pere/sami_parallel huggingface dataset:
Dette er bekymringsverdig , all den tid etablering av sentereret var et felles initiativ mellom Sametinget og Regjeringen , og siden lesesenteret kom inn på statsbudsjettet fra 2010 .
Dat lea vuorjašuhtti , go jurddašit ahte guovddáža ásaheapmi lei oktasaš vuolggaheapmi Sámedikkis ja Ráđđehusas , ja go lohkanguovddáš beasai stáhtabušehttii 2010 rájes .
At Sametinget deretter salderer bort støtten til lesesenteret er ikke i tråd med tenkningen omkring at samisk lesesenter bør bringes opp på det nivå som sammenlignbare lesesenter mottar av driftstilskudd , dette blant annet slik at arbeidet med å tilpasse og utvikle nasjonale prøver for samiske barn på samisk kan gjennomføres som tiltenkt .
Go Sámediggi dasto válljii sihkkut lohkanguovddáža doarjaga , de ii vástit dat dan jurdagii ahte sámi lohkanguovddáš galggašii bajiduvvot seamma dássái go dan doaibmadoarjaga maid vástevaš lohkanguovddážat ožžot , earret eará vai našunála geahččalemiid heivehan- ja ovddidanbargu sámegillii sámi mánáide sáhttá čađahuvvot nu mot lei jurddašuvvon .
Dette arbeidet er omfattende arbeid som betinger et grunnleggende arbeid for å strukturere opp prøvene i forhold til samisk språk .
Dat lea áddjás bargu mii gáibida ahte geahččalemiid ferte dárkilit struktureret sámegiela ektui .
Det må utformes og distribueres flere informasjonsbrosjyrer som gir lærere og skoleledere informasjon om samisk spesialpedagogisk tjeneste og samisk lesesenter samt andre ressurser som kan bistå skolene i dette tilretteleggingsarbeidet , for å forsikre om at den tilpasningen som gjøres for samiske elever har best mulig kvalitet .
Ferte hábmet ja juohkit eanet diehtojuohkingihppagiid main oahpaheaddjit ja skuvlaeaiggádat ožžot dieđu sámi earenoamášpedagogalaš fálaldagaid ja sámi lohkanguovddáža birra , ja eará resurssaid birra mat sáhttet leat ávkin skuvllaide dán heivehallanbarggus , sihkkarastin dihte ahte sámi ohppiide heiveheamis lea nu buorre kvalitehta go vejolaš .
Også nettsider og generell oppsøkende virksomhet må styrkes betydelig .
Maiddái neahttasiiddut ja obbalaš ozadeaddji doaimmat fertejit nannejuvvot garraseabbo .
Videre bør samiske spesialpedagogiske instanser få øket de økonomiske ressursene slik at de i enda større grad kan arbeide utadrettet og oppsøkende .
Dasto berrejit sámi earenoamášpedagogalaš instánssat oažžut buorebut ekonomalaš resurssaid vai sohpet eanet bargat olggošguvlui ja ohcat eanet oktavuođaid .
Side 241 av 377
241 siidu 379 siiddus
Det er sentralt å bruke større menneskelige , faglige og økonomiske ressurser på å sikre at den samiske læringsplakaten etterleves i praksis i den samiske skolen .
Guovddážis das lea geavahit stuorát olmmošlaš , fágalaš ja ekonomalaš resurssaid vai sihkkarastá ahte sámi oahppanplakáhtta čuvvojuvvo sámi skuvlla árgabeaivvis .
Nasjonale myndigheters ansvar er å legge til rette forholdene for utvikling av samiske læremidler .
Našunála eiseválddiid ovddasvástádus lea láhčit dili sámi oahpponeavvuid ráhkadeapmái .
Sametingets ansvar i dag er å forvalte tilskuddsordningen for utvikling av læremidler , der Sametinget selv fastsetter prioriteringer og retningslinjer for ordningen .
Sámedikki ovddasvástádus dál lea hálddašit oahpponeavvoráhkadeami doarjjaortnegiid , mas Sámediggi ieš mearrida vuoruhemiid ja ortnega njuolggadusaid .
Sametinget overtok i år 2000 Kunnskapsdepartementets ordning for utvikling av samiske læremidler .
Sámediggi válddii jagis 2000 badjelasas Máhttodepartemeantta sámi oahpponeavvuid ráhkadeami ortnega .
Sametingets muligheter til å ivareta dette ansvaret henger sammen med hvilke økonomiske ressurser som stilles til rådighet for dette arbeidet fra departementets side .
Sámedikki vejolašvuohta gozihit dán ovddasvástádusa vázzá giehtalaga dainna makkár ekonomalaš resurssaid departemeanta bidjá dán bargui .
Et sentralt spørsmål i denne sammenhengen er i hvilken grad de ulike nivå ivaretar sitt ansvar for den samiske læremiddelsituasjonen .
Guovddáš gažaldat dán oktavuođas lea man muddui iešguđetge dásiid gozihit iežaset ovddasvástádusaid sámi oahpponeavvodili ektui .
Både samiske lærere , foreldre , slekta , den utvidede familien og andre voksne er viktige premissleverandører for den samiske eleven og skolen .
Sihke sámi oahpaheaddjit , váhnemat , fuolkkit , viidát bearaš ja eará rávisolbmot leat dehálaš premissadahkkit sámi oahppái ja skuvlii .
Det sosiale fellesskapet både i og utenfor skolen er viktig for å sikre godt og kvalitativt læringsmiljø og kunnskapsutvikling .
Sosiála oktavuođat sihke skuvllas ja olggobealde skuvlla , leat dehálaččat go galgá sihkkarastit buori kvalitatiiva oahppanbirrasa ja máhtolašvuođaovddideami .
Læreren skal sikre elevene gode muligheter gjennom samhandling og ved å legge til rette for ulike arbeidsfelleskap hvor elevenes sosiale ferdigheter og kompetanse utvikles .
Oahpaheaddji galgá láhčit dili ovttasdoaibmamii ja iešguđetlágan searvebargguide gos oahppi sosiála máhttu ja gelbbolašvuohta ovddiduvvo , vai oahppái sihkkarastojuvvojit buorit vejolašvuođat .
I skolen skal mangfoldet ivaretas på en slik måte at dette mangfoldet fremstår som en ressurs som ytterligere fremmes hvor den enkelte elev kjenner at det er godt å være inkludert og sett som enkeltmenneske .
Skuvla galgá vuhtiiváldit máŋggabealatvuođa dainna lágiin ahte dat adno resursan mii ovddiduvvo ain eanet , ja man bokte juohke oahppi dovdá ahte lea buorre leat oassi searvevuođas ja gehččojuvvo eaŋkilolmmožin .
Elevene skal oppfordres til å ta i bruk egne formuleringer , ord og setninger for å definere egen identitet , og følelsen av mestring ( jabalašvuohta , birgen ) når de på gode måter speiler samiske verdier og praksiser .
Galgá geahččalit movttiidahttit oahppi geavahit iežas sátnádeami , sániid ja cealkagiid , vai definere iežas identitehta , ja dovdá ahte hálddaša ja birge go buori vugiin speadjalastá sámi árvvuid ja bargguid .
Læreren , skolelederen og skoleeiere skal anerkjenne , respektere og aktivt fremme den samiske elevens potensial og vise omsorg for elevene ved å gi dem rom for og oppmuntring til å ta i bruk egne ressurser .
Oahpaheaddji , skuvlajođiheaddji ja skuvlaeaiggát galget dohkkehit , árvvus atnit ja aktiivvalaččat ovddidit sámi oahppi vejolašvuođaid ja áittardit ohppiid dainna lágiin ahte diktit sin ja movttiidahttit sin váldit atnui iežaset resurssaid .
Skolen skal aktivt gi uttrykk for at eleven har et unikt potensial og gi elevene trygghet til å mestre og å oppnå utvikling og kunnskap .
Skuvla galgá aktiivvalaččat čájehit ahte oahppis leat earenoamáš vejolašvuođat , ja addit ohppiide oadjebasvuođa birgehallat ja olahit ovddideami ja máhtolašvuođa .
Den samiske skolen må også være satt i stand til å kunne ta i bruk ny kunnskap om samiske forhold for å utvikle både skolen og de kunnskapene som formidles videre .
Sámi skuvla ferte maiddái heivehuvvot nu ahte sáhttá váldit atnui ođđa máhtolašvuođa sámi diliid birra , vai sáhttá ovddidit sihke skuvlla ja dan máhtu mii doppe gaskkustuvvo .
Skolen skal aktivt hindre mobbing , utestengning og nedvurdering .
Skuvla galgá aktiivvalaččat eastadit givssideami , olggušteami ja badjelgeahččama .
Dette skal skje ved at man fremhever respekt for seg selv og andre i all undervisning .
Dan dahká go buot oahpahusain deattuha ahte sihke iežas ja earáid galgá atnit árvvus .
Skolen skal være et godt og trygt sted for alle .
Skuvla galgá leat buorre ja oadjebas báiki buohkaide .
Omsorg og det å hjelpe hverandre og andre skal være i sentrum for det læringsmiljøet som legges til rette for .
Ovddasmoraš ja nubbi nuppi veahkahallat galgá leat guovddážis dan oahppobirrasis maid leat heiveheame .
Elevene skal stimuleres til å kunne kunsten å bruke inkluderende humor for å skape et godt felles miljø på skolen .
Galgá movttiidahttit ohppiid oahppat geavahit leaikka dasa ahte duddjot buori oktasaš birrasa skuvllas .
Det skal legges til rette for et læringsmiljø som ivaretar både elevens og fellesskapets fysiske , følelsesmessige og intellektuelle forutsetninger .
Galgá láhččojuvvot dasa ahte oahppanbiras fuolaha sihke oahppi ja searvevuođa fysihkalaš , dovdduide gulli ja intellektuála eavttuid .
Sametinget skal utvikle en antiMøtesekretærer : Ellen Mienna / Ellen Aina Eira
Skuvllas Čoahkkingirjji čállit : Ellen Aina Eira / Ellen Mienna
Side 242 av 377
242 siidu 379 siiddus
Læringsmiljøet skal gjenspeile den samiske kulturen med bruk av gjenkjennelige gjenstander og bruk av læringsarenaer som eleven har et forhold til .
galget leat sámi oahppanresurssat , ja skuvla galgá árjjalaččat vuhtiiváldit sámi servodaga ovttasdoaibmama bokte olggobeale máilmmiin .
Den samiske skole skal aktivt søke å ta i bruk ny teknologi og ny kunnskap .
Sámi skuvla galgá árjjalaččat geahččalit váldit atnui ođđa teknologiija ja ođđa máhtu .
Skolelederen har en sentral rolle i og aktivt styre skolen slik at skolen som helhet utvikler bevissthet omkring , systemer for å ivareta samt tilretteleggingen av undervisningen omkring samisk språk , kultur og verdier ivaretas .
Skuvlajođiheaddjis lea guovddáš rolla skuvlla árjjalaš stivremis vai skuvla ollislažžan ovddida dihtomielalašvuođa dakkár vuogádagain mat fuolahit oahpahusa láhčima nu ahte sámi giella , kultuvra ja árvvut fuolahuvvojit .
Dette bør skje gjennom at skolelederen fører en aktiv dialog med lærere og andre ressurspersoner i den samiske skolen om hvordan undervisningen bør gjennomføres og forbedres .
Dát berre dáhpáhuvvat dakko bokte ahte skuvlajođiheaddjis lea árjjalaš gulahallan oahpaheddjiiguin ja eará resursaolbmuiguin sámi skuvllas dan birra mo oahpahus berre čađahuvvot ja buoriduvvot .
Skoleleder skal sikre at det skjer en systematisk kvalitetsmessig utvikling gjennom at man vurderer egen praksis med tanke på mulig forbedring og tiltak .
Skuvlajođiheaddji galgá sihkkarastit ahte dáhpáhuvvá systemáhtalaš kvalitehta dáfus ovdáneapmi dakko bokte ahte iežas geavat árvvoštallojuvvo dainna áigumušain ahte čađahit buoridemiid ja doaibmabijuid .
God skoleledelse er avgjørende for kvalitetsutviklingen på den enkelte skole .
Buorre skuvlajođiheapmi lea áibbas deaŧalaš ovttaskas skuvlla kvalitehtaovddideapmái .
Lederen må forene indre motivasjon hos egne elever og lærerne samt ressurspersoner i egen skole med den utvikling som ønskes av både omverdenen og skoleeierne , Sametinget og sentrale skolemyndigheter .
Jođiheaddji ferte ovttastahttit iežas ohppiid ja oahpaheddjiid ja resursaolbmuid siskkáldas motivašuvnna dainna ovdánemiin maid olggobeale máilbmi ja skuvlaeaiggádat , Sámediggi ja guovddáš skuvlaeiseválddit háliidit .
Sametingets utdannings- og opplæringspolitikk må derfor også rette seg mot skolelederne som en avgjørende premissleverandør for å sikre både kvalitet og innhold i opplæringen .
Sámedikki oahppo- ja oahpahuspolitihkka ferte danne maiddái gustot skuvlaeaiggádiidda mearrideaddji eaktobiddjin sihkkarastin dihtii sihke kvalitehta ja sisdoalu oahpaheapmái .
Det er derfor viktig at skolelederne blir bevisstgjort på det ansvaret som de har i forhold til samiske elevers situasjon i skolen , og det er sentralt at det gis tydelige styringssignaler til skoleeiere i forhold til dette .
Danne lea deaŧalaš ahte skuvlaeaiggádat šaddet dihtomielalaččat dan ovddasvástádusa ektui mii sis lea sámi oahppi dili ektui skuvllas , ja lea hui deaŧalaš ahte addojuvvojit čielga stivrensignálat skuvlaeaiggádiidda dán ektui .
Det bør også sikres at de utdanningsinstansene som tilbyr skoleledere ytterligere kvalifisering for arbeidet som skoleleder , gjennom utdanningstilbudene bevisstgjør skolelederne om hvor sentrale de er i forhold til de samiske elevenes situasjon i skoleverket .
Berre maid sihkkarastit ahte dat oahppoásahusat mat fállet skuvlajođiheddjiide lassi gealbudeami bargui skuvlajođiheaddjin , oahppofálaldagaid bokte dahke skuvlajođiheddjiid dihtomielalažžan das man deaŧalaččat sii leat skuvladoaimmahaga sámi ohppiid dili ektui .
Informasjon om samiske elevers rettigheter og regler som omfatter samiske forhold må løftes frem i disse utdanningene .
Dieđut sámi ohppiid vuoigatvuođaid birra ja njuolggadusaid birra mat gusket sámi diliide , fertejit loktejuvvon dáin oahpuin .
Sametinget kan stimulere til at de høgere utdanningsinstitusjonene tar inn disse emnene i rektorutdanninger og pedagogiske ledelsesutdanninger .
Sámediggi sáhttá movttiidahttit dasa ahte alit oahppoásahusat váldet mielde dakkár fáttáid rektoroahpuide ja pedagogalaš jođiheaddjioahpuide .
Kulturskolen , skolefritidsordningen og leksehjelp Overordnet mål for politikkområdet : Å sikre styrket samisk innhold i SFO-tilbudet , kulturskoletilbudet og leksehjelpstilbudet .
Kulturskuvla , astoáiggeortnet ja leaksoveahkki Politihkkasuorggi bajitdási ulbmil : Sihkarastit nana sámi sisdoalu SAÁO-fálaldagas , kulturskuvlafálaldagas ja leaksoveahkkefálaldagas .
Når det gjelder kulturskole , skolefritidsordning og leksehjelp bør drøftingene av dette sees i lys av debattene om heldagsskolen .
Mii guoská kulturskuvlii , astoáigeortnegii ja leaksoveahkkái , de berrejit dát divaštallamat gehččot ollesbeaiskuvlla ságastallama ektui .
Årsaken er at en evt. heldagsskole vil kunne lette på presset i forhold til struktureringen av samiskfaget i forhold til problemstillinger med fag- og timefordeling og gi alle barn tilbud om leksehjelp innenfor skolens rammer .
SAÁO- ja kulturskuvlafálaldagas lea oalle olu váhnenmáksu ja dat mielddisbuktá ahte buot mánát eai beasa dain oassálastit váhnemiid ekonomiija geažil . Muhtun báikkiin sáhttá lea hui váttis oažžut saji kulturskuvlafálaldahkii .
Videre vil man kunne vurdere å organisere kulturskoletilbud inn i en evt. heldagsskole .
Ollebeaiskuvla ságastallan lea juo áigeguovdil stuoraservvodagas ja lea lunddolaš ahte fáddá biddjo sámi oktavuhtii .
SFO- og kulturskoletilbudene er mange steder preget av relativt stor grad av egenbetaling , noe som medfører at ikke alle barn får tilgang til disse aktivitetene på grunn av foresattes økonomiske situasjon .
Viiddiduvvon skuvlafálaldat mii sisttisdoallá eambbo go oahpaheami luohkálanjas , sáhttá addit vejolašvuođa sihkarastit buoret heivehuvvon skuvlafálaldaga sihke nannoset sámegielfálaldaga ja addit eanet saji árbevirolaš máhttui ja sámi kultuvrii skuvlaárgabeaivvis .
En heldagsskoledebatt er allerede aktuell i storsamfunnet , og det er også naturlig at dette kan tematiseres i en samisk kontekst .
Viidáset sáhttet ollesbeaiskuvllain buorebut váldit vuhtii daid čuoggáid mat bohtet ovdan ovttasbargu ruovttuin-oasis .
Et utvidet skoletilbud som omfatter mer enn klasseromsundervisning vil kunne være en mulighet til å sikre bedre tilpasning av skoletilbudene til både styrket samiskspråklig stimulering samt bedre rom for å få inn både tradisjonskunnskap og samisk kultur i skolehverdagen .
Go gearddi ollesbeaiskuvla digaštallan ii leat leamaš áigeguovdil sámi oktavuođas , de ferte Sámedikki politihkka bargat dan guvlui ahte nannet SAÁO-fálaldaga , kulturskuvlafálaldaga ja leaksoveahkkefálaldaga . Danne leage buorre go Sámediggi lea sámi sisdoalu SAÁO:s vuoruhan váikkuhangaskaoami oktavuođas .
Dette vil kunne utjevne den oppfatning som evt. eksisterer av samiskopplæring som mer byrdefull i forhold til et utvidet timetall for den enkelte elev .
Dát ortnet ii leat vuogáiduvvan sierra váikkuhangaskaoami ortnegii , muhto lea vuoruhuvvon sámedigge-bušeahtas mii jahkásaččat ođasmahttojuvvo .
Videre vil de forhold som fremkommer under punktet samarbeid skole-hjem kunne ivaretas bedre med en heldagsskolestruktur . Møtesekretærer : Ellen Mienna / Ellen Aina Eira
Sihkkarastin dihte ahte buot suohkanat dovdagohtet ortnegiid ja vai daid sámi mánáid ovttaárvosašvuohta Čoahkkingirjji čállit : Ellen Aina Eira / Ellen Mienna
Side 243 av 377
243 siidu 379 siiddus
Det er derfor positivt at Sametinget har hatt det samiske innholdet i SFO som et visst innsatsområde i virkemiddelsammenheng .
vuhtiiváldojuvvo , geat leat SAÁo:s , de berre sihkkarastit einnostahtti váikkuhangaskaoapmeortnega maid bures dovdet servvodagas .
For elever som har samisk som fag , kan foreldrestøtten i forhold til faget være veldig redusert .
Ohppiin geain lea sámegiella fágan , sáhttá váhnendoarjja leat váilevaš fága ektui .
Derfor er det svært viktig at det leksehjelpstilbudet som gis , også gis samiske barn i forhold til samiskfaget .
Danne leage erenoamáš dehálaš ahte leaksoveahkkefálaldat mii addo , addo maid sámi mánáide sámegielfágas .
Leksehjelp har større betydning for samiske barn som gruppe enn mange andre barn .
Leaksoveahkis mii addo sámi mánnájovkui lea stuorát mearkkašupmi go das ahte leat olu eará mánáiguin ovttas .
Sametinget må derfor arbeide for å sikre at skolene ivaretar de samiske barnas behov for leksehjelp også i faget samisk .
Sámediggi ferte dasto sihkkarastit ahte skuvllat váldet vuhtii sámi mánáid dárbbuid leaksoveahkkái maiddái sámegielfágas .
Det innebærer at skoleeiere må rekruttere leksehjelpere som har kunnskaper om samisk språk og kultur tilsvarende det å kunne tilby samiske barn støtte til leksearbeidet de skal forestå i samiskfaget .
Dát mearkkaša ahte skuvlaeaiggádat fertejit háhkat leaksovehkiid geain lea máhtolašvuohta sámegiela ja kultuvrra birra dan mađe ahte nákcejit sámi mánáide fállat dan leaksoveahki maid galget sámegielfágas .
Større fokus på tilrettelegging av og fullføring av videregående opplæring Overordnet mål for politikkområdet : Sametinget skal motvirke frafall i den videregående skolen og sikre bedre tilrettelegging av den videregående opplæringen for samiske elever .
Eambbo deattuheapmi joatkka oahpu heiveheapmái ja ollášuhttimii Politihkkasuorggi bajitdási ulbmil : Sámediggi gálgá váikkuhit ahte oahppit eai heaitte joatkkaskuvllas ja sihkkarastit buoret heiveheami sámi ohppiide joatkkaoahpus .
Steinfjell har siden meldingen ble lagt frem trukket seg fra dette arbeidet ( http://www.nrk.no/kanal/nrk_sapmi/1.7905392 ) .
Dan rájes go dieđáhus ovddiduvvui , lea Steinfjell geassádan dán bárggus ( http://www.nrk.no/kanal/nrk_sapmi/1.7905392 ) .
I denne sammenhengen har Steinfjell skrevet et brev til departementet om at han som representant i gruppa opplevde at når han adresserte den godt dokumenterte problemstillingen med nedgang i antallet elever som har samisk som andrespråk i grunnopplæringen , og ønsket at dette skulle tas opp i den nasjonale referansegruppa , så henviste tidligere statssekretær Rugtvedt i Kunnskapsdepartementet til Sametinget som instans for å løse dette .
Dán oktavuođas lea Steinfjell čállán reivve departementii ahte son vásihii , go ovddastii joavkku , ahte go čujuhii bures duođaštuvvon áššečuolmma mas ohppiidlohku geain lea sámegiella nubbingiellan vuođđoskuvllas , lea njiedjan , ja dáhtui ahte dát váldojuvvo áššin našunála referánsajoavkkus , de čujuhii dalá stádačálli Rugtvedt , Máhttodepartemeanttas , Sámediggái , mii lea dat ásahus mii galgá čoavdit dán ášši .
Det til tross for at Sametinget alene ikke har myndighet eller mulighet til å løse denne utfordringen uten gjensidig dialog og enighet med sentrale skolemyndigheter .
Dan son dagai , vaikko vel Sámedikkis ii leat váldi iige vejolašvuohta čoavdit dán hástalusa almma ságastallama ja soabadallama guovddáš skuvlaeisseválddiiguin .
Sametingets økonomiske ressurser er for eksempel allerede knyttet til ordninger som sentrale myndigheter i stor grad selv har innstiftet og deretter overført Sametinget .
Ovdamearkka dihte leat Sámedikki ruđat juo čadnojuvvon ortnegiidda maid guovddáš eiseválddit ieža leat álggahan ja dan maŋŋá sirdán daid Sámediggái .
De sosialpedagogiske rådgiverne i skolen bør også sikres videreutdanningstilbud i forhold til samiske elevers behov .
Sosiálapedagogalaš ráđđeaddiide skuvllain berre maiddái sihkkarastit viidáseappot oahppofálaldaga sámi ohppiid dárbbu ektui .
Språk og kommunikasjon er tett sammenvevd , og samiske elever kan ha behov som ikke ivaretas godt nok i dag .
Giella ja gulahallan leat lávga čadnojuvvon oktii , ja sámi ohppiin sáhttá leat dárbu mii ii gozihuvvo doarvái buori vuogi mielde .
Om Sametinget skal lykkes i en strategi for å motvirke bortvalg i skolene må en rekke tiltak sees i sammenheng .
Jos Sámediggi galggaš lihkostuvvat strategiijain ahte vuostálastit eret válljema skuvllain , de ferte geahčadit ollu doaibmabijuid fárrolaga .
Det er viktig at disse yrkesgruppene settes i stand til å forbedre tilbudet om tjenester til samiske elever .
Oahpahusdirektoráhta njuolggadusain § 3.2 leat čuovvovaš meroštallannjuolggadusat stáhta doarjaga várás ( http://www.udir.no/Regelverk/Tilskudd/Alle-tilskuddsordninger/Skoleiere/Samisk-ividaregaande-opplaring / ) :
Side 244 av 377
244 siidu 379 siiddus
For elevtall over 20 gis det tilskudd til 25 klokketimer per elev / lærling .
Ohppiide eanet go 20 addo doarjja 25 diimmu juohke oahppái / oahpahallái .
Tilskuddet beregnes per fylke og per frittstående skole med telledato 2. mai .
Doarjja rehkenastojuvvo juohke fylkii ja ovttaskas skuvlii , ja lohkanbeaivi lea miessemánu 2. b. .
Tilskuddet blir utbetalt i to like deler 30. juni og 30. oktober samme år .
Doarjja máksojuvvo guovtti seamma stuora oasis geassemánu 30. b. ja golggotmánu 30. b. seamma jagi .
Fylker med inntil 20 elever med samisk i fagkretsen , vil få akseptabel refundering av kostnadene ved samiskopplæring .
Fylkkat main leat gitta 20 oahppi geain lea sámegiella fágan , ožžot dohkálaččat gokčojuvvot daid goluid mat leat sámegieloahpahussii .
Dette er tilfelle for et fåtall fylkeskommuner , mens situasjonen for eks Troms fylke er at det er over 100 elever på samiskfaget , men disse er spredt på mange skoler og ulike årstrinn og fagkoder .
Dát ii guoskka nu galli fylkkagildii , dilli Romssa fylkkas lea nu ahte doppe leat badjel 100 oahppi geain lea sámegiella fágan , muhto dat oahppit vázzet skuvlla iešguđege skuvllain ja sierra jahkecehkiin ja fágakodain .
Refusjonsordningen dekker ikke timebehovene for en faglig forsvarlig samiskopplæring .
Refušuvdnaortnet ii govčča diibmodárbbuid nu ahte šattašii fágalaččat dohkálaš sámegieloahpahus .
Resultatet blir at skoleeier eller enkeltskoler må dekke store deler av kostnadene med å gi en fullverdig samiskundervisning , noe som selvsagt kan føre til at prioriteringen ved å tilby faget kan påvirkes av at det blir for kostbart .
Boađusin šaddá dat ahte skuvlaeaiggát dahje ovttaskas skuvla ferte ieš máksit stuorra oasi goluin go galgá fállat ollesárvosaš sámegieloahpahusa , mii dieđusge sáhttá dagahit dan ahte fága fállama vuoruheapmái sáhttá váikkuhit dat ahte dat šaddá menddo divrras .
Samiskundervisning er en lovhjemlet rettighet , og det er rimelig at staten bærer utgiftene til denne undervisningen .
Sámegieloahpahus lea lága bokte dáhkiduvvon vuoigatvuohta , ja lea govttolaš ahte stáhta máksá goluid dán oahpahussii .
I dag får skoleeier ingen refusjon for samisk som fremmedspråk og samisk som programfag .
Dál lea nu ahte skuvlaeaiggát ii oaččo makkárge refušuvnna jos sámegiella lea amasgiellan dahje prográmmafágan .
Denne setninga utelukker ikke rettighetene samiske elever har til å velge andre fagkoder enn førstespråk og andrespråk av samiskfaget på bakgrunn av sine forutsetninger og forkunnskaper .
Dát cealkka ii hehtte sámi ohppiid vuoigatvuođa válljemis eará fágakodaid go vuosttašgiela ja nubbingiela sámegielfágas iežas eavttuid ja ovdamáhtolašvuođa vuođul .
I statsforvaltningen for øvrig er det naturlig at rundskriv bygges på lovverket .
Stáhtahálddašeamis lea muđui lunddolaš ahte johtučálus vuođđuduvvo lágaide .
Dersom det ikke er samsvar mellom et rundskriv og lovverket , er det rundskrivet som må endres .
Jos johtučálus ii dávis láhkii , de lea nu ahte johtučállosa dat ferte rievdadit .
Verken opplæringslova § 6-3 eller dens forskrifter pålegger samiske elever i videregående opplæring å velge en bestemt fagkode for å kunne påberope seg rettigheten til samiskopplæring slik den er formulert i lovverket .
Oahpahuslága § 6-3 dahje dan láhkaásahusat eai geatnegahte sámi ohppiid joatkkaskuvllain válljet dihto fágakoda go galget sáhttit vuordit vuoigatvuođa oažžut sámegieloahpahusa nugo dat lea hábmejuvvon lágas .
Heller ikke St.meld. nr. 28 ( 2007-2008 ) 12.2.2 Samisk videregående opplæring legger en slik begrensning , men sier : Samer i videregående opplæring har rett til opplæring i samisk , jf opplæringsloven § 6 – 3 .
Stuorrádiggedieđáhusas nr. 28 ( 2007-2008 ) 12.2.2 Sámi joatkka oahpahusa birra maid ii leat dát ráddjejuvvon , muhto das čuožžu : Sápmelaččat joatkkaskuvllas galget oažžut sámegieloahpahusa , gč. oahpahuslága § 6-3 .
Samiske elever som ikke har hatt mulighet til samiskopplæring før videregående skole , må gis en reell mulighet til å lykkes med fagvalget .
Sámi ohppiide geain ii leat leamaš vejolašvuohta oažžut sámegieloahpahusa ovdal joatkkaskuvlla , ferte addojuvvot duohta vejolašvuohta lihkostuvvat fágain .
Derfor må tilskuddsordningen i forhold til det tilskuddet skoleeier gis i forbindelse med samiskfaget forbedres for å sikre at alle elever i den videregående skolen får tilgang til samiskundervisning på det nivå som eleven skal ha undervisning i .
Danne ferte buoridit dan doarjjaortnega mas addojuvvo doarjja skuvlaeaiggádii sámegielfága oktavuođas , sihkkarastin dihte dan ahte buot joatkkaskuvlla ohppiin lea vejolašvuohta oažžut sámegieloahpahusa dan dásis mas oahppi galgá oažžut oahpahusa .
Side 245 av 377
245 siidu 379 siiddus
Sametinget mener at det er sentralt å sikre at fag- og yrkesopplæringen er prioritert og kvalitativ god .
Sámediggi oaivvilda ahte galgá leat guovddážis sihkkarastit ahte fága- ja fidnooahppu lea vuoruhuvvon ja kvalitehtalaččat buorre .
Det utdannes til over 180 programområder som fører frem til yrkeskompetanse med fag- eller svennebrev .
Leat badjel 180 prográmmaguovllu mas oahpahuvvo ja mas sáhttá oažžut fágagelbbolašvuođa oktan fágareivviin .
Innenfor yrkesfagene finner vi blant annet fagbrev i duodji , fagbrev i reindrift og en rekke andre sentrale utdanninger som trengs i de samiske samfunnene .
Fágaide mat gusket ámmátfágaide sáhttá earret eará oažžut fágareivve duojis , fágareivve boazodoalus ja eará guovddáš oahpuin mat dárbbašuvvojit sámi servodagas .
Et utvidet og helhetlig kompetansebegrep tilsier at praktisk kunnskap er en sentral del av den dannelse som skole og opplæring skal sikre grunnlaget for og muligheter til .
Viiddiduvvon ja ollislaš gelbbolašvuođadoaba muitala ahte praktihkalaš diehtu lea guovddážis skuvlla ja oahpahusas Duoji ja duodjeárbevieru árvu ja mearkkašupmi ferte leat dehálažžan sámi skuvllas .
Begrepet tradisjonell kunnskap er et begrep som står sentralt i det samiske samfunnet og i samfunnsdebatten .
Danin lea dehálaš ahte dát boahtá čielgasit ovdán Sámedikki skuvlla- ja oahpahus politihkas .
Utdanningsprogrammet design og håndverk rommer ulike fag og retninger som blant annet : design og duodji , smed , treduodji , sølvsmedfaget , filigranssølvsmedfaget , horn- , bein- og metallduodjifaget , skinn og pelsduodjifaget , tekstilduodjifaget , veve- og håndstrikkeduodjifaget Disse fagene kan føre frem til fagbrev i duodji etter endt lærlingeperiode .
Designa ja duoji oahppoprográmmas lea iešguđege fágat ja suorggit earret eará : designa ja duodji , Rávdi , Garraduodji , Silbarávdefága , silbačeahppifága Čoarve- , dákte ja metálladuodjefága , Siste- ja náhkkeduodjefága , Litnaduodjefága Čuoldin- ja gođđinduodjefága Dáin fágain sáhttá oažžut fágareivve duojis maŋŋil go leamaš fidnooahppin .
Elevene kan også velge å gjennomføre allmennfaglig påbygning for å sikre seg generell studiekompetanse og muligheter for å fortsette med høgere utdanning innenfor ulike emner .
Oahppit sáhttet maid čađahit oahpu mii addá oppalaš studerengelbbolašvuođa , nu ahte lea vejolašvuohta joatkit alit oahpuin iešguđege fáttáin .
Utdanningsprogrammet naturbruk inneholder blant annet fag og retninger som følger : Fiske og fangst Reindrift Skogsbruk Landbruk og gartnernæring Disse fagene kan føre frem til fagbrev i reindrift etter endt lærlingperiode .
Oahppoprográmma luonddugeavaheapmái sisttisdoallá earret eará dáid fágaid ja surggiid : Guolásteapmi ja bivdu Boazodoallu Meahcásteapmi Eanadoallu ja gilvvagárdeealáhus Dáin fágain sáhttá oažžut fágareivve boazodoalus maŋŋil go leamaš fidnooahppin .
I forbindelse med forhandlingene om de siste års reindriftsavtale har man lagt opp til å fase ut finansieringen av læringeordningen i reindrift , dette må avklares for å ikke skape usikkerhet og uforutsigelighet omkring ordningen slik at ikke rekrutteringen rammes .
Boazodoalu šiehtadusaid hárrái daid maŋimuš jagiin , de lea biddjon dan láhkai ahte oahpahalliortnega ruhtadeapmi heaittihuvvo veahážiid mielde . Dát ferte čielggaduvvot nu ahte ii dagat eahpesihkkarvuođa dán ortnegii ja dan bokte bilida rekruterema .
Også innenfor andre fag og yrkesrettede utdanningsprogrammer som bygg- og anleggsteknikk , helseog sosialfag , restaurant og matfag , medier og kommunikasjon , teknikk og industriell produksjon samt service og samferdsel er det stort behov for at Sametinget holder fokus på disse utdanningene .
Lea maiddái stuorra dárbu ahte Sámediggi oaidná dehálažžan eará fága- ja ámmátoahppoprográmmaid dego , huksen- ja rusttetteknihkka , dearvvašvuođa- ja sosiálafága , restoráŋŋa ja biebmofága , media ja gulahallan , teknihkka ja industriija buvttadeapmi , ja bálvalus ja johtolat ámmátoahppoprográmmaid .
Det er et stort samfunnsbehov for at samiske elever får tilgang til å velge disse fagene for å oppnå yrkeskompetanse .
Servvodagas lea dárbu ahte sámi norat ožžot vejolašvuođa válljet dáid fágaid vai olahit ámmátgelbbolašvuođa .
Side 246 av 377
246 siidu 379 siiddus
Når det gjelder rammene for fag- og yrkesopplæringen må Sametinget sikre at disse små og verneverdige yrkesfagene har kvalitative rammebetingelser .
Joatkkaoahpahusa struktuvra mii sáhttá leat hágganan lea okta váldohástalusain , ja maiddái lea hástalus dat ahte fágat mat lea oahppoplánas eai dárbbašlaččat fállojuvvo joatkkaskuvllain .
I denne sammenhengen må ideene om å sikre de samiske videregående skolene som nasjonale samiske kompetansesentre prioriteres .
Dán oktavuođas gos jurdda lea sihkkarastit sámi joatkkaskuvllaid našunála sámi gelbbolašvuođaguovddážin ferte vuorohuvvot .
Videre må det sikres finansiering for drift av opplæringskontoret for reindrift og duodji .
Viidásat ferte maid sihkkarastit boazodoalu ja duoji oahpahuskantuvrra doaimma ruđalaččat .
Lærlingeordningen for reindrift må sikres finansielt og organisatorisk .
Boazodoalu fidnooahppiortnega ferte sihkarastit ruđalaččat ja organisašuvnnalaččat .
Informasjon om ordningen er ikke tilstrekkelig kjent i dag , og det vil kunne være en problemstilling som økes hvis disse lærlingeordningene skal forvaltes av fylkeskommunene .
Diehtojuohkin ortnega birra ii leat doarvái buorre odne , ja dát váttisvuohta lassána jus fylkkagielddat galget hálddašit fidnooahppiortnega .
Det er også sentralt at det settes i gang informasjon om muligheten for å kunne yrkesprøve den opparbeidede kunnskap som voksne utøvere av reindrift og duodji allerede har gjennom erfaring i yrket over tid .
Lea maiddái guovddážis dat ahte álggahuvvo diehtojuohkin dasa ahte boazodoallit ja duojárat sáhttet váldit fágageahččaleami bargohárjánumi vuođul , maid sii leat ožžon go leat bargan guhkit áigge .
Det er behov for formelt kvalifiserte utøvere til både prøvenemnder og som instruktører eller lærere , og muligheten for å sikre større grad av yrkesprøving er å sikre rekrutteringen av fagfolk til fag- og yrkesopplæringen .
Geahččalanlávdegottiide ja bagadeaddjin dahje oahpaheaddjin lea dárbu ahte gávdnojit bargit geat leat formálalaččat dohkkehuvvon , ja lea dárbu dan vejolašvuhtii ahte sáhttá sihkarastit fágabargiid rekruterema fága- ja ámmátoahpahusa fágageahččalemiide .
Bortvalgs- og frafallsutfordringene er ofte større i fag-og yrkesrettede utdanninger ( http://www.fafo.no/pub/rapp/20156/20156.pdf side 13-14 ) .
Eará fága válljen ja heaitin hástalusat leat dávjá badjin fága- ja ámmátoahpuin http://www.fafo.no/pub/rapp/20156/20156.pdf side 13-14 ) .
I tillegg har søkningen til yrkesfaglige utdanninger gått tilbake .
Dasa lassin lea maid ámmátoahpuide ohcamat unnon .
De siste årene har 14 prosent færre jenter og 9 prosent færre gutter søkt seg til yrkesfag ( Regjeringen varsler ny stortingsmelding i 2013 med fokus på disse utfordringene – blant annet på NHO konferansen « Yrkesfag 2012 » ) .
Maŋimuš jagiid leat 14 proseanta unnánat nieiddat ja 9 proseanta unnánat gánddat ohcan ámmátoahpuide ( Ráđđehus dieđiha ođđa stuorradiggedieđáhusa 2013:s mas guovddážis lea dát hástalusat – earret eará NHO konferánsa “ Ámmátfága 2012 ” ) .
Side 247 av 377
247 siidu 379 siiddus
Entreprenørskap Mål for politikkområdet : Øket grad av unge entreprenører i Sápmi .
Lea dárbu sihkkarastit sámi sisdoalu ealáhushuksenáŋgiruššamis mii lea skuvllain .
Det omfatter samisk representasjon i styrene i Ungt Entreprenørskap i fylkene .
Dasa guoská sámi ovddastupmi Ungt Entreprenørskap:as fylkkain .
Sametinget må sikre at det oppnevnes representanter i disse styrene fra samiske bedrifter , kunnskapsinstitusjoner og / eller samiske hovedorganisasjoner .
Sámediggi ferte sihkkarastit ahte daid stivrraide nammaduvvojit ovddasteaddjit sámi fitnodagain , oahpahusásahusain , ja / dehe sámi váldoorganisašuvnnain .
Sametinget må altså arbeide for å sikre den samiske offentlighetens deltakelse .
Sámediggi ferte nappo bargat dan nala ahte sámi almmolašvuođas lea ovddasteaddji doppe .
Informasjon må finnes på samisk , og det må være samiske koordinatorer i satsingen , samt samisk representasjon i landsstyret i Ungt Entreprenørskap .
Dieđut fertejit leat sámegillii , ja áŋgiruššamis fertejit leat sámi oktiiheivejeaddji , ja maid sámi ovddasteaddji riikkastivrras Ungt Entreprenørskapas .
Som en oppfølging av dette må Sametinget arbeide for å følge opp Indigee-prosjektet . .
Čuovvoleapmin dása ferte Sámediggi čuovvolit Indigee- prošeavtta .
Eldre som ressurs for skolen Ordningen med Giellačeahppi bør utredes nærmere .
Vuorasolbmot resursan skuvllas Giellačeahppi - ortnet berre eanet guorahallojuvvot .
I en situasjon hvor den samiske skolen mangler faglærte lærere må man også vurdere hvor man legger prioriteringen i forhold til innsatsområder i den samiske skole .
Dakkár dilis gos sámi skuvllain váilot fágaoahppan oahpaheaddjit de ferte maiddái árvvoštallat gosa galgá vuoruhit návccaid bijussurggiid ektui sámi skuvllas .
En videre utredning av konseptet Giellačeahppi må uansett vurderes .
Giellačeahppi ortnet ferte beroškeahttá viidáset guorahallojuvvot .
Om samiske lærere , som allerede er under stort press med tanke på mangelen på Møtesekretærer : Ellen Mienna / Ellen Aina Eira
Lea unohas go lea goabbatlágan vuoigatvuohta siskkobealde ja olggobealde sámegiela Čoahkkingirjji čállit : Ellen Aina Eira / Ellen Mienna
Side 248 av 377
248 siidu 379 siiddus
Det er behov for at opplæringslovens § 6-2 endres slik at kommunene har ansvar for og plikt til kartlegging av antallet barn i grunnskolealder som ønsker undervisning både i og på samisk , ikke foreldrene .
Lea dárbu rievdadit oahpahuslága § 6-2 dainna lágiin ahte lea suohkaniid ovddasvástádus ja geatnegasvuohta kártet galle máná vuođđoskuvlaagis háliidit oahpahusa sámegielas ja sámegillii , eai ge váhnemiid .
Parallelt må det også vurderes å sikre en bestemmelse hvor samiske elever har rett til opplæring i og på samisk .
Dan seammás ferte maid árvvoštallat mearrádusa bokte nannet sámi ohppiid rievtti oažžut oahpahusa sámegielas ja sámegillii .
Departementet må gi forskrifter om hvilke skoler , kurs eller klasser som skal tilby opplæring i eller på særskilte fag i videregående opplæring .
Departemeanta ferte láhkaásahusa bokte mearridit makkár skuvllat , kurssat dahje luohkat galget fállat oahpahusa dahje sierra fágaid joatkkaoahpahusas .
Det bør vurderes om departementet kan delegere fullmakt til Sametinget å gi denne forskriften , og hva som skal til før Sametinget evt. kan prioritere hvilke skoler som bør gi ulike fag og tilbud i forhold til dette .
Das ferte árvvoštallat ahte sáhttá go departemeanta sirdit fámu Sámediggái mearridit dán láhkaásahusa , ja mii galgá leat sajis ovdal go Sámediggi sáhttá vuoruhit makkár skuvllat berrejit fállat daid iešguđetge fágaid ja fálaldagaid .
Skoleeiers og skoleleders ansvar for å sikre betingelsene for samiske elever skjerpes .
Skuvlaeaiggádiid ja skuvlajođiheddjiid ovddasvástádus nannet sámi ohppiid eavttuid , čavgejuvvo .
For skoleeieres del kan opplæringsloven kap 13 for eksempel få en ny , eksplisitt formulering av ansvaret for å sikre at samiske elever får et godt kvalitetsmessig skoletilbud .
Skuvlaeaiggádiid ektui sáhttá omd. oahpahuslága kap. 13:s sierra cealkaga bokte deattuhit ovddasvástádusa birra sihkkarastin dihte sámi ohppiide skuvlafálaldaga mas lea buorre dássi .
Utdanningsdirektoratet arbeider med en overordnet plan for fjernundervisningen .
Oahppodirektoráhta lea ráhkadeame obbalaš plána gáiddusoahpahussii .
I denne sammenhengen er det sentralt at Sametinget har overordnede målsetninger i forhold til hva et fjernundervisningstilbud til samiske elever forutsetter .
Dán oktavuođas lea ge dehálaš ahte Sámedikkis leat bajitdási mihtut dan ektui ahte maid gáiddusoahpahusfálaldat sámi ohppiide eaktuda .
I dag er situasjonen at det ikke er tydelig for kommunene hva som kreves når man har elever med fjernundervisning i skolen .
Otná dilis ii leat nu čielggas mii gáibiduvvo suohkaniin main leat oahppit geain lea gáiddusoahpahus skuvllas .
Det er tre elementer i sørsamisk opplæring for de som ikke har egen lærer ved skolen og det er selve fjernundervisningen , ambulerende lærer og integrering ved skolen som avgir fjernundervisningen .
Lullisámegieloahpahusas leat golbma beali mat gusket sidjiide geain ii leat sierra oahpaheaddji skuvllas , namalassii ieš gáiddusoahpahus , johtti oahpaheaddji ja hospiteren bargu dan skuvllas mii fállá gáiddusoahpahusa .
Kun timetallet er forskriftsfestet i fag- og timefordelingen , dette er for øvrig omfattet av få formelle krav og reguleringer .
Fága- ja diibmojuohkimis lea dušše diibmolohku mii lea mearriduvvon láhkaásahusa bokte , mas muđui leat unnán formálalaš gáibádusat ja ráddjejumit .
Blant annet finnes det ingen statlig finansiering av integreringen , det vil si oppholdet ved den skolen som sender fjernundervisning til den enkelte eleven .
Earret eará de ii leat hospiteren bargu ruhtaduvvon stáhta bokte , mii mearkkaša dan botta go lea dan skuvllas mii fállá gáiddusoahpahusa ovttaskas oahppái .
Noen kommuner kutter derfor tilbudet om integrering siden det ikke er lovpålagt .
Muhtin suohkanat eai fála hospiterema dan geažil go dat ii leat lága bokte geatnegahttojuvvon .
Sametinget må i denne sammenhengen vurdere hva som bør forskriftsfestes hva angår fjernundervisningstilbud som mange samiske elever mottar .
Dán oktavuođas ferte Sámediggi árvvoštallat mii berre mearriduvvot láhkaásahusa bokte dasa mii guoská sámi ohppiid gáiddusoahpahusfálaldahkii .
Det bør derfor vurderes om en enhetlig teknisk løsning bør anbefales av hensyn til strømlinjeformet avsender og mottakerforhold .
Dan dihte berre árvvoštallojuvvot ahte galggašii go oktasaš teknihkalaš čoavddus evttohuvvot vai sádden ja vuostáiváldin manná njuovžilit .
Begrunnelsen for dette er at det må stilles krav om forsvarlige tekniske løsninger og støtte for disse løsningene av hensyn til elevene og lærerne .
Dat mielddisbuktá ahte ohppiid fágalaš ovdáneapmi lea heajut go daid ohppiin geain lea ovttaskas skuvlajođiheaddji geas lea ovddasvástádus .
Videre oppleves situasjonen som fjernundervisningslærer ofte som et privatisert ansvar da det ikke er klart nok formulert hvilke ansvarsforhold denne undervisningsformen er omfattet av .
Dát lea dehálaš dakkár oktavuođas jus ii leat báikkálaš oahpaheaddji ja oahpahus lea lonuhuvvon gáiddusoahpahusfálaldagain , de ferte dat nannejuvvot vai šaddá buorre oahppodilli .
Side 249 av 377
249 siidu 379 siiddus
Det er mye som taler for at Sametinget må sørge for at det gjøres et større prosjekt omkring samisk fjernundervisning .
Leat ollu ákkat dasa ahte Sámediggi ferte bearráigeahččat ahte čađahuvvo stuorát prošeakta sámi gáiddusoahpahusa hárrái .
Det vil omfatte metodikk , tilrettelegging og utvikling på feltet .
Dasa guoská metodihkka , heiveheapmi ja ovdáneapmi .
I denne sammenhengen vil det ha interesse å studere hvordan andre land / områder løser fjernundervisning for å lokalisere best practice og for å høste erfaringer fra tilsvarende undervisningsformer .
Dán oktavuođas sáhttá leat miellagiddevaš geahčadit movt eará riikat / guovllut čovdet gáiddusoahpahusa “ best practice ” vuogi mielde ja beassat gullat sullásaš oahpahushámiid vásáhusaid .
Nordmenn bosatt i utlandet får norsk fjernundervisning via Globalskolen .
Norgalaččat geat orrot olgoriikas ožžot gáiddusoahpahusa dárogielas Globalskolen bokte .
Utenlandsstasjonerte norske samer får ikke uten videre tilbud om fjernundervisning på samisk på samme vis .
Olgoriikaorru norgga sápmelaččat eai oaččo gáiddusoahpahusfálaldaga sámegielas seamma vuogi mielde .
Dette bør sikres formelt for statsborgere med norsk personnummer som har ønsker om undervisning i samisk .
Dát berre formálalaččat nannejuvvot stáhtalahtuide geain lea norgga personnummár ja geat háliidit oahpahusa sámegielas .
Det har over tid foregått nedleggelser av grendeskoler i kommunene .
Suohkaniid giliskuvllat leat áiggiid čađa heaittihuvvon .
Denne utviklingen rammer samiske elever og lokalsamfunn sterkt og representerer en alvorlig trussel mot samiske elevers mulighet til å få best mulig tilpasset opplæring som er fundert på samiske verdier , språk og kultur .
Dát čuohcá garrasit sámi ohppiide ja báikkálaš servvodagaide ja lea duođalaš áittan sámi ohppiid vejolašvuhtii oažžut buoremus lági mielde heivehuvvon oahpahusa sámi árvvuid , giela ja kultuvrra vuođul .
Dette innebærer at skolenedleggelsene i samiske samfunn representerer en form for strukturell utradering av det som må sees som en viktig del av den samiske skolen , nemlig grendeskolene .
Dát mielddisbuktá ahte skuvlaheaittiheamit sámi servvodagain dagahit muhtin lágan struktuvrralaš loahpaheami das mii lea dehálaš oassi sámi skuvllas , namalassii giliskuvllat .
Sametinget har begrenset innflytelse over det kommunale selvstyret når det gjelder utfordringen med nedleggelse av grendeskoler .
Sámedikkis lea ráddjejuvvon váikkuheapmi suohkaniid iešstivrejupmái mii guoská giliskuvllaid heaittihemiid hástalusaide .
Når det gjelder tenkningen og de forsøksvise tiltakene for å definere og etablere ressurskoler i samiske områder må denne strategien utredes og forankres bedre strategisk for Sametingets del .
Dasa mii guoská áigumuššii ja daid geahččaladdan doaimmaide defineren - ja ásahan dihte resursaskuvllaid sámi guovlluide , de dát strategiija ferte Sámedikki bealis buorebut guorahallojuvvot ja čanastuvvot .
Sametinget har blant annet gjort forsøk med å etablere Drag skole som lulesamisk ressursskole , og dette prosjektet må evalueres .
Sámediggi lea geahččalan earret eará ásahit Ájluovtta skuvlla julevsámi resursaskuvlan , ja dan prošeavtta ferte árvvoštallat .
I meldingen fremkommer det at en ønsker å gå videre med tenkningen omkring etablering og drift av ressurssenter , / ressursskoler blant annet er Láhppoluoppal skole nevnt og vi vet at miljøet på Elgå er en annen mulig ressursskole .
Dieđáhusas boahtá ovdan ahte áigot joatkit dan áigumuša ahte ásahit ja doaimmahit resursaguovddážiid , / resursaskuvllaid ja earret eará Láhppoluoppalskuvla lea namuhuvvon , ja mii diehtit ahte Elgå biras lea maid vejolaš resursaskuvla .
De statlige samiske videregående skolene har også vært trukket frem som ressursskoler , og i Karasjok har forlaget Davvi Girji og den videregående skolen et prosjekt med positive delresultater for en slik ressursskolemodell knyttet til læremiddelutviklingen .
Stáda sámi joatkkaskuvllat leat maid namuhuvvon resursaskuvlan , ja Kárášjogas lea okta prošeakta maid lágádus Davvi Girji ja joatkkaskuvla lea čađahan gos dákkár resursaskuvlahápmi lea čatnon oahpponeavvoovdáneapmái ja mas leat buorit oassebohtosat .
De statlige samiske videregående skolene fungerer også som fjernundervisningsressursskole og tilbyr språkundervisningstjenester til øvrige skoler med samiske elever .
Stáda sámi joatkkaskuvllat doibmet maiddái gáiddusoahpahusresursaskuvlan ja fállet giellaoahpahusbálvalusaid eará skuvllaide main leat sámi oahppit .
Det samme er tilfelle for Aejege og Árran lulesamisk senter .
Dan seamma dahká Aejege ja Árran julevsámi guovddáš .
Ett annet eksempel på en grunnskole som har en slik fjernundervisningsressursrolle er Brekken oppvekstsenter .
Eará ovdamearka vuođđoskuvladásis gos lea dákkár gáiddusoahpahusresursarolla lea Brekken bajásšaddanguovddáš .
For å kunne fungere som en ressursskole for både undervisning , fjernundervisning og læremiddelproduksjon kreves det et faglig miljø av en viss størrelse .
Jus galgá doaibmat dego resursaskuvlan sihke oahpahusa , gáiddusoahpahusa ja oahpponeavvobuvttadeami dáfus , de gáibiduvvo vissis sturrosaš fágalaš biras .
Det vil også kunne være uklart hvilken rolle slike ressursskoler skal fylle og hvilket ansvars- og nedslagsområde disse miljøene vil kunne ha .
Lea maid eahpečielggas makkár rolla dákkár resursaskuvllas galgá leat ja makkár ovddasvástádus- ja doaibmaguovlu dákkár birrasiin galgá leat .
Det vil også være viktig å gå opp grensegangen mot mulige meahcciskuvlla eller leirskoletilbud .
Lea maid dehálaš árvvoštallat vejolaš meahcceskuvllaid dahje leairaskuvlafálaldagaid .
Leirskoletilbud åpnes for i opplæringslovens Sametinget må ha en avklart strategi når det gjelder de ressursskolene som etableres med støtte fra Sametinget .
Oahpahusláhka addá vejolašvuođa leairaskuvlafálaldagaide . Sámedikkis berre čielggaduvvon strategiija dasa mii guoská daid resursaskuvllaide mat ásahuvvojit Sámedikki doarjagiin .
Strategien må basere seg på hvordan disse skolene kan og bør fungere som ressurssenter for andre skolemiljø og elever , ikke med et primært utgangspunkt i å bevare arbeidsplasser eller videreføre drift i en institusjon som kommunene ønsker å restrukturere .
Strategiija ferte vuolgit das movt dát skuvllat sáhttet ja berrejit doaibmat resursaguovddážin eará skuvlabirrasiidda ja ohppiide , ii ge das ahte bisuhit bargosajiid dahje joatkit doaimmaid institušuvnnain maid suohkanat háliidit ođđasit struktureret .
Etter opplæringsloven § 2-3 første ledd kan en del av undervisningstida brukes til leirskoleopplæring .
Oahpahuslága § 2-3 vuosttaš lađđasa mielde de sáhttá okta oassi oahpahusáiggis geavahuvvot leairaskuvlaoahpahussii .
Med leirskole i denne sammenhengen er ment leirskoleopplæring ved bemannet leirskole eller annen aktivitet med en varighet på minst tre overnattinger i sammenheng .
Dán oktavuođas mearkkaša leairaskuvlaoahpahus leairaskuvllas mas leat bargit dahje eará lágan doaimmat gos idjadit unnimusat 3 beaivvi hávális .
Med " annen aktivitet " er det her ment eksempelvis ekskursjoner eller turer som er en del av grunnopplæringen .
Dan dihte berre árvvoštallat movttiidahttit álggahit sámi leairaskuvlafálaldagaid . Čoahkkingirjji čállit : Ellen Aina Eira / Ellen Mienna
Norske myndigheter har et ansvar for å sikre at barn ikke skal tilbringe uforsvarlig mye av sin hverdag i skoletransport .
Norgga eiseválddiin lea ovddasvástádus sihkkarastit ahte mánát eai galgga dárbbašit sin árgabeaivvis golladit várameahttun ollu áiggi skuvlasáhttui .
Tidligere var det klarere bestemmelser omkring øvre grense for skoletransport , dette er et område hvor det den senere tiden har vært en utydeliggjøring av utfordringene omkring at skoleelever bruker uforholdsmessig lang tid i skoletransport .
Ovdal ledje ollu dárkilet mearrádusat mat guske skuvlasáhttoáiggi bajimus rádjái , dán oktavuođas lea daid maŋimus áiggiid dát dilli šaddan eanet eahpečielggas dan ektui ahte skuvlamánát šaddet geavahit dohkketmeahttun guhkes áiggi skuvlasáhtosteapmái .
Dette området må avklares nærmere i dialog med sentrale myndigheter med mål om å fastsette tydelig hvor lang maksimal reisetid barn kan ha .
Dán ášši ferte čielggadit ovttasráđiid guovddáš eiseválddiiguin ja mas mihttu lea bidjat čielga rájiid man guhkes skuvlasáhtostanáigi mánáin eanemusat sáhttá leat .
Kommunene mottar refusjon på basis av antallet timer de har undervist i faget samisk i grunnopplæringen .
Suohkanat ožžot buhtaduvvot diimmuid maid leat geavahan sámegielfágii vuođđooahpahusas .
Over kap. 225 , post 3 i statsbudsjettet bevilges midler til utdanningshjemler for lærere som tar videreutdanning i samisk og refusjoner for gjennomførte timer i grunnopplæringen .
Stádabušeahta kap. 224 , poasta 3 bokte lea juolluduvvon ruhta oahpaheddjiide geat váldet viidáset oahpu sámegielas ja buhtadusa daid čađahuvvon diimmuid ovddas vuođđooahpahusas .