pere/sami_parallel huggingface dataset:
Den 20. konsesjonsrunde vil bidra til å opprettholde leteaktiviteten i umodne deler av norsk kontinentalsokkel, og legge grunnlag for ny aktivitet og verdiskaping i nordområdene.
Dát 20. konsešuvdnavuorru lea ávkin doalahit ohcama dakkár osiin mat eai leat vuos guorahallojuvvon norgga nannánjuolggi siskkobealde, ja addá vuođu ođđa doaimmaide ja árvoháhkamii davveguovlluin.
Nye funn i disse områdene kan få stor betydning for sysselsetting og næringsutvikling langs hele kysten i nord.
Ođđa petroleumgávdnosat dáin guovlluin sáhttet olu mearkkašit bargosajiide ja ealáhusovddideapmái miehtá norgga riddogátti davvin.
I tråd med regjeringens åpenhetslinje i petroleumspolitikken har forslag til 20. konsesjonsrunde for første gang vært på offentlig høring.
Ráđđehusa vuohki doallat rabasvuođa petroleumpolitihkas lea vuođđun go 20. konsešuvdnavuoru evttohus vuosttaš gearddi lea leamaš almmolaš gulaskuddamis.
Det er mottatt omfattende og positiv respons på høringsrunden, og de ulike synspunktene har vært en viktig del av beslutningsgrunnlaget for regjeringens vurderinger.
Leat boahtán viiddis ja positiiva máhcaheamit gulaskuddamis, ja iešguđetlágan oainnut leat leamaš mávssolaš oassin mearrádusa duogážii go Ráđđehus lea árvvoštallamiid dahkan.
Regjeringen legger stor vekt på hensynet til viktige fiskeriområder og miljøsensitive områder langs kysten.
Ráđđehus bidjá stuora deattu vuhtiiváldit dehálaš guolástusguovlluid ja guovlluid rittus mat leat rašis dilis.
Miljø- og fiskerivilkårene for 20. konsesjonsrunde er derfor skjerpet på noen områder, blant annet er det i enkelte blokker innført tidsavgrensede forbud mot seismiske undersøkelser.
Danne leat čavgejuvvon biras- ja guolástuseavttut 20. konsešuvdnavurrui muhtin guovlluin, earret eará lea muhtin blohkaide mearriduvvon ahte dihto áigodagaide galgá leat gielddus dahkat seismihkalaš iskkademiid.
Regjeringen ønsker å avvente de faglige vurderingene i forvaltningsplanen for Norskehavet før den tar stilling til ny petroleumsaktivitet utenfor Mørekysten.
Ráđđehus dáhttu vuordit dassážii go fágalaš árvvoštallamat bohtet Norgga-ábi hálddašanplánas ovdalgo álggahuvvo ođđa petroleumdoaibma olgolis Mørerittu.
Videre petroleumsvirksomhet og vilkår i dette området vil bli vurdert i forvaltningsplanen.
Viidáset petroleumdoaibma ja eavttut dán guovllus árvvoštallojuvvojit hálddašanplánas.
- Jeg er opptatt av fortsatt å utvikle vårt velferdssamfunn ved å opprettholde mulighetene for nye funn, aktivitet og verdiskaping på norsk sokkel.
- Mun hálidan ain ovddidit min čálgoservodaga ja doalahit vejolašvuođa dahkat ođđa petroleumgávdnosiid, doaimma ja árvoháhkama norgga nannánjuolggi siskkobealde.
Utlysningen er en balansert løsning der det er lagt vekt på miljø- og fiskeriinteresser, sier olje- og energiminister Terje Riis-Johansen.
Almmuheapmi lea heivehuvvon čoavddus mas leat deattuhuvvon biras- ja guolástusberoštumit, dadjá oljo- ja energiijaministtar Terje Riis-Johansen.
Søknadsfristen er satt til 7. november 2008 kl. 12.00.
Ohcanáigi lea skábmamánnu 7. beaivi 2008 diibmu 12:00.
Regjeringen tar sikte på tildeling av nye utvinningstillatelser våren 2009, samtidig med behandling av helhetlig forvaltningsplan for Norskehavet.
Ráđđehusa áigumuš lea juohkit ođđa ohcanlobiid 2009 ' giđa, dan seammás go meannuduvvo ollislaš hálddašanplána Norgga-ábi várás.
Tildelinger av blokker i Norskehavet forutsettes å samsvare med konklusjonene i forvaltningsplanen.
Go juohká blohkaid Norgga-ábis de lea eaktun ahte dat soahpá oktii hálddašanplána loahppamearrádusaiguin.
Regjeringen har i denne konsesjonsrunden valgt ikke å utlyse enkelte av de foreslåtte blokkene i Norskehavet.
Ráđđehus lea dán konsešuvdnavuorus válljen ahte ii almmut muhtin evttohuvvon blohkaid Norgga-ábis.
Dette vil imidlertid ikke legge føringer på Regjeringens behandling av forvaltningsplanen for Norskehavet.
Dát almmatge ii leat mearrideaddjin dasto go Ráđđehus galgá meannudit hálddašanplána Norgga-ábi várás.
Regjeringen vil i forvaltningsplanen vurdere spørsmålet om å stille nye krav om null utslipp til sjø ved normal drift, tilsvarende de skjerpede krav som gjelder i Barentshavet.
Ráđđehus dáhttu hálddašanplánas árvvoštallat dan gažaldaga ahte galgá bidjat ođđa gáibádusaid mas biddjo nu ahte dábálaš doaimmas eai galgga veahášge nuoskkoluoitimat boahtit merrii, mat sohpet oktii čávgejuvvon gáibádusaiguin mat gustojit Barentsáhpái.
Følgende blokker eller deler av blokker er utlyst i 20. konsesjonsrunde:
Čuovvovaš blohkat dahje blohkkaoasit leat almmuhuvvon 20. konsešuvdnavuorus:
6201/4, 5, 6, 11, 12 6202/10 6203/10 (del i sørøstlig hjørne) 6405/1, 2, 3 6502/2, 3, 6 6503/1, 2, 4, 5 6509/4, 5, 6, 12 6604/2, 3, 4, 5, 6 6605/11, 12 6606/1, 2, 3, 4, 5 6607/6, 8 6608/6, 9 6609/4 6703/7, 8, 9, 10, 11, 12 6704/7, 8, 10 6705/12 6707/8, 9, 11 7016/2 7116/11 7123/5, 6 7124/4 7217/12 7218/10, 11 7219/9, 12 7220/2, 4, 5, 7, 8, 10 7224/7, 8, 11 7225/3 7226/1, 8, 9 7228/10, 11, 12 7324/7, 8
6201/4, 5, 6, 11, 12 6202/10 6203/10 (oassi nuortalulli čiegas) 6405/1, 2, 3 6502/2, 3, 6 6503/1, 2, 4, 5 6509/4, 5, 6, 12 6604/2, 3, 4, 5, 6 6605/11, 12 6606/1, 2, 3, 4, 5 6607/6, 8 6608/6, 9 6609/ 4 6703/7, 8, 9, 10, 11, 12 6704/7, 8, 10 6705/12 6707/8, 9, 11 7016/2 7116/11 7123/5, 6 7124/4 7217/12 7218/10, 11 7219/9, 12 7220/2, 4, 5, 7, 8, 10 7224/7, 8, 11 7225/3 7226/1, 8, 9 7228/10, 11, 12 7324/7, 8
Fullstendig utlysningstekst, kart over utlyste blokker, miljø- og fiskerivilkår og ytterligere informasjon er tilgjengelig på Oljedirektoratets nettsted (www.npd.no/20runde).
Dievaslaš almmuheapmi, kárta almmuhuvvon blohkaide, biras- ja guolástuseavttut ja eambbo dieđut leat gávdnamis Oljodirektoráhta neahttábáikkis (www.npd.no/20runde).
Vedlegg: Kart over utlyste blokker.
Mildosat: Kárta
Utlysning av prosjektmidler for å fremme leselyst - regjeringen.no
Almmuhus: prošeaktaruđat ovddidit lohkanhálu
Kulturdepartementet ønsker å revitalisere Leseløftet 2010-2014 ved å fremme leselyst blant barn og unge.
Kulturdepartemeanta dáhttu ealáskahttit Lohkanmáhtu 2010-2014 dan bokte ahte ovddidit mánáid ja nuoraid lohkanhálu.
Leselyststrategi 2013 inneholder en rekke eksempler på gode tiltak og prosjekter som fremheves for å inspirere både kommuner og andre aktører til å sette i gang egne prosjekter eller satse på eksisterende prosjekter i sitt arbeid med leselyst for barn og unge.
Lohkanhállostrategiija dáfus ráđđehus áigu geavahit 1,2 miljon kruvnno gilvinruhtan doaimmaide nu ahte ovddidivččii mánáid ja nuoraid lohkanhálu. Ohcanáigemearri lea borgemánnu 23. b. 2013.
Som et ledd i dette arbeidet vil regjeringen bruke 1,2 millioner kroner som såmidler til tiltak for å fremme barn og unges leselyst.
Dán bargui geavaha ráđđehus 1,2 miljon kruvnno gilvinruđa doaimmaide mat ovddidit mánáid ja nuoraid lohkanhálu.
Disse midlene supplerer Nasjonalbibliotekets søknadsmidler som er rettet mot biblioteksektoren.
Dát ruđat leat lassin našunálgirjerádjosa ruđaide maid sáhttá ohcat ja mat gullet girjerájussuorgái.
Det kan søkes om midler til prosjekter eller tiltak med mål å fremme barn og unges leselyst som knytter seg til ett eller flere av de fire satsingsområdene i leselyststrategien:
Sáhttá ohcat ruđaid prošeavttaide dahje doaimmaide maid mihttu lea ovddidit mánáid ja nuoraide lohkanhálu ja mat čatnasit lohkanhállostrategiija ovtta dahje eanet nannensurggiide:
Styrke litteraturformidling til barn og unge
Nannet girjjálašvuođa gaskkusteami mánáide ja nuoraide
Sikre alle barn og unge tilgang på litteratur
Sihkkarastit buot mánáide ja nuoraide girjjálašvuođa olamuddui
Øke leseengasjement i hele samfunnet
Oidnosii buktit ja oktiiheivehit lohkanhállodoaimmaid
Prosjektet eller tiltaket må være rettet mot barn og unge opp til 18 år
Prošeakta dahje doaibma galgá leat mánáid ja nuoraid várás gitta 18 jahkái
Prosjektet eller tiltaket må være igangsatt eller kunne igangsettes i 2013
Prošeakta dahje doaibma galgá leat álggahuvvon dahje sáhttit álggahuvvot jagis 2013
Søker må være en organisasjon
Ohcci galgá leat organisašuvdna
Søknadsfrist 23. august 2013.
Ohcanáigemearri borgemánnu 23. b. 2013.
Søknad sendes til Kulturdepartementet:.
Ohcama sáddet deike: Kulturdepartementet: postmottak@kud.dep.no.
Nasjonalbiblioteket koordinerer leselyststrategien, og vil bistå Kulturdepartementet i søknadsbehandlingen.
Našunálagirjerájus oktiiordne lohkanhállostrategiija, ja veahkeha Kulturdepartemeantta ohcamiid meannudit.
Kronprins Haakon er utnevnt til flaggkommandør - regjeringen.no
Krovdnaprinsa Haakon lea nammaduvvon leavgakommandevran
Kronprins Haakon på øvelse Nordlys i mars 2008.
Almmustahtti: Suodjalusdepartemeanta
Hans Kongelige Høyhet Kronprins Haakon er utnevnt til flaggkommandør i Sjøforsvaret samt brigader i Hæren og Luftforsvaret fra første juni 2010.
Konagaslaš Allatvuohta Krovdnaprinsa Haakon lea nammaduvvon leavgakommandevran Mearrasoahtevehkii ja vel brigaderan Eanasoahtevehkii ja Áibmosoahtevehkii geassemánu 1. b. 2010 rájes.
Kronprinsen har sin militære bakgrunn og utdannelse fra Sjøforsvaret, men skal representere hele Forsvaret og utneves derfor i samme grad i alle de tre forsvarsgrenene.
Konagaslaš Allatvuohta Krovdnaprinsa Haakon lea nammaduvvon leavgakommandevran Mearrasoahtevehkii ja vel brigaderan Eanasoahtevehkii ja Áibmosoahtevehkii geassemánu 1. b. 2010 rájes.
I statsråd ble også kontreadmiral Jørgen Berggrav beordret til tjeneste i stillingen som norsk militær representant ved Allied Command Operations ved Suprene Headquarters Allied Powers Europe med tiltredelse fra det tidspunktet Forsvarsdepartementet bestemmer.
Stáhtaráđis gohččojuvvui kontreadmirála Jørgen Berggrav bálvalussii virgái Norgga militeara ovddasteaddjin Allied Command Operations nammasaš bálvalusbáikái mii gullá Suprene Headquarters Allied Powers Europe bálvalusguovddážii, dan álgináigemuttu rájes maid Suodjalusdepartemeanta mearrida.
Berggrav er 56 år, og har lang sjøtjeneste og ulike stabsstillinger bak seg.
Berggrav lea 56 jagi boaris, ja sus lea guhkes mearrabálvalus ja sus leat leamaš máŋggalágan stábavirggit.
Berggrav har de siste årene vært avdelingsleder i Avdeling for forsvarspolitikk og langtidsplanlegging i Forsvarsdepartementet (2005-07) og Strategic Allied Command Transformations representant i Europa (2007-nå).
Berggrav lea maŋimus jagiid leamaš Suodjalusdepartemeantta suodjaluspolitihka ja guhkesáigásaš plánema ossodatjojiheaddji (2005-07) ja Strategic Allied Command Transformations ovddasteaddji Eurohpas (2007-dássážii).
Utvalg for tros- og livssynspolitikken nedsatt - regjeringen.no
Lávdegoddi osko- ja eallinoaidnopolitihkkii vuođđuduvvon
Kulturminister Anniken Huitfeldt presenterte i dag utvalget som skal gå gjennom tros- og livssynspolitikken.
Kulturministtar Anniken Huitfeldt álmmuhii odne lávdegotti mii galgá dárkkistit osko- ja eallinoaidnopolitihka.
- Forholdet mellom stat, samfunn, individ, religion og livssyn har kommet på den politiske dagsordenen i stadig sterkere grad de senere årene.
- Oktavuohta stáda, servodaga, indiviidda, oskku ja eallinoainnu gaskkas lea boahtán politihkalaš áššelistui nannosit dásis daid maŋemus jagiid.
Det pågår mange viktige diskusjoner om tradisjon og mangfold og hvilken rolle tro og livssyn bør ha i det offentlige rom.
Olu deaŧalaš digaštallamat leat jođus árbevieru ja valljivuođa birra ja makkár sadji osku ja eallinoaidnu galget váldit almmolaš lanjas.
Vi har behov for en mer helhetlig tros- og livssynspolitikk, og fra flere hold er det tatt til orde for en offentlig utredning på feltet.
Mii dárbbašit eambbo ollislaš osko- ja eallinoaidnopolitihkka, ja máŋgga guovllus lea gáibiduvvon almmolaš guorahallan dan suorggis.
Med dette utvalget følger vi opp Soria Moria 2, sier kulturminister Anniken Huitfeldt.
Dainna lávdegottiin mii čuovvut Soria Moria 2, dadjá kulturministtar Anniken Huitfeldt.
Bildet: Leder for utvalget Sturla Stålsett, generalsekretær i Kirkens Bymisjon, kulturminister Anniken Huitfeldt og nestleder Bente Sandvig, fagsjef i Human-Etisk Forbund og leder av Samarbeidsrådet for tros- og livssynssamfunn.
Sturla Stålsett, kulturministtar Anniken Huitfeldt ja Bente Sandvig.
De siste tiårene har det norske samfunnet gjennomgått store endringer, og vi har et stort kulturelt og religiøst mangfold.
Daid maŋemus logi jagiid norgga servodat lea vásihan stuorra rievdadusaid, ja mis lea stuorra kulturáláš ja oskkolaš valljivuohta.
Rundt 80 prosent av befolkningen tilhører Den norske kirke, men både antall tros- og livssynssamfunn utenfor Den norske kirke og antall personer som tilhører disse samfunnene, er økende.
Sullii 80 proseantta olbmuin gullojit Norgga Girkui, muhto sihke lohku osko- ja eallinoaidnoservodagat Norgga Girkku olggobealde ja lohku olbmot mat gullojit daidda servodagaide, leat lassaneame.
- Utvalget er bredt sammensatt med medlemmer fra ulike tros- og livssynssamfunn, i tillegg til religionsvitenskapelig, teologisk, juridisk og samfunnsvitenskapelig kompetanse.
- Viiddis lávdegoddi lea bidjon oktii miellahtuin iešguđetlágan osku- ja eallinoaidnoservodagain, dasa lassin oskudieđalaš, teologalaš, ja servodatdieđalaš gelbbolašvuohta.
Jeg ser fram til å høre hva de foreslår, sier Huitfeldt.
Mon illudan gullat maid sii evttohit, dadjá Huitfeldt.
Utvalget skal fremme forslag som kan bidra til å skape en mer helhetlig politikk på feltet.
Lávdegoddi galgá ovdanbuktit evttohusaid mat sáhttet vuođđudit eambbo ollislaš politihkka dan suorggis.
Utvalget skal ta utgangspunkt i at statens fremste oppgave i tros- og livssynspolitikken er å sikre og beskytte tros- og livssynsfriheten, slik denne er forankret i internasjonale konvensjoner og nasjonal rett.
Lávdegoddi galgá váldit vuhtii ahte stáda ovddimus bargu osko- ja eallinoaidnopolitihkkas lea sihkkarástit ja várjalit osko- ja eallinoaidnofriddjavuođa, nu ahte dát lea sihkkaráston internašuvnnalaš šiehtadusain ja našunála rievttis.
Utvalget skal legge til grunn avtalen 10. april 2008 mellom de politiske partiene på Stortinget om statskirkeordningen.
Lávdegoddi galgá vuođđun atnit šiehtadusa cuoŋománu 10. b. 2008 mii lea politihkalaš bellodagaid gaskkas Stuorradiggis stádagirkoortnega hárrái.
Utvalget skal avgi sin innstilling innen utgangen av 2012.
Lávdegoddi galgá iežás áššeguottu ovdanbuktit ovdal go 2012 nohka.
Vedlegg: Utvalgets mandat og sammensetning
Mildosiin bidjon: Lávdegotti váldi ja čohkkehus.
Utvalg skal gjennomgå regjeringens karanteneregler - regjeringen.no
Lávdegoddi galgá guorahallat ráđđehusa karantena mearrádusaid - regjeringen.no
Har regjeringens karanteneregler virket etter hensikten ?
Leat go ráđđehusa karantena mearrádusat doaibman ulbmiliid mielde ?
Er det behov for endringer i regelverket ?
Lea go dárbu njuolggadusaid rievdadit ?
Fornyings-, administrasjons- og kirkeminister Rigmor Aasrud vil nedsette et utvalg som skal vurdere disse spørsmålene.
Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkoministtar Rigmor Aasrud áigu nammadit lávdegotti mii galgá guorahallagoahtit dáid gažaldagaid.
– Vi trenger et omforent og robust regelverk, som har en bred politisk tilslutning.
- Mii dárbbašat oktasaš ja nanu njuolggadusaid, maid eanaš politihkkárat dohkkehit.
Bruken av karantene og saksforbud reiser en rekke vanskelige problemstillinger, som utvalget skal vurdere, sier fornyingsminister Rigmor Aasrud.
Karantena geavahus ja áššealmmuhangielddus lea vuolggahan olu váttis čuolmmaid, maid dát lávdegoddi galgá árvvoštallat, cealká ođasmahttinministtar Rigmor Aasrud.
Regjeringens karanteneregler består av tre ulike sett med retningslinjer, som ble fremmet av regjeringen i 2005.
Ráđđehusa karantena mearrádusaide gullet golbma iešguđetlágan njuolggadusa, maid ráđđehus ovddidii jagi 2005.
Et av disse gjelder for politikere (statsråder, statssekretærer og politiske rådgivere) som går over til ny stilling utenfor statsforvaltningen.
Okta dáid njuolggadusain guoská politihkkáriidda (stáhtaráđit, stáhtačállit ja politihkalaš ráđđeaddit) geat álget eará virgái olggobealde stáhtahálddahusa.
Et annet gjelder ved overgang fra politisk stilling til departementsstilling.
Nubbi njuolggadus guoská go molsu virggi politihkalaš dásis departemeantta dássái.
Et tredje gjelder for embets- og tjenestemenn som går over til ny stilling utenfor statsforvaltningen.
Goalmmát fas guoská go ámmátvirgehasat ja bargit mannet eará virggiide mat eai gula stáhtahálddahussii.
Utvalget skal vurdere samtlige tre sett med retningslinjer, for å få et bredest mulig vurderingsgrunnlag.
Lávdegoddi galgá guorahallat buot dán golbma njuolggadusa, oažžun dihtii vuđolaš árvvoštallanvuođu.
Det er foreløpig ikke tatt stilling til hvem som skal lede utvalget.
Dál ii leat vuos mearriduvvon gii lávdegotti galgá jođihit.
Utvalgets medlemmer skal ha relevant juridisk og samfunnsvitenskapelig bakgrunn.
Lávdegotti miellahtuin gáibiduvvo áššáigullevaš juridihkalaš ja servodatdieđalaš duogáš.
I tillegg skal det være partipolitisk representasjon i utvalget.
Dasa lassin gálgá lávdegottis leat politihkalaš ovddastus.
Endelig forslag til mandat og utvalgsmedlemmer vil legges frem når utvalget blir oppnevnt i statsråd.
Loahpalaš evttohus dasa mii guoská lávdegotti fápmudussii ja miellahtuide almmuhuvvo go lávdegoddi nammaduvvo stáhtaráđis.
Se også:
Geahča maid:
Miljø- og utviklingsminister Erik Solheim - regjeringen.no
Biras- ja ovdánahttinministtar Erik Solheim (SG)
2007-
Stáhtaráđđi
Miljø- og utviklingsminister, Jens Stoltenbergs andre regjering
Riegádan: 1955 Siviiladilli: Náitalan, 4 máná
Utviklingsminister, Utenriksdepartementet, Jens Stoltenbergs andre regjering
Biras- ja ovdánahttinministaris lea ovdasvástádus politihkas riikkaidgaskasaš ovdáneami ja veahkedoaimmaid ektui, ja politihkas dálkkádaga ja riikkaidgaskasaš birasovttasbarggu, nuoskkideami, luonddušláddjivuođa ja kulturmuittuid birra.
1997-2001
Politihkalaš doaimmat
Stortingsrepresentant for Oslo
Ovddidanministtar, Olgoriikadepartemeanttas, Jens Stoltenberga nuppi ráđđehusas
Stortingsrepresentant for Oslo
Stuorradiggeáirras Oslos
1989-1993
Stuorradiggeáirras Oslos
Stortingsrepresentant for Sør-Trøndelag
Stuorradiggeáirras Lulli-Trøndelágas
Leder for Sosialistisk Venstreparti
Sosialisttalaš gurutbellodaga jođiheaddji
Medlem i Sosialistisk Venstrepartis hovedstyre
Sosialisttalaš gurutbellodaga váldostivrra lahttu
Partisekretær for Sosialistisk Venstreparti
Sosialisttalaš gurutbellodaga bellodatčálli
Leder for Sosialistisk Ungdom
Sosialisttalaš nuoraid jođiheaddji
Den utvidede utenrikskomité
Viiddiduvvon olgoriikalávdegoddi
Utenrikskomiteen
Olgoriikalávdegoddi
Samferdselskomiteen
Johtoluslávdegoddi
Konsultasjonsorganet for EØS-saker
EØS-áššiid Konsultašuvdnaorgána
Delegasjonen for forbindelser med Europaparlamentet
Eurohpaparlameantta oktavuođaid sáttagoddi
Delegasjonen til Natos parlamentarikerforsamling
NATOa parlamentarihkkárčoahkkima sáttagoddi
Delegasjonen til OSSEs parlamentarikerforsamling
OSSEa parlamentarihkkárčoahkkima sáttagoddi
Parlamentarikerdelegasjonen til konferansen for sikkerhet og samarbeid i Europa
Parlamentarihkkársáttagoddi Eurohpa sihkkarvuođa ja ovttasbarggu konferánsii
Seniorrådgiver, Utenriksdepartementet
Seniorráđđeaddi, Olgoriikadepartemeanttas
Konsulent i Norges Handicapforbund
Konsuleanta Norgga Handicaplihtus
1980
Oahppu
Cand.mag. (historie og samfunnsfag), Universitetet i Oslo
Cand.mag. (historjá ja servodatfágat), Oslo universitehtas
Andre verv
Eará doaimmat
Valgobservatør Belarus, Georgia, Russland og Ukraina
Dárkojeaddji Belarusis, Georgias, Ruoššas ja Ukráinas
Observatør FNs konferanse om miljø og utvikling
Dárkojeaddji ONa konferánssas birrasa ja ovdáneami birra
Observatør FNs konferanse om befolkning
Dárkojeaddji ONa veahkadatkonferánssas
RiddoDuottarMuseat - Porsanger museum, Porsanger historielag og Kainun institutti - Kvensk institutt, sitt felles bildearrangement i Børselv.
RiddoDuottarMuseat - Porsanger museum, Porsanger historielag ja Kainun institutti - Kvensk institutt lágidit govvadoaluid Bissojogas.
Arrangementet begynner med en bildekavalkade av gamle bilder fra Børselv fra museets arkiv.
Govvadoaluin cájehuvvojit dološ govat Bissojogas mat leat vižžon musea vuorkkás.
Gratis inngang !
Nuvttá sisabeassan !
Salg av kaffe og kaker !
Káffe ja gáhkut vuovdemassii !
Åresalg !
Vuorbádeapmi !
Gáldus vedtekter - Gáldu
Gálddu njuolggadusat - Gáldu
Om Gáldu
Gálddu birra
Styre
Stivra
Vedtekter
Njuolggadusat
Årsmelding
Jáhkedieđáhus
Kontakt
Váldde oktavuođa
Ledige stillinger
Rabas virggit
Gáldus vedtekter
Gálddu njuolggadusat
§ 1 Formål
§ 1 Ulbmil
Kompetansesenteret for urfolksrettigheter har til formål å øke kunnskapen om og forståelsen for urfolksrettigheter og samiske rettigheter.
Álgoálbmotvuoigatvuođaid gelbbolašvuođaguovddáža ulbmil lea lasihit dieđuid ja áddejumi álgoálbmotvuoigatvuođaid ja sámi vuoigatvuođaid hárrái
§ 2 Kompetansesenterets virksomhet
§ 2 Gelbbolašvuođaguovddáža doaimmat
Kompetansesenteret skal være en faglig selvstendig institusjon.
Gelbbolašvuođaguovddáš galgá leat fágalaččat iehčanas ásahus.
Kompetansesenteret skal samle inn, bygge opp, systematisere, vedlikeholde, bearbeide, tilrettelegge og formidle relevant informasjonog dokumentasjonom urfolksrettigheter nasjonalt og internasjonalt.
Gelbbolašvuođaguovddáš galgá čohkket, ovdánahttit, systematiseret, bajásdoallat, gieđahallat, heivehit ja gaskkustit relevánta dokumentašuvnna álgoálbmotvuoigatvuođain riikka ja riikkaidgaskasaš dásis.
Kompetansesenteret kan også påpeke behovet for forskning på aktuelle områder.
Gelbbolašvuođaguovddáš sáhttá maid cuiggodit, makkár dutkamuš dárbbašuvvo áigeguovdilis surggiin.
Målgrupper for kompetansesenterets virksomhet er alle som søker kunnskap om urfolksrettigheter nasjonalt og internasjonalt, herunder skoler, frivillige organisasjoner, offentlige institusjoner og myndigheter.
Gelbbolašvuođaguovddáža doaimmaid ulbmiljovkui gullet buohkat, geat ohcet dieđuid álgoálbmotvuoigatvuođaid birra riikka ja riikkaidgaskasaš dásis, nugo skuvllat, eaktodáhtolaš organisašuvnnat, almmolaš ásahusat ja eiseválddit.
Kompetansesenteret skal primært tilrettelegge og formidle informasjon overfor målgrupper i Norge.
Gelbbolašvuođaguovddáš galgá ovddimusat heivehit ja gaskkustit dieđuid ulbmiljoavkkuide Norggas.
Kompetansesenteret kan også tilrettelegge og formidle informasjon overfor aktuelle målgrupper i andre land, i den grad det har kapasitet til det.
Gelbbolašvuođaguovddáš sáhttá maid heivehit ja gaskkustit dieđuid eará riikkaid ulbmiljoavkkuide, jus dasa leat návccat.
Kompetansesenterets tjenestetilbud skal utformes og sees i sammenheng med andre sammenlignbare nasjonale og internasjonale tilbud.
Gelbbolašvuođaguovddáža bálvalusfálaldaga galgá hábmet ja geahččat ovttas eará sullasaš našuvnnalaš ja riikkaidgaskasaš fálaldagaiguin.
§ 3 Organisering
§ 3 Organiseren
Kompetansesenteret organiseres som et forvaltningsorgan med særskilte fullmakter.
Gelbbolašvuođaguovddáš organiserejuvvo hálddahusorgánan, mas leat sierra fápmudusat.
Senteret skal ledes av et styre som skal bestå av fem medlemmer og to varamedlemmer.
Guovddáža jođiha stivra, mas leat vihtta lahtu ja guokte várrelahtu.
Den daglige driften ledes av daglig leder.
Beaivválaš doaimmaid jođiha beaivválaš jođiheaddji.
§ 4 Oppnevning av styret
§ 4 Stivrra nammadeapmi
Kommunal- og regionaldepartementet og Sametinget oppnevner i fellesskap styrets leder.
Gielda- ja guovlodepartemeanta ja Sámediggi nammadit ovttas stivrra jođiheaddji.
Kommunal- og regionaldepartementet og Sametinget oppnevner deretter to styremedlemmer og ett varamedlem hver.
Gielda- ja guovlodepartemeanta ja Sámediggi nammadit dasto goabbáge guokte stivrralahtu ja ovtta várrelahtu.
Oppnevnelsen skal foretas blant foreslåtte kandidater.
Nammadeamit dahkkojit árvaluvvon evttohasaid gaskkas.
Oppnevnelsen gjelder for tre år.
Nammadeapmi dahkko golmma jahkái.
Universitetet i Tromsø, Nordisk Samisk Institutt, Samisk Høgskole, Institutt for menneskerettigheter og Samerådet inviteres til å fremme forslag på kandidater til styret.
Tromssa universiteahtta, Sámi instituhtta, Sámi allaskuvla, Olmmošvuoigatvuođaid instituhtta ja Sámeráđđi bovdejuvvojit árvalit evttohasaid stivrii.
Hver institusjon bes om å fremme forslag på både en kvinne og en mann.
Juohke ásahus bivdojuvvo árvalit sihke nissona ja albmá evttohassan.
Kommunal- og regionaldepartementet og Sametinget kan i samråd invitere øvrige institusjoner og organisasjoner til å fremme forslag på kandidater til styret.
Gielda- ja guovlodepartemeanta ja Sámediggi sáhttet ovttasráđiid bivdit eará ásahusaid ja organisašuvnnaid árvalit evttohasaid stivrii.
§ 5 Styret
§ 5 Stivra
Styret er kompetansesenterets øverste organ, og har det overordnede ansvaret for kompetansesenterets virksomhet.
Stivra lea gelbbolašvuođaguovddáža bajimuš orgána, ja das lea bajimuš ovddasvástádus gelbbolašvuođaguovddáža doaimmain.
Det har ansvaret for at virksomheten holder en høy faglig kvalitet, og drives effektivt og i samsvar med gjeldende regelverk.
Das lea ovddasvástádus, ahte doaimmain lea alla fágalaš dássi, ja ahte dat jođihuvvojit beaktilit ja gustovaš njuolggadusaid mielde.
Styret har ansvaret for faglig utvikling, ressursbruk og prioriteringer, samt å utarbeide strategier for kompetansesenterets virksomhet.
Stivrras lea ovddasvástádus fágalaš ovdánahttimis, resursageavaheamis ja vuoruhemiin, ja gelbbolašvuođaguovddáža doaimmaid strategiijaid ráhkadeamis.
Styret skal avgi årsregnskap og årsmelding, og legge frem forslag til budsjett og virksomhetsplan.
Stivra galgá ráhkadit jahkerehketdoalu ja jahkedieđáhusa, ja buktit ovdan bušeahtta- ja doaibmaplánaevttohusa.
Styret skal også tilsette daglig leder, og kompetansesenterets øvrige personell etter innstilling fra daglig leder.
Stivra sáhttá maid bidjat virgái beaivválaš jođiheaddji, ja gelbbolašvuođaguovddáža eará bargiid beaivválaš jođiheaddji evttohusa vuođul.
Dersom noen av styremedlemmene er forhindret fra å møte, skal varamedlemmer innkalles.
Jus muhtin stivralahtuin ii beasa boahtit čoahkkimii, galgá bovdet várrelahtuid.
Styret er beslutningsdyktig når minst tre medlemmer er tilstede.
Stivrras lea mearridanváldi, go unnimusat golbma lahtu leat mielde.
Ved stemmelikhet har styreleder dobbeltstemme.
Jus jienat leat dássálagaid, mearrida stivrrajođiheaddji guovttegeardán jietna.
§ 6 Daglig leder
§ 6 Beaivválaš jođiheaddji
Daglig leder skal lede kompetansesenterets virksomhet, og har ansvar for kompetansesenterets interne organisering, innenfor de rammer som styret fastsetter.
Beaivválaš jođiheaddji galgá jođihit gelbbolašvuođa doaimmaid, ja sus lea ovddasvástádus gelbbolašvuođaguovddáža siskkáldas organiseremis daid rámmaid olis, maid stivra mearrida.
Daglig leder er sekretær for styret, skal forberede og tilrå i de saker som legges frem for styret, og er ansvarlig for å iverksette styrevedtak.
Beaivválaš jođiheaddji lea stivrra čálli, son válbme ja buktá mearrádusevttohusaid áššiin, mat ovdanbuktojit stivrii, ja sus lea ovddasvástádus stivrra mearrádusaid ollašuhttimis.
Daglig leder er ansvarlig for at den økonomiske driften skjer i samsvar med gjeldende regelverk.
Beaivválaš jođiheaddjis lea ekonomiijaovddasvástádus, ahte doaimmat jođihuvvojit gustovaš lágaid ja njuolggadusaid mielde.
Daglig leder skal utarbeide budsjettforslag og årsregnskap, og holde styret orientert om økonomiske og andre forhold av betydning for kompetansesenterets virksomhet.
Beaivválaš jođiheaddji ráhkada bušeahttaevttohusa ja jahkerehketdoalu, ja almmuha stivrii ekonomiija- ja eará áššiin, mat leat mávssolaččat gelbbolašvuođaguovddáža doaimmaid hárrái.
Daglig leder har anvisningsmyndighet og myndighet til å inngå avtaler om kompetansesenterets eiendeler, prosjekter og samhandlingsrelasjoner innenfor de rammer som styret fastsetter.
Beaivválaš jođiheaddjis lea mávssihanfápmu ja fápmu vuolláičállit šiehtadusaid, mat gusket gelbbolašvuođaguovddáža opmodahkii, prošeavttaide ja ovttasbargogaskavuođaide daid rámmaid olis, maid stivra mearrida.
Daglig leder er ansvarlig for å utlyse ledige stillinger og innstille for styret.
Beaivválaš jođiheaddjis lea ovddasvástádus almmuhit rabas virggiid ja evttohit ohcciid stivrii.
§ 7 Rapportering
§ 7 Raporteren
Kompetansesenteret rapporterer årlig til Kommunal- og regionaldepartementet, Utenriksdepartementet og Sametinget om kompetansesenterets virksomhet, og om saker av særlig interesse.
Gelbbolašvuođaguovddáš raportere juohke jagi Gielda- ja guovlodepartementii, Olgoriikadepartementii ja Sámediggái gelbbolašvuođaguovddáža doaimmain ja erenoamáš beroštahtti áššiin.
Nærmere krav til rapporteringen følger av Økonomireglementet for staten og de årlige tildelingsbrevene.
Raporterengáibádusat leat lagabut čilgejuvvon stáhta ekonomiijanjuolggadusain ja juolludanreivviin, mat sáddejuvvojit juohke jagi.
§ 8 Ikrafttredelse
§ 8 Fápmui boahtin
Vedtektene trer i kraft fra den tid Kommunal- og regionaldepartementet bestemmer.
Njuolggadusat leat fámus Gielda- ja guovlodepartemeantta mearrádusa rájes.
Veileder for bedre organisering av staten - regjeringen.no
Bagadus stáhta buoret organiseremii
Staten bør organiseres bedre.
Stáhta berre organiserejuvvot buoret.
Fornyingsdepartementet (FAD) har derfor utarbeidet en veileder, som i disse dager legges ut på høring.
Ođasmahttidepartemeanta (FAD) lea danin ráhkadan bagadusa, mii dáid beivviid biddjojuvvo gulaskuddamii.
Utkastet er en oppfølging av stortingsmeldingen ” Ei forvaltning for demokrati og fellesskap ”.
Árvalus lea čuovvoleapmin stuoradiggedieđáhussii “ demokratiija ja searvevuođa váste hálddašeapmi ”.
- Jeg ønsker med dette å bidra til en god og mer kunnskapsbasert organisering av statlig virksomhet, sier statsråd Rigmor Aasrud.
- Mun háliidus dás lea oažžut buori ja eambbo máhttovuđot organiserema stáhtalaš doaimmain, dadjá stáhtaráđđi Rigmor Aasrud.
Veilederen kan være et hjelpemiddel for å foreta avveininger når organisatoriske valg skal tas og et hefte å slå opp i når man har spørsmål.
Bagadus sáhttá leat veahkkeneavvu mainna vihkkedallamiid dahká go organisatuvrralaš válljemiid galgá dahkat ja gihpa mas geahčada go leat gažaldagat.
Målet er at den skal bidra til å gjøre beslutningsunderlagene bedre.
Mihttomearri lea ahte dat galgá váikkuhit dasa ahte buorideame dan mii mearrádusaide lea vuođđun.
- Det skal være enkelt å forholde seg til staten ved at likeartede funksjoner er mest mulig likt organisert og at likeartede funksjoner har samme betegnelse, påpeker statsråden.
- Galgá leat álki leat stáhtain oktavuođas go seammalágan funkšuvnnat eanasmuddui leat seamma ládje organiserejuvvon ja ahte seammalágan funkšuvnnain lea seammalágan namahus, cuige stáhtaráđđi.
Veilederen understreker at følgende ni prinsippene, som er nedfelt i stortingsmeldingen, skal ligge til grunn for organisering og omorganisering av statlig virksomhet:
Bagadus deattuha ahte dát ovcci prinsihpa, mat čužžot stuoradiggedieđáhusas, galget leat vuođđun stáhtalaš doaimmaid organiseremii ja ođđasisorganiseremii:
Organisasjonsformene må velges etter en konkret vurdering av formål, oppgaver, målgrupper og kjennetegn ved virksomhetenes omgivelser.
Ulbmiliid, bargguid, ulbmiljoavkkuid ja doaimmaid birasdovdomearkkaid konkrehta árvvoštallama vuođul galgá válljet organisašuvdnamálliid.
Det må også tas hensyn til hvilke økonomiske og administrative rammevilkår som vil sikre best mulig måloppnåelse for virksomheten.
Galgá maiddái váldit vuhtii makkár ekonomalaš ja hálddahuslaš rámmaeavttut sihkkarastet doibmii buoremus vejolaš mihttoolaheami.
Avgjørelser i enkeltsaker må være basert på likebehandling, og sikre innbyggere og næringsliv rettssikkerhet.
Ovttaskasáššiin galget mearrádusat dahkkojuvvot ovttalágan meannudeami vuođul, ja galgá sihkkarastit ássiide ja ealáhusaide riektesihkarvuođa.
Det kan tale for at enkeltvedtak fattes innenfor handlefrihet fastsatt i lov.
Dat sáhttá mearkkašit dan ahte ovttaskasmearrádusat dahkkojuvvojit lága mielde mearriduvvon doaibmafriddjavuođa vuođul.
Dette er særlig viktig der staten selv er part, for eksempel som næringsaktør.
Dát lea earenoamáš dehálaš dalle go stáhta ieš lea áššeoasálaš, ovdamearkka dihte ealáhusoassálasti.
Ombudsliknende funksjoner bør organiseres på et faglig grunnlag som er bestemt i lov.
Áittar - lágan funkšuvnnaid berre organiseret lága mielde mearriduvvon fágalaš vuođu ala.
Når ombudsoppgaver organiseres sammen med oppgaver knyttet til å iverksette statlig politikk bør virksomheten organiseres som en del av staten.
GO áittarbarggut organiserejuvvojit oktii bargguiguin mat gullet dasa ahte bidjat johtui stáhtalaš politihka, de doaimma berre organiseret nu ahte lea oassin stáhtas.
Statlige oppgaver knyttet til kunnskapsutvikling, som for eksempel universiteter og høyskoler, bør i hovedsak organiseres som en del av staten, men slik at virksomhetene har stor faglig frihet bestemt i lov.
Stáhtalaš bargguid máhttoovdáneami oktavuođas, nugo ovdamearkka dihte universitehtaid ja allaskuvllaid, berre vuosttažettiin organiseret nu ahte dat leat oassin stáhtas, muhto nu ahte doaimmain, lága mielde mearriduvvon, lea stuora fágalaš friddjavuohta.
Forvaltningsorgan skal ikke ha styre eller råd med mindre det er særlige grunner for det (for eksempel at virksomheten har en stor faglig frihet bestemt i lov.)
Hálddašanorgánain eai galgga leat stivrrat dahje ráđiid eambbo go jus leat earenoamáš sivat dasa (ovdamearkka dihte ahte doaimmas lea lága mielde stuora fágalaš friddjavuohta.)
Valg av regional inndeling av statlige virksomheter må ta hensyn til hvordan det regionale leddet til andre offentlige virksomheter som de skal samarbeide med, er inndelt.
Stáhtalaš doaimmaide guovlulaš juogu válljen galgá váldit vuhtii mot eará almmolaš doaimmaid guovlulaš lađas, maiguin sii galget ovttasbargat, lea juohkásan.
Den statlige regionale inndelingen bør ikke gå på tvers av fylkesgrenser.
Stáhtalaš guovlulaš juohku ii berre leat fylkkarájiid rastá.
Utøvelse av myndighet og samfunnsstyring er oppgaver som i hovedsak bør organiseres som en del av staten.
Válddi čađaheapmi ja servodatstivren leat barggut maid vuosttažettiin berre organiseret nu ahte leat oassin stáhtas.
Statlige virksomheter som opererer i et marked i konkurranse med andre, bør organiseres som selskap, Statlige virksomheter som opererer i et marked og som også skal fremme viktige sektorpolitiske hensyn, bør organiseres som statsforetak.
Stáhtalaš doaimmaid mat doibmet gilvomárkanis earáiguin, berre organiseret fitnodahkan, Stáhtalaš doaimmaid mat doibmet márkanis ja mat maiddái galget ovddidit dehálaš suorgepolitihkalaš beroštumiid, berre organiseret stáhtadoaibman.
Staten skal unngå å bruke stiftelser og organisering i form av særlovsselskap med mindre det er særlige grunner for det.
Stáhta galgá garvit geavaheames vuođđudusaid ja organiserema sierraláhkafitnodatmálliide, eambbo go jus leat earenoamáš sivat dasa.
Statssekretær Vidar Ulriksen - regjeringen.no
Stáhtačálli Vidar Ulriksen (Bb)
Utdanning Fiskarfagskulen i Austevoll
Riegádan: 1953 Siviiladilli: Náitalan ja golbma rávis máná
Arbeid Arbeidd som fiskar mesteparten av sitt yrkesaktive liv.
Bargan guolástasteaddjin eanas áiggi su barogeallimis.
I tre år var han kranførar i verftsindustrien i Florø.
Golbma jagi lei son vintavuoddjin fanashuksehagas.
Politikk Representert Arbeiderpartiet i Flora bystyre i fire periodar og han har vore styremedlem i Sogn og Fjordane Arbeiderparti.
Ovddastan bargiidbellodaga njealje áigodaga Florø gávpotstivrras ja lea leamaš Sogn ja Fjordane bargiidbellodaga stivralahttu.
Verv Medlem av landsstyret i Norges Fiskarlag frå 1986 til 1996, dei siste åtte åra som nestleiar i fiskarlaget.
Norgga guolásteaddjisearvvi (Norges Fiskarlaga) stivrra miellahttu 1986:a rájes til 1996 rájdái, maŋemus gávcci jagi guolásteaddjisearvvi nubbinjođiheaddjin.
Leiar i Sogn og Fjordane Fiskarlag i perioden 1984 til 1994.
Sogn ja Fjordane guolásteaddjisearvvi jođheaddji áigodagas 1984 - 1994.
Styremedlem i Noregs Fiskeriforskingsråd og i områdestyret for bioproduksjon og foredling i Noregs forskingsråd.
Norgga guolástusdutkanráđi (Noregs Fiskeriforskingsråd) ja Norgga dutkanráđi (Noregs forskingsråd) biobuvttadeami ja gálvogárvvisteami guovllustivrra stivralahttu.
Han var i ti år medlem av hovudstyret i Statens Fiskarbank og eitt år styreleiar.
Son lei logi jagi Stáhta guolásteaddjibáŋkku (Statens Fiskarbank) váldostivrra miellahttu ja jagi stivrra jođiheaddjin.
Vil undersøke korrupsjonsrisiko i Norge - regjeringen.no
Almmustahtti: Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartemeanta
Statsråd Rigmor Aasrud vil vite mer om hvordan offentlig forvaltning håndterer risiko for korrupsjon.
Stáhtaráđđi Rigmor Aasrud áigu diehtit eambbo dan birra mot almmolaš hálddašeapmi meannuda korrupšuvdnariskka.
Fornyings-, administrasjons-, og kirkedepartementet bevilger 705 000 kroner til en undersøkelse om korrupsjonsrisikoen i Norge i regi av Transparency International.
Ođasmahttin-, hálddahus-, ja girkodepartemeanta juolluda 705 000 ruvnno korrupšuvdnariskka iskkadeapmái man Transparency International čađaha.
- Korrupsjon er ødeleggende for økonomien i et land, og flere enkeltsaker har vist at Norge ikke er fritt for korrupsjon.
- Korrupšuvdna billista riikkas ekonomiija, ja máŋga eaŋkilášši leat čájehan ahte Norga ii leat korrupšuvnna haga.
For meg som statsråd med ansvaret for forvaltningsetikk, offentlige innkjøp og den statlige arbeidsgiverpolitikken er det er viktig med kunnskap om korrupsjon og risiko for korrupsjon i norske forvaltning, sier Rigmor Aasrud.
Mun gii lean stáhtaráđđi, geas lea ovddasvástádus hálddašanetihkkii, almmolaš oastimiidda ja stáhtalaš bargoaddipolitihkkii, dárbbašan máhtolašvuođa korrupšuvnna ja korrupšuvdnariskka birra norgga hálddašeamis, dadjá Rigmor Aasrud.
Studien vil belyse evnen til å håndtere korrupsjonsrisiko i blant annet den utøvende, lovgivende og dømmende makt, i offentlig sektor, politiske partier, media, det sivile samfunnet og næringslivet.
Iskkadeapmi bajásčuvge earret eará čađaheaddji, láhkaaddi ja dubmejeaddji fámu, almmolaš suorggi, politihkalaš bellodagaid, media, siviila servodaga ja ealáhusaid, návcca gieđahallat korrupšuvdnariskka.
Formålet med undersøkelsen er å fremme bevissthet om korrupsjonsrisiko, sårbarhet og håndtering av risiko i viktige samfunnsinstitusjoner.
Iskkadeami ulbmil lea dehálaš servodatásahusain ovddidit dihtomielalašvuođa korrupšuvdnariskka, hearkivuođa ja riskagieđahallama birra.
Undersøkelsen National Integrity System er en del av en større sammenliknende studie av korrupsjonsrisiko i Europa.
National Integrity System iskkadeapmi lea oassin stuorát buohtastahtti korrupšuvdnariskka iskkadeamis Eurohpás.
Den norske delen av undersøkelsen gjennomføres av Norsk institutt for by- og regionforskning.
Norgga gávpot- ja guovlludutkama instituhtta čađaha norgga oasi iskkadeamis.
Ansvarlig for studien er den norske avdelingen av Transparency International.
Iskkadeami ovddasvástideaddji lea Transparency International norgga ossodat.
Rapporten ferdigstilles i 2012.
Raporta gárvvistuvvo 2012:s.
Anne Wuolab (Ánddáid Ánne) er født 1970 i Narvik og er oppvokst i Ballangen, hvor hennes familie driver med reindrift.
Anne Wuolab (Ánddáid Ánne) lea riegádan 1970:s Áhkkánjárggas (Narvikas) ja bajásšaddan Bálágis, gos su bearaš bargá boazodoaluin.
Hun gikk barneskolen i Ballangen og ungdomsskolen på Sameskolen i Troms, videregående skole i Tromsø, tok journalistutdanning i Oslo, leste nordsamisk og feministisk filosofi i Umeå og urfolkskunnskap ved Samisk høgskole i Kautokeino.
Son váccii mánáidskuvlla Bálágis, nuoraidskuvlla Tromssa sámeskuvllas, joatkkaskuvlla Tromssas ja lea lohkan journalistaoahpu Oslos, davvisámegiela ja feministtalaš jurddašeami Upmis ja álgoálbmotdiehtaga Sámi allaskuvllas.
Hun er kulturjournalist, og har blant annet vært med på å starte opp tidsskriftet Gába.
Son lea kulturjournalista, ja lea earret eará leamaš mielde álggaheamen Gába-čállaga.
Nu bor hun i Lycksele i Sverige og driver sitt eget firma og jobber med ord.
Dál son orru Likšus (Lycksele) Ruoŧa bealde ja jođiha iežas fitnodaga ja duddjo sániiguin.
Her forteller hun om sine egne erfaringer fra ungdomstida på Sameskolen i Troms og livet på internatet.
Dá son muitala iežas vásáhusaid nuoraidskuvlaoahppin Tromssa sámeskuvllas ja internáhtas.
Jeg henger opp lange gardiner.
Mun heŋgen guhkes láseliinniid.
De skal dele rommet i to.
Dat galgaba juohkit lanja guovtti oassái.
På den ene siden skal jeg gjøre lekser og sove. På den andre siden skal jeg vaske meg.
Nuppi oasis galggan leavssuid lohkat ja oađđit, nuppi oasis fas basadit.
På internatrommet er det en vaskeservant, et skap, ei seng, et nattbord, et skrivebord og en stol.
Internáhtalanjas lea basadanbáiki, skábe, seaŋga, seaŋgabeavdi, čállinbeavdi ja stuollu.
Veggene er hvite, det er taket også.
Seainnit leat vielgadat, ja dáhkki maid.
Gulvet er grått og helt nytt.
Láhtti lea ránis ja ođas.
Rommet er koselig selv om gardinene i vinduet ikke faller i min smak.
Latnja lei guoibmái vaikko láseliinnit eai leat miela mielde.
Blåe vindusgardiner synes å være malplassert etter at jeg har hengt opp de lange hvite gardinene midt i rommet.
Alit liinnit láses eai oro šat heivemin go heŋgen daid guhkes vilges liinniid gasku lanja.
De blåe gardinene har i tillegg et grønt mønster.
Dain lea vel stuora ruoná hearvvat.
Ja, hvordan kunne jeg gjøre et rom på 10 kvadratmeter annerledes?
Ná, mo eará ládje sáhtán dáhkat dan 10 njealjádasmehter sturrosaš lanjas?
Endelig har jeg eget rom og kan dekorere det akkurat slik jeg vil til enhver tid.
Mus viimmat lea sierra latnja ja beasan čiŋahit juste nu go miella ain sihtá.
Hittil har jeg delt rom med andre jenter.
Dássážii lean juogadan lanja eará nieiddaiguin.
Da var det ikke spørsmål om hva jeg ønsket, måtte bare tilpasse meg og dele dager og netter – slik at man får fred til å gjøre lekser.
De ii lean sáhka maid mun háliidan, de ferte dušše soabahallat ja juogadit beivviid ja ijaid – vai bálle leavssuid lohkat.
Jeg spiller en kassett med Culture Club mens jeg henger opp plakater av Boy George, Duran Duran og Paul Young.
Mun čuojahan Culture Club kaseahta ja darvvihan pláhkkahiid main lea Boy George, Duran Duran ja Paul Young govat.
Young er den eneste av de mannlige artistene som er maskulin, – og ser ut som en mann.
Young lea áidna dain dievdoartisttain geas lea dievdohápmi ja -ámadeadju.
Hans leker ikke med androgynitet.
Son ii stoaga androgynitehtain.
Han er også den eneste av «mine artister» som ikke synger pop. Han synger soul.
Son lea maid dat áidna «mu artisttain», gii ii lávllo pop. Son lávlu soul.
Hjertet er nær ved å knuse når jeg hører hans sanger.
Váibmu jur cuovkana guladettiin su lávlagiid.
Hans musikk spiller jeg bare når jeg er nedfor, og vanskelige og negative tanker fyller mitt sinn.
Su musihkka gullo dušše dalle go lossamiella deaddigoahtá ja go váivi ja negatiiva jurdagat levvet millii.
Han gråter sammen med meg når han med grov stemme synger om smertefull kjærlighet.
Son čierru muinna ovttas go roaves jienain lávlu bahča ráhkisvuođas.
Slik føles det.
Nu dovdo goit.
Av hans sanger liker jeg best.
Su lávlagiin liikon eanemus.
Den sangen er om meg, tenker jeg alltid.
Diet lávlla lea mu birra, jurddašan álo.
Slik er det når jeg reiser mellom skolen og hjemme mitt og lever i to kulturer.
Lea nie go jođán ruovttu ja skuvlla gaska ja ealán guovtti kultuvrras.
Og fordi jeg ikke lenger er et barn, men heller ikke voksen, og i tillegg ønsker jeg mest av alt å være både jente og gutt samtidig.
Ja go in leat šat mánná, muhto aŋkke in ollesolmmoš, ja vel mu stuorámus sávaldat ja ohcaleapmi; leat sihke nieida ja bárdni oktanaga.
Jeg henger opp den siste plakaten.
Mun heŋgen vel maŋemus pláhkkaha.
Det er bilde av Cindy Lauper.
Lea Cindy Lauper govva.
Jeg har farget håret mitt like rødt som det hun har.
Mun lean báidnán vuovttaid seammá ruoksadin go son.
Jeg hadde tatt med meg bilde av henne til frisøren og ba om samme farge og frisyre som henne.
Ledjen su gova váldán mielde vuoktačuohppi lusa ja bivdán seammálágan ivnni ja hámi.
Du er ganske tøff, sa frisøren.
– Don leat oalle tøffa dál, logai vuoktačuohppi.
Hun synes å være fornøyd med arbeidet sitt.
Son orru duđavaš iežas bargguin.
Jeg så at fargen og frisyren ikke kledde meg.
Mun oidnen ahte ivdni ja frisyra ii gárvvohan mu.
Men jeg gav blaffen.
Muhto in beroštan.
Jeg hadde på meg et fargerikt skjørt, ullstrømpebukser, ullsokker og joggesko.
Mus lea ivdnás fuolpu, ullobuvssat, lestat ja joggeskuovat.
Ullgenseren var som et telt, og det hadde jeg selv strikket av restgarn.
Ullobáidi lei dego rákkas ja lean ieš gođđán dan loahpaláiggiiguin.
Jo, jeg passet til freak-stilen.
Jua, mun gal heiven dien freak-gárvodanmállii.
sang jeg sammen med Boy George.
lávllun ovttas Boy George:in.
Jeg danset i reggae-takt.
Mun dánssun reggaetávttain.
Jeg er så fornøyd fordi jeg har eget rom.
Lean nu duđavaš go lea iežan latnja.
Nå kan jeg danse når jeg vil og nekte andre å komme inn på rommet når det er det jeg vil.
Dál beasan dánsut goas háliidan ja biehttalit luoitimis earáid látnjii go dange háliidan.
Det føles som om verden igjen er blitt min venn.
Dovdo dego máilbmi fas lea mu ustibin šaddamin.
Jeg skrur ned lyden litt og rydder bort klær i skittentøysekken.
Mun geahpedan musihka veaháš, ja čorgestaddan biktasiid duolvabivttassehkkii.
Det er like før sekken revner, og det hadde vært på tide å vaske klær.
Dat lea luoddaneamen ja áigi livččii bassaladdat.
Men ikke ennå.
Muhto ii vuos.
Nå vil jeg først nyte at jeg har eget rom og det at jeg er alene.
Dál áigon vuos navddašit iežan lanja ja oktovuođa.
Jeg setter meg i senga og ser på plakatene og hvordan jeg har dekorert rommet.
Mun čohkkedan seŋgii ja geahčadan pláhkkahiid ja mo lanja lean hábmen.
Her kan jeg leve.
Dás sáhtán orrut.
Jeg hadde bodd på internatskolen i halvannet år.
Mun ledjen beannot jagi orodan internáhttaskuvllas.
Det gikk bra.
De manai bures.
Jeg likte vanene, som å stå opp om morgen og spise seg mett til hver frokost fra et rikholdig matbord som inneholdt brød, yoghurt, ost, kjøttpålegg, frukt, melk og juice.
Mun liikojin dábiide, nu go árrat lihkkat iđđes ja juohke iđida bures boradit valljodagas: láibbit, yoghurt, vuosttát, biergosuvllit, šattut, mielkkit ja máihllit.
Og skolen var i den andre bygningen, nesten ingen gåavstand.
Ja skuvla lei nuppi viesus, ii lean vázzingaskage.
Man behøvde ikke huske på å putte skolebøkene i ranselen.
Iige dárbbašan muitit skuvlagirjjiid lávkii coggat.
I pausene rakk man å hente hjemmeleksa, dokumenter og skolebøker.
Bottuin gearggai viežžat leaksobihtáid, čállosiid ja skuvlagirjjiid.
Skolen var lett, syntes jeg.
Skuvla lei álki, mu mielas.
Jeg likte alle fagene, det var ikke noe av skolearbeid som jeg ble lei av.
Mun liikojin buot fágaide, ii lean fal mihkkege skuvlabargguid mii dolkadahttii.
Noen ganger strevde jeg med leksene, og noen ganger feilet jeg.
Muhtumin rahčen bihtáiguin ja muhtumin medden.
Det gikk utover selvfølelsen, jeg skulle jo være perfekt.
De gal čuozai iešdovdui, mun han galgen leat perfeakta.
Jeg skulle jo være best og flinkest, og stolt.
Mun han galgen leat buoremus, čeahpimus ja čeavlái.
Jeg klarer meg nok!
Mun han gal birgen!
I stedet smilte jeg når jeg slet med noe, for da fikk jeg være i fred.
Mun baicce moddjájin go bártidin, go de bessen leat ráfis.
Smilet var mitt våpen og også mitt skjold når selvtilliten begynte å slå sprekker.
Mojit ledje mu vearjjut ja vel suodji go iešluohttámuš gárgidišgođii.
Noen dager orket jeg ikke noe.
Muhtun beivviid in gillen maidege.
Og jeg ville ikke lære noe.
Inge háliidan oahppat.
Jeg tvilte på mine evner og om jeg hadde et lesehode.
Mun eahpidin iežan attáldagaid ja lohkanoaivvi.
Jeg trodde ikke jeg var noe, jeg trodde ingen brydde seg om meg. Hvem liker en tosk, hvem liker en som har problemer, hvem liker meg?
Mun in jáhkán iežan leat mange veara, navden ahte ii giige beroštan mus. Gii liiko doavkái, gii liiko heahttái, gii liiko munnje?
Slike dager kunne jeg forsvinne, for hvem ville savne meg?
Diekkár beivviid sáhtášin jávkat, go gii ohcalivččii?
Foreldrene må elske meg, jeg er jo deres datter.
Vánhemat fertejit ráhkistit mu, mun lean sin nieida.
Men hvem andre bryr seg?
Muhto gii eará berošta?
Brødre, søstre?
Vieljat, oappát?
Også de elsker meg fordi de må.
Maiddái sii bákkus ráhkistit.
Men hvem her på skolen?
Muhto gii skuvllas?
Her ville ingen oppdage hvis jeg forsvant.
Dáppe ii oktage fuomášivčče jus jávkkašin.
Som han der gutten.
Nu go diet bárdni.
Han som jobber i musikkforretningen i bygda, der hvor jeg ofte leter etter ny musikk.
Diet gii bargá musihkkagávppis gilis, dieppe gos dávjá burggán ođđa musihka.
Han er sikkert vennlig og hjelpsom.
Son lea sihke ustitlaš ja veahkkái.
Han har oppdaget hva slags musikk jeg liker, og foreslår ofte hvilke plater jeg skal kjøpe.
Son lea fuobmán makkár musihkkii mun liikon ja árvala dávjá skearruid.
Tro om han ser meg?
Oaidnágo son mu?
Tro om han ser meg som jente og ikke som en kunde?
Oaidnágo son mu nieidan, ii ge kunddarin?
Var stjernene i hans øyne og blikkene et signal på at jeg kunne være en mulig kjæreste?
Ledjego su nástečalmmit ja geahčastagat signálat ahte livččen moarselágan?
Nei, han er sikkert en handelsmann som er ivrig etter å selge plater.
Ii, son sihkkarit lea gávpeolmmái ja áŋgir vuovdit skearruid.