pere/sami_parallel huggingface dataset:
Styret har i sin virksomhet vektlagt prosesser som skal styrke den samiske identiteten i hele det pitesamiske området.
Stivra lea iežas doaimmas deattuhan proseassaid mat galget nannet olles bihtánsámi guovllu sámi identitehta.
Det kom også frem at aktiviteten og oppslutningen i huset i Beiarn er marginal, og huset ikke er åpent til daglig.
Čoahkkimis bođii maiddái ovdan ahte viesus Báidáris leat unnán doaimmat ja oassálastin, ja viessu ii leat beaivválaččat rabas.
Daglig leder bor i Bodø, og har en hjemmekontoravtale med styret.
Beaivválaš jođiheaddji orru Bådådjos, ja lea stivrrain šiehtadan ruovttukontuvrras bargat.
Styreleder orienterte også om at de er inne i en prosess der en ønsker å omorganisere Duoddara Ráfe til et aksjeselskap, og gjennom dette få med seg kommunene i pitesamisk område inn på eiersiden.
Stivrajođiheaddji muitalii ahte sii leat dál organiserenproseassas ja háliidit rievdadit Duoddara Ráfe oasusfitnodahkan, ja dainna lágiin oažžut bihtánsámi guovlluid suohkaniid eaiggádin.
Sametingsrådet er bekymret for den manglende aktiviteten i senteret i Beiarn, og uttrykte på møtet en forventning om at styret tar en diskusjon om drifta av huset og rapporterer dette tilbake til Sametinget.
Sámediggeráđđi fuolastuvvá Báidára guovddáža váilevaš doaimmaid dihte, ja almmuhii čoahkkimis ahte vurdet ahte stivra digaštallá viesu doaibmama birra ja raportere dan ruovttoluotta Sámediggái.
Samtidig ser sametingsrådet det som positivt at man vil jobbe frem en annen eierstruktur, og på den måten få ansvarliggjort kommunene i pitesamisk område.
Seammás lea sámediggeráđi mielas buorre go áigot rievdadit eaiggátvuogádaga, ja dan bokte oažžut bihtánsámi guovllu suohkaniid váldit eanet ovddasvástádusa.
Som en ytterligere oppfølging av oppropet fra ordførerne/varaordførerne fra de seks kommunene i Salten har sametingsrådet en ambisjon om å invitere disse til et felles møte i løpet av 2019 der sametingsrådet på generelt grunnlag ønsker å få drøftet og belyst muligheter og utfordringer i pitesamisk område, og å se på hva kommunene og Sametinget i fellesskap kan bidra med for å styrke pitesamisk språk, kultur og samfunnsliv.
Liigečuovvuleapmin Sáltoduoddara guđa suohkana sátnejođiheddjiid/várresátnejođiheddjiid váidagii, háliidii sámediggeráđđi bovdet sin oktasaščoahkkimii 2019:s gos sámediggeráđđi háliida oppalaččat digaštallat ja čalmmustahttit bihtánsámi guovllu vejolašvuođaid ja hástalusaid, ja geahčadit maid suohkanat ja Sámediggi sáhttet ovttas bargat nannen dihte bihtánsámi giela, kultuvrra ja servodateallima.
Saemien Sijte Sametinget og Trøndelag fylkeskommune møtte styret i Saemien Sijte til et felles møte i Trondheim 30. november 2018. På møtet var status for utbyggingsprosjektet et tema, og ansvaret for den fremtidige finansiering av drifta av Saemien Sijte ble drøftet.
Sámediggi ja Trøndelága fylkkamánni deaivvadedje Saemien Sijte stivrrain oktasaščoahkkimis Troanddimis skábmamánu 30.b.2018. Čoahkkimis digaštalle huksenprošeavtta, ja Saemien Sijte doaibmama boahttevaš ruhtadanovddasvástádusa birra.
Institusjonsutvikling - søkerbasert tilskudd Mål for tilskuddsordningen - Institusjonsutvikling: Samiske kulturinstitusjoner som har faglig og institusjonell utvikling.
Doarjjaortnega mihttomearri - Ásahusovddideapmi: · Sámi kulturásahusat mat ovdánit fágalaččat ja institušuvnnalaččat.
Sametinget har bevilget kroner 200.000,- til Åarjelsaemieh Teatere for å produsere og sette opp stykket «Biegke Biehteme - vindens svik».
Sámediggi juolludii 200.000,- Åarjelsaemieh Teáhterii teáhterbihtá «Biegke Biehteme – vindens svik» buvttadeapmái ja lágideapmái.
Produksjonen har utgangspunkt i vindmølleanlegg som planlegges i Sápmi og spesielt i sørsamisk område.
Buvttadeami vuolggasadji leat bieggamillorusttegat maid leat pláneme Sápmái cegget ja earenoamážit lullisámi guvlui.
Produksjonen skal ha et utspring i en eldre klassisk måte å jobbe med politisk teater på, men den vil tilpasses samiske tradisjoner og dermed være kompetansehevende for Åarjelsaemieh Teatere.
Boarráset klassihkalaš politihkalaš teáhtera bargovuohki galgá leat buvttadeami vuođus, muhto galgá dattetge heivehuvvot sámi árbevieruide ja dainna lágiin maiddái buoridit gelbbolašvuođa Åarjelsaemieh Teáhteris.
Produksjonen er et samarbeid med Nordland Teater.
Buvttadeapmi lea ovttasbargu Nordlándda Teáhteriin.
Sametinget har bevilget kroner 200.000,- til Internasjonalt Samisk filminstitutt og programmet «samisk produsentlab».
Sámediggi juolludii 200.000,- Internašunála Sámi filbmainstituhttii ja prográmmii “samisk produsentlab” (sámi buvttadanlaboratoria).
Hovedmålet med programmet er å kunne heve kompetansen til samiske produsenter og filmskapere slik at de kan være rustet til å være med på NRKs store
Prográmma váldoulbmil lea loktet sámi buvttadeddjiid ja filbmadahkkiid gelbbolašvuođa vai bastet searvat NRK stuora áŋgiruššamii sámi drámáin.
Mål for innsatsområdet: Kvalitativ samisk litteratur utgis og gjøres kjent og tilgjengelig.
Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Sámi girjjálašvuohta mas lea buorre kvalitehta almmuhuvvo ja oahpásmahttojuvvo ja buktojuvvo olámuddui
Čális fal - prosjekt Čális fal sin styringsgruppe hadde møte 6. desember 2018 der fremtidens organisering for Čális fal ble diskutert.
Čális fal – prošeakta Čális fal stivrenjoavkkus lei čoahkkin juovlamánu 6.b. 2018 gos digaštalle Čális fal boahttevaš organiserema.
Det er ønskelig å fortsette med et forfatterstudie også i fremtiden da både fagansvarlige og styringsgruppen ser at dette er noe som er med på å utvikle nye samiske forfattere og resulterer i nye utgivelser.
Sii háliidit joatkit čállioahpuin go sihke fágaovddasvástideaddji ja stivrenjoavku oidnet ahte dát doaibmá váikkuha ođđa sámi čálliid ovddideapmái ja ođđa almmuhemiide.
Styringsgruppen vedtok dermed at det skal opprettes en dialog med Samisk høgskole for å undersøke muligheten for at de kan overta det samiskspråklige forfatterstudiet, på lik linje som UiT – Norges arktiske universitet tilbyr et norskspråklig forfatterstudie.
Danne stivrenjoavku mearridii gulahallat Sámi allaskuvllain ahte lea go sis vejolaš váldit badjelasas sámegielat girječállioahpu, seamma ládje go UiT – Norgga árktalaš universitehta fállá dárogielat girječállioahpu.
Styringsgruppen ser det som positivt at en slik løsning også vil kunne gi studiepoeng til deltakerne.
Stivrenjoavkku mielas livččii maid buorre jus oasseváldit oččoše oahppočuoggáid dan oahpus.
Sametinget har startet dialogen med høgskolen, som er positiv til å sette i gang et slikt studie.
Sámediggi lea gulahallagoahtán allaskuvllain, geat leat mielas álggahit dakkár oahpu.
Sametinget vil fortsette å følge opp dialogen med Samisk høgskole utover 2019.
Sámediggi joatká 2019:s gulahallamiin Sámi allaskuvllain.
Tilskudd til utvikling og fremming av litteratur - søkerbasert tilskudd Mål for tilskuddsordningen - Tilskudd til utvikling og fremming av litteratur - søkerbasert tilskudd: Kvalitativ litteratur er tilgjengelig på samisk.
Doarjja girjjálašvuođa ovddideapmái ja ovdánahttimii - njuolggodoarjja Doarjjaortnega mihttomearri - Doarjja sámi girjjálašvuođa prošeaktadoarjagii - ohcanvuđot doarjja: Buorre girjjálašvuohta olámuttus sámegillii.
Sametingsrådet har tildelt 3,2 millioner kroner til utgivelse av samiskspråklig litteratur.
Sámediggeráđđi juolludii 3,2 miljovnna ruvnno sámi girjjálašvuođa almmuhemiide.
Sametinget gjorde i 2018 noen endringer på forlagsstøtten til samiske forlag, som tidligere har vært søkerbasert.
Sámediggi rievdadii veahá sámi lágádusdoarjaga 2018:s, mii ovdal lei ohcanvuđot doarjja.
Nå er støtten til de største samiske forlagene gjort om til et direktetilskudd, som også omfatter produksjonsstøtte.
Dál lea stuorámus sámi lágádusaid doarjja rievdaduvvon njuolggodoarjjan, masa maid gullá buvttadandoarjja.
Dette innebar at den søkerbaserte ordningen for produksjon av litteratur dermed kun var søkbar for andre forlag eller foretak som ikke fikk direkte tilskudd til forlagsdrift.
Dat mielddisbuvttii ahte girjjálašvuođabuvttadeami ohcanvuđot ortnegis dušše sáhtte eará lágádusat dahje fitnodagat ohcat, geat eai oaččo njuolggodoarjaga lágádusdoibmii.
Resultatet var at det kom færre søknader inn over ordningen for utgivelse av samiskspråklig litteratur.
Boađus das šattai ahte oaččuimet unnit ohcamiid sámi girjjálašvuođa almmuhemiid ortnega bokte.
Ved en omprioritering av midler på slutten av året kunne sametingsrådet for første gang i ordningens historie gi tilsagn til alle søknader som kom inn.
Ruđaid sirdima bokte loahppajagi beasai sámediggeráđđi vuosttaš geardde ortnega historjjás juolludit doarjaga buot ohcamiidda mat ledje boahtán sisa.
Det ble gitt støtte til samiskspråklig litteratur til skjønnlitteratur og oversettelser av populærlitteratur til samisk.
Juolluduvvui doarjja sámi čáppagirjjálašvuhtii ja populáragirjjálašvuođa jorgaleapmái sámegillii.
I tillegg er det innvilget støtte til utgivelser av nye barnebøker på flere av de samiske språkene, fagbøker, oversettelser, lydbøker og antologier.
Lassin leat juolludan doarjaga ođđa mánáidgirjjiide máŋgga sámegillii, fágagirjjiide, jorgalemiide, jietnagirjjiide ja antologiijaide.
Dialogmøter med samiske bokbusseiere Sametingsrådet har gjennomført informasjonsmøte og dialogmøter med bokbusseierne i etterkant av plenumsvedtaket i sak Formidling av samisk litteratur, som også omfattet omlegging av støttepraksisen til bokbusseierne.
Gulahallančoahkkimat sámi girjebussiid eaiggádiiguin Sámediggeráđđi čađahii diehtojuohkinčoahkkimiid ja gulahallančoahkkimiid girjebusseeaiggádiiguin maŋŋel dievasčoahkkinmearrádusa áššis Sámi girjjálašvuođa gaskkusteapmi, mii maiddái sisttisdoalai girjebusseeaiggádiid doarjjaortnega rievdadeami.
Målet med møtene har vært å informere om vedtaket og konsekvensene av dette, og få tilbakemelding fra bokbusseierne om hvordan de vil organisere tilbudet fra 2020.
Čoahkkimiid mihttun lei muitalit mearrádusa birra ja mot dat váikkuha, ja gullat mot girjebusseeaiggádat áigot organiseret fálaldaga 2020 rájes.
Samiske medier. Mål for tilskuddsordningen - samiske medier: Samiske medier som skaper samfunnsengasjement.
Sámi mediat. Doarjjaortnega mihttomearri – sámi mediat: · Sámi mediat mat buvttihit servodatáŋggirdeami.
Medier blir en viktigere og viktigere del av samfunnet og samfunnsdebatten.
Mediat leat dehalaš oassin servodagas ja servodatdigaštallamis.
For Sametinget er det viktig at samisk språk, kunst og kultur er tilgjengelig på ulike medier, på ulike plattformer og at det produseres og formidles med høy kvalitet.
Sámediggái lea deaŧalaš ahte sámi giella, dáidda ja kultuvra leat olámuttus iešguđege mediain, sierra sajiin ja ahte buvttadeames ja gaskkusteames lea alla kvalitehta
Mål for innsatsområdet: Et mangfold av idrettsaktiviteter.
Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: · Juohkelágan valáštallandoaimmat.
Kultur- og idrettsstipend – stipend Sametingets kultur- og idrettsstipend deles ut hvert andre år, og skal motivere samisk ungdom til å engasjere seg innenfor kunst, kultur og idrett.
Kultur- ja valáštallanstipeanda - stipeanda Sámedikki kultur- ja valáštallanstipeanda juhkkojuvvo juohke nuppi jagi, ja galgá movttiidahttit sámi nuoraid áŋggirdit dáidaga, kultuvrra ja valáštallama siskkobealde.
Et stipend pålydende kroner 25.000,- deles ut til fire personer.
25.000,- ruvdnosaš stipeanda juhkkojuvvo njealji olbmui.
Stipendet skal gå til enkeltpersoner av begge kjønn.
Stipeanda galgá addot eaŋkilolbmui goabbatge sohkabealis.
De som mottar stipendet skal være mellom 16 og 25 år det året stipendet tildeles.
Stipeandavuostáiváldi galgá leat gaskal 16 ja 25 jagi dan jagi go stipeanda addo.
For 2018 kom det inn 20 søknader.
2018:s bohte 20 ohcama.
19 ble realitetsbehandlet. Det kom inn 12 søknader om idrettsstipend og syv kulturstipend.
19 ohcama realitehtameannuduvvoje. 12 ohce valáštallanstipeandda ja čiežas ohce kulturstipeandda.
De fire som ble tildelt stipend viser at de satser seriøst på sine disipliner, og har vist til gode resultater, lokalt, regionalt og nasjonalt.
Dat njealjis geat ožžo stipeandda čájehit ahte duođaš áŋgiruššet iežaset disipliinnain, ja leat olahan buriid bohtosiid, sihke báikkálaččat, regiovnnalaččat ja našuvnnalaččat.
De er gode forbilder for samisk ungdom.
Sii leat buorit ovdagovat sámi nuoraide.
Skytter Benedicte Guttorm og taekwondo-utøver Sajane Karina Olsen mottar Sametingets idrettsstipend.
Báhčči Benedicte Guttorm ja taekwondo-valáštalli Sajane Karina Olsen oaččuiga Sámedikki valáštallanstipeandda.
Begge utøverne kan vise til gode plasseringer gjennom hele sesongen, og begge har etablert seg i toppen av sin idretter, både regionalt og nasjonalt.
Goappašagat leaba čájehan buriid bohtosiid olles áigodaga, ja goappašagat leaba olahan gitta njunnošii iežaska valáštallansuorggis, sihke regiovnnalaččat ja našuvnnalaččat.
Ánná Káisá Partapuoli og Johan Daniel Turi er begge talentfulle kunstnere.
Ánná Káisá Partapuoli ja Johan Daniel Turi leaba goappašagat čeahpes dáiddárat.
De mottar Sametingets kulturstipend.
Soai oažžuba Sámedikki kulturstipeandda.
Den ene har opparbeidet seg et navn innen slampoesi, og den andre er i starten med å etablere seg innen musikk.
Nubbi lea šaddan dovddus iežas seamopoesiijain, ja nubbi fas lea ásahišgoahtán nama musihkkasuorggis.
Begge to har vist et stort engasjement, og satser helhjertet på sine kulturuttrykk.
Goappašagat leaba hui áŋgirat, ja ollásit áŋgiruššaba iežaska kulturalbmaneamis.
Samfunnsmål: Samisk kulturarv legger premisser for all planlegging og inngrep.
Servodatmihttu: Sámi kulturárbi bidjá eavttuid buot plánemiidda ja duohtademiide.
Mål for innsatsområdet: Samiske kulturminner forvaltes på grunnlag av egen historie og egne verdier.
Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: Sámi kulturmuittut hálddašuvvojit iežas historjjá ja iežas árvvuid vuođul.
Tilskudd til samisk kulturminnevern - søkerbasert tilskudd. Mål for tilskuddsordningen - Samiske kulturminnevern: Samiske kulturminner synliggjøres, istandsettes og formidles som en ressurs for de samiske samfunnene og for allmennheten forøvrig
Doarjja sámi kulturmuitosuodjaleapmái – ohcanvuđot doarjja. Doarjjaortnega mihttomearri – Sámi kulturmuitosuodjaleapmi: Sámi kulturmuittut oainnusmahttojuvvojit, dikšojuvvojit ja gaskkustuvvojit resursan sámi servodagaide ja oppalašvuhtii muđui.
Tilskuddet er lyst ut med søknadsfrist 15. februar.
Doarjja lea almmuhuvvon ja ohcanáigemearri lea guovvamánu 15. b.
Rammebetingelser for samisk kulturminnevern Mål for innsatsområdet: Sametinget har formell forvaltningsmyndighet for samiske kulturminner etter kulturminneloven.
Sámi kulturmuitosuodjaleami rámmaeavttut Áŋgiruššansuorggi mihttomearri: Sámedikkis lea formála hálddašanváldi sámi kulturmuittuin kulturmuitolága mielde.
Prioriteringer for kulturminneforvaltningen 2019 Sametinget har mottatt prioriteringsbrevet for 2019 fra Riksantikvaren.
Vuoruheamit kulturmuitosuodjaleames 2019 Sámediggi lea ožžon 2019 vuoruhusreivve Riikaantikváras.
Prioriteringsbrevet viser Riksantikvarens prioriteringer på bakgrunn av de politiske styringsdokumentene som gjelder for kulturminnevernet i Norge.
Vuoruhusreivves čujuhuvvo Riikaantikvára vuoruhemiide politihkalaš stivrendokumeanttaid vuođul mat gustojit kulturmuitosuodjaleapmái Norggas.
Brevet viser også de ønsker og mål som Riksantikvaren har for samarbeidet med regional kulturminneforvaltning i 2019.
Reivves čujuhuvvo maiddái daid sávaldagaide ja mihttomeriide mat Riikaantikváras leat ovttasbarggu ektui regionála kulturmuitohálddašemiin 2019:s.
De nasjonale målene for resultatområde 2.2. Kulturminne og kulturmiljø (kulturminnefeltet) fremgår av statsbudsjettet (Prop. 1 S):
Nationála mihttomearit boađussuorgái 2.2 Kulturmuittut ja kulturbiras (kulturmuitosuorgi) oidnojit stáhtabušeahtas (Prop. 1 S):
· Tapet av verneverdige kulturminne skal minimerast · Eit prioritert utval kulturminne og kulturmiljø automatisk freda og andre arkeologiske kulturminne skal ha eit ordinært vedlikehaldsnivå innan 2020 · Eit representativt utval kulturminne og kulturmiljø skal vere vedtaksfreda innan 2020 · Freda bygningar, anlegg og fartøy skal ha eit ordnært vedlikehaldsnivå innan 2020
· Gáhttenárvosaš kulturmuittuid massin galgá unniduvvot · Válljejuvvon vuoruhuvvon kulturmuittuin ja kulturbirrasis automáhtalaččat ráfáidahttojuvvon ja eará arkeologalaš kulturmuittuin galgá leat dábálaš dikšundássi ovdal jagi 2020 · Válljejuvvon dihto kulturmuittut ja kulturbiras galget leat mearrádusráfáidahttojuvvon ovdal jagi 2020 · Ráfáidahttojuvvon visttiin, rusttegiin ja fatnasiin galgá lea dábálaš dikšundássi ovdal jagi 2020.
På bakgrunn av statsbudsjettet for 2019 og andre relevante dokumenter har Riksantikvaren lagt følgende hovedprioriteringer til grunn for 2019:
Jagi 2019 stáhtabušeahta vuođul ja eará relevánta dokumeanttaid vuođul lea Riikaantikvára bidjan čuovvovaš váldovuoruhemiid vuođđun jahkái 2019:
· Regionreformen – framtidig ansvars- og oppgavefordeling.
· Guovloođastus – ovddasvástádus- ja doaibmajuohku boahtteáiggis.
En rekke oppgaver som i dag blir håndert av Riksantikvaren skal etter 2020 håndteres av den regionale kulturminneforvaltningen og Riksantikvarens rolle som direktorat blir rendyrket.
Ollu doaimmaid maid dál gieđahallá Riikaantikvára galgá maŋŋá 2020 gieđahallat regionála kulturmuitohálddašeapmi ja Riikaantikvára rolla direktoráhtan ollistuvvo.
· Klimaendringene og kulturminner, jf. Statlige planretningslinjer for klima- og energiplanlegging og klimatilpasning.
· Dálkkádatrievdamat ja kulturmuittut, gč. Stáhta plánanjuolggadusaid dálkkádat- ja energiijaplánema ja dálkkádatheiveheami várás.
· Byer, kulturmiljøer og landskap, herunder blant annet arbeidet med kulturhistoriske landskap (KULA-områder).
· Gávpogat, kulturbirrasat ja eanadat, dás earret eará bargu kulturhistorjjálaš eanadagain (KULA-guovllut).
· Kulturminner i kommunene (KIK).
· Kulturmuittut gielddain (KIK).
KIK-satsingen skal gå ut 2020 og målet er at 90 % av kommunene da har en kulturminneplan.
KIK-áŋgiruššan galgá loahppat jagi 2020 lohppii ja mihttomearrin lea ahte 90 %:s gielddain lea dalle kulturmuitoplána.
Videre er Riksantikvaren i ferd med å utarbeide en strategi for arbeidet med kulturminner i kommunene.
Dasto lea Riikaantikvára ráhkadeamen strategiija kulturmuitobargui gielddain. · Máilmmiárbeguovlluid nannejuvvon hálddašeapmi.
Riksantikvaren ønsker at regionalforvaltningen bidrar til at beste praksis preger forvaltningen av de åtte verdensarvstedene i Norge.
Riikaantikvára háliida ahte guovlohálddašeapmi váikkuha dasa ahte buoremus geavahus vuhtto dan gávcci máilmmiárbeguovllu hálddašeames Norggas.
· Fredningarbeid og tilskuddsforvaltning.
· Ráfáiduhttinbargu ja doarjjahálddašeapmi.
Riksantikvaren fredningsstrategi legger føringer for fredningsarbeidet de nærmeste årene.
Riikaantikvára ráfáiduhttinstrategiija bidjá čanastagaid ráfáiduhttinbargui lagamus jagiin.
Sametinget får ros for raskt å ha iverksatt kompetansetiltak for tradisjonshåndtverk i 2018, og oppfordrer til videre satsing i 2019.
Sámediggi oažžu rámi go nu johtilit lea álggahan gelbbolašvuođa doaibmabijuid árbevirolaš giehtadujiid várás 2018:s, ja ávžžuha viidáset áŋgiruššama 2019:s.
· Teknisk-industrielle kulturminner og fartøyvern, jf. bevaringsprogrammet for tekniskindustrielle kulturminner der 15 industrielle anlegg inngår samt de oppgavene innen fartøyvern som skal overføres til regionalforvaltningen i 2020.
· Teknihkalaš-industriija kulturmuittut ja fanassuodjaleapmi, gč. teknihkalaš-industriija kulturmuittuid suodjalanprográmma man oktavuođas 15 industriála rusttega leat mielde ja dasto dat doaimmat fanassuodjaleami siskkobealde mat galget sirdojuvvot regionála hálddašeapmái 2020:s.
· Plansaksbehandling og innsigelser, jf. overføring av oppgaver fra Riksantikvaren til regionalforvaltningen i forbindelse med regionreformen.
· Plánaáššemeannudeapmi ja vuostecealkámušat, gč. doaimmaid sirdin Riikaantikváras regionála hálddašeapmái guovloođastusa oktavuođas.
· Arkeologi, jf. bl.a. bevaringsprogrammet for utvalgte arkeologiske kulturminner (BARK) og bevaringsprogrammet for bergkunst (BERG).
· Arkeologiija, gč. earret eará válljejuvvon arkeologalaš kulturmuittuid (BARK) suodjalanprográmma ja báktedáidaga suodjalanprográmma (BERG).
Regionreformen berører Sametinget som forvaltningsmyndighet for samiske kulturminner.
Guovloođastus guoskkaha Sámedikki sámi kulturmuittuid hálddašanváldin.
I tidligere konsultasjoner med Sametinget ble det enighet om at de samme forvaltningsoppgavene og myndighet som fylkeskommunene får overført, skal overføres til Sametinget når det gjelder samiske kulturminner.
Ovddit konsultašuvnnain Sámedikkiin sohppojuvvui ahte seamma hálddašandoaimmat ja váldi mii sirdojuvvojit fylkagielddaide, galgá sirdojuvvot Sámediggái go guoská sámi kulturmuittuide.
Videre planlegger regjeringen en ny stortingsmelding om kulturminnepolitikken.
Dasto pláne ráđđehus ođđa stuorradiggedieđáhusa kulturmuitopolitihka birra.
Sametinget forventer at videre prosess rundt meldingsarbeidet og innholdet med eventuelt nye tiltak i meldingen avklares med Sametinget gjennom konsultasjoner.
Sámediggi vuordá ahte viidáset proseassa dieđáhusbarggu ja sisdoalu ektui vejolaš ođđa doaibmabijuiguin dieđáhusas čielggaduvvo Sámedikkiin konsultašuvnnaid bokte.
Kommuneprosjektet (KiK) koordineres av fylkeskommunene.
Gieldaprošeavtta (KIK) koordinerejit fylkagielddat.
Hovedformålet med prosjektet er at så mange kommuner som mulig skal utarbeide kommunedelplaner for kulturminner som skal være til hjelp i kulturminneforvaltningen.
Prošeavtta váldoulbmilin lea ahte nu máŋga gieldda go vejolaš ráhkadit gieldaoasseplánaid kulturmuittuid várás, mii galgá leat veahkkin kulturmuitohálddašeapmái.
Sametinget deltar i arbeidet i de kommuner som er aktuelle når det gjelder samiske kulturminner.
Sámediggi searvá bargui daid gielddaiguin mat leat áigeguovdilat sámi kulturmuittuid oktavuođas.
Sametinget deltar også i blant annet arbeidet som gjelder bevaringsprogrammene for utvalgte arkeologiske kulturminner (BARK) og bevaringsprogrammet for bergkunst (BERG), i arbeidet med kulturhistoriske landskap av historisk interesse (KULA), fredningsarbeid for samiske bygninger samt fartøyvern.
Sámediggi searvá maiddái earret eará bargui mii guoská válljejuvvon arkeologalaš kulturmuittuid (BARK) suodjalanprográmmaide, bargui kulturhistorjjálaš eanadagain (KULA) mas lea historjjálaš beroštupmi, sámi visttiid ráfáiduhttinbargui ja fanassuodjaleapmái.
Sametinget vil følge opp disse sakene videre gjennom vårt arbeid på kulturminnefeltet og tar for øvrig prioriteringsbrevet fra Riksantikvaren for 2019 til etterretning.
Sámediggi áigu čuovvulit dáid áššiid viidáseappot min barggu bokte kulturmuitosuorggis ja váldá Riikaantikvára 2019 vuoruhanreivve vuhtii.
Dispensasjon for inngrep innenfor sikringssone til kulturminne ved Juovlajohka/Julelva Sametinget har gitt tilrådning til dispensasjon etter kulturminneloven § 8.4 for tillatelse til å legge elveforbygning innenfor sikringssonen til gammetuft ID56672.
Sierralohpi duohtademiide kulturmuittuid sihkkarastinbiire siskkobealde Juovlajogas Sámediggi lea addán rávvaga sierralobi ektui kulturmuitolága § 8.4 mielde mii guoská lohpái johkamiellehuksemis sihkkarastinbiire goahtesaji ID56672 siskkobealde.
Detaljregulering for et område av Juovlajohka/Julelva i Juovlavuotna/Austertana ble vedtatt 13. desember 2018. Formålet med planen er å rehabilitere elvas naturlige løp, samt tilbakeføre viktige gyte- og oppvekstmiljø for en av landets få elvebaserte gytebestander av sjørøye.
Guovllu Juovlajohka Juovlavuonas detáljareguleren mearriduvvui juovlamánu 13. b. 2018. Plána ulbmilin lea dikšut joga lunddolaš oali, ja váldit ruovttoluotta deaŧalaš gođđan- ja ahtanuššanbirrasiid rávddu ektui mii lea okta riikka johkavuđot gođđannálli.
Mål for tilskuddsordningen – bygningsvernprosjekter · Sikring, vedlikehold og istandsetting av automatisk freda samiske bygninger og anlegg.
Doarjjaortnega mihttomearri – huksensuodjalanprošeavttat · Automáhtalaččat ráfáidahttojuvvon sámi visttiid ja rusttegiid sihkkarastin, bajásdoallan ja divodeapmi.
Sametinget har mottatt 39 søknader til fredete bygninger i privat eie.
Sámediggi lea ožžon 39 ohcama ráfáidahttojuvvon visttiide mat leat priváhta.
Av disse søknadene er seks tilknyttet kompetanseheving innen antikvarisk istandsetting og tradisjonshandverk.
Dáid ohcamiid gaskkas leat guhtta mat čatnasit gelbbolašvuođa bajideapmái antikváralaš divodeami ja árbevierrohuksema siskkobealde.
Sametinget prioriterer tiltak som styrker kompetansehevingen på dette feltet.
Sámediggi vuoruha doaibmabijuid mat nannejit gelbbolašvuođa dán suorggis.
Bygningsregistreringsprosjektet Sametinget sluttfører bygningsregistreringsprosjektet i 2019.
Huksensuodjalanprošeavttat Sámediggi loahpaha huksenregistrerenprošeavtta 2019:s.
Riksantikvaren støtter årets sluttføring av prosjektet med kroner 1,8 millioner.
Riikaantikvára doarju dán loahpaheami 1,8 miljon ruvnnuin.
Til sammen 700 bygninger var per 1. februar 2019 lagt inn i den nasjonale kulturminnedatabasen Askeladden.
Oktiibuot 700 vistti ledje biddjojuvvon nationála kulturmuitodiehtovuđđui Askeladden, guovvamánu 1. b. 2019 nammii.
Ved årets slutt vil mellom 900950 bygninger være lagt inn.
Jagi loahpas šaddet leat gaskal 900 – 950 vistti biddjojuvvon sisa.
Bevaringsprogrammene for utvalgte arkeologiske kulturminner (BARK)
Válljejuvvon arkeologalaš kulturmuittuid (BARK) suodjalanprográmmat
Samfunnsmål: God helse og likeverdige helse- og sosialtjenester tilrettelagt det samiske folks språklige og kulturelle bakgrunn.
Servodatmihttomearri: Buorre dearvvašvuohta ja dásseárvosaš dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusat mat leat heivehuvvon sámi álbmoga gielalaš ja kultuvrralaš duogážii.
Helse og sykehusplan 2 Helse- og omsorgsdepartementet har igangsatt arbeid med ny Nasjonal helse- og sykehusplan.
Dearvvašvuođa ja buohcceviessoplána 2 Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanta lea bargagoahtán ođđa Nationála dearvvašvuođa- ja buohcceviessoplánain.
Dette er en oppfølging av Nasjonal helse- og sykehusplan 2016-2019.
Dát lea Nationála dearvvašvuođa- ja buohcceviessoplána 2016–2019 čuovvoleapmi.
Sametinget er involvert i arbeidet og har invitert Helse- og omsorgsdepartementet til Karasjok for å bli faglig orientert om samisk helse fra samiske fagfolk.
Sámediggi lea fátmmastuvvon bargui ja lea bovden Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta Kárášjohkii, gos departemeanta oažžu fágalaš diehtojuohkima sámi dearvvašvuođas sámi fágaolbmuin.
Sametinget vil gi innspill til planen/meldingen før den legges frem.
Sámediggi buktá cealkámuša plánii/dihtui ovdalgo dat ovdanbuktojuvvo.
Halvårig samarbeidsmøte med Helse- og omsorgsdepartementet På det halvårige møtet mellom Sametingsrådet og Helse- og omsorgsdepartementet løftet Sametingsrådet behovet for samisk perspektiv i arbeidet med ny Nasjonal helse- og sykehusplan og oppfølging av fremtidige helsetjenester for den samiske befolkningen.
Jahkebeallásaš ovttasbargočoahkkin Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanttain Sámediggeráđi ja Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta jahkebeallásaš čoahkkimis ovddidii Sámediggeráđđi dárbbu sámi perspektiivii Nationála dearvvašvuođa- ja buohcceviessoplána bargguin ja sámeálbmoga boahttevaš dearvvašvuođabálvalusaid čuovvoleamis.
Sametinget vil gi innspill til dette arbeidet.
Sámediggi buktá cealkámuša bargui.
Videre ble tiltak i Hjertespråket som angår helse- og omsorgsfeltet diskutert.
Čoahkkimis digaštalle maiddái Váibmogiela dearvvašvuođa- ja fuolahussuorggi doaimmaid.
Med bakgrunn i plenumsbehandling av saken påpekte Sametingsrådet at samiske pasienter ofte møter en spesialisthelsetjeneste med liten kunnskap om samisk språk og kultur, og som begrenser samiske pasienters mulighet til å bruke samisk i spesialisthelsetjenesten.
Dievasčoahkkima áššemeannudeami vuođul sámediggeráđđi cuiggodii ahte erenoamášdearvvašvuođabálvalusain, maiguin sámi pasieanttat deaivvadit lea dávjá unnán máhttu sámegielas ja sámi kultuvrras, mii ráddje sámi pasieanttaid vejolašvuođa sámástit erenoamášdearvvašvuođabálvalusain.
Sametingets plenum har vedtatt en rekke tiltak som skal bidra til at samiske barn og unges møte med helsevesenet blir bedre og lettere.
Sámedikki dievasčoahkkin lea mearridan muhtun ráje doaimmaid maid ulbmilin lea buoridit ja álkidit sámi mánáid ja nuoraid deaivvadeami dearvvašvuođalágádusain.
Sametingets arbeid med etiske retningslinjer for helseforskning, og samisk pasientombud var også tema på møtet med helseministeren og eldre- og folkehelseministeren.
Sámedikki bargu dearvvašvuođadutkama ehtalaš njuolggadusaiguin ja sámi pasieantaáittardeapmi ledje maiddái fáddán čoahkkimis dearvvašvuođaministariin ja vuorrasiid- ja álbmotdearvvašvuođaministariin.
I forbindelse med eldrereformen «Leve Livet» redegjorde statsråden for tiltak i forbindelse med reformen, blant annet departementets intensjon om å få tilbake kjøkken på alle institusjoner for eldre.
Vuorrasiidreforpma “Leve Livet” oktavuođas válddahii stáhtaráđđi doaimmaid reforpma oktavuođas, earret eará departemeantta áigumuša oažžut gievkkaniid ruovttoluotta buot vuorrasiidásahusaide.
Sametingsrådet etterspurte også samisk representasjon i det nye Nasjonalt råd for et aldersvennlig Norge.
Sámediggeráđđi ohcalii maiddái sámi ovddasteami ođđa Ahkeustitlaš Norga nationála ráđis.
I følge statsråden skal dette rådet ha kontakt med kommunale eldreråd og skal kunne knyttes til andre grupper også.
Stáhtaráđi bealis muitalit ahte dán ráđis galgá leat oktavuohta suohkaniid vuorrasiidráđiiguin ja ahte dan galgá sáhttit čatnat eará joavkkuide maiddái.
Møte med styret Universitetssykehuset Nord-Norge Sametingsrådet har hatt et møte med Universitetssykehuset Nord-Norge i forbindelse med deres styremøte i Karasjok.
Čoahkkin Davvi-Norgga Universitehtabuohcceviesuin (UNN) Sámediggeráđđi lea čoahkkinastán Davvi-Norgga Universitehtabuohcceviesuin sin stivračoahkkima oktavuođas Kárášjogas.
Sametingets mål med møtet var å sette fokus på UNN sitt ansvar og rolle som universitetssykehus, også for samiske pasienter.
Sámedikki mihttomearrin čoahkkimiin lei fuomášahttit sin ovddasvástádusa ja rolla universitehtabuohcceviessun, maiddái sámi pasieanttaide.
Videre løftet Sametinget utfordringer som bruk av samisk språk i behandlingssituasjoner, deriblant sikring av kvalitetsmessig gode tolketjenester.
Sámediggi ovddidii maiddái hástalusaid sámegiela geavaheamis dikšundilálašvuođain, earret eará kvalitehtalaččat buriid dulkonbálvalusaid sihkkarastimis.
Sametinget informerte også om det nasjonale prosjektet «videreutvikling av spesialisthelsetjenester til det samiske folk».
Sámediggi muitalii maiddái nationála prošeavttas “viidáseappo ovdánahttin erenoamášdearvvašvuođabálvalusaid sámi álbmogii”.
Pasientombud I samarbeidsmøter mellom Sametinget, samiske fagpersoner og Helsedirektoratet har Sametinget løftet behovet for et samisk pasient- og brukerombud som kan virke nasjonalt, og som er tilgjengelig for alle samer uansett bosted.
Ovttasbargočoahkkimis Sámedikki, sámi fágaolbmuid ja Dearvvašvuođadirektoráhta gaskka ovddidii Sámediggi dárbbu sámi pasieanta- ja geavaheaddjiáittardeaddjái mii doaibmá nationálalaččat ja mii lea olámuttos buot sápmelaččaide beroškeahttá gos orrot.
Helsedirektoratet, sammen med pasientombudskontoret i Finnmark har tatt initiativ til et pilotprosjekt med en rådgiver med samiskkompetanse ved pasient- og brukerombudskontoret i Finnmark.
Dearvvašvuođadirektoráhtta ovttas pasieantaáittardeaddjikantuvrrain Finnmárkkus leaba álggahan pilohtaprošeavtta mas ráđđeaddi geas lea sámi gelbbolašvuohta bargá pasieanta- ja geavaheaddjiáittardeaddjikantuvrras Finnmárkkus.
En slik rådgiver skal ha en nasjonal funksjon.
Diekkár ráđđeaddis galgá leat nationála doaibma.
Sametinget ble invitert til å delta i planlegging av prosjektet, og har sammen med helsedirektoratet utarbeidet prosjektplan og mandat-/stillingsbeskrivelse for en slik rådgiver.
Sámediggi bovdejuvvui oasálastit prošeavtta plánemis ja lea ovttas dearvvašvuođadirektoráhtain hábmen prošeaktaplána ja dakkár ráđđeaddi mandáhta/virgečilgehusa.
Sametinget mener at det er behov for et slikt samisk pasient- og brukerombud og har tatt dette opp med helseministeren og eldre- og folkehelseministeren.
Sámediggi oaivvilda ahte lea dárbu dakkár sámi pasieanta- ja geavaheaddjiáittardeaddjái ja lea ovddidan ášši dearvvašvuođaministarii ja vuorrasiid- ja álbmotdearvvašvuođaministarii.
Sametinget vil følge opp dette parallelt med pilotprosjektet i Finnmark.
Sámediggi čuovvula dán seammás go čuovvula Finnmárkku pilohtaprošeavtta.
Grenseoverskridende arbeid - Møte i Karigasniemi, Finland Sametinget har over flere år hatt samarbeid med Sametinget i Finland om de utfordringer samiske pasienter og brukere har i forhold til å få samiskspråklige tjenester.
Rájáidrasttideaddji bargu – Čoahkkin Gáregasnjárggas, Suoma bealde Sámediggi lea máŋga jagi ovttasbargan Suoma beale Sámedikkiin sámi pasieanttaid ja geavaheddjiid hástalusain sámegielat bálvalusa hárrái.
Sametinget i Finland hadde invitert til møte i Karigasniemi hvor samiske kommuner på finsk side deltok, samt Karasjok kommune, Samisk spesialistlegesenter og Samisk nasjonal kompetansetjeneste - psykisk helsevern og rus (SANKS).
Suoma beale Sámediggi lei bovden čoahkkimii Gáregasnjárgii gosa Suoma beale sámi gielddat, Kárášjoga gielda, Sámi spesialistadoavtterguovddáš ja Sámi našuvnnalaš gealbobálvalus – psyhkalaš dearvvašvuođadikšun ja gárrendilledikšu (SÁNAG) oasálaste.
Pasienter på finsk side av Sápmi mangler mulighet til å få tjenestetilbud på sitt språk i Finland og ønsker derfor i mange tilfeller å få tjenester på norsk side, hvor tjenesten er tilpasset samisk språk og kultur.
Suoma beale sámi pasieanttaide ii fállojuvvo bálvalus iežaset gillii Suomas ja máŋgga oktavuođas ohcalit bálvalusa Norgga bealde, gos bálvalus lea heivehuvvon sámegillii ja sámi kultuvrii.
Sametinget er bekymret for helsetilbudet til den samiske befolkningen.
Sámediggi lea fuolas sámeálbmoga dearvvašvuođafálaldagas.
På møtet ble en del hindringer diskutert, blant annet ulike lovgrunnlag og regelverk, økonomi, ansvar, praktisk gjennomføring og lignende.
Čoahkkimis digaštalle muhtun hehttehusaid, earret eará iešguđetlágan láhkavuođu ja njuolggadusmearrádusaid, ekonomiija, ovddasvástádusa, praktihkalaš čađaheami ja sullasaččaid.
Sametinget i Finland følger opp saken, og sender skriv til den finske regjeringen med beskrivelse av tema, problemstillinger og forslag til løsninger, der man også løfter frem samarbeid over landegrenser.
Suoma beale Sámediggi čuovvula ášši ja sádde čállosa Suoma ráđđehussii mas čilge fáttá, čuolmmaid ja čoavddusevttohusaid, ja dasa lassin ovddidit rájáidrasttideaddji ovttasbarggu.
Møte med KS – helsetjenester i kommuner Kommunesektorens organisasjon (KS) har hatt samling i Tromsø for alle kommuner i Troms og Finnmark, samt Lofoten 6. februar 2019.
Čoahkkin KS:n – dearvvašvuođabálvalusat suohkaniin Suohkansuorggi organisašuvnnas (KS) lei deaivvadeapmi guovvamánu 6. beaivvi 2019 Romssas buot Romssa ja Finnmárkku suohkaniidda ja Lufuohta suohkanii.
President Aili Keskitalo hadde innlegg om samiske pasienter i kommunene.
Presideanttas Aili Keskitalos lei sáhkavuorru suohkaniid sámi pasieanttaid birra.
Å sette samiske folks helse- og levekår på dagsorden betyr også å se på hvilke faktorer som må være på plass for at samiske pasienter skal kunne ha et likeverdig tilbud.
Go čoahkkinortnegis lea sáhka sámi olbmuid dearvvašvuođas ja eallinlágis, de mearkkaša maiddái ahte ferte geahččat beliid mat galget leat ordnejuvvon nu ahte sámi pasieanttaide lea dásseárvosaš fálaldat.
Kunnskap og informasjon om den samiske befolkningen er nødvendig og avgjørende for å få til gode tjenester.
Máhttu ja diehtu sámi álbmoga birra lea dárbbašlaš ja maiddái mearrideaddji vai nákce oažžut buriid fálaldagaid.
Kommunene må få kunnskap om og være bevisst de samiske innbyggerne i kommunen, og tilrettelegge tjenestene på en positiv måte for den samiske befolkningen slik at samiske pasienter og brukere får et likeverdig helsetilbud tilrettelagt språklig og kulturelt.
Suohkaniidda ferte oažžut máhtu ja diđolašvuođa suohkaniid sámi ássiid birra ja fertejit maiddái heivehit bálvalusaid sámeálbmogii positiivvalaččat nu, ahte sámi pasieanttaide ja geavaheddjiide heivehuvvojit dásseárvosaš dearvvašvuođabálvalusat gielalaččat ja kultuvrralaččat.
Don leat deháleamos – Du er viktigst Konferansen om oppvekst og forebygging blant samisk ungdom som SANKS og Blå kors arrangerte i Karasjok hadde fokus på ungdom og rus, og hvordan foreldre og samfunn kan forebygge alkohol- og rusmisbruk blant ungdom.
Don leat deháleamos – Du er viktigst Konferánssas bajásgeassima ja eastadeami birra nuoraid gaskkas maid SÁNAG ja Blå kors lágideigga Kárášjogas guovdilaste nuoraid ja gárrenmirkkuid ja mo váhnemat ja servodat sáhttet bargat eastadan dihtii alkohola ja gárrenmirkkuid boasttugeavaheami nuoraid gaskkas.
I sitt innlegg påpekte sametingsrådet at i tillegg til foreldre, har også det øvrige samfunnet, som skole, helsestasjon og media ansvar for å bidra til forebygging av rusmisbruk blant ungdom.
Sámediggeráđđi čujuhii sáhkavuorustis ahte váhnemiid lassin lea muđui servodagas nugo skuvllas, dearvvašvuođastašuvnnas ja medias maiddái ovddasvástádus bargat eastadan dihtii gárrenmirkogeavaheami nuoraid gaskkas.
Alkoholmisbruk er fortsatt tabu i samiske miljøer, men i forebyggingsarbeid er åpenhet viktig.
Alkoholageavaheapmi lea velge tabuáššin sámi birrasiin, muhto eastadanbargguin lea rabasvuohta dehálaš.
Det er ikke alle som tør å fortelle til andre foreldre dersom man ser deres barn eller ungdom i ruspåvirket tilstand.
Eai buohkat duostta muitalit eará váhnemiidda jus leat oaidnán sin mánáid dahje nuoraid gárremin.
Alle kommuner bør ha en Natteravnordning i sin kommune.
Buot suohkaniin berrejit leat Idjagozihanortnegat (Natteravn).
Sametinget ser med bekymring at mindreårige får tak i alkohol, og vil bidra til å sikre samiske barn og unge gode og trygge oppvekstsvilkår.
Sámediggi vuorjašuvvá go vuolleahkásaččat fidnejit alkohola ja áigot bargat sihkkarastin dihtii oadjebas bajásšaddandili sámi mánáide ja nuoraide.
Samisk mat på menyen. I kjølvannet av Landbruks- og matdepartementets og Helse- og omsorgsdepartementets inspirasjonsdager om mat har Sametingsrådet hatt møte med Samisk videregående skole og reindriftsskole i Kautokeino der det ble diskutert hvordan skolen kan bidra til å få institusjoner til å servere samisk mat til pasienter og brukere.
Sámi biebmu fállojuvvo. Maŋŋel Eanandoallo- ja biebmodepartemeantta ja Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta inspirašuvdnabeivviid biepmu birra lea sámediggeráđđi čoahkkinastán Sámi joatkkaskuvllain ja boazodoalloskuvllain Guovdageainnus gos digaštalle mo skuvla sáhttá leat veahkkin oažžun dihtii ásahusaid fállat sámi biepmu pasieanttaide ja geavaheddjiide.
Samisk videregående skole og reindriftsskole har både reindriftslinje og matlinje.
Sámi joatkkaskuvllas ja boazodoalloskuvllas lea sihke boazodoallosuorgi ja biebmosuorgi.
Representanter for begge linjene deltok på møtet, og de vil planlegge og igangsette prosjekter koblet mot helsesenteret/sykehjemmet i Kautokeino.
Ovddasteaddjit goappašat surggiin oasálaste čoahkkimii ja áigot plánet álggahit prošeavttaid mat laktásit Guovdageainnu buhcciidruktui.
Skolen kan blant annet tilby kurs for ansatte i institusjoner, og ha temadag på sykehjemmet hvor elevene deltar i matlaging sammen med ansatte.
Skuvla sáhttá earret eará fállat kurssa ásahusaid bargiide ja lágidit fáddábeaivvi buhcciidruovttus gos oahppit ovttas bargiiguin oasálastet biebmoráhkadeapmái.
Sametingsrådet har deltatt på nettverksseminaret: Samisk kulturforståelse i helse- og sosialtjenesten i det sørsamiske området, hvor tema for seminaret var «Hva er samisk helse?».
Sámediggeráđđi oasálasttii fierpmádatseminárii: Sámi kulturáddejupmi dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusas lullisámi guovllus. Seminára fáddán lei “Mii lea sámi dearvvašvuohta?”.
Sametingsrådet holdt en velkomsttale hvor det ble snakket om litt av Sametingets perspektiv på helse, da med fokus på samer bosatt i de sørsamiske områdene.
Sámediggeráđis lei buresboahtinsáhkavuorru mas hupme veaháš Sámedikki perspektiivvain dearvvašvuhtii ja mas guovddážis ledje lullisámi ássit.
Det ble holdt flere foredrag om helsefaglige tiltak og prosjekter i Sápmi og det sørsamiske området.
Doppe ledje máŋga sáhkavuoru dearvvašvuođafágalaš doaimmain ja prošeavttain Sámis ja lullisámi guovllus.
Seminaret er den viktigste møteplassen for samiske helsearbeidere på sørsamisk område, og en viktig arena for kunnskapsformidling og -utveksling, samt nettverksbygging.
Seminára lea deháleamos deaivvadanbáiki sámi dearvvašvuođabargiide lullisámi guovllus ja lea dehálaš arena gos sihke juogadit ja gaskkustit máhtu ja huksejit fierpmádagaid.
Seminarets hovedmål er å bidra til tilrettelagte helse- og sosialtjenester for samer i sørsamisk område.
Seminára váldomihttun lea veahkehit heivehit dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid sápmelaččaide lullisámi guovllus.
Konferanse og workshop om «Implementation of Suicide Prevention Activities in the Circumpolar Area» Sametinget har deltatt på konferanse om selvmordsforebyggende aktiviteter i sirkumpolare områder.
Konferánsa ja doaibmabijut “Implementation of Suicide Prevention Activities in the Circumpolar Area” birra Sámediggi lea oasálastán konferánsii iešsoardima eastadeaddji doaimmaid birra sirkumpolára guovlluin.
Ved å samle forskere, politiske beslutningstakere, urfolkssamfunn, representanter for faste deltakerorganisasjoner i Arktisk råd og representanter for arktiske stater, fokuserte arrangementet på implementering av strategier for selvmordsforebygging i sirkumpolare områder.
Dohko ledje čoahkkanan dutkit, politihkalaš mearrideaddjit, eamiálbmotservodagat, Árktalaš ráđi oasálastiorganisašuvnna fásta ovddasteaddjit, ja árktalaš stáhtaid ovddasteaddjit, ja fokusis lei iešsoardima eastadeaddji strategiijaid implementeren sirkumpolára guovlluin.
Det ble samtidig avholdt en «fortellingsworkshop» for en gruppe urfolksungdom.
Seammás ledje doppe “muitalusdoaibmabijut” eamiálbmotnuoraide.
Under paneldebatt om «Plan för suicidprevention bland samer i Norge, Sverige och Finland» kom det frem at man i dag har en plan, men at selve gjennomføring av planen har stoppet opp på grunn av usikkerhet om hvem som skal ta tak i dette videre.
Paneladebáhtas “Plan för suicidprevention bland samer i Norge, Sverige och Finland” bođii ovdan ahte plána lea gávdnomis, muhto plána čađaheapmi lea bisánan daningo lea eahpesihkarvuohta das gii galgá dán ovddidit viidáseappot.
Det kom innspill fra deltakerne i panelet om at Sametingene bør være med på å sette i gang tiltak for å realisere de selvmordsforebyggende strategiene i planen.
Panela oasálastit celke ahte Sámedikkit berrejit leat mielde ovddideame doaimmaid, realiseren dihtii iešsoardima eastadeaddji strategiijaid. Doarjagat dearvvašvuođa- ja sosiálaprošeavttaide – ohcciidvuđot doarjagat
Tilskudd til helse- og sosialprosjekter - søkerbasert tilskudd Mål for tilskuddsordningen - Helse- og sosialprosjekter: God helse og likeverdige helse- og sosialtjenester til det samiske folk på lik linje med befolkningen forøvrig.
Doarjjaortnega mihttomearri – Dearvvašvuođa- ja sosiálaprošeavttat: Buorre dearvvašvuohta ja dásseárvosaš dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusat sámeálbmogii seamma dásis go muđui álbmogis.
Sametinget har i perioden gitt tilskudd til helsetreff for eldre samer i Oslo og Karasjok.
Sámediggi lea áigodagas addán doarjaga dearvvašvuođadeaivvadeapmái vuorrasut sápmelaččaide Oslos ja Kárášjogas.
UiT - Norges arktiske universitet skal sette i gang med Saminor 3 som har tittel «Målrettet helseforskning i et flerkulturelt landskap» og som skal gjennomføres i samarbeid med Centrum för samisk forskning (CeSam) ved Umeå universitet.
UiT – Norgga árktalaš universitehta áigu álggahit Saminor 3 mas lea bajilčálan “Målrettet helseforskning i et flerkulturelt landskap” ja mii čađahuvvo ovttasbargguin Sámi dutkanguovddážiin (CeSam) Ubmi Universitehtas.
Sametinget har tildelt tilskudd til prosjektets første trinn, som er å planlegge og gjennomføre fokusgruppeintervjuer, med formål å skaffe bedre kunnskap over hva befolkningen ønsker helseundersøkelsen skal omhandle.
Sámediggi lea addán doarjaga prošeavtta vuosttaš ceahkkái, mas plánejit ja čađahit fokusjoavkojearahallamiid dainna ulbmiliin ahte háhket máhtu das maid álbmot háliida ahte dearvvašvuođaiskkadeapmi galgá sisttisdoallat.
Kunnskap og kompetanse om samisk språk, kultur og samfunnsliv er manglende.
Máhttu ja gelbbolašvuohta sámegielas, sámi kultuvrras ja servodateallimis lea váilevaš.
Nasjonalt kompetansesenter for Aldring og helse skal utvikle informasjon om demens tilrettelagt på samisk for personer med utviklingshemming, og Snåsa kommune er i gang med å utvikle visuelle virkemidler i opplæring om sørsamisk kultur, beregnet for ansatte i helsesektor.
Boarásmuvvan ja dearvvašvuohta nationálalaš gelbbolašvuođaguovddáš galgá hábmet dieđuid demeanssa birra mii lea heivehuvvon sámegillii olbmuide geain lea doaimmashehttejupmi, ja Snåase suohkan lea hábmegoahtán visuálalaš váikkuhangaskaomiid lullisámi kultuvrra oahpaheamis, mii lea rehkenastojuvvon dearvvašvuođasektora bargiide.
Sametinget har tildelt tilskudd til begge prosjekter.
Sámediggi lea addán doarjaga goappašat prošektii.
Videre er det tildelt tilskudd til utvikling av hjertestarter med samisk talevalg, til Evenes kommune til temakveld for ungdom, og til barnevernstjenesten i Kautokeino kommune til etablering av nettverk for samisk barnevern, først og fremst i kommuner i samisk språkforvaltningsområde.
Dasa lassin lea addojuvvon doarjja váibmovuolggaheaddji (hjertestarter) ovdánahttimii nu ahte das sáhttá válljet sámegiel hupmama, Evenášši suohkanii nuoraid fáddáeahkedii, ja Guovdageainnu mánáidsuodjalusbálvalussii sámi mánáidsuodjalusfierpmádaga ásaheapmái, vuosttažettiin sámi hálddašanguovllu suohkaniin.
Urfolksrettigheter, internasjonalt samarbeid og likestilling
9 Álgoálbmotvuoigatvuođat, riikkaidgaskasaš ovttasbargu ja dásseárvu
Samfunnsmål: At rettigheter som er anerkjent i FNs erklæring om urfolksrettigheter er implementert i lovverk og praktisk politikk.
Servodatmihttu: Ahte vuoigatvuođat mat leat dohkkehuvvon ON álgoálbmotvuoigatvuođaid julggaštusas leat implementerejuvvon láhkaortnegis ja geavatlaš politihkas
Felles EU-strategi Samisk parlamentarisk råd drøftet arbeidet med en felles EU-strategi på møtet 27. november 2018 i Oslo.
Oktasaš EU strategiija Sámi parlamentáralaš ráđđi ságaškušai oktasaš EU strategiija barggu coahkkimisttis skábmamánu 27.beaivvi 2018:s Oslos.
Det var laget en skisse til en slik strategi på bakgrunn av sak 035/15 Sametingsmelding om solidaritet og internasjonalt arbeid, og Europaparlamentets resolusjon av 3. juli 2018 om brudd på urfolks rettigheter i verden, inkludert ran av deres landområder
Dán strategiijai lei ráhkaduvvon evttohus man vuođđun lei ášši 035/15 Sámedikki dieđáhus solidaritehta ja riikkaidgaskasaš barggu birra, ja Eurohpa-parlameantta suoidnemánu 3. b. 2018 resolušuvdna, mii guoská álgoálbmotvuoigatvuođaid rihkkumii máilmmiviidosaččat, dása gulli eatnamiid rivven.
Sametinget besøkte EU-institusjoner i Brussel 28. til 30. november 2018.
Sámediggi galledii EU institušuvnnaid Brusselis skábmamánu 28. beaivvis 30. beaivái.
Der ble skissen om å få på plass en plattform for samhandling mellom samer/urfolk og EU drøftet.
Doppe ságaškuššojuvvui árvalus ásahit vuođu das mo sámit/álgoálbmogat ja EU galget ovttas doaibmat.
Det er en generell positiv vilje til å involvere sametingene i EU-institusjonenes beslutningsprosesser.
Oppalaččat lea dáhttu fátmmastit sámedikkiid EO institušuvnnaid mearridanproseassaide.
Det er imidlertid stor avstand mellom liv og lære når det kommer til det å få på plass konkrete ordninger og løsninger som svarer til innholdet i EU-resolusjoner i forhold til urfolk.
Muhto go de šaddá sáhka ásahit konkrehta ortnegiid ja čovdosiid mat vástidit EU álgoálbmogiid guoski resolušuvnnaide, de lea ain guhkes geaidnu dáhtu ja dagu gaskka.
Skal en samisk og urfolksplattform etablerers i EU vil det være nødvendig å jobbe systematisk opp mot EU-systemet over tid.
Jos sámi ja álgoálbmot vuođu galggaš ásahit, de fertešii systemáhtalaččat guhkkit áiggi bivdaladdat dákkár ásaheami EU vuogádagas, ja guhkkit áigodaga geavahit EU váikkuhit dan guvlui.
Det tilsier at det i første omgang bør etableres en permanent samisk tilstedeværelse i Brussel.
Dat mearkkaša ahte vuosttažettiin galggašii sámiin juogo doaibma dahje ovddasteaddji leat bistevaččat Brusselis.
Det legges opp til at et forslag til en felles EU-strategi behandles snarlig i Samisk parlamentarisk råd.
Sámediggeráđđi ráhkkana meannudit oktasaš EU strategiija árvalusa farga Sámi parlamentáralaš ráđis.