pere/sami_parallel huggingface dataset:
Fra flere hold pekes det på at tverr- og flerfaglig forskning er mulig , men krever andre organisatoriske løsninger .
Ollugat oaivvildit ahte lea vejolaš dutkat máŋggafágalaččat ja fágaidgaskasaččat , muhto de gáibiduvvojit eará organisašuvnnalaš čovdosat go dál leat .
Det vil si at enkeltforskerne ikke makter å initiere og koordinere forskningsprosjekter som er tverr- og / eller flerfaglige .
Ovttaskas dutki ii nákce álggahit ja oktiiheivehit dutkanprošeavttaid mat leat fágaidgaskasaččat ja/dahje máŋggafágalaččat .
Det foreslås en fast frikjøpsordning ( faste permisjonsordninger ) innen urfolksforskning for å styrke samisk og samiskrelatert forskning .
Evttohuvvo ásahit fásta friddjaoastinortnegiid ( fásta virgelohpeortnegiid ) eamiálbmotdutkamiid várás nannen dihte sámi ja sámiide guoskevaš dutkamiid .
Dette forslaget må ses i lys av ønsket om en sterkere internasjonal profilering av Universitetet i Tromsø .
Dán evttohusa ferte geahččat Romssa universitehta mihttomeari ektui beaggit riikkaidgaskasaččat .
Se også punkt A.2 .
Geahča maiddái čuoggá A.2 .
8 Sámi instituhtta / Samisk institutt .
8 Sámi instituhtta . Doaibmabidju :
Det foreslås avsatt årlige midler til frikjøp av forskere som en mulighet for å initiere nye tverrfaglige forskningsprosjekt-program .
Evttohuvvo ahte juohke jagi várrejuvvojit ruđat friddjaoastit dutkiid ja nu maiddái álggahit ođđa máŋggafágalaš dutkanprošeavttaid / prográmmaid .
5.1.7 Styrke institusjonssamarbeidet
5.1.7 Nannet ásahusovttasbarggu
Et voksende samisk forsknings- og utdanningsmiljø øker behovet for samarbeid mellom forsknings- og utdanningsinstitusjoner .
Sámi dutkan- ja oahpahusbiras stuorru , ja dárbbut ovttasbargat dutkan- ja oahpahusásahusaid gaskka lassánit .
Det arbeidet som har vært nedlagt i universitetets 25-årige historie kan vi i dag se fruktene av .
Dál mii oaidnit bohtosiid dain bargguin mat leat dahkkon universitehta 25 jagi historjjás .
I tillegg til den kompetansen som finnes på de andre samiske forskningsinstitusjonene , Samisk høgskole og Nordisk Samisk Institutt , viser dette et vitalt internasjonalt forskningsmiljø .
Romssa universitehta gelbbolašvuohta ja daid eará sámi dutkanásahusaid gelbbolašvuođat , Sámi allaskuvlla ja Sámi Instituhta , čájehit ahte lea ealli riikkaidgaskasaš dutkanbiras .
Ikke minst vil vi understreke den betydningen etableringen av Urfolksnettverket har hatt .
Erenoamážit háliidit deattuhit Eamiálbmotfierpmádaga ásaheami mearkkašumi .
Urfolksnettverket er et samarbeid mellom Samisk høgskole , Nordisk Samisk Institutt og Universitetet i Tromsø .
Eamiálbmotfierpmádat lea Sámi allaskuvlla , Sámi Instituhta ja Romssa universitehta ovttasbargoprošeakta .
Urfolksnettverket er organisert slik at det styrker samarbeidet mellom disse institusjonene .
Eamiálbmotfierpmádat lea organiserejuvvon nu ahte nanne dáid ásahusaid ovttasbarggu .
Flere prosjekter er allerede etablert , for eksempel i Nicaragua , Guatemala , Nordvest-Russland , Vietnam og Botswana , for å nevne noen .
Dál leat juo máŋga prošeavtta álggahuvvon , ovdamearkka dihte Nicaraguas , Guatemalas , Oarjedavvi-Ruoššas , Vietnamas ja Botswanas .
Disse vil være en del av universitetets internasjonale forskningsprofil , samtidig som de både kan og bør inkludere urfolk i samarbeidet .
Dát prošeavttat leat oassin universitehta riikkaidgaskasaš dutkanprofiillas , seammás go sihke sáhttet ja berrejit bovdet eamiálbmogiid ovttasbargguide .
Slike prosjekter knytter forbindelser og er en del av kunnskapsbyggingen og rekrutteringen - ikke bare for Universitetet i Tromsø - men for studenter og forskere fra våre samarbeidsland .
Dákkár prošeavttat leat mielde oktavuođaid čatname , gelbbolašvuođaid hukseme , ja oččodeame – ii dušše Romssa universitehtas – muhto maiddái ovttasbargoriikkaid studeanttaid ja dutkiid dáfus .
Betydningen av disse strategier kan ikke understrekes sterkt nok .
Dáid strategiijaid deaŧalašvuohta ii sáhte doarvái olu deattuhuvvot .
En slik satsing innebærer at universitetet fremhever sin egenart innen Norgesnettet , men også innen det internasjonale universitetsfellesskapet .
Dákkár vuoruheapmi eaktuda ahte Romssa universitehta čájeha iežas erenoamášvuođaid Norggafierpmádagas ja maiddái riikkaidgaskasaš universitehtasearvevuođas .
Dette innebærer at Universitetet i Tromsø for eksempel ønsker å delta i kunnskapsoppbyggingen i NORADs urfolksprogram , satse på økt rekruttering av urfolkstudenter , delta i utformingen av Arctic University m.m. .
Dát mielddisbuktá ahte Romssa universitehta ovdamearkka dihte háliida searvat NORAD eamiálbmotprográmma gelbbolašvuođahuksemii , vuoruhit eambbo eamiálbmotstudeanttaid oaččuhit universitehtii , leat mielde hábmeme Arctic University jna. .
Tiltak :
Doaibmabijut :
1 ) Urfolksnettverket
Eamiálbmotfierpmádat
Universitetet i Tromsø må arbeide videre for å utnytte potensialet i Urfolksnettverket .
Romssa universitehta berre ovddidit vejolašvuođaid mat leat Eamiálbmotfierpmádaga ávkkástallamis .
Frem til i dag har man lagt et godt fundament for utvikle dette forskningssamarbeidet .
Dán rádjái lea ásahuvvon nana dutkanovttasbargu .
Fra og med 2002 faller NFR sin økonomiske støtte bort , og alternativ finansiering vil være nødvendig for å kunne opprettholde driften av nettverket .
2002 rájes ii ruhtat šat Norgga dutkanráđđi Eamiálbmotfierpmádaga , ja eará ruhtadeapmi lea dárbbašlaš jus fierpmádaga doaimmat galget ceavzit .
2 ) NORADs urfolksprogram - “ Forum for urfolksspørsmål i bistanden ”
NORAD eamiálbmotprográmma – “ Ovddidanguovlluid eamiálbmotáššiid forum ”
Senter for samiske studier har nedsatt en arbeidsgruppe som skal arbeide videre med planlegging av Universitetet i Tromsø sitt engasjement i urfolksprogrammet som helhet .
Sámi dutkamiid guovddáš lea nammadan bargojoavkku man bargu lea plánet Romssa universitehta oassálastima eamiálbmotprográmmii . Fágabirrasat leat hástaluvvon buktit evttohusaid dán bargui .
Primo juli engasjerte man en prosjektmearbeider , som har til oppgave å utarbeide innholdet i forumet .
Suoidnemánus biddjui bargui prošeaktabargi gii galgá hábmet foruma sisdoalu .
Foreløbige stikkord for innhold i forumet er konferanser , seminarer , forskningsformidling , informasjonsvirksomhet og nettsted .
Sánit mat čilgejit foruma sisdoalu leat konferánssat , seminárat , dutkandieđuid juohkin , diehtojuohkin ja interneahttasadji .
5.1.8 Utvikle pensum om samisk , / urfolksforhold samt utvikle pensumlitteratur på samisk
5.1.8 Ráhkadit lohkanmeriid sámi / eamiálbmot áššiid birra ja ráhkadit lohkanmeriid sámegillii
Dette understrekes som et viktig tiltak av Det humanistiske fakultet i deres høringsuttalelse .
Humanisttalaš fakultehta deattuha dán deaŧalaš doaibmabidjun gulaskuddancealkámušastis .
Det er ikke foretatt en egen kartlegging av behovene for pensumutvikling ved de ulike fagområdene , og det kan ikke utelukkes at det ved noen fagområder kan være nødvendig med en oppfølging .
Daid iešguđetge fágasurggiid dárbbut sámi lohkanmeriid ráhkadit eai leat čielggaduvvon , ja muhtun fágasurggiid dáidá erenoamážit fertet bearráigeahččat , vai sisafievrridit sámi áššiid lohkanmeriidasaset .
I punkt A. 3. Det juridiske fakultet , foreslås det avsatt midler til 1- 1 ½ årsverk tilknyttet utvikling av læremidler .
Čuoggás A. 3 Juridihka fakultehta , evttohuvvo várret ruđaid ruhtadit 1-1 ½ jahkebarggu oahpponeavvuid ráhkadit .
I høringsuttalelsene er det likevel noen av enhetene som legger frem ulike forslag tilknyttet undervisningen .
Muhtun ossodagat buktet goitge evttohusaid mat leat čadnon oahpahussii .
Det juridiske fakultet foreslår å sette av midler til å utvikle en lærebok i samerett .
Juridihka fakultehta evttoha várret ruđaid sámerievtti oahppogirjji ráhkadeapmái .
Institutt for arkeologi vil legge vekt på styrking av undervisningstilbudet på lavere grad for å stimulere og engasjere studentene til å studere videre .
Arkeologiija instituhtta deattuha ahte lea deaŧalaš nannet vuolit gráda lohkamiid oahppofálaldagaid , vai movttiidahttá studeanttaid joatkit oahpu gázzat .
2. Universitetet og forholdet til det samiske samfunnet , og punkt A.7 .
2 Universitehta oktavuođat sámi servodahkii , ja čuoggás A.7 .
2 Institutt for filosofi , pekes det på behovet for styrking av undervisningstilbudet om samiske forhold , eksempelvis på ex.fac. - nivå .
2 Filosofiija instituhtta , čujuhuvvo ahte lea dárbu nannet oahppofálaldagaid sámi dilálašvuođaid birra , ovdamearkka dihte ex.fac. - dásis .
Videre foreslås det at Universitetsledelsen gir signaler om at nordområdelitteratur og dermed samisk litteratur er satsingsområder som ikke kan nedprioriteres .
Evttohuvvo maiddái ahte universitehta jođiheaddjit čielgasit čájehit ahte davviguovlluid girjjálašvuohta , ja nu maiddái sámi girjjálašvuohta , lea vuoruhansuorgi maid ii sáhte duvdit eret .
Ved Institutt for arkeologi nevner de at en gjennomgang av fagplaner i historie og eventuelt styrke det samiske perspektivet er en mulig fremgangsmåte .
Arkeologiija instituhta evttohus movt dán sáhttá dahkat lea dárkkistit historjjá fágaplánaid ja nannet sámi perspektiivva jus dárbbašuvvo .
Utvikling av samiskspråklig pensum ved instituttene både på grunn- , mellom- og hovedfagsnivå er et viktig satsingsområde .
Deaŧalaš vuoruhansuorgi lea instituhtaide ráhkadit lohkanmeriid sámegillii sihke vuođđo- , gaska- ja váldofágadásis .
Relevant litteratur om samiske forhold kan oversettes til samisk .
Relevántta girjjálašvuođa sámi fáttáin sáhttá jorgalit sámegillii .
Det er viktig å understreke at man med samisk språk mener både nord- , lule- og sør-samisk .
Lea deaŧalaš deattuhit ahte sámegiella lea sihke davvi- , julev- ja lullisámegiella .
Dette er også en videreføring av tiltaket “ Faglige oversettelser ” under Handlingsplan for samisk språk .
Dát doaibmabijut maiddái viidáset fievrridit Sámegiela doaibmaplána “ Fágalaš jorgaleapmi ” - prošeavtta .
Det humanistiske fakultet understreker i sin høringsuttalelse viktigheten av en utvikling av undervisningstilbud på mellomfags- og hovedfagsnivå i lule- og sørsamisk .
Humanisttalaš fakultehta deattuha gulaskuddancealkámušastis ahte lea deaŧalaš ásahit oahppofálaldagaid julev- ja lullisámegielas gaska- ja váldofágadásis .
Tiltak : 1 ) Pensum om samisk / urfolksforhold
Lohkanmearit sámi / eamiálbmotdilálašvuođaid birra
Det er en målsetning at alle relevante fagområder inkluderer faglitteratur om samisk / urfolksforhold i det ordinære pensumet .
Mihttomearrin lea ahte buot relevánta fágasurggiid dábálaš lohkanmeriin maiddái lea fágagirjjálašvuohta sámi / eamiálbmotdilálašvuođaid birra .
2 ) Pensum på samisk
Lohkanmearit sámegillii
5.1.9 Rekruttering av samiske studenter
5.1.9 Sámi studeanttaid oččodeapmi
“ Rekruttering er et hovedproblem , ikke hva det forskes på . ”
“ Oččodeapmi lea váttisvuohta , ii ge maid dutket . ”
- Forskningsutvalget i høringsuttalelsen
Dutkanlávdegoddi gulaskuddancealkámušastis
En helhetlig satsing på studier av samiske forhold er avhengig av at samiske forskningstemaer synliggjøres og gis verdi .
Jus ollislaččat galgá vuoruhit oahpuid sámi dilálašvuođaid birra , de eaktuduvvo ahte sámi dutkanfáttát oainnusin dahkkojuvvojit ja árvvus adnojuvvojit .
Flere innspill tyder på at samiske temaer anses av mange å være lite prestisjefylt .
Máŋgasat celket gulaskuddancealkámušain ahte oallugiid mielas lea sámi fáttáin unnán árvu ja gudni .
En slik verdiredusering kan medføre lav rekruttering til samisk forskning , og manglende vilje til å gripe fatt i utfordringene på instituttnivå .
Árvonjeaidin sáhttá dagahit ahte šaddet váttisvuođat oaččuhit olbmuid sámi dutkamii , ja ahte instituhttadásis eai beroš daid hástalusaid gieđahallat .
Det er et generelt økende behov for samisk kulturkunnskap i offentlig sektor , og det er en økt etterspørsel etter samisk språk- og kulturkompetanse .
Oppalaččat lassána almmolaš surggiin dárbu sámi kulturdihtui , ja lea maiddái stuora dárbu sámegiela ja sámi kultuvrra gelbbolašvuhtii .
De fleste uteksaminerte kandidater ved Universitetet i Tromsø går inn i viktige stillinger innen forskning , undervisning , forvaltning , helsevesen og næringsliv .
Eanas Romssa universitehta eksáminerejuvvon kandidáhtat ožžot deaŧalaš virggiid dutkamis , oahpahusas , hálddahusas , dearvvašvuođasuorggis ja ealáhuseallimis .
Det er derfor viktig å utstyre kandidatene med tilstrekkelige kunnskaper for å virke i et flerkulturelt og fleretnisk samfunn .
Danin lea deaŧalaš kandidáhtaide juohkit dohkálaš gelbbolašvuođaid doaibmat máŋggakultuvrralaš ja máŋggačearddalaš servodagas .
Institutt for historie mener at semesteremne i samisk kulturkunnskap kan ha en positiv effekt på rekrutteringen ( jmf. høringsuttalelse , se for øvrig punkt 5.1.13 ) .
Historjjá instituhtta oaivvilda ahte sámi kulturdieđu lohkanbajioahppu váikkuha positiivvalaččat studeanttaid oaččuheapmái ( gč. gulaskuddancealkámuša , geahča maiddái čuoggá 5.1.13 ) .
De ønsker å styrke rekruttering av unge forskere til feltet samisk historie , samtidig som de ser at en økende studentrekruttering generelt kan få positive ringvirkninger for forskerrekrutteringen .
Instituhtta háliida oaččuhit eambbo nuorra dutkiid sámi historjjá suorgái . Lea maiddái čielggas ahte mađi eambbo studeanttaid oaččuhit fágii , dađi eambbo dutkiidrekruhtaid lea vejolaš oaččuhit dutkamiidda .
Det er behov for rekrutteringstiltak som er rettet både mot personer som sikter mot lavere grads studier og de som sikter mot høgere grads studier .
Lea dárbbašlaš heivehit oaččuhandoaimmaid sihke daidda geat áigot lohkat vuolit gráda lohkamiid ja daidda geat áigot lohkat alit gráda lohkamiid .
1 ) Arbeid for rekruttering
Doaibmabijut : Oaččuhandoaimmat
I rekruttering av studenter er det nødvendig med rammebetingelser som f.eks. informasjon utad og plass i samisk barnehage .
Go studeanttaid galgá oaččuhit universitehtii ferte studeanttaide fállat rámmaeavttuid , nu go ovdamearkka dihte diehtojuohkima ja sámi mánáidgárdesajiid .
Et tiltak som vi vil nevne spesielt er et ønske om opprettelse av en egen sosialtjeneste for samiske studenter .
Doaibmabidju maid erenoamážit háliidit namuhit lea ásahit sierra sosialbálvalusa sámi studeanttaide .
Oppsøkende virksomhet til videregående skoler er en viktig arbeidsoppgave for Senter for samiske studier .
Joatkkaskuvllaid guossis fitnan lea deaŧalaš doaibma Sámi dutkamiid guovddážii .
Samisk studentforening i Tromsø ( SSSR ) og Samisk helsefaglig studentforening er viktige samarbeidspartnere i rekruttering av nye studenter til Universitetet i Tromsø .
Ođđa studeanttaid oaččudettiin Romssa universitehtii , lea deaŧalaš ovttasbargat Sámi studeanttaid servviin Romssas ( SSSR ) ja Sámi dearvvašvuođafágaid studeantaservviin .
2 ) Gjennomgang av samiske plasser ved studiene på Universitetet i Tromsø
Guorahallat Romssa universitehta sámi oahpposajiid
I forbindelse med de ulike rekrutteringstiltak som allerede er nevnt er også informasjon om “ kvoteordningene ” viktig .
Go studeanttaid galgá oaččuhit universitehtii , de lea maiddái deaŧalaš juohkit dieđuid “ earreortnegiid ” birra .
Profesjonsstudiene ved Universitetet i Tromsø har egne studieplasser for samiske studenter , der søkere med samisk språkkompetanse prioriteres ( samisk som første- eller andrespråk fra videregående skole eller tilsvarende ) .
Romssa universitehta profešuvdnaoahpuide leat várrejuvvon sierra oahpposajit sámi studeanttaide , ja ohccit geain lea sámegielgelbbolašvuohta vuoruhuvvojit ( sámegiella vuosttaš dahje nubbingiellan joatkkaskuvlla dásis dahje sullasaš ) .
Det er viktig å få en gjennomgang av hvordan disse plassene fungerer slik at de kan tilpasses eventuelle nye behov .
Lea deaŧalaš guorahallat movt várrejuvvon oahpposajit doibmet vai sáhttá daid heivehit vejolaš ođđa dárbbuide .
Noen avdelinger ved Universitetet i Tromsø har allerede påbegynt dette arbeidet .
Romssa universitehtas leat muhtun ossodagat juo guorahallagoahtán dáid várrejuvvon sajiid .
Det foreslås også at man erstatter begrepet “ kvoter ” med “ samiske studieplasser ” .
Evttohuvvo maiddái guođđit “ earri ” - doahpaga ja baicca gohčodišgoahtit dáid oahpposajiid “ sámi oahpposadjin ” .
3 ) Støtteordninger
Doarjjaortnegat
Senter for samiske studier har i dag to ulike støtteordninger som hovedsakelig gis til hovedfagsstudenter .
Sámi dutkamiid guovddážis lea guokte doarjjaortnega mat vuosttažettiin leat várrejuvvon váldofágastudeanttaide .
Både reisestøtten og strategimidlene er tiltak som bør styrkes ytterligere .
Mátkedoarjjaortnega ja strategiijaruhtaortnega berre nannet .
Det bør fremover vurderes om støtte bør gis til studenter på lavere grad for å øke rekrutteringen til høgere studier .
Berre guorahallat galgá go doarjagiid maiddái fállat vuolit gráda studeanttaide movttiidan dihte ja oaččuhan dihte studeanttaid alit gráda oahpuide .
Både Institutt for arkeologi , Det humanistiske fakultet og Institutt for sosialantropologi støtter disse forslagene ( jmf. høringsuttalelser ) .
Sihke Arkeologiija instituhtta , Humanisttalaš fakultehta ja Sosialantropologiija instituhtta dorjot dáid evttohusaid ( gč. gulaskuddancealkámušaid ) .
4 ) Norges forskningsråds hovedfagsstipend
Norgga dutkanráđi váldofágastipeanda
Et viktig rekrutteringsstiltak er å sikre en permanentisering av Norges forskningsråd sine hovedfagsstipend innen samisk forskning for alle fagområder .
Deaŧalaš oaččuhandoaibma lea bistevažžan dahkat Norgga dutkanráđi sámi dutkamiid váldofágastipeanddaid buot fágasurggiid várás .
Dette vil styrke rekrutteringen av hovedfagsstudenter innenfor naturvitenskapelige fag , og spesielt innenfor biologi , rein og reindrift .
Ná oaččuhivčče eambbo váldofágastudeanttaid luonddudieđalaš fágaide , erenoamážit biologiija , bohcco ja boazodoalu dutkamiidda .
Også stipend via Norges forskningsråds øvrige programområder bør vurderes .
Berre guorahallat vejolašvuođaid oažžut stipeanddaid sámi dutkamiidda maiddái Norgga dutkanráđi eará prográmmasurggiid bokte .
5 ) Samiske fagdager ved Universitetet i Tromsø
Romssa universitehta sámi fágabeaivvit
Tanken bak samiske fagdager er å sette fokus på forskningsutfordringer og tematikker innen samisk forskning og urfolksforskning på de ulike fagdisiplinene , synliggjøre faglige muligheter , samt å synliggjøre personer som kan være viktige for studentene .
Sámi fágabeivviid ulbmil lea guovddážii bidjat daid iešguđetge dutkansurggiid sámi ja eamiálbmotdutkama dutkanhástalusaid ja vejolaš dutkanfáttáid , ja oainnusin dahkat dutkanvejolašvuođaid . Studeanttat besset maid oahpásmuvvat olbmuide geat sáhttet leat deaŧalaččat sidjiide .
Målgruppen er studenter , særlig på lavere grad .
Sámi fágabeaivvi ulbmiljoavku leat studeanttat , erenoamážit vuolit gráda studeanttat .
Målet på sikt er å øke interessen blant studentene for samiske tema og urfolkstema .
Ulbmil lea oaččuhit studeanttaid beroštit sámi fáttáin ja eamiálbmotfáttáin .
Målet er også å inspirere hovedfagsstudenter når det gjelder konkrete ideer til tema for sin oppgave .
Ulbmil lea maiddái movttiidahttit váldofágastudeanttaid ja čájehit sidjiide makkár fáttáin sáhttet čállit váldofágabargguset .
Fagdagen kan senere utvikles til også å inkludere andre spørsmål , for eksempel innlegg fra hovedfagsstudenter , oversikt over aktuelle forskningsdebatter , informasjon om muligheter for å knytte seg til prosjekter , informasjon om stipendordninger og rekrutteringsstipendier , informasjon om andre tilgjengelige tjenester ( studiekonsulenter , studentprest , sosialtjenesten , UBs samiske fagreferent , utvekslingsordninger , m. fl ) .
Fágabeaivvi sáhttá maiddái gieđahallat eará áššiid , ovdamearkka dihte sáhttet váldofágastudeanttat doallat sáhkavuoruid , dutkit sáhttet muitalit áigeguovdilis dutkandigaštallamiid birra ja juohkit dieđut vejolašvuođaid birra prošeavttaide searvat . Sáhttá maiddái juohkit dieđut stipeandaortnegiid birra , oččodanstipeanddaid birra ja eará bálvalusaid birra ( oahppobagadallit , studeantabáhppa , sosialbálvalus , Universitehtagirjerádjosa sámi fágarefereanta , lonohallanortnegat jna. ) .
Det bør også vurderes å lage en organisert introduksjon av Universitetet i Tromsø for samiske studenter , etter modell av den introduksjonen utenlandske studenter får hvert høstsemester .
Berre árvvoštallat galgá go sámi studeanttaide fállagoahtit organiserejuvvon oahpásmuvvama Romssa universitehtii , seammá vuogi mielde go olgoriikkastudeanttaide fállojuvvo juohke čavčča .
5.1.10 Styrke forskningsformidlingen
5.1.10 Nannet dutkandieđuid gaskkusteami
Som påpekt av Tromsø Museum / Universitetsmuseet i Tromsø , bør vitenskapelig og populærvitenskapelig formidling være forskere sitt ansvar ( jmf. høringsuttalelse ) .
Romssa musea / Romssa universitehtamusea čujuha ahte sihke dieđalaš ja populearadieđalaš dieđuid gaskkusteapmi berre leat dutki ovddasvástádus ( gč. gulaskuddancealkámuša ) .
Universitetet i Tromsø har etablert en forskningstradisjon over tid som bygger på kunnskap om samisk-norske relasjoner og flerkulturell forståelse og innsikt .
Romssa universitehta lea áiggi mielde ásahan dutkanárbevieru man vuođđun leat gelbbolašvuođat sámi-dáčča oktavuođaid , máŋggakultuvrralaš ipmárdusaid ja árvádusaid birra .
Mengden og omfanget av prosjektene er omfattende , og behovet for å formidle kunnskap er derfor stort .
Prošeavttaid lohku ja viidodat lea stuoris , ja danin lea maiddái stuora dárbu gaskkustit gelbbolašvuođaid .
Dette er et multimediaprosjekt med tittelen : “ Sápmi - en nasjon blir til ” .
Čájáhusa namma lea “ Sápmi – našuvdna riegáda ” ja lea multimediaprošeakta .
Det dreier seg om samenes kulturelle og etnopolitiske utvikling i Norge i den siste halvdel av det 1900-tallet ( jmf. høringsuttalselse Tromsø Museum / Universitetsmuseet i Tromsø ) .
Čájáhus lea sámiid kultuvrralaš ja etnopolitihkalaš ovdáneami birra Norggas 1950-logu rájes gitta otnážii ( gč. Romssa musea / Romssa universitehtamusea gulaskuddancealkámuša ) .
1 ) Publisering
Doaibmabijut :
Samtidig som det er viktig å legge til rette for å arrangere seminarer og populærvitenskapelige forelesninger , er det også viktig med publisering .
Lea deaŧalaš láhčit vejolašvuođa lágidit semináraid ja populearadieđalaš logaldallamiid , muhto lea maiddái deaŧalaš almmuhit čállosiid .
Innenfor samisk tematikk eksisterer allerede Senter for samiske studiers skriftserie som en alternativ publiseringskilde .
Sámi dutkamiid guovddáža čálaráiddus lea vejolaš almmuhit čállosiid sámi fáttáin .
Videre må det arbeides for økt publisering i ulike tidsskrift herunder samiskspråklige vitenskapelige tidsskrift .
Ferte maiddái láhčit vejolašvuođa eará čálaráidduin almmuhit čállosiid , ovdamearkka dihte Sámi dieđalaš áigečállagis .
Bruken av Internett som en del av universitetets informasjonsvirksomhet bør stimuleres .
Ferte movttiidahttit Interneahta geavahit universitehta diehtojuohkimis .
Et viktig tiltak er oppbygging av både samisk- , norsk- og engelskspråklige oversikter over samisk litteratur og urfolkslitteratur .
Deaŧalaš doaibmabidju lea ráhkadit sámi girjjálašvuođa ja eamiálbmotgirjjálašvuođa čielggadusaid sihke sáme- , dáro- ja eŋgelasgillii .
2 ) Dokumentasjonssenter for samisk kultur og samfunn
Sámi kultuvrra ja servodaga dokumentašuvdnaguovddáš
Tromsø Museum / Universitetsmuseet i Tromsø understreker viktigheten av å bygge opp Universitetet i Tromsø som et av de viktigste dokumentasjonssentrene for samisk kultur og samfunn ( jmf. høringsuttalelse ) .
Romssa musea / Romssa universitehtamusea deattuha ahte lea deaŧalaš Romssa universitehta ovdánahttit vai šattašii sámi kultuvrra ja servodaga deaŧaleamos dokumentašuvdnaguovddážin ( gč. gulaskuddancealkámuša ) .
Det etableres en fast stilling som forskningsformidler ved Universitetet i Tromsø .
Dutkangaskkustanvirgi Romssa universitehtii ásahuvvo fásta dutkangaskkustanvirgi .
Stillingen er tenkt å være et bindeledd mellom forskermiljøet på universitetet og reindriftsnæringen .
Virgi galgá leat čanastat universitehta dutkiid ja boazodoalloealáhusa gaskkas .
En slik stilling har eksistert midlertidig mellom 1996-99 , men er nå flyttet fra universitetet .
Virgi lei gaskaboddosaš virgin 1996 rájes gitta 1999 rádjái , muhto lea dál sirdojuvvon eret universitehtas .
5.1.11 Styrke rammevilkår for bruk av samisk språk
5.1.11 Nannet sámegiela geavaheami rámmaeavttuid
Både utviklingen av en samisk bibliografi ( se punkt 5.4.2 ) , Informasjons- og kommunikasjonsteknologi ( se punkt 5.3.4 ) og utarbeidelse av visse typer studiemateriell ( se punkt 5.2.3 ) , vil være vanskelig å gjennomføre dersom dette ikke utredes .
Jus dát ii čielggaduvvo , de lea váttis ráhkadit sámi bibliográfiija ( gč. čuoggá 5.4.2 ) , váttis geavahit diehtojuohkin- ja gulahallanteknologiija ( gč. čuoggá 5.3.4 ) ja váttis ráhkadit oahppomateriálaid ( gč. čuoggá 5.2.3 ) .
Tiltaket søkes gjennomført i samarbeid med Samisk høgskole og Nordisk Samisk Institutt gjennom Urfolksnettverket ( jmf Urfolksnettverket sin Handlingsplan 2000 , punkt 1.A.6 . ) .
Doaibmabidju čađahuvvo Sámi allaskuvlla ja Sámi Instituhta ovttasbargguid Eamiálbmotfierpmádaga bokte ( gč. Eamiálbmotfierpmádaga jagi 2000 doaibmaplána , čuoggá 1.A.6 vuolde ) .
5.1.12 Fast samisk representant i Universitetsstyret
5.1.12 Bistevaš sámi ovddassteaddjesadji Universitehtastivrii
Universitetets øverste organ er styret .
Universitehta bajimus orgána lea stivra .
I tillegg til rektor og prorektor har styret 7 interne representanter som velges fra vitenskapelige ansatte og stipendiater , studenter og teknisk / administrativt ansatte .
Rektora ja prorektora lassin leat stivrras 7 siskkáldas lahtu mat válljejuvvojit dieđalaš bargiid , stipendiáhtaid , studeanttaid ja teknihkalaš / hálddahusbargiid gaskkas .
Kirke- , utdannings- og forskningsdepartementet oppnevner i tillegg 2 eksterne representanter til styret .
Girko- , oahpahus- ja dutkandepartemeanta nammada dasa lassin 2 olgguldas lahtu stivrii .
I inneværende periode ( 1999-2001 ) er det samisk representasjon i Universitetsstyret , men det finnes ingen fast samisk representant i styret .
Stivraáigodagas 1999-2001 lea Universitehtastivrras sámi ovddasteaddji , muhto stivrras ii leat bistevaš sámi ovddasteaddjesadji .
Det bør utredes hvordan en fast samisk representasjon i Universitetsstyret kan realiseres .
Ferte čielggaduvvot movt Universitehtastivrii sáhttá láhčit bistevaš sámi ovddasteaddjesaji .
5.1.13 Permanentisering av semesteremne i samisk kulturkunnskap
Bistevažžan dahkat sámi kulturdieđu lohkanbajioahpu
Semesteremne i samisk kulturkunnskap er blitt foreslått ved flere anledninger på 1970- og 1980-tallet .
Sámi kulturdieđu lohkanbajioahppu evttohuvvui máŋgga geardde ásahuvvot 1970- ja 1980-logus .
Senter for samiske studier oppnevnte en komite med medlemmer fra alle aktuelle fagmiljøer til å utrede behovet og mulighetene for et slikt fagtilbud .
Sámi dutkamiid guovddáš nammadii lávdegotti mas ledje ovddasteaddjit relevánta fágabirrasiin , mii galggai čielggadit dárbbu ja vejolašvuođa ásahit dákkár fágafálaldaga .
Komiteen la fram sin innstilling i årsskiftet 1995/1996 .
Lávdegoddi ovdanbuvttii čielggadusa 1995/1996 jahkemolsumis .
Undervisningstilbudet kom i gang høsten 1998 på midlertidig basis med UNIKOM som administrativt ansvarlig , og instituttene for arkeologi , historie og sosialantropologi ved Det samfunnsvitenskapelige fakultet som faglige ansvarlige .
Oahppofálaldat álggahuvvui gaskaboddosaččat 1998 čavčča ja UNIKOM:s lea hálddahuslaš ovddasvástádus . Servodatdiehtaga fakultehta arkeologiija , historjjá ja sosialantropologiija instituhtain lea fágalaš ovddasvástádus .
Også Fagenhet for samisk etnografi ved Tromsø Museum har uttrykt ønske om å bidra på likeverdig basis .
Romssa musea Sámi etnográfalaš ossodat háliidivččii maid searvat fágalaččat seammá dásis go instituhtat .
Studietilbudet går over to semester og har fått en overveldende respons .
Lohkanbajioahppu lágiduvvo guovtti lohkanbaji badjel ja dasa lea leamaš hirbmat stuora beroštupmi .
Totalt har nærpå 100 studenter vært påmeldt .
Oktiibuot leat eksámenii leamaš dieđihuvvon lagabui 100 studeantta .
Gjennomføringsprosenten i første kull var god , tatt i betraktning at de fleste gjennomfører studiet ved siden av arbeid og andre studier .
Vuosttaš joavkkus čađahedje eatnasat gurssa , vaikko oallugat ledje barggus ja lohke seammás maiddái eará fágaid .
Vi ser også at offentlige organer ønsker tilpassede undervisningstilbud for sine ansatte basert på den malen semesteremnet er bygd over , og det kommer forespørsler om desentraliserte eller fjernundervisningstilbud .
Čájehuvvo ahte almmolaš orgánat háliidit bargiidasaset fállat oahpahusfálaldagaid mat leat huksejuvvon seammá málle mielde go dát lohkanbajioahppu lea . Dávjá jearahit olbmot lávda- dahje gáiddus-oahpahusfálaldagaid .
Studietilbudet må nå permanentiseres , både med hensyn til faglig og administrativt ansvar .
Sámi kulturdieđu lohkanbajioahpu ferte bistevažžan dahkat , sihke fágalaš ja hálddahuslaš ovddasvástádusa ektui .
Undervisningstilbudet må gis utviklingsmuligheter
Oahppofálaldagas ferte leat vejolašvuohta ovdánit ja
( til å utvikle nye kurstilbud og andre undervisningsformer
fállat ođđa gursafálaldagaid ja eará oahpahusvugiid
( til å dra inn undervisningskompetanse fra andre miljø enn de som nå bidrar
viežžat oahpahusgelbbolašvuođa maiddái eará fágabirrasiin go dain mat juo leat searvan
Tiltak :
ásahit hálddahusa
Semesteremnet i samisk kulturkunnskap må gis økonomiske betingelser som gjør videreutvikling mulig .
Doaibmabidju : Sámi kulturdieđu lohkanbajiohppui ferte addit ekonomalaš vejolašvuođaid ovdánit eambbo .
Det er videre viktig at fagets plass i forhold til fagmiljøene ved universitetet avklares .
Lea maiddái deaŧalaš ahte fága sajádat universitehta fágabirrasiid ektui čielgá .
5.2 Språktiltak
5.2 Gielladoaibmabijut
Planen har også en målsetning om å synliggjøre samisk språk på Universitetet i Tromsø .
Plána mihttomearri lea oainnusin dahkat sámegiela Romssa universitehtas .
Følgende tiltak er spesielt knyttet til denne .
Čuovvovaš doaibmabijut leat erenoamážit čadnon plánii .
5.2.1 Språkkurs for ansatte og studenter
5.2.1 Giellagurssat bargiide ja studeanttaide
I Handlingsplan for samisk språk foreslås det faste grunnkurs i samisk språk beregnet på ansatte og studenter .
Sámegiela doaibmaplánas evttohuvvo lágidišgoahtit bistevaš sámegiela vuođđogurssaid bargiide ja studeanttaide .
Formålet er å fremme forståelsen av og respekten for samisk kultur , men også å heve det samiske språkets verdi som forskningsspråk .
Gurssaid ulbmil lea ovddidit sámi kultuvrra árvvus atnima ja ipmárdusa , ja loktet sámegiela árvvu dutkangiellan .
Institutt for historie stiller seg positiv til dette forslaget ( jmf. høringsuttalelse ) .
Historjjá instituhtta doarju dán árvalusa ( gč. gulaskuddancealkámuša ) .
Det humanistiske fakultet foreslår at også kurs i andre samiske dialekter enn nordsamisk bør prioriteres , for de som allerede har kjennskap til nordsamisk ( jmf. høringsuttalelse ) .
Humanisttalaš fakultehta evttoha ahte ferte lágidit gurssaid maiddái eará sámi suopmaniin go davvisámegielas , sidjiide geat juo máhttet davvisámegiela ( gč. gulaskuddancealkámuša ) .
Det bør vurderes å etablere språkkurs på ulike nivå i praktisk samisk språk ( både nord- , lule- og sørsamisk ) for forskere og studenter ved Universitetet i Tromsø .
Berre guorahallat galgá go lágidišgoahtit geavatlaš sámegielgurssaid máŋgga dásis ( sihke davvi- , julev- ja lullisámegielas ) Romssa universitehta dutkiid ja studeanttaid várás .
5.2.2 Skilting på samisk på RMH-biblioteket
Sámegillii galbet RMD-girjerádjosa
UB har også hatt et eget tiltak under Handlingsplan for samisk språk .
Sámegiela doaibmaplánas lea sierra Universitehtagirjerájus-prošeakta .
I år 2000 vil arbeidet med skilting på samisk på RMH-biblioteket avsluttes .
Jagis 2000 galbejuvvo Realfága , medisiinna ja dearvvašvuođafága girjerájus ( RMD-girjerájus ) sámegillii .
HSJ-biblioteket har gjennom Handlingsplanen fått skiltet sine lokaler på samisk .
Humaniora , servodatfága ja juridihka girjerájus ( HSJ-girjerájus ) lea galbejuvvon sámegillii doaibmaplána ruhtademiin .
5.2.3 Oppdatert studiemateriell om Universitetet i Tromsø på samisk
5.2.3 Ođasmahtton oahppomateriála Romssa universitehta birra sámegillii
Det er viktig at dette arbeidet videreføres og følges opp , slik at viktig studieinformasjon også finnes i en samisk versjon .
Lea deaŧalaš ahte dát bargu joatkašuvvá ja bearráigehččojuvvo , vai deaŧalaš oahppodieđut maiddái leat sámegillii .
Like viktig er det å gjøre kjent hvilke typer informasjon som finnes på samisk , slik at samiske studenter kan få tak i disse .
Deaŧalaš lea maiddái dovddusin dahkat makkár dieđut gávdnojit sámegillii , vai sámi studeanttat sáhttet daid geavahit .
Senter for samiske studier har utarbeidet en rekrutteringsbrosjyre som foreligger på nordsamisk , / norsk lulesamisk / norsk og sørsamisk / norsk .
Sámi dutkamiid guovddáš lea ráhkadan oččodangihppaga mii lea sihke davvisámegillii , / dárogillii julevsámegillii / dárogillii ja lullisámegillii / dárogillii .
5.2.4 Oversettertjeneste
5.2.4 Jorgalanbálvalus
Det bør arbeides for at Universitetet i Tromsø får sin egen samiske oversettertjeneste .
Romssa universitehtii ferte ásahit sierra jorgalanbálvalusa .
5.3 Undervisningstiltak
Oahpahusdoaibmabijut
Det framstår som en sentral utfordring å styrke minoritets- og urfolksdimensjonen i undervisningstilbudene ved Universitetet i Tromsø .
Deaŧalaš hástalus lea nannet minoritehta- ja eamiálbmotoasi Romssa universitehta oahpahusfálaldagain .
Når vi diskuterer undervisningstilbud kan målgruppene deles inn i :
Oahpahusfálaldagaid digaštallamis sáhttá ulbmiljoavkkuid juohkit ná :
( Urfolkstudenter / utenlandske studenter .
Eamiálbmotstudeanttat / olgoriikkastudeanttat
( Samiske studenter og andre som er interesserte i fordypningstilbud innen minoritets- og urfolksforhold .
Sámi studeanttat ja earát geat háliidit čiekŋudit minoritehta- ja eamiálbmotfáttáide
( Studenter generelt .
Oppalaččat studeanttat
5.3.1 Opprettelsen av Avdeling for samisk helseforskning / Sámi dearvvašvuođadutkan ( Med-fak )
5.3.1 Sámi dearvvašvuođadutkamiid ossodaga ásaheampi ) ( Med-fak
Utredningen ble overlevert til Sosial- og helsedepartementet våren 1999 .
Guorahallan geigejuvvui Sosial- ja dearvvašvuođadepartementii 1999 giđa .
En slik lokalisering vil gi størst effekter i forhold til rekrutteringspotensialet , og nærhet til allerede etablerte samiske helseinstitusjoner .
Dákkár sajádat lea vuohkkaseamos oččodeami ektui , ja ossodat lea dasto maiddái lahka eará sámi dearvvašvuođaásahusaid .
Utredningen foreslår at det etableres et eget forskningsprogram ved avdelingen .
Guorahallamis evttohuvvo ahte ossodahkii ásahuvvo sierra dutkanprográmma .
Våren 2000 ble det opprettet et interimstyre for Sámi dearvvašvuođadutkan / Avdeling for samisk helseforskning , med tverrfaglig representasjon .
Sámi dearvvašvuođadutkamiid ossodaga gaskaboddosaš stivra nammaduvvui 2000 giđa , ja das leat ovddasteaddjit máŋgga fágain .
Medio august engasjerte man en prosjektmedarbeider , som har til oppgave å administrere den videre oppbyggingen av avdelingen .
Borgemánus biddjui bargui prošeaktabargi gean bargu lea hálddašit ossodaga viidáset huksema .
5.3.2 Begynnerkollokvier for samiske studenter
5.3.2 Álggahankollokviat sámi studeanttaide
Det juridisk fakultet sier i høringsuttalelsen at “ Fakultetet er åpen for å tilby nye samiske studenter begynnerkollokvier hvor viderekomne studenter gir en introduksjon til studiet beregnet på 1. avdelingsstudenter .
Juridihka fakultehta cealká gulaskuddancealkámušastis ahte " fakultehta mielas fállá ođđa sámi studeanttaide álggahankollokviaid gos studeanttat geat muhtin áiggi leat lohkan , oahpásmahttet easkaálgiid vuosttaš ossodaga lohkamiidda .
Denne ordningen er avhengig av antallet av nye samiske studenter , men anses som et viktig rekrutteringstiltak ” ( jmf. punkt A.3.1 . ) .
Ođđa sámi studeanttaid lohku váikkuha kollokvia álggaheapmái , muhto álggahankollokvia lea deaŧalaš oaččuhandoaibma " ( gč. čuoggá A.3.1 ) .
Dette er et tiltak som også bør kunne tilbys grunnfags- og mellomfagsstudenter på andre fagområder .
Álggahankollokviaid galggašii fállat buot fágasurggiid vuođđo- ja gaskafágastudeanttaide .
Mange samiske studenter og studenter som arbeider med samiske problemstillinger ønsker en tilrettelagt undervisning innenfor disse temaer .
Olu sámi studeanttat ja studeanttat geat barget sámi áššiiguin háliidit heivehuvvon oahpahusa dáin fáttáin .
Begynnerkollokviene trenger ikke nødvendigvis å være fagspesifikke .
Sáhttá maiddái lágidit fágaidgaskasaš álggahankollokviaid .
5.3.3 Tverrfaglige seminar
5.3.3 Fágaidgaskasaš seminárat
De samiske studentene har i mange år etterspurt et bredere undervisningstilbud .
Lea dárbu fállat oahpahusa daidda geat háliidit čiekŋudit sámi fáttáide .
Dette kan være flerfaglige seminarer på hovedfagsnivå innen teori og metode .
Sámi studeanttat lea máŋga jagi juo váillahan viidát oahpahusfálaldagaid , ovdamearkka dihte máŋggafágalaš semináraid váldofágadási teoriijas ja metodas .
Universitetet i Tromsø har lang erfaring i å benytte hovedfagsstudenter som seminarledere .
Romssa universitehta lea guhká juo geavahan váldofágastudeanttaid semináraoahpaheaddjin .
Senter for samiske studier kan forestå ansettelser og administrering av tiltakene , i samarbeid med relevante fagområder / institutter .
Sámi dutkamiid guovddáš sáhttá evttohit virgáibidjamiid ja hálddašit daid doaimmaid , ovttasbargguid guoskevaš fágasurggiiguin / instituhtaiguin .
Når det gjelder flerfaglig seminar på hovedfagsnivå , må det foretas en avklaring i miljøene som innehar faglig tyngde på feltet .
Go máŋggafágalaš semináraid galgá lágidišgoahtit váldofágadásis , de ferte vuos čielggadit lágideami birrasiiguin main lea fágalaš deaddu dáin áššiin .
Fagenhet for samisk etnografi har arrangert lignende seminarer tidligere , og ønsker selv en sterkere tilknytning til studentene .
Sámi etnográfalaš ossodat lea ovdal lágidan sullasaš semináraid , ja háliidivččii lagat oktavuođa studeanttaide .
5.3.4 Undervisning og IKT ( Informasjons- og kommunikasjonsteknologi )
5.3.4 Oahpahus ja DGT ( Diehtojuohkin- ja gulahallanteknologiija )
Utvikling av studietilbud som tar i bruk IKT ( Informasjons- og kommunikasjonsteknologi ) , er en utfordring .
Ráhkadit oahppofálaldagaid main geavahit DGT ( diehtojuohkin- ja gulahallanteknologiija ) lea stuora hástalus .
Å være student ved Universitetet i Tromsø betinger ikke at all undervisning og veiledning skal foregå i universitetets lokaliteter .
Leat Romssa universitehta studeantan ii eaktut ahte buot oahpahus ja bagadallan dušše galgá geavvat universitehta lanjain .
Som nevnt i punkt A. 4. Samisk forskning og undervisning ved Det matematisk- naturvitenskapelige fakultet , er det naturlig å drøfte utviklingen av slike undervisningstilbud med Opplæringsavdelingen ved Sametinget .
Nu go namuhuvvon čuoggás A. 4 Sámi dutkan ja oahpahus Matematihka-luonddudiehtaga fakultehtas , de lea lunddolaš digaštallat dákkár oahpahusfálaldagaid Sámedikki Oahpahusossodagin .
Se også A.2 .
Geahča maiddái A.2 .
8 Sámi instituhtta / Samisk institutt .
8 Sámi instituhtta .
5.3.5 Veiledere ved Tromsø Museum / Universitetsmuseet i Tromsø
5.3.5 Romssa musea / Romssa universitehtamusea bargit bagadallin
Det foreslås at ansatte ved Tromsø Museum / Universitetsmuseet i Tromsø kan være hovedveiledere for hovedfagsstudenter ved Universitetet i Tromsø .
Romssa musea / Romssa universitehtamusea Etnográfalaš ossodat evttoha ahte Romssa musea / Romssa universitehtamusea bargit galget sáhttit leat Romssa universitehta váldofágastudeanttaid váldobagadallit .
Dette er en følge av et ønske fra Fagenhet for etnografi ved Tromsø Museum / Universitetsmuseet i Tromsø .
Dát doaibmabidju mielddisbuvttášii ahte Romssa musea / Romssa universitehtamusea oččošii buoret oktavuođa dáid iešguđetge fágaid váldofágastudeanttaiguin .
5.3.6 Styrke undervisningstilbudet innen rein og reindrift
5.3.6 Ovddidit oahpahusfálaldagaid bohcco ja boazodoalu birra
Avdeling for Arktisk Biologi forslår å styrke undervisningstilbudet innen rein og reindrift gjennom blant annet utvikling av et fremtidig emne kalt “ Rein og reindrift ” .
Árktalaš biologiija ossodat evttoha ovddidit oahpahusfálaldagaid bohcco ja boazodoalu birra , ja earret eará ráhkadit boahttevaš fáttá man namma lea " Boazu ja boazodoallu " .
Kurset skal være del av det nye cand.scient studiet “ Arktisk landbruk og naturbruk ” .
Dát gursa galgá leat oassin ođđa cand.scient. oahpus man namma lea " Árktalaš eanandoallu ja boazodoallu " .
De foreslår at det også bør utvikles et etterutdanningskurs for å øke den generelle kompetansen om rein og reindrift i alle lag av samfunnet .
Evttohuvvo maiddái ráhkadit lassioahppogurssa bohcco ja boazodoalu birra , nannen dihte olles servodaga oppalaš gelbbolašvuođa dáin áššiin .
5.4 Forskning
5.4 Dutkan
Ut over de prioriterte forskningstiltakene under pkt 5.1 er det ønskelig å fokusere på følgende tiltak :
Lassin vuoruhuvvon dutkandoaibmabijuide mat leat čuoggá 5.1 vuolde , leat dát deaŧalaš doaibmabijut :
5.4.1 Overgangsstipend
5.4.1 Stipeanda prošeaktaohcamiid čállimii
Dette er for å sikre en god rekruttering av forskere med samisk tematikk til Universitetet i Tromsø .
Ná oččošii Romssa universitehtii eambbo dutkiid geat dutket sámi fáttáid . Stipeanda prošeaktaohcamiid čállimi , berre addot golmma mánnui váldofágastudeanttaide .
Overgangsstipendet bør være på 3 måneder for hovedfagsstudenter . Se forslaget i punkt A. 6. NFH.
Geahča evttohusa čuoggás A. 6 Sámi dutkan ja oahpahus Norgga guolástusallaskuvllas .
5.4.2 Felles nordisk-russisk samisk bibliografi
5.4.2 Oktasaš davviriikkalaš-ruošša sámi bibliografiija
UB samarbeider med ulike bibliotek i Sverige , Finland og Russland om å utvikle en felles nordisk-russisk samisk bibliografi .
Universitehtagirjerájus ( UB ) ovttasbargá Ruoŧa , Suoma ja Ruošša girjerádjosiiguin ráhkadit oktasaš davviriikkalaš-ruošša sámi bibliografiija .
Dette kan i fremtiden bli del av et større prosjekt kalt ” Digitalt samisk bibliotek ” .
Dát prošeakta sáhttá boahtteáiggis šaddat oassin stuorát prošeavttas man namma lea " Digitála sámi girjerájus " .
En del utredningsarbeid er allerede utført , og UB har tatt ansvar for koordineringen av arbeidet .
Oasit čielggadanbarggus leat jo dahkkon , ja UB lea váldán badjelasas ovddasvástádusa oktiiheivehit dán barggu .
Dette innebærer blant annet at den samiske fagreferenten vil utarbeide en prosjektbeskrivelse for å søke ekstern finansiering av prosjektet .
UB sámi fágarefereanta čállá earret eará prošeaktačilgehusa olgguldas ruhtadeami ohcama várás .
5.4.3 Utarbeiding av oversikt over forskningsutfordringer
5.4.3 Čielggadit dutkanhástalusaid
De senere årene har Senter for samiske studier og UB utarbeidet gode oversikter over avlagte hovedfagsoppgaver , samiske bibliotekressurser m.m. .
Maŋemus jagiid lea Sámi dutkamiid guovddáš ja Universitehtagirjerájus bures čielggadan makkár váldofágabarggut ja sámi girjerájusresurssat jnv. gávdnojit .
Dette er av stor betydning for studenter som søker samiskrelatert litteratur , men også for å orientere seg om hva som er gjort av forskning innen de ulike fagområdene .
Lea stuora veahkkin studeanttaide geat ohcet sápmelaččaide guoski girjjálašvuođa , ja čielggadus čájeha maiddái makkár dutkamat leat dahkkon dain iešguđetge fágasurggiin .
En utfordring er å utarbeide oversikter over hvilke utfordringer som foreligger m.h.t. forskning innen de ulike fagområdene , muligheter for tilknytning til ressursgrupper / forskningsprosjekter m.m. .
Hástalussan lea čielggadit makkár dutkanhástalusat leat daid iešguđetge fágasurggiin , makkár vejolašvuođat leat searvat resursajoavkkuide / dutkanprošeavttaide jnv. .
I satsingen på utviklingen av forskningsprosjekter bør denne dimensjonen has i mente .
Go galgá álggahit dutkanprošeavttaid , de ferte dán dimenšuvnna atnit muittus .
Det er naturlig at Senter for samiske studier i samarbeid med fagmiljøene kan gjøre et slikt grunnlagsarbeide .
Lea lunddolaš ahte Sámi dutkamiid guovddáš ja fágabirrasat ovttasráđiid dahket dán čielggadanbarggu .
Når en slik oversikt er klar er det viktig at den gjøres kjent for forskere og studenter , for eksempel gjennom publisering på Internett .
Go dákkár čielggadeapmi lea dahkkon , de lea deaŧalaš dan almmuhit dutkiide ja studeanttaide , ovdamearkka dihte Interneahta bokte .
5.4.4 Doktorgradskurs / seminarer
5.4.4 Doavttirgrádagurssat / seminárat
Dette kan være ulike typer kurs og seminarer som blant annet tar utgangspunkt i vitenskapsteoretiske problemstillinger innen samisk forskning og urfolksforskning .
Deaivvadanbáikkit sáhttet lea gurssat ja seminárat mat earret eará leat vuođđuduvvon sámi dutkama ja eamiálbmotdutkama dieđateorehtalaš gažaldagaide .
5.5 Internasjonalisering
5.5 Riikkaidgaskasaš doaimmaheapmi
“ Samisk forskningssatsning ... en viktig del av ei internasjonal profilering av UiTø . ”
" Vuoruhit sámi dutkamiid ... lea deaŧalaš oassi Romssa universitehta riikkaidgaskasaš profileremis . "
- Institutt for statsvitenskap .
- Stáhtadiehtaga instituhtta .
Flere av innspillene fra fagmiljøene poengterer at samisk forskning ikke kun angår det samiske samfunnet .
Máŋga fágabirrasa deattuhit ahte sámi dutkan ii guoskka dušše sámi servodahkii .
Samisk forskning er også en del av de internasjonale forskningsdebattene , særlig urfolksforskning , og er en del av Universitetet i Tromsø sitt bidrag til kunnskapsoppbyggingen om urfolksforhold generelt .
Sámi dutkan lea maiddái oassi riikkaidgaskasaš dutkandigaštallamiin , erenoamážit eamiálbmotdutkamiid digaštallamiin . Sámi dutkama vuoruheami bokte lea Romssa universitehta mielde hukseme gelbbolašvuođaid oppalaččat eamiálbmotdilálašvuođaid birra .
Innenfor “ Internasjonalisering ” foreslås følgende tiltak :
" Riikkaidgaskasaš doaimmaheami " vuolde evttohit čuovvovaš doaibmabijuid :
5.5.1 Utvidelse av nasjonalt kvoteprogram
5.5.1 Viiddidit našunála earreprográmma
Fra og med 1999 ble “ reisestøtte for samiske hovedfags- og doktorgradsstudenter ” permanentisert .
1999:s dahkkui sámi váldofága- ja doavttirgrádastudeanttaid mátkedoarjjaortnet bistevaš doaibman .
Universitetet i Tromsø har allerede foreslått en ny kategori innenfor kvoteprogrammet for utenlandsstudenter - “ urfolksstudenter ” .
Romssa universitehta lea evttohan ođđa joavkku ásahit olgoriikkastudeanttaid earreprográmmii - namalassii " eamiálbmotstudeanttat " .
På denne måten gjør man det mulig for urfolkstudenter fra alle land å søke om opptak via kvoteprogrammet .
Dán láhkái oččošedje eamiálbmotstudeanttat buot riikkain vejolašvuođa ohcat sisaváldima earreprográmma bokte .
Dette vil gi Universitetet i Tromsø en mulighet til å øke antallet urfolksstudenter på de ulike fagene ( se også tiltak 5.1.4 ) .
Romssa universitehta oččošii fas vejolašvuođa eambbo eamiálbmotstudeanttaid oažžut universitehta oahpuide ( geahča maiddái doaibmabiju 5.1.4 ) .
Senter for samiske studier bør kunne bidra med å formidle kontakt mellom studenter og urfolksuniversitetene .
Sámi dutkamiid guovddáš berre veahkehit studeanttaid oččodit oktavuođa eamiálbmotuniversitehtaiguin .
5.5.2 Samarbeidsavtaler ved Universitetet i Tromsø
5.5.2 Romssa universitehta ovttasbargošiehtadusat
Universitetet i Tromsø har samarbeidsavtaler som kan relateres til samiske spørsmål med følgende land :
Romssa universitehtas leat ovttasbargošiehtadusat čuovvovaš riikkaiguin mat sáhttet guoskat sámi áššiide :
( Guatemala
Guatemala
( Russland
Ruošša
( Australia
Austrália
( New Zealand
Aotearoa ( Ođđa Zealánda )
( Canada
Kanada
( Botswana
Botswana
( Nicaragua
Nicaragua
Målet er å sjekke hvorvidt disse avtalene blir benyttet .
Ulbmil lea guorahallat geavahuvvojit go šiehtadusat .
En viktig del av satsing på internasjonalisering er å få slike avtaler til å virke slik at alle involverte parter deltar .
Go riikkaidgaskasažžan galgá šaddat , de lea deaŧalaš ahte šiehtadusat doibmet ja ahte buohkat geaidda šiehtadusat gusket geavahit daid .
5.5.3 Konferanser
5.5.3 Konferánssat
Forskningsutvalget påpeker i sin høringsuttalelse at det allerede finnes øremerkede midler til å holde internasjonale konferanser ved Universitetet i Tromsø .
Dutkanlávdegoddi čujuha gulaskuddancealkámušastis ahte leat várrejuvvon ruđat riikkaidgaskasaš konferánssaid lágidit Romssa universitehtas .
Nr. : 156/08
Nr. : 156/08
Regjeringen mener det er viktig at samiske aviser gis mulighet til å komme ut hver dag .
Ráđđehus bidjá vuođđun ahte beaivválaš sámi áviissain sáhttá mihá buoret funkšuvdna diehtojuohkingáldun ja digaštallanbáikin sámi servodahkii go áviissat mat ilbmet muhtin beivviid vahkus .
Tilskuddet til samiske aviser økes derfor med 3 millioner kroner i 2009 , til totalt 21,6 millioner kroner . Dette for å sikre en realisering av samiske dagsaviser .
Danin lasihuvvo doarjja sámi áviissaide vel 3 miljovnnain ruvnnuin 2009:s , oktiibuot 21,6 miljovnna ruvdnui , sihkkarastin dihte ahte duohtandahká dan mihttomeari ahte oažžu beaivválaš sámi áviissaid .