pere/sami_parallel huggingface dataset:
Beredskapsmessige hensyn taler for økt lokal produksjon av smolt .
Válmmasvuođa dárbbut gáibidit ahte báikkálaš veajetbuvttadeapmi ferte stuorrut .
I fylkesplanperioden kan det forventes en restrukturering i oppdrettsnæringen , som innebærer både oppkjøp av konsesjoner og splitting av konsern i mindre enheter .
Jáhkehahtti lea ahte fylkaplána áigodagas hábmejit guollebiebmanealáhusa struktuvrra ođđasis , mii mielddisbuktá ahte unnit osiide juohkásit gávpesearvvit ja ahte konsešuvnnat mannet gávpegálvun .
Fylkeskommunen skal analysere strukturen i næringen , og påpeke hvilke områder som bør prioriteres for den videre utviklingen .
Fylkkasuohkan áigu árvvoštallat ealáhusa struktuvrra ja čujuhit surggiide mat berrejit vuoruhuvvot ovddimussii eláhusa boahttevaš ovdáneamis .
Troms har et stort produksjonspotensiale innen oppdrett , og det er store forventninger til utvikling av nye arter som torsk , steinbit , skjell og kråkeboller .
Romssas leat stuorra buvttadanvárit guollebiebmamis , ja vuordámušat leat ahte guollebiebmanovdáneapmi buktá ealáhussii ođđa šlájaid , nugo dorski , stáidnára , skálžžuid ja gáranasruittuid .
På dette området gjenstår det enda mye FoU-arbeid .
Dán suorggis lea ain dagakeahttá ollu DjO-bargu .
I planperioden må det være et helhetlig fokus på satsingen innenfor havbruksnæringen i Troms , slik at
Hástalus lea čeahkkádit ja gávppáiduhttit dutkanbohtosiid , go dat gáibida hirbmat ollu ruhta-
utviklingsarbeidet får den retning som gagner fylket best .
Meahččeguollebivdu lea pilotprošeakta mas bibmet nannánrusttegis rávdduid .
Kystsonen må utnyttes effektivt med hensyn til areal .
Mearragátti viidodagat fertejit váldojuvvot atnui jierpmálaččat .
Samtidig vil økt press på kystsonen , blant annet gjennom ny næringsutvikling , stille nye kunnskapskrav både om biologiske og miljømessige forhold .
Seammás šaddá nu , go mearragátti álget geavahit eambbo ja eambbo , ee. ođđa ealáhusaide , ahte čuožžilit gáibádusat ahte olbmos leat biologalaš ja biraslaš diliid birra máhttu .
Innsatsområder g Fylkeskommunen må ta en lederrolle for den regionale utvikling av fiskeri- og havbruksnæringen i Troms , og utnytte de fortrinn som finnes i fylket .
Ulbmilsuorggit Fylkkasuohkan ferte váldit badjelasas jođiheaddji rolla guolástus- ja mearradoalloealáhusa guvllolaš ovddideamis Romssas , ja geavahit fylkka ovdamuniid .
g Det må arbeides for at strukturendringer i fiskeri- og havbruksnæringen fremmer samfunns- og næringsutvikling i fylket , med en fortsatt desentralisert profil .
g Bargat fertet dan badjelii ahte guolástus- ja mearradoalloealáhusa struktuvranuppástusat leat ávkin servodat- ja ealáhusovdáneapmái fylkkas , go lávdadanprofiila joatká .
g Økonomisk virkemiddelinnsats mot fiskeri- og havbruksnæringen må bidra til å sikre regionale mål for utvikling .
g Guolástus- ja mearradoalloealáhusa vástesaš váikkuhangaskaoamit fertejit sihkkarastit guvllolaš ovddidanulbmiliid .
g Kompensasjonsordninger knyttet til areal , ressurs- og produksjonsrettigheter må utredes i planperioden , og konsekvensutredes før innføring .
g Buhtadusortnegat mat čatnasit viidodagaide , resurssaide ja buvttadanvuoigatvuođaide , fertejit čielggaduvvot plánaáigodagas , ja váikkuhusčielggadeamis , ovdalgo álggahuvvojit .
g Tema som rekruttering , rettigheter og fordeling av disse må gis økt fiskeripolitisk fokus .
g Dakkár fáttát go rekruteren , vuoigatvuođat ja daid juogadeapmi fertejit čalmmustuvvot eambbo guolástuspolitihkas .
g Fiskeindustriens lokalisering må fortsatt være et fortrinn i råstoffmarkedet .
g Guolleindustriija ásaheami vuođđu ferte ain leat báikki lagašvuohta varasguollehivvodagaide .
Rammevilkårene for industrien må styrkes i form av forbedring av råstofftilgang og markedsforhold samt økt verdiskaping av fisk som nå transitteres gjennom fylket .
Industriija rápmaeavttut fertejit nannejuvvot dainna lágiin ahte gávpemárkkadilálašvuođat buoriduvvojit ja beassan geahpeduvvo varasguollehivvodagaide , ja ahte varasguolit mat mannet fylkka čađa , muohkaduvvojit fylkkas vai árvu stuorru .
g Det må satses på bruk av fangstmetoder og en fangstbehandling som gir best mulig råstoffkvalitet .
g Eambbo searat biddjojuvvojit bivdovugiide ja sálašmuohkadeapmái mat eanemusat buoridit varasávnnaskvalitehta .
g Arbeidet med tilrettelegging for økt produksjon av settefisk av laks og ørret i Troms må videreføres .
g Joatkit dilálašvuođaid láhčima nu ahte lea vejolaš eambbo buvttadit luossa- ja dápmoveajehiid gilvinguollin Romssas .
g En regional strategi for utvikling av marine arter i oppdrett må utformes .
g Guvllolaš strategiija ferte hábmejuvvot mariidna šlájaid biebmama várás .
Det må arbeides for opprettelse av strategiske selskap eller programmer som bidrar til oppskalering og kommersialisering av nye arter i oppdrett , samt tilrettelegging for systemer for distribusjon og omsetning .
amen ja gávppáiduhttimin ođđa šlájaid geavaheami guollebiebmamis , ja systemat fertejit heivehuvvot guollebuktagiid fievrrideami ja jođiheami várás . Bargu ferte dahkkojuvvot mii unnida viidodatvátnivuođa , go dat hehtte guollebiebmanealáhusa ovdáneames eambbo .
Muligheter for samlokalisering av ulike arter i oppdrett må utredes , siden dette kan øke produksjonspotensialet og bidra til å redusere båndlagte lokaliteter .
Čielggaduvvot ferte leago vejolaš ovtta báikái bidjat sierralágan náliid biebmanrusttegiid , go dat sáhttá stuorrudit buvttadannávččaid ja leat mielde čoavdimin eará báikkiid .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Det må etableres en omforent nasjonal strategi basert på regionale fortrinn for videre utvikling av fiskeri- og havbruksnæringen , og det må følge virkemidler med strategien ( e ) .
Riikkalaš dási oasáluš g Ásahuvvot ferte earáláhkáiovttastuvvon riikkalaš strategiija , man vuođđun leat guvllolaš ovdamunit guolástus- ja mearradoalloealáhusa ovddideami dáfus , ja váikkuhangaskaoamitge fertejit čuovvut strategiija ) ( id mielde .
g Regelverket må tilpasses nye behov som følge av fokus på kvalitetssikring og sporbarhet .
g Láhkaásahus ferte heivehuvvot ođđa dárbbuide dainnago čalmmusteapmi lea kvalitehtasihkkarastimii ja guorranvejolašvuođaide .
g Fiskeri- og havbruksnæringen er en kompleks næring , og derfor bør virkningene av nye regelverk
g Guolástus- ja mearraealáhus lea kompleksa ealáhus , ja danne berrejit ođđa njuolggadusčoahkiid ja váikkuhangaskaomiid váikkuhusat guorahallojuvvot .
Eksempelvis må nye spesifikasjoner som påvirker salg av settefisk av laks og ørret ta hensyn til at det er mangel på settefisk i fylket .
Ovdamearkka dihte fertejit ođđa spesifikašuvnnat mat váikkuhit gilvinluossaveajehiid ja gilvindápmotveajehiid vuovdimii váldit vuhtii ahte fylkkas váilot gilvinveajehat .
Ved planlegging innenfor havbruksnæringen må sårbarhets- og beredskapsvurderinger gjennomføres på regionalt nivå .
Go mearradoalloealáhusa siskkobealde plánejuvvo , de ferte raššivuođa ja válmmasvuođa bealitge árvvoštallojuvvot guvllolaš dásis .
Staten må utrede modeller for innføring av ressursrente og arealavgift i henholdsvis fiskeri- og havbruksnæringen .
g Stáhta ferte čielggadit resursareanttuid ja viidodatdivadiid álggaheami várás málliid guolástusas ja mearradoalloealáhusas .
En eventuell avgift må imøtekomme og ivareta behov som er avdekket regionalt og lokalt , og den må tilbakeføres lokalsamfunnet der verdiene er skapt for å skape legitimitet for både reguleringssystem og avgift .
Vejolaš divat ferte heivehuvvot dárbbuide ja vuhtii váldit daid mat lea boahtán dihtosii sihke guvllolaš ja báikkálaš dásis , ja dat divat ferte jorahuvvot ruovttoluotta báikkálaš servodahkii mas duot árvvut leat dahkkojuvvon , vai lea sihke regulerensystemii ja divdadiidda legitimitehta .
Det må bli økt regional innflytelse over forvaltningsoppgavene tilknyttet fiskeri- og havbruksnæringen .
g Guovllut fertejit oažžut eambbo válddi váikkuhit daidda hálddašandoaimmaide mat čatnasit guolástus- ja mearradoalloealáhussii .
Dette inkluderer vurdering og gjennomføring av bestandsmessig lokale forvaltningsmodeller .
Dat fátmmasta maid válddi árvvoštallat ja čađahit dihto guollenáliid dáfus báikkálaš hálddašanmálliid .
Forvaltningen av fiskeriene må gi et mest mulig stabilt langtidsutbytte .
g Guolástusaid hálddašeapmi ferte leat nu ahte lea guhkesáigásaš bissovaš gánnáhahttivuohta .
Uutnyttede arter og bestander i Barentshavet må kartlegges , og det må innføres en sterkere beskatning av sel .
Barentsábi geavatkeahtes šlájat ja hivvodagat fertejit kártejuvvot , ja njuorjjuid lea dárbu garraseappot geahpedit .
Det må utføres omfattende kartlegging av kyst- og fjordsystemene i forhold til oppvekstområder , gytefelt m.m. for ulike fiskeslag .
g Riddo- ja vuotnasystemaid viiddis kártema lea dárbu čadahit iešguđetlágan guollešlájaid šaddanguovlluid , gođđanbáikkiid jna. dihte .
Strukturering av fiskeflåten må ta distriktsmessige og fiskeripolitiske hensyn .
g Guollefatnasiid struktureren ferte váldit guovlluid ja guollepolitihka vuhtii .
Det må være mulighet for tilfredsstillende lønnsomhet innenfor alle størrelsesgrupper .
dohkálaš gánnáhahttivuhtii buot sturrodatjoavkkuid siskkobealde .
Rettigheter må tilbakeføres landsdelen .
Vuoigatvuođat fertejit buktojuvvot ruovttoluotta riikkaoassái .
Reguleringssystemet må utformes slik at det ikke tilrettelegger for konsentrasjon av fiskerettigheter på få hender .
Regulerensystema ferte hábmejuvvot nu ahte ii daga vejolažžan čohkket guolástusvuoigatvuođaid moatti gihtii .
Det må arbeides for rekrutteringsmuligheter for ungdom til fiskeryrket .
Guolástussii ferte bargojuvvot nuoraid rekruterenvejolašvuođaid .
Det må utvikles reguleringsmodeller som gjør det attraktivt å levere fisk av høy kvalitet .
Dakkár regulerenmállet fertejit ovddiduvvot mat dahket sávahahttin buktit guliid main lea alla kvalitehta .
Regelverket må tilpasses fiskeindustriens behov for jevnere tilgang på råstoff .
Njuolggadusat fertejit heivehuvvot guolleindustriija dárbbuide oažžut varasávdnasiid jeavddaleappot .
Leveringsplikten for trålerflåten må opprettholdes .
Troláriid buktingeatnegasvuohta ferte bisuhuvvot .
4.4 Kombinasjonsnæringer Gjennom prosjektet ” Kombinasjonsnæringer langs en fjord ” er det gjort positive erfaringer med tilrettelegging for kombinasjonsnæringer .
4.4 Lotnolas ealáhusat " Kombinasjonsnæringer langs en fjord " nammasaš prošeavttas leat leamaš positiiva vásáhusat lotnolas ealáhusaid heivehallamis .
Ved å kombinere ulike næringer kan man oppnå effektiv ressursutnyttelse samt økt næringsgrunnlag i distriktene .
Go sierralágan ealáhusat kombinerejuvvojit , de lea vejolaš oažžut áigái beaktilis resursageavaheami , ja vel viiddidit guovlluid ealáhusvuođu .
Tradisjonelt har jordbruk og fiske vært kombinert .
Árbevierru lea leamaš kombineret eanandoalu ja guolástusa .
Videre er det muligheter til kombinasjon med blant annet husflid , håndverk , reiseliv og kultur .
Dasto lea vejolaš kombineret ee. dujiin , ruoktodujiin , mátkkoštanealáhusain ja kultuvrrain .
Innsatsområde g Det må i perioden satses sterkere på tilrettelegging for kombinasjonsnæringer .
Ulbmilsuorggit Áigodagas lea dárbu eambbo searaid bidjat lotnolas ealáhusaid heivehallamii .
Bidrag fra nasjonalt nivå Det må tilrettelegges for kombinasjonsnæringer i distriktet , både gjennom rammebetingelser og virkemidler .
Riikkalaš dási oasáluš Guovlluin lea dárbu lotnolas ealáhusaide láhčit dilálašvuođaid , sihke rápmaeavttuiguin ja váikkuhangaskaomiiguin .
Kombinasjonsnæringer må bli et satsingsområde i regjeringens småsamfunnssatsing .
Lotnolaš ealáhusat fertejit šaddat ulbmilsuorgin ráđđehusa unnaservodatáŋgiruššamis .
4.5 Petroleum Erfaringene fra andre fylker viser at det er ilandføring av gass og driftsfunksjoner for felt som gir muligheter for næringsutvikling .
4.5 Petroleum Eará fylkkaid vásáhusat čájehit ahte gássa gáddáibuktin ja gássabohkanbáikkiid doaibmafunkšuvnnat dat addet vejolašvuođaid ovddidit ealáhusaid .
For Troms ligger mulighetene innenfor felt som marin produksjon , energi , miljøovervåkning og beredskap , logistikk , prosjektering , ingeniørtjenester og privat tjenesteyting .
Romssa vejolašvuođat leat dakkár suorggit go mariidna buvttadeapmi , energiija , birasbearráigeahčču ja válmmasvuohta , logistihkka , projekteren , inšenearabálvalusat ja priváhta bálvalusat .
Det bør opprettholdes og utvikles ny aktivitet der det er etablert virksomhet fra før .
Čalmmusteapmi ferte leat davviguovlluid petroleumdoaimmaide sihke ruošša ja norgalaš oasis Barentsábis .
Fokus må rettes mot petroleumsaktivitet i nordområdene og på norsk og russisk side i Barentshavet .
man vuođđun lea hábmen , áššehasheivehallan , kvalitehtasihkkarastin , ođđa teknologiija ja viiddis máhttu .
En trussel for dette bildet er langvarig stans i letevirksomhet i nord som da vil føre til en nedbygging av kompetansemiljøene .
Go dilli šaddá nu ahte gilvu lassána sihke gávpemárkaniid ja bargonávččaid alde , de industriija ferte ávkin geavahit goappašiid sohkabeliid máhtu .
Den mer langsiktige hovedutfordringen for den tradisjonelle leverandørindustrien , spesielt verfts- og ingeniørvirksomheten , blir å tilpasse seg et framtidig marked med nye utbyggingsløsninger og ny teknologi i petroleumsindustrien .
Guhkebuš áigái váldohástalus árbevirolaš háhkanindustriijii , erenoamážit skiipahuksehat- ja inšenearadoaimmaide , šaddá heivehit iežaset boahtteáigásaš gávpemárkaniidda ođđa huksenčovdosiiguin ja ođđa teknologiijain petroleumindustriijii .
Innsatsområder g Petroleumsmiljøene må styrkes i nord .
Ulbmilsuorggit Petroleumbirrasat fertejit nannejuvvot davvin .
Harstad skal fortsatt ha status som oljesenter i nord ved at tillagte oppgaver opprettholdes og videreutvikles .
Háršttás galgá ain leat davi oljoguovddášárvu dainna lágiin ahte doaimmat mat leat dohko biddjojuvvon , bissot ja ovddiduvvojit eambbo .
Tromsø med sitt forsknings- og kompetansemiljø må i sterkere grad bli synlig i utviklingen av oljeindustrien i nord .
Romsa mas leat dutkan- ja máhttobirrasat , ferte eambbo boahtit oidnosii oljoindustriija ovdáneamis davvin .
De tre nordlige fylkeskommunene må styrke sitt samarbeide om tilrettelegging for petroleumsvirksomhet .
Golbma davimus fylkkasuohkana fertejit nannet ovttasbargguset petroleumdoaimmaid heivehallamis .
Nordnorsk markedsandel i petroleumsvirksomheten må økes gjennom kompetansehevingstiltak og nettverkbygging .
g Davvinorgalaš gávpemárkanoassi petroleumdoaimmas ferte lassánit dainna lágiin ahte máhttodássi buoriduvvo ja fierpmádat huksejuvvo .
Kompetansebasert næringsvirksomhet i nord må økes gjennom bl.a. industriell utnyttelse av gass .
g Davvin máhttovuđđosaš ealáhusdoaimmat fertejit lassánit ee. gássa industriijalaš ávkinatnimis .
Infrastruktur må styrkes bl.a. gjennom et distribusjonssystem for gass .
g Infrastruktuvra ferte buoriduvvot ee. gássa distribušuvdnasystema bokte .
Det må være fokus på prinsippet om bærekraftig utvikling og miljø ved å prioritere tiltak som går på å erstatte eksisterende energiløsninger med gass , spesielt i transportsektoren .
g Čalmmusteapmi ferte leat gánnáhahtti ovdádusa vuođđojurdagii ja birrasii dainna lágiin ahte vuoruhuvvot šaddet doaimmat mat galget gássain buhttet dáláš energiijačovdosiid , erenoamážit fievrrádussuorggis .
Petroleumsplanen for Troms må revideres i 2004 .
g Romssa petroleumplána ferte ođasmahttojuvvot jagi 2004. g
Bidrag fra nasjonalt nivå g Letevirksomheten må være på et forutsigbart og jevnt nivå .
Riikkalaš dási oasáluš Ohcandoaimmaid ferte leat vejolaš ovddalgihtii diehtit , ja dat galget leat jeavddalaččat .
g Den helhetlige forvaltningsplanen for Barentshavet bør ikke føre til letestans , men danne et godt grunnlag for nye tildelinger og større aktivitet i nord .
g Barentsábi oppalaš hálddašanplána ii berre bissehit ohcamiid , muhto dasto leat buorre vuođđun ođđa juohkimiidda ja stuorit doaimmaide davvin .
g Det må arbeides for at utnyttelse av petroleumsressursene med tilhørende virksomheter gir ringvirkninger regionalt .
g Bargat lea dárbu vai petroleumsresurssaid geavaheapmi ja dan mielddásaš doaimmat váikkuhit guovlluide .
Utvinning av mineralske ressurser er forholdsvis kraftkrevende og lønnsomheten i næringen avhenger dermed i betydelig grad av kraftprisen , samt konkurranseforhold i det globale markedet .
Minerálaresurssaid geavaheapmi gáibida viehka ollu fámuid ja ealáhusa gánnáhahttivuohta sorjá dasto buori muddui fápmohattiin , ja gilvalandilálašvuođain máilmmi gávpemárkanis .
Det er påvist en del lovende forekomster som må utredes i planperioden 19. Arbeidet med ny minerallov er gjenopptatt , og de viktigste gjenstående momentene er forholdet til grunneierne og grunnforvaltningen i samiske områder .
Jáhkkimis buorit gávdnosat leat fuomášuvvon , ja daid lea dárbu čielggadit plánaáigodagaš 9. Ođđa minerálalága ráhkadanbargu lea fas álggahuvvon , ja deaŧaleamos báhčán momeanttat leat dat mat gusket sámi guovlluid eananeaiggádiidda ja eanavuođđohálđđašeapmái .
Innsatsområde g Det må settes fokus på kompetansehevingstiltak innenfor industrien for å øke verdiskapingen .
Ulbmilsuorggit Dárbu lea čalmmustit industriija máhttobuorideaddji doaibmabijuide buoridan dihte árvodahkama .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Det må settes fokus på industriens rammebetingelser for å øke verdiskapingen og konkurranseevnen .
Riikkalaš dási oasáluš Čalmmustit lea dárbu industriija rápmaeavttuide vai buorránit árvodahkan ja gilvalannávččat .
Lovverket omkring geologiske ressurser bør ivareta de regionale interessene og gi mulighet for en bærekraftig utvikling av sysselsettingen i sektoren .
g Geologalaš resurssaid láhkaásahus berre vuhtii váldit guvllolaš beroštumiid ja addit suorggis vejolašvuođa bargosajiid lassánit gánnáhahtti láhkai .
Spesielt må det tas hensyn til at utnyttelse av geologiske ressurser skjer i harmoni med tradisjonell virksomhet i samiske områder .
Erenoamážit lea dárbu geahččat bearrái ahte sámi guovlluin geologalaš resurssaid geavaheapmi galgá árbevirolaš doaimmaide soahppevaš .
4.7 Tjenesteytende næringer De tjenesteytende næringene er svært viktige for sysselsettingen i fylket .
4.7 Bálvalusaddi ealáhusat Bálvalusaddi ealáhusat leat viehka deaŧalaččat fylkka bargosadjedillái .
Det må tilrettelegges for utvikling innenfor transportnæringene , IKT og kunnskapsintensiv forretningsmessig tjenesteyting ( KIFT ) .
Dárbu lea buoridit ovdáneami fievrrádusealáhusain , IKT ja máhttointensiiva gávppálaš bálvalusdoaimmain ( KIFT ) .
Aktiv bruk av informasjons- og kommunikasjonsteknologi ( IKT ) kan framover gi store muligheter innenfor de tjenesteytende næringene .
Go diehtojuohkin- ja gulahallanteknologiija ( IKT ) geavahuvvo , de dat ovddos guvlui sáhttá addit stuorra vejolašvuođaid bálvalusaddi ealáhusain .
IKT vil påvirke alle økonomiske sektorer , og dessuten organisasjonsstrukturer og arbeidsforhold .
IKT váikkuha buot ekonomalaš surggiide , ja dasto vel organisašuvdnastruktuvrraide ja bargodilálašvuođaide .
Forretningsmessig og finansiell tjenesteyting er en sektor som er strategisk viktig for fylket .
Gávppálaš ja ruđalaš bálvalussuorgi lea strategalaččat deaŧalaš fylkii .
En ytterligere svekkelse av denne sektoren vil kunne få langsiktige negative konsekvenser for næringsutviklingen i fylket .
Jos dát suorggi raššuduvvo ain eambbo , de das sáhttet šaddat guhkesáigásaš váikkuhusat fylkka ealáhusaid ovdáneapmái .
4.7.1 Kunnskapsintensive næringer Grunnlaget for FoU-avledet næringsvirksomhet er godt i Troms .
4.7.1 Máhttointensiiva ealáhusat DjO-vuđot ealáhusdoaimmaid vuođđu lea buorre Romssas .
Produkter og tjenester med nytt teknologi- og kunnskapsinnhold må ofte finne sitt marked internasjonalt , da hjemmemarkedet ikke er tilstrekkelig .
Buktagat ja bálvalusat ođđa teknologiijain ja máhtuin fertejit dávjá leat riikkaidgaskasaš gávpemárkaniid várás , go riikka siskkáldas gávpemárkanat eai leat doarvái stuorrát .
Utfordringen er da å utvikle en regional næringspolitikk som gir næringslivet muligheter til å konkurrere på like vilkår med andre bedrifter nasjonalt og internasjonalt .
Hástalus lea nappo dalle ovddidit guvllolaš ealáhuspolitihka mii addá ealáhusdoaimmaide vejolašvuođa gilvalit ovttadássásaš eavttuiguin eará fitnodagaiguin riikkas ja olgoriikkas .
Dette innebærer tiltak som går på reduksjon av avstandsulemper og utvikling av attraktive og dynamiske næringsmiljøer .
Dat mearkkaša doaibmabijuid mat galget geahpedit guhkes gaskkaid buktin heajos beliid ja ovddidit geasuheaddji ja dynamalaš ealáhusbirrasiid .
Utviklingen av nye arbeidsplasser innenfor kunnskapsintensive næringer i distriktene bør stimuleres gjennom å tilby infrastruktur og utviklingsmiljøer til personer med høy kompetanse .
Ođđa bargosajiid ráhkadeapmi guovlluid máhttointensiiva ealáhusaide berre movttiidahttojuvvot dainna lágiin ahte siskkáldas struktuvra ja ovddidanbirrasat fállojuvvojit olbmuide geain lea alla máhttu .
Bioteknologi har stort verdiskapingspotensiale .
Bioteknologiijas lea stuorra árvodahkanvejolašvuođat .
For å realisere potensialet , kreves det en klar visjon om satsing , og at politikere , næringsliv , myndigheter og FoU-miljøer slutter opp om dette og gjør klare prioriteringer . ”
Go dat vejolašvuođat galget geavahuvvot , de gáibiduvvo čielga ulbmilvišuvdna , ja ahte politihkkárat , ealáhusdoaimmat , eiseválddit , DjO-birrasat dorjot dan , ja vuoruhit čielgasit . "
Bioklynge Nord ” er eksempel på samhandling mellom næringsliv , FoU og andre for å øke innovasjons- og kommersialiseringsevnen .
Bioklynge Nord " lea ovdamearka dakkár ovttasdoaibmamis ealáhusdoaimmaid , DjO ja earáid gaskkas buoridan dihte hutkan- ja gávppáiduhttinnávččaid .
Innsatsområder g Det må settes fokus på kompetansehevingstiltak
Deaddu ferte maid leat máhttogihpuid vejolašvuođas bargat ovttasráđiid ja fierpmádagas .
Gjennom geologisk fylkesprogram er følgende forekomster funnet : Lys og rein kalkstein i grenseområdet Evenes , / Tjelsund lys og rein dolomitt i Balsfjord , talk på Malangshalvøya og kleberstein i Bardu .
g Dárbu lea lágidit nu ahte Romsa bissu ja ovddida iežas ovdamuniid ja lihkostuvvá bioteknologiija ovddidanbarggus . g Vai bioteknologiija bissu ja ovdána Romssas , de lea vuođđun dárbu movttiidahttit guovllu dutkiidbirrasiid máhtolaš olbmuid bissut guovllus .
innenfor tjenesteytende næringer for å øke verdiskapingen .
4.8 Mátkkoštaneallin Mátkkoštanealáhus lea viehka máŋggasuorggat ealáhus .
Det må arbeides for utvikling innenfor kunnskapsintensiv forretningsmessig tjenesteyting og informasjons- og kommunikasjonsteknologi .
Romssas ealáhus ferte geahččalit buoridit koordinerema oažžun dihte áigái eambbo ollislaš fálaldagaid .
Eksisterende høykompetansebaserte næringsklynger og innovasjonssystemer må videreutvikles .
Mátkkoštanealáhus ferte ovddidit ovttasbarggu riikkaoasi dásis vai vuovdalanapparáhtta šaddá nu buorre go vejolaš .
Ved etablering av nye næringsklynger i Troms skal det legges vekt på nyskapnings- og innovasjonspotensialet .
Nu berrejit joatkit ja dahkat riikka dásis maid . Romsa lea Romssa fylkkas dat báiki mas eanemus mátkkošteaddjit fitnet .
Det må legges til rette for at Tromsø skal beholde og videreutvikle sine forutsetninger for å lykkes med utviklingsarbeidet innen bioteknologi .
Guovllut báhčet hástalussan , ja dat fertejit ávkin geavahit gávpemárkana loavkkuid vai ođđa mátkkošteaddjit bohtet Romssa fylkii .
Det må stimuleres til at den kompetansen som finnes i forskningsmiljøene i regionen beholdes og videreutvikles som grunnlag for framvekst av bioteknologi i Troms .
Vai ealáhusa gánnáhahttivuohta buorrána , de fertejit bidjat návccaid buoridit kvalitehta , gávpemárkkanii soahppevaš fálaldagaid , almmuheami ja siskkáldas struktuvrra .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Det må skapes en klar nasjonal visjon om satsing på bioteknologi som følges opp av relevante parter .
Ovddos guvlui Sáčča " Nasjonal turistveg " ásaheami fertejit geavahit , vai das leat buorit váikkuhusat fylkii muđui .
4.8 Reiseliv Reiselivsnæringen er en svært sammensatt næring I Troms må næringen ta sikte på bedre koordinering som kan gi et mer helhetlig tilbud .
Ulbmilsuorggit Dárbu lea bargat dan badjelii ahte oažžut buresdoaibmi ja ulbmálaš organisašuvdnamálle fylkka dásis , ja riikkaoasseovttasbarggu .
Tromsø er det mest besøkte reiselivsmålet i Troms .
g Ođđa buktagat mat ráhkaduvvojit , fertejit heivet gávpemárkanii .
Innsatsområder g Det må arbeides for å få til en velfungerende og målrettet organisasjonsmodell på fylkesnivå , samt et landsdelssamarbeid .
Erenoamážit lea dárbu bidjat fálaldahkan návccaid olbmuid iežaset searvamii , go dat sáhttá geasuhit eanet turisttaid Romssa fylkii .
g Ved utvikling av nye produkt må disse være tilpasset markedet .
Buvttan berrejit dakkár fálaldagat ráhkaduvvot , main luondu ja kultuvra lea oassin .
g Nasjonal turistveg med tilhørende infrastruktur må utvikles .
g " Nasjonal turistveg " ja dasa gullevaš siskkáldas struktuvra ferte buoriduvvot .
g Utvikling av tiltak for å øke kvaliteten på reiselivsproduktene i Troms .
g Doaibmabijuid ovddideapmi buoridan dihte mátkkoštanbuktagiid kvalitehta Romssas .
Dette kan blant annet gjøres gjennom kompetanseheving .
Nu lea vejolaš ee. máhttobuorideami bokte .
g Bidra til mest mulig målrettet markedsføring , samt evaluering av markedsarbeid .
g Váikkuhit dasa ahte lea nu ulbmálaš mátkevuovdaleapmi go vejolaš , ja vuovdalanbarggu árvvoštallan .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Opprette et nasjonalt målesystem for reiselivets ringvirkninger , med årlig oppdatering .
Riikkalaš dási oasáluš Ásahit riikkalaš mihtidansystema mátkkoštanealáhusa váikkuhusaid mihtideapmái , mas leat jahkásaš ođasmahttimat .
Det overordna målet er at : Infrastruktur for transport og telekommunikasjon skal forvaltes og utvikles for å gi samfunns- og næringsliv vilkår for utvikling og markedstilgang på nivå med landets sentrale regioner .
Bajimus ulbmil lea ahte Fievrrádusa ja telekommunikašuvnna siskkáldas struktuvra galgá hálddašuvvot ja ovddidit dainna lágiin ahte addá servodat- ja ealáhuseallimii vejolašvuođaid ovdánit ja beassat gávpemárkaniidda ovttadássásažžan riikka guovdilis guovlluiguin .
5.1 Transportinfrastruktur Gjennom behandlingen av de strategiske perspektivene for Nasjonal transportplan 2006-2015 har Troms understreket samferdselens betydning for nærings- og samfunnsutviklingen i regionen .
5.1 Fievrrádusinfrastruktuvra Go Romsa gieđahalai Riikkalaš fievrrádusplána strategalaš perspektiivvaid áigodaga 2006-2015 várás , de deattuhii ahte johtalus lea deaŧalaš guovllu ealáhus- ja servodatovdáneapmái .
Strategisk analyse for Troms understreker den nasjonale betydningen marine næringer i fylket vil ha for framtidig verdiskaping , og det vil derfor også være en nasjonal utfordring å legge til rette for å utnytte dette potensialet .
Romssa strategalaš árvvoštallan deattuha man deaŧalaš fylkka mariidna ealáhusat šaddet leat riikii boahtteáiggi árvodahkama dáfus , ja danne dat lea riikii gullevaš hástalus lágidit nu ahte dát vejolašvuođat šaddet duohtan .
Hovedtema 3 : Logistikk og infrastruktur Se vedlegg 3 .
Váldofáddá 3 : Logistihkka ja infrastruktuvra riikkaidgaskasaš fievrráduskorriduvrrat ruhtaduvvot .
Historisk har det alltid vært en handelsveg mellom kysten av kontinentet , Nordsjøen med forgreininger øst og vestover , og videre langs norskekysten til Nordvest-Russland . ”
Historjjálaš áiggi lea nannáma mearragáttis vuolgán gávpejohtalusgeainnut Davvemeara rastá , ja johtalusgeainnut leat suorranan nuorttas ja oarjjás , mannan Norgga gátti davás gitta Davveoarje-Ruššii . "
Nordlige Maritime Korridor ” er et av flere prosjekt som skal utvikle dagens sjøbaserte transportsystem for de samme regionene .
Nordlige Maritime Korridor " lea máŋgga prošeavttaid logus dakkár mii galgá ovddidit otnáš mearageavaheaddji fievrridansystemaid seammá guovlluide ávkin .
Transport- og logistikkstrukturer i Europa og Norden er i omstøping .
Eurohpás ja Davviriikkain fievrridan- ja logistihkkastruktuvrrat leat nuppástuvvamin .
Viktige transportkorridorer prioriteres og knutepunktene regionaliseres .
Deaŧalaš fievrridankorriduvrrat vuoruhuvvojit ja deaivvadanbáikkit šaddet boaittobeal guovlun .
For Troms er det også svært viktig å sikre transportvegene mot Øst- og Sentral-Europa .
Romsii maid lea hirbmat deaŧalaš sihkkarastit fiervrrádusgeainnuid Nuorta- ja Guovddáš-Eurohpái .
Narvik må videreutvikles som knutepunkt for landbaserte transporter basert på bil og bane .
Narviika ferte eambbo huksejuvvot vai sáhttá leat daid fievrridemiid deaivvadanbáikin mat geavahit biillaid ja ruovderaŧi .
Forbindelsene mellom dem må fokuseres .
Daid gaskavuhtii ferte čalmmustuvvot .
Nødvendige terminaler må etableres .
Terminálat fertejit dárbbu mielde ráhkaduvvot .
- Behovet for miljøvennlig og variert godstransporttilbud gjør det nødvendig å prosjektere en jernbaneforbindelse mellom Tromsø og Ofotbanen .
- Dannego dárbu lea birrasiisoahppevaš ja máŋggalágan gálvofievrridanfálaldagaide , de ferte projekterejuvvot ruovderaŧŧi mii čatná Romssa ja Ofuohta raŧi oktii .
- Harstad / Narvik lufthavn må utvikles som knutepunkt for lufttransport av gods .
- Háršttá / Narviikka girdihámman ferte viiddiduvvot girdifievrrádusgálvvuid deaivvadanbáikin .
- Regularitets- og fremkommelighetstiltak på E- 6 prioriteres , og det må arbeides for at E- 8 får TENstatus og at E- 10 defineres som egen stamvegrute i forhold til prioritering av investeringer .
- E- 6 regularitehta- ja johtinvejolašvuođat fertejit vuoruhuvvot ovddimussii , ja dárbu lea bargat dan badjelii ahte E- 8 oažžu TEN-árvvu ja E- 10 čilgejuvvo sierra váldoruvtton ruđaid vuoruheamis .
logistikkutfordringer på sjø og land og hvordan koblingspunktene mellom disse transportformer bør være for at næringslivet skal få de beste utviklingsmuligheter . Investeringer knyttet til næringstransporter skal prioriteres høyt .
5.1.2 Guvllolaš fievrrádussystema Árvvoštallama vuođđun lea ahte guolástus- ja mearradoalloealáhusas leat stuorra logistihkkahástalusat mearas ja gáttis , ja dat gažaldat mo dáid fievrridanvugiid gaskasaš deaivvadanbáiki berre leat vai ealáhusat ožžot nu buriid ovdánanvejolašvuođaid go vejolaš .
For å kunne bidra til å bevare bosettingsmønsteret i regionen og bedre rammebetingelsene for næringsliv i distriktene , er det av avgjørende betydning at det eksisterende vegnettet opprustes til en definert minstestandard og at vedlikeholdet på dette vegnettet styrkes .
Ealáhusaid fievrrideamit galget vuoruhuvvot ovddimussii . Vai leat mielde bisuheamen guovllu ássanminstara ja buorideamen guovlluid ealáhusaid rápmaeavttuid , de lea deaŧalaš ahte dáláš geainnut buoriduvvojit dihto dássái man heajut geainnut eai galgga leat , ja ahte daid ortnegisdoallan buoriduvvo .
Videre er forutsigbare og sikre vegforbindelser en viktig forutsetning .
Dasto leat luohtehahtti geainnut ja geaidnofierpmádagat deaŧalaš eavttut .
Innsatsområder / Bidrag fra nasjonalt nivå g Det må etableres effektive feedersystem inn mot knutepunktene Tromsø og Narvik .
Ulbmilsuorggit / Riikkalaš dási oasáluš Dárbu lea ásahit beaktilis " feedersystema " deaiv- g
betydelig større andel av fylkesvegnettet , samt rassikring av de viktigste vegstrekningene .
Dasto suodjaluvvojit deaŧaleamos geaidnogaskkat , vai ii leat geađgefierranvárra .
Alternativ til fysiske rassikringstiltak må vurderes der det er hensiktsmessig ut fra kostnadene .
Fysalaš riđđohehttehusaid sadjái galget maid earáge molssaeavttut árvvoštallojuvvot gokko lea govttolaš goluid dáfus .
Det må defineres et hovedvegnett for havbruks- og fiskerinæringens behov for uttransport av ferskfisk , der det gis høy prioritet til regularitet og fremkommelighet .
Dainnago mearradoallo- ja guolástusealáhusain lea dárbu fievrridit varasguliid gávpemárkaniidda , de ferte čilgejuvvot mii daid deaŧaleamos geaidnofierpmádat lea , ja dan regularitehta ja johtingelbbolašvuohta ferte leat deaŧalaš árvvoštallamis .
Arbeidet med å sikre utsatte vegstrekninger mot stengning på grunn av ras må fortsatt gis høy prioritet .
Dárbu lea ain návccaid bidjat geaidnogaskkaid sihkkarastinbargguide , vai geainnut bissot rabas .
Godt fergemateriell , gode fergeforbindelser og godt vintervedlikehold vil bidra til forutsigbarhet og sikkerhet .
Buorit lahtat ja lahttaoktavuođat ja buorre ort- negisdoallu dálvet dahket geainnuid luohtehahttin ja sihkkarin .
Trafikksikkerhetsarbeidet skal fortsette i det omfang det har i dag .
Johtalusoadjebasvuođa buoridanbarggut galget joatkit dan meari mielde mii odne lea .
Eksisterende veger må fortsatt opprustes og vedlikeholdes slik at de holder en standard som ikke medfører fremkommelighetsproblemer vinterstid .
Dáláš geainnut fertejit buoriduvvot ja dollojuvvot ortnegis , vai leat nu buorit ahte eai heađuš johtalusa dálvet .
På det sekundære vegnettet er det særlig viktig å variere vintervedlikeholdet i samsvar med næringstransportenes døgn- og sesongbehov .
Sekundeara geaidnofierpmádagas lea erenoamáš deaŧalaš dálvet doallat geainnuid rabas ja ortnegis ealáhusfievrridemiid jándor- ja áigodatdárbbuid mielde .
Hurtigruten opprettholdes som et gjennomgående kostnadseffektivt transportsystem .
Ridduruktu bisuhuvvo fievrridansysteman mii goluid dáfus lea viehka buorre .
Innsatsområder g Det skal etableres passasjerterminaler i Tromsø , Harstad , Finnsnes og på Skjervøy .
Ulbmilsuorggit Mátkkošteddjiid terminálat galget ráhkaduvvot Romssas , Háršttás , Finnsnesas ja Skiervvás .
g I byområdene må det satses på å øke kollektivtransportenes andel av personreisene .
g Gávpotguovlluin lea dárbu oažžut kollektiivafievrruide stuorit oasi mátkkošteddjiin .
g I byområdene skal infrastruktur i økende grad finansieres gjennom brukerbetaling .
g Gávpotguovlluin siskkáldasstruktuvrra galget geavaheaddjit máksit dađistaga eambbo .
g Det må legges til rette for en arealbruk som ikke øker investeringsbehovet i vegsektoren .
g Viidodatgeavaheapmi ferte nu lágiduvvot ahte ii šatta stuorit dárbu ruhtadit geainnuid .
g Fly- og båtforbindelsene mellom Sør-Troms / Nordre Nordland og Bodø-Tromsø-Finnmark skal styrkes .
g Girdi- ja fanasjohtimat Lulli-Romssa / DavviNordlándda ja Bodeaju-Romssa-Finnmárkku gaskka fertejit buoriduvvot .
Flytilbudet til Nord-Troms og Bardufoss må forbedres .
Girdemátkefálaldagat Davvi-Romsii ja Berdui fertejit buoriduvvot .
g Det utarbeides konsekvensanalyse for utvidelse av hurtigbåtrute mellom Salangen og Harstad .
g Dárbu lea ráhkadit árvvoštallanrehkega das mo šaddá jos valisfanasfálaldat viiddiduvvo leat maiddái Siellatgieldda ja Háršttá gaskka .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Det må legges til rette for lavere flypriser og et styrket rutetilbud .
Riikkalaš dási oasáluš Lágiduvvot ferte nu ahte šaddet hálbbit girdimátkelihput ja buoret ruvttofálaldat .
Terminalforholdene ved Bardufoss lufthavn må utbedres snarest .
Termináladilli ferte buoriduvvot Bearddu girdihámmanis nu árrat go vejolaš .
g Tverrflyforbindelser på Nordkalotten må sikres .
g Rádjerasttideaddji mátkkoštanvejolašvuođat fertejit buoriduvvot Davvikalohtas .
5.1.4 Regionalisering av transportplanleggingen Samferdselspolitikken må bygge på et prinsipp om at beslutninger skal tas så nært brukerne som mulig .
5.1.4 Fievrrádusplánema regionaliseren Johtaluspolitihka vuođđun ferte leat dat vuođđojurdda ahte mearrádusat galget dahkkojuvvot nu lahka geavaheddjiid go vejolaš .
Det er derfor nødvendig at fylkeskommunen overtar koordinerings- og styringsfunksjonen i spørsmål som gjelder regional samferdsel .
Danne lea dárbu ahte fylkkasuohkan váldá badjelasas koordineren- ja stivrendoaimma áššiin mat gusket guvllolaš johtalussii .
Sett fra Troms har det nasjonale planarbeid ofte feil fokus .
Go Romssas geahččat áššiid , de dávjá riikkalaš plánabargu čalmmusta boasttu áššiid .
Det må arbeides videre med å definere hva som naturlig hører inn under det nasjonale , regionale og lokale transportnettet .
Dárbu lea defineret eambbo mat áššiid dat gullet lunddolaččat riikkalaš , guvllolaš ja báikkálaš johtalusfierpmádahkii .
Innenfor nasjonale retningslinjer må fylkeskommunen stå fritt til å disponere midler både når det gjelder investering og drift .
Riikkalaš njuolggadusaid mielde fylkasuohkanis ferte leat friddjavuohta hálddašit ruđaid sihke ruhtadeapmái ja doibmii .
Bidrag fra nasjonalt nivå g De nasjonale rammer til investering i transportnettverket må være av en slik størrelsesorden at nødvendige prosjekter kan gjennomføres , også i distriktene .
Riikkalaš dási oasáluš Riikkalaš rámat johtalusfierpmádaga ruhtadeami várás fertejit leat dan mađe stuorrát ahte dárbbašlaš prošeavttaid lea vejolaš čađahit , maiddái guovlluin .
g Den regionale innflytelsen over investeringsmidlene må styrkes for å utvikle og utnytte regionale fortrinn .
g Guvllolaš váldi ruhtadangaskaomiid badjel ferte nannejuvvot vai lea vejolaš ovddidit ja geavahit guvllolaš ovdamuniid .
5.2 Kystovervåkning 5.1.3 Persontransport Det må sikres at persontrafikken til nasjonale sentra , til sentra i nabofylkene og resten av Nordkalotten , kan avvikles på en rasjonell måte .
5.2 Riddobearráigeahčču Go petroleumdoaibma lea lassánan olggobealde Davvi-Norgga gáttiid , ja go oljuhivvodat lea issorasat lassánan , maid vižžet Davvenuorta-Ruoššas ja fievrridit Norgga gáttiid olggobealde , de lea dárbu ásahit ollu buoret heahteválmmastusa ja
Utfordringen er blant annet å styrke miljøovervåkningen langs kysten , overvåke og kontrollere ressursutnyttelsen og trafikken ved hjelp av økt tilstedeværelse og styrket kystvakt .
Hástalus lea ee. nannet birasbearráigeahču miehtá mearragátti , atnit čalmmis ja dárkkistit resursageavaheami ja johtalusa riddobearráigehččiiguin geaid lohku stuoriduvvo .
Utvidelsen av grensen for territorialfarvannet er et viktig bidrag i å øke kontroll med sjøsikkerheten , men også samarbeidet med internasjonale , nasjonale og regionale aktører må styrkes .
Riikkavuollásaš mearraviidodaga viiddideapmi lea deaŧalaš go galgat dárkkistit mearraoadjebasvuođa , muhto dárbu maid lea nannet ovttasbarggu riikkaidgaskasaš , riikkalaš ja guvllolaš oasálaččaiguin .
Som en del av kystovervåkningen må også værovervåkningen styrkes ved forsert utbygging av en landsdekkende værradarkjede .
Oassin mearrageahčus dálkegeahčču maid ferte buoriduvvot dainna lágiin ahte riikkaviidosaš dálkerádarráidu huksejuvvo johtileamos vuogi mielde .
5.3 Bredbånd - framtidens infrastruktur Staten har overlatt etablering av bredbånd til markedet .
5.3 Šuvggajođáldat - boahtteáiggi siskkáldas struktuvra Stáhta lea bidjan šuvggajođáldatásaheami priváhta gávpemárkanii .
Troms fylke er preget av lave befolkningskonsentrasjoner , store avstander og spredt bosetting .
Romssa fylkka dovdomearka leat unna báikkážat , guhkes gaskkat ja vuorjjes ássamat .
I mangel av statlig ansvar for denne infrastruktursatsingen har Troms fylkeskommune tatt grep for å sikre tilgang til fiberinfrastruktur i alle deler av fylket , og opprettet et fond for bredbåndssatsing .
Go stáhtalaš ovddasvástádus ii leat siskkáldas struktuvrra huksemis , de Romssa fylkkasuohkan lea váldán badjelasas sihkkarastit fiberinfrastruktuvrra vejolašvuođa fylkka buot osiide , ja lea vuođđudan foandda šuvggajođáldaga huksemii .
Innsatsområder g Styrke samarbeidet med nasjonale og internasjonale aktører for å øke sjøsikkerheten .
Ulbmilsuorggit Nannet ovttasbarggu riikkalaš ja riikkaidgaskasaš oasálaččaiguin buoridan dihte mearraoadjebasvuođa .
g Styrke nasjonal kunnskap og kompetanse om havområdene og polare forhold .
g Nannet riikkalaš dieđuid ja máhtu áhpeguovlluid ja buollaguovlluid dilálašvuođaid birra .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Systemer for miljøovervåkning , beredskap og sikkerhet må utvikles for å møte utfordringene .
Riikkalaš dási oasáluš Dárbu lea ovddidit systemaid birasbearráigehččui , roassogeahču ja oadjebasvuođa čoavdin dihte hástalusaid .
Aktørene som har et ansvar for miljø og beredskap langs kysten må samordnes .
Oasálaččaid , geain lea ovddasvástádus birrasis ja roassogeahčus miehtá mearragátti , lea dárbu oažžut ovttasdoaibmamii .
g ” Barentshavet på skjerm ” må etableres .
g " Barents-áhpi šerbmii " fertet lágidit .
g Farleder må rustes opp , risikobetonte transporter må varsles , og overvåkningen av skipstrafikken må bli bedre .
g Skiipajohtalusgeainnut fertejit buoriduvvot , váralaš ávdnasiid fiervrrideamit fertejit dieđihuvvot , ja skiipajohtaleamit fertejit leat buoret bearráigeahčus .
Kystvakten må oppgraderes .
Mearrageahčču ferte ođastuvvot .
g Farledene for oljeeksporten fra Russland mot Europa må anlegges minst 12 nautiske mil ut fra land .
g Ruošša oljofievrridangeaidnu Eurohpái ferte leat unnimusat 12 mearramiilla gáttis eret .
g Gjennom internasjonale fora for miljø og sikkerhet må myndighetene sørge for at skip som trafikkerer norskekysten oppfyller nødvendige krav til standard når det gjelder miljø og sikkerhet .
g Birrasa ja sihkkarvuođa riikkaidgaskasaš foraid eiseválddit fertejit geahččat bearrái ahte skiippat mat johtet Norgga gátti , devdet dábálaš gáibádusaid birrasa ja sihkkarvuođa dáfus .
g Utarbeide strategier for norsk havdomene .
g Ráhkadit strategiijaid norgalaš áhpeviidodagaid várás .
g Styrke sivil – militært samarbeid for optimal utnyttelse av nasjonale ressurser for overvåkning av norsk havterritorie , / havdomene herunder utnytte kompetanse og kapasitet ved det maritime luftovervåkningssenteret ved Lstn Sørreisa .
g Nannet siviila - militeara ovttasbarggu vai buoremus lági mielde geavahuvvojit riikkalaš resurssat norgalaš áhpeguovlluid bearráigehččui , ee. geavahit máhtu ja vejolašvuođaid mat leat marig
Fylkets bredbåndssatsing skal være en positiv regional kraft - og bidra til å styrke samarbeidet mellom kommunene , næringslivet i fylket , FoU-miljøet , statlige institusjoner og fylkeskommunen .
Fylkka šuvggajođáldatáŋgiruššan galgá leat positiiva guvllolaš fápmu - veahkkin nannet suohkaniid , fylkka ealáhusdoaimmaid , DjO-birrasa , stáhtalaš lágádusaid ja fylkkasuohkana ovttasbarggu .
Den nye infrastrukturen legger til rette for å fornye og effektivisere offentlig og privat virksomhet .
Ođđa siskkáldas struktuvra čáhkke saji almmolaš ja priváhta doaimmaid ođasmahttimii ja njuovžžálmahttimii .
Satsingen på prosjektet " Bredbåndsfylket Troms " gis høy prioritet i planperioden : Innsatsområder g Samarbeidet mellom kommuner og fylkeskommunen skal forankre utbyggingen av bredbånd og fremme nettbaserte løsninger både for privat og offentlig sektor .
Prošeavtta " Šuvggajođáldatfylka Romsa " áŋgiruššan vuoruhuvvo ovddimussii plánaáigodagas : Ulbmilsuorggit Suohkaniid ja fylkkasuohkana ovttasbargu galgá ruohtastuhttit šuvggajođáldaga huksema ja ovddidit fierpmádatvuđot čovdosiid sihke priváhta ja almmolaš suorggi várás .
g Samarbeidet med FoU / statlige institusjoner i fylket skal videreføres .
g Jotkojuvvot galgá DjO / stáhtalaš lágádusaid ovttasbargu fylkkas .
g Fylkeskommunens bredbåndsfond skal styrkes .
g Fylkkasuohkana šuvggajođáldatfoanda galgá nannejuvvot .
g Stamnettet skal fram til alle kommunene i fylket .
g Vuođđofierpmádat galgá ollit fylkka buot suohkaniidda .
g Prosjektet bør utvides til å omfatte interregionalt samarbeid på Nordkalotten og i Barentsregionen .
g Prošeakta berre viiddiduvvot nu ahte fátmmasta riikkaidgaskasaš ovttasbarggu Davvikalohtas ja Barents-guovllus .
Bidrag fra nasjonalt nivå g Staten må ta et ansvar for at det bygges ut bredbånd over hele landet .
Riikkalaš dási oasáluš Stáhta ferte váldit ovddasvástádussan geahččat bearrái ahte šuvggajođáldat huksejuvvo miehtá riikka .
En fornuftig distriktspolitikk forutsetter samme tilgang til nettet overalt .
Jierpmálaš guovlopolitihkka eaktuda ahte leat ovtta buorit vejolašvuođat beassat nehttii juohke báikkis .
Troms fylkeskommune vil derfor invitere staten til å utvide sitt engasjement som samarbeidspartner i ” Bredbåndsfylket Troms ” .
Romssa fylkkasuohkan áigu dan dihte bovdet stáhta oasálažžan viiddidit oasis " Šuvggajođáldatfylka Romsa " .
Følgende overordna mål legges til grunn : All virksomhet i Troms skal bygge på prinsippet om bærekraftig utvikling , som sikrer at naturgrunnlaget bevares og overleveres til framtidige generasjoner .
Romssas buot doaibmamušaid vuođus galgá ealanávččalašvuođa vuođđojurdda leat , mii sihkkarastá ahte luonddus váldojuvvo várra ja ahte dat seailu boahttevaš sogaide .
Miljø- og ressurshensyn skal integreres i all virksomhet som skal fremme regional utvikling .
Biras- ja resursavuhtiiváldimat galget leat oassin buot doaimmat mat ovddidit guovlluid .
De store miljøutfordringene i Troms er relatert til arealbruk og til utnytting av biologiske ressurser .
Romssa árvodahkan , ja ássamiid ja ovdáneami vuođđu , leat buori muddui min luonddu resurssat .
Energibruk , utslipp av klimagasser og forurensning er sentrale tema i bærekraftig utvikling .
Romssa stuorra birashástalusat čatnasit viidodagaide ja biologalaš resurssaid geavaheapmái .
6.1 Arealressurser og biologisk mangfold Areal er en knapphetsressurs , og krever en samordnet og helhetlig regional forvaltning .
Energiijageavaheapmi , dálkkádatgássaid ja nuoskkideaddji ávdnasiid luoitimat lundui , leat ealanávččalaš ovdáneami guovdilis fáttát .
Landbrukets og reindriftens arealbehov må
6.1 Areálaresurssat ja biologalaš šláddjiivuohta
Ansvar for forvaltningen av biologisk mangfold ligger til kommunene , som har knappe økonomiske ressurser og i mange tilfeller begrenset miljøfaglig kompetanse for å gjennomføre dette arbeidet .
Viidodagat leat vátna resurssat , ja daidda dárbbašuvvo oktiiheivehuvvon ja oppalaš guvllolaš hálddašeapmi . Romssas leat máŋga ja deaŧalaš viidodathástalusat .
g Fylkeskommunen vil utarbeide en fylkesdelplan for arealforvaltning i Troms .
Romssas lea dárbu guvllolaš dásis čađahit plánema seailluhan dihte biologalaš šláddjiivuođa ja vuoruhan dihte viidodatgeavaheami .
Gjennom samhandling med kommunene og regionale aktører , skal planprosessen resultere i felles regionalpolitiske retningslinjer og strategier for arealbruk .
Ulbmilsuorggit Romssas lea guvllolaš dásis dárbu ovddidit ollislaš strategiija birrasa ja luonddu resurssaid várás , ja dat strategiija sáhttá leat ávkin maid suohkana dássái .
g Kommunenes kapasitet og kompetanse på miljø og planlegging må styrkes for å sikre langsiktighet i areal- og ressursforvaltning , og redusere tidkrevende enkeltsaks- og dispensasjonssaksbehandling .
Go fylkkasuohkan doaibmá ovttasráđiid suohkaniiguin ja guvllolaš oasálaččaiguin , de plánaproseassa buktá áigái oktasaš guovlopolitihkalaš njuolggadusaid ja strategiijaid viidodatgeavaheami várás .
g Planleggingskompetansen i kommunene må styrkes og utvikles for å redusere konfliktnivået for bruk og
Čuovvovaš bajimus ulbmilat biddjojuvvojit vuođđun : Ealanávccalas ovdáneapmi tán mielddis stuorit dárbbu viidodagaide .
Bærekraftig utvikling sikres gjennom bevaring og kartlegging av jordbruksareal og utmarksbeite .
Eanandollui ja boazodollui lea dárbu seailluhemiin ja kártemiin sihkkarastit eanandoalloviidodagaid ja meahččeviidodagaid .
Areal til utbyggings- og infrastrukturformål må samordnes .
Huksen- ja infrastrukturulbmálaš viidodagaid lea dárbu heivehit oktii .
Forsvaret er viktig for samfunnet i Troms , men har stort arealbehov .
Suodjalus lea deaŧalaš Romsii , muhto dárbbaša stuorra eananviidodaga .
Bruk er også vern ; lokalbefolkningens hevdvunne bruk av sjø og land må respekteres .
Geavaheapmi maid lea suodjaleapmi ; báikkálaš olbmuid árbevirolaš mearra- ja eanangeavaheapmi ferte váldojuvvot vuhtii .
Utmarksressurser som skog , vilt og ferskvannsfisk har stor kulturell og lokal økonomisk verdi .
Meahččeresurssat nugo vuovdi , fuođđu ja sáivačáhčeguolit mearkkašit ollu kultuvrralaččat ja báikkálaš ruhtadollui .
Mangfoldet av kulturminner og kulturmiljø må bevares som kunnskaps- og bruksressurser .
Kulturmuittuid ja kulturbirrasiid šláddjiivuohta ferte seailluhuvvot máhtto- ja geavahusresursan .
Friluftsog grøntområder i nærmiljøene må sikres .
Dárbu lea suodjalit lagašbirrasa olggustallanguovlluid ja ruonas guovlluid .
Natur har en egenverdi , men bevaring av biologisk mangfold sikrer også verdifulle ressurser for friluftsliv , opplevelser og næringsvirksomhet .
Luonddus lea alddis árvu , muhto go biologalaš šláddjiivuohta seailu , de máiddái stuorraárvosaš resurssatge bissot olggustallama , vásáhusaid ja ealáhusdoaimmaid várás .
Sentrale utfordringer er knyttet til landbruk ( drenering av våtmark , motorferdsel og treslagsskifte ) , kystsonen og forvaltning av anadrom laksefisk ( rømming av oppdrettsfisk og parasitt på laks ) og utbygging langs strandsone , vann og vassdrag .
Stuorra hástalusat čuvvot eanandoalu ( jeaggegoikadeamit , mohtorjohtalus ja muorrašlájaid molsun ) , mearragátti ja anadroma luossaguliid hálddašeami ( biebmoguliid 28 birasáššiin ferte nannejuvvot vai sihkkarastojuvvo guhkesáigásaš viidodat- ja resursahálddašeapmi , ja nu maiddái unniduvvojit áddjilis eaŋkiláššit ja dispensašuvdnaáššemeannudeamit .
Regional samordning av arealplanlegging er viktig for å ivareta større sammenhengende naturområder .
Suohkan plánenmáhttu ferte buoriduvvot ja ovddiduvvot vai geahpeduvvojit mearragátti geavahusa ja suodjaleami alde riiddut .