pere/sami_parallel huggingface dataset:
I New Zealand inneholder lovgivningen bestemmelser som gir maoriene rett til å bli konsultert i saker som berører dem .
Ođđa Zealánddas leat lágas mearrádusat mat addet maoriide vuoigatvuođa ráđđádallat sidjiide guoskevaš áššiin .
95 Det nasjonale maorirådet har som rådgivningsorgan jevnlig kontakt med statlige myndigheter .
95 Riikka maoriráđis mii lea ráđđeaddinorgána , lea jámmadit oktavuohta stáhtalaš eiseválddiiguin .
Det foreligger heller ingen fast konsultasjonsordning mellom maorirådet eller maorienes tradisjonelle institusjoner ( ” iwi ” og ” hapu ” ) og staten .
Stáhta ja maoriráđi dahje maoriid árbevirolaš ásahusaid ( ” iwi ” ja “ hapu ” ) gaskka ii leat fásta ráđđádallanortnet .
Ulike statlige institusjoner har likevel utbredt kontakt og samarbeid med maorienes institusjoner og de ulike maori-organene .
Iešguđet stáhtalaš ásahusain leat almmotge ollu oktavuohta ja ovttasbargu maoriid ásahusaiguin ja iešguđet maori-orgánaiguin .
Justisdepartementet i New Zealand har utarbeidet retningslinjer for hvordan statlige organer skal forholde seg i deres kontakt med maoriene .
Ođđa Zealándda Justiisadepartemeanta lea ráhkadan njuolggadusaid dasa movt stáhtalaš orgánat galget meannudit go lea maoriiguin oktavuohta .
Målsettingen med retningslinjene er å fremme et mer effektivt samarbeid mellom staten og maoriene .
Njuolggadusaid ulbmil lea ovddidit beaktilet ovttasbarggu stáhta ja maoriid gaskka .
Lag 974/1995 § 9 New Zealand Local Government Act 2002
Láhka 974/1995 § 9 New Zealand Local Government Act 2002
Side 53 av 86
Side 53 av 86
Statenes økonomiske bevilgninger til urfolk og urfolks økonomiske autonomi Det finske statsbudsjettet har ikke en egen budsjettpost for Sametinget eller samiske formål .
Stáhtaid ekonomalaš juolludusat eamiálbmogiidda ja eamiálbmogiid ekonomalaš iešstivrejupmi Suoma stáhtabušeahtas ii leat sierra bušeahttapoasta Sámediggái dahje sámi ulbmiliidda .
Justisdepartementets overføring til Sametingets alminnelige virksomhet og gjennomføring av språkloven er i praksis å anse som et fast årlig bidrag til Sametinget .
Justiisadepartemeantta juolludus Sámedikki dábálaš doibmii ja giellalága čađaheapmái lea geavatlaččat fásta jahkásaš doarjja Sámediggái .
Sametinget må likevel årlig søke om disse midlene .
Sámediggi šaddá dattege jahkásaččat ohcat dán juolludusa .
Den finske statens økonomiske overføringer for øvrig er mer prosjektpreget .
Muđui leat Suoma stáhta ekonomalaš juolludusat eambbo prošeaktavuođđuduvvon juolludusat .
Sametinget må søke om disse midlene som prosjektmidler .
Sámediggi šaddá ohcat dáid ruđaid prošeaktaruhtan .
Dette er arbeidskrevende for det finske Sametinget og legger begrensninger med hensyn til Sametingets mulighet til å fatte egne prioriteringer og planlegge virksomheten over et noe lengre tidsrom .
Dat váldá olu bargonávccaid ja gáržžida Sámedikki iežas vejolašvuođa vuoruhit ja plánet doaimmaid guhkit áiggi vuollái . Ruoŧa Sámedikki ja ráđđehusa jahkásaš bušeahttaproseassa álgá go Sámediggi sádde bušeahttaárvalusastis ráđđehussii .
Sametingets budsjettforslag er treårig , men justeres årlig .
Sámedikki bušeahttaárvalus lea golmma jahkái , muhto dásseduvvo jahkásaččat .
I tillegg til bidragene over statsbudsjettet overføres det midler til samiske formål gjennom EUs strukturfond .
Earret doarjagiid stáhtabušeahta bokte , juolluduvvo maiddái ruhta sámi ulbmiliidda EU ` struktuvrafoandda bokte .
Det framgår av den svenske sameloven kapittel 2 , § 1 at Sametinget skal fatte beslutninger om fordelingen av statens bidrag til samisk kultur og samiske organisasjoner samt andre middel som stilles til rådighet for samiske formål .
Ruoŧa sámelága 2. kapihttalis , § 1:s čilgejuvvo ahte Sámediggi galgá mearridit movt stáhta doarjja sámi kultuvrii ja sámi organisašuvnnaide ja eará ruhta mii luvvejuvvo sámi ulbmiliidda , galgá juhkkojuvvot .
I praksis er det regjeringens reguleringsbrev , gjeldende for bevilgninger som stilles til rådighet for Sametinget , som etablerer rammene for Sametingets økonomiske autonomi .
Njuolggadusat eai čilge dađi dárkileappot mandáhta viidodaga . Geavatlaččat ásaha ráđđehusa regulerenreive mii gusto daidda juolludusaide maid Sámediggi hálddaša , rámmaid Sámedikki ekonomalaš iešstivrejupmái .
I noen tilfeller står Sametinget relativt fritt til å foreta egne prioriteringer innenfor den overordnede målsettingen for bevilgningen .
Muhtun oktavuođain sáhttá Sámediggi oalle friddjadit ieš vuoruhit juolludusa váldoulbmiliid siskkobealde .
I andre tilfeller har Sametinget , på grunn av vilkårene i reguleringsbrevet , liten mulighet til å foreta egne prioriteringer .
Eará oktavuođain lea Sámedikkis fas unnán vejolašvuohta dahkat iežas mearrádusaid regulerenreivve eavttuid geažil .
Sametingets politiske ledelse er av den oppfatning at Sametinget på grunn av bevilgningsformen i realiteten har en svært begrenset mulighet til å foreta egne politiske prioriteringer .
Sámedikki politihkalaš jođiheaddjit oaivvildit ahte Sámedikkis lea dán juolludusvuogi mielde duohtavuođas hui gáržžes vejolašvuoha ieš dahkat politihkalaš vuoruhemiid .
For Grønland forhandles det fram et såkalt blokktilskudd mellom den danske regjeringen og det grønlandske Landsstyret ( ” regjeringen ” ) , normalt for en 2- eller 3-årig periode .
Dánska ráđđehus ja Ruonaeatnama Riikastivra ( ” ráđđehus ” ) šiehtadallaba Ruonaeatnama ovddas nugohčoduvvon blohkkadoarjaga , dábálaččat 2 dahje 3 jahkái .
Blokktilskuddet bevilges gjennom Folketingets vedtakelse av Danmarks finanslov for det gjeldende budsjettår .
Blohkkadoarjja juolluduvvo Álbmotdikki ( Folketinget ) nannejumi bokte Danmárkku ruhtadanlága olis guoskevaš bušeahttajahkái .
Utover dette er det ingen faste konsultasjoner mellom regjeringen og hjemmestyret om statens økonomiske bidrag , eller om Grønlands anvendelse av det statlige blokktilskuddet .
Muđui eai leat fásta ráđđádallamat ráđđehusa ja ruovttustivrra gaskka stáhta ekonomalaš doarjaga birra dahje Ruonaeatnama geavaheami birra stáhtalaš blohkkadoarjagis .
Økonomiske spørsmål diskuteres likevel i årlige ” rigsmøder ” mellom statsministeren , Grønlands landsstyreformann og den færøyske lagmannen .
Ekonomalaš gažaldagat digaštallojuvvojit aŋkke jahkásaš ” riikačoahkkimiin ” maidda stáhtaministtar , Ruonaeatnama riikkastivrraovdaolmmoš ja Færsulluid lágamánni servet .
Disse møtene bærer preg av orientering , hvor partene informerer hverandre om den politiske og økonomiske utviklingen .
Dáin čoahkkimiin lea olu diehtojuohkin main bealit čilgejit politihkalaš ja ekonomalaš ovdáneami .
I Danmark er det videre et rådgivende utvalg vedrørende Grønlands økonomi .
Danmárkkus lea maiddái ráđđeaddi lávdegoddi Ruonaeatnama ekonomiija áššiid hárrái .
Utvalget er sammensatt av økonomiske eksperter og embetsmenn fra henholdsvis hjemmestyret og staten .
Lávdegottis leat ruovttustivrra ja stáhta ekonomalaš áššedovdit ja ámmátolbmot .
Utvalget utgir en årlig rapport om Grønlands økonomi , og dette danner et viktig faktagrunnlag for blokktilskuddsforhandlingene mellom staten og hjemmestyret .
Lávdegoddi addá jahkásaš raportta Ruonaeatnama ekonomiija birra , ja dat addá deaŧalaš vuođu stáhta ja ruovttustivrra blohkkadoarjjašiehtadallamiidda .
Grønlands hjemmestyre kan fritt disponere de midlene som ikke er finansiert gjennom det statlige blokktilskuddet .
Ruonaeatnama ruovttustivra sáhttá friddjadit hálddašit daid ruđaid mat eai leat ruhtaduvvon stáhtalaš blohkkadoarjaga bokte .
Dette er hovedsakelig midler fra skatter og avgifter , i tillegg til eksportinntekter .
Dat leat eanasmuddui ruđat vearuin ja divvagiin ja dasa lassin eksportasisaboađut .
Hovedformålet med blokktilskuddsordningen er å gi Grønland et reelt økonomisk selvstyre .
Blohkkadoarjjaortnega váldoulbmil lea addit Ruonaeatnamii duohta ekonomalaš iešstivrejumi .
Fra statlig side forsøkes det derfor i minst mulig grad å øremerke disse midlene .
Stáhta bealis geahččalit danne nu unnán go vejolaš várret dáid ruđaid .
Dersom hjemmestyret foretar omfattende politiske og økonomiske omprioriteringer med hensyn til bruken av blokktilskuddet kan hjemmestyret forvente politiske anførsler om at hjemmestyret ikke lever opp til forutsetningene for blokktilskuddet .
Jus ruovttustivra dahká viiddis politihkalaš ja ekonomalaš ođđasisvuoruhemiid blohkkadoarjaga geavaheami dáfus , de sáhttá ruovttustivra oažžut politihkalaš mearkkašumiid das ahte ruovttustivra ii deavdde blohkkadoarjaga eavttuid .
Hjemmestyret vedtar sine økonomiske prioriteringer gjennom vedtakelsen av en landstingsfinanslov .
Ruovttustivra dahká iežas ekonomalaš vuoruhemiid riikadikki ruhtadanlága mearrideami vuođul .
Landsstyret - den grønlandske regjeringen – har ansvaret for forvaltningen av hjemmestyrebudsjettet i samsvar med Landstingets finanslov for det angjeldende budsjettår .
Riikastivrras – Ruonaeatnama ráđđehusas – lea ovddasvástádus hálddašit ruovttustivrabušeahta Riikadikki ruhtadanlága mielde gustojeaddji bušeahttajahkái .
De respektive landsstyremedlemmene ( fagministerne ) har på vegne av Landsstyret ansvaret for de forskjellige budsjettpostene .
Iešguđet riikastivralahtuin ( fágaministariin ) lea Riikastivrra bealis ovddasvástádus iešguđet bušeahttapoasttaide .
Side 54 av 86
Side 54 av 86
I Canada er programområder identifisert og fastsatt som innsatsområder som følge av regjeringens konsultasjoner med urfolkskongressen i 2004 .
Canada ráđđehusa ráđđádallan eamiálbmotkongreassain 2004:s , mielddisbuvttii ahte Canadas leat prográmmasuorggit identifiserejuvvon ja mearriduvvon áŋgiruššansuorgin .
Det finnes ingen fast årlig konsultasjonsordning som omfatter alle urfolksgruppene i Canada .
Canadas ii leat fásta jahkásaš ráđđádallanortnet mas buot eamiálbmotjoavkkut leat fárus .
I New Zealand skjer statens økonomiske overføringer til maoriene gjennom tre kanaler : ( 1 ) Avtalebaserte erstatninger på grunnlag av Waitangi-avtalen ; ( 2 ) Ordinære service- og støtteordninger som ikke skiller mellom maoribefolkningen og den øvrige befolkningen ; ( 3 ) Særskilte midler over nasjonalbudsjettet til maoriutvikling .
Ođđa Zealánddas ožžot maorit stáhta ekonomalaš doarjagiid golmma kanála bokte : ( 1 ) Šiehtadanvuođđuduvvon buhtadusat Waitangi-šiehtadusa olis ; ( 2 ) Dábálaš bálvalus- ja doarjjaortnegat main maoriálbmot ja álbmot muđui ii earuhuvvo ; ( 3 ) Sierra juolludusat našunálabušeahta badjel maoriid ovdáneapmái .
Maori-organene finansieres ved statlig støtte og private gaver .
Maori-orgánat ruhtaduvvojit stáhtalaš doarjagiid ja priváhta skeaŋkkaid bokte .
Dette finansierer også maorirådets sekretariat .
Nu ruhtaduvvo maiddái maoriráđi čállingoddi .
Det nasjonale maorirådet kan , som rådgivende organ , legge fram sine synspunkter , også om økonomiske forhold , for ansvarlig fagminister .
Našovnnalaš maoriráđđi sáhttá , go lea ráđđeaddi orgána , ovddidit oainnuid maiddái ekonomalaš dilálašvuođaid hárrái ovddasvástideaddji fágaministarii .
Forslag til en nordisk samekonvensjon Innstilling om Nordisk samekonvensjon 96 er utarbeidet av en nordisk ekspertgruppe etter oppdrag fra ministrene som er ansvarlige for samiske saker , og sametingspresidentene i Norge , Sverige og Finland .
Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna árvalus Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna árvalusa 96 lea davviriikkalaš áššedovdijoavku ráhkadan maŋŋel go ministarat geain lea ovddasvástádus sámi áššiide , ja Norgga , Ruoŧa ja Suoma sámediggepresideanttat dan dáhtto .
Ekspertgruppen overleverte sin innstilling i Helsingfors 16. november 2005 , under fellesmøtet mellom sameministrene i Finland , Norge og Sverige og sametingspresidentene i respektive land .
Áššedovdijoavku geigii árvalusa Helssegis skábmamánu 16. b. 2005:s Suoma , Norgga ja Ruoŧa sámeministariid ja sámediggepresideanttaid oktasaščoahkkimis .
Innstillingen ble sendt på høring 17. februar , med høringsfrist 12. juni 2006 .
Árvalus sáddejuvvui gulaskuddamii guovvamánu 17. b. , ja gulaskuddanáigemearri lei geassemánu 12. b. 2006:s .
Ministrene og presidentene var enige om å videreføre arbeidet med en Nordisk samekonvensjon , i første omgang gjennom fortsatt nasjonalt arbeid med høringsoppfølging og eventuelle konsekvensanalyser .
Ministarat ja presideanttat sohpe joatkit Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna barggu , vuosttažettiin dakko bokte ahte ain čuovvolit gulaskuddanvástádusaid ja vejolaččat maiddái guorahallat váikkuhusaid .
Det var enighet om at landene til neste fellesmøte høsten 2007 , skal ha avklart sine posisjoner .
Sohppojuvvui ahte riikkat galget leat čilgen iežaset posišuvnnaid boahtte oktasaščoahkkimii 2007 čavčča .
I Norge er det nedsatt en arbeidsgruppe med representanter fra Sametinget og relevante departementer , som skal vurdere utkastet til Nordisk samekonvensjon på bakgrunn av gjeldende nasjonal rett og relevant folkerett .
Norggas lea nammaduvvon bargojoavku mas leat Sámedikki ovddasteaddjit ja guoskevaš departemeanttaid ovddasteaddjit , geat galget árvvoštallat Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna árvalusa gustojeaddji našovnnalaš rievtti vuođul ja relevánta álbmotrievtti vuođul .
I det følgende omtales bestemmelser i utkastet til Nordisk samekonvensjon som er relevant for spørsmål knyttet til Sametingets formelle stilling og budsjettprosedyrer .
Čuovvovaččat čilgejuvvojit Davviriikkalaš sámekonvenšuvnna árvalusa mearrádusat mat gusket gažaldagaide Sámedikki formálalaš dili ja bušeahttabargovugiid .
97 Artikkel 14 omhandler sametingene , mens artikkel 15 går inn på sametingenes selvstendige vedtak .
97 Artihkkal 14 čilge sámedikkiid birra , ja artihkal 15 čilge sámedikkiid iešmearrideaddji mearrádusaid .
I omtalen av artikkel 15 , første ledd står det at denne bestemmelsen vil regulere sametingenes adgang til å treffe selvstendige vedtak .
Artihkkal 15 vuosttaš lađđasa čilgehusas celkojuvvo ahte dát mearrádus boahtá muddet sámedikkiid vejolašvuođa dahkat iešheanalis mearrádusaid .
Sametinget må i likhet med andre organer ha hjemmel i lov for å treffe beslutninger som innebærer myndighetsutøvelse .
Sámedikkis ferte nu movt eará orgánain nai , leat láhkavuođđu dahkat mearrádusaid mat mielddisbuktet eiseválddi čađaheami .
Vedtak som ikke innebærer myndighetsutøvelse , kan Sametinget treffe uten krav om hjemmel i lov .
Mearrádusaid mat eai mielddisbuvtte eiseválddi čađaheami , sáhttá Sámediggi dahkat almmá láhkavuođu gáibádusa haga . .
Artikkel 16 gir Sametinget rett til forhandlinger i saker av vesentlig betydning for samene .
Artihkkal 16 addá Sámediggái rievtti šiehtadallat áššiin main lea mearkkašahtti mearkkašupmi sápmelaččaide .
Det oppstilles etter første ledd et krav om at det skjer reelle forhandlinger før myndighetene fatter vedtak .
Maŋŋel vuosttaš lađđasa ovddiduvvo gáibádus ahte dollojuvvojit duohta šiehtadallamat ovdalgo eiseválddit dahket mearrádusa .
Se http://www.regjeringen.no/nb/dep/aid/tema/andre/Nordisk_samisk_samarbeid/Nordisksamekonvensjon.html?id 86937 = 97 Deler av kapittel II om samisk styring ( artiklene 14-19 ) .
Geahča http://www.regjeringen.no/se/dep/aid/Fadda-/andre/Davviriikkala-sami-ovttasbargu/Davviriikkalasamekonvenuvdna.html?id 86937 = 97 Oasit II kapihttalis sámi stivrema birra ( 14-19 artihkkalat ) .
Side 55 av 86
Side 55 av 86
Det påpekes at det er viktig at forhandlingene må finne sted på et tidlig stadium i saksgangen .
Cuigejuvvo ahte lea deaŧalaš ahte šiehtadallamat dollojuvvojit nu árrat go vejolaš áššemeannudeamis .
Dersom forhandlingene gjennomføres sent i beslutningsprosessen kan det være vanskelig å få innflytelse på resultatet og å oppnå forståelse og enighet .
Jus šiehtadallamat dollojuvvojit maŋŋit mearrádusproseassas , de sáhttá leat váttis váikkuhit bohtosiidda ja olahit ipmárdusa ja ovttamielalašvuođa .
Dessuten må Sametinget få tildelt ressurser til å kunne gjennomføre forhandlinger .
Dasto fertejit Sámediggái juolluduvvot resurssat čađahit šiehtadallamiid .
Det forutsettes at Sametinget kan innhente den ekspertise det selv ikke innehar .
Eaktuduvvo ahte Sámediggi sáhttá viežžat daid áššedovdiid mat eai leat alddis .
Sametinget må ha økonomiske muligheter til rent faktisk å gjennomføre forhandlinger gjennom deltakelse i forhandlingsmøter og bistand fra sakkyndige .
Sámedikkis fertejit leat ekonomalaš vejolašvuođat duođas čađahit šiehtadallamiid ja searvat šiehtadallančoahkkimiidda ja viežžat veahki áššedovdiin .
Forhandlingsplikten etter artikkel 16 gjelder alle de myndigheter som er omfattet av bestemmelsen i artikkel 5 .
Artihkkal 16 šiehtadallangeatnegasvuohta gusto buot eiseválddiide mat bohtet artihkal 5 vuollái .
Forhandlingsplikten vil derfor omfatte alle statlige organ på nasjonalt , regionalt og lokalt nivå .
Šiehtadallangeatnegasvuohta gusto danne buot stáhtalaš orgánaide riikka , guovllu ja báikkálaš dásis .
Også andre organ for offentlig forvaltning og offentlig virksomhet har disse plikter .
Maiddái eará orgánain almmolaš hálddašeamis ja almmolaš doaimmas leat dát geatnegasvuođat .
Den myndighet som har ansvaret for det saksfelt en artikkel omhandler , vil dermed ha et direkte ansvar etter konvensjonen uavhengig av om det er et statlig , kommunalt , fylkeskommunalt eller privat organ .
Dan eiseválddis mas lea ovddasvástádus dan áššesuorgái maid guhtege artihkal čilge , lea dalle njuolgga ovddasvástádus konvenšuvnna vuođul , beroškeahttá das ahte lea go stáhta , gieldda , fylkkagieldda dahje priváhta orgána .
I konvensjonsutkastet sies det at Sametingets rett til forhandlinger skal gjelde alle typer saker , både lovgivning og forvaltning .
Konvenšuvdnaárvalusas celko ahte Sámedikki riekti šiehtadallamiidda galgá gustot buotlágán áššiin , sihke láhkaaddimis ja hálddašeamis .
Retten til forhandlinger vil også gjelde Sametingets budsjett .
Šiehtadallanriekti gusto maiddái Sámedikki bušehttii .
• Sametinget bør settes økonomisk i stand til å bli en likeverdig part i trepartsforhandlinger .
Sámediggi berre oažžut ekonomalaš návccaid šaddat dássásaš beallin golmmabealát šiehtadallamiin .
• Sametinget bør gis vesentlig innflytelse på hvordan den regionale forvaltningen utøves på politikkområder som er viktige for den samiske befolkning .
Sámediggi berre oažžut stuora váikkuhanvejolavuođa dasa movt regionála hálddašeapmi čađahuvvo dakkár politihkkasurggiin mat leat deaŧalaččat sámi álbmogii .
Artikkel 18 omhandler forholdet til nasjonalforsamlingene .
Artihkkal 18 čilge oktavuođaid našunalčoahkkimiidda .
Etter tredje ledd er det nasjonalforsamlingen som gjennom sine regler bestemmer hvordan sakene skal behandles .
Goalmmát lađđasa mielde galgá našunalčoahkkin iežas njuolggadusaid mielde mearridit movt áššit galget gieđahallojuvvot .
I henhold til artikkel 18 annet ledd skal Sametinget bli hørt i saker som særskilt berører det samiske folket .
Artihkkal 18 nuppi lađđasa mielde galgá Sámediggi vuhtiiváldojuvvot dakkár áššiin mat erenomážit gusket sámi álbmogii .
Side 56 av 86
Side 56 av 86
Del II Arbeidsgruppens vurderinger og forslag 6 .
II oassi . Bargojoavkku árvvoštallamat ja árvalusat 6 .
Anmodningen i mandatet om å vurdere en “ formelt mer uavhengig stilling for Sametinget ” , reiser spørsmål knyttet til den rettslige reguleringen av tingets kompetanse .
Mandáhta gohččun árvvoštallat ” Sámediggái eanet formálalaš sorjjakeahtes dili ” , mielddisbuktá gažaldaga dikki gelbbolašvuođa rievttálaš regulerema hárrái .
Arbeidsgruppens grunnsyn er således at Sametinget bør ha en formelt mer uavhengig stilling enn det som er tilfelle i dag .
Bargojoavkku vuođđooaidnu lea danne dat ahte Sámedikkis berre leat eanet formálalaš sorjjakeahtes dilli go dat mii dál lea .
Arbeidsgruppen er i mandatet særskilt bedt om å “ fokusere på mulige løsninger som tar utgangspunkt i at Sametinget fortsatt skal være en del av den juridiske personen staten ” .
Mandáhtta dáhttu bargojoavkku erenoamážit ” deattuhit vejolaš čovdosiid mas vuođđun lea ahte Sámediggi ain galgá leat oassin stáhtas juridihkalaš peršovdnan . ” .
Det er imidlertid i mandatet også åpnet for at arbeidsgruppen foreslår en løsning der Sametinget etableres som eget rettssubjekt .
Mandáhtta rahpá aŋkke bargojovkui vejolašvuođa árvalit čovdosa mas Sámediggi ásahuvvo sierra riektesubjeaktan .
De fleste forslagene tar utgangspunkt i at Sametinget fortsatt kan “ være en del av den juridiske personen staten ” .
Eanas árvalusain lea vuođđun ahte Sámediggi ain sáhttá ” leat oassin stáhtas juridhkalaš peršovnnas ” .
Forslaget i punkt 2.1.2 , jf. 2.1.3 , bryter imidlertid med dette utgangspunktet .
2.1.2 , vrd. 2.1.3 , čuoggáid árvalusat eai čuovo dattege dán vuođu .
Her foreslår arbeidsgruppen at Sametinget etableres som eget rettssubjekt .
Dain čuoggáin evttoha bargojoavku ásahit Sámedikki sierra riektesubjeaktan .
De ulike enkelttiltakene arbeidsgruppen foreslår for å sikre en mer uavhengig stilling for Sametinget vil måtte innebære lovendringer .
Iešguđet ovttaskas doaimmat maid bargojoavku árvala sihkkarastin dihte Sámediggái eanet sorjjakeahtes dili , mielddisbuktet láhkarievdadusaid .
Som det fremgår av rapportens første del er Sametingets formelle stilling på flere områder uklar og heller ikke i samsvar med den faktiske utviklingen som har funnet sted etter opprettelsen av Sametinget som rådgivende organ gjennom sameloven .
Nu movt raportta vuosttaš oasis lea čilgejuvvon , de lea Sámedikki formála dilli máŋgga suorggis ain eahpečielggas , ja dat ii ge šat heive dan ovdáneapmái mii lea leamaš maŋŋel go Sámediggi šattai ráđđeaddi orgánan sámelága bokte .
Reglene om Sametingets rettslige stilling finnes først og fremst i sameloven .
Sámedikki rievttálaš dili njuolggadusat leat vuosttažettiin nannejuvvon sámelágas .
Loven er imidlertid på viktige områder taus og sier ikke noe direkte om tilknytningsforholdet mellom Sametinget og regjeringen , og heller ikke om Sametingets søksmålskompetanse og statsrådens konstitusjonelle og parlamentariske ansvar for Sametingets virksomhet .
Muhtun deaŧalaš surggiin lea dattege láhka jávoheapmi , ii ge jienát maide jurájuste Sámedikki ja ráđđehusa čatnasumi birra , ii ge maide Sámedikki ášševuolggahangelbbolašvuođa birra ja stáhtaráđiid konstitušuvnnalaš ja parlamenttáralaš ovddasvástádusa birra Sámedikki doaimma guovdu .
Heller ikke i forarbeidene til sameloven er disse forholdene tatt opp til særskilt drøfting .
Sámelága ovdabárgguin eai ge leat dát dilit guorahallojuvvon erenoamážit .
Det er i forlengelsen av dette behov for større klarhet rundt disse spørsmålene .
Lea go Sámedikkis ášševuolggahangelbbolašvuohta lea vel eahpečielgaset . Lea sihkkaris riekti ahte
Side 57 av 86
Side 57 av 86
Som det er pekt på i kap. 2.5 , er det ulike hensyn og momenter som i varierende grad gjør seg gjeldende alt etter hvilke områder av Sametingets virksomhet det er tale om .
Nu movt čujuhit kap. 2.5:s , de leat olu iešguđetlágán váikkuhusat ja bealit mat feara movt čuožžilit das makkár Sámediggedoaimmas lea sáhka . Seammás árvvoštallet iešguđet stáhtaorgánat dán iešguđetládje .
Regjeringsadvokaten har for eksempel lagt til grunn at Sametinget må velge sin egen prosessfullmektig , jf. kap. 2.7 .
Ráđđehusadvokáhtta lea omd. bidjan mearrin ahte Sámediggi ferte ieš válljet alcces ášševálddálačča , vrd. kap. 2.7 .
Dersom Sametinget skal være en del av den juridiske personen staten vil dette kreve visse lovmessige tiltak for å synliggjøre gjeldende rett samt en avklaring av rettstilstanden når det gjelder Sametingets søksmålskompetanse .
Jus Sámediggi galgá leat oassin stáhta juridihkalaš peršovnnas , de gáibiduvvojit dihto lágalaš doaimmat čalmmustuhttit gustojeaddji rievtti , ja gáibiduvvo maiddái riektedilálašvuođa čielggadeapmi Sámedikki ášševuolggahangelbbolašvuođa hárrái .
Det bør vurderes om dette skal komme til utrykk direkte i sameloven .
Berre árvvoštallojuvvot galgá go dat ovddiduvvot njuolgga sámelágas .
Dette bør komme konkret til utrykk i lovgivningen .
Dat berre konkrehtadit ovdanboahtit lágain .
Når det gjelder rettslig handleevne på vegne av staten , vil dette være særlig aktuelt innenfor enkelte saksområder der Sametinget utøver forvaltningsvirksomhet som overført myndighet fra statlige myndigheter .
Rievttálaš doaibmanákca stáhta bealis lea erenoamáš áigeguovdil dain áššesurggiin main Sámediggi doaimmaha hálddašeami maid lea ožžon sirdojuvvot alcces stáhtalaš eiseválddiin .
Dette vil for eksempel gjelde innenfor kulturminneforvaltning , tilskuddsforvaltning og for fastsettelse av samiske læreplaner .
Dat leat ovdamearkka dihte kulturmuitosuodjalus , doarjjahálddašeapmi ja sámi oahppoplánaid dohkkeheapmi .
Alternativt kan det gis regler om at Sametinget har begrenset søksmålskompetanse på enkelte områder , herunder innenfor politisk virksomhet og forvaltningsvirksomhet .
Molssaeaktun sáhtášii Sámediggi oažžut njuolggadusaid ráddjejuvvon ášševuolggahangelbbolašvuođa hárrái muhtun surggiin , dás politihkalaš doaimma ja hálddašandoaimma siskkobealde .
Dette vil samsvare med det som allerede er gjeldende rett , samtidig som man får slått fast dette uten å måtte gå veien om en rettsavgjørelse .
Bargojoavku ii dieđe leat go eará ásahusain mat leat oassin stáhta juridihkalaš peršovnnas , njuolggadusat ráddjejuvvon ášševuolggahangelbbolašvuođa birra .
Arbeidsgruppen kjenner ikke til at slike regler om begrenset søksmålskompetanse er gitt for andre institusjoner som er en del av den juridiske personen staten .
Sámedikki stáhtarievttálaš dilli lea dattege áibbas erenoamáš , ja muđui eai leat makkárge formála eastagat dasa ahte addit Sámediggái ráddjejuvvon ášševuolggahangelbbolašvuođa .
Sametingets statsrettslige stilling er imidlertid helt spesiell og det er heller ikke noen formelle hinder mot å gi regler om at Sametinget har begrenset søksmålskompetanse . 98
Sáhttá leat dárbbašlaš ásahit mekanismma mii buorebut addá saji oktasaš čovdosiidda Sámedikki ja stáhtalaš eiseválddiid dulkomis stáhta álbmot 98
Skoghøy : Tvistemål , 2. utgave ( Oslo 2001 ) side 171-174 .
Skoghøy : Tvistemål , 2. almmuhus ( Oslo 2001 ) siidu 171-174 .
Side 58 av 86
Side 58 av 86
99 En slik ordning vil kunne effektivisere konsultasjonsprosessene , samtidig som den styrker legitimiteten til de avgjørelser som fattes .
99 Dakkár ortnet sáhttá buoridit ráđđádallanproseassaid , seammás go mearrádusaid lobálašvuohta nannejuvvo .
Alternativt viser arbeidsgruppen til at det kan etableres andre og mer bindende tvisteløsningsmekanismer mellom Sametinget og statlige myndigheter .
Molssaeaktun čujuha bargojoavku dasa ahte sáhttet ásahuvvot eará ja eambbo geatnegahtti riidočoavdinmekanismmat Sámedikki ja stáhtalaš eiseválddiid gaskii .
Dette kan for eksempel utføres av et uavhengig ekspertorgan som ikke er underlagt direkte statlig instruksjonsmyndighet .
Dan sáhttá ovdamearkka dihte sorjjakeahtes áššedovdiorgána dahkat mii ii leat njuolgga stáhtalaš bagadanválddi vuollásaš .
Arbeidsgruppen nøyer seg likevel med å vise til denne alternative muligheten , og fremmer ikke forslag om noen konkrete tiltak her .
Bargojoavku čujuha dušše dan vejolašvuhtii , muhto dat ii ovddit dás makkárge konkrehta árvalusaid dan hárrái .
Som arbeidsgruppen har pekt på vil løsningen innebære at man innfører en tvisteløsningsmodell for tvister mellom Sametinget og statlige myndigheter , samt et ansvar for regjeringsadvokaten til å bistå Sametinget i saker mot andre enn staten .
Bargojoavku lea čuigen ahte dán čovdosa oktavuođas ráhkaduvvo riidočoavdinmodealla Sámedikki ja stáhtalaš eiseválddiid riidduid várás , ja ahte ráđđehusadvokáhtas lea ovddasvástádus veahkehit Sámedikki áššiin mat vuolggahuvvojit earáid go stáhta vuostá .
De øvrige sider ved rettsforholdet mellom staten og Sametinget vil imidlertid slik allerede omtalt fortsette som i dag .
Eará bealit stáhta ja Sámedikki riekteoktavuođas joatkašuvvet dattege nu movt dál leat .
Ordningen med at Sametinget etableres som eget rettssubjekt vil harmonere godt med de folkerettslige forpliktelser som påhviler myndighetene .
Ortnet mas Sámediggi ásahuvvo sierra riektesubjeaktan heive bures daidda álbmotrievttálaš geatnegasvuođaide mat eiseválddiin leat .
Samtidig vil modellen innebære en økende grad av politisk ansvarliggjøring av Sametinget og en tilsvarende svekkelse av fagstatsrådenes politiske ansvar for de beslutninger som fattes av Sametinget .
Seammás mielddisbuktá modealla Sámediggái stuorát politihkalaš ovddasvástádusa seammás go seamma mađi unnida fágastáhtaráđiid politihkalaš ovddasvástádusa dain mearrádusain maid Sámediggi dahká .
Som selvstendig rettssubjekt vil Sametinget ha rettslig handleevne .
Iešstivrejeaddji riektesubjeaktan lea Sámedikkis rievttálaš doaibmanákca .
Dette innebærer at Sametinget kan binde seg ved avtale og kan pådra seg forpliktelser og ansvar .
Dat mearkkaša ahte Sámediggi sáhttá čatnat šiehtadusaid ja váldit ovddasvástádusa ja geantnegasvuođaid .
Sametinget vil videre ha selvstendig ansvar for eventuell gjeld og økonomiske forpliktelser som et hvert annet rettssubjekt .
Sámedikkis šaddá maid iešheanalis ovddasvástádus vejolaš velggiid ovddas ja ekonomalaš geatnegasvuođaid ovddas nu movt eará riektesubjeavttain nai .
Sametinget vil dessuten ha alminnelig partsevne og vil kunne stå som saksøker eller saksøkt i tvister for de alminnelige domstolene .
Okta váikkuhus das ahte Sámediggi lea sierra riektesubjeaktan , šaddá de ahte Sámedikki eai sáhte almmolaš eiseválddit bagadit dábálaš bagadaneiseválddi láhkavuođu bokte .
For eksempel der man konsulterer om ny lovgivning eller forvaltningsvedtak .
Ovdamearkka dihte de go leat ráđđádallamat ođđa lágaid dahje hálddašanmearrádusaid birra .
Også unnlatelse av å fatte vedtak bør etter omstendighetene kunne omfattes .
Dahje dalle go mearrádusaid eai dahkko .
Side 59 av 86
Side 59 av 86
Som eget rettsubjekt vil Sametinget i utgangspunktet ikke være underlagt statlig instruksjonsmyndighet .
dahje dáhttot stivret Sámedikki earaládje , de ferte dain leat láhkavuođđu , nu movt eará iešstivrejeaddji riektesubjeavttaid dáfus nai .
Dersom Sametinget etableres som eget rettssubjekt vil dette etter arbeidsgruppens syn få betydning for regjeringens eller departementenes adgang til å delegere myndighet til Sametinget uten grunnlag i lov eller plenarvedtak .
Jus Sámediggi ásahuvvo sierra riektesubjeaktan boahtá dat bargojoavkku oaivila mielde váikkuhit ráđđehusa dahje departemeanttaid vejolašvuhtii fápmudit válddi Sámediggái lága vuođu dahje plenarmearrádusa vuođu haga .
Vi går imidlertid ikke nærmere inn på dette her .
Dás eat dattege čielggat dan lagabui .
Vi vil imidlertid anbefale at man for fremtiden vurderer spørsmålet om nærmere hjemmelsgrunnlag for delegasjon til Sametinget . ”
Boahtteáigái rávvet aŋkke ahte dárkilet láhkavuođđu Sámedikki fápmudeami dáfus , árvvoštallojuvvo . ”
Etter arbeidsgruppens oppfatning vil dette synspunktet gjøre seg enda sterkere gjeldende dersom Sametinget etableres som et eget rettssubjekt og ikke lenger formelt sett er en del av statshierarkiet .
Bargojoavku oaivvilda dán oainnu šaddat vel nannoseabbon jus Sámediggi ásahuvvo sierra riektesubjeaktan ja dat ii šat formáladit leat oassin stáhtahierarkiijjas .
Arbeidsgruppen har vurdert ulike løsninger .
Bargojoavku lea árvvoštallan iešguđetlágán čovdosiid .
I lov 30. august 1991 nr. 71 om statsforetak ( statsforetaksloven ) § 3 og i lov 15. juni 2001 nr. 93 om helseforetak m.m. ( helseforetaksloven ) § 6 er det valgt formuleringer som både understreker virkningene av at foretaket er et selvstendig rettssubjekt både for avtalekompetansen og søksmålskompetanse : § 3/§ 6 Partsstilling Foretaket har selv rettigheter og plikter , er part i avtaler med private og offentlige myndigheter og har partsstilling overfor domstoler og andre myndigheter .
Borgemánu 30. b. 1991 lága nr. 71 stáhtafitnodagaid birra ( stáhtafitnodatláhka ) § 3:s , ja Geassemánu 15. b. 2001 lága nr. 93 dearvvašvuođafitnodagaid j. ea. birra ( dearvvašvuođafitnodatláhka ) § 6:s leat cealkagat mat deattuhit váikkuhusaid das go fitnodat lea iešstivrejeaddji riektesubjeaktan sihke šiehtadusgelbbolašvuođa ja ášševuolggahangelbbolašvuođa hárrái ( dás jorgaluvvon ) : § 3/§ 6 Bealálašárvu Fitnodagas leat alddis vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat , lea osolaš šiehtadusain priváhta ja almmolaš eiseválddiiguin , ja lea bealálašárvu duopmostuoluid ja eará eiseválddiid ovddas .
Bestemmelsen gir etter arbeidsgruppens syn en klar og enkel regel som både innebærer en forenkling av dagens uoversiktlige og komplekse regelverk og som innebærer en avklaring av Sametingets rettslige stilling .
Bargojoavku oaivvilda dán mearrádusa addit čielga ja álkis njuolggadusa mii álkidahttá dálá moalkás ja váttis njuolggadusaid , ja mii maiddái čilge Sámedikki rievttálaš dili .
Bestemmelsen vil fastslå at Sametinget har søksmålskompetanse og vil videre innebære at regjeringsadvokaten ikke har noen forpliktelser overfor Sametinget .
Mearrádus nannešii ahte Sámedikkis lea ášševuolggahangelbbolašvuohta ja mielddisbuktá dasto ahte ráđđehusadvokáhtas eai leat geatnegasvuođat Sámedikki guovdu .
En annen variant som arbeidsgruppen har vurdert er den løsning som er valgt i lov 17. juli 2005 nr. 85 om rettsforhold og forvaltning av grunn og naturressurser i Finnmark fylke ( finnmarksloven ) § 6 .
Nubbi vuohki maid bargojoavku lea árvvoštallan , lea dat čoavddus mii lea Suoidnemánu 17. b. 2005 lága nr. 85 Finnmárkku fylkka eana- ja luondduresurssaid riektedili ja hálddašeami birra ( finnmárkkuláhka ) § 6 .
Bestemmelsen uttrykker : § 6 Finnmarkseiendommens rettsstilling Finnmarkseiendommen ( Finnmárkkuopmodat ) er et eget rettssubjekt med sete i Finnmark som skal forvalte grunn og naturressurser mv. som den eier i samsvar med lovens formål og reglene i loven her for øvrig .
Mearrádusas celko ( dás jorgaluvvon ) : § 6 Finnmárkkuopmodaga riektedilli Finnmárkkuopmodat ( Finnmarkseiendommen ) lea sierra riektesubjeakta mii lea biddjon Finnmárkui ja mii galgá hálddašit eana – ja luondduresurssaid j. ea. maid eaiggáduššá lága ulbmila olis ja muđui lága njuolggadusaid olis .
Side 60 av 86
Side 60 av 86
Arbeidsgruppen vil for øvrig peke på at de tiltak som her fremmes under forutsetningen at Sametinget er et eget rettsubjekt , bør ses i sammenheng med forslagene fremmet i kapitlene 6.2-6.5. 6.1.3 .
Bargojoavku dáhttu muđui cuiget ahte dat doaimmat mat evttohuvvojit dainna eavttuin ahte Sámediggi lea sierra riektesubjeaktan , berrejit árvvoštallojuvvot kap. 6.2-6.5 kapihttaliid evttohusaid oktavuođas . 6.1.3 .
Arbeidsgruppens vurderinger og forslag om Sametingets rettslige stilling Arbeidsgruppen mener at en løsning der Sametinget etableres som et selvstendig rettssubjekt , formelt fristilt fra regjeringen , trolig er den beste løsningen sett i lys av dagens praksis og syn på Sametinget som selvstendig folkevalgt organ .
Bargojoavkku árvvoštallamat ja árvalusat Sámedikki rievttálaš dili hárrái Bargojoavku oaivvilda čovdosa mas Sámediggi ásahuvvo iešstivrejeaddji riektesubjeaktan mii formálaladit ii leat ráđđehusas gitta , jáhkkimis leat buoremussan dálá geavada ja oainnu mielde das ahte Sámediggi lea iešbirgejeaddji álbmotválljejuvvon orgána .
Den førende og overordnede målsettingen i samepolitikken er å sikre Sametinget som politisk organ og forvaltningsorgan størst mulig grad av selvstendighet .
Sámepolitihka váldoulbmil ja - čujuhus lea sihkkarastit Sámediggái nu olu iešmearrideami go vejolaš , sihke politihkalaš orgánan ja hálddašanorgánan .
Dette innebærer at hensynet til representasjon og medinnflytelse for de samiske interesser veier tungt .
Dat mielddisbuktá ahte sámi beroštumiid ovddasteapmi ja mieldeváikkuheapmi lea hirbmat deaŧalaš .
Det er grunnleggende at Sametinget har en betydelig grad av institusjonell handlefrihet .
Lea vuođđogáibádussan ahte Sámedikkis lea mearkkašahtti ásahuslaš doaibmafriddjavuohta .
Graden av handlefrihet må vurderes i sammenheng med statsrådenes konstitusjonelle ansvar .
Doaibmafriddjavuođa mearri ferte árvvoštallojuvvot stáhtaráđiid konstitušuvnnalaš ovddasvástádusa ektui .
Sametinget som eget rettssubjekt og de lovforslagene som arbeidsgruppen fremmer , er en spesialløsning eller en mellomform når det gjelder organisering / tilknytningsform .
Sámediggi sierra riektesubjeaktan ja dat láhkaárvalusat maid bargojoavku ovddida , lea erenoamáš čoavddus dahje sierrahámat čoavddus organiserema / čatnasanhámi dáfus .
I praksis forekommer det en rekke slike mellomformer og arbeidsgruppen anser en slik som hensiktsmessig i Sametingets tilfelle .
Geavatlaččat gávdnojit olu dákkár čovdosat , ja bargojoavku atná dán vuohkkasepmosin Sámedikki dáfus .
Modellen vil bringe større klarhet i spørsmål omkring statsrådenes instruksjonsmyndighet og konstitusjonelle og parlamentariske ansvar .
Modealla čielggasindahká gažaldagaid stáhtaráđiid bagadanválddi , konstituvšuvnnalaš ja parlamentáralaš ovddasvástádusa hárrái .
Modellen innebærer også en løsning på det uavklarte spørsmålet om Sametinget har søksmålskompetanse , samt en klargjøring av at regjeringsadvokaten ikke har ansvar til å bistå Sametinget .
Modealla lea maid čoavddusin dasa lea go Sámedikkis ášševuolggahangelbbolašvuohta , ja čilge vel dan lea go ráđđehusadvokáhtas ovddasvástádus veahkehit Sámedikki .
Arbeidsgruppen foreslår etter dette at følgende bestemmelse inntas i sameloven § 1-7 : § 1-7 .
Bargojoavku árvala dan vuođul ahte čuovvovaš mearrádus lasihuvvo sámelága § 1-7:ii ( dás jorgaluvvon ) : § 1-7 .
Sametingets rettslige stilling Sametinget er et selvstendig rettssubjekt og er part i avtaler med private og offentlige myndigheter og har partsstilling overfor domstoler og andre myndigheter . 6.2 .
Sámedikki rievttálaš árvu Sámediggi lea iešstivrejeaddji riektesubjeakta ja lea osolaš šiehtadusain priváhta ja almmolaš eiseválddiiguin , ja das lea bealálašárvu duopmostuoluid ja eará eiseválddiid ovddas 6.2 .
Lovfesting av prinsippet om Sametingets uavhengighet Slik arbeidsgruppen uttaler i kapittel 6.1.2 vil en etablering av Sametinget som selvstendig rettssubjekt medføre at regjeringens alminnelige instruksjonsmyndighet faller bort .
Sámedikki iešstivrejumi prinsihpa láhkanannen Nu movt bargojoavku cealká kap. 6.1.2:s , de mearkkaša Sámedikki ásaheapmi iešbirgejeaddji riektesubjeaktan ahte ráđđehusa dábálaš bagadanváldi gáhččá eret .
Denne løsningen vil dermed både understreke Sametingets rettslige uavhengighet og Sametingets politiske uavhengighet .
Dát čoavddus deattuha dalle sihke Sámedikki rievttálaš sorjjasmeahttunvuođa ja Sámedikki politihkalaš sorjjasmeahttunvuođa .
Arbeidsgruppen er imidlertid i mandatet bedt om å “ fokusere på mulige løsninger som tar utgangspunkt i at Sametinget fortsatt skal være en del av den juridiske personen staten ” .
Mandáhta lea almmotge dáhtton bargojoavkku ” deattuhit vejolaš čovdosiid main lea vuođđun ahte Sámediggi ain galgá leat oassin stáhtas juridihkalaš peršovdnan ” .
Spørsmålet for arbeidsgruppen blir således hvordan Sametingets politiske uavhengighet kan ivaretas på en best mulig måte innenfor rammene av at Sametinget ” fortsatt skal være en del av den juridiske personen staten ” .
Gažaldahkan bargojovkui šaddá dalle movt Sámedikki politihkalaš iešbirgejupmi sáhttá áittarduvvot nu bures go vejolaš Sámedikki rámmaid siskkobealde dakko dáfus ahte Sámediggi ” ain galgá leat oassin stáhtas juridihkalaš peršovdnan ” .
Forslaget om lovfesting av Sametingets uavhengighet blir derfor subsidiært siden det strengt tatt ikke vil være behov for bestemmelsen siden Sametingets uavhengighet allerede vil bli tilstrekkelig ivaretatt gjennom etableringen av tinget som
Sámedikki iešmearrideami láhkanannema evttohus šaddá danne maŋitvurrosaš áššin go ii leat vuoiga dárbu dan mearrádussii dannego Sámedikki iešmearrideapmi juo doarvái bures áittarduvvo go diggi ásahuvvo sierra riektesubjeaktan .
Side 61 av 86
Side 61 av 86
Som det fremgår denne rapportens del I , er det i dag klart at Sametinget ikke er et ordinært forvaltningsorgan underlagt regjeringen .
Nu movt ovddiduvvo raportta I. oasis , de lea čielggas ahte Sámediggi ii leat dábálaš ráđđehusvuollásaš hálddašanorgána .
Det fremgår videre som klart at Sametinget er uavhengig av regjeringen og at Sametinget ikke kan instrueres i politiske spørsmål .
Dasto lea maiddái čielggas ahte Sámediggi lea sorjjasmeahttun ráđđehusas ja Sámediggi ii sáhte bagaduvvot politihkalaš gažaldagain .
Sameloven omhandler ikke Sametingets stilling og forholdet mellom tinget og regjeringen .
Sámeláhka ii gieđahala Sámedikki dili ja dikki ja ráđđehusa oktavuođa .
Etter arbeidsgruppens oppfatning er sameloven på dette punkt moden for revisjon .
Dan oktavuođas oaivvilda bargojoavku sámelága leat láddan rievdaduvvot .
Arbeidsgruppen vurderer at en lovbestemmelse som fastslår Sametingets uavhengighet kun vil innebære en kodifisering av allerede gjeldende praksis .
Bargojoavku lea árvvoštallan ahte láhkamearrádus mii nanne Sámedikki sorjjasmeahttunvuođa duššefal lea dálá gustojeaddji geavada kodifiseren .
Som det fremgår av rapportens del I , kapittel 2.5 og kapittel 2.12 er det allerede sikker rett at Sametinget ikke kan instrueres på generelt grunnlag og dette er også lagt til grunn både av Sametinget og av regjeringen .
Nu movt ovdanboahtá raportta I. oasi kapihtal 2.5:s ja kapihtal 2.12:s , de lea juo sihkkaris riekti ahte Sámediggi ii sáhte oppalaš vuođuin bagaduvvot , ja dan leat sihke Sámediggi ja ráđđehus atnán vuođđun .
100 En lovfesting av at Sametinget er uavhengig og at tinget ikke kan instrueres , vil være en formalisering av prinsippet om at Sametinget ikke kan instrueres av offentlige myndigheter med hjemmel i den alminnelige instruksjonsmyndigheten .
100 Go lágas nanne ahte Sámediggi lea sorjjasmeahttun ja ahte dikki ii sáhte bagadit , de lea dainna formalisereme vuođđojurdaga ahte Sámedikki eai sáhte almmolaš eiseválddit bagadit dábálaš bagadanválddi láhkavuođuin .
Arbeidsgruppen legger etter dette frem forslag til at nytt første ledd i sameloven § 2-1 gis følgende utforming : Sametinget er uavhengig av regjeringen og kan ikke instrueres med mindre dette følger av annen lovgivning .
Bargojoavku árvala dán vuođul ođđa lađđasa sámelága § 2-1:s mas celkojuvvo ná : Sámediggi lea sorjjasmeahttun ráđđehusas ja dat ii sáhte bagaduvvot eará go jus eará lágat dan mielddisbuktet .
Sametingets høringsrett følger av sameloven § 2-2 .
Sámedikki gulaskuddanriekti čuovvu sámelága § 2-2 .
Som arbeidsgruppen uttaler i kap. 2.4 , går konsultasjonsretten på de fleste områder innholdsmessig lengre enn høringsretten og konsultasjonene gir Sametinget større mulighet for innflytelse .
Nu movt bargojoavku čilge kap. 2.4:s , de lea ráđđádallanriekti eanas surggiin viidát go gulaskuddanriekti , ja ráđđádallamat addet Sámediggái stuorát váikkuhanvejolašvuođa .
Sett i lys konsultasjonsrettens viktighet og muligheten for reell innflytelse , er det arbeidsgruppens syn at sameloven § 2-2 bør revideres og tilpasses konsultasjonsretten .
Ráđđádallanrievtti mávssolašvuođa ja duohta váikkuhanvejolašvuođa vuođul , oaivvilda bargojoavku ahte sámelága § 2-2 berre rievdaduvvot ja heivehuvvot ráđđádallanriektái .
Arbeidsgruppen foreslår at det i sameloven inntas en egen bestemmelse om at Sametinget har rett til å bli konsultert i saker som vil kunne påvirke samiske interesser direkte .
Bargojoavku árvala ahte sámeláhkii lasihuvvo sierrá mearrádus das ahte Sámedikkis lea riekti ráđđádallat dakkár áššiin mat sáhttet njuolgut váikkuhit sámi beroštumiid .
Til grunn for bestemmelsen ligger den folkerettslige forpliktelsen til å konsulere urfolk slik denne kommer til uttrykk i ILO-konvensjon nr. 169 artikkel 6 .
Mearrádusa vuođđun lea álbmotrievttálaš geatnegasvuohta ráđđádallat eamiálbmogiiguin nu movt dat ovdanbuktojuvvo ILO-konvenšuvnna nr. 169 6. artihkkalis .
Konsultasjonene skal gjennomføres slik de er nærmere konkretisert i avtaler mellom Sametinget og myndighetene , jf. kap. 2.4. 100
Ráđđádallamat galget čađahuvvot nu movt dat leat dárkilit konkretiserejuvvon Sámedikki ja eiseválddiid šiehtadusain , vrd. kap. 2.4 .
Jf. også brev 26. januar 1995 hvor Lovavdelingen uttaler at “ Sametingets uavhengige stilling har betydning for statsrådens konstitusjonelle ansvar .
Vrd. maiddái ođđajagimánu 26. b. 1995 reivve mas Láhkaossodat cealká ahte ” Sámedikki sorjjakeahtes dilis lea mearkkašupmi stáhtaráđi konstitušuvnnalaš ovddasvástádussii .
Side 62 av 86
Side 62 av 86
Også Miljøverndepartementet og Sametinget har inngått en avtale om prosedyrer ved konsultasjoner når det gjelder verneplanarbeid .
dusuodjalanlága olis dáhpáhuvvá dohkálaš vuogi mielde , leat Birasgáhttendepartemeanta ja Sámediggi soahpan sierranjuolggadusaid áššemeannudeami várás .
Avtalen trådte i kraft 31. januar 2007 .
Šiehtadus fápmuibođii ođđajagimánu 31. b. 2007 .
I tillegg til de alminnelige konsultasjonsprosedyrene og prosedyrene for konsultasjoner for vernearbeid , vil også eventuelle nye prosedyrer som spesifiserer konsultasjonsretten omfattes av bestemmelsen ( jf. for eksempel arbeidsgruppens forslag om budsjettprosedyrer ) .
Lassin dábálaš ráđđádallanbargovugiide ja suodjalanbarggu ráđđádallanvugiide , šaddet maiddái eará vejolaš bargovuogit mat spesifiserejit ráđđádallanrievtti , mearrádusa vuollái ( vrd. ovdamearkka dihte bargojoavkku árvalusa bušeahttabargovugiid hárrái ) .
Arbeidsgruppen har vurdert spørsmålet om konsultasjonsavtalen som sådan bør inntas i sameloven , men har kommet frem til at dette ikke er noen god rettsteknisk løsning .
Bargojoavku lea guorahallan berre go ráđđádallanšiehtadus váldot fárrui sámeláhkii , muhto lea gávnnahan ahte dat ii leat riekteteknihkalaččat buorre čoavddus .
Etter gruppens syn vil en fullverdig og god løsning være å ta inn en henvisning til konsultasjonsavtalen i sameloven .
Joavku oaivvilda ahte buorre ja ollislaš čoavddus lea sámelágas čujuhit ráđđádallanriektái .
Denne løsningen vil også medføre fleksibilitet slik at de alminnelige konsultasjonsprosedyrene og prosedyrene for vernearbeid eventuelt vil kunne endres og stadfestes gjennom kongelig resolusjon uten å måtte gå veien om lovendring .
Dakkár čoavddus addá maiddái njuovžilisvuođa nu ahte dábálaš ráđđádallavuogit ja suodjalusbarggu vuogit sáhttet rievdaduvvot ja dohkkehuvvot gonagaslaš resolušuvnna bokte , ii ge dárbbaš ádjánit láhkarievdademiin .
Arbeidsgruppen foreslår etter dette at § 2-2 i sameloven gis følgende utforming : § 2-2 Konsultasjon og høring Statlige myndigheter skal konsultere Sametinget når det overveies å innføre lovgivning eller administrative tiltak som kan få direkte betydning for samene .
Bargojoavku árvala dan vuođul ahte sámelága § 2-2 hábmejuvvo ná : § 2-2 Ráđđádallan ja gulaskuddan Stáhtalaš eiseválddit galget ráđđádallat Sámedikkiin go lea áigumuš ásahit lágaid dahje álggahit hálddahuslaš doaimmaid mat sáhttet njuolgut váikkuhit sápmelaččaide .
Andre offentlige organer bør gi Sametinget anledning til å uttale seg før de treffer avgjørelse i saker på Sametingets arbeidsområde .
Eará almmolaš orgánat berrejit addit Sámediggái vejolašvuođa addit cealkámuša ovdal go dahket mearrádusaid Sámedikki áššesuorggis .
Forskriftskompetanse for tilskuddsforvaltningen Slik det fremkommer av kapittel 2.4 og vedlegg 4 til arbeidsgruppens rapport , forvalter Sametinget en rekke tilskuddsordninger .
Doarjjahálddašeami láhkaásahusgelbbolašvuohta Sámediggi hálddaša máŋggaid doarjjaortnegiid nu movt čilgejuvvo bargojoavkku raportta kapihtal 2.4:s ja 4. mildosis .
Sametinget fastsetter i denne forbindelse retningslinjer for tilskuddsforvaltningen , normalt på selvstendig grunnlag , men i enkelte tilfeller i samråd med det aktuelle departement .
Dan oktavuođas mearrida Sámediggi njuolggadusaid doarjjahálddašeapmái , dábálaččat iešheanalis , muhto muhtun háviid ovttasráđiid guoskevaš departemeanttain .
I 2006 har Riksrevisjonen satt spørsmål ved Sametingets retningslinjer og rutiner for forvaltningen .
2006:s lea Riikarevišuvdna divvon gažaldaga Sámedikki hálddašeami njuolggadusaide ja rutiinnaide .
I følge Reglement for økonomistyring i staten , kapittel 6 Forvaltning av tilskuddsordninger punkt 6.2.1.2 Regelverk , skal det fastsettes bestemmelser som omtaler blant annet mål og tildelingskriterier .
Stáhta ekonomiijastivrejumi njuolggadusaid , kapihtal 6 mielde Doarjjaortnegiid hálddašeapmi čuokkis 6.2.1.2 Njuolggadusat , galget leat mearrádusat mat čilgejit earet eará ulbmiliid ja juolludaneavttuid .
Det reises spørsmål om enkelte av retningslinjene har et slikt innhold at det i realiteten er tale om forskrifter etter definisjonen i forvaltningsloven § 2 første ledd bokstav c .
Lea jerrojuvvon lea go muhtun njuolggadusain dakkár sisdoallu ahte duohtavuođas leat dego láhkaásahusat hálddašanlága § 2 vuosttaš lađđasa c bustáva vuođul .
Disse bør holdes atskilt fra regler som inneholder administrative instrukser og organisatoriske bestemmelser .
Daid berre doallat sierra dakkár njuolggadusain mat sisttisdollet hálddahuslaš bagadusaid ja organisatovrralaš mearrádusaid .