pere/sami_parallel huggingface dataset:
Side 38 av 156
38 siidu 156 siiddus
Utredningen er skrevet på samisk og skal oversettes til norsk .
mat fas čuovvoluvvojit Sámedikki jahkásaš bušeahtaid vuoruhemiin .
I forbindelse med dette vil Sametingsrådet vurdere om det skal opprettes et samisk lærernettverk .
Dan oktavuođas áigu Sámediggeráđđi árvvoštallat galgá go ásahuvvot sámi oahpaheddjiidfierpmádat .
I Sametingets budsjett for 2012 er det satt av penger til nettverksamling for samiske grendeskoler , og første møte skal etter planen gjennomføres 13.-14.november 2012 .
Sámedikki 2012 bušeahtas leat várrejuvvon ruđat fierpmádatčoahkkanemiide sámi giliskuvllaid várás , ja vuosttaš čoahkkin dollojuvvo plána mielde skápmamánu 13.-14. b 2012 .
Spørsmål 7 , fra representant Ann-Mari Thomassen , NSRs sametingsgruppe Vátnjavári skovlá – nedlegging av skolen er til klagebehandling hos Fylkesmannen i Troms
Gažaldat 7 , Áirras Ann-Mari Thomassen , NSR:a sámediggejoavku Vátnjavári skovlá – skuvlla heaittihanášši lea Romssa fylkkamanni luhtte váiddameannudeamis
Foreldre , Landslaget for Nærmiljøskolen og Iinná ja biras sámiid searvi-NSR har overfor Fylkesmannen i Troms påpekt feil i Skånland kommunes behandling av skolesaken .
Vánhemat , Lagašskuvlla riikasearvi ja Iinna ja Biras sámiid searvi-NSR leat Romssa fylkkamanni guovdu čujuhan ahte Skániid suohkan lea meannudan skuvlaášši boastut .
Visepresident Laila Susanne Vars har avvist dette med begrunnelse om at det blir feil å blande seg inn i Fylkesmannens behandling av klagene .
Várrepresideanta Laila Susanne Vars lea biehttalan dan dainna ákkain ahte lea boastut seaguhit váiddaáššiide maid Fylkkamanni meannuda .
Visepresidenten har uttalt at sametingsrådets syn er kjent og at Sametinget støtter kravet om lovlighetskontroll av nedleggingsvedtaket .
Várrepresideanta lea cealkán ahte Sámediggeráđi oaidnu lea dovddus ja ahte Sámediggi doarju gáibádusa ahte geahččat bearrái heaittihanmearrádusa lobálašvuođa .
Svar på spørsmål 7 :
Sámediggeráđi vástádus 7 .
NSR spør om fylkesmannen i Troms har fått brev fra sametingsrådet om Sametingets syn om nedlegging av Vátnjavári skovlá / Boltås skole ?
gažaldahkii NSR jearrá lea go Romssa fylkkamánni ožžon reivve sámediggeráđis Sámedikki oainnu birra Vátnjavári skovlá heaittiheapmái ?
Etter sametingsrådets vurdering er det riktig å avvente fylkesmannens behandling av denne klagesaken før vi eventuelt følger den opp .
Sámediggeráđi árvvoštallama vuođul lea riekta vuordit dassážiigo fylkkamánni lea meannudan dán váiddaášši ovdalgo mii vejolaččat čuovvolit ášši .
Sametingsrådet ser at grendeskoler har stor betydning for bevaring av samisk språk og kultur og levedyktige samiske lokalsamfunn .
Sámediggeráđđi oaidna ahte gilliskuvllain lea stuorra mearkkašupmi sámi giela ja kultuvrra fuolaheapmái ja eallinnávccalaš sámi gilážiid bisuheapmái .
Sametingsrådet er bekymret over at så mange grendeskoler fortsatt trues av nedleggelser og konsekvensen av dette .
Ráđii oaidná dán stuorrá hástalussan go gilliskuvllat áitojuvvojit heaittihuvvot ja makkár váikkuhusat dat mielddisbuktá .
Kunnskapsdepartementet og statssekretær Elisabeth Dahle besøkte Sametinget i februar 2012 og visepresidenten hadde et møte med statssekretæren hvor skolenedleggelser i Sápmi ble løftet fram som egen sak og drøftet .
Máhttodepartemeanta ja stáhtačálli Elisabeth Dahle gallededje Sámedikki guovvamánus 2012 ja várrepresideanttas lei čoahkkin stáhtačálliin mas skuvlaheaittiheamit Sámis váldojuvvojedje ovdan . Ráđi áigumuš lea čuovvolit dán ášši Ráđđehusa ja Sámedikke rápporterema bokte .
Rådet har intensjon om å følge dette opp i forhold til Regjering og Sametings rapportering .
Sámediggeráđi čuovvola maiddai dán ášši iešguđetlágan našunála ja internašunála foraid bokte .
Spørsmål 8 , fra representant Gunn-Britt Retter , NSR . / SáB sametingsgruppe Styret for Østsamisk museum og museumsbygget
Gažaldat 8 , Áirras Gunn-Britt Retter , NSR:a sámediggejoavku Nuortasámiid musea stivra ja museavisti
Styret for Østsamisk museum har ikke vært i funksjon siden det kun var oppnevnt et midlertidig interimsstyre som skulle fungere til museet ble åpnet .
Nuortasámiid musea stivra ii leat doaimmas go lei nammuduvvon dušše interimstivran mii lei dihto áigái nammuduvvon , dássái go musea rahppo .
Den offentlige åpningen har blitt utsatt flere ganger , og styrets virksomhetstid er egentlig over .
Álmmolaš ráhpan lea máŋgii maŋiduvvon , ja stivra doaibmaáigi lea rievtti mielde nohkan .
Er styret for Østsamisk museum i funksjon ?
- Lea go Nuortasámiid musea stivra otne doaimmas ?
Hvis ikke , hva gjør Sametingsrådet for å rette opp situasjonen ?
- Mo oaidná Sámediggeráđđi ahte boahtteáiggi oamasteapmi museavistái galggašii leat ?
Hvordan ser STR for seg fremtidig eierskap av museumsbygget ?
/ ( Hvordan ser STR for seg fremtidig eierskap av museumsbygget ? )
Svar på spørsmål 8 :
Sámediggeráđi vástádus 8 .
En virksomhetsoverdragelse av Østsamisk museum til Deanu ja Varjjat Museasidda Vuoddudus / Stifteisen Tana og Varanger Museumssiida skal være gjennomført innen 1. juli 2012 .
Nuortasámiid musea doaimmasirdin Deanu ja Várjjat Museasiidda Vuođđudussii / Stiftelsen Tana og Varanger Museumsiida galgá leat dahkkon ovdal suoidnemánu 1 beaivvi 2012 .
Sametinget , Tana kommune , Nesseby kommune og Sør-Varanger kommune har oppnevnt følgende styremedlemmer til Deanu ja Varjjat Museasidda Vuoddudus / stifteisen Tana og Varanger Museumssiida ( DVMV ) / TVMS for perioden 2012-2015 .
Sámediggi , Deanu gielda , Unjárgga gielda ja Mátta-Várjjat gielda leat nammadan čuovvovaš stivralahtuid Deanu ja Várjjat Museasiidda Vuođđudussii / Stiftelsen Tana og Varanger Museumsiida ( DVMV ) / TVMS áigodahkii 2012-2015 .
Styret for DVMV / TVMS har følgende sammensetning ; Styreleder ( 2010-2013 ) .
DVMV / TVMS stivrras leat ; Stivrajođiheaddji ( 2010-2013 ) .
Oppnevnt av Sametinget Styremedlem 1 ( 2012 2013 ) .
Sámediggi nammadan Stivralahttu 1 ( 2012 2013 ) .
Oppnevnt av kommunene .
Gielddat nammadan .
Styremedlem 2 ( 2010 Ž 2013 ) .
Stivralahttu 2 ( 2010 Ž 2013 ) .
Valgt av ansatte . Styremedlem 3 ( 20122015 ) .
Bargit nammadan Styremedlem 3 ( 20122015 ) .
Styremedlem 4 ( 20122015 ) . Oppnevnt av kommunene .
Sámediggi nammadan Styremedlem 4 ( 20122015 ) .
Vara ( 2010-2013 ) .
Gielddat nammadan .
Oppnevnt av Sametinget Tove-lill Labbahå Magga Ann Jorid Henriksen Turid Lindi Vegar Nilsen Trasti Steinar Pedersen
Tove-lill Labbahå Magga Ann Jorid Henriksen Turid Lindi Vegar Nilsen Trasti Steinar Pedersen Sadjásaš ( 2010-2013 ) .
Arnulf Nilsen Vara ( 2010 -2013 ) .
Sámediggi nammadan Arnulf Nilsen Sadjásaš ( 2010 -2013 ) .
Oppnevnt kommunene Vara ( 2010-2013 ) .
Gielddat nammadan Sadjásaš ( 2010-2013 ) .
Valgt avansatte Vara ( 2012-2015 ) .
Bargit nammadan Sadjásaš ( 2012-2015 ) .
Oppnevnt av Sametinget Vara(2012-2015 ) Oppnevnt kommunene
Sámediggi nammadan Sadjásaš ( 2012-2015 ) Gielddat nammadan
Jarle Andreassen Mia Krogh Karina Mathisen Hjørdis Pedersen
Jarle Andreassen Mia Krogh Karina Mathisen Hjørdis Pedersen
Når det gjelder fremtidig eierskap til museumsbygget i Neiden , er Sametinget i dialog med prosjekteier Kulturdepartementet om at bygget overføres til Statsbygg uten aktivering av investeringskostnaden .
Dat mii guoská boahttevaš eaiggátvuhtii museavistái Njávdámis , de lea Sámediggi hálešteamen prošeaktaeaiggádin Kulturdepartemeanttain ahte vistti galgá bidjot Statsbyggii iige aktiviseret investerengoluid .
Dette medfører overføring av eierskap til Statsbygg .
Dát mielddisbuktá ahte eaiggátvuohta sirdojuvvo Statsbyggii .
Dersom det blir enighet om en slik løsning , innebærer det at Sametinget blir avtaleparter med Statsbygg .
Jus šaddá ovttaoaivilvuohta dákkár čovdosiin , de mielddisbuktá dát ahte Sámediggi lea mielde soahpamušas Stasbyggain .
Styret i Tana og Varanger Museumssiida har uttrykt tilfredshet med en slik løsning .
Deanu ja Várjjat Museasiidda stivra lea dadjan ahte sii duhtet dán čovdosii .
Spørsmål 9 , fra representant Sten Jønsson , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Interregionalt samarbeid for samer
Gažaldat 9 , Áirras Sten Jønsson , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Interregionála ovttasbargu sápmelaččaid várás
EU har et bredt spektre av tiltak rettet mot sine regioner og naboene til disse .
EU:s leat ollu doaibmabijut iežas regiovnnaid várás ja daid ránnjáide .
Et slikt område er innenfor programområdet Inerreg IV Nord Sapmi .
Dakkár guovlu lea prográmmaguovllus Inerreg IV Davvi Sápmi .
Side 40 av 156
40 siidu 156 siiddus
Svar på spørsmål 9 :
Sámediggeráđi vástádus 9 .
Sametinget er involvert i det samiske delprogrammet Interreg Sapmi – Grenseløs utvikling .
gažaldahkii Sámediggi lea mielde sámi oasseprográmmas Interreg Sápmi – Grenseløs utvikling .
Dette er en programperiode som går i perioden 2007 – 2013 .
Dát lea prográmmaáigodat áigodahkii 2007 – 2013 .
Ifølge hovedsekretariatet for Interreg IVA Nord i Luleå har en ikke pr. dato startet opp noe konkret arbeid med å utvikle et nytt program for en ny programperiode .
Interreg IVA Nord váldočállingoddi Lulejus dieđiha ahte otná beaivvi rádjai ii leat vel álggahuvvon konkrehta bargu ovddidit ođđa prográmma ođđa prográmmaáigodahkii .
Dette gjelder for alle programmene , også det samiske delprogrammet .
Dat guoská buot prográmmaide , maiddái sámi oasseprográmmii .
Dette vil tidligst skje i første halvår av 2013 .
Dat dáhpáhuvvá áramusat 2013 vuosttaš jahkebealis .
Da vil det komme en invitasjon for å delta i et eventuelt programarbeid .
Dalle boahtá bovdehus oassálastit vejolaš prográmmabargui .
Sekratariatet på norsk side i det samiske programmet har vært lagt til fylkeskommunene Troms og Nord-Trøndelag .
Sámi prográmma Norgga bealde čállingoddi lea leamaš Romssa ja Davvi-Trøndelaga fylkkasuohkaniid vuollásažžan .
Sametinget har således ikke vært direkte involvert og har heller ikke hatt noe strukturelt og formelt samarbeid med fylkeskommunene i behandling av prosjektsøknadene .
Nappo ii leat ge Sámediggi leamaš njuolgga mielde ii ge Sámedikkis leat leamaš makkárge struktuvrralaš dahje formálalaš ovttasbargu fylkkasuohkaniiguin prošeaktaohcamiid meannudemiin .
Det samiske delprogrammet har en egen styringskomite / beslutningsgruppe som behandler og gjør vedtak om støtte til det enkelte prosjekt .
Sámi oasseprográmmas lea sierra stivrenlávdegoddi / mearridanjoavku mii meannuda ja mearrida doarjagiid juohke prošektii .
Hittil i perioden er det bevilget støtte over programmet til 19 prosjekt og 6 forstudier .
Dán rádjai áigodagas lea juolluduvvon doarjja prográmma bokte 19 prošektii ja 6 ovdadutkamii .
Rammen for EU-bevilgningen på 4 349 8545 euro er bevilget eller låst av til pågående prosjekt .
EU-juolludusa 4 349 8545 eurosaš rámma lea juolluduvvon dahje lohkkaduvvon dálá prošeavttaide .
Prosjektene omfatter både språk , kultur og næringstiltak som er grenseoverskridende .
Dát leat rájáid rasttideaddji prošeavttat maidda gullet sihke giella , kultuvra ja ealáhusdoaibmabijut .
Spørsmål 10 , fra representant Anders Somby jr. .
Gažaldat 10 , Áirras Anders Somby jr. .
Flyttsamelista Kontrollutvalgets årsmelding
, Johttisápmelaččaid listu Bearráigeahččanlávdegotti jahkedieđahus
UTFORDRINGER Som det framkommer under årsmeldingens punkt 5 , er hovedutfordringen kontrollutvalgets ressurssituasjon .
HÁSTALUSAT Nugo boahtá ovdan jahkedieđáhusa čuoggá 5 vuolde , de lea bearráigeahččanlávdegotti váldohástalussan resursadilli .
Situasjonen med at kontrollutvalget ikke har et sekretariat med relevant utrederkompetanse , samt muligheten til å bidra med faglige juridiske og økonomiske vurderinger , er ikke tilfredsstillende .
Dilli lea nu ahte bearráigeahččanlávdegottis ii leat čállingoddi mas livčče relevánta čielggadangelbbolašvuohta , ja vejolašvuohta veahkehit fágalaš juridihkalaš ja ekonomalaš árvvoštallamiiguin , ja dát dilli ii leat dohkálaš .
I hht. budsjettet for 2012 ble ikke rammene for kontrollutvalgets økt , til tross for at budsjettbehovet er godt kjent for sametingsrådet .
Jagi 2012 bušeahtas eai leat bearráigeahččanlávdegotti rámmat nannejuvvon , vaikko sámediggeráđđi bures diehtá bušeahttadárbbu birra .
Kontrollutvalget vil understreke at Sametinget har innført full parlamentarisme , noe som ressursmessig også skal avspeiles i forhold til kontrollfunksjonen i sametinget .
Bearráigeahččanlávdegoddi deattuha ahte Sámedikkis lea ollislaš parlamentarisma , ja dat ferte vuhttot maiddái resurssaid dáfus bearráigeahččandoibmii Sámedikkis .
Spørsmål : 1 .
Gažaldat : 1 .
Har Sametingsrådet gjort noe med denne saken , slik at kontrollutvalget kan arbeide i forhold til behovene ?
Leago Sámedikkeráđđi bargan maide dáinna áššiin , vai bearraigeahččanlávdegoddi sáhttá doaibmat dárbbuid ektui ?
Har det kommet klage fra Riksrevisjonen til kontrollutvalgets situasjon i forhold til § 4 ?
Leago go riikarevišuvnnas boahtán makkárge moaitá dán dillái mas bearráigeahččanlávdegoddi lea go geahččá § 4 ektui ?
Svar på spørsmål 10 :
Sámediggeráđi vástádus 10 .
Sametinget er iferd med å inngå en rammeavtale med ALT advokatfirma AS om kjøp av tjenester for Sametingets kontrollutvalg .
Sámediggi lea dál dahkamin rámmašiehtadusa advokáhta firpmáin ALT AS oastin dihte bálvalusaid Sámedikki bearráigeahččanlávdegoddái .
Sametinget i plenum må i sin budsjettbehandling vurdere hvilke behov kontrollutvalget har til en hver tid .
Sámediggi ferte bušeahttameannudeami oktavuođas veardidit makkár dárbbut bearráigeahččanlávdegottis juohke áigái leat .
I 2012 er det bevilget 500 tusen kroner til kontrollutvalget .
2012 lea juolluduvvon 500 duhát bearráigeahččanlávdegoddái .
Spørsmålsstiller spør om det er kommet klage fra Riksrevisjonen på kontrollutvalgets situasjon i forhold § 4 .
Gažaldatjearri jearrá leago boahtán moaitámuš Riikarevišuvnnas bearráigeahččanlávdegotti dillái § 4 hárrái .
Det er uklart hvilket reglement det henvises til .
Lea eahpečielggas makkár njuolggadussii dás čujuhuvvo .
Det er imidlertid ikke kommet merknader fra Riksrevisjonen til kontrollutvalget virksomhet .
Eai leat gal boahtán mearkkašumit Riikkarevišuvnnas bearráigeahččanlávdegotti doibmii .
Spørsmål 11 , fra representant Per A. Bæhr . Flyttsamelista Sámetingets reviderte budsjett 2012
Gažaldat 11 , Áirras Per A. Bæhr , Johttisápmelaččaid listu Sámedikki 2012 reviderejuvvon bušeahtta
Sametingets visepresident lovte å se på saken under revideringen av budsjettet .
Sámedikki várrepresidenta lohpidii geahččat ášši bušeahtta revideremis .
Hvorfor er det ikke i Sametingets reviderte budsjett for 2012 prioritert støtte til verdde prosjekter i andre områder ?
Manin ii leat 2012 Sámedikki bušeahtta revideremis vuoruhuvvon ruhtadoarjja verdde prošeavttaide eará guovlluide ?
Svar på spørsmål 11 :
Sámediggeráđi vástádus 11 .
Tilskuddsmottakere for Verdde-prosjekt i dag er Alta og Kautokeino slik det følger av sametingets budsjett 2012 , jfr 13.1.4 .
Verdde-prošeavtta doarjjaoažžut dál leat Áltá ja Guovdageaidnu nu mo boahtá ovdan Sámedikki 2012 bušeahtas , geahča 13.1.4 .
Begge disse kommunene har allerede igangsatt prosjekter som skal bidra til Møtesekretærer : Ellen Aina Eira
Dát guokte suohkana leat juo álggahan prošeavttaid mat galget ovddidit kulturlonohallama , soabadeami ja gulahallama oktasaš ohppiiddeaivvademiid , fáddábeivviid jed. bokte .
Ordningen skal evalueres i 2013 .
Ortnet galgá árvvoštallojuvvot 2013:s .
Det ble holdt et møte 21. februar 2012 mellom Kvænangen kommune og sametingsrådet ved visepresident hvor denne aktuelle kommunen presenterte for sametingsrådet deres verdde-prosjekt .
Čoahkkin dollojuvvui guovvamánu 21. b. 2012 gaskal Návuona suohkana ja sámediggeráđi , várrepresideantta bokte , mas dát suohkan muitalii sámediggeráđđái iežaset verdde-prošeavtta birra .
Under møtet ble det spurt om rådet vil vurdere at andre enn Alta og Kautokeino kommune kan søke om midler til et slikt verdde-prosjekt over kap 13.1.4 .
Čoahkkimis jerrojuvvui maiddái áigu go ráđđi árvvoštallat suovvat earáid go Álttá ja Guovdageainnu suohkaniid ohcat ruđaid dakkár verdde-prošektii kap. 13.1.4 bokte .
Rådet var positiv til dette og vil fremme forslag om å utvide målgruppen på disse midlene i Sametingets budsjett for 2013 .
Ráđđi lei positiiva dasa ja áigu ovddidit evttohusa viiddidit dáid ruđaid olahusjoavkku Sámedikki 2013 bušeahtas .
Det innebærer at ordningen endres fra å være et direktetilskudd til å bli en søkerbasert ordning .
Dat mielddisbuktá ahte ortnet rievdaduvvo njuolggadoarjjaortnegis dasa ahte šaddat ohcanvuđot ortnegin .
III Votering Av 39 representanter var 26 til stede .
42 siidu 156 siiddus III Jienasteapmi 39 áirasis ledje 26 čoahkis .
Side 43 av 156
43 siidu 156 siiddus
Vibeke Larsen Anders Somby jr. .
Anders Somby jr. .
Vibeke Larsen 11 Per Andersen Bæhr Láilá Susanne Vars Per Andersen Bæhr Behandlingen av saken ble avsluttet 06.06.12 kl. 17.30 .
Vibeke Larsen 11 Per Andersen Bæhr Láilá Susanne Vars Per Andersen Bæhr Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 06.06.12 dii. 17.30 .
Side 44 av 156
44 siidu 156 siiddus
Kunngjøring av nye saker Arkiv SF-
Ođđa áššiid dieđiheapmi Arkiiva SF- , SF-
Arkivsaksnr. 12/2673
Arkiiváššenr . 12/2678
Saken påbegynt 06.06.12 kl.17 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 06.06.12 dii. 17.30 .
Representant Per A. Bæhr , Flyttsamelista Representant Sten Jønsson , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Representant Odd Iver Sara , Árjas sametingsgruppe Representant Silje Karine Muotka , NSRs sametingsgruppe Representant Miriam Paulsen , NSRs sametingsgruppe Representant Miriam Paulsen , NSRs sametingsgruppe Representant Alf Isaksen , Árjas sametingsgruppe Representant Åge Nordkild , NSRs sametingsgruppe Representant Kirsti Guvsám , NSRs sametingsgruppe Representant Geir Johnsen , NSRs sametingsgruppe Representant Geir Johnsen , NSRs sametingsgruppe Representant Geir Johnsen , NSRs sametingsgruppe Representant Heidi Persdatter Haaker , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Representant Geir Tommy Pedersen , NSR .
Áirras Per A. Bæhr , Johttisápmelaččaid listu Áirras Sten Jønsson , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áirras Ida Marie Bransfjell , ÅarjelSamenien Gïelh Áirras Odd Iver Sara , Árja sámediggejoavku Áirras Silje Karine Muotka NSR:a sámediggejaovku Áirras Miriam Paulsen , NSR:a sámediggejoavku Áirras Miriam Paulsen , NSR:a sámediggejoavku Áirras Alf Isaksen , Árja sámediggejoavku Áirras Åge Nordkild , NSR:a sámediggejoavku Áirras Kirsti Guvsám , NSR:a sámediggejoavku Áirras Geir Johnsen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áirras Geir Johnsen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áirras Geir Johnsen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áirras Heidi Greiner Haaker , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áirras Geir Tommy Pedersen , NSR .
/ SáB Representant Anne Helene Moeng Saari , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Representant Alf Isaksen , Árjas sametingsgruppe Representant Odd Iver Sara , Árjas sametingsgruppe
/ SáB Áirras Anne Helene Moeng Saari , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áirras Alf Isaksen , Árja sámediggejoavku Áirras Odd Iver Sara , Árja sámediggejoavku
Side 45 av 156
45 siidu 156 siiddus
II Forslag Forslag 1 , representant Per A. Bæhr , Flyttsamelista Opplæring i primærnæringer for flyttsamebarn i grunnskolen
II Evttohusat ja mearkkašumit Evttohus 1 , áirras Per A. Bæhr , Johttisápmelaččaid listu Vuođđoealáhus oahpahus boazosámi mánáide vuođđoskuvllas
Slik opplæring kunne skolene gjennomføre for eksempel gjennom prosjekter der det også er annen naturressurs utnyttelse der også andre enn flyttsamebarna kunne delta .
Dákkár oahpu sáhtáše skuvllat čađahit omd prošeavttaid bokte gos maid lea eará luonddaressursa ávkkastallan masa maiddái earát go boazosámi mánát sáhtáše searvat .
Dette ville også gi mulighet for utveksling av tradisjonell kunnskap mellom flyttsamebarn og andre barn og på den måten også bevare viktig språkkunnskap .
Dat attášii maid vejolašvuođa árbevirolaš máhtu lonohallámii boazosámi mánáid ja eará mánáid gaskas ja nu maiddái doalahivčče dehálaš giellaoahpu .
På denne måten ville flyttsamebarna og andre barn fra primærnæringene bedre få dekket grunnskoleopplæringen som skolen er forpliktet å gi men som de ikke klarer å gi av ulike årsaker .
Dáinna lágin oččoše boazosámi mánát ja eará vuođđoealáhus mánát buorebut gokčojuvvot dan vuođđoealáhus oahpahusa maid skuvla lea geatnegahtton oahpahit muhto maid eai nákce iešguđet ákkaid dihte .
Forslag 2 , representant Sten Jønsson , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Oppfølging av de gjeldende rovviltforlik
Evttohus 2 , áirras Sten Jønsson , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Dálá boraspirešiehtadusa čuovvoleapmi
forvaltning av rovviltet på bakgrunn av St.meld. nr. 15 ( 2003–2004 ) - Rovvilt i norsk natur .
Stuorradiggi dagai 2004:s šiehtadusa boraspirehálddašeami ektui St.dieđ. nr. 15 ( 2003–2004 ) - Rovvilt i norsk natur vuođul .
Forliket ble på enkelte punkt revidert som følge av et representatforslag av Stortinget i juni 2011 .
Muhtun čuoggát šiehtadusa ođasmahttojuvvojedje Stuorradiggeáirasa evttohusa vuođul geassemánus 2011 .
I begge tilfeller framholdt Stortinget statens særlige ansvar ovenfor den sørsamiske reindriften .
Goappašiid diliin deattuhii Stuorradiggi stáhta erenoamáš ovddasvástádusa lullisámi boazodollui .
Disse forpliktelser oppleves imidlertid av de berørte reinerne i varierende grad å være fulgt opp av de ansvarlige forvaltingsledd .
Guoskevaš boazoeaiggádat vásihit dattetge ahte dát geatnegasvuođat eai leat nu bures čuovvoluvvon ovddasvástideaddji hálddašanlađđasa bealis .
Dette gjelder alt fra lite presise bestandsregistreringer , omtrentlig håndtering av skaderapporteringen , langsom håndtering av erstatningsoppgjør , lite tilrettelage prosedyrer knyttet til skadefellinger , uforutsigbar behandling av søknader om forebyggende tiltak , og til at de utarbeidede forvaltningsplaner mangler føringer i forhold til den sørsamiske reindriften .
Dát guoská earret eará dasa ahte máddodagat eai lea dárkilit registrerejuvvon , vahátraporttat leat gieđahallojuvvon summal , buhtadusat eai leat máksojuvvon jođánit , prosedyrat boraspiriid báhčimiid oktavuođas leat funet láhččojuvvon , eastadeaddji doaibmabidjoohcamat leat gieđahallojuvvon eahpeeinnostahtti láhkai , ja ráhkaduvvon hálddašanplánain váilot láidestusat lullisámi boazodoalu ektui .
Det foreslås derfor at Sametinget tar opp denne problemstillingen med DN , som så forutsettes foreta nødvendige interne avklaringer mellom de berørte forvaltningsledd .
Danne evttohuvvo ahte Sámediggi váldá ovdan dán čuolbmačilgehusa Luondduhálddašandirektoráhtain , mii eaktuduvvo čađahit dárbbašlaš siskkáldas čielggademiid guoskevaš hálddašanlađđasiid gaskkas .
Forslag 3 , representant Ida Marie Bransfjell , Åarjel-Saemiej Gïelh Synonymordbok for sør , lule- og nordsamisk språk
Evttohus 3 , áirras Ida Marie Bransfjell , Åárjel-Saemien Gïelh Synonymsátnegirji lulli- julev- ja davvisámegillii
En synonymordbok er som regel enspråklig , men kan forklare ord ved å nevne ord med liknede betydning , eller hjelpe en bruker til variere språket ved å foreslå alternative ord .
Synonymsátnegirji lea dábálaččat ovttagielat , muhto sáhttá čilget sáni seammásullásaš mearkkašumiid , dahje veahkehit geavaheaddji riggodahttit gielas dainna lágiin ahte evttohit molssaevttolaš sáni .
Det er relativt sjelden at to ord har eksakt lik betydning , derfor blir ofte nyansene betont i ordbøker og leksikon .
Lea viehka hárve ahte guovtti sierra sánis lea aiddo seamma mearkkašupmi , man dihte erohusat dávjá deattuhuvvojit sátnegirjjiin ja ensyklopediijain .
Noen språkforskere mener at ingen synonymer har nøyaktig lik betydning fordi de har oppstått på forskjellig måte , har forskjellig klang , andre assosiasjoner , forskjellig formell sammenheng – en advokat vil bruke andre ord i et juridisk dokument enn i dagligtale om samme tema .
Muhtun gielladutkit leat dan oaivilis , ahte ovttage synonymas ii leat aiddo seamma mearkkašupmi , danin go dat leat šaddan earálágan vujiin , dain leat earálágan skádja , eará assosiašuvnnat ja earálágan formálalaš čatnosat – advokáhtta geavaha eará sáni juridihkalaš dokumeanttas go beaivválaš hállamis seamma ášši birra .
Hvorfor bruke fremmedord når det finnes adekvate synonymer som er ekvivalente i enhver relevant kontekst ?
Dákkár dilli lea maiddái sámegielas , muhto dál gávdno dušše okta davvisámegielat synonymasátnegirji .
Side 46 av 156
46 siidu 156 siiddus
Åarjel-Saemiej Gïelh ønsker at Sametinget skal ta initiativ til å få laget synonymordbok for de samiske språkene .
Åarjel-Saemiej Gïelh sávvá ahte Sámediggi váldá álgag lágidit synonymasátnegirjji sámegielaide .
Dette vil være med på å styrke , bevare og utvikle språket .
Dat nannešii , seailluhivčče ja ovddidivčče giela .
Forslag 4 , representant Odd Iver Sara , Árjas sametingsgruppe Intensjonsavtalen med Nussir
Evttohus 4 , áirras Odd Iver Sara , Árja sámediggejoavku Intenšuvdnašiehtadus Nussiriin
Árjas sametingsgruppe vil at Sametinget klart og entydig uttrykker at Sametinget ikke kan støtte planene om giftig gruveutslipp i Repparfjorden fra selskapet NUSSIRs side .
Árjja sámediggejoavku háliida ahte Sámediggi galgá áibbas čielgasit dieđihit ahte Sámediggi ii sáhte doarjut NUSSIR fitnodaga plánaid luoitit ruvkemirkkuid Riehpovutnii .
Sakens prinsipielle betydning , at det er snakk om sjødeponi , gjør at saken bør opp til plenum for drøfting .
Ášši prinsihpalaš mearkkašupmi , go lea sáhka mearradeponerema birra , dagaha ahte ášši berre loktejuvvon dievasčoahkkimii digaštallamii .
Árja mener at lokalbefolkningens " birgejupmi " vil bli skadelidende , og at Sametinget som politisk organ må ta innover seg den store motstanden som er lokalt mot sjødeponi .
Árja oaivvilda ahte dat dagaha báikkálašolbmuid birgejumi ovdii , ja ahte Sámediggi politihkalaš orgánan ferte váldit vuhtii dan stuora báikkálaš vuostálastima mearradeponiija vuostá .
Sak-til-sak politikk er ikke ønskelig , men situasjonen er fremtvunget av en mangelfull mineralovgivning .
Áššis- áššái politihka eat háliit , muhto váilevaš minerálaláhka lea bággen dán dillái .
Árja ser behov for at regjeringens mineralveileder skal følges opp med en egen sidestilt nasjonal veileder med etiske og rettslige retningslinjer for gruvedrift i urfolksområder basert på internasjonale standarder .
Árja oaidnu dárbbu čuovvolit ráđđehusa minerálabagadusa sierra seammaárvosaš nationála bagadusain mas leat ehtalaš ja rievttálaš njuolggadusat ruvkedoaimmaide álgoálbmotguovlluin , ja man vuođđun leat riikkaidgaskasaš standárddat .
Sametingets mineralveileder vil kunne være et nyttig verktøy i så måte .
Sámedikki minerálabagadus sáhtášii ávkkálaš reaidun dasa .
Forslag 5 , representant Silje Karine Muotka , NSRs sametingsgruppe OVER 30 ÅR . SIDEN ALTA-KAUTOKEINO SAKEN
Evttohus 5 , áirras Silje Karine Muotka , NSR:a sámediggejoavku BADJEL 30 JAGI ÁLTTÁ-GUOVDAGEAINNU ÁŠŠI RÁJES
Det er over 30 år siden sultestreiken i 1979 , og påfølgende sultestreik i 1981 i Oslo og i Stockholm samt Alta-Kautokeino saken .
Dál lea badjel 30 jagi vássán 1979 nealgudeami rájes , ja dan nealgudeami rájes mii čuovui 1981:s Oslos ja Stockholmas ja Álttá-Guovdageainnu ássi rájes .
I den sammenheng er det påfallende at Sametinget ikke har markert disse hendelsene som har hatt sånn betydning for det samiske samfunnet , og ikke minst for etableringen av Sametinget som folkevalgt organ for samene i 1989 .
Dan oktavuođas lea imaš go Sámediggi ii lea čalmmustahttán dáid dáhpáhusaid main lea leamaš nu stuorra mearkkašupmi sámi servodahkii , ja áinnas Sámedikki ásaheapmái álbmotválljen orgánan sápmelaččaid várás 1989:s .
Noen av de som var involvert i saken har i ettertid blitt merket av disse hendelsene for livet .
Muhtumat geat ledje mielde dán áššis leat merkejuvvon eallinahkái dáid dáhpáhusaid geažil .
Flere er gått bort , og med dem også kunnskaper og erfaringer som vårt samfunn vil etterspørre for fremtiden .
Máŋggas leat jápmán , ja sin mielde leat jávkan dieđut ja vásáhusat maid min servodat jearaha boahtteáiggis .
Sametinget har markert disse personene tidligere 28.november 2002 .
Sámediggi lea ovdal čalmmustahttán dáid olbmuid skábmamánu 28. b. 2002 .
Det er bemerkelsesverdig at det samiske samfunnet ved Sametinget ikke har markert at det er 30 år siden Alta-Kautokeino saken i en fellesmarkering .
Lea imaš go sámi servodat Sámedikki bealis ii leat čalmmustahttán oktasaš čalmmustemiin ahte leat vássán 30 jagi Álttá-Guovdageainnu ášši rájes .
Mange av dagens politikere , samt yngre generasjoner har ikke så inngående kunnskaper om disse hendelsene som blant annet ledet frem til etableringen av Sametinget .
Ollu dálá politihkkáriin , ja nuorat gearddis , eai leat nu buorit dieđut dáid dáhpáhusaid birra mat earret eará dagahedje Sámedikki ásaheami .
Finnmark journalistlag markerte blant annet Alta-saken på sitt årsmøte og NRK Sápmi har satt fokus på at det var 30 år siden Alta-Kautokeino saken .
Finnmárkku journalistasearvi čalmmustahtii earret eará Áltá-ášši iežaset jahkečoahkkimis ja NRK Sápmi lea čalmmustahttán ahte leat 30 jagi vássán Álttá-Guovdadeainnu ášši rájes .
Side 47 av 156
47 siidu 156 siiddus
Samtidig vil det også være viktig å se nærmere på de livsvilkårene de som var involvert i saken lever under i dag .
deaŧalaš lagabui geahčadit sin eallindiliid , geat ledje mielde áššis ja geat ain leat eallimin .
Derfor bør det vurderes å oppnevne et sakkyndig utvalg for å gjennomgå situasjonen for de som var involvert i sultestreikene og AltaKautokeino saken med siktemål om å foreslå oppfølging .
Danne berre árvvoštallat nammadit áššedovdi lávdegotti guorahallat sis dili geat ledje mielde nealgudemiin ja ÁlttáGuovdageainnu áššis dainna áigumušain ahte evttohit čuovvoleami .
Forslag 6 , representant Miriam Paulsen , NSRs sametingsgruppe Medietilbud til barn på lulesamisk
Evttohus 6 , áirras Miriam Paulsen , NSR:a sámediggejoavku Mediafálaldat mánáide julevsámegillii
NSR registrerer at det pr i dag ikke er et medietilbud til barn på lulesamisk .
NSR mearkkaša ahte dálá dilli lea nu ahte ii gávdno medijafálaldat mánáide julevsámegillii .
NSR oppfordrer derfor NRK Sápmi og evt. andre aktører til å etablere et medietilbud til barn på lulesamisk .
NSR hásttuha danin NRK Sápmi ja eará vejolaš aktevrraid ásahit mediafálaldaga mánáide julevsámegillii .
NSR ber Sametinget reise saken overfor NRK Sápmi og andre aktører slik at også barn som er lulesamisktalende får et medietilbud .
NSR bivdá Sámedikki ovddidit ášši NRK . Sápmái ja eará aktevrraide vai julevsámegiel mánát ožžot mediafálaldaga .
Forslag 7 , representant Miriam Paulsen , NSRs sametingsgruppe Bruk og synliggjøring av de ulike samiske språkene
Evttohus 7 , áirras Miriam Paulsen , NSR:a sámediggejoavku Geavahit ja čalmmustahttit daid iešguđetge sámegielaid
I dag er det kun skiltet / merket med nordsamisk og norsk på Sametingsbygningen i Karasjok .
Sámedikkeviesus Kárášjogas galbejuvvo / merkejuvvo odne dušše davvisámegielain ja dárogielain .
For å synliggjøre de ulike samiske språkene foreslår NSR at sametinget bruker også lule- og sørsamisk språk på skilting i Sametingsbygningen .
Vuoi dat iešguđetge sámegielat bohtet oidnosii árvala NSR ahte sámediggi maid atná julev- ja lullisámegiela galbbain Sámedikkeviesus .
Forslag 8 , representant Alf Isaksen , Árjas sametingsgruppe Behov for revisjon av Sametingets arbeidsorden : Talerett under Sametingets forhandlinger
Evttohus 8 , áirras Alf Isaksen , Árja sámediggejoavku Dárbu ođasmahttit Sámedikki čoahkkinortnega : Sárdnunlohpi Sámedikki šiehtadallamiin
Sametingets arbeidsorden gir retningslinjer for hvem som har talerett i plenum under Sametingets forhandlinger .
Sámedikki čoahkkinortnegis leat njuolggadusat dan birra geain dat galgá leat sárdnunlohpi Sámedikki šiehtadallamiin .
Sametingets talestol er i utgangspunktet forbeholdt tingets representanter og Sametingsrådets medlemmer .
Sámedikki sárdnestuollu lea vuolggasajis várrejuvvon dikki áirasiidda ja Sámediggeráđi lahtuide .
Selv om dette er hovedregelen gjøres det unntak fra plenumsledelsens side når Sametinget har besøk av statsråder , statssekretærer og andre som ønsker å frembringe hilsener til Sametingets øverste organ .
Vaikke vel dát lea ge váldonjuolggadus , de spiehkastuvvo das dievasčoahkkinjođihangotti bealis go stáhtaráđit , stáhtačállit ja earát , geat háliidit buktit dearvvuođaid Sámedikki bajimus orgánii , galledit Sámedikki .
Árja ser på dette som en god ordning at møtelederskapet kan gi mulighet for andre enn Sametingets representanter til å bruke Sametingets talerstol .
Árja mielas lea buorre go čoahkkinjođihangoddi beassá addit vejolašvuođa earáide go Sámedikki áirasiidda geavahit Sámedikki sárdnestuolu .
Imidlertid er det ikke i Sametingets arbeidsorden åpnet for at andre organer innenfor Sametingets politiske organisasjon , slik som Sametingets ungdomspolitiske utvalg ( SUPU ) og Sametingets eldreråd , har talerett under forhandlingene .
Dattetge ii leat Sámedikkis čoahkkinortnegis rahppojuvvon eará orgánaide olggobealde Sámedikki politihkalaš organisašuvnna , nu go Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddái ( SNPL:ii ) ja Sámedikki boarrásiidráđđái , sárdnunvuoigatvuohta šiehtadallamiin .
Eldrerådet har uttrykt ønske om taletid fra Sametingets talerstol i plenum .
Boarrásiidráđđi lea bivdán oažžut sárdnuáiggi Sámedikki sárdnestuolus dievasčoahkkimis .
Det samme har SUPU gjort .
Seammá lea SNPL bivdán oažžut .
Árjas sametingsgruppe ser det som viktig at Sametinget gir talerett til SUPU og eldrerådet , slik at disse kan frembringe sine budskap til Sametingets plenum direkte fra Sametingets talestol .
Árja sámediggejoavku oaidná deaŧalažžan ahte Sámediggi addá sárdnunáiggi SNPL:ii ja Sámedikki boarrásiidráđđái vai sii besset ovdanbuktit oainnuideaset Sámedikki dievasčoahkkimii njuolgga Sámedikki sárdnestuolus .
Árja foreslår at SUPU og Sametingets eldreråd skal ha talerett under plenumsforhandlingene , og at hvordan denne taleretten brukes , bør forvaltes av plenumsledelsen og reguleres nærmere gjennom Sametingets arbeidsorden .
Árja evttoha ahte SNPL ja Sámedikki boarrásiidráđđi galget oažžut sárdnunáiggi dievasčoahkkinšiehtadallamiin , ahte dan mo dát sárdnunvuoigatvuohta galgá geavahuvvot , berre dievasčoahkkinjođihangoddi hálddašit ja muddet Sámedikki čoahkkinortnega bokte .
Árja ønsker en ny sak framlagt for plenum snarest som drøfter og foreslår hvordan dette kan gjennomføres .
Árja háliida ođđa ášši ovddiduvvot dievasčoahkkimii farggamusat ja evttohit mo dán sáhttá čađahit .
Forslag 9 , representant Åge Nordkild , NSRs sametingsgruppe Samer skal kunne lære samisk på heltid / dagtid med lønn .
Evttohus 9 , áirras Åge Nordkild , NSR:a sámediggejoavku Sápmelaččat galget beassat oahppat sámegiela ollesáiggis / beaivet bálkkáin
Samiske språk står i en svak posisjon og står på UNESCO ’ s liste over truede språk .
Sámegielat leat heajos dilis ja dat leat biddjon UNESCO áitojuvvon gielaid listui .
Media har den senere tid satt fokus på barn som lærer samisk i barnehage og skole , til tross for at hjemmespråket ikke er samisk .
Media lea maŋemus áiggi čájehan ahte mánát ohppet sámegiela mánáidgárddiin ja skuvllain , vaikko ruovttugiella ii leat sámegiella .
Dette viser at langvarig satsing på språkarbeid virker .
Dat muitala ahte lea ávki guhkit áiggi áŋgiruššat giellabargguin .
Disse barnas språksituasjon kunne vært ytterligere styrket , om deres foreldre også fikk mulighet til å lære seg språket .
Dárbbašuvvo ođđa ulbmillaš giellapolitihkka jus galgá nákcet oažžut eanet sápmelaččaid hupmat ja čállit sámegillii .
Side 48 av 156
48 siidu 156 siiddus
Sametinget arbeider for et språkløft som skal sikre alle samer tilgang til samiske språkarenaer , samiske tjenestetilbud og muligheter for å bruke eget språk . .
Sámediggi lea bargame giellaloktemiin mii galgá sihkkarastit buot sápmelaččaide sámi giellaarenaid , sámegiela bálvalusfálaldagaid ja vejolašvuođa geavahit gielaset .
Dette arbeidet skal ta form som et voksenopplæringsløft , der frikjøpsordninger og studiehjemler inngår som et viktig virkemiddel ” .
Dat bargu galgá hábmejuvvot rávisolbmuidloktemin , gos luovosoastinortnet ja oahppofápmudusat leat mielde dehálaš váikkuhangaskaoapmin .
NSR foreslår at sametingsrådet tar denne saken opp for sentrale myndigheter for å få friske midler til et voksenopplæringsløft , der frikjøpsordninger og studiehjemler inngår som et viktig virkemiddel .
NSR evttoha ahte sámediggeráđđi lokte dán ášši guovddáš eiseválddiide oažžun dihte varas ruđa rávisolbmuidloktemii , gos luovosoastinortnegat ja oahppofápmudusat leat mielde dehálaš váikkuhangaskaoapmin .
Målsettingen er at samiske foreldre skal kunne lære samisk på heltid / dagtid i en avgrenset periode .
Mihttu lea ahte sámi váhnemat galget beassat oahppat sámegiela ollesáiggis / beaivet dihto áigodagas .
Forslag 10 , representant Kirsti Guvsám , NSRs sametingsgruppe Plan for samisk voksenopplæring
Evttohus 10 , áirras Kirsti Guvsám , NSR:a sámediggejoavku Plána sámi rávesolbmuioahpaheapmái
Norske Samers Riksforbund ønsker at flere skal snakke samisk og at tradisjonene skal videreføres til kommende generasjoner .
Norgga Sámiid Riikkasearvi háliida ahte eanebut galget hállat sámegiela ja ahte árbevierut galget fievrriduvvot viidáseappot boahtte buolvvaide .
Å satse på voksenopplæring er derfor viktig .
Dánne lea áŋgiruššan rávesolbmuidoahpahemiin deaŧalaš .
NSR ber Sametinget om å lage en samisk voksenopplæringsplan for å sikre god måloppnåelse og en helhetlig politikk .
NSR bivdá Sámedikki ráhkadit sámi rávesolbmuidplána sihkkarastin dihtii buori ulbmilolahusa ja ollislaš politihka .
NSR mener det er viktig med en voksenopplæringsplan som omfatter alt fra kartlegging av behov til ansvar og arbeidsfordeling innen voksenopplæring , språk og tradisjonskunnskap .
NSR mielas lea dakkár rávesolbmuidoahppoplána deaŧalaš , masa gullet buot dárbbu kártema rájes rávesolbmuidoahpaheami , giela ja árbedieđuid ovddasvástádusa ja bargojuogu rádjai .
Det bør også omfatte kvalitets- og kunnskapsutvikling med fokus på voksnes læring , samt voksendidaktisk utviklingsarbeid .
Dasa berre maid gullat kvalitehta- ja máhttoovddideapmi rávesolbmuid oahppama deattuhemiin , ja rávesolbmuiddidaktihkalaš ovddidanbargguin .
Forslag 11 , representant Geir Johnsen , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Kraftlinje fra Ofoten til Finnmark
Evttohus 11 , áirras Geir Johnsen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku El-fápmolinnjá Ofoahtas Finnmárkui
NVE har i sin planlegging av ny 420-KW linje fra Ofoten til Finnmark , plassert trase for denne linjen rett gjennom bebyggelsen på Kvernmo i Gratangen kommune .
NVE lea iežas ođđa 420-KW linnjáplánain Ofoahtas Finnmárkui , bidjan linnjáspáittu njuolga Kvernmo ássanguovllu čađa , Rivttat suohkanis , vaikko báikki olbmot leat vuostálastan dán spáittu .
Innbyggerne og Gratangen kommune har ønsket å legge traseen langs det østre alternativet .
Báikki olbmot ja Rivttat suohkan háliidedje ahte spáitu galggai leat nuorttit molssaeavttu mielde .
De helsemessige konsekvensene i forhold til slike kraftlinjer gjennom bebyggelse vet vi ikke nok om i dag .
Mii eat dieđe vel odne mot dakkár el-fápmolinnját ássanguovllu čađa sáhttá váikkuhit dearvvašvuhtii .
Slike kraftlinjer har en innvirkning både strålingsmessig og som en psykisk trussel i forhold til usikkerhet vedrørende utvikling av kreft .
Dakkár el-fápmolinnjáin leat váikkuhusat sihke suotnjarastima bokte ja maiddái psykalaš áitagin dan geažil go lea eahpesihkárvuohta ahte sáhttet go dagahit borasdávdda .
I den samiske bygda Kvernom har det vært økte tilfeller av kreft i de årene eksisterende kraftlinjer har vært der .
Seamma gilážis Kvernmoas lea borasdávda lassánan dain jagiin go dálá el-fápmolinnját leat leamaš doppe .
Et annet argument for å benytte østlig trasse er muligheten for utvikling av den samiske bygda Kvernmo .
Nubbi ágga manne galggašii geavahit nuorttit spáittu lea ahte sámi gilážis Kvernmoas lea ovddidanvejolašvuohta .
Som en følge av bygging av Hålogalandsbrua , vil dette området bli veldig aktuelt for videreutvikling .
Hålogalandšaldi huksema dihte šaddá dát guovlu hui guovddáš guovlu ovddideapmái . Ja dat nannešii guovllu sámi ássama .
Sametinget må i sine konsultasjoner med Olje og energi direktoratet , synliggjøre viktigheten av å bedre Kvernomens situasjon , og bygdas fremtidige muligheter , ved at kraftlinjen plasseres utenfor bebyggelsen .
Sámediggi ferte konsulteredettiin Oljo- ja energiijadirektoráhain čalmmustahttit man dehálaš lea buoridit Kvernmo dili , ja gili boahtteáiggi vejolašvuođaid jus el-fápmolinnjá biddjo olggobeallái ássanguovllu .
Forslag 12 , representant Geir Johnsen , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Samisk skolehistorie
Evttohus 12 , áirras Geir Johnsen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Sámi skuvlahistorjá
Samisk skolehistorie har vært beskrevet i flere sammenhenger , så også for områdene i Astafjord .
Sámi skuvlahisorja lea máŋga oktavuođain muitaluvvon , nu maiddái Ástávuona guovlluin .
En del av historien er likevel ikke kommet godt nok frem .
Oassi historjjás ii leat goitge doarvái bures muitaluvvon .
I ca 1740 bygde Thomas von Westen “ Finneskole ” på Laberg i Gratangen .
Sulli 1740 de huksii Thomas Von Westen “ Finneskole ” Labergas Rivttágis .
Skolen ble bygget for svenske flyttsamer .
Skuvla huksejuvvui ruoŧa johttisápmelaččaid várás .
Et av de aller første skolebygg i nord .
Okta dain vuosttáš skuvllain davvin .
Den fremsto også som et lite kultursenter I området .
Šattai dego unna kulturguovddáš dan guovllus .
Historien til skolen står delvis beskrevet I gamle Astafjord bygdebok , med henvisninger til kirkeboken for Tranøy .
Skuvlla historjá lea veahá muitaluvvon boares Ástávuona giligirjjis , gos čujuhuvvo Ránáidsuolu girkogirjái .
Skolen var felles Møtesekretærer : Ellen Aina Eira
Lei oktasaš skuvla buot sámi ássiide Ástávuona guovllus .
for den samiske befolkningen i hele Astafjord området .
Skuvlla bázahasat ain gávdnojit odne , ja dát lea deaŧalaš daid gártet .
Tuftene etter skolen finnes fremdeles i dag , og det vil være viktig å få kartlagt disse .
Dát lea stuorra ávki guovllu ássiide , ja servodahkii maid , go dovdá dan guovllu historjjá .
Sametinget må snarest registrere dette som et kulturminne , og sikre denne delen av historien for fremtidige generasjoner .
Sámediggi berre jođáneamos lági mielde dan registreret kulturmuitun , ja sihkkarastit dán oasi historjjás boahttevaš buolvvaide . Čoahkkingirjji čállit : Marit Ellen Mienna
Forslag 13 , representant Geir Johnsen , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Satsing på språkbadsmetodikk
Evttohus 13 , áirras Geir Johnsen , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Áŋgiruššan giellalávgunmetodihkain
Gjennom prosjekt i Lavangen har det vært jobbet med utvikling av språkbadsmetodikk basert på modell fra Wales .
Loabága prošeavtta bokte lea bargojuvvon dainna ahte ovddidit giellalávgunmetodihka Wales málle vuođul .
Resultatene foreløpig viser en positiv utvikling av språket blant ungene som deltar i dette prosjektet .
Bohtosat dán rádjai čájehit positiiva giellaovdáneami daid nuoraid gaskkas geat oassálastet dán prošektii .
Samtidig er det viktig å utvikle denne modellen videre , og i et større nedslagsfelt .
Seammás lea deaŧalaš ovddidit dán málle viidáseappot , ja eanet guovlluide .
Ved å legge til rette for utprøving av dette flere steder gir det bedre grunnlag for vurdering av metodens effekt .
Go láhččojuvvo geahččaleapmái eanet báikkiin , de dat addá buoret vuođu málle beavttu viidáset árvvoštallamii .
Arbeiderpartiets sametingsgruppe ønsker at det gis mulighet for å etablere et liknende prosjekt i Lulesamisk område .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku háliida ahte addojuvvo vejolašvuohta ásahit sullasaš prošeavtta Julevsámi guvlui .
Det er også viktig å benytte den allerede etablerte kompetansen som er oppbygd i Lavangen , gjennom prosjekter finansiert av Sametinget .
Lea maid deaŧalaš ávkkástallat dainna gelbbolašvuođain mii lea juo ovddiduvvon Loabágis , prošeavttaid bokte maid Sámediggi ruhtada .
Forslag 14 , representant Heidi Persdatter Haaker , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Barn med spesielle behov må få styrket sine rettigheter ved hjelp av Sametinget
Evttohus 14 , áirras Heidi Greiner Haaker , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Mánáin geain leat erenoamáš dárbbut fertejit oažžut nannejuvvot vuoigatv uođaid Sámedikki vehkiin
Barn med spesielle behov er en av samfunnets svakeste grupper når det gjelder å bli hørt , og å få igjennom sine rettigheter når det gjelder bl.a. helsetilbud og skolegang .
Mánáin geain leat erenoamáš dárbbut lea servodagas okta dain geahnoheamos joavkkuin oažžut iežaset gullot , ja oažžut vuoigatvuođaid ea.ea. dearvvašvuođafálaldagaide ja skuvlavázzimii .
Slik det er i dag er barnet avhengig av å ha ressurssterke foreldre som kjemper mot systemet og står på krava om å få et godt nok helsetilbud , skoletilbud og en individuell opplæringsplan som er tilpasset barnets nivå .
Nu go dilli lea otne , de fertejit mánás leat gievrras váhnemat geat dorrot vuogádagaiguin ja geat nagodit gáibidit dohkálaš dearvvašvuođafálaldagaid , skuvlafálaldagaid ja oktagaslaš oahppoplánaid mat leat heivehuvvon mánáid dássái .
Hvis dette barnet i tillegg er samisk har de en dobbelt så tung vei å gå .
Jus mánná dasa lassin lea sápmelaš , de lea diet bargu duppalit losit .
Disse barna trenger myndigheter som setter disse barnas rettigheter i fokus , og er med på å fronte deres sak .
Dát mánát dárbbašit eiseválddi geat ovddidit sin vuoigatvuođaid , ja geat ovddastit sin áššiid .
Arbeiderpartiets sametingsgruppe ber om at Sametinget forsterker fokuset på disse barnas rettigheter og er med og påser at denne svake gruppens rettigheter blir ivaretatt i samfunnet .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku bivdá Sámedikki nannet barggu mii guoská dáid mánáid vuoigatvuođaide ja leat mielde bearráigeahččat ahte dien geahnohis joavkku vuoigatvuođat váldojuvvojit vuhtii servvodagas .
Blant annet ved å være en økonomisk og myndig støtte for foreldre i valget av ulike alternative læremetode og treningsmetoder for sine barn .
Omd. veahkehit ekonomalaččat ja leat nanu doarjjan váhnemiidda go sii galget válljet iešguđetlágan molssaektosaš oahppovugiid ja hárjehallanvugiid mánáideaset .
Skolesystemet og helsesystemet i kommuner trenger en real oppløfting , samkjøring og kursing i hvordan ivareta og forvalte disse barnas rettigheter , helsetilbud , skolegang og sosialisering .
Suohkaniid skuvlavuogádagat ja dearvvašvuođavuogádagat fertejit buoridit , láhččit dili ovttasbargui ja oahppat mot áimmahuššat ja hálddašit dieid mánáid vuoigatvuođaid , dearvvašvuođafálaldaga , skuvlavázzima ja sosialiserema .
Forslag 15 , representant Geir Tommy Pedersen , NSR .
Evttohus 15 , áirras Geir Tommy Pedersen , NSR .
/ SáB Kysfiskeutvalget
/ SáB Riddoguolástanlávdegotti
Stortinget fattet 4. juni 2012 et vedtak som ikke anerkjenner sjøsamenes og kystbefolkningens rett til fiske i samiske kyst- og fjordområder .
Stuorradiggi dagai geassemánu 4. b. 2012 mearrádusa mii ii dohkket mearrasápmelaččaid ja riddoálbmoga vuoigatvuođa guolásteapmái riddo- ja vuotnaguovlluin .
NSR kan ikke akseptere at den norske stat neglisjerer de sjøsamiske fiskerirettighetene på denne måten .
NSR ii sáhte dohkkehit ahte Norgga stáhta badjelgeahččá mearrasámi guolástanvuoigatvuođaid dán láhkai .
Vedtaket er etter vår mening et regelrett brudd på de rettighetene sjøsamene og andre bosatt i kyst- og fjordområdene har hatt i uminnelige tider til kystfisket i våre nærområder .
Mearrádus lea min mielas njulgestaga dáid vuoigatvuođaid rihkkun , mat mearrasápmelaččain ja earáin geat ásset riddo- ja vuotnaguovlluin , leat leamaš don doloža rájes riddoguolásteapmái min lagašguovlluin .
Sametinget må avklare hvordan saken videre skal følges opp av Sametinget .
Sámediggi ferte čielggadit mo Sámediggi galgá čuovvolit ášši .
Sametinget må forberede seg på hvordan Sametinget skal forholde seg til en eventuell rettslig avklaring av samiske rettigheter i sjøområdene .
Sámediggi ferte ráhkkanit dasa mo Sámediggi galgá gieđahallat mearrasámi guovlluid sámi vuoigatvuođaid vejolaš rievttálaš čielggadeami .
Sametinget må vurdere å prioritere å forberede en slik rettslig avklaring både i det nasjonale og internasjonale rettssystemet .
Sámediggi ferte árvvoštallat vuoruhit ráhkkanit dakkár rievttálaš čielggadeami sihke nationála ja riikkaidgaskasaš riektevuogádagas .
NSR ber om at saken snarest fremmes for Sametingets plenum .
NSR bivdá ahte ášši ovddiduvvo Sámedikki dievasčoahkkimii nu johtilit go vejolaš .
Forslag 16 , representant Anne Helene Moeng Saari , Arbeiderpartiets sametingsgruppe Behov for å få høyt utdannede samisk ungdom tilbake hjem
Evttohus 16 , áirras Anne Helene Moeng Saari , Bargiidbellodaga sámediggejoavku Dárbu oažžut alla oahppan sámi nuoraid ruovttoluotta
I den senere tid har det vist seg at det er vanskelig å få høyt utdannede samisk ungdom til å komme hjem igjen for å jobbe i valgt yrke .
Lea čájehuvvon ahte daid maŋimuš áiggiid leamaš váttis oažžut alla oahppan sámi nuoraid ruovttoluotta ruovttubáikkiide bargat dan barggu masa leat váldán oahppu .