pere/sami_parallel huggingface dataset:
Sámegielain birge vil være en språklig miljøvernkampanje med målsetting om å få flest mulig både offentlige institusjoner , samiske organisasjoner og privatpersoner til å bruke samisk .
Sámegielain birge šattašii gielalaš birasgáhttenkampanjan man áigumuššan lea oažžut nu ollugiid go vejolaš , sihke almmolaš ásahusaid , sámi organisašuvnnaid ja priváhta olbmuid hállat sámegiela .
Dette medfører en kostnadsøkning på 3 mill. kroner .
Dát mearkkaša 3 milj. kr. lassigolu .
7 Kap. 0238 post 21 Kvalitetsutvikling i Samisk videregående opplæring
7 Kap. 0238 poasta 21 Gelbbolašvuodaovddideapmi sámi joatkkaoahpahusas
1 Kap. 326 post 78 Samisk spesialbibliotek
1 Kap. 326 poasta 78 Sámi sierrabibliotehka
2 Kap. 320 post 73 Tusenårssted - Østsamisk museumsanlegg , Neiden
2 Kap. 320 poasta 73 Duhátjahkebáiki — Nuortalaš museárusttet Njávdámis
Sametinget fremmer forslag om 10 mill. kr i år 2001 og vil fremme forslag om tilsvarende beløp til statsbudsjettet 2002 avhengig av endelig godkjent kostnadsramme .
Sámediggi evttoha 10 milj. kr. 2001:s , ja áigu evttohit seamma ollu 2002 stáhtabušehttii , loahpalaččat dohkkehuvvon golahusrámma duohken .
4 Kap. 335 post 75 Tilskudd til samiske aviser
4 Kap. 355 poasta 75 Darjja sámi áviissaide
Det er ikke potensiale for store salgs- og annonseinntekter til samiske aviser , fordi lesergrunnlaget ikke kan sammenlignes med norske aviser .
Sámi áviissain ii leat vejolaš oažžut stuorra vuovdin- ja almmuhandietnasiid danne go lohkkilogu ii sáhte buohtastahttit dáža áviissain .
Sametinget vil understreke behovet for en oppgradering av bevilgninger til samiske aviser hvor målsetninger innen 2005 vil være en dobling av statstilskuddet fra foreslått nivå .
Sámediggi deattuha ahte lea dárbu lasihit juolludusaid sámi áviissaide , nu ahte mihttomearrin ovdal jagi 2005 lea ahte oažžut duppalgeardde eanet stáhtadoarjaga go dan mii lea evttohuvvon .
Innen samme tidsperiode bør det være opprettet underkontor tilknyttet en av de allerede eksisterende avisene , i lule- og sørsamisk område .
Seamma áigodagas galgá leat ásahuvvon vuolitkantuvra mas lea oktavuohta oktii dain juo ásahuvvon áviisii , julev- ja máttasámiguovllus .
For 2001 vil Sametinget foreslå en økning på kr. 3 millioner til 11 mill. kroner .
Jagis 2001 evttoha Sámediggi ahte preassadoarjja bajiduvvo 3 milj. kruvnnuin 11 milj. kruvdnui .
5 Kap. 324 post 70 Beaivváš Sámi Teáhter
5 Kap. 324 poasta 70 Beaivváš Sámi Teáhter
Departementet har foreslått en bevilgning på 10,047 mill. kr. til Beaivváš Sámi Teáhter i 2000 .
Departemeanta lea evttohan 10 047 milj. kr. juolludusa Beaivváš Sámi Teáhterii 2000:s .
7 kap 320 post 73 Várdobáiki - samisk kulturhus i Sør-Troms / Ofoten
7 Kap. 320 poasta 72 Várdobáiki — Mátta-Tromssa / Ofuohta sámi kulturviessu
Sametinget fremmer forslag om 10 mill. kr. i 2001 , og vil fremme forslag om videre finansiering til Statsbudsjettet år 2002 .
Sámediggi evttoha 10 milj. kr. jahkái 2001 , ja áigu ovddidit ruhtadeami viidáseappot Stáhtabušeahtas 2002 .
Saken avsluttet 25. november 1999 kl. 15.50 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 1999 skábmamánu 25. b. dii. 15.50 .
Saken påbegynt torsdag 25. november 1999 kl. 15.50 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 1999 skábmamánu 25. b. dii. 15.50 .
Agderforsknings prosjektrapport 21/99 « Ka kan æ få peng ti ? »
Agderforskning prošeaktaraporta 21/99 « Ka kan æ få pæng ti ? »
Om rollefordelingen mellom Statens nærings- og distriktsutviklingsfond , Samisk næringsråd og kommunale næringsfond i Indre Finnmark
Stáhta ealáhus- ja guovlluovddidanfoandda , Sámi ealáhusráđi ja Sis-Finnmárkku gielddaid ealáhusfoanddaid gaskasaš rollajuogadeapmi
« Næringsstrategier for Nord-Norge » Statusrapport til Regjeringes NOrd-Norgeutvalg , juni 1999
« Davvi-Norgga ealáhusstrategiijat . » Ráđđehusa Davvi-Norgga lávdegotti stahtusraporta , geassemánnu 1999
Kommunal- og regionaldepartementets brev av 28.20.1999 til Finnmark fylkeskommune
Gielda- ja guovludepartemeantta 28.10.99 reive Finnmárkku fylkagildii
Sametingets vedtak i sak 7/99 Årsmelding for Sametingets underliggende råd
Sámedikki 22. - 26.02.99 dievasčoahkkima mearrádus áššis 7/99 Sámedikki vuollásaš ráđiid jahkedieđáhusat
Utviklingsforumet for Indre Finnmark - Strateginotat 30.06.1999
Sis-Finnmárkku ovddidanforum 30.06.99 strategiijanotáhta
« Det Grønne Arktis » Landsdelsutvalgets program 2000 - 2003
« Det Grønne Arktis » Riikkaoasselávdegotti 2000-2003 prográmma
Sametinget mener at tingets regionalpolitiske virksomhet må styrkes .
Sámediggi oaivvilda ahte dikki guovlupolitihkalaš doaimma ferte nanosamahttit .
Sametingsrådet bes iverksette de nødvendige tiltak i denne sammenheng .
Bivdit Sámediggeráđi bidjat johtui dárbbašlaš doaibmabijuid dán oktavuođas , earret eará :
Prioritere arbeidet i Regjeringens Nord-Norgeutvalg og Utviklingsforumet for Indre Finnmark .
Prioriteret Ráđđehusa Davvi-Norgga lávdegotti ja Sis-Finnmárkku ovddidanforuma barggu .
Forsere arbeidet med gjennomgangen av organiseringen av Sametingets underliggende råd , og deres oppgaver og funksjoner , sammen med strukturen i Sametingets tilskuddsordninger .
Hoahpuhit barggu mii guoská Sámedikki vuollásaš ráđiid organiseremii , ja daid bargguide ja doaimmaide Sámedikki doarjjaortnegiid struktuvrrain fárrolaga .
Relevante framtidige organisatoriske alternativer skal vurderes , herunder ett eventuelt tilskuddsorgan .
Boahtteáiggi várás galget árvvoštallojuvvot relevánta organisatuvrralaš molsaeavttut , maiddái dušše okta doarjjaorgána .
Saken bes fremmet overfor Sametingets plenum i mai 2000 .
Ášši galggašii ovddiduvvot Sámedikki miessemánu 2000 dievasčoahkkimii .
Å søke om medlemskap for Sametinget i Landsdelsutvalget for Nord-Norge og Nord-Trøndelag .
Ohcat Sámedikki Davvi-Norgga ja Davvi-Trøndelága riikkaoasselávdegoddái lahttun .
Sametinget foreslås å være representert med inntil fem samtingsrepresentanter som medlemmer med personlige varamedlemmer .
Sámediggi evttoha iežas ovddasteaddjin eanemusat vihtta sámediggeáirasa lahttun várrelahtuiguin .
Sametingsrådet oppnevner et medlem og fire oppnevnes av plenum .
Sámediggeráđđi nammada ovtta lahtu ja dievasčoahkkin fas njealljása .
Disse skal så langt som mulig være fra de fylkene Landsdelsutvalget omfatter .
Sii galget nu guhkás go vejolaš leat eret dain fylkkain maidda Riikaoasselávdegoddi guoská .
Av 39 representanter var 31 tilstede .
39 áirasis ledje 31 čoahkis .
Jarle Jonassen Sven-Roald Nystø
Jarle Jonassen Sven-Roald Nystø
Disse skal så langt som mulig være fra de fylkene Landsdelsutvalget omfatter .
Sii galget nu guhkás go lea vejolaš leat eret dain fylkkain maidda Riikaoasselávdegoddi guoská .
Saken avsluttet 25. november 1999 kl. 16.30 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 1999 skábmamánu 25. b. dii. 16.30 .
Saken påbegynt 25. november 1999 kl. 16.50 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 1999 skábmamánu 25. b. dii. 16.50 .
NOU 1999:19 Domstolene i samfunnet .
NOU 1999:19 Duopmostuoluid birra servodags .
Administrativ styring av domstolene .
Duopmostuoluid hálddahuslaš stivren .
Utnevnelser , sidegjøremål , disiplinærtiltak .
Nammadeamit , oalgebarggut , huvdendoaibmabijut .
Midlertidige dommere
Gaskaboddosaš duopmárat .
Brev av 14.07.99 fra Justisdepartementet
Justisdepartemeantta 14.07.99 reive
Domstolskommisjonen har utført et grundig og omfattende arbeid .
Duopmostuollokomišuvdna lea dahkan vuđolaš ja viiddis barggu .
Sametinget har funnet det hensiktsmessig å kommentere de mest aktuelle spørsmål for den samiske befolkning .
Sámediggi atná eanemus riektan buktit mearkkašumiid daid áššiide mat gusket eanemusat sámi álbmogii .
Den samiske dimensjon
Sámi dimenšuvdna
Sametinget er positiv til at kommisjonen i sitt arbeid har vektlagt det samiske perspektiv og har kommet med klare signaler i forhold til dette .
Sámedikki mielas lea buorre go komišuvdna barggustis lea deattuhan sámi perspektiivva ja lea buktán čielga signálaid dán ektui .
Kommisjonen konstaterer at Grunnlovens § 110 a har betydning også i forhold til organiseringen av domstolene .
Komišuvdna konstatere ahte Vuođđolága § 110 a:s lea mearkkašupmi maiddái duopmostuoluid organiseremis .
Gjennom arbeidet i domstolskommisjonen er søkelyset rettet mot en del aktuelle problemstillinger .
Duopmostuollokomišuvdna lea barggus bokte guorahallan máŋga deaŧalaš beali .
Domstolskommisjonen ser i sitt arbeid behov for at det opprettes en egen domstol i Indre-Finnmark , uten at man går nærmere inn på det .
Duopmostuollokomišuvdna oaidná barggus bokte ahte livččii dárbu ásahit sierra duopmostuolu Sis-Finnmárkui , almmá ahte dađi eanet guorahallá dan .
Sametinget er positiv til en egen domstol for Indre Finnmark , men vil likevel etterspørre konkrete tiltak i områder som faller utenfor det som vil bli et eventuelt område for en domstol i Indre-Finnmark .
Sámediggi oaidná positiivalažžan duopmostuolu ásaheami Sis-Finnmárkui , muhto ohcala dattetge konkrehta doaibmabijuid daid guovlluid várás mat báhcet olggobeallái dan guovllu mii vejolaččat šattašii Sis-Finnmárkku duopmostuolu guovlun .
Samene bebor store områder langt utover det som vil bli omfattet av en domstol i Indre-Finnmark .
Sámediggi oaivvilda ahte lea dárbu čuovvulit daid hástalusaid mat leat boahtán ovdan čielggadusa bokte .
Sametinget mener at det er nødvendig at man får en oppfølging av de utfordringer som er kommet frem gjennom utredningen .
Lea duopmáriid máhtolašvuođa duohken ja dat lea sin ovddasvástádus ahte dat dárbbašlaš máhtolašvuohta mii boahtá ovdan čielggadusas boahtá oidnosii .
Sametinget går derfor inn for å få en egen gjennomgang av domstolenes organisering med tanke på de behov som finnes i hele det samiske samfunnet .
Danne doarju Sámediggi ahte duopmostuoluid organiseren geahčaduvvo sierra dainna áigumušain ahte juksat buot daid dárbbuid mat olles sámi servodagas leat .
Spesielt bør det utredes om og eventuelt hvordan en egen domstol for Indre-Finnmark kan utvikles til å kunne dekke større deler av det samiske bosetningsområdet .
Erenoamážit galggašii čielggadit movt vejolaš duopmostuolu Sis-Finnmárkkus sáhtášii ovddidit nu ahte dan bokte sáhtášii bálvalit stuorát osiid sámi ássanguovllus .
Kommisjonen peker på at det utfra de allmenne prinsipper om bred dommerrekruttering er viktig at kvalifiserte samer kommer inn i domstolene .
Komišuvdna čujuha ahte oppalaš prinsihpaid vuođul duopmáriid rekruterema ektui lea deaŧalaš ahte duopmostuoluide bohtet gelbbolaš sámit .
Det er derfor grunn til å peke på interessene til samene ved dommerutnevnelser i fremtiden .
Danne lea ge sivva geahččat makkár beroštumit sámiin leat go duopmárat válljejuvvojit .
Sametinget ser det som viktig at man får rekruttert samiske dommere , utfordringen blir å realisere dette .
Sámedikki mielas lea deaŧalaš oažžut sámi duopmáriid , hástalussan šaddá ge mo duohtan dahkat dan .
Det vil etterhvert som flere samer tar juridisk utdanning , være naturlig at flere blir dommere .
Lea lunddolaš go eanet sápmelaččat váldet juristaoahpu ahte eambbogat šaddet maiddái duopmárin .
Utnevnelse av dommere
Duopmáriid nammadeapmi
Kommisjonen viser til at samisk og norsk er likeverdige språk i henhold til sameloven § 1-5 .
Komišuvdna čujuha ahte sáme- ja dárogiella leat ovttaárvosaš gielat sámelága § 1-5 ektui .
Videre vises det til at man ikke har noen praksis med hvordan samiske språkkunnskaper skal vektlegges ved dommerutnevnelser fordi så få jurister behersker samisk .
Dasto čujuhuvvo ahte ii gávdno makkárge geavahus movt deattuhit sámegiela máhtolašvuođa duopmáriid nammadeami oktavuođas , go eai leat galle juristta geat máhttet sámegiela .
Inntil nå har det vært relativt få samisktalende jurister , men i framtiden må man anta at det vil bli flere .
Dál leat uhccán juristtat geat hállet sámegiela , muhto sáhttá jáhkkit ahte boahtteáiggis sin lohku lassána .
Sametinget mener at det må etableres klare ordninger som ivaretar intensjonene i sameloven , herunder hensynet til den samiskspråklige befolkningen , ved dommerutnevnelser i områder som omfattes av samelovens språkregler .
Sámediggi oaivvilda ahte fertejit ásahuvvot čielga ortnegat maiguin gozihia sámelága áigumušaid , nu ahte maiddái vuhtii váldá sámegiel hálliid go duopmárat nammaduvvojit dain guovlluin mat gullet sámelága giellanjuolggadusaid hálddašanguvlui .
Når det gjelder etterutdanning av dommere , ser man fra Sametingets side positivt på at det utvikles tilbud som øker kunnskapen om samiske forhold , kultur , rettsoppfatninger , m.m. .
Mii guoská duopmáriid maŋŋáoahpahussii , de lea Sámedikki mielas buorre go ovddiduvvojit fálaldagat maiguin buorida máhtolašvuođa sámi diliid , kultuvrra , riekteáddejumiid , jna. birra .
Det vil ha betydning for rettssikkerheten og tilliten til rettssystemet .
Dán bokte sáhttá buoredit oadjebasvuođa dáža riektevuogádaga ja sápmelaččaid gaskka .
Det er lite undersøkt om dommersøkerne har kunnskap og innsikt i samiske forhold .
Dás lea mearkkašupmi riektesihkkarvuhtii ja dat buoridivččii sápmelaččaid luohttámuša riektevuogádahkii .
Sametinget finner det naturlig at slike kunnskaper tillegges betydning , spesielt i domstoler i Hålogaland og Frostating lagdømmer .
Sámedikki mielas lea lunddolaš deattuhit dán lágan máhtolašvuođa mearkkašumi , erenoamážit Hålogalándda ja Frostating duopmostuoluin .
Midlertidige dommere
Gaskaboddosaš duopmárat
Sametinget ser positivt på at domstolskommisjonen har drøftet spørsmålet og kommer med forslag til hvordan spørsmålet om midlertidige dommere skal håndteres .
Sámedikki mielas lea buorre go duopmostuollokomišuvdna lea guorahallan ášši ja buktán árvalusa maid áššiin gaskaboddosaš duopmáriid ektui galggašii dahkat .
Dette vil hindre at uforutsigbare og mindre ønskete situasjoner oppstår .
Dát eastadivččii dan ahte čuožžilit vuorddekeahtes ja uhccánot sávahahtti dilálašvuođat .
I utredningen vises det til en spesiell settedommerkonstitusjon og opphevelsen av denne i forbindelse med skjønnet i Alta / Kautokeinosaken .
Čielggadusas čujuhuvvo erenoamáš sadjásašduopmárkonstitušuvdnii ja dan heaittiheapmái Álttá / Guovdageainnu ášši árvvoštallama oktavuođas .
I det samiske samfunnet kunne departementets håndtering av denne saken skape grunnlag for mistro til domstolens selvstendige stilling i en vanskelig politisk situasjon .
Dat movt departemeanta dáinna áššiin dagai sáhtii dagahit dan ahte sámi servodat álggii eahpidit duopmostuoluid iešheanalis saji váttis politihkalaš dilis .
Disiplinærtiltak og god dommerskikk
Huvdendoaibmabijut ja buorit duopmárdábit
Kommisjonen har vist til at det under « høringen » av representanter for samene kom frem at problemene i forholdet mellom samer og dommere i særlig grad består i kommunikasjons- og forståelsesproblemer .
Komišuvdna lea čujuhan ahte sámi ovddasteddjiid « gulaskuttadettiin » bođii ovdan ahte váttisvuođat mat sáhttet čuožžilit sámiid ja duopmáriid gaskka leat gulahallan- ja áddehallanváttisvuođat .
Videre fremkommer det at samene har store vansker med å nå frem med sin rettskultur .
Dasto boahtá ovdan ahte sámiin leat stuorra váttisvuođat oažžut earáid dohkkehit sin riektekultuvrra .
Sametinget er klar over at de problemene som kan oppstå neppe skyldes bevisste handlinger fra den enkelte dommer , men heller mangel på kunnskap og forståelse .
Sámediggi diehtá ahte váttisvuođat eai gal várra boađe ovttaskas duopmára dihtomielalaš daguid geažil , muhto baicce váilu máhtolašvuohta ja áddejupmi .
Sametinget er enig i at kommunikasjonsproblemer og manglende kunnskap og innsikt i samiske forhold , kan svekke samenes tillit og respekt for domstolene .
Sámediggi lea ovttaoaivilis ahte gulahallanváttisvuođat ja váilevaš máhtolašvuohta ja áddejupmi sámi dilálašvuođaid birra sáhttá dahkat sámiid luohttámuša duopmostuoluide ja daid árvvusatnima heajubun .
Situasjonen vil bli bedre ved vektlegging av samisk språk og kultur ved utnevnelser av dommere og ved heving av dommernes kompetanse om samiske forhold .
Dilli sáhtášii buorránit jos sámi giella ja kultuvra deattuhuvvošii go duopmárat nammaduvvojit ja go duopmáriid gelbbolašvuohta sámi dilálašvuođaid birra buoriduvvošii .
En frittstående domstoladministrasjon
Sierra duopmostuollohálddahus
En vesentlig del av utredningen omhandler behovet for en mer frittstående domstoladministrasjon .
Čielggadusas lea ollu čállojuvvon eanet sierra duopmostuollohálddahusa dárbbu birra .
Sametinget er enig i at skillet mellom den utøvende , den lovgivende og den dømmende makt er en grunnleggende forutsetning i vårt samfunn .
Sámediggi lea ovttaoaivilis das ahte rádji ollašuhtti , láhkaaddi ja dubmejeaddji válddi gaskka lea vuođđoeaktun min servodagas .
Sametinget støtter forslaget fra Domstolkommisjonens flertall om en mer frittstående domstoladministrasjon .
Sámediggi doarju Duopmostuollokomišuvnna eanetlogu eavttuhusa eanet friija duopmostuollohálddahusa ektui .
Dette forslaget understreker domstolenes uavhengige stilling , noe som også er vesentlig for det samiske samfunns tillit til domstolene .
Dát eavttuhus deattuha duopmostuoluid friija saji , mii lea maid hui deaŧalaš sámi servodaga luohttámuša ektui duopmostuoluide .
Forslag 1 , representant Randi A. Skum , NSR .
Eavttuhus 1 , NSR:a sámediggejoavkku Randi A. Skum :
Siste avsnitt , nest siste setning :
Maŋimuš teakstaoassi , nubbin maŋimuš cealkka :
« ... om en mer frittstående domstoladministrasjon med et eget styre »
« --- eanet friija duopmostuollohálddahusa ektui sierra stivrrain . »
Siste setning under samme avsnitt :
Maŋimuš cealkka seamma teakstaoasis :
« Dette forslaget understreker domstolenes uavhengige stilling , noe som er vesentlig for tilliten til domstolene »
« Dát eavttuhus deattuha duopmostuoluid friija saji , mii lea maid deaŧalaš luohttámuššii duopmostuoluide . »
Nytt avsnitt til slutt :
Ođđa teakstaoassi lohppii :
Domstolkommisjonen har i sin utredning vektlagt grunnlovens § 110 a og de forpliktelser dette innebærer også for domstolene .
Duopmostuollokomišuvdna lea čielggadusas deattuhan Vuođđolága § 110 a ja daid geatnegasvuođaid maid dat buktá maiddái duopmostuoluide .
Den norske stat er etablert på territoriet til to folk , samer og nordmenn .
Norgga stáhta lea vuođđuduvvon guovtti álbmoga eatnamiidda , sámiid ja dáččaid .
Statens forpliktelser overfor samene må også komme til uttrykk gjennom domstolenes organisering .
Stáhta geatnegasvuođat sámiid guovdu fertejit maiddái oidnot duopmostuoluid organiseremis .
Sametinget krever derfor å oppnevne to representanter til styret for domstoladministrasjonen .
Danne gáibida Sámediggi beassat nammadit guokte ovddasteaddji duopmostuollohálddahusa stivrii .
En slik representant vil være vesentlig for det samiske samfunns tillit til domstolene .
Dákkár ovddasteamis livččii hui deaŧalaš mearkkašupmi sámi servodaga luohttámuššii duopmostuoluide .
Sametingsrådets innstilling med vedtatte endringer ble enstemmig vedtatt .
Sámediggeráđi árvalus mearriduvvui ovttajienalaččat .
Domstolskommisjonen ser i sitt arbeid behov for at det opprettes en egen domstol i Indre Finnmark , uten at man går nærmere inn på det .
Duopmostuollokomišuvdna oaidná barggus bokte ahte livččii dárbu ásahit sierra duopmostuolu Sis-Finnmárkui , almmá ahte dađi eanet guorahallá dan .
Samene bebor store områder langt utover det som vil bli omfattet av en domstol i Indre Finnmark .
Sámediggi oaivvilda ahte lea dárbu čuovvulit daid hástalusaid mat leat boahtán ovdan čielggadusa bokte .
Spesielt bør det utredes om og eventuelt hvordan en egen domstol for Indre Finnmark kan utvikles til å kunne dekke større deler av det samiske bosetningsområdet .
Erenoamážit galggašii čielggadit movt vejolaš duopmostuolu Sis-Finnmárkkus sáhtášii ovddidit nu ahte dan bokte sáhtášii bálvalit stuorát osiid sámi ássanguovllus .
Sametinget støtter forslaget fra domstolkommisjonens flertall om en mer frittstående domstoladministrasjon med et eget styre .
Sámediggi doarju Duopmostuollokomišuvnna eanetlogu eavttuhusa eanet friija duopmostuollohálddahusa ektui sierra stivrrrain .
Dette forslaget understreker domstolenes uavhengige stilling , noe som er vesentlig for tilliten til domstolene .
Dát eavttuhus deattuha duopmostuoluid friija saji , mii lea maid hui deaŧalaš luohttámuša ektui duopmostuoluide .
Sametinget krever derfor å få oppnevne to representanter til styret for domstol-administrasjonen .
Danne gáibida Sámediggi beassat nammadit guokte ovddasteaddji duopmostuollohálddahusa stivrii .
En slik representasjon vil være vesentlig for det samiske samfunns tillit til domstolene .
Dákkár ovddasteamis livččii hui deaŧalaš mearkkašupmi sámi servodaga luohttámuššii duopmostuoluide .
Saken ble avsluttet 25. november 1999 kl. 17.30 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 1999 skábmamánu 25. b. dii. 17.30 .
Saken påbegynt fredag 26. november 1999 kl. 09.00 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 1999 skábmamánu 26. b. dii. 09.00 .
Høringsbrev av 14.07.99 fra Justis- og politidepartementet
Suoidnemánu 14. b. 1999 reive Justisdepartemeanttas
Sametinget viser til at Strukturutvalget for herreds- og byrettene har lagt frem en omfattende og god utredning vedrørende førsteinnstansdomstolenes arbeidsområde og plassering .
Sámedikki mielas lea báikegottiid ja gávpotrievtti Strukturlávdegoddi ovddidan viiddis ja buorre čielggadusa vuosttas instánssa duopmostuoluid bargosuorggi ja saji birra .
Sametinget viser til at utvalget har foretatt en konkret vurdering av hvilke oppgaver som bør ligge til førsteinstansdomstolene .
Sámediggi čujuha ahte lávdegoddi lea konkrehta árvvoštallan makkár barggut galggašedje gullat vuosttas instánssa duopmostuoluide .
Sametinget støtter fullt ut de kritiske merknader utvalget har til utviklingen av jordskifterettene .
Sámediggi doarju ollásit daid kritihkalaš mearkkašumiid mat lávdegottis leat eanajuohkinrivttiid ovddideapmái .
Særlig vil Sametinget i denne forbindelse vise til jordskifte-rettenes rolle i løsning av konflikter innenfor reindriften .
Dán oktavuođas áigu Sámediggi erenoamážit čujuhit eanajuohkinrivttiid sadjái vuostálasvuođaid čoavdima oktavuođas boazodoalus .
Sametinget er derfor enig i utvalgets vurdering om at det bør foretas en nærmere vurdering av hvilken status jordskifterettene ( jordskifteverket ) bør ha .
Danne doarju ge Sámediggi lávdegotti árvvoštallama go dadjá ahte galggašii lagabui árvvoštallat makkár sadji eanajuohkinrivttiin ( eanajuohkindoaimmahagas ) galggašii leat .
Utvalget viser i sin utredning til at de grunner som opprinnelig tilsa opprettelse av Utmarkskommisjonen for Nordland og Troms , ikke lenger er til stede .
Lávdegoddi čujuha čielggadusastis ahte dat ákkat mat álgo álggus ledje Norlándda ja Tromssa meahccekomišuvnna ásaheapmái , eai gávdno šat .
Etter Strukturutvalgets oppfatning må Utmarkskommisjonen legges ned , og de oppgaver den har , legges til de ordinære domstolene .
Strukturlávdegotti mielas galggašii Meahccekomišuvdna heaittihuvvot , ja dat barggut mat das leat biddjot dábálaš duopmostuoluide .
Sametinget støtter dette fullt ut .
Sámediggi doarju dán ollásit .
Særlig om ny domstol i Indre Finnmark
Ođđa duopmostuolu birra Sis-Finnmárkkus erenoamážit
Sametinget er glad for at utvalget har vurdert behovet for en ny domstol i indre Finnmark ut fra hensynet til å ivareta samiske interesser på dette området .
Sámediggi lea movtta go lávdegoddi lea árvvoštallan dárbbu ođđa duopmostuolu ektui Sis- Finnmárkkus , dan vuođul ahte gozihit sámi beroštumiid dán guovllus .
Ut fra bl.a. regelen i Grunnloven § 110 a .
Dát lea dahkkon earret eará Vuođđolága § 110 a vuođul .
Sametinget støtter fullt ut utvalgets vurdering i at Grunnloven § 110 a også må få betydning i vurderingen av hvilken plass det skal være for samisk språk og rettstradisjoner i norske domstoler .
Sámediggi doarju ollásit lávdegotti árvvoštallama ahte Vuođđolága § 110 a:s lea mearkkašupmi maiddái dalle go árvvoštallojuvvo makkár sadji sámi gielas ja riekteárbevieruin galgá leat dáža duopmostuoluin .
I denne forbindelse viser utvalget til domstolskommisjonen utredning der kommisjonen oppfatter Grunnloven § 110 a slik at den gir uttrykk for en « plikt som også har betydning for organiseringen av domstolene i landet » .
Dán oktavuođas čujuha lávdegoddi Duopmostuollokomišuvnna čielggadussii mas komišuvdna ádde Vuođđolága § 110 a nu ahte dan vuođul « lea geatnegasvuohta mas maiddái lea mearkkašupmi duopmostuoluid organiseremii riikkas » .
Det heter videre at « det må være en reell likestilling mellom personer fra de to folk , nordmenn og samer , når det gjelder å få sine rettsspørsmål behandlet ved domstolene » .
Dasto čuožžu ahte « ferte leat duođálaš dásseárvu guovtti álbmoga olbmuid gaskka , dážaid ja sápmelaččaid gaskka go guoská dasa ahte oažžut iežaset riekteáššiid meannuduvvot duopmostuoluin . »
Sametinget støtter denne tolkning av statens forpliktelser helt og fullt .
Sámediggi doarju dan dulkoma mii guoská stáhta geatnegasvuođaide áibbas ollásit .
Særbestemmelsen om bruk av samisk språk i rettsvesenet har også som formål å fremme rettssikkerheten ved at misforståelser grunnet språkforskjeller søkes unngått .
Sámegiela geavaheami sierra njuolggadusa ulbmilin riektedoaimmahagas , lea maiddái ovddidit riektesihkkarvuođa , vai boasttuáddejumiid giela geažil sáhtášii garvit .
Kontradiktorisk rettergang er et av våre rettsprinsipper . Det innebærer bl. a. at begge parter skal høres i et tvistemål , og at tiltalte i en straffesak skal gis adgang til å forklare og forsvare seg .
Mis lea okta riekteprinsihppa riektemeannudeami oktavuođas ahte oažžut vástádusa das ja dakkaviđe , mii mearkkaša earret eará dan ahte oasálaččat galget guldaluvvot nákkuid oktavuođas , ja ahte son gii lea áššáskuhtton ráŋggáštusáššis galgá beassat čilget ja bealuštit .
Sametinget er enig med strukturutvalget om at språket er en viktig side av rettergangen og av domstolenes veiledning om generelle rettsregler , fremgangsmåter i saker osv. .
Sámediggi lea ovttaoaivilis Strukturlávdegottiin ahte giella lea okta deaŧalaš bealli riektemeannudeamis , ja duopmostuoluid oppalaš riektenjuolggadusaid oaivadusas , áššiid meannudanvugiin ja dan dakkáriin .
Likeledes inneholder prosesslovgivningen bestemmelser om at en person skal kunne henvende seg muntlig til domstolen , og få dommeren til å sette opp et skriftlig dokument i rette former , f. eks. en stevning , tilsvar , anke o.s.v. .
Dasto leat proseassaláhkaaddimis mearrádusat mat dadjet ahte olmmoš galgá sáhttit váldit oktavuođa njálmmálaččat duopmostullui , ja oažžut duopmára ráhkadit čállosa rivttes hámi mielde , omd. riektái gohččuma , vástádusa , guoddaleami jna. .
Skal språkbestemmelsene kunne tjene sitt formål , fordrer det språkkunnskaper ved domstolene .
Jos giellanjuolggadusat galget doaibmat ulbmila mielde , de ferte duopmostuoluin leat giellamáhtolašvuohta .
Stevninger , prosesskrifter , dommer og lignende kan selvfølgelig oversettes .
Riektái gohččumiid , proseassačállosiid , duomuid ja dakkáriid sáhttá dieđusge jorgalit .
Ved gjennomføring av rettsmøter kan det likeledes benyttes tolk .
Riektečoahkkimiid oktavuođas sáhttá dieđusge maid geavahit dulkka .
Oversettelse kan imidlertid ikke erstatte den direkte kommunikasjon .
Dattetge ii sáhte njuolga gulahallama buhtadit jorgalemiin .
Ved etablering av en domstol i Indre Finnmark vil en etter Sametingets mening lettere kunne oppfylle de ovennevnte krav .
Jos ásahuvvošii duopmostuollu Sis-Finnmárkui , de sáhtášii Sámedikki oaivila mielde álkibut ollašuhttit bajábealde namuhuvvon dárbbuid .
Strukturutvalget har i sin utredning vist til at den geografiske plassering er viktig også i andre sammenhenger .
Strukturlávdegoddi lea čielggadusastis čujuhan ahte báiki eanadieđálaččat lea deaŧalaš maiddái eará oktavuođain .
De fleste lokalsamfunn ønsker sin « egen » domstol .
Eanaš báikegottit dáhtošedje alcceseaset « sierra » duopmostuolu .
Det anses negativt å høre under en domstol som er plassert et sted man ikke har noen tilknytning til .
Olbmuid mielas ii leat buorre gullat dakkár duopmostullui mii lea dakkár báikkis gosa ii leat gullevašvuohta .
For den samiske befolkningen i Indre Finnmark vil disse forhold oppleves sterkere fordi det dreier seg om etniske , kulturelle og språklige forskjeller .
Sis-Finnmárkku sámi álbmogii čuohcá dát dilli garraseabbot danne go lea sáhka etnalaš , kultuvrralaš ja gielalaš erohusaid birra .
Sametinget støtter denne vurderingen .
Sámediggi doarju dán árvvoštallama .
Domstolskommisjonen har i sin utredning sett på betydningen av publikums tillit til domstolene , og nevner her også de særlige spørsmål omkring den samiske befolkningens tillit til norske domstoler .
Duopmostuollokomišuvdna lea čielggadusastis oaidnán ahte geavaheddjiid luohttámušas duopmostullui lea mearkkašupmi , ja namuha das maiddái erenoamáš beliid das mii guoská sámi álbmoga luohttámuššii dáža duopmostuoluide .
Det finnes ingen domstol i de samiske kjerneområder i Finnmark .
Sámi guovddáš guovlluin Finnmárkkus ii gávdno makkárge duopmostuollu .
De fem kommunene i Finnmark i forvaltningsområdet for samelovens språkregler ligger under tre ulike sorenskriverembeter som har sete utenfor språkforvaltningsområdet .
Dat vihtta gieldda Finnmárkkus maidda giellanjuolggadusat gusket , gullet golmma sierra fálddi kantuvrii mat leat olggobealde giellahálddašanguovllu .
Språk- og kultur-forskjeller skaper i seg selv en avstand mellom samer og norske domstoler .
Giella- ja kulturerohusat dagahit iešalddis dan ahte sápmelaččat amašit dáža duopmostuoluid .
Strukturutvalget har drøftet dette og ansett det som særlig uheldig at avstanden gjøres enda større ved at domstolen også fysisk er plassert utenfor samiske kjerneområder .
Strukturlávdegoddi lea guorahallan dán , ja dan mielas lea hirbmat unohas dat go dát amasvuohta dahkko vel ain stuorábun dainna go duopmostuollu maiddái fysálaččat lea olggobealde sámi guovddáš guovlluid .
De viser også til at de tror den geografiske plassering av en domstol i Indre Finnmark vil føre til større forståelse omkring samiske forhold .
Sii čujuhit maiddái ahte sii jáhkket ahte jos duopmostuollu biddjošii Sis-Finnmárkui eanadieđalaččat , de šattašii maiddái stuorát áddejupmi sámi dilálašvuođaide .
Det vil også kunne skape større tillit til domstolene hos den samiske befolkningen .
Sámi álbmot ge oččošii dan geažil buoret luohttámuša duopmostuoluide .
Sametinget er enig i dette .
Sámediggi lea ovttaoaivilis dás .
Sametinget viser til at samiske sedvaner og rettsoppfatninger i for liten grad respekteres i norske domstoler - og av norske myndigheter generelt .
Sámediggi čujuha ahte dáža duopmostuolut ja maiddái Norgga eiseválddit oppalaččat bidjet ilá uhccán deattu sámi boaresvieruide ja riekteáddejumiide .
Plasseringen av en domstol i Indre Finnmark vil bidra til å øke kunnskapen om samiske sedvaner og rettsoppfatninger .
Go duopmostuollu biddjošii Sis-Finnmárkui , de buorránivččii dan olis maiddái máhtolašvuohta sámi boaresvieruid ja riekteáddejumiid birra .
I disse relasjonene vil samiske sedvaner og rettsoppfatninger være relevant på samme måte som andre lokale sedvaner .
Dákkár oktavuođain livčče sámi boaresvieruin ja riekteáddejumiin seamma deaŧalaš mearkkašupmi go muđui eará báikkálaš boaresvieruid oktavuođas .
Forslaget om en ny domstol i Indre Finnmark har bl. a. som formål å følge opp lovbestemmelser om rett til bruk av samisk språk i rettsvesenet .
Eavttuhusa ulbmilin ahte ásahuvvošii ođđa duopmostuollu Sis-Finnmárkui , lea earret eará dat ahte čuovvulit daid láhkamearrádusaid mat leat sámegiela geavaheami vuoigatvuođa birra riektedoaimmahagas .
Strukturutvalget har derfor foreslått at domstolen må plasseres innenfor språkforvaltningsområdet i Indre Finnmark .
Danne lea ge strukturlávdegoddi evttohan ahte duopmostuolu báikin šattašii giellahálddašanguovlu Sis-Finnmárkkus , ja Sámediggi doarju dán .
Når det gjelder spørsmålet om hvor den nye domstolen geografisk skal plasseres , støtter Sametinget forslaget om Kárášjohka som lokaliseringssted .
Ođđa duopmostuolu báikki mearrideami ektui eanadieđalaččat doarju Sámediggi eavttuhusa ahte dat biddjošii Kárášjohkii .
Rådsmedlem Isak Mathis O. Hætta fremmer følgende mindretallsforslag når det gjelder lokalisering av domstolen :
Ráđđelahttu Isak Mathis O. Hætta ovddida čuovvovaš uhccitlohkoárvalusa duopmostuolu báikki mearrideami ektui :
Sametinget registrerer at Strukturutvalget foreslår å lokalisere domstol for Indre Finnmark til Karasjok .
Sámediggi bidjá merkii dan ahte Strukturlávdegoddi evttoha ahte Sis-Finnmárkku duopmostuollu galggašii biddjot Kárášjohkii .
Saken må sees i større sammenheng enn det utvalget har gjort med hensyn til lokalisering .
Ášši ferte geahččat viidábut go maid lávdegoddi lea dahkan báikki mearrideami ektui .
Spesielt gjelder dette i forhold til samarbeid med Samisk høgskole med tolkeutdanning og utvikling av samisk som rettspråk , Nordisk Samisk Institutt med forskning på samisk rettsoppfatning .
Dás ferte vuhtii váldit ovttasbarggu Sámi allaskuvllain dulkaoahpahusa ja sámegiela ovddideami ektui riektegiellan , ja ovttasbarggu Sámi Instituhtain man bargun lea dutkat sámi riekteáddejumiid .
I tillegg må en ta hensyn til eventuell fremtidig ambulering til hele det samiske område , og da må en særlig ta i betraktning avstanden til Troms , Nordland og Trøndelag .
Dasto ferte vuhtii váldit dan ahte boahtteáiggis sáhttá šaddat dárbu johtalit miehtá sámi guovllu , ja dalle ferte erenoamážit vuhtii váldit gaskka Tromsii , Norlándii ja Trøndeláhkii .
Geografisk nærhet vil dessuten kunne ha stor signaleffekt til Sverige og Finland , slik at også de i større grad vil anerkjenne samenes rettstenkning .
Dasto livččii eanadieđalaš lagašvuođas stuorra signálabeaktu Ruttii ja Supmii , nu ahte maiddái dat ge buorebut dohkkehišgoađašedje sámi riektejurddašeami .
Sametinget ser viktigheten til å plassere en domstol til et område som anerkjenner seg som samisk område .
Sámediggi oaidná deaŧalažžan dan ahte duopmostuollu biddjošii dakkár báikái mii atná iežas guovllu sámi guovlun .
På bakgrunn av dette foreslår Sametinget å lokalisere domstolen til Kautokeino .
Dán vuođul evttoha ge Sámediggi ahte duopmostuollu biddjošii Guovdageidnui .
Arbeiderpartiets gruppe støtte Sametingsrådets vurdering av NOU 1999:22 Domstolene i første instans .
Bargiidbellodaga joavku doarju Sámediggeráđi árvvoštallama mii guoská NOU:ii 1999:22 — Duopmostuoluid birra vuosttas instánsan .
Det er således et gammelt forslag som nå tas opp på nytt .
Ná lea ge boares eavttuhus mii dál fas ođđasis ovddiduvvo .
Man vil bemerke at det nå er på tide at det virkelig realiseres .
Duođai livčče gal juo áigi duohtan dahkat dan .
Gruppa vil understreke at opprettelsen av en domstol for Indre Finnmark ikke må føre til at samiske interesser i rettsvesenet utenfor dette området blir skadelidende .
Joavku deattuha ahte duopmostuolu ásaheapmi Sis-Finnmárkui ii galgga dagahit dan ahte sámi beroštumit riektedoaimmahagas olggobealde dán guovllu , gártet gillát dan geažil .
Alle aktører - ikke minst Sametinget - må være særdeles oppmerksom på dette , og motvirke tendenser i en slik retning .
Buot oasálaččat — erenoamážit Sámediggi — fertejit erenoamážit muittus atnit dan ja vuostá bargat dien lágan jurdagiid .
I så måte vil en slik domstol være en ressurs for hele det samiske samfunnet .
Dainna lágiin lea duopmostuollu resursan olles sámi servodahkii .
Når det gjelder lokalisering av domstolen har gruppa merket seg at Sametingsrådet fremmer en dekt innstilling , Karasjok - Kautokeino .
Go guoská duopmostuolu lokaliseremii , de oaidná joavku ahte Sámediggeráđđi ovddida guokte árvalusa , Kárášjoga ja Guovdageainnu .
Argumenter for begge disse stedene er akseptable og forståelige .
Ákkastallan goappašiid dáid báikkiid ektui lea dohkálaš ja áddehahtti .
Gruppa har imidlertid også vurdert Porsanger og Tana som lokaliseringssteder , særlig ut i fra hensynet til at vertskommunene for nye samiske og statlige institusjoner som skal betjene regionen , bør plasseres mest mulig desentralisert i området .
Joavku lea dattetge árvvoštallan lokaliserenbáikin maiddái Deanu ja Porsáŋggu , erenoamážit dan vuođul go ođđa sámi ja stáhtalaš institušuvnnat mat galget bálvalit regiovnna , berrejit leat hui bieđgguid guovllus .
Tana og Porsanger synes helt klart å være kommet dårligst ut , når det gjelder slike etableringer .
Deatnu ja Porsáŋgu orrot áibbas čielgasit vuoittáhallan go guoská dán lágan ásahemiide .
I Tana er det også lagt ned et stort antall statlige arbeidsplasser for få år siden .
Deanus leat maiddái heaittihuvvon ollu stáhta bargosajit moadde jagi dassái .
Den nye domstolen for Indre Finnmark lokaliseres til Deatnu - Tana . Forslag 3 , representant Ole Henrik Magga , NSR .
Eavttuhus 3 , NSR:a sámediggejoavku , Sámi válgalihtu sámediggejoavku ja Friija joavku , Ole Henrik Magga bokte :
’ s sametingsgruppe , SVF . ’ s sametingsgruppe , Frie gruppe :
Cealkka « Ođđa duopmostuolu báikki mearrideami ektui eanadieđalaččat . . »
Setningen « Når det gjelder spørsmålet om hvor den nye domstolen geografisk skal plasseres . . »
nuppi siiddus viđat teakstaoasis sihkkojuvvo , ja dan sadjái biddjo čuovvovaš cealkka :
På grunnlag av et begrunnet forslag fra Sametingsrådet vil Sametinget senere komme tilbake til spørsmålet om hvor den nye domstolen geografisk skal plasseres .
« Sámediggi áigu maŋŋá Sámediggeráđi vuođustuvvon eavttuhusa vuođul guorahallat gosa dat ođđa duopmostuollu eanadieđalaččat galgá biddjot . »
Forslag 3 , utsettelsesforslaget , ble vedtatt med 25 stemmer .
Jienasteapmi čađahuvvui dáid vuoruid mielde : Eavttuhus 3 mearriduvvui 25 jienain .
Sametingsrådets innstilling ble enstemmig vedtatt .
Sámediggeráđi árvalus earret mearriduvvon rievdadus , mearriduvvui ovttajienalaččat .
Egil Olli Ole Henrik Magga
Egil Olli Ole Henrik Magga
Sametinget viser til at strukturutvalget for herreds- og byrettene har lagt frem en omfattende og god utredning vedrørende førsteinnstansdomstolenes arbeidsområde og plassering .
Sámedikki mielas lea báikegottiid ja gávpotrievtti Strukturlávdegoddi ovddidan viiddis ja buorre čielggadusa vuosttas instánssa duopmostuoluid bargosuorggi ja saji birra .
Sametinget er derfor enig i utvalgets vurdering at det bør foretas en nærmere vurdering av hvilken status jordskifterettene ( jordskifteverket ) bør ha .
Danne doarju ge Sámediggi lávdegotti árvvoštallama go dadjá ahte galggašii lagabui árvvoštallat makkár sadji eanajuohkinrivttiin ( eanajuohkindoaimmahagas ) galggašii leat .
Utvalget viser i sin utredning til at de grunner som opprinnelig tilsa opprettelse av Utmarks-kommisjonen for Nordland og Troms , ikke lenger er til stede .
Lávdegoddi čujuha čielggadusastis ahte dat ákkat mat álgo álggus ledje Norlándda ja Tromssa meahccekomišuvnna ásaheapmái , eai gávdno šat .
Etter strukturutvalgets oppfatning må Utmarkskommisjonen legges ned , og de oppgaver den har , legges til de ordinære domstolene .
Strukturlávdegotti mielas galggašii Meahccekomišuvdna heaittihuvvot , ja dat barggut mat das leat biddjot dábálaš duopmostuoluide .
Sametinget er glad for at utvalget har vurdert behovet for en ny domstol i Indre Finnmark ut fra hensynet til å ivareta samiske interesser på dette området .
Sámediggi lea movtta go lávdegoddi lea árvvoštallan dárbbu ođđa duopmostuolu ektui Sis- Finnmárkkus , dan vuođul ahte gozihit sámi beroštumiid dán guovllus .
I denne forbindelse viser utvalget til domstolskommisjonens utredning der kommisjonen oppfatter Grunnloven § 110 a slik at den gir uttrykk for en « plikt som også har betydning for organiseringen av domstolene i landet » .
Dán oktavuođas čujuha lávdegoddi Duopmostuollokomišuvnna čielggadussii mas komišuvdna ádde Vuođđolága § 110 a nu ahte dan vuođul « lea geatnegasvuohta mas maiddái lea mearkkašupmi duopmostuoluid organiseremii riikkas » .
Sametinget er enig med strukturutvalget i at språket er en viktig side av rettergangen og av domstolenes veiledning om generelle rettsregler , fremgangsmåter i saker osv. .
Sámediggi lea ovttaoaivilis Strukturlávdegottiin ahte giella lea okta deaŧalaš bealli riektemeannudeamis , ja duopmostuoluid oppalaš riektenjuolggadusaid oaivadusas , áššiid meannudanvugiin ja dan dakkáriin .
Forslaget om en ny domstol i Indre Finnmark har bl. a. som formål å følge opp lov- bestemmelser om rett til bruk av samisk språk i rettsvesenet .
Eavttuhusa ulbmilin ahte ásahuvvošii ođđa duopmostuollu Sis-Finnmárkui , lea earret eará dat ahte čuovvulit daid láhkamearrádusaid mat leat sámegiela geavaheami vuoigatvuođa birra riektedoaimmahagas .
På grunnlag av et begrunnet forslag fra Sametingsrådet vil Sametinget senere komme tilbake til spørsmålet om hvor den nye domstolen geografisk skal plasseres .
Sámediggi áigu maŋŋá , Sámediggeráđi vuođustuvvon eavttuhusa vuođul , guorahallat gosa dat ođđa duopmostuollu eanadieđalaččat galgá biddjot .
Saken avsluttet 26. november 1999 kl. 10.10 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 1999 skábmamánu 26. b. dii. 10.10 .
Sak 49/99 Samisk parlamentarisk råd - opprettelse
Ášši 49/99 Sámi parlamentáralaš ráddi — ásaheapmi
Saken påbegynt onsdag 24. november 1999 kl. 17.50 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 1999 skábmamánu 24. b. dii. 17.50 .
Sametingets vedtak i sak 9/99
Sámedikki mearrádus áššis 9/99
Sametingsrådets vedtak i sak 95/99
Sámediggiráđi mearrádus áššis R 95/99
Plan for organisering og oppnevning av Samisk parlamentarisk råd
Sámi parlamentáralaš ráđi organiserenplána ja nammadeapmi
Notat 19.10.99 fra presidenten til Sametingets representanter i Samisk parlamentarisk råd
presideantta 19.10.99 čálus Sámi parlamentáralaš ráđi Sámedikki áirasiidda
Sametinget i Sverige har valgt å ikke gå inn i samarbeidet med de øvrige sametingene nå .
Beroškeahtta dás lea Sámedikki mielas dárbu ásahit SPR:a nu johtilit go vejolaš .
Til tross for dette finner Sametinget grunn til å understreke behovet for at SPR opprettes så snart som mulig .
Danne áigu Sámediggi álggahit Sámi parlamentáralaš ráđi ovttasbarggu Sámedikkiin Suoma bealde , ja ásaheapmi dahkko nu johtilit go lea vejolaš .
Opprettelsen skjer på grunnlag av den tidligere vedtatte avtalen , jf sak 9/99 , og da slik at de kontraherende parter blir sametingene i Finland og Norge .
Ásaheapmi dahkko ovdal mearriduvvon šiehtadusa vuođul , gč. ášši 9/99 , ja dalle nu ahte šiehtadusbeallin šaddet sámedikkit Suomas ja Norggas .
Avtalen blir endret i samsvar med dette .
Šiehtadus rievdaduvvo dien ektui .
Følgende artikler må endres : artikkel 5 hvor antallet parlamentarikere reduseres fra 21 til 14 , artikkel 7 hvor fellesstyret reduseres fra 6 til 4 medlemmer og artikkel 8 der det velges 1 visepresident istedenfor 2 .
Čuovvovaš artihkkaliid ferte rievdadit : 5. artihkkala mas parlamentarihkkáriid lohku uhciduvvo 21:s 14 , 7. artihkkala mas oktasaš stivra uhciduvvo 6 lahtus 4 lahttui ja 8. artihkkala nu ahte válljejuvvo dušše okta várrepresideanta eaige guokte .
Sametinget i Sverige inviteres til å delta med observatører under møtene i SPR.
Sámediggi Ruoŧa bealde bovdejuvvo searvat áicin SPR:a čoahkkimiin .
Sametinget imøteser imidlertid Sametinget i Sveriges deltakelse i SPR , og straks Sametinget i Sverige eventuelt vedtar å inngå i SPR trer de inn i samarbeidet .
Sámediggi vuordá dattetge Sámedikki searvama Ruoŧa bealde , ja dallánaga go Sámediggi Ruoŧas mearrida searvat SPR:ii , de sáhttet searvat ovttasbargui , ja dalle gustogoahtá fas dat álgošiehtadus ášši 9/99 ektui .
Saken avsluttet 24. november 1999 kl. 18.10 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 1999 skábmamánu 26. b. dii. 18.10 .
Saken påbegynt fredag 26. november 1999 kl. 10.10 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 1999 skábmamánu 26. b. dii. 10.10 .
Sametinget er gjort kjent med at kvoter for neste års ( 2000 ) torskefiske er fastsatt av norsk-russisk fiskerikommisjon .
Sámediggi diehtá ahte dáža-ruoššalaš guolástuskomišuvdna lea mearridan boahtte jahkái ( 2000 ) dorskebivdoeriid .
Sametinget ser positivt på at kvoter fastsettes i samråd mellom norske og russiske fiskerimyndigheter .
Sámedikki mielas lea positiivvalaš go bivdoearit mearriduvvojit ovttasráđiid dáža ja ruoššalaš guolástuseiseválddiid gaskka .
Sametingets politikk i fiskerispørsmål er å skape forutsetninger for vern av fiske som materielt grunnlag for bo- og sysselsetting i kyst- og fjordområdene .
Sámedikki guolástuspolitihka áigumuššan lea háhkat eavttuid guolástusa gáhttemii ávnnaslaš vuođđun ássamii ja barggolašvuhtii riddo- ja vuotnaguovlluin .
Sametinget registrerer med bekymring at fiskerikommisjonen ikke har tatt hensyn til forskernes anbefalinger om kvotestørrelser hvor kommisjonen har tildelt en kvote på 390.000 tonn norsk arktisk torsk med tillegg av en kvote på 40.000 tonn kysttorsk , som er atskillig høyere enn forskernes anbefalinger .
Sámediggi oaidná ja lea fuolas go guolástuskomišuvdna ii leat vuhtiiváldán dutkiid rávvagiid bivdoeriid sturrodaga ektui . Komišuvdna lea juogadan 390.000 tonna sturrosaš bivdoeari dáža arktálaš dorski ektui ja lassin vel 40.000 tonna sturrosaš bivdoeari riddodorski ektui , mii lea viehka ollu stuorát go dutkiid rávvagat .
Norske myndigheter ( uansett regjering ) har de siste årene på 90-tallet konsekvent foreslått større kvoter enn det forskerne anbefalte , og uenigheten om kvotestørrelsen har aldri vært større enn for år 2000 .
Norgga eiseválddit ( beroškeahttá ráđđehusas ) leat maŋimuš jagiid 90-logus jearggalaččat eavttuhan stuorát bivdoeriid go maid dutkit leat rávven , ii ge goassige ovdal leat leamaš nu stuorra sierramielalašvuohta bivdoeari sturrodaga ektui go jagi 2000 bivdoeari oktavuođas .
For høye kvoter kan i verste fall føre til at torskebestanden kan bli nedfisket .
Menddo stuorra bivdoearit dagahit bahámusat dan ahte dorskenálli nohká .
En av årsakene til at torskebestanden er nedfisket er myndighetenes unfallenhet .
Okta sivva dasa go dorskenálli lea nohkamin lea eiseválddiid miehtemielalašvuohta .
Sametinget vil minne om at Norge har underskrevet internasjonale avtaler om « føre-var prinsippet for biologisk høsting av naturen » .
Sámediggi muittuha ahte Norga lea vuolláičállán šiehtadusa « ovdagihtii várrugas prinsihpa ektui biologálaš luonddu ávkkástallamis » .
Ressursene i Barentshavet er livsgrunnlag for kyst- og fjordbosettingen og en ny fiskerikrise vil kunne gi uante virkninger på sysselsetting og bosetting i disse områdene .
Jiekŋameara resurssat leat riddo- ja vuotnaguovlluid eallima vuođđun , ja ođđa heahtedilli guolástusain sáhtášii buktit vuordemeahttun váikkuhusaid barggolašvuhtii ja ássamii dáin guovlluin .
Loddebestanden som i lang tid har vært totalt fredet på grunn av nedfisking , har igjen begynt å bygge seg opp .
Sákšanálli mii guhkes áigge lea leamaš ráfáiduhtton garra bivddu geažil , lea fas laskagoahtán .
Et for stort uttak nå kan medføre at en viktig næringsbestand igjen kan komme i underbalanse i forhold til næringskjeden for torsk og sjøpattedyr , og som igjen får stor betydning for fremtidig gytebestand av torsk og andre fiskearter .
Menddo garra bivdu dál sáhttá dagahit dan ahte deaŧalaš ealáhus fas sáhttá šaddat dássedeattokeahtes dillái dorskki ja mearranjiččehasaid eallámušráiddu ektui , ja mii fas garrasit váikkuha dorski ja eará guollenáliid gođđama boahtteáiggis .
Samtinget vil på det sterkeste fraråde at de vedtatte kvoter på torsk og lodde iverksettes , og vil at kvotestørrelsen ikke fastsettes høyere enn at en bærekraftig bestand sikres for fremtiden .
Sámediggi áigu hui garrasit rávvet eiseválddiid fuolahit ahte mearriduvvon dorske-ja sákšaerit eai biddjojuvvo fápmui , ja dáhttu ahte bivdoearit eai mearriduvvo stuorábun go lea dohkálaš náli seailuma sihkkarastimii boahtteáigái .
Fiskerinæringen bidrar stort til Norges brutto nasjonalprodukt .
Guolástusealáhusas lea stuorra váikkuhus Norgga brutto našuvnnalaš buktagii .
Fisk er en fornybar ressurs i uoverskuelig framtid dersom denne forvaltes etter en økologisk bærekraftig modell .
Guolli lea ođasmuvvi resursa guhkás boahtteáiggis jos dat hálddašuvvo ekologálaččat ceavzi málle mielde .
Sametinget ber om at det settes inn nødvendige kontrollordninger som ytterligere kan forbedre kontroll på havet og i mottaksapparatet på land .
Sámediggi bivdá ahte biddjojuvvojit dárbbašlaš bearráigeahččanortnegat maiguin ain buorebut sáhttá bearráigeahččat ja buoredit vuostáiváldinapparáhta gáttis .
Dersom det oppstår vanskeligheter for deler av fiskeflåten og mottaksanlegg på land , må myndighetene ha utarbeidet beredskapsplaner for de som rammes .
Jos čuožžilit váttisvuođat bivdofatnasiid gaskkas ja vuostáiváldin rusttegiin gáttis , de fertejit eiseválddit ráhkadit dustehusplánaid daid várás geaidda dat čuohcá .
Aktuelle tiltak som bør vurderes er bl.a. at fartøygrupper som har flere alternative fiskeslag å fiske , bør vurderes å få avkortede torskekvoter , og som eventuelt kan refordeles til de torskeavhengige minste fartøygruppene .
Áigeguovlidis doaibmabijut maid berre árvvoštallat leat earret eará dat ahte fatnasat main leat máŋga molsaeaktolaš guollenáli maid bivdit , oččošedje oaniduvvon dorskebivdoeriid ja maid vejolaččat fas sáhtášii juogadit daidda dorskesorjavaš uhcit fatnasiidda .