pere/sami_parallel huggingface dataset:
Det bør legges stor vekt på hva de samiske miljøene selv ønsker og Sametingets ønske om en klarere rolle når det gjelder tilsynsvirksomheten .
Galgá hui ollu deaddu biddjot dasa maid sámi birrasat ieža oaivvildit ja maiddái dasa ahte Sámediggi dáhttu oažžut čielgaseappot ovdan movt bearráigeahččan galgá doaibmat .
Når det gjelder forholdet til andre myndigheter , så er dette spørsmål som også vil bli aktualisert ved revisjon av sameloven og ved Sametingets drøfting av utviklingen av sin egen rolle som politisk organ og fagorgan i opplæringssaker .
Mii guoská eará eiseválddiid oktavuhtii , de dat gažaldat maid leat áigeguovdil dasto go sámelága divodišgoahtit ja go Sámediggi digaštallá movt ovddidit iežas rolla nugo politihkalaš orgána ja fágaásahus oahpahusáššiin .
Sametinget ser også at det er naturlig at Sametinget fortsatt har ansvaret for samiske læremidler , at tinget utvikler strategier , målsetninger og tiltak for å effektivisere læremiddelproduksjonen og for å kvalitetssikre den .
Sámediggi oaidná maid lunddolažžan ahte sámi oahpponeavvut ain leat Sámedikki ovddasvástádus , ahte lea Sámediggi mii ovddida strategiijaid , ulbmiliid ja doaimmaid dasa movt ain buorebut ovddidit oahpponeavvobuvttadeami ja movt dan kvalitehta sihkkarastit .
Samiske forlag er per i dag sentrale aktører i læremiddelproduksjonen .
Sámi lágádusat leat dál hui guovddážis oahpponeavvuid buvttadeamis .
Sametingets plenum fastsetter budsjettvedtaket årlig og bestemmer prioriteringer med hensyn til hvilke læremidler som samiske elever behøver mest .
Sámedikki dievasčoahkkin vuoruha jahkásaš bušeahttamearrádusain makkár oahpponeavvuid sámi oahppit eanemus dárbbašit .
Budsjettprioriteringene foreslås av Sametingets administrasjon på bakgrunn av blant annet en egen strategisk plan for læremiddelutvikling .
Bušeahttavuoruhemiid evttoha Sámedikki hálddahus earet eará sierra oahpponeavvuid strategalaš plána vuođul .
Det er likevel ønskelig med en nærmere vurdering av forholdet mellom forvaltningsoppgaver Sametinget har ( stipendordninger , læreplaner med videre ) , og den utdanningspolitiske utviklingen , strategiutviklingen som Sametinget som politisk organ skal stå for .
Lea liikká sávaldat beassat dárkileappot árvvoštallat Sámedikki barggu nugo hálddašanorgána mii hálddaša stipeanddaid , oahppoplánaid ja nu ain , ja nuppe bealis lea oahpahuspolitihkalaš orgána mii politihkalaš orgánan ovddida strategiijaid .
SAMETINGETS OVERORDNEDE UTDANNINGSPOLITISKE STRATEGIER OG MÅLSETNINGER Alle barn og unge i Norge , også de samiske , har rett til utdanning .
SÁMEDIKKI BAJITDÁSIS OAHPAHUSPOLITIHKALAŠ STRATEGIIJAT JA MIHTTOMEARIT Buot mánáin ja nuorain Norggas , maiddái sámi mánáin ja nuorain , lea riekti oažžut oahpu .
Barn og unge som har behov for det , har rett til spesialundervisning .
Mánáin ja nuorain geat dárbbašit earenoamášoahpu , lea riekti dan oažžut .
Retten til utdanning er en grunnleggende menneskerettighet nedfelt i flere internasjonale avtaler og konvensjoner .
Riekti oažžut oahpu lea vuđolaš olmmošvuoigatvuohta mii lea nannejuvvon internašunála šiehtadusain ja konvenšuvnnain .
Retten til utdanning må ses i sammenheng med andre menneskerettigheter som tilligger samene som kollektiv- som et folk , slik som retten til selvbestemmelse etter felles artikkel 1 i FN-konvensjonene om sivile og politiske rettigheter og økonomiske , sosiale og kulturelle rettigheter av 1966 .
Dien rievtti ferte bálddastahttit eará olmmošvuoigavuođaiguin mat sápmelaččain leat oktasaččat , sierra álbmogin , nugo iešmearridanriekti ON- 1966 konvenšuvnna oktasaš artihkkala 1 vuođul mii lea siviila ja politihkalaš vuoigatvuođaid ja ekonomalaš , sosiála ja kultuvrralaš vuoigatvuođaid birra .
Sametinget vil i sin opplæringspolitikk ta høyde for at staten Norge er grunnlagt på territoriet til to folk , samer og nordmenn .
Sámediggi áigu iežas oahpahuspolitihkas atnit ovdan dan ahte Norga lea vuođđuduvvon guovtti álbmoga eatnamiii , sápmelaččaid ja dáččaid .
Dette setter det samiske folket i en spesiell stilling som Norges urfolk .
Dat bidjá sápmelaččaid earenoamáš dillái danin go leat Norgga eamiálbmot .
Vi har rett til selvbestemmelse , likeverd og beskyttelse og styrking av vår felles identitet , kultur , samfunnsliv og språk .
Mis lea vuoigatvuohta beassat ieža mearridit , leahkit dásseárvosaččat earáiguin ja mis lea riekti suodjalit ja nannet min oktasaš identitehta , kultuvrra , servodateallima ja giela .
Sametinget ser behov for større fokus på hvordan Norge oppfyller menneskerettslige standarder når det gjelder retten til utdanning og særlig hvilke tiltak staten har iverksatt og må iversette for å hindre diskriminering av samiske elever i skolen og i samfunnet for øvrig .
Sámediggi oaidná dárbbu giddet eanet fuomášumi dasa movt Norga čuovvu olmmošvuoigatvuođaid standárddaid go guoská oahpaheapmái , ja earenoamážit makkár doaimmaid stáhta lea álggahan ja maid ferte álggahit vai sámi oahppit eai vealahuvvo skuvllas ja servodagas muđui .
Sametinget vil styrke sitt engasjement nasjonalt og internasjonalt for å synliggjøre utfordringene for samiske barn og unge når det gjelder mobbing , diskriminering og rasisme .
Sámediggi áigu nannoseappot bargagoahtit našunála ja internašunála dásis oainnusindahkat makkár hástalusat sámi mánáin ja nuorain leat go smiehttá givssideami , olggošteami ja čearddalaš vealaheami .
Sametinget vil ved behov rapportere til relevante overvåkningsorganer på de områder hvor samiske barn og unges rettigheter ikke ivaretas i det norske skolesystemet , med det formål å få økt fokus på urfolks opplæringsrettigheter også internasjonalt .
Sámediggi áigu dárbbu mielde doaimmahit raportta heivvolaš bearráigeahččanorgánaide surggiin gos Norgga skuvlaásahusat eai vuhtiiváldde sámi mánáid ja nuoraid rivttiid , dainna ulbmiliin ahte giddet eanet fuomášumi eamiálbmogiid oahppanrivttiide maiddái internašunála dásis .
Sametinget ser et stort behov for at samiske elevers rettigheter etter folkeretten synliggjøres , både for å øke kunnskapen om disse blant elevene selv , foreldre og lærere .
Dán oktavuođas veajášii leat ávkkálaš ásahit ovttasbargodoaimma mas leat fárus ásahusat maiddá ášši guoská , nugo dásseárvo-ja vealahanáittardeaddji , mánáidáittardeaddji , akademalaš ásahusat oppalohkái ja
FNs spesialrapportør , James Anaya , har understreket behovet for dette og dette er noe norske myndigheter må følge opp .
ON earenoamášdieđiheaddji , James Anaya , lea deattuhan ahte nie lea dárbu bargat ja dan berrejit Norgga eiseválddit čuovvolit .
følge opp anbefalingene som James Anaya har kommet med når det gjelder retten til opplæring for samiske barn og unge .
Sámediggi áigu čuovvolit James Anaya rávvagiid mat gusket sámi mánáid ja nuoraid riektái oažžut oahpu .
Samene er et folk i fire land .
Sápmelaččat leat okta álbmot njealji riikkas .
For at fremtidige generasjoner fortsatt skal oppleve den fellesskapsfølelsen dette medfører , er det avgjørende at samiske barn og unge får opplæring som gir et felles kunnskapsgrunnlag i samisk språk og kultur .
Jus boahttevaš buolvvat ain galget vásihit ja dovdat sámi oktiigullevašvuođa , de lea áibbas dárbu lágidit sámi mánáide ja nuoraide dakkár oahpu mii vuođđoda ja nanne dien oktiigullevašvuođa ; nugo giellaoahpu ja kulturoahpu .
Mulighetene til å kombinere grunnopplæring på tvers av grensene er fortsatt begrenset grunnet ulike utdanningssystemer i Norge , Sverige , Finland og Russland .
Leat ain unnán vejolašvuođat jođihit lotnolasoahpahusa rastá riikkarájiid , danin go Norggas , Ruoŧas , Suomas ja Ruoššas leat nu iešguđetlágan oahppovuogádagat .
Utviklingen av en helhetlig utdanningspolitikk er en forutsetning for å kunne gi samiske barn og unge muligheter til grenseoverskridende samarbeid .
Danin lea ge áibbas dárbu ovddidit ollislaš oahpahuspolitihka mii láhčá sámi mánáide ja nuoraide vejolašvuođaid leat mielde riikkaidgaskasaš ovttasbargguin .
Samiske barn og unge er grenseløse i den forstand at deres felles kultur , slektsbånd og fellesskapsfølelse med samiske unge i andre land gjør dem mobile .
Sámi mánát ja nuorat leat rájekeahtes olbmot dan ipmárdusas ahte sis lea oktasaš kultuvra , nanu sohkabáttit ja oktiigullevašvuohta eará riikkaid sámiiguin , ja sidjiide lea álki doaibmat gaskariikkalaččat .
En god samisk utdanningspolitikk må ta høyde for å styrke mulighetene for at samiske unge kan ta utdanning utenfor landegrensene til det landet de bor i .
Buorre sámi oahpahuspolitihkka galgá sisttisdoallat dan ipmárdusa ahte sámi nuoraid vejolašvuođat beassat váldit oahpu eará riikkas galgá nannejuvvot .
For at dette skal være mulig må det til en harmonisering av lovverk og læreplaner .
Jus dan galgá sáhttit duohtandahkat , de fertejit riikkaid lágat ja oahppoplánat harmoniseret .
Samisk Parlamentarisk Råd ( SPR ) er et viktig organ for samarbeid mellom Sametingene også når det gjelder utdanningspolitikk .
Sámi Parlamentáralaš Ráđđi ( SPR ) lea sámedikkiin hui dehálaš ovttasbargoásahus , maiddái oahpahuspolitihkas .
SPR fastsetter overordnede politiske målsetninger som er felles mellom de tre sametingene i Norden .
SPR mearrida bajemusdási politihkalaš ulbmiliid mat galget leat oktasaččat dan golmma Davviriikka sámedikkiin .
Dette kan blant annet være felles målsetninger og strategier for styrking av lærerutdanningen i de tre nordiske landene , felles strategier med russiske samer for å øke kunnskapsnivået om samene i Russland og liknende .
Dat sáhttet leat earet eará oktasaš ulbmilat ja strategiijat dasa movt nannet dien golmma riikka oahpaheaddjeoahpu , oktasaš strategiijat ruošša sámiiguin mat gusket dasa movt lasihit dieđuid sápmelaččaid birra Ruoššas ja eará sullasaš barggut .
SPR har som en del av sitt nåværende strategiarbeid uttalt et klart behov for å vurdere felles læreplaner , allsamiske læremidler og fellesnordisk utvikling av læremidler som særskilte tiltak for å effektivisere læremiddelutviklingen .
SPR lea iežas dálá strategiijabarggu oktavuođas cealkán ahte lea stuora dárbu árvvoštallat oktasaš oahppoplánaid , ollessámi oahpponeavvuid ja davviriikkalaš oahpponeavvoráhkadeami sierra doaibman vai oažžu áigái buresdoaibmi oahpponeavvoráhkadeami .
Samekonvensjonen skal sikre samiske barn og unges rett til opplæring i og på samisk , styrke Sametingets rolle i utdanningssaker og skape større oppmerksomhet på utdanningsspørsmål i samepolitikken på nordisk nivå .
Sámekonvenšuvdna galgá nannet sámi mánáid ja nuoraid rievtti oažžut oahpu sámegielas ja sámegillii , dat galgá nannet Sámedikki rolla oahpahusáššiin ja váikkuhit dasa ahte oahpahusgažaldagaide šaddá stuorát beroštupmi davviriikkalaš sámepolitihkas .
Sametingets deltakelse i forhandlingene forutsettes å sikre at samiske barn og unges rettigheter etter barnekonvensjonen ivaretas .
Sámedikki searvan šiehtadallamiin galggašii sihkkarastit ahte sámi mánáid ja nuoraid rievttit , nugo dat leat nannejuvvon mánáidkonvenšuvnnas , vuhtiiváldojuvvojit .
Det er viktig at konvensjonsutkastet og dets innhold gjøres kjent blant samisk ungdom .
Lea dehálaš juohkit sámi nuoraide dieđuid konvenšuvdnaevttohusa ja dan sisdoalu birra .
Sametingsmeldingen om opplæring vil danne et viktig utgangspunkt for de pågående forhandlingene om konvensjonstekst , uten å binde forhandlingsutvalget til konkrete formuleringer eller konvensjonstekst .
Sámedikki oahpahusdieđáhus lea dehálaš vuolggabáiki šiehtadallamiidda mat dál leat jođus konvenšuvnna oktavuođas , almmá čanakeahttá šiehtadallanlávdegotti makkár ge dihto sátnádemiide dahje konvenšuvdnačállosiidda .
Sametingets arbeid med utdanningspolitikken vil på mange måter tøye de etablerte grensene for hvordan man tidligere har utformet samepolitikk på , ved at det legges opp til nær samhandling og dialog med lokalsamfunn , innspill fra kompetansemiljøer og bærere av tradisjonell kunnskap og et perspektiv som ikke er avgrenset til nasjonalstatens grenser .
Sámedikki oahpahuspolitihkalaš bargu fanaha máŋgga dáfus sajáiduvvan rájiid maid siste dán rádjái leat hábmen sámepolitihka , danin go mii atnit vuođđun dan ahte galgá leat lagas ovttasdoaibma ja gulahallan báikkálaš servodagaiguin , ahte galgá vuhtiiváldit máhttobirrasiid ja árbedieđuid ja árbemáhtu guddiid , eai ge našunálastáhtaid rájit galgga daid áigumušaide leat hehttehussan .
Dette er en ressurskrevende øvelse , som også vil ha innvirkninger for Sametingets politiske prioriteringer .
Dat lea gal hui gáibideaddji bargu , mii maiddái boahtá váikkuhit Sámedikki politihkalaš vuoruhemiide .
Samiske barn og unges læringsmiljø skal være inkluderende , skape toleranse for kulturelt mangfold og være fritt for mobbing , diskriminering og rasisme .
Sámi mánáid ja nuoraid oahppanbiras galgá leat searvadahtti , doppe galgá kultuvrralaš girjáivuohta dohkkehuvvot , ii ge doppe galgga leat givssideapmi , olggušteapmi dahje čearddalaš vealaheapmi .
Sametinget forventer at statlige myndigheter iverksetter særlige tiltak for å hindre diskriminering mot barn og unge med samisk bakgrunn .
Sámediggi vuordá stáhta eiseválddiid álggahit earenoamáš doaimmaid mat eastadit sámi mánáid ja nuoraid olggušteami ja vealaheami dan sivas go sis lea sámi duogáš .
Sametinget viser til FNs Barnekomités anbefalinger om at stater skal iverksette offentlige kampanjer og utarbeide informasjonsmateriell og læremateriale som har til formål å skape forståelse for urfolks kultur og samfunnsliv blant majoritetssamfunnets barn , unge og voksne .
Sámediggi čujuha dasa ahte ON Mánáidlávdegoddi lea rávven stáhtaid álggahit almmolaš áŋggirdemiid ja ráhkadit diehtojuohkinneavvuid ja oahppomateriálaid maid doaibma galgá leat dat ahte oažžut stuoraservodaga mánáid , nuoraid ja rávisolbmuid buorebut ipmirdit eamiálbmogiid kultuvrra ja servodateallima .
Sametinget ser at Gáldu Kompetansesenteret for urfolks rettigheter innehar viktig kompetanse i så måte , kompetanse som bør brukes i arbeidet med å sikre nasjonal gjennomføring av og respekt for samiske barn og unges menneskerettigheter .
Dan oktavuođas lea Sámedikki oainnu mielde Gáldus , Álgoálbmogiid vuoigatvuođaid gelbbolašvuođaguovddážis nanu máhttu , ja dan máhtu berre geavahit bargguin mat sihkkarastet sámi mánáid ja nuoraid olmmošvuoigatvuođaid vuhtiiváldima .
Sametinget vil arbeide videre for å styrke sitt samarbeid med andre urfolk også når det gjelder opplæringsspørsmål .
Sámediggi áigu ain nannet ovttasbarggu eará eamiálbmogiiguin , maiddái oahpahusáššiin .
Samisk ungdom kan ha stor nytte av utvekslingsordninger med andre Møtesekretærer : Ellen Aina Eira
Sámi nuorat sáhttet atnit stuora ávkki eará lonohallanortnegiin , gos besset eará eamiálbmogiiguin dovddiidit .
Sametinget ser behov for økt forskning på samiske barnehager og skoler , og ønsker en dialog med samiske kunnskapsinstitusjoner om gjennomføringen av slik forskning .
Sámediggi oaidná ahte lea dárbu vel eanet dutkat sámi mánáidgárddiid ja skuvllaid , ja sávvá oktavuođa sámi máhttoinstitušuvnnaiguin mat sáhtáše diekkár dutkamiid čađahit .
Opplæringen skal forberede samiske barn og ungdom til et arbeidsliv i det samiske samfunnet og i storsamfunnet .
Oahpahus galgá ráhkkanahttit sámi mánáid ja nuoraid sámi servodaga ja stuoraservodaga bargoeallimii .
Sametinget vil bidra til å skape en framtidig grunnopplæring som bygger på grunnleggende samiske verdier og hvor opplæringen har høy kvalitet .
Sámediggi áigu leat mielde hábmet boahttevaš vuođđooahpahusa mii hukse vuđolaš sámi árvvuide ja gos oahpahusas lea alla buorrevuođadássi .
En naturlig del av en slik prosess vil være informasjonstiltak om de ulike aktørers rolle og en forbedret samhandling mellom de forskjellige aktører .
Lunddolaš oassi diekkár konsultašuvnnain lea diehtojuohkin mas guđege ásahusa rolla čilgejuvvo ja maiddái dat ahte ásahusaid gaskasaš ovttasdoaibma šattašii buoret .
Sametingets første opplæringsmelding skisserer behov for lov-og forskriftsrevideringer .
Sámedikki vuosttaš oahpahusdieđáhus čilge ahte lea dárbu divodit lágaid ja láhkaásahusaid .
For å sikre at elevenes rettigheter til opplæring i og på samisk ivaretas , og at det ikke blir en stor forskjell mellom rettighetene i grunnskolen og videregående skole , må retten til opplæring på samisk i videregående opplæring lov- eller forskriftsfestes og plikten til å gi opplæring etter Kunnskapsløftet – samisk i videregående opplæring må også forskriftsfestes .
Go galgá vuhtiiváldit ohppiid vuoigatvuođa oažžut oahpu sámegielas ja sámegillii , ja vai ii galgga leat nu stuora erohus vuođđoskuvlla ja joatkkaskuvlla vuoigatvuođain , de ferte lágain dahje láhkaásahusain nannet ahte lea riekti oažžut sámegielas ja sámegillii oahpu joatkkaoahpahusas , ja ahte lea geatnegasvuohta fállat oahpu Máhttolokten – sámi oahppoplánaid mielde .
Når det gjelder tilknytningen til de samiske videregående skolene , så er Sametinget av den oppfatning at disse skolene fortsatt skal være statlige .
Dat ahte leat váilon sámi oahpponeavvut lea leamaš váttisvuohtan juo dan rájes sámegiella šattai sierra fágan .
Sametinget oppfatter at styringsformen skolene har i dag er god og sikrer forutsigbarhet økonomisk og faglig for skolene og elevene som tar sin utdanning der .
Vaikko juohke jagi almmuhuvvojit ge ođđa oahpponeavvut , de eai leat vel gártan oahpponeavvut buot fágaide , eandalii eai julev-ja lullisámegillii .
Sametinget vurderer fjernundervisning som en alternativ opplæringsform som kun skal benyttes i de tilfellene hvor vanlig opplæring ikke er mulig .
Sámediggi áigu jahkásaš bušeahtain vuoruhit oahpponeavvuid . Doaibmaplánain áigut árvvoštallat iešguđetlágan čovdosiid mat gusket oahpponeavvoráhkadeapmái .
Sametinget ser et behov for mer samordning og en vurdering av elevenes læringsutbytte av fjernundervisning .
Mii guoská sámi joatkkaskuvllaid hálddašeapmái , de lea Sámediggi dan oaivilis ahte dat skuvllat galget ain bissut stáhta hálddus .
Fjernundervisning kan virke demotiverende særlig for de minste barna .
Sámedikki ipmárdusa mielde lea skuvllaid dálá stivrenmálle buorre .
Tilgangen til ordinær samiskundervisning på elevenes egne lokale skoler bør styrkes nasjonalt .
Dat sihkkarastá skuvllaide diehttevaš ekonomalaš ja fágalaš ovdáneami mii boahtá buorrin sihke skuvllaide ja daid ohppiide .
Tiltak for å styrke samiskopplæringen vil kunne være rekruttering av flere samisklærere , mer informasjon om hvilke krav som stilles for gjennomføring av samiske barns rett til utdanning , og avklaring av ansvarsforholdene med hensyn til gjennomføringen av slik utdanning .
Sámediggi árvvoštallá gáidosisoahpaheami molsaeaktun maid sáhttá geavahit dakkár oktavuođain gos ii leat vejolaš láhčit dábálaš oahpaheami . Sámediggi oaidná ahte lea dárbu gáidosisoahpaheami ovttastahttit ja árvvoštallat man ollu ávkki oahppit ožžot dien mállet oahpahemiin .
Sametinget anerkjenner at sør , lule- , pite- og østsamiske språk er i en særskilt utsatt posisjon og at utdanningspolitisk må Sametinget vurdere om det er behov for særlige tiltak for å sikre fremtiden for disse språkene .
Sámediggi diehtá ahte lulli- , julev- , bihtán-ja nuortalašgiella leat earenoamáš rašes dilis ja Sámediggi ferte ge oahpahuspolitihkas árvvoštallat lea go dárbu ásahit sierra doaimmaid mat sihkkarastet dieid gielaid .
Sametinget ønsker mer fokus på samisk tradisjonell kunnskap i skoleverket .
Sámediggi dáhttu oažžut eanet beroštumi geavahit árbemáhtu oahpahusas .
Den samiske skolen og andre skoler som tilbyr undervisning i / på samisk bør i større grad bygge på samiske verdier og gi elevene kunnskaper i samisk verdensforståelse og samenes historie og samfunnsliv .
Sámi skuvllat ja eará skuvllat mat fállet oahpu sámegielas ja/dahje sámegillii berrejit buorebut geavahit vuođđun sámi árvvuid ja oahpahit ohppiide sámi máilmmiipmárdusa , sámiid historjjá ja servodateallima .
Samiske eldre må få en mer sentral rolle i skoleverket , som viktige kunnskapsbærere , og arenaer for overføring av uformell tradisjonell kunnskap må etableres i opplæringsøyemed .
Vuoras sápmelaččat fertejit šaddat mihá eanet guovddážii oahpahusdoaimmain . Sis hálddašit divrras árbemáhtu , ja danin ferte ásahit oahpahusoktavuođas sajiid gos eahpeformálalaš árbemáhtu sáhttá geavahit oahpaheamis .
Slike arenaer kan etableres av skoleeier som en del av skolestrukturen , men kan også etableres i tilknytning til allerede eksisterende samiske institusjoner .
Diekkár sajiid sáhttá skuvlaoamasteaddji ásahit oassin skuvlavuogádahkii , muhto daid sáhttá maid ásahit sámi institušuvnnaid oktavuhtii mat juo gávdnojit .
Sametinget mener det er positivt at det er igangsatt arbeid med dokumentasjon , formidling og bevaring av tradisjonell kunnskap gjennom blant annet egne prosjekter ved Sámi allaskuvla .
Sámedikki mielas lea hui buorre go Sámi allaskuvla lea álggahan sierra prošeavttaid maid ulbmil lea dokumenteret , gaskkustit ja vurkkodit árbedieđuid ja árbemáhtu .
Sametinget ser behov for å formalisere dette arbeidet med tradisjonell kunnskap i opplæringsøyemed , og ser behovet for et senter for samisk tradisjonell kunnskap hvor metoder for overføring av slik kunnskap utvikles .
Sámediggi oaidná ahte lea dárbu formaliseret dan movt árbemáhtu sáhttá oahpaheamis geavahit , ja oaidná ahte lea dárbu ásahit guovddáža gos hutket metodaid movt sámi árbedieđuid ja árbemáhtu sáhttá fievrredit viidáseappot .
Sametinget ser at det er behov for særskilte kompetansehevingsstrategier for lærere i samiske skoler og samisklærere , bl.a. i skrive- og leseopplæring på samisk , tospråklighetspedagogikk , bruk av sterke opplæringsmodeller og metoder som gir vellykket språkopplæring .
Earet eará lea dárbu nannet gelbbolašvuođa sámegiela čállin-ja lohkanoahpaheamis , guovttegielatpedagogihkas ja nana oahpahanmálliid geavaheamis . Gávdnojit metodat mat hui bures doibmet giellaoahpaheamis , ja dan suorggis lea maid dárbu nannet gelbbolašvuođa .
Det behov for kompetanseheving i bl.a. duodji , flerkulturell forståelse og urfolkspedagogikk .
Duodji , máŋggakultuvrralaš áddejupmi ja eamiálbmotpedagogihkka leat eará suorggit main maiddái lea dárbu nannet gelbbolašvuođa .
Imidlertid kan det være behov for å tilpasse denne videreutdanningen i forhold til engelskopplæring for elever med samisk som førstespråk .
Almmatge sáhttá leat dárbu heivehit dien lassioahpu eŋgelasgiela oahpaheamis nu ahte dat buorebut heive ohppiide geain lea sámegiella vuosttašgiellan .
Videre er det behov for økt kompetanse om hvordan samisk språk og kultur og tradisjonell kunnskap kan transformeres til skolen , herunder integrering av samisk språk og tradisjonell kunnskap i naturfag , samfunnsfag , matematikk og i andre fag og bruk av eldre i opplæringen .
Viidáseappot lea dárbu čohkket lasi máhtu das movt sámegiella , kultuvra ja árbemáhttu sáhttá fievrreduvvot skuvlii , dan oktavuođas maid movt sámegiela ja luonddufága árbemáhtu sáhttá váldit oassin servodatfágii , matematihkkii ja eará fágaide , ja movt vuoras sápmelaččaid máhtu sáhttá váldit atnui oahpahusas .
være nødvendig å øke denne kompetansen gjennom forsøk- og utviklingsarbeid , aksjonsforskning eller lignende .
Sáhttá maid leat dárbu lasihit gelbbolašvuođa geahččaladdan-ja ovddidanbargguin , akšuvdnadutkamiin dahje sullasaš doaimmain .
| Sametinget ser det som viktig at det etableres gode arenaer for kontakt mellom Sametinget og samiske elever , lærere og foreldre .
Sámedikki mielas lea hui dárbbašlaš ásahit buriid birrasiid gos oktavuohta gaskal Sámedikki ja sámi ohppiid , oahpaheddjiid ja váhnemiid sáhttá doaimmahuvvot .
Det må gjennomføres flere elevundersøkelser i skolen blant de samiske elevene , slik at elevenes egne erfaringer kan utgjøre en viktig premiss for utformingen av Sametingets utdanningspolitikk .
Lea dárbu čađahit eanet iskkadallamiid skuvllain main sámi oahppit leat mielde , danin go Sámedikki oahpahuspolitihka hábmemis lea dehálaš oažžut mielde dan maid oahppit ieža muosáhit .
Sametinget ser viktigheten av at samiske elever sikres likverdighet i forhold til norske elever når det gjelder nasjonale prøver og andre typer undersøkelser .
Sámediggi oaivvilda ahte lea hui dehálaš sihkkarastit dan ahte našunála geahččalemiin ja earalágan iskkademiin galget sámi ja dáru oahppit leat ovttadássásaččat .
Sametinget verdsetter den innsatsen samiske foreldre , besteforeldre og andre nedsetter for å sikre sine barn , barnebarn og slektninger retten til å lære samisk og få opplæring på samisk .
Sámediggi atná árvvus dan barggu maid sámi váhnemat , ádját ja áhkut ja earát barget vai sihkkarastet ahte sin iežaset mánát , áhkkubat , áddjubat ja eará sogalaččat ožžot vuoigatvuođa oahppat sámegiela ja oažžut oahpu sámegillii .
Sametinget ønsker et permanent nasjonalt samisk foreldrenettverk med forutsigbare arbeidsforhold .
Sámediggi dáhttu oažžut johtui bissovaš sámi riikaviidosaš váhnenfierpmádaga masa sihkkarastojuvvo bargodilli .
Den samiske foreldrestemmen må fortsatt være representert i nasjonale utvalg som arbeider med opplæringsfaglige og politiske spørsmål .
Sámi váhnema jietna ferte ain gullot našunála lávdegottiin mat barget oahpahusfágalaš ja politihkalaš áššiiguin .
Et overordnet mål for Sametingets opplæringspolitikk er at samiske elever har et likeverdig utdanningstilbud i forhold til andre norske elever .
Sámedikki oahpahuspolitihka bajemusdási ulbmil lea ahte sámi ohppiin galget leat seammadássásaš oahppofálaldagat go dáru ohppiin .
Dette vil innebære at samisk innhold erstatter deler av det nasjonale innholdet i ulike fag .
Dat mearkkaša ahte iešguđetge fágain ferte váldit oasi našunála sisdoalus eret , ja bidjat sámi sisdoallu dan sadjái .
Sametinget ser at det er behov for å foreta slike grep , selv om opplæringen ikke blir identisk med annen nasjonal opplæring .
Sámedikki mielas lea dárbu nie bargat , vaikko oahpahus de ii šatta ge juste seammalágan go eará oahpahus dán riikkas lea .
Sametinget ønsker fortsatt fokus på førskole- og lærerutdanning og studier i samisk språk og vil vurdere særskilte tiltak for å sikre at samiske ungdommer velger disse studiene .
Sámediggi háliida ain čalmmustahttet ovdaskuvla-ja oahpaheaddjeoahpu , ja sámegiela lohkama , ja áigu árvvoštallat sierra doaimmaid vai oččošii eanet sámi nuoraid válljet dieid oahpuid .
Det samiske samfunnet har et stort udekket behov når det gjelder samiskspråklige lærere .
Sámi servodat dárbbaša ain mihá eambbo sámegiel oahpaheddjiid go dál leat .
Sametinget ser behov for å vurdere tiltak for å sikre at flere får kompetansen som behøves for å bli tatt opp til lærerstudier .
Sámedikki mielas lea maid dárbu árvvoštallat doaimmaid mat sihkkarastet ahte eanebut ožžot gelbbolašvuođa beassat oahpaheaddjeohppui .
Sametingets utdanningspolitikk skal også utvikle strategier og tiltak for å bedre lærernes arbeidsvilkår .
Sámedikki oahpahuspolitihkka galgá maid ovddidit strategiijaid ja doaimmaid mat galget buoridit oahpaheddjiid bargoeavttuid .
Samiske elever i byer får opplæring av ambulerende lærere hvis arbeidsdag kan by på mange utfordringer .
Gávpogiin lea mánáin dávjá johtti sámegieloahpaheaddji , ja su bargobeaivvis sáhttet leat oalle ollu čuolmmat .
Sametinget ser et stort behov for flere samiske språkbærere .
Sámediggi oaidná ahte galggaše leat eanebut geat fievrredit giela viidáseappot .
Sametinget ønsker fortsatt å ha fokus på voksenopplæring , og vil vurdere å videreføre voksenopplæringsprogrammet som Sámi allaskuvla har ansvaret for i dag .
man ovddasvástideaddji dál lea Sámi allaskuvla . Sámediggi oaidná dárbbu ásahit movttiidahttindoaimmaid vai eanebut movttáskit sámástit .
En gruppe som behøver særlig oppmerksomheter eldre samer som ikke har fått opplæring i samisk .
Vuoras sámit geat eai leat beassan oahppat sámegiela , lea okta dakkár joavku mii dárbbašivččii earenoamáš čalmmustahttima .
Sametinget ønsker at det igangsettes tiltak som gir samer som ikke kan lese og skrive samisk et godt utdanningstilbud , og vil gå i dialog med aktuelle aktører for å kartlegge behovene for slik opplæring .
Sámediggi sávvá ahte álggahuvvoše buorit oahppofálaldagat sápmelaččaide geat eai máhte lohkat ja čállit sámegiela , ja áigu ge gulahallagoahtit muhtun oahpahanásahusaiguin mat sáhtáše kártet man muddui diekkár oahpaheapmái lea dárbu .
Sametinget er fornøyd med at det er etablert et senter for samisk i opplæringen .
Sámediggi lea duhtavaš dainna go lea ásahuvvon Sámi lohkanguovddáš .
Senterets virksomhet er av stor betydning for å sikre kvalitet i samisk språkopplæring på grunnskolenivå .
Lohkanguovddáža doaibma lea stuora ávkin sámegiela oahpaheamis vuođđoskuvladási , dat sihkkarastá buori giellaoahpu .
Sametinget har som målsetning at senteret sikres permanent drift .
Sámedikki mihttomearri lea oažžut guovddáža bissovaš doaibman .
Sametinget ser fortsatt behov for forskning og evaluering av erfaringene med Kunnskapsløftet .
Sámediggi oaidná ain dárbbu dutkat ja árvvoštallat Máhttoloktema vásáhusaid .
Sametinget vil ha en tettere dialog med Utdanningsdirektoratet når det gjelder oppfølgningen av evalueringene av Kunnskapsløftet 2006 .
Sámediggi dáhttu vel lagat gulahallama Oahpahusdirektoráhtain Máhttolokten 2006 árvvoštallama čuovvolanbargguin .
Sametinget ser frem til endelig rapport som skal komme i november 2011 .
Sámediggi vuordá loahpalaš raportta mii galgá ilbmat skábmamánus 2011 .
Via resultatene i disse delrapportene registrerer vi at samiskopplæringen og implementeringen av læreplanverket er ulik fra språkområde til språkområde , og også fra skole til skole .
Oasseraporttaid bohtosiin leat oaidnán ahte sámegielaoahppu ja oahppoplánaid atnuiváldin lea oba iešguđetlágan giellaguovllus giellaguvlui , ja maiddái skuvllas skuvlii .
Dette har ulike årsaker , både miljømessige og innsatsmessige faktorer spiller inn .
Dasa leat iešguđetlágan sivat , sihke dat ahte ii leat heivehuvvon biras ja eai leat biddjojuvvon doarvái árjanat dan bargui .
Sametinget vil etter at endelig rapport foreligger studere resultatene nøye og se hvilke tiltak Sametinget kan igangsette for å bidra til at det blir en likeverdig skole og likeverdig opplæring for alle samiske elever og lærlinger , uansett bosted .
Go loahpalaš raporta lea gárvvis , de áigu Sámediggi dan bohtosiid guorahallat dárkilit , ja geahččat makkár doaimmaid fertešii álggahit vai oažžut seammadássásaš skuvlla ja oahpu buot sámi ohppiide ja fidnoohppiide , gos sii ain ásaše .
Samenes kollektive rettigheter er de rettigheter som tilkommer samene som folk .
Sápmelaččaid oktasaš vuoigatvuođat leat vuoigatvuođat mat sápmelaččain leat nugo okta álbmot .
Innenfor opplæringssektoren er Sametinget en viktig aktør og forvalter av disse rettigheter .
Oahpahussuorggis lea Sámedikkis hui dehálaš doaibma go galgá dieid vuoigatvuođaid hoitát .
Sametinget er samenes folkevalgte organ av og for samene og har allerede i kraft av dette autonomi .
Sámediggi lea sápmelaččaid álbmotválljejuvvon ásahus , ja iešalddis dan olis lea dikkis autonomiija .
Det er videre klart at Sametinget er et selvstendig rettssubjekt som er fristilt fra regjeringen .
Dasa lassin lea maid čielggas ahte Sámediggi lea sierra riektesubjeakta mii ii leat čadnon ráđđehussii .
Dette innebærer at Sametinget ikke kan instrueres politisk og heller ikke pålegges oppgaver uten samtykke .
Dat mearkkaša ahte ráđđehus ii sáhte instrueret Sámedikki politihkalaččat ja ii sáhte dasa duvdit bargamušaid maid diggi ieš ii háliit .
Innenfor utdannings- og opplæringssektoren ønsker Sametinget en klarere rolle .
Oahpahus- ja oahpahansuorggis dáhttu Sámediggi oažžut čielgasit rolla .
For å sikre samiske barn og unges rettigheter og gi dem en kvalitativ god opplæring , er det avgjørende Sametinget får tilsynsmyndighet for samiskopplæring .
Jus galgá nákcet sihkkarastit sámi mánáid ja nuoraid rivttiid ja dan ahte sii ožžot buori oahpu , de ferte Sámediggi oažžut válddi bearráigeahččat sámegieloahpahusa .
For å ivareta samenes kollektive rettigheter er det av avgjørende betydning av samenes rett til selvbestemmelse , slik den følger av folkeretten fullt ut anerkjennes og implementeres i lovverket av norske myndigheter .
Go galgá áimmahuššat sápmelaččaid oktasaš vuoigatvuođaid , de lea dárbu nannet sámiid iešstivrenrievtti , nugo dat lea čállojuvvon álbmotriektái , vai Norgga eiseválddit ollislaččat dan dohkkehit ja váldet dan oassin riikka lágaide .
Det er også av stor betydning at Sametingets rolle avklares gjennom konsultasjoner .
Ja lea maid hui dárbu álggahit konsultašuvnnaid main čielggada Sámedikki rolla .
Sametinget ønsker en arena for drøfting av overordnede spørsmål innen utdanningspolitikken som legger føringer på enkeltprosessene på detaljnivå .
Sámediggi háliida arena gos sáhttá digaštallat bajitdási oahpahuspolitihkalaš áššiid , mat livčče láidesteaddjin eaŋkiláššiide ja detáljadási bargguide .
Det vil i denne sammenheng være naturlig å se nærmere på behovet for en full revisjon av reglene om Sametinget i sameloven og Sametingets myndighet i opplæringsloven .
Dan oktavuođas lea lunddolaš smiehttat lea go dárbu ollislaččat ođasmahttet sámelágas daid osiid mat meannudit Sámedikki ja oahpahuslágas daid osiid mat gusket Sámedikki váldái .
Det vil videre være viktig at resultatene av konsultasjonsmøter kommuniseres godt ut til alle avdelinger i departement og direktorat og tilsvarende internt i Sametinget .
Ja dasto lea dehálaš ahte konsultašuvdnačoahkkimiid bohtosat dovddusindahkkojuvojit viidát buot departemeantta ja direktoráhta ossodagaide ja seammaládje maid siskkáldasat Sámedikkis .
ØKONOMISKE OG ADMINISTRATIVE KONSEKVENSER Sametinget vil ved vedtakelse av sametingsmelding om opplæring ha klarlagt noen viktige prinsipielle sider ved Sametingets opplæringspolitikk .
EKONOMALAŠ JA HÁLDDAHUSLAŠ VÁIKKUHUSAT Go Sámediggi dohkkeha Sámedikki oahpahusdieđáhusa , de dat maid lea bidjan sadjái muhtun dehálaš prinsihpalaš beliid Sámedikki oahpahuspolitihkas .
Meldingen er imidlertid ikke uttømmende når det gjelder aktuelle utdanningspolitiske spørsmål .
Dattege ii leat dieđáhussii čállojuvvon buot maid sáhtášii čállit áigeguovdilis oahpahuspolitihkas .
Kompleksiteten i saken og det faktum at forslagene fra arbeidsgruppen som har vurdert alternative modeller for fag - og timefordelingen skal sendes ut på høring fra Utdanningsdirektoratets side , medfører at disse problemstillingene ikke er behandlet på en grundig måte i denne meldingen .
Dieid váttisvuohtačuolmmaid eat leat vuđolaččat meannudan dán dieđáhusas , danin go dat lea mohkkás áššesuorgi , ja go vel lea nu ahte Oahpahusdirektoráhtta áigu sáddet gulaskuddamii bargojoavkku evttohusaid mii lea guorahallan vejolaš eará mállet fága-ja diibmojuohkima .
Videre er det ønskelig at aktuelle utdanningspolitiske spørsmål skal kunne løftes opp for behandling i Sametingets plenum som en videreføring av de overordnede strategier og prinsipielle drøftelser som er gjort i meldingen om opplæring .
Lea maid sávaldat ahte áigeguovdilis oahpahuspolitihkalaš áššiid galgá sáhttit ovddidit Sámedikki dievasčoahkkimii , gos meannudit viidáseappot daid bajitdási strategiijaid ja prinsihpalaš guorahallamiid mat Čoahkkingirjji čállit : Marit Ellen Mienna
Meldingen har fastslått behov for revisjon av blant annet sameloven og opplæringsloven når det gjelder retten til samiskopplæring i Norge på grunnskolenivå .
Dieđáhus lea nannen ahte lea dárbu ođasmahttit earet eará sámelágas ja oahpahuslágas daid osiid mat gusket sámegieloahppanriektái Norggas vuođđoskuvladásis .
Videre er det fra Sametingets side et ønske om en revisjon av og oppjustering av satsene for refusjon - og tilskudd for samiskundervisning .
Sámediggi oaidná stuora dárbbu lasihit oahppostipeandarámmaid sin várás geat váldet alladási oahpu sámegielas ja lohket sámi oahpaheaddjeoahpu .
Dette er et arbeid Sametinget ønsker å prioritere blant annet gjennom vårt engasjement i arbeidsgruppen som skal vurdere samepolitikken i kommunene . I denne gruppen deltar også Kommunenes Sentralforbund .
Sámegielaid doaibmaplána sáhtášii leat vejolaš reaidu man vuođul sáhtášii luvvet eanet ruđaid stipeanddaide ja sihkkarastit ahte suohkanat ožžot máksojuvvot duohta goluid mat dain leat dan oktavuođas go fállet sámegieloahpu .
Sametinget ser et klart behov for økte rammer når det gjelder utdanningsstipend for de som tar høyere utdanning i samiske språk og samisk lærerutdanning .
Sámediggi čujuha ráđđehusa Sámegielaid doaibmaplánii , ja oaidná hui čielgasit ahte lea dárbu nannet ekonomalaš váikkuhandoarjagiid mat sihkkarastet rávisolbmuide sámegielaoahpu miehtá riikka .
Handlingsplanen for samiske språk vil være ett av flere mulige verktøy for å utløse flere midler til stipend og for å sikre at kommunene får dekket sine reelle kostnader ved å tilby samiskundervisning .
Mii guoská Sámedikki stipeandarámmaide ja eará ekonomalaš váikkuhusaide mat čuvvot earet eará Máhttolokten-sámi , de lea ge hui dehálaš ahte eandalii Ođasmahtten- , hálddahus-ja girkodepartemeanta , searválaga Máhttodepartemeanttain , čuovvolit daid signálaid maid Sámediggi iežas bušeahttabargguin ovddida sámi servodaga ovddas .
Sametinget ser at når det gjelder spørsmålet om Sametingets økonomiske rammer til stipend og andre økonomiske konsekvenser som følger av blant annet Kunnskapsløftet-samisk , så er det viktig at særlig Fornyings- administrasjons- og kirkedepartementet sammen med Kunnskapsdepartementet følger opp de signalene Sametinget gir på vegne av det samiske samfunnet gjennom sine budsjettprosedyrer .
Jus Sámediggi galgá nannet barggus sámi oahpahussuorggis ja nannet ovttasdoaimma eiseválddiiguin nu ahte nákce čuovvut iešguđetlágan doaimmaid maid guovddáš eiseválddit álggahit , nugo ovdamearkkadihte doaimmaid mat eastadit nuoraid heaitimis joatkkaskuvlla , áŋggirdandoaimmaid oččodit eanebuid ohcat oahpaheaddjeohppui ja nu ain , de dat eaktuda ahte Sámediggi beassá searvat čuovvolanbargguide ja duohtavuođas oažžu vejolašvuođa vuoruhit mihá buorebut go dál .
Det kreves tettere dialog med statlige myndigheter om Sametingets økonomiske rammer for oppfølgning av nasjonale utdanningspolitiske tiltak og Sametingets egne utdanningspolitiske tiltak .
Gáibiduvvo lagat gulahallan stáhta eiseválddiiguin Sámedikki ekonomalaš rámmaid hárrái mat gusket našunála oahpahusdoaimmaid čuovvoleapmái ja Sámedikki iežas oahpahuspolitihkalaš doaimmaide .
Sametinget vil særlig vise til at de økonomiske konsekvensene av tidligere tiders fornorskningspolitikk enda gjør seg gjeldende i form av stort behov for voksenopplæring i samisk , lese og skrivehjelp for samer som ikke har fått den utdanning de har rett til på grunn av språklige barrierer med videre .
Sámediggi háliida earenoamážit deattuhit daid ekonomalas váikkuhusaid mat ovdalaš áiggiid dáruiduhttinpolitihkka lea dagahan , maid oaidná das go ain lea stuora dárbu rávisolbmuide fállat oahpu sámegielas , lea dárbu láhčit lohkan- ja čállinveahki sámiide geat eai leat ožžon oahpu maid sis livččii geatnegasvuohta oažžut , gielalaš hehttehusaid dihtii ja nu ain .
Sametingets utdanningspolitikk må ta høyde for å synliggjøre de negative konsekvensene av tidligere tiders politikk , og finne positive tiltak som kan bøte på disse og som kan bygge opp den samiske skolen og det samiske samfunnet til å ta større politisk og samfunnsmessig ansvar for samisk utdanning .
Sámedikki oahpahuspolitihkka galgá maid oainnusindahkat ovddeš áiggiid politihka heajos beliid , ja gávdnat buriid doaimmaid mat sáhttet ovddeš daguid buhtadit ja hukset sámi skuvlla ja sámi servodagaid mat mihá nannoseappot nagodit sámi oahpahusa ovddasvástádusa guoddit , sihke politihkalaččat ja olles servodaga bealis .
Sametinget alene er ikke i stand til å bære et slikt ansvar for resultatene av aktiv statlig assimilasjonspolitikk .
Sámediggi ii nákce iešokto guoddit ovddasvástádusa daid vahágiid ovddas maid stáhta garra assimilerenpolitihka lea dagahana .
Sametingsrådet vil utarbeide en egen tiltaksplan for samisk utdanningspolitikk , og følge opp sametingsmeldingen gjennom fremlegg av budsjettforslag innenfor opplæringssektoren på Sametingets årlige budsjett .
Sámediggeráđđi áigu ráhkadit sierra doaibmaplánaid sámi oahpahuspolitihkkii , ja dasa lassin čuovvolit sámediggedieđáhusa oahpahussuorggi bušeahta ovddideami oktavuođas , Sámedikki jahkásaš bušeahttameannudemiin .
Sametinget vil i den forbindelse kunne synliggjøre de konkrete behovene for økonomiske rammer gjennom en tettere dialog med aktuelle departementer om tiltakene i denne tiltaksplanen .
Dan oktavuođas áigu Sámediggi oainnusindahkat konkrehtalaš ekonomalaš dárbbuid , ja áigu lagas ovttasbarggus guoskivaš departemeanttaiguin ságastallat doaibmaplána doaimmaid birra .
Litteraturliste Aikio-Puoskari , U. ( 2006 ) : Rapport om den samiska undervisningen i grundskolorna i Norden .
Girjjálašvuohta : Aikio-Puoskari , U. ( 2006 ) : Rapport om den samiska undervisningen i grundskolorna i Norden .
En nordisk jamførelse med utgångspunkt i undervisningens grundförutsättningar , Samisk parlamentarisk råd , / Sametinget Enare i Finland Handlingsplan for samiske språk – status 2010 og videre innsats 2011 .
En nordisk jamførelse med utgångspunkt i undervisningens grundförutsättningar , ( Raporta sámi oahpahusa birra Davviriikkaid vuođđoskuvllain . Davviriikkalaš bálddastahttin man vuolggabáikin leat vuođđooahpahusa eavttut ) , Sámi Parlamentáralaš Ráđđi , / Sámediggi Anár , Suopma .
Oslo : Fornyings- , administrasjons og kirkedepartementet Kunnskapsdepartementet , Sametinget , Utdanningsdirektoratet ( 2008 ) : Læreplanverket for Kunnskapsløftet – samisk .
Oslo : Ođasmahtten- , hálddahusja girkodepartemeanta . Máhttodepartemeanta , Sámediggi , Oahpahusdirektoráhtta ( 2008 ) : Máhttolokten – sámi oahpponeavvobuvttus .
Samiske læreplaner i norskspråklig versjon og med læreplanene for faget samisk på sør- , lule- og nordsamisk .
Sámi oahppoplánat dárogillii ja sámegielfága oahppoplánat lulli- , julev- ja davvisámegillii . Čoahkkingirjji čállit : Marit Ellen Mienna
Lund , S. Boine , E. Broch Johansen , S. ( 2005 ) : Sámi skuvlahistorja 1 / Saemien skuvle-vaajese 1 / Samisk skolehistorie 1 .
Lund , S. Boine , E. Broch Johansen , S. ( 2005 ) : Sámi skuvlahistorja 1 / Saemien skuvle-vaajese 1 / Samisk skolehistorie 1 .
Davvi Girji , Kárášjohka / Karasjok .
Davvi Girji , Kárášjohka / Karasjok .
NIFU STEP Norsk institutt for studier av innovasjon , forskning og utdanning og Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling ved Universitetet i Oslo ( 2009 ) : Kunnskapsløftet – tung bør å bære ?
NIFU STEP Norsk institutt for studier av innovasjon , forskning og utdanning og Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling ved Universitetet i Oslo ( 2009 ) : Kunnskapsløftet – tung bør å bære ?
Analyse av læreplan og tidlige tiltak for implementering , NF-rapport nr. 3/2009 Nordlandsforskning ( 2010 ) : Fra plan til praksis .
Oahppoplánaid ja ovdalaš doaimmaid atnuiváldima analyseren , NF-raporta nr. 3/2009 Nordlandsforskning ( 2010 ) : Fra plan til praksis .
Ideal eller realitet , NF-rapport nr. 3/2011 NOU 2007:11 Studieforbund – læring for livet NOU 2009:18 Rett til læring Rapport fra arbeidsgruppe med medlemmer fra Kunnskapsdepartementet , Sametinget og Utdanningsdirektoratet ( 2007 ) : De statlige samiske videregående skolene – vurdering av framtidig forvaltningsansvar Rapport fra arbeidsgruppe sammensatt av Sametinget , Kunnskapsdepartementet og Utdanningsdirektoratet(2010 ) : Tiltak for å effektivisere utvikling og produksjon av samiske læremidler Rapport fra arbeidsgruppe med medlemmer fra Kunnskapsdepartementet , Sametinget og Utdanningsdirektoratet ( 2011 ) : Fag- og timefordeling for elever som har samisk opplæring Rapport fra arbeidsgruppe : Sametingets rettslige stilling og brev fra Lovavdelingen 26 januar 1995 Møtesekretærer : Ellen Aina Eira
Doaivva vai duohta dilli ) , NF-raporta nr. 3/2011 NOU 2007:11 Studieforbund – læring for livet ( Oahppolihtut – olles eallináiggi oahppan ) NOU 2009:18 Rett til læring ( Riekti oažžut oahpu ) Bargojoavkku raporta mas ledje mielde Máhttodepartemeantta , Sámedikki ja Oahpahusdirektoráhta lahtut ( 2007 ) : De statlige samiske videregående skolene – vurdering av framtidig forvaltningsansvar ( Stáhta sámi joatkkaskuvllat – boahttevaš hálddašanovddasvástádusa árvvoštallan ) . Bargojoavkku raporta mas ledje mielde Máhttodepartemeantta , Sámedikki ja Oahpahusdirektoráhta lahtut ( 2010 ) : Tiltak for å effektivisere utvikling og produksjon av samiske læremidler ( Doaimmat mat galget leat veahkkin buoridit sámi oahpponeavvuid ráhkadeami ja buvttadeami ) .
Rätten til delaktighet och inflytande för samiska barn och ungdomar ( 2008 ) : Ett samarbetsprojekt mellan Barnombudsmannen i Finland , Barneombudet i Norge och Barnombudsmannen i Sverige .
Rätten til delaktighet och inflytande för samiska barn och ungdomar ( 2008 ) : Ett samarbetsprojekt mellan Barnombudsmannen i Finland , Barneombudet i Norge och Barnombudsmannen i Sverige .
Ungdomstrinnet Stortingsmelding 18 ( 2010-2011 ) Læring og fellesskap .
113 siidu 177 siiddus Stuoradiggedieđáhus 18 ( 2010-2011 ) Læring og fellesskap .
Tidlig innsats og gode læringsmiljøer for barn , unge og voksne med særlige behov Todal , J ( 2004 ) : ” Det lappiske Tungemaal til at forstaa ” .
Árra doaibmaálgga ja buorit oahppobirrasat mánáide , nuoraide ja rávisolbmuide main leat earenomáš dárbbut ) . J ( 2004 ) : ” Det lappiske Tungemaal til ahte forstaa ” .
Ei vurdering av andrespråksfaget som reiskap for språkleg vitalisering .
Ei vurdering av andrespråksfaget son reiskap for språkleg vitalisering .
I Engen , T. O. og Solstad , K. J. ( red . ) : En likeverdig skole for alle ?
I Engen , T. O. og Solstad , K. J. ( red ) : En likeverdig skole for dalle ?
Om enhet og mangfold i grunnskolen .
Om enhet og mangfold i grunnskolen .
Oslo : Universitetsforlaget , s. 220-235 .
Oslo : Universitetsforlaget , s. 220-235 .
Todal , J.(2007 ) : Samisk språk i Svahken Sijte : sørsamisk vitalisering gjennom barnehage og skule Dieđut 2007-1
Todal , J.(2007 ) : Svahken Sijte sámegiella : lullisámegiela ealáskahttin mánáidgárddis ja skuvllas Dieđut 2007-1 .
Innlegg Láilá Susanne Vars , saksordfører
Sáhkavuorru Láilá Susanne Vars , áššejođiheaddji
Behandlingen av saken ble avsluttet 21.09.11 kl. 19.00 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui 22.09.11 dii. 19.00 .
Side 112 av 175
114 siidu 177 siiddus
Ášši / Sak NKK 005/11 Ášši / Sak SP 035/11
Ášši / Sak EKL Ášši / Sak DC 005/11 035/11
Sametingets melding om næringsutvikling Arkivsaknr .
Sámedikki dieđáhus ealáhusovddideami birra Arkiivaáššenr . .
Møtedato 23.08.11 19. – 20.09.11 21. – 23.09.11
Beaivi 23.08.11 19. – 20.09.11 21. – 23.09.11
Saksnr. SR 087/11 NKK SP 035/11
SR 087/11 EKL 005/11 DC 035/11
Saken påbegynt 22.09.11 kl. 09.15 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui 22.09.11 dii. 09.15. .
Sak SR 087/11 Sametingets melding om næringsutvikling rapport Næringsutvikling og attraktivitet - Samiske områder 2010
Ášši 087/11 Sámedikki dieđáhus ealáhusovddideami birra rapport Næringsutvikling og attraktivitet - Samiske områder 2010
II Forslag og merknader Sametingsrådets forslag til innstilling : Sametinget har drøftet sametingsmeldingen om næringsutvikling .
II Evttohusat ja mearkkašumit Sámediggeráđi mearrádusárvalus : Sámediggi lea digaštallan sámediggedieđáhusa ealáhusovddideami birra .
Meldingen er vedlagt protokollen .
Dieđahus lea mielde čoahkkingirjjis .
Innledning Bakgrunn for meldingen er at Sametinget skal ha en mer overordnet og enhetlig strategi for næringsutvikling .
Álggahus Čilgehusa duogáš lea ahte Sámedikkis galgá ealáhusovddideapmái leat bajimuččabut ja ollislaččabut strategiija .
Sametinget har utarbeidet meldinger for de fleste næringene , men disse er i for liten grad koblet sammen til noen felles strategi for næringsutvikling i samiske områder .
Sámediggi lea eanaš ealáhusaide ráhkadan čilgehusaid , muhto dát eai leat nu bures laktojuvvon makkárge oktasaš strategiijan sámi guovlluid ealáhusovddideami várás .
Plenum vedtok i sak 10/10 i forbindelse med behandlingen av utvidelse av virkeområdet at det skulle utarbeides overordnete strategier for næringsutvikling .
Dievasčoahkkin mearridii 10/10 áššis doaibmaguovllu viiddidanmeannudeami oktavuođas ahte ealáhusovddideapmái galge ráhkaduvvot bajimuš strategiijat .
Meldingen omfatter de næringsvirksomheter som drives i samiske områder .
Čilgehus fátmmasta daid ealáhusdoaimmaid mat sámi guovlluin jođihuvvojit .
Den omfatter også bruken av Sametingets virkemidler til næringsutvikling og Sametingets politikk innen de ulike næringene .
Dat fátmmasta vel Sámedikki váikkuhanomiid atnima ealáhusovddideapmái ja Sámedikki politihka iešguđet ealáhusain .
Meldingen innholder de innsatsområder Sametinget skal jobbe etter de neste årene .
Čilgehus sisttisdoallá daid vuoruhansurggiid maid mielde Sámediggi galgá bargat boahttevaš jagiin .
De enkelte tiltakene skal gå fram av de årlige budsjettvedtakene .
Juohke doaibmabidju galgá boahtit ovdan jahkásaš bušeahttamearrádusain .
I meldingen er det ikke foretatt noen annen avgrensning enn mot offentlige arbeidsplasser .
Čilgehusas ii leat eará gáržžideapmi go almmolaš bargosajiid ektui .