pere/sami_parallel huggingface dataset:
10 millioner mer til samiske kulturformål
Almmustahtti: Kultur- ja girkodepartemeanta
Økningen inkluderer 3,3 millioner kroner til Sametinget, 3,3 millioner kroner til Samisk arkiv, 2,1 millioner kroner til byggeprosjektet ved Ája Samisk Senter og 500 000 kroner til Internasjonalt Samisk Filmsenter.
Lassáneapmi fátmmasta 3,3 miljovnna kruvnno Sámediggái, 3,3 miljovnna kruvnno Sámi arkiivii, 2,1 miljovnna kruvnno Ája Sámi Guovddáža huksemiidda ja 500 000 kruvnno Riikkaidgaskasaš Sámi Filbmaguovddážii.
Regjeringen øker bevilgningen til kulturformål under Sametinget med 3,3 millioner kroner til 65 millioner kroner i 2010.
Ráđđehus lasiha juolludusa Sámedikki vuollásaš kulturulbmiliidda 3,3 miljovnna kruvnnuin nu ahte 2010 juolludus šaddá 65 miljovnna kruvnno.
Tilskuddet til kulturformål under Sametinget er økt med over 33 millioner kroner siden 2005.
Doarjja sámi kulturulbmiliidda Sámedikki vuolde lea lassánan badjel 33 miljovnna kruvnnuin 2005 rájes.
I forbindelse med at Samisk arkiv flytter inn i nye lokaler i Samisk vitenskapsbygg i Kautokeino, økes driftsbevilgningen til Arkivverket med 2,2 millioner kroner og investeringsmidler med 1,1 millioner kroner.
Go Sámi arkiiva dál fárre ođđa lanjaide Sámi dieđavisttis Guovdageainnus, de lasihuvvo doaibmajuolludus Arkiivadoaimmahahkii 2,2 miljovnna kruvnnuin ja investerenruhta 1,1 miljovnna kruvnnuin.
Internasjonalt Samisk Filmsenter ble opprettet i 2009 og fikk da et tilskudd på 1,5 millioner kroner.
Riikkaidgaskasaš Sámi Filbmaguovddáš ásahuvvui 2009:s ja oaččui dalle 1,5 miljovnna kruvnno doarjjan.
Midlene går til produksjon av samisk kort- og dokumentarfilm, kompetanseheving og tiltak for barn og unge.
Ruhta geavahuvvo sámi oanehis- ja dokumentárafilmmaid ráhkadeapmái, gelbbolašvuođaloktemii ja mánáid ja nuoraid doaimmaide.
Bevilgningen økes med 500 000 kroner til 2 millioner kroner i 2010.
Juolludus lasihuvvo 500 000 kruvnnuin nu ahte 2010:s šaddá 2 miljovnna kruvnno.
Riddu Riđđu- festivalen fikk knutepunktstatus fra og med 2009 og får et tilskudd på 1,5 millioner kroner i 2010.
Riddu Riđđu-festivála dohkkehuvvui 2009:s guovddášásahussan (knutepunktstatus), ja oažžu 1,5 miljovnna kruvnno doarjjan 2010:s.
Samiske aviser får et samlet tilskudd på 22,3 millioner kroner.
Sámi aviissat ožžot ollislaččat 22,3 miljovnna kruvnno doarjjan.
Midlene går til produksjon av samiske aviser og avissider på lulesamisk og sørsamisk.
Ruđat geavahuvvojit sámi aviissaid buvttadeapmái ja julevsámegiel ja lullisámegiel aviisasiidduid buvttadeapmái. Doarjaga hálddaša mediabearráigeahčču.
Siden 2005 er støtten til samiske aviser økt med 9,3 millioner kroner.
2005 rájes lea doarjja sámi aviissaide lassánan 9,3 miljovnna kruvnnuin.
Ája Samisk Senter skal utvides med nye lokaler for museumsformål og samisk bibliotek.
Ája Sámi Guovddáš galgá viiddiduvvot ja hukset ođđa lanjaid vuorkádavviriid ja sámi girjerádjosa várás.
Byggeprosjektet får et tilskudd på 7,3 millioner kroner i 2010.
Huksenprošektii juolluduvvo 7,3 miljovnna kruvnno doarjjan 2010:s.
10 prosent flere leger i sykehjemmene - regjeringen.no
Buhcciidsiiddain 10 proseanta eanet doaktárat
10 prosent flere leger i sykehjemmene
Buhcciidsiiddain lea doavttirjahkibarggu lohku lassánan 10 proseanttain 2009:s. – Fuolahusplána 2015:s lea mihttomearri lasihit buhcciidsiidda doavttirlogu.
Tallet på legeårsverk i sykehjemmene økte med 10 prosent i 2009. – I Omsorgsplan 2015 har vi som mål å få flere leger inn i sykehjemmene.
Buhcciidsiiddain lea doavttirjahkibarggu lohku lassánan 10 proseanttain 2009:s. – Fuolahusplána 2015:s lea mihttomearri lasihit buhcciidsiidda doavttirlogu.
Det har vi greid, sier helse- og omsorgsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen.
Dan leat nagodan, dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Anne-Grete Strøm-Erichsen.
Det er nye KOSTRA-tall fra Statistisk sentralbyrå som viser økningen i legedekning på sykehjemmene.
Leat Statistihkalaš guovddášbyrå ođđa KOSTRA-logut mat čájehit buhcciidsiiddaid doavttirlogu lassáneami.
– Gjennom fylkesmennene har regjeringen bedt kommunene fastsette egne mål for legedekningen.
– Fylkkamánniid bokte lea ráđđehus bivdán gielddaid bidjat iežaset mihttomeriid doavttirlogu ektui.
Det er svært gledelig å se at flere leger jobber med eldre i sykehjemmene, sier helse- og omsorgsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen.
Lea hui illudahtti oaidnit ahte eanet doaktárat barget buhcciidsiiddain orru boarrásiiguin, dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar Anne-Grete Strøm-Erichsen.
Siden 2005 har det vært en samlet økning på 16.000 årsverk i omsorgssektoren.
2005 rájes leat fuolahussuorggis obbalaš virgelasáhus leamaš 16 000 jahkivirggi.
– Ved valget i 2005 lovet vi 10.000 årsverk.
– 2005 válggas lohpideimmet 10 000 jahkivirggi.
Det oppfylte vi til gangs.
Dán leat eambbo go ollášuhttán.
Nå er vi godt i gang med å oppfylle løftet fra i fjor om 12.000 nye årsverk innen 2015, sier Strøm-Erichsen.
Dál leat bures bargamin diimmáš lohpádusa ollášuhttimiin, ahte 2015 rádjái bohtet 12 000 ođđa jahkivirggi, dadjá Strøm-Erichsen.
Kostra-tallene viser at kommunene satte inn 1.800 nye årsverk i omsorgssektoren i 2009.
Kostra-logut čájehit ahte gielddat lasihedje fuolahussuorggi jahkivirggiid 1 800:in 2009:s.
– Dette er en svært gledelig utvikling.
– Dát lea hui illudahtti ovdáneapmi.
Det viser at kommunene satser tungt på omsorgstjenestene.
Dát čájeha ahte gielddat bidjet searaid fuolahusbálvalusaide.
Det som er ekstra gledelig er at økningen består i personell med helse- og sosialutdanning.
Dat mii illudahttá erenoamážit, lea ahte ođđa virggiide leat biddjon olbmot geain lea dearvvašvuohta- ja sosiálaoahppu.
Det betyr høyere kvalitet på tjenesten og økt trygghet for brukerne, sier helse- og omsorgsministeren.
Dát dagaha buoret bálvalusaid ja geavaheddjiide oadjebasat dili, dadjá dearvvašvuođa- ja fuolahusministtar.
Funksjonsassistanse i arbeidslivet
Bargoeallimis doaibmanveahkki
Personer med sterk fysisk funksjonsnedsettelse kan søke om funksjonsassistanse.
Persovnnat geain leat garra fysalaš doaimmashehttejumit sáhttet ohcat doaibmanveahki.
Arbeidstaker/arbeidssøker utfører selv arbeidsoppgavene, mens funksjonsassistenten avlaster med praktiske oppgaver.
Bargi/ohcci geavaha iežas gelbbolašvuođa ja oažžu veahki geavatlaš bargguide.
Eksempel på assistanse kan være hjelp til forflytning, løfte og hente tunge ting, hjelp med av– og påkledning med mer.
Ovdamearka veahkkái: Bidjat báhpiriid čálánii, bajidit dahje viežžat lossa diŋggaid ja veahkehit nuolademiin – ja gárvodemiin.
Funksjonsnedsettelsen må være varig.
Doaimmashehttejupmi ferte leat bissovaš.
Hvem kan søke
Gii sáhttá ohcat:
Arbeidstakere som er ansatt i en virksomhet.
Bargit geat leat virgehasat ovtta doaimmas.
Dette omfatter fast ansatte, vikarer, midlertidig ansatte og personer som er ansatt med lønnstilskudd (tidsbestemt og tidsubestemt)
Dasa gullet sihke bissovaš bargit, sadjásaččat, gaskaboddosaš bargit ja persovnnat geat leat bargit bálkádoarjagiin (áigeráddjejuvvon ja – mearritmeahttun)
Selvstendig næringsdrivende
Iešheanalis ealáhusdoallit
Frilansere uten ansettelsesforhold
Luođobargit virgehasdilálašvuođaid haga
Arbeidssøkere
Bargoohccit
Hva må gjøres
Maid ferte dahkat
En arbeidstaker som har vansker med å fungere i arbeidssituasjonen, må først og fremst sammen med nærmeste leder undersøke mulighetene for tilrettelegging på arbeidsplassen.
Persovdna geas leat váttisvuođat doaibmat bargodilis garra fysalaš doaimmashehttejumi geažil, galgá vuosttažettiin ja ovddemusat hupmat iežas lagamus hoavddain iskat ahte leat go bargobáikkis heivehanvejolašvuođat.
Eksempler på tilrettelegging kan være endring av arbeidsoppgaver, organisatoriske endringer, bruk av hjelpemidler, ombygning av utstyr/lokale med mer.
Dát sáhttá leat organisatuvrralaš dahje fysalaš heiveheapmi, teknihkalaš veahkkeneavvut dahje biergasiid dahje lanjaid hukset earáládje (geahča veahkkeneavvut ja bargosaji heiveheapmi).
Bedriftshelsetjenesten kan også være en viktig støttespiller.
Fitnodatdearvvašvuođabálvalus lea dehálaš doarjjan.
Hvis dette ikke er tilstrekkelig, kan det søkes om funksjonsassistanse.
Jus dat ii leat doarvái, de sáhttá ohcat doaibmanveahki.
Det søkes på samme skjema som tekniske hjelpemidler, eller på eget ark.
Dan ohcá seamma skovis go teknihkalaš veahkkeneavvuid, dahje sierra árkkas.
Søknad sendes NAV Hjelpemiddelsentral i fylket.
Ohcan sáddejuvvo fylkka NAV veahkkeneavvoguovddážii.
Frilansere uten ansettelsesforhold eller personer på vei mot arbeid kan kontakte lokal hjelpemiddelsentral eller NAV lokalt for mer informasjon.
Luođobargit dahje persovnnat barggu haga sáhttet oažžut eanet dieđuid go váldet oktavuođa veahkkeneavvoguovddážiin dahje NAV-kantuvrrain
Hva dekkes
Mii gokčojuvvo
Antall timer med funksjonsassistanse den enkelte trenger vurderes individuelt.
Man galle diimmu doaibmanveahki juohkehaš dárbbaša, árvvoštallojuvvo individuálalaččat.
Assistenten kan være en kollega som frikjøpes i det tilmålte antall timer, eller en person som ansettes selvstendig.
Veahkki sáhttá maiddái leat bargoustit gii ostojuvvo friddjan várrejuvvon diimmuide, dahje olmmoš gii iešheanalaččat virgáibiddjojuvvo.
Arbeidsgiver forskutterer lønn, arbeidsgiveravgift og sosiale utgifter.
Bargoaddi ovdagihtii máksá bálkká, bargoaddidivada ja sosiálalaš goluid.
Disse refunderes fire ganger pr år.
Dát máksojuvvojit ruovttoluotta njeallje geardde jahkái.
Annen ordning kan avtales.
Eará ortnega sáhttá šiehttat.
Ordningen med funksjonsassistanse er ikke rettighetsfestet i Lov om folketrygd, men er avhengig av årlige bevilgninger fra Stortinget.
Ortnet lea Stuoradikki jahkásaš ruhtajuolludeami duohken, ja ii leat vuoigatvuođanannejuvvon.
Utdanningsstønad
Oahppodoarjja
Du kan få utdanningsstønad når du tar nødvendig utdanning eller opplæring.
Dárbbašlaš oahpu dahje oahpaheami čađahettiin sáhtát oažžut oahppodoarjaga.
Utdanningsstønad gis bare i tidsrom der du har rett til overgangsstønad
Oahppodoarjaga oaččut dušše dan áigodahkii go dus lea riekti nuppástusdoarjagii.
Hvem kan få utdanningsstønad?
Gii sáhttá oažžut oahppodoarjaga?
Du få utdanningsstønad dersom du trenger utdanning for å bli i stand til å forsørge deg selv ved eget arbeid.
Sáhtát oažžut oahppodoarjaga jus dárbbašat oahpu nu ahte iežat bargguin nákcet iežat fuolahit.
Utdanningsstønad kan gis både til yrkesutdanning og til allmennutdanning, dersom det er nødvendig.
Oahppodoarjaga sáhttá addit sihke fidnoohppui ja dábálaš ohppui.
Hvor lenge kan du få utdanningsstønad?
Man guhká sáhtát oažžut oahppodoarjaga?
Du kan maksimalt få utdanningsstønad til tre års utdanning på full tid.
Ollesáiggi ohppui sáhttá oažžut oahppodoarjaga eanemusat golmma jahkái.
Dersom du tar deltidsutdanning, kan perioden utvides.
Áigodat sáhttá guhkiduvvot jus leat čađaheame oasseáiggeoahpu.
Du kan få støtte til nødvendig allmennutdanning i tillegg til de tre årene.
Doarjaga sáhtát oažžut dárbbašlaš dábálaš ohppui lassin dan golmma jahkái.
Du kan likevel ikke få utdanningsstønad når du har oppnådd yrkeskompetanse.
It sáhte liikká oažžut oahppodoarjaga go leat olahan fidnogelbbolašvuođa.
Hva kan du få?
Maid sáhttá oažžut?
Stønaden skal dekke utgifter til skolepenger, skolemateriell, reiser osv. Du kan også få stønad til dekning av ekstra boutgifter og flytteutgifter i forbindelse med utdanningen.
Doarjja galgá gokčat skuvlaruđaid, skuvlaávdnasiid, mátkkiid jna. olggosgoluid. Sáhtát maiddái oažžut doarjaga gokčat liigeorrungoluid ja fárrenolggosgoluid oahpu čađahettiin.
Du kan lese mer om dekning av utgifter i Forskrift om utdanningsstønad under Regelverk i høyremenyen.
Loga eambbo olggosgoluid gokčama birra Láhkaásahusas oahppodoarjaga birra Njuolggadusat oasis neahttasiiddu olgešbealde válljenvejolašvuođain.
Utdanningsstønad er en skattefri ytelse.
Oahppodoarjagis ii leat vearru.
Hvordan søker du om utdanningsstønad?
Mot ozat oahppodoarjaga?
Du søker om utdanningsstønad på blanketten ” Søknad om overgangsstønad, stønad til barnetilsyn, utdanningsstønad og flytteutgifter til enslig mor/far ” som du finner under Skjema i høyremenyen.
Oahppodoarjaga ozat blankeahtain “Nuppástusdoarjaga ohcan, doarjja mánáidgehččui, oahppodoarjagii ja ovttaskas eatni/áhči fárrenolggosgoluide. Dáid gávnnat Skovit ja mildosat oasis olgešbealde válljenvejolašvuođain.
Her finner du også informasjon om hvilke vedlegg / dokumentasjon du må legge ved søknaden.
Dáppe gávnnat maiddái dieđuid dan birra makkár mildosat/ duođaštusat galget čuovvut oahppodoarjaga ohcama.
Søknaden sender eller leverer du til NAV-kontoret ditt.
Ohcama sáddet dahje doalvvut NAV kantuvrii. Mearrádus
Vedtak Du får først et varsel om saksbehandlingstiden.
NAV dan fylkkas gos ásat mearrida du oahppodoarjaga ohcama.
Når saken er ferdigbehandlet, får du en skriftlig melding om vedtaket.
Oaččut čálalaš dieđu mearrádusa birra go ášši gerget meannudeame.
Hvis du flytter til utlandet.
Jus fárret olgoriikii
Det gis ikke utdanningsstønad til utdanning i utlandet.
Ohppui olgoriikkas ii addojuvvo oahppodoarjja.
Du skal alltid melde fra til NAV-kontoret ditt dersom du flytter til eller skal oppholde deg midlertidig i utlandet.
Galggat álohii dieđihit NAV-kantuvrii jus fárret dahje galggat orrut gaskaboddosaččat olgoriikkas.
Mer om opphold i utlandet under Internasjonalt i høyremenyen.
Loga eambbo olgoriikkas orruma birra Gaskariikkalaččat oasis neahttasiiddu olgešmenyas.
Du kan få tilskudd til dekning av flytteutgifter dersom du må flytte for å komme i arbeid.
Fárrendoarjja Sáhtát oažžut doarjaga gokčat fárrenolggosgoluid jus šattat fárret barggu geažil.
Hvem kan få tilskudd til flytting?
Gii sáhttá oažžut fárrendoarjaga?
Dersom du er enslig mor eller far og må flytte for å komme i arbeid, kan du ha rett til tilskudd til flytting.
Dus sáhttá leat riekti fárrendoarjagii jus leat okto eadni dahje áhčči ja šattat fárret barggu geažil.
Du må legge fram opplysninger som viser at du ikke kan få passende arbeid på bostedet, eller at arbeid på bostedet ikke kan komme i gang på grunn av at du mangler tilsynsordning for barnet.
Galggat bidjat ovdan dieđuid mat čájehit ahte it sáhte oažžut heivvolaš barggu orrunbáikkis, dahje ahte orrunbáikkis it sáhte bargui álgit daningo dus váilu mánnái bearráigeahččanortnet.
Du må også dokumentere at du har et konkret arbeidstilbud på tilflyttingsstedet.
Galggat maiddái duođaštit ahte dus lea vásedin bargofálaldat dan báikkis gosa fárret.
Du vil ikke ha rett til tilskudd til flytting dersom utgiftene dekkes av andre, for eksempel av arbeidsgiveren din.
Dus ii leat riekti fárrendoarjagii jus earát gokčet olggosgoluid, nugo ovdamearkka dihte du bargoaddi.
Hva kan du få?
Maid sáhtát oažžut?
Tilskuddet kan gis når du har rett til overgangsstønad, eller innen seks måneder etter at overgangsstønaden har falt bort.
Doarjja sáhttá addojuvvot go dus lea riekti nuppástusdoarjagii, dahje ovdalgo jahkebealli lea gollan dan rájes go nuppástusdoarjja nogai.
Tilskuddet kan dekke både reise- og flytteutgifter og vil variere avhengig av flyttemengde, flyttelengde med mer.
Doarjja sáhttá gokčat sihke mátke- ja fárrenolggosgoluid, ja lea fárrenhivvodaga ja fárrenguhkkodaga darbbu duohken ja eará dakkáriid.
Flyttetilskuddet skal dekkes etter rimeligste alternativ.
Fárrendoarjja gokčojuvvo hálbbimus lági mielde.
Du må derfor innhente minst to tilbud.
Danin fertet viežžat unnimusat guokte haddefálaldaga.
Tilskudd til flytting utbetales som et engangsbeløp og er en skattefri ytelse.
Fárrendoarjja máksojuvvo ovttahávvásaš submin ja das ii leat vearru. Mot ozat fárrendoarjaga?
Du søker på blanketten ” Søknad om overgangsstønad, stønad til barnetilsyn, utdanningsstønad og flytteutgifter til enslig mor/fa r” som du finner under Skjema i høyremenyen.
Don ozat blankeahtain “Nuppástusdoarjaga ohcan, doarjja mánnágehččui, oahppodoarjagii ja okto eatni/áhči fárrenolggosgoluide”. Dán gávnnat Skovit ja mildosat oasis neahttasiiddu olgešbealde válljenvejolašvuođain.
Her finner du også informasjon om. hvilke vedlegg / dokumentasjon du må legge ved søknaden.
Dáppe gávnnat maiddái dieđuid dan birra makkár mildosat/duođaštusat galget čuovvut fárrendoarjaga ohcama.
Søknaden sender eller leverer du til NAV-kontoret ditt.
Ohcama sáddet dahje doalvvut NAV-kantuvrii. Mearrádus
Vedtak Du får først et varsel om saksbehandlingstiden.
NAV dan fylkkas gos ásat mearrida du fárrendoarjaga ohcama.
Hvis du flytter til utlandet
Jus fárret olgoriikii
Du kan lese mer om opphold i utlandet under Internasjonalt i høyremenyen.
Eambbo olgoriikka orruma birra čuožžu Gaskariikkalaš oasis olgešbealde válljenvejolašvuođain.
Økt bevilgning til Samiske veivisere - regjeringen.no
Almmustahtti: Bargo- ja searvadahttindepartemeanta
Pressemelding
Preassadieđáhus
Nr.: 11 Dato: 09.02.2007
Nr.: 11 Beaivi: 09.02.07
Økt bevilgning til Samiske veivisere
Lassi juolludeapmi sámi ofelaččaide
De Samiske veiviserne opplever stor pågang fra skoler rundt omkring i landet som ønsker informasjon om samer og samisk kultur.
Sámi ofelaččat vásihit ollu ja dávjjibut jearaldagaid skuvllain miehta riikka geat háliidit eanet dieđuid sápmelaččaid ja sámi kultuvrra birra.
Arbeids- og inkluderingsdepartementet har derfor økt bevilgningen til prosjektet Samiske veivisere med 350 000 kroner i år, til totalt 1 650 000 kroner.
Bargo- ja searvadahttindepartemeanta lea danin dán jagi lasihan juolludeami Sámi ofelaččaid prošektii 350 000 kruvnnuin, ja mearkkaša oktiibuot 1 650 000 kruvnno.
Prosjektet Samiske veivisere ble startet i 2004 og har som målsetting å øke kunnskapen om samiske forhold blant ikke-samisk ungdom, fortrinnsvis på videregående skoler, organisasjoner og foreninger.
Prošeakta Sámi ofelaččat álggahuvvui jagi 2004, ja ulbmil lea buoridit máhtolašvuođa ja dieđuid sámi dilálašvuođaid birra earáide go sámi nuoraide, vuosttažettin joatkkaskuvllain, organisašuvnnain ja servviin.
Det velges hvert år ut tre samiske ungdommer fra ulike samiske områder, disse får en grunnopplæring ved Samisk høgskole i Kautokeino før de begynner å reise rundt i landet.
Juohke jagi válljejuvvojit golbma sámi nuora iešguđet sámi guovlluin, geat ožžot vuođđooahpu Sámi allaskuvllas Guovdageainnus ovdal go mátkkoštišgohtet miehta riikka.
Samisk høgskole har det faglige og administrative ansvaret for prosjektet.
Prošeavtta fágalaš ja hálddahuslaš ovddasvástádus lea Sámi allaskuvllas.
Den siste tiden har pågangen fra skoler som ønsker besøk økt betraktelig, noe som blant annet skyldes besøket på Slemdal skole i januar hvor også sameminister Bjarne Håkon Hanssen fikk lære det samiske alfabet.
Maŋimus áiggi leat sakka dávjjibut boahtan jearaldagat skuvllain geat hálidit ofelaččaid guossái maŋŋil gallestallama Slemdal skuvllas ođđajagimánus gos maiddái sámeministar, Bjarne Håkon Hanssen, oaččui oahppat sámi alfabehta.
– Jeg er glad for å se at interessen for det samiske øker i samfunnet.
- Mun lean ilus go oainnán ahte beroštupmi sámivuhtii lassana servodagas.
Veiviserne er gode representanter for samisk ungdom, de formidler kunnskap om sin kultur på en frisk og fengende måte som når fram til annen ungdom, uttaler Bjarne Håkon Hanssen.
Ofelaččat bures ovddastit sámi nuoraid, sii gaskkustit máhtolašvuođa kultuvrraset birra vuogas ja geasuheaddji vugiin ja oláhit danin eará nuoraide dieđuiguin, cealká Bjarne Håkon Hanssen.
15 millioner kroner til bredbånd - regjeringen.no
15 miljovnna kruvnno govdaoallái
15 millioner kroner til bredbånd
Doarjjaortnega rámma lea 15 miljovnna kruvnno ja dainna áigot ordnet govdaoali dakkár guovlluide, maidda viiddideapmi ii ruđalaččat gánnet dálá dilis.
Fornyingsdepartementet etablerer en midlertidig støtteordning for bredbåndsutbygging.
Ođasmahttindepartemeanta ásaha gaskaboddasaš doarjjaortnega govdaoali (bredbånd) huksemii.
Støtteordningen har en ramme på 15 millioner kroner og skal bidra til utbredelse av bredbånd i områder som i dag ikke er kommersielt lønnsomme å bygge ut.
Doarjjaortnega rámma lea 15 miljovnna kruvnno ja dainna áigot ordnet govdaoali dakkár guovlluide, maidda viiddideapmi ii ruđalaččat gánnet dálá dilis.
Om lag 7000 husstander i landet mangler i dag et bredbåndstilbud, i følge en ny rapport.
Sullii 7000 dállodoalus ii leat dán áigge govdaoallefálaldat, muitala gieskat almmustuvvan raporta.
- Regjeringens mål er at innbyggerne skal ha tilgang til bredbånd.
- Ráđđehusa ulbmil lea, ahte ássiin galgá leat govdaoallefálaldat.
Regjeringens satsing på bredbånd bidrar til bosetting, sysselsetting og verdiskaping i hele landet.
Ráđđehus áŋgiruššá govdaoali ovdii, go dat ovddida ássama, bargama ja árvoráhkadeami olles riikkas.
Økt bruk av bredbånd kan dessuten gi en miljøgevinst.
Go geavahišgoahtit govdaoali eanet, sáhttit maid seastit birrasa.
Denne midlertidige støtteordningen vil tette noen av de siste hullene i bredbåndsdekningen, sier fornyingsminister Rigmor Aasrud.
Dát gaskaboddasaš doarjjaortnet duokŋá maŋimuš váilevašvuođaid govdaoallefálaldaga viidodagas, ođasmahttinministtar Rigmor Aasrud dadjala.
Midlene vil bli lyst ut som prosjektmidler i regi av Norges forskningsråd, og alle kommuner og fylkeskommuner i landet vil kunne søke.
Ruđaid juolludit prošeaktaruhtan Norgga dutkanráđi bokte, ja buot riikka gielddat ja fylkkagielddat sáhttet ohcat.
Rapporten Bredbåndsdekning 2011 viser at 99,7 prosent har et grunnleggende bredbåndstilbud (0,64 Mbit / s båndbredde), 94 prosent har tilgang på minimum 4 Mbit / s, mens 67 prosent har tilgang til minimum 25 Mbit / s båndbredde.
Bredbåndsdekning 2011 - raporta čájeha, ahte 99,7 proseanttas lea govdaoali vuođđofálaldat (0,64 Mbit / s leavttuin), 94 proseanttas lea unnimusat 4 Mbit / s fálaldat, ja 67 proseanttas fas lea unnimusat 25 Mbit / s fálaldat.
Rapporten er utarbeidet av Nexia på vegne av Fornyings-, administrasjons- og kirkedepartementet (FAD).
Nexia lea čállán raportta Ođasmahttin-, Hálddahus- ja girkodepartemeantta (OHD) beales.
16 forsvarsministre møtes i Berlin - regjeringen.no
16 suodjalusministara deaivvadit Berliinnas
16 forsvarsministre møtes i Berlin
Almmustahtti: Suodjalusdepartemeanta
Målet for operasjonene i Afghanistan er at afghanerne skal ta over sikkerheten i eget land.
Ulbmil soahtedoaimmaiguin Afghanistánas lea ahte afghanistánalaččat galget váldit badjelasaset sihkkarvuođa fuolaheami iežaset riikkas.
I dag møtes landene som har styrker i den nordlige regionen for å diskutere hvordan vi best mulig kan hjelpe dem å få til dette.
Ulbmil soahtedoaimmaiguin Afghanistánas lea ahte afghanistánalaččat galget váldit badjelasaset sihkkarvuođa fuolaheami iežaset riikkas.
Tirsdag 11. mai møtes forsvarsministre fra 16 land som har styrker i den nordlige regionen i Afghanistan.
Maŋŋebárgga miessemánu 11. beaivvi deaivvadit 16 riikka suodjalusministarat main leat soahteveagalaččat Afghanistána davvi regiuvnnas.
Dette er første møte på statsrådsnivå i denne kretsen.
Dáin riikkain lea vuosttaš čoahkkin stáhtaráđđedásis.
Temaet for møtet var å se på hvordan landene sammen kan bidra til å realisere FNs og ISAFs målsetting om å sette afghanerne i stand til å være herrer i eget hus.
Čoahkkima fáddá lei geahčadit mo riikkat ovttas sáhttet váikkuhit ONa ja ISAFa ulbmila ollašuhttimii mii lea ahte afghanistánalaš soahteveahka ieš nákce hálddašit dorvvolašvuođa diliin.
Bygger opp sikkerhetssektoren - Dette målet gjelder for alle samfunnssektorer, både helse, utdanning og økonomisk utvikling.
Hukse sihkkarvuođasuorggi - Dát ulbmil guoská buot servodatsurggiide, sihke dearvvašvuođa, oahpahusa ja ekonomalaš ovddideapmái.
I vår krets blir fokuset naturlig nok rettet mot støtte til oppbyggingen av en afghansk sikkerhetssektor: Forsvar, grensevakt, politi, domstoler og fengselsvesen, sier forsvarsminister Grete Faremo.
Min riikkaidjovkui čalmmustahttojuvvo afghanistánalaš sihkkarvuođasektora huksen: Suodjalusa, rádjagozihanveaga, politiija, duopmostuoluid ja giddagaslágádusa huksen, cealká suodjalusministtar Grete Faremo.
I tråd med FN-mandatet som styrer innsatsen i Afghanistan er målet å skape en fungerende afghansk stat og derigjennom hindre at Afghanistan nok en gang blir en trussel mot internasjonal fred og sikkerhet.
ONa doaibmamearrádusa mielde mii stivre áŋgiruššama Afghanistánas, lea ulbmil oaččohit áigái doaibmi afghanistánalaš stáhta ja dainna lágiin caggat ahte Afghanistána fas šaddá áittan riikkaidgaskasaš ráfái ja dorvvolašvuhtii.
Skiftet fokus ISAFs hovedfokus har endret seg fra opprørsbekjempelse til beskyttelse av befolkningen.
Molsut fokusa ISAFa váldofokus lea nuppástuvvan doarrumis stuibmejeaddjiid vuostá álbmoga suodjaleapmin.
- Vår jobb er å bistå legitime afghanske myndigheter i å skape et bedre alternativ for folket enn det opprørsgruppene kan tilby.
– Min bargu lea veahkehit Afghanistána lobálaš eiseválddiid ovddit álbmogii buoret molssaeav ttu go dan maid stuibmejeaddji joavkkut sáhttet fállat.
For å gjøre dette må vi være der befolkningen er, sammen med afghanske sikkerhetsstyrker.
Go mii dan geahččalit dahkat, mii fertet leat doppe gos álbmot lea, oktan afghanistánalaš sihkkarvuođaveagain.
Derfor skjer det nå en markant økning av både afghanske sikkerhetsstyrker og ISAF-styrker, og vi innretter stadig mer av innsatsen mot trening, opplæring og samarbeid i felt, sier forsvarsministeren.
Danne lassánit dál mearkkašahtti láhkai sihke afghanistánalaš sihkkarvuođaveagalaččat ja ISAF-soahteveagalaččat, ja mii čohkket dađistaga eambbo áŋgiruššama hárjeheapmái, oahpaheapmái ja ovttasbargui bása olggobeallásaš soahtedoaimmain, dadjá suodjalusministtar.
Den omleggingen som nå skjer i ISAF går nettopp i den retningen Norge har arbeidet for – og selv praktisert – i mange år.
Dat nuppástahttin mii dál čađahuvvo ISAFas lea dakkár maid Norga lea háliidan – ja ieš čađahan – máŋga jagi.
- Vi må bygge, ikke erstatte, afghansk kapasitet.
– Mii fertet hukset afghanistánalaš návccaid, eat ge dagahit iežamet afghanistánalaččaid sadjái.
Vi ønsker derfor den nye ISAF-strategien varmt velkommen.
Danne mii duhtavašvuođain váldit vuostá ođđa ISAF-strategiija.
Bare afghanerne selv kan mestre de kommende utfordringene og utvikle landet i det lange løp, sier forsvarsministeren.
Dušše afghanistánalaččat ieža sáhttet hálddašit boahttevaš hástalusaiguin ja ovddidit riikka guhkesáigásaččat, cealká suodjalusministtar.
Les mer i denne kronikken av forsvarsminister Grete Faremo
Loga eambbo dán kronihkas maid suodjalusministtar Grete Faremo čálii
16 millioner mer til samiske kulturformål i 2009 - regjeringen.no
16 miljovnna ruvnno eanet sámi kulturulbmiliidda
Kulturbudsjettet 2009
Historjjálaš arkiiva
16 millioner mer til samiske kulturformål i 2009
Ráđđehus evttoha lasihit bistevaš doarjaga iešguđet sámi kulturulbmiliidda 16 miljovnna ruvnnuin 2009:s.
Regjeringen vil øke faste tilskudd til ulike samiske kulturformål med vel 16 millioner kroner i 2009.
Ráđđehus evttoha lasihit bistevaš doarjaga iešguđet sámi kulturulbmiliidda 16 miljovnna ruvnnuin 2009:s.
I tillegg foreslås midler til to samiske kulturbygg.
Dasa lassin evttohuvvo ruhta guovtti sámi kulturvissui.
Økningen er fordelt på denne måten:
Lassáneapmi lea juogaduvvon dáinna lágiin:
Bevilgningen til samiske kulturformål som blir overført til og disponert av Sametinget, øker med 8,45 millioner kroner til nær 62 millioner kroner i 2009.
Ruhtajuolludeapmi sámi kulturulbmiliidda mii Sámediggái sirdojuvvo ja man dat hálddaša, lassána 8,45 miljovnna ruvnnuin lagabui 62 miljovnna ruvdnui 2009:s.
Økningen omfatter 450 000 kroner til avisen Nourttanaste.
Lassáneapmái gullá 450 000 ruvdno Nuorttanaste áviisii.
Bevilgningen som overføres og disponeres av Sametinget er dermed økt med til sammen 29,4 millioner kroner under denne regjeringen.
Ruhtajuolludeapmi mii sirdojuvvo Sámediggái ja man dat hálddaša lea dasto lassánan oktiibuot 29,4 miljovnna ruvnnuin dán ráđđehusa áigodagas.
Riddu Riđđu-festivalen er gitt knutepunktstatus fra 2009 og får et tilskudd på 1,5 millioner kroner årlig.
Riddu Riđđu-festivála lea ožžon váldofestiválastáhtusa 2009 rájes ja oažžu 1,5 miljovnna ruvnno doarjaga jahkásaččat.
For å legge til rette for hyppigere utgivelser av samiske aviser øker tilskuddet til disse i 2009 med 3 millioner til 21,6 millioner kroner.
Láhčin dihte dilálašvuođaid dasa ahte sámi áviissat almmuhuvvojit dávjjibut, de lasihuvvo ruhtajuolludeapmi 2009:s 3 miljovnna ruvnnuin 21,6 miljovnna ruvdnui.
I forbindelse med at samisk arkiv får nye lokaler, øker driftsbevilgningen til Arkivverket med 2,2 millioner og investeringsmidlene med 1,2 millioner kroner.
Dan oktavuođas go sámi arkiiva oažžu ođđa lanjaid, de lasihuvvo jođihanjuolludeapmi Arkiivadoaimmahahkii 2,2, miljovnna ruvnnuin ja investerenruđat 1,2 miljovnna ruvnnuin.
I tillegg bevilger regjeringen midler til to samiske kulturbygg.
Dasa lassin juolluda ráđđehus ruđaid guovtti sámi kulturvissui.
Til videre prosjektering og byggestart av Ája Samisk Senter i Kåfjord bevilges 5,2 millioner kroner.
Ája Sámi Guovddážii Gáivuonas juolluduvvo 5,2 miljovnna ruvdno viidáset prošekteret ja álggahit huksemiid.
Østsamisk museum får 2,5 millioner kroner mer til blant annet utstillinger og inventar.
Nuortasámi musea oažžu 2,5 miljovnna ruvnno earret eará čájáhusaide ja viessodávviriidda.
Sameloven
Sámeláhka
Kapittel 1. Allmenne bestemmelser.
Kapihttal 1. Dábálaš mearrádusat.
Lovens formål er å legge forholdene til rette for at den samiske folkegruppe i Norge kan sikre og utvikle sitt språk, sin kultur og sitt samfunnsliv.
§ 1-1. Lága ulbmil. Lága ulbmil lea lágidit diliid nu ahte sámi álbmot Norggas sáhttá sihkkarastit ja ovddidit iežas giela, kultuvrra ja servodateallima.
Sametinget.
§ 1-2. Sámediggi.
Den samiske folkegruppe skal ha et eget landsomfattende sameting valgt av og blant samene.
Sámi álbmogis galgá leat iežas riikkaviidosaš sámediggi, masa sámit leat válljen sámiid.
Sametingets årsmelding.
§ 1-3. Sámedikki jahkedieđáhus.
Sametingets årsmelding sendes til Kongen.
Sámedikki jahkedieđáhus sáddejuvvo Gonagassii.
Statens økonomiske ansvar.
§ 1-4. Stáhta ruđalaš ovddasvástádus.
De særlige utgifter som påføres fylkeskommuner og kommuner ved valg til Sametinget dekkes av staten.
Stáhta gokčá fylkkagielddaid ja gielddaid sierranas goluid Sámediggeválggain
Kongen gir forskrift om gjennomføring av første ledd.
Gonagas addá njuolggadusa vuosttaš lađđasa čađaheapmái.
Samisk språk Samisk og norsk er likeverdige språk.
§ 1-5. Sámegiella Sámegiella ja dárogiella leat ovttaárvosaš gielat.
De skal være likestilte språk etter bestemmelsene i kapittel 3.
Dat galget leat dássálagaid 3. kapihttala mearrádusaid mielde.
Tilføyd ved lov 21 des 1990 nr. 78.
Lasihuvvon lága bokte juovlamánu 21. b. 1990 nr. 78.
Sametinget kan ved forskrift gi nærmere bestemmelser om bruken av det samiske flagget.
Sámediggi sáhttá láhkaásahusa bokte addit dárkilet mearrádusaid sámi leavgga geavaheami birra.
Kapittel 2. Sametinget.
Kapihttal 2. Sámediggi
Sametingets arbeidsområde og myndighet.
§ 2-1. Sámedikki barggut ja váldi.
Sametingets arbeidsområde er alle saker som etter tingets oppfatning særlig berører den samiske folkegruppe.
Sámedikki barggut leat buot áššitmat dikki mielas erenoamážit gullet sámi álbmogii.
Sametinget kan av eget tiltak reise og avgi uttalelse om alle saker innenfor sitt arbeidsområde.
Sámediggi sáhttá ieš bidjat ja buktit cealkámušaid buot Sámedikki bargosurggiin.
Det kan av eget tiltak også legge fram saker for offentlige myndigheter og private institusjoner m.v.
Sámediggi sáhttá maiddái ieš ovddidit áššiid almmolaš eiseválddiide dahje priváhta ásahusaide ja earáide.
Sametinget kan delegeres myndighet til å forvalte de bevilgninger som bevilges til samiske formål over det årlige statsbudsjett.
Sámediggái sáhttá fápmuduvvot váldi hálddašit juolludusaid, mat juolluduvvojit sámi ulbmiliidda jahkásaš stáhtabušeahta bokte.
Departementet fastsetter reglement for Sametingets økonomiforvaltning.
Departemeanta mearrida njuolggadusaid Sámedikki ekonomiijahálddašeapmái
Sametinget har beslutningsmyndighet når dette følger av andre bestemmelser i loven eller fastsatt på annen måte.
Sámedikkis lea mearridanváldi go nu čuovvu eará láhkamearrádusain dahje eará láhkái lea nu mearriduvvon.
Innhenting av uttalelse fra Sametinget.
§ 2-2. Sámedikkis cealkámuša viežžat.
Andre offentlige organer bør gi Sametinget anledning til å uttale seg før de treffer avgjørelse i saker på Sametingets arbeidsområde.
Eará almmolaš ásahusat berrejit Sámediggái addit vejolašvuođa iežas oainnu čilget ovdalgo mearridit maidege áššiin mat gullet Sámedikki bargosurggiide.
Valg til Sametinget holdes som direkte valg.
§ 2-3. Válljenvuohki, válljenáigi ja válgaáigodat.
Valget holdes som forholdsvalg når mer enn ett forslag til valgliste blir godkjent i en valgkrets.
Válga lágiduvvo gorrelohkkoválgan go válgabiires leat eanet dohkkehuvvon listtat go okta.
I andre tilfelle holdes valget som flertallsvalg.
Muđui lágiduvvo válga eanetlohkoválgan.
Valget holdes på samme dag som stortingsvalg.
Válga lea seamma beaivvi go stuoradiggeválga.
Sametinget velges for et tidsrom av fire år.
Sámediggi válljejuvvo njealji jahkái háválassii.
Valgperioden reknes fra første oktober i valgåret.
Válgaáigodat álgá golggotmánu vuosttas beaivvi válgajagis.
Stemmerett.
§ 2-5. Jienastanvuoigatvuohta.
Stemmerett ved valg til Sametinget har alle som har stemmerett ved kommunestyrevalg i kretsen, og som på valgdagen står innført i Sametingets valgmanntall i kretsen (jf. § 2-6).
Vuoigatvuohta jienastit Sámediggeválggas lea buohkain geain lea jienastanvuoigatvuohta gielddastivrraválggain biires, ja guđet válgabeaivvi leat sámi jienastuslogus biires (vrd. 2-6 §).
Sametingets valgmanntall. Alle som avgir erklæring om at de oppfatter seg selv som same, og som enten
§ 2-6 Sámi jienastuslohku Buohkat geat duođaštit ahte sii atnet iežaset leat sápmelažžan, ja geain lea juogo
har samisk som hjemmespråk, eller
a) sámegiella ruovttugiellan, dahje
har eller har hatt forelder, besteforelder eller oldeforelder med samisk som hjemmespråk, eller
b) lea dahje lea leamaš váhnen, áhkku/áddjá dahje máttaráhkku/máttaráddjá geas lea sámegiella ruovttugiellan, dahje
er barn av person som står eller har stått i Sametingets valgmanntall, kan kreve seg innført i Sametingets valgmanntall.
c) lea mánná persovdnii gii čuožžu dahje lea čužžon jienastuslogus sáhttet gáibidit čálihuvvot sámi jienastuslohkui.
Begjæring om innføring i Sametingets valgmanntall rettes til Sametinget.
Galgá váldit oktavuođa Sámedikkiin go áigu gáibidit čálihuvvot sámi jienastuslohkui.
Sametingets valgmanntall utarbeides av Sametinget på grunnlag av folkeregisteret, valgmanntallet ved siste sametingsvalg og de krav om innføring eller strykning som er kommet i løpet av valgperioden.
Sámediggi ráhkada sámi jienastuslogu álbmotregisttara, maŋemus válgga sámi jienastuslogu ja čálihemiid ja sihkkumiid gáibádusaid vuođul mat leat boahtán maŋemus válgaáigodagas.
Sametingets valgmanntall skal føres kommunevis.
Sámi jienastuslogu galgá čálihit suohkaniid vuođul.
Når en person er innført i Sametingets valgmanntall, kan dette registreres i folkeregisteret.
Go persovdna lea čálihuvvon sámi jienastuslohkui, de sáhttá dan registreret álbmotregisttarii.
Denne registrering skal være tilgjengelig kun for den myndighet som har ansvaret for gjennomføring av valg til Sameting, eller etter samtykke fra Sametinget.
Dát registreren galgá leat olámuttos dušše dan eiseváldái mas lea ovddasvástádus čađahit Sámedikki válgga, dahje go Sámediggi dan lea mieđihan.
Valgbarhet og forslagsrett.
§ 2-7. Gean lea vejolaš válljet ja evttohanvuoigatvuohta.
Valgbar til Sametinget er alle som er innført i Sametingets valgmanntall i kretsen.
Sámediggái lea vejolaš válljet vaikko gii guhte lea čállojuvvon sámi jienastuslohkui válgabiires.
De som skal velges, må dessuten være innført i folkeregisteret som bosatt i kretsen på valgdagen.
Guđet galget válljejuvvot, fertejit dasto vel leat čállojuvvon álbmot-registarii biire ássin válgabeaivvi.
Personale ved Sametingets administrasjon er likevel ikke valgbare.
Sámedikki hálddahusa bargiid ii leat dattetge vejolaš válljet.
Forslagsrett i valgkretsene har alle som er innført i Sametingets valgmanntall i kretsen.
Buohkain geat leat čállojuvvon sámi jienastuslohkui biires, lea evttohanvuoigat-vuohta.
Et forslag til valgliste må være underskrevet av minst 30 samer med forslagsrett.
Evttohuvvon válgalisttu fertejit unnimustá vihttanuppelohkái sápmelačča geain lea vuoigatvuohta evttohit, vuolláičállán iežaset gieđain.
En gruppe, parti eller liknende sammenslutning kan søke Sametinget om å bli registrert med et bestemt partinavn.
Joavku, bellodat dahje sullasaš čoahkádat sáhttá ohcat lobi Sámedikkis registrerjuvvot dihto bellodatnamain.
Begjæring om registrering skal være ledsaget av underskrifter fra minst 200 personer som har stemme- og forslagsrett ved valg til Sametinget.
Registrerengáibádusa mielde galget leat vuolláičállagat unnimus 200 olbmos geain lea jienastan- ja evttohanvuoigatvuohta Sámediggeválggain.
Vedtak om registrering kan ikke påklages.
Registrerenmearrádusa ii sáhte váidit.
Kongen kan gi nærmere bestemmelser om vilkårene og framgangsmåten ved registrering.
Gonagas sáhttá addit dárkilet mearrádusaid registrereneavttuid ja registrerenvuogi birra.
Plikt til å motta valg, fritaksgrunner og møteplikt.
§ 2-8 Geatnegasvuohta vuostáváldit válgga, vealtadansivat ja geatnegasvuohta boahtit čoahkkimii.
Alle som har rett til å stille til valg til Sametinget, har plikt til å motta valget med mindre de blir fritatt etter reglene i andre ledd.
Buohkain geaid lea lohpi válljet Sámediggái, lea geatnegasvuohta dohkkehit iežaset válljejumi, jos eai beasaš bessejassii nuppi lađđasa njuolggadusaid mielde.
Rett til å kreve seg fritatt for valg har alle som
Vuoigatvuohta gáibidit iežas bessejassii válljejumis, lea buohkain guđet
har fylt seksti år innen valgårets utløp, eller
a. leat deavdán 60 jagi ovdalgo válgajahki nohká, dahje
har gjort tjeneste som medlem av Sametinget de siste fire år, eller
b. guđet leat doaibman Sámediggelahttun maŋimuš njeallje jagi, dahje
overfor Sametingets valgnemnd godtgjør at de ikke vil kunne skjøtte sine plikter som medlem av Sametinget uten uforholdsmessig vanskelighet.
c. Sámedikki válgalávdegotti ektui duođaštit ahte sii eai sáhte doaimmahit iežaset geatnegasvuođaid Sámedikki miellahttun váttisvuođaid haga.
Person som er valgt som medlem av Sametinget eller organ nedsatt av Sametinget, plikter å delta i Sametingets eller respektive organs møter med mindre det foreligger gyldig forfall.
Olmmoš, gii lea válljejuvvon lahttun Sámediggái dahje Sámedikki namahan orgánii, lea geatnegas oassálastit Sámedikki dáhje guoskevaš orgána čoahkkimiin, jus sus ii leat gustojeaddji viibu.
Arbeidstaker har krav på fri fra arbeid i det omfang det er nødvendig på grunn av pliktene i Sametinget eller i det organ vedkommende er oppnevnt medlem i.
Bargis lea vuoigatvuohta oažžut friija barggus nu guhká go lea dárbbašlaš geatnegasvuođaid geažil, mat sus leat Sámedikkis dahje orgánas, masa som lea namahuvvon lahttun.
Medlemmer av Sametinget som ikke kan skjøtte sine plikter i vervet uten uforholdsmessig vanskelighet, kan av Sametinget etter søknad fritas fra vervet for en bestemt tid eller for resten av valgperioden.
Sámediggeáirasiid guđet eai nagat doaimmahit iežaset geatnegasvuođaid sámedigge-áirrasin almmá badjelmearálaš váttisvuođaid haga, sáhttá Sámediggi sin ohccamiid vuođul luoitit bessejassii muhtun áigái dahje juo válgaáigodaga lohppii.
Medlemmer som mister stemmeretten etter grunnloven § 53, eller som blir ansatt i Sametingets administrasjon, trer ut av Sametinget for resten av valgperioden.
Áirasat guđet manahit jienastanvuoigatvuođaset Vuođđolága 53. § mielde, dahje guđet biddjojuvvojit virgái Sámedikki hálddahussii, guđđet Sámedikki válgaáigodaga lohppii.
Sametinget er øverste valgmyndighet ved valg til Sametinget.
Sámediggi lea bajimus válgaeiseváldi Sámediggeválggain.
Kongen gir utfyllende bestemmelser om valg til Sametinget.
Gonagas addá lassimearrádusaid Sámediggeválgga birra.
Sametingets administrasjon, organisering og saksbehandling.
§ 2-12 Sámedikki hálddahus, organiseren ja áššemeannudeapmi.
Sametinget skal ha en egen administrasjon.
Sámedikkis galgá leat sierra hálddahus.
Personalet ved administrasjonen ansettes av Sametinget.
Sámediggi bidjá olbmuid hálddahusa virggiide.
Sametingets ansatte personell skal være underlagt den lovgivning som gjelder for statens tjenestemenn så langt det passer.
Sámedikki virgáibiddjojuvvon bargit galget leat láhkamearrádusaid vuollásaččat, mat gustojit stáhta virgeolbmuide nu guhkás go dat heive.
Sametinget kan opprette de styrer, råd eller utvalg som Sametinget finner hensiktsmessig og, såfremt ikke annet fremgår, delegere myndighet til disse.
Sámediggi sáhttá cegget stivrraid, ráđiid dahje lávdegottiid, maid Sámediggi gávnnaha ulbmillažžan ja, jus eará ii boađe ovdan, fápmudit válddi dáidda.
Enkeltvedtak fattet av styre, råd eller utvalg oppnevnt av Sametinget, kan i samsvar med forvaltningslovens bestemmelser påklages til Sametinget eller særskilt klagenemnd oppnevnt av Sametinget.
Eaŋkilmearrádus maid Sámedikki namahan stivrrat, ráđit dahje lávdegottit leat dahkan, sáhttet hálddahuslága mearrádusaid mielde váidaluvvot Sámediggái dahje sierra váidalusnammagoddái, man Sámediggi lea namahan.
Under møter i Sametinget har alle rett til å tale samisk eller norsk etter eget ønske.
Sámedikki čoahkkimiin lea buohkain vuoigatvuohta juogo sámástit dahje dárostit iežaset dáhtu mielde.
Sametinget gir bestemmelser om sammenkalling og arbeidsordningen i Sametinget.
§ 2-14. Čoahkkinortnet. Sámediggi mearrida čoahkkimngohččumiid ja bargoortnegiid.
Medlemmer av Sametinget som utøver sitt verv på fulltid, har rett til pensjon etter en egen pensjonsordning.
§ 2-15. Sámedikki miellahtuin, geat leat luohttámušdoaimmas ollesáiggis, lea vuoigat-vuohta penšuvdnii sierra penšuvdnaortnega mielde.
Kongen kan i forskrift bestemme at også andre medlemmer av Sametinget skal ha rett til pensjon.
Gonagas sáhttá láhkaásahusas mearridit, ahte maiddái eará Sámedikki miellahtuin galgá leat vuoigatvuohta penšuvdnii.
Kongen gir nærmere forskrift om beregningen av pensjonsrettighetene og om gjennomføringen av pensjonsordningen.
Gonagas addá dárkilet láhkaásahusa penšuvdnavuoigatvuođaid birra ja penšuvdnaortnega čađaheami birra.
Kapittel 3. Samisk språk.
Kapihttal 3. Sámegiella.
forvaltningsområdet for samisk språk: de kommunene som Kongen i forskrift har fastsatt at skal inngå i forvaltningsområdet for samisk språk,
sámegiela hálddašanguovlluin: dat gielddat maid Gonagas láhkaásahusa bokte lea mearridan galget gullat sámegiela hálddašanguvlui
offentlige organ: ethvert organ for stat og kommune,
almmolaš orgánain: juohke stáhta ja gieldda orgána
lokalt offentlig organ i forvaltningsområdet: ethvert kommunalt, fylkeskommunalt og statlig organ som har en tjenestekrets som omfatter en kommune eller en del av en kommune i forvaltningsområdet for samisk språk,
báikkálaš almmolaš orgánain hálddašanguovllus: juohke gieldda, fylkkagieldda ja stáhta orgána mas lea bálvalanviidodahkan olles gielda dahje oassi gielddas sámegiela hálddašanguovllus,
regionalt offentlig organ i forvaltningsområdet: ethvert fylkeskommunalt og statlig organ som har en tjenestekrets som helt eller delvis omfatter flere av kommunene i forvaltningsområdet for samisk språk, men som likevel ikke er landsomfattende.
guovllu almmolaš orgánain hálddašanguovllus: juohke fylkkagieldda ja stáhta orgána mas lea bálvalanviidodahkan ollásit dahje muhtun muddui gielddat sámegiela hálddašanguovllus, muhto mii aŋkke ii leat riikkaviidosaš.
Lover og forskrifter av særlig interesse for hele eller deler av den samiske befolkning, skal oversettes til samisk.
Dieđáhusat ja skovit Lágat ja láhkaásahusat maidda oppa dahje oassi sámi álbmogis lea erenoamáš beroštupmi, galget jorgaluvvot sámegillii.
Kunngjøringer fra offentlige organ som særlig retter seg mot hele eller deler av befolkningen i forvaltningsområdet, skal skje både på samisk og norsk.
Dieđáhusat almmolaš orgánain mat galget olles dahje osiide álbmogishálddašan-guovllus, galget leat sihke sámegillii ja dárogillii.
Skjema til bruk overfor et lokalt eller regionalt offentlig organ i forvaltningsområdet skal foreligge både på samisk og norsk.
Skoviid maid galgá atnit báikkalaš dahje guovllu almmolaš orgánaide hálddašan-guovllus galget leat sihke sámegillii ja dárogillii.
Kongen gir nærmere regler om iverksetting av denne bestemmelsen.
Gonagas addá dárkilet njuolgga-dusaid dán mearrádusa fápmuibidjamis.
Den som henvender seg på samisk til et lokalt offentlig organ i forvaltningsområdet, har rett til svar på samisk.
Sus gii sámegillii váldá oktavuođa báikkálaš almmolaš orgánain mii lea hálddašan-guovllus, lea vuoigatvuohta oažžut vástádusa sámegillii.
Dette gjelder likevel ikke ved muntlige henvendelser til tjenestemenn som utfører oppdrag utenfor organets kontor.
Dát ii dattetge gusto go njálmmálaččat váldojuvvo oktavuohta virgeolbmuin guhte lea doaibmamin eará sajis go orgána kantovrras.
Den som henvender seg skriftlig på samisk til et regionalt offentlig organ i forvaltningsområdet, har rett til skriftlig svar på samisk.
Sus gii čálalaččat váldá oktavuođa guovllu almmolaš orgánain mii lea hálddašan-guovllus, lea vuoigatvuohta oažžut vástádusa čálalaččat sámegillii.
Kongen kan i særlige tilfeller gjøre unntak for bestemte regionale offentlige organ.
Gonagas sáhttá erenoamáš dáhpáhusain čoavdit dihto guovllu almmolaš orgánaid dán gáibádusas.
Utvidet rett til bruk av samisk i rettsvesenet For domstoler med embetskrets som helt eller delvis omfatter forvaltningsområdet, gjelder i tillegg følgende regler om bruk av samisk:
§ 3-4. Viiddiduvvon vuoigatvuohta atnit sámegiela riekteásahusas Duopmostuoluid várás main lea ámmátbiire mii ollásit dahje muhtun muddui gokčá hálddašanguovllu, gustojit lassin čuovvovaš njuolggadusat sámegiela anu birra:
Enhver har rett til å inngi prosesskriv med bilag, skriftlige bevis eller andre skriftlige henvendelser på samisk.
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta sámegillii ovddidit proseassačállosiid oktan čuvvosiiguin, čálalaš duođaštusaid dahje eará čálalaš oktavuohtaváldimiid sámegillii.
Skal domstolen formidle henvendelsen til en motpart, sørger den for oversettelse til norsk.
Jos duopmostuollu áigu vuostebealláigaskkustit oktavuohtaváldimiid, de doaimmaha daid jorgaleami dárogillii.
Oversettelse kan unnlates dersom motparten samtykker.
Jorgaleamis lea vejolaš vealtat jus vuostebeallimiehtá dasa.
Enhver har rett til å henvende seg muntlig til domstolen på samisk dersom rettergangslovgivningen gir adgang til muntlig istedenfor skriftlig henvendelse.
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta njálmmálaččat č váldit oktavuođa duopmostuoluin jos diggelágat addet vejolašvuođa váldit oktavuođa njálmmálaččat dan sajis go čálalaččat.
Har domstolen plikt til å nedtegne henvendelsen, kan den som fremmer henvendelsen, kreve at nedtegnelsen skjer på samisk.
Jos duopmostuollu lea geatnegahttojuvvon čállit oktavuođaváldima, de sáhttá olmmoš, gii váldá oktavuođa, gáibidit ahte čállojuvvo sámegillii.
Et slikt krav bryter ingen frist.
Dákkár gáibádus ii rihko mange áigemeari.
1 andre og tredje punktum gjelder tilsvarende.
Ovtteža nubbi ja goalmmát čuokkis gustojit seamma láhkái.
Enhver har rett til å tale samisk i rettsmøter.
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta sámástit dikkiin.
Skal noen som ikke kan samisk delta i forhandlingene, brukes en tolk som retten har oppnevnt eller godkjent.
Jos muhtun guhte ii máhte sámegiela, lea šiehtadallamiin mielde, de adnojuvvo dulka gean diggi lea nammadan dahje dohkkehan.
Når en part begjærer det, kan rettens leder bestemme at forhandlingsspråket skal være samisk.
Go áššái gulli bealli dan sihtá, de sáhttá rievtti ovdaolmmoš mearridit ahte šiehtadallangiella lea sámegiella.
3 andre punktum gjelder tilsvarende.
Golmmeža nubbi čuokkis gusto seamma láhkái.
Er forhandlingsspråket samisk, kan rettens leder bestemme at også rettsboken skal føres på samisk.
Jos sámegiella lea šiehtadallangiella, de sáhttá rievtti ovdaolmmoš mearridit ahte maiddái diggegirjáige čállojuvvo sámegillii.
Domstolen sørger for oversettelse til norsk.
Duopmostuollu doaimmaha jorgaleami dárogillii.
Domstolen sørger for at rettsbøker som er skrevet på norsk, oversettes til samisk når en part krever det.
Duopmostuollu bearráigeahččá ahte diggegirjjit mat leat čállojuvvon dárogillii, jorgaluvvojit sámegillii go áššái gulli bealli nu gáibida.
For politi og påtalemyndighet med tjenestekrets som helt eller delvis omfatter forvaltningsområdet, gjelder i tillegg følgende regler om bruk av samisk:
Politiija- ja sivahallaneiseválddi várás mas lea bálvalanbiire mii ollásit dahje muhtun muddui gokčá hálddašanguovllu, gustojit lassin čuovvovaš njuolggadusat sámegiela anu birra:
Enhver har rett til å tale samisk i avhør på organets kontor.
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta sámástit dutkkahaladettiinis orgána kantovrras.
Enhver har rett til å bruke samisk ved muntlig anmeldelse og rettsmiddelerklæring.
Juohkehaččas lea vuoigatvuohta sámástit njálmmálaš váidima ja duopmováidaleami oktavuođas.