pere/sami_parallel huggingface dataset:
I tillegg innebærer Grunnloven en basis for samisk innflytelse i utnyttelse og forvaltning i tradisjonelle samiske bruksområder .
Dasto lea Vuođđoláhka sámi mieldemearrideami vuođđun árbevirolaš sámi geavahanguovlluid geavaheamis ja hálddašeamis .
Dagens regelverk og praktiseringen av regelverket må tilpasses lokalbefolkningens behov i forbindelse med utmarksutøvelse som for eksempel høsting av vilt , fisk og bær .
Dálá njuolggadusaid ja njuolggadusaid geavaheami ferte heivehit báikegotti álbmoga dárbbuide meahccegeavaheami oktavuođas , nugo omd. fuođuid , guliid ja murjjiid ávkkástallamis .
Sametingsrådet ser behov for å lovfeste denne retten .
Sámediggeráđi oainnu mielde lea dárbu lágain nannet dán vuoigatvuođa .
Jordsalgsmyndighetenes vedtak må også følge de rettslige forpliktelser norske myndigheter har overfor det samiske folket i henhold til Grunnlovens § 110 a , ILO-konvensjonen 169 og andre internasjonale bestemmelser , som alle anerkjenner samenes rett som ett folk og urfolk .
Eanavuovdineiseválddiid mearrádusat fertejit maid dahkkojuvvot rievttelaš geatnegasvuođaid vuođul mat Norgga eiseválddin leat sámi álbmoga ektui Vuođđolága § 110a , ILO-konvenšuvnna nr. 169 ja eará riikkaidgaskasaš mearrádusaid vuođul , mat buot dohkkehit sápmelaččaid vuoigatvuođaid sierra álbmogin ja eamiálbmogin .
Det er viktig at jordsalgsmyndighetene opptrer på en slik måte at en videre prosess ikke kommer behandlingen av Samerettsutvalgets innstilling i forkjøpet .
Lea deaŧalaš eanavuovdineiseválddiide meannudit dakkár vugiin ahte joatkkaproseassa ii gártta Sámi vuoigatvuođalávdegotti árvalusa vuostá .
VEDRØRENDE KONFLIKT MELLOM REINDRIFTSUTØVERE OG JORDBRUK PÅ .
RIIDDU HÁRRÁI BOAZODOLLIID JA EANADOLIID GASKKA SÁČČÁS
Over lengre tid har det vært konflikt mellom Sør-Senja reinbeitedistrikt og gårdbrukerne på Stongslandshalvøya angående vinterbeite for rein på halvøya .
Lea guhká leamaš riidu Lulli-Sáččá boazoorohaga ja Stonglandshalvøya eanadolliid gaskka bohccuid dálveguohtuma alde dán njárggas .
Halvøya ble fredet for reinbeite i Klg. Res. av 1910 .
Njárga lea 1910 gonagaslaš resolušuvnnas ráfáidahttojuvvon boazoguohtuma oktavuođas .
I 1981 ble denne fredningen opphevet .
1981:s fámuhuhttojuvvui dát ráfáidahttin .
Kort tid etter opphevelsen ble ny fredning vedtatt av Landbruksdepartementet ( LD ) pr. forskrift .
Dakka maŋŋá fámuhuhttima mearridii Eanadoallodepartemeanta láhkaásahusain ođđa ráfáidahttima .
Reindriftsstyret har behandlet denne saken , og av møtebok av 13. april 1999 går det fram at beitende rein ikke gjør skade på grønnbeitene .
Boazodoallostivra lea gieđahallan ášši , ja 1999 cuoŋománu 13. b. čoahkkingirjjis daddjojuvvo ahte bohccot mat guhtot eai vahágahte ruonasguohtumiid .
Sivilagronom Loyd Villmo skriver i sin rapport til Reindriftsstyret :
Siviilaagronoma Loyd Villmo čállá raporttas Boazodoallostivrii ná :
« Jeg fant ingen tegn på skader på grønnbeitene i utmarka i juli måned som følge av reinens beiting om vinteren .
« Mon in gávdnan suoidnemánus makkárge vahágiid ruonasguohtumiin , maid bohccuid dálveguohtun livččii dagahan .
Dette gjelder også utenfor innmarksarealene på enkelte gårdsbruk hvor det var tydelige tegn ( reintrøkk ) etter konsentrasjon av rein » , sitat slutt .
Nu lea maid muhtun dáluid gieddeareálaid olggobealde gos ledje čielga mearkkat ( bohcco gáhkirat ) bohccuid maŋis . »
Denne vurderingen reiser tvil om berettigelsen og nødvendigheten av fredningsvedtaket .
Dát árvvoštallan buktá eahpádusa ráfáidahttima vuoiggalašvuhtii ja dárbui .
Reindriftsstyret tiltrår at LD opphever vedtaket om fredning av Stonglandshalvøya for reinbeite .
Boazodoallostivra rávve Eanadoallodepartemeantta fámuhuhttit ráfáidahttinmearrádusa Stonglandshalvøya boazoguohtuma oktavuođas .
Er Sametingsrådet enig med Reindriftsstyrets forslag ?
Doarju go Sámediggeráđđi Boazodoallostivrra evttohusa ?
Sametingsrådet er kjent med Reindriftsstyrets vedtak i « Stonglandet-saka » og dette er i tråd med Områdetstyret i Troms ’ vedtak .
Sámediggeráđđi dovdá Boazodoallostivrra mearrádusa Stonglandet áššis , ja dat soahpá dasa maid Tromssa guovllustivra lea mearridan .
Reindriftsstyret har tilrådd oppheving av fredningen av området , samt forebyggende tiltak med gjerding av innmark .
Boazodoallostivra lea rávven dán guovllu ráfáidahttima fámuhuhttit , ja eastadeaddji doaibmabidjun gittiid áidut .
Reindriftens rolle som en av de viktigste bærende elementene for samisk kultur forutsetter at reindriften gis vilkår for å kunne fortsette å være en levende næring og å utvikle sin rolle .
Boazodoalu sadji okta dain deaŧaleamus beliin sámi kultuvrra seailluheamis , bidjá eaktun ahte boazodoallu beassá joatkit ealli ealáhussan ja ovddidit iežas saji danin .
Det er derfor viktig at reindriften sikres de arealene som er nødvendige for å kunne ha en forsvarlig drift , og dette gjelder også reindriften på Senja .
Danne lea deaŧalaš ahte boazodollui sihkkarastojuvvojit dat areálat mat leat dárbbašlaččat jos dáhttu dohkálaš boazodoalu , ja dat guoská maid boazodollui Sáččás .
Sametingsrådet støtter derfor Reindriftsstyrets vedtak om å oppheve fredningen mot reinbeiting på Stonglandshalvøya .
Sámediggeráđđi doarju danne Boazodoallostivrra mearrádusa fámuhuhttit Stonglandshalvøya ráfáidahttima boazoguohtuma dáfus .
Sametingsrådet er også positiv til at Områdestyret i Troms gis ansvaret for å arbeide videre med konfliktløsende tiltak , herunder også inngjerding av innmark .
Sámediggeráđi mielas lea maid buorre jos Tromssa guovllustivra oččošii ovddasvástádusa joatkit bargguid mat čoavddášedje riidduid , nu maid gittiid áiduma .
Rådet vil ta opp saken med Landbruksdepartementet for å få en fortgang .
Ráđđi áigu ovddidit ášši Eanadoallodepartementii vai dasa šattašii johtu .
Spørsmål fra representant Asbjørg Skåden , NSR .
Gažaldat áirasis Asbjørg Skåden , NSR :
En student i videregående skole med samisk 1. språk og samisk 2. språk i fagkretsen forbruker 22 t / u. En student uten samisk i fagkretsen forbruker 14 t / u - 8 timer mindre .
Joatkkaskuvlastudeanta geas fágasuorggis lea sámegiella 1.-giellan dahje 2.-giellan geavaha 22 diimmu vahkus . Studeanta geas ii leat sámegiella fágasuorggis geavaha 14 diimmu vahkus — 8 diimmu unnit .
I disse 8 timene kan man fordype seg og få fordypningspoeng .
Dán 8 diimmu sáhttá geavahit čiekŋudeapmái vai oažžu čiekŋudančuoggáid .
Samisk 1. og - 2. språk gir ikke fordypningspoeng .
Sámegiella 1.- dahje 2.-giellan ii atte čiekŋudančuoggáid .
Kvoterte plasser ved universitetene krever først samisk etnisitet , deretter språkkompetanse .
Kvoterejuvvon sajiide universitehtain gáibiduvvo vuos sámi čearddalašvuohta ja dasto giellagelbbolašvuohta .
I Sør-Troms har en student kommet i en spesiell situasjon .
Mátta-Tromssas lea okta oahppi gártan earenoamáš dillái .
Studenten har lest samisk 2. språk siden 3. klasse i grunnskolen og fortsatte i videregående skole .
Studeanta lea lohkan sámegiela 2.-giellan vuođđoskuvlla 3. luohká rájes ja joatkán joatkkaskuvllas .
Dermed fikk studenten ikke de 8 t / u til fordypning , og fikk slik færre fordypningspoeng enn sine medstudenter uten samisk i fagkretsen .
Nu studeanta ii ožžon 8 diimmu vahkus čiekŋudeapmái , ja danne ii ožžon nu ollu čiekŋudančuoggáid go dat studeanttat geain ii lean sámegiella fágasuorggis .
Ett år ble samisk og kjemi lagt parallelt , og studenten måtte velge mellom disse to fagene ( studenten tok sikte på legeutdanning og må ha kjemi i fagkretsen ) .
Ovtta jagi oahpahuvvui sámegiella ja kemiija oktanaga , ja studeanta fertii válljet nuppi dán guovtti fágas ( studeantta áigumuššan lei doavttirin oahppat , ja dalle ferte leat kemiija fágasuorggis ) .
Studenten valgte samisk , bestemte seg for å ta et ekstra år , lese kjemi og jobbe .
Studeanta válljii sámegiela , ja mearridii váldit oahpu velá ovtta jagi goas lohká kemiija ja bargá .
Hvilket ble gjort .
Dan son dagai .
I dag prøver studenten å komme inn på medisinerstudiet .
Dál lea studeanta geahččaleamen beassat medisiidnaohppui .
Studentens situasjon er blitt slik :
Studeantta dilli lea gártan dánin :
Studenten har færre fordypningspoeng enn medstudenter .
Studeanttas leat unnit čiekŋudančuoggát go eará studeanttain .
Studenten har brukt 4 år på videregående utdanning . Dermed kreves høyere poengsum av studenten for høgere utdanning .
Studeanta lea geavahan njeallje jagi joatkkaohppui , ja danne gáibiduvvojit eambbo čuoggát sus go galgá beassat alit ohppui .
Studenten er ikke same , og kan slik ikke gå inn på de kvoterte plasser .
Studeanta ii leat sápmelaš , ja danne ii beasa kvoterejuvvon sajiide .
Det kan derimot en medstudent som har fått fordypet seg , ikke brydd seg om å bruke tid på samisk språk , men som kan dokumentere samisk slekt .
Muhto dan gal beassá okta eará studeanta gii lea čiekŋudanoahpu ožžon , ja gii ii leat beroštan sámegiela oahppamis , muhto sáhttá duođaštit ahte lea sápmelaš .
For denne studenten synes det å ha blitt et skikkelig handicap å ha brukt tid og krefter på samisk språk .
Dán studentii orru gártan stuorra vahágin go lea geavahan áiggi ja návccaid sámegillii .
Vil Sametingsrådet arbeide for at samisk i fagkretsen blir en skikkelig kompetanse , blant annet ved at det gis fordypningspoeng tilsvarende minimum 8 t/u ?
Áigu go Sámediggeráđđi bargat dan ala vai sámegiella fágasuorggis šattašii duohta gelbbolašvuohtan , nu ahte attášii earret eará čiekŋudančuoggáid mat vástidit 8 vahkkodiimmu .
Kvoteordningene på universitetene synes å ha svakheter .
Universitehtaid earreortnegat orrot váilevaččat .
Vil Sametingsrådet gripe fatt i dette ?
Dáhttu go Sámediggi bargagoahtit dainna ?
Sametinget har som mål at samisk språk skal ha gode utviklingsmuligheter og være likeverdig med norsk språk .
Sámedikki mihttomearri lea ahte sámegielas galget leat liikka buorit ovdánanvejolašvuođat ja seamma árvu go dárogielas .
Dette innebærer at man må arbeide for at elever som velger samisk i videregående opplæring ikke skal komme dårligere ut enn elever som ikke velger samisk .
Dát mielddisbuktá ahte ferte bargat dan badjelii ahte oahppit guđet válljejit sámegiela joatkkaoahpahusas eai galgga šaddat heajut dillái go oahppit guđet eai vállje sámegiela .
Sametingsrådet kan ikke forholde seg til enkeltsaker , som denne , men vil på generelt grunnlag arbeide for at kompetanse i samisk språk skal gi tilleggspoeng ved opptak til universitet og høgskoler .
Sámediggi ii sáhte guorahallat ovttaskas áššiid , dego dán , muhto oppalaččat áigu Sámediggi oččodit ahte sámegielgelbbolašvuohta addá lassičuoggáid go ohcá universitehtaide ja allaskuvllaide .
Dette ble gjort i forbindelse med utarbeiding av felles regelverk for rangering ved opptak til universiteter og høgskoler .
Dát dahkkui dalle go universitehtaid ja allaskuvllaid sisaváldima oktasaš njuolggadusat ledje ráhkaduvvome .
KUF har imidlertid ikke fulgt rådet fra Samisk utdanningsråd .
GOD ii leat dattege vuhtiiváldán Sámi oahpahusráđi ráđiid .
Sametingsrådet vil når evalueringsarbeidet er sluttført ta kontakt med departementet med sikte på å få til forbedringer i gjeldende regelverk og bl.a arbeide for at samisk skal gi tilleggspoeng ved opptak til universitet og høgskoler .
Sámediggeráđđi áigu , go evaluerenbargu lea loahpahuvvon , váldit oktavuođa departemeanttain dainna ulbmiliin ahte buoridit dálá njuolggadusaid ja ee bargat dan badjelii ahte sámegiella galgá addit lassičuoggáid go ohcá universitehtaide ja allaskuvllaide .
Einar Lifjell Per A. Bæhr
Einar Lifjell Per A. Bæhr
Randi A. Skum
Randi A Skum
Ragnhild L. Nystad
Ragnhild L. Nystad
Saken avsluttet 29. februar 2000 kl. 18.10 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui guovvamánu 29. b. dii. 18.10 .
Sak 5/00 Kunngjøring av nye saker
Ášši 5/00 Ođđa áššiid almmuheapmi
Saken påbegynt 29. februar 2000 kl. 18.10 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui guovvamánu 29. b. dii. 18.10
Forslag 1 , representant Steinar Pedersen , AP`s sametinggruppe :
Ášši 1 áirasis Steinar Pedersen bargiidbellodaga sámediggejoavku :
OMSETNING AV VILLAKS
LUONDDULUOSAID GÁVPEJOHTU
I takt med denne utviklinga er det også i flere distrikter blitt gradvis vanskeligere å få omsatt villaks .
Dán ovdáneami geažil lea maiddái ollu guovlluin šaddan váddáset jođihit luondduluosaid vuovdimassii .
Det vil si at mange småsamfunn vil få revet vekk enda en del av eksistensgrunnlaget .
Dat mearkkaša dan ahte ollu smávva báikkit masset fas ain oasi leahkinvuođus .
Sametinget kan ikke sitte rolig og se på at en tradisjonell samisk næring blir undergravd på denne måten .
Sámediggi ii sáhte jaska orrut ja geahččat go árbevirolaš sámi ealáhus dainna lágiin goariduvvo .
Det kreves nå et bredt engasjement også fra Sametingets side for å sikre villaksens plass som et av grunnlagene for utkantbosettinga , og dermed også for samisk kultur .
Gáibidit dál ahte maiddái Sámediggi viidát bargagoahtá luondduluosaid sihkkarastima dihte , dan vuođul ahte dat lea vuođđun boaittobeliin orrumiidda , ja ná maiddái sámi kultuvrii .
For Tana og andre områder som mister laksekjøpet , må det arbeides raskt for å finne alternative løsninger .
Deanu ja eará guovlluid ektui mat leat massán luossaoastiid , ferte jođánepmosit gávdnat molsaeaktolaš čovdosiid .
I en slik regional grenseoverskridende handelssammenheng kan man også minne om at det nettopp i det aktuelle området ble inngått en bilateral avtale allerede for 250 år siden som sikra de finske samene full frihandelsrett på norsk side .
Dákkár guovlulaš rádjagávppi oktavuođas sáhttá maiddái muittuhit ahte juste dáin guovlluin leai daid riikkaid gaskka šiehtadus juo 250 jagi dassái mii sihkkarasttii Suoma beale sápmelaččaide ollislaš vuoigatvuođa gávppašit Norgga bealde .
Når det gjelder salg og markedsføring av villaks kreves det også mer langsiktige tiltak for å gjøre villaks til et etterspurt spesialprodukt som kan oppnå en høyere pris enn oppdrettslaks .
Mii guoská luondduluosaid vuovdimii ja márkanfievrrideapmái , de gáibiduvvojit eanet guhkesáiggi doaibmabijut jos galgá luondduluosa dahkat erenoamáš buktagin , ja oažžut das buoret hatti go biebmanrusttetluosain .
Av den grunn bør Sametinget yte aktiv støtte til prosjekter eller arbeid som sikrer villaksen den pris som den virkelig fortjener .
Dán geažil galggašii Sámediggi addit aktiivvalaččat doarjaga prošeavttaide dahje bargui mii sihkkarasttášii luonddulussii dan hatti maid dat duođai ánssásivččii .
Konklusjon .
Konklušuvdna :
Sametinget vil arbeide aktivt for å bedre mottakssituasjonen for villaks , herunder påvirke myndighetene til å åpne grensa til Finland for salg av villaks fra produsent .
Sámediggi áigu aktiivvalaččat bargat dan ala ahte buoredit luondduluosaid vuostáiváldima , dás maiddái váikkuhit eiseválddiid rahpat ráji Supmii dainna áigumušain ahte vuovdit luondduluosaid .
Sametinget mener det er nødvendig med et bredt anlagt arbeid for å heve prisen på villaks , og stiller seg positivt til tiltak og prosjekter som kan bidra til det .
Sámediggi oaivvilda ahte lea dárbu rahčat dan ala ahte buoredit luondduluosaid hatti , ja lea positiivvalaš doaibmabijuide ja prošeavttaide mat dan váikkuhit .
Forslag 2 , representant Randi A. Skum , NSR .
Ášši 2 áirasis Randi A. Skum , NSR sámediggejoavku :
Fra Postens side ble det avgitt garantier for at servicen og tjenestetilbudet skulle opprettholdes som før .
Poastta beales dáhkiduvvui ahte bálvalusat ja fálaldagat galge doalahuvvot nugo ovdal ledje .
Dette skulle skje gjennom et omfattende postombæringssystem .
Dat galggai dahkkot viiddis poastafievrridanvuogádaga bokte .
Nå har imidlertid Posten Norge fattet beslutning om å redusere antall postombæringsdager i de områdene hvor det er mindre enn 3 husstander pr. km. .
Dál lea dattetge Poasta Norga mearridan geahpedit boastafievrridanbeivviid dain guovlluin gos leat uhcit go golbma dálu kilomehtera nammii .
Konsekvensene av dette er at små lokalsamfunn , deriblant flere bygder på Senja , nå har fått redusert postombæringen til 3 dg . pr. uke med virking fra 1. februar i år .
Dát čuohcá smávva báikegottiide , earret eará ollu gilážiidda Sáččas , gos dál lea geahpeduvvon boastafievrrideapmi golmma beaivái vahkus guovvamánu 1. b. rájes dán jagi .
Dette representerer ikke bare et nytt løftebrudd fra Posten Norge , men er også et distrikts-fiendtlig tiltak som i seg selv utgjør en stor trussel mot bosetningen i distriktene .
Dát ii leat dušše lohpádusa ođđa rihkkun boastta beales , muhto dat goarida maiddái distrivttaid mii iešalddis lea áittan ássamii distirvttain .
NSR . ’ s sametingsgruppe ber derfor at Sametingsrådet tar opp saken med Samferdsels-departementet som snarest bør foreta en kartlegging og vurdering av kvaliteten på posttjenesten i Norge .
NSR sámediggejoavku bivdá danne Sámediggeráđi ovddidit ášši Johtolatdepartementii , mii jođáneamos lági mielde galggašii kártet ja árvvoštallat boastabálvalusaid kvalitehta Norggas .
Forslag 3 , representant Nils O. Nilsen , NSR .
Ášši 3 áirasis Nils O. Nilsen , NSR sámediggejoavku :
OPPRETTELSE AV SAMISK STEDSNAVNREGISTER
SÁMI BÁIKENAMMAREGISTERA ÁSAHEAPMI
Sametinget utreder muligheten for opprettelse av samisk stedsnavnregister .
Sámediggi čielggada vejolašvuođaid ásahit sámi báikenammaregistera .
Forslag 4 , representant Klemet Erland Hætta , NSR .
Ášši 4 áirasis Klemet Erland Hætta , NSR sámediggejoavku :
SITUASJONEN I REINDRIFTEN I INDRE-FINNMARK
SIS-FINNMÁRKKU BOAZODOALU DILLI
NSR . ’ s sametingsgruppe er sterkt bekymret over det presset som reindriftsbefolkningen i Indre-Finnmark er utsatt for på ulike måter .
Sis-Finnmárkku boazodoallit leat šaddan iešguđetlágan nođiid gillát ja dáinna váivahuvvá NSR joavku sakka .
Trusler om tvangslakting og den stadige svartmalingen av befolkningen utfra enkelthendelser representerer en umenneskelig belastning som kan få uante konsekvenser for den enkelte .
Bággonjuovvanuhkádusat ja boazodolliid soaibman ovttaskas dáhpáhusaid dihte , mielddisbuktá hirbmat gillámušaid mat sáhttet buktit unohas váikkuhusaid ovttaskas olbmuide .
Dertil er slakteriet i Guovdageaidnu konkurs med de konsekvensene det har både for reindriften og lokalsamfunnet ellers i form av tapte arbeidsplasser .
Dasa lassin lea Guovdageainnu njuovahat reastaluvvan mii váikkuha sihke boazodollui ja báikkálaš servodahkii go massit bargosajiid .
Regjeringen bør foreholdes det alvorlige i eventuelle tvangstiltak overfor et urfolk og minoritet .
Ráđđehussii berre cuiggodit man duođalaččat bággodoaimmat leat eamiálbmogiid ja unnitloguálbmogiid ektui .
Folkerettens skranke er meget høye for slike tiltak og tillater slikt bare i nødsfall og i full forståelse med ansvarlig myndighet blant slike folk .
Álbmotriekti gierdá dákkár doaimmaid duššefal heahtediliin ja go daidda lea dievaslaš ipmárdus dákkár álbmogiid ovddasvástideaddji eiseválddiid bealis .
NSR . ’ s sametingsgruppe ber videre Sametingsrådet arbeide for snarest å få reetablert et slakteri i Guovdageaidnu som er landets største reindriftskommune .
NSR joavku dáhttu vel Sámediggeráđi farggamusat bargagoahtit njuovahaga ođđasisásahemiin Guovdageidnui mii lea riikka stuorámus boazodoallosuohkan .
Et lengre opphold uten slakteri vil være svært alvorlig for samfunnet og reindriften i kommunen .
Jus šaddá njuovahaga haga orrut guhkit áiggi , de das duođai leat stuorra váikkuhusat sihke servodahkii ja suohkana boazodollui .
Innleverte forslag og merknader
Ovddiduvvon evttohusat
Forslagene 1 - 4 oversendes Sametingsrådet for videre behandling .
Eavttuhusat 1-4 sáddejuvvojit Sámediggeráđđái meannudeapmái .
Forslagene 1 - 4 oversendes Sametingsrådet for videre behandling .
Buot ođđa áššit sáddejuvvojit Sámediggeráđđái meannudeapmái .
Saken avsluttet 29. februar 2000 kl. 18.25 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui guovvamánu 29. b. dii. 18.25 .
Sak 6/00 Årsmelding fra 1999 for Sametingets underliggende råd - merknader
Ášši 6/00 Sámedikki vuollásaš ráđiid 1999 jahkedieđáhus
Saken påbegynt 1. mars 2000 kl. 09.00 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui njukčamánu 1. b. dii. 09.00
Årsmelding 1999 Samisk kulturminneråd , vedtatt i møte 07.01.00
Sámi giellaráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 07.01.00
Årsmelding 1999 Samisk kulturråd , vedtatt i møte 07.01.00
Sámi ealáhusráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 07.01.00
Årsmelding 1999 Samisk språkråd , vedtatt i møte 05.- 06.01.00
Sámi kulturráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 05. - 06.01.00
Årsmelding 1999 Samisk næringsråd , vedtatt i møte 01. - 03.02.00
Sámi kulturmuitoráđi 1999 jahkedieđáhus , mearriduvvon 01. - 03.02.00
Generelt
Oppalaččat
Sametinget merker seg også behovet for samarbeid og samordning internt i sametingssystemet .
Sámediggi lea maid oaidnán ahte lea dárbu siskkáldasat Sámedikki vuogádagas buorebut ovttas bargat ja barggu buorebut ovttastahttit .
Sametinget ser det som viktig at det utvikles rutiner for samarbeid internt i sametingssystemet , og i forhold til Sametingets samarbeidsaktører .
Sámediggi atná deaŧalažžan ovddidit ovttasbargorutiinnaid siskkáldasat Sámedikki vuogádagas , ja maid Sámedikki ovttasbargoaktøraid ektui .
Sametinget ønsker en lik struktur for oppbyggingen av årsmeldingene for de underliggende fagrådene .
Sámediggi dáhtošii vuollásaš fágaráđiid jahkedieđáhusain ovttalágan struktuvrra .
Merknader til virksomheten i Samisk kulturminneråd
Mearkkašumit Sámi kulturmuitoráđi doibmii
Samisk kulturminneråd har ansvar for tildeling og utbetaling av de årlige tilskuddsmidlene til samisk kulturminneprosjekter .
Lea Sámi kulturmuitoráđi ovddasvástádussan juogadit ja máksit jahkásaš doarjjaruđaid sámi kulturmuitoprošeavttaide .
For 1999 utgjorde tilskuddsrammen kr 700.000,- .
1999:s lei dán doarjjarámmas oktiibuot kr. 700.000,- .
Søknadsmassen utgjorde en ramme på kr 1.597.990,- slik at det var få søknader som kunne prioriteres i 1999 .
Ohcamat ledje oktiibuot kr. 1.597.990,- ovddas , ja danne ii sáhttán 1999:s nu galle ohcama prioriteret .
Museum
Museá
Samisk kulturminneråd har foruten en koordinerende rolle i forhold til Østsamisk museum , også påtatt seg den museumsfaglige rollen i sametingssystemet .
Sámi kulturmuitoráđđi lea earret koordinerendoaimma nuortalaš museá ektui , maiddái váldán badjelasas sámediggevuogádaga museáfágalaš doaimma .
Sametinget er veldig fornøyd med kulturminnerådets arbeid med samisk museumspolitikk i 1999 , både med initiering av en samisk museumskonferanse , og også som fagpolitisk rådgiver for Sametinget .
Sámediggi lea hui duhtavaš kulturmuitoráđi bargguin sámi museápolitihkain 1999:s , sihke danne go vuolggahii jurdaga lágidit sámi museákonferánssa , ja maid ráđi bargguin fágapolitihkalaš ráđđeaddin Sámediggái .
Kulturminne-rådet har etter oppdrag fra Sametinget igangsatt en utredning om en fremtidig organiserings- og styringsstruktur for samiske museer .
Kulturmuitoráđđi lea Sámedikki gohččuma vuođul , álggahan čielggadanbarggu boahttevaš organiseren- ja stivrenstruktuvrra birra sámi museáide .
Sametinget ser fram til behandlingen av utredningen .
Sámediggi mielas vuorddaša čielggadusa beassat gieđahallat .
Samisk tusenårssted - østsamisk museum
Sámi duhátjahkebáiki — nuortalaš museá
Rådene har med solid faglig innsikt og rask oppfølging bidratt sterkt til fremdriften i saken .
Ráđit leat nana fágalaš áddejumiin ja jođánis čuovvulemiin leamaš nannosit mielde dán ovdáneamis .
Regjeringen v / Kulturdepartementet har på tampen av 1999 endelig « bekreftet » at østsamisk museum skal etableres som Samisk tusenårssted innen 2005 .
Ráđđehus lea Kulturdepartemeantta bokte 1999 loahpas viimmat « duođaštan » ahte nuortalaš museá galgá ovdal 2005 loahpa ásahuvvot sámi duhátjahkebáikin .
Sametinget har bedt kulturminnerådet koordinere det videre arbeidet , både med hensyn til sikring av driften i 2000 og forberedelser av investeringer i 2001 .
Sámediggi lea dáhtton kulturmuitoráđi koordineret viidáseabbo barggu , sihke doaimma sihkkarastima dáfus 2000:s ja 2001 investeremiid válmmašteami dáfus .
Samisk skjelettmateriale ved Universitetet i Oslo
Sámi dákteriggeávdnasat Oslo universitehtas
Sametinget er meget fornøyd med arbeidet Samisk kulturminneråd har gjort i forbindelse med saken om Samisk skjelettmateriale ved Anatomisk institutt .
Sámediggi lea hui duhtavaš bargguin maid Sámi kulturmuitoráđđi lea dahkan anatomalaš instituhta sámi dákteriggeávdnasiid ášši oktavuođas .
Samisk kulturminneråd har bidratt sterkt til fremgang i saken .
Sámi kulturmuitoráđđi lea leamaš nannosit mielde ovdánahttimin ášši .
Sametinget registrerer at Samisk kulturminneråd også i 1999 har hatt en del internasjonale engasjement .
Sámediggi oaidná ahte Sámi kulturmuitoráđis leat maiddái 1999:s leamaš riikkaidgaskasaš doaimmat .
Samisk bygningsvern
Sámi vistesuodjaleapmi
Sametinget registrerer at Samisk kulturminneråd har avsluttet et forprosjekt for en verne- og forvaltningsplan for samiske bygninger .
Sámediggi oaidná ahte Sámi kulturmuitoráđđi lea loahpahan suodjalan- ja hálddašanplána ovdaprošeavtta sámi visttiide .
Planen har staket ut en hensiktsmessig verne- og forvaltningsstrategi og vil fungere som en faglig rettesnor i det praktiske arbeidet .
Plánas lea ráhkaduvvon vuogas suodjalan- ja hálddašanstrategiija ja galgá praktihkalaš barggus doaibmat fágalaš bagadussan .
Prosjektet for en verne- og forvaltningsplan for samiske bygninger vil være igang fra år 2000 .
Sámi visttiid suodjalan- ja hálddašanplána prošeakta galgá doaibmagoahtit 2000:s .
Samarbeid med den øvrige miljø- og kulturminneforvaltningen
Ovttasbargu eará biras- ja kulturmuitohálddašemiin
Sametinget registrerer at det er et godt samarbeid mellom Samisk kulturminneråd og Riksantikvaren .
Sámediggi oaidná ahte lea buorre ovttasbargu Sámi kulturmuitoráđi ja Riikkaantikvára gaskka .
Det er meget positivt at Riksantikvaren i sterkere grad spiller en aktiv rolle for å bidra til bedre samforståelse og samarbeid mellom Samisk kulturminneråd og fylkeskommunene .
Lea hui buorre go Riikkaantikvára eambbo aktiivvalaččat viggá buoridit oktasaš áddejumi ja ovttasbarggu Sámi kulturmuitoráđi ja fylkkagielddaid gaskka .
Det er også gledelig at det er et godt samarbeid mellom Samisk kulturminneråd og de fleste fylkeskommunene .
Lea maid illudahtti go lea buorre ovttasbargu Sámi kulturmuitoráđi ja eanaš fylkkagielddaid gaskka .
Sametinget registrerer at samarbeidet med fylkeskommunene i Troms og Nordland har vært godt i 1999 .
Sámediggi oaidná ahte ovttasbargu Tromssa ja Finnmárkku fylkkagielddaiguin lea 1999:s leamaš buorre .
Sametinget registrerer imidlertid at Samisk kulturminneråd ikke ble brakt inn i planleggings- og startfasen i arbeidet med en verneplan for kulturminner og kulturmiljø for Hedmark fylke .
Sámediggi oaidná dattetge ahte Hedemárkku fylka ii leat dáhtton Sámi kulturmuitoráđi kulturmuittuid ja kulturbirrasiid suodjalanplána plánen- ja álginbargui mielde .
Dette er meget beklagelig .
Dat lea hui šállošahtti .
Sametinget registrerer at det har vært et godt samarbeid med saksbehandlerne innen kulturminnevern i Finnmark fylkeskommune , fylkeskulturetaten .
Sámediggi oaidná ahte lea leamaš buorre ovttasbargu Finnmárkku fylkkagieldda fylkkakulturetáhta kulturmuitosuodjaleami áššemeannudeddjiiguin .
Det er likevel potensiale for å bedre og utvikle samarbeidet etter mer formelle retningslinjer .
Lea liikká vejolaš buoridit ja ovddidit ovttasbarggu nu ahte šattašii eambbo formálalažžan .
Sametinget merker seg at det har vært en del samarbeidsproblemer knyttet til forståelse av overordnet ansvar og myndighet .
Sámediggi oaidná ahte leat leamaš veahá ovttasbargováttisvuođat go lea leamaš sáhka bajimuš ovddasvástádusa ja válddi áddejumis .
Etter samarbeids-seminaret som ble avholdt 29.09.99 , oppleves det som at det vises større vilje til kommunikasjon fra Finnmark fylkeskommunes side .
Maŋŋá seminára mii dollojuvvui 29.09.99 orru dego Finnmárkku fylkkagielddas livččii stuorát dáhttu gulahallat kulturmuitoráđiin .
Sørsamisk kulturminnevern
Máttasámi kulturmuitosuodjalus
Sametinget merker seg Samisk kulturminneråds bekymring for sørsamisk kulturminnevern , og at det i 2000 vil være nødvendig å bruke mye ressurser på å øke muligheten for et aktivt deltakende sørsamisk kulturminnevern .
Sámediggi oaidná ahte Sámi kulturmuitoráđđi ballá das mo máttasámi kulturmuitosuodjalemiin manná , ja ahte 2000:s lea dárbu geavahit ollu resurssaid nannen dihte máttasámi kulturmuitosuodjaleami aktiivvalaš searvama .
Sametinget merker seg også at Samisk kulturminneråd mener kulturminnervern må være tema i arbeidet med en sørsamisk handlingsplan .
Sámediggi oaidná maid ahte kulturmuitoráđi oainnu mielde ferte kulturmuitosuodjaleapmi leat fáddán máttasámi doaibmaplána barggus .
Lokal Agenda 21
Báikkálaš agenda 21
Sametinget merker seg at Samisk kulturminneråd ser behov for å bearbeide foreløpig strategi- og handlingsplan for Sametingets LA 21-arbeid .
Sámediggi oaidná ahte Sámi kulturmuitoráđđi atná dárbbašlažžan eambbo bargat Sámedikki Báikkálaš agenda 21-barggu gaskaboddosaš strategiija- ja doaibmaplánain .
Ressurssituasjonen
Resursadilálašvuohta
Sametinget registrerer at det fremdeles er sterkt behov for administrativ styrking av Samisk kulturminneråd .
Sámediggi oaidná ahte ain lea stuorra dárbu nannet Sámi kulturmuitoráđi hálddahusa .
Dette vil bli vurdert i forbindelse med Sametingets budsjett for 2001 .
Dán áigut árvvoštallat Sámedikki 2001 bušeahta oktavuođas .
Merknader til virksomheten i Samisk kulturråd
Mearkkašumit Sámi kulturráđi doibmii
Sametinget har som målsetting at kulturfondet skal styrkes betraktelig slik at det kan satses på samiske kulturtiltak med større tyngde .
Sámedikki áigumuššan lea ahte kulturfoanda galgá nannejuvvot viehka ollu , vai stuorát deattuin beasašii doarjut sámi kulturdoaibmabijuid .
Offentlig støtte til litteratur , billedkunst , kunsthåndverk , musikk , teater og film skaper kjerneaktiviteter som får ringvirkninger for det øvrige kulturtilbudet .
Almmolaš doarjja girjjálašvuhtii , govvadáidagii , dáiddaduodjái , musihkkii , teáhterii ja filbmii duddjo guovddáš doaimmaid mat fas váikkuhit eará kulturfálaldagaid .
Sametinget ønsker økning i fondet i statsbudsjettet for 2001 , og spesielt med tanke på økt samisk filmproduksjon .
Sámediggi dáhtošii 2001 stáhtabušeahtas lasáhusa fondii , earenoamážit danin vai sámi filbmabuvttadeamit lassánivčče .
Sametinget ser en utfordring i å øke samisk kulturformidling gjennom moderne informasjons-kanaler .
Sámediggái lea hástalussan lasihit sámi kulturgaskkusteami ođđaáiggi diehtojuohkinkanálaiguin .
Dagens IT-virkelighet kan være både en trussel og en mulighet for formidling og utvikling av samisk språk og kultur .
Dálá DT-duohtavuohta sáhttá leat sihke áittan ja vejolašvuohtan sámi giela ja kultuvrra gaskkusteamis ja ovddideamis .
Spesielt samiske barn og unge møtes av et vell av inntrykk og påvirkning fra omverdenen formidlet gjennom den nye teknologien og nye medier .
Earenoamážit sámi mánát ja nuorat vásihit geažos áiggi ahte servodat viggá báidnit ja váikkuhit ođđa teknologiijain ja ođđa mediaiguin .
Denne medie- og informasjonsutviklingen må derfor også bli sentrale elementer i Sametingets fremtidige kultursatsing .
Danne ferte dát media- ja diehtojuohkinovddideapmi šaddat Sámedikki boahtteáiggi sámi kulturáŋgiruššama guovddáš beallin .
Sametingets barne- og ungdomssatsing
Sámedikki mánáid- ja nuoraidáŋgiruššan
Sametinget har prioritert tiltak for samiske barn og unge som en av de viktigste innsats-områdene i denne valgperioden .
Sámediggi lea mearridan ahte doaibmabijut sámi mánáide ja nuoraide galget leat okta daid deaŧaleamus áŋgiruššansurggiin dán válgaáigodagas .
Samisk barne- og ungdomsplan er fulgt opp med et toårig barne- og ungdomsprosjekt .
Sámi mánáid- ja nuoraidplána čuovvuleapmin lea guovttejagi mánáid- ja nuoraidprošeakta .
Denne sektorovergripende satsingen setter spesielle krav og utfordringer for hele sametingssystemet , men spesielt for kulturrådet som forvalter støtteordninger som er viktige virkemidler for å realisere konkrete tiltak for samiske barn og unge .
Dát surggiidgaskasaš áŋgiruššan bidjá earenoamáš gáibádusaid ja hástalusaid oppa sámediggevuogádahkii , ja earenoamážit kulturráđđái mii hálddaša doarjjaortnegiid mat leat deaŧalaš váikkuhangaskaoapmin konkrehta doaibmabijuid duohtandahkamis sámi mánáide ja nuoraide .
En viktig suksessfaktor for Sametingets satsing vil nettopp være at tiltak initieres , prioriteres og gjennomføres av og for samiske barn og unge .
Sámedikki áŋgiruššama deaŧalaš lihkostuvvanbeallin lea nappo ahte sámi mánát ja nuorat vuolggahit , vuoruhit ja čađahit doaibmabijuid sámi mánáide ja nuoraide buorrin .
I tillegg til ordninger og tiltak som allerede eksisterer ønsker Sametinget en ekstra innsats rettet mot denne målgruppen , ikke minst i virkemiddelbruken .
Lassin ortnegiidda ja doaibmabijuide mat juo gávdnojit , dáhtošii Sámediggi liige áŋgiruššama dán olahusjovkui , ain juo váikkuhangaskaomiid geavaheamis .
Samarbeid og koordinering mellom prosjektledelsen og forvaltningsnivået er derfor nøkkelen til resultater .
Ovttasbargu ja koordineren prošeaktanjunnošiid ja hálddašandási gaskka attášii danne bohtosiid .
Sametinget merker seg med tilfredshet at Samisk kulturråd også i år har prioritert utgivelse av samiskspråklige barne- og ungdomspublikasjoner .
Sámediggi lea duhtavaš go Sámi kulturráđđi maiddái dánge jagi lea prioriteren sámegiel mánáid- ja nuoraidpublikašuvnnaid almmuheami .
Disse publikasjonene er særdeles viktige , og også fremtidige utgivelser må i hovedsak sikres med sterk finansiell medvirkning fra Sametinget .
Dát publikašuvnnat leat earenoamáš deaŧalaččat , ja Sámediggi oaidná ahte maiddái boahtteáiggi almmuhemiid ferte eanaš sihkkarastit Sámedikki nana ruđalaš doarjagiin .
Sametinget ber kulturrådet vurdere opprettelse av en egen permanent støtte-ordning for disse publikasjonene i Sametinget .
Sámediggi dáhttu kulturráđi árvvoštallat galggašii go Sámediggái ásahit sierra , bissovaš doarjjaortnega dáidda publikašuvnnaide .
Kulturrådet påpeker mangel på lesestoff / litteratur som både interesserer samiske barn og unge , og som samtidig ivaretar og styrker samisk språk .
Kulturráđđi lohká váilut lohkamuša / girjjálašvuođa mas sámi mánát ja nuorat sihke beroštit ja mii seammás várjalivččii ja ovddidivččii sámi giela .
Kulturrådet vil derfor opprette en egen stipendordning for ungdom som skriver for ungdom på samisk , samt prioritere utgivelser av barne- og ungdomslitteratur .
Danne áigu kulturráđđi ásahit sierra stipeandaortnega nuoraide geat čállet nuoraide sámegillii , ja bajás vuoruhit mánáid- ja nuoraidgirjjálašvuođa almmuhemiid .
Dette er meget positive tiltak som Sametinget støtter fullt ut .
Dát leat hui buorit doaibmabijut maid Sámediggi ollásit doarju .
For å sikre en reell økning i produksjon av samisk barne- og ungdomslitteratur bør dette gjøres i samarbeid med med forlagene / SÁLAS .
Vai sihkkarasttášii duohta lassáneami sámi mánáid- ja nuoraidgirjjálašvuođa buvttadeamis , de fertešii bargat ovttas lágádusaiguin / SÁLAS:iin .
Kulturrådet vil videreføre prøveprosjektet « Dåjmalasj máná » også i 2000 .
Sámi kulturráđđi áigu joatkit « Dåjmalasj máná » prošeavtta maiddái 2000:s .
Sametinget ber kulturrådet vurdere å samordne innsatsområdene i dette prøveprosjektet med innsatsområdene i barne- og ungdomsprosjektet .
Sámediggi dáhttu kulturráđi árvvoštallat galggašii go heivehit dán geahččalanprošeavtta áŋgiruššansurggiid oktii mánáid- ja nuoraidprošeavtta áŋgiruššansurggiide .
Dette vil bidra til en bedre samordning mellom mål og virkemidler .
Dat livččii mielde buorideamen mihttomeriid ja váikkuhangaskaomiid ovttastahttima .
Sametinget registrerer at kulturrådet har prioritert midler til innkjøp av utstyr til bruk i formidling av samisk språk og kultur i barnehager .
Sámediggi oaidná ahte kulturráđđi lea ruđaid prioriteren biergasiidda mat mánáidgárddiin galget geavahuvvot sámi giela ja kultuvrra gaskkusteapmái .
Dette gjelder i hovedsak barnehager som ikke kommer inn under støtteordningen til samiske barnehager .
Dás lea eanaš sáhka mánáidgárddiin mat eai oaččo doarjaga sámi mánáidgárddiid doarjjaortnegis .
Sametinget vil i 2001 overta forvaltningen av dette tilskuddet , men det vil antagelig likevel være behov for kulturrådets støtte til de barnehagene som ikke er definert som samiske barnehager og som dermed ikke kommer inn under støtteordningen .
Sámediggi áigu 2001:s váldit badjelasas dán doarjaga , muhto lea várra ain dárbu kulturráđi doarjagii dain mánáidgárddiin mat eai leat definerejuvvon sámi mánáidgárdin ja mat danne eai oaččo doarjaga dán doarjjaortnegis .
Sametingets barne- og ungdomsarbeid prioriteres høyt av Sametinget også i 2001 statsbudsjettet , bl.a er det behov for kr 1 mill. i økning i denne tilskuddsordningen .
Sámedikki mánáid- ja nuoraidáŋgiruššan vuoruhuvvo bajás maiddái 2001 stáhtabušeahtas , ja ea.ea. dán doarjjaortnegii lea dárbu 1 milj. kr. lasáhussii .
Driftsstøtte til samiske kulturhus
Doaibmadoarjja sámi kulturviesuide
Sametinget har i sak 21/99 behandlet Samlet plan for samiske kulturhus .
Sámediggi lea áššis 21/99 gieđahallan Sámi kulturviesuid ollislaš plána .
Her er det foretatt en ny prioritering både mht driftsfinansiering og investering .
Das lea ođđasis prioriterejuvvon sihke doaibmaruhtadeapmi ja investeremat .
Sametingets målsetting er fremdeles at eksisterende kulturinstitusjoner sikres driftsfinansiering før nye investeringer foretas .
Sámedikki áigumuššan lea ain ahte ferte sihkkarastit doaibmaruhtadeami dálá kulturásahusaide ovdal go ođđa investeremat dahkkojuvvojit .
Fem etablerte og et planlagt kulturhus er prioritert på driftssiden .
Viđa ásahuvvon ja ovtta plánejuvvon kulturvissui lea prioriterejuvvon doaibmadoarjja .
Vedtaket og prioriteringen er fulgt opp i Sametingets budsjettet for 2000 , hvor denne tilskuddsordningen er økt med kr 1,6 mill. .
Dán mearrádusa ja prioriterema lea Sámediggi čuovvulan dikki 2000 bušeahtas , gos doarjjaortnegii lea lasihuvvon 1,6 milj. kr. .
Sametinget har i tillegg innlemmet tre nye kulturinstitusjoner i ordningen , som fra 2000 omfatter følgende : Ája , Árran , Saemien Sijte , Sijti Jarnge , Várjjat Sámi Musea og Sámi Dáiddaguovddáš .
Sámediggi lea dasto váldán golbma ođđa kulturásahusa ortnegii mielde , mii 2000 rájes guoská dáidda : Ája , Árran , Saemien Sijte , Sijte Jarnge , Várjjat Sámi Museá ja Sámi Dáiddaguovddáš .
Sametinget er klar over at denne økningen kun kortsiktig vil avhjelpe den prekære situasjonen til de prioriterte samiske kulturinstitusjoner , som i en årrekke har hatt svært dårlige vilkår .
Sámediggi diehtá ahte dát lasáhus ii čoavdde prioriterejuvvon sámi kulturásahusaid váttis dili eará go oanehis áigái . Dain leat ollu jagiid leamaš hui heajos eavttut .
Sametinget vil fortsatt arbeide for økning i rammen for driftsstøtteordningen , og det er i statsbudsjettet for 2001 foreslått en økning på kr 2,4 mill. .
Sámediggi áigu ain bargat dan ala ahte doaibmadoarjjaortnega rámma lassánivččii , ja 2001 stáhtabušeahtas lea evttohuvvon 2,4 milj. kr. lasáhus .
Driftsstøtte til samiske kulturorganisasjoner
Doaibmadoarjja sámi kulturorganisašuvnnaide
Innenfor denne driftsstøtteordningen ble midlene til organisasjoner som prioriterer aktiviteter rettet mot barn og unge , økt ytterligere .
Dát doaibmadoarjjaortnet lassánii 1999:s ain eambbo organisašuvnnaide mat prioriterejit doaibmabijuid mánáide ja nuoraide .
Samisk kulturråd viser til stor økning i antall søknader fra organisasjoner / foreninger med ulike formål som ønsker å bli definert som samiske kulturorganisasjoner .
Sámi kulturráđđi lohká sakka lassánan organisašuvnnaid / servviid ohcamiid logu main leat iešguđetlágan ulbmilat ja mat dáhtošedje definerejuvvot sámi kulturorganisašuvdnan .
Kulturrådet mener det er skapt visse uklarheter i forhold til retnings-linjene og rammen for tilskuddsordningen .
Kulturráđđi oaivvilda ahte leat eahpečielggasvuođat doarjjaortnega njuolggadusaid ja rámma oktavuođas .
Sametinget merker seg kulturrådets påpekning av behov for en helhetlig gjennomgang av driftsstøtteordningene til både samiske hoved-organisasjoner og kulturorganisasjoner .
Sámediggi lea oaidnán ahte kulturráđđi lohká dárbun ollislaččat geahčadit sihke sámi váldoorganisašuvnnaid ja kulturorganisašuvnnaid doaibmadoarjjaortnegiid .
Sametinget vil prioritere dette arbeidet i 2000 .
Sámediggi áigu 2000:s prioriteret dán barggu .
Sametinget er enig med kulturrådet i at budsjettrammen for samisk forlagsstøtte ikke er tilfredsstillende .
Sámediggi doarju kulturráđi go lohká sámi lágádusdoarjaga bušeahttarámma dohkketmeahttumin .
I statsbudsjettet for 2001 foreslås en økning på kr 2,5 mill. .
2001 stáhtabušeahtas evttohuvvo 2,5 milj. kr. lasáhus .
Sametinget vil også ta initiativ til en klarere rollefordeling mellom Samisk lærermiddelsenter og samiske forlag hva gjelder produksjon av læremidler .
Sámediggi áigu maid initieret barggu mii čielggadivččii Sámi oahpponeavvoguovddáža ja sámi lágádusaid gaskasaš doaibmajuogadeami oahpponeavvuid buvttadeami oktavuođas .
Samisk tusenårssted - østsamisk museum
Sámi duhátjakhebáiki — nuortalaš museá
Samordning
Ovttastahttin
Sametinget har igangsatt et arbeid med gjennomgang av organiseringen av Sametingets underliggende råd og deres oppgaver og funksjoner , sammen med strukturen i Sametingets tilskuddsordninger .
Sámediggi lea álggahan barggu mas galgá dikki vuollásaš ráđiid organiserema , bargguid ja doaimmaid árvvoštallat , ovttas dikki doarjjaortnegiid struktuvrrain .
Relevante framtidige organisatoriske alternativer skal vurderes , herunder ett eventuelt tilskuddsorgan .
Vejolaš boahtteáiggi molssaeavttut galget árvvoštallojuvvot , nu maiddái mo livččii dušše okta doarjjaorgána .
Sametinget er glad for kulturrådets innsats for å motvirke ubalanse i kjønnsfordelingen .
Sámediggi liiko go kulturráđđi áŋgiruššá sohkabeliid dássedeattokeahtesvuođa vuostá .
Sametinget er helt enig med kulturrådet i at det er nødvendig med økt oppmerksomhet om dette ved utformingen og planleggingen av rådets virksomhet , og ved fordeling av virkemidler .
Sámediggi lea áibbas ovttaoaivilis kulturráđiin go lohká dárbbašlažžan eambbo fuomášupmái dán birra go ráđi doaibma hábmejuvvo ja plánejuvvo , ja váikkuhangaskaomiid juogadeamis .
En bedre samordning i sametingssystemet på området vil bli igangsatt når likestillings-konsulenten har tiltrådt .
Go dásseárvokunsuleanta lea doaibmagoahtán , de galgá dán suorggis sámediggevuogádagas álggahuvvot buoret ovttastahttin .
Merknader til virksomheten i Samisk språkråd
1998-2001 Sámediggeplánas lea áigumuššan ahte « . .
I Sametingsplanen for perioden 1998 - 2001 er det en målsetting at « . .
sámi giellabargu nannejuvvo ja ovddiduvvo buot giellaguovlluin » .
samisk språkarbeid styrkes og utvikles i alle språkregioner » .
Dat mearkkaša ahte Sámedikkis leat stuorra hástalusat giellabarggu oktavuođas .
Utenfor forvaltningsområdet for samisk språk vil det være spesielt viktig å styrke språkarbeidet , samt utvikle tilrettelagte opplæringstiltak i samisk språk .
Sámegiela hálddašanguovllu olggobealde livččii earenoamáš deaŧalaš nannet giellabarggu ja ovddidit heivehuvvon oahpahusdoaibmabijuid jna. sámegielas .
Heving av språkets status krever engasjement , samt utvikling av tiltak over lengre tid .
Giela árvvu nannen gáibida beroštumi , ja ahte guhkit áigge badjel ovddida doaibmabijuid .
Sametinget har i behandlingen av statsbudsjettet for 2001 foreslått ca. kr 5 mill. til styrking av diverse språktiltak .
Sámediggi lea 2001 stáhtabušeahta gieđahallama oktavuođas evttohan 5 milj. kr. lasáhusa iešguđet gielladoaibmabijuid nannemii .
Samisk språkråd har i 1999 disponert et budsjett på kr 23,47 mill. .
Sámi giellaráđđi lea 1999:s disponeren bušeahta mii lei kr. 23 470 000 .
Tilskudd til tospråklighet
Doarjja guovttegielatvuhtii
Sametinget har i sak 10/99 revidert retningslinjene for denne tilskuddsordningen .
Sámediggi lea áššis 10/99 revideren dán doarjjaortnega njuolggadusaid .
Sametinget har gitt Samisk språkråd ansvar for fordeling av statlige midler til samisk tolketjeneste og tospråklighet , til de seks kommunene som tilhører forvaltningsområdet for samisk språk ; Kárášjohka-Karasjok , Guovdageaidnu-Kautokeino , Deatnu-Tana , Porsáŋgu-Porsanger , Unjárga-Nesseby og Gáivuotna-Kåfjord , samt til Finnmark og Troms fylkes-kommuner .
Sámediggi lea addán Sámi giellaráđđái ovddasvástádusa juogadit stáhtalaš ruđaid sámi dulkonbálvalussii ja guovttegielatvuhtii . Ruđat galget juogaduvvot guđa gildii mat gullet sámegiela hálddašanguvlui , Kárášjoga , Guovdageainnu , Deanu , Porsáŋggu , Unjárgga ja Gáivuona gielddaide , ja vel Finnmárkku ja Tromssa fylkkagielddaide .
Midlene for 1999 var på kr 16,65 mill. .
1999:s dagai dát kr. 16 650 000,- .
Tilskuddsordningen omfatter også andre lokale og regionale organer og andre i forvaltningsområdet for samisk språk som bruker samisk i forvaltningen .
Doarjjaortnegii gullet maid eará báikkálaš ja regiovnnalaš orgánat ja earát sámegiela hálddašanguovllus mat geavahit sámegiela hálddašeamis .
I tillegg kan det tildeles midler til tiltak utenfor forvaltningsområdet for samisk språk .
Dasto sáhttá ruđaid juolludit maiddái doaibmabijuide sámegiela hálddašanguovllu olggobealde .
Sametinget registrerer at det er stor pågang av søkere på prosjektmidler , og at språkrådet i 1999 bare kunne gi tilsagn til en fjerdedel av søknadene .
Sámediggi oaidná ahte leat ollugat geat ohcet prošeaktaruđaid , ja ahte giellaráđđi 1999:s ii sáhttán addit doarjaga eará go njealjádasoassái .
Dette tilsier at prosjektmidlenes andel bør økes fordi prosjektene synes å ha stor betydning for utviklingen av samisk språk .
Dat muitala ahte lea dárbu lasihit prošeaktaruhtaoasi danne go prošeavttain orru stuorra mearkkašupmi sámegiela ovddideapmái .
Terminologi- og språkarbeid
Terminologiija- ja giellabargu
Samisk orddatabank er en orddatabase hvor samisk terminologi kontinuerlig registreres , og dette har stor betydning for vitalisering av samisk språk .
Sámi sátnebáŋku lea sátnediehtovuođđu mas sámi terminologiija registrerejuvvo álelassii , ja das lea deaŧalaš mearkkašupmi sámegiela ealáskuhttimii .
Det finnes i dag ca 6800 ord i basen , og det registreres mellom 80 og 100 ord / termer pr. dag .
Dál leat diehtovuođus sullii 6800 sáni , ja beaivválaččat registrerejuvvojit gaskal 80 ja 100 sáni .
Språkrådet har oppnevnt tre fagterminologigrupper med ansvar for kvalitetssikring av utviklet terminologi .
Giellaráđđi lea nammadan golbma fágatearbmajoavkku main lea ovddasvástádus sihkkarastit ovddiduvvon terminologiija kvalitehta .
Samisk språk har en kort tradisjon når det gjelder bruken av språket offisielt , samt forholdsvis kort skriftspråktradisjon .
Sámegiella ii leat guhká almmolaččat geavahuvvon , iige sámegiela čállingiellaárbevierru ge leat beare guhkki .
Spesielle tegn i det samiske alfabetet skaper også ofte problemer i dataverdenen selv om problemet er forsøkt løst av datautvalget oppnevnt av Sametinget .
Earenoamáš mearkkat sámi alfabehtas dagahit maid dávjá váttisvuođaid dihtormáilmmis vaikke vel Sámedikki nammadan dihtorlávdegoddi leage viggan čoavdit dán váttisvuođa .
Samisk språkråd har begynt å registrere både eksisterende og nye ord / termer i ordatabasen .
Sámi giellaráđđi lea registreregoahtán sihke sániid mat gávdnojit ja ođđa sániid / tearpmaid .
Man har bl.a begynt å registrere ord fra K. Nielsens « Lappiske ordbøker » , navn på planter og ellers ord som brukes hver dag .
Lea earret eará registreregoahtán sániid maid lea viežžan Konrad Nilsena sátnegirjjiin , šattuid namaid ja muđuid beaivválaš sániid .
Sametinget er fornøyd med at ny terminologi godkjennes , og med at orddatabanken stadig utvikles .
Sámediggi oaidná ahte Sámi giellaráđđi 1999:s lea dohkkehan terminologiijaid , ja diggi lea duhtavaš go dat dahkkojuvvo ja go sátnebáŋku dađistaga ovddiduvvo .
I tillegg til å godkjenne terminologi gransker rådet også lærebokmanuser .
Giellaráđi bargun lea maid suokkardit oahppogirjemanusiid .
Formålet med den språklige granskingen er å kvalitetssikre språket i læremidler som utgis .
Ulbmil gielalaš suokkardemiin lea sihkkarastit giela oahpponeavvuin mat almmuhuvvojit .
Normalt bruker Samisk språkråd eksterne konsulenter til å vurdere språket i manuser , og språkrådet gransker den eksterne vurderingen .
Giellaráđđi geavaha dábálaččat olggobeali konsuleanttaid giela árvvoštallamii manusiin , ja giellaráđđi fas suokkarda olggobeali árvvoštallama .
Sametinget registrer at språkrådet i 1999 har gransket en del lærebokmanuser , og vurderer dette arbeidet som vesentlig i forhold til utvikling av samisk språk .
Sámediggi oaidná ahte giellaráđđi 1999:s lea suokkardan oahppogirjemanusiid , ja árvvoštallá dán barggu deaŧalažžan sámegiela ovddideami ektui .
Tospråklighet og vitalisering av samisk språk
Guovttegielatvuohta ja sámegiela ealáskahttin