pere/sami_parallel huggingface dataset:
Fredag ble det oppnådd enighet mellom Sametinget og den samiske foreleggerforening Sálas om produksjon av nye samiske læremidler .
Sámediggi ja lágádussearvi Sálas soabaide bearjadaga ođđa oahpponeavvuid ráhkadeames . Nu eai maŋŋon prošeavttat masa leat juolluduvvon doarjagat dán jagi .
President Egil Olli og leder Piera Ludvig Boine i forleggerforeningen underskrev avtalen som sikrer at produksjonen kommer i gang .
Presideanta Egil Olli ja Sálas lágádussearvvi ovdaolmmoš Piera Ludvig Boine čáliiga vuollái soahpamuša mii dárkkista oahpponeavvo buvttadeami .
- Jeg er glad for at vi har løst en vanskelig sak , sier Egil Olli .
- Mun lean hui ilus go leat gávdnan čovdosa dán váttis áššái , lohka Egil Olli .
Olli understreker at denne avtalen også sikrer gratis læremidler til samiskundervisning i framtida .
Olli lohká dán šiehtadusa sihkkarastit nuvttá oahppaneavvuid sámi ohppiide boahtteáigái .
Forhandlingene mellom forlagsforeninga og Sametinget ble ledet av sametingsråd Jørn Are Gaski .
Sámedikke ráđđi Jørn Are Gaski jođihii šiehtadallamiid lágádusaid ja sámedikki gaskka .
Avtalen skal følges opp av en langsiktig forlagsavtale som skal sikre tilfredsstillende produksjon av samiske læremidler for framtida .
Dál lohká Gaski boahtteáigge hástalussan dahkat šiehtadusa lágádusaiguin vai oahppogirje ráhkaduvvojit áiggil .
Nå gjenstår forhandlinger om en del detaljer for produksjon og distribusjon av gratis læremidler .
Dasa lassin jotkojuvvojit hálešteamit mat galget čielggadit guhkitáigge oktavuođa Sámedikki ja lágádusaid gaskka .
Samtidig fortsetter samtalene om en forlagsavtale mellom Sametinget og forlagene .
Ulbmilin lea ráhkadit fásta oastinortnega ja lágádusšiehtadusa sámi lágádusaiguin , čilge Gaski .
Avtalen innebærer også at det ikke blir overskridelser av Sametingets budsjett for læremidler i 2009 .
Šiehtadus mii čállui bearjadaga maiddái mearkkaša ahte Sámedikki 2009 bušeahtta oahpponeavvuide ii stuoro .
Markerer FNs Barnekonvensjon med Barnekunstutstilling
Čalmmustahtta ON:a Mánáidkonvenšuvnna Mánáiddáiddačájáhusain
Mandag 25. mai kl. 13.00 åpner Sametingsråd Jørn- Are Gaski Barnekunstutstillingen i Sametingets resepsjon .
Mánnodaga miessemánu 25. beaivvi dii.13 . 00 rahpá Sámediggeráđi Jørn Are Gaski mánáiddáiddačájáhusa Sámedikki resepšuvnnas .
I 2009 fyller FNs Barnekonvensjon 20 år .
2009:s deavdá ON:a Mánáidkonvenšuvdna 20 jagi .
Dette ønsker Sametinget å markere med Barnekunstutstilling , med kunst av barn fra ulike deler av Sapmi .
Dán háliida Sámediggi čalmmustahttit mánáiddáiddačájáhusain , dáidda maid mánát iešguđet guovlluin Sámis leat ráhkadan .
Utstillingen viser kunst av barn fra Unjarga / Nesseby skole og Stuorravuonna / Karlebotn skole , Kulturskolen i Karasjok , Hattfjelldal skole og kunst av barn fra Tysfjord / Divttasvuotna skole , samt Naina Helen Jåma Wigdahl fra Snåsa og Anna-Kajsa Partapuoli fra Skånland .
Čájáhusas leat dáidagat maid mánát Unjárgga skuvllas , Stuoravuona skuvllas , Kárášjoga kulturskuvllas , Aarborte skuvllas ja Divttasvuona skuvllas , ja maid Naina Helen Jåma Wigdahl Snåases eret ja Anna- Kajsa Partapuoli Skániin eret leat ráhkadan .
Skoleelever fra Nesseby skoles kunstutstilling Beana - Hunden var stilt ut på Varanger Samiske Museum 11. mars i forbindelse med 2009 Finnmarksløpet s hoveddag i Varangerbotn .
Unjárgga skuvlla skuvlamánáid dáiddačájáhus Beana - Hunden čájehuvvui Várjjat Sámi Museas njukčamánu 11. beaivvi 2009 Finnmarksløpet váldobeaivvi oktavuođas Vuonnabađas .
Elevene hadde bl.a. laget malerier , glass- / mosaikk-kunst og tre- / fyrstikk-kunst .
Oahppit ledje ráhkadan earret eará málagovaid , láse / mosaihkka- dáidagiid ja muorra / rišša- dáidagiid .
Nå vises deler av utstillingen på Sametinget .
Dál čájehuvvot oasit dán čájáhusas Sámedikkis .
Elever fra Karasjok kulturskole har tegnet , malt , laget miniatyrrein , fotografert og laget digitalkunst .
Kárášjoga kulturskuvlla oahppit leat tevdnen , málen , ráhkadan unna- unna bohccožiid , govven ja ráhkadan digitáladáidaga .
Utstillingen viser deler av Galleri Beaiveratta .
Čájáhusas lea oassi Galleri Beaiveratta:s .
Noe av kunsten er laget av barn fra Lovozero i Russland .
Oasi dáidagis leat Lujávrri mánát Ruoššas ráhkadan .
Dette kom i stand gjennom et samarbeid med Karasjok kulturskole . .
Dán olahedje ovttasbarggu bokte Kárášjoga kulturskuvllain .
Noen av motivene er inspirert av Finnmarksløpet , og Kronprinsparets besøk i Karasjok i februar 2009 .
Muhtin motiivvaid leat fuobmán Finnmarksløpet oktavuođas , ja Kruvnnaprinssabára galledeamis Kárášjogas guovvamánu 2009 .
Noe av kunsten deltar på Ungdommens kulturmønstring i 2009 .
Oassi dáidagis lea mielde Ungdommens kulturmønstring 2009 .
Markerer 20 års jubileum for Barnekonvensjon
Čalmmustahttá Mánáidkonvenšuvnna 20 jagi ávvudeami
- Barnekonvensjonen er et viktig verktøy i Sametingets arbeid for samiske barn og unges rettigheter , sier Sametingsråd Jørn Are Gaski .
- Mánáidkonvenšuvdna lea dehálaš reaidu Sámedikki barggus sámi mánáid ja nuoraid vuoigatvuođaid ektui , lohká Sámediggeráđi Jørn Are Gaski .
Konvensjonen ivaretar barns rettigheter generelt , men påpeker også urfolks barns særlige rettigheter .
Konvenšuvdna vuhtiiváldá mánáid vuoigatvuođaid obbalaččat , muhto deattuha maid álgoálbmotmánáid erenoamáš vuoigatvuođaid .
I 2009 er det 20 år siden FNs konvensjon for barns rettigheter ble vedtatt .
2009:s lea 20 jagi áigi go ON:a konvenšuvdna mánáid vuoigatvuođaide mearriduvvui .
Barnekonvensjon ble ratifisert av Norge i 1991 , og inkorporert i norsk rett i 2003 .
Mánáidkonvenšuvdna dohkkehuvvui Norggas 1991:s , ja váldui mielde norgga riektái 2003:s .
I den forbindelse vil Sametinget arrangere et seminar om barnekonvensjonen for Sametingets representanter og andre interesserte tilhørere .
Dán oktavuođas áigu Sámediggi lágidit seminára mánáidkonvenšuvnna birra Sámediggeáirasiidda ja earáide geat beroštit gullat .
Seminaret begynner onsdag 27. mai kl. 15.00 til torsdag 28. mai kl. 12.00 .
Seminára mánáidkonvenšuvnna birra álgá dii. 15.00 rájes gaskavahku 27. b. dii. 12.00 rádjái duorastaga 28. b. .
Sametingsrådet vært så heldig å få en av de med størst kompetanse på Barnekonvensjonen , Prof Dr. Juris Lucy Smith , til å bidra med sin kunnskap på området .
Sámediggeráđđi lea leamaš nu fidnár go lea ožžon Professora Dr. Juris Lucy Smith , geas lea eanemus gelbbolašvuohta Mánáidkonvenšuvnna birra , juogadit iežas máhtu dán áššis .
Professor Lucy Smith er medlem av FNs barnekomite , ett verv hun har hatt siden 2003 .
Professora Lucy Smith lea ON:a mánáidkomitea miellahttu , dan son lea leamaš 2003 rájis .
- På dette seminaret ønsker vi å sette fokus på samiske barn , på deres hverdag og deres rettigheter .
- Dán semináras háliidit mii bidjat fokusa sámi mánáide , sin árgabeaivái ja sin vuoigatvuođaide .
Samiske barn har et spesielt behov for å kunne utvikle sitt språk , sin kultur , sin identitet og sin tilhørighet til det samiske , sier Gaski .
Sámi mánáin lea erenoamáš dárbu beassat ovddidit iežaset giela , kultuvrra , identitehta ja gullevašvuođa sápmái , lohká Gaski .
- Dette viser vi på seminaret ved å la også samiske barns stemme høres gjennom innslag , kunst og kulturinnslag .
- Dán čájehit mii semináras dainna vugiin ahte diktit mánáid jiena maid gullot oassálastima , dáidaga ja kulturdoaimmaid bokte .
Sametinget arbeider for å skape gode og stabile oppvekstvilkår for samiske barn og unge , og i dette arbeidet er Barnekonvensjonens bestemmelser sentrale , sier Gaski .
Sámediggi áŋgiruššá ásahit buriid ja bissovaš bajásšaddaneavttuid sámi mánáide ja nuoraide , ja dán barggus leat Mánáidkonvenšuvnna mearrádusat guovddážis , lohka Gaski .
Sametingspresident Egil Olli`s tale til FN`s Permanente Forum i New York
Sámediggepresideantta Egil Olli sáhkavuorru ON:a Bissovaš forumi New York:as
Sametingspresident Egil Olli er denne uka tilstede på FN`s Permanente Forum for urfolkssaker i New York . Han holdt følgende tale til forumet onsdags kveld :
Sámediggepresideantta Egil Olli lea dan vahkku čuovvume ON:a Bissovaš foruma eamiálbmotáššin New York:as , ja son doalai čuovvovaš sáhkavuoru forumi gaskavaht`eahket :
President
Presideanta ,
På samme tid vil vi uttrykke vår tilfredshet over at den norske regjeringen gjorde dette mulig ved å stille de nødvendige økonomiske ressurser til rådighet .
Seammás háliidit mii giitit Norgga ráđđehusa go attii midjiide dan vejolašvuođa dan bokte go attii midjiide ekonomalaš resurssaid geavahussii .
Jeg mener det er viktig at FNs Permanente Forum på denne måten får anledning til å se og møte urfolk hvor de bor og lever og får anledning til å se hvor ulike urfolk lever og de livsvilkår vi lever under .
Mu mielas lea deaŧalaš ahte ON Bissovaš forum dieinna lágiin oažžu vejolašvuođa oaidnit ja deaivat eamiálbmogiid doppe gos sii orrot ja ellet , ja oažžu vejolaš ­vuođa geahččat gos sierra álgoálbmogat ellet ja beassá oaidnit makkár eallineavttut sis leat .
Samenes materielle og sosiale situasjon er i flere henseende bra sammenliknet med situasjonen for mange andre urfolk i verden .
Sámiid ávnnaslaš ja sosiála dilli lea ollu oktavuođain buorre go buohtastahttá ollu eará álgoálbmogiid diliin máilmmis .
Samene har i sin kamp for bedre levevilkår , anerkjennelse og kamp om rettigheter søkt å løse problemene gjennom dialog og gjennom kompromisser .
Sámit leat sin rahčamušain ahte oažžut buoret eallineavttuid , dohkkeheami ja rahčamušain oažžut vuoigatvuođaid geahččalan čoavdit váttisvuođaid gulahallama ja kompromissaid bokte .
Dette har også vært Sametingets strategi siden det ble opprettet i 1989 .
Dat lea maiddái leamaš Sámedikki strategiija dan rájes go dat ásahuvvui .
Vi har satt vår tillit til at våre behov og krav skal kunne løses på måter som gir oss nødvendig anerkjennelse som et urfolk i Norge og i Norden .
Mis lea dat luohttámuš ahte min dárbbuid ja gáibádusaid galgá sáhttit čoavdit dainna lágiin ahte mii dohkkehuvvot dohkálaččat álgoálbmogin Norggas ja Davvin .
Vi søker aksept for vår egen kultur , vårt språk og vår sterke tilknytning til våre tradisjonelle områder .
Mii vuordit ahte min kultuvra , min giella ja min nana oktavuohta min árbevirolaš guovlluide dohkkehuvvošii .
Vi legger til grunn at våre spesielle interesser og behov blir satt inn i et langsiktig perspektiv og anerkjennes i landets lovgivning og forvaltningssystem .
Mii vuordit ahte min erenoamáš beroštusat ja dárbbut biddjojuvvojit guhkes áiggi perspektiivii ja dohkkehuvvojit riikkaid láhkaaddimiin ja hálddašanvuogádagas .
Sametinget har tidligere informert Permanent Forum om hvordan vi i dette henseende blant annet har inngått avtale med regjeringen om prosedyrer for konsultasjoner om tiltak eller lovgivning som berører samiske interesser .
Sámediggi lea ovdal dieđihan Bissovaš forumii ahte mii dien oktavuođas leat earret eará dahkan konsulta ­šuvdnaprosedyra šiehtadusa ráđđehusain doaibmabijuid dahje láhkaaddima birra mat gusket sámi beroštusaide .
Rett til å bli konsultert i disse spørsmål dreier seg om vår rett til all relevant informasjon og mulighet til å påvirke i saker som har betydning for oss som samer i Norge .
Dat go mis lea konsulteren vuoigatvuohta dáin áššiin mearkkaša dan ahte mis lea vuoigat ­vuohta oažžut buot relevánta dieđuid áššiin main lea mearkkašupmi midjiide sámiide Norggas ja lea vejolašvuođa váikkuhit daid .
Dette gjelder spesielt ny lovgivning om mineraler og det gjelder fiske etter laks i sjøen .
Erenoamážit áššiin ođđa minerálaláhka ja luossabivdu mearas .
Arbeidet med ny minerallov har pågått i mange år og Sametinget har vært involvert i dette arbeidet i mer enn ti år .
Ođđa minerálalágain lea bargojuvvon máŋggaid jagiid ja Sámediggi lea leamaš mielde dan barggus eanet go logi jagi .
Samene har i likhet med flere urfolk lang erfaring med gruvevirksomhet og mineralutvinning .
Sámiin lea nugo eará álgoálbmogiin ge guhkes áiggi vásihusat ruvkedoaimmain ja minerálaroggamiin .
Denne virksomheten preges sterkt av at det gjelder utnyttelse av ikke fornybar ressurser og at målsettingen som oftest er størst mulig økonomisk gevinst på kortest mulig tid .
Dát doaimmat leat čuohcan eanemusat ođasmuva ­keahtes resurssaiguin ávkkástallamii ja mihttomearrin dávjá lea leamaš stuorámus ekonomalaš ávki nu oanehis áiggis go lea vejolaš .
Det erfares at urfolks og lokalsamfunns interesser ofte kommer svært dårlig ut av mineralindustriens aktiviteter og at det er behov for å regulere forholdet mellom denne industriens og urfolks interesser .
Vásihusat čájehit ahte álgoálbmogiid ja báikegottiid beroštusat hui dávjá vuoittahallet sakka minerálaindustriija doaimmaid oktavuođas , ja ahte lea dárbu reguleret dán industriija ja álgoálbmogiid beroštusaid gaskka .
Regjeringen presenterte en proposisjon om ny minerallov 30. mars 2009 .
Ráđđehus čalmmustii njukčamánu 20. b. 2009 proposišuvnna ođđa minerálalága birra .
Sametinget har ikke gitt sin tilslutning til denne proposisjonen på grunn av to vesentlige mangler ved dette lovforslaget .
Sámediggi ii leat dorjon dán proposišuvnna dan geažil go láhkaevttohusas váilot guokte deaŧalaš beali .
Dette gjelder vårt krav om at saksbehandlingreglene ved søknader om leting og utnyttelse av mineraler bør være like for hele det tradisjonelle samiske området .
Láhkaevttohusas váilot min gáibádusat das ahte áššemeannudannjuolggadusat minerálaid roggan- ja ávkkástallan ohcamiid ektui berrejit leat seammaláganat miehtá árbevirolaš sámi guovllu .
Sametinget er tilfreds med de bestemmelser som ble tatt inn i gjeldende minerallov ved vedtakelsen av finnmarksloven i 2005 , fordi disse gir Sametinget tilgang til nødvendig informasjon og muligheter til konsultasjoner .
Sámediggi lea duhtavaš daiguin mearrádusaiguin mat váldojuvvojedje mielde gustovaš minerálalágas finnmárkkulága mearrideami oktavuođas 2005:s danne go dat addet Sámediggái vejolaš ­vuođa oažžut dárbbašlaš dieđuid ja konsultašuvdnavejolašvuođaid .
Sametinget mener at hørings- og vektleggingsbestemmelsen i lovforslaget bør omfatte alle tradisjonelle samiske områder og gi Sametinget mulighet til å vurdere nødvendigheten av konsultasjoner i henhold til konsultasjonsavtalen når søknadene blir vurdert .
Sámediggi oaivvilda ahte láhkaevttohusa gulaskuddan- ja deattuhanmearrádus berre guoskat buot árbevirolaš sámi guovlluide ja addit Sámediggái vejolašvuođa árvvoštallat konsultašuvdnadárbbu konsultašuvdnašiehtadusa vuođul go ohcamat árvvoštallojuvvojit .
Lovforslaget imøtekommer heller ikke Sametingets krav om urfolksvederlag , som følger av ILO 169 artikkel 15 nr. 2 .
Ii ge láhkaevttohus mieđa Sámedikki álgoálbmot buhtadus gáibádussii , mii čuovvu ILO 169 artihkkalis 15 nr. 2 .
Sametinget vil ha en generell bestemmelse som fastsettes regler om vederlag og forvaltningsordning .
Sámediggi háliida oppalaš mearrádusa mii bidjá njuolggadusaid buhtadusa ja hálddašanortnega birra .
Dette for å avklare hvem som forvalter urfolksvederlaget og hvordan dette gjøres for å tilgodese berørte samer og lokalsamfunn .
Dát vai čielgá gii dat galgá hálddašit álgoálbmot ­buhtadusa ja mo dát galgá dahkkojuvvot nu ahte dat boahtá buorrin daidda sápmelaččaide ja báikegottiide geaidda dat guoská .
Regjeringen har avvist disse kravene med henvisning til den framtidige behandling av Samerettsutvalgets utredning om samiske rettigheter i de tradisjonelle samiske områder sør for Finnmark .
Ráđđehus lea hilgon dáid gáibádusaid ja čujuhan Sámi vuoigatvuođalávdegotti čielggadeami boahttevaš meannudeapmái mii guoská sámi vuoigatvuođaide árbevirolaš sámi guovlluin Finnmárkku máttabealde .
Sametinget forsøker å imøtekomme Regjeringens behov for utvikling av helhetlige løsninger , også i saker som involverer samiske interesser .
Sámediggi geahččala miehtat Ráđđehusa dárbui ráhkadit ollislaš čovdosiid , maiddái áššiin mat gusket sámi beroštusaide . Dattetge berre leat eaktun ahte dát ii vahágahte sámi beroštusaid .
Det bør imidlertid være en forutsetning at dette ikke medfører at de samiske interesser blir skadelidende .
Birasgáhttendepartemeanta ja Luondduhálddašandirektoráhta leat ráhkkanišgoahtán ođđa lága ja čavgasat njuolggadusaid mearraluossabivdui .
Miljøverndepartementet og Direktoratet for naturforvaltning har iverksatt forberedelser til ny lovgivning og strengere regulering av fiske etter laks i sjøen .
Guolástusdepartemeanta áigu seammás čuovvolit dan lága maid dat lávdegoddi lea evttohan , mii lea čielggadan sápmelaččaid ja earáid guolástanvuoigatvuođaid Finnmárkku riddo- ja vuotnaguovlluin .
Fiskeridepartementet forbereder samtidig oppfølgning av forslag fremmet av et utvalg som har utredet samers og andres rettigheter til fiske i kyst- og fjordområdene i Finnmark .
Sámediggi ii ádde manne evttohuvvojit čavgasat muddemat ja manne evttohuvvo ásahuvvot konsešuvdnaortnet mearraluossabivdui ovdalgo ovddiduvvo ođđa láhka sámi guolástanvuoigatvuođaid birra , nu mo lea evttohuvvon .
Sametinget og de samiske fiskeriinteresser oppfatter dette som at regjeringen gir etter for sportsfiskeinteressene i elvene på bekostning av det tradisjonelle samiske laksefiske som har stor betydning for den samiske bosetting og tradisjonelle levemåte i fjord- og kystområdene .
Sámedikki ja sámi guolástanberoštusaid mielas orru leamen nu ahte ráđđehus miehtá lustabivdiid beroštusaide oaggut jogain , bahán daidda árbevirolaš sámi luossabivdiide , geat mearkkašit ollu vuotna- ja riddoguovlluid sámi ássamii ja árbevirolaš eallinvuohkái .
Dette oppfattes som en nedvurdering av en tradisjonell levemåte og kultur - og i strid med FNs internasjonale konvensjon om sivile- og politiske rettigheter , som i 1999 ble inkorporert i norsk lovgivning og besluttet gitt forrang i forhold til annen lovgivning i tilfelle motstrid .
Dát áddejuvvo dan láhkai ahte dat lea árbevirolaš eallinvuogi ja kultuvrra fuotnun - ja rihkku ONa riikkaidgaskasaš konvenšuvnna siviila ja politihkalaš vuoigatvuođaid . Dát konvenšuvdna šattai Norgga láhka 1999 , ja manná ovdabeal eará lágaid jos eai čuovo konvenšuvnna .
Denne konvensjonens art ikkel 27 etablerer vern og urfolks- og minoriteters kultur og levemåte .
Artihkal 27 han suoddjála algoalbmogiid ja minoritehtaid kultuvrra ja eallinvugiid .
Sametinget vil oppfordre Permanent forum til å gjennomføre en mer omfattende studie om urfolks rettigheter til de marine ressurser .
Sámediggi mielas livččii buorre jos Bissovaš forum sáhtašii guorahallat maiddái álgoalbmogiid vuoigatvuođaid mearraresursaide .
Vi vil være forberedt til å tilby vår medvirkning og deltakelse til en slik studie .
Mii leat seammás válbmasat oassálastit diekkár guorahallamis iežamet vásáhusain .
Til tross for de problemer jeg har nevnt , finner jeg å kunne uttrykke tilfredshet med det samarbeidet Sametinget har fått etablert med sentrale , regionale og lokale myndigheter i Norge .
Vaikke vel leat ge dakkár váttisvuođat maid mun lean namuhan , de háliidan dovddahit duhtavašvuođa dainna ovttasbargguin maid Sámediggi lea ásahan Norgga guovddáš , regionála ja báikkálaš eiseválddiiguin .
Det tar tid og krever innsats og ressurser å overvinne over hundre år med neglisjering og diskriminering av den samiske befolkning .
Váldá áiggi ja návccaid njulget badjel čuohte jagi badjelgeahččama ja vealaheami maid sámi álbmot lea gillán .
Statlige myndigheter har i løpet av de siste 30 år iverksatt omfattende utredningsarbeider for å kunne imøtekomme de samiske krav og forventninger om anerkjennelse av rettigheter og respekt for vårt språk , kultur og levemåter .
Stáhta eiseválddit leat maŋimus 30 jagi čađahan stuorra čielggademiid vai sáhttet miehtat sápmelaččaid gáibádusaide ja vuordámušaide ahte vuoigatvuođat dohkkehuvvojit ja ahte min giella , kultuvra ja eallinvuogit adnojuvvojit árvvus .
Sametingsrådet vurderer å anbefale vern av Lyngenfjorden og Reisafjorden mot torskeoppdrett .
Sámediggeráđđi árvvoštallá rávvet Ivguvuona ja Ráisavuona suodjaluvvot dorskebiebmama vuostá
Sametingsrådet er kjent med at produksjonen av oppdrettstorsk har økt de siste årene og at flere torskefjorder kan være aktuelle som lokaliteter for nye torskekonsesjoner .
Sámediggeráđđi diehtá ahte dorskebiebman Ivguvuonas lea lassánan maŋimus jagiid ja ahte vuotna sáhttá šaddat guovlun ođđa dorskekonsešuvnnaide .
Lyngenfjorden og Reisafjorden er ikke på Fiskeridirektoratets liste over spesielt sårbare områder som trenger vern mot torskeoppdrett .
Ivguvuotna ja Ráisavuotna eai leat Guolástusdirektoráhta listtas mii čájeha erenoamáš rašis guovlluid maid dárbbaša suodjalit dorskebiebmama vuostá .
Utgangspunktet for denne listen er Fiskeri- og kystdepartementets brev av 04.02.08 til Fiskeridirektoratet , der departementet ber direktoratet om å se på problemene med torskeoppdrett .
Dán listta vuolggasadjin lea Guolástus- ja riddodepartemeantta 04.02.08 beaiváduvvon reive Guolástusdirektoráhtii , mas departemeanta bivdá direktoráhta geahčadit váttisvuođaid dorskebiebmama oktavuođas .
Fiskeridirektoratet foreslo deretter at det utarbeides en komplett oversikt over geografiske områder med spesielt sårbare torskebestander som trenger vern .
Guolástusdirektoráhta evttoha dasto ahte ráhkaduvvo dievaslaš visogovva dain geográfalaš guovlluin main leat erenoamáš rašis dorskemáddodagat maid dárbbaša suodjalit .
Sametingsrådet mener at det er svært viktig at torskebestandene langs kysten og i fjordene bevares .
Sámediggeráđđi oaivvilda ahte lea hui deaŧalaš ahte dorskemáddodat rittuin ja vuonain suodjaluvvo .
Det er spesielt viktig for sametingsrådet at områder med sjøsamisk befolkning ikke påtvinges oppdrettsanlegg uten at det er gjort en grundig utredning av konsekvensene ved oppdrett både av torsk og laks .
Lea erenoamáš deaŧalaš Sámediggeráđđái ahte guovlluide main lea mearrasámi álbmot , eai bággejuvvo biebmanrusttegat ovdalgo váikkuhusat sihke dorski ja luosa biebmama oktavuođas leat vuđolaččat čielggaduvvon .
Sametingsrådet har hatt dialog med forskningsmiljøet ved Nofima i Tromsø som har forsket på liknende problemstillinger .
Sámediggeráđis lea leamaš gulahallan Nofima dutkanbirrasiin Romssas , mii lea dutkan sullasaš čuolbmačilgehusaid .
Nofima mener at et hinder for nye forskningsprosjekter om temaet oppdrettsfisk kontra villfisk , er manglende finansieringsmuligheter .
Nofima oaivvilda ahte váilevaš ruhtadanvejolašvuođat hehttejit ođđa dutkanprošeavttaid mat gieđahallet bibmojuvvon guoli gaskavuođa luođuguollái .
Sametingsrådet vil påpeke at også Reisafjorden er en viktig torskefjord , og heller ikke her bør det opprettes oppdrettsaktiviteter før man får kunnskap om konsekvenser ved slik virksomhet .
Sámediggeráđđi čujuha dasa ahte maiddái Ráisavuotna lea deaŧalaš dorskevuotna , ii ge dohko berre ásahit biebmandoaimmaid ovdalgo diehtit dákkár doaimma váikkuhusaid .
Sametingsrådet vil derfor arbeide for at Regjeringen finansierer et nytt forskningsprosjekt om påvirkningen oppdrett av torsk og laks har på villfisk i fjordene .
Sámediggeráđđi áigu danne bargat dan ala ahte Ráđđehus ruhtada ođđa dutkanprošeavtta daid váikkuhusaid birra mat dorski ja luosa biebmamis lea vuonaid luođuguliide .
For flere av torskefjordene er det svært viktig at det ikke gjennomføres tiltak som påvirker negativt den lokale stammen av torsk , og sametingsrådet vil derfor vurdere om flere andre fjorder bør foreslås inn på Fiskeridirektoratets liste over områder som trenger vern mot torskeoppdrett .
Ollu dorskevuonaide lea hui deaŧalaš ahte eai čađahuvvo doaibmabijut mat váikkuhit negatiivvalaččat báikkálaš dorskemáddodagaide , ja Sámediggeráđđi áigu danne árvvoštallat berre go evttohit Ivguvuona váldojuvvot mielde Guolástusdirektoráhta listii daid guovlluid badjel maid berre suodjalit dorskebiebmama vuostá .
Visepresident Marianne Balto
Várrepresideanta Marianne Balto
- AP rådet skaper åpenhet omkring Sametinget
- BB . Ráđđi duddjo rabasvuođa Sámedikki birra
Arbeiderpartiet har endret sametingsrådets beretning slik at det er mer åpenhet omkring rådets virksomhet .
Bargiidbellodat lea rievdadan Sámediggeráđi dieđáhusa nu ahte lea eanet rabasvuohta ráđi doaimmaid birra .
- Vi legger fram et økonomisk og politisk regnskap overfor plenum som klart viser hvordan vi følger opp plenumsvedtak , understreker president Egil Olli .
- Mii geiget ekonomalaš ja politihkalaš rehketdoalu dievasčoahkkimii mii čielgasit čájeha movt mii čuovvolit dievasčoahkkinmearrádusaid , deattuha presideanta Egil Olli .
Det arbeiderpartistyrte sametingsrådet har siden det overtok styringa i Sametinget i september 2007 arbeidet for større åpenhet omkring Sametingets arbeid og har innført et rapporteringssystem overfor plenum som tar utgangspunkt i de vedtak tinget har gjort .
Dát bargiidbellodatstivra mii Sámediggeráđis lea leamaš dan rájis go dat válddii badjelasas Sámedikki stivrema čakčamánu 2007 bargá dan nala ahte addit eanet rabasvuođa Sámedikki bargguid birra ja lea ásahan dieđihanvuogádaga dievasčoahkkimii mii čájeha mearrádusaid maid diggi lea dahkan .
- Vi har åpnet opp Sametingets postlister for pressen og allmennheten .
- Mii leat rahpan Sámedikki boastalisttuid Pressii ja álbmogii .
Alle kan via internett følge med i det vi gjør og skaffe seg direkte innsikt i saker gjennom våre websider .
Buohkat sáhttet interneahta bokte čuovvut mielde min bargguin ja háhkat alcces njuolggo dieđuid áššiid birra min websiidduin .
I rådets beretning har vi innført økonomisk rapportering slik at det er mulig å sjekke dette opp mot sametingets budsjett , påpeker Olli .
Ráđi dieđáhussii leat mii váldán mielde ekonomalaš dieđiheami vai lea vejolaš buohtastahttit daid Sámedikki bušeahta vuostá , deattuha Olli .
Fra opposisjonen ble rådet kritisert for at også tilskuddstyrets rapport var vedlagt rådets beretning .
Opposišuvnna bealis cuiggoduvvui Ráđđi go doarjjastivrra raporta maid leat bidjan mielde Ráđi dieđáhussii .
Dette mente de var en tilsnikelse fra rådets side , fordi tilskuddstyret er direkte valgt av plenum og således skal rapport til plenum .
Sii oaivvildit ahte dát lea njágaheapmi Ráđi bealis , dan sivas go doarjjastivra lea njuolga válljejuvvon dievasčoahkkimis ja dan sivas galgá raportta dievasčoahkkimii .
Dette tilbakeviser rådet og viser til at rådet er ansvarlig for Sametingets totale virksomhet .
Dán biehttala Ráđđi ja čujuha dasa ahte Ráđis lea ovddasvástádus Sámedikki ollislaš doaimmaheamis .
Både rådsmedlem Vibeke Larsen og president Olli understreket dette overfor plenum og mente tvert imot at rådet ville ha forsømt seg om ikke tilskuddstyrets virksomhet lå ved rådets beretning .
Sihke Ráđđelahttu Vibeke Larsen ja presideanta Olli deattuheigga dan dievasčoahkkimii ja oaivvildeigga baicce ahte Ráđđi čájeha fuollameahttunvuođa jus doarjjastivrra doaimmaheapmi guđđojuvvo dieđáhusas .
sametingspresident Egil Olli tlf ( +47 ) 900 26 880
tlf ( +47 ) 900 26 880
- Godt at Alta tar ansvar for sine samiske elever
- Buorre go Áltá váldá ovddasvástádusa iežas sámi ohppiin
Sametingsråd Hilde Anita Nyvoll ( AP ) gir ros til Alta kommunestyre .
Sámediggeráđđi Hilde Anita Nyvoll ( BB ) rámida Álttá suohkanstivrra .
- Jeg er glad for Alta kommunestyre en gang for alle har avklart at samisk undervisning tas på alvor i kommunen , sier sametingsråd Hilde Anita Nyvoll ( AP ) .
- Lean ilus go Álttá suohkanstivra loahpadassii lea čájehan ahte suohkan váldá sámegieloahpahusa duođas , dadjá sámediggeráđđi Hilde Anita Nyvoll ( BB ) .
La det ikke herske noen tvil om det .
Das ii galgga leat mihkkege eahpádusaid .
Det er en viktig milepæl for samisk språk at Alta , som Finnmarks største by , nå oppretter 1.språklig samisk klasse .
Lea deaŧalaš dáhpáhus sámegillii ahte Áltá , Finnmárkku stuorámus gávpogin , dál álggaha 1. gielalaš sámi luohká .
Sametingsrådet har en god dialog med kommunen om å legge til rette for et godt tilbud i samisk .
Sámediggeráđis lea leamaš buorre gulahallan suohkaniin dan birra ahte láhččojuvvo buori fálaldahkii sámegielas .
Rådsmedlem Jørn Are Gaski ( AP ) møtte i forrige uke leder for hovedutvalget for barn og unge i Alta , og Gaski og Nyvoll har hatt møte med ordfører Bakken i Alta tidligere i vår .
Ráđđelahttu Jørn Are Gaski ( BB ) deaivvai mannan vahku mánáid ja nuoraid váldolávdegotti Álttás , ja Gaski ja Nyvoll leaba doallan čoahkkima sátnejođiheddjiin Bakkeniin árat dán giđa .
Nyvoll viser til at Sametinget arbeider med å få hevet refusjonssatsene for samiskundervisning og at Sametinget samarbeider med Kommunenes Sentralforbund ( KS ) for å lage bedre rammevilkår for samiskundervisning i skolene .
Nyvoll čujuha dasa ahte Sámediggi oččoda bajiduvvot refušuvdnamáksomeriid sámegieloahpahusas ja ahte Sámediggi bargá ovttas Gielddaid Guovddášlihtuin ( GG:in ) ráhkadit buoret rámmaeavttuid skuvllaid sámegieloahpahussii .
Dette vil også Alta kommune tjene på , understreker Nyvoll .
Dát boahtá maiddái Álttá suohkanii buorrin , deattuha Nyvoll .
Utfordringene framover er blant annet rekruttering av flere samiske lærere , slik at kommunen kan gi et godt opplæringstilbud til elevene .
Hástalussan ovddosguvlui lea earret eará fidnet eanet sámegielat oahpaheddjiid , vai suohkan sáhttá addit buori oahpahusfálaldaga ohppiide .
Etter Nyvolls mening vil det være naturlig at Samisk Høyskole og Høyskolen i Finnmark samarbeider om dette .
Nyvolla oaivila mielde lea lunddolaš ahte Sámi allaskuvla ja Finnmárkku allaskuvla barget ovttas dáinna .
Alta språksenter kan også bidra til å øke kompetansen blant lærere og foreldre som ønsker å lære seg samisk .
Álttá giellaguovddáš sáhttá maid veahkehit bajidit daid oahpaheddjiid ja váhnemiid gelbbolašvuođa geat háliidit oahppat sámegiela .
sametingsråd Hilde Anita Nyvoll Tlf : +47 918 07 130
sámediggeráđđi Hilde Anita Nyvoll Tlf : +47 918 07 130
- Fint at KS støtter samiske skoletilbud
- Buorre ahte KS doarju sámegielat skuvlafálaldagaid
Sametingsråd Jørn Are Gaski ( AP ) er svært glad for at KS-Finnmark støtter Sametingets krav om bedre refusjonssatser for samisk undervisning i skolene .
Sámediggeráđi Jørn Are Gaski / BB ) lea hui ilus go KS- Finnmárku doarju Sámedikki gáibádusa buoridit refušuvdnamáksomeriid sámi oahpahusaid ovddas skuvllain .
- Vi har diskutert dette i møter med Kommunenes Sentralforbund ( KS ) og er glad for at dette følges opp av KS-Finnmark i kommune proposisjonen , sier Gaski .
- Mii leat digaštallan dán čoahkkimiin Kommunenes Sentralforbundain ( KS ) ja leat ilus go KS- Finnmárkku váldá dán mielde gieldda proposišuvdnii , dadjá Gaski .
I uttalelsen fra KS-Finnmark i vises det til at refusjonssatsen for samisk språk i grunnskolen er lavere enn de reelle utgiftene .
KS- Finnmárku cealkámušas čujuhuvvo dasa ahte refušuvdnamáksomearit sámi giela ovddas vuođđoskuvllas leat unnibut go duohta golut .
Beregninger som er foretatt i kommuner i Finnmark , viser at bare halvparten av de reelle kostnader dekkes gjennom statens refusjonssatser .
Meroštusat maid suohkanat Finnmárkkus leat dahkan , čájehit ahte dušše bealli duohta goluin gokčojuvvo stáhta refušuvdnamáksomeriid bokte .
Konferansen ber om at tilskuddsordningen til samisk språk styrkes i statsbudsjettet slik at de reelle kostnadene dekkes .
Konferánsa bivdá ahte doarjjaortnegat sámi gillii nannejuvvojit stáhtabušeahta bokte vai duohta golut gokčojuvvojit .
Dette viser at KS er en viktig samarbeidspart for Sametinget i framtida , mener Gaski .
Dát čájeha ahte KS lea dehálaš ovttasbargoguoibmi Sámediggái boahtteáiggis , oaivvilda Gaski .
Han peker at AP i lang tid ønsket et nærmere samarbeid med KS , men har ikke fått gjennomslag for dette under de forrige regimene i Sametinget .
Son čájeha dasa ahte BB guhkit áiggi lea sávvan lagat ovttasbarggu KS:ain , muhto ii leat olahan dan Sámedikki ovddit ráđđehusaid vuolde .
- Vi har jo felles interesser i en rekke saker .
- Mis leat seamma beroštumit máŋgga áššis .
KS er helt på linje med oss når det gjelder behovet for å bedre økonomien for samiskundervisning i skolene .
KS lea ovttamielas minguin áššis mii guoská buoret ruhtadandárbui sámi oahpahusas skuvllain .
Og jeg merker meg at KS-Finnmark understreker at det er av nasjonal interesse at befolkningen har et godt tilbud i samisk språk , sier Gaski .
Mun maid bijan fuomášupmái ahte KS- Finnmárkku deattuha ahte lea našuvnnalaš beroštumis ahte olbmuin lea buorre fálaldat sámegielas ja - gillii , dadjá Gaski .
Sametingsrådet har i møter med Utdanningsdirektoratet og Kunnskapsdepartementet drøftet refusjonssatsene for samisk undervisning i grunnskolen .
Sámediggeráđđi lea čoahkkimiiguin Oahpahusdirektoráhtain ja Máhttodepartemeanttain digaštallan refušuvdnamáksomeriid sámi oahpahusa ovddas vuođđoskuvllas .
Beregninger viser at bare en tredel av utgiftene til undervisning blir dekket ved den nåværende refusjonsordninga .
Meroštusat čájehit ahte dušše goalmmádasoassi oahpahusgoluin gokčojuvvo otná refušuvdnaortnega bokte .
Rådet har bedt om at dette endres slik at de reelle kostnader dekkes .
Ráđđi lea bivdán ahte dát rievdá nu ahte duohta golut gokčojuvvojit .
Gaski peker på at dette kravet nå også fremmes av KS-Finnmark .
Gaski čujuha ahte KS- Finnmárku maid dál geige dán gáibádusa .
Han forventer nå at utdanningsdirektoratets evaluering av refusjonsordninga vil resultere i at kommunene får dekket opp sine utgifter fullt ut .
Son vuordá dál ahte Oahpahusdirektoráhta evalueren refušuvdnaortnegis buktá dan bohtosa ahte suohkanat ožžot gokčojuvvot ollásit iežaset olggosgoluid .
- Om vi ønsker at samisk skal leve og utvikles i framtida , må vi sørge for gode rammevilkår for undervisninga i skolene , understreker sametingsråd Jørn Are Gaski ( AP ) .
- Jus mii háliidit ahte sámegiella galgá ceavzit ja ovdánit boahtteáiggis , de mii fertet háhkat buriid rámmaeavttuid skuvllaid oahpahussii , deattuha Sámediggeráđi Jørn Are Gaski ( AP ) .
Sametingsråd Jørn Are Gaski Tlf : 922 20 598
Sámediggeráđđi Jørn Are Gaski Tlf 922 20 598
Tale ved åpningen av Sametingets seminar om FNs barnekonvensjon
Sáhkavuorru seminára rahpamis mánáidkonvenšuvnna birra
Sametingspresident Egil Ollis tale ved åpningen av seminaret om FNs barnekonvensjon som blir holdt i Sametinget onsdag 27. til torsdag 28. mai .
Sámediggepresideanta Egil Olli sáhkavuorru ONa mánáidkonvendšuvnna seminárá rahpamis . Seminára dollojuvvo gaskavahku 27. - duorastaga 28. b. miessemánus .
På vegne av Sametinget vil jeg ønske dere alle velkommen til Sametingets og Gáldus seminar om barnekonvensjonen .
Sámedikki bealis sávan didjiide buohkaide bures boahtima Sámedikki ja Gáldu seminárii mánáidkonvenšuvnna birra .
Barnekonvensjonen fyller 20 år i år , og Sametinget ønsker å markere det med dette seminaret .
Mánáidkonvenšuvdna deavdá dán jagi 20 jagi , ja Sámediggi háliida dan čalmmustit dáinna seminárain .
Barnekonvensjonen ble vedtatt 20. november 1989 av de Forente Nasjoner , og ble ratifisert av Norge 08. januar 1991 .
Ovttastuvvan našuvnnat dohkkehii Mánáidkonvenšuvnna skábmamánu 20. b. 1989 , ja Norga lea dan ratifiseren ođđajagimánu 8. b. 1991 .
På dette seminaret skal vi ha et spesielt fokus på samiske barn , på deres hverdag og deres rettigheter .
Dán semináras háliidit mii bidjat erenoamážit sámi mánáid guovddážii , sin árgabeaivvi ja sin vuoigatvuođaid .
FNs barnekonvensjon er en menneskerettighetskonvensjon som dekker rettigheter for barn under 18 år .
ON mánáidkonvenšuvdna lea olmmošvuoigatvuođakonvenšuvdna mii goziha mánáid vuoigatvuođaid geat leat vuollel 18 jagi .
Samiske barn har et spesielt behov for å kunne utvikle sitt språk , sin kultur , sin identitet og sin tilhørighet til det samiske .
Sámi mánáin lea erenoamáš dárbu beassat ovddidit sin giela , kultuvrra , identitehta ja gullevašvuođa sámevuhtii .
Jeg vil derfor fremheve noen artikler i konvensjonene som er spesielt viktige for samiske barn og unge .
Danne áiggun mun deattastit muhtun artihkkaliid konvenšuvnnas mat leat erenoamáš deaŧalaččat sámi mánáide ja nuoraide .
Artikkel 8 om barns rett til å bevare sin identitet .
8. artihkal mánáid vuoigatvuođa birra bisuhit sin identitehta .
Undersøkelser viser at samiske barn og unge er veldig stolte av sin samiske kultur og identitet .
Iskkadeamit čájehit ahte sámi mánát ja nuorat leat čeavlái sin sámi kultuvrra ja identitehta dihte .
De fremhever sin samiskhet , og sin samiske familie som en ressurs for seg selv .
Sii bajidit sin sámevuođa , ja sin sámi bearraša resursan alcceseaset .
De ønsker å lære seg språket , og de vil ikke skjule sin samiske bakgrunn for omverdenen .
Sii háliidit oahppat giela , ja eai dáhto čiehkat iežaset sámi duogáža .
Dette viser at Sametingets arbeid med å fremme samiske rettigheter og har båret frukter .
Dát čájeha ahte Sámedikki bargu sámi vuoigatvuođaid ovdánahttimiin lea váikkuhan .
Vi får en oppvoksende generasjon som stolt bærer den samiske kulturen videre .
Mis lea dál bajásšaddi buolva mii goargadit háliida gaskkustit sámi kultuvrra viidáseappot .
Samtidig er det viktig huske på at det finnes barn og unge som opplever at de blir mobbet på grunn av sin samiske bakgrunn .
Dasto lea deaŧalaš muitit ahte ain gávdnojit mánát ja nuorat geat givssiduvvojit sin sámi duogáža dihte .
Dette er en tilbakemelding som sentrale myndighetene må ta på alvor , og straks sette i gang tiltak for å bedre situasjonen .
Dán fertejit guovddáš eiseválddit váldit duođas , ja dalán álggahit doaibmabijuid buoridan dihte dili . Ain lea ollu diehtemeahttunvuohta sámiid ja sámi diliid birra .
Det eksisterer stadig betydelig uvitenhet om samer og samiske forhold .
Danne lea dárbu vuogádatlaččat ja ulbmillaččat juohkit dieđuid olbmuide Norggas .
Men det betyr ikke at vi er i mål når det gjelder å jobbe for å forbedre oppvekstvilkårene for samiske barn og unge .
Muhto dat ii mearkkaš dan ahte mii leat geargan bargguin sámi mánáid ja nuoraid bajásšaddaneavttuid buoridemiin .
Barneombudene i de tre nordiske landene , Norge , Sverige og Finland har gjennom samarbeidsprosjektet " Retten til delaktighet og innflytelse for samiske barn og unge " sett på hva samiske unge selv mener er muligheter og utfordringer i sin hverdag .
Golmma davviriikka mánáidáittardeaddjit , Norggas , Ruoŧas ja Suomas leat ovttasbargoprošeavtta " Sámi mánáin ja nuorain lea riekti searvat ja oažžut váikkuhanfámu " bokte oaidnán maid sámi nuorat ieža oaivvildit vejolašvuohtan ja hástalussan sin árgabeaivvis .
Den rapporten slår fast at rettighetene til barn og unge i de tre landene etter nasjonale lovgivninger og internasjonale konvensjoner ikke etterleves fullt ut .
Dán raporttas oidno ahte mánáid ja nuoraid vuoigatvuođat dán golmma riikkas , nationála láhkaaddimiid ja riikkaidgaskasaš konvenšuvnnaid mielde , eai ollásit doahttaluvvo .
Artikkel 12 om retten til delaktighet og innflytelse .
12. artihkal vuoigatvuođa birra beassat searvat ja oažžut váikkuhanfámu .
Sametinget mener at det er viktig at barn og unge opplever at de kan være delaktige og ha innflytelse i det samfunnet de lever i .
Sámediggi oaivvilda ahte mánáide ja nuoraide lea deaŧalaš beassat searvat ja oažžut váikkuhan ­fámu dan servodagas gos sii ellet .
Sametinget har derfor et ungdomspolitisk utvalg som jobber med saker som angår samiske barn og unge .
Danne lea Sámedikkis nuoraidpolitihkalaš lávdegoddi mii bargá sámi mánáid ja nuoraid áššiiguin .
Barneombudene i de tre nordiske landene , Norge , Sverige og Finland har gjennom samarbeidsprosjektet " Retten til delaktighet og innflytelse for samiske barn og unge " sett på hva samiske unge selv mener er muligheter og utfordringer i sin hverdag .
Golmma davviriikka mánáidáittardeaddjit , Norggas , Ruoŧas ja Suomas leat ovttasbargoprošeavtta " Sámi mánáin ja nuorain lea riekti searvat ja oažžut váikkuhanfápmu " bokte oaidnán maid sámi nuorat ieža oaivvildit vejolašvuohtan ja hástalussan sin árgabeaivvis .
I rapporten kommer det frem at samiske barn og unge ikke opplever at Sametinget er til for dem .
Raporttas boahtá ovdan ahte sámi mánáid ja nuoraid mielas ii leat Sámediggi sin várás .
Dette har Sametingene i Norge , Sverige og Finland tatt på alvor , og i Samisk parlamentarisk råds virksomhetsplan for 2008-2010 har vi vedtatt tiltak for å øke samisk ungdoms deltakelse og innflytelse .
Dan leat Norgga , Ruoŧa ja Suoma sámedikkit váldán duođas , ja Sámi parlamentáralaš ráđi 2008 - 2010 doaibmaplánas leat mii mearridan doaibmabijuid buoridan dihte sámi nuoraid searvama ja váikkuhanfámu .
Ett av tiltakene er å drøfte fremtidig innflytelse med sametingenes ungdomsutvalg .
Okta doaibmabijuin lea guorahallat makkár váikkuhanfápmu boahtteáiggis galggašii leat sámedikkiid nuoraidlávdegottis .
Artikkel 28 og 29 om retten til utdanning .
ja 29 . a rti hkal vuoigatvuođa birra oažžut oahpu
Som sagt er det viktig at barn og unge utvikler en positivt ladet samisk identitet .
Nu go daddjojuvvon de lea dehálaš ahte mánát ja nuorat ožžot positiivva dovddu iežaset sámi identitehtii .
Det er med på å fremme læring .
Dát veahkeha oahppama .
Samiske barn og unge og deres foreldre har en rett til å forvente at det offentlige : Barnehager , skoler og høyskoler , Sameting , statlige myndigheter legger forholdene til rette slik at barnehagetilbudet og skoletilbudet blir tilpasset samiske språk og kultur .
Sámi mánáin ja nuorain ja sin váhnemiin lea vuoigatvuohta vuordit almmolašvuođas ahte : Mánáidgárddit , skuvllat ja allaskuvllat , Sámediggi ja stáhta eiseválddit láhčet dilálašvuođaid dasa ahte mánáidgárdefálaldagat ja skuvlafálaldat heivehuvvojit sámi gillii ja kultuvrii .
Dessverre er ikke virkeligheten slik for alle .
Dađibahábut ii lea duohtavuohta ná buohkaide .
Noen barn og unge får ikke undervisning i eller på samisk slik de har krav på .
Muhtun mánát ja nuorat eai oaččo oahpahusa sámegielas dahje sámegillii nu mo sis leat vuoigatvuohta oažžut .
Mange opplever at de får en mangelfull undervisning på grunn av mangel på lærekrefter , læremidler og negative holdninger fra skoleledelsen .
Ollugat vásihit ahte sii ožžot váilevaš oahpahusa go váilot oahpaheaddjit ja oahpponeavvut ja go skuvlla jođiheddjiin leat negatiivva guottut .
Slike opphevelser kan bidra til at samiskheten og det samiske språket blir en byrde i stedet for en berikelse for den enkelte .
Dákkár vásáhusat sáhttet dagahit ahte sámevuohta ja sámegiella šaddá noađđin dan sajis go riggodahkan .
Vi er ikke kommet lenger på systemnivå enn at det byr på store organisatoriske utfordringer når barnehager og skoler utenfor forvaltningsområdet ( for samisk språk ) skal gi et tilbud om opplæring i samisk .
Systemadásis mii eat leat joavdan guhkkelebbui go dan ahte dat čuožžilit stuorra hástalusat organiserema dáfus go mánáidgárddit ja skuvllat sámegiela hálddašanguovllu olggobealde galget fállat oahpahusa sámegielas .
Samiskopplæring er fremdeles et " problem " både for barnehage skole og det fordrer ofte ressurssterke foreldre som står på krava og ikke gir seg .
Sámegiel oahpahus lea ain " váttisvuohtan " sihke mánáidgárdái ja skuvlii ja dávjá dárbbašuvvojit návccalaš váhnemat mat čuoččuhit gáibádusaideaset eai ge vuollán .
Slik burde det ikke være i 2008 .
Ekonomalaš rámmat eai dávis duohta goluide .
Dette er noe Sametinget har tatt opp med sentrale myndigheter .
Dán lea Sámediggi váldán bajás guovddáš eiseválddiiguin .
Sametinget har også i den siste perioden hatt et stort fokus på nettopp utviklingen av samiske læremidler .
Maiddái maŋimus áigodagas lea aiddo sámi oahpponeavvuid ráhkadeapmi leamaš hui dehálaš Sámediggái .
Læremiddelsituasjonen er utilfredsstillende i samisk barnehage og skole og særlig i forhold til rammeplan for barnehager og for Kunnskapsløftet - samisk .
Oahpponeavvodilli sámi mánáidgárddiin ja skuvllain lea dohkkemeahttun , erenoamážit mánáidgárddiid rámmaplána ektui ja Máhttoloktema - sámegiela ektui .
Det er fra Sametingets side satt i gang 116 læremiddelprosjekter siden 2006 for barnehage og grunnopplæring på sør- , lule- og nordsamisk .
Sámedikki bealis leat álggahuvvon 116 oahpponeavvoprošeavtta 2006 rájes mánáidgárddiid ja vuođđooahpahusa várás mátta- , julev- ja davvisámegillii .
Artikkel 30 retten barna av minoriteter eller urbefolkninger har til å leve sammen med andre medlemmer av sin gruppe i pakt med sin kultur , sin religion og sitt språk .
Sámemánát ellet minoritehta guovttegielalaš duohtavuođas , ja návccaid ferte bidjat árrat jo dasa ahte gaskkustit sámi giela ja kultuvrra , ovdal jo go mánná riegáda .
På systemnivå må det være kunnskap og en forståelse for de behov denne gruppen har , både hos helsepersonell , opplæringspersonell og barnevern .
Systemadásis ferte leat máhttu ja áddejupmi dain dárbbuin mat dán joavkkus leat , sihke dearvvašvuođabargiin , oahpahusbargiin ja mánáidsuodjalusas .
Det er mitt håp at disse dagene vil være lærerike og inspirere oss alle til å fortsette jobbe med å sikre samiske barn og unges rettigheter .
Mu doaivva lea ahte dát šaddet ávkkálaš beaivvit ja ahte dat movttiidahttá min buohkaid joatkit dan barggu ahte sihkkarastit mánáid ja nuoraid vuoigatvuođaid .
Jeg vil ønske dere lykke til med seminaret og takk for oppmerksomheten
Sávan didjiide lihku seminárain ja giitu beroštumis !
Seminar om Barnekonvensjonen 27.-28. mai 2009
Seminára Mánáidkonvenšuvnna hárrái miessemánu 27. – 28. b. 2009
På siden kommer det jevnlig oppdateringer om aktuelle saker som ferske tall fra Sametingets valgmanntall , informasjon om Sametingets manntallskampanje og link til aktuelle artikler angående valg .
Siidui bohtet jeavddalaččat dieđut áigeguovdilis áššiid birra nugo varas logut Sámedikki jienastuslogus , diehtojuohkin Sámedikki jienastuslohkokampánnja birra ja liŋka áigeguovdilis artihkkaliidda válgga birra .
Her får en også melding om når listene til Sametingsvalget er endelig godkjente og når aktuelle frister nærmer seg .
Dohko biddjojuvvo maiddái diehtu goas Sámediggeválgalisttat leat loahpalaččat dohkkehuvvon ja go áigeguovdilis áigemearit lahkonišgohtet .
På siden er det mulig å stille spørsmål til de som arbeider med gjennomføringen av sametingsvalget fra Sametingets side .
Siiddus lea maiddái vejolaš jearrat gažaldagaid sis geat barget sámediggeválgga čađahemiin Sámedikki bealis .
Dette kan være spørsmål som " hvordan endrer jeg på en valgliste ? "
Gažaldahkan sáhttá leat vaikko " movt rievdadit válgalistta ? "
eller " hvordan går jeg frem for å melde meg inn i Sametingets valgmanntall ? "
dahje " mainna lágiin galggan dieđihit iežan Sámedikki jienastuslohkui ? "
Dette er et prøveprosjekt fra Sametingets side for å se om det er interesse for en slik umiddelbar og direkte kontakt med Sametinget .
Dát lea geahččalanprošeakta Sámedikki beales iskan dihte livččii go beroštupmi oažžut dakkaviđe ja njuolga oktavuođa Sámedikkiin .
Siden er offisiell for Sametinget og drives av valgmedarbeiderne i Sametingets administrasjon .
Siidu lea almmolaš Sámedikkis ja dan doaimmahit válgamielbargit Sámedikki hálddahusas .
Søkerord på facebook : Sametingsvalget 2009
Beassansátni facebook : Sametingsvalget 2009
På valgkortet finner du informasjon om hvilket valglokale du skal bruke på valgdagen eller om du må forhåndsstemme i år , og hvor stemmegivningen skal sendes .
Válgakoarttas leat dieđut dan birra guđe válgalokálas galggat fitnat jienasteamen válgabeaivvi vai fertet go dán jagi ovdagihtii jienastit , ja gosa jienastat galgá sáddejuvvot .
Valgkortet til sametingsvalget er blått .
Sámediggeválgakoarta lea alit .
De som også har stemmerett til Stortingsvalget vil i tillegg få et hvitt valgkort .
Sii , geain lea jienastanvuoigatvuohta Stuorradiggeválggain ožžot dasa lassin vilges válgakoartta .
Du kan stemme til begge valg .
Dalle lea vejolaš jienastit goappašiin válggain .
Nytt av året er at de i kommunene som som hadde færre enn 30 registrerte i Sametingets valgmanntall for 2005 , MÅ folk forhåndsstemme .
Ođas dán jagi válggain lea dat , ahte gielddain main ledje unnit go 30:s registrerejuvvon Sámedikki jienastuslogus 2005:s , FERTEJIT olbmot ovdagihtii jienastit .
I disse kommunene er det ikke valgting .
Dain gielddain ii leat válgadiggi Sámediggeválggaid várás .
Se oversikt over hvilke kommuner det gjelder her :
Geahča čuovvovaš liŋkkas guđe gielddain ii leat válgadiggi :
http://www.sametinget.no/Artikkel.aspx?AId=2908&amp;back=1&amp;MId1=1&amp;MId2=1707&amp;MId3 2943 = &amp;
http://www.sametinget.no/Artikkel.aspx?AId=2908&amp;back=1&amp;MId1=1&amp;MId2=1707&amp;MId3 2943 = &amp;
Dersom du forhåndsstemmer , kan du stemme i hvilken som helst kommune i landet .
Don sáhtát jienastit ovdagihtii buot gielddain Norggas .
Du kan selvfølgelig også stemme i din hjemkommune .
Dieđusge sáhtát jienastit maid du iežat ruovttugielddas .
Forhåndsstemmegivningen starter innenriks 10.08.2009 .
Ovdagihtii jienasteapmi sisriikkas álggahuvvo 10.08.2009 .
Du kan forhåndsstemme helt til fredagen før valget , men det er ditt ansvar å stemme så tidlig at stemmegivningen rekker frem innen mandag 14.09.2009 kl. 21 .
Don sáhtát ovdagihtii jienastit gitta bearjadahkii ovdal válgga , muhto dus lea ovddasvástádus jienastit nu árrat ahte jienastat joavdá válgadiggái ovdal vuossárgga14.09 . 2009 dii. 21 .
Ta med deg valgkortet når du skal stemme .
Váldde mielde válgakoartta go áiggut jienastit .
Det forenkler arbeidet for valgfunksjonærene og gjør det raskere for deg å stemme .
Dát álkiduhttá válgadoaimmaheddjiid barggu ja beasat jienastit johtileappot .