pere/sami_parallel huggingface dataset:
Nåværende utdanningsnivå i STN-området for de elevene som startet på grunnkurs i årene 1994 til 1996
Dáláš oahppodássi SED-guovllu ohppiin geat álge vuođđokursii 1994 rájes 1996 rádjái
I STN-området var det 54 % av elevene som startet på videregående opplæring i perioden 1994–1996 , som fullførte innen fem år .
54 % ohppiin mat álge joatkkaskuvla ohppui áigodagas 1994-1996 SED-guovllus , čađahedje dan 5 jagi sisa .
Av mennene var det 45,5 % som gjennomførte videregående opplæring innen fem år , og av kvinnene 62,5 % .
Dievdduin čađahedje 45.5% joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa ja nissoniin 62.5 % .
Over 60 % av dem som ikke fullfører innen fem år , har ingen fagutdanning når de er 30 år .
Badjel 60 % sis geat eai čađahan viđa jagi sisa ii leat fágaoahppu maŋŋil go devde 30 jagi .
Nesten 50% av dem som fullfører videregående skole innen fem år , tar utdanning på universitets- og høgskolenivå , mens bare 10 % av dem som ikke fullfører videregående skole innen fem år , gjør det samme .
Measta 50 % sis geat čađahit joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa gazzet oahpu universitehtas ja allaskuvllas , ja dušše 10 % sis geat eai geargga joatkkaskuvllain 5 jagi sisa , dahket dan seamma .
Tabell 6.3 og tabell 6.4 inndeles i tett og spredt bosetting innenfor og utenfor STN-området nord for Saltfjellet og bosetting sør for Saltfjellet .
Tabealla 6.3 ja 6.4 juhkko čoahkkebáikeássamii ja bieđggus ássamii siskkobealde ja olggobealde SED-guovllu davábealde Sáltoduoddara ja ássit lulábealde Sáltoduoddara .
En hussamling skal registreres som et tettsted dersom det bor minst 200 personer der og avstanden mellom husene skal normalt ikke overstige 50 meter .
SGD čoahkkebáikedefinišuvdna Viesut ovttasajis galget registrerejuvvot čoahkkebáikin jus doppe orrot unnimusat 200 olbmo , ja viesuid gaska ii galgga dábálaččat eanet go 50 mehtera .
Det er tillatt med et skjønnsmessig avvik utover 50 meter mellom husene i områder som ikke skal eller kan bebygges .
Lobálaš lea árvvu mielde dohkkehit spiehkastagaid badjel 50 mehtera viesuid gaskkas guovlluin gos ii galgga dahje ii leat lohpi hukset .
Dette kan for eksempel være parker , idrettsanlegg , industriområder eller naturlige hindringer som elver eller dyrkbare områder .
Dat sáhttet ovdamearka dihte leat álbmotšilljut , valáštallanhuksehusat , industriijaguovllut dahje lunddolaš hehttehusat nugo , jogat dahje gilvvaeatnamat .
Husklynger som naturlig hører med til tettstedet tas med inntil en avstand på 400 meter fra tettstedskjernen .
Viessočoakkáldagat mat lunddolaččat gullet čoahkkebáikái , lohkkojit oassin go leat eanemusat 400 mehtera eret čoahkkebáikeguovddážis .
De inngår i tettstedet som en satellitt til selve tettstedskjernen .
Dat gullet oassin čoahkkebáikái dego satelihttan dan čoahkkebáikeguovddážii .
Bosted til elevene som startet på grunnkurs i årene 1994 til 1996 og fullførte videregående opplæring innen fem år
Ássanbáiki ohppiin geat álge vuođđokursii jagiid 1994-1996 ja čađahedje joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa .
Av de elevene fra STN-området som gjennomførte videregående skole innen fem år , bor 40 % i dette området i 2009 .
Tabealla 6.3 Ássanbáiki ohppiin geat álge vuođđokursii 1994-1996 ja 2009 , ja geat čađahedje joatkkaskuvla oahpu 5 jagi siste , dábálašfágalaš- ja fidnofágalaš oahpposurggiin .
Skolestart 1994 , 1995 , 1996 Prosent Øvrige områder STN-område nord for Saltfjellet Spredt Spredt Tettsted bosetting Tettsted bosetting
Skuvlaálgin 1994 , 1995 , 1996 Proseanta Eará guovllut davábealde SED-guovlu Sáltoduoddara Čoahkke- Bieđggus- Čoahkke- Bieđggusbáiki ássan báiki ássan
Bosatt sør for Saltfjellet Annet
Ássit lulábealde Sáltoduoddara
Kvinner STN-området Yrkesfaglige studieretninger Ikke STN nord for Saltfjellet
Dievdduin SEDguovllus geat válde fidnofágalaš oahpposuorggi ásset su. 15 % eambbogat dan ~ 157 ~
Menn STN-området Ikke STN nord for Saltfjellet
guovllus go dievddut geat leat váldán dábálašfágalaš oahpposuorggi .
Kvinner STN-området Ikke STN nord for Saltfjellet
Nissoniid dáfus lea dát erohus vuollelaš 5 % .
Bosted til elevene som startet på grunnkurs i årene 1994 til 1996 og ikke fullførte videregående opplæring innen fem år
Ássanbáiki ohppiin geat álge vuođđokursii 1994-1996 ja geat eai čađahan joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa .
Tabell 6.4 Bosted i 2009 til elever som startet på grunnkurs i årene 1994 til 1996 , og som IKKE har fullført videregående opplæring innen fem år
Tabealla 6.4 Ássanbáiki ohppiin geat álge vuođđokursii 1994 rájes 1996 rádjái ja jagi 2009 , ja geat EAI čađahan joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa .
Skolestart 1994 , 1995 , 1996 Prosent Øvrige områder STN-område nord for Saltfjellet Spredt Spredt Tettsted bosetting Tettsted bosetting
Skuvlaálgin 1994 , 1995 , 1996 Proseanta Eará guovllut davábealde SED-guovlu Sáltoduoddara Čoahkke- Bieđggus Čoahkke- Bieđggus báiki ássan báiki ássan
Av de elevene fra STN-området som ikke gjennomførte videregående skole innen fem år , bor litt over 50 % i dette området i 2009 .
~ 158 ~ Ohppiin SED-guovllus geat eai čađahan joatkkaskuvlla 5 jagi sisa , orrot badjelaš 50 % dan guovllus jagi 2009 .
Totalt bor 54 % av mennene og 45 % av kvinnene i STN-området .
Oppalohkái ásset 54 % dievdduin ja 45 % nissoniin SED-guovllus .
Av dem som ikke fullførte videregående opplæring innen fem år , er nesten 60 % menn .
Sin gaskkas geat eai čađat joatkkaskuvla oahpu viđa jagi sisa leat measta 60 % dievddut .
Valg av studieretning synes ikke å ha betydning for jentene .
Oahpposuorggi válljen ii oro nieiddaid gaskkas mearkkašeame maidege .
Det er flest menn som ikke fullfører allmennfaglig studieretning , som bor sør for Saltfjellet , mens jentene i større grad flytter til tettsteder utenfor STN-området nord for Saltfjellet .
Dain geat ásset lulábealde Sáltoduoddara , leat eanemus dievddut geat eai čađat dábálašfágalaš oahpposuorggi , davábealde Sáltoduoddara nieiddat ges eanet fárrejit čoahkkebáikkiide olggobeallái SED-guovllu .
Av elevene utenfor STN-området nord for Saltfjellet bor 48 % på tettsteder i dette området , og 23,4 % er i 2009 bosatt sør for Saltfjellet .
Ohppiid gaskkas olggobealde SED-guovllu davábealde Sáltoduoddara ásset 48 % čoahkkebáikkiin ja 23.4 % ásset jagi 2009 lulábealde Sáltoduoddara .
For elevene fra STNområdet er tallene henholdsvis 24,4 % og 16,8 % .
Ohppiide SED-guovllus leat dát logut 24.4 % ja 16.8 .
Bosted i 2009 til elevene som bodde i STN-områdene ved oppstart på videregående opplæring i årene 1994 til 1996
Jagi 2009 ássanbáiki ohppiin geat ásse SED-guovlluin go álge joatkkaskuvla ohppui jagiid 1994-1996 .
Bosted i 2009 til elever fra STN-området som startet på videregående opplæring i årene 1994 til 1996 , fordelt på dem som gjennomførte opplæringen innen fem år , og dem som ikke gjorde det .
Govadat 6.2 Ássanbáiki ohppiide eret SED-guovllus jagi 2009 , geat álge joatkkaskuvla ohppui jagiid 1994-1996 juhkkojuvvon dan ektui geat čađahedje oahpu 5 jagi sisa ja geat eai čađahan .
Omtrent 10 % flere av elevene fra STN-områdene som ikke fullførte videregående opplæring innen fem år , bor i STN-områdene i 2009 , sammenlignet med dem som fullførte videregående opplæring innen fem år .
Sullii 10 % eanet ohppiin SED-guovllus geat eai čađahan joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa , ásset SED-guovllus 2009 , go buohtastahttá singuin geat čađahedje ~ 159 ~ joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa .
Det ser ut som om flere utenfor STN-området som ikke har fullført videregående opplæring innen fem år , enn dem som har fullført , flytter inn i STN-området , og da i hovedsak utenfor tettstedene .
Orru leahkime nu ahte eambbogat olggobealde SED-guovllu geat eai leat čađahan joatkkaskuvla oahpu 5 jagi sisa , go dat mat čađahit , fárrejit SED-guvlui ja dávjjimusat olggobeallai čoahkkebáikkiid .
Referanser : NOU 1995 : 18 .
Referánssat : NOU 1995 : 18 .
Ny lovgivning om opplæring « ... og for øvrig kan man gjøre som man vil » . Statistisk sentralbyrå ( 2010 ) : Sámi statistihkka 2010 / Samisk statistikk 2010 .
Ny lovgivning om opplæring « ... og for øvrig kan man gjøre son man vilš Statistisk sentralbyrå ( 2010 ) : Sámi statistihkka 2010 / Samisk statistikk 2010 .
Oslo-Kongsvinger .
Oslo-Kongsvinger .
VOX .
VOX .
, Nasjonalt organ for kompetansepolitikk : http://www.vox.no/default.aspx?id=19&amp;epslanguage=NO
, Nasjonalt organ for kompetansepolitikk : http://www.vox.no/default.aspx?id=19&amp;epslanguage=NO
Dette talet har no gått ned med til saman 709 elevar sidan toppåret 2005/06 .
Dát lohku lea dál njiedjan oktiibuot 709 ohppiin bárisjagi 2005/06 rájes .
Det er ein samla nedgang på litt over 23 % sidan 2005 .
Obbalaš njiedjan lea badjelaš 23 % 2005 rájes .
Det er først og fremst talet på elevar med nordsamisk som andrespråk som går ned .
Vuosttažettiin njiedjá lohku ohppiin geain lea davvisámegiella nubbingiellan .
Det har gått ned frå 1 891 i skuleåret 2005/06 til 1 194 i 2009/10 , noko som er ein nedgang på 39 % sidan 2005 .
Dát lohku lei 1891 skuvlajagis 2005/06 ja 1194 jagis 2009/2010 . Lohku lea njiedjan 39 % 2005 rájes .
Ut frå målsetjinga om å styrkje samisk språk er dette ein svært negativ tendens .
Mihttomeari ektui nannet sámegiela , lea dát hui negatiiva tendeansa .
For å motverke denne tendensen , må det setjast inn tiltak : - Ein må straks endre reglane for fag- og timefordelinga for elevar med samisk som andrespråk i grunnskulen , slik at det å velje samisk ikkje blir ei meirbelastning .
Jus galgá dán tendeanssa eastadit , de ferte doaibmabijuid álggahit . - Ferte dakkaviđi rievdadit njuolggadusaid mat gullet fága- ja diibmojuogusteapmái ohppiide geain lea sámegiella nubbingiellan vuođđoskuvllas , vai sámegiela válljet ii šatta liigenoađđin .
7.1 Samisk språk i barnehagen Rapportane Samiske tall forteller 1 og 2 drøfta utførleg endringane dei siste åra i talet på elevar som tok imot samiskspråklege tilbod i barnehage og skule .
7.1 Sámegiella mánáidgárddis Raporttat Sámi logut muitalit 1 ja 2 digaštalle vuđolaččat maŋemus jagiid rievdamiid ohppiidloguin , geat ožžo sámegielat fálaldagaid mánáidgárddiin ja skuvllain .
I Samiske tall forteller 3 går vi difor ikkje like nøye inn på endringane i dei ulike tabellane .
Sámi logut muitalit 3 raporttas eat danin liika vuđolaččat iskka rievdamiid dain iešguđetlágan tabeallain .
Vi presenterer dei nye tala utan kommentarar , slik at dei som er interesserte , sjølve kan jamføre tala for i år med tidlegare tal .
Mii ovdanbuktit ođđa eaŋkilloguid čielggadeami haga , nu ahte sii guđet beroštit ieža sáhttet buohtastahttit dán jagáš loguid ovddit jagiid loguiguin .
Av barnehagetala nedanfor ser vi at talet på samiskspråklege barnehagetilbod har gått litt opp det siste året .
Mánáidgárdeloguin vuolábealde oaidnit ahte sámegielat mánáidgárdefálaldagaid lohku lea veaháš ovdánan maŋemus jagi .
Talet på born som nyttar seg av tilboda , har derimot gått ned med 57 , frå 940 i 2008/09 til 883 i 2009/10 .
Lohku mánáin geat atnet dán fálaldaga , lea baicca njiedjan 56 , 940 rájes 2008/09 gitta 883 rádjái 2009/10 .
Vi finn heile nedgangen i det nordsamiske området .
Njiedjan lea ollislaččat dáhpáhuvvon davvisámi guovllus .
7.1.1 Endringar i talet på samiskspråklege barnehagetilbod Tabell 7.1 nedanfor viser endringar i talet på barnehagar med samisk språktilbod i perioden frå og med 2005/06 til og med 2009/10 .
7.1.1 Rievdadusat sámegielat mánáidgárdefálaldagaid loguin Tabealla 7.1 vuolábealde čájeha rievdadusaid loguin mat gusket mánáidgárddiide main lei sámegielat fálaldat , áigodagas 2005/06 rájes ja aktan , gitta 2009/10 rádjái ja aktan .
Tabell 7.1 Talet på barnehagar med samisk språktilbod i åra 2005/06–2009/10
Tabealla 7.1 Lohku mánáidgárddiin main lei sámegielfálaldat jagiin 2005/06 – 2009/10
År Barnehagar med samisktilbod i alt Samiske barnehagar Norske barnehagar med samisktilbod
Jahki 2005 Mánáidgárddit main lei 64 sámegielfálaldat , obbalaččat Sámi mánáidgárddit 46 Dárogielat mánáidgárddit main lei 18 sámegielfálaldat
Endringar i talet på born med samiskspråklege barnehagetilbod
Rievdadeamit sámegielat mánáidgárdefálaldagaid mánáidloguin
Tabell 7.2 nedanfor viser endringar i talet på barnehageborn med samisk språktilbod i åra frå og med 2005/06 til og med 2009/10 .
Tabealla 7.2 vuolábealde čájeha rievdademiid sámegielat mánáidgárdefálaldagaid mánáidloguin jagiin 2005/06 rájes ja aktan , gitta ja aktan 2009/2010 .
Tabell 7.2 Talet på born som tok mot samisktilbod i barnehagen 2005/06–2009/10
Tabealla 7.2 Lohku mánáin geat vuostáiválde sámegielfálaldaga mánáidgárddiin 2005/06 – 2009/10
År Talet på born med samisktilbod i alt Talet på born i samiske barnehagar Talet på born som får samisktilbod i norske barnehagar 2005 925 882 43
Jahki 2005 Lohku mánáin geain lei 925 sámegielfálaldat , obbalaččat Lohku mánáin sámi mánáidgárddiin 882 Lohku mánáin geat ožžot 43 sámegielfálaldaga dárogielat mánáidgárddiin ~ 162 ~
Barnehagetilbodet fordelt på språka nord- , lule- og sørsamisk
Mánáidgárdefálaldat juogaduvvon davvi- , julev- ja lullisámegillii
I tabellane 7.3–7.7 nedanfor ser vi korleis det barnehagetilbodet fordeler seg på dei tre aktuelle språka .
Tabeallain 7.3 – 7.7 vuolábealde oaidnit movt sámegielat mánáidgárdefálaldat lea juogaduvvon dan golmma dihto gillii .
7.1.3.1 Nordsamisk Tabell 7.3 Talet på barnehagar med nordsamisk språktilbod i åra 2006/07 – 2009/10
7.1.3.1 Davvisámegiella Tabealla 7.3 Lohku mánáidgárddiin main lei davvisámegielat fálaldat jagiin 2006/07 – 2009/10
År 2006 Talet på barnehagar med tilbod på 62 nordsamisk i alt Nordsamiske barnehagar 44 Norske barnehagar med tilbod på 18 nordsamisk Tabell 7.4
Jahki 2006 Obbalaš lohku mánáidgárddiin main 62 lei davvisámegielfálaldat Davvisámegielat mánáidgárddit 44 Dárogielat mánáidgárddit main lei 18 davvisámegielat fálaldat
Talet på born som tok imot nordsamisk tilbod i barnehagen i åra 2006/07–2009/10
Tabealla 7.4 Lohku mánáin geat vuostáiválde sámegielfálaldaga mánáidgárddiin jagiin 2006/07 – 2009/10
7.1.3.2 Lulesamisk Tabell 7.5 Talet born som tok imot tilbod på lulesamisk i barnehagen i åra 2006/07– 2009/10
7.1.3.2 Julevsámegiella Tabealla 7.5 Lohku mánáin geat ožžo julevsámegielfálaldaga mánáidgárddiin jagiin 2006/07 – 2009/10
7.1.3.3 Sørsamisk Tabell 7.6 Talet på barnehagar med sørsamisk språktilbod i åra 2006/07–2009/10
7.1.3.3 Lullisámegiella Tabealla 7.6 Lohku mánáidgárddiin main lei lullisámegielfálaldat jagiin 2006/07 – 2009/10
År Talet på born med tilbod på sørsamisk i alt Talet på born i sørsamiske barnehagar Talet på born som tok imot tilbod på sørsamisk i norske barnehagar 2006 17
Jahki 2006 2007 2008 2009 Obbalaš lohku mánáin geat ožžo 17 21 29 31 lullisámegielfálaldaga Lohku mánáin lullisámi 11 7 10 10 mánáidgárddiin Lohku mánáin geat ožžo 6 14 19 21 lullisámegielfálaldaga dárogielat mánáidgárddiin
7.2 Samisk språk i grunnskulen Frå skuleåret 2008/09 til skuleåret 2009/10 gjekk talet på grunnskuleelevar med samisk i fagkrinsen ned med 171 , frå 2 517 til 2 346 .
7.2 Sámegiella vuođđoskuvllas Skuvlajagi 2008/09 rájes skuvlajagi 2009/10 rádjái njiejai lohku vuođđoskuvlaohppiin , geain lei sámegiella fágabiires , 171 ohppiin , 2517 rájes gitta 2346 rádjái .
Den største nedgangen var blant elevar med nordsamisk som andrespråk – l 148 elevar .
Eanaš dán njiedjama dahke oahppit geain lei davvisámegiella nubbingiellan – 148 oahppi .
Sidan 2005/06 har talet på elevar med nordsamisk som andrespråk gått ned med 687 .
2005/06 rájes lea lohku ohppiin geain lei davvisámegiella nubbingiellan njiedjan 687 .
Tabellane 7.8 og 7.9 nedanfor viser endringar i talet på elevar med samisk i fagkrinsen i åra 2005/06–2009/10 .
Tabeallat 7.8 ja 7.9 vuolábealde čájehit rievdamiid ohppiidloguin , geain lei sámegiella fágabiires jagiin 2005/06 – 2009/2010 .
Tabell 7.8 Talet på grunnskuleelevar med samisk i fagkrinsen
Tabealla 7.8 Logut vuođđoskuvlaohppiin geain lei sámegiella fágabiires
Tabell 7.9 Talet på grunnskuleelevar med samisk som andrespråk , etter fagplan
Tabealla 7.9 Lohku vuođđoskuvlaohppiin geain lei sámegiella nubbingiellan .
Andrespråkselevar i alt Andrespråk 2 Andrespråk 3
Nubbingielatoahppit obbalaččat Nubbingiella 2 Nubbingiella 3
7.2.1 Grunnskulelevar i sørsamisk Tabellane 7.10 og 7.11 nedanfor viser endringane i talet på elevar som har valt sørsamisk i grunnskulen i åra 2005/06–2009/10 .
7.2.1 Lullisámegielat vuođđoskuvlaoahppit Tabeallat 7.10 ja 7.11 čájehit rievdademiid ohppiidloguin geat ledje válljen lullisámegiela vuođđoskuvllas jagiin 2005/06 – 2009/10 .
Tabell 7.10 Talet på grunnskuleelevar med sørsamisk i fagkrinsen 2005/06–2009/10
Tabealla 7.10 Lohku vuođđoskuvlaohppiin geain lei lullisámegiella fágabiires 2005/06 – 2009/10
I alt 123 Førstespråk 16 Andrespråk 107 Tabell 7.11 116 18 98
2005/06 2006/07 2007/08 Obbalaččat 123 116 105 1. giella 16 18 16 2. giella 107 98 89
Talet på grunnskuleelevar med sørsamisk som andrespråk , etter fagplan , 2008/09 og 2009/10
Tabealla 7.11 Lohku vuođđoskuvlaohppiin geain lei lullisámegiella nubbingiellan 2008/09 ja 2009/10 .
7.2.2 Grunnskuleelevar i lulesamisk Tabellane 7.12 og 7.13 nedanfor viser endringar i talet på grunnskuleelevar med lulesamisk i fagkrinsen i åra 2005/06–2009/10 .
7.2.2 Julevsámegielat vuođđoskuvlaoahppit Tabeallat 7.12 ja 7.13 vuolábealde čájehit rievdamiid vuođđoskuvlaohppiidloguin geain lei julevsámegiella fágabiires jagiin 2005/06 – 2009/10 .
Talet på grunnskuleelevar med lulesamisk som andrespråk 2008/09 og 2009/10 , etter fagplan
Tabealla 7.12 Lohku vuođđoskuvlaohppiin geain lei julevsámegiella fágabiires 2005/06 – 2009/10 .
Andrespråkselevar i alt Andrespråk 2 Andrespråk 3 2007/08 79 25 54
Jahki 2005/06 2006/07 2007/08 Obbalaččat 88 77 79 1. giella 29 31 25 2. giella 59 46 54
7.2.3 Grunnskuleelevar i nordsamisk Tabellane 7.14 og 7.15 nedanfor viser endringar i talet på grunnskuleelevar med nordsamisk i fagkrinsen i perioden 2005/06–2009 / 10 .
7.2.3 Davvisámegielat vuođđoskuvlaoahppit Tabeallat 7.14 ja 7.15 vuolábealde čájehit rievdamiid vuođđoskuvlaohppiidloguin geain lei davvisámegiella fágabiires áigodagas 2005/06 – 2009/ 10 .
Tabell 7.14 Talet på grunnskuleelevar med nordsamisk i fagkrinsen 2005/06–2009/10
Tabealla 7.14 Lohku vuođđoskuvlaohppiin geain lei davvisámegiella fágabiires 2005/ 06 – 2009/ 10
Andrespråkselevar i alt Andrespråk 2
Nubbingielatoahppit obbalaččat Nubbingiella 2 Nubbingiella 3
7.3 Samisk språk i vidaregåande skule Talet på elevar med samisk i fagkrinsen ved dei to samiske vidaregåande skulane i Kautokeino og Karasjok held seg relativt stabilt .
7.3 Sámegiella joatkkaskuvllas Lohku ohppiin , geain lei sámegiella fágabiires dan guovtti sámi joatkkaskuvllas Guovdageainnus ja Kárášjogas , bissu oalle dássedin .
Den prosentvise delen av elevane som har valt samisk som førstespråk , viser ein liten oppgang ved begge skulane frå 2008/09 til 2009/10 .
Proseantaoassi ohppiin geat ledje válljen sámegiela vuosttašgiellan , ovdánii veaháš goappaš skuvllain 2008/09 rájes 2009/10 rádjái .
Tabell 7.16
Tabealla 7.16 Ohppiid sámegielaválljen stáhtalaš joatkkaskuvllain Guovdageainnus ja Kárášjogas
Elev ) ( ar med samisk som c-språk .
Oahppi ) ( t geas lei sámegiella c-giellan .
Kjelder som er brukte Sámediggi / Sametinget ( 2007 ) : Strátegalaš plána sámi mánáidgárddiide 2008–2011 .
Gáldut maid leat atnán Sámediggi / Sametinget ( 2007 ) : Strátegalaš plána sámi mánáidgárddiide 20082011 .
Káršjohka .
Kárášjohka .
Sámediggi / Sametinget v / Anna Kristine Skum Hætta .
Sámediggi , Anna Kristine Skum Hætta bokte .
Sámi joatkkaskuvla ja boazodoalluskuvla , Guovdageainnus v / Lisbet Gran . Sámi joatkkaskuvla Kárášjogas v / Trygve Guttorm .
Sámi joatkkaskuvla ja boazodoalloskuvla , Guovdageainnus , Lisbet Gran bokte Sámi joatkkaskuvla Kárášjogas , Trygve Guttorm bokte Oahppodirektoráhta / Utdanningsdirektoratet : http://www.wis.no/gsi/tallene /
Raporta / Rapport 1/2011
Raporta / Rapport 1/2011
Samiske tall forteller 4 Kommentert samisk statistikk 2011
Sámi logut muitalit 4 Čielggaduvvon sámi statistihkka 2011
Føreord Den første Samiske tall forteller kom ut hausten 2008 .
Ovdasátni Vuosttaš Sámi logut muitalit ilmmai 2008 čavčča .
Då hadde Sametinget i Noreg og Arbeids- og inkluderingsdepartementet året før sett i gang arbeid for årleg å gje ut ei bok med kommentert samisk statistikk .
Norgga Sámediggi ja Bargo- ja searvadahttindepartemeanta lei jagi ovdal bidjan johtui barggu jahkásaččat almmuhit girjji mas sámi statistihkka čielggaduvvo .
Det vart nedsett ei fagleg ansvarleg analysegruppe som skulle arbeide med dette prøveprosjektet i fire år .
Biddjui fágalaš ovddasvástideaddji analysajoavku mii galggai bargat dáinna geahččalanprošeavttain njeallje jagi .
No er fireårsperioden over , og det skal vurderast om prosjektet skal gå over til å bli ei fast ordning .
Dál lea njealljejagi áigodat gollán , ja galgá árvvoštallojuvvot jotket go prošeavttain fásta ortnegin .
Sjølv om alle emna ikkje er med i kvar bok , har vi i dei fire bøkene som er komne , til saman prøvd å dekkje alt det som låg i oppdraget .
Vaikko buot fáttát eai leat mielde juohke girjjis , de leat mii dan njealji girjjis mat leat ilbman , oktiibuot geahččalan fátmmastit visot fáttáid maid galggaimet .
Nye emne i Samiske tall forteller 4 er miljø og ressursforvaltning , forsking og kjønnsperspektiv på samisk statistikk .
Ođđa fáttát Sámi logut muitalit 4 leat biras ja resursahálddašeapmi , dutkan ja sohkabealeperspektiiva sámi statistihkas .
Guovdageaidnu , september 2011
Guovdageaidnu , čakčamánnu 2011
Johan Ailo Kalstad
Johan Ailo Kalstad
Paul Inge Severeide Jon Todal ( leiar )
Paul Inge Severeide Jon Todal ( jođiheaddji )
Dette talet heldt fram med å gå ned dette skuleåret , slik det har gjort kvart år dei siste fem åra .
Dat lohku lea njiedjan dán ge skuvlajagi , nugo lea dahkan jahkásaččat maŋemus vihtta jagi .
Faget samisk som andrespråk har no mista 38 % av grunnskuleelevane sine sidan 2006 .
Fága sámegiella nubbingiellan lea dál massán 38 % vuođđo-skuvlaohppiinis 2006 rájes .
I nordsamisk som andrespråk har talet på elevar gått ned med heile 40 % sidan 2006 .
Davvisámegiella nubbingiella fágas lea ohppiid lohku njiedjan olles 40 % 2006 rájes .
Naturbruk er sentralt i samisk kultur og samfunn .
Sámi kultuvrras ja servodagas lea luonddugeavaheapmi guovddážis .
Samiske primærnæringer har særlige utfordringer knyttet til tap av beitedyr til rovdyr .
Sámi vuođđoealáhusain leat erenoamáš hástalusat dainna go boraspiret vahágahttet guohtonelliid .
Det store tapet av både rein og sau på beite oppfattes for mange som så problematisk at de vurderer å legge ned brukene sine .
Máŋggas vásihit sihke bohccuid ja sávzzaid stuora massima guohtumis nu váttisin ahte sii árvvoštallet heaittihit doaluideaset .
Mange opplever at rovviltforvaltningen tar parti i en rovdyrpolitikk som favoriserer rovdyrstammen .
Dasa lea vuolgga eanas das go doaibmabijut maid leat evttohan hehttet vuostálasvuođaid orrot unnán realisttalaččat .
Dette kommer for en stor del av at tiltakene som foreslås for å hindre konflikt , oppleves som lite realistiske .
Hálddahus bealistis dáhttu leat jáhkehahtti , ja vuoruhit lasihit gelbbolašvuođa boraspirenáli dutkama ja goziheami bokte .
Forvaltningen på sin side ønsker å framstå som troverdig , og det satses mye på å øke kunnskapsgrunnlaget gjennom forskning og overvåking av rovdyrbestanden .
Finnmárkkuopmodat lea ođđa guovlulaš hálddašanorgána . Vuosttaš jagit čájehit ahte Finnmárkkuopmodat ferte ruhtadit doaimmaidis iežas sisaboađuiguin daid maid stáhta ovdal ruhtadii .
Finnmarkseiendommen er et nytt regionalt forvaltningsorgan .
Stuorimus dietnasat leat eanaláigguid divadiin ja minerálaid vuovdimiin .
Lokale forvaltningsorganisasjoner har fått økt forvaltningsavgift til Finnmarkseiendommen , samt at de må bekoste laksetrapper og lignende over eget budsjett .
Báikkálaš hálddašanorganisašuvnnain leat lassánan hálddašandivadat Finnmárkku-opmodahkii ja fertejit maiddái ruhtadit luossatráhpáid ja sullásaččaid iežaset bušeahta bokte .
Rypefangsten har gått kraftig ned de siste årene , trolig som følge av nedgang i smågnagerbestanden og høyt jaktpress over tid i mange områder .
Rievssatbivdu lea njiedjan hirbmosit maŋemus jagiid , jáhku mielde danne go smávvafuođđonálit leat njiedjan ja go lea leamaš garra bivdodeaddu guhka máŋgga guovllus .
Finnmark er størst på sjølaksefiske på landsbasis , og dette utgjør fremdeles en viktig næringsinntekt for mange .
Finnmárku lea riikkadásis stuorimus mearraluossabivddus ja dat lea ain dehálaš ealáhusdienas máŋgasii .
Kapitlet gjør et dypdykk i den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen ved Universitetet i Tromsø , fordi dette er den forsknings- og utdanningsinstitusjonen i landet som er størst i omfang og bredde når det gjelder samiskrelatert forskning .
Kapihtal čiekŋuda sámi-guoskevaš doavttergrádabuvttademiide Romssa universitehtas danne go dat lea dutkan- ja oahppoásahus riikkas mii go guoská sámi guoskevaš dutkamii , lea stuorimus fátmmasteami ja viidodaga dáfus .
Gjennomgangen viser en bred interesse for samiskrelatert forskning .
Daid guorahallan čájeha nana beroštumi sámi-guoski dutkamii .
Selv om det faktiske antall samiskrelaterte doktorgrader er mange ganger lavere enn det totale antall , har den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen pr. femårsperiode 1990– 2009 hatt godt og vel samme økning som den totale økningen ved universitetet .
Vaikko duohta lohku sámi-guoski doavttergrádain lea máŋgga geardde unnit go ollislaš lohku , de lea sámi-guoski doavttergrádabuvttadeapmi juohke vihttajagiáigodaga 1990-2009 lassánan roahkka seamma ollu go ollislaš lassáneapmi lea universitehtas .
Samtidig har noen fagområder i undersøkelsesperioden lyktes bedre enn andre når det gjelder å få gjennomført doktorgradsprosjekter .
Muhtun fágasuorggit leat seammás guorahallanáigodagas lihkostuvvan buorebut go earát doavttergráda-buvttademiid čađahemiiguin .
Årsakene kan være mange og sammensatt .
Čilgehusat sáhttet leat máŋggat ja máŋggageardánat .
Biologi , / fysiologi medisin og helseforskning , historie og arkeologi er de fire største fagområdene når det gjelder samiskrelatert doktorgradsproduksjon .
Sámi-guoski doavttergrádabuvttadeami njeallje stuorimus fágasuorggi leat biologiija , / fysiologiija medisiidna ja dearvvašvuođadutkan , historjá ja arkeologiija .
Dette kan ses i sammenheng med at historie , arkeologi og rettsvitenskap er fagfelt som har påtatt seg et særlig ansvar for samisk forskning , der langvarig satsning i form av eksplisitte strategier og personellmessig oppbygging har gitt resultater .
Dan sáhttá geahččat dan oktavuođas ahte historjá , arkeologiija ja riektedieđa leat fágasuorggit mat leat váldán badjelasaset erenoamáš ovddasvástádusa sámi dutkamii , dain lea guhkesáiggi vuoruheapmi eksplisihtta strategiijaid bokte ja bargonávccalaš ovddideapmi addán bohtosiid .
Ved fagmiljøene i samisk språkvitenskap , språk og litteraturvitenskap og samisk språkteknologi er rekrutteringssituasjonen en annen enn ved andre fagområder .
Sámi gielladiehtaga , giela ja girjjálašvuođa ja sámi giellateknologiija fágabirrasiin lea bestendilálašvuohta ieža lágan go eará fágasurggiin .
Her er det særlig viktig å arbeide med forskerrekruttering og tilrettelegging for å sikre flere doktorgradsarbeider .
Dan dáfus lea erenoamáš dehálaš bargat dutkiidbestemiin ja láhčit dili sihkkarastit eanet doavttergrádabargguid .
Som grunnlag for planlegging , nye satsninger og prioriteringer bør det utarbeides jevnlige oversikter / analyser over den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen både for UiT , på nasjonalt plan og i en nordisk sammenheng .
Vuođđun plánemii , ođđa árjjaid bidjamii ja vuoruhemiide galggaše ráhkaduvvot jeavddalaččat oppalašgeahča-stagat / analysat sámi-guoski doavttergrádabuvttademiin sihke UiT:s , riikka dásis ja davviriikkalaš oktavuođas .
På en rekke områder ser vi en skeiv kjønnsfordeling i STN-området .
Muhtun surggiin SED-guovllus oaidnit ahte ii leat dássetvuohta sohkabeliid gaskkas .
I disse områdene er det bare et kvinneoverskudd i årskategorien over 80 år .
Dain surggiin lea dušše okta nissonbadjebáza jahkejuhkosis badjel 80 jagi .
Sannsynligheten for å bli 75 år for 15-åringer i STN-området , basert på tall fra 2001 til 2005 , er for samiske menn ca. 56 % og for kvinner ca. 80 % .
Jáhkehahttivuohta 15-jahkásaččáide šaddat 75 jagi SED-guovllus loguid vuođul 2001 rájes 2005 rádjai , lea sámi dievdduide su. 56 % ja nissoniidda su. 80 % .
I STNområdet mottok ca. 5 % uføretrygd i 2004–2008 , noen flere menn enn kvinner i perioden .
SED-guovllus 2004-2008 vuostáiválde su. 5 % bargonávccahisvuođaoaju , muhto eanet dievddut go nissonat dan áigodagas .
I 2004 mottok 2,1 % av mennene og 1,2 % av kvinnene i STN-området sosialhjelp .
2004:s vuostáiválde 2.1 % dievdduin ja 1.2 % nissoniin SED-guovllus sosiálaveahki .
I reindrift og jordbruk er 80 % av mennene enten siidainnehavere eller hovedbrukere , og 97 % har sitt hovedyrke i fiskeriene .
Boazodoalus ja eanadoalus leat 80 % dievddut juogo siidaoasi eaiggádat dahje váldogeavaheaddjit 4 ja guolásteamis leat 97 % váldobargiin dievddut .
I 2009 var det et merkbart kvinneflertall i aldersgruppen 18 og 29 4
2009:s lei mearkkašahtti nissoneanetlohku ahkejoavkkus 18 ja 29 jagi .
I skoleåret 2010/11 var det nesten 10 % flere jenter enn gutter som hadde samisk i grunnskolen , dette gjelder samisk som første og andre språk .
Skuvlajagi 2010/2011 ledje measta 10 % eanet nieiddat go bártnit geain lei sámegiella vuođđoskuvllas , sámegiella 1. ja 2. giellan .
På videregående skole var denne forskjellen økt til nesten 12 % .
Joatkkaskuvllas lei dat erohus lassánan measta 12 % rádjai .
I STN-området har ca. 13 % flere kvinner enn menn utdanning med tre år eller mer på høgskole / universitet .
SED-guovllus leat su. 13 % eanet nissonat go dievddut geain lea 3 jahki dahje eanet allaskuvllas dahje universitehtas .
Gutter i STN-området har et større frafall enn jentene i den videregående skole , spesielt gjelder det yrkesfaglig studieretning , der nesten bare en firedel fullfører etter fem år .
SED-guovllus heitet joatkkaskuvllain eanet bártnit go nieiddat , erenoamážit guoská dat fidnofágalašoahpposuorgái , mas measta dušše ¼ oassi čađaha maŋŋil 5 jagi .
Fra 2006 til 2010 har Sametingets budsjettet til kulturformål økt fra 102 millioner til 161 millioner .
2006 rájes 2010 rádjai lea Sámedikki bušeahtta kulturulbmiliidda lassánan 10.2 miljovnna rájes badjelaš 16 miljovnna rádjai .
I denne perioden har søknadssummen tredoblet seg , og bevilgningene har økt en halv gang .
Dan áigodagas lea ohcamušsupmi lassánan golmma gearddi ja juolludeamit leat lassánan lahkkegearddi .
Antall søknader i denne perioden har variert mellom 220 og 290 .
Ohcamušaid lohku dan áigodagas lea rievddadan gaskal 220 – 290 .
Totalt har bevilgningen til ” andre tiltak ” vært størst , dette er en samlepost for samiske kulturhus , festivaler , samiske kirkesaker , samisk idrett og andre mindre prosjekter .
Oktiibuot leat juolludeamit “ eará doaimmaide ” leamaš eanemus , dat lea poasta masa čohkkejit sámi kulturviesuid , festiválaid , sámi girkoáššiid , sámi valáštallama ja eará unnit prošeavttaid .
25 % av bevilgningene i perioden har gått til litteratur .
Dan áigodagas lea 25 % juolluduvvon girjjálašvuhtii .
Søknader fra institusjoner utgjør 86 % av det totale søknadsantallet .
Ohcamušat institušuvnnain dahket 86 % ollislaš ohcamušlogus .
Finnmark har i perioden fått to tredeler av de bevilgede midlene til kulturformål .
Finnmárku lea áigodagas ožžon 2/3 oasi juolluduvvon ruhtademiin kulturulbmiliidda .
Perioden sett under ett synes fylkesvise søknadssummer og innvilgede tilskudd å harmonere .
Go geahččá áigodaga ollislaččat , de orru fylkkaid mielde dássetvuohta ohcamušlogu ja juolluduvvondoarjagiid gaskkas .
Tilrådinger Norske skulestyresmakter har til no hatt 24 år på seg til å løyse spørsmålet om fagog timefordelinga for samisk som andrespråk i grunnskulen .
Rávvagat Norgga skuvlastivrejumis lea dássážii leamaš 24 jagi čoavdit gažaldaga fága- ja diibmojuohkima ektui sámegiela nubbingiella fágas vuođđoskuvllas .
Spørsmålet har enno ikkje funne noko svar .
Gažaldahkii ii leat vuos vástádus .
Det andre problemet for andrespråksopplæringa i samisk kan vera at ho ikkje oppfyller sine eigne planfesta mål om tospråklegheit .
Nubbi váttisvuohta sámegiela nubbingiellaoahpus sáhttá leat ahte dat ii nákce joksat iežas plánabiddjon mihtuid guovttegielatvuhtii .
Dette kan òg vera ein grunn til at færre enn før vel faget .
Dat sáhttá maiddái leat sivvan dasa ahte eai nu oallugat go ovdal vállje fága .
Ei naturleg følgje av dette er å innføre andre og sterkare opplæringsmodellar i andrespråksopplæringa enn det som har vore tilfellet til no. .
Lunddolaš čuovus dasa lea bidjat nubbingiellaoahpahussii eará ja nannoseappot oahpahusvuogádagaid go mat leat leamaš dássážii .
Samisk statistikk behøver i større grad tallmateriale som kan gi relevant informasjon om forhold rundt og i ulike næringstilpasninger .
Sámi statistihkka dárbbaša eanet lohkomateriálaid mat sáhttet addit áššáiguoskevaš dieđuid iešguđetgelágan ealáhusheivehemiin dan birrasaš áššiin .
Rovdyrsituasjonen kan ha stor innvirkning på hvordan sauebønder i samiske områder klarer å tilpasse driften .
Boraspiredilálašvuohta sáhttá ollu váikkuhit dasa movt sávzaboanddat sámi guovlluin nagodit heivehit doalu .
Å få oversikt over norsk rovdyrpolitikk , forvaltning og forskning er en svært utfordrende oppgave .
Norgga boraspirepolitihkas , hálddašeamis ja dutkamis lea hui hástalus oažžut oppalaš gova .
Det skal sies at det allerede finnes mye informasjon på rovviltportalen .
Boraspireportálas lea gal juo ollu diehtu .
Men for et politikk- og forvaltningsområde som har såpass stor offentlig interesse , ville det vært ønskelig med en ressursside der særlig relevant statistikk og annet tallmateriale vektlegges .
Muhto politihkka- ja hálddašansuorggis masa lea oba ollu almmolaš beroštupmi , lea sávahahtti oažžut resursasiiddu mas erenoamáš áigeguovdilis statistihkka ja eará lohkomateriála deattuhuvvo .
Dette gjelder også for Finnmarkseiendommen .
Dat gusto maiddái Finnmárkkuopmodahkii .
FeFos rolle som forvalter og utøver av makt innebærer også et offentlig søkelys på virksomheten .
FeFo rolla fámu hálddašeaddjin ja doaimmaheaddjin mielddisbuktá maiddái almmolaš beroštumi doibmii .
Alt av nøkkeltall , budsjett og regnskap tilrådes publisert på en enkel og oversiktlig måte på nettsidene .
Visot váldologuid , bušeahta ja rehketdoalu rávvet almmuhit dakkár vugiin ahte lea álki ja čielggas oaidnit neahttasiidduin .
Minimumsstandard er i dette tilfellet for lite .
Unnimusmearri ii leat dán oktavuođas doarvái .
En samlet samiskrelatert doktorgradsoversikt både nasjonalt og nordisk ( og i en viss grad internasjonalt ) vil gjøre bildet klarere .
Oktasaš sámi-guoski doavttergrádaoppalašgeahčastat sihke olles riikkas ja davviriikkalaččat ( ja muhtun muddui internašuvnnalaččat ) attašii čielgasit gova .
Vi anbefaler at det jevnlig bør utarbeides oversikter / analyser over den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen .
Mii ávžžuhit jeavddalaččat ráhkadit oppalašgeahčastagaid / analysaid sámi-guoski doavttergrádabuvttademiin .
Det gjelder både for UiT , på nasjonalt plan og i en nordisk sammenheng .
Dat gusto sihke UiT , riikka dásis ja davviriikkalaš oktavuođas .
Vi ser at noen fagområder kommer dårligere ut enn andre på tross av tidligere prioriteringer .
Oaidnit ahte muhtun fágasurggiin ii leat dát nu buorre vaikko ovdal leat leamaš vuoruheamit .
Det gjelder i særlig grad samiske språkfag , der vi mener det kreves en vedvarende innsats på grunn av at rekrutteringssituasjonen er en helt annen enn ved andre fagområder .
Nu lea erenoamážit sámegiela fágain , maidda oaivvildit gáibiduvvo bistevaš liigebargu danne go bestendilálašvuohta lea áibbas iežá lágan go eará fágasurggiin .
Med basis i kapittelgjennomgangen her synes det dessuten å være en sammenheng mellom den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen og fagenes faglige målsetninger .
Go geahččá dáid kapihttaliid de orru maiddái oktavuohta sámi-guoski doavttergrádabuvttademiid ja fágaid fágalaš mihttomeriid gaskkas .
Et viktig grep vil etter vår mening derfor være å innarbeide samiskrelaterte fokus i de fagstrategier der dette ennå mangler .
Dehálaš bargu orru danne min mielas oččodit sámi-guoski fokusa daidda fágastrategiijaide main dat vel váilu .
Kan det ha sammenheng med søkeprosedyrene , mangel på gode prosjekt , eller har det sammenheng med Sametingets tildelingspolitikk ?
Sáhttá go dat vuolgit ohcanvuogis , eai go leat buorit prošeavttat vai lea go sivva Sámedikki juolludanpolitihkas ?
Innhold Oppsummering Tilrådinger 1 1.1 1.2 1.3 1.4
Sisdoallu Čoahkkáigeassu Rávvagat 1 1.1 1.2 1.3 1.4
Mandat og grunnlag Analysegruppas mandat Konsultasjonene mellom statlige myndigheter og Sametinget Behov for et kunnskapsgrunnlag Anaysegruppa
Vuođđu ja fápmudus Guorahallanjoavkku fápmudus Ráđđádallamat gaskal stáhta eiseválddiid ja Sámedikki Máhttovuođu dárbun Guorahallanjoavku
3 Miljø- og ressursforvaltning i samiske områder Sammendrag 3.1 Innledning 3.1.1 Samiske tall forteller om hva og hvor ?
3 Biras- ja resursahálddašeapmi sámi guovlluin Čoahkkáigeassu 3.1 Álggaheapmi 3.1.1 Maid ja movt muitalit sámi logut ?
3.1.2 Kommentar til tilgjengelig statistikk – metode og utilgjengelighet 3.2 Rovviltforvaltning 3.2.1 Formålet med rovviltforvaltningen 3.2.2 Hvordan ser organiseringen av forvaltningen ut ?
3.1.2 Kommentárat statistihkkii mat leat olámuttos – metoda ja beasatlašvuohta 3.2 Boraspirehálddašeapmi 3.2.1 Boraspirehálddašeami mihttu 3.2.2 Movt leat organiseren hálddašeami ?
3.2.3 Forebyggende og konfliktdempende virkemidler 3.2.3.1 Erstatninger – dokumentert og skjønnsmessig tap 3.2.4 Andre forklaringer på høyt oppgitt rovdyrtap – stimulerer erstatningsordningen for rovviltskader høye reintall ?
3.2.3 Eastadeaddji ja riidováidudeaddji doaibmabijut 3.2.3.1 Buhtadusat – duođaštuvvon ja meroštallon massimat 3.2.4 Eará čilgehusat alla dieđihuvvon boraspiremassimii – váikkuha go boraspirevahágahttimiid buhtadusortnet alla boazologuid ?
3.2.5 Saueerstatning – økning i antall dokumenterte drap av sau 49 3.2.6 Reinerstatning 2005–2009 .
3.2.5 Sávzabuhtadusat - lassáneapmi logus galle sávzza duođaštuvvot goddon 52 3.2.6 Buhtadusat bohccuid ovddas 2005-2009 .
Tapsrekord i Finnmark og 50 % kalvetap i Nord-Trøndelag . 52 3.2.7 Uttak av rovdyr som forebyggende tiltak 55 3.2.8 Bedre bestandsovervåkning 57 3.2.9 Eeallit Luonddos / Leve i naturen – dialog og forvaltning ?
Finnmárkkus erenoamáš ollu vaháguvvon bohccot ja Davvi-Trøndelagas 50 % miessemassin 55 3.2.7 Boraspiriid jávkadeapmi eastadeaddji doaibmabidjun 58 3.2.8 Buoret nállegoziheapmi 60 3.2.9 Eallit Luonddus / Leve i naturen – dialoga ja hálddašeapmi ?
58 3.2.10 Beitenekt i 2012 ?
61 3.2.10 Guođohangielddus jagi 2012 ?
58 3.2.11 Et folkelig opprør mot rovviltforvaltningen ?
61 3.2.11 Álbmot vuosttaldeapmi boraspirehálddašeapmái ?
59 3.3 Finnmarkseiendommen Finnmárkkuopmodat ( FeFo ) 60 3.3.1 Finnmarkseiendommens forvaltning 61 3.3.2 Ferskvannsfiske 62 3.3.3 Økt forvaltningsavgift – økt kommersialisering av lokal vassdragsforvaltning ?
62 3.3 Finnmárkkuopmodat ( FeFo ) 64 3.3.1 Finnmárkkuopmodaga hálddašeapmi 65 3.3.2 Sáivačáhceguolásteapmi 66 3.3.3 Hálddašandivada lasiheapmi – eanet kommersialiseren báikkálaš čázádathálddašeamis ?
63 3.3.4 Sjølaksefiske 63 3.3.5 Mineraler 64 3.3.6 Jakt 67 3.3.7 Rype 68 3.3.8 Elg 69 3.3.9 Friluftsliv 71 Anbefalinger 72 4 Den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen ved Universitetet i Tromsø Sammendrag 4.1 Innledning 4.2 Innsamling av data 4.3 Resultat- og drøftingsdel 4.3.1 De lange historiske linjer 4.3.2 Den samiskrelaterte doktorgradsproduksjonen 4.3.3 Fagområdene 4.3.4 Samiskrelatert og relevant total doktorgradsproduksjon 4.3.5 Doktorgradsøkning
67 3.3.4 Mearraluossabivdu 67 3.3.5 Minerálat 69 3.3.6 Bivdu 71 3.3.7 Rievssat 72 3.3.8 Ealga 74 3.3.9 Meahcástallan 76 Rávvagat 78 4 Sámi-guoski doavttergrádabuvttadeapmi Romssa universitehtas Čoahkkáigeassu 4.1 Álggahus 4.2 Data čohkken 4.3 Boađus- ja ságaškuššanoassi 4.3.1 Guhkes historjjálaš sárgát 4.3.2 Sámi-guoski doavttergrádabuvttadeapmi 4.3.3 Fágasuorggit 4.3.4 Sámi-guoski ja áššáiguoskevaš doavttergrádabuvttademiid ollislašlohku 4.3.5 Doavttergrádalassáneapmi
4.4 Funn 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4
4.4 Gávdnamušat 4.4.1 Oppalaš govva 4.4.2 Fágalaš vuoruheamit 4.4.3 Ruhtadeapmi 4.4.4 Rávvagat
5 Kjønnsperspektiv i samisk statistikk Sammendrag 5.1 Innledning 5.2 Befolkningsutvikling i STN-området relatert til kjønn 5.2.1 Innledning 5.2.2 STN-områdets alderssammensetning relatert til kjønn 5.2.3 Utflytting fra STN-området 5.3 Reindrift , jordbruk og fiske i STN-området relatert til kjønn 5.3.1 Innledning
5 Sohkabealperspektiiva sámi statistihkas Čoahkkáigeassu 5.1 Álggahus 5.2 Álbmotovdáneapmi SED-guovlluin sohkabeliid ektui 5.2.1 Álggahus 5.2.2 SED-guovlluid ahkečoahkkádus sohkabeliid ektui 5.2.3 Eretfárren SED-guovllus 5.3 Boazodoallu , eanadoallu ja guolásteapmi SED-guovllus sohkabeliid ektui 5.3.1 Álggahus 5.3.2 Boazodoallu sohkabeali ektui
Tabeller Tabell 2.1 Tabell 2.2 Tabell 2.3 Tabell 2.4 Tabell 2.5 Tabell 2.6 Tabell 2.7 Tabell 2.8 Tabell 2.9 Tabell 2.10 Tabell 2.11 Tabell 2.12 Tabell 2.13
Tabeallat Tabealla 2.1 Tabealla 2.2 Tabealla 2.3 Tabealla 2.4 Tabealla 2.5 Tabealla 2.6 Tabealla 2.7 Tabealla 2.8 Tabealla 2.9 Tabealla 2.10 Tabealla 2.11 Tabealla 2.12 Tabealla 2.13
Tabell 2.14 Tabell 2.15
Tabealla 2.14 Tabealla 2.15
Tabell 2.16
Tabealla 2.16
Tabell 3.1 Tabell 3.2 Tabell 3.3 Tabell 4.1 Tabell 5.1 Tabell 5.2 Tabell 5.3 Tabell 5.4 Tabell 5.5 Tabell 5.6 Tabell 5.7 Tabell 5.8 Tabell 5.9 Tabell 5.10 Tabell 5.11 Tabell 5.12
Tabealla 3.1 Tabealla 3.2 Tabealla 3.3 Tabealla 4.1 Tabealla 5.1 Tabealla 5.2 Tabealla 5.3 Tabealla 5.4 Tabealla 5.5 Tabealla 5.6 Tabealla 5.7 Tabealla 5.8 Tabealla 5.9 Tabealla 5.10
Oversikt over avlagte samiskrelaterte doktorgrader inndelt i 5- årsperioder Områdene med størst andel menn i alderen 16–67 år .
92 Guovllut gos leat eanemus dievddut agis 16– 67 jagi .
2010 Nettoutflytting fra STN-området i perioden 2007 til 2009 , fordelt på kjønn Siida-innehavere i Norge , fordelt på kjønn og prosent i 2000 og 2008 Personer tilknyttet reindrift , etter kjønn og prosent . Prosentvis fordeling når det gjelder hovedbruker i landbruket 1989 og 2007 Antall fiskere bosatt i STN-området , etter kjønn , yrkesdeltaking .
2010 108 Nettoeretfárren SED-guovlluin áigodagas 2007 gitta 2009 , sohkabeliid mielde 109 Siidadoalli Norggas , juhkkon sohkabeliid ja proseanta mielde 2000 ja 2008 110 Olbmot čadnon boazodollui , sohkabeali ja proseanttaid mielde 110 Proseanttaid mielde juohku váldoeanandolliin 1989 ja 2007 111 Lohku guolásteddjiin geat ásset SED-guovllus , sohkabeali ektui , fidnooasálastin 112 Dálkkas geavaheapmi Finnmárkkus čearddalašvuođa ektui ( n=11061 ) .
Bruk av legemidler i forhold til etnisitet i Finnmark Nye mottakere ( per 1000 ) av uføretrygd i ulike tidsintervaller i STN-området , menn og kvinner .
Logut proseantan 119 Ođđa vuostáváldit ( juohke 1000 ) bargonávccahisvuođaoajus iešguđetge áigegaskkadagain SED-guovllus , dievddut ja nissonat 121 Lohku gallis ožžot sosiálaveahki iešguđet áigegaskkadagain SED- guovlluin , dievddut ja nissonat .
Andel mottakere av sosialhjelp i ulike tidsintervaller i STN-området , menn og kvinner . Tallene oppgitt i prosent .
Logut proseantan 122 Sohkabealjuohku jienastuslogus oktiibuot válggain 2001 , 2005 ja 2009 124
Kjønnsfordeling i valgmanntallet totalt ved valgene 2001 , 2005 og 2009 Elever i grunnskolen som har nord- , lule- eller sørsamisk som Førstespråk eller andrespråk 2 eller 3 , skoleåret 2006/07 og 2010/11 relatert til kjønn . Valg av samisk som 1. eller 2. språk blant elever i den videregående skole i landet , fordelt på kjønn .
Oahppit vuođđoskuvllas geain lea davvi- , julev- dahje lullisámegiella 1. giellan dahje nubbingiella 2 dahje 3 , skuvlajagi 2006/07 ja 2010/2011 sohkabeliid ektui 126 Sámegiela válljen 1. dahje 2. giellan ohppiin riikka joatkkaskuvllain , juhkkon sohkabeali ektui 127 Oahppit geat álge vuođđokursii vuohččan 2003:s SED-guovllus , ja mo lea dássi joatkkaskuvla oahpus 5 jagi maŋŋil .
Studieretning og kjønn .
Oahpposuorgi ja sohkabealli .
Prosent .
Proseanta .
Tabell 5.14 Høyeste fullførte utdanning for menn og kvinner i alderen 24–65 år og bosatt i STN-området 2008 .
128 Alimus čađahuvvon oahppu dievdduide ja nissoniidda agis 24-65 jagi geat orrot SED-guovllus 2008:s .
Figurer Figur 3.1 Figur 3.2 Figur 3.3 Figur 3.4 Figur 3.5 Figur 3.6 Figur 3.7 Figur 3.8 Figur 3.9 Figur 3.10 Figur 3.11 Figur 3.12 Figur 3.13 Figur 3.14 Figur 4.1 Figur 4.2 Figur 4.3 Figur 4.4 Figur 5.1 Figur 5.2 Figur 5.3 Figur 5.4 Figur 5.5 Figur 5.6 Figur 5.7
Govat Govus 3.1 Govus 3.2 Govus 3.3 Govus 3.4 Govus 3.5 Govus 3.6 Govus 3.7 Govus 3.8 Govus 3.9 Govus 3.10 Govus 3.11 Govus 3.12 Govus 3.13 Govus 3.14 Govus 4.1 Govus 4.2 Govus 4.3 Govus 4.4 Govus 5.1 Govus 5.2 Govus 5.3 Govus 5.4 Govus 5.5 Govus 5.6
Erstatning for sau drept av fredet rovvilt i Finnmark 1992–2009 Erstatning for tap av sau til fredet rovvilt 2000–2001 Troms Antall sau søkt erstatning / erstattet Reinerstatning : Alle reinbeiteområder i Norge 2005 til 2009 .
Buhtadus sávzzaid ovddas mat leat gottáhallon ráfáiduhtton boraspiriin Finnmárkkus 1992-2009 Buhtadus sávzzaid ovddas mat leat vaháguvvon ráfáiduhtton boraspiriin 2000-2009 Romssas Lohku galli sávzza ovddas lea ohccon buhtadus / buhtaduvvon Boazobuhtadusat : Buot boazodoalloguovllut Norggas 2005 rájes 2009 rádjai .
Reinerstatning : Vest-Finnmark 2005 til 2009 Reinerstatning : Nord-Trøndelag 2005 til 2009 Elvefiske i Finnmark .
Boazobuhtadusat : Oarje-Finnmárku 2005-2009 Boazobuhtadusat : Davvi-Trøndelaga 2005 gitta 2009 Johkaguolásteapmi Finnmárkkus .
Fangst og gjennomsnittsvekt , etter elv og fiskeslag .
Sállašat ja gaskamearálašdeaddu , jogaid ja guollešlájaid mielde .
Foreløpige tall ( kg ) .
Gaskaboddosaš logut ( kg ) .
Sjølaksefiske etter laks og sjøaure .
Mearraluossa bivdu luosa ja guvžžá ektui .
Andel av den mannlige befolkningen over 16 år som jaktet i 2009/10 etter kommune .
Tonna Oassi álbmoga dievdduin badjel 16 jagi geat bivde 2009/10 suohkaniid mielde .
Prosent . Kommuner med flest felte ryper .
Proseanta Suohkanat gos eanemus godde rievssahiid .
Antall felte ryper og antall jegere med Utbytte 2009/2010 .
Lohku báhččon rievssahiin ja lohku bivdiin geain lei sáláš 2009/2010 .
Alkoholbruk hos menn og kvinner i forhold til etnisk tilhørighet .
Govus 6.1 Govus 6.2 Govus 6.3 Govus 6.4 Govus 6.5 Govus 6.6 Govus 6.7
Summer bevilget til prosjekter i de ulike tiltaksområdene i perioden 2006–2010 Bevilget i prosent til prosjekter i de ulike tiltaksområdene i perioden 2006 til 2010 Søkernes kjønn / institusjonstilknytning i perioden 2006 til 2008 Fylkesvis fordeling av søknadssum for kulturutvikling fra Sametinget i 2006–2010 Fylkesvis fordeling av innvilgede tilskudd til kulturutvikling fra Sametinget i 2006–2010 127 128 129 130 131 132
Prosent 130 Ohcamušaid ollislaš rámmat ja juolludeamit 2006-2010 134 Kulturulbmiliid ohcamušaid lohku , ollislaččat , juolluduvvon ja hilgojuvvon áigodagas 2006-2010 135 Supmit juolluduvvon prošeavttaide iešguđetge doaibmasurggiin áigodagas 2006-2010 136 Juolludeamit proseanttaid mielde prošeavttaide iešguđetge doaibmasurggiin áigodagas 2006-2010 137 Ohcciid sohkabealli / institušuvdnačatnašupmi áigodagas 2006-2008 138 Ohcciid sohkabealli / institušuvdnačatnašupmi áigodagas 2006-2008 139 Sámedikki kulturdoarjjaortnega juolludeamit fylkkaid mielde 2006 – 2010 140
Av mandatet framgår det at følgende samfunnsområder er særlig aktuelle å behandle :      
 Ealáhusat , dákko bakte barggahus , ealáhusstruktuvra , á ealáhusat árbevirolaš
Analysegruppa kan også behandle andre temaer .
Guorahallanjoavku sáhttá maiddái giehtadallat eará fáttáid .
Fagstatsråden deltar på disse møtene etter behov .
Bargovugiid ulbmiliin lea :  Váikkuheames stáhta geatnegasvuođa ollášuhttimis das ahte ráđđádallat álgoálbmogiiguin .
I de faste halvårlige politiske møtene skal en ta opp situasjonen og utviklingsbehovene for samfunn , saker av grunnleggende prinsipiell karakter og pågående prosesser .
 Oččodit ovttamielalašvuođa gaskal stáhta eiseválddiid ja Sámedikki go árvvoštallojuvvo ásaheames lágaid dahje doaimmaid mat sáhttet váikkuhit sámiid beroštumiide .
 Det skal avholdes faste halvårlige møter mellom Sametinget og det interdepartementale samordningsutvalget for samiske saker .
 Ahte galget lágiduvvot jahkebeallásaš čoahkkimat gaskal Sámedikki ja departemeanttaid gaskasaš sámi áššiid ovttastahttinlávdegotti .
I møtene skal det blant annet redegjøres for aktuelle samepolitiske saker i kommende periode .
Čoahkkimiin galget earret eará boahttevaš áigodaga áigeguovdilis sámepolitihkalaš áššiid