pere/sami_parallel huggingface dataset:
Sametinget møtte Kommunal- og moderniseringsdepartementet, Statens sivilrettsforvaltning, og Arbeids- og sosialdepartementet om sakene: NAV, hvor dagens tilbud for samisktalende må styrkes, forslag om at fornorskingspolitikken utredes med en kommisjon, og en gjennomgang av rettferdsvederlagsordningen.
Sámediggi deaivvadii Gielda- ja ođasmahttindepartemeanttain, Stáhta siviilariektehálddašemiin, ja Bargo- ja sosiáladepartemeanttain dáid áššiid birra: NAV, mas ferte nannet dálá fálaldaga sámegielagiidda, evttohus das ahte nammaduvvo kommišuvdna mii čielggada dáruiduhttinpolitihkka, ja guorahallat vuoiggalašvuođabuhtadusortnega.
Ingen endelige avklaringer ble tatt på møtet, og sakene følges opp fremover.
Čoahkkimis ii mearriduvvon loahpalaš čielggadus, ja áššit čuovvoluvvojit ovddasguvlui.
Statens sivilrettsforvaltning besøker Finnmark før sommer 2016 for å informere eldre om rettferdsvederlagsordningen.
Stáhta siviilariektehálddahus galleda Finnmárkku ovdal 2016 geasi juohkit dieđuid vuorrasiidda vuoiggalašvuođabuhtadusortnega birra.
Tråante 2017
Tråante 2017
Hovekomiteen for Tråante 2017, som består av sametingspresidenten, fylkesordfører i Sør-Trøndelag fylke og ordfører i Trondheim, har avholdt møte 14.12.15.
Tråante 2017 váldolávdegoddi, mas leat mielde sámediggepresideanta, Lulli-Trøndelága fylkka fylkkasátnejođiheaddji ja Tråante sátnejođiheaddji, doalai čoahkkima 14.12.15.
Plenumsleder Jørn Are Gaski deltok også.
Dievasčoahkkinjođiheaddji Jørn Are Gaski oassálasttii maid.
Nord Trøndelag fylkeskommune har uttrykt ønske og interesse for et samarbeid om en deltakelse ved Tråante 2017, noe komiteen synes er positivt.
Davvi-Trøndelága fylkkasuohkan lea dovddahan ahte sis lea háliidus ja beroštupmi ovttasbargui oassálastima birra Tråante 2017:i, mii lávdegotti mielas lea buorre.
Sametinget vil avklare om NTFK vil gå inn som eiere av jubileumsprosjektet.
Sámediggi áigu čielggadit háliida go Davvi-Trøndelága fylkkasuohkan vuolgit ávvuprošeavtta eaiggádin.
Jubileumsmarkeringen vil foregå i hele 2017 på forskjellige steder i Sápmi med tiltak, prosjekter og arrangementer.
Ávvučalmmusteapmi čađahuvvo miehtá 2017 iešguđet báikkiin Sámis doaibmabijuiguin, prošeavttaiguin ja lágidemiiguin.
Mangfoldet i programmet vil avspeile den bredden som finnes i samisk kultur, språk, næring og historie.
Prográmma máŋggabealatvuohta čájeha dan govdodaga mii lea sámi kultuvrras, gielas, ealáhusain ja historjjás.
Hovedmarkeringen av jubileet vil være i jubileumsuken 6.-12. februar 2017 med festgudstjeneste i Nidarosdomen, hvor HM Kongen og den norske/svenske/finske og samiske offentlighet inviteres til å være til stede.
Ávvudeami váldočalmmusteapmi galgá leat ávvuvahkus guovvamánu 6.-12. b. 2017 ávvuipmilbálvalusain Nidarosdomenis, gosa Majestehta Gonagas ja Norgga/Ruoŧa/Suoma ja sámi almmolašvuohta bovdejuvvojit.
Prosjektet søkte statlig støtte til eventer/aktiviteter fra staten v//Kulturdepartementet.
Prošeakta ozai stáhtadoarjaga dáhpáhusaide/doaimmaide Kulturdepartemeanttas.
Regjeringen fant ikke grunnlag til å bevilge midler til aktiviteter i statsbudsjettet 2016, noe vi er svært skuffet over.
Ráđđehus ii gávdnan ákka juolludit ruđaid doaimmaide jagi 2016 stáhtabušeahtas, juoga mii min mielas lea sakka šállošahtti.
Følgende av dette kan leses som uttrykk for ønske om politisk stillstand i utviklingen av samepolitikken.
Dan sáhttá dulkot dan láhkai ahte sii háliidit bissehit sámepolitihka ovdáneami.
Dette reiser derfor store utfordringer i arbeidet med jubileet, men Sametinget har tro på at vi i felleskap kan få til en verdig markering og kan formidle kunnskap om samene, samisk kultur og historie i et 100-års perspektiv i 2017.
Danne dat buvttiha stuorra hástalusaid bargui ávvudemiin, muhto Sámedikkis lea jáhkku dasa ahte mii ovttas nagodit oažžut áigái árvvolaš čalmmusteami ja sáhttit gaskkustit máhtu sápmelaččaid, sámi kultuvrra ja historjjá birra 100-jagi perspektiivvas 2017:s.
Videre ble det sendt søknad til Kommunal – og moderniseringsdepartementet om støtte til planlegging.
Viidáseappot sáddejuvvui ohcan Gielda- ja ođasmahttindepartementii oažžu doarjaga plánemii.
Departementet har til nå ikke besvart søknaden.
Departemeanta ii leat vel vástidan ohcamii.
Hovedkomiteen skal møte Stortingets Kommunal- og forvaltningskomiteen 18.02.16 i Trondheim hvor det vil bli gitt orientering om Tråante 2017.
Váldolávdegottis galgá leat čoahkkin Stuorradikki Gielda- ja hálddašanlávdegottiin 18.02.16 Tråantes gos juhkkojuvvojit dieđut Tråante 2017 birra.
Sirkulasjonsmynt 2017
Birrajohtinminta 2017
Norges Bank har besluttet å utgi en 20-krone sirkulasjonsmynt med spesialpreg i anledning av at det i 2017 er 100 år siden det første samiske riksmøtet ble avholdt.
Norgga Báŋku lea mearridan almmuhit 20-ruvdnosaš birrajohtinmintta erenoamáš deaddilemiin dan oktavuođas go lea 100 jagi dassážiigo vuosttaš sámi riikkačoahkkin lágiduvvui.
Sametinget har gitt uttrykk for at budskapet på sirkulasjonsmynten skal ta utgangspunkt i dette samt rette blikket mot fremtiden, hvor sentrale temaer er rettferdighet, mangfold, natur, miljø og ressurshensyn, retten til å bevare språk og kultur, retten til selvbestemmelse og å foreta egne prioriteringer.
Sámediggi lea dovddahan ahte birrajohtinmintta sáttasánis galgá leat dát vuolggasadji ja deaddu biddjojuvvot boahtteáigái, mas guovddáš fáddán leat vuoiggalašvuohta, máŋggabealatvuohta, luondu, biras ja resursavuhtiiváldin, vuoigatvuohta gáhttet giela ja kultuvrra, iešmearridanvuoigatvuohta ja vuoigatvuohta dahkat iežas vuoruhemiid.
Syv utvalgte samiske kunstnere er invitert til å levere forslag til utforming.
Čieža válljejuvvon sámi dáiddárat leat bovdejuvvon hábmet evttohusa.
Disse er: Folke Fjällström, Aage Gaup, Rose-Marie Huuva, Annelise Josefsen, Per Isak Juuso, Maret Anne Sara og Ingunn Utsi.
Sii leat: Folke Fjällström, Aage Gaup, Rose-Marie Huuva, Annelise Josefsen, Per Isak Juuso, Maret Anne Sara ja Ingunn Utsi.
Deltakerne skal levere godt gjennomarbeidede forslag og står i utgangspunktet fritt til å foreslå motiver som er relatert til begivenheten.
Oassálastit galget geiget bures smihttojuvvon evttohusaid ja sii leat iešalddiset friija evttohit motiivvaid mat čatnasit dáhpáhussii.
Sametingsrådet er fornøyd med prosessen, og vil berømme Norges Bank og Samisk Kunstnerforbund for dette.
Sámediggeráđđi lea duhtavaš proseassain, ja háliida rámidit Norgga Báŋkku ja Sámi Dáiddáriidlihtu dan dáfus.
Sirkulasjonsmynten vil bli lansert 2017.
Birrajohtinminta almmuhuvvo 2017:s.
Sametingets ungdomspolitiske utvalg (SUPU)
Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddi (SáNul)
SUPU ga innspill til komité-behandlingen av sametingsbudsjettet for 2016.
SáNul ovddidii árvalusa jagi 2016 sámediggebušeahta lávdegoddemeannudeapmái.
SUPU deltok på møte i referansegruppe for bysamisk/ungdomssamisk prosjekt (Nuorgáv) i Tromsø 3. november.
SáNul oassálasttii čoahkkimii gávpotsámi/nuoraidsámi prošeavtta (Nuorgáv) referánsajovkui Romssas skábmamánu 3. b.
Sametingsrådet oppnevnte i desember nye medlemmer og varamedlemmer til Sametingets ungdomspolitiske utvalg for perioden 2016 – 2017.
Sámediggeráđđi nammadii juovlamánu ođđa lahtuid ja várrelahtuid Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddái áigodahkii 2016 – 2017.
Den nye sammensetningen av SUPU er som følger:
SáNul ođđa lahtut leat:
Ánná Káisá Partapuoli, leder.
ÁnnáKáisá Partapuoli, jođiheaddji.
Vara, Marion Aslaksen Ravna
Sadjásaš, Marion Aslaksen Ravna
Ande Trosten.
Ande Trosten.
Vara, Ronja Larsen
Sadjásaš, Ronja Larsen
Maja Fjällstrøm.
Maja Fjällstrøm.
Vara, Ulrika Snowdon.
Sadjásaš, Ulrika Snowdon.
Ida Ristiinna Hætta Ophaug.
Ida Ristiinna Hætta Ophaug.
Vara, Henrik Kristian Atle Olsen.
Sadjásaš, Henrik Kristian Atle Olsen.
Jon Christer Mudenia.
Jon Christer Mudenia.
Vara, Malene Eriksen.
Sadjásaš, Malene Eriksen.
Ánná Kájsá Partapuoli er utnevnt til leder av SUPU.
ÁnnáKájsá Partapuoli lea nammaduvvon SNPL jođiheaddjin.
Møte med Riksarkivet
Čoahkkin Riikaarkiivvain
Sametingsrådet hadde 27.11.15 møte med Riksarkivar Inga Bolstad i Oslo.
Sámediggeráđis lei 27.11.15 čoahkkin riikkaarkivárain Inga Bolstad Oslos.
På møtet deltok også Samisk arkiv.
Čoahkkimis lei maiddái Sámi arkiiva.
Bakgrunnen for møtet er Riksarkivets omorganisering og ressurssituasjonen for Samisk arkiv.
Čoahkkima duogážin lea Riikaarkiivva ođđasisorganiseren ja Sámi arkiivva resursadilli.
Sametingsrådet har fremmet målsettingen fra plenumssak 010/04 Etablering og oppbygging av et samisk arkiv med nasjonalt ansvar for samiske arkivtjenester, og opplever så langt prosessen med Riksarkivaren som konstruktiv.
Sámediggeráđđi lea bidjan ovdan mihttomeari dievasčoahkkináššis 010/04 Sámi arkiivva ásaheapmi ja huksen natiovnnalaš ovddasvástádusain sámi arkiivabálvalusain, ja vásiha konstruktiivan proseassa Riikkaarkivárain dán rádjai.
Sametingsrådet vil følge opp konsultasjonsprosessen videre og håper å kunne legge frem et resultat for Sametingets plenum.
sámediggeráđđi áigu čuovvolit konsultašuvdnaproseassa viidáseappot ja doaivu sáhttit geiget bohtosa Sámedikki dievasčoahkkimii.
Behandling av ST.
ST.
Meld 5 (2015-2016) om Sametingets virksomhet 2014
Dieđáhusa 5 (2015-2016), Sámedikki 2014 doaibma, meannudeapmi
Sametinget var til stede og fulgte debatten da Stortinget behandlet Meld. ST. 5 (2015 - 2016) - om Sametingets virksomhet 2014.
Sámediggi lei das go Stuorradiggi meannudii dieđáhusa ST. 5 (2015 – 2016) Sámedikki 2014 doaimma birra.
I debatten ble noen av sakene i Sametingets årsmelding 2014 løftet fram, blant annet konsultasjonsavtalen.
Digaštallamis válde ovdan muhtun dain áššiin mat leat Sámedikki 2014 jahkedieđáhusas, earret eará konsultašuvdnašiehtadus.
Sametinget bemerket i årsmeldinga at regjeringen i sin politiske plattform har gitt klart har gitt uttrykk for at konsultasjonsordningen skal bevares, men kommuniserte bekymring for at Sametinget den senere tid på flere områder har blitt nektet konsultasjoner i saker som helt klart berører samiske interesser.
Sámediggi namuhii jahkedieđáhusas ahte ráđđehus iežas politihkalaš vuođus čielgasit lea dovddahan ahte konsultašuvdnaortnet galgá bisuhuvvot, muhto dovddastii fuolastuvvama das ahte Sámediggi maŋimus áiggi máŋgga suorggis lea biehttaluvvon oažžumis konsultašuvnnaid dakkár áššiin, mat čielgasit gusket sámi beroštusaide.
Stortinget Ellers var det en sak som ikke var en del av årsmeldinga, som gikk som en rød tråd gjennom hele debatten, nemlig Stortingets vedtak om å legge ned Sameskolen i Hattfjelldal.
Muđui lei ášši mii ii leat mielde jahkedieđáhusas, mii čuovui olles digaštallama, namalassii Stuorradikki mearrádus ahte heaittihit Gaske-Nøørjensaemienskovle.
Flere stortingsrepresentanter tok til orde for at de ikke var ferdige med den saken enda.
Máŋga stuorradiggeáirasa dadje sátnevuorusteaset ahte sii eai leat vel geargan dainna áššiin
Evaluering av Faglig analysegruppe for samisk statistikk
Sámi statistihkaid fágalaš guorahallanjoavkku evalueren
Den 30.11.15 ble evalueringen av Faglig analysegruppe levert til Sametinget.
30.11.15 geigejuvvui Fágalaš guorahallanjoavkku evalueren Sámediggái.
Evalueringen er gjennomført av Oxford research på oppdrag fra Kommunal og moderniseringsdepartementet.
Evaluerema lea čađahan Oxford research Gielda- ja ođasmahttindepartemeantta ovddas.
Evalueringen er gjort på 4 dimensjoner, relevans, effektivitet og organisering, måloppnåelse og effekt samt bærekraft.
Evalueren lea čađahuvvon 4 dimenšuvnnas, relevánssas, beaktilvuođas ja organiseremis, ulbmilolahusas ja beavttus ja ceavzilvuođas.
Evalueringen viser at det er behov analyser som dekker utvikling over tid i det samiske samfunn.
Evalueren čájeha ahte dárbbašuvvojit guorahallamat mat gokčet ovdáneami áiggi badjel sámi servodagas.
Det er god kjennskap til rapportserien hos departement og i Sametinget men lite utenfor disse organisasjonene.
Das lea buorre máhttu departemeantta raportaráiddus ja Sámedikkis muhto uhccán dáid organisašuvnnaid olggobealde.
Organisering av gruppa er god og effektiv, og rapportserien gir svært god valuta for pengene.
Joavkku organiseren lea buorre ja beaktil, ja raportaráidu lea gánnáhahtti.
Gruppa har klart å få medieoppmerksomhet særlig rundt publiseringen av serien hvert år men det ligger et potensial for økt oppmerksomhet.
Joavku lea nagodan oažžut beroštumi medias earenoamážit ráiddu almmuheami birra juohke jagi, muhto vejolašvuohta livččii boktit ain eanet beroštumi.
Evalueringen kommer med flere gode forslag til videreutvikling av faglig analysegruppe og Sametingsrådet vil følge dette opp med KMD.
Evalueren buktá máŋga buori evttohusa mo viidáseappot ovddidit fágalaš guorahallanjoavkku ja Sámediggeráđđi áigu dan čuovvolit GOD:in.
Forslag og merknader Sametingsrådets forslag til innstilling: Sametinget tar Sametingsrådets beretning om virksomheten i perioden til orientering.
Sámediggi váldá Sámediggeráđi dán áigodaga doaibmadieđáhusa.
Sametingets plenum - 003/16
Sámedikki dievasčoahkkin - 003/16
Saken påbegynt 02.03.16 kl. 09.30 Votering Av 39 representanter var 39 til stede.
1 6 dii. 09:30. Jienasteapmi 39 áirasis ledje 3 9 čoahkis.
D et ble ikke votert over saken.
Dán áššis ii jienastuvvon.
Innlegg
Sáhkavuorru
Replikk
Replihkka
Aili keskitalo, saksordfører
Aili Keskitalo, áššejođiheaddji
Thomas Kappfjell
Thomas Kappfjell
Aili Kesitalo
Aili Keskitalo
Marie Therese N. Aslaksen
Marie T. N. Aslaksen
Laila Susanne Vars
Láilá Susanne Vars
Ellen Kristine Saba
Ellen Kristina Saba
Kirsti Guvsam
Kirsti Guvsàm
Arthur Johan Tørfoss
Arthur Johan Tørfoss
Sandra M árjá West
Sandra Márjá West
Thomas Åhrên
Thomas Åhren
Kirsti Guvsam
Kirsti Guvsam
Ellinor Marita Jåma, forretningsorden
Ellinor Marita Jåma, forretningsorden
Ellen Kristine Saba
Ellen Kristine Saba
Sametingsrådets beretning om virksomheten tas til orientering.
Sámediggeráđđi váldá Sámediggeráđi dieđáhusa dán doaibmaáigodagas diehtun.
Behandling av saken ble avsluttet 02.03.16 kl. 15.30
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 02.03.16 dii. 15:30.
Ášši/Sak 004/16
Ášši 004/16
Spørsmål 1: Representant Stine Marie Høgden, AP – Rovviltpolitikken
Gažaldat 1: Áir ras Stine Marie Høgden, B B – Boraspirepolitihkka
Spørsmål 2: Representant Vibeke Larsen, AP – Grunnloven § 108
Gažaldat 2: Áirras Vibeke Larsen, B B – Vuođđolága 108.§
Spørsmål 3: Representant Laila Susanne Vars, Árja – Alta/Kautokeino dokumentasjonssenter Masi
Gažaldat 3: Áirras Laila Susanne Vars, Árja – Álttá-Guovdageainnu duođaštanguovddáš Mázes
Spørsmål 4: Representant Ronny Wilhelmsen, AP – Redskapsavgiften til staten
Gažaldat 4: Áir ra s Ronn y Wilhelmsen, B B – Reaidodivat stáhtii
Spørsmål 5: Representant Marit Kirsten A. Gaup, AP – Avgifter i reindriftsnæringen
Gažaldat 5: Áirras Marit Kirsten A. Gaup, BB – Divadat boazodoalus
Spørsmål 6: Representant Hartvig Hansen, Árja – Høring av forslag til endring i motorferdselsregelverket(el-sykler og persontransport i utmarksnæring)
Gažaldat 6: Áirras Hartvig Hansen, Árja – Gulaskuddan rievdadusevttohusa birra mohtorjohtolatnjuolggadusain (el-sihkelat ja personfievrrideapmi meahcceealáhusain)
Spørsmål 7: Representant Ellinor Marita Jåma, ÅaSg - Trondheim 2017
Gažaldat 7: Áirras Ellinor Marita Jåma, ÅaSG – Tråante 2017
Spørsmål 8: Representant Inger Eline Erikens, Árja - Etinisk diskriminering og mobbing av samer og hatsytringer
Gažaldat 8: Áir ras inger Eline Eriksen, Árja – Čearddalaš vealaheapmi ja givssideapmi sápmelaččain ja vaššicielaheapmi
Sametingets plenum - 004/16
Sámedikki dievasčoahkkin - 004/16
Saken påbegynt 02.03.16 kl. 15.35 Votering Det ble ikke votert over saken.
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 02.03.16 dii. 15. 35 Jienasteapmi Dán áššis ii jienastuvvon.
Behandlingen av saken ble avsluttet 02.03.16 kl. 16.35
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 0 2. 03.
Ášši/Sak 005/16
Ášši 005/16
Plan og finanskomiteen
Plána ja finansalávdegoddi
15/5656
15/5656
29.02. – 01.
29.02. – 01.
PFK
PFL
02. – 04.
02. – 04.
SP 05/16
DC 05/16
Forslag og merknader Sametingsrådets forslag til innstilling: Sametingets årsrapport for 2015 er vedtatt i henhold til vedlegg 1.
Evttohusat ja mearkkašumit Sámediggeráđi mearrádusárvalus: Sámedikki 2015 jahkedieđáhus lea dohkehuvvon mildosa 1 vuođul.
Plan og finanskomiteen - 001/16
Plána ja finansalávdegoddi - 001/16
PFK - vedtak:
PFL - Mearrádus:
Sametingets plan- og finanskomitéen har behandlet Sametingets årsrapport 2015.
Sámedikki plána- ja finánsalávdegoddi lea meannudan Sámedikki jahkeraportta 2015.
Merknader:
Mearkkašupmi:
Komiteens medlemmer fra Arbeiderpartiets sametingsgruppe (Ap) Marit Kirsten A. Gaup, Knut Store og Ronny Wilhelmsen, fremmet følgende merknad:
Lávdegotti lahtut Bargiidbellodaga sámediggejoavkkus (BB) Marit Kirsten A. Gaup, Knut Store ja Ronny Wilhelmsen, ovddidedje čuovvovaš mearkkašumi:
Disse medlemmene tar rådets årsrapport 2015 til regjeringen til orientering og minner om at Samelovens paragraf 3 presiserer at Sametinget skal sende årsmelding til Kongen.
Dát lahtut váldet ráđi jahkeraportta 2015 ráđđehussii diehttevassii ja muittuhit ahte Sámelága paragráfa 3 aiddostahttá dan ahte Sámediggi galgá sádde jahkedieđáhusa Gonagassii.
Sametingets årsrapport 2015 er utformet i henhold til finansdepartementets pålegg hvor de skal vurdere både måloppnåelse og ressursbruk, på samme måte som i et statlig forvaltningsorgan.
Sámedikki jahkeraporta 2015 lea hábmejuvvon ruhtadandepartemeantta gohččosa vuođul mas sii galget árvvoštallat sihke ulbmilolahusa ja resursageavaheami, seamma láhkai go stáhta hálddašanorgánat ge.
Sametinget er samenes folkevalgt organ, ikke et statlig forvaltningsorgan.
Sámediggi lea sámiid álbmotválljen orgána, ii ge stáhta hálddašanorgána.
Sametinget vedtar egen politikk og foretar egne vurderinger av både måloppnåelse og ressursbruk.
Sámediggi mearrida iežas politihka ja dahká iežas árvvoštallamiid sihke ulbmilolahusas ja resursageavaheamis.
Dette gjør Sametinget uavhengig av hvilke målsetninger staten har med sin samepolitikk.
Dan dahká Sámediggi sorjjasmeahttumit das guđe mihttomearit stáhtas lea iežas politihkas.
For samene som folkegruppe er dette en viktig del av oppfølgingen av Grunnlovens paragraf 108 og samisk selvbestemmelse.
Sápmelaččaide álbmotjoavkun dát lea deaŧalaš oassi Vuođđolága paragráfa 108 ja sámi iešmearrideami čuovvoleamis.
Sametingets selvbestemmelse og selvstendige stilling er viktig og må ikke svekkes gjennom å innrette seg etter departement og regjerings vurdering av måloppnåelse og ressursbruk.
Sámedikki iešmearrideapmi ja iehčanas sajádat lea deaŧalaš ii ge dat galgga geahnohuvvot dakko bokte ahte doaibmat departemeantta ja ráđđehusa ulbmilolahusa ja resursageavaheami árvvoštallama vuođul.
Disse medlemmene ser det som problematisk at vår selvbestemmelse kan bli svekket gjennom regjeringens krav til rapportering, og at dette stadfestes gjennom vedtak i Sametingets plenum.
Dáidda lahtuide dat lea váttisvuohtan go min iešmearrideapmi sáhttá geahnohuvvot ráđđehusa raporterengáibádusaid geažil, ja ahte dát nannejuvvo mearrádusaiguin Sámedikki dievasčoahkkimis.
Disse medlemmene registrerer at det i 2015 er 31 saker i forbindelse med konsultasjoner utan at dette framkommer tydelig i årsrapporten.
Dát lahtut registrerejit ahte 2015:s leat 31 ášši konsultašuvnnaid oktavuođas almmá dan haga ahte dat boahtá čielgasit ovdan jahkeraporttas.
7 av disse konsultasjonene er avslått, slik at det i 2015 var 24 konsultasjoner som enten var varslet, avsluttet eller pågår.
Dáin konsultašuvnnain leat 7 hilgojuvvon, nu ahte 2015:s ledje 24 konsultašuvnna mat ledje juogo dieđihuvvon, loahpahuvvon dahje ain čađahuvvomin.
Disse medlemmene oppfatter det slik at regjeringen organiserer bort konsultasjonsplikten.
Dát lahtut oaivvildit dan ahte ráđđehus organisere eret konsultašuvdnageatnegasvuođa.
Dette er en uakseptabel samepolitisk utvikling.
Dát lea dohkkemeahttun sámepolitihkalaš ovdáneapmi.
Disse medlemmene ser at årsrapporten rapporterer på ulike områder i Del 3- Årets aktiviteter og resultater.
Dát lahtut oidnet dan ahte jahkeraporta dieđiha iešguđet surggiin Osis 3 – Jagi doaimmat ja bohtosat.
Årsrapporten rapporterer og beskriver aktiviteten til Sametinget på en forvaltningsmessig måte.
Jahkeraporta dieđiha ja válddaha Sámedikki doaimma hálddahuslaš vuogi mielde.
Disse medlemmene ser at politiske forventninger og krav mangler, dette mener disse medlemmene ikke følger opp Sametingets stilling som et selvstendig folkevalgt organ.
Dát lahtut oidnet dan ahte politihkalaš vuordámušat ja gáibádusat váilot, dan oaivvildit dát lahtut ahte eai čuovvoluvvo Sámedikki sajádagas iehčanas álbmotválljen orgánan.
Disse medlemmene mener at sametingsrådet skulle fremmet årsmelding til behandling i plenum, og at denne sendes kongen.
Dát lahtut oaivvildit ahte sámediggeráđđi galggašii ovddidit jahkedieđáhusa dievasčoahkkima meannudeapmái, ja ahte dat sáddejuvvo gonagassii.
Videre kunne rådet med plenums årsmelding som basis utarbeidet en årsrapport for å tilfredsstille regjeringens rapporteringsbehov.
Viidáseappot lei ráđđi sáhttit dievasčoahkkima jahkedieđáhusa vuođul ráhkadit jahkeraportta gokčan dihtii ráđđehusa raporterendárbbu.
Komiteens medlem fra Fremskrittspartiet (FrP) Aud Marthinsen fremmet følgende merknad:
Lávdegotti lahttu Ovddádusbellodagas Aud Marthinsen ovddidii čuovvovaš mearkkašumi:
På område etter område lykkes Sametinget i liten grad å få gjennomslag for sitt syn i konsultasjoner med nasjonale myndigheter.
Suorggis suorgái eahpelihkostuvvá Sámediggi oažžut čađa iežas oainnu konsultašuvnnain nationála eiseválddiiguin.
Rapportene «Samiske tall forteller» viser at på viktige områder som språk og kultur, har utviklingen gått i motsatt retning av den Sametinget selv har ønsket og vedtatt.
Raporttat “Sámi logut muitalit” čájehit ahte dakkár deaŧalaš surggiin go giella ja kultuvra, lea ovdáneapmi leamaš áibbas nuppe guvlui das maid Sámediggi ieš lea sávvan ja mearridan.
Det må på denne bakgrunn stilles spørsmålstegn ved om Sametinget er rette virkemiddel for å ta vare på samisk språk, kultur, historie og tradisjoner.
Dan vuođul ferte jearrat lea go Sámediggi rivttes reaidu dasa ahte gáhttet sámi giela, kultuvrra, historjjá ja árbevieruid.
Dette medlemmet registrerer at Sametinget kun har 40-45 reelle saker til behandling hvert år.
Dát lahttu registrere ahte Sámediggi lea dušše 40-45 duohta ášši meannudan juohke jagi.
Dette brukes det 30 millioner kroner bare til politisk behandling av.
Dasa geavahuvvo 30 miljon ruvnno dušše politihkalaš meannudeapmái.
Dette betyr i praksis at hver sak koster skattebetalerne om lag 650 000 kroner.
Geavadis dat mearkkaša ahte juohke ášši máksá vearromáksiide sullii 650 000 ruvnno.
I tillegg til at bare driften av Sametinget for øvrig koster nærmere 111 millioner, av de totalt 434 millionene som Stortinget bevilger til Sametinget.
Lassin dasa ahte dušše Sámedikki doaibma muđui máksá lagabui 111 miljovnna, dan oktiibuot 434 miljon ruvnnus maid Stuorradiggi juolluda Sámediggái.
Dette medlemmet registrerer at tiltakshaveres kostnader i forbindelse med befaringer i fjor utgjorde drøye 5 millioner kroner.
Dát lahttu registrere ahte doaibmabidjoeaiggádiid golut báikediđoštallamiid oktavuođa mannanjagi lei šiega 5 miljon ruvnno.
Dette medlemmet er av den oppfatning at når offentlige myndigheter krever befaringer og undersøkelser, bør det offentlige bekoste dette selv, og ikke belaste grunneiere og tiltakshavere for dette.
Dát lahttu oaivvilda ahte go almmolaš eiseválddit gáibidit diđoštallamiid ja iskkademiid, de berre almmolašvuohta máksit goluid ieš, ii ge noađuhit eanaeaiggádiid ja doaibmabidjoeaiggádiid dainna.
Uavhengig om tiltakshavere er NVE, kommuner eller private.
Beroškeahttá das leš dal doaibmabidjoeaiggát NČE, gielda vai priváhta.
Dette medlemmet er også sterkt bekymret for Sametingets innsigelsesrett i arealsaker, innenfor kulturminneloven og plan- og bygningsloven.
Dát lahttu lea maid sakka fuolastuvvan Sámedikki vuostecealkinvuoigatvuođa geažil areálaáššiin, kulturmuitolága ja plána- ja huksenlága olis.
Dette er svært uheldig og et overgrep mot det lokale demokratiet og selvstyret i kommunene.
Dat lea hui unohas ja báikkálaš demokratiija ja gielddaid iešstivrema rihkkun.
Samarbeidsavtaler/-erklæringer viser at kommuner selv klarer å gi samer det tilbudet som etterspørres.
Ovttasbargošiehtadusat/-julggaštusat čájehit ahte gielddat nagodit ieža addit sápmelaččaide dan fálaldaga maid sii jearahit.
Innenfor en så unikt samisk næring som reindrift, har sametinget svært liten innflytelse.
Dakkár áidnalunddot sámi ealáhusas go boazodoalus, lea Sámedikki hui uhccán váikkuhanfápmu.
Dette medlemmet har lenge ment at ILO-konvensjon 169 er irrelevant som instrument for å regulere forholdet mellom samer og nordmenn i vårt land.
Dát lahttu lea guhká oaivvildan ahte ILO-konvenšuvdna 169 ii leat guoskevaš reaidu dasa ahte heivehit sápmelaččaid ja dážaid gaskavuođa min riikkas.
Innenfor både samisk og norsk tenkning står det vi betrakter som rimelig og rettferdig høyt i kurs, derfor må ingen av grupperingene forskjellsbehandles på bakgrunn av språk eller etnisitet.
Sihke sámi ja dáža jurddašeamis adnojuvvo divrrasin dat mii min mielas lea govttolaš ja vuoiggalaš, danne ii galgga goappáge joavkku vealahit giela ja čearddalašvuođa geažil.
Dette medlemmet mener at på prinsipielt grunnlag må Norge tre ut av ILO-konvensjon 169, og også gå imot andre forslag til konvensjoner og avtaler som bidrar til å underbygge eller utvide særordninger for den samiske delen av befolkningen, for eksempel nordisk samekonvensjon.
Dát lahttu oaivvilda ahte prinsihpalaš vuođu geažil ferte Norga luohpat ILO-konvenšuvnna 169, ja maiddái vuosttaldit eará konvenšuvdna- ja šiehtadusevttohusaid mat leat mielde vuođđudeamen ja viiddideamen sierraortnegiid álbmoga sámi oassái, ovdamearkka dihtii davviriikkalaš sámekonvenšuvnna.
Forslag:
Evttohus:
Forslag fra Norske samers riksforbund (NSR) Kirsti Guvsám, Anita P. Ravna, Laila Nystad, Piera Heika Muotka og Viktor Inge Paulsen, medlemmet fra Árja Laila Susanne Vars, medlemmet fra Høyre (H) Ellen Kristine Saba og medlemmet fra Åarjel-Saemiej Ida Marie Bransfjell, medlemmet fra Fremskrittspartiet Aud Marthinsen og medlemmet fra Nordkalottfolket Toril Bakken Kåven:
Árvalus Norgga sámiid riikasearvvis (NSR) Kirsti Guvsám, Anita P. Ravna, Laila Nystad, Piera Heika Muotka ja Viktor Inge Paulsen, Árja lahtus Laila Susanne Vars, Olgešbellodaga lahtus Ellen Kristine Saba ja Åarjel-Saemiej lahtus Ida Marie Bransfjell, Ovddádusbellodaga lahtus Aud Marthinsen ja Nordkalottfolket lahtus Toril Bakken Kåven:
Forslag 1
1. evttohus
T illegg Del 4- styring og kontrolll i virksomheten.
Lasáhus 4.oassái – doaimma stivren ja dárkkisteapmi.
Nytt avsnitt før siste avsnitt.
Ođđa teakstaoassi ovdalii maŋimus teakstaoasi.
Riksrevisjonen har revidert Sametingets årsregnskap for 2015, og konkluderer at de ikke er kjent med forhold som tilsier at Sametingets disponering av bevilgningene og Sametingets årsregnskap er i strid med de administrative bestemmelsene om økonomistyring.
Riikarevišuvdna lea revideren Sámedikki 2015 jahkerehketdoalu, ja konkludere ahte eai dovdda áššiid mat muitalivčče ahte Sámedikki geavaheapmi juolluduvvon ruđain ja Sámedikki jahkerehketdoallu spiehkastivččii hálddahuslaš ekonomiijastivrema mearrádusain.
Komiteens tilrådning:
Lávdegotti evttohus:
Komiteen har ikke flere merknader eller forslag og råder Sametinget til å vedta følgende:
Lávdegottis eai leat eanet mearkkašumit dahje evttohusat ja ávžžuha Sámedikki mearridit čuovvovaččat:
Sametinget støtter for øvrig Sametingsrådets forslag til innstiling.
Sámediggi doarju muđui Sámediggeráđi mearrádusárvalusa.
Sametingets plenum - 005/16
Sámedikki dievasčoahkkin - 005/16
Støtte til merknad fra komiteen: Samer sørpå v/ representant Marie Therese N. Aslaksen støtter merkanden
Doarju plána- ja finánsalávdegotti mearkkašumi: Sámit lulde, áirasa Marie Therese N. Aslaksen bokte.
Forslag 2, representant Ronny Wilhelmsen, Arbeiderpartiet
Evttohus 2 - Bargiidbellodat Áirras Ronny Wilhelmsen bokte
Sametingets årsrapport 2015 Saken sendes tilbake til rådet, og rådet fremmer Sametingets årsmelding til plenum som beskrevet i Samelovens paragraf 1- 3.
Sámedikki jahkeraporta 2015 Ášši sáddejuvvo ruovttoluotta ráđđái, ja ráđđi ovddida Sámedikki jahkedieđáhusa dievasčoahkkimii nu mo lea válddahuvvon Sámelága 1-3.
Forslag 3, representant Laila Susanne Vars, Árja, Høyre v/ representant Lars Filip Paulsen
Evttohus 3 - Áirasa Laila Susanne Vars Árja sámediggejoavku, man doarju Olgešbellodat Lars Filip Paulsen bokte
Sametingets årsrapport 2015 Forslag om å endre tittel på dokumentet, fra «Årsrapport 2015» til «Sametingets årsrapport 2015».
Sámedikki jahkeraporta 2015 Evttohus rievdadit dokumeantta namahusa, namahusas “Jahkeraporta 2015” namahussii “Sámedikki jahkeraporta 2015”.
Tilleggstekst til Sametingsrådets innstilling, alle forslagene kommer i tillegg til rådets innstilling:1.2 Rammebetingelser for samisk språkNy setning etter første setning i andre avsnitt:«En forutsetning for at Sámi giellagáldu skal kunne være en formålstjenlig ordning for bevaring og utvikling av samiske språk, er at de nordiske statene i fellesskap bidrar til å finansiere institusjonen på permanent basis.
«Eaktun dasa ahte Sámi giellagáldu galgá sáhttit leat ulbmillaš ortnet dasa ahte gáhttet ja ovddidit sámi gielaid, lea ahte davviriikkalaš stáhtat ovttas leat mielde ruhtadeamen ásahusa bistevaččat.”
»Nytt andre avsnitt:«Sametinget ser behov for at de nordiske regjeringenes innsats for å støtte opp om bevaring og utvikling av samiske språk styrkes og koordineres bedre enn tilfellet er i dag.
Ođđa nubbi teaksatoassi: «Sámediggi oidná dárbbu dasa ahtedavviriikkaid ráđđehusaid áŋgiruššan doarjumin sámegielaid gáhttema ja ovddideami, nannejuvvo ja koordinerejuvvo buorebut go dál.
Alle samiske språk er oppført på UNESCOs liste over truede språk, og nasjonalstatene er forpliktet til å iverksette tiltak på nasjonalt nivå for å sikre samiske språks fremtid.
Buot sámegielat lea mielde UNESCO áitojuvvon gielaid listtas, ja nationálastáhtat leat geatnegahttojuvvon čađahit doaibmabijuid nationála dásis sihkkarastin dihtii sámegielaid boahtteáiggi.
Sametinget ser at nasjonale handlingsplaner for samiske språk i de nordiske land burde samordnes og språkvitaliserings,- utviklings tiltak burde ses på i et grenseoverskridende perspektiv og med respekt for Sametingenes selvbestemmelse over samiske språk.
Sámediggi oaidná ahte nationála doaibmaplánat sámegielaid várás davviriikkain, berrešedje buohtalastojuvvot ja giellaealáskahttin-, -ovddidandoaimmaid berrešii geahččat rájáidrasttideaddji perspektiivvas ja gudnejahtidettiin Sámedikki iešmearrideami sámegielaid badjel.”
»1.4 Bruken av samiske språkNye to siste avsnitt:«Sametinget peker på at det har vært internasjonal oppmerksomhet rundt ulike aspekter ved samisk språkbruk i Norge.
Ođđa guokte maŋimus teakstaoasi: «Sámediggi čujuha dasa ahte lea leamaš riikkaidgaskasaš fuomášupmi sámegiela geavaheami iešguđet beliid oktavuođas Norggas.
FNs Rasediskrimineringskomité har i 2011 i sine anbefalinger til den norske regjeringen pekt på mangelen på samiske tolker og tolketjenester innenfor helsesektoren og i rettsvesenet som ett område hvor nasjonale myndigheter må iverksette særskilte tiltak.
ON Nállevealahanlávdegoddi lea iežas rávvagiin Norgga ráđđehussii 2011:s cuiggodan sámi dulkkaid ja dulkonbálvalusa váilli dearvvašvuođasuorggis ja riektelágádusas dakkár suorgin mas nationála eiseválddit fertejit čađahit sierra doaibmabijuid.
Videre ser Sametinget behov for for et bedre statistisk grunnlag for å vurdere måloppnåelse innenfor samisk språkpolitikk, herunder både kvantitativ og kvalitativ statistikk.
Viidáseappot oaidná Sámediggi dárbbu buoret statistihkalaš vuđđui árvvoštallat ulbmilolahusa sámi giellapolitihkas, dás maiddái sihke kvantitatiiva ja kvalitatiiva statistihka.”
»«Den samiske kollektive identiteten er knyttet til det samiske fellesskapet, felles samiske kulturelle symboler og den allsamiske forståelsen av samiskhet på tvers av nasjonalstatens grenser.
“Sámi oktasaš identitehta čatnasa sámi searvevuhtii, oktasaš sámi kultuvrralašgovastagaide ja oppasámi áddejupmái das mii sápmelašvuohta lea rastá nationálastáhtaid rájáid.
Den er også knyttet til samenes status som urfolk og vårt ansvar for å sikre og utvikle fremtiden for våre språk.
Dat čatnasa maiddái sápmelaččaid stáhtusii álgoálbmogin ja min ovddasvástádussii sihkkarastimis ja ovddideamis min gielaid boahtteáiggi.
Å bevare og utvikle samisk språk, kultur og samiske samfunn på samenes egne premisser innebærer at samiske språks status må styrkes.
Sámi giela, kultuvrra ja sámi servodagaid gáhtten ja ovddideapmi sápmelaččaid iežaset eavttuid vuođul mearkkaša ahte sámegielaid stáhtusa ferte nannet.
På grunn av språkets betydning som identitetsmarkør er det viktig at flere får mulighet til å lære samisk.
Giela mearkkašumi geažil identitehtamearkan lea deaŧalaš ahte eanebut besset oahppat sámegiela.”
»2.1 Et tydeligere ansvar for samisk kulturNytt siste avsnitt:«Sametinget mener at det behøves et kulturpolitisk løft i den nasjonale samepolitikken, hvor viktige samiske kulturpolitiske prosjekter får den støtten som er nødvendig for å bevare og videreutvikle mangfoldet av samiske kulturuttrykk.
Ođđa maŋimus teakstaoassi: «Sámediggi oaivvilda ahte dárbbašuvvo nannet kulturpolitihka nationála sámepolitihkas, mas deaŧalaš sámi kulturpolitihkalaš prošeavttat ožžot dan doarjaga mii dárbbašuvvo dasa ahte gáhttet ja viidáseappot ovddidit sámi kulturovdanbuktimiid máŋggabealatvuođa.
Sametinget mener at et slikt løft innenfor kulturfeltet fordrer at statlige myndigheter i samråd med Sametinget finner nye måter å samordne kulturpolitikken på.
Sámediggi oaivvilda ahte dakkár nannen kultursuorggis eaktuda ahte stáhta eiseválddit ovttasráđiid Sámedikkiin gávdnet ođđa vugiid mo buohtalastit kulturpolitihka.
Sametinget viser til at de tidligere nasjonale kulturløftene i liten grad har kommer samisk kultur til gode.
Sámediggi čujuha dasa ahte ovddeš nationála kulturnannemat uhccán leat boahtán sámi kultuvrii ávkin.»
»2.3 Samiske kulturinstitusjonerNytt siste avsnitt:«Sametinget vil ha mer økt fokus på utviklingsbehovene til de ulike samiske kulturinstitusjonene, slik at disse kan utvikles på egne premisser og bidra til å opprettholde kulturmangfoldet i Sápmi.
Ođđa maŋimus teakstaoassi: «Sámediggi háliida eanet deattuhuvvot iešguđet sámi kulturásahusaid ovddidandárbbuid, nu ahte dat sáhttet ovdánit iežaset eavttuid vuođul ja leat mielde bisuheamen kulturmáŋggabealatvuođa Sámis.
Sametinget mener det tas for lite hensyn til de samiske kulturinstitusjonenes behov når det gjelder sentrale kulturpolitiske løft eller satsninger.
Sámediggi oaivvilda ahte sámi kulturásahusaid dárbbut váldojuvvojit menddo uhccán vuhtii guovddáš kulturpolitihkalaš nannemiid dahje áŋgiruššamiid oktavuođas.
Dette er noe som bør løses gjennom konsultasjoner mellom Sametinget og departementet, samt gjennom å aktivt involvere samiske kulturinstitusjoner når regjeringen planlegger nye kulturpolitiske satsninger.
Dán berre čoavdit Sámedikki ja departemeantta gaskasaš konsultašuvnnaid bokte, ja dan bokte ahte árjjalaččat váldit mieldesámi kulturásahusaid go ráđđehus pláne ođđa kulturpolitihkalaš áŋgiruššamiid.»
»2.4 Samisk idrettNytt siste avsnitt:«Sametinget ser behovet som samisk idrett har for flere kulturelt tilpassede idrettsarenaer og anlegg, særlig gjelder dette tradisjonelle samiske idrettsgrener slik som reinkappkjøring som i lengre tid har hatt behov for tilpassede idrettsanlegg.
2.4 Sámi valáštallan Ođđa maŋimus teakstaoassi: «Sámediggi oaidná dan dárbbu mii sámi valáštallamis lea eanet kultuvrralaččat heivehuvvon valástallanarenaide ja rusttegiidda, dát guoská erenoamážit dakkár sámi valáštallansurggiide nu go heargegilvvohallamiidda mat guhká leat dárbbašan heivehuvvon valáštallanrusttegiid.»
»Kapittel 4:Ny siste setning siste avsnitt:«Sametinget vil at samiske barn skal få en lovfestet rett til et samisk barnehagetilbud.
Ođđa maŋimus cealkka maŋimus teakstaoassái: «Sámediggi háliida ahte sámi mánát galget lága bokte oažžut vuoigatvuođa sámi mánáidgárdefálaldahkii.»
»Kapittel 8:8.1 Forvaltningen av arealerNye setninger under siste avsnitt:«Sametinget erfarer at samisk utmarksbruk og utviklingen av slik naturbruk begrenses av et lovverk som i liten grad hensyntar behovene for samiske utmarksbrukere.
Ođđa cealkagat maŋimus teakstaoassái: «Sámediggi vásiha ahte sámi meahccegeavaheapmi ja dakkár luonddugeavaheami ovddideapmi lea ráddjejuvvon dakkár lágaid geažil mat uhccán váldet vuhtii sámi meahccegeavaheddjiid dárbbuid.
Lovgivningen om motorferdsel i utmark hindrer bærekraftig tradisjonsbasert høsting.
Lágat mohtorjohtolaga birra meahcit hehttejit ceavzilis árbevirot ávkkástallama.
Sametinget ser flere muligheter for å løse denne utfordringen, blant annet gjennom at forskriften til lov om motorferdsel i utmark revideres slik at den på en bedre måte ivaretar lokalbefolkningens behov og deres rett til å utøve tradisjonell utmarksbruk og høsting.
Sámediggi oaidná máŋga vejolašvuođa čoavdit dán hástalusa, earret eará dakko bokte ahte láhkaásahus mohtorjohtolaga birra meahcis ođasmahttojuvvo nu ahte dat buorebut fuolaha báikkálaš olbmuid dárbbuid ja sin vuoigatvuođa beassat doaimmahit árbevirolaš meahccegeavaheami ja ávkkástallama.
Sametinget ser behov for en styrking av rettsvernet for samisk utmarksbruk og høsting.
Sámediggi oaidná dárbbu nannet sámi meahccegeavaheami ja ávkkástallama riektesuodjalusa.»
»Kapittel 11.1Nytt siste avsnitt:«Sametinget ser at samarbeidsavtaler med kommuner kan være nyttige verktøy for å gjennomføre samepolitikken på kommunenivå, og ser slike avtaler også kan være redskaper for gjennomføring av nasjonal samepolitikk lokalt.
«Sámediggi oaidná ahte ovttasbargošiehtadusat gielddaiguin sáhttet leat ávkkálaččat dasa ahte čađahit sámepolitihka gielddadásis, ja oaidná ahte dakkár šiehtadusat maiddái sáhttet lea reaidun dasa ahte čađahit nationála sámepolitihka báikkálaččat.» 12.1 Riikkaidgaskasaš bargu
»12.1 Internasjonalt arbeidNy siste setning i andre avsnitt:«Norge skal utforme en handlingsplan for oppfølgningen av sluttdokumentet fra verdenskonferansen.
Ođđa maŋimus cealkka nuppi teakstaoassái: «Norg a galgá hábmet doaibmaplána dasa ahte čuovvolit máilmmikonferánssa loahppadokumeantta.
Sametinget legger til grunn at handlingsplanen utformes gjennom konsultasjoner med Sametinget.»
Sámediggi bidjá vuođđun dan ahte doaibmaplána hábmejuvvo konsultašuvnnaid bokte Sámedikkiin.»
Saken påbegynt 03.03.16 kl. 09.00 Av 39 representanter var 38 til stede.
03.16 dii. 09:00. Jienasteapmi 39 áirasis ledje 38 čoahkis.
Forslag 2 ble forkastet med 26 mot 12 stemmer
Evttohus 2 hilgojuvvui 26 jienain 1 2 jiena vuostá.
Forslag 1 ble vedtatt med 26 mot 12 stemmer
Evttohus 1 mearriduvvui 26 jienain 12 jiena vuostá.
Forslag 3 ble vedtatt med 25 mot 13 stemmer
Evttohus 3 mearriduvvui 25 jienain 13 jiena vuostá.
Plan- og finanskomiteens tilrådning ble vedtatt med 28 mot 10 stemmer
Plána- ja finánsalávdegotti ráva mearriduvvui 28 jienain 10 jiena vuostá.
Det ble ikke fremmet noen protokolltilførsler i saken.
Beavdegirjelasáhus Dán áššis ii ovddiduvvon beavdegirjelasáhus.
Piera Heaika Muotka, saksordfører
Piera Heaika Muotka, áššejođiheaddji
Kirsti Guvsám
Kirsti Guvsàm
Piera Heaika Muotka, saksordfører
Piera Heaika Muotka
Sametingets årsrapport 2015 er vedtatt i henhold til vedlegg 1 med vedtatte endringer i plenum.
Sámedikki 2015 jahkedieđáhus lea dohkehuvvon mildosa 1 vuođul.
Behandling av saken ble avsluttet 03.03.16 kl. 11.10
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 03.03.16 dii. 11.10.
Ášši/Sak 006/16
Ášši 006/16
14/1381
14/1381
19.01.16
19.01.16
SR 010/16
SR 010/16
NKK
EKL
SP 06/16
DC 06/16
Forslag og merknader Sametingsrådets forslag til innstilling: Sametinget konstaterer at de samlede negative konsekvensene er så store for fiske, reindrift, miljø, og samisk kultur og samfunn at det ikke kan etableres gruvedrift i Nussir og Gumppenjunni i Repparfjord.
Evttohusat ja mearkkašumit Sámediggeráđi mearrádusárvalus: Sámediggi konstatere ahte negatiivvalaš váikkuhusat oktiibuot leat nu stuorrá guolástussii, boazodollui, birrasii, ja sámi kultuvrii ja servodahkii ahte ii sáhte ásahuvvot ruvkedoaibma Nussiris ja Gumpenjunis Riehpovuonas.
Sametinget ber Nussir ASA og Regjeringen legge avgjørende vekt på hensynet til miljø, eksisterende bærekraftige næringer og samisk kultur og samfunn og slik ikke gå videre med planer om, eller tillate etablering av denne gruvedriften.
Sámediggi bivdá Nussir ASA ja Ráđđehusa bidjat mearrideaddji deattu birrasa vuhtii váldimii, dálá ceavzilis ealáhusaide ja sámi kultuvrii ja servodahkii, ja bisseha ruvkedoaibmaplánaid viidáseappot, dahje ii atte lobi dán ruvkedoaimma ásaheapmái.
Nærings- og kulturkomiteen - 001/16
Ealáhus- ja kulturlávdegoddi - 001/16
NKK - vedtak:
EKL - Mearrádus:
I nnledning Sametingets nærings- og kulturkomité har behandlet sak 6/16 Gruvedrift i Nussir og Gumppenjunni.
Sámedikki ealáhus- ja kulturlávdegotti lea gieđahallan ášši 6/16 Ruvkedoaibma Nussiris ja Gumppenjunis.
Kommunal- og moderniseringsdepartementet har 20.3.2014 godkjent reguleringsplan for Gumppenjunni og Nussir.
Gielda- ja ođasmahttindepartemeanta dohkkehii 20.03.2014 regulerenplána Gumpenjunnái ja Nussirii.
Miljødirektoratet ga etterutslippstillatelse etter forurensningsloven den 15.01.2016.
Birasdirektoráhta attii lobi doaimmaide nuoskkidanlága vuođul 15.01.2016.
Nærings- og kulturkomité kommer med følgende innstilling:
Ealáhus- ja kulturlávdegotti evttoha čuovvovaččat:
Merknader
Mearkkašumit
Merknad fra m edlemmet i Nordkalottfolket Kjetil Romsda l:
Mearkkašupmi Nordkalottfolket áirasis Kjetil Romsdal:
Nussir er et stort gruveprosjekt, med utsikter for svært mange arbeidsplasser i en næringsfattig kommune, med høy andel av sjøsamiske befolkning.
Nussir lea stuorra ruvkeprošeakta, mas lea vejolašvuohta ollu bargosajiide ealáhuslaččat geafes gielddas, ja gos stuorra oassi álbmogis leat mearrasámit.
Et gruveprosjekt av denne størrelsen vil antakelig gi positive ringvirkninger for kommunen, i form av arbeidsplasser og skatteinntekter.
Dán muttos stuorra ruvkeprošeakta sáhtášii addit positiiva oalgeváikkuhusaid gildii, nugo bargosajiid ja vearrodietnasiid.
Samtidig har vi sett at gruveindustri er en svært konjunkturavhengig næring, hvor inntektene fort reduseres som følge av store variasjoner i metallprisene på verdensmarkedet.
Seammás leat mii oaidnán ahte ruvkeindustriija lea dakkár ealáhus mii sorjá hui ollu konjunktuvrras, ja dietnasat sáhttet fáhkka geahppánit dan geažil go metállahattit máilmmimárkanis sakka rievddadit.
I tillegg er dette industrietableringer hvor det sjelden er særlig grad av lokalt eller nasjonalt eierskap, da investeringskostnadene og risikoen er høy.
Dasa lassin leat dát industriijaásaheamit mas hui hárve leat báikkálaš dahje nationála eaiggádat, danne go investerengolut ja riska leat stuorrát.
Det er gitt tillatelse til sjødeponi for Nussir, noe som vil gi betydelige konsekvenser for fjorden i driftsperioden.
Nussira várás lea addojuvvon mearrarádjolohpi, mii addá ollu váikkuhusaid vutnii doaibmaáigodagas.
Det er svært få land i verden som tillater sjødeponi, og dette medlemmet ser med forundring på at man i Norge tillater dette.
Hui unnán riikkat máilmmis dohkkehit mearraráju, ja Nordkalottfolket imašta go Norga addá diesa lobi.
Samtidig som vi ser at staten krever tilnærmet nullutslipp fra oljebransjen, stilles det få krav til utslipp fra gruveindustrien.
Mii oaidnit ahte stáhta gáibida nu ahte measta eai oppanassiige leat luoitimat oljosuorggis, muhto de biddjojuvvojit seammás unnán gáibádusat ruvkeindustriija luoitimiidda.
Debatten går på hvor mye vi kan tillate å slippe ut, og ikke på hvordan vi kan unngå å bruke giftige kjemikalier.
Ságastallojuvvo dan birra man ollu lea lohpi luoitit, muhto ii dan birra movt garvit mirkkolaš kjemikálaid geavaheami.
Dette er uheldig, og gir et signal om at man ikke tar på alvor at både kjemikaliebruk og svevestøv fra gruveindustrien kan ha store konsekvenser på det økologiske systemet i havet.
Dát ii leat oiddolaš, ja addá signálaid das ahte ii váldojuvvo duođas ahte sihke kjemikálaid geavaheamis ja girdisáddos ruvkeindustriija oktavuođas sáhttet leat stuorra váikkuhusat meara ekologalaš vuogádahkii.
Lokaldemokratiet er, og skal være sterkt i Norge.
Báikkálaš demokratiija lea, ja galgá leat nanus Norggas.
Kvalsund kommune har vedtatt at de er positiv til gruveindustrien som skissert.
Fálesnuori gielda lea mearridan ahte sii leat mielas ruvkeindustriijai nugo lea hábmejuvvon.
De vurderer de samfunnsmessige fordelene som viktigere enn de eventuelle negative konsekvensene av utslipp.
Sii árvvoštallet servodatlaš ovdamuniid deaŧaleabbon go daid vejolaš negatiiva váikkuhusaid luoitimiin.
For dette medlemmet blir dette en prinsipiell avveining mellom lokaldemokratiets røst og behovet for å ivareta fjordene, og å si nei til sjødeponi som forurenser fjordene.
Dán áiras mielas lea dát prinsihpalaš vihkkehallan báikkálaš demokratiija ja vuonaid gozihandárbbu gaskka, ja biehttalit mearraráju mii nuoskkida vuonaid.
Det synes underlig at man ikke skal stille krav om nullutslipp for gruveindustrien, som man gjør for oljeindustrien i nabokommunen Hammerfest.
Orru imaš go ii sáhte gáibidit ruvkeindustriijas measta ii oppage luoitimiid, nugo dahkkojuvvo oljoindustriija ektui ránnjágielddas Hámmárfeasttas.
Dette medlemmet ønsker å stå på et føre var prinsipp der bærekraftig økologi og biologisk mangfold i Repparfjorden skal gå foran gruvedrift som har potensielt store negative konsekvenser.
Nordkalottfolket háliida čuoččuhit ovdagihtii várrugas prinsihpa mas ceavzilis ekologiija ja biologalaš girjáivuohta Riehpovuonas galgá mannat ovddabeallái ruvkedoaimma mas sáhttet leat stuorra negatiivvalaš váikkuhusat.
Dette medlemmet ønsker å bevare fjordene og en balansert økologi for fremtidige generasjoner, og mener at såfremt man ikke er villige til stille krav om nullutslipp fra gruveindustrien, er det vanskelig å stille seg positiv til utvikling av gruveindustri i Nussir og Gumppenjunni.
Dát áirras háliida suodjalit vuonaid ja dássedettolaš ekologiija boahtteáiggi sohkabuolvvaide, ja oaivvilda ahte go eai dáhto bidjat gáibádusat eai oppa luoitimiidda ruvkeindustriijas, de lea váttis leat positiiva ruvkeindustriija ovddideapmái Nussiris ja Gumpenjunis.
Forslag
Evttohusat
Nytt avsnitt etter første avsnitt
Ođđa teakstaoassi maŋŋil vuosttaš teakstaoasi
Forslag fra medlemmet i Árja Inger Eline Eriksen, Fastboendes liste Nils Anders Rasmus og Flyttsamelista Per A. Bær:
Evttohus Árja lahtus Inger Eline Eriksen, dáloniid listtu lahtus Nils Anders Rasmus ja Johttisápmelaččaid listtu lahtus Per A. Bær:
Forslag 1
1.evttohus
Sametinget mener at det foreligger tilstrekkelig kunnskap om de negative konsekvensene av sjødeponering av gruveavfall for det biologiske mangfoldet, nærliggende vassdrag, fiskebestandene, vannkvaliteten og fiskeri- og havbruksnæringen.
Sámediggi oaivvilda ahte gávdno doarvái máhttu dan birra ahte ruvkebázahusaid rádjamis merrii leat hui negatiivvalaš váikkuhusat biologalaš girjáivuhtii ja lagaš čázádagaide, guollenáliide ja váikkuha hui negatiivvalaččat čáhcekvalitehtii, ja guolástussii ja mearrageavahussii.
Deponering av gruveavfall i fjorder harmonerer ikke med Norges internasjonale forpliktelser, blant annet EUs vanndirektiv, og bryter direkte med "føre var"-prinsippet.
Ruvkebázahusaid luoitin vuonaide ii dávis riikkaidgaskasaš geatnegasvuođaiguin maidda Norga lea čadnon, earret eará čáhcedirektiivva mielde. Dasa lassin rihkku dat njuolga ”ovdagihtii várrugas” prinsihpa.
Forslag fra Árja og Fastboendes liste:
Evttohus Árjas ja Dáloniid listtus:
Forslag 2
2. evttohus
Ordningen med sjødeponi baseres på foreldet teknologi hvor usikkerheten rundt mulige negative konsekvenser i seg selv taler for ikke å tillate slik deponering. Risikoen for varige skader på naturmangfoldet taler i seg selv for å ikke tillate slik deponering.
Ortnet vuođđuduvvá boarásmuvvan teknologiijai mas eahpesihkarvuohta vejolaš negatiivvalaš váikkuhusain ja riskkas bissovaš vahágiid ektui luondduvalljodagas iešalddis bealušta ahte ii addit lobi dákkár bázahusrádjamii.
Sametinget mener at verdiene i fjorden er for viktige til å settes på spill for kortsiktige næringsinteresser og på bekostning av langsiktige næringsinteresser som fiskeri, havbruk og samiske kombinasjonsnæringer representerer.
Sámediggi oaivvilda ahte árvvut vuonas leat menddo deaŧalaččat ahte daid bilidit oanehis áiggi ealáhusberoštumiid dihte ja guhkes áiggi ealáhusberoštumiid goaridemiin mat leat guolástus, mearrageavaheapmi ja sámi lotnolasealáhusat.
Sametinget viser til at rent hav, rene fjorder er en forutsetning for sjømatproduksjon som en langsiktig bærekraftig næring som skal sikre verdiskapningen når oljeinntektene går ned.
Sámediggi čujuha ahte buhtes mearra, buhtes vuonat leat eaktun mearrabiebmobuvttadeapmái guhkes áiggi ceavzilis ealáhussan mii galgá sihkkarastit árvoháhkama dalle go oljoruvnnut vátnugohtet.