pere/sami_parallel huggingface dataset:
Et viktig grunnlag for denne saken er høringsforslaget til egne mineralretningslinjer for Sametinget .
Deaŧalaš vuođđun dán áššái lea Sámedikki sierra minerálanjuolggadusaid gulaskuddanevttohus .
Det er kommet 16 uttalelser til høringsforslaget .
16 cealkámuša leat boahtán gulaskuddanevttohussii .
- Uttalelsene , og hvem de kommer fra , er i stor grad slik jeg forventet , sier sametingspresident Egil Olli .
- Cealkámušat , ja geat dat leat ovddidan daid , leat mealgadii nu mo mun ledjen vuordán , dadjá Sámedikki presideanta Egil Olli .
- Jeg ønsker at det skal være mulig med mineralutvinning i samiske områder til tross for at mineralloven ikke ivaretar samiske interesser og rettigheter godt nok , sier sametingspresident Egil Olli .
- Mun háliidan ahte galgá leat vejolaš roggat minerálaid sámi guovlluin vaikke vel minerálaláhka ii fuolat sámi beroštusaid ja vuoigatvuođaid doarvái bures , dadjá Sámedikki presideanta Egil Olli .
I høringsnotatet foreslår vi hvordan vi kan få dette til slik at vi både sikrer at verdiskapningen blir til beste for samisk kultur og lokalsamfunnene , og at slik virksomhet ikke fortrenger tradisjonelle næringer .
Gulaskuddannotáhtas mii evttohit mo mii sáhttit dán ollašuhttit nu ahte mii sihke sihkkarastit ahte árvoháhkan boahtá buorrin sámi kultuvrii ja báikegottiide , ja ahte dakkár doaibma ii duvdde eret árbevirolaš ealáhusaid .
Hvis Sametinget ikke har en politikk for dette svikter vi det samiske folk og lokalsamfunnene , sier Olli .
Jus Sámedikkis ii leat politihkka dasa , de mii beahttit sámi álbmoga ja báikegottiid , dadjá Olli .
- Jeg har hatt samtaler både med regjeringen og samiske institusjoner om forslaget og mitt hovedinntrykk er at det er stor forståelse for at Sametinget må ha kjøreregler dersom vi skal ha en direkte kontakt med mineralselskaper om muligheten for virksomhet i samiske områder .
- Mun lean ságastallan sihke ráđđehusain ja sámi ásahusaiguin evttohusa birra ja mun dovddan dan ahte lea stuorra áddejupmi das ahte Sámedikkis fertejit leat njuolggadusat jus mis galgá leat njuolgga oktavuohta minerálafitnodagaiguin go guoská doaibmavejolašvuođaide sámi guovlluin .
I forslaget til " kjøreregler " for slik direkte kontakt legges det opp til forhandlinger om avtale mellom Sametinget , berørte samiske interesser og mineralselskap om virksomhet i samiske områder .
" Njuolggadus " - evttohusas dakkár oktavuhtii rávvejuvvo šiehtadallat soahpamuša gaskal Sámedikki , guoskevaš sámi beroštusaid ja minerálafitnodagaid doaimmaid birra sámi guovlluin .
Det har aldri vært hensikten .
Dat ii leat goassege leamaš áigumuššan .
Vi vil blant annet derfor vurdere begrepsbruken når vi skal utarbeide et forslag til mineralpolitikk til Sametinget plenum , sier Olli .
Danne áigut earret eará árvvoštallat doabageavaheami go ráhkadit minerálapolitihkkaevttohusa Sámedikki dievasčoahkkimii , dadjá Olli .
- Jeg håper at alle bidrar til saklig dialog og konstruktive innspill , slik at vi sikrer fremtiden både for samisk kultur og lokalsamfunn , avslutter sametingspresident Egil Olli .
- Sávan ahte buohkat servet áššálaš gulahallamii ja buktet ráhkaduslaš evttohusaid , vai mii sihkkarastit boahtteáiggi sihke sámi kultuvrii ja báikegottiide , loahpaha Sámedikki presideanta Egil Olli .
Gulaskuddan
Gulaskuddab
Sametingets vedtak
Vedtak
Høringsuttalelser
Høringsuttalelser
Visepresidenten og Fylkets Seniorråd Hanne Holmgren
Maŋimustá rievdaduvvon 11.02.2010 Hanne Holmgren
Tirsdagens møte var det første skrittet mot et tettere samarbeid mellom Finnmark Seniorråd og Sametinget .
Disdat čoahkkin lei vuosttaš lávki lagat ovttasbargui gaskal Finnmárkku seniorráđi ja Sámedikki .
Intensjonen er at begge parter skal kunne komme med sine innspill i utarbeidelsen av både Fylkesplanen for eldre og Sametingets eldrepolitikk .
Jurdda lea ahte goappašat bealit galget beassat ovddidit evttohusaid sihke go fylkkaplána boarrásiid várás ráhkaduvvo ja go Sámedikki boarrásiidpolitihkka hábmejuvvo .
Eldrerådets innspill blir viktige for det videre arbeidet med utformingen av Sametingets eldrepolitikk , sier Sametingets visepresident .
Boarrásiidráđi evttohus šaddá deaŧalaš Sámedikki boarrásiidpolitihka viidáset hábmemii , dadjá Sámedikki várrepresideanta .
Også lederen for Finnmark Seniorråd , Nils Einar Mathisen , er fornøyd med møtet i Karasjok .
Maiddái Finnmárkku seniorráđi jođiheaddji , Nils Einar Mathisen , lea duhtavaš čoahkkimiin Kárášjogas .
- Vi i eldrerådet er veldig glade for å ha kommet i kontakt med Sametinget .
- Mii boarrásiidráđis leat hui ilus go leat ožžon oktavuođa Sámedikkiin .
Vi synes det er både viktig og riktig at Sametinget vil innlemme oss i prosessen med å utarbeide sin eldrepolitikk .
Min mielas lea sihke deaŧalaš ja riekta go Sámediggi áigu min searvvahit boarrásiidpolitihka hábmemii .
Denne dialogen er ny for oss og vi er meget fornøyde med å få muligheten til å legge fram våre betraktninger for Sametinget .
Dát gulahallan lea midjiide ođas ja mii leat hui duhtavaččat go beassat ovddidit oainnuideamet Sámediggái .
En ressurs
Resursa
Sametinget ønsker å synliggjøre at samiske eldre er viktig ressurs for samfunnet , noe som klart kommer fram av rådets politiske tiltredelseserklæring .
Sámediggi háliida oainnusin dahkat ahte sámi boarrásat leat deaŧalaš resursan servodahkii , juoga mii čielgasit boahtá ovdan ráđi politihkalaš álginjulggaštusas .
- Blant samer har eldre alltid hatt en sentral rolle i samfunnet , og Sametinget ønsker en dialog med særlig samiske eldre i utviklingen av en politikk som har til formål å ivareta de eldres interesser .
- Sápmelaččaid gaskkas lea boarrásiin álo leamaš deaŧalaš sadji servodagas , ja Sámediggi háliida gulahallama erenoamážit sámiid boarrásiiguin dakkár politihka hábmemis , man ulbmil lea fuolahit boarrásiid beroštusaid .
De eldre er en viktig ressurs , hvis kunnskaper i mye større grad bør ivaretas av både barnehager , skoler og av Sametinget som politisk og administrativt organ .
Boarrásat leat deaŧalaš resursa , ja sihke mánáidgárddit , skuvllat ja Sámediggi , politihkalaš ja hálddahuslaš orgánan , berrešedje ollu eanet ávkkástallat sin máhtuin .
Kontaktperson for Finnmark Seniorråd : Bjørnar Simonsen , Finnmark Fylkeskommune .
Gulahalli fylkka seniorráđi bealis : Bjørnar Simonsen , Finnmárkku Fylkkagielda .
Sametingets plenumsmøte i februar 2010
Sámedikki 2010 guovvamánu dievasčoahkkin
Sametingets plenumsmøte starter tirsdag 23. februar og avsluttes fredag 26. februar .
Sámedikki dievasčoahkkin álgá maŋŋebárgga guovvamánu 23. b. ja loahpahuvvo bearjadaga guovvamánu 26. b. .
Mandag 22. februar er satt av til gruppemøter .
Vuossárga guovvamánu 22. b. lea biddjojuvvon joavkočoahkkimiidda .
Onsdag 24. februar før lunsj holder sametingsrådet et seminar om samiske språkrettigheter i hverdagen .
Gaskavahku guovvamánu 24. b. ovdal gaskabeaivvi doallá sámediggeráđđi seminára sámi giellavuoigatvuođaid birra árgabeaivvis .
Møtelederskapet fremmer følgende saksliste : - Sak 01/10 Konstituering - Sak 02/10 Sametingsrådets beretning om virksomheten - Sak 03/10 Spørsmål til Sametingsrådet - Sak 04/10 Kunngjøring av nye saker - Sak 05/10 Grendeskoler i samiske områder - drøfting - Sak 06/10 Sametingets årsmelding 2009 - Sak 09/10 Revidering av forretningsorden - Sak 07/10 Rapportering på direktebevilgninger fra Sametinget i 2008 for de samiske språksentrene - Sak 08/10 Reinbeitekonvensjonsforhandlingene mellom Norge og Sverige - saken er trukket - Sak 10/10 Det geografiske virkeområdet for søkerbaserte tilskudd til næringsutvikling . - Sak 11/10 Innspill til jordbruksforhandlingene 2010 - Sak 12/10 Sametingets møteplan 2010 - endringer - Sak 13/10 Søknad om fritak fra politisk verv - Martin Rimpi - Sak 14/10 Utfordringer ved utbygging av miljøvennlige energikilder og ivaretakelse av samiske kulturminner og hensyn til tradisjonelle samiske næringer
Čoahkkinjođihangoddi evttoha čuovvovaš áššelisttu : - Ášši 1/10 Vuođđudeapmi - Ášši 2/10 Sámediggeráđi doaibmadieđáhus - ášši 3/10 Gažaldagat Sámediggeráđđái - Ášši 04/10 Ođđa áššiid dieđiheapmi - Ášši 05/10 Sámi guovlluid giliskuvllat - ságastallan - Ášši 06/10 Sámedikki 2009 jahkedieđáhus - Ášši 09/10 Čoahkkinortnega revideren - Ášši 07/10 Sámi giellaguovddážiid raporttat Sámedikki 2008 njuolgadoarjagiin - Ášši 08/10 Boazodoallokonvenšuvnna šiehtadallamat gaskkal Norgga ja Ruoŧa - ášši ii gieđahallojuvvo - Ášši 10/10 Ealáhusovddideami ohcanvuđot doarjagiid geográfalaš doaibmaguovlu - Ášši 11/10 2010 eanadoallošiehtadallamiid evttohusat - Ášši 12/10 Sámedikki 2010 čoahkkinplána - rievdadusat - Ášši 13/10 Ohcan luvvejuvvot politihkalaš ámmáhis - Martin Rimpi - Ášši 14/10 Hástalusat birasseasti el-fápmogálduid huksemiin ja árbevirolaš sámi kulturmuittuid ja ealáhusaid beroštumiid vuhtiiváldin - ságastallan Jus háliidat eanet dieđuid áššiid ja dievasčoahkkima birra , geahča dokumeanttaid fiillain vulobealde dahje čále / riŋge Sámediggái : tlf 78 47 40 00 , e-poasta samediggi@samediggi.no
innkall no 1-10
gohččun dáru 1-10
innkall sam 1-10
gohččun sám 1-10
prog kom sam og no 1-10
prog diev sám ja dáru 1-10
prog plen sam og no 1-10
prog lávd sám ja dáru 1-10
Samiske språkrettigheter i hverdagen - program
Sámi giellavuoigatvuođat árgabeaivvis - prográmma
Statsråd Rigmor Aasrud fulgte opp henvendelsen og inviterte Sametinget til det aktuelle møte med departementene , hvor også Kommunesektorens interesse- og arbeidsgiverorganisasjon ( KS ) er invitert til å delta .
Stáhtaráđđi Rigmor Aasrud čuovvolii dan ášši ja bovdii Sámedikki dán čoahkkimii departemeanttaiguin , gos maiddái Gielddasuorggi beroštus- ja bargoaddiorganisašuvdna ( Kommunesektorens interesse- og arbeidsgiverorganisasjon ( KS ) ) lea bovdejuvvon searvat .
Sametingets visepresident , Laila Susanne Vars frykter at små lokalsamfunn legges øde fordi kommuner og fylkeskommuner ikke har ressurser til å opprettholde grendeskoler på grunn- og videregående skolenivå .
Sámedikki várrepresideanta Láilá Susanne Vars ballá ahte smávva báikkálašservodagat báhcet ávdin báikin go suohkaniin ja fylkasuohkaniin eai leat resurssat bisuhit giliskuvllaid vuođđo- ja joatkkaskuvladásis .
- Vi mener skolenedleggelser må ses på i et videre samfunnsperspektiv da det rammer lokalsamfunnene hardt ved at det fører til utflytting fra viktige ressurssentra for samisk språk og kultur .
- Mii oaivvildit ahte skuvlaheaittihemiid ferte geahččat viidát servodatperspektiivvas danne go dat čuhcet garrasit báikkálašservodagaide dan bokte ahte dat mielddisbuktá eretfárremiid sámegiela ja sámi kultuvrra dehálaš resursaguovddážiin .
Små samiske lokalsamfunn er gode arenaer for bevaring av samisk språk , kultur og samfunnsliv , og grendeskolene er ofte livsnerven i mindre bygdesamfunn .
Smávva sámi báikkálašservodagat leat buorit arenat sámegiela , sámi kultuvrra ja servodateallima seailluheapmái , ja giliskuvllat leat dávjá smávit giliid eallinvuođđu .
Hvis skolene legges ned , vil det medføre fraflytting fra livskraftige samiske samfunn , noe som er en trussel mot hele den samiske kulturen i området .
Jus skuvllat heaittihuvvojit , de dat mielddisbuktá eretfárremiid nanu sámi servodagain , ja dat lea áittan olles guovllu sámi kultuvrii .
I dagens møte vil blant annet muligheten for å opprette egne økonomiske ordninger for å bevare samiske bygdeskoler diskuteres .
Otná čoahkkimis áigot earret eará digaštallat vejolašvuođaid ásahit sierra ekonomalaš ortnegiid sámi giliskuvllaid seailluheapmái .
Sametingets representanter - Arbeiderpartiet
Sámediggeáirasat - Bargiidbellodat Namma ja e-boasta
Navn og e-post
Politihkalaš ámmát
Nestleder i oppvekst- , omsorgs- og utdanningskomiteen
Nubbinjođiheaddji bajásšaddan- , fuolahus- ja oahppolávdegottis
Sametingets representanter - Norske Samers Riksforbund og NSR .
Sámediggeáirasat - Norgga Sámiid Riikasearvi Namma ja e-boasta
Nestleder , nestleder i nærings- og kulturkomiteen
Nubbinjođiheaddji
Leder i oppvekst- , omsorgs- og utdanningskomiteen
Jođiheaddji bajásšaddan- , fuolahus- ja oahppolávdegottis
Sametingets representanter - Árja
Sámediggeáirasat - Árja Namma ja e-boasta
Sametingets representanter - Fremskrittspartiet
Sámediggeáirasat - Ovddádusbellodat Namma ja e-boasta
Sametingets representanter - Flyttsamelista
Sámediggeáirasat - Johttisápmelaččaid listu
Anders Somby jr. .
Anders Somby jr. .
Sametingets representanter - Høyre
Sámediggeáirasat - Olgešbellodat
Sametingets representanter - Nordkalottfolket
Sámediggeáirasat - Nordkalottfolket Namma ja e-boasta
Gruppeleder , leder i næring- og kulturkomiteen , nestleder i møtelederskapet
Joavkojođiheaddji , jođiheaddji ealáhus- ja kulturlávdegottis , nubbinjođiheaddji čoakkinjođihangottis
Sametingets representanter - Åarjel-Saemiej Gielh
Sámediggeáirasat - Åarjel-Saemiej Gielh Namma ja e-boasta
Sametingets representanter - Samer bosatt i Sør-Norge
Sámediggeáirasat - Sámit Lulli-Norggas Namma ja e-boasta
Gruppeleder , leder i tilskuddsstyret
Joavkojođiheaddji , jođiheaddji doarjjastivrras
- Ta førskole- og grunnskolelærerutdanning .
- Váldde ovdaskuvla- ja vuođđooahpaheaddjioahpu .
Sametingsråd Marianne Balto , fylkesmannen i Finnmark , høgskolen i Finnmark og Samisk høgskole deltok mandag 15.02.10 på kampanjestarten for Gollevirgi prosjektet .
Sámediggeráđđi Marianne Balto , Finnmárkku fylkkamánni , Finnmárkku allaskuvla ja Sámi allaskuvla álggahedje vuossárgga 15.02.10 Gollevirggi prošeavtta .
Hensikten med kampanjen er å motivere ungdom til å ta førskole- og grunnskolelærerutdanning .
Áŋggirdeami ulbmil lea movttiidahttit nuoraid váldit ovdaskuvla- ja vuođđooahpaheaddjioahpu .
Sametingsråd Marianne Balto Jan Roger Østby
Maŋimustá rievdaduvvon 16.02.2010 Jan Roger Østby
Her er innlegget til sametingsråd Marianne Balto i forbindelse med kampanjestarten for Gollevirgi / drømmejobben prosjektet :
Dá lea sámediggeráđi Marianne Balto sáhkavuorru Gollevirggi prošeavtta áŋgiruššama álggaheami oktavuođas : Sámediggi lea válljen searvat " Gollevirgi " joatkimii .
Dette på grunn av de gode resultatene fra i fjor .
Dannego das ledje buorit bohtosat mannan jagi .
Det samiske samfunnet trenger flere lærere til barnehager og skoler .
Sámi servodat dárbbaša eanet oahpaheddjiid mánáidgárddiide ja skuvllaide .
Barnehagene og skolene er viktige institusjoner som gjennom våre barn viderefører de samiske språkene og kulturen .
Mánáidgárddit ja skuvllat leat dehálaš ásahusat mat min mánáid bokte dolvot sámi gielaid ja kultuvrra viidáseappot .
Disse institusjonene er blitt enda viktigere nå siden familiestrukturer har endret seg og flerspåklige familier har behov for språklig støtte fra de offentlige arenaer .
Dát ásahusat leat šaddan ain deháleappot dál go bearašstruktuvrrat lea rievdan ja máŋggagielat bearrašat dárbbašit gielladoarjaga almmolaš deaivvadanbáikkiin .
Etterspørselen etter å kunne ta tilbake det samiske språket er stort .
Ollugat háliidit váldit ruovttoluotta sámegiela .
Det er positivt .
Dat lea buorre .
Alt det nevnte gjør at det samiske samfunnet har behov for lærere som har kunnskap om samisk og samiske samfunnsforhold .
Buot mii lea namuhuvvon dagaha ahte sámi servodat dárbbaša oahpaheddjiid geain lea máhttu sámegielas ja sámi servodatdiliid birra .
De ungdommene som tar lærerutdanning vil være en av bærebjelkene i vårt fremtidige samfunn .
Nuorat geat váldet oahpaheaddjioahpu šaddet min boahtteáiggi geađgejuolgin .
Uten lærere som kan undervise i og på samisk vil vi ikke få den ønskede utviklingen i det samiske samfunnet .
Dakkár oahpaheddjiid haga , geat sáhttet oahpahit sámegielas ja sámegillii , ii ovdán sámi servodat nu mo mii háliidit .
Sametinget har innført en ny stipendordning for innføringskurs i samisk språk slik at de som er ikke - samisktalende også får mulighet til å bygge opp språkkompetansen .
Sámediggi lea ásahan ođđa stipeandaortnega sámegiela álginkurssa várás vai sii , geat eai leat sámegielagat , maiddái ožžot vejolašvuođa duddjot giellagelbbolašvuođa .
Dette skal bidra til at flere skal ha mulighet til å begynne på ordinære studier som gjennomføres på samisk .
Dakko bokte ožžot eanebut vejolašvuođa álgit dakkár dábálaš ohppui , mii čađahuvvo sámegillii .
Det at flere samiske ungdommer tar høyere utdanning vil øke kompetansen på mange felt innenfor det samiske samfunnet .
Dat ahte eanet sámi nuorat čađahit alit oahpu , lokte gelbbolašvuođa ollu surggiin sámi servodagas .
Sametinget har gode stipendordninger som kan anvendes .
Sámedikkis leat buorit stipeandaortnegat maiguin sáhttá ávkkástallat .
Til slutt vil jeg spesielt oppfordre dere til å søke førskole- og grunnskolelærerutdanning .
Loahpas ávžžuhan din ohcat ovdaskuvla - ja vuođđoskuvlaoahpaheaddjiohppui .
Dere kan være med å bidra til å vitalisere og utvikle det samiske språket som i flere områder er truet .
Dii sáhttibehtet leat mielde ealáskahttimin ja ovddideamen sámegiela mii ollu guovlluin lea áitojuvvon .
Håper mange av dere tar ufordringen og søker på høyere utdanning .
Sávan ahte ollugat dis dustebehtet hástalusa ja ohcabehtet alit ohppui .
Lykke til !
Sávan didjiide lihku !
Sametingets stipendordninger
Sámedikki stipenddaortnegat
Inviterer til folkemøter
Bovde álbmotčoahkkimiidda
Sametinget inviterer til folkemøter i Evenes , Tysfjord , Rana og Beiarn om det videre arbeid med Samerettsutvalgets forslag .
Sámediggi bovde álbmotčoahkkimiidda Evenáššis , Divttasvuonas , Ruovadis ja Báiddáris sámi vuoigatvuođalávdegotti evttohusa viidáset barggu birra .
Sametingspresident Egil Olli deltar på folkemøtene Jan Roger Østby
Sámediggepresideanta Egil Olli searvá čoahkkimiidda Jan Roger Østby
Sametinget inviterer til folkemøter om det videre arbeid med Samerettsutvalgets forslag .
Sámediggi bovde álbmotčoahkkimiidda sámi vuoigatvuođalávdegotti evttohusa viidáset barggu birra .
· Mandag 1. mars kl. 1900 på Várdobáiki samisk senter / sámi guovddáš i Evenes .
· Vuossárgga njukčamánu 1 b. dii. 1900 Várdobáikkis Evenáššis .
· Tirsdag 2. mars kl. 1900 på Árran lulesamisk senter , Auditoriet ( Drag ) .
· Maŋŋebargga njukčamánu 2. b. dii.19 . 00 Árran julevsámi guovddážis Divttasvuonas .
· Onsdag 3. mars kl. 1900 på Meyergården Hotell i Rana .
· Gáskaváhko njukčamánu 3. b. dii.19 . 00 Meyergården hotellas Ruovadis
· Torsdag 4. mars kl. 1900 på Torgkroa ( Storjord Kro ) i Beiarn .
· Duorastaga njukčamánus 4. b. dii.19 . 00 Torgkroa ( Storjord Kro ) Báidár .
Sametinget skal konsultere med Regjeringen for å finne løsninger som sikrer grunnlaget for land- og ressursrettigheter .
Sámediggi galgá konsulteret Ráđđehusain gávdnan dihtii čovdosiid mat sihkkarastet eana- ja resursavuoigatvuođaid vuođu .
I den forbindelse er det viktig for Sametinget å få bred kjennskap til situasjonen og synspunkter på framtidige løsninger fra folk i samiske områder .
Dan oktavuođas lea Sámediggái dehálaš oahpásmuvvat sámi guovlluid olbmuid dillái ja gullat makkár čovdosat sis leat boahtteáiggi várás .
Den nye sameretten
Ođđa sámeriekti
Det vil bli servert kaffe / te .
Gáffe / deadja guossohuvvo .
Alle er velkomne !
Buohkaide bures boahtin !
Samiske språkrettigheter i hverdagen
Sámi giellavuoigatvuođat árgabeaivvis
I forbindelse med Kommunal- og forvaltningskomiteens besøk arrangerer sametingsrådet et halvdagsseminar om samiske språkrettigheter i hverdagen .
Stuorradikki Gieldda- ja hálddašanlávdegotti galledeami oktavuođas lágida sámediggeráđđi beallebeaivveseminára sámi giellavuoigatvuođaid birra árgabeaivvis .
Vi har fått tre foredragsholdere som fra hvert sitt ståsted vil fortelle oss om sitt arbeid og hvilke utfordringer de ser for seg .
Mii leat ožžon golbmasa muitalit iežaset barggu birra ja makkár hástalusat sis leat iežaset guovlluin .
Seminaret er åpnet for alle .
Seminára lea rabas buohkaide .
Sametinget er positiv til grønn energiutbygging , men vil påpeke at det uten en helhetlig plan for slike satsninger er fare for at naturgrunnlaget for samiske tradisjonelle næringer og naturbruk gradvis forsvinner .
Sámedikki mielas lea ruoná energiijahuksen buorre , muhto ballá ahte almmá ollislaš plána haga dákkár áŋgiruššamiid várás lea várra ahte sámi árbevirolaš ealáhusaid ja luonddu geavaheami luondduvuođus dađistaga goariduvvo .
Rådsmedlem Vibeke Larsen etterlyser et alternativ til dagen ordning hvor nye prosjekter i all hovedsak vurderes enkeltvis etter søknader og annonserte tilskuddsordninger , og ikke etter en plan for utbygging av grønn energi .
Ráđđelahttu Vibeke Larsen váillaha molssaeavttu dáláš ortnegiidda man oktavuođas ođđa prošeavttat váldoáššis árvvoštallojuvvojit ovttaid mielde ohcamiid vuođul ja almmuhuvvon doarjjaortnegiid bokte , iige ruoná energiija huksenplána mielde .
- Næringer og naturbruk som i utgangspunktet er klimavennlige , eksempelvis produksjon av kortreist mat og duodji , står i fare for å bli fortrengt av nyere klimatiltak .
- Várra lea ahte ođđaset dálkkádat doaibmabijut hávkadahttet daid ealáhusaid ja dan luonddu geavaheami mat vuolggasajistis leat dálkkádatoadjebasat , ovdamearkka dihte oanehis gaskkat biepmu ja duoji buvttadeapmi .
Vi vil tape klimakampen om miljøvennlige tradisjonelle næringer og naturbruk må vike for andre klimatiltak .
Mii vuoittahallat dálkkádatgiččus birasoadjebas árbevirolaš ealáhusaid hárrái ja luonddu geavaheapmi ferte čáhkket saji eará dálkkádatdoaibmabijuide .
Vi trenger overordnet plan som sikrer en bærekraftig utvikling , uttaler Vibeke Larsen .
Mii dárbbašit bajit dási plána man bokte sihkkarastojuvvošii ceavzilis ovdáneapmi , cealká Vibeke Larsen .
Sametinget vil i tillegg til å være en bidragsyter i klimadebatten , der nye grønne klimatiltak i utgangspunktet er med å sikre naturgrunnlaget for samisk kultur og næring , også sørge for at disse næringene ikke bærer uforholdsmessig store ulemper ved denne typen utbygging .
Dasto háliida Sámediggi leat mielde váikkuheamen dálkkádatságastallamis , dalle go ođđa ruoná dálkkádat ­doaibmabijuid bokte vuolggasajis lea áigumuš sihkkarastit sámi kultuvrra ja ealáhusaid , ja háliida maiddái leat mielde fuolaheamen dan ahte dát ealáhusat eai gártta eahpegovttolaččat gillát dán lágan huksemiid geažil .
Larsen påpeker avslutningsvis at samene som urfolk har nedarvede kunnskaper om hvordan man kan takle klimaendringer og forvaltning av naturen , og at denne kunnskapen vil være viktig i klimadebatten fremover .
Larsen čujuha loahpas ahte sámiin go lea álgoálbmot lea árbemáhttu das ahte mainna lágiin láhttet dálkkádatrievdamiiguin ja luonddu hálddašemiin , ja ahte dát máhtolašvuohta lea deaŧalaš dálkkádat ­ságastallamis ovddosguvlui .
Rådsmedlem Vibeke Larsen
Ráđđelahttu Vibeke Larsen
vibeke.larsen@samediggi.no
vibeke.larsen@samediggi.no
Drøftingsnotat
Drøftingsnotat
Ságaškuššannotáhtan
Ságaškuššannotáhtan
Rådsmedlem Marianne Balto er invitert til å holde innledningen til Tenkeloftsamlingen til Nordnorsk landbruksråd mandag 22 .
Ráđđelahttu Marianne Balto lea bovdejuvvon doallat sáhkavuoru Davvinorgga eanadoalloráđi " Tenkeloft " nammasaš čoagganeamis maŋŋebárgga guovvamánus 22. b. .
Innledning til Tenkeloftsamling Nordnorsk landbruksråd
Sáhkavuorru Davvinorgga eanadoalloráđi " Tenkeloft " nammasaš čoagganeamis
Av rådsmedlem Marianne Balto
Ráđđelahttu Marianne Balto bokte .
Aller først vil jeg takke for invitasjonen .
Ovddimužžan háliidan giitit bovdejumi ovddas deike .
Det er veldig flott å komme til et arrangement som favner så bredt om landbruksnæringen .
Hui somá lea boahtit dilálašvuhtii gos lea nu viidát sáhka eanadoalu birra .
Jeg vil starte med å si litt om Sametingets rolle i utviklingen av landbruket .
Mun áiggun álggos vuos muitalit veaháš makkár sadji Sámedikkis lea eanadoalu ovddideami oktavuođas .
Sametinget jobber både som forvalter av virkemidler og som politisk aktør .
Sámediggi bargá sihke váikkuhangaskaomiid hálddašeaddjin ja politihkalaš aktevran .
Som forvalter har Sametinget avsatt en egen pott til jordbruksformål i budsjettet .
Hálddašeaddjin lea Sámediggi várren sierra ruđaid eanadoalu ulbmiliidda bušeahtas .
Sametingets budsjett fastsettes årlig .
Sámedikki bušeahtta mearriduvvo jahkásaččat .
For 2010 er det avsatt om lag 4,8 mill kr. - av dette utgjør 2,0 millioner kroner som tildeles over jordbruksavtalen .
2010:s lea várrejuvvon birrasii 4,8 miljon ru - dáin ruđain bohtet 2,0 miljon ru eanadoallošiehtadusa bokte .
Når det gjelder Sametingets virkemidler så vil jeg understreke at Sametinget ikke skiller på etnisitet når det gjelder hvem som kan motta tilskudd til landbruksformål .
Go guoská Sámedikki váikkuhangaskaomiide , de áiggun mun deattuhit ahte Sámediggi ii sirre olbmuid etnalašvuođa vuođul geat sáhttet oažžut doarjaga eanadoalu ulbmiliidda .
Vi har et geografisk virkeområde for våre virkemidler og her gjelder de politiske prioriteringene likt for alle .
Mis lea eanadieđalaš doaibmaguovlu min váikkuhangaskaomiid várás ja dakko gusket politihkalaš vuoruheamit dássálaga buohkaide .
Hvert år vurderer vi hvilke behov det samiske samfunnet har for tilskudd , og Sametinget kan gjøre endringer i virkemiddelbruken hvis vi ser at tilskuddene ikke gir den tiltenkte effekten .
Mii árvvoštallat juohke jagi makkár doarjjadárbbut sámi servodagas leat , ja Sámediggi sáhttá rievdadit váikkuhangaskaomiid geavaheami jos mii oaidnit ahte doarjagat eai váikkut nugo leimmet jurddašan .
Vi har registrert at behovet for ordinært vedlikehold av driftsbygg er påkrevd .
Mii leat bidjan merkii ahte lea dárbu dábálaš vuogi mielde bajásdoallat doaibmavisttiid .
Bygningsmassen foreldes og fornying skjer i for sakte tempo .
Visttit boarásmuvvet ja daid ođasteapmi manná njozet .
Et godt vedlikeholdt bruk gjør det mer attraktivt for unge til å overta eller kjøpe gårdsbruk .
Nuoraid geasuha buorebut váldit badjelasaset dahje oastit dakkár doalu mii lea bures bajásdollojuvvon .
Av den grunn vil vi i 2010 vurdere hvordan tilskudd til vedlikehold kan innarbeides i våre ordninger .
Danne áigut ge mii 2010:s árvvoštallat movt bajásdoallandoarjaga sáhtášii heivehit min ortnegiidda .
Sametinget prioriterer også landbruk i sitt politiske arbeid .
Sámediggi vuoruha eanadoalu maiddái iežas politihkalaš barggus .
Det dreier seg både i forhold til sentrale myndigheter , fylkesmennenes landbruksavdelinger og bondeorganisasjonene .
Sihke guovddáš eiseválddiid , fylkkamanniid eanadoalloossodagaid ja boanddaid organisašuvnnaid ektui .
Vi er i disse dager en prosess med å gi innspill til jordbruksforhandlingene , og skal jobbe opp mot den nye meldingen om landbrukspolitikken .
Mii leat dáid beivviid proseassas ja áigut buktit rávvagiid eanadoallošiehtadallamiidda , ja áigut bargat dan ođđa eanadoallopolitihkalaš dieđáhusa ektui .
Sametinget prioriterer arbeidet med utvikling innen jordbruket høyt .
Sámediggi vuoruha barggu eanadoalu ovddidemiin bajás .
Når vi nå skal gi våre innspill til den nye stortingsmeldingen , er det viktig å gjøre opp status for jordbruket .
Go mii dál galgat buktit árvalusaid dan ođđa stuorradiggedieđáhussii , de lea deaŧalaš diehtit makkár dilli eanadoalus lea .
Hva er situasjonen i jordbruket i dag i samiske områder ?
Makkár dilli dál lea sámi guovlluid eanadoalus ?
Vi må erkjenne at det i de siste årene har vært en bekymringsfull nedgang i jordbruket i de samiske områdene .
Mii fertet dovddastit ahte maŋimuš jagiin lea eanadoallu suorggahahtti ollu unnon sámi guovlluin .
Noe av nedgangen skyldes omstruktureringer , som dannelse av samdrifter , mens mye er reell brukernedgang , altså nedleggelser av bruk .
Ollu heaittihemiide leat sivvan ođđasis struktureremat , nugo oktasaš doalut , go fas doalut leat duohtavuođas ollu geahppánan , heaittihuvvon .
I Finnmark og Troms er nedgangen i antall melkebruk på 25 % fra 2003 til 2009 , og nedgangen i antall sauebruk ligger på om lag 35% i begge fylker .
Finnmárkkus ja Romssas lea mielkedoaluid lohku njiedjan 25 % jagi 2003 rájes jagi 2009 rádjai , ja sávzadoalut leat geahppánan 35% goappašiin fylkkain .
Denne utviklinga er ekstra bekymringsfull i samiske områder fordi jordbruket allerede er smått her , sammenlignet med miljøene i resten av landet .
Dát ovdáneapmi sámi guovlluin lea erenoamáš suorggahahtti dannego eanadoallu juo lea unni dáppe , go buohtastahttá birrasiid muđui riikkas .
Ytterligere nedgang i jordbruket vil utfordre det samiske næringslivet og true næringen som en betydningsfull kultur- og språkarena i Sápmi .
Eanadoalu eanet unnun buktá hástalusaid sámi ealáhuseallimii ja áitá ealáhusa mearkkašahtti kultur- ja giellaarenan Sámis .
Nedgangen vil få konsekvenser for matproduksjon , meierier , slakterier og andre videreforedlingsanlegg i de samiske bosettingsområdene .
Doaluid logu njiedjan váikkuha biebmobuvttadeapmái , meijeriijáide , njuovahagaide ja eará nállašuhttinrusttegiidda sámi ássanguovlluin .
Sametinget mener at levende bygder er den beste garantien for at samisk kultur og språk får en sikker fremtid .
Sámediggi oaivvilda ahte ealli gilit dáhkidit buoremusat sámi kultuvrii ja gillii sihkkareamos boahtteáiggi .
Levende bygder oppnår vi gjennom et levende landbruk .
Ealli giliid buvttiha ealli eanadoallu .
Sametinget kommer derfor til å fokusere på politikkområder vi mener er avgjørende for å oppnå dette .
Sámediggi áigu danne bidjat guovddážii dakkár politihkkasurggiid mat min mielas leat mearrideaddji deaŧalaččat dán juksamii .
Lav rekrutteringen inn til næringen i samiske områder er særlig bekymringsfull .
Erenoamáš suorggahahtti lea fuones rekrutteren ealáhussii sámi guovlluin .
Unge som skal starte med bruk må ofte investere i besetning , redskaper og bygninger .
Nuorat geat álggahit doaluin fertejit dávjá oastit šibihiid , reaidduid ja visttiid .
Noen velger å kjøpe jordbrukseiendommer .
Muhtumat válljejit oastit eanadoalloopmodagaid .
Når disse i tillegg må kjøpe melkekvote fra Staten til 3,50 kr. per liter , så blir det vanskelig for unge å starte gård uten å bli for gjeldstynget .
Go sii dan lassin fertejit oastit mielkeeriid stáhtas ja máksit 3,50 ru lihtteris , de šaddá váttis nuoraide álgit bargat doaluin almmá issoras stuorra velggiid haga .
Så kvoter til nyetablering bør være gratis .
Danne berrešedje ge leat mielkeearit nuvttá easkkaálgiide .
Vi vil i tillegg jobbe for at regjeringen etablerer gode generasjonsskifteordninger og avløserordninger , slik at unge får anledning til å ha ferie og fritid på linje med andre yrkesgrupper .
Dasa lassin áigut mii bargat dan ala ahte ráđđehus ásahivččii buriid ortnegiid sohkabuolva ­molsumiidda ja sadjásašortnegiid , vai nuorat oččošedje luomu ja astoáiggi seamma dási eará ámmátjoavkkuiguin .
Vi må også se på muligheter for andre rekrutteringsordninger og særskilt gode rammebetingelser for unge .
Mii fertet maiddái geahčadit eará rekrutterenortnetvejolašvuođaid ja erenoamáš buriid rámmaeavttuid nuoraid várás .
Vi sikrer også rekrutteringen gjennom et levende og vitalt miljø i næringen .
Mii sihkkarastit rekrutterema maiddái ealli ja ealasis birrasiid bokte ealáhusas .
Styrking - i stedet for nedbygging - av kommunenes service til jordbruket er en viktig premiss for utviklingen .
Gielddaid bálvalusa nannen - dan sadjái go heaittihit dan - dát bálvalusat eanadollui leat deaŧalaš eaktun ovddideapmái .
Dette gjelder spesielt i samiske områder , fordi jordbruket står svakt sammenliknet med andre næringer , og mange brukere har utfordringer med å orientere seg i forvaltningssystemet .
Dás lea sáhka erenoamážit sámi guovlluid birra , dannego eanadoallu lea fuones dilis go buohtastahttá dan eará ealáhusaiguin , ja ollu dolliin leat hástalusat hálddašanvuogádaga ektui .
Her kan " landbrukskontorene " spille en avgjørende rolle i utviklingen av landbruket .
Nuppádassii áigut mii bargat dan ala ahte nannet jurdaga ahte " váldit olles riikka geavahussii " .
Vi har en forpliktelse til å forvalte jorda i landet vårt til innbyggernes beste .
Mis lea geatnegasvuohta hálddašit eatnama min riikkas buoremusat ávkin ássiide .
Landbruket trenger en variert bruksstruktur og for Sametinget er det viktig at vi klarer å opprettholde de mindre brukene også .
Eanadoallu dárbbaša máŋggalágan doallogeavahusa ja Sámediggái lea deaŧalaš ahte mii nagodit bisuhit daid unnimus doaluid maid .
Vi må ha arbeidsplasser i bygdene for å sikre bosettingen .
Mis fertejit leat bargosajit giliin ássama sihkkarastima várás .
I mange områder lar det seg ikke gjøre å satse på store bruk p.g.a. begrenset tilgang på arealer .
Ollu guovlluin ii leat vejolašvuohta bargat stuorra doaluiguin areála vátnivuođa geažil .
For det samiske jordbruket er det arktiske klimaet og topografien i våre områder en ekstra utfordring .
Sámi eanadollui lea árktalaš dálkkádat ja topografiija min guovlluin liige hástalussan .
Klimaet gjør at vi har kortere vekstsesong , som sammen med en karrig jord , gjør at vi må ha store arealer og har høye driftskostnader .
Dálkkádat dagaha dan ahte mis lea oaneheappot šaddoáigodat , mii ovttas šattohis eatnamiin , dagaha ahte mis fertejit leat stuorra areálat ja leat alla doaibmagolut .
Samtidig er det arktiske klimaet en styrke fordi behovet for sprøytemidler er mye mindre enn i varmere områder .
Dasto lea árktalaš dálkkádat buorre dan dáfus go ii dárbbaš nu ollu geavahit cirgguhanávdnasiid go lieggaseappot guovlluin .
Med det oppnår vi renere mat og tryggere mat .
Dan dáfus mii oažžut ráidnaset ja eanet oadjebas biepmu .
Sametinget ønsker at " arktisk landbruk " blir et begrep som skal ha særskilt beskyttelse i internasjonale handelsavtaler og at begrepet skal brukes aktivt i utforming av fremtidige støtteordninger .
Sámediggi háliida ahte " árktalaš eanadoallu " šaddá dakkár doaban mii oažžu sierra suodjalusa riikkaidgaskasaš gávpesoahpamušain ja ahte doaba geavahuvvo árjjalaččat go doarjjaortnegat hábmejuvvojit boahtteáiggi várás .
Dette er særlig viktig i forbindelse med WTO-forhandlingene .
Dát lea erenoamáš deaŧalaš WTO-šiehtadallamiid oktavuođas .
Landbrukssamvirket er en annen arena som må beskyttes og utvikles .
Eanadoallosearvevuohta lea nubbi arena maid ferte suodjalit ja ovddidit .
Dette anerkjenner også regjeringen i sin Soria Moria erklæring .
Dán dovddasta maiddái ráđđehus iežas Soria Moria julggaštusas .
Den gjensidige forpliktelsen i landbrukssamvirket , med blant annet henteplikt og prisregulering , er avgjørende for landbruket i samiske områder .
Eanadoallosearvevuođa goabbat guvlui geatnegasvuohta , earret eará viežžangeatnegasvuohta ja haddereguleren , leat mearrideaddji deaŧalaččat eanadollui sámi guovlluin .
Sametinget vil arbeide for at landbrukssamvirket skal kunne styrke sin posisjon .
Sámediggi áigu bargat dan ala ahte eanadoallu ­searvevuohta galgá sáhttit nannet posišuvnnas .
For det tredje kommer Sametinget til å gi innspill om at bøndene må få bedre økonomiske rammebetingelser .
Goalmmádassii áigu Sámediggi evttohit ahte boanddaid ekonomalaš rámmaeavttut galget buoriduvvot .
Det må lønne seg å drive innen landbruket , og bøndene må tjene en anstendig lønn .
Ferte gánnáhit doaimmahit eanadoalu , ja boanddain galgá leat seđolaš bálká .
Tall fra Norsk institutt for landbruksøkonomisk forskning viser at en gjennomsnittsbonde i Finnmark tjener 218.500 kroner i året .
Norgga instituhtta eanadoalloekonomalaš dutkama logut čájehit ahte Finnmárkku boanddat dinejit gaskamearálaččat 218 500 ru jahkái .
Når gjennomsnittsinntekten i Norge i 2009 er ca 435.000 kroner , så snakker tallene for seg selv .
Go Norgga gaskamearálaš bálká lea su 435 000 ru , de logut muitalit buot ieža .
Vi får stadige tilbakemeldinger fra bønder som vurdere å slutte fordi økonomien ikke går rundt .
Mii gullat dávjá boanddain ahte sii háliidit heaitit go ekonomiija lea nu heittot .
Sist eksempel fra media er melkebonden Oskar Trosten i Tana , som nå vurderer å gi seg etter 20 år .
Maŋimus ovdamearka mediain lea mielkeboanda Oskar Trosten Deanus , gii árvvoštallá heaitit maŋŋá 20 jagi .
Han sier selv at han har fordoblet kvoten sin i disse årene , noe som igjen har økt arbeidsmengden tilsvarende .
Son lohká ieš ahte su mielkeearri lea duppalastojuvvon dáin jagiin , mii maid lea lasihan su barggu vástideaddjin .
Enda tjener han kun halvparten av den gjennomsnittlige årslønnen i Norge .
Liikká son dine dušše beali das mii lea gaskamearálaš jahkebálká Norggas .
Dette er signaler fra det virkelige liv som regjeringen må ta svært alvorlig .
Dát leat signálat duohta eallimis maid ráđđehus ferte váldit hui duođalaččat .
Bedre økonomiske rammebetingelser vil også gi rom for utvikling av gründermentaliteten i landbruket .
Buoret ekonomalaš rámmaeavttut veahkehit maid ođđa jurddašeami eanadoalus .
Samiske områder preges av småskala næringsliv , små samfunn og små enheter .
Sámi guovlluin leat smávva ealáhusat , smávva servodagat ja smávva doalut mihtilmasat .
Gis bonden rom for utvikling kan vi jobbe hardere for en utvikling innen kombinasjonsnæringer i samiske områder .
Jus boanda oažžu vejolašvuođa ovdánit , de mii sáhttit rahčat eanet oččodemiin ovdáneami lotnolasealáhusain sámi guovlluin .
Kombinasjonsdrift har lenge vært den tradisjonelle måten å drive på i samiske områder , og gir variasjon og mulighet for nytenking , videreutvikling og økonomisk fremgang hos den enkelte bonde .
Lotnolasealáhusdoallu lea guhká leamaš árbevirolaš doaibmanvuohki sámi guovlluin , ja das leat ovttaskas bondii vejolašvuođat molsašupmái ja ođđajurddašeapmái , viidáset ovddideapmái ja ekonomalaš ovdáneapmái .
I tillegg vil jeg løfte frem rovviltproblematikken , som er en sentral del av rammebetingelsene for svært mange bønder .
Áiggun maiddái váldit ovdan boraspireášši , mii lea hui ollu boanddaide rámmaeavttuid guovddážis .
Å være plaget av rovvilttap kan være helt utmattende og føre til store økonomiske tap .
Vahágat boraspiriid geažil sáhttet váibadit olbmo oalát ja dagahit stuorra ekonomalaš vahágiid .
Regjeringen må ta dette på alvor , og rovviltbestanden må reguleres til et nivå som ikke påfører beitenæringene skade som går ut over næringens lønnsomhet eller eksistensgrunnlag .
Dán ferte ráđđehus váldit duođas , ja boraspirelogu ferte oažžut dakkár dássái mii ii vahágahte guohttuealliealáhusa nu ahte dat čuohcá ealáhusa gánnáhahttivuhtii dahje birgenláhkái .
Så kan dere stille spørsmål om Sametinget bare jobber for " Samisk jordbruk " ?
De sáhttibehtet jearrat bargá go Sámediggi dušše " Sámi eanadoalu " ovddas .
Jeg vil igjen understreke at Sametinget jobber for en politikk som gir jordbruk i samiske strøk de beste muligheter for utvikling .
Háliidan fas deattuhit ahte Sámediggi bargá dakkár politihka ovddas mii addá sámi guovlluid eanadollui buoremus ovdánanvejolašvuođaid .
Det er viktig å huske på at Samisk jordbruk mer enn jordbruket i Finnmark , og dette kommer vi til å understreke i vårt fremtidige arbeid .
Deaŧalaš lea muitit ahte Sámi eanadoallu lea eanet go Finnmárkku eanadoallu , ja dan mii áigut deattuhit boahtteáiggi barggusteamet .
Vi ønsker å jobbe for gode tiltak i områder der samer tradisjonelt bor .
Mii háliidit bargat buriid doaibmabijuid ovddas dain guovlluin gos sámit árbevirolaččat ásset .
Derfor vil vi også jobbe aktivt for at Sametinget skal få en sentral rolle i næringsforhandlingene .
Danne mii bargat árjjalaččat maiddái dan ala ahte Sámediggi galgá oažžut guovddáš rolla ealáhusšiehtadallamiin .
Sametinget vil ha større innflytelse i den sentrale landbrukspolitikken .
Sámediggi háliida stuorát váikkuhanfámu guovddáš ealáhuspolitihkkii .
Jordbruksavtalen er et viktig verktøy i utformingen av jordbrukspolitikken i Norge og i samiske områder .
Eanadoallošiehtadus lea deaŧalaš gaskaoapmi Norgga ja sámi guovlluid eanadoallopolitihka hábmemis .
Tiltak som det forhandles om har avgjørende betydning for jordbruk i samiske områder , og vi har ingen mulighet til å påvirke slike forhold .
Doaibmabijut maid alde šiehtaduvvo , mearkkašit hui ollu sámi guovlluid eanadollui , ii ge mis leat vejolašvuohta váikkuhit dákkár diliid .
Sametinget gir hvert år innspill til jordbruksforhandlingene , men vi er ikke fornøyd med måten dette gjøres på og effekten av disse innspillene .
Sámediggi ovddida juohke jagi evttohusaid eanadoallošiehtadallamiidda , muhto mii eat leat duhtavaččat dainna vugiin mo dat dahkkojuvvo ja dáid evttohusaid beavttuin .
Det dreier seg ikke bare om avtaleforhandlingene , men også andre forhold innen landbrukspolitikken som har betydning for samiske områder .
Das ii leat sáhka dušše šiehtadallamiin , muhto maiddái eará eanadoallopolitihka áššiin main lea mearkkašupmi sámi guovlluide .
Dette må problematiseres i den nye stortingsmeldingen .
Ođđa stuorradiggedieđáhusas fertejit dát áššečuolmmat gieđahallojuvvot .
Jeg mener at denne politikken fra Sametinget er forenlig med en målsetning om en god bygdeutvikling generelt .
Mun oaivvildan ahte dát Sámedikki politihkka dávista dan mihttomearrái ahte galgá leat buorre giliovdáneapmi oppalaččat .
Helt til sist vil jeg nevne et par ord om reindriften : Etter de signaler vi har fått skal det lages et kapittel om reindriftspolitikken i den nye stortingsmeldingen .
Loahpas áiggun dadjat moadde sáni boazodoalu birra : Daid signálaid vuođul maid mii leat ožžon , galgá ráhkaduvvot kapihtal boazodoallopolitihka birra ođđa stuorradiggedieđáhussii .
Sametinget ønsker imidlertid at det utarbeides en egen stortingsmelding om reindriften .
Sámediggi háliida baicce ahte ráhkaduvvo sierra stuorradiggedieđáhus boazodoalu birra .
Vår begrunnelse for dette er reindriftens store omfang , rent arealmessig , men også på grunn av de særskilte utfordringene næringen har på andre områder .
Min ágga dasa lea boazodoalu stuorra viidodat , eatnamiid dáfus , muhto maiddái daid erenoamáš hástalusaid geažil mat ealáhusas leat eará guovlluin .
På den måten vil vi også få større fokus på reindriftspolitikken enn om det ble innlemmet i den ordinære stortingsmeldingen .
Dan láhkai čalmmustuhttojuvvošii boazodoallopolitihkka eanet go jus dat livččii oassin dábáláš stuorradiggedieđáhusas .
Dette var i grove trekk våre tanker om innspill til den kommende Stortingsmeldingen .
Dát ledje sulaid mu jurdagat evttohusaid birra boahtte Stuorradiggedieđáhussii .
For å orientere dere om den videre prosessen , så har vi allerede anmodet landbruks- og matdepartementet om å få komme med innspill til både de kommende jordbruksforhandlingene og til den kommende stortingsmeldingen .
Dieđihan dihtii didjiide viidáset proseassa birra , de leat mii juo jearran eanadoallo- ja biebmodepartemeanttas lobi beassat buktit evttohusaid sihke boahttevaš eanadoallošiehtadallamiidda ja boahttevaš stuorradiggedieđáhussii .
Jeg vil avslutte med å ønske dere velkommen til å kommentere og diskutere våre innspill .
Áiggun loahpas ávžžuhit didjiide bures boahtima kommenteret ja divaštallat min árvalusaid .
Sametinget mener at en god landbrukspolitikk for distriktene er en av de beste garantiene vi kan ha i arbeidet for et levende samisk samfunn .
Sámediggi oaivvilda ahte buorre eanadoallopolitihkka guovlluide lea okta dain buoremus dáhkádusain mii mis sáhttá leat barggus ealli sámi servodagaid ovddas .
Sametinget vil arbeide utrettelig for å skape og opprettholde levende bygdesamfunn i fremtiden .
Sámediggi áigu bargat dan ala ahte ovddidit ja bisuhit ealli giliservodagaid boahtteáigái .
Takk for meg !
Giitu beroštumis !
Aktuelle saker , søknadsfrister , konferanser ...
Áigeguovdilis áššit , ohccanáigemearit , konferánsat ...
Sakslisten for rådsmøte i Bodø
Ráđđečoahkkin Bodåddjås
Sametingsrådet har rådsmøte i 05.-07.10.2010 i Bodø .
Sámediggeráđis lea ráđđečoahkkin 05.-07.10.2010 Bådåddjos .
Møtet starter kl 09.00 på Clarion Collection Hotel Grand , Storgata 3 , Bodø .
Čoahkkin álgá dii. 09.00 Clarion Collection Hotel Grand , Storgata 3 , Bådåddjos .
Her er sakslisten :
Dá lea áššelista :
Framtidas samiske museum
Boahtteáiggi sámi museat
Rådsmedlem Vibeke Larsen deltok den 10. september på seminaret Framtidas samiske museum i regi av Samisk museumslag .
Ráđđelahttu Vibeke Larsen lei mielde čakčamánu 10. b. semináras boahtteáiggi sámi museaid birra maid Sámi museasearvi lágidii .
Sametingsråd Lasen tok i sitt innlegg blant annet for seg de utfordringene de samiske museumene i Norge står ovenfor i framtiden .
Sámediggeráđi lahttu Larsen hálai sáhkavuorustis earret eará daid hástalusaid birra mat sámi museain Norggas leat ovddabealde .
Ledig stilling i Sametinget med søknadsfrist : 08.10.10
Rabas virgi Sámedikkis mas ohcanáigi lea : 08.10.10
Kommunikasjonsrådgiver - fast stilling - ref. nr. 10/4856 Sametinget har ledig en fast stilling som rådgiver / seniorrådgiver med snarlig tiltredelse .
Gulahallanráđđeaddi - bistevaš virgi - ref. nr. 10/4856 Sámedikkis lea rabas bistevaš virgi ráđđeaddin / seniorráđđeaddin mas álgin lea farggamusat .
Arbeidssted er Sametingets kontorsted i Karasjok eller Kautokeino .
Bargosadji lea Sámedikkis Guovdageainnus dahje Kárášjogas .
Søknad sendes via vårt digitale søknadssenter : http://e-skjema.no/sametinget .
Ohcan sáddejuvvo min digitála ohcanguovddážii : http://e-skjema.no/sametinget .
Ledig stilling i Sametinget med søknadsfrist 08.10.10
Rabas virgi Sámedikkis mas ohcanáigi lea : 08.10.10
Arkitekt - fast stilling - r ef .
Arkite a kt a - bistevaš virgi - ref. nr. 10/4855
nr. 10/4855 Sametinget har en ledig fast stilling som rådgiver / seniorrådgiver med snarlig tiltredelse .
Sámedikkis lea rabas bistevaš virgi ráđđeaddin / seniorráđđeaddin mas álgin lea farggamusat .
Arbeidssted er ett av Sametingets kontorsteder .
Bargosadji lea okta Sámedikki kántorbáikkiin .
Sametingets plenumsmøte – september 2010
Sámedikki dievasčoahkkin čakčamánus 2010
Sametingets plenumsmøte avholdes i følge møteplanen 27. - 30. september 2010 .
Sámedikki dievasčoahkkin dollojuvvo čoahkkinplána mielde čakčamánu 27. - 30. b. 2010 .
Plenumsmøtet starter tirsdag 28. september kl. 09.00 og avsluttes torsdag 30. september innen kl. 15.00 .
Dievasčoahkkin álgá maŋŋebárgga čakčamánu 28. b. dii. 09.00 ja loahpahuvvo bearjadaga čakčamánu 30. b. ovdal dii. 15.00 .
Seminar om nye tildelingskriterier for Sametingets tospråklighetsmidler
Seminára Sámedikki guovttegielatvuođa ruđaid ođđa juolludaneavttuid birra
Sametinget arrangerer i anledning plenumssamlingen i september et halvdagsseminar om de nye tildelingskriteriene for tospråklighetsmidler .
Sámediggi lágida dievasčoahkkima oktavuođas čakčamánus beallebeaivásaš seminára Sámedikki guovttegielatvuođa ruđaid ođđa juolludaneavttuid birra .
Seminaret finner sted i Sametingets plenumssal onsdag 29.09.10 fra kl.09 .
Seminára dollojuvvo Sámedikki dievasčoahkkinlanjas gaskavahku 29.09.10 dii.09 .
Stipend for høyere utdanning
Stipeanda alit ohppui
Søknadsfristen for stipend for høyere utdanning høsten 2010 er 1 .
Ohcanáigemearri stipendii alit oahpahussii čakčat 2010 lea golggotmánu 1. b. .
Søknader som sendes inn etter fristen vil ikke bli behandlet .
Ohcamat mat sáddejuvvojit maŋŋá áigemeari eai meannuduvvo .
INFORMASJON OM SØKERBASERTE TILSKUDD TIL KULTURTILTAK FOR BARN OG UNDE OG ANDRE KULTURTILTAK
DIEHTU OHCANVUĐOT DOARJAGIID BIRRA » KULTURDOAIBMABIJUT MÁNÁIDE JA NUORAIDE ” JA » EARÁ KULTURDOAIBMABIJUT ”
Sametinget informerer om at , på grunn av begrensede midler i forhold til stor søkermasse , er budsjettpostene 20040 " Kulturtiltak for barn og unge " og 20050 " Andre kulturtiltak " , med åpen søknadsfrist 1. september , allerede tildelt for i år .
Sámediggi dieđiha ahte gáržžes ruhtadili dihte stuora ohcanhivvodaga ektui leat bušeahttapoasttain 20040 " Kulturdoaibmabijut mánáide ja nuoraide " ja 20050 " Eará kulturdoaibmabijut " main lea rabas ohcanáigemearri čakčamánu 1. beaivi , juo buot juolluduvvon dán jagi .
Informasjonsfolder om barnehagetilbud
Diehtojuohkingihpa mánáidgárdefálaldagaid birra
Sametinget har i samarbeid med Kunnskapsdepartementet utarbeidet en informasjonsfolder om barnehagetilbud til samiske barn .
Sámediggi lea ovttasráđiid Máhttodepartemeanttain ráhkadan diehtojuohkingihppaga mánáidgárdefálaldagaid birra sámi mánáide .
Sametingets planveileder er vedtatt
Sámedikki plánaveahkki lea mearriduvvon
Sametinget i plenum vedtok i uke 23 Sametingsrådets forslag om planveileder for sikring av naturgrunnlaget for samisk kultur , næringsutøvelse og samfunnsliv for planlegging etter plan- og bygningslovens plandel ( Sametingets planveileder ) .
Sámedikki dievasčoahkkin mearridii 23. vahkus Sámediggeráđi evttohusa plánaveahkis sámi kultuvrra , ealáhusovddideami ja servodateallima sihkkarastimii plánema várás plána- ja huksenlága plánaoasi mielde ( Sámedikki plánaveahkki ) .
Samisk opplæring - rettigheter og plikter
Sámi oahpahus - vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat
Her finner du informasjonsbrosjyren om elevers rett til opplæring i eller på samisk og hvilke plikter dette medfører for skoleeier .
Dás gávnnat diehtojuohkingihppaga ohppiid oahpahusvuoigatvuođa birra sámegielas dahje sámegillii , ja makkár geatnegasvuođaid dat buktá skuvlaeaiggádii .
Retten til land og vann i samiske områder sør for Finnmark
Vuoigatvuohta eatnamiidda ja čáziide sámi guovlluin Finnmárkku máttabealde