pere/sami_parallel huggingface dataset:
Vær oppmerksom på at midlene normalt ikke er overførbare , dette er midler som må nyttes i løpet av inneværende år .
Fuomáš ahte ruđat dábálaččat eai sáhte fievrriduvvot nuppi jáhkái , ruđat galget geavahuvvot seamma jagi go juolluduvvojit .
Dersom tiltaket går over flere år , må det tydelig angis hva som er søknadsbeløp for det enkelte år .
Jus doaibmabijut mannet máŋggaid jagiid badjel , de ferte čielgasit boahtit ovdan man stuora ohcansubmi lea juohke eaŋkil jagi .
Tildeling til flerårige prosjekter skjer over flere budsjettår .
Máŋgga jagáš prošeavttat meannuduvvojit badjel máŋggaid bušeahttajagiid .
5.4.1 Krav til søknaden De formål som det søkes om støtte til , må ha sitt utgangpunkt i denne strategiplanen .
5.4.1 Gáibádusat ohcamii Dat ulbmilat maidda ohccojuvvo doarjja , fertejit váldit vuođu dán strategiijaplánas .
Tiltak utover dette må særskilt begrunnes .
Doaibmabijut mat leat olggobealde dán strategiijaplána fertejit erenoamážit ákkastallojuvvot .
skjema med veiledning vil være tilgjengelig på informasjonssenterets intranettsider fra og med søknadsår 2008 .
Elektrovnnalaš ohcanskovvi ja bagadusskovvi lea olámuttos kulturetáhta intraneahttasiidduin ohcanjagi 2008 rájes .
5.5 Samenes nasjonaldag 2 ( 6. februar ) Troms fylkeskommune velger årlig sted for hovedmarkering av Samenes nasjonaldag , 6. februar .
5.5 . Sámi álbmotbeaivi 2 ( guovvamánu 6. b. ) Romssa fylkkasuohkan vállje jahkásaččat muhtun báikki Sámi álbmotbeaivvi , guovvamánu 6. b. , váldodoaluide .
Fylkeskommunale virksomheter kan søke om å være arrangør jfr. fristene i kap 5.4 .
Buot fylkkasuohkana ásahusat sáhttet ohcat lágidit doaluid gč. áigemeriid kap. 5.4 .
Det er avsatt en pott på inntil 40.000 kroner til hovedmarkering av Samenes nasjonaldag .
Lea várrejuvvon gitta 40.000 ruvnno Sámi álbmotbeaivvi váldodoaluide .
Fylkesrådet oppfordrer alle fylkeskommunale virksomheter til å markere Samenes nasjonaldag .
Fylkkaráđđi ávžžuha buot fylkkasuohkana ásahusaid čalmmustahttit Sámi álbmotbeaivvi .
Virksomhetene bestemmer selv hvordan dette gjøres .
Ásahusat ieža mearridit mo dan dahket .
I henhold til permisjonsreglementet kan det gis velferdspermisjon i inntil 2 dager for å feire Samenes nasjonaldag .
Virgelohpenjuolggadusaid mielde sáhttit addit čálgovirgelobi gitta guokte beaivvi ávvudit Sámi álbmotbeaivvi .
Permisjon gis normalt ikke hvis virksomheten selv har arrangement på Samenes nasjonaldag .
Virgelohpi dábálaččat ii addo jus ásahusas alddis leat Sámi álbmotbeaivedoalut .
Bruk av det samiske flagget er innarbeidet i den fylkeskommunale flagginstruks .
Geavahit sámi leavgga lea bures sajáiduvvan fylkkasuohkana leavganjuolggadusaide .
Alle fylkeskommunale virksomheter skal flagge med det samiske flagget 6. februar .
Buot fylkkasuohkana ásahusat galget levget sámi leavggain guovvamánu 6. b. .
Ut over dette bestemmer virksomhetene selv når de bruker det samiske flagget , jfr. flagginstruksen .
Lassin dán mearrádussii mearrida doaibma ieš goas geavaha sámi leavgga , gč. leavganjuolggadusaid .
Mål Det legges opp til en ambisiøs målstruktur , som vil ta noe tid å oppfylle .
Mihttomearit Lea biddjon gudneáŋgiris mihttomearrehámádat , mii boahtá váldit áiggi ovdal ollašuvvá .
Innsatsen i forhold til målene defineres av tiltaksdelen , som rulleres årlig av fylkesrådet .
Árja daid mihttomeriid ektui čilgejuvvojit doaibmabidjooasis , maid fylkkaráđđi árvvostallá ođđasit juohke jagi .
Grad av måloppnåelse fremkommer av de årlige rapporter til Sametinget .
Man muddui leat juksan mihttomeriid boahtá ovdan jahkásaš raporteremis Sámediggái .
En bokstavtro oppfølging av samelovens språkregler og Sametingets målsettinger om en fullstendig tospråklig forvaltning , ville kreve ressurser langt ut over det som er disponibelt .
Go leat mearridan mihttomeriid ja doaibmabidjooasi , de leat váldán vuhtii ruđaid mat leat olámuttos , dás maiddái stáhtalaš guovttegielalašvuođaruđat .
Mål og tiltaksdelen er altså utformet ut fra betraktninger rundt tilgjengelige midler og den faktiske situasjonen for samisk språk i Troms og i den fylkeskommunale organisasjon .
Ollásit čuovvolit sámelága giellanjuolggadusaid ja Sámedikki guovttegielalaš hálddahusulbmila , gáibidivččii olu eanet ruđaid go daid ruhtademiid maid dál juolluduvvojit .
Følgende mål fastsettes for Troms fylkeskommunens arbeid med samisk språk og samisk kulturkompetanse :
Čuovvovaš mihttomeriid bidjat Romssa fylkkasuohkana bargguide sámegielas ja sámi kulturgealbbus :
Mål 1 Troms fylkeskommune vil synliggjøre og ta i bruk samisk språk utover minimumsreglene i sameloven .
Mihttomearri 1 Romssa fylkkasuohkan áigu oidnosii dahkat ja geavahit sámegiela eanet go sámelága vuollerádjenjuolggadusat gáibidit .
Troms fylkeskommune har tidligere brukt betegnelsen ” Samefolkets dag ” .
Romssa fylkkasuohkan lea dárogillii ovdal geavahan namahusa ” Samefolkets dag ” .
Det synes riktig å legge vekt på at Sametinget betegner dagen for ” Samenes nasjonaldag ” .
Orru riekta deattuhit ahte Sámediggi dárogillii gohčoda beaivvi “ Samenes nasjonaldag ” .
Mål 3 Ansatte og politikere i Troms fylkeskommune skal ha gode kunnskaper om samiske forhold innenfor sine ansvarsområder
Mihttomearri 3 Romssa fylkkasuohkana bargit ja politihkkarat galget bures dovdat sámi dilálašvuođaid ja dakko bokte leat mielde ovddideamen máhtu sámi diliin muđui fylkkas .
Tiltaksdel Tiltaksdelen av denne strategiplanen rulleres årlig av fylkesrådet , forut for utlysning av midler til oppfølging av strategiplanen .
Doaibmabidjooassi Fylkkaráđđi galgá jahkásaččat árvvoštallat dán strategiijaplána doaibmabidjooasi ovdalgo almmuhit ruđaid strategiijaplána čuovvoleapmái .
Dette skjer normalt i oktober .
Dán dahkat dábálaččat golggotmánus .
7.1 Personalpolitikk og kompetanseutvikling For å følge opp nasjonale forpliktelser og egen samepolitikk må Troms fylkeskommune ha en bevisst holdning til utvikling av kompetanse i samisk språk og kultur og rekruttering av personer med slik kompetanse .
7.1 . Bargiidpolitihkka ja gealboovddideamit Vai čuovvolit álbmotlaš geatnegasvuođaid ja sierra sámepolitihka fertešedje Romssa fylkkasuohkanis leat dihtomielalaš miellaguottut ovddidit sámegiel- ja sámekulturgealbbu ja oččodit olbmuid geain leat dákkár gealbu .
Dette behovet vil variere i den enkelte virksomhet .
Dát dárbu boahtá molsašuvvá ásahusas ásahussii .
Finansieringen av slike tiltak gjøres gjennom statlige tospråklighetsmidler , fylkeskommunale midler til oppfølging av denne strategiplanen , gjennom sentrale personalpolitiske midler samt gjennom rammene til den enkelte virksomhet .
Diekkár doaibmabijut ruhtaduvvojit stáhtalaš guovttegielalašvuođaruđaiguin , fylkkasuohkana ruhtademiiguin čuovvolit dán strategiijaplána , guovddáš bargiidpolitihkalaš ruhtademiiguin ja juohke eaŋkil doaimma rámmaiguin .
7.1.1 Utvikling av kompetanse Kompetanseheving innen samisk språk og samisk kulturkunnskap må integreres i alle planer som omhandler kompetanse- og personalutvikling .
7.1.1 Gealboovddideamit Sámegiela ja sámi kulturmáhtu gealbolokten ferte integrerejuvvot buot plánaide mat gullet gealbo- ja bargiidovddidemiide .
Dette er et lederansvar .
Dát lea jođiheaddji ovddasvástádus .
Virksomhetens behov for slik kompetanse skal være gjenstand for vurdering ved omorganiseringer , utlysning av eksisterende stillinger og ved opprettelse av nye stillinger .
Ásahusa dárbbuid diekkár gelbui galgá árvvoštallat ođđaorganiseremiid oktavuođas , go almmuha dakkár virggiid mat juo gávdnojit ja go ásaha ođđa virggiid .
Tilsvarende skal vurderes hvordan dette eventuelt skal komme frem i stillingsannonsene .
Galgá maiddái árvvoštallat movt dat vejolaččat galgá boahtit ovdan virgealmmuhusain .
Kompetanse i samisk språk som nyttiggjøres i jobbsammenheng skal være et vurderingskriterium ved lønnsfastsetting .
Sámegielgealbu maid ávkkástallat bargooktavuođas galgá leat okta árvvoštallaneaktu bálkábidjamis .
Permisjon med lønn for å lære samisk er et egnet virkemiddel for virksomheter som ikke har slik kompetanse blant sine ansatte .
Bálkáhuvvon oahpahusvirgelohpi oahppat sámegiela lea heivvolaš gaskaoapmi ásahusaide main eai leat bargit geain lea dákkár giellamáhttu .
I følge Samelovens språkregler ( § 3-7 ) har ansatte rett til permisjon med lønn for å lære samisk , når institusjonen har behov for slik kunnskap .
Sámelága giellanjuolggadusaid ( § 3-7 ) mielde lea bargiin vuoigatvuohta oažžut bálkáhuvvon oahpahusvirgelobi oahppat sámegiela go ásahus dárbbaša dakkár máhttu .
I fylkeskommunale virksomheter gjelder dette i utgangspunktet for alle ansatte .
Fylkkasuohkana ásahusaid ektui guoská dát álgovuolggalaččat buot bargiide .
Ved behov for intern prioritering p.g.a. knapphet på midler vil ansatte ved følgende virksomheter prioriteres : •
Dárbbu mielde galgá leat siskkáldas vuoruheapmi dan dihte go leat vátni ruhtajuolludeamit .
Ansatte i Nord-Troms tannhelsedistrikt
Čuovvovaš doaimmaid bargit vuoruhuvvojit : • • •
Ansatte ved Nordreisa videregående skole og Vågsfjord videregående skole avdeling Skånland Ansatte i sentraladministrasjonen
Davvi-Romssa bátnedivššohagaid bargit Ráissa joatkkaskuvlla bargit ja Vågsfjord joatkkaskuvlla Skániid ossodaga bargit Guovddášhálddahusa bargit
Permisjon til opplæring i samisk språk skal ikke gå på bekostning av permisjon på annet grunnlag .
Virgelohpi sámegiela lohkat ii galgga šaddat golahus eará virgelobiid ektui .
Permisjon for å lese samisk taper i konkurranse med annen kompetanseheving , og det trenges derfor en særskilt oppmuntring , for eksempel redusert eller ingen bindingstid , stipend eller lignende .
Virgelohpi lohkat sámegiela vuoittáhallá gilvalettiin eará fágaiguin , ja danne fertešii sámegiela ektui leat erenoamáš movttiidahttin omd. oaniduvvon čatnanáigi dahje ii čatnanáigi obanassiige .
Personalpolitiske retningslinjer , tilsettingsreglementet og permisjonsreglementet gjennomgås med tanke på å innarbeide hensyn til samisk språk og samisk kulturkompetanse .
Bargiidpolitihkalaš njuolggadusaid , virgáibidjannjuolggadusaid ja virgelohpenjuolggadusaid fertešii guorahallat dainna jurdagiin ahte váldit vuhtii sámegiela ja sámi kulturgealbbu dili .
Dette er et lederansvar i den enkelte virksomhet .
Dat lea juohke doaimma jođiheaddji ovddasvástádus .
For Troms fylkeskommunes vedkommende gjelder dette for tannhelsetjenesten .
Romssa fylkkasuohkana bealis guoská dát bátnedearvvašvuođabálvalussii .
Kravene til å overholde samelovens språkregler er altså strengere for tannhelsetjenesten .
Gáibádusat doalahit sámelága giellanjuolggadusaid leat nappo garraset bátnedearvvašvuođabálvalussii .
Fylkestannlegen har ansvaret for å påse at kravene følges .
Fylkkabátnedoaktáris lea ovddasvástádus čuovvot mielde ahte gáibádusat čuvvojit .
7.2.2 Samisk språkkonsulent En egen stilling som samisk språkkonsulent ble opprettet i 2003 .
7.2.2 Giellakonsuleanta Sierra sámi giellakonsuleantavirgi ásahuvvui 2003 .
Stillingen er organisatorisk plassert i informasjonssenteret .
Virgi lea ortnega mielde biddjon diehtojuohkinguovddážii .
Samisk språkkonsulent betjener alle fylkeskommunale virksomheter etter avtale .
Giellakonsuleanta galgá bálvalit olles fylkkasuohkana doaimmaid šiehtadusa mielde .
Bistand kan gis i forbindelse med : • • • • • •
Giellakonsuleanta sáhttá addit veahki dása : •
oversetting og tolking bestilling av og kvalitetssikring ved bruk av eksterne oversettere henvendelser fra samiske medier annonsering skilting annet arbeid i forhold til samisk språk
jorgalit ja dulkot 16 diŋgot ja kvaliteahttasihkkarastit go geavahat olggobeale jorgaleddjiid hálddašit sámemedia almmuhemiide galbemiidda eará bargguide sámegiela ektui
7.2.3 Bruk av ekstern tolk eller oversetter Ved bruk av ekstern tolk eller oversetter skal det tas hensyn til at de nødvendige kvalitetskrav ivaretas .
7.2.3 Geavahit dulkkaid ja jorgaleddjiid Go geavahat olggobeale dulkkaid dahje jorgaleddjiid , de galgá vuhtii váldit daid dárbbašlaš kvaliteahttasihkkarastingáibádusaid .
Samisk språkkonsulent fører oversikt over samiske tolker og oversettere og har også oversikt over satser for bruk ved tolking og oversetting .
Giellakonsuleanta ráhkada listtu sámegieldulkkaid ja jorgaleddjiid badjel ja sus leat maiddái dulkon- ja jorgalanhaddelisttut .
7.2.4 Kurs i samisk språk Det finnes en rekke opplæringstilbud og kurs innen samisk språk .
7.2.4 Sámegielkursa Gávdnojit máŋggalágan oahpahusfálaldagat ja kurssat sámegielas .
Dette kan skje gjennom grunnskoleutdanning , videregående opplæring , voksenopplæring , tilbud på universitet og høgskoler , samiske språksentra , nettbasert opplæring m.v. .
Dál sáhttá váldit vuođđoskuvlaoahpu , joatkkaoahpu , ollesolbmooahpu , fálaldagaid universitehtas ja allaskuvllain , sámi giellaguovddážiin , neahtas váldit oahpu jnv. .
Samisk språkkonsulent og personalsjefen kan bistå med å finne frem til hensiktsmessig tilbud ut fra behov i den enkelte virksomhet .
Giellakonsuleanta ja bargiidhoavda sáhttiba veahkehit gávdnat heivvolaš fálaldagaid daid dárbbuid mielde mat juohke eaŋkil doaimmas leat .
Samisk språkkonsulent kan også bistå med å arrangere språkkurs i egen regi .
Giellakonsuleanta sáhttá maid ieš doallat giellakurssaid .
7.3 Kompetanse – samisk kulturkunnskap Alle fylkeskommunale virksomheter , ansatte og politikere har behov for basiskunnskaper om samisk kultur , historie og dagens samfunnsliv .
7.3 Sámi kulturmáhttogealbu Buot fylkkasuohkana suorggit , bargit ja politihkkarat dárbbašit vuođđomáhtuid sámi kultuvrra , historjjá ja otnáš servodaga birra .
Avhenging av virksomhetens art vil det være behov for mer spesialisert kunnskap og kompetanse .
Daid iešguđetge doaimmaid ektui sáhttá leat dárbu eanet spesialiserejuvvon máhttui ja gelbui .
Tradisjonelt har utdanningssystemene ikke levert kandidater med kunnskap om samisk kultur .
Árbevirolaččat eai leat oahpahusvuogádagat addán ohppiide máhtu sámi kultuvrra birra .
Dette er under endring , særlig i nord , men fortsatt ansetter fylkeskommunen medarbeidere uten noen særskilte kunnskaper om samisk kultur og samiske forhold i Troms .
Dat lea rievdame , erenoamážit davvin , muhto ain virgáibidjá fylkkasuohkan bargiid geain ii leat erenoamáš máhttu sámi kultuvrra iige sámi gažaldagaid birra .
Disse må gis et kunnskapspåfyll for å kunne utføre sitt arbeid i Troms fylkeskommune .
Dat fertejit oažžut máhttoloktema vai sii sáhttet doaimmahit bargguideaset Romssa fylkkasuohkanis .
Det finnes i dag en del særskilte utdanningstilbud innen samisk kulturkunnskap .
Dál gávdnojit muhtin erenoamáš oahpahusfálaldagat sámi kulturmáhtus .
Disse tilbys i all hovedsak av Universitetet i Tromsø og Samisk Høgskole .
Daid fállet Romssa universitehta ja Sámi allaskuvla .
Slike tilbud , som er kompetansegivende og kan inngå i en gradsstruktur , kan være nyttige som fordypning i forhold til mer spesialiserte behov i den enkelte virksomhet .
Diekkár fálaldagat , mat addet gealbbu ja mat sáhttet leat oassin grádastruktuvrras , sáhttet leat ávkkálaš čiekŋudeapmi juohke eaŋkil doaimma spesialiserejuvvon dárbbuid ektui .
Som eksempel har mange lærere og ansatte i sentraladministrasjonen tatt tilbudet samisk kulturkunnskap på Universitetet i Tromsø .
Ovdamearkka dihte leat olu oahpaheaddjit ja guovddášhálddahusa bargit čađahan sámi kulturmáhtu oahppofálaldaga Romssa universitehtas .
Troms fylkeskommune har i flere år tilbudt kurs i samisk kulturkunnskap til ansatte og politikere .
Romssa fylkkasuohkan leat máŋggaid jagiid fállan kurssa sámi kulturmáhtus bargiide ja politihkkariidda .
Dette har gjerne vært generelle kurs , som det har vært opp til den enkelte å melde seg på til .
Maŋŋá iežamet árvvoštallamiid sáhttit dadjat ahte lea dárbu golmma lágan kurssaide sámi kulturmáhtus iežamet olis : • • •
7.3.1 Innføringskurs for nytilsatte Det innføres et obligatorisk dagskurs i samisk kulturkunnskap for nytilsatte .
7.3.1 Oahpástuvvankursa ođđa bargiide Geatnegahtton beaivekursa sámi kulturmáhtus ođđa bargiide .
En slik kursdag om samiske forhold vil gi kunnskaper om bl.a. : • • • • •
Okta kursabeaivi sámi dilálašvuođaid birra addá dieđuid ea.ea. daid áššiid birra : • • • • •
Oversikt over samisk språk ( i Troms ) Oversikt over samisk historie Oversikt over samiske institusjoner , organisasjoner og Sametinget Trekk fra samisk kulturhistorie Troms fylkeskommunes samepolitikk
Oppalašgeahčastat sámegiela badjel ( Romssa fylkkas ) Oppalašgeahčastat sámi historjjá badjel Oppalašgeahčastat sámi ásahusaid , organisašuvnnaid ja Sámedikki badjel Sámi kulturhistorjjá iešvuođat Romssa fylkkasuohkana sámepolitihkka
En slik kursdag avholdes normalt som lunsj-til-lunsj samling og kan innholde utflukt , kulturelt innslag o.a. for å være attraktivt å delta på .
Diekkár kursabeaivi dollojuvvo dábálaččat beaiveborramis beaiveborramii ja dat sáhttet sisttisdoallat mátkkiid , kultuvrralaš ovdanbuktimiid ja eará vai geasuhivččii oasseválddiid .
Kurset finansieres over personalpolitiske midler og administreres av informasjonssenteret .
Kursa ruhtaduvvo bargiidpolitihkalaš ruđaiguin ja diehtojuohkinguovddáš hálddaša kurssa .
7.3.2 Temakurs for ansatte / politikere Det avholdes et årlig kurs med varierende tema for ansatte og politikere .
7.3.2 Fáddákurssat bargiide / polihkkariidda Jahkásaččat dollojuvvo kursa iešguđetlágan fáttáin bargiide ja politihkkariidda .
Kurset er ment som et inspirasjons- og oppfriskingskurs om samiske tema og det legges vekt på muligheter for diskusjoner ut fra egen arbeidssituasjon .
Kursa galgá leat movttiidahttin- ja ođasmahttinkursa sámi fáttáid birra ja kurssas lea vejolaš digaštallat dáid fáttáid bargiid iežaset bargodilálašvuođa ektui .
Kurset finansieres over personalpolitiske midler og administreres av informasjonssenteret .
Kurssat ruhtaduvvojit bargiidpolitihkalaš ruđaiguin ja diehtojuohkinguovddáš hálddaša daid kurssaid .
7.3.3 Spesialtilpassede kurs / temadager for den enkelte virksomhet Behovene for kunnskap om samisk kultur varierer fra virksomhet til virksomhet .
7.3.3 Erenoamážit heivehuvvon kurssat / fáddábeaivvit eaŋkil doaimmaide Dárbbut sámi kulturmáhttui molsašuddet doaimmas doibmii .
Det har vært gjennomført en del kurs for hele virksomheter med godt resultat .
Leat čađahuvvon muhtin kurssat buot doaimmaid várás buriin bohtosiin .
Dette gjelder enkelte videregående skoler og tannhelseetaten .
Dat guoská muhtin joatkkaskuvllaide ja bátnedivššohagaide .
Slike kurs / temadager kan også gjennomføres av etatene i sentraladministrasjonen .
Diekkár kursa / fáddábeaivvit sáhttet maiddái čađahuvvot guovddášhálddahusa etáhtain .
Den enkelte virksomhet kan planlegge slike kurs selv eller i samarbeid med samisk språkkonsulent .
Juohke áidna doaibma sáhttá plánet diekkár kurssaid ieš dahje ovttas giellakonsuleanttain .
Tiltaket finaniseres etter søknad av midler stilt til rådighet for oppfølging av denne planen og over virksomhetens egen ramme .
Doaibmabijut ruhtaduvvojit ohcama vuođul ruđaiguin mat leat biddjon dán plána čuovvoleapmái ja doaimma iežas rámmaiguin .
For de videregående skolene iverksettes prosjektet SAFYL i 2007-2009 , som er rettet mot integrering av samisk kulturkunnskap i fag- og yrkesopplæringen .
Joatkkaskuvllaid várás álggahuvvo prošeakta SAFYL 2007-2009 , mii galgá integreret sámi kulturmáhtu fága- ja fitnooahpahussii .
Kursbehov på denne sektoren koordineres i forhold til dette prosjektet sammen med prosjektleder i utdanningsetaten .
Dán suorggi kursadárbbut oktiiheivehuvvojit dán prošeavtta ektui ovttas oahpahusetáhta prošeaktajođiheddjiin .
7.3.4 Temadag om samepolitikk i fylkestinget I henhold til samarbeidsavtalen med Sametinget skal det gjennomføres minimum én temadag om Sametinget og samepolitikk i fylkestinget i hver fylkestingsperiode .
7.3.4 Fylkkadikki sámepolitihkalaš fáddábeaivvit Sámedikki ja Romssa fylkkasuohkana ovttasbargošiehtadusa ektui galgá čađahuvvot uhcimusat okta fáddábeaivi Sámedikki birra ja sámepolitihka birra fylkkadikki várás juohke fylkkadiggeáigodagas .
Slik temadag gjennomføres fortrinnsvis i begynnelsen av hver periode , og bør planlegges i samarbeid med Sametinget .
Dákkár fáddábeaivi čađahuvvo álgovuolggalaččat juohke áigodaga álggus ja dákkár fáddábeaivvi berret plánet ovttas Sámedikkiin .
Tilsvarende bør man integrere samepolitiske emner i opplæring av politikere ved konstituering av nytt fylkesting .
Go konstituere ođđa fylkkadikki lea deaŧalaš oahpahit fylkkadikki ođđa politihkkariidda áigeguovdilis sámi gažaldagaid birra .
Tiltakene finansieres over ordinært budsjett for fylkestinget / politikeropplæring .
Doaibmabijuid máksit fylkkadikki / politihkaroahpu dábálaš bušeahta badjel .
7.3.5 Hospitering i Sametinget I tråd med samarbeidsavtalen med Sametinget har ansatte i Troms fylkeskommune mulighet til å hospitere i Sametinget .
7.3.5 Hospiteren Sámedikkis Sámedikki ja Romssa fylkkasuohkana ovttasbargošiehtadus addá bargiide vejolašvuođa hospiteret Sámedikkis .
Varigheten på hospiteringen er normalt 8 uker , men kan være kortere og lengre .
Hospiteren bistá dábálaččat 8 vahkku , muhto sáhttá leat oanehat ja guhkit .
Initiativ til hospitering kan tas både av ledelsen i virksomheten og av den enkelte ansatte .
Sihke doaimma jođiheaddji ja bargi ieš sáhttiba evttohit dákkár hospiterema .
Det skal være et tilrettelagt opphold , godkjent av begge parter og den ansatte selv .
Ortnet galgá leat heivehuvvon ja goappašat bealit ja ieš bargi galget dohkkehit ortnega .
Lønn og øvrige utgifter dekkes av den faste arbeidsgiver .
Bálkká ja eará goluid máksá bistevaš bargoaddi .
Sametinget har kontorsted ulike steder i landet , mens hovedadministrasjonen er i Karasjok .
Sámedikkis leat kantursajit máŋgga sajis riikkas ja váldohálddahus lea Kárášjogas .
Sametinget kan være behjelpelig med bosted .
Sámediggi veahkeha háhkat orrunsaji .
7.4 Skilting og navngiving Alle fylkeskommunale bygg skal skiltes på norsk og samisk .
7.4 Galben ja nammaaddin Buot fylkkasuohkana visttit / huksehusat galget galbejuvvot dárogillii ja sámegillii .
For alle bygg gjelder dette hovedskilting .
Váldogalben guoská buot visttiide .
For enkelte virksomheter / bygg gjelder dette mer omfattende skilting . ( Jfr. kap. 7.4.1-7.4.3 )
Muhtin doaimmaide / visttiide guoská viidát galben ( gč. kap. 7.4.1 - 7.4.3 ) .
Kostnader til skilting skal inngå i alle nye byggeprosjekter og renoveringsprosjekter .
Galbengolut galget leat mielde ođđa visttiid huksengoluin ja ođasmahttingoluin .
Samisk skilting skal være ferdigstilt samtidig med øvrig skilting .
Sámegielgalbbat galget leat gárvásat oktanaga daid eará galbbaiguin .
Kostnader til skilting på samisk dekkes via tospråklighetsmidler .
Sámegielgalbengolut máksojit guovttegielalašvuođaruđaiguin .
Disse midlene forvaltes direkte av informasjonssenteret .
Dáid ruđaid hálddaša diehtojuohkinguovddáš .
Virksomhetenes behov meldes inn gjennom den årlige søknadsrunden i forbindelse med tospråklighetsmidlene ( se kap. 5.4 ) .
Doaimmaid dárbbut dieđihuvvojit guovttegielalašvuođaruđaid jahkásaš ohcamušaid oktavuođas ( gč. kap. 5.4 ) .
Ved nybygg / renovering gjøres dette fortløpende .
Go ođđasit hukse / ođasmahttá dahkko dat jotkkolaččat .
Status for skilting pr 1. januar 2007 fremkommer av tabellene nedenfor .
Sámegielgalbema dilli ođđajagimánu 1. b. 2007 boahtá ovdan tabeallas mii lea vulobealde .
Som hovedregel skal alle fylkeskommunale bygg og virksomheter ha navn på samisk .
Váldonjuolggadussan galgá buot fylkkasuohkana huksehusain ja doaimmain leat sámegielnamma .
Virksomhetene som allerede har samisk navn har fått navnet godkjent i samarbeid med Sametinget .
Doaimmat main juo lea sámegielnamma leat ožžon dohkkehuvvot nama ovttasráđiid Sámedikkiin .
Gjelder fylkeskommunal virksomhet . Skilting inngangsparti ok ok
Olggobeale galben Sisamanahaga / váldouvssa galben Heaissaid galben
Skilting kontordører nei nei
Guoská fylkkasuohkana doibmii
nei nei nei nei nei nei
Váldouvssaid galben ok
nei nei nei nei nei nei
Kanturuvssaid galben ii
nei nei
Fylkkaráđđi
nei nei
Fylkesrådet
Utvendig skilting er ikke gjennomført på samisk .
Fylkkasátnejođiheaddji Fylkkaráđijođiheaddji kantuvra
Dette skal gjennomføres i 2007 .
Fylkesordfører Fylkesrådsleders kontor
Dette oppdateres fortløpende ved organisatoriske endringer .
Plan- og næringsetaten Kulturetaten Samferdselsetaten ii
Inngangsparti etater planlegges skiltet høst 2007/vår 2008 .
Oahpahusetáhtta Bátnedivššohatetáhtta Utdanningsetaten Tannhelseetaten
Samisk navn Ráissa joatkkaskuvla Kongsbakken joatkkaskuvla Vuotnabaña joatkkaskuvla Gárgána joatkkaskuvla Sálašvákki joatkkaskuvla Rå joatkkaskuvla
Økonomi- og administrasjonsetaten Personal- og organisasjonssenteret Dokumentsenteret Bygg- og eiendomssenteret IT-senteret Informasjonssenteret Økonomisenteret
Utført
ii ii ii
Ikke utført
ii ii ii ii ii
Planlagt 2007
Advokáhtakantuvra
Planlagt 2007
Advokatkontoret
Ikke utført Planlagt 2007
Dat galgá čađahuvvot 2007 .
Planlagt 2007
Dilli ođđajagimánu 1. b. 2007 : Sámegillii
Ikke utført
Dárogillii
Planlagt 2007
Galben olgun
Ikke utført Utført
Ráissa joatkkaskuvla
Utført
Dahkkon
Planlagt 2008 Ikke utført
Kongsbakkena joatkkaskuvla
Planlagt 2008
Kongsbakken Dahkkon videregående skole
Ikke utført
Ii dahkkon
Skiervvá joatkkaskuvla Breivang joatkkaskuvla Sállira joatkkaskuvla
Vuotnabađa joatkkaskuvla Finnfjordbotn Plánen 2007 vidaregåande skole
Planlagt 2009
Gárgána joatkkaskuvla
Vågsfjord videregående skole Skånland – Heggen
Nordkjosbotn Plánen 2007 videregående skole
Indre Troms videregående skole Høgtun – Bardufoss – Sjøvegan
Sálašvákki joatkkaskuvla Tromsdalen Plánen 2007 videregående skole
Fylkestinget har også forutsatt at følgende skoler slås sammen : • • •
Sáččá joatkkaskuvla Senja Plánen 2008 videregående skole
Tromsø Maritime skole og Breivika videregående skole Nordreisa videregående skole og Skjervøy videregående skole Tromsdalen videregående skole og Nordkjosbotn videregående skole .
Fylkkadiggi lea maiddái eaktudan ahte čuovvovaš skuvllat časkojit oktii : • • • Romssa Maritiima skuvla ja Breivika joatkkaskuvla Ráissa joatkkaskuvla ja Skiervvá joatkkaskuvla Sálašvákki joatkkaskuvla ja Gárgána joatkkaskuvla
Disse vil skiltes på samisk når vedtak om iverksetting / nye navn fastsettes i fylkestinget .
Dáid skuvllaid háliidat sámegillii galbet go fylkkadikki dohkkeha čađaheami / mearrida ođđa namahusa .
7.4.3 Samisk navn og skilting på samisk ved tannklinikkene Alle tannklinikker i Troms skal ha samisk navn i tillegg til det norske .
7.4.3 Sámegielanamahusat ja sámegielgalben bátnedivššohagain Buot Romssa fylkka bátnedivššohagain galgá leat sámegielnamahus lassin dárogielnamahussii .
For øvrig avgjør tannklinikkene selv ( klinikksjef ) behovet for skilting utover hovedskilt .
Jus časkit bátnedivššohagaid oktii galgá ođđa namahus dohkkehuvvot oktanaga dárogillii ja sámegillii .
Utgangspunktet er at fylkeskommunen ønsker å gå lenger enn minimumsreglene i samelovens språkregler .
Buot Romssa fylkka bátnedivssohagat galbejuvvojit dárogillii ja sámegillii olggobealde ( váldogalba ) .
Samisk navn Ráissa váldobátnedivššohat Dálošvákki bátnedivššohat Háhta bátnedivššohat Buvrovuona bátnedivššohat Hansnes bátnedivššohat Skániid bátnedivššohat Rivttága bátnedivššohat Åsgård buohcceviesu bátnedivššohat UDN bátnedivššohat
Dálošvákki bátnedivššohat galgá njuolggadusaid mielde galbet buot sámegillii . Muđui mearridit bátnedivššohagat ieža ( divššohaga jođiheaddji ) galbendárbbuid , váldogalbba lassin .
Skilting ute Utført
Galben olgun Galben siste
Skilting inne Ikke utført
Storslett hovedtannklinikk
Utført Ikke utført
Hatteng tannklinikk
Planlagt 2007 Ikke utført
Buvrovuona bátnedivššohat
Planlagt 2007
Burfjord tannklinikk
Planlagt 2007 Ikke utført
Hansnes bátnedivššohat
Planlagt 2007
Hansnes tannklinikk
Planlagt 2007
Plánen 2007
Planlagt 2008
Åsgård Plánen 2007
Ikke utført
UDN bátnedivššohat
Planlagt 2008
Tannklinikken UNN
Ikke utført
Plánen 2007
Planlagt 2008 Ikke utført
Skiervvá bátnedivššohat
Planlagt 2009
Skjervøy tannklinikk
Planlagt 2007 ?
Plánen 2007 Ii dahkkon
Planlagt 2009 Ikke utført
Lyngseidet tannklinikk
Planlagt 2009
Plánen 2007
Planlagt 2009
Plánen 2008
Planlagt 2010 Ikke utført
Ivvárstáđiid bátnedivššohat
Planlagt 2010
Ibestad tannklinikk
Ikke utført
Plánen 2008
Planlagt 2010
Kanebogen tannklinikk
Planlagt 2010 Ikke utført
Háršttá bátnedivššohat
Planlagt 2011
Harstad tannklinikk
Planlagt 2011
Ii dahkkon
Ikke utført Planlagt 2011
Vuotnasiidda bátnedivššohat
Ikke utført Planlagt 2011
Sjøvegan tannklinikk Plánen 2008
Planlagt 2011
Bardu tannklinikk
Olsborg tannklinikk og Andselv hovedtannklinikk skal slås sammen og blir trolig hetende Målselv tannklinikk .
Málatvuomi bátnedivššohat Andselv Plánen 2007 hovedtannklinikk og Olsborg tannklinikk
7.4.4 Betegnelser på politisk nivå Fylkesrådet : Norsk
Eliasnjárgga bátnedivššohat Storsteinnes tannklinikk
Fylkesrådet
Plánen 2009
Fylkkaráññi
Ii dahkkon
Fylkkaráññejoñiheaddji
Ráissavuona bátnedivssohat
Ekonomiija ja hálddahusa fylkkaráññi
Ii dahkkon Finnsnes bátnedivššohat
Fylkesrådets nestleder
Finnsnes tannklinikk
Fylkkaráñi nubbinjoñiheaddji
Ii dahkkon Sállira bátnedivššohat
Fylkesråd for kompetanse
Kvaløysletta tannklinikk
Gealbofylkkaráññi
Plánen 2010 Ii dahkkon
Fylkesråd for næring
Biežavákki bátnedivššohat
Ealáhusafylkkaráññi
Kroken tannklinikk
Fylkesråd for kultur , helse og miljø
Ii dahkkon Sálašvákki bátnedivššohat
Kultuvrra , dearvvašvuoña ja birrasa
Tromsdalen tannklinikk Plánen 2010
fylkkaráññi Fylkesråd for samferdsel
Ii dahkkon Lulágeaži bátnedivššohat
Johtolatfylkkaráññi
Sør-Tromsøya tannklinikk
Politisk sekretær
Plánen 2010 Ii dahkkon
Politihkalaš čálli
Davágeaži bátnedivššohat
Fylkestinget : Norsk
Nordøya tannklinikk
Fylkestinget
Plánen 2010
Fylkkadiggi
Ii dahkkon
Fylkesordfører
Finnsnes oalulortopeda
Fylkkasátnejoñiheaddji
Kjeveortoped Finnsnes
Fylkesvaraordfører
Ii dahkkon tannklinikk
Sadjásaš fylkkasátnejoñiheaddji
23 Vánddereadju bátnedivššohat
Internasjonal komité
Vannareid tannklinikk
Riikkaidgaskasaš lávdegoddi
Árdnahámmana bátnedivššohat
Nærings- / samferdselskomitéen
Arnøyhamn tannklinikk Plánen 2011
Ealáhus- / Johtolatlávdegoddi
Johttidivššohat ( Ruottatvuonas )
Levekårskomitéen Eallineaktolávdegoddi
Ambuleringsklinikk ( Brøstadbotn )
Kompetansekomitéen
Plánen 2011 Ii dahkkon
Gealbolávdegoddi
Johttidivššohat
Økonomikomitéen
Ambuleringsklinikk
Ekonomiijalávdegoddi
Plánen 2011 Ii dahkkon
7.4.5 Konsekvent bruk av navn på norsk og samisk Troms fylkeskommune har et offisielt navn på samisk og norsk .
Tannbygget : Plánen 2007 Tannhelsetjenestens Davvi-Norgga bátnedearvvašvuođa- kompetansesenter i Nord-Norge bálvalusa gealboguovddáš
Det gjelder også institusjoner og organisasjoner som fylkeskommunen har kontakt med både innenfor og utenfor forvaltningsområder , blant annet Sametinget og kommunene i forvaltningsområdet for samisk språk .
Dávkka bátnedivššohat ja Áisájoga váldobátnedivššohat časkojit oktii , ja ođđa namahus šaddá Málatvuomi bátnedivššohat . Go namahus lea loahpalaččat mearriduvvon , oažžu bátnedivššohat sámegielnamahusa ja dalle galbejuvvo sámegillii .
Samisk språkkonsulent har nærmere oversikt over dette .
Gealboguovddáš galgá galbejuvvot sámegillii .
7.4.6 Fastsetting av skrivemåte for samiske stedsnavn og navn på fylkeskommunale virksomheter Mange steder i Troms har samiske navn i bruk i muntlig sammenheng .
Universitehtadoaimmaid ektui ovttasbargat láigoheddjiin oažžun dihte oktilaš galbema . 7.4.4 Namahusat politihkalaš dásis Fylkkaráđđi : : Sámegillii
Kostnadene for avtalen håndteres av informasjonssenteret og finansieres over tospråklighetsmidlene .
Ekonomiija ja hálddahusa fylkkaráđđi Fylkesråd for økonomi og administrasjon
Kostnaden dekkes da av den enkelte etat / virksomhet .
Fylkkaráđi nubbinjođiheaddji Fylkesrådets nestleder
Det kan søkes om midler jfr. kap 5.4 .
Gealbofylkkaráđđi Fylkesråd for kompetanse
Dette er allerede innarbeidet i grafisk profil .
Kultuvrra , dearvvašvuođa ja birrasa fylkkaráđđi
Det vil si logo , brevhode , konvolutter , annonser m.v. .
Fylkesråd for kultur- , helse og miljø Johtolatfylkkaráđđi
Samisk språkkonsulent kan bidra med veiledning .
Fylkesordfører Sadjásaš fylkkasátnejođiheaddji
Alle pressemeldinger skal være tilgjengelig på samisk .
Fylkesvaraordfører Riikkaidgaskasaš lávdegoddi
Kostnader til samiske sider dekkes av ansvarlig virksomhet .
Ealáhus- / johtolatlávdegoddi Nærings- / samferdselskomitéen
Det kan søkes om midler jfr. kap. 5.4 .
Kompetansekomitéen Ekonomiijalávdegoddi
Samisk språkkonsulent kan være behjelpelig med oversetting . Større oppdrag må settes ut til ekstern oversetting .
7.4.5 Dárogiel ja sámegiel namaid konsekveanta geavaheapmi Romssa fylkkasuohkanis lea almmolaš namma sámegillii ja dárogillii .
Barn og unge er prioritert i Troms fylkeskommune og Troms fylkeskommune har et samiskspråklig nettsted for barn og unge : www.nuorraromssas.no Nettstedet skal evalueres i 2007 .
Dat guoská maiddái ásahusaide ja organisašuvnnaide maiguin fylkkasuohkanis lea oktavuohta sihke siskkabealde ja olggobealde hálddašanguovlluid , earret eará Sámediggi ja sámegiela hálddašanguovllu suohkanat .
Det anses ikke realistisk i overskuelig fremtid at saksbehandlingen skal kunne skje på samisk .
Gustojeaddji geavahanvuohki lea geavahit oktilaš teavsttas dárogiel nammaveršuvnnaid go čállit dárogillii ja sámegielnammaveršuvnnaid go čállit sámegillii .
Det er heller ikke aktuelt å oversette sakspapirer eller saksprotokoller til samisk , ut fra de tilgjengelige ressurser .
Fuomáš ahte muhtin ásahusat / organisašuvnnat geavahit namaid goappašiid gillii buot oktavuođain , dat mearkkaša bajimusas reivviin ja oktilaš teavsttas .
De knappe midlene anses bedre anvendt på andre formål .
Giellakonsuleanta diehtá eanet daid áššiid birra .
For inngående og utgående brev vises til kap. 7.6.1 . Møtespråk er normalt norsk .
Sámegiela oainnusin dahkan daguha ahte atnigoahtit sámegielnamaid maiddái čálalaš hámis .
På de årlige fylkeskommunale samekonferanser , og andre møter / konferanser som har et samisk utgangspunkt eller målgruppe , skal det normalt tilrettelegges for bruk av samisk .
Báikkiin main lea mearriduvvon almmolaš namma sámegillii , gč. báikenammalága , galgá sámegielnamma geavahuvvot áššemeannudeamis , gihppagiin , kárttain jnv. .
Fylkestingsmedlemmer , eller medlemmer av politiske utvalg oppnevnt av fylkestinget eller fylkesrådet , skal kunne nytte samisk som møtespråk .
Ovttasbargošiehtadusas Sámedikkiin lea mearriduvvon ahte bealit áigot oččodit eanet sámegiel báikenamaid normerejuvvot , mearriduvvot ja geavahuvvot almmolaš oktavuođain .
Normalt bør det varsles om dette på forhånd , slik at nødvendig tolketjeneste kan gjøres tilgjengelig i forhold til de som ikke forstår samisk .
Sámelága giellanjuolggadusat leat vuollerádjenjuolggadusat ja Romssa fylkkasuohkanis lea čuovvovaš geavatlaš vuohki mii ain galgá doaibmat : 25
Det følger også av god forvaltningsskikk at brev besvares på det språk det er mottatt på .
Dán šiehtadusa goluid hálddaša diehtojuohkinguovddáš ja dat máksojit guovttegielalašvuođaruđaiguin .
Dokumentsenteret har ansvaret for dette .
Sáhttá ohcat ruhtademiid gč. kap. 5.4 .
Troms fylkeskommune legger følgende praksis til grunn når det gjelder brev på samisk : 1 .
Sámi giellakonsuleanta sáhttá veahkehit jorgalemiin ja addit listtu áigeguovdilis sámegiel aviissain .
Inngående brev på norsk og samisk , skal besvares på begge språk .
7.5.2 Lágat / Njuolggadusat / Skovit Sámelága giellanjuolggadusat gáibidit ahte lágat , njuolggadusat ja skovit jorgaluvvojit sámegillii .
7.7 IT – systemer og samiske tegn For å tilrettelegge for oppfølging av samelovens språkregler , Stadnamnlova og den nye Navneloven er det et krav at alle IT-systemer i Troms fylkeskommune skal kunne håndtere samiske tegn . Dette er et ansvar for systemeier .
Giellanjuolggadusat leat vuollerádjenjuolggadusat ja fylkkasuohkan lea ráhkadan čuovvovaš geavatlaš vuogi mii ain galgá doaibmat : Buot njuolggadusat ja skovit maid fylkkasuohkan ieš lea ráhkadan ja mat leat oaivvilduvvon álbmogii / geavaheddjiide / ohcciide galget jorgaluvvot sámegillii ja gávdnot sámegillii .
Alle nye IT-system som anskaffes fra og med 2007 skal kunne håndtere samiske tegn .
Jus čálus gávdno min neahttasiidduin dárogillii , galgá sullasaš čálus leat olámuttos maiddái sámegillii .
For eldre systemer skal dette legges inn som kravspesifikasjon ved oppgradering til ny versjon . Forslaget gjelder innføring av ISO .
Njuolggadusat ja skovit mat leat siskkáldas anus fylkkasuohkana organisašuvnnas galget árvvoštallot dárbbuid mielde juohke áidna oktavuođas .
Forslaget understøtter alle tegnsett brukt i nasjonal sammenheng , også samisk .
Sáhttibehtet váldit oktavuođa giellakonsuleanttain go dárbbašehpet jorgalanveahki .
I tillegg støtter representasjonen alle internasjonale tegnsett i ISO .
Golut jorgaleddjiide ja prentemiidda mákset doaimmat mat leat geavahan jorgaleaddji .
Forslaget understøtter dermed spesifikt krav gitt i eNorge 2009 og Stortingsmelding Nr. 17 – 2006/07 ( IKT-meldingen ) om en standard på dette området som omfatter alle nasjonale språkgrupper .
Lea lága bokte mearriduvvon ahte Romssa fylkkas lea namma guovtti gillii , ja dát mearkkaša ahte Romssa fylkkasuohkana gráfalaš iešláhki , reivedoavnnjit jnv. galget leat guovtti gillii .
7.7.1 SamIT og Samisk tegnsett For å gjøre det enklere for offentlige virksomheter å ta i bruk samisk tegnsett , etablerte Kommunal- og regionaldepartementet i 2003 en kompetansebase for samisk tegnsett og IT. .
Romssa fylkkasuohkan dáhttu ahte ovttasbargoguoimmit oainnusin dahkat ja geavahit fylkka sámegielnama . Fylkkasuohkana doaimmat main lea dohkkehuvvon dárogiel ja sámegiel namma galget geavahit almmolaš nama guovtti gillii buot oktavuođain .
Basens formelle navn er " samIT - Kompetanse i samisk språk og IT " .
Dat mearkkaša gráfalaš iešlágis , reivviid bajimusas , reivedovnnjiin , almmuhusain jnv. .
Forvaltningsansvaret for samIT ligger fra 1.1.2006 hos Arbeids- og inkluderingsdepartementet .
Sáhttá ohcat gokčat lassigoluid mat čuvvot das ahte almmolaš namma lea guovtti gillii gč. kap. 5.4 .
Standard Norge driver kompetansebasen på oppdrag fra Arbeids- og inkluderingsdepartementet .
Oahppokataloga ja guovddáš gihppagat joatkkaskuvllaid várás galget leat sihke dárogillii ja sámegillii .
Alle offentlige virksomheter kan henvende seg til samIT for å få bistand .
Doarjjaortnegiid bagadusat maid fylkkasuohkan hálddaša galget leat sihke dárogillii ja sámegillii .
Samisk språkkkonsulent vil også kunne bistå sammen med IT-senteret .
Juohke oktavuođas árvvoštallojuvvo galgá go sámegielveršuvdna leat sierra oassi vai ii .
Klageordning For at klageadgangen i forhold til samelovens språkregler skal bli reell , skal det ved alle fylkeskommunale virksomheter være tydelig oppslag vedrørende klageadgangen , sammen med skjema for klage .
Leat vejolaš ohcat gokčat goluid gč. kap. 5.4. 7.5.5 Interneahtta Fylkkasuohkana almmolaš neahttasiidduin , ja eará neahttasiidduin maid fylkkasuohkan jođiha , galgá leat vejolaš válljet sámegiela .
Informasjonssenteret har ansvaret for å utarbeide og vedlikeholde materiell for oppslag .
Buot neahttabáikkit galget láhčit dili geavahit sámegielbustávaid , gč. kap. 7.7.1 .
Fylkesmannen er klageinstans når klagen angår fylkeskommunale virksomheter .
Váldonjuolggadussan galget buot bistevaš dieđut leat olámuttos sámegillii .
Vedlegg Vedlegg 1 Samelovens språkregler . Kapittel 3. § 3-1 .
Buot preassedieđáhusat galget leat olámuttos sámegillii .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 , endret ved lov 17 juni 2005 nr. 99 ( i kraft 1 jan 2006 iflg. res. 17 juni 2005 nr. 656 ) .
Lea ieš ášši mii mearrida galgá go jorgalit sámegillii , eaige vuogasvuođadeasttat nugo áiggit dahje golut . Goluid sámegiel siidduide gokčá ovddasvástideaddji doaibma .
§ 3-2 . Oversettelse av regler .
Giellakonsuleanta sáhttá veahkehit jorgalemiin .
Kunngjøringer og skjema Lover og forskrifter av særlig interesse for hele eller deler av den samiske befolkning , skal oversettes til samisk .
Romssa fylkkasuohkan vuoruha mánáid ja nuoraid ja Romssa fylkkasuohkanis lea sámegiel neahttabáiki mánáide ja nuoraide : www.nuorraromssas.no Neahttabáiki galgá árvvoštallojuvvot 2007:s .
Kunngjøringer fra offentlige organ som særlig retter seg mot hele eller deler av befolkningen i forvaltningsområdet , skal skje både på samisk og norsk .
7.6 Áššemeannudeapmi ja čoahkkingiella Romssa fylkkasuohkan áššemeannuda dárogillii . Ii leat realisttalaš ahte áššemeannudeapmi galgá leat sámegillii vuos guhkes áigái .
Skjema til bruk overfor et lokalt eller regionalt offentlig organ i forvaltningsområdet skal foreligge både på samisk og norsk .
Ii leat maiddái áigeguovdilis ášši jorgalit áššebáhpáriid dahje áššebeavdegirjjiid sámegillii , daiguin resurssaiguin mat mis dál leat .
Kongen gir nærmere regler om iverksetting av denne bestemmelsen .
Reivet mat bohtet sisa ja maid sáddet olggos gč. kap. 7.6.1 .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 .
Čoahkkingiella lea dábálaččat dárogiella .
Rett til svar på samisk Den som henvender seg på samisk til et lokalt offentlig organ i forvaltningsområdet , har rett til svar på samisk .
Fylkkadiggemiellahtut , dahje politihkalaš lávdegottiid miellahtut maid fylkkadiggi dahje fylkkaráđđi lea nammadan galget sáhttit geavahit sámegiela čoahkkingiellan .
Dette gjelder likevel ikke ved muntlige henvendelser til tjenestemenn som utfører oppdrag utenfor organets kontor .
Dábálaččat ferte dieđihit ovddalgihtii , nu ahte dárbbašlaš dulkonbálvalus lea olámuttos daidda geat eai ádde sámegiela .
Den som henvender seg skriftlig på samisk til et regionalt offentlig organ i forvaltningsområdet , har rett til skriftlig svar på samisk . Kongen kan i særlige tilfeller gjøre unntak for bestemte regionale offentlige organ .
7.6.1 Reivvet mat bohtet sisa ja maid sáddet olggos Sii guđet sámegillii váldet oktavuođa čálalaččat guvllolaš almmolaš orgánain mii lea sámegiela hálddašanguovllus , lea § 3-3 nuppi lađđasa mielde vuoigatvuohta oažžut vástádusa sámegillii .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 ( i kraft 1 jan 1993 ) . § 3-4 .
Lea maid buorre hálddahusdáhpi ahte reivvet vástiduvvojit dan gillii masa leat čállon .
Utvidet rett til bruk av samisk i rettsvesenet For domstoler med embetskrets som helt eller delvis omfatter forvaltningsområdet , gjelder i tillegg følgende regler om bruk av samisk : 1 .
Fertet ráhkadit rutiinnaid mo meannudit ja journalii čállit reivviid mat bohtet sámegillii dahje guovtti gillii , vai oidno ahte reive leat boahtán sámegillii dahje guovtti gillii .
Skal domstolen formidle henvendelsen til en motpart , sørger den for oversettelse til norsk .
Romssa fylkkasuohkan áiggošii čađahit čuovvovaš ortnega go lea sáhka sámegiel reivviin : 1 .
Oversettelse kan unnlates dersom motparten samtykker .
Reivvet mat bohtet sámegillii galget vástiduvvot sámegillii ja dárogillii .
Et slikt krav bryter ingen frist . Nr. 1 andre og tredje punktum gjelder tilsvarende .
Reivvet mat bohtet dárogillii ja sámegillii , galget vástiduvvot goappašiid gillii .
Enhver har rett til å tale samisk i rettsmøter .
Dát lea vuogádateaiggáda ovddasvástádus .
Skal noen som ikke kan samisk delta i forhandlingene , brukes en tolk som retten har oppnevnt eller godkjent .
Juohke áidna dihtorvuogádaga vuogádateaiggát galgá ráhkadit rávagirjji mo gieđahallat sámegiel čálamearkkaid guoskevaš vuogádagas .
Når en part begjærer det , kan rettens formann bestemme at forhandlingsspråket skal være samisk .
Boarráset vuogádagaid ektui galgá dán bidjat gáibádussan go ođasmahttá ođđa veršuvdnii .
Nr. 3 andre punktum gjelder tilsvarende .
Evttohuvvo sisafievrridit ISO . / IEC .
Er forhandlingsspråket samisk , kan rettens formann bestemme at også rettsboken skal føres på samisk .
Evttohus doarju buot čálamearkačohkiid mat geavahuvvojit álbmotlaš oktavuođain , maiddái sámegielas .
Domstolen sørger for at rettsbøker som er skrevet på norsk , oversettes til samisk når en part krever det .
Dasa lassin doarju dát evttohus buot riikkaidgaskasaš čálamearkačohkiid mat leat ISO .
Et slikt krav bryter ingen frist .
/ IEC . 10646-vuogádagas .
For politi og påtalemyndighet med tjenestekrets som helt eller delvis omfatter forvaltningsområdet , gjelder i tillegg følgende regler om bruk av samisk : 1 .
Vuođu formálalaš namma lea “ samIT – Gealbu sámegielas ja IT:s . ” samIT hálddašanovddasvástádus lea ođđajagimánu 1. b. 2006 rájes Bargo- ja searvadahttindepartemeanttas .
Enhver har rett til å tale samisk i avhør på organets kontor .
Standard Norge doaimmaha gealbovuođu Bargo- ja searvadahttindepartemeantta ovddas .
Enhver har rett til å bruke samisk ved muntlig anmeldelse og rettsmiddelerklæring .
Buot almmolaš doaimmat sáhttet váldit oktavuođa samIT:in oažžun dihte veahki .
For kriminalomsorgens anstalter i Troms og Finnmark gjelder i tillegg følgende regler om bruk av samisk : 1. § 3-5 gjelder tilsvarende for innsatte . 2 .
www.samit.no gávdnojit dábálaš dieđut sámegielčálamearkačoahki birra jnv. , čujuhusat lágaide ja láhkaásahusaide ja teknalaš dieđut almmuhemiid birra sámegillii ja eará deaŧalaš dieđut sámegielaid birra .
Innsatte har rett til å bruke samisk overfor hverandre og overfor sine pårørende .
Giellakonsuleanta sáhttá maiddái veahkehit ovttas IT-guovddážiin .
Innsatte har rett til å bruke samisk ved muntlig rettsmiddelerklæring til fengselsmyndigheten .
Diekkár diehtu / skovvi galgá leat olámuttos fylkkasuohkana neahttasiidduin .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 .
Mildosat Mielddus 1 Kapihttal 3 .
Individuelle kirkelige tjenester Enhver har rett til individuelle kirkelige tjenester på samisk i Den norske kirkes menigheter i forvaltningsområdet .
Definišuvnnat Dán kapihttalis galget čuovvuvaš definišuvnnat gustot : 1 . Sámegiela hálddašanguovlluin oaivvilduvvo Kárášjoga , Guovdageainnu , Unjárgga , Porsáŋggu , Deanu ja Gáivuona gielddat 2 .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 .
Lasihuvvon lága bokte juovlamánu 21. b. 1990 nr. 78. § 3-2.Láhkaásahusaid jorgaleapmi .
Rett til utdanningspermisjon Tilsatte i et lokalt eller regionalt offentlig organ i forvaltningsområdet har rett til permisjon med lønn for å skaffe seg kunnskap i samisk når organet har behov for slik kunnskap .
Dieđáhusat ja skovit Lágat ja láhkaásahusat maidda oppa dahje oassi sámi álbmogis lea erenoamáš beroštupmi , galget jorgaluvvot sámegillii . Dieđáhusat almmolaš orgánain mat galget olles dahje osiide álbmogishálddašanguovllus , galget leat sihke sámegillii ja dárogillii .
Retten kan gjøres avhengig av at den tilsatte forplikter seg til å arbeide for organet en viss tid etter utdanningen .
Skoviid maid galgá atnit báikkálaš dahje guovllu almmolaš orgánaide hálddašanguovllus galget leat sihke sámegillii ja dárogillii .
Kongen gir nærmere regler om gjennomføringen av disse bestemmelsene .
Gonagas addá dárkilet njuolggadusaid dán mearrádusa fápmuibidjamis .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 . § 3-8 .
Lasihuvvon lága bokte juovlamánu 21. b. 1990 nr. 78. § 3-3 .
Rett til opplæring i samisk Enhver har rett til opplæring i samisk . Kongen kan gi nærmere regler om gjennomføringen av denne bestemmelsen .
Dát ii dattetge gusto go njálmmálaččat váldojuvvo oktavuohta virgeolbmuin guhte lea doaibmamin eará sajis go orgána kantovrras .
For opplæring i og på samisk gjelder reglene i og i medhold av lov om grunnskolen og den vidaregåande opplæringa ( opplæringslova ) .
Sus gii čálalaččat váldá oktavuođa guovllu almmolaš orgánain mii lea hálddašanguovllus , lea vuoigatvuohta oažžut vástádusa čálalaččat sámegillii .
Samisk i den kommunale forvaltning Kommunestyret kan bestemme at samisk skal være likestilt med norsk i hele eller deler av den kommunale forvaltning .
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta sámegillii ovddidit proseassačállosiid oktan čuvvosiiguin , čálalaš duođaštusaid dahje eará čálalaš oktavuohtaváldimiid sámegillii .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 . § 3-10 .
Jorgaleamis lea vejolaš vealtat jus vuostebeallimiehtá dasa .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 .
Dákkár gáibádus ii rihko mange áigemeari .
Klage Dersom et offentlig organ ikke følger bestemmelsene i dette kapitlet , kan den som saken direkte gjelder , klage til det organet som er nærmest overordnet det
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta sámástit dikkiin . Jos muhtun guhte ii máhte sámegiela , lea šiehtadallamiin mielde , de adnojuvvo dulka gean diggi lea nammadan dahje dohkkehan .
Fylkesmannen er klageinstans når klagen angår kommunale eller fylkeskommunale organ .
Go áššái gulli bealli dan sihtá , de sáhttá rievtti ovdaolmmoš mearridit ahte šiehtadallangiella lea sámegiella .
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78 .
Golmmeža nubbi čuokkis gusto seamma láhkái .
Organisering av samisk språkarbeid Sametinget skal arbeide for vern og videre utvikling av samiske språk i Norge .
Jos sámegiella lea šiehtadallangiella , de sáhttá rievtti ovdaolmmoš mearridit ahte maiddái diggegirjáige čállojuvvo sámegillii .
Sametinget utarbeider hvert fjerde år en rapport til Kongen om situasjonen for samiske språk i Norge .
Duopmostuollu bearráigeahččá ahte diggegirjjit mat leat čállojuvvon dárogillii , jorgaluvvojit sámegillii go áššái gulli bealli nu gáibida .
Vedlegg 2 Lov om stadnamn .
Dákkár gáibádus ii rihko mange áigemeari .