pere/sami_parallel huggingface dataset:
Randi Sjølie
Randi Sjølie
I denne første runden vil prosjektet ta for seg et par stabbur og en bolig .
Prošeavtta vuosttaš vuorus leat mielde moadde áitti ja viessu .
Husene skal restaureres og dokumenteres , samtidig som husenes historie skal nedtegnes .
Visttit galget divvojuvvojit ja duođaštuvvot , ja seammás čállojuvvo visttiid birra historjá .
Gjennom dette arbeidet ønsker Sametinget å etablere erfaringer og rutiner for hvordan samiske hus skal restaureres og dokumenteres .
Dán barggu bokte háliida Sámediggi oažžut vásihusaid ja ásahit rutiinnaid movt sámi visttit galget divvojuvvot ja duođaštuvvot .
Sametinget har etablert samarbeid med Tana kommune og bygdelaget i Sirbmá .
Sámediggi lea álggahan ovttasbarggu Deanu gielddain ja Sirpmá giliservviin .
Roald Renmælmo og Siv Holmin fra Målselv vil utføre arbeidene sammen med lokale håndverkere .
Roald Renmælmo ja Siv Holmin Málatvuomis galgaba čađahit barggu ovttasráđiid báikkálaš snihkkáriiguin .
Planen er å gå videre med prosjektet og etter hvert ta for seg alle 46 freda hus i Sirbmáområdet .
Áigumuššan lea joatkit prošeavttain ja dađistaga divvut buot 46 ráfáidahttojuvvon viesu Sirbmáguovllus .
Midler til prosjektet er gitt av Riksantikvaren .
Riikaantikvára lea juolludan ruđaid prošektii .
Sametingets plenumsmøte september 2006
Sámedikki dievasčoahkkin 2006 čakčamánus
Sametingets plenumsmøte holdes på Sametinget og tar til kl. 09.00 tirsdag 26. september og avsluttes innen kl. 15.30 torsdag 28. september 2006 .
Sámediggi dievasčoahkkin dollojuvvo Sámedikkis ja álgá dii. 09.00 maŋŋebárgga čakčamánu 26. b. ja loahpahuvvo ovdal dii. 15.00 duorastaga čakčamánu 28. b. .
Mandag 25. september er satt av til gruppemøter .
Vuossárga čakčamánu 25. b. dollojuvvojit joavkočoahkkimat .
Mediaseminaret som var planlagt til onsdag 27. september må utsettes for å gi plass til behandling av forslag til ny reindriftslov .
Mediaseminára mii lei plánejuvvon gaskavahku čakčamánu 27. b. ferte maŋidit ja nu čáhkket saji ođđa boazodoalloláhkaevttohusa gieđahallamii .
Møtelederskapets forslag til saksliste :
Čoahkkinjođihangoddi evttoha čuovvovaš áššelisttu :
- Sak 028/06 Konstituering
- Ášši 028/06 Vuođđudeapmi
- Sak 029/06 Sametingsrådets beretning om virksomhet iht forretningsorden § 20
- Ášši 029/06 Sámediggeráđi doaibmadieđáhus
- Sak 030/06 Spørsmål til Sametingsrådet iht forretningsorden § 11
- Ášši 030/06 Gažaldagat Sámediggeráđđái
- Sak 031/06 Kunngjøring av nye saker
- Ášši 031/06 Ođđa áššiid dieđiheapmi
- Sak 032/06 Etablering av forsknings- og dokumentasjonsvirksomhet om grenselostrafikken under 2. verdenskrig
- Ášši 032/06 Dutkan- ja duoaštusdoaimma ásaheapmi dan rádjalovsadoaimma hárrái mii lei nuppi máilmmisoađi áigge
- Sak 033/06 Innspill til reindriftsavtalen 2007/2008
- Ášši 033/06 Evttohusat 2007/2008 boažodoallošiehtadussii
- Sak 034/06 Særskilte regler for Kontrollkomiteens ansvars- og arbeidsområde
- Ášši 034/06 Sierra njuolggadusat Bearráigeahččanlávdegotti ovddasvástádus- ja bargosuorgái
- Sak 035/06 Nordisk samekonvensjon
- Ášši 035/06 Davviriikkaid sámekonvenšuvdna
- Sak 036/06 Forvaltningsreform - ansvars- og oppgavefordeling mellom forvaltningsnivåene
- Ášši 036/06 Hálddahusođastus – ovddasvástádus- ja bargojuohku hálddahusdásiid gaskkas
- Sak 037/06 Samarbeidsavtale mellom Nordland fylkeskommune og Sametinget
- Ášši 037/06 Ovttasbargošiehtadus gaskal Nordlándda fylkkasuohkana ja Sámedikki
- Sak 038/06 Landbruks- og matdepartementets utkast til ny reindriftslov
- Ášši 038/06 Eanandoallo- ja biebmodepartemeantta ođđa boazodoalloláhkaevttohus
For mer informasjon om sakene og plenumsmøtet , se vedlagte dokumenter eller skriv / ring til Sametinget : tlf : 78 47 40 00 , e-post : samediggi@samediggi.no
Jus dáhtut eaet dieđuid áššiid birra ja dievasčoahkkima birra , geahča mildosiid dahje čále / riŋge Sámediggái : tlf : 78 47 40 00 , e-posta : samediggi@samediggi.no
Saksdokumentene finnes ved å gå på linken nedenfor eller på hovedmenyen Sakspapirer og møtebøker .
Áššedokumeantaid gávnnat go manat váldomenyii Áššit ja čoahkkingirjjit .
Komiteinnstillingen i sak 038/06 Landbruks- og matdepartementets utkast til ny reindriftslov skal være klar innen kl. 12.00 tirsdag 26. september .
Lávdegoddeárvalus áššis 038/06 Eanandoallo- ja biebmodepartemeantta ođđa boazodoalloláhkaevttohus galgá leat gárvvis dii. 12.00 rádjái maŋŋebárgga čakčamánu 26. b. .
Offentlige dokumenter
Almmolaš dokumeanta
Sakspapirer
Áššebáhbir
Reindriftsloven holder ikke mål
Boazodoalloláhka ii doala dási
Sametingsrådet har i dag fremmet en sak om regjeringens forslag til ny reindriftslov for næringskomiteen i Sametinget .
Sámediggeráđđi lea odne ovddidan ášši Sámedikki ealáhuslávdegoddái ráđđehusa ođđa boazodoalloláhkaevttohusa oktavuođas .
Reindriften er en sentral samisk næring og en viktig kulturbærer .
Boazodoallu lea dehálaš ealáhus ja dehálaš kulturovddideaddji .
Dette gir reindriften et internasjonalt rettslig vern , det vises særlig til ILO konvensjon 169 .
Dát addá boazodollui riikkaidgaskasaš riektesuodjalusa , dás čujuhuvvo erenoamážit ILO konvenšuvnna nr. 169:ii .
Sametinget ser med bekymring på at reindriften stadig utsettes for press fra ulike hold , slik at situasjonen for reindriften i mange områder er vanskelig .
Sámediggi lea fuolastuvvan das go boazodoallu čađat ferte gillát deaddima iešguđet guovllus nu ahte boazodoallu ollu guovlluin dál lea váttis dilis .
Sametinget er særdeles opptatt av at en ny reindriftslov sikrer og utvikler reindriften slik at vi også i fremtiden kan ha en bærekraftig reindrift .
Sámediggi berošta erenoamážit das ahte ođđa boazodoalloláhka galgá sihkkarastit ja ovddidit boazodoalu vai mis maiddái boahtteáiggis sáhttá leat ceavzilis boazodoallu .
De dokumenter Sametinget hittil har mottatt fra regjeringen gir ikke en betryggelse for at den nye reindriftsloven sikrer og utvikler reindriften .
Dat dokumeanttat maid Sámediggi dán rádjai lea ožžon ráđđehusas , eai atte oadjebasvuođa das ahte ođđa boazodoalloláhka sihkarasttášii ja ovddidivččii boazodoalu .
Sametinget er bekymret for at det rettsvernet reindriften har gjennom internasjonal lov , særlig ILO-konvensjon nr. 169 , nå undergraves .
Sámediggi ballá das ahte dat riektesuodjalus , mii boazodoalus lea riikkaidgaskasaš lágain , erenoamážit ILO-konvenšuvnna nr. 169:s , dál raššuduvvo .
- Vi kan ikke gi vår støtte til regjeringens lovforslag med mindre det gjøres svært omfattende innholdsmessige endringer og det er nå opp til Regjeringen å bidra aktivt til at så skjer , sier Sametingspresident Aili Keskitalo .
- Eat sáhte doarjut ráđđehusa láhkaevttohusa muđui go dahkkojuvvojit hui stuorra rievdadusat sisdoalu dáfus , ja dál lea Ráđđehusa duohken árjjalaččat váikkuhit dasa ahte nu dáhpáhuvvá , dadjá Sámedikki presideanta Aili Keskitalo kommeantan áššái .
Kontaktpersoner :
Gulahallanolbmot :
- rådsmedlem Randi A. Skum , tlf : 970 90 338
ráđđelahttu Randi A. Skum , tlf : 970 90 338
- president Aili Keskitalo , tlf : 971 29 305
ráđđelahttu Aili Keskitalo , tlf : 971 29 305
Ole Henrik Magga mottar menneskerettspris
Ole Henrik Magga oažžu olmmošvuoigatvuođabálkkašumi
Tidligere sametingspresident Ole Henrik Magga mottar menneskerettspris .
Sámedikki ovddeš presideanta Ole Henrik Magga oažžu olmmošvuoigatvuođabálkkašumi .
Det er Universitetet i Oslo som har valgt å hedre Maggas arbeid for menneskerettighetene .
Oslo universitehta áigu gudnejahttit Magga barggu olmmošvuoigatvuođaiguin .
Ole Henrik Magga . Bente Hætta
Ole Henrik Magga Bente Hætta
Ole Henrik Magga ( 59 ) er den første presidenten for Sametinget i Norge , i perioden 1989 og til 1997 , og var også den første lederen av FNs permanente forum for urfolk .
Ole Henrik Magga ( 59 ) lei vuosttaš presideanta Norgga Sámedikkis , jagi 1989 rájes 1997 rádjai , ja son lei maid ON:a bissovaš foruma vuosttaš jođiheaddji .
Magga har vært professor i finsk-ugriske språk ved Universitetet i Oslo , og arbeider nå som professor ved Samisk høgskole .
Magga lea leamaš professora suoma-ugralaš gielain Oslo universitehtas , ja dál son bargá professoran Sámi allaskuvllas .
– Og det er nettopp arbeidet for rettane til urfolk både nasjonalt og internasjonalt som har gjort han fortent til å få UiOs menneskerettspris – Lisl og Leo Eitingers fond , fortel juryleiar , prorektor Haakon Breien Benestad til Uniforum .
– Son lea bargan eamiálbmot vuoigatvuođaiguin sihke našonalaččat ja riikkaidgaskasaččat ja danne lea ánssášan oažžut Oslo Universitehta olmmošvuoigatvuođabálkkašumi – Lisl og Leo Eitingers nammasaš foanddas , muitala juryjođiheaddji , prorektor Haakon Breien Benestad Uniforum:ii .
Støtte til småskala matproduksjon
Doarjja smávitlágan biebmobuvttadussii
Sametingets tilskuddsstyre har gitt støtte til til to kvinner i Nyvoll , Alta kommune , som vil etablere småskala matproduksjon basert på eget råstoff fra sauehold .
Sámedikki doarjjastivra lea juolludan doarjaga guovtti nissonolbmui Nyvoll:as , Álttá suohkanis , geat áiguba ásahit smávitlágan biebmobuvttadusa iežaska sávzadoalu vuođđoávdnasiid vuođul .
Sametingets tilskuddsstyre ser det som positivt at kvinner i jordbruket vil satse på produktutvikling og verdiskaping basert på råstoff fra eget sauehold .
Sámedikki doarjjastivrra mielas lea buorre go eanadoalu nissonolbmot háliidit áŋgiruššat buvttaovddidemiin ja árvoháhkamiin iežaset sávzadoalu vuođđoávdnasiid vuođul .
Målsettingen er å få økt lønnsomhet i fra egen produksjon gjennom sine nisjeprodukter .
Mihttomearrin lea buoridit buvttadusa gánnáhahttivuođa oalgebuktagiiguin .
Disse to støttemottakerne har gått gradvis frem gjennom etablererstipend og fagreiser .
Dát guokte doarjjaoažžu leaba veahážiid mielde bargan ovddosguvlui ásahanstipeandda ja fágamátkkiid vehkiin .
Gjennomført prøveproduksjon har falt heldig ut gjennom god avsetning .
Soai leaba lihkostuvvan geahččalanbuvttadusain ja vuovdán bures .
Nå vil de satse mer bevisst med etablering av eget produksjonslokale .
Dál soai áiguba eanet dihtomielalaččat bargat iežaska buvttadan ¬lokálaid ásahemiin .
Det er også gjort en nisjeavtale med Gilde .
Soai leaba maid dahkan oalgebuvttašiehtadusa Gildein .
- Dette prosjektet viser at det finnes vilje til å gjøre produktutvikling og få til verdiskaping ute i distriktene .
- Dát prošeakta čájeha ahte lea dáhttu bargat buvttaovdánahttimiin ja buvttadit árvvuid báikegottiin .
Spesielt positivt er det at kvinner viser initiativ og har pågangsmot til å skape egne arbeidsplasser der de er bosatt , sier styreleder Ann-Mari Thomassen .
Erenoamáš buorre lea go nissonolbmot čájehit beroštumi ja áŋgirvuođain háhket alcceseaset bargosajiid doppe gos sii ásset , dadjá stivrajođiheaddji Ann-Mari Thomassen .
Sametingets tilskuddsstyre har avholdt et møte i Øksfjord tidleger denne måneden .
Sámedikki doarjjastivra lea doallan čoahkkima Ákšovuonas árat dán mánus .
På møtet ble det innvilget støtte til næringsformål på vel 1 million kroner .
Dán čoahkkimis juolluduvvui badjelaš 1 miljon ruvnno doarjjan ealáhusulbmiliidda .
Fornøyd med løsning i Mauken og Blåtind
Duđavaš Meavkki ja Arvenjárgga čovdosiin
Sametingsrådet er fornøyd med at det er inngått en frivillig avtale mellom Mauken reinbeitedistrikt ved Oskal Siida , Forsvarsbygg og Hærens styrker om en alternativ korridor for sammenbindingen av Mauken og Blåtind skyte- og øvingsfelt .
Sámediggeráđđi lea duđavaš , go Meavkki orohat ja Oskala siida , Suodjalushuksehus ja Eanansuodjalusa fámut leat eaktodáhtolaččat soahpan molssaevttolaš sajis ovttastahttit Meavkki ja Arvenjárgga báhčin- ja hárjehallanguovlluid .
Dette bekrefter Sametinget prinsipielle holdning om at en storstilt innløsning av samiske rettigheter ved tvang er et brudd på folkeretten , sier rådsmedlem Randi Skum .
Dat nanne Sámedikki prinsihpalaš oainnu dan hárrái , ahte sámi vuoigatvuođaid viiddis bággolonisteapmi rihkku álbmotrievtti , ráđđelahttu Randi Skum dadjala .
Sametingsrådet har tidligere ytret seg sterkt kritisk til de avtaler som tiltakshaverne gjør med berørte reindriftsgrupper i inngrepssaker .
Sámediggeráđđi lea ovdal cealkán hui kritihkalaš oainnuid daid soahpamušaid hárrái , maid doaibmabijuid lágideaddjit dahket boazodoalliiguin .
Utfordringer som reiser seg i inngrepssaker er om reindriften kan forhandle vekk beiteland – som de er forvaltere i henhold til den kollektive , samiske retten .
Dakkár áššiid oktavuođas badjána gažaldat sáhttetgo badjeolbmot soahpamušaiguin luohpat guohtomiin – maid sii hálddašit kollektiiva sámi vuoigatvuođaid vuođul .
Her kommer også retten for kommende generasjoner til å drive reindrift inn .
Dasa lea oktavuođas maiddái boahtte buolvvaid vuoigatvuohta bargat boazodoaluin .
En annen dimensjon er at enkelte siida-grupper innenfor et distrikt , inngår separate avtaler med en tiltakshaver og på den måten selger unna samiske rettigheter og arealgrunnlag , som andre distrikt / siida-grupper også kan ha sedvanerett til .
Nubbi bealli áššis lea ahte orohaga ovttaskas siiddat dahket sierra soahpamušaid doaibmabijuid lágideaddjiiguin , ja dan láhkai vuvdet sámi vuoigatvuođaid ja eatnamiid , maidda maiddái nuppiid orohagain / siiddain soitet leat vieruiduvvan vuoigatvuođat .
- Sametingsrådet vil ikke forskuttere behandlingen av avtalen i de pågående konsultasjonene mellom Forsvarsdepartementet og Sametinget om sammenbindingen av Mauken og Blåtind skyte- og øvingsfelt .
- Sámediggeráđđi ii áiggo ovddalgihtii dadjat mo soahpamuš meannuduvvo Suodjalusdepartemeantta ja Sámedikki ráđđádallamiin Meavkki ja Arvenjárgga báhčin- ja hárjehallanguovlluid ovttastahttimis .
Men Sametingsrådet vil imidlertid allerede nå signalisere at selve avtalen er akseptabel dersom den forankres innenfor folkeretten .
Sámediggeráđđi háliida dattetge čujuhit dasa , ahte ieš soahpamuš lea dohkálaš , jos dat vuođđuduvvá álbmotriektái .
Fra Sametingsrådets side vil vi understreke at Sametinget legger til grunn at folkerettens forutsetning om et urfolk ikke kan fortrenges fra sine områder med mindre det foreligger eksepsjonelle situasjoner av overgripende nasjonal interesse .
Sámediggeráđi beales mii háliidit deattuhit ahte Sámediggi bidjá vuođđun álbmotrievtti eavttu , man mielde álgoálbmoga ii sáhte duvdit eret iežas guovlluin , earret jos lea gažaldagas erenoamáš dilli , mas lea viiddis nationála beroštupmi , Skum dadjala .
Dersom og når forsvarets behov for området opphører , skal området falle tilbake til samisk bruk , sier Skum .
Jos ja go suodjalus ii šat dárbbaš guovllu , dat galgá máhcahuvvot sámi geavahussii , Skum cealká .
- Sametinget er på et generelt grunnlag avventende til at det gjøres større inngrep før rettighetene er fullt ut identifisert og arealvernregler er på plass .
- Oppalašvuođa vuođul Sámediggi eaktuda ahte stuorát doaibmabijut eai dahkko ovdalgo vuoigatvuođat leat ollásit identifiserejuvvon ja ovdalgo areálasuodjalannjuolggadusat leat fámus .
Til dette hører det med at en rekke områder ikke er identifisert , noe som må avklares før inngrep kan gjøres .
Das lea oktavuohta dainna , ahte ollu guovllut eai leat vel identifiserejuvvon , ja daid ferte guorahallat ovdalgo daidda sáhttá álggahit makkárge doaibmabijuid .
For Finnmarks vedkommende vil en kommisjon og særdomstol foreta en identifisering av bruks og eierrettigheter .
Finnmárkkus sierra kommišuvdna ja duopmostuollu identifiserejit geavahan- ja oamastanvuoigatvuođaid .
For områder utenom Finnmark avventer Sametinget Samerettsutvalgets konklusjoner .
Finnmárkku olggobeale guovlluid hárrái Sámediggi vuordá Sámi vuoigatvuođalávdegotti loahppajurdagiid .
Sametinget forventer derfor at det ikke gjøres store inngrep i samiske områder der samiske rettigheter er under utredning , avslutter Skum .
Sámediggi eaktuda danin ahte sámi guovlluide , maid sámi vuoigatvuođaid leat guorahallamin , eai álggat doaibmabijuid , Skum loahpaha .
Sametingsbygningen - et symbol på det 20. århundrets arkitektur
Sámediggeviessu - 20. jahkečuođi arkitektuvrralaš symbola
Sametingsbygningen er et av 25 norske byggverk som anses som et viktig kulturhistorisk uttrykk for det 20. århundrets arkitektur .
Sámediggeviessu lea okta 25 huksehusa gaskkas Norggas mat adnojuvvojit deaŧalaš kulturhistorjjálaš 20. jahkečuođi arkitektuvrralaš dovdomearkan .
Det mener den norske avdelingen av ICOMOS .
Dan oaivvilda ICOMOS Norgga ossodat .
Sametinget - fasade 3 © Jaro Hollan
© Jaro Hollan
ICOMOS Norge er et faglig forum som arbeider med verdensarvproblematikk og kulturminnespørsmål i Norge .
ICOMOS Norga lea fágalaš forum mii bargá máilmmeárbečuolmmaiguin ja kulturmuitoáššiiguin Norggas .
ICOMOS er et rådgivende organ i kulturminnesaker for FNs organisasjon for utdanning , vitenskap og kultur ( UNESCO ) .
ICOMOS lea ON:a oahpahus- , dieđa- ja kulturorganisašuvnna ( UNESCO ) ráđđeaddiorgána kulturmuitoáššiin .
ICOMOS har nå utarbeidet en liste på 25 bygninger som de mener representerer det beste eller mest typiske ved det 20. århundrets arkitektur i Norge .
ICOMOS lea dál ráhkadan listtu mas leat 25 huksehusa ja maid dat oaivvilda ovddastit buoremusat 20. jahkečuođi arkitektuvrra Norggas .
Blant disse er Sametingsbygningen i Karasjok .
Sámediggeviessu Kárášjogas lea daid searvvis .
- Sametingsbygningen er både kulturelt , historisk og arkitektonisk viktig i kulturminnesammenheng .
- Sámediggeviessu lea sihke kultuvrralaččat , historjálaččat ja arki tek ¬tuvrralaččat deaŧalaš kulturmuittuid oktavuođas .
Bygningen er et symbol på den politiske og kulturelle utviklingen i Norge og i forhold til samene , forklarer prosjektleder Eirik Bøe .
Huksehus govvida dan movt politihkka ja kultuvra Norggas leat ovdánan ja maid sámiid ektui , čilge prošeaktajođiheaddji Eirik Bøe .
Hensikten med ICOMOS ( International Council on Monuments and sites ) arbeid er å øke interessen og kunnskapene om arkitektur fra det 20. århundret .
Ulbmil ICOMOS ( International Council on Monuments and sites ) bargguin lea nannet beroštumi ja máhtolašvuođa 20. jahkečuođi arkitektuvrra birra .
Listen som er utarbeidet vil inngå som det norske bidrag til en verdensomfattende oversikt over det 20. århundrets arkitektur .
Listu mii lea ráhkaduvvon gártá leat Norgga oassi máilmmiviidosaš geahčastahkii 20. jahkečuođi arkitektuvrra hárrái .
Andre byggverk på ICOMOS Norge sin liste er Aker Brygge , Tromsdalen kirke og bru , Gardermoen flystasjon og OL-anlegget på Lillehammer .
Eará huksehusat ICOMOS Norgga listtus leat Aker Brygge , Sálašvákki girku ja šaldi , Gardermoen girdišillju ja OL-rusttet Lillehammeris .
ICOMOS Norge
ICOMOS Norga
Statens kulturhistoriske eiendommer
Stáhta kulturhistorjjálaš opmodagat
Arkitektonisk uttrykk
Arkitektonalaš bargu
Kongens signaturer
Arkitektonalaš bealli
Sametingsbygningen
Dáidda Sámediggeviesus
Utførelse og materialbruk
Gonagasa nammačállosat
Ella Holm Bull
Muitosánit - Ella Holm Bull
Sametingspresident Aili Keskitalo holdt minneord over Ella Holm Bull i forbindelse med åpning av plenum .
Sámediggepresideanta Aili Keskitalo doalai muitosáni Ella Holm Bullii go dievasčoahkkima rahppama oktavuođas .
Det var med stor sorg vi fikk melding om at Ella Holm Bulll hadde gått bort 21. september 2006 .
Stuorra morrašiin gulaimet ahte Ella Holm Bull lei min guođđán čakčamánu 21. b. 2006 .
Ella Holm Bull , døde hjemme hos sin familie i Snåsa .
Ella Holm Bull , jámii ruovttus bearrašis luhtte Snåases .
Våre tanker går til de nærmeste - familie , slekt og venner .
Min jurdagat mannet lagamuččaide – bearrašii , sohkii ja ustibiidda .
Ella Holm Bull ble født 12. oktober 1929 i Røyrvik .
Ella Holm Bull riegádii golggotmánu 12. b. 1929 Røyrvikas .
Ella var eldst i en søskenflokk på fem barn .
Ella lei boarráseamos bearraša viđa mánás .
Foreldrene Nils Pedersen Joma og Anna Sofie Joma var reindriftsamer i Østre Namdal reinbetedistrikt i Nord-Trøndelag .
Váhnenguovttos Nils Pedersen Joma ja Anna Sofie leigga boazosápmelaččat Nuorta Namdala boazoguohtunorohagas Davvi-Trøndelagas .
Ella mistet sin far , tre onkler og to tanter i Dunderlandsulykken sommeren 1948 , da landsmøtedelegater fra Norske Reindriftsamers Landsforbund reiste tilbake etter stiftelsesmøtet i Tromsø .
Ella massii áhččis , golbma etno / čeazi ja guokte muoŧá / siesá Dunderlandlihkohisvuođas 1948 geasi , dalle go Norgga Boazosápmelaččaid Riikkasearvvi riikačoahkkináirasat máhcce ruoktot maŋŋil vuođđudančoahkkima Romssas .
Tapet ga stor innvirking og et varig sår for de etterlatte .
Massin váikkuhii garrasit ja hávvi lea bistán oapmahaččain .
Ella tok lærereksamen ved Nesna Lærerskole i 1954 , og grunnfag i samisk ved Universitetet i Oslo i 1964 .
Ella čađahii oahpaheaddjieksámena Nesna Oahpaheaddjiskuvllas 1954:s , ja sámegiela vuođđofága Osllo universitehtas 1964:s .
Ella Holm Bull giftet seg med reineier Nils Holm Bull fra Røros i 1953 .
Ella Holm Bull náitalii 1953:s boazoeaiggádiin Nils Holm Bull:ain Rørosas eret .
De fikk fire barn : Sigrid Elisabeth ( Sagka - f. 1955 ) , Ellen Kristin ( Ellen - f. 1958 ) , Nils Oskar ( Næjla - f. 1967 ) , Anna Sofie ( Anna Søøfe - f. 1969 ) , og etter hvert femten barnebarn og tre oldebarn .
Soai oaččuiga njeallje máná : Sigrid Elisabeth ( Sagka - r. 1955 ) , Ellen Kristin ( Ellen - r. 1958 ) , Nils Oskar ( Næjla - r. 1967 ) , Anna Sofie ( Anna Søøfe - r. 1969 ) , ja vel 15 mánáidmáná ja golbma máttarmáná .
Men hun har også vært en støtte for andre , mindre samiske språk .
Muhto son lea maiddái leamaš doarjjan eará , uhcit sámegielaide .
Hun har hele tiden vært en forkjemper for sørsamisk språk i en tid da sørsamisk ikke hadde noen plass i samfunnet , og ble sett på et språk uten verdi .
Son lea čađat dorron oarjelsámegiela ovddas dan áiggis go oarjelsámegielas ii lean makkárge sadji servodagas , ja atnui giellan mas ii leat árvu .
Hennes innsats som lærer og språkarbeider har vært helt avgjørende for språkets bevaring og utvikling .
Su bargu oahpaheaddjin ja giellabargin lea leamaš áibbas mearrideaddjin giela seailluheapmái ja ovdánahttimii .
Hun var den første læreren ved Åarjelsaemien skuvle , Sameskolen på Snåsa , da den ble etablert i 1968 .
Son lei dat vuosttaš oahpaheaddji Åarjelsaemien skuvles , go dat ásahuvvui 1968:s .
Der var hun også tilsatt som lærer og rektor helt til hun gikk av med pensjon .
Doppe lei son virggis oahpaheaddjin ja rektorin gitta dassái go joavddai ealahahkii .
Sammen med professor Knut Bergsland utarbeidet Ella den sørsamiske rettskriving i 1974 .
Ovttas professor Knut Bergslandain ráhkadii Ella oarjelsámi riektačállima 1974:s .
Ella Holm Bull har også skrevet et stort antall lærebøker i sørsamisk som benyttes både i Norge og Sverige .
Ella Holm Bull lea maiddái čállán ollu oarjelsámegiel oahppogirjjiid mat geavahuvvojit sihke Norggas ja Ruoŧas .
I tillegg har hun skrevet egne dikt og sanger på sørsamisk .
Earret dan lea son čállán iežas divttaid ja lávlagiid oarjelsámegillii .
Da hun døde var hun nylig engasjert til å skrive " Den samiske historien i Røyrvik og omegn " .
Go jámii lei son aiddo bálkáhuvvon čállit " Sámi historjá Røyrvikas ja dan birrasis ” ( Den samiske historien i Røyrvik og omegn ) .
Som språk- og kulturarbeider har hun bidratt vesentlig til at det i dag finnes skriftlige kilder til kommende generasjoner .
Giella- ja kulturbargin lea son leamaš nana veahkkin dasa ahte dál leat čálalaš gáldut boahttevaš buolvvaide .
Ella Holm Bull er tildelt en rekke priser for sitt arbeid : Kultur- og kirkedepartmentets oversetterpris for barne- og ungdomslitteratur ( 1976 ) , Nord-Trøndelag fylkes kulturpris , Kongens fortjenestemedalje , Samerådets ærepris , samt den første nordiske språkprisen Gollegiella .
Ella Holm Bull lea ožžon máŋga bálkkašumi barggus ovddas : Kultur- ja girkodepartmeantta mánáid- ja nuoraidgirjjálašvuođa jorgalanbálkkašumi , Davvi-Trøndelaga fylkka kulturbálkkašumi , Gonagasa ánsomedálje , Sámeráđi gudnebálkkašumi ja vuosttaš davviriikkalaš giellabálkkašumi Gollegiella .
Ella har hatt en rekke tillitsverv i sitt liv .
Ellas leat leamaš máŋga luohttevašdoaimma .
Ella var medlem i :
Ella lei miellahttun :
● Programrådet for de samiske sendinger
• Sámegiel sáddagiid prográmmaráđis
● Norsk sameråd
• Norgga sámeráđis
● Samisk utdanningsråd
• Sámi oahpahusráđis
● Samisk språknemnd
• Sámi giellalávdegottis
● Utredningsutvalget for Videregående opplæring for samer
• Sápmelaččaid joatkkaoahpahusa čielggadanlávdegottis
● Samekulturutvalget
• Sámekulturlávdegottis
I Sametinget var hun medlem i Sametingsrådet og organisasjonskomiteen .
Sámedikkis lei son Sámediggeráđi ja organisašunlávdegotti miellahttun .
Som menneske blir Ella Holm Bull beskrevet som en varm , omtenksom , inkluderende og sterk person .
Ella Holm Bull govviduvvo liekkusis , fuolalaš , fátmmasteaddji ja nana olmmožin .
Hun var engasjert , samvittighetsfull og arbeidsom .
Son lei berošteaddji , oamedovddolaš ja barggan .
Ella Holm Bull var en stor forkjemper for sørsamisk språk og kultur .
Ella Holm Bull garrasit čuolai oarjelsámegiela ja – kultuvrra beali .
Hun har gjort en uvurderlig innsats i sitt arbeid med barn og unge .
Son lea hirbmat mávssolaš barggu bidjan mánáid ja nuoraid ovddas .
Ella står igjen som et forbilde , inspirasjon og har en sentral plass i den samiske historien , og i våre hjerter .
Ella šattai ovdagovvan , movttiideaddjin ja sus lea guovddáš sadji sámi historjjás , ja min váimmuin .
Hvil i fred .
Vuoiŋŋat ráfis .
( Tyst minutt )
( Jaskes minuhtta )
Verdens urfolk
Máilmmi eamiálbmogat
WIKIPEDIA : http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Blank_maps Wikipedia
Álgoolbmotkárta Wikipedia
Betegnelsen urfolk passer til om lag 300 millioner mennesker som lever i rundt 70 land .
Namahus eamiálbmot heive birrasii 300 miljon olbmui geat ellet birrasii 70 riikkas .
Samene er et urfolk i fire land : Norge , Sverige , Finland og Russland .
Sámit leat njeallje riikka eamiálbmot ; Norggas , Ruoŧas , Suomas ja Ruoššas .
Den samiske befolkningen anslås å utgjøre i overkant av 100.000 mennesker .
Meroštallojuvvon lea ahte gávdnojit badjel 100.000 sápmelačča .
Definisjon
Meroštallan
ILO-konvensjon nr. 169 definerer urfolk som : ” folk som har bevart , helt eller delvis , sin tradisjonelle kultur , verdier og institusjoner , og som levde i et visst landområde før storsamfunnet overtok det eller staten ble etablert ” .
ILO-konvenšuvnnas nr. 169 lea eamiálbmot meroštallojuvvon ná : álbmot mii lea doalahan , ollásit dahje belohahkii , iežas árbevirolaš kultuvrra , árvvuid ja ásahusaid , ja mii elii dihto guovllus ovdal go stuorra servodat válddii dan badjelasas dahje ovdal go stáhta ásahuvvui .
Urfolks situasjon varierer betraktelig avhengig av hvilken verdensdel de lever i , hvilke natur- og miljøbetingelser de lever under , og av de politiske , sosiale og økonomiske rammebetingelsene som ulike nasjonalstater setter for sine urfolk .
Eamiálbmogiid dilli molsašuddá mealgat dađi mielde guđe máilmmeoasis sii ellet , makkár luonddu- ja biraseavttuid vuođul sii ellet , ja makkár politihkalaš , sosiálalaš ja ekonomalaš rámmaeavttuid iešguđet našuvnnalaš stáhtat bidjet iežaset eamiálbmogiidda .
Oftest er urfolk i tallmessig minoritet i de land de bor , men i Bolivia , Guatemala og Peru utgjør urfolkene halvparten eller mer av landenes befolkning .
Dávjá leat eamiálbmogat logu dáfus unnitlogus dain riikkain gos ásset , muhto Bolivias , Guatemalas ja Perus lea bealli dahje badjel bealli riikka ássiin eamiálbmogat .
I USA , med en befolkning på 290 millioner mennesker , bor omkring 1,6 millioner personer som regnes som urfolk .
USA:s , gos leat 290 miljon olbmo , ásset birrasii 1,6 miljon olbmo geat lohkkojuvvojit eamiálbmogin .
Det er indianere , inuitter ( eskimoer ) og hawaiianere .
Dat leat indiánat , inuihtat ( eskimot ) ja hawaialaččat .
Annerledeshet
Earáláganvuohta
Felles for urfolk er at de har levd i sine bosettingsområder gjennom historien før disse ble invadert eller kolonisert av storsamfunnene .
Oktasaš eamiálbmogiidda lea dat go sii leat ássan ássanguovlluineaset historjjá čađa ovdal go stuorraservodaga olbmot bahkkejedje sin eatnamiidda dahje koloniserejedje daid .
De har egen kultur , egne språk og egne tradisjoiner som skiller seg fra det øvrige samfunnet rundt .
Sis lea iežas kultuvra , iežaset giella ja iežaset árbevierut mat earuhit sin muđui servodagas .
Ufolkene har gjennom historien blitt undertrykket .
Eamiálbmogat leat vealahuvvon čađa historjjá .
Deres landarealer er beslaglagt , urfolk er tvangsflyttet og deres kulturer har blitt systematisk undertrykket .
Sin eatnamat leat sis eret váldojuvvon , eamiálbmogat leat bággehallan fárret eret ja sin kultuvrrat leat systemáhtalaččat vealahuvvon .
I noen tilfeller har de blitt offer for rene folkemord .
Muhtun oktavuođain leat sii gártan njuolgut álbmotgoddima oaffarin .
Flertallet av verdens urfolk er blant de økonomisk fattigste i verden .
Eanetlohku máilmmi eamiálbmogiin gullá ekonomalaččat geafimusaid searvái máilmmis .
I tillegg trues deres kultur og levesett ved at de fordrives fra sine tradisjonelle områder og språk- og kulturytringer undertrykkes systematisk over store deler av verden .
Dasa lassin áitojuvvo sin kultuvra ja eallinvuohki dainna lágiin ahte sii vuojehuvvojit eret sin árbevirolaš guovlluin ja stuorra osiin máilmmis vealahuvvojit sii systemáhtalaččat giela ja kultuvrra dáfus .
Urfolkenes særegenhet , deres annerledeshet og deres ofte betydelige ulikhet i forhold til majoritetsbefolkningen i de ulike landene , gjør at urfolk kan oppfattes som en trussel mot majoritetsbefolkningenes selvbilde og enhetskultur .
Eamiálbmogiid mihtilmasvuohta , sin earáláganvuohta ja dávjá sin stuorra erohusat majoritehtaálbmoga ektui iešguđet riikkain , dagahit dan ahte eamiálbmogat sáhttet áddejuvvot áittan majoritehtaálbmoga iešgovvii ja ovttadatkultuvrii .
Identititet
Identitehta
De ulike urfolkene knyttes i dag internasjonalt sammen gjennom sin felles historie om kolonisering , understrykkelse , krig , vold , drap og tap av landområder .
Iešguđet eamiálbmogiid čatná dál riikkaidgaskasaččat oktii sin oktasaš historjá nugo koloniseren , vealaheapmi , soahti , veahkaváldi , goddin ja eatnamiid massin .
Identitet som urfolk er nært knyttet til ett eller flere geografisk områder , og med de historiske båndene og med det naturmiljø som folkene har levd i , anvendt og brukt gjennom historien .
Eamiálbmot identitehta lea lávga čadnojuvvon ovtta dahje máŋgga geografalaš guvlui , ja historjjálaš čatnasiiguin ja luonddubirrasiin gos álbmogat leat eallán , maiguin sii leat ávkkástallan ja maid sii leat geavahan historjjá čađa .
Verden forandrer seg og også urfolk forandrer seg og tilpasser seg den nye tiden .
Máilbmi rievdá ja maiddái eamiálbmogat rivdet ja heivehallet iežaset ođđa áigái .
Urfolk beholder visse tradisjoner , mens andre endrer seg med tiden .
Eamiálbmogat bisuhit dihto árbevieruid , ja áigi maid rievdada osiid dain .
Identiteten er – som for alle andre – under stadig forandring .
Identitehta rievdá oppa áiggi nugo buohkain earáin ge .
FNs arbeidsgruppe for urfolk holdt sitt første møte 9. august 1982 , som i dag også er verdens urfolksdag .
ON eamiálbmot bargojoavku doalai vuosttaš čoahkkima borgemánu 9. b. 1982 , mii dál lea maiddái máilmmi eamiálbmotbeaivi .
Siden 2002 har representanter for urfolk møtt i FNs permanente forum for urfolk .
Jagi 2002 rájes leat eamiálbmogiid ovddasteaddjit leamaš mielde ON bissovaš eamiálbmot forumis .
Den første leder for FNs permanente forum for urfolk er Ole Henrik Magga .
ON bissovaš eamiálbmot foruma vuosttaš jođiheaddji lea Ole Henrik Magga .
Magga er tidligere president i Sametinget i Norge ( 1989-1997 ) .
Magga lea maid leamaš Sámedikki presideanta Norgga bealde ( 1989-1997 ) .
Første gang publisert 09.02.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 09.02.2005
Om urfolk på Wikipedia
Álgoolbmot birra Wikipedias
Wikipedia på norsk
Wikipedia dárugillii
Wikipedia på samisk
Wikipedia sámegillii
Ann-Mari Thomassen . Kenneth Hætta
Ann-Mari Thomassen Kenneth Hætta
Ann-Mari Thomassen nytt rådsmedlem
Ann-Mari Thomassen ođđa ráđđelahttu
Thomassen er født i 1964 , utdannet lærer , har samboer og fire barn .
Thomassen lea riegádan 1964:s , oahpaheaddji , sus lea ovttasorru ja njeallje máná .
Thomassen representerer Norske Samers Riksforbund ( NSR ) .
Thomassen ovddasta Norgga Sámiid Riikasearvi ( NSR ) .
Hun sitter i sin andre periode i Sametinget som representant nr. 1 for valgkrets 9 Sør-Troms .
Son lea nuppi áigodagas Sámedikkis áirras nr. 1 ovccát válgabiires Lulli-Romssas .
Verv i Sametinget
Doaimmat Sámedikkis
2005-09 Sametingsrepresentant ; leder i Tilskuddsstyret , medlem i Plan- og finanskomiteen , varamedlem i Samisk parlamentarisk råd
2005-09 Sámediggeáirras ; Doarjjastivrra jođiheaddji , Plána- ja finánsalávdegotti lahttu , Sámi parlamentáralaš ráđi várrelahttu
2001-05 Sametingsrepresentant ; nestleder i Nærings- og kulturkomiteen , medlem i Samisk parlamentarisk råd
2001-05 Sámediggeáirras ; Ealáhus- ja kulturlávdegotti nubbinjođiheaddji , Sámi parlamentáralaš ráđi lahttu
100.000 kroner til kvinnebladet Gába
100.000 ruvnno nissonbláđđái Gába
Sametingsrådet bevilger 100.000 kroner i et særskilt tilskudd til kvinnebladet Gába .
Sámediggeráđđi juolluda 100.000 ruvnno sierra doarjaga nissonbláđđái Gába .
Med denne bevilgningen ønsker rådet å bidra til målsettingen om utgivelse av seks årlige nummer av bladet .
Dáinna juolludusain háliida ráđđi leat mielde doarjumin dan áigumuša ahte bláđđi sáhttá almmustahttot guđa gearddi jahkái .
- Gába har en viktig funksjon som den eneste publikasjonen dedikert til å dokumentere kvinners situasjon i det samiske samfunnet .
- Gábas lea deaŧalaš doaibma áidna publikašuvdnan mainna lea heivvolaš duođaštit nissonolbmuid dili sámi servodagas .
Bladet bidrar til mangfold i det samiske mediebildet , og dekker saker og saksområder ikke så mange andre publikasjoner gjør .
Bláđđi váikkuha šláddjivuođa sámi mediagovas , ja dat čállá dakkár áššiid ja áššesurggiid birra maid birra eai nu galle eará publikašuvnna čále .
Det er derfor naturlig at Sametinget legger forholdene til rette for en forutsigbar drift av bladet , sier sametingspresident Aili Keskitalo .
Danne lea lunddolaš ahte Sámediggi láhčá bláđđái vejolašvuođa einnostit doaimmas boahtteáiggi , dadjá Sámedikki presideanta Aili Keskitalo .
Sametinget har for 2006 bevilget 400.000 kroner til drift av Gába .
Sámediggi lea 2006:s juolludan 400.000 ruvnno Gába doibmii .
Med tilleggsbevilgningen , vil den samlede bevilgningen til Gába for 2006 være 500.000 kroner .
Dáinna lassijuolludusain , lea ollislaš juolludus Gábai 2006:s 500.000 ruvnno .
Svanhovd
Svanhovd
Påmelding
Dieđiheapmi
Sametingets ungdomskonferanse 27. - 29. oktober
Sámedikki nuoraidkonferánsa golggotmánu 27. - 29. beaivvi 2006
Sametingets ungdomspolitiske utvalg og Sametinget arrangerer Sametingets femte ungdomskonferanse fredag 27. – søndag 29. oktober 2006 på Svanhovd miljøsenter i Svanvik utenfor Kirkenes .
Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegoddi ja Sámediggi lágideaba Sámedikki viđat nuoraidkonferánssa bearjadagas golggotmánu 27. – sotnabeaivái 29. beaivái Svanhovd birásguovddážis Svanvikas , olggobealde Girkonjárgga .
Konferansens hovedtema er samiske næringer og entreprenørskap .
Konferánssa fáddá lea sámi ealáhusat ja ealáhushutkan .
Vi i Sametingets ungdomspolitiske utvalg ( SUPU ) ønsker å sette fokus på tradisjonelle og nye næringer .
Mii Sámedikki nuoraidpolitihkalaš lávdegottis ( SNPL ) áigut čalmmustahttit árbevirolaš ja ođđaáigásaš sámi ealáhusaid .
Hva er eller kan en samisk næring være ?
Mii lea dahje sáhttá leat sámi ealáhus ?
Hvordan kan ungdom være med på å ivareta og utvikle samiske næringer ?
Movt sáhttet nuorat leat mielde váldime vára ja ovdánahttime sámi ealáhusaid ?
Hvilke muligheter og utfordringer kan ungdom som ønsker å satse på en næringsvirksomhet eller etablere en bedrift møte på ?
Makkár vejolašvuođaiguin ja hástalusaiguin sáhttet nuorat deaividit , geat háliidivčče álggahit muhtun ealáhusadoaimma dahje ásahit fitnodaga ?
Frist for påmelding
Dieđihanáigemearri
Påmeldingsfristen er 15. oktober 2006 .
Dieđihanáigemearri lea golggotmánu 15. b. 2006 .
påmeldingsavgift på kr. 200,-
Dieđihandivat mii lea 200 ru. .
må betales før konferansestart .
, ferte máksojuvvot ovdagihtii ovdal konferánssa .
Påmeldingsavgiften blir tilbakebetalt til de som deltar på konferansen .
Dieđihandivat máksojuvvo ruovttoluotta sidjiide geat oassálastet konferánssas .
Påmelding skjer pr. brev , e-mail , eller fax .
Dieđiheapmi dahkko breivviin , e-boasttain dahje faksain .
Opplysninger som vi må ha er : Navn , alder , adresse , e-mail-adresse og telefonnummer .
Dieđut maid dárbbbašit , leat namma , čujuhus , e-boastačujuhus ja telefunnummár .
Funky business - samiske næringer i gammel og ny kofte
Funky business : Sámi ealáhusat boares ja ođđa gávttiin
Fra villsvin og duodji til t-skjorter , reindrift og språk .
Meahccespiinni ja duoji rájes oanehissoaját báidái , boazodollui ja gillii .
Ungt Entreprenørskap vil blant annet snakke om hvordan man går fram for å etablere en bedrift , og Sametinget vil orientere om ulike tilskuddsordninger med mer .
Ungt Entrepenørskap áigu hupmat dan birra movt sáhttá álggahit iežas fitnodaga , ja Sámediggi áigu juohkit dieđuid iešguđetlágan doarjjaortnegiid birra .
Går du med en knakende god idé eller drøm , har du en alle tiders mulighet til å få inspirasjon og tips .
Lea go dus hui buorre jurdda dahje sávaldat , de lea dus dál vejolašvuohta oažžut neavvagiid ja ráđiid .
Nå håper vi DU deltar og kommer med dine synspunkter på spørsmål rundt samiske næringer .
Dál sávvat ahte DON searvvat ja buvttát iežat oaiviliid ja gažaldagaid mat gusket sámi ealáhusaide .
Er politikk noe samiske ungdommer kan satse på ?
Lea go politihkka juoga sámi nuoraid várás ?
Det kommer i tillegg til alt det andre kule , noen unge sametingsrepresentanter som vil gi oss et innblikk i hvordan deres hverdag som ungdom på Sametinget er .
Dát boahtá lassin eará suohttasiidda maid sáhtát vásihit konferánssas . Muhtin nuorra Sámediggeáirásat bohtet muitalit makkár sin árgabeaivi lea nuorra olmmožin Sámedikkis .
Det blir gruppearbeid og diskusjon i plenum .
Šaddet joavkobarggut ja digaštallan dievasčoahkkimis .
Konferansen simultantolkes mellom samisk og norsk .
Konferánsa dulkojuvvo sámegielas dárogillii ja nuppeguvlui .
Tid og sted
Áigi ja báiki
Konferansen begynner fredag 27. oktober kl. 14.00 ( lunsj , registrering og innsjekking fra kl. 13.00 ) på Svanhovd miljøsenter .
Konferánsa álgá bearjadaga golggotmánu 27. beaivvi dii. 14.00 ( boradeapmi ja sisačáliheapmi dii. 13.00 rájes ) Svanhovd birasguovddážis / miljøsenteris .
Det vil bli kveldsarrangement med underholdning fredag og lørdag kveld .
Šaddet eahkesdoalut suohtastallamiin bearjadat- ja lávvordateahkeda .
På søndag 29. oktober avsluttes konferansen kl. 12.30 , med avreise kl. 13.30 .
Sotnabeaivvi golggotmánu 29. beaivvi loahpahuvvo konferánsa dii. 12.30 , vuolgga dii. 13.30 .
Påmeldingsskjema med nevnte opplysninger sendes Sámediggi – Sametinget , Avdeling for oppvekst , språk og kultur , 8270 Drag .
Dieđihanskovvi namuhuvvon dieđuiguin sáddejuvvo Sámediggái , Oahpahus- , giella- ja kulturossodahkii , 8270 Drag .
Fax : 75 77 56 88 , E-post : siri.wernberg@samediggi.no .
Faksa : 75 77 56 88 , E-boasta : siri.wernberg@samegiggi.no
Etter påmeldingsfristen sendes bekreftelse på plass og informasjon om reise og opphold .
Maŋŋel dieđihanáigemeari sáddejuvvo duođaštus , ahte beasat oassálastit ja dieđut mátkki ja orruma birra .
Ungdomskonferanse : Funky business
Nuoraidkonferánsa : Funky business
Sametingets ungdomskonferanse fredag 27. – søndag 29. oktober 2006 arrangeres på Svanhovd miljøsenter i Svanvik utenfor Kirkenes .
Sámediggi lágideaba viđat nuoraidkonferánssa bearjadagas golggotmánu 27. – sotnabeaivái 29. beaivái Svanhovd birásguovddážis Svanvikas , olggobealde Girkonjárgga .
Hovedtema er samiske næringer og entreprenørskap .
Konferánssa fáddá lea sámi ealáhusat ja ealáhushutkan .
Mer informasjon og påmelding
Eambbo dieđut ja dieđiheapmi
Enklere å velge : samisk eller norsk på nett
Álkit válljet : sámegiela vai dárogiela neahtas
Vi har gjort det enklere for deg å velge hvilket språk du ønsker å bruke på nettsidene .
Giela válljen neahttasiidduin , lea dál álkidahtton . Dál sáhtát válljet giela juo neahttalohkki čujuhusráiddus .
Nettsider 2005
Neahttasiidu 2005
samediggi.no
samediggi.no
Skriver du www.samediggi.no i nettleseren din , vil du komme til Sametingets samiskspråklige sider .
Jus čálát www.samediggi.no du neahttalohkkái , de boađát Sámedikki sámegiel siidduide .
Samisktalende slipper dermed å aktivt velge samisk språk , slik tidligere .
Sámegielagat eai dárbbaš de ieža válljet sámegiela , nugo ovdal fertii dahkkot .
sametinget.no
sametinget.no
Skriver du www.sametinget.no i nettleseren din , vil du komme til våre norskspråklige sider .
Jus čálát www.sametinget.no du neahttalohkkái , de boađát Sámedikki dárogiel siidduide .
Lenking
Goallosteapmi
Lenking / bokmerking til adressene over fungerer , og du kan også lenke til artikler på norsk og samisk .
Goallosteapmi / neahttačujuhusaid merken bajábealde doaibmá , ja sáhtát maiddái goallostit artihkkaliid sihke sámegillii ja dárogillii .
Forpliktende budsjettforhandlinger er nødvendige
Geatnegahtti bušeahttašiehtadallamat dárbbašuvvojit
Sametingsrådet er tilfreds med at regjeringen nå foreslår å endre budsjettprosessene mellom Sametinget og norske myndigheter .
Sámediggeráđđi lea duhtavaš go ráđđehus dál evttoha rievdadit Sámedikki ja Norgga eiseválddiid gaskasaš bušeahttaproseassa .
Visepresident Johan Mikkel Sara mener årets forslag til statsbudsjett dokumenterer nødvendigheten av reelle og forpliktende forhandlinger mellom Sametinget og regjeringen .
Várrepresideanta Johan Mikkel Sara oaivvilda ahte dán jagi stáhtabušeahttaevttohus duođašta ahte dárbbašuvvojit duohta ja geatnegahtti šiehtadallamat gaskal Sámedikki ja ráđđehusa .
- Sametingets krav for statsbudsjettet 2007 var svært nøkterne og var utarbeidet i forhold til de behov vi mener det samiske samfunnet står overfor .
- Sámedikki gáibádusat 2007 stáhtabušehttii ledje hui mearálaččat ja ledje biddjojuvvon daid dárbbuid mielde maid mii oaivvildit sámi servodagas leat .
Regjeringen velger imidlertid å overse de fleste av våre forslag , og bevilger i praksis bare en marginal økning til Sametinget .
Ráđđehus vállje dattetge badjelgeahččat eatnašiid min gáibádusain , ja juolluda duohtavuođas dušše birzzehis lassáneami Sámediggái .
Misforholdet mellom behov og bevilgninger er det Sametinget som må ta belastningen av , selv om beslutningene er fattet i regjeringen , understreker Sara .
Dárbbuid ja juolludemiid gaskasaš dássehisvuođa dat ferte Sámediggi gillát , vaikke vel lea ge ráđđehus gii lea dahkan mearrádusa , deattuha Sara .
I forslaget for Statsbudsjett 2007 sier regjeringen at det er nødvendig å endre prosedyrene for utarbeidelse av Sametingets budsjett .
2007 stáhtabušeahttaevttohusas dadjá ráđđehus ahte lea dárbu rievdadit prosedyraid mo ráhkadit Sámedikki bušeahta .
Sametinget gjennomførte , i tråd med konsultasjonsavtalen mellom Sametinget og regjeringen , drøftingsmøter om statsbudsjettet høsten 2005 .
Sámediggi čađahii 2005 čavčča , Sámedikki ja ráđđehusa gaskasaš ráđđádallanšiehtadusa vuođul , ráđđádallančoahkkimiid stáhtabušeahta birra .
Visepresident Johan Mikkel Sara understreker at budsjettprosedyrene må innebære reelle forhandlinger mellom den norske stat og Sametinget .
Várrepresideanta Johan Mikkel Sara deattuha ahte bušeahttaprosedyrat fertejit mielddisbuktit duohta šiehtadallamiid gaskal Norgga stáhta ja Sámedikki .
- Sametinget , som et nasjonalt parlament , kan ikke fortsette og sende politiske ønskelister til et overordnet nivå som selv har politisk interesse i beslutningene om budsjettet .
- Sámediggi , našuvnnalaš parlameantan , ii sáhte šat sáddet politihkalaš sávvanlistta dakkár bajit dássái , mas alddis lea politihkalaš beroštupmi bušeahttamearrádusian .
Dette undergraver i praksis Sametinget som politisk arena .
Dát heađušta duohtavuođas Sámedikki politihkalaš arenan .
Forpliktende budsjettforhandlinger har lenge vært et ønske , og vi er derfor glad for at regjeringen også nå ser nødvendigheten av det , avslutter Sara .
Geatnegahtti bušeahttašiehtadallamat leat guhká sávvojuvvon , ja mii leat danne ilus go maiddái ráđđehus dál oaidná dan dárbbašlažžan , loahpaha Sara .
Glad for bevilgning til Ája samisk senter og Østsamisk museum
Ilus juolludemiiguin Ája sámi guovddážii ja Nuortasámi museii
Bevilgninger 2007
Stahtabušeahta 2007 Sámediggái
Behov 2007
Dárbbut 2007
Sametingets visepresident Johan Mikkel Sara er svært glad for at regjeringen foreslår å bevilge 20 millioner kroner til Østsamisk museum i statsbudsjettet for 2007 .
Sámedikki várrepresideanta Johan Mikkel Sara lea hui ilus go ráđđehus evttoha juolludit 20 miljon ruvnno Nuortasámi museii 2007 stahtabušeahtas .
- Dette betyr at utviklingen av Østsamisk museum har rammer som kan bidra til revitalisering av den østsamiske kulturen .
- Dát mearkkaša ahte Nuortasámi musea oažžu vejolašvuođaid beassat veahkehit ođđasis ealáskuhttit nuortasámi kultuvrra .
Vi har ventet lenge på denne beslutningen , og ikke minst har den østsamiske befolkningen ventet på en håndsrekning fra storsamfunnet , sier Sara .
Mii leat guhká vuordán dán mearrádusa , ja erenoamážit lea nuortasámi álbmot vuordán doarjaga stuorraservodagas , dadjá Sara .
Regjeringen foreslår investerings- og driftsmidler til Østsamisk museum i Neiden på 20 millioner kroner .
Ráđđehus evttoha 20 miljon ruvnno investern- ja doaibmaruhtan Nuortasám museii Njávdámis .
Bevilgningen skal sikre byggingen og samtidig finansiere planleggingen av de kommende utstillingene i museet .
Ruđat galget sihkkarastit huksema ja seammás ruhtadit musea boahttevaš čájáhusaid plánema .
Til Ája Samisk Senter foreslås det bevilget 1,5 millioner til ombygging og nye lokaler .
Ája Sámi Guovddážii evttohuvvo juolludit 1;5 miljon ruvnno lanjaid nuppástuhttimii ja ođđa lanjaid huksemii .
Byggingen av museet i Neiden starter sommeren 2007 .
Njávdán musea huksen álggahuvvo 2007 geasi .
Øker bevilgningene til språk og kultur
Nanne giella- ja kulturbušeahta
Sametingsrådet foreslår å styrke bevilgningene til samisk kultur med 9,9 millioner kroner i neste års budsjett .
Sámediggeráđđi evttoha nannet juolludemiid sámi kultuvrii 9,9 miljon ruvnnuin boahtte jagi bušeahtas .
5 millioner kroner foreslås til styrking av tospråklighet , mens 1,8 millioner kroner bevilges til en styrking av samiske institusjoner og organisasjoner .
5 miljon ruvnno evttohuvvo guovttegielalašvuođa nannemii , ja 1,8 miljon ruvnno fas juolluduvvo sámi ásahusaid ja organisašuvnnaid nannemii .
- Vi øker også bevilgningen i forhold til samarbeidsavtalene med fylkeskommunene med 1,7 millioner kroner .
- Mii lasihit maiddái juolludeami ovttasbargošiehtadusaide fylkkasuohkaniiguin 1,7 miljon ruvnnuin .
Samarbeidet med fylkeskommunene har vært svært vellykket , og vi ønsker nå å synliggjøre og utvikle det gode samarbeidet om samiske kulturtiltak i regionene , sier Jonassen .
Ovttasbargu fylkkasuohkaniiguin lea lihkostuvvan hui bures , ja mii háliidit dál dahkat oainnusin ja ovddidit dán buori ovttasbarggu guovlluid sámi kulturdoaimmaid oktavuođas , dadjá Jonassen .
I tillegg styrker rådet bevilgningene til samiske bokbusser med 500.000 kroner og 370.000 kroner til styrket vern av samiske kulturminner .
Dan lassin evttoha ráđđi nannet juolludemiid sámi girjebussiide 500.000 ruvnnuin ja 370.000 ruvvno sámi kulturmuitosuodjalusa nannemii .
- Vi hadde håpet på bedre økonomiske rammer fra norske myndigheter , og årets budsjett må sees i forhold til de rammene Sametinget er gitt av regjeringen , sier Jonassen .
- Mii leimmet vuordán buoret ekonomalaš rámmaid Norgga eiseválddiin , ja dán jagi bušeahta ferte geahččat daid rámmaid ektui maid Sámediggi lea ožžon ráđđehusas , dadjá Jonassen .
Budsjettforslag 2007
Bušeahtaevttuhusa 2007
Sametingsrådet har lagt fram sitt forslag til budsjett for 2007 .
Sámediggeráđđi lea bidjan ovdii iežas bušeahttaevttohusa jagi 2007 ovddas .
Hele budsjettet finner du her .
Olles bušeahta gávdná dás .
Se også tidligere utsendte pressemeldinger nedenfor .
Geahča mat maiddái ovddeš preassadieđáhusaid .
PRM . :
Artihkkalat
Filer
PRD . :
Budsjettforslaget 2007 - Norsk versjon
Nanne giella- ja kulturbušeahta
Budsjettforslaget 2007 - Samisk versjon
Bušeahtaevttuhusa 2007
Krever omfordeling av fiskekvoter
Gáibida ođđasis juohkit guolleeriid
Sametinget mener at arbeidet med omstruktureringen av fiskeflåten må stilles i bero inntil samiske rettigheter til marine ressurser er identifisert og anerkjent .
Sámediggi oaivvilda ahte bivdofatnasiid ođđais struktrueren ferte bissehuvvot dassážiigo sámi vuoigatvuođat mearraresurssaide leat identifiserejuvvon ja dohkkehuvvon .
Rådsmedlem Randi A. Skum mener det vil være urimelig dersom norske myndigheter ensidig endrer rettighetssituasjonen i kystens viktigste næring .
Sámedikki ráđđelahttu Randi A. Skum oaivvilda ahte livččii eahpegovttolaš jus Norgga eiseválddit ovttabeallásaččat rievdadit vuoigatvuođadili rittu deaŧaleamos ealáhusas .