pere/sami_parallel huggingface dataset:
Det har fra teatrets side, samt Sametinget med flere, vært arbeidet iherdig for å få igangsatt prosjektering av nytt bygg, og teatrets hovedsøknad har blitt behandlet av Sametingets plenum og er oversendt Kulturdepartementet i 2013.
Teáhtera beales, ja dasto Sámedikki ja earáid beales, leat bargan garrasit vai álggahuvvošii ođđa vistti prošekteren, ja teáhtera váldoohcan lea meannuduvvon Sámedikki dievasčoahkkimis ja lea sáddejuvvon Kulturdepartementii 2013:s.
Komiteens flertall beklager at det ikke fra Stortingets og Regjeringens side ikke har vært progresjon i dette arbeidet, dette til tross for at det foretas stor utbygging av norske kulturbygg.
Lávdegotti eanetlohku šálloša go Sámedikki ja Ráđđehusa beales ii leat ovdánan dát bargu, vaikko ollu norgga kulturviesut huksejuvvojit.
Komiteens flertall anmoder Storting og Regjering om å prioritere arbeidet med realisering av nytt bygg for Beaivváš i kommende budsjettbehandling.
Lávdegotti eanetlohku ávžžuha Stuorradikki ja Ráđđehusa vuoruhit barggu ođđa vistti duohtan dahkamiin Beaivvážii boahtte bušeahttameannudeamis.
Merknaden ble fremmet av Ann-Mari Thomassen, NSR.
Mearkkašumi ovddidii Ann-Mari Thomassen, NSR.
Et annet flertall, medlemmene fra Norske samers riksforbund, medlemmene fra Arbeiderpartiets sametingsgruppe, medlemmet fra Árja, medlemmet fra Høyre og medlemmet fra Åarjel-Saemiej Giel fremmet følgende merknad:
Nubbi eanetlohku, Norgga Sámiid Riikasearvvi lahtut, Bargiidbellodaga sámediggejoavkku lahtut, Olgešbellodaga lahttu,
Konsultasjoner
Konsultašuvnnat
Oversikten over konsultasjoner som er gjennomført i 2016 viser at Sametinget har lyktes med å få gjennomslag for sitt syn i størsteparten av konsultasjonene med nasjonale myndigheter.
Geahčastat konsultašuvnnain mat leat čađahuvvon 2016:s čájehit ahte Sámediggi lea lihkostuvvan oažžut doarjaga iežas oainnuide eanaš konsultašuvnnain nationála eiseválddiiguin.
Dette er et godt bevis for at Sametinget er et viktig samisk folkevalgt talerør og premissleverandør for den samiske befolkningen.
Dát duođašta bures ahte Sámediggi lea deaŧalaš sámi álbmotválljen sáhkaguoddi ja eavttuid biddji sámi álbmoga várás.
Dette flertallet er imidlertid ikke tilfreds med at Sametingets konsultasjoner med NVE ikke har ført frem til tilfredsstillende løsninger.
Dát eanetlohku ii leat dattetge duhtavaš go Sámedikki konsultašuvnnat NČE:in eai leat buvttihan dohkálaš čovdosiid.
Temaet i konsultasjonene har vært planlagte småkraftpakker i ulike kommuner.
Konsultašuvnnaid fáddán leat leamaš plánejuvvon smávvafápmobáhkat iešguđege gielddain.
Dette flertallet anser at det ikke har vært gjennomført reelle konsultasjoner så lenge man ikke har konsultert om utfallet i sakene.
Dát eanetlohku oaivvilda ahte eai leat čađahuvvon duohta konsultašuvnnat, nu guhká go eat leat konsulteren áššiid bohtosa hárrái.
Dette flertallet mener dette er beklagelig og ber Storting og Regjering merke seg dette og følge dette opp overfor NVE.
Dát eanetlohku oaivvilda ahte dát lea šállošahtti ja bivdá Stuorradikki ja Ráđđehusa fuomášit dan ja čuovvolit dán NČE guovdu.
Behov for ny budsjettordning for tildeling av midler til Sametinget
Dárbu oažžut ođđa bušeahttaortnega ruđaid juolludeapmái Sámediggái
Ved utarbeidelsen av konsultasjonsavtalen var det enighet mellom regjeringen og Sametinget om at prosedyrer for økonomiske tiltak skulle behandles i en egen prosess.
Konsultašuvdnašiehtadusa ráhkadettiin lei ovttamielalašvuohta ráđđehusa ja Sámedikki gaskka ahte prosedyrat ekonomalaš doaibmabijuide galge meannuduvvot sierra proseassas.
Statlige myndigheter har opprettet en midlertidig ordning med årlige møter mellom Sametinget og Finansdepartementet som etter Sametingets syn ikke oppfyller folkerettens minstestandarder.
Stáhta eiseválddit leat ásahan gaskaboddosaš ortnega jahkásaš čoahkkimiiguin Sámedikki ja Finánsadepartemeantta gaskka, mii Sámedikki oainnu mielde ii ollašuhte álbmotrievtti unnimus standárddaid.
FNs spesialrapportør for urfolks rettigheter har i sin rapport om situasjonen for samene i Finland, Norge og Sverige av 11. januar 2011 påpekt behovet for etablering av konsultasjonsprosedyrer for fastsetting av nødvendige økonomiske rammer til Sametinget.
ON erenoamášdieđiheaddji álgoálbmogiid vuoigatvuođaid hárrái, lea raporttastis sámiid dili birra Suomas, Norggas ja Ruoŧas, beaiváduvvon ođđajagimánu 11. b. 2011 čujuhan ahte lea dárbu ásahit konsultašuvdnaprosedyraid dárbbašlaš ekonomalaš rámmaid mearrideapmái Sámediggái.
I 2015 ble Norge kritisert av FNs komite for bekjempelse av etnisk diskriminering (CERD) nettopp for den økonomiske forskjellsbehandlingen av den norske og den samiske befolkningen.
2015:s cuiggodii ON etnalaš vealaheami vuostálastima lávdegoddi (CERD) Norgga juste dan geažil go norgga ja sámi álbmogat meannuduvvojit erohusain ekonomalaččat.
Sametingets budsjett har en årlig økning, men andelen av statsbudsjettet som bevilges til samiske formål minker stadig sammenliknet med andre samfunnsformål.
Sámedikki bušeahtta lassána jahkásaččat, muhto dat oassi stáhtabušeahtas mii juolluduvvo sámi ulbmiliidda unnu dađistaga go buohtastahttá eará servodatulbmiliiguin.
Behandlingen av statsbudsjettet i stortingsperioden 2013 – 2017 har i særlig grad synliggjort at dette er et aktuelt problem, da man i realiteten har hatt en vesentlig reduksjon i tildeling til sametingets budsjett.
Stáhtabušeahta meannudeapmi stuorradiggeáigodagas 2013 – 2017 lea erenoamážit oainnusmahttán ahte dát lea áigeguovdilis váttisvuohta, go duohtavuođas leat hui ollu unnon juolludusat sámedikki bušehttii.
Dette flertallet understreker derfor viktigheten av å få på plass en ny budsjettordning for tildeling av midler til Sametinget og til samiske formål som ligger innenfor folkerettens minstestandarder.
Dát eanetlohku deattuha danne man deaŧalaš lea oažžut sadjái ođđa bušeahttaortnega ruđaid juolludeapmái Sámediggái ja sámi ulbmiliidda nu ahte dat lea álbmotrievtti unnimus standárddaid siskkobealde.
Bååstede prosjektet – tilbakeføring av samisk kulturarv – har hatt stor prioritet av Sametinget de siste 4 år, og omfatter tilbakeføring av ca 2000 gjenstander fra Norsk folkemuseum i Oslo til de samiske museene.
Bååstede prošeakta – sámi kulturárbbi máhcaheapmi – lea ollu vuoruhuvvon Sámedikkis maŋimuš njeallji jagis, ja máhcaheapmi guoská sullii 2000 dávvirii mat galggašedje máhcahuvvot Oslo Norgga álbmotmuseas sámi museaide.
Tilbakeføringen er godt forankret hos de involverte partene og det er lagt ned mye arbeid i de forberedende fasene av tilbakeføringen.
Máhcaheapmi lea bures fakkastuvvon guoskevaš beliide ja lea biddjojuvvon ollu bargu dávviriid máhcaheami ráhkkaneapmái.
Sametinget har finansiert arbeidet med 1 mill årlig, de siste 3 budsjettårene.
Sámediggi lea ruhtadan barggu 1 miljon ruvnnuin jahkásaččat, maŋimuš golbma bušeahttajagis.
Dette flertallet er likevel skuffet over at Storting og Regjering ikke fram til nå har villet gjøre bevilgninger for å realisere selve tilbakeføringen av gjenstandene.
Dát eanetlohku lea dattetge beahttašuvvan go Stuorradiggi ja Ráđđehus dán rádjai eai leat háliidan juolludit ruđaid ieš dávviriid máhcaheami duohtan dahkamii.
Dette omfatter oppbygging av tilfredsstillende magasin ved de samiske museene og transportering av gjenstandene.
Dás lea sáhka dohkálaš magasiinna huksemis sámi museain ja dávviriid fievrrideamis.
Bååstede har vært en av de høyest prioriterte sakene fra Sametingets side i dialog med Storting og Regjering i inneværende periode.
Bååstede lea leamaš okta bajimužžii vuoruhuvvon áššiin Sámedikki beales dán áigodagas ja leat gulahallan Stuorradikkiin ja Ráđđehusain dan birra.
Dette flertallet anmoder på det sterkeste at dette prioriteres fra Storting og Regjering i kommende budsjettbehandlinger.
Dát eanetlohku ávžžuha garrasit ahte dát vuoruhuvvo Stuorradikki ja Ráđđehusa beales boahtte bušeahttameannudemiin.
Merknaden ble fremmet av Marit Kirsten Anti Gaup, AP.
Mearkkašupmi maid Marit Kirsten Anti Gaup ovddidii, Bb.
Dette flertallet, medlemmene fra Arbeiderpartiets sametingsgruppe (Ap), Árja, Høyre og fra Frp fremmet følgende merknad:
Dát eanetlohku, Bargiidbellodaga sámediggejoavkku (Bb) lahtut, Árja, Olgešbellodaga ja Ovddádusbellodaga lahtut ovddidedje čuovvovaš mearkkašumi:
Sametingets budsjett for 2016 er i følge årsmeldingen underbudsjettert med kr 890 994, samtidig viser det reelle regnskapet for 2016 et underskudd på kr 2 802 529.
Sámedikki 2016 bušeahtta lea jahkedieđáhusa mielde unnit bušeterejuvvon 890 994 ruvnnuin, seammás čájeha duohta rehketdoallu 2016 nammii ahte lea vuolláibáza
Regnskapsmessig underskudd er på kr 3 693 523.
2 802 529 ru. Rehketdoalu dáfus vuolláibáza lea 3 693 523 ru.
Sametingsrådet er ansvarlig for at Sametingets budsjett overholdes.
Sámediggeráđis lea ovddasvástádus das ahte Sámedikki bušeahtta dollojuvvo.
Ved revideringen av budsjettet for 2017 senere i år, må dette underskuddet dekkes inn, noe som medfører reduksjon i driften på alle nivåer i Sametinget.
Bušeahta 2017 reviderema oktavuođas maŋŋelis dán jagi, ferte dát vuolláibáza gokčojuvvot, mii dagaha dan ahte doaibma buot dásiin Sámedikkis unnu.
Sametinget feiler i sine satsingsområder.
Sámediggi dahká boastut iežas áŋgiruššansurggiin.
Det er bare å vise til at innenfor felt som språk, kultur, historie og tradisjoner som går i motsatt retning av det sametinget ønsker og har vedtatt.
Sáhttit dušše čujuhit ahte surggiin nugo giella, kultuvra, historjá ja árbevierut manna nuppe guvlui go maid Sámediggi háliida ja lea mearridan.
Er kanskje ikke Sametinget det rette organet for å ivareta disse satsingsområdene?
Soaitá ahte Sámediggi ii leat rivttes orgána daid áŋgiruššansurggiid goziheamis?
Hvis større og mer robuste kommuner får ansvaret for dette, kanskje de kan gjøre jobben bedre?
Jos stuorát ja eanet gievrras gielddat oččošedje ovddasvástádusa das, soaittášedje dat sáhttit bargat buorebut?
Flere kommuner er sitt ansvar for dette bevisst, det viser de mange samarbeidsavtaler-/erklæringer som sametinget har inngått med kommuner og fylker.
Ollu gielddat dihtet mii lea sin ovddasvástádus, dan čájehit ollu ovttasbargošiehtadusat-/julggaštusat maid Sámediggi lea dahkan gielddaiguin ja fylkkaiguin.
Sametinget behandler kun 40-50 politiske saker hvert år, er det dette vi skal vise til våre samiske velgere?
Sámediggi meannuda dušše 40-50 politihkalaš ášši juohke jagi, lea go dat maid mii galgat čájehit min sámi jienasteddjiide?
Komiteens mindretall ser at det brukes nesten 1/3 av bevilgningene fra staten til å betale politikere og administrasjon, disse pengene kunne kommunene og fylkene selv fått lov til å disponere, til samiske formål, gjerne øremerkede midler.
Lávdegotti unnitlohku oaidná ahte stáhta juolludusain geavahuvvo measta 1/3 oassi máksámušaide politihkkariidda ja hálddahussii, dáid ruđaid livčče gielddat ja fylkkat sáhttán ieža vuoruhit sámi ulbmiliidda, áinnas merkejuvvon ruhtan.
Er det rett at tiltakshaver skal ha kostnader når sametinget drar på befaringer?
Lea go riekta ahte doaibmabidjooamasteaddji galgá máksit goluid dalle go Sámediggi manna geahčademiide?
Sametinget har hittil ikke tatt kostnadene ved disse befaringene.
Sámediggi ii leat dán rádjai máksán goluid dáid geahčademiid oktavuođas.
Innsigelsesretten i arealsaker, innenfor kulturminneloven og plan- og bygningsloven er noe som sametinget har brukt aktivt.
Vuosteháhkorievtti areálaáššiin, kulturmuitolága ja plána- ja huksenlága mielde lea Sámediggi geavahan árjjalaččat.
Komiteens mindretall ser at dette er uheldig og et overgrep mot kommuner, fylker og private, og ønsker å avvikle innsigelsene.
Lávdegotti unnitlohku, oaidná ahte dát lea eahpeoiddolaš ja vearredahku gielddaid, fylkkaid ja priváhta ektui, ja háliida loahpahit vuosteháhkovejolašvuođa.
Komiteens mindretall viser til at innenfor en så unik samisk næring som reindrift, har sametinget hatt liten innflytelse.
Lávdegotti unnitlohku čujuha ahte áidnalunddot sámi ealáhusas nugo boazodoalus, lea Sámedikkis leamaš unnán váikkuhanfápmu.
Det er heller ingen grunn til at sametinget skal ha dette.
Eai ge leat makkárge ákkat ahte Sámedikkis galggašii leat váikkuhanfápmu.
Det har fungert - og fungerer veldig godt at LMD og NRL har ansvaret for reindrift.
Dat go EBD:s ja NBR:s lea ovddasvástádus lea doaibman – ja doaibmá hui bures.
ILO- konvensjon 169 blir brukt for å regulere forholdet mellom samer og nordmenn, komiteens mindretall mener at ingen må forskjellsbehandles på bakgrunn av språk eller etnisitet.
ILO-konvenšuvdna 169 geavahuvvo reguleret oktavuođa sámiid ja dáččaid gaskka, lávdegotti unnitlohku oaivvilda ahte ii goassige galgga eará láhkai meannudt giela dahje etnisitehta vuođul.
Derfor må Norge tre ut av denne konvensjon.
Danne ferte Norga heaittihit dán konvenšuvnna.
FEFO har mislyktes, over halvparten av Finnmarks innbyggere vil legge ned FEFO, komiteens mindretall støtter dette ønsket og vil overføre eiendommene til kommunene.
FeFo lea eahpelihkostuvvan, badjel bealli Finnmárkku olbmuin háliidit heaittihit FeFo, lávdegotti unnitlohku doarju dán sávaldaga ja áigu sirdit opmodagaid gielddaide.
Forslag 1
Evttohusat:
Komiteens medlem Henrik Olsen, NSR fremmet følgende forslag.
Lávdegotti lahttu Henrik Olsen, NSR ovddida čuovvovaš evttohusa.
Forslaget støttes av komiteens medlemmer i NSR, medlemmene fra Arbeiderpartiets sametingsgruppe, medlemmet fra Árja, medlemmet fra Høyre, medlemmet fra Åarjel-Saemiej Giel og medlemmet fra Frp.
Evttohusa dorjot NSR lahtut, Bargiidbellodaga sámediggejoavkku lahtut, Árja lahttu, Olgešbellodaga lahttu, Åarjel-Saemiej Giel lahttu ja Ovddádusbellodaga lahttu.
Generelle redigeringer:
evttohus Oppalaš divvun:
Del 2 - introduksjon til virksomheten og hovedtall: Det settes inn bilde av Keskitalo II-rådet Larsens råd var kun råd i 22 dager av 2016 og bilde av begge sametingsrådene vil gi et bedre bilde av den politiske styringen i 2016.
oassi - Oahpásnuvvat doaimmain ja váldo-loguiguin: Dasa biddjojuvvo Keskitalo II-ráđi govva. Larsena ráđđi doaimmai dušše 22 beaivvi 2016:s ja govva goappašiin ráđiin attášii buoret gova politihkalaš stivrejumis 2016:s.
Kap 1 Urfolks rettigeher og internasjonalt arbeid: Bilde byttes ut med et oppdatert bilde fra urfolks/internasjonalt arbeid i 2016.
Kap 1 Álgoálbmot-vuoigatvuođat ja rikkaidgaskasaš bargu: Gova sadjái biddjojuvvo ođđaset govva álgoálbmot/ riikkaidgaskasaš barggus 2016:s.
Antar Sametinget har nyere relevante bilder.
Jáhkkit ahte Sámedikkis leat ođđaset govat.
Kommer tilbake med konkret forslag.
Buktit konkrehta evttohusa maŋŋá
Kap 11 Samarbeidsavtaler: Teksten under bildet er feil.
Kap 11 Ovttasbarošiehtadusat: Teaksta gova vuolde lea boastut.
Sametinget inngikk samarbeidsavtalen med Bodø kommune i 2015.
Sámediggi dagai ovttasbargošiehtadusa Bådådjo suohkaniin 2015:s.
I 2016 ble det inngått samarbeidsavtale med Oslo kommune.
Ovttasbargošiehtadus Oslo gielddain dahkkojuvvui 2016:s.
Det foreslås et bilde fra Oslo Rådhus av daværende president Aili Keskitalo og byrådsleder Raymond Johansen der de signerer avtalen.
Evttohit bidjat gova Oslo ráđđeviesus dalle go daláš presideanta Aili Keskitalo ja gávpotráđđi Raymond Johansen vuolláičáliiga šiehtadusa.
Kap 12.2 Likestilling. Sette inn bilde fra Sapmi Pride.
Kap 12.2 Dásseárvu: Sápmi Pride govva biddjojuvvo dasa.
Kommer tilbake med konkret forslag til bilde.
Buktit maŋŋá konkrehta govvaevttohusa. Lasáhusat
11.2 Lokalt samarbeid
11.2 Báikkálaš ovttasbargu
Tilleggssetning i avnsitt 2:
Lassi cealkagat teakstaoassái 2:
Sametinget har gjennomført drøftingsmøter i Alta om behovet for flere samiskspråklige barnehageplasser i Alta.
Sámediggi lea doallan ságaskuššančoahkkimiid Álttáin dárbbu birra oažžut eanet sámegielat mánáidgárdesajiid Áltái.
Det ble enighet om å følge dette opp i arbeidet med etablering av en samarbeidsavtale med Alta kommune.
Sohppojuvvui ahte dát bargu čuovvoluvvo ovttasbargošiehtadusa ásaheami oktavuođas Álttá suohkaniin.
11.3 Kommunereformen
11.3 Gieldaođastus
Ny siste setning i avsnitt 2: Sametingets grunnleggende prinsipper om kommunereform fremkommer i plenumsvedtakene og Utredning - Kommunereformen og samiske interesser (2015).
Ođđa maŋimuš cealkka teakstaoassái 2: Sámedikki vuođđoprinsihpat gieldaođastusa birra bohtet ovdan dievasčoahkkima mearrádusain ja Čielggadusas – Gieldaođastus ja sámi beroštumit (2015).
12.4 En budsjettpost
12.4 Okta bušeahttapoasta
Forslag om å endre overskriften til «Ny budsjettordning for tildeling av midler til Sametinget», eventuelt bare «Ny budsjettordning for Sametinget».
Evttohit ahte bajilčálus rievdaduvvot leat ná “Ođđa bušeahttaortnet ruđaid juolludeapmái Sámediggái”, vejolaččat dušše “Sámedikki ođđa bušeahttaortnet”.
Begrunnelsen er et forbehold om andre løsninger enn «en budsjettpost».
Ággan lea ahte sáhttet leat eará čovdosat go dušše “okta bušeahttapoasta”.
10.4 Duodji
10.4 Duodji
Ny siste setning i avsnitt 4: «Sametinget og forhandlingspartene ble enige om videreføring av driftstilskuddsordning i duodji med en ramme på 1.7 mill. i 2017.
Ođđa maŋimuš cealkka teakstaoasis 4: “Sámediggi ja šiehtadallanbealit sohpe ahte joatkit duoji doaibmadoarjjaortegiin 1,7 miljon ru rámmain 2017:s.
Kap 1 Urfolks rettigeher og internasjonalt arbeid:
Kap 1 Álgoálbmot-vuoigatvuođat ja rikkaidgaskasaš bargu
Nytt sisteavsnitt:
Ođđa maŋimuš teakstaoassi:
«1.11 Solidaritetsvisitt på Aotearoa/ New Zealand
«1.11 Solidaritehtagalledeapmi Aotearoa/Ođđa Seláddas
Sametingspresident Aili Keskitalo besøkte Aotearoa/ New Zealand 22-30 oktober 2016 sammen med en delegasjon med politisk rådgiver og administrativt ansatte.
Sámedikki presideanta Aili Keskitalo finai Aotearoa/Ođđa Selánddas golggotmánu 22.-30. b. 2016 ovttas delegašuvnnain mas ledje mielde politihkalaš ráđđeaddi ja hálddahusa bargit.
Kunnskap om hvordan Statoils aktivitet påvirker lokalsamfunnene på Aotearoa/ New Zealand er økt, og ikke minst har Sametingets nettverk blant relevante maoriaktører blitt styrket.
Fitnama fáddán lei movt Statoil doaibma váikkkuha báikegottiide lea lassánan, ja erenoamážit lea Sámedikki fierpmádat relevánta maoriaktevrraid gaskkas nannejuvvon.
Dette anses som relevant i lengden fordi maorier og samer har mye til felles og vi har mye vi kan lære av hverandre.»
Dát lea relevánta danne go maoriin ja sámiin lea ollu mii lea oktasaš ja mis lea ollu maid sáhttit oahppat guđet guimmiineamet.”
Kap 3.2 Gode rammevilkår for samiske kunstnere
Kap 3.2 Buori rámmaeavttut sámi dáiddariidda
Delmål 1, andre avsnitt, ny sistelinje:
Oassemihttomearri 1, nubbi teakstaoassi, ođđa maŋimuš linjá:
«Kunstneravtalen for 2016 er styrket med et ekstra seniorstipend på 150.000,-.»
«2016 dáiddáršiehtadus lea nannejuvvon nu ahte lea okta liige seniorstipeanda 150.000 ru.»
Kap 3.2.1 Internasjonal kunstkonferanse
Kap 3.2.1 Riikkaidgaskasaš dáiddakonferánsa
Delmål 2, ny sistelinje:
Oassemihttomearri 2, ođđa maŋimuš linjá:
«Det er også bevilget turnestøtte til flere samiske artister»
«Máŋgga sámi artistii lea maiddái juolluduvvon mátkedoarjja.»
Delmål 3, nytt sisteavsnitt:
Oassemihttomearri 3, ođđa maŋimuš teakstaoassi:
«Sametinget har også bidratt med støtte til at en delegasjon med syv samiske forfattere kunne delta på den første internasjonale urfolkspoesifestivalen i Mexico, i oktober 2016.
«Sámediggi lea maiddái dorjon delegašuvnna mas ledje čieža sámi girječálli vai sáhtte searvat vuosttaš riikkaidgaskasaš álgoálbmotpoesifestiválii Meksikos, golggotmánus 2016.
Representanter for festivalen gjestet også Sametinget og samiske institusjoner i juni 2016.»
Festivála ovddasteaddjit fitne maiddái Sámedikkis ja sámi ásahusain geassemánus 2016.»
Kap 3.3 Samiske kulturinstitusjoner som arena for formidling og opplevelse av samisk kultur
Kap 3.3 Sámi kulturásahusat sámi kultuvrra gaskkustan- ja vásihanarena
Delmål 1, nytt sisteavsnitt:
Oassemihttomearri 1, ođđa maŋimuš teakstaoassi:
«Følgende festivaler mottar fast støtte;
«Čuovvovaš festiválat ožžot fásta doarjaga;
Riddu Riđđu Festviála, Musikkfestivalen i Kautokeino, Markomeannu, Påskefestivalen i Karasjok, Sørsamisk kulturfestival, Julevsáme vahkko – Lulesamisk uke, Samisk uke i Tromsø og Alta Sami festival.»
Riddu Riđđu Festivála, Guovdageainnu musihkkafestivála, Márkomeannu, Kárášjoga beassášfestivála, Máttasámi kulturfestivála, Julevsáme vahkko, Romssa sámi vahkku ja Álttá Sámi festivála.»
Delmål 2, nytt sisteavsnitt:
Oassemihttomearri 2, ođđa maŋimuš teakstaoassi:
«Følgende teaterinstitusjoner mottar fast støtte;
«Čuovvovaš teáhterásahusat ožžot fásta doarjaga;
Beaivváš Sámi -Našunálateáhter, Åarjelhsaemien Teater AS, Tana barneteater.»
Beaivváš Sámi Našunálateáhter, Åarjelhsaemien Teatere AS, Deanu mánáidteáhter.»
«Følgende museer mottar fast støtte;
«Čuovvovaš museat ožžot fásta doarjaga;
Árran Julevsame lulesamisk senter, Saemien Sijte, RidduDuottarMuseat, Tana og Varanger museumssiida, Várdobáiki museum, Senter for nordlige folk AS, Samisk museumslag.
Árran Julevsáme guovdasj, Saemien Sijte, RidduDuottarMuseat, Deanu ja Várjjaga museasiida, Várdobáiki musea, Davviálbmogiid guovddáš OS, Sámi museasearvi.
I tillegg ytes fast støtte til prosjektet Bååstede.»
Dasa lassin addojuvvo fásta doarjja prošektii Bååstede.»
Delmål 4, nytt sisteavsnitt:
Oassemihttomearri 4, ođđa maŋimuš teakstaoassi:
«Følgende samiske kulturhus og kulturformidlingsinstitusjoner mottar fast støtte;
«Čuovvovaš sámi kulturviesut ja kulturgaskkustanásahusat ožžot fásta doarjaga;
Árran lulesamisk senter, Samisk senter for samtidskunst, Senter for nordlige folk AS, Sjøsamisk kompetansesenter, Sijti Jarnge, Várdob áiki, Pitesamisk hus, Samisk hus i Oslo, Lásságámmi, Villmarkscampen i Tollådal – pitesamisk, Saemien Sijte, Altta Sami Siida, Sjeltie – Samisk kulturpark, Vilgesvárre, Tana og Varanger museumssiida, Sjøsamisk tun.»
Árran julevsáme guovdasj, Sámi guovddáš ođđaáiggi dáidaga hárrái, Davviálbmogiid guovddáš OS, Mearrasámi gelbbolašvuođaguovddáš, Sijti Jarnge, Várdobáiki, Bihtánsámi viessu, Oslo Sámi viessu, Lásságámmi, Villmarkscampen i Tollådal – bihtánsámi, Saemien Sijte, Álttá Sámi Siida, Sjeltie – Sámi kulturpárka, Vilgesvárre, Deanu ja Várjjaga museasiida, Mearrasámi šillju.»
Kap 12.2 Likestilling
Kap 12.2 Dásseárvu
Tillegg nytt sisteavsnitt:
Ođđa maŋimuš teakstaoassi:
«Sametinget bevilget i 2016 budsjettet kr 100.000 i driftsstøtte til den nyopprettede organisasjonen Queer Sámit.
«Sámediggi juolludii 2016 bušeahtas 100 000 ru doaibmadoarjjan ođđa ásahuvvon organisašuvdnii Queer Sámit.
Denne bevilgningen ble ikke aktivert da organisasjonens ledelse ga beskjed om at organisasjonen ville bli styrt avviklet.
Dát juolludus ii máksojuvvon danne go organisašuvnna jođiheaddjit adde dieđu ahte organisašuvdna heaittihuvvo.
Sametingsrådet bevilget støtte til gjennomføring av Sápmi pride 2016, som ble arrangert i Guovdageaidnu med stor oppslutning.»
Sámediggeráđđi juolludii doarjaga Sápmi pride 2016 čađaheapmái, mii lágiduvvui Guovdageainnus ja gosa ledje boahtán ollu olbmot.»
Kap 12.3 Fornorskning og forsoning.
Kap 12.3 Dáruiduhttin ja soabaheapmi
Ny sistesetning til avsnitt 1:
Ođđa maŋimuš cealkka teakstaoassái 1:
«Målet med arbeidet er å ta et endelig oppgjør med fornorskningspolitikken, både den historiske og den pågående, og etablere mekanismer for å gjenopprette tillitten mellom samen og norske myndigheter.
«Barggu mihttomearrin lea loahppameannudit dáruiduhttinpolitihka, sihke historjjálaš, ja dan mii dál lea, ja ásahit mekanismmaid maid bokte ođđasis ásahit luohttámuša sámiid ja norgga eiseválddiid gaskka.
Mange av problemene det samiske samfunnet sliter med innenfor helse, næringer, utdanning med mer, kan spores tilbake til den langvarige fornorskningspolitikken som ble innledet rundt 1850, og som fremdeles pågår i dag.
Ollu váttisvuođaid maiguin sámi servodat ráhčá dearvvašvuođa, ealáhusaid, oahpu jna oktavuođas, sáhttá guorrat ruovttoluotta guhkes áiggi dáruiduhttinpolitihkkii mii álggahuvvui birrasii 1850, ja ain dál gávdno.
Et endelig oppgjør med denne politikken vil være legende for det samiske samfunnet, og bidra til nytt løft»
Dán politihka loahppameannudeapmi livččii dego dálkkas sámi servodahkii, ja buvttášii ođđa loktema.»
«Sametingsrådet fremmet til desemberplenumet redegjørelse om Sannhets- og forsoningsarbeid, med forslag til videre arbeid med og etablering av mekanismer for å handtere og sannhetsarbeid knyttet til den historiske og pågående fornorskningspolitikken.
«Sámediggeráđđi ovddidii juovlamánu dievasčoahkkimii čilgehusa Duohtavuođa- ja soabahanbarggu birra, mas evttohuvvui joatkit barggu ja ásahit mekanismmaid movt meannudit ja soabahanbarggu mii čatnasa historjjálaš ja otnáš dáruiduhttinpolitihkkii.
Redegjørelsen ble lagt fram, men ikke endelig drøftet av plenum.
Čilgehus ovddiduvvui, muhto ii loahpalaččat guorahallojuvvon dievasčoahkkimis.
Et tilsvarende arbeid om sannhetsarbeid er også initiert av det sametingene på svensk og finsk side»
Sullasaš soabahanbarggu leat álggahan maiddái sámedikkit Ruoŧa ja Suoma bealde.»
Kap 13 Politisk nivå
Kap 13 Politihkalaš dássi
Nytt avsnitt 2
Ođđa teakstaoassi 2
Under plenum i desember 2016 ble det fremmet mistillitsforslag.
Juovlamánu dievasčoahkkimis 2016 ovddiduvvui eahpeluohttámuševttohus.
Dette medførte at Keskitalo II / NSR-rådet måtte gå av.
Dat dagahii ahte Keskitalo II/NSR ráđđi fertii heaitit.
Arbeiderpartiet, Høyre og Arja dannet nytt råd og valgte president fra Arbeiderpartiet.
Bargiidbellodat, Olgešbellodat ja Árja vuođđudedje ođđa ráđi ja válljejedje presideantta Bargiidbellodagas.
I etterkant av konstituering i desember plenum ble det foretatt nye valg av valgkomite, plenumsledelse, fagkomiteer og utvalg.
Vuođđudeami maŋŋá juovlamánu dievasčoahkkimis válljejuvvojedje ođđa válgalávdegoddi, dievasčoahkkinjođihangoddi, fágalávdegottit ja lávdegottit.
Disse valgene ble påklaget og klagen var til behandling ved årskiftet 2016/2017.
Dát válggat váidojuvvojedje ja váidda meannuduvvui jahkemolsumis 2016/2017.
Komiteens tilrådning
Lávdegotti evttohus:
Sametingets plenum - 005/17
Sámedikki dievasčoahkkin - 005/17
Støtte til merknad fra komitéen
Doarjja lávdegotti mearkkašumiide
Samer sørpå v/representant Marie Therese N. Aslaksen støtter merknad 1 og 2 fra komitéen.
Sámit Lulde áirras Marie Therese Nordsletta Aslaksen bokte, doarju lávdegotti mearkkašumiid 1 ja 2
Flyttsamelisten v/representant Per A. Bæhr støtter merknad 1 og 2 fra komitéen.
Johttisámi lista Per A. Bær bokte, doarju lávdegotti mearkkašumiid 1 ja 2.
Behandling av saken påbegynt 09.03.17 kl. 15.00
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 09.03.17 dii. 15.00.
Av 39 representanter var 31 tilstede.
39 áirasis ledje 31 čoahkis.
Forslag 1 ble vedtatt med 30 stemmer mot 1 stemme.
Evttohus 1 mearriduvvui 30 jienain 1 jiena vuostá.
Plan- og finanskomiteens tilrådning ble enstemmig vedtatt.
Plána- ja finánsalávdegotti ráva mearriduvvui ovttajienalaččat.
Jovna Zakarias Dunfjell, saksordfører
Jovna Zakarias Dunfjell
Sametingets årsmelding for 2016 er vedtatt i henhold til vedlegg 1 med vedtatte endringer i plenum.
Sámedikki 2016 jahkedieđáhus lea mearriduvvon mielddus 1 ektui oktan dievasčoahkkima mearriduvvon evttohusaiguin.
Behandling av saken avsluttet 09.03.17 kl. 16.40
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 09.03.17 dii. 16.40
Ášši/Sak 006/17
Ášši 006/17
16/3081
16/3081
24.01.17
24.01.17
SR 049/17
SR 049/17
Oppvekst-, omsorg- og utdanningskomiteen
Bajásšaddan-, fuolahus- ja oahppolávdegoddi
8. – 10.
6. – 7.
Sametinget mener at barnehagepolitikken skal bygge på høy kvalitet i barnehagen.
Sámediggi oaivvilda ahte mánáidgárdepolitihkka galgá vuođđuduvvot alla kvalitehtii mánáidgárddis.
Samtidig er det nødvendig at barnehagetilbudet sees i sammenheng, og som en viktig del av et helhetlig tilbud innenfor opplæring i og på samisk fra barnehage til universitet.
Dasto lea dárbu geahčadit mánáidgárdefálaldaga fárrolagaid, ja deaŧalaš oassin ollislaš fálaldagas oahpahusa oktavuođas sámegielas ja sámegillii mánáidgárddi rájes gitta universitehta rádjai.
Det er viktig at samene selv legger premissene for innhold og kvalitet i barnehagene, gjennom å kunne velge arbeids- og læringsmetoder og utvikling av pedagogisk materiell.
Deaŧalaš lea ahte sámit ieža bidjet eavttuid mánáidgárddiid sisdollui ja kvalitehtii, dan bokte ahte sáhttet válljet bargo- ja oahppanvugiid ja pedagogalaš ávdnasiid ovddideami.
For at en slik strategi skal lykkes, forutsetter det at statlige myndigheter, kommunene og private som barnehageeiere, andre aktører forholder seg til samene som reelle likeverdige partnere i politikkutviklingen.
Dáinna strategiijain lihkostuvvan eaktuda ahte stáhta eiseválddit, gielddat ja priváhta mánáidgárddiid eaiggádat, eará aktevrrat atnet sámiid duođas ovttaárvosaš beallin politihka ovddideamis.
Barnehageloven må bli mer presis i forhold til hva et samisk barnehagetilbud er.
Mánáidgárdeláhka ferte leat dárkil dan ektui mii sámi mánáidgárdefálaldat lea.
Sametinget må gjennom sin barnehagepolitikk arbeide for at samiske barn får en individuell rett til et samisk barnehagetilbud som finansieres gjennom statlige ordninger.
Sámediggi ferte mánáidgárdepolitihkas bokte bargat dan ala ahte sámi mánát oččošedje individuála rievtti sámi mánáidgárdefálaldahkii mii ruhtaduvvo stáhtalaš ortnegiid bokte.
Det må komme frem i loven at samiske barnehager både i og utenfor samiske distrikt skal bygge på samisk språk og kultur.
Lágas ferte boahtit ovdan ahte sámi mánáidgárddit sihke sámi distrivttain ja daid olggobealde galget vuođđuduvvot sámi gillii ja kultuvrii
Rammeplan for barnehagens innhold og oppgaver skal være et styrings- og arbeidsdokument for barnehager med samisktilbud.
Mánáidgárddiid rámmaplána sisdoalus ja doaimmain galgá leat stivren- ja bargodokumeanta mánáidgárddiid várás sámifálaldagain.
Sametinget arbeider for at innholdet i den nye rammeplanen ivaretar samiske barns rettigheter og at samisk barnehagetilbud likestilles med norsk barnehagetilbud.
Sámediggi bargá dan ala ahte ođđa rámmaplána sisdoallu goziha sámi mánáid vuoigatvuođaid ja ahte sámi mánáidgárdefálaldat lea ovttaárvosaš dáža mánáidgárdefálaldagain.
Det må komme frem i verdigrunnlaget at innholdet i samiske barnehagetilbud bygges på samiske verdier, normer, tradisjoner, levesett, kultur og språk, slik at barnas samiske identitet blir styrket.
Árvovuođus ferte boahtit ovdan ahte sámi mánáidgárdefálaldaga sisdoallu vuođđuduvvo sámi árvvuide, norpmaide, árbevieruide, eallinvuohkái, kultuvrii ja gillii, nu ahte mánáid sámi identitehta nanosmahttojuvvo
Sametinget mener at rammeplanen som nå er ute til høring må endres, for å også imøtekomme samiske barn og det samiske samfunnets utfordringer nå og i framtiden.
Sámediggi oaivvilda ahte rámmaplána mii dál lea gulaskuddamis rievdaduvvo, maiddái sámi mánáid ja sámi servodaga hástalusaid dustema várás dál ja boahtteáiggis.
Hvis dette ikke lykkes krever Sametinget at det skal utarbeides en egen samisk rammeplan for barnehager.
Jos dáinna eat lihkostuva, de gáibida Sámediggi ahte galgá ráhkaduvvot sierra sámi rámmaplána mánáidgárddiid várás.
Dette for å sikre at samiske barn får et likeverdig barnehagetilbud på lik linje med øvrige barn i Norge.
Danne vai sámi mánáide sihkkarastojuvvo ovttaárvosaš mánáidgárdefálaldat seamma dásis go mánáin muđui Norggas lea.
Et fullverdig samisk barnehagetilbud er bygd på samisk språk og kultur.
Ollesárvosaš sámi mánáidgárdefálaldat lea vuođđuduvvon sámi gillii ja kultuvrii.
Samiske barns rettigheter er nedfelt i FNs konvensjon om barnets rettigheter artikkel 30, ILO konvensjonen om urfolks rettigheter, Grunnloven §108 og Lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold (Sameloven).
Sámi mánáid rievttit leat nannejuvvon ON’ konvenšuvdna máná vuoigatvuođaid birra 30. artihkkalis, ILO konvenšuvnnas álgoálbmogiid vuoigatvuođaid birra, Vuođđolágas § 108 ja Lágas Sámedikki ja eará sámi riektediliid birra (Sámeláhka).
NOU 2016:18 Váibmogiella foreslår at en større andel ressurser må brukes til tiltak direkte knyttet til samiskspråklig barnehagetilbud, og særlig rettes mot kommuner der det er få samiske barn.
NAČ:s 2016:18 Váibmogiella evttohuvvo ahte ferte geavahit eanet resurssaid doaibmabijuide mat njuolga čatnasit sámegielat mánáidgárdefálaldahkii, ja erenoamážit gielddaid ektui gos leat unnán sámi mánát.
I kommuner med mange samiske barn, bør det i større grad forventes at samiske barnehagetilbud er en del av kommunens ordinære barnehagetilbud.
Ferte eanet vuordit ahte gielddain gos leat ollu sámi mánát, lea sámi mánáidgárdefálaldat oassi gieldda dábálaš mánáidgárdefálaldagas.
Her vil det dermed ikke medføre særlige ekstra utgifter knyttet til at deler av barnehagetilbudet skal være samiskspråklige.
Danne doppe eai šatta ge nu ollu liigegolut dan ektui ahte oassi mánáidgárdefálaldagas lea sámegielat.
I kommuner der det er få samiske barn, vil kommunen i større grad få merutgifter knyttet til å tilby samiskspråklig barnehagetilbud.
Gielddat main leat unnán sámi mánát, ožžot stuorát liigegoluid sámegielat mánáidgárdefálaldaga geažil.
Disse kommunene må prioriteres når sametinget tildeler tilskudd til samiske barnehager.
Dáid gielddaid ferte vuoruhit go Sámediggi juohká doarjaga sámi mánáidgárddiide.
Sametinget vil gjøre tilskuddsordningen mer fleksibel.
Sámediggi áigu eanet dávggasmahttit doarjjaortnega.
Sametinget vil gi et behovsprøvd tilskudd over tre år.
Sámediggi áigu addit dárboiskkaduvvon doarjaga golmma jagi badjel.
Sametinget vil arbeide for at barnehager har mer fokus på språk- og kulturarbeid som styrker den samiske identiteten.
Sámediggi áigu bargat dan ala ahte mánáidgárddit eanet fokuserejit giella- ja kulturbarggu mii nanne sámi identitehta.
Sametinget vil sette klare krav til et godt pedagogisk arbeid og legger særlig vekt på barnas samiske språkutvikling.
Sámediggi áigu bidjat čielga gáibádusaid buori pedagogalaš bargui ja deattuhit mánáid sámi giellaovdáneami.
Disse endringene vil komme til syne gjennom Sametingets tilskuddsordning, og vil synliggjøres gjennom budsjettarbeidet.
Dát rievdadusat bohtet oidnosii Sámedikki doarjjaortnega bokte, ja oainnusmahttojuvvojit bušeahttabarggu bokte
Det er en forutsetning for god læring at alle som jobber i barnehager med et samisk tilbud snakker samisk.
Buori oahppamii lea eaktun ahte buohkat geat barget mánáidgárddiin main lea sámi fálaldat hupmet sámegiela.
Det innebærer at ansatte må få tilbud om faglig utvikling og påfyll av kompetanse i samisk språk og samisk tradisjonellarbeid.
Dát mearkkaša ahte bargit fertejit oažžut fálaldaga fágalaš ovdáneapmái ja eambbo gelbbolašvuođa sámi gielas ja sámi árbevirolaš bargguin.
Det forventes dermed at det settes av midler til kompetanseheving og rekrutteringsarbeid.
Danne vurdojuvvo ahte várrejuvvojit ruđat gelbbolašvuođa buorideapmái ja rekrutterenbargui.
Oppvekst-, omsorg- og utdanningskomiteen - 001/17
Bajásšaddan- fuolahus- ja oahppolávdegoddi - 001/17
Oppvekst-, omsorg- og utdanningskomiteens innstilling
ásšaddan-, fuolahus- ja oahppolávdegotti árvalus
Sametingets Oppvekst-, omsorg- og utdanningskomite har behandlet sak 06/17 Samisk barnehagetilbud og Sametingets tilskuddsordning til barnehager.
Sámedikki Bajásšaddan-, fuolahus- ja oahppolávdegoddi lea meannudan ášši 06/17 Sámedikki mánáidgárdefálaldat ja Sámedikki doarjjaortnet mánáidgárddiid várás.
Komiteen mener samiske barnehager er det viktigste samfunnsmessige redskapet for å sikre de samiske språkenes framtid og styrke samiske barns identitet.
Lávdegoddi oaivvilda ahte sámi mánáidgárddit lea deaŧaleamos gaskaoapmin dasa ahte sihkkarastit sámegielaid boahtteáiggi ja nanne sámi mánáid identitehta.
Komiteen har følgende forslag:
Lávdegottis leat čuovvovaš evttohusat:
Forslag fremmet av Arbeiderpartiet (AP) Johan Vasara, Ronny Wilhelmsen, Ragnhild Melleby Aslaksen og Jørn Are Gaski.
Evttohus ovddiduvvon Bargiidbellodaga (BB) Johan Vasara, Ronn y Wilhelmsen, Ragnhild Melleby Aslaksen ja Jørn Are Gaski bokte.
Leirbakken og Fred-René Øvergård Buljo, fra Nordkalottfolket Kjellrun Wilhelmsen og fra Høyre Nils Ante Eira stiller seg bak:
Lávdegotti lahtut Árja Torbjørg Leirbakken ja Fred-René Øvergård Buljo, Nordkalottfolket Kjellrun Wilhelmsen
2. avsnitt, ny siste setning:
2. teakstaoassi, ođđa maŋimus cealkka:
Her må Storting og regjering følge opp gjennom budsjett for å ivareta både samisk språklige områder og de områdene med få samiske barn.
Dás fertejit Stuoradiggi ja ráđđehus bušeahta bokte čuovvolit vai sáhttá vuhtiiváldit sihke sámegielat guovlluid ja guovlluid gos leat unnán sámegielat mánát.
5. avsnitt, siste setning endres til:
5. teakstaoassi, maŋimus cealkka rievdaduvvo dánin:
Disse kommunene må prioriteres når Sametinget får tildelt ekstra midler til samiske barnehager gjennom oppfølging og behandlingen av Váibmogiella i regjering og Storting.
Dát suohkanat fertejit vuoruhuvvot go Sámediggi oažžu liige ruđaid sámi mánáidgárddiide ráđđehusa ja Stuoradikki čuovvoleami ja meannudeami bokte Váibmogiella dieđáhusas.
Forslag fremmet av fra Norske Samers Riksforbund (NSR) Aili Keskitalo, Tor Gunnar Nystad, Sandra Márjá West og Christina Henriksen og Åarjel-Saemiej Gielh Ellinor Marita Jåma:
est ja Christina Henriksen ja Åarjel-Saemiej Gielh Ellinor Marita Jåma bokte:
Erstatter sametingsrådets innstilling:
Boahtá sámediggeráđi árvalusa sadjái:
Sametingets barnehagepolitikk har som mål å skape gode oppvekstsvilkår gjennom samisk barnehagetilbud.
Sámedikki mánáidgárdepolitihka ulbmil lea háhkat buriid bajásšaddaneavttuid sámi mánáidgárdefálaldaga bokte.
Sametinget mener samiske opplæringstilbud skal kjennetegnes av høy kvalitet, og grunnlaget skal legges i barnehagen.
Sámediggi oaivvilda ahte sámi oahpahusfálaldaga dovdomearka galgá leat buorre kvalitehta, ja vuođđu galgá biddjot mánáidgárddis.
Samiske barn skal sikres et helhetlig tilbud, fra barnehage, gjennom grunn- og videregående skole og senere på universitet- og høyskolenivå.
Sámi mánát galget sihkkarastojuvvot dievaslaš fálaldaga, mánáidgárddi rájes, čađa vuođđo- ja joatkkaskuvlla ja maŋŋil vel universitehta- ja allaskuvladásis.
Sametingets barnehagepolitikk skal vektlegge samenes rett til å velge arbeids- og læringsmetoder og til å utvikle pedagogisk materiell, for å selv legge premissene for innhold av høy kvalitet i barnehagene.
Sámedikki mánáidgárdepolitihkka galgá deattuhit sámiid rievtti válljet bargo- ja oahppanmetodaid ja buvttadit pedagogalaš materiálaid, vai ieš beassá bidjat eavttuid sisdollui mas lea buorre kvalitehta mánáidgárddiide.
Samiske barns rett til samisk barnehagetilbud skal alltid gå foran, og Sametinget skal støtte opp om samiske barnehagetilbud, uavhengig av barnehageeier, for å sikre at samiske barns rettigheter ivaretas.
Sámi mánáid riekti sámi mánáidgárdefálaldahkii galgá álo leat vuosttašvuoruheapmi, ja Sámediggi galgá doarjut sámi mánáidgárdefálaldaga, gii ihkinassii de eaiggáda mánáidgárddi, sihkkarastindihte ahte sámi mánáid vuoigatvuođat vuhtiiváldojit.
Disse målene kan utelukkende nås gjennom konstruktivt samarbeid mellom Sametinget, statlige myndigheter, kommuner og private barnehageaktører.
Dáid mihtuid sáhttá dušše konstruktiiva ovttasbarggu bokte olahit, gaskal Sámedikki, stáhta eiseválddiid, suohkaniid ja priváhta mánáidgárdeaktevrraid.
Definisjonen av, og innhold i, et samisk barnehagetilbud må presiseres sterkere i barnehageloven.
Sámi mánáidgárdefálaldaga definišuvnna ja sisdoalu ferte dárkileappot válddahit mánáidgárdelágas.
Gjennom Sametingets barnehagepolitikk skal samiske barn sikres en individuell rett til et samisk barnehagetilbud, og dette tilbudet skal finansieres gjennom statlige ordninger.
Sámedikki mánáidgárdepolitihka bokte galget sámi mánát sihkkarastot individuála dásis rievtti sámi mánáidgárdefálaldahkii, ja dán fálaldaga galget stáhta ortnegat ruhtadit.
Videre må det komme tydeligere fram i loven at samiske barnehager, både i og utenfor samiske språkforvaltningskommuner, skal bygge på samisk språk og kultur.
Viidáset ferte čielgaseappot boahtit ovdan lágas ahte sámi mánáidgárddit, sihke siskkobealde ja olggobealde sámegiela hálddašanguovllu, galget vuođđuduvvot sámi gillii ja kultuvrii.
Sametingets rolle og myndighet i forhold til samiske barnehager må styrkes.
Sámedikki rolla ja váldi sámi mánáidgárddiid ektui ferte nannejuvvot.
Prosessen i forhold til Rammeplanen for barnehagens innhold og oppgaver viser dette.
Proseassa bargguin hábmet Mánáidgárddiid rámmaplána sisdoalus ja doaimmain čájeha dan.
Rammeplan for barnehagens innhold og oppgaver
Mánáidgárddiid rámmaplána sisdoalus ja doaimmain
som styrings- og arbeidsdokument.
galgá leat stivren- ja bargodokumeanta mánáidgárddiid várás.
Sametinget forutsetter at innholdet i den nye rammeplanen ivaretar samiske barns rettigheter og at samiske barnehagetilbud reelt likestilles med norske barnehagetilbud.
Sámediggi eaktuda ahte ođđa rámmaplána sisdoallu goziha sámi mánáid vuoigatvuođaid ja ahte sámi mánáidgárdefálaldat lea ovttaárvosaš dáža mánáidgárdefálaldagain.
Det må framkomme tydelig i Rammeplanen at innholdet i samiske barnehagetilbud skal bygges på samiske verdier, normer, tradisjoner, levesett, kultur og språk, slik at barnas samiske identitet sikres og styrkes.
Árvovuođus ferte boahtit ovdan ahte sámi mánáidgárdefálaldaga sisdoallu vuođđuduvvo sámi árvvuide, norpmaide, árbevieruide, eallinvuohkái, kultuvrii ja gillii, nu ahte mánáid sámi identitehta nanosmahttojuvvo.
Sametinget har foreslått betydelige endringer til rammeplanen, som er ute til høring, med den hensikt å komme samiske barns, og det samiske samfunnets, utfordringer i møte.
Sámediggi lea evttohan mearkkašahtti rievdadusaid rámmaplánas, mii dál lea gulaskuddamis, dainna ulbmiliin ahte dustet sámi mánáid ja sámi servodaga hástalusaid.
Dersom endringsforslagene ignoreres, krever Sametinget at samiske barnehagetilbud skal omfattes av en egen rammeplan, for å sikre et likeverdig barnehagetilbud for samiske barn, som for øvrige barn i Norge.
Jus rievdadusevttohusaid eai váldde vuhtii, de gáibida Sámediggi ahte sámi mánáidgárdefálaldat čielggaduvvo sierra rámmaplánas, sihkkarastindihte ovttaárvosaš mánáidgárdefálaldaga sámi mánáide, seamma dásis go mánáin muđui lea Norggas.
Samiske barns rettigheter beskyttes av FNs konvensjon om barns rettigheter (artikkel 30), ILO-konvensjon nummer 169, Grunnlovens §108, samt Lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold Sameloven).
Sámi mánáid vuoigatvuođaid suddje ON mánáidvuoigatvuođajulggaštus (30. artihkal), ILO-konvenšuvdna 169, Vuođđoláhka 108. § ja Sámediggeláhka ja eará sámi riektedilit (Sámeláhka).
NOU 2016:18 Váibmogiella foreslår å styrke innsatsen for samiske barnehager.
NAČ 2016:18 Váibmogiella evttoha nannet sámi mánáidgárddiid ovddas rahčama.
Sametinget støtter utvalgets syn på at tidlig innsats er viktig for det samiske språkets framtid.
Sámediggi doarju lávdegotti oainnu das ahte árra áŋgiruššan lea dehálaš sámegiela boahtteáigái.
Det er derfor viktig å styrke den helhetlige økonomiske og faglige innsatsen for samiske barnehager.
Danin lea dehálaš buoridit ollislaš ekonomalaš ja fágalaš áŋgiruššama sámi mánáidgárddiide.
Sametinget vil bidra til at barnehager i større grad vektlegger språk- og kulturarbeid som styrker barns samiske identitet.
Sámediggi áigu veahkehit nu ahte mánáidgárddit eanet deattuhit giella- ja kulturbarggu mat nannejit sámi mánáid identitehta.
Sametinget mener barnas samiske språkutvikling må prioriteres, og dette fordrer klare krav til det pedagogiske arbeidet.
Sámedikki mielas ferte vuoruhit mánáid sámi giellaovdáneami, ja das leat čielga gáibádusat pedagogalaš bargui.
Sametinget oppfordrer til bruk av ulike opplæringsmodeller, deriblant språkbadmodeller og språkstimuleringstiltak.
Sámediggi hástala geavahit iešguđetlágan oahpahusmodeallaid, dego giellalávgunmodealla ja giellamovttiidandoaimmaid.
Sametingets tilskudd skal brukes til konkrete tiltak som stimulerer barnas språklæring og som styrker barnas samiske identitet.
Sámedikki doarjja galgá geavahuvvot konkrehta doaibmabijuide mat movttiidahttet mánáid giellaoahpahusa ja mat nannejit mánáid sámi identitehta.
Samiskspråklig pedagogisk personale er en forutsetning for god språklæring.
Sámegielat pedagogalaš bargit leat eaktun buori giellaoahpahussii.
Samiske barnehager skal ha samiskspråklig personale, og det samme gjelder samiske avdelinger i ordinære barnehager.
Sámi mánáidgárddiin galget leat sámegielat bargit, dat seamma guoská sámi ossodagaide dábálaš mánáidgárddiin.
Kontinuerlig tilbud om faglig utvikling og videreutdanning i samisk språk og samisk kultur er viktig for å sikre høy kvalitet på det pedagogiske arbeidet i barnehagene.
Bistevaš fálaldat fágalaš ovdáneamis ja joatkkaoahppu sámegielas ja sámi kultuvrras leat dehálaččat vai sihkkarastá buori dási pedagogalaš barggus mánáidgárddiin.
Komiteen har ikke flere merknader eller forslag og råder Sametinget til å vedta følgende:
Lávdegottis eai leat eanet evttohusat ja rávve Sámedikki mearridit čuovvovaččat:
Sametinget støtter forøvrig sametingsrådets forslag til innstilling.
Sámediggi doarju muđui sámediggeráđi árvalusa.
Sametingets plenum - 006/17
Sámedikki dievasčoahkkin - 006/17
Merknad - NSR - NSR-SáB v/representant Aili Keskitalo, Åarjel-Saemiej-Gielh, Ellinor Marita Jåma, Samer sørpå, Marie Therese N. Aslaksen, Flyttsamelista, Per A. Bæhr
Mearkkašupmi - NSR - NSR-SáB áirras Aili Keskitalo bokte, Åarjel-Saemiej Gïelh, Ellinor Marita Jåma, Sámit Lulde, Marie Therese N. Aslaksen, Johttisápmelaččaid Listu, Per A. Bær
Målsetningen med tilskuddsordningene for samiske barnehager er at samiske barn skal ha tilbud om barnehager som bygger på samisk kultur, og som arbeider aktivt med å styrke og utvikle samisk språk.
Ulbmil sámi mánáidgárddiid doarjjaortnegiin lea ahte sámi mánát galget oažžut mánáidgárdefálaldaga mii lea čadnojuvvon sámi kultuvrii, ja mii bargá aktiivvalaččat nannet ja ovddidit sámi giela.
Når tilskuddsordningene skal revideres er det viktig å ta høyde for mangfoldet i språksituassjonen i ulike områder.
Go doarjjaortnet galgá rievdaduvvot, de lea dehálaš váldit vuhtii gielladili máŋggabealatvuođa mii lea iešguđetge guovlluin.
Samiske barn er en viktig målgruppe for språktiltak.
Sámi mánát leat dehálaš joavku gielladoaimmaide.
På grunn av barns gode evne til å tilegne seg språk, er virkemidler i barnehagesektoren også svært effektiv virkemiddelbruk.
Go mánáin leat buorit návccat oahppat giela, de lea mánaidgárdde doarjjaortnegat hui beaktilis doarjjaortnet.
Evalueringen av Sametingets tilskuddsordning til barnehager og NOU 2016:18 understreker begge viktigheten av barnehagesektoren, og påpeker ressurs- og kompetansebehovet, spesielt i områder der samisk språk er under press.
Sámedikki mánáidgárddi doarjjaortnega evalueren ja NAČ 2016:18 deattuhit resursa- ja gelbbolašvuođadárbbuid, earenoamážit guovlluin gos sámegiella ii leat nanus.
Sametinget mener at behovet for både faglige og økonomiske ressurser i samiske barnehager er stort.
Sámediggi oaivvilda ahte mánáidgárddiin lea stuora dárbu sihke fágalaš ja ekonomalaš resurssaide.
Det er likevel viktig at eventuelle endringer i Sametingets virkemiddelbruk skjer parallelt med en styrking av budsjettområdet.
Lea goitge dehálaš ahte jus Sámedikki doarjjaortnetgeavaheapmi rievdaduvvo, de berre maid bušeahttasuorgi nannejuvvo.
Sametingets virkemidler er viktige bidrag til kvaliteten på samiske barns barnehagetilbud, og en styrking av en virkemiddelordning på bekostning av en annen, vil ikke løfte det totale tilbudet eller kvaliteten.
Sámedikki doarjjaortnet lea dehálaš sámi mánaidgárdefálaldaga kvalitehtii, ja nannet dán doarjjaortnega jus lea bahán eará doarjjaortnegii, de dat ii lokte ollislaš fálaldaga dahje kvalitehta.
Forslag 3 - Representant Aud Marthinsen, Fremskrittspartiet
Evttohus 3 - Áirras Aud Marthinsen, Ovddádusbellodat
Sametinget ønsker at det skal være et mangfold i det pedagogiske innholdet i barnehagetilbudet, og vi stiller oss derfor positive til lese- og skriveopplæring i barnehagene.
Sámediggi háliida ahte mánáidgárdefálaldaga pedagogalaš sisdoalus galgá leat máŋggadáfotvuohta, ja danne mii leat positiiva lohkan- ja čállinoahpahussii mánáidgárddiin.
God grunnbemanning, og en stabil bemanningssituasjon er en forutsetning for gode barnehager.
Buorre vuođđobargoveahka, ja bissovaš bargiiddilli lea eaktun buori mánáidgárddiide.
For å styrke mangfoldet og valgfriheten må offentlige og private barnehager gis reell likebehandling.
Nannen dihtii máŋggabealatvuođa ja válljenfriijavuođa ferte almmolaš ja priváhta mánáidgárddiid gieđahallat duohta dásseárvosažžan.
Sametinget anser norsk og samisk som likeverdige språk.
Sámediggi atná dárogiela ja sámegiela dásseárvosaš giellan.
Likevel er det en forutsetning for en nasjon at folket har en felles språklig plattform.
Dattetge lea našuvdnii eaktun dat ahte álbmogis lea oktasaš gielalaš vuođđu.
Norsk må derfor være hovedspråk i den norske skolen og barnehagen.
Danne ferte dárogiella leat váldogiellan Norgga skuvllas ja mánáidgárddis.
Opplæring i samisk i barnehagen må av praktiske og økonomiske årsaker skje på steder der barnegrunnlaget er til stede. I offentlige eller private barnehager.
Sámegieloahpahus mánáidgárddis ferte geavatlaš ja ekonomalaš sivaid geažil dáhpáhuvvat dakkár sajiin gos leat doarvái mánát, almmolaš dahje priváhta mánáidgárddiin.