pere/sami_parallel huggingface dataset:
Både jeg og foreldrene min gikk grunnskolen i Karasjok. Hvis man sammenligner fortellingene våre, forstår man at hver periode har sine særtrekk.
Sihke mun ja mu váhnemat vácciimet Kárášjoga vuođđoskuvlla, ja jus dáid muitalusaid buohtastahttá de ipmirda ahte lea juohke áigodagas erohusat.
Far gikk på skolen i den hardeste og verste fornorskningstida, da lærerne og internatbetjeninga gjorde alt for å fornorske barna.
Áhčči lei dan garraseamos ja vearrámus dáruiduhttináigge skuvllas, goas oahpaheaddjit ja internáhta biiggát barge visot dan ahte dáruiduhttit sámi mánáid.
Det var selvsagt noen som ikke var så opphengt i fornorskningspolitikken.
Ledje dieđusge muhtimat geat eai lean nie heaŋgasan dan dáruiduhttinpolitihkkii.
I mors skoletid hadde det allerede blitt litt bedre, men slett ikke bra.
Eatni áigge ledje juo veahá ložžen, muhto eai eisege vuos áibbas ložžen.
De var den aller første gruppa ved Karasjok grunnskole som fikk undervisning på samisk og med samisktalende lærer, og det fikk de bare de første skoleårene.
Lei easkka vuosttaš joavku geat ožžo sámegiel oahpahusa ja oahpaheaddji Kárášjoga vuođđoskuvllas, ja dat lei dušše daid álgo jagiid skuvllas.
Etter det fortsatte mesteparten av undervisninga på norsk, og det var fortsatt en internatkultur.
Dás sii jotke eanaš oahpahusa dárogillii ja ain lei internáhtakultuvra.
Jeg igjen har hatt en helt annen erfaring, det var ikke bare samiskundervisning og samisktalende lærere, men egen flyttsameklasse.
Mus lea leamaš fas áibbas eará vásáhus, ii lean dušše sámegieloahpahus ja -oahpaheaddjit, muhto lei maid johttisámiidluohkká.
Det hadde også så smått begynt å komme ut lærebøker på samisk.
Ledje maid smávvát álgán sámegiel oahppogirjjit maid almmuhuvvot.
Og da hadde samiske barn lovfesta rettighet til å ha samisk som undervisningsspråk i grunnskolen.
Ja dalle ledje jo lága mielde sámi mánáin rievttit sámegiellii oahpahusgiellan vuođđoskuvllas.
Så slik som vi hadde det på grunnskolen, var omtrent slik som dagens grunnskoleelever har det.
Nu ahte mus gal lei vuođđoskuvllas sullii seamma dilli go otná ohppiin.
[1] Sigmund Steenbuch forteller om sine egne erfaringer fra Karasjok i Samisk skolehistorie 1. (red.)
[1] Sigmund Steenbuch muitala iežas vásáhusain Kárášjogas Sámi skuvlahistorjá 1-girjjis. (doaim.)
Flere artikler fra Samisk skolehistorie 6
Eará artihkkalat Sámi skuvlahistorjá 6-girjjis
Fornyings-, administrasjons- og kirkedepartementet (FAD) er koordinerende departement i Regjeringens fornyelsesarbeid.
Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartemeanta (FAD) lea oktiiheivehalli departemeanta Ráđđehusa ođasmahttinbarggus.
Departementet har også ansvaret for:
Departemeantta ovddasvástádussii gullet maiddái:
Den nasjonale IKT-politikken FAD skal bidra til at det offentlige utvikler IKT-løsninger som er effektive, sikre og brukervennlige.
Nationála IKT-politihkka FAD galgá váikkuhit dasa ahte almmolaš eiseválddit ráhkadit dakkár IKT-čovdosiid mat leat bevttolaččat, mat oskkáldasat doibmet ja mat leat olbmuide álkit geavahit.
Departementet skal utrede og følge opp hvordan ny teknologi og økt bruk av IKT påvirker samfunnet og skaper nye muligheter og behov for endringer.
Departemeanta galgá čielggadit ja čuovvolit mo ođđa teknologiija ja lassáneaddji IKT-geavaheapmi váikkuhit servodahkii ja mo dat bohciidahttet ođđa vejolašvuođaid ja dárbbuid nuppastahttimiidda.
Konkurransepolitikken Gjennom konkurransepolitikken skal FAD bidra til økt verdiskaping til beste for forbrukere og næringsliv, og at konkurransehensyn blir tilstrekkelig ivaretatt på alle politikkområder.
Gilvopolitihkka Gilvopolitihkain galgá FAD váikkuhit eanet árvoháhkamii geavaheaddjiide ja ealáhusaide buorrin, ja dasa ahte gilvodeasttat doarvái fuolahuvvojit buot politihkkasurggiin.
Konkurranseloven, lov om offentlige anskaffelser og lov om offentlige støtte er sentrale redskaper i konkurransepolitikken.
Gilvoláhka, láhka almmolaš háhkamiid birra ja láhka almmolaš doarjaga birra leat guovdilis bargoneavvut gilvopolitihkas.
Statlig arbeidsgiverpolitikk Med ansvar for lønns- og arbeidsvilkår for de ansatte i staten skal FAD sikre en inkluderende og stimulerende personalpolitikk.
Stáhta bargoaddipolitihkka Dainnago FADas lea ovddasvástádus stáhtabargiid bálká- ja bargoeavttuin, de galgá FAD sihkkarastit searvadeaddji ja movttiidahtti bargiidpolitihkka.
FAD forvalter og utvikler lover, inngår landsdekkende og overordnede tariffavtaler og bestemmelser samt rammevilkår for statens personal- og arbeidsgiverpolitikk.
FAD hálddaša ja ovddida lágaid, dahká riikkaviidosaš ja bajimus tariffašiehtadusaid ja dahká njuolggadusaid ja vel rápmaeavttuid stáhta bargiid- ja bargoaddipolitihka várás.
FAD skal være pådriver, rådgiver og støttespiller i omstilling og organisasjonsutvikling i forvaltningen, personalspørsmål og lederutvikling i staten.
FAD galgá leat hoahpuheaddji, rávvejeaddji ja veahkeheaddji go lea sáhka rievdadeamis ja organisašuvdnaovddideamis hálddahusas, bargiidáššiin ja jođiheaddjiovddideamis stáhtas.
Bygg- og eiendomspolitikk FAD har overordnet ansvar for bygge- og eiendomspolitikken i statlig sivil sektor.
Huksen- ja opmodatpolitihkka FADas lea bajimus ovddasvástádus dan huksen- ja opmodatpolitihkas mii gullá stáhta siviila suorgái.
Statsbygg ivaretar byggherrefunksjonen og forvalter en stor del av den statlige eiendomsmassen.
Stáhta huksenlágádus (Statsbygg) doaibmá stáhta hukseheaddjin ja dat hálddaša stuorra oasi buot stáhta opmodagain.
FAD skal gjennom Statsbygg sørge for funksjonelle lokaler til statens ulike virksomheter.
FAD galgá Stáhta huksenlágádusa bokte fuolahit heivvolaš visttiid stáhta sierranas doaimmahusaide.
Hensynet til tilgjengelighet, miljø, arkitektonisk kvalitet og kulturhistorieske verdier står sentralt.
Olámudduvuohta, biras, arkitektonalaš kvalitehta ja kulturhistorjjálaš árvvut leat dehálaš iešvuođat maidda biddjojuvvo deaddu.
Samer og nasjonale minoriteter FAD har gjennom samepolitikken ansvaret for at hensynet til samiske interesser blir inkludert i utformingen av politikken på alle aktuelle områder.
Sámit ja nationála unnitlogut FADas lea sámepolitihka olis ovddasvástádus das ahte sámi beroštumiid vuhtiiváldin lea mielde politihka hábmemis buot áššáigullevaš surggiin.
FAD koordinerer og samordner kontakten med Sametinget.
FAD oktiiordne ja oktiiheivehallá oktavuođa Sámedikkiin.
Nasjonale minoriteter, kvener, jøder, skogfinner, rom / sigøynere og romanifolk / tatere skal hensyntas i tråd med målsettingene som er nedfelte i Europarådets rammekonvensjon om beskyttelse av nasjonale minoriteter og Minoritetsspråkpakten.
Nationála unnitlogut, kvenat, juvddálaččat, vuovdesuopmilaččat, rom-álbmot / sigøynárat ja románi-álbmot / táhterat galget vuhtiiváldojuvvot daid ulbmiliid mielde mat leat Eurohparáđi rápmakonvenšuvnnas nationála unnitloguid suodjaleami birra ja Unnitlohkogielaid lihtus.
Kirkepolitikken Kirkepolitikken skal bidra til å legge til rette organisatoriske og økonomiske rammevilkår for Den norske kirke slik at denne kan leve og virke som en bekjennende, misjonerende, tjenende og åpen folkekirke.
Girkopolitihkka Girkopolitihkka galgá fuolahit organisatoralaš ja ekonomalaš rápmaeavttuid Norgga Girkui nu ahte dat sáhttá leat ja doaibmat dovddasteaddji, vuolggaheaddji, bálvaleaddji ja rabas álbmotgirkun.
Forvaltningspolitikken FAD har ansvar for forvaltningspolitikken, som danner grunnlag for statens valg av organisasjonsformer og utredningsprosedyrer.
Hálddašanpolitihkka FADas lea ovddasvástádus hálddašanpolitihkas, mii lea stáhtii vuođđu go dat vállje organisašuvdnahámiid ja čielggadanbargovugiid.
Disse skal sikre demokratisk styring og god saksbehandling.
Dát galget sihkkarastit demokráhtalaš stivrejumi ja buori áššemeannudeami.
Gjennom den statlige kommunikasjonspolitikken skal FAD bidra til at staten kommuniserer godt med innbyggere, næringsliv og presse.
Stáhta gulahallanpolitihkain galgá FAD váikkuhit dasa ahte stáhta bures gulahallá ássiiguin, ealáhusaiguin ja preassain.
Personvern Som ansvarlig for deler av personvernpolitikken skal FAD legge til rette for et samfunn hvor innbyggerne kan føle seg trygge på at sensitiv informasjon ikke kommer på avveie.
Personsuodjalus Dannego FADas lea ovddasvástádus peršonsuodjaluspolitihka osiin, de galgá FAD lágidit dakkár servodaga mas ássit sáhttet luohttit dasa ahte čiegos dieđut eai almmuhuvvo daidda geaidda dat eai galgga.
Fylkesmennene Fylkesmannen er statens fremste representant i fylket og administrativt underlagt FAD.
Fylkkamánnet Fylkkamánne lea stáhta bajimus ovddasteaddji fylkkas ja lea hálddahuslaččat FADa vuollásaš.
Departementet har et hovedansvar for tilrettelegging, sikring og kontroll av kvalitet i styringssystem, organisasjonsutvikling og for rammebetingelsene i embetene.
Departemeanttas lea váldoovddasvástádus lágidit, sihkkarastit ja dárkkistit stivrenvuogádagaid kvalitehta, das lea váldoovddasvástádus organisašuvdnaovddideamis ja váldoovddasvástádus ámmáhiid rápmaeavttuin.
Fylkesmannen utfører oppgaver for 12 departement og hvert departement er faglig overordnet embetene på de aktuelle fagområdene.
Fylkkamánne čađaha bargamušaid 12 departemeantta ovddas ja juohke departemeanttas lea fágalaččat eanet váldi go ámmáhiin áigeguovdilis fágasurggiin.
FAD har et overordnet ansvar for organisering og inndeling av regional statsforvaltning.
FADas lea bajimus ovddasvástádus regionála stáhtahálddašeami organiseremis ja juohkimis.
Politiske partier FAD har ansvar for tilskudd til de politiske partiene og loven som omfatter disse.
Politihkalaš bellodagat FADas lea ovddasvástádus doarjagiin politihkalaš bellodagaide ja daidda gulli lágas.
Loven inneholder bl.a. vilkår for registrering av et politisk parti og hvilke krav om innsyn som gjelder for partienes regnskaper.
Láhka sisttisdoallá earret eará politihkalaš bellodaga registarastima eavttuid ja daid álmmolašvuođagáibádusaid mat gullet bellodagaid rehketdoaluide.
Fornyings-, administrasjons- og kirkedepartementetble opprettet 1. januar 2010.
Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartemeanta ásahuvvui ođđajagimánu 1. beaivvi 2010.
FAD er kontaktdepartement for Det konglige Hoff.
FAD lea Gonagaslaš Hoava oktavuođadepartemeanta.
Departementet har ansvaret for en rekke statlige fellestjenester med grunnlag i de nevnte politikkområdene.
Departemeanttas lea ovddasvástádus arvat stáhtalaš oktasašbálvalusain mat gullet namuhuvvon politihkkasurggiide.
FAD har ansvar for styringen av følgende underliggende etater:
FADas lea ovddasvástádus čuovvovaš vuolleetáhtaid stivremis:
Direktoratet for forvaltning og IKT (Difi)
Stáhta huksenlágádus (Statsbygg)
Departementenes servicesenter
Departemeanttaid bálvalusguovddáš
Datatilsynet
Dáhtabearráigeahčču
Konkurransetilsynet
Gilvobearráigeahčču
Bispedømmerådene
Bismagodderáđit
Det praktisk-teologiske seminar
Praktihkalaš-teologalaš seminára
Kirkerådet
Girkoráđđi
Gáldu - Kompetansesenteret for urfolks rettigheter
Gáldu – Álgoálbmotvuoigatvuođaid gelbbolašvuođaguovddáš
Internasjonalt fag- og formidlingssenter for reindrift
Boazodoalu riikkaidgaskasaš fága- ja gaskkustanguovddáš
Ansvarsområder - regjeringen.no
Departemeantta ovddasvástádussuorggit - regjeringen.no
Helse- og omsorgsdepartementets ansvarsområde favner vidt.
Departemeantta ovddasvástádussuorggit
Folkehelsearbeidet skal bidra til at folk får flere leveår med god helse, redusert risiko for sykdom og bidra til å redusere sosial ulikhet i helse.
Álbmotdearvvašvuođabargu galgá váikkuhit dan ahte olbmot ellet guhkit ja dearvaseabbon, uhcit buohccánvárain, ja dat maid galgá váikkuhit ahte olbmuid dearvvašvuohta lea seamma buorre beroškeahttá sosiálaerohusain.
Tobakksforebygging, økt fysisk aktivitet, god ernæring og trygg mat er viktige innsatsområder for å bedre folkehelsen.
Duhpátgeavaheami eastadeapmi ja rumašlaš lihkadeapmi leat dehálaš áŋgiruššansuorggit álbmotdearvvašvuođa buorideamis.
Folkehelsearbeidet omfatter også miljørettet helsevern, smittevern og strålevern med tilhørende lovområder.
Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanttas lea maid ovddasvástádus sihkkarastit buori biepmodili ja dorvvolaš biepmu.
Departementet har også ansvar for alkohol- og narkotikapolitikken.
Gielddaid bálvalusfálaldat boarrásiidda, olbmuide geain lea vuoliduvvon doaibmanávccat, ja g ��rrenmirkkuid boasttugeavaheaddjiide lea mearriduvvon 1.10.04 rájes leat oassin Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta ovddasvástádussuorggis.
Primærhelsetjenesten i kommunene skal gi folk trygghet for at de får nødvendig helsehjelp der folk bor eller oppholder seg.
Gielddaid v uođđodearvvašvuođabálvalus galgá dáhkidit olbmuide ahte sii ožžot dárbbašlaš veahki doppe gos sii orrot dahje leat.
Fastlegene er en viktig del av denne tjenesten, sammen med blant annet legevakt, helsestasjoner og skolehelsetjeneste.
Fástadoaktárat leat dehálaččat dán bálvalusas, nu go earret eará doavttirfávttat ja dearvvašvuođastašuvnnat ge.
Spesialisthelsetjenesten omfatter sykehus, poliklinikker, legespesialister, ambulansetjeneste og annet.
Spesialisatadearvvašvuođabálvalus, masa gullet buohcceviesut, poliklinihkat, ambulánssabálvalusat ja eará bálvalusat, galget vuosttažettiin fállat spesialistadivššu.
Ansvaret for spesialisthelsetjenesten er tillagt de fire regionale helseforetakene (RHF), som er eid av staten ved Helse- og omsorgsdepartementet. Spesialisthelsetjenester ytes i sykehus og fra privatpraktiserende spesialister og klinikker.
Spesialistadearvvašvuođabálvalus lea lágiduvvon vihttan guovlulaš dearvvašvuođalágádussan maid stáhta eaiggáduššá Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta bokte.
De regionale helseforetakene (RHF) skal sørge for spesialisthelsetjenester til befolkningen, enten gjennom sykehus som RHFene eier, og som er organisert som helseforetak, eller ved avtale med private tjenesteytere.
Guovlulaš dearvvašvuođalágádusat (GDL) galget fuolahit spesialistadearvvašvuođabálvalusa álbmogii, maid jogo GDL:i gulli dearvvašvuođalágádusat fállet dahje priváhta bálvaleaddjit fállet šiehtadusaid vuođul.
Tannhelsetjenesten er et offentlig tilbud for en del grupper.
Bátnedearvvašvuođabálvalus lea almmolaš fálaldat muhtun joavkkuide, muhto eatnašat fertejit ieža oastit dáid bálbalusaid.
Det offentlige har et ansvar for at det skal være likeverdig tilgang til tannhelsetjenester over hele landet og til alle aldersgrupper.
Goittotge lea almmolaš eiseválddiid ovddasvástádus ahte olbmot galget oažžut seamma buriid bátnedearvvašvuođabálvalusaid beroškeahttá ássanbáikkis ja agis.
Hjelp til personer med psykiske lidelser gis dels gjennom primær- og dels gjennom spesialisthelsetjenesten, samt gjennom kommunale og frivillige tilbud utenfor helse-tjenesten.
Veahki olbmuide geain leat psyhkalaš váttisvuođat, addá jogo vuođđo- dahje spesialistadearvvašvuođabálvalus, ja dan addet maiddái gielddaid ja eaktodáhtolaš fálaldagat dábálaš dearvvašvuođabálvalusa lassin.
Psykisk helse har vært et satsingsområde siden slutten av 1990-tallet, og følges opp gjennom Opptrappingsplanen for psykisk helse.
Psyhkalaš dearvvašvuohta lea leamaš áŋgiruššansuorgin 1990-logu loahpa rájes, ja dán čuovvola ge Psyhkalaš dearvvašvuođa áŋgiruššanplána.
Helsetjenester til rusmiddelavhengige er gjennom de siste årene bygget opp som et supplement til den ordinære helsetjenesten.
Dearvvašvuođabálvalus gárrenmirkkuid boasttugeavaheaddjiide lea maŋimus jagiid ovddiduvvon dábálaš dearvvašvuođabálvalusa lassibálvalussan.
Dette omfatter blant annet lavterskel helsetilbud og legemiddelassistert rehabilitering.
Dasa gullet earret eará dearvvašvuođafálaldagat, maid lea álki fidnet, ja veajuidahttin mas dálkasat geavahuvvojit veahkkin.
RHFene skal sørge for at rusmiddel-avhengige får nødvendig helsehjelp og tverrfaglig spesialisert behandling.
Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanttas lea ovddasvástádus ollislaš veahkke- ja dikšofálaldagas gárrenmirkkuid boasttugeavaheaddjiide gielddain ja spesialistadearvvašvuođabálvalusas.
Befolkningen skal ha god tilgjengelighet til legemidler.
Molssaektosaš dikšu, ovdamearkka dihtii akupunktuvra ja homeopatiija, ii gula almmolaš dearvvašvuođabálvalussii.
Det offentlige gir pasientene med størst behov for legemidler økonomisk støtte.
Dattetge lea álggahuvvon bargu ásahit almmolaš rámmaid dán doaimma várás.
Apotekvesenet i Norge er privat, men det offentlige skal sikre pålitelig og trygg tilgang til legemidler.
Dat mielddisbuktá earret eará ahte lea boahtán ođđa láhka molssaektosaš dikšuma birra, ja leat ásahan dákkár dikšuid registtarortnet.
Kommunene har ansvar for tjenestetilbudet til personer med behov for pleie- og omsorgstjenester.
Norgga dálkkasgávpelágádus lea priváhta, muhto almmolaš eiseválddiid ovddasvástádus lea fuolahit ahte dálkasiid fidnen lea luohtehahtti ja dorvvolaš.
De viktigste brukergruppene for disse tjenestene er eldre, personer med nedsatt funksjonsevne og rusmiddelavhengige
Lágat ja etihkalaš gažaldagat mat čatnasit bioteknologiijii, leat dehálaš oasit Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta ovddasvástádussuorggis.
Sist oppdatert: 12.02.2013
Maŋimuš ođasmahttojuvvon: 07.07.2010
Departementets hovedmål er å sørge for at grunnleggende rettssikkerhetsgarantier blir opprettholdt og utviklet.
Departemeantta váldoulbmil lea bearráigeahččat ahte vuđolaš riektesihkarvuođadáhkádusat dollojuvvojit ja ovddiduvvojit.
Et overordnet mål er å sikre samfunnets og enkeltmenneskets trygghet.
Bajemus dási ulbmil lea sihkkarastit servodaga ja ovttaskas olbmuid oadjebasvuođa.
Departementets hovedoppgaver:
Departemeantta váldobarggut::
Sekretariat for politisk ledelse
Politihkalaš njunnožiid čállingoddi
forberede saker for regjering, Kongen i statsråd og Stortinget
ráhkkanahttit áššiid ráđđehussii, Gonagassii stáhtaráđis ja Stuoradiggái
bidra til å gjennomføre regjeringens politikk
váikkuhit dasa ahte ráđđehusa politihkka čađahuvvo
Etatsledelse
Etáhtajođiheapmi
utvikling og oppfølging av ytre etater og domstolene
ovddidit ja čuovvut olggobeal etáhtaid ja duopmostuoluid
Forvaltning
• Hálddašeapmi
ansvar for forvaltningsoppgaver som berører enkeltpersoner, bedrifter, institusjoner, kommuner og statlig virksomhet
hálddašanbargguid ovddasvástideaddji mat gusket ovttaskas olbmuide fitnodagaide, institušuvnnaide, suohkaniidda ja stáhta doaimmaide
publikumsservice
bálvalusat álbmogii
Justisdepartementets hovedsatsingsområder:
Justiisadepartemeantta váldonannensuorggit:
redusert kriminalitet
geahpedit vearredaguid
trygghet og rettssikkerhet
oadjebasvuohta ja riektesihkarvuohta
åpenhet og demokrati
rabasvuohta ja demokratiija
justisvesenets oppgaveløsning og service til publikum
• justiisadoaimmahaga bargguid bargat ja gozihit bálvalusaid álbmogii
Mer om departementets arbeidsområder finner du under avdelinger.
Don gávnnat eanet dieđuid departemeantta bargosurggiid birra ossodagaid vuolde
Alf Nilsen-Børsskog
Dán jagi kultur-bálkkašumi vuoiti
Alf ble født i 1928 og ble forfatter i høy alder.
Alf riegádii jagi 1928 ja álggii čállin alla agis.
Han har nå utgitt 3 diktsamlinger og 2 romaner.
Son lea dál almmuhan 3 diktačoakkáldaga ja 2 romána.
Han sitter på manus til 5 romaner, den tredje av dem er på tur utgitt.
Sus leat mánus at 5 románii, goalmmáda lea almmuheamen.
Han sammenlignes med Hamsun, Moberg og andre store nordiske forfattere, samt forfattere på europeisk nivå.
Su buohtastahttet čálliiguin nu go Hamsun, Moberg ja eará stuorra davviriikkalaš čálliiguin, ja maiddái eurohpálaš čálliiguin.
Han er nordmann, men skriver på et språk de fleste i Norge ikke forstår.
S on lea norgalaš, muhto čállá gillii maid eatnašat Norggas eai ádde.
Likevel kan han leses av millioner av mennesker.
Liikká sáhttet millijovnnat lohkat su čállosiid.
Med sine bøker har Alf vært med på å styrke det kvenske i vår trekulturellhet.
Girjjiidisguin lea Alf nannen kveana giela min golmmakultuvrratvuođas.
Han har også vært med på å bevare vår særegenhet som utgjør sjela i Porsanger.
Son lea maid leamaš mielde seailluheamen min earáliiggásvuođa mii lea Porsá ŋ ggu siellu.
Han er en kulturbærer og skatt vi i Porsanger er stolte av.
Son lea kulturguoddi ja ráhkkásan geainna mii Porsá ŋ ggus čevllohallat.
En verdi vinner av kulturprisen 2010
Gelbbolaš 2010 ' kulturbálkkašumi vuoiti
Arne Nordheims komponistpris til Ruben Sverre Gjertsen - regjeringen.no
Almmustahtti: Kulturdepartemeanta
Arne Nordheims komponistpris til Ruben Sverre Gjertsen
Komponista Ruben Sverre Gjertsen lea ožžon Arne Nordheima komponistabálkkašumi jagi 2010.
Komponisten Ruben Sverre Gjertsen er tildelt Arne Nordheims komponistpris for 2010.
Komponista Ruben Sverre Gjertsen lea ožžon Arne Nordheima komponistabálkkašumi jagi 2010.
Kulturminister Anniken Huitfeldt overrakte prisen fredag kveld under en konsert i Grønland kirke i regi av Ultimafestivalen.
Kulturministtar Anniken Huitfeldt geigii bálkkašumi bearjadat eahkeda konsearttas mii dollojuvvui Grønlanda girkus Ultimafestivála olis.
Prisvinneren får 125 000 kroner og et diplom.
Bálkkašumi vuoiti oažžu 125 000 ruvnnu ja diploma.
I mars i år mottok Gjertsen Spellemannprisen i klassen samtidskomponist for platen Grains.
Njukčamánus dán jagi oaččui Gjertsen Spellemann-bálkkašumi klassihkalaš komponisttaid luohkás Grains nammasaš skearru ovddas.
Sin unge alder til tross har han allerede rukket å skrive verk for Europas ledende samtidsensembler.
Vaikko lea ain nu nuorra, lea Gjerten jo geargan čállit komposišuvnnaid Eurohpa dálááiggi njunuš ensembeliide (čuojahanjoakkuide).
Juryen betegner Gjertsen som et ubestridelig talent som makter å gi viktige bidrag til den kunstmusikalske tradisjon.
Árvvoštallangoddi gohčoda su eahpitkeahtes taleantan guhte nákce addit dehálaš addagiid dáiddamusihkalaš árbevirrui.
I begrunnelsen heter det videre at " Juryen er av den oppfatning at prisvinneren gjennom sitt ambisiøse prosjekt står frem som en ren, stillfaren, men uforferdet stemme, med en original innfallsvinkel til det å skape musikk, og med en fremstillingsform som hårdnakket nekter å ofre seg på pragmatismens alter ".
Ákkastallamis čuožžu viidásat ahte “ Árvvoštallangoddi atná bálkkašumi vuoiti su gudneáŋgiris prošeavtta geaži buhtes, siivos, muhto roahkkadis jietnan, geas lea originála hálti musihka ráhkadeamis, ja geas lea ráhkadan- dahje buvttadanvuohki mii ii vuollán dorvvastit pragmatismii, ".
Hjemmeside: http://www.bek.no/~ruben / Juryens begrunnelse og mer om Ultima: http://www.ultima.no Om Arne Nordheims komponistpris Arne Nordheims komponistpris ble opprettet av Kulturdepartementet 20. juni 2001 i anledning Nordheims 70-årsdag.
Arne Nordheima komponistabálkkašumi birra Kulturdepartemeanta ásahii Arne Nordheima komponistabálkkašumi geassemánu 20. beaivvi 2001 Nordheima 70-jagi riegádanbeaivvi oktavuođas.
Prisen deles ut hvert år under Ultima.
Bálkkašupmi juhkkojuvvo juohke jagi Ultimafestivála áiggi.
I 2010 er det tiende gang prisen deles ut.
Jagi 2010 juhkkojuvvo logát gearddi.
I juryen sitter komponist og styreleder i Norsk komponistforening Asbjørn Schaathun (leder), skribent og musikkviter Hild Borchgrevink og førsteamanuensis Peter Tornquist.
Árvvoštallangottis čohkká komponista ja Norgga komponisttaidsearvvi stivrajođiheaddji Asbjørn Schaathun (jođiheaddjin), čálli ja musihkkaáššedovdi Hild Borchgrevink ja vuosttašamanueansa Peter Tornquist.
Tidligere tildelinger: 2010 Ruben Sverre Gjertsen 2009 Magnar Åm 2008 Ragnhild Berstad 2007 Nils Henrik Asheim 2006 Ole-Henrik Moe 2005 Sven Lyder Kahrs 2004 Cecilie Ore 2003 Lars Petter Hagen 2002 Kåre Kolberg 2001 Maja Solveig Kjelstrup Ratkje Komponistbiografi Ruben Sverre Gjertsen (f. 1977) har studert komposisjon ved Griegakademiet i Bergen med Morten Eide Pedersen, James Clapperton og fulgt masterclasses med gjestekomponister som Brian Ferneyhough, Klaus Huber, Salvatore Sciarrino, Philippe Hurel, Luca Francesconi og Helmut Lachenmann.
Bálkkašumi juohkimat dán rádjai: 2010 Ruben Sverre Gjertsen 2009 Magnar Åm 2008 Ragnhild Berstad 2007 Nils Henrik Asheim 2006 Ole-Henrik Moe 2005 Sven Lyder Kahrs 2004 Cecilie Ore 2003 Lars Petter Hagen 2002 Kåre Kolberg 2001 Maja Solveig Kjelstrup Ratkje
Hans verk er blitt fremført på fem Ung Nordisk Musikk-festivaler, i Helsinki, Aarhus, Oslo, Stockholm og Helsinki igjen.
Su komposišuvdnabarggut leat čuojahuvvon viđa Ung Nordisk Musikk-festiválas, Helssegis, Aarhusas, Oslos, Stockholmmas ja fas Helssegis.
James Clapperton og Sharleen Harshenin bestilte Miniatures III, og fremførte det i Bergen, Reykjavik og Helsinki.
James Clapperton ja Sharleen Harshenin diŋguiga Miniatures III, ja čuojaheigga dan Bergenis, Reykjaviikkas ja Helssegis.
Stykket Rituals III for 59 musikere ble utviklet under Nordisk Komponistverksted med Stavanger Symfoniorkester (2001-2002) dirigert av Zsolt Nagy.
Komposišuvdna Rituals III 59 čuojaheaddji várás ovddiduvvui Davviriikkaid Komponistabájis Stavangera Symfoniijaorkeastariin (2001-2002) man dirigeanta lei Zsolt Nagy.
To ganger har han deltatt på Voix Nouvelles på Royaumont, i 2000 med Brian Ferneyhough, Jean-Luc Hervé og José Evangelista, som inkluderte fremføring av et nytt stykke, Contradiction, med Nouvel Ensemble Modern.
Guktii son lea searvan Voix Nouvelles:i Royaumontas, jagi 2000 mas ledje mielde Brian Ferneyhough, Jean-Luc Hervé ja José Evangelista, geat válde mielde ođđa komposišuvnna čuojaheami, man namma lei Contradiction, ja mas Nouvel Ensemble Modern čuojahii.
I 2008 deltok han nok en gang med Brian Ferneyhough samt Jérôme Combier og Xavier Dayer.
Jagi 2008 son oassálasttii oktii Brian Ferneyhoughiin ja vel Jérôme Combieriin ja Xavier Dayeriin.
Her ble hans nye stykke Landschaft framført av Ensemble Vortex og Neue Vocalsolisten Stuttgart.
Dalle čuojahedje Ensemble Vortex ja Neue Vocalsolisten Stuttgart su Landschaft nammasaš ođđa dahkosa.
Ensemble Vortex og festivalen Archipel bestilte et nytt verk som ble fremført i Genève i 2009.
Ensemble Vortex ja Archipel festivála diŋgojedje ođđa dahkosa mii čuojahuvvui Genevas jagi 2009.
I sesongen 2002-2003 fremførte Ensemble Intercontemporain stykkene Contradiction and Miniatures II.
Jahkodaga 2002-2003 čuojahii Ensemble Intercontemporain dahkosiid Contradiction ja Miniatures II.
Rituals II ble valgt ut til ISCM 2004 i Sveits.
Rituals II válljejuvvui ISCMii jagi 2004 Sveiccas.
Pierre Boulez og Luzern Festivalakademi bestilte stykket Circles, som ble urfremført under Luzernfestivalen 2006.
Pierre Boulez ja Luzern Festivalakademi diŋgojedje komposišuvnna Circles, mii vuosttaš geardde čuojahuvvui Luzernfestiválas jagi 2006.
Utgivelsen Grains på +3dB records fikk Spellemannsprisen for 2009 i kategorien samtidskomponist.
Grains almmuhus +3dB skearruin oaččui jagi 2009 Spellemann-bálkkašumi dálááiggi komponisttaid luohkás.
Avdelinger - regjeringen.no
Departemeantta ossodagat - regjeringen.no
Avdeling for havbruk, sjømat og marked
Mearradoalu, mearrabiepmu ja márkana ossodat
E-post:
Fáksa:
Forsknings- og innovasjonsavdelingen
Dutkan- ja ođđahutkanossodat
Kommunikasjonsenheten (FKD)
Gulahallanovttadat
Administrasjonsenheten
Hálddahusovttadat
Avdelinger - regjeringen.no
Ossodagat - regjeringen.no
Administrasjonsavdelingen
Hálddahusossodat
E-post:
E-poasta:
no.
no
Arbeidsgiverpolitisk avdeling
Bargoaddipolitihkalaš ossodat
Avdeling for IKT og fornying
DGT- ja ođasmahttinossodat
Kirkeavdelingen
Girkoossodat
Kommunikasjonsenheten
Gulahallanovttadat
Konkurransepolitisk avdeling
Gilvopolitihkalaš ossodat
Same- og minoritetspolitisk avdeling
Sámi ja minoritehtapolitihkalaš ossodat
Statsforvaltningsavdelingen
Stáhtahálddahusossodat
Undertegning av avtale mellom Norge og Russland - regjeringen.no
Norga ja Ruošša vuolláičálliba šiehtadusa
Undertegning av avtale mellom Norge og Russland
Šiehtadus Norgga ja Ruošša mearrarájá geassima hárrái ja ovttasbarggu birra Barentsábis ja Buollaábis galgá vuolláičállojuvvot Murmánskkas čakčamánu 15. beaivvi 2010.
Avtalen mellom Norge og Russland om maritim avgrensning og samarbeid i Barentshavet og Polhavet vil bli undertegnet i Murmansk 15. september 2010.
Šiehtadus Norgga ja Ruošša mearrarájá geassima hárrái ja ovttasbarggu birra Barentsábis ja Buollaábis galgá vuolláičállojuvvot Murmánskkas čakčamánu 15. beaivvi 2010.
Statsminister Jens Stoltenberg og president Dmitrij Medvedjev vil være til stede under undertegningen, som vil bli foretatt av utenriksministrene Jonas Gahr Støre og Sergej Lavrov.
Stáhtaministtar Jens Stoltenberg ja presideanta Dmitrij Medvedjev galgaba oasálastit vuolláičállin dilálašvuođas, ja olgoriikkaministtar Jonas Gahr Støre ja Sergej Lavrov galgaba vuolláičállit šiehtadusa.
– Jeg er glad for at vi så raskt kan undertegne avtalen.
- Mun lean hui ilus go mii ná johtilit sáhttit vuolláičállit šiehtadusa.
Det er historisk at vi etter så mange år med forhandlinger har kommet til enighet i det viktigste utestående spørsmålet mellom Norge og Russland, sier statsminister Jens Stoltenberg.
Dat lea historjjálaš go mii dál maŋŋil máŋggaid jagiid šiehtadallamiiguin leat ovttaoaivilis Norgga ja Ruošša gaskasaš deháleamos čoavddekeahtes áššis, dadjá stáhtaministtar Jens Stoltenberg.
Avtalen vil avklare den maritime grensen mellom Norge og Russland i Barentshavet og Polhavet.
Šiehtadus galgá čielggadit mearrarájá Norgga ja Ruošša gaskkas Barentsábis ja Buollaábis.
Den inneholder også bestemmelser om videreføring av fiskerisamarbeidet og samarbeid om forvaltningen av eventuelle petroleumsressurser som strekker seg over avgrensningslinjen.
Dat sisttisdoallá maid mearrádusaid mo joatkit guolástussuorggi ovttasbarggu ja mo ovttasbargat hálddašit vejolaš petrolearesurssaid mat gártet leat juohkolinnjá guktui beallai.
Avtalen vil etter undertegning bli forelagt Stortinget og den russiske dumaen for godkjenning.
Šiehtadus galgá maŋŋil vuolláičállima sáddejuvvot dohkkeheapmái Stuoradiggái ja ruošša dumai.
Den vil bli offentliggjort ved undertegningen.
Šiehtadus almmuhuvvo vuolláičáledettiin.
Praktiske detaljer: Det er lagt opp til at undertegningsseremonien finner sted om ettermiddagen (russisk tid) i Murmansk.
Praktihkalaš dieđut: Lea mearriduvvon ahte vuolláičállin dilálašvuohta dáhpáhuvvá veaigin (ruošša áigi) Murmánskkas.
Nærmere informasjon om program, tidspunkt og sted vil bli gitt så snart dette er avklart med russiske myndigheter.
Eanet dieđut prográmma, áiggi ja báikki birra almmuhuvvojit nu johtilit go dat leat čielggaduvvon ruošša eiseválddiiguin.
Nordmenn som skal til Russland må ha visum.
Norgalaččat geat háliidit vuolgit Ruššii, fertejit háhkat alcceseaset visuma.
Journalister som ønsker å være tilstede i Murmansk, bes meddele dette til Statsministerens kontor på innen onsdag 8. september kl. 12.00.
Journalisttat geat háliidit oasálastit Murmánskkas, fertejit dan almmuhit Stáhtaministara kantuvrii, smkinfo@smk.dep.no ovdal čakčamánu 8. beaivvi dii. 12.00.
Ved spørsmål kan Statsministerens kontor kontaktes på telefon 22 24 40 07.
Jos ležžet gažaldagat, de sáhttá váldit oktavuođa Stáhtaministara kantuvrrain, tlf. 22 24 40 07.
I tillegg må visum søkes i den russiske ambassaden på vanlig måte.
Dasa lassin ferte visuma ohcat ruošša ambassádas dábálaš vuogi mielde.
En samlet liste over påmeldte norske journalister vil bli sendt til russisk UD for akkreditering og grunnlag for visumutstedelse.
Listu mas leat buot journalisttaid namat sáddejuvvo ruošša ODii duođašteapmái ja dat lea vuođđun visumjuolludeapmái.
Avvikler kystavgiften - regjeringen.no
Loahpaha riddodivada
Avvikler kystavgiften
Historjjálaš arkiiva
Regjeringen foreslår i statsbudsjettet for 2013 å avvikle kystavgiften.
Ráđđehus árvala 2013 bušeahtas heaittihit riddodivada.
For næringen betyr det en avgiftsreduksjon på 32,9 millioner kroner.
Ealáhussii dát mearkkaša 32,9 miljovnna ruvnno divatgeahpideami.
Fra 2013 vil staten dekke 100 prosent av kostnadene til farleistiltak, drift og vedlikehold av fyr, merker og andre navigasjonshjelpemidler.
2013 rájes stáhta ollásit máksá goluid doaimmaide mat gusket fanasjohtolahkii, doaimmahit ja áimmahuššat čuovgadoartnaid, fanasjohtolaga mearkkaid ja eará navigašuvdnaveahkeneavvuid.
Regjeringen foreslår å øke den statlige nettobevilgningen til oppfølging av Nasjonal transportplan på kystområdet med 141 millioner kroner.
Ráđđehus árvala lasihit stáhtalaš netto juolludeami Nationála Fievrridanplána čuovvoleami riddosuorggis 141 miljovnna ruvnnuin.
Regjeringen foreslår å øke bevilgningen til vedlikehold av navigasjonsinstallasjoner med 19,2 millioner kroner, tilskuddet til kommunal utbygging av fiskerihavner foreslås økt med 21,5 millioner kroner, bevilgningen til informasjonssystemet BarentsWatch foreslås økt med 16 millioner kroner, og bevilgningen til kystforvaltning, plan og analyse i Kystverket og Fiskeri- og kystdepartementet foreslås økt med til sammen 17 millioner kroner.
Ráđđehus árvala lasihit juolludeami 19,2 miljovnna ruvnnuin navigašuvdnaráhkkanusaid áimmahuššamii, doarjja suohkaniid guolástanhápmaniid huksemiidda árvaluvvo lasihuvvot 21,5 miljovnna ruvnnuin, juolludeapmi BarentsWatch diehtojuohkinvuogádahkii árvaluvvo lasihuvvon 16 miljovnna ruvnnuin, ja juolludeapmi riddohálddašeapmái, plána ja analiisii Riddodoaimmahagas ja Guolástus- ja riddodepartemeantas árvaluvvo lasihuvvon oktiibuot 17 miljovnna ruvnnuin.
Bevilgningen til fartøyer økes med 9,4 millioner kroner for å følge opp Kystverkets fornyelsesplan.
Juolludeapmi fatnasiidda árvaluvvo lassánit 9,4 miljovnna ruvnnuin Riddodoaimmahaga ođasmahttinplána čuovvoleapmái.
Innenfor rammen av Nasjonal transportplan utarbeides det en egen nærskipsfartsstrategi for å realisere målet om å overføre gods fra vei til sjø.
Nationála Fievrridanplána rámmaid siskkobealde galgá ráhkaduvvot sierra lagasfanasstrategiija duohtandahkamis áigumuša ahte sirdit gálvofievrrideami luottas fatnasiidda.
Regjeringen foreslår at det settes av 25 millioner kroner i statsbudsjettet 2013 til oppfølging av nærskipsfartsstrategien.
Ráđđehus árvala rádjet 25 miljovnna ruvnno 2013 stáhtabušeahtas lagasfanasjohtolatstrategiija čuovvoleapmái.
Bærekraftig landbruk - regjeringen.no
Almmustahtti: Eanandoallo- ja biebmodepartemeanta
Natur i balanse er et mål i seg selv og en nødvendig forutsetning for all landbruksnæring.
Luondu balánssas lea iešalddis mihttomearri ja lea dárbbašlaš eaktun buot eanandoalloealáhusaide.
For å sikre at dagens befolkning og framtidige generasjoner har tilgang på nok og trygg mat, energi og virke fra skogen må landbruket drives på en miljømessig bærekraftig måte.
Sihkkarastin dihte ahte dálá álbmogis ja boahtteáiggi buolvvain lea gávdnamis doarvái ja sihkkaris biebmu, energiija ja vuovddis muorat, de eanandoalu ferte doaimmahit birasceavzilis lági mielde.
Ressursene må utnyttes i tråd med deres tåleevne og i et positivt samspill med naturen.
Sihkkarastin dihte ahte dálá álbmogis ja boahtteáiggi buolvvain lea gávdnamis doarvái ja sihkkaris biebmu, energiija ja vuovddis muorat, de eanandoalu ferte doaimmahit birasceavzilis lági mielde.
Se også video med Landbruks- og matminister Lars Peder Brekks kommentarer
Geahča maiddái video Eanandoallo- ja biebmoministtariin Lars Peder Brekk kommentáraiguin
- Norsk skog og jord er store karbonlagre, og råstoff fra skogen kan erstatte fossilt brensel.
- Norgga vuovddit ja eatnamat leat stuora kárbonvuorkkát, ja vuovddi álgoávdnasat sáhttet geavahuvvot fossiilla boaldámušaid sadjái.
Landbruket skal på denne måten være en del av løsningen på klimautfordringene, sier Lars Peder Brekk.
Eanandoallo galgá maiddái dainna lágiin leat fárus čoavdime dálkkádathástalusaid, dadjá Lars Peder Brekk.
Miljøgoder Landbruket har en viktig rolle som produsent av miljøgoder- og tjenester for samfunnet, spesielt viktig er skogens og jordas rolle som karbonlager i klimasammenheng, bevaring av biologisk mangfold og stell av kulturlandskap.
Birasbuorit Eanandoalus lea dehálaš doaibma go servodahkii buvttada birasburiid- ja bálvalusaid, earenoamáš dehálaš lea vuovddi ja eatnama doaibma kárbonvuorkán dálkkádatoktavuođas, ja seailluhit biologalaš valljivuođa ja dikšut kultureanadagaid.
Reindriftspolitikken bygger på en på en tredelt målsetting om økologisk, økonomisk og kulturell bærekraft, der økologisk bærekraft står sentralt.
Boazodoallopolitihkka lea huksejuvvon golmmaoasát mihttomeari ala, ekologalaš, ekonomalaš ja kultuvrralaš ceavzilvuođa, mas deattuha ekologalaš ceavzilvuođa.
Økologisk matproduksjon har en naturlig plass i Norge, b ��de i et miljøperspektiv og for å sikre mangfold til forbrukeren.
Ekologalaš biebmobuvttadeamis lea lunddolaš sadji Norggas, sihke birasperspektiivvas ja vai sihkkarastá máŋggabealátvuođa geavaheaddjái.
Regjeringen vil:
Ráđđehus áigu:
Vurdere behov for forsterkede juridiske virkemidler for å redusere jordbrukets miljøbelastning ytterligere.
Árvvoštallat dárbbu nannejuvvon juridihkalaš gaskaomiide vai geahpida eanandoalu birasčuozahusaid vel eambbo.
Redusere avrenning og tilførsel av næringsstoffer til vann.
Geahpedit ealáhatstoffaid siigama ja beassama čáhcái.
Det skal legges til rette for en mer målrettet miljøinnsats i skogbruket.
Vuovdedoalus galgá láhčit dili nu ahte lea eambbo mearrediđolaš birasárjjaid dáfus.
Kunnskap om tilstand og utviklingstrekk for skog- og miljøverdier vil bli sammenstilt og offentliggjort i en årlig rapport Bærekraftig skogbruk – næring og miljø.
Máhtolašvuohta vuovde- ja birasárvvuid dili ja ovdánanbeliid birra ovttastahttojuvvo ja almmuhuvvo jahkásaš raporttas, Ceavzilis vuovdedoallu - ealáhus ja biras.
Arbeide for at 15 pst av matproduksjonen og matforbruket skal være økologisk i 2020.
Bargat dan ala ahte 15 proseantta biebmobuvttadeamis ja biebmogeavaheamis galgá leat ekologalaš jagis 2020.
Lønnsom grasbasert matproduksjon og beiting skal fortsatt være hovedvirkemidlet for å bruke grasarealene og hindre gjengroing.
Gánnáhahtti dási vuođul biebmobuvttadeapmi ja guohtun galget ain leat váldogaskaoapmin vai suoidneareálat geavahuvvojit ja eai šatta fas meahccin.
For å kunne ivareta utsatte arealer bør dagens produksjonskrav i kulturlandskapstilskuddet avvikles.
Dálá kultureanadatdoarjaga gáibádusaid berre heaittihit, vai sáhttá váldit vára uhkiduvvon areálain.
Det betyr at arealene må holdes i hevd og enten høstes, beites eller slås minst én gang pr vekstsesong.
Dat mearkkaša ahte areálaid ferte geavahit, juogo šattuid čohkket doppe, elliid diktit guohtut dahje láddjet unnimusat oktii juohke šaddanáigodagas.
Øke kunnskapen om teknologi, drift og organisering knyttet til biogassproduksjon for å redusere kostnadene og øke lønnsomheten.
Lasihit máhtolašvuođa teknologiija, doaimma ja organiserema birra biogássabuvttadeami dáfus vai geahpida goluid ja lasiha gánnáhahttima.
Bevare og videreutvikle landbrukets genetiske mangfold med sikte på klimatilpasning og økte klimagevinster.
Bisuhit ja viidáset ovdánahttit eanandoalu genehtalaš máŋggabealátvuođa dálkkádatheiveheami ja eanet dálkkádatvuoittuid áigumuša váras.
Bærekraftig reindrift - regjeringen.no
Ceavzilis boazodoallu
Bærekraftig reindrift
Historjjálaš arkiiva
Regjeringen vil sikre en bærekraftig reindrift med et reintall som er tilpasset beitegrunnlaget, reduserte tap og økt produksjon.
Ráđđehus áigu ceavzilis boazodoalu sihkkarastit boazologuin mii lea heivehuvvon guohtuneatnamiid ektui, geahpeduvvon vahágiiguin ja eanet buvttademiin.
I områder med for høyt reintall må reintallet reduseres.
Ráđđehus áigu boazodoallopolitihkalaš gaskaomiid ealáhusbeali nannet.
Regjeringen vil forsterke næringsaspektet i de reindriftspolitiske virkemidlene.
Ráđđehus áigu boazodoallopolitihkalaš gaskaomiid ealáhusbeali nannet.
- Reinkjøtt har et langt større markedspotensiale enn det som i dag blir tatt ut.
- Bohccobierggus leat mihá stuorát márkanvejolašvuođat go dat mii dál ávkkástallojuvvo.
Det er viktig at næringen øker sin innsats med produktutvikling og markedsføring, sier Lars Peder Brekk.
Lea dehálaš ahte ealáhus bidjá eanet návccaid buvttaovdánahttimii ja márkanfievrredeapmái, dadjá Brekk.
- Reinkjøtt er en arktisk delikatesse og er noe av det mest eksklusive og spennende kjøttet Norge kan by på.
- Bohccobiergu lea arktalaš hersko ja lea okta dain buot eanemus earenoamáš ja gelddolaš biergguin maid Norga sáhttá fállat.
Få, om noen kjøttslag har en slik historie å fortelle som reinkjøttet, sier landbruks- og matminister Lars Peder Brekk.
Leat oba unnán eará biergosorttat, jus fal leažžá oktage, main lea dakkár historjá muitalit go bohccobierggus, dadjá eanandoallo- ja biebmoministtar Lars Peder Brekk.
Reintall tilpasset beitegrunnlaget I deler av Finnmark har det over tid vært mer rein enn det er beite til.
Boazolohku heivehuvvon guohtuneatnamiid ektui Muhtin báikkiin Finnmárkkus lea guhkit áigge leamašan eanet boazu go masa gávdno guohtuneanan.
Å fastsette et reintall som er tilpasset beitegrunnlaget er derfor en prioritert oppgave for reindriften, og for myndighetene.
Vuoruhuvvon bargu boazodollui ja eiseválddiide lea danin mearridit boazologu mii lea heivehuvvon guohtuneatnamiid ektui.
Reinbeitedistriktene har utarbeidet bruksregler med forslag til øvre reintall, som skal godkjennes av Reindriftstyret.
Orohagat leat ráhkadan doaibmanjuolggadusaid ja evttohan alimus boazologu maid Boazodoallostivra galgá dohkkehit.
I dag har nesten samtlige distrikt fått godkjent, eller fastsatt et øvre reintall av Reindriftsstyret.
Dál leat measta buot orohagat ožžon Boazodoallostivrras dohkkehuvvot, dahje mearriduvvot alimus boazologu.
Dette arbeidet skal være ferdig innen utgangen av året.
Dát bargu galgá geargan dán jagi lohppii. servodaga.
- Det er svært viktig at vi raskest mulig får et reintall tilpasset beitegrunnlaget.
- Lea dehálaš farggamusat oažžut boazologu mii lea heivehuvvon guohtuneatnamiid ektui.
Det er først og fremst viktig for å sikre beitegrunnlaget for fremtiden.
Lea vuosttažettiin ja ovddemus dehálaš sihkkarastit boahtteáigái guohtuneatnamiid.
Videre er det viktig for næringens legitimitet og forståelse i samfunnet, og for reindriftens fremtid som en viktig samisk kulturbærer og levemåte, sier landbruks- og matminister Lars Peder Brekk.
Viidáset dat lea dehálaš ealáhusa legitimitehtii ja áddejupmái servodagas, ja boazodoalu boahtteáigái lea dehálaš sámi kulturguoddin ja eallinvuohkin, dadjá eanandoallo- ja biebmoministtar Lars Peder Brekk.
Bygge reindriftspolitikken på en tredelt målsetting om økologisk, økonomisk og kulturell bærekraft der økologisk bærekraft står sentralt.
Hukset boazodoallopolitihka golmmaoasát mihttomeari ala, ekologalaš, ekonomalaš ja kultuvrralaš ceavzilvuođa, mas deattuha ekologalaš ceavzilvuođa.
Arbeide for en bedre sikring av reindriftens arealer.
Bargat dan ala ahte buorebut sihkkarastit boazodoalu areálaid.
Sikre en bærekraftig reindrift gjennom tilpasset reintall, reduserte tap og økt produksjon.
Sihkkarastit ceavzilis boazodoalu heivehuvvon boazologuin, geahpeduvvon vahágiiguin ja eanet buvttademiin.
I områder med for høyt reintall må reintallet reduseres.
Boazologu ferte geahpidit guovlluin gos lea beare olu boazu.
Forsterke næringsaspektet i de reindriftspolitiske virkemidlene.
Boazodoallopolitihkalaš gaskaomiid ealáhusbeali nannet.
Bidra til en stabil markedssituasjon for å sikre næringsgrunnlaget for reindriften.
Váikkuhit dássedis márkandillái vai boazodollui sihkkarastá ealáhusvuođu.
Forenkle og effektivisere den offentlige forvaltningen av reindriften i Norge.
Álkidahttit ja beavttálmahttit boazodoalu almmolaš hálddašeami Norggas.
Områdestyrene er foreslått avviklet og områdekontorene er foreslått overført til fylkesmannen.
Guovllustivrraid leat evttohan heaittihit ja guovllukantuvrraid leat evttohan sirdit fylkkamánni hálddašeapmái.
Fremme forslag om å gi jordskifteretten kompetanse til å avklare rettighetsmessige forhold internt i reindriften.
Ovddidit evttohusa ahte eanajuohkinriektái addit gelbbolašvuođa čielggadit boazodoalu siskkáldas vuoigatvuohtagažaldagaid.
Invitere næringen til et samarbeid om reiselivsbasert næringsvirksomhet og program for blant annet læringsbaserte tjenester i reindriften.
Ealáhusa bovdet ovttasbargat mátkeealáhusvuđđosaš ealáhusdoaimmaiguin ja prográmma ea.ea oahppanvuđot bálvalusaide boazodoalus.
Barnehager og skoler - helsenorge.no
Mánáidgárddit ja skuvllat - helsenorge.no
Barnehager og skoler
Mánáidgárddit ja skuvllat
Alle barnehager, grunnskoler, skolefritidsordninger og videregående skoler er nå gjenåpnet.
Buot vuođđo- ja joatkkaskuvllat leat ráhppojuvvon buot cehkiide.
Det er utarbeidet en veileder for hvordan smittevernet skal ivaretas i barnehager og skoler.
Lea ráhkaduvvon bagadus dasa movt njoammuma eastadeapmi galgá čađahuvvot mánáidgárddiin ja skuvllain.
Barnehager, skoler, universiteter, høgskoler og andre utdanningsinstitusjoner ble stengt torsdag 12. mars 2020.
Mánáidgárddit, skuvllat, universitehtat ja eará oahpahusásahusat giddejuvvojedje duorastaga njukčamánu 12. beaivvi 2020.
Innen 15. mai ble alle barnehager og alle trinn i grunn- og videregående skole åpnet.
Miessemánu 15. beaivvi rádjái rahppojuvvojedje buot mánáidgárddit ja buot ceahkit vuođđo- ja joatkkaskuvllas.
Barnehagene åpnet 20. april.
Cuoŋománu 20. beaivvi rájes rahpasedje mánáidgárddit.
Det er laget en smittevernveileder for barnehagene
Mánáidgárddiide lea ráhkaduvvon njoammuneastadanbagadus.
Informasjon til foreldre og barn finnes på Utdanningsdirektoratets nettside
Dieđuid váhnemiidda ja mánáide gávnnat Oahpahusdirektoráhta siidduin.
Erfaringer fra Kina og andre land tyder på at barn ikke er en viktig gruppe for spredning av koronaviruset.
Vásáhusat Kiinnás ja eará riikkain čájehit ahte mánát unnán njoammudit koronavirusa.
Det betyr ikke at de ikke kan overføre smitte til andre, men at det er få barn som er blitt smittet av koronaviruset, og at de har hatt liten betydning for videre smitte.
Dat ii mearkkaš ahte sii eai sáhte njoammudit earáide, muhto ahte leat unnán mánát geaidda koronavirus lea njommon, ja ahte mánát leat unnán njoammudan dan viidáseappot.
I Sverige, hvor barnehager har vært åpne, har det ikke vært oppdaget utbrudd av symptomgivende sykdom i disse gruppene.
Ruoŧas, gos mánáidgárddit leat čađat leamaš rabas, eai leat fuomášuvvon dávdamearkkat mat čájehivčče ahte dávda lea njommon sidjiide.
Skoler
Skuvllat
27. april ble 1.-4. trinn i grunnskolen og skolefritidsordninger gjenåpnet og innen utgangen av 15. mai ble grunnskoler og videregående skoler åpne for alle trinn.
Cuoŋománu 27. beaivvi rahppojuvvojedje skuvllat fas 1.-4. cehkiide ja astoáiggefálaldagat. Miessemánu 15. beaivvi rádjái rahppojuvvojedje vuođđoskuvllat ja joatkkaskuvllat buot cehkiide.
Forutsetningen er at dette kan gjøres på en smittevernfaglig forsvarlig måte.
Eaktun dasa lea ahte dat sáhttá dahkkojuvvot njoammunsuodjalus¬fágalaš bealuštahtti láhkái.
Det skal være trygt å sende barn og unge på skolen, og det skal være trygt for de ansatte på skolen å gå på jobb.
Váhnemiin galgá leat oadjebasat dan dáfus ahte ii leat várálaš sáddet mánáid mánáidgárdái ja bargiide galgá leat oadjebas dovdu mannat bargui.
Som et føre-var-prinsipp for å minske smitterisiko kan det være enkelte barn som skal rådes til å unngå oppmøte på skolen.
Ovdalgihtii várrogasvuođa prinsihpa mielde rávvet ahte soames mánát eai boađe skuvlii. Dat lea unnidan dihte njoammunriskka.
Norsk barnelegeforening har i samråd med Folkehelseinstituttet utarbeidet en oversikt over ulike diagnoser hos barn og unge, og om det eventuelt skal tas spesielle hensyn
Norgga mánáiddoaktáriid searvi lea ovttasráđiid Álbmotdearvvašvuođainstituhtain ráhkadan listtu en mánáid ja nuoraid diagnosain, ja man muddui berre daid erenoamážit vuhtii váldit.
Folkehelseinstituttet har råd og informasjon for barn og ungdom med svar på spørsmål om koronaviruset og smitteverntiltak ved gjenåpning av barnehager og skoler.
Álbmotdearvvašvuođainstituhtas leat rávvagat ja dieđut mánáide ja nuoraide gos vástidit gažaldagaid koronavirusa ja njoammuneastadeami birra go mánáidgárddit ja skuvllat fas rahpasit.
Universiteter, høgskoler, fagskoler og folkehøgskoler
Universitehtat, allaskuvllat, fágaskuvllat ja álbmotallaskuvllat
Universiteter, høgskoler og fagskoler skal fortsette fjernundervisning.
Universitehtat, allaskuvllat ja fágaskuvllat galget ain čađahit gáiddusoahpahusa.
Studenter som må være på lærestedet for å opprettholde studieprogresjonen, kan få tilgang.
Studeanttat geat fertejit leat oahpposajis doalahan dihte oahppoprogrešuvnna, sáhttet leat doppe.
Lærestedene skal følge kravene til smittevernfaglig forsvarlig drift.
Oahpposadji galgá čuovvut njuolggadusaid njoammuneastadan¬fágalaš dohkálaš doaimma birra.
Kursaktivitet under studieforbund og Kompetansepluss skal fortsette med fjernundervisning.
Oahppolihtuid ja Kompetansepluss kursadoaimmat galget joatkit gáiddusoahpahusain.
Folkehøgskoler holdes stengt ut skoleåret, med unntak av kortkursene
Álbmotallaskuvllat dollojuvvojit gitta skuvlajagi loahpa rádjái, earret oanehiskurssat.
Det er viktig å opprettholde virksomheten i helse- og omsorgstjenester og andre kritiske samfunnsfunksjoner.
Lea deaŧalaš doalahit doaimmaid jođus dearvvašvuođa- ja fuolahus¬bálvalusain ja eará dárbbašlaš servodatdoaimmain.