibmagoluid oasseruhtadeapmái .
Før Sametinget igangsetter nye prosjekter som vil kreve økt statstilskudd må rammer for innhold , omfang og økonomi for det enkelte prosjekt og finansiering av framtidig husleie og drift avklares med Kultur- og kirkedepartementet .
Ovdalgo Sámediggi álggaha ođđa prošeavttaid mat gáibidit lasi stáhtadoarjaga , fertejit juohke prošeavtta sisdoalu , viidodaga ja ekonomiija rámmat ja boahtteáiggi viessoláigu ja doaibma čielggaduvvot Kultur- ja girkodepartemeanttain .
Eventuelt økt tilskudd må bevilges innenfor de årlige driftsbevilgninger på statsbudsjettets kapittel 320 post 53 Samiske kulturformål .
Vejolaš lassánan doarjja ferte juolluduvvot jahkásaš doai ­bmajuolludemiid siskkobealde mat bohtet stáhtabušeahta kapihttalis 320 poasttas 53 Sámi kulturulbmilat .
Kultur- og kirkedepartementet vil invitere Sametinget til konsultasjoner før husleieordningen eventuelt innføres .
Kultur- ja girkodepartemeanta áigi bovdet Sámedikki konsultašuvnnaide ovdalgo viessoláigoortnet vejolaččat biddjojuvvo doibmii .
Fordelen med denne ordningen er at det etableres en ordning som ivaretar finansieringen av forvaltning , drift og vedlikehold av bygningene .
Dán ortnega ovdamunni lea ahte ásahuvvo dakkár ortnet mii fuolaha daid goluid ruhtadeami maid viesuid hálddašeapmi , doaibma ja ortnegisdoallan dagahit .
I flere sektorer innen offentlig forvaltning ser en at virksomheter som eier sine bygninger og har et annet hovedformål lett nedprioriterer planmessig , verdibevarende vedlikehold til fordel for ressurser til virksomhetenes hovedformål .
Almmolaš hálddašeami máŋgga suorggis oaidná olmmoš dan ahte doaimmahusat mat eaiggáduššet iežaset viesuid ja main lea eará váldoul , ­bmil illá vuoruhit ulmmálaš árvoseailluheaddji ortnegisdoallama ja baicce geavahit resurssaid doaimmahusaid váldoulbmilii .
Innen statsforvaltningen er regelen et organisatorisk skille mellom eier , forvalter og bruker av bygninger .
Stáhtahálddašeami siskkobealde lea dábálaš ahte lea organisatuvrralaš erohus viesuid eaiggádiid , hálddašeddjiid ja geavaheddjiid gaskkas .
Brukerne betaler husleie til eiendomsforvalterne , som har ansvaret for å disponere disse midlene til blant annet verdibevarende vedlikehold .
Geavaheaddjit mákset viessoláiggu opmodathálddaseaddjiide , geain lea ovddasvástádus geavahit dáid ruđaid earret eará árvobisuheaddji ortnegisdoallamii .
Dette bidrar til å klargjøre oppgaver , ansvar og øvrige rammebetingelser for eiendomsforvaltningen .
Dát veahkeha čielggasmahttit bargamušaid , ovddasvástádusa ja eará rámmaeavttuid opmodathálddašeaddjiide .
Boks 15.1 Husleieordningen i staten
Boksa 15.1 Stáda viessoláigoortnet
Husleieordningen i staten innebærer at statlige virksomheter som disponerer lokaler i statlige bygg som eies av Statsbygg , skal betale husleie .
Stáda viessoláigoortnet mielddisbuktá ahte stáhtalaš doaimmat main leat lanjat stáhtalaš visttiin , maid Statsbygg eaiggáduššá , galget máksit viessoláiggu .
Det enkelte departement er gitt myndighet til å inngå leieavtaler , men kan delegere denne myndigheten videre til underliggende virksomheter .
Iešguđet departemeanta lea ožžon válddi ráhkadit láigošiehtadusaid , muhto sáhttá maid fápmudit dán válddi viidáseappot vuollásaš doaimmaide .
Ordningen ble innført gradvis fra 1. januar 1992 .
Ortnet váldojuvvui atnui dađistaga ođđajagimánu 1. b. 1992 rájes .
Hovedtyngden av leieforholdene trådte i kraft 1. januar 1993 .
Váldooassi láigodilálašvuođain bođii fápmui ođđajagimánu 1. b. 1993:s .
Ordningen er senere utvidet flere ganger ved innlemming av nye bygg .
Ortnet lea maŋŋil viiddiduvvon máŋgii go ođđa visttit leat váldojuvvon fárrui .
Husleien består av utgifter til forvaltning , drift og vedlikehold samt kapitalkostnader .
Viessoláigui gullet hálddašeami , jođiheami ja ortnegisdoallama golut ja kapitálagolut .
Kapitalelementet tar utgangspunkt i den balanseførte verdien av eiendommene .
Kapitálaelemeanta atná vuođđun opmodagaid balánsačálihuvvon árvvu .
Leien for de eiendommer som Statsbygg forvalter skal være kostnadsdekkende .
Láigu dain opmodagain maid Statsbygg hálddaša galget gokčat iežaset goluid .
Et vesentlig element i fastsettelsen av husleien i et nytt bygg er prosjektets sluttkostnad .
Dehálaš elemeanta ođđa vistti viessoláiggu mearrideapmái leat prošeavtta loahppagolut .
Statsbygg benytter husleiekontrakter i samsvar med de prinsipper som er vanlig i eiendomsbransjen .
Statsbygg geavaha láigošiehtadusaid mat čuvvot daid prinsihpaid mat opmodatsuorggis dábálaččat leat .
Brukeravhengige driftskostnader ( fellesutgifter ) er skilt ut fra husleien og belastes leietaker etter faktisk forbruk .
Geavaheddjiid hálddus doaibmagolut ( oktasašgolut ) leat sirrejuvvon viessoláiggus ja láigoheaddji šaddá daid máksit duohta geavaheami mielde .
I de brukeravhengige kostnadene inngår blant annet kommunale avgifter .
Geavaheaddji hálddus goluide gullet earret eará suohkanlaš divadat .
Ordinære byggeprosjekter legges fram enkeltvis for Stortinget med forslag til kostnadsramme og bevilgning til igangsetting av byggeprosjektet .
Juohke dábálaš huksenprošeakta biddjojuvvo Stuoradikki ovdii oktan gollorámmaevttohusain ja ruhtajuolludemiin vai sáhttá álggahit huksenprošeavtta .
Når leietageren kan dekke husleiekostnadene innenfor uendrede budsjettrammer har Statsbygg fullmakt til å sette i gang såkalte kurante prosjekter .
Go láigoheaddji nagoda gokčat viessoláigogoluid rievdatkeahttá bušeahttarámma siskkobealde , de Statsbyggas lea fápmudus álggahit nu gohčoduvvon dábálaš prošeavttaid .
Prosjektene finansieres på egne investeringsposter innenfor husleieordningen og skal ut over årets bevilgning holdes innenfor en samlet ramme på 1,5 mrd. kroner for nye tilsagn og gammelt ansvar .
Prošeavttat ruhtaduvvojit viessoláigoortnega iežas investerenpoasttaid siskkobealde ja earret dán jagi ruhtajuolludeami galget ođđa juolludeamit ja boares ovddasvástádusat bissut 1,5 miljárdda ruvnno rámma siskkobealde .
Disse prosjektene behandles ikke enkeltvis av Stortinget .
Stuoradiggi ii meannut juohke prošeavtta sierra .
14.7 Samiske sentre
14.7 Sámi guovddážat
De samiske sentrene og husene har en viktig funksjon som arena for samisk kultur i bred forstand .
Sámi guovddážiin ja viesuin lea dehálaš doaibma sámi kultuvrra báikin viiddis ipmárdusas .
I sentrenes virksomhet inngår kulturtilbud som museer , kunstutstillinger og bibliotek , og andre tilbud som språkopplæring for barn og voksne .
Guovddážiid doaimmaide gullet kulturfálaldagat nugo museat , dáiddačájáhusat ja girjerájut , ja eará fálaldagat nugo giellaoahpaheapmi mánáide ja ol-lesolbmuide .
De samiske sentrene fungerer både som kulturelle sentre , sosiale samlingssteder for den samiske befolkningen og knutepunkt for næringsvirksomhet og bidrar til å synliggjøre samisk identitet og kultur i lokalmiljøene .
Sámi guovddážat doibmet sihke kultuvrralaš guovddážin , sámi álbmogii sosiála čoahkkananbáikin ja deaivvadanbáikin ealáhusdoaimmaide ja báikegottiin oainnusin dahket sámi identitehta ja kultuvrra .
Sentrene har en særlig viktig funksjon i områder der det bor få samer .
Guovddážiin lea erenoa-máš dehálaš doaibma guovlluin gos orrot unnán sápmelaččat .
Driftstilskudd til samiske sentre blir i sin helhet gitt fra Sametinget , og Sametinget har i 2008 satt av 7,2 mill. kroner til formålet .
Doaibmadoarjja sámi guovddážiidda ollislaččat addojuvvo Sámediggái , ja Sámediggi lea 2008 rájes várren 7,2 milj. ruvnno ulbmilii .
árran lulesamisk senter er en nasjonal samisk institusjon som skal sikre , utvikle og videreføre lulesamisk kultur , språk og samfunnsliv .
árran julevsámi guovddáš lea nationála sámi ásahus mii galgá sihkkarastit , ovddidit ja doalvut viidáseappot julevsámi kultuvrra , giela ja servo ­dateallima .
árran består av en barnehage , språksenter og en museumsdel , med blant annet en fast utstilling knyttet til temaet lulesamisk identitet .
árranis lea mánáidgárdi , giellaguovddáš ja museaoassi , earret eará lea okta bistevaš čájáhus gullevaččat julevsámi identitehta fáddái .
I tillegg leier NRK Sámi Radio , Sametinget og Bodø høgskole lokaler i árran .
Dasa lassin láigoha NRK . Sámi Rádio , Sámediggi ja Bådådjo allaskuvla lanjaid árranis .
Se også omtale under kap. 14.8.3 Museer .
Geahča maiddái čilgehusa kap. 14.8.3:s Museat .
Boks 15.2 Lásságámmi – arven etter áillohaš
Boksa 15.2 Lásságámmi – árbi áillohačča maŋis
Figur 15.1 Lásságámmi i Storfjord kommune
Govus 15.1 Lásságámmi Omasvuona suohkanis .
Kilde : Tore Figenschou
Gáldu : Tore Figenschou
Etter multikunstnerens Nils-Aslak Valkeapääs død 26. november 2001 oppstod spørsmålet om hvordan man best mulig skulle forvalte hans verker og boligen i Skibotn .
Maŋŋil go multidáiddár Nils-Aslak Valkeapää jámii skábmamánu 26. b. 2001:s , de čuožžilii gažaldat mot buoremusat sáhttá hálddašit su bargguid ja viesu Ivgubađas .
Stiftelsen Lásságámmi ble stiftet 29. januar 2004 av Troms fylkeskommune , Sametinget , Storfjord kommune og Universitetet i Tromsø .
Romssa fylkkasuohkan , Sámediggi , Omasvuona suohkan ja Romssa Universitehta ásahedje Lásságámmi vuođđudusa ođđajagimánu 29. b. 2004:s .
Kultur- og kirkedepartementet bidro med 1 mill. kroner til overtakelsen av boet .
Kultur- ja girkodepartemeanta juolludii 1 milj. ruvnno opmodaga badjelasas váldimii .
Formålet med stiftelsen Lásságámmi er å ta hånd om og fremme den kulturelle og åndelige arven etter Nils-Aslak Valkeapää .
Lásságámmi vuođđudusa ulbmil lea váldit vára ja ovddidit Nils-Aslak Valkeapää maŋis kultuvrralaš ja vuoiŋŋalaš árbbi .
I tråd med Valkeapääs egne ønsker vil stiftelsen samle hans arbeider og rettighetene til hans verk i Lásságámmi .
Vuođđudus áigu nu mot Valkeapää ieš hálii-dii , čohkket buot su bargguid ja su buktosiid vuoigatvuođaid Lásságámmái .
Stiftelsen Lásságámmi arbeider for å fremme Valkeapääs kunst , musikk og forfatterskap , veileder personer som vil bli kjent med eller fordype seg i Valkeapääs kunstnerskap , og bistår samiske kunstnere .
Lásságámmi vuođđudus bargá ovddidit Valkeapää dáidaga , musihka ja girječálli bargguid , bagadit ol-bmuid geat háliidit oahpásnuvvat dahje čiekŋudahttit iežaset Valkeapää dáiddalašvuhtii , ja sii veahkehit sámi dáiddáriid .
Sijti Jarnge i Hattfjelldal er et samlingssted for den sørsamiske befolkningen .
Sijti Jarnge árborddis lea lullisámi álbmoga čoahkkananbáiki .
Sentret arrangerer blant annet utstillinger i sommerhalvåret .
Guovddáš lágida earret eará čájáhusaid geassejahkebealis .
14.8 Arkiv , bibliotek og museum
14.8 Arkiiva , girjerádju ja dávvirvuorká
Hovedprosjektet innen denne delen av kultursektoren har de siste årene vært å følge opp det registeret av tiltak som ble skissert i St.meld. nr. 22 ( 1999 – 2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving .
Dán kultursuorggi váldoprošeaktan lea daid maŋimus jagiid leamaš dat ahte čuovvut daid oallut doaimmaid mat namuhuvvojedje Sd.dieđ. nr. 22 ( 1999 – 2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving .
I denne meldingen ble arkiv , bibliotek og museum for første gang behandlet ut fra en felles synsvinkel , med vekt både på felles utfordringer og særlige utviklingstrekk for hver av sektorene .
Dan dieđáhusas meannuduvvojedje arkiiva , girjerádju ja musea vuosttaš geardde seamma oaidninguovl , ­lus ja das deattuhuvvojedje oktasaš hástalusat ja erenoamáš rievdamat iešguđet surggiin .
Det ble også etablert et fellesorgan for arkiv , bibliotek og museum , ABM-utvikling .
ásahedje maid ođđa oktasašorgána arkiivva , girjeráju ja musea várás , AGM-ovdáneami .
Sametinget forvalter kjerneinstitusjoner innen bibliotek og museum , mens samisk arkivtjeneste etter ønske fra Sametinget er lagt inn i Arkivverket .
Sámediggi hálddaša girjerádjosiid ja museaid váldoásahusaid , ja sámi arkiivabálvalus lea Sámediggi dáhtu vuođul biddjojuvvon Arkiiva ­doaimmahaga vuollái .
Samisk spesialbibliotek har vært statsfinansiert siden 1983 , og ble overført Sametinget fra 2000 .
Stáhta lea ruhtadan Sámi erenoamáš girjerádjosa 1983 rájes , ja dat sirdojuvvui Sámediggái jagi 2000 rájes .
I tillegg forvalter Sametinget både drifts- og investeringstilskudd til de samiske bokbussene og gir tilskudd til samisk bibliotekmateriale .
Dasa lassin hálddaša Sámediggi sihke doaibma- ja investerendoarjagiid sámi girjebussiide ja addá doarjagiid sámi girjerájusneavvuide .
Ansvaret for samiske museer er overført Sametinget fra 2002 , og Sametinget gir tilskudd på nær 16 mill. kroner fordelt på åtte museer i 2008 .
Sámediggái lea sirdojuvvon ovddasvástádus sámi museaide jagi 2002 rájes , ja Sámediggi addá lagabui 16 milj. ruvnno doarjaga gávcci dávvirvuorkái 2008:s .
ABM-utvikling skal arbeide på tvers av departementale og andre administrative skillelinjer , og hovedoppgaven er å drive aktivt , strategisk utviklingsarbeid for å samordne , effektivisere og styrke arkiv- , bibliotek- og museumsfeltet .
AGM-ovdáneapmi galgá bargat departemeanttaid gaskasaččat ja eará hálddahuslaš osiiguin , ja váldobargun lea doaimmahit aktiiva , strategalaš ovdánahttinbarggu ovttastahttit , beavttálmahttit ja nannet arkiivva- , girjerádjo- ja museamsuorggi .
Fra 2007 holder Sametinget og ABM-utvikling regelmessige kontaktmøter for gjensidig informasjon og drøfting av felles utfordringer .
2007 rájes doallá Sámediggi ja AGM-ovdáneapmi jeavddalaččat oktavuođačoahkkimiid vai besset lonohallat dieđuid ja digaštallat oktasaš hástalusaid .
ABM-utvikling gir prosjektstøtte til en rekke tidsavgrensede prosjekter på hele ABM-feltet , også samiske prosjekter .
AGM-ovdáneapmi addá prošeaktadoarjaga muhtin prošeavttaide olles AGM-suorggis mat leat áiggi dáfus ráddjejuvvon .
Institusjoner som ligger under Sametingets forvaltning søker om midler på lik linje med andre institusjoner .
Dat ásahusat mat leat Sámedikki hálddašeami vuolde ohcet doarjagiid seamma dásis go eará ásahusat .
Kultur- og kirkedepartementet vil se til at ABM-utviklings ansvar for samisk kultur kommer klart frem i føringene for tildelingene til institusjonen .
Kultur- ja girko ­departemeanta áigu geahččat ahte AGM-ovdánahttima ovddasvástádus sámi kultuvrii čielgasit oidno juolludanláidestemiin mat leat ásahusaide .
Samisk bibliografi og Samisk arkiv har stor nytte av samordning med større fagmiljøer .
Sámi bibliografiija ja Sámi arkiivii lea hui ávkkálaš ovttastahttojuvvot stuorát fágabirrasiiguin .
Etter forslag fra Kultur- og kirkedepartementet og i samråd med Sametinget får derfor disse tiltakene fortsatt bevilgning over Kultur- og kirkedepartementets budsjett via henholdsvis Nasjonalbiblioteket og Arkivverket .
Kultur- ja girkodepartemeantta evttohusa vuođul ja ovttas Sámedikkiin ožžot ain dát doaibmabijuid juolluduvvot Kultur- ja girkodepartemeantta bušeahtas Nationálabibliotehka ja Arkiivadoaimmahaga bokte .
14.8.1 Samisk arkiv – Sámi Arkiiva
14.8.1 Sámi arkiiva
Samisk arkiv startet i 1988 som et samarbeidsprosjekt mellom flere institusjoner , deriblant Nordisk samisk institutt og Arkivverket .
Sámi arkiiva álggahii jagi 1988 ovttasbargoprošeavtta masa serve máŋga ásahusa , omd. Sámi Instituhta ja Arkivdoaimmahat .
Formålet var å sikre skriftlig kildemateriale til samisk historie .
Ulbmilin lei sihkkarastit sámi historjjá čálalaš gálduid .
Samisk arkiv ble i 2002 overført til Sametingets forvaltning .
2002:s sirdojuvvui Sámi arkiiva Sámedikki hálddašeami vuollái .
Etter ønske fra Sametinget er Samisk arkiv fra 2005 en avdeling under Arkivverket . Samisk arkiv finansieres med bevilgning over statsbudsjettet og tilskudd fra Kautokeino kommune .
Sámedikki mearrádusa mielde biddjojuvvui Sámi arkiiva Riikkaarkivárii 2005:s ja lea okta ossodat Arkivdoaimmahagas , ja dat ruhtaduvvo juolludemiiguin stáhtabušeahta bokte ja Guovdageainnus suohkana ruhtadoarjagiin .
Samisk arkiv ivaretar interesser på arkivfeltet for det samiske samfunnet og den samiske kulturen .
Sámi arkiiva fuolaha arkivsuorggi beroštumiid sámi servodaga ja sámi kultuvrra ovddas .
Arkivet har et særskilt ansvar for samiske privatarkiver , og depotansvar for Kautokeino kommunes historiske arkiv .
Sámi priváhta arkiivii gullet earret eará arkiivvat priváhta olbmuin , organisašuvnnain , ásahusain ja fitnodagain .
Virksomheten ved Samisk arkiv har særlig vært rettet mot de samiske forsk ­nings- og utdanningsinstitusjonene .
Sámi arkiivva doaibma lea erenoamážit leamaš sámi dutkan- ja oahppoásahusaid ektui .
Det er planlagt en utvidelse av aktiviteten ved Samisk arkiv , som blant annet vil bidra til at virksomheten blir rettet mot hele landet .
Sámi arkiivva doaimma leat pláneme stuoridit , ja dat dagaha earret eará ahte doaibma gártá leat olles riikka ektui .
Arbeidsområdet for Samisk arkiv er ikke begrenset til arkiv i tradisjonell forstand , men omfatter også muntlig tradisjon , minneinnsamling , dokumentasjon av dagligliv og arbeidsprosesser som i dag er i ferd med å forsvinne .
Sámi arkiivva bargu ii leat dušše fal arkiiva nu movt dat dábálaččat ipmirduvvo , muhto dasa gullá maid njálmmálaš árbevierru , muittuid čohkken , ja dan árgabeaivvi ja bargoproseassaid duođašteapmi mat dál leat jávkame .
Arkivet arbeider også med å få lydfestet ord og uttrykk for senere bearbeidelse .
Arkiiva bargá maid sániid ja dadjanvugiid báddemiin vai daiguin sáhttá maŋŋil bargat .
14.8.2 Bibliotek
14.8.2 Girjerájut
Folkebibliotekvirksomheten i Norge er regulert av lov av 20. desember 1985 nr. 108 om folkebibliotek .
Norgga álbmotgirjerájusdoaibma lea muddejuvvon lágas juovlamánu 20. b. 1985 nr. 108:s álbmotgirjerádjosiid birra .
Det offentlige biblioteklandskapet omfatter de kommunale folkebibliotekene og fylkesbibliotekene .
Almmolaš girjerájusdoibmii gullet suohkan álbmotgirjerádjosat ja fylkkagirjerádjosat .
Hver kommune skal etter lov av 20. desember 1985 nr. 108 om folkebibliotek § 4 ha et folkebibliotek .
Juohke suohkanis galgá leat álbmotgirjerájus nu movt lea mearriduvvon juovlamánu 20. beaivvi 1985 nr. 108 lágas álbmotgirjerádjosiid birra § 4 .
Den frie låneretten og gratisprinsippet er grunnleggende i folkebiblioteksektoren og skal sikre alle lik og fri tilgang til bibliotekenes ressurser .
Friddja luoikkahanriekti ja dat ahte dat galgá leat nuvttá lea vuođđun álbmotgirjerájussuorggis ja dat galgá sihkkarastit ahte buohkat besset atnit girjerádjosa resurssaid seamma dásis ja friddja vugiin .
Det innebærer at alle fritt kan låne bøker og annet materiale i et hvilket som helst folkebibliotek .
Dat mearkkaša ahte buohkat besset friddja luoik ­kahit girjjiid ja eará materiealla vaikko guđe girjerádjosis .
Bestemmelsen i lov om folkebibliotek § 1 om at folkebibliotekene er ledd i et nasjonalt biblioteksystem , er utgangspunktet for at de samlede ressursene er tilgjengelige for alle og ikke bare for den enkelte kommunes innbyggere .
Dat mearrádusat mat leat girjerádjo-lága § 1 mii lea dan birra ahte álbmotgirjerádjosat leat oassin nationála girjerájusvuogádagas , leat vuođđun dasa ahte čohkkejuvvon resurssat leat olámuttos buohkaide eai ge dušše ovttaskas suohkana ássiide .
ABM-utvikling har ferdigstilt en større utredning som skal følges opp av en stortingsmelding om bibliotekene .
AGM-ovdáneapmi lea gárvvistan stuorát guorahallama mii galgá čuovvoluvvot stuoradiggedieđáhusain girjerádjosiid birra .
Utredningen peker blant annet på at det mangler grunnlagsstatistikk for å si noe om bibliotektjenester til den samiske delen av befolkningen .
Guorahallan deattuha earret eará ahte váilu vuođđostatistihkka vai sáhttá dadjat maidege girjerájusbálvalusaid birra álbmoga sámi oassái .
Regjeringen tar disse signalene på alvor og vil komme tilbake til spørsmålet i stortingsmeldingen om bibliotek .
Ráđđehus váldá dáid signálaid duođalaččat ja áigu máhccat gažaldahkii stuoradiggedieđáhusas girjerádjosiid birra .
14.8.2.1 Bibliotekutredningen
14.8.2.1 Girjerádjočielggadeapmi
Utdannings- og forsk ­ningsdepartementet ( nåværende Kunnskapsdepartementet ) og Kultur- og kirkedepartementet fastsatte i 2004 mandat for utredning av et samlet bibliotekfelt .
Oahppo ja dutkandepartemeanta ( dál Máhttodepartemeanta ) ja Kultur- ja girkodepartemeanta mearridii 2004:s mandáhta mii galgá čielggadit ollislaš girjerájussuorggi .
Mandatet for utredningen ble utformet i samsvar med de premissene som ble lagt til grunn i St.meld. nr. 48 ( 2002 – 2003 ) Kulturpolitikk fram mot 2014 .
Čielggadeami mandáhtta hábmejuvvui daid eavttuid mielde mat leat čállojuvvon Sd.dieđ. nr. 48 ( 2002 – 2003 ) Kulturpolitihkka 2014 rádjái .
Utredningen ble utført av ABM-utvikling på oppdrag fra de to departementene , og Bibliotekreform 2014 ble overlevert i september 2006 .
AGM-ovdáneapmi ráhkadii čielgga ­deami go dat guokte departemeantta bivde daid dan dahkat , ja Girjerádjoođastus 2014 buktojuvvui ovdan čakčamánu 2006 .
De tre viktigste elementene i den foreslåtte bibliotekreformen er felles nasjonale digitale tjenester , reform av bibliotekstrukturen i Norge for å gi et bedret tilbud gjennom sterkere bibliotek og kompetansemiljøer og kompetanseutvikling for ansatte .
Golbma deaŧaleamos oasi evttohuvvon girjerájusođastusas leat oktasaš nationála digitála bálvalusat , Norgga girjerájusstruktuvrra ođastus vai sáhttá addit buoret fálaldagaid nana girjerádjosa , gelbbolašvuođabirrasiid ja bargiid gelbbolaš-vuođaovdánahttima bokte .
Samisk bibliotektjeneste er utfyllende omtalt i utredningens Del II Norgesbiblioteket – nettverk for kunnskap og kultur .
Sámi girjerájusbálvalusa birra lea ollu čállojuvvon čielggadusa II oasis Norggagirjerájus – fier ­pmádat máhttui ja kultuvrii .
Omtalen bygger på en egen delutredning om samisk bibliotektjeneste .
Čállosii leat váldán vuođu sierra oassečielggadusas sámi girjerájusbálvalusa birra .
Utredningen viser til at bibliotekloven ikke pålegger bibliotekene å ta et spesielt ansvar for den samiske befolkningen , men identifiserer brukerne som « alle som bor i landet » .
Čielggadeamis čujuhuvvo girjerádjoláhkii mii ii geatnegahte girjerádjosiid váldit erenoamáš ovddasvástádusa sámi álbmoga ektui , muhto gohčoda geavaheddjiid « buohkat geat orrot riikkas » .
Utredningen legger vekt på at det er vanskelig å vurdere bibliotektjenestene til den samiske befolkningen ettersom den nasjonale bibliotekstatistikken ikke fanger opp samiskspråklig materiale som egen kategori .
Čielggadeamis deattuhuvvo váttisin árvvoštallat daid girjerájusbálvalusaid mat leat sámi álbmogii danne go nationála girjerájusstatistihkka ii bija dan materiealla mii lea sámegillii sierra kategoriijan .
Skolebibliotekene har ansvar for å sørge for et lett tilgjengelig , bredt tilbud av samiskspråklige læringsressurser og litteratur til bruk i skolearbeid og til fritidslesing .
Skuvlagirjerádjosiid ovddasvástádus lea fuolahit ahte lea álkit gávdnamis dakkár viiddis fálaldat mas leat sámegillii oahpporesurssat ja girj ­jálašvuohta sihke skuvlabargguide ja astoáigge ­lohkamii .
Folkebibliotekene må kartlegge behovet for samisk bibliotektjeneste i sine kommuner , særlig dersom det er samiske barn i skoler og barnehager .
álbmotgirjerádjosat fertejit kártet sámegielat girjerájusbálvalusa dárbbu iežaset suohkaniin , erenoamážit jus leat doppe leat mánát geat leat skuvllain ja mánáidgárddiin .
Bibliotekene bør også undersøke hvor samisk materiale er tilgjengelig og eventuelt bygge opp egne samlinger med samisk materiale ut fra lokale behov .
Girjerádjosat berrejit maid iskat gos materiealla sámegillii lea gávdnamis dahje vaikko ráhkadit sierra čoakkáldagaid main lea sámegillii materiealla báikkálaš dárbbuid ektui .
Utredningen peker også på at det er en særlig utfordring å formidle samisk litteratur til unge lesere , siden produksjonen av ny litteratur er liten .
Čielggadeamis čujuhuvvo maid ahte lea ere ­noamáš hástalus gaskkustit sámi girjjálašvuođa nuorra lohkkiide danne go eai ráhkaduvvo nu ollu ođđa girjjit .
Utredningen anbefaler derfor at det tas et initiativ fra norsk side for å få gjeninnført en nordisk innkjøpsordning for samisk litteratur .
Danne ávžžuha čielggadeapmi ahte Norgga bealde álggahuvvo fas davviriikkalaš sisaoastinortnet vai beassá oastit sámi girjjiid .
Ifølge utredningen bør Norge , som landet med størst andel samisktalende , ta et initiativ for å få en slik ordning på plass .
Čielggadeami mielde berre Norga , go lea dat riika gos orrot eanemus sámegielagat , vuolggahit barggu ahte oččodit dakkár ortnega .
Aktuell forvalter av en slik ordning er Nordisk Ministerråd .
Davviriikkaid ministtarráđđi lea áigeguovdilis hálddašeaddji dakkár ortnegii .
Kultur- og kirkedepartementet vil vurdere hvordan denne anbefalingen i utredningen kan følges opp .
Kultur- ja girkodepartemeanta áigu árvvoštallat mot guorahallamis sáhttá dán ávžžuhusa čuovvolit .
I høringsuttalelsen til Bibliotekreform 2014 beklager Sametinget at samisk språk og kultur bare er sporadisk nevnt i Del I av utredningen .
Gulaskuddancealkámušas mii bođii 2014 Girjerájusođastussii šálloša Sámediggi ahte sáme ­giella ja kultuvra dušše leat duokkot dákko namuhuvvon čielggadeami I. oasis .
Sametinget mener det er behov for et eget samisk kompetanseutviklingsprogram .
Sámediggi oaivvilda sierra sámi gelbbolašvuođaovdánahttin prográmma dárbbašuvvot .
Sametinget mener også at bibliotekloven bør endres slik at den gir klare føringer for bibliotekenes ansvar for den samiske befolkningen .
Sámediggi oaivvilda maid ahte girjerájusláhka berre rievdaduvvot vai das livčče čielga láidesteamit dan girjerádjosiid ovddasvástádussii mii lea sámi álbmoga ektui .
Kultur- og kirkedepartementet vil komme tilbake til oppfølgingen av Bibliotekreform 2014 i en egen stortingsmelding .
Kultur- ja girkodepartemeanta áigu máhccat Girjerájusođastus 2014 čuovvoleapmái sierra stuo ­radiggedieđáhusas .
14.8.2.2 Samisk spesialbibliotek
14.8.2.2 Sámi sierrabibliotehka
Oppbyggingen av Samisk spesialbibliotek startet opp i 1950-årene ved Karasjok folkeboksamling .
Sámi sierrabibliotehka huksejupmi álggahuvvui 1950-logus Kárášjoga álbmotgirječoakkáldagas .
Fra 1983 ble avdelingen et eget statsfinansiert bibliotek , og i 2000 ble biblioteket en del av Sametingets administrasjon i Karasjok .
Jagi 1983 ossodat šattai sierra stáhtaruhtaduvvon girjerájusin , ja 2000:s girjerájus šattai oassin Sámedikki hálddahusas Kárášjogas .
Samlingen består av over 35 000 bind i tillegg til tidsskrifter , aviser og lyd- og bildemedier .
Čoakkáldagas leat badjel 35 000 girjji lassin áigečállagiidda , aviissaide ja jietna- ja govvamediaide .
Samisk spesialbibliotek er et tilbud til samer i og utenfor de tradisjonelle samiske bosettingsområdene , til den øvrige befolkningen og til lånere i utlandet .
Sámi erenoa-mášgirjerájus lea fálaldat sámiide árbevirolaš sámi orrunguovllu siste ja olggobealde , ja muđui álbmogii ja luoikkaheddjiide olgoriikkas .
Tjenestene er primært rettet mot andre bibliotek .
Bálvalus lea ovddemusat eará girjerádjosiid váste .
Biblioteket skal være et kompetansesenter for samisk litteratur og samisk bibliotektjeneste , og virksomheten skal omfatte alle samiske språk og dialekter .
Girjerájus galgá leat sámi girjjálašvuođa ja sámi girjerájusbálvalusa gelbbolašvuođaguovddáš , ja doaibma galgá fátmmastit buot sámegielaid ja daid suopmaniid .
14.8.2.3 Samiske bokbusser
14.8.2.3 Sámi girjebusset
I dag er det seks samiske bokbusser som mottar driftstilskudd fra Sametinget , i Karasjok , Porsanger , Kautokeino , Tana , / Nesseby Kåfjord , lulesamisk område og sørsamisk område .
Dál leat guhtta sámi girjebusse mat vuostáiváldet Sámedikkis doaibmadoarjaga , Kárášjogas , Porsáŋggus , Guovdageainnus , Deanus , / Unjárggas Gáivuonas , julevsámi guovllus ja lullisámi guovllus .
Bokbussene kompletterer bibliotekenes tjenester i områder med spredt samisk bosetting , og er et viktig ledd i arbeidet med å gjøre bibliotektjenesten tilgjengelig for alle .
Girjebusset leat lassin girjerádjosiid bálvalusaide guovlluin gos lea bieđggus sámi ássan , ja lea dehálaš oassi barggus dahkat girjerájusbálvalusa buohkaide olámuddui .
Sametinget forvalter både driftsstøtte og investeringsstøtte til bokbussen .
Sámediggi hálddaša sihke doaibmadoarjaga ja investerendoarjaga girjebussii .
Bevilgningen er på 5,9 mill. kroner i 2008 .
2008:s lea ruhtajuolludeapmi 5,9 miljovnna ruvnno .
14.8.2.4 Tilskudd til samisk bibliotekmateriale
14.8.2.4 Doarjja sámi girjerádjoávdnasiidda
Sametinget har i 2008 satt av 200 000 kroner i tilskudd til samisk bibliotekmateriale .
Sámediggi lea 2008:s várren 200 000 ruvnno Sámi girjerájusávdnasiid doarjagiidda .
Målgruppen er folke- og skolebibliotek som ønsker å bygge opp samlinger med samisk bibliotekmateriale .
Ulbmiljoavkun leat álbmot- ja skuvlagirjerádjosat mat háliidit hukset sámi girjerájusávdnasiid čoakkáldagaid .
Hensikten med ordningen er å styrke bibliotektjenestene til den samiske befolkningen der de bor , og å motivere lokale bibliotek til å ta ansvar for sine samiske brukere .
Or-tnega ulbmil lea nannet girjerájusbálvalusaid sámi álbmogii doppe gos sii orrot , ja movttiidahttit báikkálaš girjerádjosiid váldit ovddasvástádusa iežaset sámi geavaheddjiide .
I 2008 prioriterer Sametinget folke- og skolebibliotek i det sørsamiske området og Deichmanske hovedbibliotek i Oslo .
2008:s vuoruha Sámediggi álbmot- ja skuvlagirjerádjosiid lullisámi guovllus ja Deichmanske váldogirjerádjosa Oslos .
14.8.2.5 Fylkesbibliotekene
14.8.2.5 Fylkkagirjerájut
Finnmark fylkesbibliotek har en generell samarbeidsavtale med Samisk spesialbibliotek .
Finnmárkku fylkkagirjerájus lea oppalaš ovttasbargošiehtadus Sámi sierrabibliotehkain .
Finnmark fylkesbibliotek kjøper inn materiale både på samisk språk og om samiske forhold .
Finnmárkku fylkkagirjerájus oastá sisa dakkár materi ­ealla mii lea sihke sámegillii ja maid sámi dili birra .
Troms fylkesbibliotek har fra desember 2006 hatt en rådgiver / prosjektleder for Samisk bibliotektjeneste i Troms i 50 pst. stilling på ája samisk senter i Kåfjord kommune .
Romssa fylkkagirjerájus lea 2006 juovlamánu rájes leamaš okta ráđđeaddi / prošeaktajođiheaddji Romssa Sámi girjerájusbálvalussii 50 pst. virggis ája sámi guovddážis Gáivuona suohkanis .
Videre skal det lages en nettside for tjenesten , og Troms fylkesbiblioteks samiske kildeveileder skal vedlikeholdes og videreutvikles .
Dan bálvalussii galgá ráhkaduvvot maid neahttasiidu ja Romssa fylkkagirjerádjosa sámi gáldobagadeaddji galgá doalahuvvot ortnegis ja maid ovdánahttojuvvot .
Det skal også bygges opp en mediestamme på samisk og om samiske forhold , spesielt om sjøsamiske forhold .
Galget maid ráhkadit čoakkáldaga sámegillii ja sámi dili birra , erenoamážit mearrasámi dili birra .
Troms fylkeskommune bidrar også til finansieringen av bokbussene i fylket .
Romssa fylkkasuohkan maiddái ruhtada fylkka girjebussiid .
Nordland fylkesbibliotek har drevet sørsamisk bokbussvirksomhet siden 1995 .
Nordlándda fylkkagirjerájus lea doaimmahan mearrasámi girjebussedoaimma 1995 rájes .
Den sørsamiske bok- og kulturbussen Gærjah formidler sørsamisk kultur og litteratur i ti kommuner i Nordland og Nord-Trøndelag .
Mearrasámi girje- ja kulturbusse Gærjah gaskkusta mearrasámi kultuvrra ja girjjálašvuođa logi suohkanis Nordlánddas ja Davvi- Trøndelágas .
Fylkesbiblioteket samarbeider med Villhelmina kommune og Västerbotten län i Sverige om flere kulturprosjekter i bokbuss .
Fylkkagirjerádjosat barget ovttas Villhelmina suohkaniin ja Västerbotten fylkkain Ruoŧas oččodit eambbo kulturprošeavttaid girjebusses .
Nord-Trøndelag fylkesbibliotek samarbeider aktivt i nettverk med aktører i Trøndelag som ønsker å bedre tilgang til informasjon om sørsamisk kultur og samfunnsliv .
Davvi-Trøndelága fylkkagirjerádju bargá fier ­pmádagas aktiivvalaččat ovttas singuin Trøndelágas geat háliidit álkibut olahit dieđuid oarjelsámi kultuvrra ja servodateallima birra .
Sør-Trøndelag fylkesbibliotek har spesifisert målsetningen for bibliotektjenester til det sørsamiske språkområdet i virksomhetsplanen .
Lulli-Trøndelága fylkkagirjerájus lea iežaset doaibmaplánas lagabui čilgen dan girjerájusbálvalusaid ulbmila mii galgá leat oarjelsámi giellaguvlui .
Fylkesbiblioteket skal følge opp arbeidet med en plan for bibliotektilbudet til sørsamer og utvikle skisse til nytt prosjekt med mobilt bibliotektilbud til et samisk delprogram under EU-programmet Interreg 2007 – 2013 .
Fylkkagirjerájus galgá čuovvolit dan barggu mii lea ráhkadit plána dan girjerájusbálvalussii mii lea oarjelsámiid várás ja maid ráhkadit govvosa ođđa prošektii mas lea johtti girjerádjofálaldat . Das lea nu ahte gávdno sámegilli oasseprográmma EO-prográmma Interreg 2007 – 2013 vuolde .
Biblioteket planlegger en sørsamisk portal på Kulturnett Trøndelag .
Girjerájus pláne ráhkadit oarjelsámi portála Kulturneahtta Trøndelag nehttii .
14.8.2.6 Andre bibliotek
14.8.2.6 Eará girjerájut
En del biblioteker arbeider aktivt med samisk kultur , for eksempel gjennom utstillinger , lesninger og markeringer , særlig i forbindelse med Samefolkets dag 6. februar .
Muhtin girjerádjosat barget aktiivvalaččat sámi kultuvrrain , ovdamearkka dihte čájáhusaid , lohkamiid ja čalmmustemiid bokte , erenoamážit Sámi álbmotbeaivvi oktavuođas , mii lea guovvamánu 6. beaivvi .
For eksempel ser Tromsø bibliotek og byarkiv det som viktig å kjøpe inn det meste som kommer av samiske bøker , film og musikk med sikte på å bygge opp en god , samisk samling .
Ovdamearkka dihte atná Romssa girjerájus ja gávpotarkiiva deaŧalažžan oastit sisa eanaš oasi dain sámi girjjiin , filmmain ja musihkain mat almmuhuvvojit vai sáhtášii ásahit buori sámi čoakkáldaga .
Hamarøy bibliotek har en egen samisk boksamling , og kjøper så langt mulig inn all litteratur som er gitt ut på lulesamisk .
Hápmira girjerádjosis lea sierra sámi girječoakkáldat ja dat oastá nu guhkás go leažžá vejolaš buot girjjálašvuođa mii almmuhuvvo julevsámegillii .
14.8.2.7 Samisk bibliografi
14.8.2.7 Sámi bibliografiija
I NOU 1987:34 Samisk kultur og utdanning ble det slått fast at det er stort behov for en bibliografi som gir en samlet oversikt over nye og gamle samiske dokumenter .
NAČ:s 1987:34 Sámi kultuvra ja oahppu čállosis celkojuvvo iešguđetsurggid biira čállosis ahte lea stuora dárbu dakkár bibliografiijii mas leat čohkkejuvvon dieđut ja mas lea listu ođđa ja boares sámi dokumeanttaid badjel .
Samisk litteratur hadde til da blitt mangelfullt registrert , og registreringen var spredt i ulike oppslagsverk , tidsskriftindekser og nasjonalbibliografier .
Sámi girjjálašvuohta lei dassážii registarastojuvvon váilevaččat ja dat registreren lei háddjejuvvon iešguđet ohcanbáikkiide , áigečálaindeaksaide ja našunalbibliografiijaide .
Samisk bibliografi er en viktig dokumentasjon av samisk kultur og samisk kulturarv i Norge .
Sámi bibliografiija lea deaŧalaš duođaštus sámi kultuvrras ja sámi kulturárbbis Norggas .
Samisk bibliografi er også et ledd i utviklingen av samisk bibliotekvirksomhet og informasjonsvirksomhet for den samiske befolkningen .
Sámi bibliografiija lea maid oassi sámi girjerájusdoaimma ovdánahttimis ja dan diehtojuohkindoaimma ovdánahttimis mii lea sámi álbmogii .
Arbeidet med Samisk bibliografi ble ivaretatt av Universitetsbiblioteket i Trondheim fra 1979 til 1992 .
Troandima universitehtagirjerájus fuolahii Sámi bibliografiija barggu 1979 rájes 1992 rádjái .
I 1993 ble Nasjonalbiblioteket pålagt å videreføre arbeidet innenfor rammen av Nasjonalbiblioteket .
1993:s gohččojuvvui Nationálabibliotehka viidá ­seappot bargat dainna bargguin Nationálabiblio ­tehka rámmaid siskkobealde .
Samisk bibliografi er en fortegnelse over litteratur på samisk , og på norsk og andre språk når emnet er samiskrelevant .
Sámi bibliografiijas boahtá ovdan makkár girj ­jálašvuohta gávdno sámegilli , ja dáro- ja eará gielaide go fáddá lea sámirelevánta .
Med samiskrelevant litteratur menes litteratur som direkte berører samiske forhold .
Sámirelevánta girj-jálašvuohta lea dakkár girjjálašvuohta mii njuolga guoskkaha sámi dili .
Med samiskspråklig litteratur forstås alle ulike språkformer av samisk .
Sámegielalaš girjjálašvuhtii gullet buot sámegielat . Govus 15.2 Sámi kulturásahusat
Bibliografien dekker utgivelser i Norge i perioden 1945 – 1987 og fra 1993 til i dag .
Bibliografiijas bohtet ovdan dat almmuheamit mat leat leamaš Norgga áigodagas 1945 – 1987 ja 1993 rájes gitta otnážii .
Samisk bibliografi mangler registreringer for årene 1988 – 1992 .
Sámi bibliografiijas váilot registarastimat jagiin 1988 – 1992 .
Ansvaret for bibliografien var da uavklart .
Dalle lei bibilografiija ovddasvástádus eahpečielggas .
Dette er svært viktige år i samenes historie i Norge , blant annet ble Sametinget opprettet i 1989 .
Diet leat hui deaŧalaš jagit sámiid historjjás Norggas , earret eará de ásahuvvui Sámediggi 1989:s .
Kultur- og kirkedepartementet vil be Nasjonalbiblioteket om å presentere en plan for å fullføre Samisk bibliografi for denne perioden .
Kultur- ja girkodepartemeanta áigu bivdit našunalgirjerádjosa ráhkadit ovtta plána vai sáhtášii dievasmáhttit Sámi bibliografiija dien áigodagas .
Nasjonalbiblioteket har konkrete planer om å forbedre registreringsverktøyet for bibliografiene .
Našunalgirjerádjosis leat konkrehta plánat buoridit registrerenveahkkeneavvuid bibliografiijaide .
Dette vil effektivisere arbeidet og gjøre informasjonen om innholdet i Samisk bibliografi raskere tilgjengelig .
Dat beavttálmahtášii barggu ja dagahivččii ahte Sámi bibliografiija sisdoalu dieđuid sáhtášii jođá-neappot olahit .
I tillegg vil dette være et enklere utgangspunkt for å videreutvikle samarbeidet om en felles samisk bibliografi for hele Sápmi .
Dasa lassin de livččii dieinna lágiin álkit ovddidit viidáseappot dan ovttasbarggu mii lea ráhkadit oktasaš sámi bibliografiija olles Sápmái .
Samisk bibliografi samarbeider med Samisk spesialbibliotek om gjensidig faglig bistand og rådgiving .
Sámi bibligrafiija bargá ovttas Sámi erenoa-mášgirjerádjosiin mas nubbi sáhtášii nuppi fágalaččat veahkehit ja maid neavvut .
14.8.3 Museer
14.8.3 Museat
14.8.3.1 Museumsreformen – konsolidering
14.8.3.1 Museaođastus – konsolideren
De siste årene har den såkalte museumsreformen preget den offentlige innsatsen på museumsområdet .
Maŋimus jagiid lea dat mii gohčoduvvo musea-ođastussan leamaš guovddážin museasuorggis .
I St.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving og i de påfølgende statsbudsjettene blir det skissert en prosess for regional konsolidering av museene og etablering av nasjonale nettverk .
Sd.dieđ. nr. 22 ( 1999–2000 ) Gáldu máhttui ja vásáhusaide dieđáhusas ja daid čuovvovaš stáhtabušeahtain de govviduvvo proseassa guovllu museaid konsolideren ja nationála fierpmádaga ásaheapmi .
Målet er en institusjonsstruktur med vesentlig færre og dermed faglig og administrativt sterkere enheter enn i dag .
Mihttomearri lea ráhkadit dakkár institušunstruktuvrra mas leat mihá unnit ja dainna lágiin fágalaččat ja hálddahuslaččat nannoseappot ovttadagat go dál .
Museumsreformen er forankret i bevaring og styrking av lokalt engasjement og deltakelse i kulturvernet , styrking av faglig kompetanse på regionalt nivå og utvikling av nasjonale nettverk .
Museaođastus lea vuođđuduvvon dasa ahte galgá bisuhit ja nannet báikkálaš beroštumi ja oassálastima go lea sáhka kulturgáhttemis ja ahte galgá nannet fágalaš gelbbolašvuođa regiunála dásis ja ovddidit nationála fierpmádagaid .
Sametinget har gjentatte ganger etterlyst det samiske perspektivet i museumsreformen .
Sámediggi lea máŋgga geardde ohcalan sámi perspektiivva museumođastusas .
Sametinget ønsker blant annet en større andel av de økonomiske virkemidlene knyttet til konsolideringsprosessen , jf. Sametingets årsmelding 2007 ( punkt 6.5 ) .
Sámediggi háliida earret eará stuorát oasi daid ekonomalaš gaskaomiin mat leat konsoliderenprosessii čadnojuvvon , gč. Sámedikki jagi 2007 jahkedieđáhusa ( čuoggá 6.5 ) .
Sametinget står fritt til å prioritere midler til den samiske museumsreformen innenfor bevilgningen til samiske kulturformål over kap. 320 , post 53 , som er betydelig økt de siste årene .
Sámediggi lea friddja vuoruhit ruđaid sámi museaođastussii sámi kulturulbmiliid ruhtajuolludeamis kap. 320 , 53. poasttas , mii lea ollu lassánan maŋimus jagiid .
Det er opp til Sametinget å prioritere mellom disse og andre behov på det samiske kulturfeltet innen de midler som stilles til disposisjon .
Lea Sámedikki duohken sámi kultursuorggis vuo ­ruhit gaskal dáid ja eará dárbbuid daid ruđaiguin mat biddjojuvvojit háldui .
14.8.3.2 Museer under Sametingets forvaltning
14.8.3.2 Museat maid Sámediggi hálddaša
Som et ledd i arbeidet med dokumentasjon og bevaring av samisk kultur står museene i en særstilling .
Museain lea sierra dilli oassin barggus sámi kultuvrra duođaštit ja bisuhit .
Sametinget har gjort et omfattende arbeid med å forberede en konsolidering av de samiske museene .
Sámediggi lea viidát bargan gárvvistit sámi museaid ovttasteami .
Prosessen gjennomføres i tråd med føringene for museumsreformen i norsk museumssektor , jf. St.meld. nr. 22 ( 1999 – 2000 ) .
Pro ­seassa čađahuvvo Norgga museasuorggi museaođastusa láidestemiid mielde , gč Sd.dieđ. nr. 22 ( 1999 – 2000 ) .
Gjennom den samiske museumsreformen konsolideres museene i større museumssiidaer med felles driftsstyre , en daglig leder og en arbeidsgiver for de ansatte .
Sámi museaođastusa bokte museat ovttastuvvojit stuorát museasiiddaide main lea oktasaš doaibmastivra , beaivválaš jođiheaddji ja okta bargoaddi bargiide .
Reformens formål er faglig kvalitetsheving og administrativt sterkere enheter .
Ođastusa ulbmil lea bajidit fágalaš kvalitehta ja hálddahuslaččat oažžut nannosit ovttadagaid .
Gode rammebetingelser er grunnleggende for den videre utviklingen av de samiske museene .
Sámi museaid viidásit ovdáneapmái leat buorit rámmaeavttut dehálaččat .
Sørsamisk museumssiida ( Saemien Sijte i Snåsa ) og Nordvestsamisk museumssiida har gjennomført konsolideringen i 2006 og har fått en økning på 0,5 mill. kroner hver i tilskuddet fra Sametinget for 2007 .
Lullisámi museasiida ( Saemien Sijte Snoasas ) ja Davveoarjesámi museasiida lea čađahan ovttasteami 2006:s , ja juohkehaš lea ožžon 0,5 milj. ruvnno lassáneami Sámedikkis 2007:s .
ája Samisk Senter får samisk museumsansvar for Nord-Troms og nordlige Midt-Troms , Várdobáiki samisk senter får samisk museumsansvar for markasamiske områder i Nordre Nordland , det sørlige Midt-Troms og Lofoten og Vesterålen og árran lulesamisk senter får museumsansvar for lulesamisk og pitesamisk område .
ája sámi guovddáš oažžu sámi museaovddasvástádusa Davvi-Romsii ja davit Gaska-Romsii , Várdobáikki sámi guovddáš oažžu sámi museaovddasvástádusa Davit Nordlándda , lulit Gaska- Romssa ja Lofuohta ja Viestterállasa márkosámi guovlluide ja árran julevsámi guovddáš oažžu museaovddasvástádusa julevsámi ja bihtánsámi guvlui .
14.8.3.3 Samisk museumslag og Samisk museumsforum
14.8.3.3 Sámi museasearvi ja Sámi museafora
Samisk museumslag ble opprettet i 1989 som en forening for samiske museer og andre museer med samiske samlinger .
Sámi museasearvi ásahuvvui 1989:s searvin sámi museaide ja eará museaide main leat sámi čoakkáldagat .
Både museer under Sametingets forvaltning og andre museer er medlem i laget .
Sihke museat Sámedikki hálddašeami vuolde ja eará museat leat miellahtut searvvis .
I 2006 vedtok Samisk museumslag å gå inn i Norges museumsforbund .
2006:s mearridii Sámi museasearvi searvat Norgga musealihttui .
Mens Samisk museumslag har vært en frittstående organisasjon , har Sametinget i tillegg opprettet et Samisk museumsforum , som er et samarbeidsorgan under Sametinget .
Sámi museasearvi gal lea leamašan friddja organisašuvdna , de Sámediggi lassin lea ásahan Sámi museaforuma , mii lea Sámedikki vuollásaš ovttasbargoorgána .
Her er bare museer under Sametingets forvaltningsansvar medlemmer .
Dáppe leat dušše museat miellahttun mat leat Sámedikki hálddašanovddasvástádusa vuolde .
14.8.3.4 Museer med samiske samlinger og utstillinger
14.8.3.4 Museat main leat sámi čoakkáldagat ja čájáhusat
En rekke museer utenom Sametingets forvaltning forvalter en egen samisk samling eller samiske gjenstander som en del av sine samlinger .
Muhtin museain , earret sámi museasiiddaid , lea sierra sámi čoakkáldat dahje sámi dávvirat oassin iežaset čoakkáldagain .
Særlig sentrale er samiske samlinger ved Norsk Folkemuseum , Tromsø museum og Friluftsmuseet ved Sverresborg .
Erenoamáš guovddážis leat sámi vuorkádávvirat Norgga álbmotmuseas , Romssa museas ja Olgomuseas Sverresborgas .