pere/sami_parallel huggingface dataset:
Mange elever er dessuten vant med sjølbetjent lån fra grunnskolen og folkebiblioteket .
Ollu oahppit leat dasa lassin hárjánan iešluoikkaheapmái vuođđoskuvllas ja álbmotgirjerádjusis .
Rektor har ansvar for tiltaket
Rektoris leat ovddasvástádus doibmii
Tiltak 10 :
Doaibma 10 :
Skolebibliotekarene må ha kompetanse på linje med lærere i bruk av programmet .
Skuvlagirjerádjobargiin ferte leat gealbu prográmma geavahit seamma láhkai go oahpaheddjiin maid leat .
Lik praksis for alle skolene vil være en fordel for elever , lærere og skolebibliotekarer .
Seamma lágan geavahus ferte buot skuvllain leat ovdamunni ohppiide , oahpaheddjiide ja skuvlagirjerádjobargiide .
Utviklingsgruppa har ansvar for tiltaket
Ovddidanjoavkkus lea ovddasvástádus doibmii
Tiltak 11
Doaibma 11
Planløsning og innredning skal være tilpasset skolebiblioteket som læringsarena Planløsning og innredning i skolebiblioteket må være utformet med tanke på skolebiblioteket som læringsarena .
Plánačoavddus ja skoađas ferte heivehit girjerádjui oahppoarenan Plánačoavddus ja skoađás ferte leat hábmejuvvon dan vuođul ahte skuvlagirjerádju lea dego oahppoarena .
Det skal blant anna være ulike former for arbeidsplasser : Stille for den enkelte , gode arbeidsplasser for grupper og arbeidsplasser for en litt mer avslappet situasjon .
Doppe ferte leat earret eará iešguđetlágan hábmejuvvon bargosajit : Jaskat muhtimiidda , buorit bargosajit joavkkuide ja bargosajit loktes diliide .
Samlingene må være organisert og plassert slik at de er lett tilgjengelig ut fra elevenes arbeidssituasjon .
Čoakkáldagaid fertet organiseret ja bidjat ovdan dan láhkai ahte dat leat olámuttos ohppiid bargodili mielde .
Tiltak 12
Doaibma 12
Utvikle skolebibliotekets samlinger i tråd med skolens tilbud Samlingene , som skal omfatte alt fra bøker , tidsskrift , aviser , film , musikk og digitale medier , må utvikles i tråd med skolenes tilbud og Kunnskapsløftet .
Ovddidit skuvlagirjeráju čoakkáldagaid skuvlla fálaldagaid vuođul Čoakkáldagat galget sisttisdoallat buot girjjiin , áigečállagiin , áviissain , filmmain , musihkain ja digitálalaš mediain jna. , ja dát fertejit ovddiduvvot skuvlla fálaldaga ja Máhttoloktema mielde .
Det skal tas et ekstra hensyn til samisk språk og kulturkunnskap og flerspråklige tilbud .
Erenomážit galgá váldit sámegiela ja kulturmáhttu ja máŋggaidgielat fálaldagaid .
Lærerne skal trekkes inn i arbeidet med samlingsutvikling sammen med skolebibliotekarene .
Oahpaheddjiid galget mielde bargguin ovttas girjerádjobargiiguin ovddidit čoahkkáldagaid .
Skolebibliotekaren har ansvar for tiltaket
Skuvlagirjerádjubargis lea ovddasvástádus doibmii
Samarbeid Utvikling av gode skolebibliotek er avhengig av godt samarbeid innad i skolen , men også mellom skolen og andre parter .
Ovttasbargu Skuvlagirjeráju ovdáneapmi lea sorjavaš buorre ovttasbarggu skuvlla siskkildasas , muhto maiddái eará oassebeliin .
Det faglige og kollegiale samarbeidet mellom skolebibliotekarene i fylket skal ivaretas .
Fágalaš ja ámmátlaš ovttasbargu gaskal skuvlagirjerádjobargiid galget fuolahuvvot .
Skolebibliotekarene skal enkeltvis og som gruppe samarbeide med en eventuell koordinator for skolebibliotek , fylkesbiblioteket og utdanningsetaten .
Skuvlagirjerájuid bargit galget ovttaskasat ja joavkun ovttasbargat ovttain koordináhttoriin skuvlagirjerájuin , fylkkagirjerájuin ja oahpahusetáhtas .
Det vil i flere tilfeller være naturlig å etablere samarbeid mellom skolebibliotek og folkebibliotek og mellom skolene .
Lea lunddolaš ásahit ovttasbarggu gaskal skuvlagirjerájuid ja álbmotgirjerájuid ja skuvllaid gaskkas .
Det må også være et samarbeid mellom rektorene og utdanningsetaten .
Rektorat ja oahpahusetáhta fertejit maiddái ovttasbargat .
Lov om folkebibliotek stadfester at fylkesbiblioteket skal ha et avtalefestet samarbeid med fylkeskommunens skoleledelse og at fylkesbibliotekets faglige kompetanse stilles til rådighet for skolemyndighetene .
Álbmotgirjerádju láhka nanne ahte fylkkagirjerájus galgá leat šiehtadussii čadnon ovttasbargat fylkkasuohkana skuvlanjunnužiin ja fylkkagirjerájuin fágalaš gealbbu biddju geavahussii dárbbu mielde skuvlaeiseváldiide .
Tiltak 13
Doaibma 13
Legge til rette for utvikling av litteraturformidlig og lesestimulering Det må legges til rette for litteraturformidling og lesestimuleringsprosjekter .
Láhčit dili ovddidit girjjálašgaskkusteami ja lohkanmovttidahttin Dilli ferte heivehuvvot girjjálašvuođagaskkusteapmái ja lohkanmovttidahttinprošeavttaide .
Prosjektet Tromsungdom leser har sitt utspring i Handlingsplan for skolebibliotek i Troms 2002-2005 .
Romssa fylkka nuorat lohket - lea vuođđu Handlingsplan for skolebibliotek i Troms 20022005 nammasaš prošeavttas .
Tiltaket er godt forankra på flere skoler , men bør videreutvikles i samarbeid med norsklærere for blant annet å tilpasses norsk som totimersfag .
Dat nannejuvvui vel eanet doaibmaplánain Atte saji lohkamii . Doaibma lea bures sajáiduvvan máŋgga skuvllas , muhto berrešii viidáseappot ovddiduvvot ovttasbargguin dárogielat oahpaheddjiin earret eará heivehit dárogiel guovttedimmofágan .
Fylkesbiblioteket har ansvar for tiltaket
Fylkkagirjerádjusis lea ovddasvástádus doibmii
Tiltak 14
Doaibma 14
Sørge for et godt skolebibliotektilbud til voksne som tar videregående opplæring Folkebiblioteket vil i noen sammenhenger være mer egnet som studiebibliotek for voksne som tar videregående opplæring .
Fuolahit buoret skuvlagirjerádjofálaldaga rávis olbmuide geat váldet joatkkaoahppu Álbmotgirjerádju lea muhtin oktavuođain eanet heivehuvvon oahppogirjerádju rávis olbmuide geat váldet joatkkaoahppu .
Et samarbeid mellom skolebibliotek i den videregående skolen og folkebibliotekene er nødvendig for å sikre et godt skolebibliotektilbud for voksne som tar videregående opplæring , jamfør Strategiplan for voksenopplæring 2007-2012 .
Ovttasbargu gaskal joatkkaskuvlla skuvlagirjeráju ja álbmotgirjeráju leat hui dárbbašlaš sihkkarastit buoret skuvlagirjerádjofálaldaga rávis olbmuide geat váldet joatkkaoahppu , veardit “ Strategiplan for voksenopplæring 2007-2012 ” .
Skolebibliotekene og utdanningsetaten har ansvar for tiltaket
Skuvlagirjerájuin ja oahpahusetáhtas leat ovddasvástádusat doibmii
Tiltak 15
Doaibma 15
Utrede innføring av felles elektronisk bibliotekkatalog for de videregående skolene Katalogene ved de videregående skolene gjøres tilgjengelig gjennom det regionale samsøket i Troms .
Álggahit guorahallat oktasaš elektrovnnalaš oktasaš girjerádjokataloga joatkkaskuvllaide Katalogat joatkkaskuvllain dahkat olámuttos regionálalaš ovttasohcamuša bokte Romssa fylkkas .
Det skal likevel utredes innføring av en felles elektronisk bibliotekkatalog for de videregående skolene .
Dattege guorahallat oktasaš elektrovnnalaš girjerádjokataloga joatkkaskuvllaide .
Ei utreding vil gi den nødvendige forankringa et slikt tiltak må ha før det settes i verk .
Diekkár guorahallan addá dárbbašlaš vuolggasaji makkár doaimmat fertejit leat ovdalgo dat biddjojit geavahussii .
Det må også utarbeides et felles regelverk for bruk av skolebibliotekenes samlinger .
Ferte maiddái ráhkadit oktasaš njuolggadusvuođu geavahussii skuvlagirjerájuid čoakkáldagain .
Utredningen skal foreligge 1. desember 2009 .
Guorahallan galgá leat gárvvis juovlamánu 1. b. 2009 .
Planen er et samarbeid mellom Troms fylkeskommunes utdanningsetat og Troms fylkesbibliotek Foto : Aud Tåga
Plána lea ovttasbargu gaskal Romssa fylkkasuohkana oahpahusetáhta ja Romssa fylkkagirjeráju Govat : Aud Tåga
STRATEGIPLAN FOR SAMISK SPRÅK OG SAMISK KULTURKOMPETANSE
STRATEGIIJAPLÁNA SÁMEGIELAS JA SÁMI KULTURGEALBBUS
Vedtatt av fylkesrådet 29.05.07
Dohkkehuvvon fylkkaráđis 29.05.07
Innledning ... 4 1.1 Tilbakeblikk ... 4 1.2 Hovedsatsingsområder ... 4 1.3 Strategiplan med konkrete tiltak ... 4 2 .
Álgu ... 4 1.1 Ruovttoluottageahčastat ... 4 1.2 Váldovuoruhansuorggit ... 4 1.3 Strategiijaplána mas leat konkrehta doaibmabijut ... 4 2 .
Grunnlag ... 5 2.1 Lovgrunnlag ... 5 2.1.1 Samelovens språkregler ... 6 2.1.2 Hvilke fylkeskommunale virksomheter omfattes av loven ? ...
Vuođđu ... 5 2.1 Láhkavuođđu ... 5 2.1.1 Sámelága giellanjuolggadusat ... 6 2.1.2 Guđe fylkkasuohkana doaimmaide gusto láhka ? ...
6 2.1.3 Loven i praksis ... 6 2.1.4 Hvilke samiske språk ? ...
6 2.1.3 Láhka geavahusas ... 6 2.1.4 Makkár sámegillii ? ...
Omfang og formål ... 11 4.1 Omfang ... 11 4.2 Formål ... 11 5 .
Gustoviidodat ja ulbmil ... 11 4.1 Gustoviidodat ... 11 4.2 Ulbmil ... 11 5 .
Mål ... 14 Mål 1 ... 14 Mål 2 ... 14 Mål 3 ... 15 7 .
Mihttomearit ... 14 Mihttomearri 1 14 ... Mihttomearri 2 15 ... Mihttomearri 3 15 7 . ...
Klageordning ... 28 Vedlegg ... 29
Váidinortnet ... 29 Mildosat ... 30
Planen gjaldt perioden 2002-2004 og er senere rullert av fylkesrådet .
Plána lei áigodahkii 2002-2004 , ja maŋŋá lea fylkkaráđđi dan ođđasit árvvoštallan .
Planen ble for alvor fulgt opp fra og med 2003 , da en egen samisk språkkonsulent ble tilsatt .
Plána čuovvoluvvui duohtavuođas 2003 rájes , dallego sámi giellakonsuleanta álggii virgái .
Da mange av tiltakene er gjennomført og nye behov har oppstått , er det nå behov for en ny plan .
Olu dain doaibmabijuin leat čađahuvvon ja ođđa dárbbut leat čuožžilan , ja danne lea dál dárbu ođđa plánii .
Sametinget , som årlig bevilger midler til oppfølging av samelovens språkregler , krever at fylkeskommunen har et oppdatert plangrunnlag i form av strategiplaner med konkrete tiltak .
Sámediggi , mii jahkásaččat juolluda ruđaid sámelága giellanjuolggadusaid čuovvoleapmái , gáibida ahte Romssa fylkkasuohkan ráhkada strategiijaplána mas leat konkrehta doaibmabijut .
Formålet med tospråklighetstilskuddet er å bevare , styrke og fremme bruken av samisk språk i offentlig forvaltning .
Doarjaga ulbmil lea gáhttet , nannet ja ovddidit sámegiela almmolaš hálddašeamis .
Det er en overordnet målsetting for Sametinget at kommuneforvaltningen fullt ut skal bli tospråklig , slik at samisk- og norsktalende får en likeverdig tjenesteyting .
Sámedikki bajitdási mihttomearri lea ahte suohkanhálddašeapmi galgá leat dievaslaččat guovttegielat , nu ahte sámegielagat ja dárogielagat ožžot ovttaárvosaš bálvalusaid .
Tospråklighetstilskuddet skal også sikre enkeltpersoners rettigheter i henhold til samelovens språkregler .
Guovttegielalašvuođadoarjja galgá maiddái dáhkidit ovttaskas olbmuid vuoigatvuođaid sámelága giellanjuolggadusaid ektui .
Samiske spørsmål er godt integrert i fylkeskommunens planer og meldinger , og de viktigste fylkeskommunale planer er oversatt , enten i papirformat eller lagt på nett .
Sámi gažaldagat leat hui bures integrerejuvvon fylkkadikki dábálaš plánaide ja deaŧaleamos fylkkasuohkana áššegirjjiit leat jorgaluvvon sámegillii báberhámis dahje biddjon nehttii .
Fylkeskommunen har fått ny grafisk profil som innebærer at logoen til fylkeskommunen alltid er tospråklig : norsk og samisk .
Fylkkasuohkan leat maid ožžon gráfalaš iešlági mii mielddisbuktá ahte fylkkasuohkana gráfalaš iešlágis lea namma guovtti gillii : dárogillii ja sámegillii .
Dette følger også av at Stortinget har vedtatt at Troms har offisielt navn både på norsk og samisk .
Dát čuovvu maiddái das ahte Stuorradiggi lea buorrindohkkehan ahte Romssa fylkkas lea almmolaš namma sihke dárogillii ja sámegillii .
Det er gjennomført en rekke kurs i samisk kulturkompetanse , både generelle kurs og mer etatsspesifikke kurs .
Leat maiddái čađahan kurssaid sámi kulturgealbbus , sihke dábálaš kurssaid ja erenoamáš etahtáid ovddas .
Samisk språk ( oppfølging av forpliktelser i forhold til Samelovens språkregler ) .
Sámegiella ( doahttalit geatnegasvuođaid mat čuvvot sámelága giellanjuolggadusain ) .
Samisk kulturkunnskap , i vid forstand , blant ansatte og politikere .
Sámi kulturmáhttu , viiddis mearkkašumis , bargiid ja politihkkariid ektui .
Denne strategiplanen er en overordnet plan for hele fylkeskommunen , som kan følges opp og / eller integreres i de ulike fylkeskommunale virksomheters plansystemer .
Dát strategiijaplána lea bajidási plána mii guoská olles fylkkasuohkanii , maid sáhttá čuovvolit ja/dahje integreret daid iešguđetge fylkkasuohkana doaimmaid plánaortnegiin .
1.3 Strategiplan med konkrete tiltak Sametinget gjør spesielt oppmerksom på fylkeskommunens ansvar for at tospråklighetsmidlene brukes til styrking av samisk språk og at det lages språkplaner
1.3 Strategiijaplána mas leat konkrehta doaibmabijut Sámediggi fuomášuhttá erenomážit ahte fylkkasuohkanis lea geatnegasvuohta geavahit guovttegielalašvuođadoarjaga nannet sámegiela , ja ahte fylkkasuohkan 4
hvor det tydelig fremkommer hvordan fylkeskommunen vil arbeide for styrking av samisk språk fremover .
ráhkada giellaplánaid main boahtá čielgasit ovdan mo fylkkasuohkan áigu bargat nannet sámegiela ovddasguvlui .
Sametinget krever i tillegg årlig rapportering og regnskap over bruken av midlene , som legger føringer på plangrunnlaget .
Sámediggi gáibida jahkásaš raporterema ja rehketdoalu movt guovttegielalašvuođadoarjja geavahuvvo , mii láhčá dili plánavuđđui .
I rapporten skal det klart komme frem : 1 .
Raporteremis galgá čielgasit boahtit ovdan : 1 .
Hvordan har midlene fremmet samisk språk i fylkeskommunen ?
Movt ruhtadoarjagat leat ovdánahttán sámegiela oppalaččat fylkkasuohkanis ?
Hva slags tilbud har fylkeskommunen i forhold til Samelovens språkregler , og hvilke konkrete tiltak er gjennomført ?
Makkár fálaldagat leat fylkkasuohkanis sámelága giellanjuolggadusaid ektui , ja makkár konkrehta doaibmabijut leat čađahuvvon ?
Hvordan er tospråklighetsmidlene ellers blitt brukt ?
Movt muđui lea guovttegielalašvuođajuolludeapmi geavahuvvon ?
Hvordan var resultatene for tiltakene ( jfr. 1. og 2. punkt ) ? 4 .
Makkárat ledje doaibmabijuid bohtosat ( vrd. 1. ja 2. čuoggáid ) 4 .
Vurdering av det samiske språkets status i fylkeskommunen .
Árvvoštallat sámegiela dili fylkkasuohkanis .
Helhetlig evaluering .
Oppalaš evalueren .
Bruk av tospråklighetsmidlene i forhold til fjorårets plan .
Guovttegielalašvuođajuolludeapmi ja dan geavaheapmi diimmá plána ektui .
Hvordan vil fylkeskommunen bedre situasjonen for samisk språk i fylkeskommunen , fremme bruk og synliggjøring av samisk , og hvordan vil fylkeskommunen bruke neste års tilskudd ?
Movt fylkkasuohkan áigu buoridit fylkkasuohkana gielladili , ja ovdánahttit sámegiela čalmmusteami ja geavaheami , ja movt áigu fylkkasuohkan geavahit boahtte jagi juolludeami ?
Troms fylkeskommune finner , ut fra den nære sammenhengen mellom samisk språk og samisk kulturkompetanse , at det er naturlig å ha en integrert plan for både samisk språk og samisk kulturkompetanse .
Romssa fylkkasuohkana mielas lea lagaš gaskavuohta gaskal sámegiela ja sámi kulturgealbbu , ja ahte lea lunddolaš ráhkadit integrerejuvvon plána sihke sámegielas ja sámi kulturgealbbus .
Fylkestinget setter årlig av midler til å følge opp samisk språk og samisk kulturkompetanse .
Fylkkadiggi bidjá jahkašaččat ruđaid čuovvolit sámegiela ja sámi kulturgealbbu .
På denne bakgrunn omdefineres tidligere handlingsplan til en strategiplan med tilhørende tiltaksdel .
Dán oktavuođas ođđasit definerejuvvo ovddeš doaibmaplána strategiijaplánan mas lea gullevaš doaibmabidjooassi .
Tiltaksdelen rulleres årlig av fylkesrådet .
Fylkkaráđđi ođđasit árvvoštallá doaibmabidjooasi jahkásaččat .
Etatene er invitert med på en prosess rundt utarbeidelse av strategiplan , men interessen har vært laber .
Etáhtat ledje bovdejuvvon mielde prosessii veahkkin ráhkadit dán strategiijaplána , muhto leamaš hui unnán beroštupmi dasa .
Denne strategiplanen er utarbeidet i samarbeid mellom informasjonssenteret og fylkesrådsleders kontor .
Dát strategiijaplána lea ovttasbargu gaskal diehtojuohkinguovddáža ja fylkkaráđijođiheaddji kantuvrra .
Planen vil gå til høring i etater og sentra , før endelig behandling i fylkesrådet .
Plána sáddejuvvo gulaskuddamii etáhtaide ja guovddážiidda , ovdal go fylkkaráđđi loahpalaččat meannuda dan .
Fylkestinget har tidligere vedtatt handlingsplanen , men dette anses ikke lenger nødvendig etter innføringen av parlamentarisme , da strategiplanen er rettet mot den fylkeskommunale organisasjon .
Fylkkadiggi lea ovddežis dohkkehan doaibmaplána , muhto dat ii oro šat dárbbašlaš maŋŋágo álggaheimmet parlamentarisma , dannego strategiijaplána lea oaivvilduvvon fylkkasuohkana organisašuvdnii .
Fylkestinget vil få kjennskap til hovedtrekkene i oppfølgingen av planen gjennom den årlige behandlingen av statusrapport for samarbeidsavtalen med Sametinget .
Fylkkadiggi oažžu jahkásaččat dán plána čuovvoleami váldočuoggáid go gieđahallá Sámedikki ovttasbargošiehtadusa stáhtusraportta .
Grunnlag 2.1 Lovgrunnlag Troms fylkeskommunes politikk i forhold til samisk språk og kultur forutsettes å bygge på nasjonalt lovgrunnlag og å være i samsvar med internasjonal urfolksrett , samtidig som fylkeskommunen utformer en egen selvstendig politikk .
Vuođđu 2.1 Láhkavuođđu Romssa fylkkasuohkana politihkka sámegiela ja sámi kultuvrra ektui galgá ain leat álbmotlaš láhkavuođu ja riikkaidgaskasaš eamiálbmotvuoigatvuođaid mielde , seammásgo fylkkasuohkan hábme sierra iešheanalis politihka dain surggiin .
Enkelte lover , som samelovens språkregler , er minimumsregler , og fylkeskommunen kan velge å påta seg mer omfattende forpliktelser enn loven krever .
Muhtin lágat , nugo sámelága giellanjuolggadusat , leat vuollerádjenjuolggadusat , ja fylkkasuohkan sáhttá válljet váldit badjelasas eanet geatnegasvuođa go láhka gáibida .
Dette fremkommer av denne planen .
Dat boahtá ovdan dán plánas .
2.1.1 Samelovens språkregler Troms fylkeskommune omfattes av Samelovens språkregler som trådte i kraft 1. januar 1992 .
2.1.1 Sámelága giellanjuolggadusat Sámelága giellanjuolggadusat leat doaibman ođđajagimánu 1. beaivvi 1992 rájes ja gustojit maiddái Romssa fylkkasuohkanii .
Formålet med språkreglene er å bevare og utvikle det samiske språket ved særlig å styrke bruken av språket i offentlig sammenheng .
Giellanjuolggadusaid váldoulbmil lea seailluhit ja ovddidit sámegiela , dakko bokte ahte nannet sámegiela geavaheami almmolaš oktavuođain .
Loven likestiller norsk og samisk språk innenfor et nærmere definert forvaltningsområde .
Láhka bidjá sámegiela ja dárogiela ovtta dássái mearriduvvon hálddašanguovllus .
Forvaltningsområdet for samisk språk omfatter pr. 01.01.07 kommunene Kautokeino , Karasjok , Tana , Nesseby og Porsanger i Finnmark , Kåfjord i Troms og Tysfjord i Nordland .
Sámegiela hálddašanguvlui gullet Guovdageainnu , Kárášjoga , Deanu , Unjárgga ja Porsáŋggu suohkanat Finnmárkkus , Gáivuona suohkan Romssa fylkkas ja Divttasvuona suohkan Nordlándda fylkkas .
Samelovens språkregler omfatter videre Finnmark fylkeskommune , Troms fylkeskommune og Nordland fylkeskommune .
Sámelága giellanjuolggadusat gustojit velá Finnmárkku fylkkagildii , Romssa fylkkasuohkanii ja dál maiddái Nordlándda fylkkasuohkanii .
Enkelte regler gjelder også for Universitetet i Tromsø og andre statlige organer .
Muhtun njuolggadusat gustojit maid Romssa universitehtii ja eará stáhta orgánaide .
Troms fylkeskommune omfattes av Samelovens språkregler etter definisjoner i § 3-1 , punktene 2 – 4. 2.1.2 Hvilke fylkeskommunale virksomheter omfattes av loven ?
Romssa fylkkasuohkan galgá doahttalit sámelága giellanjuolggadusaid § 3-1 , čuoggáid 2. – 4 . 2.1.2 Guđe fylkkasuohkana doaimmaide gusto láhka ?
Samelovens språkregler er minimumsregler og Troms fylkeskommune ønsker å gå lenger enn minimumsreglene .
Sámelága giellanjuolggadusat lea vuollerádjenjuolggadusat ja Romssa fylkkasuohkan háliida dahkat eanet go maid vuollerádjenjuolggadusat gáibidit .
Kapittel 6 og 7 i denne planen representerer fylkesrådets fortolkning av de krav som stilles til Troms fylkeskommune og som fylkeskommunen påtar seg utover minimumskravene .
Dán plána kapihtal 6 ja 7 buktet ovdan fylkkaráđi dulkoma dain gáibádusain mat leat Romssa fylkkasuohkanii ja maid fylkkasuohkan váldá badjelasas lassin vuollerádjenjuolggadusaide .
Fylkesrådet fastsetter at Samelovens språkregler gjelder for følgende fylkeskommunale institusjoner : Fylkeskommunens sentraladministrasjon : •
Fylkkaráđđi mearrida ahte sámelága giellanjuolggadusat gustojit dáidda fylkkasuohkana institušuvnnaide : Fylkkasuohkana guovddášhálddahus : •
Alle etater og sentra
Buot etáhtat ja guovddážat
Tannhelsetjenesten : •
Bátnedearvvašvuođabálvalus : •
Alle tannhelsedistrikt med tilhørende klinikker i Troms
Buot bátnedearvvašvuođaguovllut Romssa fylkkas ja daidda gullevaš divššohagat
Videregående skoler : •
Joatkkaskuvllat : •
Alle videregående skoler
Buot joatkkaskuvllat
Politisk nivå : •
Politihkalaš dássi : •
Politikere i Troms fylkeskommune har krav på tolking og må kunne fremme saker på både norsk og samisk , muntlig og skriftlig .
Romssa fylkkasuohkana politihkkariin leat vuoigatvuohta oažžut dulkoma ja galget sáhttit ovddidit áššiid sihke dárogillii ja sámegillii , njálmmálaččat ja čálalaččat .
Saker fremmet på samisk skal oversettes av samisk språkkonsulent .
Áššiid mat ovddiduvvojit sámegillii galgá giellakonsuleanta jorgalit .
2.1.3 Loven i praksis Dette betyr at fylkeskommunale virksomheter ved henvendelser til befolkningen i Troms , inkludert befolkningen i forvaltningsområdet , skal : •
2.1.3 Láhka geavahusas Dát mearkkaša ahte go Romssa fylkka ássit váldet oktavuođa , dás maiddái sii geat ásset sámegiela hálddašanguovllus , de galget fylkkasuohkana ásahusat : •
kunngjøre på samisk ( inkludert skilting )
almmuhit sámegillii ( maiddái galbema )
oversette regler og skjemaer til samisk
jorgalit njuolggadusaid ja skoviid sámegillii
ha tilgjengelig informasjon på nettsider på samisk
fállat dieđuid sámegillii neahttasiidduin
De skal videre : •
Ásahusat galget viidáseappot : •
gi permisjon med lønn for å skaffe seg kunnskaper i samisk når organet har behov for slik kunnskap
addit bálkáhuvvon oahpahusvirgelobi oahpahallat sámegiela go orgánas lea dárbu dakkár máhttui 6
kunne betjene befolkningen på samisk slik :
sáhttit bálvalit álbmoga sámegillii nu ahte : •
Alle organisasjonsenheter skal kunne besvare skriftlige henvendelser på samisk .
Buot organisašuvdnaovttadagat galget sáhttit vástidit čálalaččat sámegillii .
Dersom nødvendig samiskkompetanse ikke finnes kan tjenesten kjøpes eller samisk språkkonsulent kan forespørres .
Jus dárbbašlaš sámegielgealbu ii gávdno , de galgá bálvalusa sáhttit oastit dahje jearrat giellakonsuleanttas veahki .
Tannklinikkene i Nord-Troms tannhelsedistrikt og Nordreisa og Skånland videregående skoler skal kunne betjene samisktalende muntlig på tjenestestedet .
Davvi-Romssa bátnedearvvašvuođaguovllu bátnedivššohagat ja Ráissa ja Skániid joatkkaskuvllat galget sáhttit bálvalit sámegillii njálmmálaččat bargosajis .
Dersom nødvendig samiskkompetanse ikke finnes skal det lages rutiner for tolketjeneste i samråd med samisk språkkonsulent .
Jus ii leat sámegielgealbu , de galget ráhkadit dulkonrutiinnaid ovttas giellakonsuleanttain .
Den enkelte institusjon / skole / etat er selv økonomisk ansvarlig for oppfølging av disse retningslinjene .
Juohke institušuvnnas / skuvllas / etáhtas lea alddis ekonomalaš ovddasvástádus čuovvolit dáid njuolggadusaid .
Det kan årlig søkes om midler jfr. kap. 5.4 .
Lea vejolaš ohcat ruhtademiid gč. kap. 5.4 .
Fylkesrådet kan etter søknad gjøre midlertidig unntak fra disse bestemmelsene .
Fylkkaráđđi sáhttá gaskaboddosaččat čoavdit institušuvnnaid dáin gáibádusain .
I slike saker skal samisk språkkonsulent gis anledning til å uttale seg .
Dákkár čoavdináššis ferte vuos giellakonsuleanta buktit iežas oainnu .
Dersom det søkes om unntak fra minimumsbestemmelsene i samelovens språkregler , skal også Sametinget gis anledning til å uttale seg .
Jus ohccojuvvo gaskaboddosaččat čovdot sámelága giellanjuolggadusaid gáibádusain , de galgá maiddái Sámedikkis leat vejolašvuođa buktit iežas oainnu .
2.1.4 Hvilke samiske språk ?
2.1.4 Makkár sámegillii ?
Samisk språk omfatter mange dialekter .
Sámegielas leat máŋga suopmana .
Noen velger å betegne de ulike dialekter som egne språk .
Muhtimat válljejit gohčodit daid iešguđetge suopmaniid sierra giellan .
I Troms er nordsamisk den eneste dialekten som tradisjonelt er nyttet .
Romssas lea davvisámegiella áidna suopman mii árbevirolaččat lea geavahuvvon .
I moderne tid er det en del tilflyttere til fylket med annen dialekt , / språkbakgrunn eksempelvis luleog sørsamisk .
Ođđa áiggis leat boahtán sirddolaččat fylkii main leat eará suopmanat , / gielladuogážat omd. julev- ja lullisápmelaččat .
For Troms fylkeskommunes del menes med samisk språk i denne strategiplanen nordsamisk .
Romssa fylkkasuohkan oaivvilda ahte sámegiella dán strategiijaplánas lea davvisámegiella .
For undervisning i samisk språk i videregående skole gjelder lov om videregående opplæring .
Joatkkaskuvllaid sámegieloahpahus gullá joatkkaskuvllaid oahpahusa lága vuollái .
2.1.5 Lov om stedsnavn Lov av 18. mai 1990 om Stadnamn ( vedlegg 2 ) regulerer hvilke navn som skal brukes på steder som kan kartfestes .
2.1.5 Báikenammaláhka Báikenammaláhka mii lea beaiváduvvon miessemánu 18. b. 1990 ( mielddus 2 ) mearrida nammageavaheami dain báikkiin maid sáhttá kártii bidjat .
Mange steder i Troms har samiske og kvenske navn i bruk i muntlig sammenheng , men ikke skriftlig .
Romssa fylkkas leat máŋgga báikkis sámi dahje suomasogalaččaid namat njálmmálaš anus , muhto eai leat čálalaš anus .
På steder hvor skrivemåte på samisk ikke er fastsatt kan offentlig organ reise navnesak for å få fastsatt skrivemåte ( § 6 ) .
Dain báikkiin main ii leat mearriduvvon sámegiel čállinvuohki sáhttá almmolaš orgána cegget nammaášši vai čállinvuohki mearriduvvo ( § 6 ) .
Dette innebærer i praksis skilt , adresselister o.a. .
Namalassii galbbain , čujuhuslisttuin j.e. .
Når det gjelder fylkeskommunale veier og anlegg og lignende , er det fylkeskommunen som vedtar navn på disse ( § 6 ) .
Go lea sáhka fylkkasuohkana geainnuin ja huksehusain , de fylkkasuohkan ieš mearrida daid namaid ( § 6 ) .
I den senere tid er det igjen blitt vanlig at samer tar i bruk samiske navn , både fornavn og etternavn .
Daid maŋimuš áiggiid leat šaddan dábálaš ahte sápmelaččat atnigohtet sámegiel namaid , sihke ovdanama ja goarggu .
I mange tilfeller inngår da samiske tegn i navnene .
Dávjá leat namain maiddái sámegielbustávat .
2.1.7 Bruk av samiske stedsnavn og personnavn i Troms fylkeskommune Det er et krav at samiske stedsnavn og personnavn skal kunne skrives korrekt av fylkeskommunale virksomheter .
2.1.7 Sámegiel báikenamaid ja namaid geavaheapmi Romssa fylkkasuohkanis Lea gáibádus ahte sámegiel báikenamat ja sámegiel ovdanamat ja goarggut galget čállot riekta fylkkasuohkana doaimmain .
Alle fylkeskommunale virksomheter har ansvar for å aktivt følge opp lov om stadnamn og lov om personnavn .
Buot fylkkasuohkana doaimmain lea ovddasvástádus aktiivvalaččat čuovvolit báikenammalága ja nammalága .
Se kapittel 7.7 om IT-systemer og samiske tegn .
Geahča kapihtal 7.7 IT-vuogádagat ja sámegiel čálamearkkat .
2.2 Fylkeskommunalt plangrunnlag Troms fylkeskommunens politikk i forhold til samisk språk og kultur forutsettes å være i samsvar med nasjonal og internasjonal urfolksrett , samt nasjonal samepolitikk .
2.2 Fylkkasuohkana plánavuođđu Romssa fylkkasuohkana politihkka sámegiela ja sámi kultuvrra ektui galgá heivet oktii álbmotlaš ja riikkaidgaskasaš eamiálbmotrivttiin , ja dábálaš sámepolitihkain .
Det skal tas høyde for dette i all fylkeskommunal planlegging , inkludert intern virksomhetsplanlegging , kompetanseplanlegging m.v. .
Dát galgá váldot vuhtii buot fylkkasuohkana plánain , maiddái siskkáldas doaibmaplánain , gealboplánemiin jnv. .
Hensynet til samisk språk og kulturkompetanse forutsettes integrert i fylkeskommunale planer i samsvar med denne planen .
Eaktuduvvo ahte sámegiela ja sámi kulturgealbbu vuhtiiváldin integrerejuvvo fylkkasuohkana plánaide nugo dán plánas boahtá ovdan .
Informasjonssenteret innehar kompetanse i forhold til samisk språk og samisk kulturkompetanse .
Diehtojuohkinguovddážis lea sámegielmáhttu ja sámi kulturmáhttu .
Fylkesrådsleders kontor innehar kompetanse i forhold til rettslig og politisk grunnlag for fylkeskommunens samepolitikk .
Fylkkaráđijođiheaddji kantuvrras lea gealbu fylkkasuohkana sámepolitihka rievttálaš ja politihkalaš vuođu ektui .
2.2.1 Avtale om samarbeid mellom Sametinget og Troms fylkeskommune Samarbeidsavtale med Sametinget ble første gang inngått i 2002 .
2.2.1 Ovttasbargošiehtadus gaskal Sámedikki ja Romssa fylkkasuohkana Ovttasbargošiehtadus Sámedikkiin dahkkui vuosttaš geardde 2002 .
Avtalen følges opp på årlige samarbeidsmøter og rulleres ved behov .
Šiehtadus mielddisbuktá jahkásaš ovttasbargočoahkkimiid ja ođđa árvvoštallama dárbbu mielde .
I de årlige rapportene skal medtas hovedtrekkene fra arbeidet med samisk språk og samisk kulturkompetanse .
Jahkásaš raporteremis galget leat váldooasit buot bargguin mat leamaš sámegielas ja sámi kulturgealbbus .
Situasjonsbeskrivelse Her beskrives kort situasjonen for samisk språk og samisk kulturkompetanse for den fylkeskommunale organisasjon ved inngangen til 2007 .
Dilálašvuođa čilgehus Dás lea oanehaččat čilgejuvvon sámegiela ja sámi kulturgealbbu dilálašvuohta fylkkasuohkana organisašuvnnas álgogeahčen 2007 .
3.1 Fylkeskommunen og språkreglene 3.1.1 Samisk språkkonsulent Troms fylkeskommune opprettet en stilling som samisk språkkonsulent i mars 2003 .
3.1 Fylkkasuohkan ja giellanjuolggadusat 3.1.1 Giellakonsuleanta Romssa fylkkasuohkan ásahii sámi giellakonsuleantavirggi njukčamánus 2003 .
Navnene ble likestilt i juni 2006 .
Dán buorrindohkkehii Stuorradiggi geassemánus 2006 .
Det offisielle navnet skal brukes på brevhoder , konvolutter , i adresselister med mer .
Almmolaš namma guovtti gillii galgá leat sihke reivviid bajimusaš , reivedovnnjiin , čujuhuslisttuin jnv. .
Det norske navnet står først .
Dárogiel namahus lea álo vuosttažiin .
I løpende tekst brukes navneformen i angjeldende språk .
Oktilaš teavsttain geavahuvvo dat nammahápmi mii lea dan guoskevaš gielas .
Fylkeskommunen endret i 2003 grafisk profil og har siden da benyttet tospråklig logo m.v .
Fylkkasuohkan rievdadii 2003 gráfalaš iešlági ja lea dan rájes geavahan logo mii lea guovtti gillii jnv. .
3.1.3 Skilting og navn på samisk I kapittel 7.4 fremgår plan for skilting som er under gjennomføring , herunder oversikt over hvilke bygg som allerede er skiltet på samisk / har navn på samisk .
3.1.3 Galben ja namahus sámegillii Kapihtal 7.4 ovdanbuktá galbenplána mii lea čađahuvvome , dás vuolábealde namuhuvvo makkár visttit juo leat galbejuvvon sámegillii / main juo lea sámegiel namahus .
Planen revideres årlig på bakgrunn av årlig søknadsrunde og eventuelle endringer i organisering , nye byggeprosjekter m.v. .
Plána dárkkistuvvo jahkásaččat jahkásaš ohcamiid ektui ja muđui go rievdadat organiserema , ođđa huksenprošeavttaid ektui jnv. .
3.1.4 Annonsering Informasjonssenteret har inngått avtale om at alle fylkeskommunale annonser som kunngjøres i Bladet Nordlys også annonseres i avis som skriver på samisk .
3.1.4 Almmuhusat Diehtojuohkinguovddáš lea šiehtadan ahte buot fylkkasuohkana almmuhusat mat almmuhuvvojit Nordlys-aviissas maiddái almmuhuvvojit sámegiel aviissas ( Min Áigi ) .
Utover dette bestemmer den enkelte virksomhet hva som skal annonseres på samisk .
Dán mearrádusa mielde mearrida juohke doaibma mii galgá almmuhuvvot sámegillii .
Se for øvrig kap. 7.5.1. 3.1.5 Fylkeskommunale planer De viktigste fylkeskommunale plandokumenter som for eksempel fylkesplanen , Regionalt utviklingsprogram for Troms , skolekatalogen , Handlingsplan for idrett og friluftsliv i Troms , folkehelseplanen ” Meir liv laga ” og samarbeidsavtalen med Sametinget er oversatt til samisk og finnes i trykket versjon og på nett .
Gč. muđui kap. 7.5.1. 3.1.5 Fylkkasuohkana plánat Deaŧaleamos fylkkasuohkana áššebáhpárat omd. fylkkaplána , Romssa guvllolaš ovddidanprográmma , oahppokataloga , Romssa valáštallan ja olggustallan doaibmaplána áigodahkii 2004-2007 ja álbmotdearvvašvuođa doaibmaplána ” Šaddat buorebut ” ja ovttasbargošiehtadus gaskal Sámedikki ja Romssa fylkkasuohkana leat jorgaluvvon sámegillii ja gávdnojit prentejuvvon hámis ja neahtas .
Fylkeskommunens årsrapporter og de årlige regionale utviklingsprogram er oversatt til samisk og lagt på nett .
Fylkkasuohkana jahkedieđáhus ja jahkásaš guvllolaš ovddidanprográmma leat jorgaluvvon sámegillii ja biddjon nehttii .
I enkelte trykte planer er deler av planen , som særlig omhandler samiske forhold , oversatt til samisk ( både trykt versjon og nett ) .
Muhtin prentejuvvon plánain leat dušše dat oasit jorgaluvvon sámegillii mat erenomážit leat sámi dilálašvuođaid birra ( sihke prentejuvvon hámis ja neahtas ) .
Fylkestingsmeldinger som utarbeides av fylkesrådet skal oversettes til samisk fra og med 2007. 3.1.6 Samisk på fylkeskommunale nettsider Kulturnett Troms har egne samiskspråklige sider , og sidene oppdateres med jevne mellomrom .
Fylkkadiggedieđáhusat maid fylkkaráđđi ráhkada galget jorgaluvvot sámegillii 2007 rájes . 3.1.6 Sámegiella fylkkasuohkana neahttasiidduin Kulturnett Troms-neahttabáikkis leat sierra sámegielsiiddut , ja dáid ođasmahttit dađistaga .
På biblioteknett Troms finnes sider på samisk .
Biblioteknett Troms-neahttabáikkis leat sámegielsiiddut .
Det er også laget en egen kildeveileder for samisk bibliotektjeneste .
Lea maiddái ráhkaduvvon sierra gáldobagadus sámi girjerádjobálvalussii .
Denne er under revisjon .
Dat leat dárkkistuvvome .
Vi har nylig tilsatt prosjektleder for regional samisk bibliotektjeneste med kontorsted på Ája Samisk Senter .
Leat bidjan virgái prošeaktajođiheaddji guvllolaš sámi girjerádjobálvalussii ja su kantursadji lea Ája Sámi Guovddážis .
Nuorraromssas.no er en egen versjon av Ungitroms.no , som er fylkeskommunens viktigste kanal for innspill fra ungdom i Troms .
Nuorraromssas.no lea sierra veršuvdna neahttabáikkis Ungitroms.no mii lea fylkkasuohkana deaŧaleamos gulahallangaskaoapmi Romssa fylkka nuoraid ektui .
Sidene evalueres i 2007 med tanke på et nærmere samarbeid med ( overføring til ) Infonuorra.no .
Siidduid árvvoštallat 2007 vai oažžut lagat ovttasbarggu ( sirdima ) Infonuorra.noneahttabáikkiin .
Det arbeides nå med å få samiskspråklige sider også på fylkeskommunens offisielle nettsted .
Dál bargat oažžut sámegiel siidduid maiddái fylkkasuohkana almmolaš neahttabáikái .
En del oversatte dokumenter ligger der allerede .
Muhtin jorgaluvvon dokumeanttat leat juo almmuhuvvon dain siidduin .
Det er ikke prioritert å ha samiske sider på Intranett .
Eat leat vuos vuoruhan ásahit sámegiel siidduid Intraneahtas .
3.1.7 Samisk språkbruk / språkundersøkelse Troms fylkeskommune har vært omfattet av eksterne språkundersøkelser , men det er ikke gjennomført kartlegging i egen regi .
3.1.7 Sámegiel giellageavahus / giellaiskkadeapmi Romssa fylkkasuohkanis leamaš olgguldas giellaiskkadeamit , muhto eat leat čađahan iskkademiid ieža .
Denne undersøkelsen skal foretas av språkkonsulenten i forhold til følgende institusjoner : sentraladministrasjon , videregående skoler og tannklinikker .
Leat plánen čađahit giellaiskkadeami . Iskkadeami galgá giellakonsuleanta dahkat čuovvovaš ásahusain : guovddášhálddahusas , joatkkaskuvllain ja bátnedivššohagain .
Generelt vet vi at et fåtall ansatte behersker samisk skriftlig .
Oppalaččat diehtit ahte leat hui unnán bargit geat hálddašit sámegiela čálalaččat .
Noen flere behersker samisk muntlig , men det er ikke alltid dette utnyttes i jobbsammenheng .
Eanet olbmot hálddašit sámegiela njálmmálaččat , muhto dán gealbbu eat leat álohii ávkkástallan bargooktavuođain .
Et fåtall ansatte har fått samiskopplæring .
Hui unna oasáš bargiin leat ožžon sámegieloahpu .
Det ble satset relativt mye på dette da fylkeskommunen hadde hånd om spesialisthelsetjenesten .
Ledje biddjon hui ollu návccat dasa dalle go fylkkasuohkanii gulai spesialistadearvvašvuođabálvalus .
Denne muligheten er ikke særlig kunngjort i forhold til de ansatte de siste årene .
Dát vejolašvuohta ii leat dieđihuvvon bargiide daid maŋimuš jagiid .
3.2 Sentraladministrasjonen 3.2.1 Bruk av samisk språk i møter m.v. .
3.2 Guovddášhálddahus 3.2.1 Geavahit sámegiela čoahkkimiin jnv. .
Samisk brukes ikke som møtespråk i Troms fylkeskommune , med unntak for særskilte tilfeller og den årlige samekonferansen , som simultantolkes .
Sámegiella ii geavahuvvo čoahkkingiellan Romssa fylkkasuohkanis , earret erenoamáš oktavuođain ja jahkásaš sámekonferánssas , mii simultandulkojuvvo .
Ingen sakspapirer oversettes til samisk .
Áššebáhpárat eai jorgaluvvo sámegillii .
Ingen politikere har hittil ytret ønske om å bruke samisk som møtespråk og det er derfor ingen etablert møtetolketjeneste .
Ii oktage politihkar leat dássážii sávvan geavahit sámegiela čoahkkingiellan iige danne leat ásahuvvon čoahkkindulkonbálvalus .
3.2.2 Kompetanse i samisk språk og samisk kulturkompetanse Troms fylkeskommune tilsatte i 1994 en egen samekonsulent og påbegynte med det et systematisk arbeid for utvikling av samisk språk og kultur .
3.2.2 Gealbu sámegielas ja sámi kultuvrras Romssa fylkkasuohkanis leamaš sámekonsuleanta 1994 rájes , ja son álggahii systemáhtalaš barggu ovddidit sámegiela ja kultuvrra .
Stillingens ansvarsområde er i dag en del av fylkesrådsleders kontor .
Virggi ovddasvástádussuorgi lea dál oassi fylkkaráđijođiheaddji kantuvrras .
Det har vært gjennomført større og mindre prosjekter med særskilt samisk kompetanse blant de tilsatte .
Leat čađahan stuorát ja unnit prošeavttaid erenomážit sámi gealbbus bargiid várás .
Gjennom et systematisk arbeid siden 1994 er kunnskap og kompetanse om samisk saker og samiske forhold blant de ansatte i sentraladministrasjonen vesentlig styrket .
Systemáhtalaš barggu čađa 1994 rájes lea máhttu ja gealbu sámi áššiin ja sámi dilálašvuođain guovddášhálddahusa bargiid gaskkas nannejuvvon .
Ikke minst har samarbeidsavtalen med Sametinget hatt stor betydning .
Ovttasbargošiehtadusas Sámedikkiin lea leamaš stuorra mearkkašupmi .
Dette er imidlertid et løpende utviklingsarbeid , også på grunn av turnover og utvikling i kompetansebehov .
Dál leat goitge jotkkolaš ovddidanbargu , sihke boađu ja ovdáneami dáfus dárbbašuvvo gealbolokten .
Det er fortsatt betydelig variasjon i de ansattes kompetanse på dette feltet og utfordringen er å utnytte den kompetansen som finnes i det daglige arbeid .
Lea ain stuorra erohus bargiid gealbbus dán suorggis ja hástalus lea bargooktavuođas ávkkástallat dan gealbbu mii áin gávdno .
Ingen søkere har meldt seg på språkkurs i samisk i sentraladministrasjonen .
Ii oktage guovddášhálddahusas leat dieđihan iežas sámegiel giellakursii .
Det er utviklet nye opplæringstilbud ved flere skoler , ca. 100 lærere har tatt etterutdanning og 30 lærere har tatt videreutdanning ( mer enn halvt år ) .
Leat ovddidan ođđa oahpahusfálaldagaid máŋgga joatkkaskuvllas , sullii 100 oahpaheaddji leat váldán fágaerenomáš lassioahpahusa ja sullii 30 oahpaheaddji leat čađahan dahje čađaheamen joatkkaoahpahusa ( eanet go jahkebeale ) .
Så å si alle 1
Measta 1
” Sluttrapport for prosjektet samisk kulturkunnskap på de videregående skolene i Troms .
” Prošeavtta loahpparaporta sámi kulturmáhttu Romssa fylkka joatkkaskuvllain .
Februar 2006 ” .
Guovvamánus 2006 . ”
Se også www.tromsfylke.no/gammen for nærmere informasjon om prosjektet .
Geahča maiddái www.tromsfylke.no/gammen eanet dieđuid prošeavtta birra .
skolene arbeider nå målrettet med integrering av samisk kulturkunnskap på ulike vis .
buot skuvllat barget dál ulbmillaččat integreret sámi kulturmáhtu máŋgga láhkai .
Dette vil fortsette selv om prosjektet er avsluttet .
Bargu joatkašuvvo vaikko prošeakta lea loahpahuvvon .
Prosjektet har vært svært vellykket , men har truffet allmennfaglig studieretning best .
Prošeakta lea hui bures lihkostuvvan , muhto lea heiven buoremusat dábálaš oahpposuorgefágii .
Troms fylkeskommune vil derfor gjennomføre et tilsvarende prosjekt , ” SAFYL ” , rettet mot fag- og yrkesopplæringen , hvor en står ovenfor til dels helt andre problemstillinger enn i ovennevnte prosjekt .
Romssa fylkkasuohkan háliida danne čađahit sullasaš prošeavtta , ” SAFYL ” , njuolgut fága- ja fidnooahpahusa guvlui , gos leat áibbas eará hástalusat go dan bajábeal namuhuvvon prošeavttas .
Prosjektet starter opp medio 2007 .
Prošeakta álggahuvvo gaskkamuttus 2007 .
Kunnskapsløftet stiller nye krav til integrering av samiske emner i undervisningen .
Máhttolokten bidjá ođđa gáibádusaid integreret sámi fáttáid oahpahussii .
3.4 Tannklinikker Med unntak av skilting er det ikke gjennomført systematisk arbeid med samisk språk og kulturkompetanse før i 2006 .
3.4 Bátnedivššohagat Ovdal 2006 ii leat čađahuvvon systemáhtalaš bargu sámegielas ja kulturgealbbus earágo galbenbarggut .
Det ble da gjennomført et dagskurs i samisk kulturkompetanse spesielt designet for tjenesten .
2006 čađahuvvui beaivekursa sámi kulturgealbbus mii lei erenoamážit hábmejuvvon bátnedikšunbálvalussii .
Målet for seminaret var å se på hvordan tannhelsetjenesten skal ivareta den samiske befolkningen i Troms .
Ulbmil seminárain lei geahččat movt bátnedearvvašvuođabálvalus galgá áimmahuššat sámi álbmoga Romssa fylkkas .
Det ble bl.a. sett på erfaringer fra tilsvarende arbeid i Finnmark .
Ea. ea geahčaimet vásáhusaid sullasaš bargguin Finnmárkkus .
Det er planlagt et tilsvarende kurs hvert annet år .
Lea plánejuvvon sullasaš kursa juohke nuppi jagi .
Så langt vi kjenner til har ingen tannklinikker kompetanse i samisk språk og kan ikke behandle henvendelser på samisk muntlig eller skriftlig .
Nu guhkás go mii dovdat ii leat ovttage bátnedivššohagas gealbu sámegielas iige oktage sáhte bálvalit sámegillii ii njálmmálaččat iige čálalaččat .
For oversikt over skilting vises til kapittel 3.1 .
Galbenlistu lea kapihttalis 3.1 .
Det er i hovedsak snakk om at fylkeskommunalt hovedskilt ved innkjøring til tannklinikkene skal skiltes på begge språk .
Leat vuosttažettiin fylkkasuohkana váldogalbbat mat lea bátnedivššohagaid olggobealde mat galget galbejuvvot goappašiid gillii .
Omfang og formål 4.1 Omfang ” Strategiplan for samisk språk og samisk kulturkompetanse ” omfatter all fylkeskommunal virksomhet .
Gustoviidodat ja ulbmil 4.1 Gustoviidodat ” Sámegiela ja sámi kulturgealbbu strategiijaplána ” gusto buot fylkkasuohkana doaimmaide .
Det betyr hele fylkeskommunen med sentraladministrasjonen , videregående skoler , tannklinikker og ansatte på alle nivå , samt politisk nivå .
Dat mearkkaša olles fylkkasuohkana oktan guovddášhálddahusain , joatkkaskuvllaiguin , bátnedivššohagaiguin ja buot bargiiguin buot dásiin .
Det forutsettes at strategiplanen gjøres gjeldende for eventuelle nye oppgaver som legges inn under fylkeskommunen .
Seammás eaktuda fylkkasuohkan ahte strategiijaplána gustogoahtá buot ođđa bargguide mat biddjojit fylkkasuohkana vuollái .
Strategiplanen skal også være retningsgivende for virksomheter / institusjoner som ikke er direkte fylkeskommunale , men mottar fast fylkeskommunalt driftstilskudd .
Strategiijaplána galgá leat láidesteaddjin daidda doaimmaide / ásahusaide mat eai leat njulgestaga fylkkasuohkana doaimmat , muhto mat ožžot bistevaš doaibmaruđaid fylkkasuohkanis .
Tilskuddsmottakere skal gjøres særskilt oppmerksom på dette .
Doarjjavuostáiválddiide galgá dát dieđihuvvot erenoamážit .
4.2 Formål Strategiplanen skal være : • En klargjøring av Troms fylkeskommunens politikk i forhold til : • Bruk av samisk språk • Kompetanse i samisk språk • Kompetanse i samisk kultur
4.2 Ulbmil Sámegiela ja sámi kulturgealbbu strategiijaplána galgá : • Čilget Romssa fylkkasuohkana politihka : • sámegiela geavaheami ektui • fylkkasuohkana sámegielgealbbu ektui • fylkkasuohkana sámi kulturgealbbu ektui
Økonomiske virkemidler 5.1 Statlige tospråklighetsmidler For å oppnå målene i Samelovens språkregler er det etablert en ordning med statlige tospråklighetsmidler .
Ruhtadeapmi 5.1 . Stáhta guovttegielalašvuođaruđat Olahan dihte sámelága giellanjuolggadusaid mihttomeriid juohká stáhta guovttegielalašvuođaruđaid .
Ordningen forvaltes av Sametinget .
Ortnega hálddaša Sámediggi .
Formålet med tospråklighetstilskuddet er å bevare , styrke og fremme bruken av samisk språk i offentlig forvaltning .
Guovttegielalašvuođaruđaid ulbmil leat seailluhit , nannet ja ovddidit sámegiela geavaheami almmolaš ásahusain .
Det er en overordnet målsetting for Sametinget at fylkets forvaltning skal bli tospråklig , slik at samisk- og norsktalende får en likeverdig fylkeskommunal tjenesteyting .
Sámedikki bajitdási mihttomearri lea ahte fylkka hálddašeapmi šaddá guovttegielagin , vai sámegielagat ja dárogielagat ožžot seamma árvosaš bálvalusaid fylkkasuohkanis .
Troms fylkeskommune mottar årlig tospråklighetsmidler fra Sametinget .
Romssa fylkkasuohkan lea jahkásaččat ožžon guovttegielašvuođaruđaid Sámedikkis .
Tilskuddet til Troms fylkeskommune har de siste par årene vært på ca. 1,2 mill. kroner .
Romssa fylkkasuohkan lea maŋimuš jagiid ožžon sullii 1,2 miljon ruvnno .
Sametinget fastsetter årlig vilkår for tildelingen .
Sámediggi mearrida jahkásaččat juolludemiid eavttuid .
Sametingets midler kan nyttes til blant annet kunngjøringer , annonser , oversettelse og trykking av regler , / skjema / planer Internett , skilting , merutgifter med å ha offisielt navn på to språk og opplæringstiltak i samisk språk .
Sámedikki ruhtadeapmi sáhttá geavahuvvot ea.ea. almmuhemiide , almmuhusaide , njuolggadusaid / skoviid / plánaid jorgalemiide ja prentemiidda , Internehttii , galbemiidda , lassigoluide go lea almmolaš namahus guovtti gillii , sámegiela oahpahusbijuide .
Sametingets midler kan ikke nyttes til direkte undervisningsutgifter i videregående opplæring .
Sámedikki ruhtadeamit eai sáhte geavahuvvot njuolgut joatkkaskuvlla oahpahusa oahpahusgoluide .
Den årlige bevilgningen fra fylkestinget har ligget på ca. 670 000 kroner , samt at det settes av 100 000 kroner årlig i personalpolitiske midler .
Fylkkadiggi lea jahkásaččat juolludan sullii 670.000 ruvnno , ja dasa lassin lea jahkásaččat várrejuvvon 100.000 ruvnno bargiidpolitihkalaš ruđain .
Fylkeskommunale midler kan nyttes til både samisk språk og samisk kulturkompetanse .
Fylkkasuohkana ruđat sáhttet geavahuvvot sihke sámegillii ja sámi kulturgelbui .
Det forutsettes også at de ordinære budsjetter i den enkelte virksomhet nyttes til samiske tiltak .
Eaktuduvvo maiddái ahte daid iešguđetge doaimmaid dábálaš bušeahtat geavahuvvojit sámi doaibmabijuide .
Det føres ingen oversikt over utgifter til administrativ kapasitet til arbeidet med samisk språk og samisk kulturkompetanse , men dette er et betydelig arbeidsfelt .
Eat leat ráhkadan oppalašgeahčastaga das man olu hálddahuslaš návccaid geavahit sámegiela ja sámi kulturgealbbu bargui , muhto dát lea hui stuorra bargosuorgi .
Det antas at det samlet medgår minst ett årsverk utover arbeidet til samisk språkkonsulent .
Navdit ahte dat oktiibuot dahká eanetgo ovtta jahkebarggu lassin giellakonsuleantta bargui .
5.3 Forvaltning av midlene Midlene tildeles fylkeskommunale virksomheter etter årlig søknad jfr. kap 5.4 .
5.3 Ruhtahálddašeapmi Ruđat juolluduvvojit fylkkasuohkana doaimmaide jahkásaš ohcama vuođul gč. kap. 5.4 .
Fylkesrådet vedtar den årlige fordelingen av midlene .
Lea fylkkaráđđi mii dahká loahpalaš ruhtamearrádusa .
Fylkesrådet har på denne måten mulighet til å påvirke fylkeskommunens politikk og utvikling hva gjelder samisk språk og kulturkompetanse .
Fylkkaráđis lea dien 12 láhkai vejolašvuohta váikkuhit fylkkasuohkana politihka ja dán láhkai ovddidit sámegiela ja sámi kulturgealbbu .
Forvaltning av midlene , herunder kunngjøring av søknadsfrister og rapportering , gjøres av informasjonssenteret , med samisk språkkonsulent som saksbehandler .
Ruhtahálddašeami , dás ohcanáigemeriid almmuheapmi ja raporteren , hálddaša kulturetáhtta ja giellakonsuleanta lea áššemeannudeaddji .
Rammefordeling for 2007 : Det er tatt hensyn til at Sametingets tildeling skal gå til styrking av samisk tospråklighet , mens fylkeskommunens egne midler kan nyttes til både tospråklighet og samisk kulturkompetanse .
2007 rámmajuohkin : Lea vuhtii váldon ahte Sámedikki juolludeamit galget mannat sámegiela guovttegielašvuođa nannemii , ja fylkkasuohkana ruđat sáhttet geavahuvvot sihke guovttegielalašvuhtii ja sámi kulturgelbui .
Søknader sendes informasjonssenteret v / samisk språkkonsulent .
Njuolggadusaid / skoviid / plánaid / interneahta jorgalusat / prentemat
Søknadsfristen er 14. desember hvert år .
Lassigolut almmolaš namma guovtti gillii
Tildeling vil normalt skje medio februar påfølgende år .
Sámi kulturgealbbu oahpahusbijut ja ávdnasat 338.000
Disponibel ramme har de senere årene vært ca. 2 millioner kroner .
Ruhtahálddašeapmi daid maŋimuš jagiid leamaš sullii 2 miljon ruvnno .
Virksomheter som mottar midler skal levere regnskapsoversikt og rapport over bruken av midler til informasjonssenteret .
Dat ásahusat mat leat ožžon ruđaid galget sáddet rehketdoalu ja raporteret diehtojuohkinguovddážii mo ruđat leat geavahuvvon .
Rapporteringsfrist er 25. januar hvert år .
Raporterenáigemearri lea ođđajagimánu 25. b. juohke jagi .
Virksomheter som mottar midler skal opprette et særskilt prosjektnummer .
Ásahusat mat leat ožžon ruđaid galget ásahit sierra prošeaktanummara .