pere/sami_parallel huggingface dataset:
Lavangen kommune presenterte resultatet av forstudien om å etablere et eget samisk oppvekstsenter i Lavangen.
Čoahkkimis muitalii Loabága suohkan ovdabarggu birra ásahit sierra sámi bajásšaddanguovddáža Loabágii.
Kommunen arbeider videre med sine planer, og har også kontakt med Troms fylkeskommune om saken.
Loabága suohkan bargá viidásit plánaiguin, ja gulahallá maiddái Romssa fylkkasuohkaniin áššis.
Sametinget følger opp saken sammen med Troms fylkeskommune i forbindelse med fornying av samarbeidsavtalen med Troms.
Sámediggi čuovvula ášši Romssa fylkkasuohkaniin ovttasbargošiehtadusa ođasteami oktavuođas.
Sametingsrådet hadde møte med fellesnemnda for Skånland og Tjeldsund kommuner 15.05.18 om forvaltningsområdet for samiske språk.
Sámediggeráđis lei čoahkkin Skánit ja Dielddanuori gielddaid oktasašráđiin sámegiela hálddašanguovllu birra 15.05.18.
Fellesnemnda har fått mandat både fra kommunestyret i Skånland og Tjeldsund til å fatte vedtak om å sende søknad for å bli innlemmet i forvaltningsområdet for samiske språk.
Oktasašráđđi lea ožžon mandáhta sihke Skánit ja Dielddanuori gielddastivrrain dahkat mearrádusa sáddet ohcama beassat sámegiela hálddašanguvlui.
Fellesnemnda har besluttet å gjøre utredninger så snart som mulig og håper å kunne sende søknad til regjeringen i løpet av 2018, slik at nye Tjeldsund kan bli en samisk kommune allerede fra første virkeår 2020.
Sii leat mearridan ahte áigot guorahallat ášši nu jođánit go vejolaš ja sávvamis sáddet ohcamuša ráđđehušši 2018:s, nu ahte ođđa Dielddanuorri šattašii sámegielat suohkaniin juo vuosttaš doaibmajagi rájes 2020:s.
15.05.18 offentliggjorde regjeringen at Røros kommune innlemmes i forvaltningsområdet for samiske språk fra 01.07.18.
15.05.18 almmuhii ráđđehus ahte 01.07.18 rájes lea Rørosa gielda oassin sámegiela hálddašanguovllus.
Da vil forvaltningsområdet for samisk språk omfattes av 12 kommuner totalt, hvorav fire er sørsamiske.
Dalle šaddet oktiibuot 12 gieldda sámegiela hálddašanguovllus, mas njeallje leat lullisámegielat gieldda.
Dette vil ha stor betydning for det sørsamiske språket.
Dát mearkkaša ollu lullisámegiela boahtteáigái.
Digitalisering og bruk av de samiske språkene i NAV-systemet NAV ønsker å undersøke muligheten for å få flere tilbud på de samiske språkene i stillingsutlysningsportalene, og hadde bedt om et møte med Sametinget i den anledning.
Digitaliseren ja sámi gielaid geavaheapmi NAV vuogádagas NAV háliida iskkadit vejolašvuođaid eambbo fálaldagaid oažžut sámegielaide virgealmmuhanportálain ja lei bivdán čoahkkima Sámedikkiin dan oktavuođas.
Sametinget og prosjektgruppa i NAV ble enige om at Sametinget deltar i arbeidet og deltar blant annet i et arbeidsmøte som NAV arrangerer om emnet.
Sámediggi ja NAV prošeaktajoavku šihtte ahte Sámediggi searvá bargui ja earret eará oasálastá bargobajiin fáttá birra maid NAV lágida.
Sametingets stedsnavntjeneste har kommet med tilrådinger på samiske stedsnavn blant annet i Tromsø og Tysfjord.
Sámi báikenamat Sámedikki báikenammanevvohat lea buktán rávvagiid báikenamaide earret eará Romssas ja Divttasvuonas.
Sametinget har også kommet med tilrådinger på navn på tunneler og bruer i Kvænangen og Nordreisa.
Sámediggi lea maid buktán rávvagiid tunneallaid ja šaldiid namaide Ráissas ja Návvuonas.
Internasjonal dag for urfolksspråk 2019 De Forente Nasjoner (FN) har vedtatt at 2019 skal være den internasjonale året for urfolksspråk.
Riikkaidgaskasaš álgoálbmotgielaid jahki 2019 Ovttastuvvon Našuvnnat (ON) leat mearridan ahte 2019 galgá leat riikkaidgaskasaš álgoálbmotgielaid jahki.
I den forbindelse har arktisk region oppnevnt President Aili Keskitalo som sin representant i språkårets styringsgruppe.
Dan oktavuođas lea arktalaš guovlu nammadan Presideantta Aili Keskitalo giellajagi stivrenjovkui sin ovddasteaddjin.
UNESCO har fått ansvaret for planleggingen og gjennomføringen av språkåret, og skal også lede styringsgruppa som har representanter fra både urfolk og statene.
Giellajagi plánema ja čađaheami lea UNESCO ožžon ovddasvástádussan doaimmahit, ja galgá maid jođihit stivrenjoavkku mas leat sihke álgoálbmot ja stáhtaid ovddasteaddjit.
Det første møtet i styringsgruppa er planlagt til 05.06.18 i Paris.
Vuosttaš čoahkkin stivrenjoavkkus lea plánejuvvon 05.06.18 Parisas.
2.3 Utvikling av samiske språk Mål for innsatsområdet: Befolkningen har mulighet til å lære seg samisk og fremme språket.
2.2 Sámegielaid ovdánahttin Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Álbmogis lea vejolašvuohta oahppat ja ovddidit sámegiela.
Samiske språksentre - direkte tilskudd Sametinget har sendt tilskuddsbrev til alle språksentrene og betalt første del av bevilgningen.
Sámi giellaguovddážat – njuolggodoarjja Sámediggi lea sádden juolludanreivviid buot giellaguovddážiidda, ja máksán vuosttaš oasi juolludeamis.
Sametinget har hatt kontakt med språksentrene der det har vært nødvendig.
Sámedikki hálddahusas lea leamaš gulahallan giellaguovddážiiguin dárbbu mielde.
Sametinget vil sammen med sørsamisk språk- og kompetansesenter Gïelem nastedh arrangere et språksentertreff på Snåsa 05.- 06.06.18.
Sámediggi pláne ja lágida giellaguovddášdeaivvadeami ovttas Gielem Nastedhin Snåases 05.- 06.06.18.
Språkprosjekter - søkerbasert tilskudd Sametinget har behandlet 9 søknader om språkprosjektmidler og innvilget støtte til 8 prosjekter.
Giellaprošeavttat – ohcanvuđot doarjja Sámediggeráđđi lea meannudan 9 giellaprošeakta ohcama ja juolludan doarjaga 8 prošektii.
De fleste prosjektene som har fått støtte er språkapplikasjoner og språkrøkt/språkarenaer for barn og unge.
Prošeavttat mat leat ožžon doarjaga leat eanas giellaapplikašuvnnat ja gielladikšundoaibmabijut/giellaárenat mánáide ja nuoraide.
Det er satt av kr 500 000 til Ä´vv Saa´mi mu´zei til revitalisering av skoltesamisk språk.
Ä´vv Saa´mi mu´zei lea várrejuvvo 500 000 ru. ealáskahttit nuortalaš giela.
Støtten ble innvilget sammen med direktestøtten til museene.
Doarjja juolluduvvui ovttas museaid njuolggodoarjagiin.
På bakgrunn av dette har President Aili Keskitalo holdt et kommunikasjonsmøte med Tana og Varanger museumssiida.
Dan olis lea Presideanta Aili Keskitalo doallan gulahallančoahkkima Deanu ja Várjjat museasiiddain. Čoahkkin lei Njávdámis cuoŋománu loahpas.
Språkmotivering for ungdom - søkerbasert tilskudd. Sametinget har i 2018 bevilget følgende språkmotiveringsstipend til elever i den videregående skole: Nivå Antall søknader 2018 Stipendsum i kr. Samisk som førstespråk 1 624 000 Samisk som andrespråk, 2 467 500 Samisk som andrespråk 3 og 4 381 000 Samisk som fremmedspråk 37 111 000 Samisk som privatist 8 000 Tilsammen 2 583 500 Nytt for året er at elever som tar samisk som privatister, også kunne søke om språkmotiveringsstipend.
Giellamovttiidahttin nuoraide - ohcanvuđot doarjja. Sámediggi lea 2018 juolludan čuovvovaš giellamovttiidahttinstipeanddaid joatkkaskuvlla ohppiide: Dássi Galle ohcama Stipeanda ruvnnuid mielde Sámegiella vuosttášgiellan 1 624 000 Sámegiella nubbingiellan, 2 467 500 Sámegiella nubbingiellan 3 ja 381 000 Sámegiella amasgiellan 111 000 Sámegiella privatistan 8 000 Oktiibuot 2 583 500
Sametinget har mottatt én søknad fra elev som skal ta samisk som privatist dette skoleåret.
Sámediggái lea boahtán okta ohcamuš oahppis gii váldá sámegiel eksámena privatistan dán skuvlajagi.
Eleven tar eksamen i samisk som førstespråk.
Oahppis lea eksámen sámegielas vuosttašgiellan.
Sámi Giellagáldu – prosjekt Hittil har aktivitetene i Sámi Giellagáldu vært finansiert gjennom støtte fra Interreg.
Sámi giellagáldu – prošeakta Sámi Giellagáldu doaimmat leat dássážii ruhtaduvvon Interreg-doarjagiin.
Interregprosjektet opphører i slutten av mai.
Interreg-prošeakta nohká miessemánu loahpas.
På svensk og finsk side har man ikke funnet en permanent finansiering av Sámi Giellagáldu.
Sámi Giellagáldui ii gávdno bistevaš ruhtadeapmi Ruoŧa ja Suoma bealde.
Derfor er fremtiden til normeringsarbeidet usikker.
Dán geažil normerenbargguid boahtte áigi lea eahpečielggas.
Sametinget ser på det grenseoverskridende språksamarbeidet som viktig blant annet med hensyn til bevaringen av et felles grunnlag for de samiske språkene.
Sámediggi atná rájáid rasttildeaddji giellaovttasbarggu dehálažžan earret eará sámegielaid oktasaš vuođu seailluheami dáfus.
Normeringsarbeidet er grunnlaget for alle andre språkutviklingsfunksjoner.
Normerenbarggut leat vuođđun buot eará giellaovddidandoaimmaide.
Derfor har Sametinget ønsket å sikre at normeringsarbeidet fortsetter etter Interreg-prosjektet.
Dan dihte Sámediggi lea háliidan sihkkarastit ahte normerenbarggut joatkašuvvet Interreg-prošeavtta maŋŋá.
President Aili Keskitalo deltok i april i avslutningsarrangementet til Sámi Giellagáldu i Inari i Finland.
Presideanta Aili Kestitalo searvvai cuoŋománus Sámi Giellagáldu loahpahandilálašvuhtii Anáris, Suomas.
Presidenten holdt et innlegg der hun takket Sámi Giellagáldu sine ansatte og språkseksjoner for det gode og viktige arbeidet som de har gjort i prosjektperioden, og ønsket at samarbeidet ville fortsette i den samme gode ånden.
Presideanta doalai sáhkavuoru, mas son giittii Sámi Giellagáldu bargiid ja giellajuhkosiid dan buori ja dehálaš barggu ovddas maid sii leat bargan prošeaktaáigodaga, ja sávai ahte ovttasbargu ain joatká seamma buori vuoiŋŋas.
De nåværende retningslinjene og arbeidsorden for Sámi Giellagáldu gjelder ut mai.
Sámi Giellagáldu dálá njuolggadusat ja bargoortnet leat fámus miessemánu lohppii.
Sametinget har fornyet sammen med sametingene i Sverige og Finland Giellagáldu sine styringsdokumenter for at Giellagáldu sine funksjoner kan fortsette.
Sámediggi lea ovttas Ruoŧa ja Suoma Sámedikkiin ođasmahttán Giellagáldu stivrendokumeanttaid, vai Giellagáldu doaimmat joatkašuvašedje.
Sametinget fremmet saken om forlengelse av språksamarbeidet for styret i Samisk Parlamentarisk Råd (SPR).
Sámediggi lea ovddidan Sámi Parlamentáralaš Ráđi (SPR) stivrii ášši giellaovttasbarggu joatkimis.
Styret i SPR vedtok i mai å forlenge funksjonen til Sámi Giellagáldu ut året.
SPR stivra mearridii miessemánus joatkit Sámi Giellagáldu doaimmaid dán jagi lohppii.
I den forbindelse opprettet styret i SPR en pitesamisk arbeidsgruppe i Giellagáldu, som har som mandat å normere den pitesamiske språkformen.
Dán oktavuođas SPR stivra ásahii Giellagáldui bihtánsámegiela bargojoavkku, man mandáhtan lea normeret bihtánsámegiela čállinvuogi.
Meningen er at arbeidsgruppa samles første gang i juni.
Jurdda lea ahte bargojoavku čoahkkana vuosttaš geardde geassemánus.
Nordsamisk språkseksjon i Sámi Giellagáldu har i denne perioden møttes to ganger.
Sámi Giellagáldu davvisámegiela giellajuogus lea čoahkkanan dán áigodagas guktii.
På disse møtene ble 13 termlister behandlet.
Dáin čoahkkimiin gieđahallojuvvojedje 13 tearbmalisttu.
Språkseksjonen normerte i alt 94 nye termer, blant annet navn på fugler og vekster, termer på hard duodji, ord for kjønns- og seksualminoritet.
Giellajuogus normerii oktiibuot 94 ođđa tearpma, earret eará lodde- ja šaddonamahusaid, garraduodjetearpmaid, sohkabealle- ja seksuálaveahádatsániid.
Sámi Giellagáldu arrangerte i mars et språkrøktseminar i Jokkmokk i Sverige.
Sámi Giellagáldu lágidii njukčamánus gielladikšunseminára Johkamohkis, Ruoŧas.
Tema for seminaret var situasjonen til nordsamisk språk, utvikling, trusler og utfordringer.
Seminára fáddán lei davvisámegiela dilli, ovdáneapmi, áitagat ja hástalusat.
Det var ca. 20 deltakere på seminaret.
Semináras ledje sullii 20 oasseváldi báikki alde.
Omtrent like mange fulgte seminaret via nettet.
Neahta bokte čuvvo sullii seamma veardde.
Sørsamisk språkseksjon har hatt ett møte i denne perioden.
Lullisámegiela giellajuogus lea čoahkkanan oktii dán áigodagas.
Språkseksjonen behandlet i alt 165 ord og normerte 61 nye termer på sørsamisk.
Giellajuogus meannudii oktiibuot 165 sáni ja normerii 61 ođđa tearpma lullisámegillii.
Sámi Giellagáldu arrangerte et sørsamisk språkseminar i Östersund i Sverige i april.
Sámi Giellagáldu lágidii cuoŋománus lullisámegiela giellaseminára Staares, Ruoŧas.
Tema for seminaret var sørsamisk terminologiarbeid.
Seminára fáddán lei lullisámegiela terminologiijabargu.
Det var ca. 20 deltakere på seminaret.
Semináras ledje birrasii 20 oasseváldi báikki alde.
Lulesamisk språkseksjon har gjennomført to møter i perioden.
Julevsámi giellajuogus lea áigodagas doallan guokte čoahkkima.
Til sammen ble det normert 45 nye ord.
Oktiibuot leat normeren 45 ođđa sáni.
I tillegg gjennomgikk språkseksjonen tilsammen 42 ord som ble sendt på høring til språksamfunnet.
Lassin dasa lea giellajuogus geahčadan 42 sáni maid lea sádden giellaservodahkii gulaskuddamii.
Det ble arrangert lulesamisk språkseminar 16.- 17.03.18 i Jokkmokk i Sverige, med tema «lulesamisk termarbeid sett fra ulike perspektiver».
Lea maid lágiduvvon julevsámi giellaseminára 16.- 17.03.18 Johkamohkis Ruoŧas, fáttáin «julevsámi tearbmabargu iešguđet perspektiivvas oidnojuvvon».
Målet med seminaret var å utveksle viktig informasjon og kunnskap om termarbeidet, samt å lære fra hverandre.
Seminára mihttomearri lei lonohallat deaŧalaš dieđuid ja máhtu tearbmabarggu birra ja nuppiin oahppat.
I februar deltok Giellagáldu på to ulike konferanser i California i USA.
Guovvamánus searvvai Giellagáldu guovtti iešguđetlágan konferánsii Californias USA:s.
På begge konferansene ble det informert om Giellagáldu-prosjektet og generelt om arbeidsmetoden som brukes i lulesamisk språkseksjon.
Goappašiid konferánssain muitalii Giellagáldu-prošeavtta birra ja oppalaččat julevsámi giellajuhkosa bargovuogi birra.
Utenom konferansene deltok Giellagáldu på flere diskusjons- og planleggingsmøter med lingvister og andre akademikere fra University of California Santa Barbara.
Olggobealde konferánssa searvvai Giellagáldu máŋgga digaštallan- ja plánenčoahkkimiidda University of California Santa Barbara lingvisttaiguin ja eará akademihkkáriiguin.
Lulesamisk rettskrivningsveiledning Sametinget har satt i gang arbeidet med lulesamisk rettskrivingsveiledning.
Julevsámi riektačállinrávvagat Sámediggi lea vuolggahan barggu julevsámi riektačállinrávvagiin.
Det er tatt initiativ til samarbeid med Sametinget i Sverige om dette arbeidet.
Leat hástán ruoŧabeali Sámedikki searvat dán bargui.
2.4 Oppfølging av "Hjertespråket" Mål for innsatsområdet Sikre og utvikle de samiske språkenes fremtid Innholdet i det nye språkområdet Sametinget har opprettet en referansegruppe i forbindelse med arbeidet med det nye språkområdet.
2.4 "Váibmogiela" čuovvuleapmi Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sihkkarastit ja ovddidit sámi gielaid boahtteáiggi Ođđa giellaguovllu sisdoallu Sámediggi lea ásahan referánsajoavkku ođđa giellaguovllu barggu oktavuođas.
Arbeidet er en del av oppfølgingsarbeidet med NOU 2016:18 Hjertespråket og plenumssak 052/17.
Bargu lea oassin NAČ 2016:18 Váibmogiela ja dievasčoahkkinášši 052/17 čuovvulanbarggus.
Sametinget ønsker dialog med kommunene og brukerne i utformingen av innholdet i det nye språkområdet.
Sámediggi háliida gulahallat gielddaiguin ja geavaheddjiiguin go hábme ođđa giellaguovllu sisdoalu.
I referansegruppen er Kautokeino kommune, Kåfjord kommune, Bodø kommune, Snåsa Kommune, Pasient- og brukerombudet, foreldreutvalget for grunnskoleopplæringen og foreldreutvalget for barnehager.
Referánsajoavkkus leat Guovdageainnu suohkan, Gáivuona suohkan, Bådåddjo suohkan, Snåase suohkan, Pasieanta- ja geavaheaddjeáittardeaddji, vuođđoskuvlaoahpahusa váhnenlávdegoddi ja mánáidgárddi váhnenlávdegoddi.
Referansegruppen har hatt ett møte i perioden.
Referánsajoavkkus lea leamaš okta čoahkkin áigodagas.
Det nye språkområdet drøftes med kommunene på seminar i Tromsø 24.- 25.05.2018.
Ođđa giellaguovlu galgá digaštallojuvvot suohkaniiguin semináras Romssas 24.- 25.05.18.
Samfunnsmål: Det samiske samfunnet har kunnskap, kompetanse og ferdigheter for å sikre og utvikle sitt språk, sin kultur og sitt samfunnsliv.
Servodatmihttomearri: · Sámi servodagas lea máhttu, gelbbolašvuohta ja gálggat mat adnojit vai bastá sihkkarastit ja ovddidit gielas, kultuvrras ja servodateallimis.
3.2 Innholdet i samisk barnehagetilbud Mål for innsatsområdet: Samiske barn har et kvalitativt godt barnehagetilbud som bygger på samiske verdier, samisk kultur og tradisjonell kunnskap.
3.2 Sámi mánáidgárdefálaldaga sisdoallu Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sámi mánáin lea mánáidgárdefálaldat mas lea buorre kvalitehta ja mii lea huksejuvvon sámi árvvuid, sámi kultuvrra ja árbedieđu ala.
Barnehageturné Sametinget har en turné til ti kommuner i vårhalvåret 2018, der Sametingsrådet deltar.
Mánáidgárdeturnea Sámediggi lea 2018 giđa turneas logi suohkanis, mas Sámediggeráđđi lea fárus.
Sametingsrådet inviterer til møte med politisk ledelse, barnehageansvarlig og styrere, der samisk barnehagetilbud er tema.
Sámediggeráđđi bovde politihkalaš jođiheddjiid, mánáidgárdeovddasvástideddjiid ja jođiheddjiid čoahkkimii mas fáddá lea sámi mánáidgárdefálaldat.
Sametingsrådet ønsker blant annet å få innspill fra kommunene til revidert Sametingsmelding om samisk barnehagetilbud.
Earret eará háliida Sámediggeráđđi oažžut suohkaniid cealkámušaid ođasmahtton Sámediggedieđáhussii sámi mánáidgárdefálaldaga birra.
Videre ønsker Sametingsrådet å få innblikk i hvilke utfordringer kommunene og barnehagene står ovenfor med tanke på implementering av ny rammeplan for barnehagen.
Dasto háliida Sámediggeráđđi gullat makkár hástalusat suohkaniin ja mánáidgárddiin leat ođđa mánáidgárderámmaplána doibmiibidjamiin.
Sametingsrådet informerer også om Sametingets barnehageprosjekt “Sámi mánát ođđa searvelanjain”.
Sámediggeráđđi muitala maiddái Sámedikki ođđa mánáidgárdeprošeavtta birra “Sámi mánát ođđa searvelanjain”.
Det er til nå gjennomført møter med Tromsø 13.03.18 (med besøk i barnehage), Tysfjord 19.03.18 (møte med Árran), Karasjok 04.04.18, Alta 12.04.18 og Bodø kommune 04.05.18 (også barnehagebesøk).
Dássážii leat leamaš čoahkkimat Romssain 13.03.18 (mánáidgárdegalledemiin), Divttasvuonain 19.03.18 (čoahkkin Árraniin), Kárášjogain 04.04.18, Álttáin 12.04.18 ja Bådåddjo suohkaniin 04.05.18 (mánáidgárdegalledemiin).
Det gjenstår møter med Tana, Nesseby, Vadsø, Kautokeino og Trondheim kommuner.
Suohkanat main galget vel čoahkkimat leat Deanu gielda, Unjárga gielda, Čáhcesullo gielda, Guovdageainnu suohkan ja Troanddin suohkan.
Nasjonal satsing på implementering av rammeplan for barnehage Utdanningsdirektoratet og Sametinget har avholdt møte 13.02.18 i Kautokeino om prosess for implementering av samisk innhold og oppgaver i rammeplan for barnehager.
Nationála áŋgiruššan mánáidgárddi rámmaplána doibmiibidjamiin Oahpahusdirektoráhtas ja Sámedikkis lea leamaš čoahkkin 13.02.18 Guovdageainnus proseassa birra sámi sisdoalu ja bargguid doibmiibidjama ektui mánáidgárddiid rámmaplánii.
På møtet ble generell plan for implementering av rammeplan for barnehagen og utkast til plan for implementering av samisk innhold i rammeplan for barnehagen presentert.
Čoahkkimis bukte ovdan obbalaš plána mánáidgárddi rámmaplána doibmiibidjamii, ja evttohusa mot siskkildit sámi sisdoalu mánáidgárddi rámmaplánii.
Videre var tema på møtet program for evaluering av implementering av rammeplan for barnehagen.
Viidásit digaštallui čoahkkimis prográmma movt evalueret mánáidgárddi rámmaplána doibmiibidjama.
Utdanningsdirektoratet har satt i gang et evalueringsprogram for å få kunnskap om hvordan rammeplanen implementeres og brukes i praksis.
Oahpahusdirektoráhtta lea bidjan johtui evaluerenprográmma go háliidit diehtit movt rámmaplána biddjo doibmii ja geavahuvvo.
Det er opprettet et programstyre som skal sikre høy kvalitet i alle ledd i programmet, men det er ingen samisk representant i programstyret.
Lea ásahuvvon prográmmastivra mii galgá sihkkarastit alla dási buot beliin prográmmas, muhto prográmmastivrras ii leat oktage sámi lahttu.
Sametinget var uenig i dette og stilte spørsmål om hvorfor det ikke er oppnevnt en samisk representant til programstyret når det skal sikres høy kvalitet i alle, og om hvordan programstyret skal kunne prioritere og velge ut forskningsprosjekter som berører samiske barnehager når det ikke er en samisk representant i programstyret.
Sámediggi ii leat ovttaoaivilis dáinna ja bijai gažaldaga manne ii leat nammaduvvon sámi lahttu prográmmastivrii go juo galget buot beliin sihkkarastit alla dási, ja movt galgá prográmmastivra máhttit vuoruhit ja válljet dutkanprošeavttaid mat guoskkahit sámi mánáidgárddi, go ii leat sámi lahttu prográmmastivrras.
Sametinget er invitert til et nytt møte om evaluering av implementering av rammeplan for barnehagen i Oslo i slutten av mai.
Sámediggi lea bovdejuvvon ođđa čoahkkimii mánáidgárddi rámmaplána doibmiibidjama evaluerema birra Oslos miessemánu loahpas.
Samisk implementering av rammeplan for barnehagen Utdanningsdirektoratet har avholdt arbeidsgruppemøte for implementering av rammeplan for barnehagen 14.03.18 i Tromsø.
Sámi doibmiibidjan mánáidgárddi rámmaplánas Oahpahusdirektoráhtta doalai bargojoavkočoahkkima mánáidgárddi rámmaplána doibmiibidjama birra Romssas 14.03.18.
Sametinget og fem fylkesmenn, som har spesielt ansvar ovenfor samisk barnehagetilbud, deltok.
Sámediggi ja vihtta fylkkamánni, geain lea earenoamáš ovddasvástádus sámi mánáidgárdefálaldahkii, serve čoahkkimii.
Sametinget sitter i arbeidsgruppen som medspillere i implementeringsprosessen, hvor det gis innspill som tar utgangspunkt fra Sametingets barnehagepolitikk og samiske barns rettigheter.
Sámediggi lea mielde bargojoavkkus veahkkin doibmiibidjanproseassas, gosa buktet cealkámušaid Sámedikki mánáidgárdepolitihka ja sámi mánáid vuoigatvuođaid vuođul.
Det er utarbeidet en generell plan for implementering av rammeplanens innhold og oppgaver, som gjelder alle barnehager i Norge.
Lea ráhkaduvvon oppalaš plána rámmaplána sisdoalu ja bargguid doibmiibidjamii, mii guoská buot mánáidgárddiide Norggas.
Sametinget har fått gjennomslag for en egen implementeringsplan på samisk innhold og oppgaver i rammeplanen.
Sámediggi nagodii oažžut sadjái sierra doibmiibidjanplána movt siskkildit sámi sisdoalu ja bargguid rámmaplánii.
Implementeringen av den nye rammeplanen er et langsiktig og kontinuerlig arbeid som skal gå over lengre tid.
Ođđa rámmaplána doibmiibidjan lea guhkesáigásaš ja joatkevaš bargu mii bistá guhká.
Implementering av samisk innhold handler om implementering av hele rammeplanen. Dette for at barn og foreldre skal få et mest mulig helhetlig samisk barnehagetilbud.
Sámi sisdoalu siskkildeapmi lea olles rámmaplána doibmiibidjama birra, vai mánát ja váhnemat ožžot sámi mánáidgárdefálaldaga mii lea nu ollislaš go vejolaš.
Nasjonal barnehagedag 2018 Sametingsrådet og leder i utdannings- og oppvekstkomiteen i Tromsø kommune markerte den nasjonale barnehagedagen med besøk i den samiske avdelingen i Sjømannbyen barnehage og Guovssahas mánáidgárdi den 13.03.18 i Tromsø.
Nationála mánáidgárdebeaivi 2018 Sámediggeráđđi ja Romssa suohkana oahpahus- ja bajásšaddanlávdegoddi fitne nationála mánáidgárdebeaivvi oktavuođas Sjømannbyen mánáidgárddi sámi ossodagas ja Guovssahas mánáidgárddis Romssas 13.03.18.
Formålet med barnehagedagen er å synliggjøre hva barna får oppleve, erfare og lære i barnehagen.
Mánáidgárdebeaivvi ulbmil lea čalmmustahttit maid mánát besset vásihit, bargat ja oahppat mánáidgárddis.
Tema i år var barnehagens arbeid med kunst, kultur og kreativitet, under slagordet “La meg skape”.
Dán jagi fáddá lei mánáidgárddi bargu dáidagiin, kultuvrrain ja hutkáivuođain, čuorvvassániin “Divtte mu hábmet”.
Sametinget ser også at det er viktig å ta del i markeringen for å synliggjøre samiske barns barnehagehverdag.
Sámedikki mielas lea maid dehálaš searvat čalmmusteamis fuomášuhttin dihte sámi mánáid mánáidgárdeárgabeaivvi.
Sametingsrådets budskap er at de ansatte som arbeider daglig med å styrke samisk språk og kultur i samiske barnehager og samiske avdelinger er hverdagshelter.
Sámedikki sáttasátni lea ahte bargit geat beaivválaččat áŋgiruššet sámegiela ja sámi kultuvrra nannemiin sámi mánáidgárddiin ja sámi ossodagain leat árgabeaisáŋggárat.
Sametinget gir dem full anerkjennelse av deres viktige jobb.
Sámediggi gudnejahttá sin dan dehálaš barggu ovddas maid barget.
Prosjektet Sámi mánát ođđa searvelanjain Et forprosjekt er gjennomført fra oktober 2017 til mars 2018 der en femårsplan har blitt utarbeidet, med mål, strategier og arbeidsmetoder.
Prošeakta Sámi mánát ođđa searvelanjain Golggotmánus 2017 njukčamánnui 2018 čađahuvvui ovdaprošeakta mas ráhkaduvvui vihttajagi plána mihtuiguin, strategiijaiguin ja bargovugiiguin.
Prosjektet skal gjennom målrettede tiltak løfte kvaliteten i samisk barnehage.
Prošeakta galgá ulbmillaš doaibmabijuid bokte nannet sámi mánáidgárddiid kvalitehta.
Dette blant annet gjennom en endring i den pedagogiske tilnærmingen, slik at barnehagene tar utgangspunkt i samiske verdier, samiske språk og tradisjonell kunnskap.
Dat dahkko pedagogalaš bargovugiid rievdademiiguin, nu ahte mánáidgárddit barget sámi árvvuid, sámegiela ja árbedieđu vuođul.
Hovedprosjektets mål er at samisk filosofi skal danne grunnlaget for innholdet i samiske barnehager der samiske verdier, naturfilosofi, språk, kultur, lederskap og tradisjonskunnskap er bærende elementer i det pedagogiske arbeidet.
Váldoprošeavtta mihttu lea ahte sámi mánáidgárddiid sisdoalu vuođđun lea sámi filosofiija gos sámi árvvut, luonddufilosofiija, giella, kultuvra, jođiheapmi ja árbediehtu leat geađgejuolggit pedagogalaš barggus.
Det femårige hovedprosjektet har startet den 01.04.18.
Viđa jagi váldoprošeakta álggahuvvui 01.04.18.
Ansatt prosjektleder er Ol-Johán Sikku.
Ol-Johán Sikku lea virgáibiddjon prošeaktajođiheaddjin.
I prosjektgruppa inngår to personer fra Sametinget, samt to eksterne fagpersoner.
Prošeaktajoavkkus leat guovttis Sámedikkis ja guokte olggobealde fágabargi.
3.4 Kompetanseheving i barnehage Mål for innsatsområdet: Barnehageansatte er samiskspråklige, og innehar samisk kulturkompetanse.
3.4 Gelbbolašvuođa lokten mánáidgárddiin Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Mánáidgárdebargit leat sámegielagat, ja sis lea sámi kulturgelbbolašvuohta.
Barnehageseminar Sametinget har avholdt det årlige seminaret for barnehageansatte og andre interesserte 25.- 26.04.18 i Tromsø.
Mánáidgárdeseminára Sámediggi lágidii jahkásaš mánáidgárdeseminára mánáidgárdebargiide ja eará berošteddjiide Romssas 25.- 26.04.18.
Det var i overkant av 90 deltakere på seminaret.
Semináras ledje badjelaš 90 oasseváldi.
Tema for seminaret var «barnehagehverdagen for samiske barn i en moderne tid».
Seminára fáddá lei “Sámi mánáid ođđaáigásaš árgabeaivi mánáidgárddiin”.
Seminaret ble åpnet av Sametingsrådet.
Sámediggeráđđi rabai seminára.
Sametingsrådet ønsket med seminaret å få innspill til revidert Sametingsmelding for samisk barnehagetilbud.
Sámediggeráđđi háliidii semináras oažžut cealkámušaid ođasmahtton Sámediggedieđáhussii sámi mánáidgárdefálaldaga birra.
Dette ble gjort gjennom kafésamtaler.
Dat dahkkui gáfeságastallamiin.
Sametinget informerte om arbeidet i barnehageseksjonen, og viktigheten av å være i dialog med barnehageansatte.
Sámediggi muitalii mánáidgárdejuhkosa bargguid birra, ja man dehálaš lea doallat oktavuođa mánáidgárdebargiiguin.
Videre informerte prosjektleder om Sametingets barnehageprosjekt.
Dasto muitalii prošeaktajođiheaddji Sámedikki mánáidgárdeprošeavtta birra.
Av andre tema for seminaret kan nevnes implementering av rammeplan for barnehagen ved Utdanningsdirektoratet, forskning om kulturelle beskyttelsesfaktorer ved Kristine Nystad, språklige utfordringer fra et foreldreperspektiv og innlegg fra Barnehuset i Tromsø om et pedagogisk verktøy.
Eará fáttát semináras ledje mánáidgárddi rámmaplána doibmiibidjan Oahpahusdirektoráhta bokte, kultuvrralaš suodjalusfáktorat Kristine Nystad bokte, gielalaš hástalusat váhnema geahččanguovllus ja Romssa Mánáidviesu sáhkavuorru pedagogalaš reaiddu birra.
Sametinget ser at seminarer er viktige møtearenaer for samiske barnehageansatte.
Sámediggi oaidná ahte seminárat leat dehálaš čoahkkananbáikkit sámi mánáidgárdebargiide.
Det finnes få møteplasser der man kan samles og diskutere de utfordringene barnehagene har med tanke på samisk språk, kultur og tradisjonsskapning.
Eai gávdno galle čoahkkananbáikkit gos besset digaštallat mánáidgárddiid hástalusaid sámegielain, sámi kultuvrrain ja árbevieruid huksemis.
Målet med seminarer er nettopp erfaringsutveksling, kompetanseheving og samarbeid barnehagene imellom.
Seminára mihttu lea ge juste ahte mánáidgárddit galget beassat lonohallat vásáhusaid, loktet gelbbolašvuođa ja ovttasbargat.
3.5 Pedagogisk materiell Mål for innsatsområdet: Samiske barn har samiske bøker og leker i barnehagene.
3.5 Pedagogalaš ávdnasat Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sámi mánáin leat sámi girjjit ja duhkorasat mánáidgárddiin.
Læremiddelsentralen har to kofferter med samisk innhold.
Oahpponeavvoguovddážis leat guokte sámi koffara.
Innholdet i koffertene er blant annet koftesett til dukker og barnehagebarn og et forslag til samisk opplegg for barnehager.
Koffariid sisdoallu lea earret eará gávttit dohkáide ja mánáidgárdemánáide, ja evttohus sámi doaimmaide mánáidgárddis.
Etterspørselen er stor. Til nå har koffertene vært ute i mange barnehager.
Oallugat jearahit daid koffariid, ja dássážii leat koffarat fitnan olu mánáidgárddiin.
Tilbakemeldinger fra barnehager og kommuner er at Sametinget burde hatt tilgjengelig flere kofferter, og utvidet med sør- og lulesamisk innhold.
Mánáidgárddit ja suohkanat lohket ahte Sámedikkis livčče galgan vel eanet dakkár koffarat luoikkaheapmái, ja dain galggašii maiddái julev- ja lullisámi sisdoallu.
Det har spesielt vært stor pågang av bestillinger i forbindelse med feiring av samenes nasjonaldag.
Earenoamážit sámi álbmotbeaivvi ávvudeami oktavuođas diŋgojit oallugat koffariid.
Sametinget er i gang med å få utviklet åtte kofferter til, med samisk innhold.
Sámediggi lea ráhkadišgoahtán vel gávcci koffara main lea sámi sisdoallu.
3.6 Samisk innhold i skolen Mål for innsatsområdet: Samiske elever har kvalitetsmessig god opplæring i og på samisk.
3.6 Sámi sisdoallu skuvllas Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sámi ohppiid oahpahusas sámegielas ja sámegillii lea buorre kvalitehta.
Helhetlig revidering av opplæringsloven Kunnskapsdepartementet har nedsatt et lovutvalg som skal se på regelverket for grunnskolen og videregående opplæring.
Oahpahuslága ollislaš ođasteapmi Máhttodepartemeanta lea nammadan láhkalávdegotti mii galgá geahčadit vuođđoskuvlla ja joatkkaskuvlla njuolggadusaid.
Lovutvalget leverer sitt forslag innen 01.12.19.
Láhkalávdegoddi ovddida iežas evttohusa ovdal 01.12.19.
Sametinget er med i referansegruppemøter og Sametingsrådet har hatt et eget møte med lovutvalget i perioden.
Sámediggi lea mielde referánsajoavkočoahkkimiin ja Sámediggeráđis lea dán áigodagas leamaš sierra čoahkkin láhkalávdegottiin.
Sametingsrådet har i dette arbeidet fulgt Sametingets plenumssak 19/14 Opplæringsloven og privatskoleloven – samiske elevers rettigheter.
Dán barggus čuovvu Sámediggeráđđi Sámedikki dievasčoahkkinášši 19/14 Oahpahusláhka ja priváhttaskuvlaláhka - sámi ohppiid vuoigatvuođat.
I Sametingsrådets innspill til lovutvalget har rådet pekt på at gjeldende regelverk ikke etterleves i tilstrekkelig grad i forhold til samiske elevers rettigheter.
Sámediggeráđđi lea dieđihan láhkalávdegoddái ahte gustovaš njuolggadusat eai dollojuvvo doarvái bures sámi ohppiid vuoigatvuođaid ektui.
Sametinget kjenner til eksempler der samiske elevers rett til opplæring i samisk kommer i gang sent i skoleåret på grunn av dette.
Sámediggi diehtá ahte muhtun ohppiide lea sámegieloahpahus boahtán johtui maŋŋit skuvlajagis dán geažil.
Videre har Sametingsrådet bedt om at retten til tilgang av samiske læremidler må tydeliggjøres i ny opplæringslov, på lik linje med norske læremidler.
Muđui lea Sámediggeráđđi bivdán ahte vuoigatvuohta oažžut sámegiel oahpponeavvuid ferte boahtit čielgasit ovdan ođđa oahppoplánas, seamma dássái go dárogiel oahpponeavvut.
Samiske elevers rett til opplæring i samisk er en individuell rettighet.
Sámi ohppiid vuoigatvuohta sámegieloahpahussii lea individuála vuoigatvuohta.
Sametingsrådet mener at opplæring på samisk og på grunnlag av samisk kultur og samiske verdier også må være rettigheter som følger eleven, uavhengig av bosted og antall andre elever som ønsker slik opplæring.
Sámediggeráđđi oaivvilda ahte sámegiel oahpahus ja oahpahus sámi kultuvrra ja sámi árvvuid vuođul maiddái leat vuoigatvuođat mat čuvvot oahppi beroškeahttá gos oroš ja galle oahppi sávvet dakkár oahpahusa.
Videre har Sametingsrådet i sitt innspill til lovutvalget fokusert på samiske elever med særskilte behov.
Dasto lea Sámediggeráđđi iežas cealkámušas láhkalávdegoddái deattuhan sámi ohppiid geain leat earenoamáš dárbbut.
Det er viktig at deres rettigheter, som forsvarlig faglig vurdering og tilrettelagt opplæring, forankres i ny lov.
Sin vuoigatvuođaid, nugo dohkálaš fágalaš árvvoštallan ja heivehuvvon oahpahus, lea dehálaš sajáiduhttit ođđa láhkii.
Tilleggsrapportering til FNs barnekomité Sametinget har sendt en supplerende rapport til FNs barnekomité i 2017 og fikk i den anledning mulighet til å sende en tilleggsrapport til FNs barnekomité i april i år, med nye relevante opplysninger.
Liigeraporteren ON mánáidlávdegoddái Sámediggi sáddii 2017:s dievasmahtti raportta ON mánáidlávdegoddái ja oaččui dan oktavuođas vejolašvuođa sáddet liigeraportta ON mánáidlávdegoddái cuoŋománus dán jagi, ođđa relevánta dieđuiguin.
I tilleggsrapporteringen har Sametinget informert om de mange pågående nasjonale prosesser innenfor opplæring i Norge i dag, som ikke i tilstrekkelig grad framkom i Sametingets supplerende rapport, om helhetlig revidering av opplæringsloven, oppfølging av rapporten om barn med særskilte behov, og etablering av en Sannhets- og forsoningskommisjon, som kan bidra med ny kunnskap om samiske barns og unges helse.
Liigeraporttas Sámediggi beasai muitalit ahte Norggas leat dál jođus ollu nationála proseassat oahpahusa siskkobealde, mii ii boahtán doarvái bures ovdan Sámedikki dievasmahtti raporttas, dego oahpahuslága ollislaš ođasteapmi, čuovvoleapmi raporttas mánáid birra geain leat earenoamáš dárbbut, ja Duohtavuođa- ja seanadankommišuvnna ásaheapmi, mat sáhttet buvttahit ođđa máhtu sámi mánáid ja nuoraid dearvvašvuođa birra.
Sametinget har videre rapportert om nasjonale klimaforebyggende tiltak i Sápmi, som for eksempel utstrakte etableringer av vindmølleparker, som truer samisk tradisjonell høsting av naturen og samiske næringer, og også påvirker samiske barns levekår.
Viidásit lea Sámediggi raporteren nationála dálkkádateasttan doaimmaid birra Sámis, nugo viidábut bieggamillopárkkaid ásaheapmi mat áitet árbevirolaš sámi luondduresursaávkkástallama ja sámi ealáhusaid, ja maiddái váikkuhit sámi mánáid eallindilálašvuođaide.
Inkluderende fellesskap Kunnskapsdepartementet etablerte i fjor en ekspertgruppe som hadde som mandat å se på tilbudet for barn og unge i barnehage og skole, med behov for særskilt tilrettelegging.
Fátmmasteaddji oktavuohta Máhttodepartemeanta ásahii diibmá ekspeartajoavkku mas lei mandáhtta geahčadit mánáid ja nuoraid fálaldagaid mánáidgárddiin ja skuvllain, geain lea dárbu earenoamáš heiveheapmái.
Ekspertgruppens rapport «Inkluderende fellesskap for barn og unge» ble overlevert ministeren 04.03.18.
Ekspeartajoavkku raporta «Inkluderende fellesskap for barn og unge» (fátmmasteaddji oktavuohta mánáide ja nuoraide) geigejuvvui ministarii 04.03.18.
Rapporten har høringsfrist 15.08.18.
Raporttas lea gulaskuddanáigemearri 15.08.18.
Sametinget ble invitert til å være medlem i referansegruppen til ekspertutvalget og har i den forbindelse pekt på den store mangelen på samisk kartleggings- og diagnostiseringsmateriell, samiske læringsressurser, samiskspråklige spesialpedagoger og annen fagekspertise, og forskning på samiske spesialpedagogiske utfordringer.
Sámediggi bovdejuvvui searvat ekspeartalávdegotti referánsajovkui ja lea dan oktavuođas čujuhan ahte váilot sámi kárten- ja diagnostiserenmateriálat, sámi oahpporesurssat, sámegielat earenoamášpedagogat ja eará fágačeahpit, ja dutkamušat sámi earenoamášpedagogalaš hástalusaid birra.
Ekspertgruppens leder la frem sin rapport til Sametingsrådet og på dette møtet presiserte Sametingsrådet overfor ekspertgruppa viktigheten av at deres rapport inkluderer anbefalinger om å styrke rettighetene til samiske barn og unge med særskilte utfordringer, og særlig styrke de ulike faginstansene som skal yte tjenester til samiske elever med behov for tilrettelegginger.
Ekspeartajoavkku jođiheaddji ovddidii raportta Sámediggeráđđái ja dan čoahkkimis Sámediggeráđđi deattuhii ekspeartajovkui man dehálaš lea ahte sin raporta ávžžuha nannet vuoigatvuođaid sámi mánáide ja nuoraide geain leat earenoamáš hástalusat, ja earenoamážit nannet daid iešguđet fágainstánssaid geat galget fállat bálvalusaid sámi ohppiide geat dárbbašit heivehemiid.
Fagfornyelsen Med bakgrunn i Meld. St. 28 (20015-2016) Fag- fordypning-Forståelse.
Fágaođastus Stuoradiggedieđáhusa 28 (2015–2016) Fag- fordypning-Forståelse.
En fornying av Kunnskapsløftet har Kunnskapsdepartementet utarbeidet en Strategi for fagfornyelsen av Kunnskapsløftet og Kunnskapsløftet samisk (2017-2021).
En fornying av Kunnskapsløftet (Fága – Čiekŋudeapmi – Ipmárdus. Máhttoloktema ođasteapmi) vuođul lea Máhttodepartemeanta ráhkadan Strategi for fagfornyelsen av Kunnskapsløftet og Kunnskapsløftet samisk (2017-2021) (Strategiija Máhttoloktema ja Máhttoloktema Sámi fágaođasteapmái).
Inneværende periode er vi i fase 2. I denne fasen er hovedarbeidet å utvikle læreplaner og veiledningsressurser for fagene.
Dán áigodagas mii leat nuppi muttus. Dán muttus lea váldobargun ráhkadit oahppoplánaid ja bagadallanresurssaid fágaide.
Det skal blant annet utvikles læreplaner i faget samisk og 10 samiske parallelle likeverdige læreplaner og samisk innhold i de ordinære læreplanene.
Earret eará galget ráhkaduvvot oahppoplánat sámegiella fágii ja 10 sámi parallealla seammaárvosaš oahppoplána, ja sámi sisdoallu dábálaš oahppoplánaide.
Sametinget og Utdanningsdirektoratet har i fellesskap sendt ut invitasjon til skoleeiere om å avsette ressurser til læreplanarbeidet.
Sámediggi ja Oahpahusdirektoráhtta leat ovttas sádden bovdehusa skuvlaeaiggádiidda várren dihte resurssaid oahppoplánabargui.
I denne perioden har Sametinget hatt stor fokus på å opprette læreplangrupper for fagene som Sametinget har særskilt ansvar for, og samiske representanter i øvrige læreplangrupper.
Dán áigodagas lea Sámediggi deattuhan ásahit oahppoplánajoavkkuid daidda fágaide maidda Sámedikkis lea earenoamáš ovddasvástádus, ja sámi ovddasteddjiid eará oahppoplánajoavkkuide.
Læreplangruppene skal nedsettes innen 01.06.18 og Sametinget er godt i gang med arbeidet.
Oahppoplánajoavkkut galget leat sajis ovdal 01.06.18 ja Sámediggi lea bures jođus dainna bargguin.
Det største arbeidet i denne perioden har vært utvikling av kjerneelementene for fagene.
Dán áigodagas lea stuorámus bargun leamaš ovdánahttit váldoelemeanttaid fágaide.
Sametinget har oppnevnt en gruppe som skal lage kjerneelementer for samisk-faget.
Sámediggi lea nammadan joavkku mii galgá hábmet váldoelemeanttaid sámegiella fágii.
De leverte sitt arbeid i desember 2017.
Sii geigeje iežaset barggu juovlamánu 2017.
Kjerneelementene omfavner det aller viktigste å lære i fagene, og de skal danne grunnlaget for læreplanene.
Váldoelemeanttat fátmmasta dan mii lea eanemus dehálaš oahppat fágain, ja dat galget leat vuođđun oahppoplánaide.
Arbeidet med kjernelementene for fagene er i sluttfasen og utdanningsdirektaretet sender kjernelementene for fagene til godkjenning til Sametinget og Kunnskapsdepartmentet innen 01.06.18.
Fágaid váldoelemeanttaid bargu lea gárvvistuvvome ja Oahpahusdirektoráhtta sádde fágaid váldoelemeanttaid dohkkeheapmái Sámediggái ja Máhttodepartementii ovdal 01.06.18.
Sametinget vil be om konsultasjoner før kjerneelementene endelig fastsettes.
Sámediggi áigu bivdit konsultašuvnnaid ovdal go váldoelemeanttat loahpalaččat mearriduvvojit.
Utdanningsdirektoratet har i samarbeid med Sametinget utarbeidet retningslinjer for læreplanarbeidet.
Oahpahusdirektoráhtta lea ovttas Sámedikkiin ráhkadan njuolggadusaid oahppoplánabargui.
Det er gjennom disse retningslinjene at læreplangruppene kan pålegges å sikre samisk innhold i læreplanene.
Oahppoplánajoavkkut sáhttet dáid njuolggadusaid bokte geatnegahttojuvvot sihkkarastit sámi sisdoalu oahppoplánaide.
Retningslinjene skal godkjennes av Sametinget og Kunnskapsdepartementet.
Sámediggi ja Máhttodepartemeanta galget dohkkehit njuolggadusaid.
3.8 Læremidler Mål for innsatsområdet: Samiske elever har tilgang til samiske læremidler som er i tråd med gjeldende læreplanverk på alle tre språk og i alle fag i grunnopplæringen.
3.8 Oahpponeavvut Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sámi ohppiide gávdnojit sámi oahpponeavvut mat leat dálá oahppoplána mielde buot golmma gillii ja buot vuođđooahpahusa fágain.
Sametingets læremiddelsentral Sametingets læremiddelsentral låner ut gratis materiell til barnehager, skoler, studenter og andre interesserte.
Sámedikki oahpponeavvoguovddáš Sámedikki oahpponeavvoguovddáš luoikkaha nuvttá ávdnasiid mánáidgárddiide, skuvllaide, studeanttaide ja eará berošteddjiide.
Det har i denne perioden vært mest etterspørsel på lettleste bøker for små barn (pekebøker), plakater av ulik tema, og temabaserte hefter for barnehager.
Dán áigodagas leat eanemusat jearahan álkes lohkangirjjiid smávvamánáide (cuoigungirjjit), plakáhtaid iešguđetge fáttás, ja fáddágihppagiid mánáidgárdái.
I forbindelse med feiring av samenes nasjonaldag har det vært stor pågang av bestillinger av materiell om samisk språk og kultur.
Sámi álbmotbeaivvi ávvudeami oktavuođas diŋgojedje ollu ávdnasiid sámegiela ja sámi kultuvrra birra.
I tillegg spør barnehagene etter forslag til opplegg om samisk språk og kultur.
Lassin jearahit mánáidgárddit evttohusaid movt sáhttet oahpahit sámegiela ja sámi kultuvrra birra.
Mange barnehager har signalisert at de trenger grunnleggende informasjons- og veiledningsmateriell om samiske forhold.
Olu mánáidgárddit leat dieđihan ahte dárbbašit vuđolaš diehto- ja bagadallanmateriála sámi diliid birra.
Det er også stort behov hos samiske barnehager og skoler for mer informasjons- og veiledningsmateriell om forhold som for eksempel samenes nasjonaldag, og generelt temahefter, særlig matoppskrifter på samisk mat.
Sámi mánáidgárddit ja skuvllat dárbbašit maiddái eambbo diehto- ja bagadallanmateriála ovdamearkka dihte sámi álbmotbeaivvi birra, ja oppalaš fáddágihppagiid, earenoamážit sámi biepmuid ráhkadanneavvuid.
Læremiddelsentralen ser at det er behov for å få utviklet både informasjons- og veiledningsmateriell og forslag til opplegg for barnehager som er tilpasset barnehagenes behov. Dette for å sikre det samiske innholdet i barnehagetilbudene.
Oahpponeavvoguovddáš oaidná dárbbu ovdánahttit sihke diehto- ja bagadallanmateriála ja evttohusaid dahkosiidda mánáidgárddiide mat leat heivehuvvon mánáidgárddiid dárbbuide, vai nákcet sihkkarastit sámi sisdoalu mánáidgárdefálaldagas.
3.10 Myndighet, ansvar og roller innen høyere utdanning og forskning Mål for innsatsområdet: Sametinget har reell myndighet innen samisk høyere utdanning og forskning gjennom lov og forskrifter, og gjennom konsultasjoner.
3.10 Váldi, ovddasvástádus ja rollat alit oahpus ja dutkamis Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sámedikkis lea duohta váldi sámi alit oahpus ja dutkamis lágaid ja láhkaásahusaid bokte, ja konsultašuvnnaid bokte.
Nasjonale retningslinjer for helse- og sosialfagutdanningene Kunnskapsdepartementet har sendt på høring nasjonale retningslinjer for følgende åtte helse- og sosialfagutdanninger: barnevernspedagog, bioingeniør, ergoterapeut, fysioterapeut, radiograf, sosionom, sykepleier og vernepleier.
Nationála njuolggadusat dearvvašvuođa- ja sosiálafágaoahpuide Máhttodepartemeanta lea sádden gulaskuddamii nationála njuolggadusaid čuovvovaš gávcci dearvvašvuođa- ja sosiálafágaoahpuide: mánáidsuodjaluspedagoga, bio-inšenevra, ergoterapevta, fysioterapevta, rádiográfa, sosionoma, buohccidivššár ja suodjalandivššár.
Høringsfrist er 01.08.18.
Gulaskuddanáigemearri lea 01.08.18.
Sametinget har i forkant av høringen gitt innspill til retningslinjene.
Sámediggi lea ovdal gulaskuddama buktán cealkámušaid njuolggadusaide.
Programgruppene for hver av utdanningene fikk forelagt innspillene.
Juohke oahpu prográmmajoavku oaččui cealkámušaid.
Av Sametingets totalt 29 innspill ble 14 tatt inn av programgruppene.
Sámedikki oktiibuot 29 cealkámušas válde prográmmajoavkkut 14 cealkámuša fárrui.
Disse 14 innspillene inngår i retningslinjene som er sendt på høring.
Dat 14 cealkámuša leat mielde njuolggadusain mat leat sáddejuvvon gulaskuddamii.
Kunnskapsdepartementet mener at følgende formulering i høringsbrevet gir rom for endringer i konsultasjoner før endelig fastsettelse av retningslinjene: «Kunnskapsdepartementet viser til at det bør tas høyde for at det kan bli noen justeringer av retningslinjene som følge av innspill i løpet av høringsrunden.
Máhttodepartemeanttas oaivvildit ahte čuovvovaš sátnádeapmi gulaskuddanreivves addá vejolašvuođa rievdadeapmái konsultašuvnnain ovdal go loahpalaččat mearridit njuolggadusaid: “Máhttodepartemeanta čujuha dasa ahte berre leat vejolašvuohta justeret njuolggadusaid cealkámušaid ektui mat bohtet gulaskuddamis.
» Sametinget deltok på høringskonferanse for fase 1 - Retningslinjer for helse- og sosialfagutdanningene (RETHOS) 09.05.18.
” Sámediggi oassálasttii vuosttaš muttu gulaskuddankonferánssas – Njuolggadusat dearvvašvuođa- ja sosiálafágaoahpuide (RETHOS) 09.05.18.
Det er avtalt konsultasjonsmøte 17.09.18.
Leat šiehttan doallat konsultašuvdnačoahkkima 17.09.18.
UHR-Samisk Sametinget er observatør i UHR-Samisk (Universitets- og høgskolerådet), og deltok på møte 17.04.18.
UAR-Sápmi Sámediggi lea observatevra UAR-Sámis (Universitehta- ja allaskuvlaráđđi), ja oassálasttii čoahkkimis 17.04.18.
Blant saker som ble tatt opp var planlegging av samisk sykepleierutdanning, der Samisk høgskole og UiT Norges arktiske universitet orienterte om saken.
Áššit maid earret eará válde ovdan doppe lei sámi buohccedivššároahpu plánen, gos Sámi allaskuvla ja UiT Norgga árktalaš universitehta muitaledje ášši birra.
Samisk høgskole vil utvikle et emne i samisk kultur og samfunnskunnskap rettet mot sykepleiere.
Sámi allaskuvla áigu ovdánahttit oahpu sámi kultuvrras ja servodatmáhtus mii lea buohccidivššáriid várás.
Tilbudet vil være i tråd med krav i overordnet forskrift og retningslinjer for de helse- og sosialfaglige utdanningene fra 2019.
Fálaldat lea gáibádusaid mielde dearvvašvuođa- ja sosiálafágalaš 2019 oahpahusaid bajimuš láhkaásahusa ja njuolggadusaid ektui.
Det ble uttrykt ønske om at emnet blir nettbasert, slik at det blir tilgjengelig for flere.
Bođii sávaldat ahte fáddá šaddá fierpmádatvuođđudussan, nu ahte šaddá olamuttos eanebuidda.
Det er satt ned faggrupper for duodji og samisk språk, som skal levere sine innspill til nasjonale retningslinjer for samiske språk i samiske grunnskolelærerutdanninger innen mai.
Duojis ja sámegielas leat álggahuvvon fágajoavkkut, mat galget buktit iežaset mearkkašumiid nationála njuolggadusaide vuođđoskuvlaoahpahusas sámegielas ovdal miessemánu.
Retningslinjene skal vedtas på UHR-Lærerutdannings møte i oktober 2018.
Njuolggadusat galget mearriduvvot UAR-Oahpaheddjiid čoahkkimis golggotmánu 2018:s.
UHR-Samisk ønsker at UHR sentralt gir innspill til Lied-utvalget for videregående opplæring, om tilleggspoeng for samisk i videregående opplæring på lik linje med matematikk og fremmedspråk.
UAR-Sápmi sávvá ahte guovddáš UAR:s addet mearkkašumi Lied-lávdegoddái joatkkaoahpahusa várás, sámi joatkkaoahpahusa lassipoeaŋggaid birra seamma dásis go matematihkas ja vierisgielas.
UHR-Samisk planlegger et seminar høsten 2018 hvor tema er samisk i profesjonsutdanningene og i arbeidslivet.
UAR-Sápmi áigu lágidit seminára čakčat 2018:s mas fáddá lea sámegiella profešuvdnaoahpuin ja bargodilis.
Rekruttering til samisk lærerutdanning var også drøftet.
Rekruteren sámi oahpaheaddjeohppui digaštallojuvvui maid.
Sametinget er observatør i UHR-lærerutdanning og deltok på møte 21.- 22.03.18.
Sámediggi lea observatevra UAR-oahpaheaddjioahpus ja oassálasttii čoahkkimis 21.- 22.03.18.
Det ble blant annet orientert om at Utdanningsdirektoratet skal utrede og foreslå ordninger som skal bidra til at flere ansatte i skolen fullfører lærerutdanning.
Earret eará bođii ovdan doppe ahte Oahpahusdirektoráhtta galgá čielggadit ja evttohit ortnegiid mat galget váikkuhit ahte eanet bargit skuvllas ollašuhtáše oahpaheaddjeoahpu.
Et av tiltakene er at Utdanningsdirektoratet er bedt om å utvikle ordninger som kan stimulere til flere sørsamiske, lulesamiske og kvenske studenter.
Okta dáin doaibmabijuin lea ahte Oahpahusdirektoráhtta lea ávžžuhuvvon ovddidit ortnegiid mat movttiidahttet eanet lullisámi, julevsámi ja kvena studeanttaid.
Dette skal gjøres i samarbeid med skoleeiere.
Dát ovttasbargu galgá dahkkot ovttas skuvlaeaiggádiin.