pere/sami_parallel huggingface dataset:
- Innenfor tilrettelegging av helse og sosialtjenester for det samiske folk .
- Dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid láhčima siskkobealde sámi álbmoga várás .
Herunder inngår også psykisk helse .
Dasa gullá maiddái psykalaš dearvvašvuohta .
Det kan tenkes at jeg her har utelatt noen arbeidsfelt , men som dere ser er det ganske så omfattende og komplekse arbeidsfelt .
Mun soaittán leat vajálduhttán dás muhtun bargofealtta , muhto nugo oaidnibehtet de lea mis viehka viiddis ja ivdnás bargofealta .
Avslutningsvis vil jeg takke NRL styret for godt samarbeid i året som er gått , og nok en gang invitere til samhandling og samarbeid om de mange og viktige reindriftssakene .
Loahpas háliidan giitit NBR stivrra buori ovttasbarggu ovddas vássán jagis , ja go fas lea bovden ovttasdoaibmat ja ovttasbargat daid ollu ja deaŧalaš boazodoalloáššiiguin .
Her kan du lese reguleringene .
Dákko sáhtát lohkat reguleremiid birra .
http://www.regjeringen.no/nb/dep/fkd/pressesenter/pressemeldinger/2010/Reguleringer-for-fangst-av-kongekrabbe-i-20102011.html?id=608354# ) Porsangerfjorden er nå innlemmes i det kvoteregulerte området og den nordlige grensen for det regulerte området er flyttet lengre ut fra land , slik Sametinget foreslo .
http://www.regjeringen.no/nb/dep/fkd/pressesenter/pressemeldinger/2010/Reguleringer-for-fangst-av-kongekrabbe-i-20102011.html?id=608354# ) Porsáŋgguvuotna gullá dál bivdoearreregulerejuvvon guvlui ja regulerejuvvon guovllu davimus rádji lea sirdojuvvon guhkkelii eret nannámis , nie movt Sámediggi evttohii .
Etter at Havforskningsinstituttet hadde foreslått et null uttak av kongekrabbe fremmet Sametinget et kvotekrav på 1185 tonn hannkrabber .
Maŋŋá go Mearradutkaninstituhtta lei evttohan ahte ii álggage gonagasreabbá bivdu , de ovddidii Sámediggi bivdoearregáibádusa 1185 tonna varris reappáide .
Departementet har nå fastsatt fangstkvoten på 900 tonn hannkrabber og 50 tonn hunnkrabbe .
Departemeanta lea dál evttohan 900 tonna bivdoeari varris reappáide ja 50 tonna njiŋŋelas reappáide .
Når det gjelder hunnkrabben så er det helt i tråd med Sametingets forslag , mens hannkrabben er redusert med 24 % i forhold til Sametingets forslag .
Go guoská njiŋŋelas reappáide de dávista dat Sámedikki evttohussii , muhto varris reabbábivdu lea unniduvvon 24 % Sámedikki evttohusa ektui .
Til tross for en reduksjon er kvotene til å leve med samt at de gir grunnlag for betydelig aktivitet i området .
Vaikko vel bivdoearit unniduvvojedjege , de leat dat dan muttos ahte daiguin sáhttá eallit ja dat addá vuođu viehka ollu doaimmaide guovllus .
Når det gjelder Sametingets ønske om strengere straff for overtredelser så er dette langt på vei gjennomførte ettersom man gjennom årets reguleringene legger opp til regelverk som lettere lar seg kontrollere enn tidligere .
Go guoská Sámedikki sávaldahkii bidjat stuorát ráŋggáštusa bivdorihkkosiidda , de lea dat viehka guhkás ollašuhttojuvvon go juo dán jagi reguleremiid bokte evttohuvvojit dakkár njuolggadusat maid lea álkit bearráigeahččat go ovdal .
- Kongekrabbefisket er viktig for mange fiskere og lokalsamfunn , og vi er derfor fornøyd med kvoten som er fastsatt , sier sametingspresident Egil Olli .
- Gonagasreabbábivdu lea deaŧalaš ollu guolásteddjiide ja báikegottiide , ja mii leat danne duhtavaččat bivdoeriin mii lea mearriduvvon , dadjá Sámedikki presideanta Egil Olli .
Første steg mot Samisk forskningsråd
Vuosttaš lávki Sámi dutkanráđi ásaheamis
Norges forskningsråd planlegger å avholde en konferanse til høsten om oppgaver og organisering for det samiske forskningsutvalget .
Norgga dutkanráđđi pláne čakčat lágidit konferánssa sámi dutkanlávdegotti bargamušaid ja organiserema birra .
Første gang publisert 14.06.2005
Vuosttaš geardde almmuhan 14.06.2005
Norges forskningsråd har fått i oppgave av regjeringen å initiere ei nordisk utredning om et samisk forskningsutvalg for Norge , Finland og Sverige .
Norgga dutkanráđđi lea ráđđehusas ožžon bargun vuolggahit davviriikkalaš čielggadeami Norgga , Suoma ja Ruoŧa várás sámi dutkanlávdegotti birra .
- Signalene fra Forskningsrådet er svært gledelige .
- Dutkanráđi dovddahusat leat hui illudahttit .
Sametinget har arbeidet for et samisk forskningsråd i en årrekke .
Sámediggi lea máŋga jagi bargan oččodit sámi dutkanráđi .
Nå ser det endelig ut til at denne saken blir satt på dagsorden nasjonalt , sier visepresident Ragnhild L. Nystad .
Dál de viimmat orru ášši biddjojuvvomin áššelistui riikka dásis , lohká várrepresideanta Ragnhild L. Nystad .
Det ble enighet om å arrangere konferansen i møte 9. juni mellom Sametinget og Norsk Forskningsråd .
Geassemánu 9. b. čoahkkimis gaskal Sámedikki ja Norgga dutkanráđi šiehtaduvvui lágidit dakkár konferánssa .
Andre temaer var forlengelse av Program for samisk forskning og St.meld. 30 ( 2004-2005 ) Vilje til forskning .
Eará fáttát ledje jotkit Sámi dutkanprográmma ja St.dieđ. . 30 ( 2004-2005 ) Dutkandáhtu .
- Sametinget kommer til å følge opp signalene fra Forskningsrådet og vi har ambisjoner om å være sentrale påvirkere når et samisk forskningsutvalg utformes , avslutter Nystad .
- Sámediggi áigu čuovvolit Dutkanráđi dovddahusaid ja mis lea áigumuš doaibmat deaŧalaš váikkuheaddjin go sámi dutkanlávdegoddi hábmejuvvo , loahpaha Nystad .
For reindrifta dreier saken seg om muligheten til å bruke de beiteområdene som faller naturlig for reinen å beite på , samt er de beste med tanke på årstid , typografi og klimatiske forhold .
Boazodoalu oktavuođas lea sáhka vejolašvuođa birra geavahit daid guohtoneatnamiid gos bohccot lunddolaččat lávejit guohtut , ja mat dasto leat buoremusat go jurddaša jahkeáiggiid , typografiija ja dálkkádagaid .
I tillegg kommer disse tapene på toppen av svinnet man har grunnet rovvilt og andre uforutsette tap .
Dasa lassin bohtet dáid vahágiidda lassin boraspiriid dagahan ja eará vuorddekeahtes vahágat .
Disse påkjørslene har menneskelige og økonomiske konsekvenser for reineierne som opplever disse dyretragediene med jevne mellomrom .
Go bohccot vuddjojit de das leat olmmošlaš ja ekonomalaš váikkuhusat boazoeaiggádiidda geaid bohccot jeavddalaččat vuddjojit .
- Jeg har holdt meg orientert om utviklingen i denne saken blant annet gjennom dialog med reineierne dette gjelder , samt gjennom kommunikasjon med Samferdselsministeren sier rådsmedlem Ellinor Marit Jåma .
- Mun lean čuvvon mielde movt dán áššiin manná earret eará gulahallama bokte boazoeaiggádiiguin geaidda dát ášši guoská , ja dasto gulahallama bokte Johtalusministariin dadjá ráđđelahttu Ellinor Marit Jåma .
Sametingsråd Jåma registrerer at det er gjort en del tiltak for å forhindre tap på Nordlandsbanen , og for å sikre at påkjørte dyr bli tatt hånd om på en forsvarlig måte .
Sámediggeráđi lahttu Jåma registrere ahte leat čađahuvvon muhtun doaibmabijut eastadan dihte bohccuid vuddjomis Norlándda ruovdemáđiid alde , ja sihkkarastin dihte ahte vuddjojuvvon elliin adnojuvvo ávvir dohkálaš vuogi mielde .
I tillegg er det igangsatt prosesser for å forhindre faren for påkjørsler .
Dasa lassin leat álggahuvvon proseassat eastadan dihte bohccuid vuddjomis .
Nå har arbeidsgruppa som hadde i oppdrag å anbefale langsiktige tiltak som reduserer reinpåkjørslene , lagt frem sin rapport .
Dál lea bargojoavku man bargun lei árvalit guhkes áiggi doaibmabijuid maiguin geahpedit bohccuid vuddjomis , buktán raporttas .
Strektingen Steinkjer - Bodø har vært den mest belastede strekningen de senere ti år .
Steinkjer - Bådåddjo gaskkas leat eanemusat vuddjon bohccot maŋimuš logi jagis .
Rapporten er begrenset til Saltfjellet , men Sametingsråd Ellinor Marita Jåma ønsker at nødvendige tiltak også settes i gang i områdene sør for Saltfjellet snarest .
Raporta lea ráddjejuvvon Sáltoduoddarii , muhto Sámediggeráđi lahttu Ellinor Marita Jåma sávvá ahte dárbbašlaš doaibmabijut álggahuvvojit jođáneamos lági mielde maiddái guovlluin mat leat máttabealde Sáltoduoddara .
- Jeg er svært glad for at dette arbeidet nå er avsluttet og støtter tilrådningen i rapporten , sier en fornøyd Jåma og påpeker videre at det nå er viktig at det gjøres lignende prosesser for andre berørte områder der det er samisk reindrift .
- Mun lean hui ilus go dát bargu dál lea gergejuvvon ja mun doarjjun raportta rávvagiid , dadjá duhtavaš Jåma ja čujuha dasto ahte dál lea deaŧalaš ahte sullasaš prošeavttat čađahuvvojit eará guoskevaš guovlluin gos lea sámi boazodoallu .
Sametingsråd Ellinor Marita Jåma understreker avslutningsvis at Sametinget vil holde seg orientert om dette arbeidet , og følge dette opp der det er naturlig for Sametinget å bistå .
Sámediggeráđi lahttu Ellinor Marita Jåma deattuha loahpas ahte Sámediggi áigu čuovvut dán barggu , ja áigu čuovvolit dán doppe gos Sámediggái lea lunddolaš veahkehit .
Sametingspresidenten understreker videre at møtet er ment å være en arena for diskusjoner ikke bare om sørsamiske forhold og interesser , men også samiske interesser generelt .
Sámediggepresideanta deattuha viidásit ahte čoahkkin lea oaivvilduvvon arenan gos galgá sáhttit digaštallat ii dušše lullisámi dili ja beroštusaid birra , muhto maiddái sámi beroštusaid birra oppalaččat .
- Vi skal lytte til befolkningen .
- Mii áigut guldalit álbmoga .
Avslutningsvis påpeker president Egil Olli at Sametinget må ta hensyn til at samene er bosatt i hele landet .
Loahpas čujuha presideanta Egil Olli ahte Sámediggi ferte vuhtiiváldit ahte sápmelaččat ásset miehtá riikka .
- Det bor tross alt samer overalt i Norge og i Sametingets arbeid er det viktig å oppsøke menneskene der de faktisk befinner seg .
- Sápmelaččat ásset miehtá Norgga ja Sámedikki barggus lea dehálaš olahit olbmuid doppe gos sii ásset .
Folkemøte blir arrangert på Rica Nidelven Hotell onsdag 23. juni 2010 kl.18 00. : Det er avsatt tid til kl.21 00 : og temaene for møtet er som følger :
Álbmotčoahkkin lágiduvvo Rica Nidelven Hoteallas gaskavahkku geassemánu 23. b. dii.18 00. : Jáhkkimis bistá 21:00 rádjái ja čoahkkimis leat čuovvovaš fáttát :
Aktuelle saker i området .
Sámediggi lullisámi guovllus .
Hva er viktig for deg ?
Áigeguovdilis áššit guovllus .
Det vil bli lett servering av mat og drikke .
Mii dutnje lea dehálaš ? Guossohit biepmu ja juhkosa .
Kontaktperson : Jan Roger Østby
Oktavuođaolmmoš : Jan Roger Østby
Møte om bærekraftig og rettferdig styring i Arktis
Čoahkkin ceavzilis ja vuoiggalaš stivrejumi birra Árktisas
Professor Robert Corell kommer til Sametinget å presenterer en helt ny rapport om kalt " Arctic Governance " .
Professor Robert Corell boahtá Sámediggái bidjat ovdan áibbas ođđa raportta nu gohčoduvvon " Arctic Governance " birra .
Rapporten vurderer og foreslår måter å oppnå en bærekraftig og rettferdig framtid i Arktis .
Raporta árvvoštallá ja evttoha vugiid mo ollašuhttit ceavzilis ja vuoiggalaš boahtteáiggi Árktisas .
Lyngen 1 John-Marcus Kuhmunen
John-Marcus Kuhmunen
Klimaendringer og økt globalisering resulterer i tettere og mer avhengige økonomiske og geopolitiske bånd mellom Arktis og resten av verden .
Dálkkádatrievdamat ja lassáneaddji miehtámáilbmádeapmi mielddisetbuktet ahte ekonomalaš ja máilmmipolitihkalaš čatnaseamit gaskal Árktisa ja máilmmi muđui šaddet čavgadet ja eanet sorjavaččat .
Hva betyr dette for hvordan vi styrer og fatter beslutninger i Arktis ?
Mo dat váikkuha dasa mo mii stivret ja dahkat mearrádusaid Árktisas ?
Hvilken rolle har og bør urfolk ha ved styringen i Arktis ?
Makkár rolla lea ja berre leat álgoálbmogiin Árktisa stivrema oktavuođas ?
Dette er noen av problemstillingene som vil bli tatt opp på møte .
Dát leat muhtun dain čuolbmačilgehusain mat váldojuvvojit ovdan čoahkkimis .
Robert Corell klimaforsker og professor II ved Sámi allaskuvla og Universitetet i Tromsø .
Robert Corell lea Sámi allaskuvlla ja Romssa universitehta dálkkádatdutki ja professor II .
Han er også klimarådgiver for Obama-administrasjonen .
Son lea maid Obama-hálddahusa dálkkádatráđđeaddi .
Medarbeider i prosjektet " Arctic Governance " Else Grete Broderstad deltar og på møte .
Prošeavtta " Arctic Governance " mielbargi Else Grete Broderstad oassálastá maid čoahkkimii .
Informasjonen om prosjektet Arctic Governance er tilgjengelig her :
Dieđut Arctic Governance-prošeavtta birra leat dáppe :
http://www.arcticgovernance.org/agp-report-and-action-agenda.156784.en.html
http://www.arcticgovernance.org/agp-report-and-action-agenda.156784.en.html
Kjent klimaforsker besøker Sametinget
Máilmme dovddus klimadutki galledii Sámedikki
Den kjente klimaforskeren professor Robert Corell besøkte Sametinget fredag 18.06.2010 . Han presenterte rapporten " Arctic Governance " til sametingspresident Egil Olli .
Máilmme dovddus dálkkádatdutki , professor Robert Corell muitalii bearjadaga 18.06.2010 " Arctic Governance " ráportta birra sámediggepresidentii Egil Ollii .
Egil Olli , Else Grete Broderstad og Robert Corell Jan Roger Østby
Egil Olli , Else Grete Broderstad og Robert Corell Jan Roger Østby
Her kan du lese innledningen til møtet med sametingspresident Egil Olli og Sametingets administrasjon .
Dáppe sáhtát lohkat logaldallama maid professor Robert Corell doalai sámediggepresidentii Egil Ollii ja Sámedikki hálddahussii .
Her finner du mer informasjon om prosjektet Arctic Governance :
Eanet dieđut Arctic Governance-prošeavtta birra leat dáppe :
Bakgrunnen for Sametingsrådets forslag var iverksettelsen av den nye plan- og bygningslov 1. juli 2009 .
Sámediggeráđi evttohusa duogážin lea ođđa plána- ja huksenlága atnui váldin suoidnemánu 1. b. 2009 .
Den nye plan og bygningsloven har som en av sine oppgaver å sikre naturgrunnlaget for samisk kultur , næringsutøvelse og samfunnsliv , samt bidra til å gjennomføre internasjonale konvensjoner og avtaler innenfor lovens virkeområde .
Ođđa plána- ja huksenlága okta doaibma lea sihkkarastit sámi kultuvrra , ealáhusovddideami ja servodateallima luondduvuđđosa , ja leat veahkkin riikkaidgaskasaš konvenšuvnnaid ja šiehtadusaid čađaheamis lága doaibmaviidodaga siskkobealde .
Sametinget er gitt myndighet til å fremme innsigelse mot kommuneplanens arealdel og reguleringsplaner i spørsmål som er av vesentlig betydning for samisk kultur eller næringsutøvelse .
Sámediggái lea addojuvvon váldi ovddidit vuosteákkaid gieldaplána areálaoassái ja regulerenplánaide áššiin main lea stuorra mearkkašupmi sámi kultuvrii dahje ealáhusovddideapmái .
Et forslag til planveileder har vært på brei høring .
Evttohus plánaveahki hárrái lea leamaš viiddis gulaskuddamis .
Det er innkommet 25 høringsuttalelser , som er drøftet og tatt hensyn til i det endelige forslaget .
25 gulaskuddancealkámuša leat buktojuvvon maid birra lea ságastallojuvvon , ja mat leat vuhtii váldojuvvon loahpalaš evttohusas .
Planveilederen er et bidrag til å systematisere og gi en samlet oversikt over de hensyn som skal tas for samisk kultur , og som følger av norsk og internasjonal rett
Plánaveahki ulbmilin lea addit čorgadis ja čoahkis geahčastaga das mat galget vuhtii váldojuvvot sámi kultuvrra oktavuođas , ja makkár čuvvosat leat Norgga ja riikkaidgaskasaš rievttis .
Sametinget i plenum godkjente planveilederen under deres møte i uke 23 .
Sámedikki dievasčoahkkin dohkkehii plánaveahki čoahkkimisttis 23. vahkus .
- Tana kulturskole arbeider med samiskspåklige forestillinger som sterkt bidrar til at å synliggjøre det samisk språket .
- Deanu kulturskuvla hábme sámegielat čájálmasaid mat bures váikkuhit dasa ahte sámi giella čalmmustuvvo .
Tana kommunes kulturskole planlegger å produsere samiske barneteater basert på en ny samisk dramatikk .
Deanu kulturskuvla pláne buvttadit sámi mánáidteáhteriid main ođđa sámi dramatihkka lea vuođđun .
Prosjektet har en varighet på 3 år .
Prošeakta vurdo bistit 3 jagi .
Fomålet med prosjektet er at teaterproduksjonen skal bidra til et utvidet opplæringstilbud til barn og unge innenfor drama , musikk og dans .
Ulbmil prošeavttain lea ahte teáhterbuvttadeapmi galgá váikkuhit dasa ahte šaddá viiddiduvvon oahpahusfálaldat mánáide ja nuoraide drámá , musihka ja dánssa siskkobealde .
Ambisjonen er å utvikle teateret til en varig samisk barneteaterinsitusjon .
Áigumuš lea ovdánahttit teáhtera mii šaddá bistevaš sámi mánáidteáhterinstitušuvdnan .
- Vi håper at barneteater-prosjektet kan skape større interesse for drama , musikk og dans .
- Mii sávvat ahte mánáidteáhter- prošeakta boktá eanet beroštumi drámái , musihkkii ja dánsii .
Det er viktig at det finnes slike arenaer for samiske barn , sier sametingsråd Marianne Balto .
Lea dehálaš ahte gávdnojit dákkár arenat sámi mánáide , lohká Sámediggeráđđi Marianne Balto .
Kulturskolen arbeider for å synliggjøre det samiske språket ved at de har samisk som scenespråk , og har omkring 40 deltakere som har deltatt på samisk språklig dramaundervisning siden 2004 .
Kulturskuvla bargá dan nala ahte čalmmustahttit sámegiela geavaheami bokte lávddi nalde , ja sis leat sullii 40 oasseváldi geat leat oassálastán sámegielat drámáoahpahusas jagi 2004 rájis .
Kulturskolen har satt opp flere teaterstykker de siste årene .
Kulturskuvla lea buvttadan máŋga teáhterbihtá maŋimus jagiid .
Representerer Sápmi i Tyskland Kulturskolen skal med oppsetningen " Sunná šiella " av Inger Margrethe Olsen representere Norge under den 11 internasjonale barneteaterfestivalen i Lingen i Tyskland .
Kulturskuvla galgá bihtáin " Sunná šiella " , maid Inger Margrethe Olsen lea čállán , ovddastit Norgga riikkaidgaskasaš mánáidteáhterfestiválas mii lágiduvvo 11 gearddi , Lingenis Duiskkas .
Stykket er ett samarbeid med kulturinstitusjoner og Beaivvaš Sámi Teater .
Bihttá lea ovttasbargu kulturinstitušuvnnaiguin ja Beaivváš Sámi teáhteriin .
- Tana kulturskole bidrar til et stort engasjement blant barn , foreldre og hele Tana .
- Deanu kulturskuvla váikkuha dasa ahte oallugat servet doaimmaide , sihke mánát , váhnemat ja olles Deatnu .
Nivået i forestillingene er allerede meget høyt , sier Balto .
Dássi čájálmasaiguin lea dál juo allat , lohká Balto .
Det er opprettet et arbeidsutvalg som skal jobbe farm mot 2017 hvor 100 års jubileet for samenes første nordiske kongress som fant sted i Trondheim i 1917 finner sted .
Lea vuođđuduvvon bargojoavku mii galgá bargat 2017 rádjái , gos 100- jagi ávvudeapmi galgá dollojuvvot , dan rájis go sámiid vuosttaš davviriikkalaš kongreassa dollojuvvui Troandimis jagi 1917 .
Med prosjektet Samisk Rom ønsker initiativtakerne å jobbe med samiske velferds- og utdanningstilbud , samiske arenaer i byrommet og samisk historie knyttet til byen og regionen .
Prošeavttain Sámi Báiki sávvet álggaheaddjit beassat bargat sámi čálgo- ja oahppofálaldagaiguin , sámi arenaiguin gávpogis ja sámi historjjáin mii lea čadnojuvvon gávpogii ja guvlui .
- Det er pr. dags dato ingen fast møteplass for samer i Trondheim og vi i Sametingsrådet synes Samisk Rom er et godt prosjekt .
- Odne ii gávdno oktage fásta deaivvadanbáiki sápmelaččaide Troandimis , ja min mielas Sámediggeráđis lea Sámi Báiki buorre prošeakta .
Arbeidsutvalget som er oppnevnt består av representanter fra Sør-Trøndelag og Hedmark sameforening , Åarjel Saemiej Giëlh , Trondheim kommune og Sør-Trøndelag fylkeskommune .
Bargolávdegottis mii lea vuođđuduvvon , leat áirasat Lulli- Trøndelaga ja Hedemárkku sámi servviin , Åarjel Saemiej Gielh , Troandin suohkanis ja Lulli- Trøndelaga fylkkasuohkanis .
Andre satsninger i sørsamisk området
Eará áŋgiruššamat lullisámi guovllus
Sametingsrådet har også godkjent den reviderte samarbeidsavtalen med fylkeskommunene i sørsamisk område , samt bevilget 50 tusen til Sijti Jarnge til gjennomføringen av seminar om utdanning og forskning innenfor samisk miljø på Helgeland og Västerbotten .
Sámediggeráđđi lea maid dohkkehan reviderejuvvon ovttasbargošiehtadusa fylkkasuohkaniiguin lullisámi guovllus , ja maid juolludan 50 duhát ruvnno Sijti Jarnge čađahit seminára oahpahusa ja dutkama birra sámi birrasiin Helgelánddas ja Västerbottenis .
Menneskejerven handler om sørsamen og reineier Axel Kvitfjell som oppdager abnormiteter i naturen og forstår at noen er i ferd med å tukle med skaperverket .
" Menneskejerven " muitala máttasápmelačča ja boazoeaiggáda Axel Kvitfjell birra guhte fuomáša eahpedábálašvuođaid luonddus ja ádde ahte muhtun lea lihkahallagoahtimin sivdnideaddji dahkosiid .
Det viser seg å være en verdensomspennende ny religiøs og pengesterk sekt på jakt etter det perfekte mennesket , geniet over alle genier .
Čájeha ahte dat lea máilmmiviidosaš ođđa osku ja ruhtafámolaš sierrasearvi mii lea ohcamin dievaslaš olbmo , viisá mii lea bajábealde buot eará viisáid .
For å nå målet kan alle tenkelige metoder bli tatt i bruk .
Ulbmila juksamii sáhttet geavahuvvot buot vejolaš vuogit .
Hovedpersonen søker tilflukt i naturen .
Váldopersovdna ohcá dorvvu luonddus .
Han må dykke ned i en virtuell verden , men må også skaffe seg kunnskap om sørsamisk mytologi , samtidig som han må lære jervens måte å tenke på .
Son ferte buokčalit vulos virtuála máilmmis , muhto ferte maiddái háhkat máhtolašvuođa máttasámi mytologiija birra , ja dan seammás ferte oahppat jurddašit dego gietki .
Multiforestillingen baserer seg på debutromanen Menneskejerven av Bjørn Johansen .
Ivdnás čájálmas lea vuođđuduvvon Bjørn Johansena álgorománii man namma lea " Menneskejerven " .
Dansen vil de samarbeide med Ada Einmo og Sørsamisk teater .
Dánsumis háliidit sii ovttasbargat Ada Einmoin ja máttasámi teáhteriin .
Forestillingen vil også inkludere visning av kunstverk fra billedkunstneren Elisaeth Werps bilder som illustrert i romanen .
Čájálmasas čájehuvvojit maiddái govvadáiddára Elisaeth Werps dáidagat nu movt dat leat govahuvvon románas .
The Groove Valley Jazzcamp ( TGV ) har vært et kommunalt prosjekt i 5 år , men fra 2010 overtar Beiarn Frivillighetssentral arrangøransvaret .
Deaŧalaš deaivvadanbáiki " The Groove Valley Jazzcamp ( TGV " ) lea leamaš gielddalaš prošeakta vihtta jagi , muhto 2010:s váldá Báidára eaktodáhtolašguovddáš ovddasvástádusa lágideamis .
TGV er en festivalarena og møtested for profesjonelle musikere , amatørmusikere og andre interesserte .
TGV lea ámmátlaš musihkkáriid , amatevramusihkkáriid ja eará berošteddjiid festiválaarena ja deaivvadanbáiki .
Frivillighetssentralen er også arrangør av Villmarksdagan som er et arrangement som tiltrekker seg tusenvis av publikum fra hele regionen .
Eaktodáhtolaš ­guovddáš lágida maiddái meahccebeivviid , gosa lávejit boahtit duhát viissaid olbmot olles guovllus .
Hovedformålet for forestillingen er at man gjennom et slikt kunstnerisk prosjekt kan få forståelse for hvor viktig det er å forvalte kulturlandskapet og at man har fokus på klimaendringene også kan vise hvor sårbar naturen er overfor menneskelige inngrep .
Dálkkádatrievdamat guovddážis Čájálmasa váldoulbmilin lea ahte dákkár dáiddalaš prošeavtta bokte sáhttá oažžut áddejumi das man deaŧalaš lea hálddašit kultureanadaga ja bidjat guovddážii dálkkádatrievdamiid mat sáhttet čájehit man rašši luondu lea olmmošlaš lihkahallamiidda .
Dette med utgangspunkt i romanen Menneskejerven .
Dát váldá vuolggasaji románas " Menneskejerven " .
- Opplysning og fokus på naturen er viktig del av jazzcampen i Beiarn og forestillingen passer inn i jazzcampens visjon , sier Larsen .
- Luondu guovddážis ja dan birra čuvgehus lea deaŧalaš oassi Báidára jazzcampen is ja čájálmas heive jazzcampen a vi šuvdnii , dadjá Larsen .
- Prosjektet kan være med å skape ny giv og optimisme i fjordene hvor fiskeriene er gått tilbake .
- Prošeakta sáhttá buvttihit ođđa doaimmaid ja optimismma vuonain gos guollebivdu lea vátnon .
Denis Caviglia
Denis Caviglia
Sjøsamisk kompetansesenter i Porsanger ønsker å jakte sel og utnytte selen som ressurs til å utvikle fjordsamfunn i Finnmark .
Mearrasámi gelbbolašvuođaguovddáš Porsáŋggus háliida bivdit njurjuid ja ávkkástallan daiguin ovddidan dihte Finnmárkku vuotnaservodaga .
Vi må se på selen som en viktig ressurs , ikke bare som et skadedyr , sier visepresident Laila Susanne Vars .
Mii fertet atnit njurjuid deaŧalaš resursan , ii ge dušše guoržžoeallin , dadjá várrepresideanta Laila Susanne Vars .
Flere deltar i prosjektet Sel-prosjektet ble satt i gang i 2009 og Sametinget støttet da prosjektet med 204 000 kroner .
Ollugat leat mielde prošeavttas . Njuorjju-prošeakta álggahuvvui 2009:s ja Sámediggi attii dalle doarjaga prošektii 204 000 ru. .
Prosjektet var i begynnelsen kun avgrenset til Porsangerfjorden .
Prošeakta lei álggos ráddjejuvvon Porsáŋgguvutnii .
Nå ønsker Sjøsamisk Kompetansesenter å utvide prosjektet til flere kommuner .
Dál háliida Mearrasámi gelbbolašvuođaguovddáš ovddidit prošeavtta nu ahte eanet gielddat livčče mielde .
Porsanger kommune , Lebesby kommune , Gamvik kommune , Tana kommune , Berlevåg kommune , Nesseby kommune og Sør-Varanger kommune deltar i prosjektet .
Porsáŋggu gielda , Davvisiidda gielda , Gáŋgaviikka gielda , Deanu gielda , Bearalvági gielda , Unjárgga gielda ja Mátta-Várjjaga gielda servet prošektii .
Her er hovedpunktene i prosjektet :
Čuovvovaš váldočuoggát leat mielde prošeavttas :
· Forankre prosjektet i de syv eierkommunene , politisk og administrativt .
· Čatnat prošeavtta dan čieža gildii mat servet , politihkalaččat ja hálddahuslaččat .
· Starte seljakt i fjordene og samordne dette med lokale kommunale tiltak så som skuddpremie på sel .
· Álggahit njuorjjobivddu vuonain ja oktiiortnet dan báikkálaš gielddalaš doaibmabijuiguin nugo addit njuorjjobáhčinbálkká .
Supplere med tiltak i fjorder hvor det ikke er kommunale tiltak .
Dievasmahttit doaibmabijuiguin dakkár vuonain gos eai leat gielddalaš doaibmabijut .
· Kartlegge mulige mottakssteder på land og gjøre avtaler om mottak og lagring .
· Kártet vejolaš vuostáiváldinbáikkiid gáttis ja dahkat šiehtadusaid vuostáiváldimis ja vurkemis .
· Kartlegge og videreformidle krav som seljegerne må forholde seg til , ved behandling av selen fra den er skutt til den er levert på mottak .
· Kártet ja viidásit gaskkustit gáibádusaid maid njuorjjobivdit fertejit jeagadit , nugo mat movt meannudit njurjuiguin dan rájes go dat leat báhččojuvvon dan rádjai go dat buktojuvvojit vuostáiváldin báikkiide .
· Etablere et nettverk bestående av aktører knyttet til sel , så som jegere , håndverkere og aktører som tilbereder selkjøtt som mat .
· Ásahit dakkár fierpmádaga mas leat mielde njuorjjoaktevrrat , nugo bivdit , duojárat ja aktevrrat mat reidejit njuorjjobierggu biebmun .
· Kartlegge hensiktsmessige måter å berede skinn på , i nært samarbeid med lokale håndverkere .
· Kártet ulbmillaš vugiid movt reidet náhki , lávga ovttasbargguin báikkálaš duojáriiguin . .
· Motivere til bruk av selskinn som materiale for håndverksprodukter .
· Movttiidahttit geavahit njuorjjonáhki giehtaduodjeávnnasin .
· Gjennomføre praktiske kurs i de syv eierkommunene til håndverksutøvere og andre interesserte , for å øke kunnskapen og interressen for bruk av skinn .
· Čađahit geavatlaš kurssaid namuhuvvon čieža gielddas duojáriidda ja eará berošteddjiide , buoridan dihte máhtolašvuođa náhki birra ja beroštumi dasa .
· Øke kunnskapen om selkjøtt som mat , og gjennomføre praktiske kurs med tilberedning av selmat , flåing og skinnbehandling og jaktkurs .
· Buoridit máhtolašvuođa njuorjjobierggu birra biebmun , ja čađahit geavatlaš kurssaid gos oahppat ráhkadit biepmu njurjos , njuovvat dan ja reidet náhkiid ja bivdokurssa .
· Feltarbeid / dokumentasjon knyttet til registrering av selbestandene i deltakerkommunene .
· Gieddebargu / duođašteapmi mii čatnasa njuorjjonáliid registreremii gielddain mat servet prošektii .
· Informasjonsarbeid knyttet til behovet for kultivering av selbestanden , og de lokale tradisjonene rundt dette .
· Diehtojuohkinbargu mii čatnasa njuorjjonáliid kultiverendárbui , ja daid báikkálaš árbevieruide dan ektui .
Etablere et dokumentasjonsverktøy for lokaløkologisk kunnskap basert på tradisjonskunnskap .
Duođaštanreaiddu ásaheapmi báikkálaš ekologalaš máhtolašvuođa várás árbedieđuid vuođul .
· Motivere til bruk av selen som en ressurs , innen sjøsamisk turisme , selsafari og utstillinger .
· Movttidahttit geavahit njurjuid resursan mearrasámi turismmas , njuorjjosafári ja čájáhusaid oktavuođas .
· Tiltak for å øke anerkjennelse for lokalkunnskapens forståelse omkring selens rolle i fjordøkologien overfor sentrale myndigheter og forskningsmiljøer .
· Doaibmabijut guovddáš eiseválddiid ja dutkanbirrasiid várás oažžun dihte sin buorebut dohkkehit báikkálaš máhtolašvuođa dan áddejumi ektui makkár rolla njurjuin lea vuotnaekologiijas .
Etablere et samarbeid med Havforskningsinstituttets forskningsstasjon i Holmfjord .
Ásahit ovttasbarggu Mearradutkaninstituhta dutkanstašuvnnain mii lea Čuolovuonas .
· Etablere et samarbeid med fiskeriforskingsnettverket " Favllis " ved Universitetet i Tromsø for å dokumentere lokalkunnskapen i forskningssammenheng .
· Ásahit ovttasbarggu Romssa universitehta guolledutkanfierpmádagain " Fávllis " , duođaštan dihte báikkálaš máhtolašvuođa dutkanoktavuođas .
· På bakgrunn av erfaringene i prosjektet å utarbeide et forslag til fremtidig lokal / regional kystselforvaltning .
· Prošeavtta vásihusaid vuođul ráhkadit evttohusa movt báikkálaš / guovlulaš riddonjuorjjohálddašeapmi galggašii doaibmat boahtteáiggis .
- Fiskeriene i fjordene i Finnmark viser en tilbakegang .
- Čájeha ahte guollebivdu Finnmárkku vuonain lea geahppáneamen .
Utviklingen føles som en trussel for mange fordi fjorden er selve ressursgrunnlaget for bosetningene i fjordene .
Ollugat atnet dán ovdáneami áittan danne go vuotna lea ássama resursavuođđun vuonain .
Denne trusselen er svært negativ fordi fremtiden for unge mennesker vil være usikker i kyst og fjordområdene .
Dát áitta lea hui suorggahahtti danne go boahtteáigi riddo- ja vuotnaguovlluid nuorra olbmuide šaddá eahpesihkar .
Tidligere ble sel beskattet og utnyttet som en tradisjonell ressurs , men i nyere tid har utnyttelsen avtatt .
Ovdal lea njurjuiguin ávkkástallojuvvon árbevirolaš resursan , muhto ođđaset áiggis lea ávkkástallan nohkan .
Sel-prosjektet kan motivere til bruk av selen som en viktig ressurs innen for mange næringer , som for eksempel turisme og til produksjon av mat og klær , sier visepresident Laila Susanne Vars .
Njuorjjoprošeakta sáhttá movttiidahttit fas ávkkástallagoahtit njurguiguin deaŧalaš resursan ollu ealáhusaid siskkobealde , nugo ovdamearkka dihte turismma oktavuođas , ja dasto buvttadišgoahtit njuorjjobuktagiin biebmu ja biktasiid , dadjá várrepresideantaLaila Susanne Vars .
Laila Susanne Vars Sametinget ©Johan Mathis Gaup
Laila Susanne Vars Sametinget ©Johan Mathis Gaup
- Forslaget om obligatorisk samiskopplæring i grunnskolen er en interessant tanke som jeg håper bidrar til en god debatt lokalt om hvordan man kan styrke samiskopplæringen i grunnskolen i Tysfjord kommune .
- Dat go evttoha bákkolaš sámegieloahpahusa vuođđoskuvllas lea miellagiddevaš jurdda ja mun doaivvun ahte dát buvttášii buori ságastallama báikkálaččat dan birra movt sáhttá nannet sámegieloahpahusa vuođđoskuvllas Divttasvuona suohkanis .
Det å beherske to språk er en rikdom for barna , og gir barna mange muligheter både yrkesmessig og kulturelt i voksen alder , sier Sametingets visepresident Laila Susanne Vars .
Guovtti giela máhttin lea riggodahkan mánáide , ja addá mánáide ollu vejolašvuođaid sihke ámmáha dáfus ja kultuvrralaččat rávisolbmoagis , dadjá Sámedikki várrepresideanta Laila Susanne Vars .
Tysfjord kommunes ordfører ønsker en massiv satsning også på voksenopplæring i og på samisk .
Divttasvuona suohkana sátnejođiheaddji háliidivččii ollu áŋgiruššamiid , maiddái rávisolbmuid oahpahusa ektui sámegielas ja sámegillii .
Dette er i tråd med Sametingsrådets satsning på voksenopplæring .
Dát dávista Sámediggeráđi áŋgiruššamiidda rávisolbmuid oahpahusain .
Sametinget og Samisk høgskole inngikk i 2009 en avtale om utvikling og gjennomføring av et 5-årig samisk voksenopplæringsprogram i alle samiske språkområder .
Sámediggi ja Sámi allaskuvla leat 2009:s dahkan šiehtadusa viđa jagáš sámi rávisolbmuidoahpahusprográmma ovddideamis ja čađaheamis buot sámi giellaguovlluin .
Det finnes også egne studieutvalg som har et særskilt ansvar for å drive voksenopplæring for og blant den samiske befolkning .
Gávdnojit maiddái sierra oahppolávdegottit main erenoamáš ovddasvástádussan lea čađahit rávisolbmuidoahpahusa sámiid várás ja sin gaskkas .
- Vi vet at det er mange voksne i Tysfjord kommune som har vokst opp med samisk språk hjemme , men som ikke snakker samisk daglig .
- Mii diehtit ahte ollu rávisolbmuin Divttasvuona suohkanis lea leamaš sámegiella ruovttugiellan , muhto eai hála gal sámegiela beaivválaččat .
Det er en viktig og riktig satsning på voksenopplæring som Tysfjord kommunes politiske ledelse nå gir utrykk for .
Dát lea deaŧalaš ja rivttes áŋgiruššan rávisolbmuidoahpahusa ektui maid Divttasvuona politihkalaš jođiheaddjit áiggošedje čađahit .
Styrkeprøven Sara Marja Magga
Sara Marja Magga
- Min motivasjon for å sykle Styrkeprøven er i førsteomgang å holde meg i god for rent fysisk .
- Mun ferten vuosttažettiin bisuhit iežan buori vuoimmis fysálaččat go galggan syhkkelastit dán gaskka mii gohčoduvvo " Styrkeprøven " .
Men det gjør meg også sterkere i politikken .
Muhto dat gievrudahttá mu maiddái politihkalaččat .
Kropp og sinn henger sammen .
Gorut ja miellaláhki gullet oktii .
Når jeg holder meg i fysisk bra form , gjør dette meg også sterkere psykisk - noe som er en styrke i politikken , sier president Egil Olli .
Go mun bisuhan iežan buori vuoimmis fysálaččat , de dat gievrudahttá mu maiddái psykálaččat - mii addá vuoimmi politihkas , dadjá presideanta Egil Olli .
Kl.09 29 : starter presidenten på sin ferd sørover og med seg på laget har han også to av Sametingets ansatte .
Dii. 09:29 syhkkelastigoahtá presideanta máttás guvlui ja sus leat mielde guokte Sámedikki bargi .
Stemningen blant de deltakende er god dagen før dagen , selv om startnervene så smått har begynt å melde seg .
Mokta oasseváldiid gaskkas lea buorre beaivvi ovdal , vaikko veaháš dilihuddet ge dál ovdal .
- Jeg gleder meg og jeg er ikke redd for utfordringer .
- Mun illudan mátkái ja mun in láve ballat hástalusain .
Så fort snøen legger seg er skiene framme , uttaler Sametingets president Egil Olli dagen før sykkelrittet .
Dalán go muohta gokčá eatnama , de dohppen sabehiid ja manan čuoigat , dadjá Sámedikki presideanta Egil Olli beaivvi ovdal .
Vi ønsker Sametingets president , og alle andre ryttere , lykke til på den strabasiøse ferden .
Mii sávvat Sámedikki presidentii lihku , ja buot eará oasseváldiide lihku dán lossa mátkái .
Sametingsrådet er glad for at rapporten er ferdig , og vi skal vurdere alle forslagene som arbeidsgruppen legger frem .
Sámediggeráđi mielas lea buorre go raporta lea gárvvis , ja mii áigut árvvoštallat buot evttohusaid maid bargojoavku ovddida .
I forbindelse med innføring av Kunnskapsløftet ble det fokusert på mangelen på samiske læremidler .
Máhttoloktema atnui váldima oktavuođas deattuhuvvui ahte váilot sámi oahpponeavvut .
Derfor ble arbeidsgruppen nedsatt i april 2009 .
Danne biddjojuvvui cuoŋománus 2009 bargojoavku .
Mandatet har vært :
Mandáhtan lea leamaš :
- Vurdere dagens utvikling og produksjon av samiske læremidler .
- Árvvoštallat dáláš sámi oahpponeavvuid ovddideami ja buvttadeami .
- På bakgrunn av vurderingen foreslå endringer som medfører en effektivisering av utvikling av læremidler etter Rammeplan for barnehagen og Kunnskapsløftet Samisk .
- Árvvoštallama vuođul evttohit rievdadusaid beavttálmahttin dihte oahpponeavvuid ovddideami Mánáidgárderámmaplána mielde ja Máhttoloktema Sámi mielde .
- Vurdere hvilke økonomiske konsekvenser forslagene innebærer .
- Árvvoštallat makkár ekonomalaš váikkuhusat evttohusain šattašedje .
Visepresident i Sametinget Laila Susanne Vars sier at tiltakene arbeidsgruppen foreslår er interessante og at sametingsrådet allerede har igangsatt flere av de forslagene arbeidsgruppen legger frem som aktuelle tiltak .
Sámedikki várrepresideanta Laila Susanne Vars dadjá ahte doaibmabijut maid bargojoavku evttoha leat miellagiddevaččat ja ahte Sámediggeráđđi lea juo álggahan máŋga dain evttohusain maid bargojoavku bidjá ovdan áigeguovdilis doaibmabidjun .
Blant annet har Sametinget igangsatt er treårig forprosjekt for etablering av en samisk læremiddelportal .
Earret eará lea Sámediggi álggahan golmma jagáš ovdaprošeavtta sámi oahpponeavvoportála ásaheapmái .
Her er forslagene til arbeidsgruppen :
Dá leat bargojoavkku evttohusat :
- Etablering av samisk læremiddelportal .
- Sámi oahpponeavvoportála ásaheapmi .
- Etablering av et sør-samisk ressurssenter for læremiddelutvikling .
- Mátta-sámi resursaguovddáža ásaheapmi oahpponeavvuid ovddideami várás .
- Kompetanseoppbyggende tiltak for å rekruttere flere forfattere og utviklere , spesielt når det gjelder lule- og sør-samisk .
- Gelbbolašvuođahuksejeaddji doaibmabijut maid bokte rekrutteret girječálliid ja ovddideddjiid , erenoamážit go guoská julev- ja máttasámegielaide .
- Rekrutteringstiltak for sør- og lule-samiske læremiddelforfattere og - utviklere .
- Rekrutterendoaibmabijut mátta- ja julevsámi oahpponeavvočálliid ja - ovddideddjiid várás .
- Styrke markedsførings- og informasjonsarbeidet .
- Vuovdalan- ja diehtojuohkinbarggu nannen .
- Tettere oppfølging og strengere krav til rapportering og framdrift .
- Lávgadeappot čuovvoleapmi ja stuorát gáibádusat raporteremii ja ovdáneapmái .
- Avvikle de prosjektene som er påbegynt før innføringen av Kunnskapsløftet og som ikke er ferdigstilt .
- Daid prošeavttaid loahpaheapmi mat leat álggahuvvon ovdal go Máhttolokten bođii ja mat eai leat gárvvistuvvon .
- Avvikle ordningen med gratis læremidler .
- Heaittihit nuvttá oahppaneavvoortnega .
Det er skoleeier som har ansvaret for at elevene har nødvendige læremidler .
Skuvlaeaiggádis dat lea ovddasvástádus das ahte ohppiin leat dárbbašlaš oahpponeavvut .
Arbeidsgruppen mener at midlene som brukes til ordningen med gratis læremidler , heller bør brukes til å utvikle nye læremidler .
Bargojoavku oaivvilda ahte ruđat mat geavahuvvojit nuvttá oahpponeavvoortnegii , berrešedje baicce geavahuvvot ođđa oahpponeavvuid ovddideapmái .
- Sametingets medlemmer i arbeidsgruppa mener at økning av bevilgning til utvikling av pedagogisk materiell og læremidler vil effektivisere produksjonen .
- Sámedikki lahtut bargojoavkkus oaivvildit ahte juolludusaid lasiheapmi pedagogalaš ávdnasiid ja oahpponeavvuid ovddideapmái beavttálmahtášii buvttadeami .
Sametingsrådet ønsker en bred debatt om rapporten .
Sámediggeráđđi sávvá ahte šattašii viiddis ságastallan raportta birra .
Oversikt over skoler som har mottatt gratis læremidler
Skuvllat mat leat ožžon nuvttá oahpponeavvuid
Alta , Karasjok og Tana har fått flest gratis læremidler fra Sametinget .
Áltá , Kárášjohka ja Deatnu leat ožžon eanemusat nuvttá oahpponeavvuid Sámedikkis .
Det viser en oversikt fra Sametinget .
Dan čájeha Sámedikki geahčastat .
Visepresident i Sametinget , Laila Susanne Vars sier at ordningen med gratis læremidler var et viktig tiltak for å få ut læremidler til elevene .
Sámedikki várrepresideanta Laila Susanne Vars dadjá ahte nuvttá oahpponeavvoortnet lei deaŧalaš doaibmabidju oažžun dihte oahpponeavvuid ohppiide .
Vars sier at Sametingsrådet skal evaluere ordningen .
Vars dadjá ahte Sámediggeráđđi áigu evalueret ortnega .
Sametinget har siden 2009 brukt 6,8 millioner kroner til gratis læremidler .
Sámediggi lea 2009 rájes geavahan 6,8 miljon ru nuvttá oahpponeavvuide .
Ordningen har vært finansiert med at gamle prosjekter er avsluttet og over posten ordinære læremidler .
Ortnet ruhtaduvvui nu ahte boares prošeavttat leat loahpahuvvon ja poasttas dábálaš oahpponeavvut .
Argumentet for å inngå avtale om kjøp av gamle læremidler og distribuere disse gratis til skoler var å avhjelpe situasjonen med mangel på samiske læremidler .
Ággan dahkat šiehtadusa boares oahpponeavvuid oastimis ja daid juohkimis nuvttá skuvllaide lei dat ahte buoridit dili go váilo sámi oahpponeavvut .
På den måten ville man sikre at skoler som ikke hadde kjøpt inn eksisterende læremidler skulle ha tilgang til dem .
Dieinna lágiin háliideimmet sihkkarastit ahte skuvllat mat eai lean oastán daláš oahpponeavvuid galge daid oažžut .
De fleste skoler bestilte læremidlene , forteller Vars .
Eanaš skuvllat diŋgojedje oahpponeavvuid .
Her er oversikten over hvilke skoler som har mottatt gratis læremidler .
Dás lea geahčastat das makkár skuvllat ožžo nuvttá oahpponeavvuid .
- Vi ønsker å synliggjøre Sametinget i Sør-Norge , da vi vet at det generelt er liten kunnskap om Sametinget .
Aviisalohkkit geat orrot Troandimis ja davás besset vuossárgga 05.07 lohkat Sámedikki birra Aftenposten aviissas .
Vi håpet også at vi når samer som ikke bor i samiske områder , slik at de blir oppmerksom på at Sametinget også er til for dem , sier Østby .
Mildosiin doivvošeimmet maiddái joksat sámiid geat eai oro sámi guovlluin vai sii áiccašedje ahte Sámediggi lea maiddái sin várás , dadjá Østby .
Bilaget kan du også lese og laste ned gratis på vår nettside .
Mildosa sáhtát maid lohkat nuvttá min ruovttusiiddus .
Sametingets bilag i Aftenposten - med bla funksjon
Mielddus Sámedikki birra Aftenposten aviissas
Gollegiella © Pawel Flato
Gollegiella © Pawel Flato
Alla är välkomna att föreslå kandidater !
Buohkat leat bures boahtimat evttohit kandidáhtaid !
Ordförande i bedömningskommittén Rose-Marie Huvva uppmanar allmänheten att föreslå kandidater : - Alla som vill får vara med och nominera kandidater .
Ságajođiheaddji árvvoštallanlávdegottis , Rose-Marie Huuva ávžžuha sámi álbmoga evttohit kandidáhtaid : - Buohkat geat háliidit ožžot nomineret kandidáhtaid .
Förslaget ska vara kommittén till handa senast den 1 september 2010 .
Áigemearri evttohit kandidáhtaid lea čakčamánu 1. beaivvi 2010 .
Vi läser alla förslag som kommer in .
Mii lohkat buot evttohusaid mat bohtet .
Allt man behöver göra är att skicka en skriftlig motivering på högst 1-2 sidor till bedömningskommitténs sekreterare på Sametinget i Sverige .
Áidna maid dárbbašat dáhkat leat sáddet čálalaš ákkastallama , man guhkkodat lea eanemustá 1-2 siiddu , árvvoštallanlávdegotti čállái , Ruoŧa sámedikkis .
Vem kan få priset ?
Gii sáhttá oažžut bálkkašumi ?
- Språkpriset ska medverka till att främja , utveckla eller bevara det samiska språket i Norge , Sverige , Finland och Ryssland , säger Rose-Marie Huuva , ordförande i bedömningskommittén .
- Giellabálkkašumi ulbmilin lea váikkuhit sámegiela ovddideapmái , ja seailluheapmái Norggas , Ruoŧas , Suomas ja Ruoššas , dadjá Rose-Marie Huuva , ságajođiheaddji árvvoštallanlávdegottis .
Språkpriset kan tilldelas enskilda personer , grupper , organisationer , föreningar och institutioner som har gjort en betydelsefull insats för att främja det samiska språket skriftligt , muntligt eller i annan form .
Giellabálkkašupmi juhkkojuvvo ovttaskas olbmuide ( maiddái joavkkuide ) dehe servošiidda ( omd. searvi , ovttastus , ásahus , instituhtta ) mat leat earenoamážit bidjan návccaid sámegiela ovddideapmái , dehe seailluheapmái .
Initiativ av många slag för att främja det samiska språket beaktas .
Bálkkašumi supmi sáhttá juogadit eanet go ovtta vuoitái .
I år är det Sverige som är värdland .
Dan jagi lágidanriika lea Ruoŧŧa .
Priset delas ut i samband med det årliga mötet för sametingspresidenterna och ministrarna för samefrågor som hålls i Stockholm i november .
Bálkkašupmi geigejuvvo sámeministariid ja sámediggepresideanttaid jahkásaš deaivvadeami oktavuođas mii dan jagi dollojuvvo Stockholmas skábmamánus 22 .
Kontakt : Rose-Marie Huuva , ordförande i bedömningskommittén tel : 070-39 21 039
Oktavuohta : Rose-Marie Huuva , ságajođiheaddji árvvoštallanlávdegottis tel : +46 ( 0)70-39 21 039
Övriga ledamöter i Gollegiella bedömningskommitté : Hanna Outakoski Sverige Nora Brandsfjeld Norska Sápmi Erkki Lumisalmi Finska Sápmi Nina Afanasjeva Ryska Sápmi
Eará lahtut Gollegiella árvvoštallanlávdegottis : Hanna Outakoski Ruoŧŧa Nora Brandsfjeld Norgga Sápmi Erkki Lumisalmi Suoma Sápmi Nina Afanasjeva Ruošša Sápmi
Kontaktuppgifter till bedömningskommittén : Brita Stina Sjaggo ( sekreterare för bedömningskommittén ) Sametinget , Box 90 SE- 981 22 Kiruna Sweden
Oktavuohta veardidanjoavkkuin : Brita Stina Sjaggo ( veardidanjoavkku čálli ) Sámediggi Boksa 90 SE- 981 22 GIRON
Tel : +46(0)70-33 99 575 , Fax : +46(0)980-780 31 E-mail : brita@sametinget.se
tel : +46(0)70-33 99 575 , fáksa +46 ( 0)980-780 31 sleađgaboasta : brita@sametinget.se
Vad är Gollegiella - Nordiskt samiskt språkpris ?
Mii lea Gollegiella sámi giellabálkkášupmi ?
Gollegiella - Nordiskt samiskt språkpris har instiftats av ministrarna för samefrågor i Norge , Sverige och Finland samt sametingspresidenterna i Norge , Sverige och Finland .
Gollegiella - Davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi lea ásahan sámeáššiin vástideaddji ministarat Norggas , Ruoŧas ja Suomas ovttas dáid riikkaid sámediggepresideanttaiguin .
Priset delas ut vartannat år , första gången år 2004 .
Bálkkašupmi geigejuvvui vuosttaš geardde jagi 2004 , ja dat juhkkojuvvo juohke nuppi jagi .
Prissumman är på 12 500 euro .
Bálkkašumi sturrodat lea 12 500 euro .
Tidigare vinnare : 2004 Ella Holm Bull och Anarâkielâ servi ( Föreningen för enaresamiska ) fick det nyinrättade nordiska samiska språkpriset Gollegiella år 2004 .
Ovdalaš vuoitit 2004 Ella Holm Bull ja Anarâkielâ servi ( anársámegiellasearvi ) ožžo easka ásahuvvon davviriikkalaš sámegiellabálkkašumi Gollegiella jagis 2004 .
Ella Holm Bull ( 1929-2006 ) arbetade hela sitt liv med att främja användningen av sydsamiska som ett muntligt och skriftligt språk .
Ella Holm Bull ( 1929-2006 ) ražái eallinagi orjješsámegiela ovddidemiin . Su ulbmil leai ahte loktet giela geavaheami sihke njálmmálaš ja čálalaš giellan .
Anarâkielâ servi har sedan det grundades i Enare i Finland 1986 bedrivit ett framgångsrikt revitaliseringsarbete för att främja det enaresamiska språket .
Anarâkielâ servi lea dan rájis go searvi ásahuvvui Anáris jagis 1986 garrasit bargan anársámegiela ealáskahttimiin ja lihkostuvvan bures .
2006 Harald Gaski och Jouni Moshnikoff fick språkpriset 2006 .
2006 Harald Gaski ja Jouni Moshnikoff oaččuiga giellabálkkašumi 2006 .
Jouni Moshnikoff uppmärksammades för sitt stora engagemang för att främja sitt modersmål , östsamiska .
Jouni Moshnikoff fuomášuvvui go son lea nu garrasit bargan nuortasámegiela ovddidemiin mii lea su eatnigiella .
Harald Gaski har bedrivit ett omfattande språkutvecklingsarbete och har genom sin forskning bidragit till att höja statusen på samiskspråkig litteratur .
Harald Gaski lea dahkan viiddes giellaovddidanbarggu ja lea iežas dutkama bakte leamaš veahkkin loktet stáhtusa sámegielat girjjálašvuođas .
2008 2008 års vinnare var organisationen Sami Siida i Utsjoki , Finland och språkarbetaren Henrik Barruk , Storuman , Sverige .
2008 2008 jagi bálkkašupmi juhkkojuvvui guovtti oassái , Sámi Siida Ohcejogas Suomas ja Henrik Barruk Straejmies Ruoŧas .
Kati Eriksen tog emot priset på Sami Siidas vägnar .
Kati Eriksen ovddastii Sámi Siidda ja válddii vuoste bálkkašumi .
Henrik Barruk har under många år arbetat med att dokumentera och revitalisera umesamiskan .
Henrik Barruk lea guhká bargan upmisámegiela dokumenteremiin ja ealáskahttámiin .
Umesamiska talades i gränsområdet mellan sydsamiska och nordsamiska och har drag av båda språken .
Upmisámegiela ságastanguovlu lea rádjeguovlu gaskal orjješsámi ja davvisámi ja sulastahttá goappaš gielaid .
De första skrifter som trycktes på samiska på 1600-talet var skrivna på umesamiska , bland annat en ABC-bok .
Vuosttaš čállagat mat prentejuvvojedje 1600-logus ledje čállojuvvon upmisámegillii , earret eará okta ABC-girji .
Vedtekter for Gollegiella
Gollegiela njuolggadusat
Folderen gir informasjon om Sametingets tilskuddsordning for samiske barn i barnehagen .
Gihppagis leat dieđut doarjjaortnega birra maid Sámediggi láve juolludit mánáidgárddiide gos leat sámi mánát .
Den sier også noe om hva en samisk barnehage bør vektlegge og hva som forventes av norske barnehager med samiske barn .
Das daddjojuvvo maiddái maid sámi mánáidgárdi berre deattuhit ja mii vurdojuvvo norgalaš mánáidgárddiin gos leat sámi mánát .
Kunnskapsdepartementet har godkjent Kunstskolen i Karasjok etter privatskoleloven .
Máhttodepartemeanta lea dohkkehan Kárášjoga Dáiddaskuvlla priváhtaskuvlalága mielde .
Dette kan bety at skolen kan ta i mot elever fra høsten 2011. - Samiske kunstnere har arbeidet med prosjektet i over 20 år .
Dát sáhttá mearkkašit dan ahte skuvla sáhttá váldigoahtit ohppiid 2011 čavčča rájes . - S ámi dáiddárat leat bargan prošeavttain badjel 20 jagi .
Det er mange som har jobbet med saken , blant annet Synnøve Persen og Karasjok kommune .
Ollugat leat bargan áššiin , earret eará Synnøve Persen ja Kárášjoga gielda .
Sametinget har ved flere anledninger tatt opp saken i konsultasjoner og argumentert for at skolen må etableres snarest .
Sámediggi lea máŋgii váldán ovdan ášši konsultašuvnnain ja lea ákkastallan ahte skuvla ferte ásahuvvot jođáneamos lági mielde .
Med dette er flere års kamp for kunstskole over med positivt resultat , sier visepresident Laila Susanne Vars .
Nu leage ollu jagiid barggu boađus dáiddaskuvllain buorre , dadjá várrepresideanta Laila Susanne Vars .
Les mer om om prosjektet :
Loga eambbo prošeavtta :