pere/sami_parallel huggingface dataset:
Sametinget registrerer at Samisk språkråd i 1999 i tildeling av prosjektmidler har prioritert prosjekter som fremmer og styrker fremtidige samiske språkkompetanse , prosjekter som synliggjør samisk språk , informasjon om samisk språk , samarbeidsprosjekter som dekker et større område og tiltak som fremmer samisk språk blant barn og unge .
Sámediggi oaidná ahte Sámi giellaráđđi 1999 prošeaktaruđaid juogadeamis lea prioriteren prošeavttaid mat ovddidit ja nannejit guovllu boahttevaš sámegiel gelbbolašvuođa , prošeavttaid mat oainnusindahket sámegiela , dieđuid sámegiela birra , ovttasbargoprošeavttaid mat gokčet stuorát guovllu ja doaimmaid mat ovddidit sámegiela mánáid ja nuoraid gaskkas .
Sametinget er særlig fornøyd med at språkrådet følger opp tingets målsetting i forhold til vedtatt planverk der barn og unge er prioritert målgruppe .
Sámediggi lea earenoamáš duhtavaš go giellaráđđi čuovvula dikki áigumuša mearriduvvon plánaid ektui main mánát ja nuorat lea prioriterejuvvon joavkun .
Samisk språkråd har vedtatt å gi en språkmotivasjonspris til personer / / institusjoner organisasjoner som særlig arbeider i forhold til språkrådets formålsparagraf .
Sámi giellaráđđi lea mearridan addit giellamovttiidahttinbálkkašumi olbmuide / organisašuvnnaide mat barget earenoamážit giellaráđi ulbmilparagráfa ektui .
Prisen er på kr 10. 000,- og et diplom utarbeidet av en kunstner .
10 000,- . ja muhtun dáiddára ráhkadan diploma .
Det er utarbeidet retningslinjer for utdeling av prisen .
Bálkkašumi juogadeapmái leat ráhkaduvvon njuolggadusat .
Sametinget bifaller tiltaket .
Sámediggi lea mielas dása .
Språkbrukskartlegging
Giellageavahankárten
Samisk språkråd har i 1999 igangsatt et prosjekt med språkbrukskartlegging .
Sámi giellaráđđi lea 1999:s álggahan prošeavtta mii galgá giela kártet .
Kartleggings-prosjektet er beregnet å koste kr 1,16 mill. .
Prošeakta lea meroštuvvon máksit kr. 1 160 000,- ja bistá guokte jagi .
Kartlagt data skal brukes til dokumentasjon av språkets stilling i Norge .
Kártejuvvon dieđuid galgá geavahit giela árvvu kártemii Norggas .
Prosjektet har egen styringsgruppe , og skal avsluttes i 2001 .
Prošeavttas lea sierra stivrenjoavku , ja galgá loahpahuvvot 2001:s .
Sametinget har forventninger til at dette materialet vil være et godt grunnlag for framtidig målrettet innsats for samisk språk .
Sámediggi vuordá ahte dát ávdnasat livčče buorrin vuođđun mihttomearálaš áŋgiruššamis sámegiela ovddas boahtteáiggis .
Tolkeprøve- og autorisasjonsordning
Dulkongeaččaleami ortnet ja autoriserenortnet
For sikring av kvalitet på tolketjenester er det opprettet en tolkeprøve- og autorisasjons-ordning .
Sihkkarastin dihte kvalitehta dulkonbávalusain , lea ásahuvvon dulkongeahččaleami ortnet ja autoriserenortnet .
Tolkeprøven vil gi yrkesaktive tolker mulighet til å få dokumentert sin kompetanse .
Dulkongeahččaleapmi galgá dahkat dulkkaide vejolažžan duođaštit gelbbolašvuođaset .
Sametinget registrerer at Samisk språkråd i 1999 har gitt autorisasjonsbevilling til 2 tolker .
Sámediggi oaidná ahte Sámi giellaráđđi 1999:s lea addán autorisašuvnna guovtti dulkii .
Siden 1997 har språkrådet hatt ansvar for tildeling av utdanningsstipend for samisk ungdom .
1997 rájes lea leamaš giellaráđi ovddasvástádussan juogadit sámi nuoraid oahppostipeandda .
Stipendet deles ut etter retningslinjer som Sametinget har vedtatt .
Stipeanda juogaduvvo njuolggadusaid mielde maid Sámediggi lea mearridan .
Rammen for stipendet er på kr 850 000 , dvs. det samme som i 1997 .
Stipeandda rámman lea kr. 850 000,- mii lea seamma go 1997:s .
Antallet elever som har søkt på utdanningsstipend har økt betraktelig .
Ohppiid lohku geat ohcet dán oahppostipeandda lea lassánan viehka ollu .
Bare i løpet av to år har søkermassen økt med 60 , og dermed har stipendets andel pr. elev blitt redusert i forhold til forrige skoleår .
Dušše guokte maŋimuš jagiid lea lohku lassánan 60:iin , ja danne lea oassi maid oahppit ožžot stipeandan maid unnon ovddeža ektui .
Stipendet har søkere fra hele landet .
Stipeanddas leat ohccit miehtá riikka .
Dersom stipendet skal ha den forventede effekten i forhold til formålet , må rammen økes .
Jos stipeanddas galggaš leat dat váikkuhus mii ulbmilis čuožžu , de ferte rámma stuorrut .
Sametinget vil i forbindelse med budsjettet for 2001 vurdere en eventuell økning av rammen for stipendet .
Sámediggi áigu 2001 bušeahta oktavuođas árvvoštallat stipeandda rámma vejolaš lasiheami .
Informasjon og språklig rådgiving
Diehtojuohkin ja gielalaš neavvun
Samisk språkråd skal veilede brukere i språkspørsmål og dermed bruker sekretariatet mye av sin tid til å besvare ulike henvendelser .
Sámi giellaráđđi galgá oaivadit geavaheddjiid giellaáššiin , ja čállingoddi geavaha ollu áiggi vástidit iešguđetlágan gažaldagaid .
Samisk språkråd får fortsatt daglig telefon-henvendelser fra ulike hold .
Sámi giellaráđđái riŋgejit ain beaivválaččat feara gos .
I 1999 har administrasjonen svart på ca. 2000 terminologi- og språkhenvendelser .
1999:s lea hálddahus vástidan sullii 2000 terminologiija- ja giellagažaldagaid .
Samisk språkråd har i 1999 deltatt på ulike informasjonsmøter hvor man bl.a. har informert om samelovens språkregler .
Sámi giellaráđđi lea 1999:s leamaš iešguđetlágan diehtojuohkinčoahkkimiin gos earret eará lea muitalan sámelága giellanjuolggadusaid birra .
Språkrådet har i 1999 utgitt et dobbeltnummer av informasjonsheftet Språknytt .
Hálddahus lea maid leamaš mielde NRK . Sámi Radio prográmmaráiddus Giellamet .
Ellers har språkrådet bidratt med informasjon og veiledning til samiske aviser og samiske forlag .
Muđui lea giellaráđđi veahkehan sámi aviissaid ja sámi lágádusaid dieđuiguin ja oaivademiin .
Sametinget ser at Samisk språkråd i hele 1999 har registrert aktiviteten på språkrådets websider .
Sámediggi oaidná ahte Sámi giellaráđđi oppa 1999:s lea registreren doaimmas giellaráđi websiidduin .
Statistikken viser at antall brukere har økt med 50 % fra 1998 .
Logut čájehit ahte leat 50 % eambbo geavaheaddjit go 1998:s .
Merknader til virksomheten i Samisk næringsråd
Mearkkašumit Sámi ealáhusráđi doibmii
Samisk næringsråd har gjennom sine bevilgninger realisert hovedmålsettingene for Sametingets jordbrukspolitikk i henhold til vedtatte jordbruksplan .
Sámi ealáhusráđđi lea juolludusaidisguin duohtandahkan Sámedikki eanadoallopolitihka váldo mihttomeriid mearriduvvon eanadoalloplána mielde .
Ved fordeling av støtte fra Samisk utviklingsfond har jordbruket økt sin andel fra 12,4% i 1997 , 13,6% i 1998 og til 15% i 1999 .
Sámi ovddidanfoandda doarjaga juogadeamis lea eanadoalu oassi , mii 1997:s lei 12,4 % lassánan 13,6 % 1998:s ja 15 % 1999:s .
Virkemidlene synes å treffe målgruppen på en god og tilfredsstillende måte .
Váikkuhangaskaoamit orrot vuohkkasit ja bures deaivamin olahusjoavkku .
Samisk næringsråd har prøvd å motvirke de høye maskinkostnadene i jordbruket gjennom å innføre maskinringer , slik at kostnadene for den enkelte gårdbruker skal bli mindre .
Sámi ealáhusráđđi lea mášiidnarieggáiguin viggan caggat daid stuorra mášiidnagoluid mat eanadoalus leat , vai ovttaskas eanadoalli golut unnošedje . Guolásteapmi
Samisk næringsråd har i 1999 bevilget kr 3 665 374 til fiskeriformål , dvs en nedgang på 32 % fra 1997 .
Sámi ealáhusráđđi lea 1999:s juolludan kr. 3 665 374,- guolástanulbmiliidda , ja dat lea 1997 rájes 32 % vuoládus .
Denne nedgangen kan skyldes næringsrådets moderate deltagelse i utbygging og modernisering av land- og mottaksstasjoner .
Sivvan dán vuoládussii sáhttá leat go ealáhusráđđi ii leat nu viššalit searvan gádde- ja vuostáiváldinstašuvnnaid huksemii ja ođasmahttimii .
Imidlertid har støttefordelingen til fiskeflåten holdt seg stabil .
Doarjja fatnasiidda gal lea bisson seamma dásis .
Samisk næringsråd har prioritert støtte til båter mindre enn 35 fot og som ikke er eldre enn 15 år , iht. Sametingets prioritering .
Sámi ealáhusráđđi lea Sámedikki prioriteremiid mielde prioriteren fatnasiid mat leat unnibut go 35 juolggi ja mat eai leat boarráseabbo go 15 jagi .
Det er imidlertid verd å merke seg at dette kan skape problemer ved finansiering av fiskebåt , samt problemer med å skaffe seg kvoterettigheter i fiske .
Dattetge lea veara mearkkašit ahte dát sáhttá dagahit váttisvuođaid bivdofatnasiid ruhtadeami oktavuođas , ja váttisvuođaid go galgá fidnet earrevuoigatvuođaid bivdui .
Båtene som kjøpes i dag er forholdsvis kostbare og det er derfor behov for flere finansieringskilder , f.eks SND , men de prioriterer båter over 15 meter .
Fatnasat maid dál ostet leat viehka divrasat , ja danne lea dárbu eambbo ruhtadangálduide , omd. SND:ii , muhto dat prioritere fatnasiid mat leat stuorábut go 15 mehtera .
I 1999 har det vært vanskelig for en fisker å kjøpe ny båt , fordi det ikke deles ut rekrutteringskvoter .
1999:s lea guolásteddjiide leamaš váttis ođđa fatnasa oastit danne go eai juoge rekrutereneriid .
En må ha en gammel båt med kvote hvor man kan flytte kvoten fra den gamle båten .
Bivdis ferte leat boares fanas mas lea earri , ja dan sáhttá sirdit ođđa fatnasii .
Sametinget vil be Samisk næringsråd vise disse to områdene spesiell oppmerksomhet i år 2000 , slik at fiskerne ikke blir skadelidende på grunn av forskjellige prioriteringsområder fra finansieringskildene og manglende kvoterettigheter .
Sámediggi áigu 2000:s dáhttut Sámi ealáhusráđi bidjat earenoamáš fuomášumi dán guovtti áššái , vai guolásteaddjit eai vahágahttojuvvo danne go ruhtadeddjiin eai leat ovttalágan prioriterensuorggit ja go leat váilevaš earrevuoigatvuođat .
Industri / bygg og anlegg
Industriija / huksen- ja rusttetdoaibma
Sametingets vedtak i sak 25/99 Duodji - kultur , fag og næring tar til ordet for å opprette et utviklingsprogram for duodji .
Sámedikki mearrádus áššis 25/99 Duodji — kultuvra , fága ja ealáhus , lohká ahte galgá ásahuvvot ovddidanprográmma duodjái .
Sametinget registrerer at næringsrådet vil ta initiativ for å iverksette programmet .
Sámediggi oaidná ahte ealáhusráđđi áigu dahkat dan maid lea dárbu vai prográmma álggahuvvošii .
Samisk næringsråd foreslår nedsatt en egen arbeidsgruppe som skal komme med forslag til mandat , innhold , tidsplan og organisering av programmet .
Sámi ealáhusráđđi evttoha nammadit sierra bargojoavkku mii galgá plánii evttohit mandáhta , sisdoalu , áigeplána ja organiserema , ja Sámediggi lea mielas dasa .
Kvinners rolle
Nissoniid sadji
Sametinget registrerer imidlertid at støtten til kvinnelige etablere er blitt redusert med 11,8% fra 37,8% i 1998 til 26% i 1999 .
Sámediggi oaidná dattetge ahte doarjja nissoniidda geat áiggošedje álggahit fitnodaga lea unnon 11,8 % 1999:s , 1998:s dat lei 37,8 % ja 1999:s dušše 26 % .
Dette er en svært negativ utvikling og langt fra den ideelle andelen på 50% .
Dát lea hui heajos rievdan ja guhkkin eret das mo galggašii , namalassii 50 % .
Sametinget ber næringsrådet kartlegge årsakene til denne utviklingen og fremme forslag for Sametinget .
Sámediggi dáhttu ealáhusráđi kártet mii lea sivvan dán rievdamii ja ovddidit evttohusa Sámediggái .
Regjeringens Nord-Norge utvalg
Ráđđehusa Davvi-Norgga lávdegoddi
Sametinget legger stor vekt på det arbeidet som utvalget gjør .
Sámediggi atná lávdegotti barggu hui deaŧalažžan .
Dette betyr sterkere medinnflytelse , sterkere regional forankring og forvaltning av de virkemidler som benyttes til næringsutvikling i den nordlige landsdelen .
Dát mearkkaša nannoseabbo mieldeváikkuheami , nannoseabbo regiovnnalaš gullevašvuohta ja stuorát oasi hálddašeapmi váikkuhangaskaomiin mat geavahuvvojit davimus riikkaoasi ealáhusovddideapmái .
Det tas sikte på å fremme en egen proposisjon som kan bidra til en mer fokusert dialog med sentralmyndighetene på de temaene som behandles .
Áigumuššan lea ovddidit sierra proposišuvnna mii sáhttá leat mielde buorideamen gulahallama guovddášeiseválddiiguin dain fáttáin mat gieđahallojuvvojit .
Samordning og samarbeid
Ovttastahttin ja ovttasbargu
Samisk næringsråd peker på at Sametinget har en utfordring i å operasjonalisere sitt eget planverk .
Sámi ealáhusráđđi lohká leat hástalussan Sámediggái iežas plánaid operašonaliseret .
Sametingsplanen for inneværende periode og Handlingsplan for samiske kyst- og fjordområder gir klare forutsetninger , prinsipper , utfordringer og innsatsområder som er relevante for det videre arbeidet i Samisk næringsråd .
Dán áigodaga Sámediggeplánas ja Sámi riddo- ja vuotnaguovlluid doaibmaplánas leat čielga eavttut , prinsihpat , hástalusat ja áŋgiruššansuorggit maiguin lea deaŧalaš Sámi ealáhusráđđái viidáseappot bargat .
Samisk næringsråd , i likhet med Samisk kulturråd , påpeker behovet for samordning av virkemiddelbruk internt i Sametinget , blant annet i forhold til Samisk kulturråd , men også eksternt i forhold til andre virkemiddelaktører .
Sámi ealáhusráđđi lohká , nugo Sámi kulturráđđi ge , siskkáldasat Sámedikkis dárbun ovttastahttit váikkuhangaskaomiid geavaheami earret eará Sámi kulturráđi ektui , muhto maiddái olgguldasat eará váikkuhangaskaoapmeaktøraid ektui .
Sametinget merker seg at Samisk næringsråd i sterkere grad enn tidligere ønsker å være premissgiver for næringsutviklingen i samiske områder .
Sámediggi oaidná ahte Sámi ealáhusráđđi nannoseabbot go ovdal dáhtošii bidjat eavttuid sámi guovlluid ealáhusovddideapmái .
Selv om Samisk næringsråd til nå har hatt en meget forskjellig tilnærming til søkerne enn hva SND har , står ikke Samisk næringsråd i dag fram som en egen selvstendig virkemiddelaktør med en klar profil og et selvstendig alternativ .
Vaikke vel Sámi ealáhusráđis dán rádjái lea leamaš hui ollu earalágan doaibma ohcciid ektui go SND:s lea , de ii leat Sámi ealáhusráđđi dál makkárge iešheanalis váikkuhangaskaoapmeakt ¸ran čielga profiillain ja ieđheanalis molssaeavttuin .
Her kan spesielt nevnes Omstillingsprogrammet for Indre Finnmark og Regjeringens Nord-Norge utvalg .
Dás sáhttá namuhit Sis-Finmárkku nuppástuhttinprográmma ja Ráđđehusa Davvi-Norgga lávdegotti .
Samarbeidet internt i Sametinget
Sámedikki siskkáldas ovttasbargu
Sametinget registrerer at Samisk næringsråd ser behov for at samarbeid og informasjonsflyt internt i Sametinget forbedres , og at rollefordelingen mellom hovedadministrasjonen og Samisk næringsråd som fagorgan avklares .
Sámediggi oaidná ahte Sámi ealáhusráđđi lohká dárbbašlažžan buoridit dikki siskkáldas ovttasbarggu ja dieđuid biđgema , ja ahte rollajuogadeapmi váldohálddahusa ja Sámi ealáhusráđi fágaorgánan gaskka čielggaduvvo .
Dette gjelder spesielt i saker som berører næringsliv og sysselsetting .
Dás lea earenoamážit sáhka áššiin mat gusket ealáhusaide ja barggolašvuhtii .
Samisk næringsråd savner klare linjer når det gjelder hvem som har ansvar for disse spørsmålene .
Sámi ealáhusráđđi váillaha linjáid mat čielgasit muitalivčče geas ja guđe dásis lea ovddasvástádus dáin áššiin .
Sametinget har igangsatt et arbeid med gjennomgang av organiseringen av Sametingets underliggende råd , og deres oppgaver og funksjoner , sammen med strukturen i Sametingets tilskuddsordninger .
Sámediggi lea álggahan barggu mas galgá dikki vuollásaš ráđiid organiserema , bargguid ja doaimmaid árvvoštallat , ovttas dikki doarjjaortnegiid struktuvrrain .
Avsluttende merknader
Loahppamearkkašumit
Sametinget er fornøyd med at det i 1999 har vært utført et omfattende og faglig godt arbeid i
Sámediggi lea duhtavaš go buot vuollásaš ráđiin lea 1999:s dahkkojuvvon viiddis ja fágalaččat buorre bargu .
Sametinget tar til etterretning de årsmeldingene som er lagt frem .
Sámediggi váldá diehtun jahkedieđáhusaid mat lea ovddiduvvon .
Merknad nr. 1 , AP . ’ s sametingsgruppe v / Willy Ørnebakk :
Mearkkašupmi 1 áirasis Willy Ørnebakk , Bargiidbellodaga sámediggejoavku :
Arbeiderpartiets sametingsgruppe er positiv til at det er igangsatt et arbeid med gjennomgang av organiseringen av underliggende råd , herunder oppgaver , funksjoner og strukturen i tilskuddsordningene .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku lea mielas bargui mii lea álggahuvvon vuollásaš ráđiid organiserema ektui , maiddái bargguid , doaimmaid ja doarjjaortnegiid struktuvrra ektui .
Samisk kulturminneråd - Samarbeid med den øvrige forvaltningen
Sámi kulturmuitoráđđi — ovttasbargu eará hálddašemiin
Befaringer ved tiltak av forskjellig art medfører betydelige kostnader for de berørte .
Sierralágan doaibmabijuid dárkkistemiid oktavuođas šaddet stuorra máksámušat daidda geaidda ášši guoská .
Arbeiderpartiets sametingsgruppe ber om at det tas initiativ til en best mulig samordning mellom SKR og den berørte fylkeskulturetaten ved befaringer med sikte på å redusere kostnadene for alle parter .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku dáhttu bargat dan ala ahte nu bures go vejolaš ovttastahttit Sámi kulturmuitoráđi ja guoskevaš fylkkakulturossodaga bargguid dárkkistemiid oktavuođas , seastin dihte buot oasálaččaid goluid .
Samisk kulturråd - driftsstøtte
Sámi kulturráđđi — doaibmadoarjja
Sametingsrådets forsikringer i november 99 - plenum om at alle samer har like muligheter til å søke tilskudd til arrangementer uansett hvordan man har valgt å organisere seg , er blitt meget positivt mottatt .
Dáhkidusat maid Sámediggeráđđi buvttii 1999 skábmamánu dievasčoahkkimis das ahte buot sápmelaččain , beroškeahttá das mo leat organiserejuvvon , leat seamma vejolašvuođat ohcat doarjaga doaluide , leat hui bures vuostáiváldojuvvon .
Etter å ha tatt opp problematikken med driftsstøtteordninger til hoved- og kultur-organisasjonene er Arbeiderpartiets sametingsgruppe godt fornøyd med at en gjennomgang av disse skal skje i år 2000 .
Bargiidbellodaga sámediggejoavku lea hui duhtavaš dainna go ášši mii guoská váldo- ja kulturorganisašuvnnaid doaibmadoarjjaortnegii galgá geahčaduvvot 2000-jagis , maŋŋá go leat dan ovddidan .
Det er helt riktig at Sametingets virkemidler settes inn for å stimulere til lavere driftsutgifter for den enkelte gårdbruker gjennom å prioritere fellestiltak .
Lea áibbas riekta ahte Sámedikki váikkuhangaskaoamit geavahuvvojit dasa ahte oččodit ovttaskas eanadoalli doaibmagoluid unnibun oktasašdoaimmaid prioriteremiin .
Sametinget ber om at investeringsstøtte også ytes til nyere brukte maskiner som omsettes gjennom maskinfirma .
Sámediggi bivdá maiddái ahte addit investerendoarjaga ođđaset mašiinnaide mat vuvdojuvvojit mášenfitnodagaid bokte .
Det er for tiden et svært stramt marked for omsetning av brukte båter .
Guolásteapmi Dál leat ollugat geat áiggošedje oastit geavahuvvon fatnasiid .
Sametinget ber SNR om å bruke fleksibilitet slik at fiskere bosatt innenfor SUF .`s virkeområde ikke får problemer med å få tak i båter som følge av forvaltningsrutiner .
Sámediggi dáhttu Sámi ealáhusráđi geavahit dávggasvuođa nu ahte guolásteddjiide geat leat Sámi ovddidanfoandda doaibmaguovllus , ii šatta váttisin hálddašanrutiinnaid geažil fidnet fatnasiid .
Forslag 1 , representant Nils Henrik Måsø , SP ’ s sametingsgruppe :
Eavttuhus 1 , áirasis Nils Henrik Måsø , Guovddášbellodaga sámediggejoavku :
Samisk forlagsdrift : ( s.5 )
Sámi lágadusdoaibma ( s. 5 )
Tilføyelse ( siste setning ) : " Det understrekes at Samisk læremiddelsenter ikke skal ha noen forlagsrolle i produksjon av samiske læremidler , men kan bidra til å skaffe læremidler på områder der forlag ikke makter oppgaven tilfredsstillende .
Lasáhus ( maŋemus cealkka ) : « Deattuhuvvo ahte Sámi oahppneavvoguovddážis ii galgga leat lagádusdoaibma sámi oahpponeavvuid ráhkadeamis , muhto sáhttá leat veahkkin dábuhit oahpponeavvuid dalle go lágádusat eai nákce dan dahkat dohkálaččat .
Dette kan bl.a. gjøres med metodisk utviklingsarbeid og overordnet prosjektstyring , samt evaluering og godkjenning av prosjekter og ferdige læremidler . "
Dan sáhttá dahkat metodalaš ovdánahttinbargguin ja prošeavttaid bajit dási prošeaktastivremiin , ja gárvves oahpponeavvuid loahpalaš árvvoštallamiin ja dohkkehemiin . »
Forslag 1 ble oversendt Sametingsrådet .
Eavttuhus 1 sáddejuvvo Sámediggeráđđái .
Klemet Erland Hætta Nils Henrik Måsø
Klemet Erland Hætta Nils Henrik Måsø
Søknads-massen utgjorde en ramme på kr 1.597.990,- slik at det var få søknader som kunne prioriteres i 1999 .
Ohcamat ledje oktiibuot kr. 1.597.990,- ovddas , ja danne ii sáhttán 1999:s nu galle ohcama prioriteret .
Samisk kulturminneråd har foruten en koordinerende rolle i forhold til østsamisk museum , også påtatt seg den museumsfaglige rollen i sametingssystemet .
Sámi kulturmuitoráđđi lea earret koordinerendoaimma nuortalaš museá ektui , maiddái váldán badjelasas sámediggevuogádaga museáfágalaš doaimma .
Offentlig støtte til litteratur , billedkunst , kunsthåndverk , musikk , teater og film skaper kjerneaktiviteter som får ring-virkninger for det øvrige kulturtilbudet .
Almmolaš doarjja girjjálašvuhtii , govvadáidagii , dáiddaduodjái , musihkkii , teáhterii ja filbmii duddjo guovddáš doaimmaid mat fas váikkuhit eará kulturfálaldagaid .
Vedtaket og prioriteringen er fulgt opp i Sametingets budsjettet for 2000 , hvor denne tilskuddordningen er økt med kr 1,6 mill. .
Dán mearrádusa ja prioriterema lea Sámediggi čuovvulan dikki 2000 bušeahtas , gos doarjjaortnegii lea lasihuvvon 1,6 milj. kr. .
Saken avsluttet 1. mars 2000 kl. 10.30 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui njukčamánu 1. b. dii. 10.30 .
Sak 7/00 Sametingets årsmelding 1999
Ášši 7/00 Sámedikki 1999 jahkedieđáhus
Saken påbegynt 1. mars 2000 kl. 10.45 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui njukčamánu 1. b. dii. 10.45 .
Årsmelding 1999 Samisk kulturminneråd , vedtatt i møte 07.01.00
Sámi kulturmuitoráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 07.01.00 čoahkkimis
Årsmelding 1999 Samisk kulturråd , vedtatt i møte 07.01.00
Sámi kulturráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 07.01.00 čoahkkimis
Årsmelding 1999 Samisk språkråd , vedtatt i møte 05.- 06.01.00
Sámi giellaráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 05. - 06.01.00 čoahkkimis
Årsmelding 1999 Samisk næringsråd , vedtatt i møte 01. - 03.02.00
Sámi ealáhusráđi 1999 jahkedieđáhus , hálddahusa árvalus
I følge samelovens § 1-3 skal Sametingets årsmelding oversendes Kongen .
Sámelága § 1-3 vuođul galgá Sámedikki jahkedieđáhus sáddejuvvot Gonagassii .
Sametingets årsmelding for 1998 er lagt inn som kapittel 2 i St meld nr 48 ( 1998-99 ) Om Sametingets virksomhet for 1998 .
Sámedikki 1998 jahkedieđáhus lea biddjojuvvon nubbin kapihttalin Stuorradiggedieđáhusas nr 48 ( 1998-99 ) Sámedikki 1998 doaimma birra .
Stortinget har i tilknytning til vedtak om sameloven også besluttet at det en gang i hver stortingsperiode fremlegges melding om de tiltak som foretas for å sikre og utvikle samenes språk , kultur og samfunnsliv .
Stuorradiggi lea Sámelága mearrádusa oktavuođas maiddái mearridan , ahte oktii juohke stuorradiggeáigodagas ovddiduvvo dieđáhus daid doaibmabijuid birra mat galget sihkkarastit ja ovddidit sámi giela , kultuvrra ja servodateallima .
En prinsippmelding skal således inneholde en mer grundig og prinsipiell drøfting av Regjeringens samepolitikk i hver stortingsperiode .
Dán prinsihppadieđáhusas galget eiseválddit dasto guorahallat vuđoleabbot ja prinsihpalaččat Ráđđehusa sámepolitihka juohke stuorradiggeáigodagas .
1.2 Forholdet mellom Sametinget og sentrale myndigheter
1.2 Ovttasbargu Sámedikki ja guovddáš eiseválddiid gaskka
Som et resultat av en forsømmelse fra statens side over lengre tid står det samiske samfunnet overfor en nylig påbegynt utbygging av tilbudet innen sentrale samfunnsområder .
Dan geažil go stáhta guhkit áiggi lea healbadan geatnegasvuođaidis , de lea sámi servodat easkka álggahan guovddáš servodatsurggiid fálaldagaid huksema .
En fortsatt utbygging av det samiske kulturgrunnlaget medfører en ny lovgivningsperiode innen samisk rettighetsarbeid .
Go ain galgá hukset sámi kulturvuođu , de dagaha dat dan ahte sámi vuoigatvuođabarggus šaddá ođđa láhkaaddináigodat .
Behovet for midler og ressurser til utbyggingen av det samiske samfunnet er også meget stort .
Dárbbašuvvojit maiddái ollu ruđat ja resurssat sámi servodaga huksemii .
Derfor bør ikke det samiske samfunnet sammenlignes med det nasjonale i ressursfordelingssammenheng .
Dát mearkkaša dan ahte go sámi servodat lea vuođđuduvvomin , de lea našuvnnalaš servodat nuppástuhttojuvvomin .
Sametinget er et samisk folkevalgt organ som handler på vegne av det samiske folket .
Sámediggi lea sámi álbmotválljen orgána mii bargá sámi álbmoga ovddas .
En av de viktigste rollene for Sametinget er å være medspiller og premissgiver i samfunnsutformingen for å ivareta , styrke og utvikle samisk kultur med næringer og samfunn .
Dan deaŧaleamos bargu lea leat mielde váikkuheamen ja bidjamin eavttuid servodaga hápmemii movt gozihit , nannet ja ovddidit sámi kultuvrra , ealáhusaid ja servodaga .
Sametingets virksomhet er avgjørende for å gi målsettingen i Grunnlovens § 110 a et konkret innhold .
Sámedikki doaibma lea áibbas guovddážis go vuođđolága § 110a mihttomearrái galgá biddjot konkrehta sisdoallu .
Det må derfor være et nært og forpliktende samarbeid mellom Sametinget og sentrale myndigheter .
Danne ferte ge leat lávga ja geatnegahtti ovttasbargu Sámedikki ja guovddáš eiseválddiid gaskka .
Sametinget har over flere år savnet en reell tilbakemelding fra sentrale myndigheter på grunnleggende problemstillinger som tinget reiser .
Sámediggi lea ollu jagiid váillahan vástádusa guovddáš eiseválddiid beales daid gažaldagaide maid diggi ovddida .
Det er derfor gledelig at Regjeringen i St meld nr 48 ( 1998-99 ) Om Sametingets virksomhet 1998 har tatt sikte på å gi en tilbakemelding på de sakene Sametinget har omtalt i sin årsmelding .
Danne illudahttá go Ráđđehusa áigumuššan Stuorradiggedieđáhusas nr 48 ( 1998-99 ) Sámedikki 1998 doaimma birra , lea leamaš buktit signálaid daid áššiide maid Sámediggi lea válddahallan jahkedieđáhusastis .
Sametinget mener dette er et positivt tiltak og ønsker at man i fremtiden fortsetter med denne praksisen .
Sámediggi oaivvilda ahte dát lea buorre doaibmabidju ja sávvá ahte dat geavahus jotkojuvvo boahtteáiggis .
Sametinget mener videre at det er viktig at det utvikles en helhetlig politikk ved at samordningen mellom departementene styrkes , samtidig som fagdepartementene blir tillagt ansvar for å ta initiativ og videreføre samiske saker på sine politikkområder .
Dasto oaivvilda Sámediggi ahte lea deaŧalaš ovddidit ollislaš politihka nu ahte oktavuohta departemeanttaid gaskka nanosmahttojuvvo , dan seammás go fágadepartemeanttaide biddjo ovddasvástádus čuoččaldahttit ja bargat viidáseappot sámi áššiiguin iežaset politihkkasurggiin .
Rutiner og prosedyrer for behandling av samiske budsjettsaker som ble etablert i 1998 er viktig i arbeidet med å styrke samarbeidet mellom Sametinget og Regjeringen .
Rutiinnat ja prosedyrat mat ásahuvvojedje 1998:s sámi bušeahttaáššiid meannudeapmái leat deaŧalaččat Sámedikki ja Ráđđehusa gaskasaš ovttasbarggu nanosmahttimis .
I forbindelse med statsbudsjettet for 1999 la regjeringen om rutinene for sitt budsjettarbeid med samiske spørsmål .
Stáhtabušeahta 1999 oktavuođas rievdadii Ráđđehus iežas bušeahttabarggu rutiinnaid sámi áššiid ektui .
For år 2000 bevilger Regjeringen også midler til Sametingets ramme over fagdepartementers budsjettkapitler .
Jagis 2000 juolluda Ráđđehus ruđaid Sámedikki rámmii maiddái fágadepartemeanttaid bušeahttakapihttaliid bokte .
Dette er med på å ansvarliggjøre det enkelte fagdepartement , samtidig som det gis som rammebevilgning til Sametinget .
Dát lea mielde oččodeamen ovttaskas fágadepartemeanttaid dovdat ovddasvástádusaset dan seammás go rámmajuolludus addojuvvo Sámediggái .
Rutiner og prosedyrer for behandling av samiske budsjettsaker bør videreutvikles i tråd med Sametingets tidligere krav om en egen forhandlingsmodell for arbeidet med samiske saker .
Sámi bušeahttaáššiid meannudanrutiinnaid ja prosedyraid galggašii ovdánahttit nugo Sámediggi ovdal lea gáibidan , oažžut sierra šiehtadanmálle sámi áššiid bargui .
Arbeidet med budsjett kan lett inngå som en del av et forhandlingsopplegg der man gjennom reelle forhandlinger avdekker finansielle behov og ansvarsfordeling .
Bušeahttabarggu sáhttá álkidit heivehit šiehtadallamiid oassin man oktavuođas duohta šiehtadallamiid bokte iktit ruhtadárbbuid ja juogadit ovddasvástádusa .
Sametinget registrerer at Regjeringen i forbindelse med statsbudsjettet for 1999 har utarbeidet et eget hefte som omtaler bevilgninger til samiske formål , og at KRD tar sikte på å lage et slikt budsjetthefte for alle fremtidige budsjett .
Sámediggi registrere ahte Ráđđehus 1999 stáhtabušeahta oktavuođas lea ráhkadan sierra gihppaga mas válddahallá juolludusaid sámi ulbmiliidda , ja ahte Gielda- ja guovludepartemeanta áigu ráhkadit dákkár bušeahttagihppaga buot bušeahtaid várás boahtteáiggis .
1.3 Fremtidige utfordringer
1.3 Boahtteáiggi hástalusat
Samepolitikk dreier seg om en helhetlig politikkutforming , og kan derfor ikke utformes innenfor et definert område eller en sektor .
Sámepolitihka oktavuođas lea sáhka ollislaš politihka hábmemis , ja danne dan ii sáhte hábmet meroštallojuvvon suorggi dahje sektuvrra siste .
For Sametingets virksomhet vil rettighetspolitikk , velferdspolitikk , sosialpolitikk , næringspolitikk , utdanningspolitikk og det som berører barn og unge , være noen av de viktige saksområdene i utformingen av en fremtidig politikk for det samiske samfunn , men også miljø- og kvinneperspektivet må stå sentralt .
Sámedikki doibmii leat vuoigatvuođa politihkka , čálgopolithkka , sosiálapolitihkka , ealáhuspolitihkka , oahpahuspolitihkka ja dat mii guoská mánáide ja nuoraide muhtun oassi dain deaŧaleamos áššesurggiin go politihkka boahtteáiggi várás hábmejuvvo sámi servodaga ektui , muhto maiddái biras- ja nissonperspektiiva ferte leat guovddážis das .
Samerettsutvalget ble i sin tid opprettet for å rette opp skjevheter i norsk lovverk og forvaltning i forhold til samiske rettigheter .
Sámi vuoigatvuođalávdegoddi ásahuvvui áiggistis dan dihtii ahte njulget daid bonjuvuođaid mat norgalaš lágain ja hálddašeamis leat sámi vuoigatvuođaid ektui .
Utvalget la i 1997 frem sin delutredning om forvaltning av grunnen i Finnmark .
Lávdegoddi ovddidii iežas oassečielggadusa 1997:s Finnmárkku eatnamiid hálddašeami hárrái .
Delutredningen er den hittil største saken med direkte innvirkning på samekulturens grunnlag .
Dát oassečielggadus lea dán rádjái stuorámus ášši mii njuolga váikkuha sámi kultuvrra vuođu .
Fremleggelsen av innstillingen har medført en debatt om samiske rettigheter og om Sametingets rolle i fremtidig ressursforvaltning og arealplanlegging .
Dán árvalusa ovddideapmi lea bohciidahttán hirbmat deaŧalaš digaštallama sámiid vuoigatvuođaid birra ja dan birra makkár sadji Sámedikkis galggašii leat boahtteáiggi resrursahálddašeamis ja areálaplánemis .
Folkerettens prinsipper om urfolks rettigheter er klar , og gir uomtvistelig uttrykk for at statene må anerkjenne og stadfeste urfolksrettigheter med grunnlag i vedkommende folks rettssystemer og rettsoppfatninger .
Álbmotrievtti prinsihpat eamiálbmogiid vuoigatvuođaid birra leat čielgasat , ja eahpitkeahttá lea nu ahte stáhtat fertejit dohkkehit ja nannet eamiálbmogiid vuoigatvuođaid guoskevaš álbmoga riektivuogádagaid ja riekteáddejumiid vuođul .
Samenes rettigheter til egne landområder , vann og naturressurser må respekteres og anerkjennes , og grunnleggende spørsmål vedrørende samenes rettigheter og livsvilkår i fremtiden må avgjøres gjennom drøftinger og forhandlinger mellom Sametinget og staten .
Sámiid vuoigatvuođaid sin guovlluide , čáziide ja luondduresurssaide ferte doahttalit ja dohkkehit , ja vuođđogažaldagaid mat gusket sámiid vuoigatvuođaide ja eallineavttuide ferte boahtteáiggis mearridit Sámedikki ja stáhta gaskasaš guorahallamiid ja šiehtadallamiid bokte .
En sentral oppgave vil være å innføre forhandlingsplikt mellom samene og norske myndigheter i saker hvor dette etter samenes vurdering er nødvendig , særlig på feltene kultur , næring og rettigheter .
Guovddážin dás lea šiehtadallangeatnegasvuohta sámiid ja norgalaš eiseválddiid gaskka dain áššiin main sámiid árvvoštallama mielde lea dárbu , erenoamážit kultuvrra , ealáhusaid ja vuoigatvuođaid oktavuođas .
Denne plikten bør omfatte mer enn en ren konsultasjon , og må medføre gjensidige forpliktelser . Forhandlingsplikten må reguleres i det norske lovverket .
Dat ii galggaše leat dušše ráđđádallangeatnegasvuohta , muhto dat ferte geatnegahttit goappašiid beliid ja dan ferte reguleret Norgga lágain .
Fremtidige forvaltningsordninger må gi Sametinget myndighet til å bestemme over og forvalte bruken av naturressurser i de samiske bosettingsområdene .
Boahtteáiggi hálddašanortnegiid bokte ferte Sámediggi oažžut válddi mearridit ja hálddašit luondduresurssaid geavaheami sámi ássanguovlluin .
Samiske områder har et potensiale med hensyn til økonomiske virksomheter basert på fornybare og ikke-fornybare ressurser .
Sámi guovlluin lea vejolašvuohta álggahit gánnáhahtti doaimmaid mat vuođđuduvvojit ođasmuvvi ja ođasmuvakeahtes resurssaide .
Antatt rike mineralressurser har også blitt gjenstand for økende oppmerksomhet .
Rikkis minerálariggodagaide lea maiddái lassánan beroštupmi .
Sametinget vil presisere at tingets holdning har vært at man ikke samtykker i å gi letetillatelse så lenge rettighetsspørsmålet ikke er avklart .
Sámediggi áigu deattuhit ahte dikki oaidnu lea leamaš ahte ii miehtat addit ohcanlobi nu guhká go vuoigatvuođagažaldagat eai leat čilgejuvvon .
I dette ligger det klare føringer på hvordan ressursene i samiske bosettingsområder kan og bør forvaltes .
Dat mearkkaša ahte Sámediggi dáhttu mearridit galget go , ja jos galget , de mo minerálaresurssaiguin boahtteáiggis galggašii ávkašuvvat .
Bakgrunnen for dette standpunktet er et ønske om at verdiene av en eventuell produksjon i større grad bør komme det samiske samfunnet til gode , og et ønske om å kunne forhindre eller i hvert fall begrense skadevirkningene av en virksomhet som kan virke forstyrrende på samisk kultur og tradisjonell næringsvirksomhet .
Sámedikki oaidnu sámi guovlluid eana- ja čáhcevuoigatvuođaid ektui lea leamaš ahte guovllu riggodagat sihke eatnama alde ja vuolde gullet sámi álbmogii . Duogážin dán oidnui lea dat sávaldat ahte sámi servodat galggašii oažžut stuorát ávkki das mii buvttaduvvo , ja dáhttu hehttet dahje juobe juo ráddjet ge vahágiid dakkár doaimmaid oktavuođas mat sáhttet hehttet sámi kultuvrra ja árbevirolašealáhusdoaimmaid .
Sametinget har som et uttalt mål å forvalte ressursene i de samiske bosettings- og bruks-områdene .
Sámediggi lea cealkán ahte dikki mihttomearrin lea hálddašit sámi ássan- ja geavahanguovlluid resurssaid .
Hvordan naturen og miljøet forvaltes , er av avgjørende betydning for muligheten til kulturell kontinuitet og utvikling .
Das movt luondu ja biras hálddašuvvo lea guovddáš mearkkašupmi kultuvrralaš oktilašvuođa ja ovdáneami vejolašvuhtii .
Tradisjonelle samiske næringsformer som reindrift og næringskombinasjoner innebærer en ekstensiv bruk av store arealer .
Árbevirolaš sámi ealáhusvuogit nugo boazodoallu ja lotnolasealáhusat dárbbašit garrasit geavahit stuorra areálaid .
Sametinget legger vekt på at samiske næringer , kultur og samfunnsforhold skal vurderes i alle saker der det er snakk om inngrep i samiske områder .
Sámedikki mielas lea deaŧalaš ahte sámi ealáhusat , kultuvra ja servodatdilit árvvoštallojuvvojit buot áššiin main lea sáhka lihkahallamiid birra sámi guovlluin .
Skadevirkningene av hvert enkelt inngrep i reindriftsområder vokser proporsjonalt med inngrepenes antall og fordi tilpasningsmulighetene for reindriftsnæringen i dag er svært begrenset .
Vahágat sturrot ovttaskas lihkahallamiid logu mielde juste danne go boazoealáhusas otne leat hui unnán heivehallanvejolašvuođat . Boazodoallu lea nana sámi kulturguoddi .
Reindriften er også den enkeltnæringen som har størst arealbehov .
Boazodoallu lea maiddái dat ealáhus mii dárbbaša stuorámus areálaid .
Det er derfor nødvendig å sikre arealer til reindriftens formål da nettopp arealer er en forutsetting for fremtidig næringsdrift .
Danne lea dárbu sihkkarastit areálaid boazodoalu várás , danne go aiddo areálat leat eaktun boahtteáiggi boazodollui .
Det er også behov for å lovfeste beiteretten på en klarere måte enn hva tilfellet er i dag .
Lea maiddái dárbu čielgaseappot go dál dahkkojuvvo lágaid bokte mearridit guohtunvuoigatvuođaid .
Sametinget mener derfor at man bør stadfeste reindriftens rettsgrunnlag gjennom lovfesting med basis i bruk fra gammel tid .
Danne oaivvilda Sámediggi ahte berre lágaid bokte mearridit boazodoalu riektevuođu dološáiggi rájes geavaheami vuođul .
Det er helt avgjørende for reindriftsnæringens fremtid at den har et sterkt rettslig vern mot at reindriftens arealer blir omdisponert til andre formål .
Boazodoalu boahtteáiggi sihkkarastimii lea áibbas deaŧalaš ahte das lea nana riektegáhtten amas boazodoalu eatnamiid sáhttit bidjat eará ulbmiliidda .
Aktivt bruk og høsting av utmarksressurser som vilt , fisk og bær står sentralt i den samiske kulturutøvelsen .
Árjjalaččat geavahit ja ávkašuvvan meahcceriggodagaiguin nugo meahccefuođđuiguin , guliiguin ja murjjiiguin , lea deaŧalaš sámi kultuvrii .
Dagens regelverk og praktiseringen av regelverket må tilpasses lokalbefolkningens behov i forbindelse med utmarksutøvelse .
Dálá meahcástallannjuolggadusaid ja daid geavaheami ferte heivehit báikegotteolbmuid dárbbuide meahcástallama oktavuođas .
Sametinget ser behov for å lovfeste denne retten .
Sámediggi oaivvilda ahte lea dárbu nannet dán vuoigatvuođa lágaid bokte .
Tillatelse til spredt hyttebygging gjennom praktiseringen av dispensasjon etter plan- og bygningsloven må begrenses .
Ferte gáržžidit addimis lobi hukset barttaid bieđgguid spiehkastettiin dispenšuvnnain plána- ja huksenlágas .
Dette må likevel ikke være til hinder for at gamme- og hyttebygging til utøvelse av tradisjonell utmarksnæring og til vedlikehold av områdetilhørighet vurderes prinsipielt annerledes enn bygging til vanlig fritidsformål .
Dát ii dattetge berre hehttet ahte árvvoštallá prinsihpalaččat earáláhkái goahte- ja bartahuksema árbevirolaš meahcceealáhusa geavaheapmái ja guvluigullevašvuođa dikšumii go huksema dábálaš astoáigge várás .
Sametinget mener derfor det er viktig med en langsiktig og bærekraftig utnyttelse av kyst- og fjordressursene , der de lokale næringsutøverne får en mye større og friere tilgang til kyst- og fjordressursene .
Sámediggi oaivvilda danne ahte lea deaŧalaš ávkašuvvat riddo- ja vuotnariggodagaiguin guhkes áigge ja ceavzilis geavaheami vuođul , mas báikkálaš ealáhusbargit ožžot stuorát ja friijaseabbo vejolašvuođa riddo- ja vuotnariggodagaide .
Samisk laksefiske har stor betydning for det samiske samfunnet , og er viktig for bevaring og utvikling av samisk kultur .
Sámi luossabivdu lea deaŧalaš sámi servodahkii , ja dat lea deaŧalaš vai sámi kultuvra seailuduvvo ja ovdánahttojuvvo .
Sametinget er kritisk til hvordan dagens forvaltning gjennomfører fragmenterte reguleringer innen sjølaksefiske .
Sámediggi ii leat mielas dasa mo otná hálddašeapmi osiid mielde čađaha reguleremiid mearraluossabivddus .
Disse reguleringsmekanismene innen laksefiske har over lang tid rammet samiske interesser svært hardt , og ført til at viktige fiskerettigheter er fjernet .
Dát rádjemekanismmat luossabivddus leat guhkit áiggi juo garrasit čuohcan sámi beroštumiide ja dagahan ahte deaŧalaš guolástanvuoigatvuođat leat javkaduvvon .
Sametinget ser for seg mange store utfordringer i forhold til opplæring i og på samisk og om samisk kultur og samfunnsliv .
Sámedikkis leat ollu stuorra hástalusat sámegielas ja sámegillii ja sámi kultuvrra ja servodatdiliid oahpahusa ektui .
Kvalifiserte lærere er en forutsetning for undervisning i og på samisk .
Oahpaheaddjit geain lea gelbbolašvuohta leat eaktun sámegiela ja sámegillii oahpaheapmái .
For å kunne tilby undervisning på samisk ved flere og flere skoler , må man imidlertid utdanne langt flere samiske lærere enn man gjør i dag .
Jos galgá sáhttit fállat oahpahusa sámegillii dađistaga eanet skuvllain , de lea dárbu ollu eanet sámi oahpaheddjiide go dál leat .
En videreutvikling av det desentraliserte lærerutdanningstilbudet som allerede finnes i dag vil kunne bidra til dette .
Lávdaoahppofálaldaga ovddidemiin mii juo gávdno dál sáhtášii oažžut eambbo sápmelaččaid oahppat oahpaheaddjin .
For å klare å utdanne samiske lærere til hele landet må man rekruttere studenter fra hele landet .
Jos galgá nagodit oažžut sámegiel oahpaheddjiid juohke sadjái riikkas , de ferte maiddái rekrutteret studeanttaid olles riikkas .
Sametinget ser store utfordringer i opplæringen utenfor forvaltningsområdet for samisk språk .
Sámediggi oaidná stuorra hástalusaid oahpahusas olggobealde sámegiela hálddašanguovllu .
Det er stor mangel på kvalifiserte lærere .
Váilot ollu oahpaheaddjit geain livččii gelbbolašvuohta .
Den individuelle retten til opplæring i samisk betinger strategier både for utdanning av lærere og for organisering av opplæringstilbud inntil lærermangelen er dekket .
Dát individuálalaš vuoigatvuohta oahpahussii sámegielas eaktuda strategiijaid sihke oahpaheddjiid oahpu ja oahpahusfálaldagaid organiserema ektui dassážii go leat doarvái oahpaheaddjit .
For Sametinget som folkevalgt organ er det avgjørende at tinget får en mer selvstendig status .
Sámediggái álbmotválljen orgánan lea guovddáš áššin ahte diggi oažžu iešheanaleabbo saji .
Sametingets konstitusjonelle rolle må på denne måten avklares nærmere gjennom en klargjøring av ansvarsforholdet mellom Sametinget og statsmaktene .
Dainna lágiin ferte Sámedikki konstitušuvnnalaš saji čilget lagabui nu ahte ovttasvástádus Sámedikki ja stáhtaeiseválddiid gaskka čilgejuvvo .
Sametinget som samenes folkevalgte organ må utvikle et likeverdig samarbeid med regjering og storting .
Sámediggi sámiid álbmotválljen orgánan ferte ovddidit ovttaveardásaš ovttasbarggu Ráđđehusain ja Stuorradikkiin .
Samenes historiske rettigheter , bruk og rettsoppfatninger - og alt som ellers danner grunnlag for gjeldende rett , lovbeskyttelse og forvaltning , må legges til grunn for rettsutviklingen og forvaltningen .
Sámiid historjálaš vuoigatvuođat , geavaheapmi ja riekteáddejumit - ja buot mii muđui lea vuođđun gustovaš riektái , láhkasuodjaleapmái ja hálddášeapmái , galgá biddjot vuođđun riekteovdáneapmái ja hálddašeapmái .
For å kunne vurdere samenes rettstilling fullt ut på en betryggende måte er det nødvendig at samiske sedvaner og rettsoppfatninger blir utredet .
Jos galgá sáhttit ollásit ja oadjebasat árvvoštallat sámiid riektedili , de lea dárbu čielggadit sámi boares vieruid ja riekteáddejumiid .
Sametinget forutsetter derfor at eiendomsrett og bruksrett blir utførlig drøftet gjennom utredning av samiske sedvaner og rettsoppfatninger for hele det samiske bosettingsområde .
Sámediggi vuordá ahte eaiggáduššanvuoigatvuohta ja geavahanvuoigatvuohta digáštallojuvvo vuđolaččat go sámi boares vierut ja riekteáddejumit olles sámi ássanguovllus čielggaduvvojit .
Sametinget mener at de folkerettslige reglene som Norge er bundet av og som har betydning for samenes rettslige stilling , må anses som norsk rett , samtidig som man må sikre at nasjonale rettsregler gis effektivitet .
Sámediggi oaivvilda ahte álbmotrievttálaš njuolggadusat maidda Norga lea čadnon ja main lea mearkkašupmi sámiid vuoigatvuođadillái , galget adnojuvvot Norgga riektin , ja dasto ferte sihkkarastit beaktilvuođa našuvnnalaš riektenjuolggadusaide .
Sametinget ser i denne forbindelse et behov for at det internrettslige grunnlaget oppdateres i forhold til rettsutvikling innenfor urfolksspørsmål .
Sámediggi oaidná ahte dán oktavuođas lea dárbu ođasmahttit sisrievttálaš vuođđu riekteovdáneami ektui eamiálbmotáššiin .
Det betyr at lov om Sametinget og samenes rettsstilling , sameloven , revideres og oppdateres .
Dát mearkkaša dan ahte sámelága ja sámiid riektedili ferte dárkkistit ja ođasmahttit .
Sameloven er således et steg i en suksessiv lovgivningsprosess , og må endres i takt med den øvrige utviklingen .
Sámeláhka lea okta lávki suksessiivvalaš láhkaaddinproseassas , ja dan ferte rievdadit ovdáneami ektui muđui .
Det samme prinsippet må også gjelde for andre lover som har betydning for samiske rettigheter .
Seamma prinsihppa ferte gustot maiddai eará lágaide main lea mearkkašupmi sámiid vuoigatvuođaide .
Sametinget ser også behovet for at sentrale statlige myndigheter foretar en avklaring på en rekke sentrale områder som følge av Norges ratifisering av ILO-konvensjon nr. 169 .
Sámedikki mielas lea maiddái dárbu ahte guovddáš stáhtalaš eiseválddit čilgejit ollu guovddáš beliid mat čuvvot ILO-konvenšuvnna nr 169 ratifiserema Norggas .
Det vises blant annet til uavklarte spørsmål angående landrettigheter og konsultasjons- og rådføringsplikten .
Čujuhuvvo earret eará čilgekeahtes gažaldagaide mat gusket eanavuoigatvuođaide ja šiehtadallan- ja ráđđádallangeatnegasvuhtii .
Sametinget har tidligere pekt på områder hvor den norske stat ikke er på linje med bestemmelsene og intensjonene som ligger til grunn for konvensjonen .
Sámediggi lea ovdal čujuhan gokko Norgga stáhta ii doala dási daid mearrádusaid ja áigumušaid ektui mat leat konvenšuvnna vuođđun .
Ved behandlingen av Samerettsutvalgets innstilling vil det være naturlig å gi en grundig redegjørelse for hvordan forpliktelsene i konvensjonen skal oppfylles .
Lea lunddolaš ahte Sámi vuoigatvuođalávdegotti árvalusa meannudeami oktavuođas vuđolaččat čielggaduvvo mo konvenšuvnna geatnegasvuođat galget ollašuhttot .
Dette må igjen nedfelles i sameloven og det øvrige lov- og regelverket .
Dan ferte de bidjat sámeláhkii , ja eará lágaide ja njuolggadusaide .
Sametinget legger vekt på å delta aktivt i det arbeidet som har betydning for urfolk på den internasjonale arena , særlig overfor organer som fastsetter internasjonale rettsstandarder .
Sámediggi deattuha dan bargui aktiivvalaččat searvama mas lea mearkkašupmi eamiálbmogiidda riikkaidgaskasaš oktavuođain , erenoamážit orgánaid ektui mat mearridit riikkaidgaskasaš riektedásiid .
Sametinget vil igjen påpeke regjeringens ansvar for å følge opp slike spørsmål , og for å konsultere Sametinget i spørsmål som gjelder urfolk .
Sámediggi áigu vuot čujuhit makkár ovddasvástádus ráđđehusas lea čuovvulit dán lágan áššiid , ja ráđđádallat Sámedikkiin áššiin mat gusket eamiálbmogiidda .
Sametinget har store forventninger til det arbeidet som er igangsatt i FN med en urfolkserklæring .
Sámedikkis leat stuorra vuordámušat dan bargui mii lea álggahuvvon ON:s eamiálbmotjulggaštusa ektui .
Sikring , anerkjennelse og videreutvikling av urfolks rettigheter , herunder retten til selvbestemmelse , er sentralt i arbeidet .
Eamiálbmotvuoigatvuođaid sihkkarastin , dohkkeheapmi ja ovddideapmi , maiddái iešmearrideami , lea guovddážis dán barggus .
Sametinget forventer at den norske stat bidrar til å få på plass en urfolkserklæring .
Sámediggi vuordá ahte Norgga stáhta váikkuha eamiálbmotjulggaštusa gárvvisteami .
Sametinget vil fortsatt prioritere arbeidet med urfolkserklæringen .
Sámediggi áigu ain vuoruhit bajás barggu eamiálbmotjulggaštusain .
Samerettsutvalgets utredning er den største saken hittil med direkte innvirkning på samekulturens materielle grunnlag .
Sámi vuoigatvuođalávdegotti čielggadus lea dán rádjái stuorámuš ášši mii njuolga váikkuha sámi kultuvrra ávnnaslaš vuođu .
Det vil være i strid med folkerettslige prinsipper dersom Sametinget kun skal være en ordinær høringsinstans i en slik prosess .
Lea vuostá álbmotrievttálaš prinsihpaid jos Sámediggi dušše galgá leat dábálaš gulaskuddaninstánsa dán proseassas .
Sametinget mener det er nødvendig og riktig at Sametinget og Regjeringen umiddelbart etablerer et tett samarbeid for å utforme lovproposisjoner om samiske rettigheter og forvaltning av disse .
Sámediggi oaivvilda ahte lea dárbu ja riekta ahte Sámediggi ja Ráđđehus dakkaviđe ásahit lávga ovttasbarggu , dainna áigumušain ahte ráhkadit láhkaproposišuvnnaid sámi vuoigatvuođaid ja daid hálddašeami birra .
Sametinget forutsetter at Samerettsutvalgets arbeid skal videreføres , slik at samiske rettigheter utenfor Finnmark også avklares og sikres .
Sámediggi eaktuda ahte Sámi vuoigatvuođalávdegotti bargu jotkojuvvo , nu ahte sámiid vuoigatvuođat maiddái olggobealde Finnmárkku čielggajuvvojit ja sihkkarastojuvvojit .
Sametinget forventer at tinget vil ha en sentral og aktiv rolle i utformingen av mandatet for de videre utredningene , i sammensetning av utredningsutvalg og i utarbeidelse av lover og forskrifter som berører samiske rettigheter .
Sámediggi vuordá ahte diggi oažžu guovddáš ja aktiivvalaš saji go mandáhta hábmejuvvo viidáseabbo čielggadusaide , ja maiddái čielggaduslávdegotti čoahkádusa ja lágaid ja láhkaásahusaid ráhkadeami oktavuođas mat gusket sámi vuoigatvuođaide .
Samiske sedvaner og rettsoppfatninger må være en del av mandatet og integreres som en del av utredningen for de samiske områder fra Troms og sørover .
Sámi boares vierut ja riekteáddejumit galget leat mandáhta oassin , ja galget leat čielggadusas oassin sámi guovlluid ektui Tromssas máttásguvlui .