pere/sami_parallel huggingface dataset:
Samtidig er produksjonskapasiteten til de to gjenværende anleggene økt betydelig .
Seammás leat dan guokte báhcán rusttega buvttadannávccat sturron .
Det er i dag ikke rene havgående reketrålere igjen i Troms .
Dál eai leat Romssas šat čielga mearramanni reahkafatnasat .
I mange bygder utgjør kombinasjonsfisket en viktig næringstilpasning , mens de nasjonale rammebetingelsene i liten grad er tilpasset slik drift .
Máŋgga gillái lotnolaš guolásteapmi lea deaŧalaš ealáhusheivehallan , muhto riikkalaš rápmaeavttut leat vánit heivvolaččat dakkár doaimmaide .
Innføring av adgangsbegrensning i stadig flere fiskerier har gitt en omstrukturering av næringen som har konsekvenser for både sysselsetting og bosetting langs kysten .
Eanet ja eanet guolástemiide ráddjejuvvo olbmuid vejolašvuohta searvat , ja dat hábme ealáhusa struktuvrra nu ahte čuohcá sihke bargosajiide ja ássamiidda miehtá mearragátti .
Det er viktig å få reguleringene utformet slik at de stimulerer tilbakeføring av rettigheter til landsdelen .
Deaŧalaš lea reguleremiid hábmet nu ahte buktet vuoigatvuođaid ruovttoluotta riikkaoassái .
Det må arbeides aktivt for å opprettholde og styrke rammebetingelsene for verdiskaping i rekenæringen .
Dárbu lea bargat árjjálaččat vai reahkaealáhusa árvohahkama rápmaeavttut bissot ja nannejuvvojit .
I planperioden må det bli økt verdiskaping basert på råstoffet som nå transitteres gjennom regionen .
Plánaáigodagas ferte árvoháhkan lassánit varasávdnasiid vuođul mat dál dušše fievrriduvvojit guovllu čađa .
Framover er det viktig at fiskeindustrien videreutvikler sine konkurransefortrinn som tilgang på fersk fisk av høy kvalitet .
Go varasávdnasiid kvalitehtas váldojuvvo vára , de lea vejolaš ráhkadit buktagiid maid ovddas mákset buriid hattiid gávpemárkaniin .
4.3.4 Oppdrett Det er et økende behov for settefisk til lakseoppdrett i Troms og Finnmark , og det er i dag underdekning av egenprodusert smolt .
4.3.4 Guollebiebman Romssas ja Finnmárkkus dárbbašit luossabiebmanrusttegat eanet ja eanet veajehiid , ja odne dáppe buvttadit menddo unnán luossaveajehiid .
Samtidig har flere av oppdretterne egne settefiskanlegg som produserer smolt til eget bruk .
Seammás leat máŋgga biebmanrusttegis sierra veajetrusttegat mat buvttadit veajehiid iežaset atnui .
I fylkesplanperioden kan det forventes en restrukturering i oppdrettsnæringen , som innebærer både oppkjøp av konsesjoner og splitting av konsern i mindre enheter .
Jáhkehahtti lea ahte fylkkaplána áigodagas hábmejit guollebiebmanealáhusa struktuvrra ođđasis , mii mielddisbuktá ahte unnit osiide juohkásit gávpesearvvit ja ahte konsešuvnnat mannet gávpegálvun .
Troms har et stort produksjonspotensiale innen oppdrett , og det er store forventninger til utvikling av nye arter som torsk , steinbit , skjell og kråkeboller .
Romssas leat stuorra buvttadanvejolašvuođat guollebiebmamis , ja vuordámušat leat ahte guollebiebmanovdáneapmi buktá ealáhussii ođđa šlájaid , nugo dorski , stáidnára , skálžžuid ja gáranasruittuid .
For enkelte nye arter kreves det tilrettelegging med hensyn til distribusjon og omsetning .
Hástalus lea ceahkkádit ja gávppáiduhttit dutkanbohtosiid , go dat gáibida hirbmat ollu ruhtanávccaid .
Villmarksfisk er et pilotprosjekt for oppdrett av Altevassrøye med et landbasert anlegg .
Meahcceguollebivdu lea pilotprošeakta mas bibmet Álttesjávrirusttegis rávdduid .
Dette er et tiltak som er bygd opp i samarbeid med ulike fag og forskningsmiljø , og er en spennende nyvinning innenfor oppdrettsnæringen .
Dát doaibmabidju lea boahtán johtui sierranas fága- ja dutkanbirrasiid ovttasbarggu geažil , ja dat lea miellagiddevaš ođas guollebiebmanealáhusas .
I planperioden må det være et helhetlig fokus på satsingen innenfor havbruksnæringen i Troms , slik at utviklingsarbeidet får den retning som gagner fylket best .
Romssas ferte plánaáigodagas leat oppalaš čalmmusteapmi mearradoalloealáhussii , nu ahte ovddidanbargguid čađaheapmi lea nu ávkkálaš fylkii go fal vejolaš .
Innsatsområder • Fylkeskommunen må ta en lederrolle for den regionale utvikling av fiskeri- og havbruksnæringen i Troms , og utnytte de fortrinn som finnes i fylket .
Ulbmilsuorggit • Fylkkasuohkan ferte váldit badjelasas jođiheaddji rolla guolástus- ja mearradoalloealáhusa guvllolaš ovddideamis Romssas , ja geavahit fylkka ovdamuniid .
• Det må arbeides for at strukturendringer i fiskeri- og havbruksnæringen fremmer samfunns- og næringsutvikling i fylket , med en fortsatt desentralisert profil .
• Fertet bargat dan badjelii ahte guolástus- ja mearradoalloealáhusa struktuvranuppástusat leat ávkin servodat- ja ealáhusovdáneapmái fylkkas , go lávdadanprofiila joatká .
• Økonomisk virkemiddelinnsats mot fiskeri- og havbruksnæringen må bidra til å sikre regionale mål for utvikling .
• Guolástus- ja mearradoalloealáhusa vástesaš váikkuhangaskaoamit fertejit sihkkarastit guvllolaš ovddidanulbmiliid .
• Kompensasjonsordninger knyttet til areal , ressurs- og produksjonsrettigheter må utredes i planperioden , og konsekvensutredes før innføring .
• Buhtadusortnegat mat čatnasit viidodagaide , resurssaide ja buvttadanvuoigatvuođaide , fertejit čielggaduvvot plánaáigodagas , ja váikkuhusčielggadeapmi , ovdalgo álggahuvvojit .
• Tema som rekruttering , rettigheter og fordeling av disse må gis økt fiskeripolitisk fokus .
• Dakkár fáttát go rekruteren , vuoigatvuođat ja daid juogadeapmi fertejit čalmmustuvvot eambbo guolástuspolitihkas .
• Fiskeindustriens lokalisering må fortsatt være et fortrinn i råstoffmarkedet .
• Guolleindustriija ásaheami vuođđu ferte ain leat báikki lagašvuohta varasguollehivvodagaide .
Rammevilkårene for industrien må styrkes i form av forbedring av råstofftilgang og markedsforhold samt økt verdiskaping av fisk som nå transitteres gjennom fylket .
Industriija rápmaeavttut fertejit nannejuvvot dainna lágiin ahte gávpemárkandilálašvuođat buoriduvvojit ja beassat geahpeduvvo varasguollehivvodagaid , ja ahte varasguolit mat mannet fylkka čađa , muohkaduvvojit fylkkas vai árvu stuorru .
• Det må satses på bruk av fangstmetoder og en fangstbehandling som gir best mulig råstoffkvalitet .
• Eambbo searat biddjojuvvojit bivdovugiide ja sálašmuohkadeapmái mat eanemusat buoridit varasávnnaskvalitehta .
• Arbeidet med tilrettelegging for økt produksjon av settefisk av laks og ørret i Troms må videreføres .
• Joatkit dilálašvuođaid láhčima nu ahte lea vejolaš eambbo buvttadit luossa- ja dápmoveajehiid gilvinguollin Romssas .
• En regional strategi for utvikling av marine arter i oppdrett må utformes .
• Guvllolaš strategiija ferte hábmejuvvot mariidna šlájaid biebmama várás .
Det må arbeides for opprettelse av strategiske selskap eller programmer som bidrar til oppskalering og kommersialisering av nye arter i oppdrett , samt tilrettelegging for systemer for distribusjon og omsetning .
Strategalaš gávpeservviid dahje prográmmaid vuođđudeami badjelii lea dárbu bargat , go dat leat mielde ceahkkádeamen ja gávppáiduhttimin ođđa šlájaid geavaheami guollebiebmamis , ja systemat fertejit heivehuvvot guollebuktagiid fievrrideami ja jođiheami várás .
• Det må arbeides for å redusere areal som flaskehals for den videre utviklingen av oppdrettsnæringen .
• Bargu ferte dahkkojuvvot mii unnida viidodatvátnivuođa , go dat hehtte guollebiebmanealáhusa ovdáneames eambbo .
Muligheter for samlokalisering av ulike arter i oppdrett må utredes , siden dette kan øke produksjonspotensialet og bidra til å redusere båndlagte lokaliteter .
Čielggaduvvot ferte leago vejolaš ovtta báikái bidjat sierralágan náliid biebmanrusttegiid , go dat sáhttá stuorrudit buvttadannávccaid ja leat mielde čoavdimin eará báikkiid .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Det må etableres en omforent nasjonal strategi basert på regionale fortrinn for videre utvikling av fiskeri- og havbruksnæringen , og det må følge virkemidler med strategien ( e ) .
Riikkalaš dási oasáluš • Ásahuvvot ferte earáláhkáiovttastuvvon riikkalaš strategiija , man vuođđun leat guvllolaš ovdamunit guolástus- ja mearradoalloealáhusa ovddideami dáfus , ja váikkuhangaskaoamitge fertejit čuovvut strategiija ) ( id mielde .
• Regelverket må tilpasses nye behov som følge av fokus på kvalitetssikring og sporbarhet .
• Láhkaásahus ferte heivehuvvot ođđa dárbbuide dainnago čalmmusteapmi lea kvalitehtasihkkarastimii ja guorranvejolašvuođaide .
• Fiskeri- og havbruksnæringen er en kompleks næring , og derfor bør virkningene av nye regelverk og virkemidler konsekvensutredes .
• Guolástus- ja mearraealáhus lea kompleksa ealáhus , ja danne berrejit ođđa njuolggadusčoahkiid ja váikkuhangaskaomiid váikkuhusat guorahallojuvvot .
• Det må bli økt regional innflytelse over forvaltningsoppgavene tilknyttet fiskeri- og havbruksnæringen .
• Guovllut fertejit oažžut eambbo válddi váikkuhit daidda hálddašandoaimmaide mat čatnasit guolástus- ja mearradoalloealáhussii .
Forvaltningen av fiskeriene må gi et mest mulig stabilt langtidsutbytte .
• Guolástusaid hálddašeapmi ferte leat nu ahte lea guhkesáigásaš bissovaš gánnáhahttivuohta .
Det må utføres omfattende kartlegging av kyst- og fjordsystemene i forhold til oppvekstområder , gytefelt m.m. for ulike fiskeslag .
• Riddo- ja vuotnasystemaid viiddis kártema lea dárbu čađahit iešguđetlágan guollešlájaid šaddanguovlluid , gođđanbáikkiid jna. dihte .
Strukturering av fiskeflåten må ta distriktsmessige og fiskeripolitiske hensyn .
• Guollefatnasiid struktureren ferte váldit guovlluid ja guollepolitihka vuhtii .
Det må være mulighet for tilfredsstillende lønnsomhet innenfor alle størrelsesgrupper .
Ferte leat vejolaš dohkálaš gánnáhahttivuhtii buot sturrodatjoavkkuid siskkobealde .
Det må arbeides for rekrutteringsmuligheter for ungdom til fiskeryrket .
• Guolástussii ferte bargojuvvot nuoraid rekruterenvejolašvuođaid .
Det må utvikles reguleringsmodeller som gjør det attraktivt å levere fisk av høy kvalitet .
• Dakkár regulerenmállet fertejit ovddiduvvot mat dahket sávahahttin buktit guliid main leat alla kvalitehta .
Regelverket må tilpasses fiskeindustriens behov for jevnere tilgang på råstoff .
• Njuolggadusat fertejit heivehuvvot guolleindustriija dárbbuide oažžut varasávdnasiid jeavddaleappot .
Leveringsplikten for trålerflåten må opprettholdes .
• Troláriid buktingeatnegasvuohta ferte bisuhuvvot .
4.4 Kombinasjons / kulturbaserte næringer Gjennom prosjektet ” Kombinasjonsnæringer langs en fjord ” er det gjort positive erfaringer med tilrettelegging for kombinasjonsnæringer .
4.4 Lotnolas / kulturvuđot ealáhusat ” Kombinasjonsnæringer langs en fjord ” nammasaš prošeavttas leat leamaš positiiva vásáhusat lotnolas ealáhusaid heivehallamis .
Ved å kombinere ulike næringer , kan man oppnå effektiv ressursutnyttelse , samt økt næringsgrunnlag i distriktene .
Go sierralágan ealáhusat kombinerejuvvojit , de lea vejolaš oažžut áigái beaktilis resursageavaheami , ja vel viiddidit guovlluid ealáhusvuođu .
Kulturbaserte næringer utgjør et sammensatt felt 19. Formålet med kulturbasert næringsutvikling er å utvikle levedyktige bedrifter og arbeidsplasser og et element i utvikling av bostedskvaliteter og stedsutvikling lokalt og regionalt .
Kulturvuđot ealáhusat leat seagáš suorgi 19. Kulturvuđot ealáhusovdáneami ulbmil lea ovddidit eallinnávccalaš fitnodagaid ja bargosajiid ja lea oassi ássankvalitehta- ja báikegoddeovdáneamis báikkálaččat ja guvllolaččat .
Viktige kjennetegn ved kulturbasert næringsutvikling er kreativitet , kulturkompetanse og ideer .
Kulturvuđot ealáhusovdáneami deaŧalaš dovdomearkkat leat hutkkáivuohta , kulturgealbu ja fuomášumit .
Kulturbaserte næringsprosjekter befinner seg ofte i en gråsone mellom ulike samfunnsog politikkområder som kultur , næring og distriktsutvikling .
Válddahallan lea vuođđuduvvon kultur-Retur rapport 4/2007-raportta oassái , maid NIFU / STEP lea dahkan Gielda- ja guovlodepartementta ovddas .
Det er derfor relevant å se på i hvilken grad støttesystemet legger til rette for en langsom og gradvis overgang til økonomisk selvstendige og levedyktige bedrifter .
Danne lea áššáigullevaš guorahallat man muddui doarjjavuogádat láhčá dili fitnodagaide gulul ja dađistaga iešheanalaččat ja eallinnávccalaččat birgegoahtit ekonomalaččat .
Innsatsområde • Det må i perioden satses sterkere på tilrettelegging for kombinasjonsnæringer .
Ulbmilsuorggit • Áigodagas lea dárbu eambbo searaid bidjat lotnolas ealáhusaid heivehallamii .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Det må tilrettelegges for kombinasjonsnæringer i distriktet , både gjennom rammebetingelser og virkemidler .
Riikkalaš dási oasáluš • Guovlluin lea dárbu lotnolas ealáhusaide láhčit dilálašvuođaid , sihke rápmaeavttuiguin ja váikkuhangaskaomiiguin .
Kombinasjonsnæringer må bli et satsingsområde i regjeringas småsamfunnssatsing .
Lotnolas ealáhusat fertejit šaddat ulbmilsuorgin ráđđehusa unnaservodatáŋgiruššamis .
4.5 Petroleum I regjeringen Stoltenbergs politiske plattform understrekes det at nordområdene , som et energipolitisk kraftsentrum , er Norges politiske satsingsområde .
4.5 Petroleum Stoltenberga ráđđehusa politihkalaš vuođđu deattuha ahte davveguovllut , energiijapolitihkalaš fápmoguovddážin , leat Norgga politihkalaš áŋgiruššansuorgi .
blir det konstatert at de store ressursene i nord må komme befolkningen til gode .
Davveguovlodieđáhusas 20 boahtá ovdan ahte stuorra resurssat davvin galget boahtit álbmogii buorrin .
Det vil her være avgjørende om landsdelen selv makter å tilrettelegge for nødvendige regionale rammer som bidrar til økonomisk vekst , samfunns- og næringsutvikling .
Mearrideaddjin lea ahte riikkaoassi ieš nákce láhčit dárbbašlaš guvlloláš rápmáid mat váikkuhit ekonomalaš ovdáneapmái , servodat- ja ealáhusovdáneapmái .
Troms fylkeskommune vil bidra til at det innen 2010 foreligger et revidert rammeverktøy og planverktøy som vil få betydning for innholdet av forvaltningsplanen og videre konsekvensutredningsprosesser .
Romssa fylkkasuohkan bargá dan ovdii ahte ovdal 2010 galgá gávdnot dárkkistuvvon rápmagaskaoapmi ja plánagaskaoapmi mii váikkuha hálddašanplána sisdollui ja viidáset váikkuhusčielggadanproseassaide .
Skal petroleumsutviklingen bidra til størst mulig regional og lokal verdiskaping bør det fokuseres på langsiktige og stabile ringvirkninger .
Jus petroleumovdáneapmi galgá buktit stuorámus lági mielde guvllolaš ja báikkálaš árvoháhkama , de fertet čalmmustahttit guhkesáigge ja dássidis lassiváikkuhusaid .
Verdiskapningspotensialet ved drift av anlegg over tid vil være betydelige .
Rusttegiid doaimmaheami árvoháhkanpotensiála áiggi mielde lea mearkkašahtti .
Erfaringer viser at det er i driftsfasen det skapes størst direkte ringvirkninger over tid innen sysselsetting , lokale og regionale leveranser av varer og tjenester , kapitaltilførsel og investeringer .
Vásáhusat čájehit ahte lea doaimmahanmuttos goas áiggi mielde hábmejuvvojit stuorámus njuolggo lassiváikkuhusat bargguiduhttima , báikkálaš ja guvllolaš gálvo- ja bálvaluslágidemiid , kapitálalasihemiid ja investeremiid ektui .
Derfor vil det være viktig å utvikle bedriftsutviklingsprogrammer basert på behov og krav til kvalifikasjoner til leverandører som skal utføre vedlikeholdsoppgaver og modifikasjoner på anlegg under drift .
Danne lea deaŧalaš ovdánahttit fitnodatovddidanprográmmaid mat leat vuođđuduvvon daid lágideddjiid gealbodárbbuide ja - gáibádusaide geat galget fuolahit ja divodit rusttegiid mat leat doaimmas .
Det må også satses på langsiktig lønnsomhet fra petroleumsvirksomheten i de deler av verdikjeden med størst regionale ringvirkninger .
Ferte maiddái vuoruhit petroleumdoaimma guhkesáigge gánnáhahttivuođa dain osiin árvoráiddus main leat stuorámus guvllolaš lassiváikkuhusat .
Dette gjelder både regional utnyttelse av gass til industri og energiformål , regional bruk av petroleum som råstoff samt avledet virksomhet fra olje og gassindustrien .
Dat guoská sihke guvllolaččat ávkkástallat gássa industriijii ja energiijaulbmiliidda , guvllolaččat geavahit petroleuma álgoávnnasin ja oljo- ja gássaindustriija suorggiduvvon doaimmaide .
Næringslivet må satse på områder der landsdelen har et fortrinn slik som oljevernberedskap , overvåking , avfallshåndtering .
Ealáhuseallin ferte vuoruhit daid surggiid main riikkaoasis lea ovdamunni nugo oljosuodjalusgearggusvuohta , bearráigeahččan , doappargieđahallan .
Samarbeidsrelasjoner mellom bedrifter og FoU-miljøer i Nord-Norge og den etablerte norske leverandørindustrien vil være viktig for å kunne satse på etablering av næringsklynger .
Davvi-Norgga fitnodagaid ja DjO-birrasiid ja ásaiduvvon norgga gálvolágideaddjiindustriija ovttasbargooktavuođat leat deaŧalaččat vai sáhttá vuoruhit ealáhusovttastusaid ásaheami .
Her bør det også være en prioritert satsing å legge til rette for etableringer av bedrifter med tyngde i petroleumsindustrien .
Dakko berrešii maiddái vuoruhit nu ahte láhčá dili ásahit fitnodagaid main lea deaddu petroleumindustriijas .
Det bør sikres betingelser som bidrar til at disse etableringene styrker den regionale og lokale næringen som industrimotorer i arbeidet med å utvikle internasjonale konkurransedyktige næringsklynger i landsdelen .
St. dieđáhus 30 ( 2004-2005 ) Muligheter og utfordringer i nord guvllolaš ja báikkálaš ealáhusa ja doibmet dego industriijamohtor barggus ovddidit riikkaidgaskasaš ceavzilis ealáhusovttastusaid riikkaoasis .
Erfaringene fra andre fylker viser at det er ilandføring av gass og driftsfunksjoner for felt som gir muligheter for næringsutvikling .
Eará fylkkaid vásáhusat čájehit ahte gássa gáddáibuktin ja gássabohkanbáikkiid doaibmafunkšuvnnat dat addet vejolašvuođaid ovddidit ealáhusaid .
Det bør opprettholdes og utvikles ny aktivitet der det er etablert virksomhet fra før .
Berrešit bisuhit doaimmaid ja ovddidit ođđa doaimmaid doppe gosa juo leat vuođđuduvvon doaimmat ovddežis .
Fokus må rettes mot petroleumsaktivitet i nordområdene og på norsk og russisk side i Barentshavet .
Čalmmusteapmi ferte leat davveguovlluid petroleumdoaimmaide sihke ruošša ja norgalaš oasis Barentsábis .
En trussel for dette bilde er langvarig stans i letevirksomhet i nord som da vil føre til en nedbygging av kompetansemiljøene .
Dán dili áitta lea davveguovlluin ohcandoaimmaid guhkesáigásaš bissáneapmi , mii dagaha dan ahte máhttobirrasat unnot .
Den mer langsiktige hovedutfordringen for den tradisjonelle leverandørindustrien , spesielt verfts- og ingeniørvirksomheten , blir å tilpasse seg et framtidig marked med nye utbyggingsløsninger og ny teknologi i petroleumsindustrien .
Árbevirolaš lágideaddjiindustriija , erenomážit skiipahuksehat- ja inšenearadoaimmaid , guhkesáigge váldohástalus lea heivehit iežaset boahtteáigge petroleumindustriija gávpemárkaniidda mas leat ođđa huksenčovdosat ja ođđa teknologiija .
Viktige forutsetninger for at petroleumsindustrien skal utvikles til en ny basisnæring i nord er at landsdelen tiltrekker seg nødvendig kompetanse .
Deaŧalaš eavttut dasa ahte petroleumindustriija galgá ovddiduvvot ođđa vuođđoealáhussan davvin lea ahte riikkaoassi geasuha dárbbašlaš gealbbu .
Dette innebærer at det må satses på rekruttering og utdanning både på videregående skole og på høyere utdanning innenfor tekniske fag .
Dat mielddisbuktá ahte ferte vuoruhit oččodeami ja oahpu sihke joatkkaskuvllain ja alit oahppu teknalaš fágain .
Petroleumsaktiviteten i nord – fra Helgeland til Barentshavet , i størst mulig grad må ledes fra nord .
Davvi petroleumdoaimmaid – Helgelánddas Barentsáhpái , fertešii eanemus lági mielde hoidet davvin .
Landsdelen må og skal tilføres beslutnings- og ledelseskompetanse .
Riikkaoassi ferte ja galgá oažžut mearridan- ja jođihangealbbu .
Forvaltningsplanen legger de overordnede rammene for eksisterende og ny virksomhet i havområdet , og det legges til rette for sameksistens mellom næringer som fiskeri , sjøtransport
Hálddašanplána bidjá bajimuš rápmáid dáláš ja ođđa doaimmaide mearrabirrasis , ja dat láhčá dili nu ahte ealáhusat nugo guolásteapmi , mearrajohtolat ja petroleumdoaibma galget searválagaid doaibmat .
Hensikten med planen er å etablere en forvaltning som er helhetlig og økosystembasert .
Plánaáigumuš lea ásahit ollislaš ja ekovuogádatvuođđuduvvon hálddašeami .
Innsatsområder • Petroleumsmiljøene må styrkes i nord .
Ulbmilsuorggit • Petroleumbirrasiid fertejit nannejuvvot davvin .
• Nordnorsk markedsandel i petroleumsvirksomheten må økes gjennom kompetansehevingstiltak og nettverksbygging .
• Davvinorgalaš gávpemárkanoassi petroleumdoaimmas ferte lassánit dainna lágiin ahte máhttodássi buoriduvvo ja fierpmádat huksejuvvo .
• Kompetansebasert næringsvirksomhet i nord må økes gjennom bl.a. industriell utnyttelse av gass .
• Davvin máhttovuđđosaš ealáhusdoaimmat fertejit lassánit ee. gássa industriijalaš ávkinatnimis .
• Infrastruktur må styrkes bl.a. gjennom et distribusjonssystem for gass .
• Infrastruktuvra ferte buoriduvvot ee. gássa distribušuvdnasystema bokte .
• Det må være fokus på prinsippet om bærekraftig utvikling og miljø ved å prioritere tiltak som går på å erstatte eksisterende energiløsninger med gass , spesielt i transportsektoren .
• Čalmmusteapmi ferte leat gánnáhahtti ovdádusa vuođđojurdagii ja birrasii dainna lágiin ahte vuoruhuvvot šaddet doaimmat mat galget gássain buhttet dáláš energiijačovdosiid , erenoamážit fievrrádussuorggis .
• Petroleumsplanen for Troms må revideres .
• Romssa petroleumplána ferte ođasmahttojuvvot .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Letevirksomheten må være på et forutsigbart og jevnt nivå .
Riikkalaš dási oasáluš • Ohcandoaimmaid ferte leat vejolaš ovddalgihtii diehtit , ja dat galget leat jeavddalaččat .
• Den helhetlige forvaltningsplanen for Barentshavet bør ikke føre til letestans , men danne et godt grunnlag for nye tildelinger og større aktivitet i nord .
• Barentsábi oppalaš hálddašanplána ii berrešii bissehit ohcamiid , muhto dasto leat buorre vuođđun ođđa juohkimiidda ja stuorit doaimmaide davvin .
• Det må arbeides for at utnyttelse av petroleumsressursene med tilhørende virksomheter gir ringvirkninger regionalt .
• Lea dárbu bargat vai petroleumsresurssaid geavaheapmi ja dan mielddásaš doaimmat váikkuhit guovlluide .
4.6 Øvrig industri Verksteds- og annen industri opererer i et tøft konkurransemarked , og de store utfordringene framover vil fortsatt være å skape konkurransefortrinn basert på design , kundetilpasning , kvalitetssikring , ny teknologi samt allsidig kompetanse .
4.6 Industriija muđui Divohatindustriija ja eará industriijat barget garra gilvalanmárkanis , ja boahtteáigásaš stuorra hástalus sidjiide lea dahkat gilvalanovdamuniid man vuođđun lea hábmen , áššehasheivehallan , kvalitehtasihkkarastin , ođđa teknologiija ja viiddis máhttu .
Generelt preges denne industrien av små enheter som har begrensede muligheter til å foreta nyskaping og store teknologiinvesteringer .
Oppalaččat dán industriija dovdomearka leat unna oasit main leat ráddjejuvvon vejolašvuođat ođasmahttit ja ruhtadit stuorra teknologiija .
I en situasjon med økende konkurranse både om markeder og arbeidskraft må industrien utnytte tilgjengelig kompetanse hos begge kjønn .
Go dilli šaddá nu ahte gilvu lassána sihke gávpemárkaniid ja bargonávccaid alde , de industriija ferte ávkin geavahit goappašiid sohkabeliid máhtu .
Samtidig som Snøhvitutbyggingen finner sted har den nordnorske verftsindustrien vært preget av konkurser og nedleggelser .
Seammás go leat hukseme Snøhvit-ráhkadusa leat davvinorgga skiipahuksenindustriijas leamaš reastaluvvamat ja heaittiheamit .
I tillegg har verftsindustrien i Sør- Norge nærmest opplevd en boom de senere årene .
Dasa lassin lea Lulli-Norgga skiipahuksenindustriija vásihan allakonjuktiiva áiggiid daid maŋimuš jagiid .
Dette har ført til overkapasitet , små fortjenestemarginer , mindre handlefrihet og tap av kompetanse i bransjen .
Dat lea mielddisbuktán ahte suorggis leat liiggás návccat , unna dietnasat , unnit gávppašanfriddjavuohta ja ahte suorgi lea massán gealbbu .
Utvinning av mineralske ressurser er forholdsvis kraftkrevende og lønnsomheten i næringen avhenger dermed i betydelig grad av kraftprisen , samt konkurranseforhold i det globale
Minerálaresurssaid geavaheapmi gáibida viehka ollu fámuid ja ealáhusa gánnáhahttivuohta sorjá dasto buori muddui fápmohattiin , ja gilvalandilálašvuođain máilmmi gávpemárkanis .
Det er påvist en del lovende forekomster som må utredes i planperioden 21. Arbeidet med ny minerallov er gjenopptatt , og de viktigste gjenstående momentene er forholdet til grunneierne og grunnforvaltningen i samiske områder .
Jáhkkimis buorit gávdnosat leat fuomášuvvon , ja daid lea dárbu čielggadit plánaáigodagas 21. Ođđa minerálalága ráhkadanbargu lea fas álggahuvvon , ja deaŧaleamos báhcán momeanttat leat dat mat gusket sámi guovlluid eananeaiggádiidda ja eanavuođđohálddašeapmái .
Innsatsområde • Det må settes fokus på kompetansehevingstiltak innenfor industrien for å øke verdiskapingen .
Ulbmilsuorggit • Dárbu lea čalmmustit industriija máhttobuorideaddji doaibmabijuide buoridan dihte árvodahkama .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Det må settes fokus på industriens rammebetingelser for å øke verdiskapingen og konkurranseevnen .
Riikkalaš dási oasáluš • Čalmmustit lea dárbu industriija rápmaeavttuide vai buorránit árvodahkan ja gilvalannávccat .
• Lovverket omkring geologiske ressurser bør ivareta de regionale interessene og gi mulighet for en bærekraftig utvikling av sysselsettingen i sektoren .
Geologalaš resurssaid láhkaásahus berrešii vuhtii váldit guvllolaš beroštumiid ja addit suorggis vejolašvuođa bargosajiid lassánit gánnáhahtti láhkai .
IKT vil påvirke alle økonomiske sektorer , og dessuten organisasjonsstrukturer og arbeidsforhold .
IKT váikkuha buot ekonomalaš 21
Utfordringene er hvordan distriktene skal være i takt med IKT-utviklinga , og på den måten legge til rette for at de tar del i veksten på dette området .
Geologalaš fylkkaprográmma bokte leat čuovvovaš gávdnosat dahkkojuvvon : Čuvges ja buhtes kálkageađgi Evenášši / Dielddá rádjeguovllus , čuvges ja buhtes dolomihtta Báhccavuonas , tálka Jáhkonjárggas ja ástageađgi Bearddus .
Forretningsmessig og finansiell tjenesteyting er en sektor som er strategisk viktig for fylket .
Hástalusat leat mo guovllut galget bissot oalgálagaid IKT-ovdánemiin , ja nu maid leat mielde dán suorggi ovdáneamis .
En ytterligere svekkelse av denne sektoren vil kunne få langsiktig negative konsekvenser for næringsutviklingen i fylket .
Jos dát suorggi raššuduvvo ain eambbo , de das sáhttet šaddat guhkesáigásaš váikkuhusat fylkka ealáhusaid ovdáneapmái .
Produkter og tjenester med nytt teknologi- og kunnskapsinnhold må ofte finne sitt marked internasjonalt , da hjemmemarkedet ikke er tilstrekkelig .
Buktagiid ja bálvalusaid ođđa teknologiijain ja máhtuin fertejit dávjá leat riikkaidgaskasaš gávpemárkaniid várás , go riikka siskkáldas gávpemárkanat eai leat doarvái stuorrát .
Utviklingen av nye arbeidsplasser innenfor kunnskapsintensive næringer i distriktene bør stimuleres gjennom å tilby infrastruktur og utviklingsmiljøer til personer med høy kompetanse .
Ođđa bargosajiid ráhkadeapmi guovlluid máhttointensiiva ealáhusaide berre movttiidahttojuvvot dainna lágiin ahte infrastruktuvra ja ovddidanbirrasat fállojuvvojit olbmuide geain leat alit máhttu .
For å realisere potensialet , kreves det en klar visjon om satsing , og at politikere , næringsliv , myndigheter og FoU-miljøer slutter opp om dette og gjør klare prioriteringer . ”
Go dat vejolašvuođat galget geavahuvvot , de gáibiduvvo čielga ulbmilvišuvdna , ja ahte politihkkárat , ealáhusdoaimmat , eiseválddit , DjO-birrasat dorjot dan , ja vuoruhit čielgasit . ”
Bioklynge Nord må videreutvikles som et Norwegian Center of Expertise .
Bioklynge Nord ” ferte viidáset ovddiduvvot vai šaddá ” Norwegian Center of Expertise ” .
4.7.2 Nytenking , entreprenørskap og innovasjon Entreprenørskap fremheves av nåværende regjering22 , som en av de viktigste faktorene for innovasjon og utvikling , og en ønsker å legge til rette for læring av entreprenørskap i hele utdanningsløpet , det vil si fra barnehage til høyskole .
4.7.2 Ođđaárvalusat , fidnohutkan ja ođđahutkan Dálá ráđđehus deattuha ahte fidnohutkan 22 lea okta dain deaŧaleamos fáktoriin ođđahutkamis ja ovdáneamis , ja mii háliidit láhčit dili nu ahte sáhttá oahppat fidnohutkama olles oahpahusmannodagas , mii mearkkaša mánáidgárddis gitta allaskuvlii .
Det skal satses på å styrke nyetableringsgraden i fylket basert på den kompetanse , de muligheter og fortrinn som ligger i regionen .
Fertet vuoruhit nannet ođđaásahangráda fylkkas dan gealbbu , daid vejolašvuođaid ja ovdamuniid vuođul mat leat guovllus .
Et viktig fokusområde i denne satsningen , vil være å få flere unge og kvinner frem som gründere .
Deaŧalaš áŋgiruššansuorgi dán vuoruheamis lea oččodit eanet nuoraid ja nissonolbmuid fidnoálggaheaddjin .
Det må skapes strukturer i form av nettverk og arenaer , for å gi rom for erfaringsutveksling og kompetansebygging for målgruppen næringsog utviklingsarbeidere .
Fertet ráhkadit struktuvrraid nugo fierpmádagaid ja arenaid , vai ulbmiljoavku ealáhus- ja ovddidanbargit besset lonohallat vásáhusaid ja hukset gelbbolašvuođaset .
Innsatsområder • Det må settes fokus på kompetansehevingstiltak innenfor tjenesteytende næringer for å øke verdiskapingen .
Ulbmilsuorggit • Dárbu lea čalmmustit máhttobuoridandoaibmabijuid bálvalusaddi ealáhusain , vai árvoháhkange buorrána .
• Det må arbeides for utvikling innenfor kunnskapsintensiv forretningsmessig tjenesteyting og informasjons- og kommunikasjonsteknologi .
• Dárbu lea bargat dan badjelii ahte lea ovdáneapmi máhttointensiiva gávppálaš bálvalusaddi ealáhusas ja diehtojuohkin- ja kommunikašuvdnateknologiija suorggis .
• Eksisterende høykompetansebaserte næringsklynger og innovasjonssystemer må videreutvikles .
Dán strategiija ulbmil lea čalmmustahttit fidnohutkama sihke oahppomihttun ja oahpahusstrategiijan .
• Ved etablering av nye næringsklynger i Troms skal det legges vekt på nyskapnings- og innovasjonspotensialet .
Om distrikts- og regionalpolitikken ” , mas movttiideapmi fidnohutkamii deattuhuvvo leat guovddáš oassi boaittobeal- ja guovlopolitihkas .
Det legges også vekt på potensialet for samarbeid og nettverk mellom de ulike klyngedannelsene .
Dáláš allamáhttovuđot ealáhusgihput ja hutkansystemat fertejit viiddiduvvot ain eambbo .
• Det må legges til rette for at Tromsø skal beholde og videreutvikle sine forutsetninger for å lykkes med utviklingsarbeidet innen bioteknologi .
Go ođđa ealáhusgihput ásahuvvojit Romssas , de lea dárbu deattuhit ođasmahttin- ja hutkanvejolašvuođaid . Deaddu ferte maid leat máhttogihpuid vejolašvuođas bargat ovttasráđiid ja fierpmádagas .
• MABIT-programmet må videreføres .
MABIT-prográmma ferte joatkit .
• Bioklynge Nord må formaliseres og videreutvikles .
Bioklynge Nord ferte formaliserejuvvot ja viiddiduvvot .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Det må skapes en klar nasjonal visjon om satsing på bioteknologi som følges opp av relevante parter .
Riikkalaš dási oasáluš • Dárbu lea hukset čielga riikkalaš oainnu bioteknologiija áŋgiruššamis , ja oasálaččat berrejit dan čuovvolit .
Jf strategiplan for entreprenørskap ” Se mulighetene og gjør noe med dem ” .
• Váikkuhangaskaoamit fertejit biddjojuvvot vuoruhuvvon bioteknologiijaáŋgiruššamii .
4.8 Reiseliv Veksten innenfor turisme og reiseliv verden over er stor , og det er få næringer som vokser i samme takt .
4.8 Mátkeealáhus Turismmas ja mátkeealáhusas lea stuorra lassáneapmi eaige leat galle ealáhusa mat sturrot seamma jođánit .
Skal reiselivsnæringa i Troms ta del i denne veksten , må næringen ta sikte på en bedre koordinering som kan gi regionen et mer helhetlig reiselivstilbud .
Jus Romssa mátkeealáhus galgá leat mielde dán ovdáneamis , de ferte ealáhus buorebut oktiiheivehuvvot nu ahte guovlu oažžu ollislaš mátkeealáhusfálaldaga .
Reiselivsnæringen i Nord-Norge bør utvikle samarbeid på landsdelsnivå for å få et best mulig markedsføringsapparat .
Davvi-Norgga mátkeealáhus ferte ovttasbargagoahtit riikkaoasi dásis vai márkanfievrrideapmi šaddá nu buorre go vejolaš .
Tromsø er det mest besøkte reiselivsmålet i Troms .
Romssa-gávpot lea Romssa fylkkas dat báiki man eanemus mátkkošteaddjit galledit .
Den største utfordringen ligger i distriktene , hvor det bør utvikles naturbaserte aktivitets - og opplevelsesprodukter som kan rettes mot nisjer i markedene for å skape ny trafikk til Troms .
Stuorámus hástalusat leat boaittobealguovllut , gos ferte ovddidit lundui vuođđuduvvon doaibma- ja vásáhusbuktagiid maid sáhttá fállat erenoamáš surggiide márkanis vai ođđa mátkkošteaddjit galledišgohtet Romssa .
Regionen og landsdelen har gjennom naturgitte og kulturelle fortrinn de beste mulighetene til å videreutvikle en livskraftig natur- og opplevelsesbasert reiselivsnæring .
Guovllus ja riikkaoasis leat sihke luonddu ja kultuvrra dáfus buoremus vejolašvuođat viidáset ovddidit eallinnávccalaš lundui ja vásáhusaide vuođđuduvvon mátkeealáhusa .
Innsatsområder • Det må arbeides for å få til en velfungerende og målrettet organisasjonsmodell på fylkesnivå , samt et landsdelssamarbeid .
Ulbmilsuorggit • Dárbu lea bargat dan badjelii ahte oažžut buresdoaibmi ja ulbmálaš organisašuvdnamálle fylkka dásis , ja riikkaoasseovttasbarggu .
• Ved utvikling av nye produkt må disse være tilpasset markedet .
• Ođđa buktagat mat ráhkaduvvojit , fertejit heivet gávpemárkanii .
Det må særlig satses på utvikling i aktivitetsbaserte produkter , som kan trekke flere turister til Troms .
Erenoamážit lea dárbu bidjat fálaldahkan návccaid olbmuid iežaset searvamii , go dat sáhttá geasuhit eanet turisttaid Romssa fylkii .
Det bør utvikles natur- og kulturbaserte reiselivsprodukter .
Buvttan berrejit dakkár fálaldagat ráhkaduvvot , main luondu ja kultuvra lea oassin .
• Nasjonal turistveg med tilhørende infrastruktur må utvikles .
• ” Nasjonal turistveg ” ja dasa gullevaš infrastruktuvra ferte buoriduvvot .
• Utvikling av tiltak for å øke kvaliteten på reiselivsproduktene i Troms .
• Doaibmabijuid ovddideapmi buoridan dihte mátkkoštanbuktagiid kvalitehta Romssas .
• Bidra til mest mulig målrettet markedsføring , samt evaluering av markedsarbeid .
• Váikkuhit dasa ahte lea nu ulbmálaš mátkevuovdaleapmi go vejolaš , ja vuovdalanbarggu árvvoštallat .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Opprette et nasjonalt målesystem for reiselivets ringvirkninger , med årlig oppdatering .
Riikkalaš dási oasáluš • Ásahit riikkalaš mihtidansystema mátkeealáhusa váikkuhusaid mihtideapmái , mas leat jahkásaš ođasmahttimat .
Hovedtema 3 : Logistikk og infrastruktur
Váldofáddá 3 : Logistihkka ja infrastruktuvra
Det overordna målet er at -
Bajimuš ulbmil lea ahte -
Infrastruktur for transport og telekommunikasjon skal forvaltes og utvikles for å gi samfunns- og næringsliv vilkår for utvikling og markedstilgang på nivå med landets sentrale regioner .
fievrrádusa ja telekommunikašuvnna infrastruktuvra galgá hálddašuvvot ja ovddidit dainna lágiin ahte addá servodat- ja ealáhuseallimii vejolašvuođaid ovdánit ja beassat gávpemárkaniidda ovttadássásažžan riikka guovdilis guovlluiguin .
5.1 Transportinfrastruktur Gjennom behandlingen av de strategiske perspektivene for Nasjonal transportplan 2006-2015 har Troms understreket samferdselens betydning for nærings- og samfunnsutviklingen i regionen .
5.1 Fievrrádusinfrastruktuvra Go Romsa gieđahalai Riikkalaš fievrrádusplána strategalaš perspektiivvaid áigodaga 20062015 várás , de deattuhii ahte johtalus lea deaŧalaš guovllu ealáhus- ja servodatovdáneapmái .
5.1.1 Nordlige transportkorridorer , overordna transportsystem For å ivareta nasjonale interesser og fremme regionalt basert verdiskaping i Nordområdene , må det investeres i nasjonale og internasjonale transportkorridorer .
5.1.1 Davi fievrráduskorriduvrrat , bajimuš fievrrádussystema Riikkalaš beroštumiid dihte ja buoridan dihte davveguovlluid árvoháhkama , de fertejit riikkalaš ja riikkaidgaskasaš fievrráduskorriduvrrat ruhtaduvvot .
Se vedlegg 3 .
Geahča mieldečuvvosa 3 .
Det er viktig å bidra til utvikling og samarbeid knyttet til transport og logistikk knutepunkt i Nordområdene .
Lea deaŧalaš leat mielde ovddideame ja ovttasbargat fievrrádus- ja logistihkkadeaivvadanbáikkiid ektui Davveguovlluin .
Historisk har det alltid vært en handelsveg mellom kysten av kontinentet , Nordsjøen med forgreininger øst og vestover , og videre langs Norskekysten til NordvestRussland . ”
Historjjálaš áiggi lea nannáma mearragáttis vuolgán gávpejohtalusgeainnut Davvemeara rastá , ja johtalusgeainnut leat suorranan nuorttas ja oarjjás , mannan Norgga gátti davás gitta Davveoarje-Ruššii . ”
Nordlige Maritime Korridor ” er et av flere prosjekt som skal utvikle dagens sjøbaserte transportsystem for de samme regionene .
Nordlige Maritime Korridor ” lea máŋgga prošeavttaid logus dakkár mii galgá ovddidit otnáš mearrageavaheaddji fievrridansystemaid seammá guovlluide ávkin .
For Troms er det også svært viktig å sikre transportvegene mot Øst- og Sentral Europa .
Romsii maid lea hirbmat deaŧalaš sihkkarastit fiervrrádusgeainnuid Nuorta- ja Guovddáš-Eurohpái .
Innsatsområde • Nord-Norge og Troms må identifisere de nye transportnettene og legge til rette for satsinger som er i tråd med de strukturer vi vil være avhengige av .
Ulbmilsuorggit • Davvi-Norggas ja Romssas fertejit oaidnit ođđa fievrrádusfierpmádagaid ja lágidit searaid nu ahte heivejit ođđa struktuvrraide main mii šaddat sorját boahtteáiggis .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Troms må være med å sette dagsorden i det internasjonale arbeidet med nordlige transportkorridorer .
Riikkalaš dási oasáluš • Romsa ferte bidjat áššelistui riikkaidgaskasaš barggu man fáddán leat davi fievrráduskorriduvrrat .
Narvik må videreutvikles som knutepunkt for landbaserte transporter basert på bil og bane .
Narviika fertešii eanet huksejuvvot vai sáhttá leat daid fievrridemiid deaivvadanbáikin mat geavahit biillaid ja ruovderaŧi .
Forbindelsene mellom dem må fokuseres .
Daid gaskavuođaid fertet čalmmustit .
- Behovet for miljøvennlig og variert godstransporttilbud gjør det nødvendig å prosjektere en jernbaneforbindelse mellom Tromsø og Ofotbanen .
Dannego dárbu lea birasoahppevaš ja máŋggalágan gálvofievrridanfálaldagaide , de ferte projekteret ruovderaŧŧi mii čatná Romssa ja Ofuohta raŧi oktii .
- Harstad / Narvik lufthavn må utvikles som knutepunkt for lufttransport for gods .
Háršttá / Narviikka girdihámman ferte viiddiduvvot girdifievrrádusgálvvuid deaivvadanbáikin .
- Regularitets- og fremkommelighetstiltak på E- 6 prioriteres , og det må arbeides for at E- 8 får TEN-status og at E- 10 defineres som egen stamvegrute i forhold til prioritering av investeringer .
E- 6 regularitehta- ja johtinvejolašvuođat fertejit vuoruhuvvot ovddimussii , ja dárbu lea bargat dan badjelii ahte E- 8 oažžu TEN-árvvu ja E- 10 čilgejuvvo sierra váldoruvtton ruđaid vuoruheamis .
5.1.2 Regionale transportsystem Det er tatt utgangspunkt i fiskeri- og havbruksnæringens logistikkutfordringer på sjø og land og hvordan koblingspunktene mellom disse transportformer bør være for at næringslivet skal få de beste utviklingsmuligheter .
5.1.2 Guvllolaš fievrrádussystema Árvvoštallama vuođđun lea ahte guolástus- ja mearradoalloealáhusas leat stuorra logistihkkahástalusat mearas ja gáttis , ja dat gažaldat mo dáid fievrridanvugiid gaskasaš deaivvadanbáiki berre leat vai ealáhusat ožžot nu buriid ovdánanvejolašvuođaid go vejolaš .
Investeringer knyttet til næringstransporter skal prioriteres høyt .
Ealáhusaid fievrrideamit galget vuoruhuvvot ovddimussii .
For å kunne bidra til å bevare bosettingsmønsteret i regionen og bedre rammebetingelsene for næringsliv i distriktene , er det av avgjørende betydning at det eksisterende vegnettet opprustes til en definert minstestandard og at vedlikeholdet på dette vegnettet styrkes .
Vai leat mielde bisuheamen guovllu ássanminstara ja buorideamen guovlluid ealáhusaid rápmaeavttuid , de lea deaŧalaš ahte dáláš geainnut buoriduvvojit dihto dássái man heajut geainnut dál leaš , ja ahte daid ortnegisdoallan buoriduvvo .
Innsatsområder / Bidrag fra nasjonalt nivå • Det må etableres effektive feedersystem inn mot knutepunktene Tromsø og Narvik .
Ulbmilsuorggit / Riikkalaš dási oasáluš • Dárbu lea ásahit beaktilis ” feedersystema ” deaivvadanbáikkiide Romsii ja Narviikii .
For sjøtransport vil dette i hovedsak bety tiltak i de største trafikkhavnene og de største fiskerihavnene , på vegsiden må det legges til rette for effektive vegtransporter inn mot knutepunktene .
Mearrafiervrrádusa dáfus dat eanaš mearkkaša ahte leat doaibmabijut stuorimus johtalushámmaniin ja guolástushámmaniin , ja geaidnofievrrideami dáfus dat mearkkaša ahte lea dárbu lágidit njuovžilis geaidnofievrrideami deaivvadanbáikkiide .
Dette vil blant annet innebære at det etableres fast dekke og økt aksellast på en betydelig større andel av fylkesvegnettet , samt rassikring av de viktigste vegstrekningene .
Dat mearkkaša ee. ahte ollu eanet fylkkageainnuide biddjojuvvo čavga geaidnobajáldas ja ahte geaidnofierpmádat buoriduvvo nu ahte guoddá ollu stuorit biilagurpmiid .
• Det må defineres et hovedvegnett for havbruks- og fiskerinæringens behov for uttransport av ferskfisk , der det gis høy prioritet til regularitet og fremkommelighet .
• Dainnago mearradoallo- ja guolástusealáhusain lea dárbu fievrridit varasguliid gávpemárkaniidda , de ferte čilgejuvvot mii daid deaŧaleamos geaidnofierpmádat leat , ja dan regularitehta ja johtingelbbolašvuohta ferte leat deaŧalaš árvvoštallamis .
• Arbeidet med å sikre utsatte vegstrekninger mot stengning på grunn av ras må fortsatt gis høy prioritet .
• Dárbu lea ain návccaid bidjat geaidnogaskkaid sihkkarastinbargguide , vai geainnut bissot rabas .
• Godt fergemateriell , gode fergeforbindelser og godt vintervedlikehold vil bidra til forutsigbarhet og sikkerhet .
• Buorit lahtat ja lahttaoktavuođat ja buorre ortnegisdoallu dálvet dahket geainnuid luohtehahttin ja sihkkarin .
• Eksisterende veger må fortsatt opprustes og vedlikeholdes slik at de holder en standard som ikke medfører fremkommelighetsproblemer vinterstid .
• Dáláš geainnut fertejit buoriduvvot ja dollojuvvot ortnegis , vai leat nu buorit ahte eai heađuš johtalusa dálvet .
På det sekundære vegnettet er det særlig viktig å variere vintervedlikeholdet i samsvar med næringstransportenes døgnog sesongbehov .
Sekundeara geaidnofierpmádagas lea erenoamáš deaŧalaš dálvit doallat geainnuid rabas ja ortnegis ealáhusfievrridemiid jándor- ja áigodatdárbbuid mielde .
• Hurtigruten opprettholdes som et gjennomgående kostnadseffektivt transportsystem .
• Riddoruktu bisuhuvvo fievrridansysteman mii goluid dáfus lea viehka buorre .
5.1.3 Persontransport Det må sikres at persontrafikken til nasjonale sentra , til sentra i nabofylkene og resten av Nordkalotten , kan avvikles på en rasjonell måte .
5.1.3 Olbmuidfievrrádus Dárbu lea sihkkarastit ahte olmmošfievrridemiid leat vejolaš čađahit jearggalaš vuogi mielde riikkalaš guovddážiidda , ránnjáfylkkaide ja muđui Davvikalohttii .
Utfordringene internt i fylket er å styrke kommunikasjonslinjene mellom regionsentra , lokale sentra og omlandet .
Fylkka siskkáldas hástalusat leat nannet kommunikašuvdnalinnjáid guovloguovddážiid , báikkálaš guovddážiid ja birasbáikkiid gaskka .
Innsatsområder • Det skal etableres passasjerterminaler i Tromsø , Harstad og på Skjervøy .
Ulbmilsuorggit • Mátkkošteddjiid terminálat galget ráhkaduvvot Romssas , Háršttás , Finnsnesas ja Skiervvás .
• I byområdene må det satses på å øke kollektivtransportenes andel av personreisene .
• Gávpotguovlluin lea dárbu oažžut kollektiivafievrruide stuorit oasi mátkkošteddjiin .
• I byområdene skal infrastruktur i økende grad finansieres gjennom brukerbetaling .
Gávpotguovlluin infrastruktuvrra galget geavaheaddjit máksit đađistaga eambbo .
• Det må legges til rette for en arealbruk som ikke øker investeringsbehovet i vegsektoren .
Viidodatgeavaheapmi ferte nu lágiduvvot ahte ii šatta stuorit dárbu ruhtadit geainnuid .
• Fly- og båtforbindelsene mellom Sør-Troms / Nordre Nordland og Bodø-Tromsø-Finnmark skal styrkes .
Girdi- ja fanasjohtimat Lulli-Romssa / Davvi-Nordlándda ja Bådåddjo-Romssa-Finnmárkku gaskka fertejit buoriduvvot .
Flytilbudet til Nord-Troms og Bardufoss må forbedres .
Girdemátkefálaldagat Davvi-Romsii ja Beardui fertejit buoriduvvot .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Det må legges til rette for lavere flypriser og et styrket rutetilbud .
Riikkalaš dási oasáluš • Lágiduvvot ferte nu ahte šaddet hálbbit girdimátkelihput ja buoret ruvttofálaldat .
32 Tverrflyforbindelser på Nordkalotten må sikres .
• Rádjerasttideaddji mátkkoštanvejolašvuođat fertejit buoriduvvot Davvikalohtas .
Bidrag fra nasjonalt nivå • De nasjonale rammer til investering i transportnettverket må være av en slik størrelsesorden at nødvendige prosjekter kan gjennomføres , også i distriktene .
Riikkalaš dási oasáluš • Riikkalaš rápmat johtalusfierpmádaga ruhtadeami várás fertejit leat dan mađe stuorrát ahte dárbbašlaš prošeavttaid leat vejolaš čađahit , maiddái guovlluin .
• Den regionale innflytelsen over investeringsmidlene må styrkes for å utvikle og utnytte regionale fortrinn .
• Guvllolaš váldi ruhtadangaskaomiid badjel ferte nannejuvvot vai leat vejolaš ovddidit ja geavahit guvllolaš ovdamuniid .
5.2 Kystovervåkning Økt petroleumsaktivitet utenfor kysten av Nord-Norge og stor økning av oljetransporter med skip fra Nordvest-Russland krever at det etableres en langt mer tilfredsstillende beredskap og sjøkontroll .
5.2 Riddobearráigeahčču Go petroleumdoaibma lea lassánan olggobealde Davvi-Norgga gáttiid , ja go oljuhivvodat lea issorasat lassánan , maid vižžet Davvenuorta-Ruoššas ja fievrridit Norgga gáttiid olggobealde , de lea dárbu ásahit ollu buoret heahteválmmastusa ja mearrabearráigeahču .
Innsatsområder • Styrke samarbeidet med nasjonale og internasjonale aktører for å øke sjøsikkerheten .
Ulbmilsuorggit • Nannet ovttasbarggu riikkalaš ja riikkaidgaskasaš oasálaččaiguin buoridan dihte mearraoadjebasvuođa .
• Styrke nasjonal kunnskap og kompetanse om havområdene og polare forhold .
• Nannet riikkalaš dieđuid ja máhtu áhpeguovlluid ja polarguovlluid dilálašvuođaid birra .
Bidrag fra nasjonalt nivå • Systemer for miljøovervåkning , beredskap og sikkerhet må utvikles for å møte utfordringene .
Riikkalaš dási oasáluš • Dárbu lea ovddidit systemaid birasbearráigehččui , roassogehččui ja oadjebasvuhtii čoavdin dihte hástalusaid .
• ” Barentshavet på skjerm ” må etableres .
• ” Barentshavet på skjerm ” fertet ásahuvvot .
• Gjennom internasjonale fora for miljø og sikkerhet må myndighetene sørge for at skip som trafikkerer norskekysten oppfyller nødvendige krav til standard når det gjelder miljø og sikkerhet .
Birrasa ja sihkkarvuođa riikkaidgaskasaš deaivvadanbáikkiid eiseválddit fertejit geahččat bearrái ahte skiippat mat johtet Norgga gátti , devdet dábálaš gáibádusaid birrasa ja sihkkarvuođa dáfus .
• Utarbeide strategier for norsk havdomene .
Ráhkadit strategiijaid norgalaš áhpeviidodagaid várás .
• Styrke sivil – militært samarbeid for optimal utnyttelse av nasjonale ressurser for overvåkning av norsk havterritorie , / havdomene herunder utnytte kompetanse og kapasitet ved det maritime luftovervåkningssenteret ved Lstn Sørreisa .
Nannet siviila – militeara ovttasbarggu vai buoremus lági mielde geavahuvvojit riikkalaš resurssat norgalaš áhpeguovlluid bearráigehččui , ee. geavahit máhtu ja vejolašvuođaid mat leat maritiibma áibmobearráigeahčču guovddážis Lstn Ráisavuotna .
• Som en del av kystovervåkningen må også værovervåkningen styrkes ved forsert utbygging av en landsdekkende værradarkjede .
Oassin mearrageahčus maid ferte dálkegeahčču buoriduvvot dainna lágiin ahte riikkaviidosaš dálkerádarráidu huksejuvvo johtileamos vuogi mielde .
5.3 Bredbånd - framtidens infrastruktur Staten har overlatt etablering av bredbånd til markedet .
5.3 Govdabáddi – boahtteáiggi infrastruktuvra Stáhta lea bidjan govdabáddeásaheami priváhta gávpemárkanii .
I mangel av statlig ansvar for denne infrastruktursatsingen har Troms fylkeskommune tatt grep for å sikre tilgang til fiberinfrastruktur i alle deler av fylket , og opprettet et fond for bredbåndssatsing .
Go stáhtalaš ovddasvástádus ii leat infrastruktuvrra huksemis , de Romssa fylkkasuohkan lea váldán badjelasas sihkkarastit sárasrinfrastruktuvrra vejolašvuođa fylkkas buot osiide , ja vuođđudan foandda govdabátti huksemii .
Fylkets bredbåndssatsing skal være en positiv regional kraft - og bidra til å styrke samarbeidet mellom kommunene , næringslivet i fylket , FoU miljøet , statlige institusjoner og fylkeskommunen .
Fylkka govdabáddeáŋgiruššan galgá leat positiiva guvllolaš fápmu – veahkkin nannet suohkaniid , fylkka ealáhusdoaimmaid , DjO-birrasa , stáhtalaš lágádusaid ja fylkkasuohkana ovttasbarggu .
Den nye infrastrukturen legger til rette for å fornye og effektivisere offentlig og privat virksomhet .
Ođđa infrastruktuvra čáhkke saji almmolaš ja priváhta doaimmaid ođasmahttimii ja njuovžžilmahttimii .