pere/sami_parallel huggingface dataset:
Det ble besluttet å reise følgende saker : Nordisk samekonvensjon , Samisk parlamentarisk råd ( finansiering og samarbeidsformer med ministrene ) , Østsamene / skoltesamenes situasjon og høyere samisk kunstutdanning .
Mearriduvvui ahte čuovvuvaš áššit ovddiduvvojit : Davviriikkalaš sámekonvenšuvdna , Sámi parlamentáralaš ráđđi ( ruhtadeapmi ja ovttasbargovuogit ministeriiguin ) , Nuortasámiid dilli ja sámi dáiddaallaoahppu .
2.12.1 Første ordinære møte i SPR
2.12.1 Sámi parlamentáralaš ráđi vuosttas čoahkkin
Samisk parlamentarisk råd avholdt sitt første ordinære rådsmøte i Anár 06.10.00 .
Sámi parlamentáralaš ráđđi doalai vuosttas dábálaš stivračoahkkima Anáris 06.10.00 .
Det er søkt om finansiering på kr 250 000 for SPR for inneværende år .
Dán jahkái lea ohccojuvvon 250 000 kruvnnu SPR ruhtadeapmái .
Utenriksdepartementet i Norge har i brev av 11.10.00 avslått søknaden .
Norgga Olgoriikadepartemeanta lea 11.10.00 beaiváduvvon reivves biehttalan ohcama .
Rådet vedtok at det skal utarbeides forslag til vedtekter for SPR og disse skal behandles i det neste møtet .
Ráđđi mearridii ahte ráhkaduvvo njuolggadus-árvalus SPR várás mii meannuduvvo boahtte čoahkkimis .
Arbeidet i SPR skal også tas opp i fellesmøtet med ministrene .
SPR bargu galgá ovddiduvvot maiddái oktasaš čoahkkimis ministeriiguin .
Styret er delegert fullmakt til å foreta oppnevningen i samråd med Samisk språknemnd .
Stivrii addojuvvui fápmudus ollašuhttit nammadeami ovttasráđiid Sámi giellalávdegottiin .
Rådet stilte seg positiv til etablering av en høyere samisk kunstutdanning og saken tas opp i fellesmøtet med ministrene .
Ráđđi leai positiivvalaš sámi dáiddaallaskuvlla ásaheami ektui ja ášši ovddiduvvo oktasaš čoahkkimis ministeriiguin .
Saken om FNs arbeid med urfolksspørsmål omfattet arbeidet med urfolks helse i Verdens helseorganisasjon .
ON eamiálbmotbargui gullá maiddái eamiálbmogiid dearvvasvuođa bargu Máilmmi dearvvasvuođa organisašuvnnas .
SPR vil arbeide for at handlingsplanen for urfolks helse som er under utarbeidelse , inneholder strategier og tiltak i henhold til urfolkenes egne krav og behov .
SPR áigu fuolahit ahte eamiálbmot dearvvasvuođa doaibmaplánas , mii lea ráhkaduvvomin , leat strategiijat ja doaibmabijut eamiálbmogiid iežaset gáibádusaid ja dárbbuid vuođul .
Rådet vedtok at Ole Henrik Magga fremmes som kandidat for samene og inuittene til permanent forum for urfolk i FN.
Ráđđi mearridii ahte Ole Henrik Magga ovddiduvvo sámiid ja inuihttaid evttohassan ON bissovaš eamiálbmot forumii .
Egil Olli ble valgt som nytt styremedlem i SPR .
Egil Olli válljejuvvui SPR ođđa stivralahttun .
Neste møte i SPR er 20.03.01 i Kárášjohka .
Boahtte čoahkkin dollojuvvo 20.03.01 Kárášjogas .
2.13 Interreg III A ( 2000-2006 )
2.13 Interreg III A ( 2000-2006 )
Sametingene i Finland , Sverige og Norge har nå sluttført sine programforslag til kommende Interreg-program .
Suoma sámediggi , Ruoŧa sámediggi ja Norgga sámediggi leat válmmaštan árvalusaideaset boahttevaš Interreg-prográmmii .
Det vil bli to samiske delprogram ; det sørsamiske programmet Interreg Åarjelsaemien dajve som inngår i Interreg III A Sverige – Norge og Intereg Sápmi som inngår i fellesprogrammet Interreg Nordkalotten og Intereg Kolarctic .
Šaddet leat guokte oasseprográmma ; lullisámi Interreg Åarjelsaemien dajve nammasaš prográmma man siskkilda Interreg III A Sverige – Norge ja Intereg Sápmi nammasaš prográmma man siskkilda Interreg Nordkalotten ja Intereg Kolarctic nammasš oktasaš prográmmat .
Programforslaget ble behandlet på møtet 21.08.00 i den norske delegasjonen til SPR og sametingsrådet , før avsluttende godkjenning i fellesmøte 28.08.00 i Sodankylä mellom sametingspresidentene i Norge og Finland og styreleder i Sametinget i Sverige .
Progámmaeavttuhus meannuhuvvui SPR Norgga beale delegašuvnna čoahkkimis 21.08.00 ja Sámediggeráđis , ovdal go dat loahpalaččat dohkkehuvvui Norgga ja Suoma sámediggepresideanttaid ja Ruoŧa sámedikki stirvrajođiheaddji oktasaš čoahkkimis Soađegilis 28.08.00 .
Disse programforslagene er behandlet på regionalt hold og videresendt til nasjonalt nivå for videre behandling og godkjenning .
Dát prográmmaárvalusat leat meannuduvvon guovlulaš dásis ja sáddejuvvon viidáseappot riikka dássái , vai doppege meannuduvvo ja dohkkehuvvošii .
Det er tilrådt at de samiske programforslagene legges til grunn for forhandlingane med EU-kommisjonen .
Árvaluvvon lea ahte sámi prográmmaárvalusat biddjojuvvojit daidda šiehtadallamiidda mat šaddet leat EU-kommišuvnnain .
Målet med programmene er å skape et differensiert , aktivt og utviklet samisk samfunnsliv ved å styrke samisk identitet , kultur og næringer gjennom videreutvikling av det grenseoverskridende samarbeidet .
Prográmmaid ulbmil lea oaččuhit áigái máŋggašlájat , álššalaš ja buresovdánan sámi servodateallima , ja bargovuohki lea buoridit rádjarasttideaddji ovttasbarggu nu ahte sámi identitehta , kultuvra ja ealáhusat ovdánit .
Det vil bli to selvstendige delprogram i den forstand at det skal oppnevnes særskilte beslutningsgrupper for hver av programmene som skal forestå virkemiddelbruken overfor de konkrete tiltakene .
Šaddet leat guokte sierra oasseprográmma dan dáfus ahte galget nammaduvvot sierra mearridanjoavkku goappáge prográmmii , ja dat galget ovddasvástidit das mo ruđat geavahuvvojit dihto doaibmabijuide .
Sametingene vil også bli representert med en felles representant i den overordnede Overvåkningskomiteen .
Sámedikkiid šaddá sin oktasaš áirras ovddastit bajimuš Bearráigeahčči lávdegottis .
Det forventes oppstart etter EU-kommisjonens godkjenning som trolig vil foreligge i mars / april 2001 .
Vuordagis lea ahte álget barggu go EU-lávdegoddi lea dohkkehan ášši , maid várra dahká njukčamánus / cuoŋománus 2001 .
Studietur til Canada 11.-22.09.00
2.14 Oahppomátki Kanádai 11.-22.09.00
En delegasjon fra Sametinget besøkte Canada i perioden 11.-22.09.00 .
Sámedikki áirrasgoddi galledii Kánada áigodagas 11.-22.09.00 .
Hensikten med turen var å bli kjent med Canadas urfolkspolitikk og knytte kontakter med landets urfolk .
Mátki ulbmilin lea oahpásmuvvat Kanáda eamiálbmotpolitihkkii ja čatnat oktavuođaid riikka eamiálbmogiidda .
Canadas styringssystem består først og fremst av to nivåer ; Det føderale med parlament og regjering , og det regionale som enten er provinser eller territorier .
Kanádalaš stivrensystema lea vuosttažettiin guovtti dásis ; lihttoválddálaš parlameanta ja ráđđehus , ja guovlulaš oassi mat leat juogo váldeguovllut dahje provinssat .
Hver provins / territorium har sin egen lovgivende forsamling og regjering .
Juohke váldeguovllus / provinssas leat sierra láhkaaddi čoahkkin ja ráđđehus .
Urfolkene bor på tvers av provins- / territoriegrensene .
Eamiálbmogat ásset rastá provinsa / rájiid .
Det er ca 1,4 millioner urfolk i Canada .
Kanádas leat sullii 1,4 miljon eamiálbmoga .
De deles grovt sett i 3 ulike grupper : Indianere , best kjent som First Nations ( førstenasjoner ) .
Dat juogaduvvojit groavvát 3 sierra joavkun : Indiánat , eaneamus dovddus First Nations:an ( vuostá našuvnnat ) .
Disse er delt i to grupper ; Status-indianere , som er registrert som indianere i henhold til indianerloven ( Indian Act ) , og ikke-status-indianere , som er indianere , men ikke registrert som indianer i henhold til indianerloven .
Dát leat juhkkon guovtti jovkui , Status-indiánat , mat leat registrerejuvvon indiánan indiánaid lága ektui ( Indian Act ) , ja eai status-indiánat , mat leat indiánat , muhto eai leat registrerejuvvon indiánan indiánaid lága ektui .
Mestis , er folk med blandet bakgrunn etter førstenasjoner og europeere .
Metis , lea álbmot mat leat seaguhuvvon vuosttas našuvnnaid ja eurohpalaččaid gaskka .
Inuitter , er et urfolk som først og fremst er bosatt i den nordlige del av Canada ( Nunavut , Nord-Quebec og Labrador ) .
Inuihtat leat eamiálbmot mat vuosttažettiin ásset Kanádan davvi oasis ( Nunavut , Davvi-Quebec ja Labrador ) .
Canadas politikk overfor urfolkene var fram til 1970-årene preget av ønsket om assimilasjon , der indianerloven av 1876 var et viktig instrument .
Kanáda eamiálbmot politihka báinnii gitta 1970- jagiide assimilašuvdna sávaldat , man oktavuođas 1876 indiánaid láhka leai deaŧaleamos instrumeanta .
Da begynte arbeidet med en rekke landrettighetskrav .
Dalle álggii bargu ollu eanavuoigatvuođa gáibádusaiguin .
Denne avgjørelsen tvang de føderale myndigheter til å gå inn i forhandlinger med urfolkene om landrettigheter .
Dát mearrádus bággii føderála eiseválddiid šiehtadallagoahtit eamiálbmogiiguin eanavuoigatvuođaid birra .
Siden 1973 har 14 traktater blitt underskrevet , hvor Nisga ’ a traktaten er den siste .
1973 rájes leat čállojuvvon 14 traktáhta , maid gaskkas Nisga traktáhta lea maŋimuš .
I 1982 ble urfolkenes rettigheter beskyttet gjennom et tillegg i grunnloven .
1982 suddjejuvvojedje eamiálbmogiid vuoigatvuođat vuođđolága lasáhusain .
Siden 1973 har det falt flere føderale høyesterettsdommer som forplikter myndighetene til å behandle landkrav ved forhandlinger med urfolkene , før de eventuelt havner i rettssystemet .
1973 rájes leat dahkkon ollu føderála alimusriekteduomut mat geatnegahttet eiseválddiid meannudit eanagáibádusaid šiehtadallamiid bokte eamiálbmogiiguin , ovdal go dat dolvojuvvojit riektevuogádahkii .
Totalt i Canada pågår det i dag 82 forhandlinger om landkrav , herav 51 i BC .
Kanádas leat dál jođus 82 šiehtallama eanavuoigatvuođaid hárrái , maid gaskkas 51 BC:s .
Forhandlingene involverer ca halvparten av alle urfolk i Canada , og i 34 av de pågående forhandlingene utgjør urfolkene grupperinger på mer enn 8000 mennesker .
Šiehtadallamat gusket sullii beallái buot eamiálbmogiin Kanádas , ja 34 šiehtadallama mat leat jođus gusket eamiálbmotjoavkkuide mat leat stuorát go 8000 olbmo .
Canada utvidet sin urfolkspolitikk i 1995 til å godta at urfolkene har en nedarvet rettighet til selvstyre .
Kanáda viiddidii eamiálbmotpolitihkas 1995:s nu ahte dál dohkkehuvvo dat ahte eamiálbmogiin leat árbejuvvon vuoigatvuođat iešstivrejupmái .
Dette omfatter saker som er indre anliggender for deres samfunn , grunnleggende for deres unike kulturer , identiteter , tradisjoner , språk og institusjoner , og når det gjelder deres særlige forhold til deres land og ressurser .
Dasa gullet sin servodaga siskkáldas áššit , ja dat mat leat guovdilasat sin erenoamáš kultuvrii , identitehtii , árbevieruide , gillii ja institušuvnnaide , ja sin erenoamáš oktavuhtii iežaset riikkaide ja resurssaide .
Hva dette kan omfatte er nærmere utdypet gjennom tre lister .
Mat dat sáhttet leat , leat dárkileabbot čilgejuvvon golmmain listtuin .
Den ene omhandler saker som kan legges inn under urfolksregjeringer .
Vuosttas listu guoská áššiide maid sáhttá bidjat eamiálbmotráđđehusaide .
Den andre er områder underlagt føderal myndighet , men der urfolksregjeringer vil kunne få begrenset myndighet , og den tredje listen tar for seg saker av nasjonal interesse det ikke kan forhandles om .
Ja nuppi listtus lea fas føderála eiseválddiid vuollásaš guovlu , muhto mas eamiálbmotráđđehusat sáhttet oažžut ráddjejuvvon válddi , ja goalmmát listtus leat áššit main lea našuvnnalaš beroštupmi maid birra ii sáhte šiehtadallat .
Canadas kongelige kommisjon for urfolk ( Royal Commision on Aboriginal Peoples ) ( Canadas “ samerettsutvalg ” ) la fram sin rapport med forslag i 1996 .
Kanáda gonagaslaš eamiálbmot komišuvdna ( Royal Commision on Aboriginal Peoples ) ( Kanáda “ sámi vuoigatvuođalávdegoddi ” ” ovddidii raporttas 1996 evttohusaiguin .
Som en formell reaksjon på dette , avga Canada i 1998 en ” Erklæring om forsoning ” og ” Erklæring om fornyelse ” etter 6 mnd med forhandlinger med Førstenasjonsrådet .
Formalalaš reakšuvdnan dasa attii Kanáda 1998:s “ Soahpamuš julggaštusa ” ja “ Ođasmahttin julggaštusa ” maŋŋá go guhtta máno leai šiehtadallojuvvon Vuosttasnašunráđiin .
Det ble fastsatt fire nært forbundne mål i erklæringen om fornyelse .
Ođasmahttin julggaštusas addojuvvojedje njeallje lahka čadnojuvvon mihttomeari .
Dette var fornyelse av partnerskap , styrket urfolksstyre , utvikle et nytt skattemessig forhold og støtte sterke ( lokal- , ) samfunn folk og økonomier .
Dat ledje searvevuođa ođasmahttin , nannejuvvon eamiálbmotstivra , ovddidit ođđa vearrovuogádaga ja doarjut nana báikegottiid , álbmogiid ja ekonomiija .
På denne bakgrunn har Regjeringen utviklet et handlingsprogram for urfolk ” Samling av styrke : Canadas handlingsplan for urfolk ” .
Dán vuođul lea Ráđđehus ovddidan doaibmaprográmma eamiálbmogiid várás “ gievravuođa čohkken ” : Kanáda eamiálbmotdoaibmaplána ” .
Det vil bli utarbeidet en særskilt rapport fra reisen .
Dát lea dál čađahuvvomin . Mátki birra ráhkaduvvo sierra raporta .
2.15 Andre saker
2.15 Eará áššit
DyrevernlovenSametinget har i juni 1999 avgitt uttalelse til det nye forslaget til dyrevernlov .
Sámediggi lea 1999 geassemánus buktán cealkámuša elliidsuodjalanlága ođđa evttohussii .
Blant annet hadde vi da sterke innsigelser i bruken og forståelsen av begrepet tamreim og den måten dette ble benyttet i lovutkastet .
Earret eará leai mis hui garra vuosteháhku doahpaga ” tamrein ” geavaheapmái ja áddemii ja movt dat geavahuvvui láhkaárvalusas .
Videre var det i lovutkastet lagt opp til at dyreeierne har ansvar for at " det finst tilstrekkelig beitegrunnlag " , om ikke skal det " tilleggsforast " .
Dasto leai láhkaárvalusas evttohuvvon ahte elliid eaiggádiin lea ovddasvástádus das ahte lea doarvái guohtun , jos dat eai galgga dasa lassin bibmojuvvot .
Presidenten tok opp dette med landbruksministeren og understreket at dyrevernloven ikke er det riktige instrument for å regulere reintallet .
Presideanta ovddidii dán eanadoalloministerii ja deattuhii ahte elliidsuodjalanláhka ii leat rivttes gaskaoapmi boazologu reguleremii .
Norsk-Russisk kulturminnesamarbeidSamisk kulturminneråd har i løpet av august 2000 gjennomført den tredje feltsesongen i prosjektet " Østsamiske kulturminner og kulturvern i Norge og Russland " .
Norgalaš-ruoššalaš kulturmuitoovttasbargu Sámi kulturmuitoráđđi lea 2000 borgemánus čađahan goalmmát fealtaáigodaga prošeavttas “ Nuortasámi kulturmuittut ja kulturgáhtten Norggas ja Ruoššas .
Funnene etter utgravingene er nå til bearbeiding og analysering .
Roggojuvvon gávdnosiiguin leat dál bargamin ja dat galget analyserejuvvot .
Dette prosjektet er et samarbeid med Kola Science Centre og inngår som en del av det norsk-russiske kulturminnesamarbeidet under den felles norsk-russiske miljøvern-kommisjonen .
Dát prošeakta lea ovttasbargu Kola Science Centre:iin ja dat lea oassi oktasaš norgalaš-ruoššalaš birasgáhtten-komišuvnna vuollásaš norgalaš-ruoššalaš kulturmuitoovttasbarggus .
Kultursenteret i Lujávre , Vitenskapsmuseet i St. Petersburg , Universitetet i Tromsø og Østsamisk museum har vært involvert og deltakende i prosjektet .
Prošeavttain leat bargan Luujávrri kulturguovddáš , St. Peterburg:a dieđamusea , Tromssa universitehta ja Nuortasámi musea .
Situasjonen i TibetSametingsrådet har i brev av 28.06.00 bedt utenriksminister Jagland forhindre at det gjennomføres flytting av 60.000 ikke-tibetanere til Tsaidam-området i Tulan-distriktet .
Dilli Tibehtas Sámediggeráđđi lea 28.06.00 reivve bokte bivdán olgoriikaministera Jagland caggat dan ahte 60.000 eai-tibehtalažža eai fárrehuvvo Tsaidam-guvlui Tulan-distrivttas .
Verdensbanken skal ha innvilget et lån på 160 mill. dollar til dette prosjektet .
Máilmmibáŋku galgá leat juolludan 160 miljon dollara loana dán prošektii .
Saken ble også drøftet i møte med utenriksministeren 04.07.00
Ášši guorahallojuvvui maiddái 04.07.00 čoahkkimis olgoriikaministeriin .
Opphold og arbeidstillatelse i Norge for samer fra russisk sideSametinget har mottatt to henvendelser om samer på russisk side og deres oppholds- og arbeidstillatelse på norsk side .
Ruoššabeale sámiid ássan Norggas ja bargolohpi Sámediggái lea váldojuvvon oktavuohta guovtti ruošša beale sápmelažža orrun- ja bargolobi ektui Norgga bealde .
Sametingsrådet har i brev av 27.09.00 til Justis- og politidepartementet understreket det prinsipielle innholdet i at samene er ett folk bosatt i fire nasjonalstater , og samtidig vist til den positive utviklingen bilateralt og internasjonalt i forholdet mellom Russland og de nordiske landene .
Sámediggeráđđi lea 27.09.00 reivve bokte Justis- ja politiijadepartementii deattuhan ášši prinsihpalaš beali ahte sámit leat okta álbmot ja ásset njealji sierra riikkas , ja lea dasto čujuhan dan positiivvalaš bilaterála ovdáneapmái ja riikkaidgaskasaš oktavuhtii Ruošša ja davviriikkaid gaskka .
Rådet har bedt departementet endre praksis når det gjelder oppholds- og arbeidstilltalelse for samer fra russisk side .
Ráđđi lea bivdán departemeantta rievdadit geavahusa Ruošša beale sámiid orrun- ja bargolobi ektui .
LandsdelsutvalgetLandsdelsutvalget gjorde i sitt plenumsmøte 26.05.00 vedtak om å se på Sametingets representasjon i LU .
Riikaoasselávdegoddi Riikaoasselávdegoddi mearridii dievasčoahkkimistis 26.05.00 geahčadit Sámedikki ovddastusa dán lávdegottis .
Det ble nedsatt et utvalg bestående av 2 representanter fra LU og 2 representanter fra Sametinget .
Nammaduvvui lávdegoddi mas leat guokte ovddasteaddji Riikaoasselávdegottis ja guokte fas Sámedikkis .
Det ble avholdt et møte i arbeidsgruppen 18.08.00 , hvor Egil Olli og Isak Mathis O. Hætta deltok fra Sametingets side .
18.08.00 doalai bargojoavku čoahkkima , masa Egil Olli ja Isak Mathis O. Hætta searvvaiga Sámedikki beales .
I dette møtet ble Sametingets syn på fremtidig representasjon i LU lagt fram .
Dán čoahkkimis ovddiduvvui Sámedikki oaidnu ovddastussii Riikaoasselávdegottis .
Det skal utarbeides en rapport som skal behandles i LUs plenumssamling den 15.11.00 .
Galgá ráhkaduvvot raporta maid Riikaoasselávdegotti dievasčoahkkin galgá meannudit 15.11.00 .
Sametinget har foreløpig ikke mottatt denne rapporten .
Sámediggi ii leat vuos ožžon dán raportta .
Prosjektet - Verne- og forvaltningsplan for samiske bygningerProsjektleder for prosjektet Verne- og forvaltningsplan for samiske bygninger tiltrådte 1.03.00 .
Prošeakta – Sámi visttiid gáhtten- ja hálddašanplána Sámi visttiid gáhtten- ja hálddašanplána prošeavtta prošeaktajođiheaddji álggii bargui 01.03.00 .
Prosjektarbeidet drives ut fra en forprosjekt-beskrivelse , vedtatt i Samisk kulturminneråd i 1998 .
Prošeakta dahkkojuvvo ovdaprošeaktačilgehusa vuođul , maid Sámi kulturmuitoráđđi lea mearridan 1998:s .
Det er også etablert en egen referanse-gruppe til prosjektet .
Prošektii lea maiddái ásahuvvon sierra refereansajoavku .
I år har prosjektet konsentrert seg om å gjennomføre feltarbeid i det sørsamiske området , der en har besøkt ca 40 forskjellige bygningsmiljøer fordelt på seks kommuner .
Dán jagi lea prošeakta čohkken návccaid čađahit fealtabarggu máttasámi guovllus , ja sullii 40 sierra vistebirrasa leat galleduvvon guđa sierra gielddas .
Til sammen har ca 50 personer deltatt på disse møtene .
Dáid čoahkkimiidda leat searvan oktiibuot sullii 50 olbmo .
Jordbruksplan for samiske bosettingsområderSamisk næringsråd vedtok høsten 1999 å rullere Jordbruksplan for samiske bosettings-områder ( 1995 ) .
Sámi ássanguovlluid eanadoalloplána Sámi ealáhusráđđi mearridii 1999 čavčča ođasmahttit Sámi guovlluid eanadoalloplána ( 1995 ) .
Et eget utvalg har nå avsluttet dette arbeidet .
Dainna bargguin lea dál sierra lávdegoddi geargan .
I sammenheng med jordbruksplanen skal det iverksettes et rekrutteringsprogram i jordbruket rettet mot kvinner og ungdom .
Eanadoalloplána barggu oktavuođas leat maiddái álggahan eanadoalu rekrutterenprográmma nissoniid ja nuoraid ektui .
Her vil en søke et nærmere samarbeid med de regionale landbruksmyndighetene .
Dákko lea áigumuššan bargat lávga guovlulaš eanadoalloeiseválddiiguin .
Rulleringen av jordbruksplanen vil trolig bli behandlet på plenumsmøtet i februar 2001 .
Jáhku mielde meannuduvvo eanadoalloplána ođasmahttin 2001 guovvamánu dievasčoahkkimis .
Utviklingsprogram for duodjiSametinget vedtok i juni 1999 at det skulle iverksettes et 5-årig utviklingsprogram for duodji .
Duoji ovddidanprográmma Sámediggi mearridii 1999 geassemánus ahte álggahuvvo 5-jagáš duoji ovddidanprográmma .
Det ble oppnevnt en arbeidsgruppe som skulle fremme et forslag til programarbeid .
Nammaduvvui bargojoavku mii galggai ovddidit árvalusa prográmmabargui .
Arbeidet som er gjennomført har søkt å ivareta duodji som kultur , fag og næring .
Barggus , mii dál lea čađahuvvon geahččaluvvo duodji suodjaluvvot kultuvran , fágan ja ealáhussan .
Det ligger en stor utfordring i å få til levedyktige virksomheter og bedrifter som kan drive bedriftsøkonomisk lønnsomt , samtidig som duodji som en viktig samisk kulturbærer , vektlegges .
Lea stuorra hástalus oažžut birgenvejolaš doaimmaid ja fitnodagaid mat sáhttet bargat fitnodatekonomálaččat gánnáhahtti vugiin , ja dan seammás deattuhit duoji deaŧalaš sámi kulturguoddin .
Utviklings-programmet vil trolig bli behandlet i plenumsmøtet i februar 2001 .
Jáhku mielde meannuduvvo ovddidanprográmma 2001 guovvamánu dievasčoahkkimis .
Det vises her til den foreløpige presentasjonen som ble gjort overfor Sametinget høsten 1999 .
Čujuhit dás dan gaskaboddosaš čalmmusteapmái Sámediggái 1999 čavčča .
Sametinget både som politisk organ og virkemiddelaktør er tjent med en grundig analyse av næringslivet i de samiske områdene .
Sámediggái politihkalaš orgánan ja váikkuhangaskaomiid geavaheaddjin lea ávkin go sámi guovlluid ealáhusat vuđolaččat analyserejuvvojit .
Dette vil sterkere kunne avgrense og tilpasse Sametingets egne virkemiddelordninger i forhold til ønsket regional og næringspolitisk utvikling .
Dainna sáhttá buorebut ráddjet ja heivehit Sámedikki váikkuhangaskaoapmeortnegiid sihke guovlulaš ja ealáhuspolitihkalaš ovdáneami ektui .
Endelig rapport og analyse vil bli forelagt Sametinget i desember 2000 .
Loahpalaš raporta ja analysa geigejuvvo Sámediggái 2000 juovlamánus .
Hensikten har vært å klargjøre hvordan det samiske flagget kan og skal brukes i ulike sammenhenger .
Ulbmilin lea leamaš čilget movt sámeleavgga sáhttá ja galgá geavahit iešguđet oktavuođain .
Arbeidsgruppen foreslår at kommunene og fylkeskommunene selv avgjør hvorvidt og i hvilken utstrekning de vil benytte det samiske flagget .
Bargojoavku lea árvalan ahte gielddat ja fylkagielddat ieža mearridit goas ja gos geavahit sámeleavgga .
Arbeidsgruppen anbefaler videre at det utarbeides regler for flagging som også omfatter det samiske flagget .
Dasto árvala bargojoavku ahte ráhkaduvvojit dakkár levgennjuolggadusat mat gusket maiddái sámelevgii .
Arbeidsgruppens forslag vil bli sendt på høring , og vil trolig bli behandlet på plenumsmøtet i februar 2001 .
Bargojoavkku árvalus sáddejuvvo gulaskuddamii , ja meannuduvvo jáhku mielde 2001 guovvamánu dievasčoahkkimis .
Seminarer
Seminárat
Sametingsrådet arrangerte 17.10.00 seminar ” Samepolitiske prinsipper og distriktspolitisk satsing ” og 18.10.00 medieseminar for Sametingets representanter .
Sámediggeráđđi lágidii 17.10.00 seminára ” Sámepoltihkalaš prinsihpat ja guovlupolitihkalaš áŋgiruššamat ” ja 18.10.00 mediijaseminára Sámedikki áirasiidda .
Sámi Allaskuvla
3.1 Sámi Allaskuvla
Sametingsrådet har foreslått følgende som eksterne medlemmer og styremedlemmer i styret for Sámi Allaskuvla / Samisk høgskole :
Sámediggeráđđi lea evttohan čuovvovaš olggobeale lahtuid ja stivralahtuid Sámi allaskuvlla stivrii : Lahtut : Várrelahtut :
Medlemmer : Varamedlemmer:Sigbjørn Dunfjeld , Snåsa Anders Kintal , DragInger Katrine Juuso , Nesseby Ingar Eira , KokelvInger Marit Bongo , Kautokeino Lene Antonsen , Olderdalen
Sigbjørn Dunfjeld , Snoasá Anders Kintal , ÁjluoktaInger Katrine Juuso , Unjárga Ingar Eira , JáhkovuotnaInger Marit Bongo , Guovdageaidnu Lene Antonsen , Olmmáivággi
3.2 Samarbeidsrådet for anadrome laksefiske
3.2 Anadromalaš luossabivddu ovttasbargoráđđi
Sametingsrådet har bedt administrasjonen representere Sametinget i samarbeidsrådet for anadrome laksefiske .
Sámediggeráđđi lea bivdán hálddahusa ovddastit Sámedikki anadromalaš luossabivddu ovttasbargoráđis .
Førstekonsulent Inge Arne Eriksen deltar på møtene i samarbeidsrådet .
Vuosttaskonsuleanta Inge Arne Eriksen searvá ovttasbargoráđiid čoahkkimiidda .
3.3 Styret for de samiske videregående skolene – nytt medlem
3.3 Sámi joatkkaskuvllaid stivra – ođđa lahttu
Rita Boine er oppnevnt som nytt medlem til styret for de samiske videregående skolene med Helena Orti som nytt varamedlem .
Rita Boine lea nammaduvvon ođđa lahttun sámi joatkkaskuvllaid stivrii ja Helena Orti fas lea nammaduvvon várrelahttun .
3.4 Opplæringstilbud for samiske elever utenfor forvaltningsområdet for samisk språk - arbeidsgrupper
3.4 Oahpahusfálaldat sámi ohppiide olggobealde sámegiela hálddašanguovllu – bargojoavkkut
Sametingsrådet har oppnevnt følgende til en arbeidsgruppe til å utrede opplæringstilbudet for samiske elever utenfor forvaltningsområdet for samisk språk etter samelovens språkregler :
Sámediggi lea nammadan čuovvuvaš bargojoavkku čielggadit sámi ohppiid oahpahusfálaldaga sámelága giellanjuolggadusaid sámegiela hálddašanguovllu olggobealde :
Berit Johnskareng , Inge Even Danielsen , Kirsti Knutsen , Per Solli , Asbjørg Skåden , Geir Liland og Børre Mathisen .
Berit Johnskareng , Inge Even Danielsen , Kirsti Knutsen , Per Solli , Asbjørg Skåden , Geir Liland ja Børre Mathisen .
Sekretær for utvalget er John Eldar Einejord , og som har startet det forberedende arbeidet for utvalget .
Lávdegotti čállin galgá doaibmat Jon Eldar Einejord , ja son lea juo ráhkkanišgoahtán lávdegotti bargui .
3.5 Forvaltning av kongekrabbe - arbeidsgruppe
3.5 Gonagasreappá hálddašeapmi – bargojoavku
Sametingsrådet har bedt administrasjonen representere Sametinget i Fiskeridepartementets arbeidsgruppe om forvaltning av kongekrabben .
Sámediggeráđđi lea bivdán hálddahusa ovddastit Sámedikki Guolástusdepartmeantta gonagasreappá hálddašanbargojoavkkus .
Førstekonsulent Inge Arne Eriksen deltar på møtene i arbeidsgruppen .
Vuosttaskonsuleanta Inge Arne Eriksen searvá bargojoavkku čoahkkimiidda .
Kunngjøring av nye saker - oppfølging
Ođđa áššiid almmuheapmi – čuovvuleapmi
Forslag 1 Deltakelse i norsk-russisk fiskerikommisjonNorsk kysttorsk er en nasjonal kysttorskbestand som i tiden etter 1977 har blitt kvotefastsatt i samråd med russiske myndigheter i den norsk-russiske fiskeri-kommisjon .
Eavttuhus 1 Norgalaš-ruoššalaš guolástuskomišuvdnii searvanNorgga riddodorski lea našuvnnalaš riddodorskenálli masa 1977 rájes leat mearriduvvon bivdoearit ovttasráđiid norgalaš-ruoššalaš guolástuskomišuvnna Ruošša eiseválddiiguin .
Sametingets eventuelle deltakelse i Norsk-russisk fiskerikommisjon har så langt ikke vært drøftet .
Sámedikki vejolaš oassálastima birra norgalaš-ruoššalaš guolástuskomišuvnnas ii leat leamaš dán rádjái sáhka .
Sametingsrådet planlegger å gjennomføre et fiskeriseminar på plenumsmøte i februar 2001 , og i denne sammenhengen kan temaet diskuteres .
Sámediggi lea plánemin doallat guolástusseminára 2001 guovvamánu dievasčoahkkima oktavuođas , ja dan oktavuođas sáhttá ságastallat fáttá birra .
Forslag 2 Gjennomgang av samiske navnetradisjoner
Eavttuhus 2 Sámi nammaárbevierut
Forslaget er oversendt Nordisk Samisk Institutt 19.10.00 .
Eavttuhus lea 19.10.00 sáddejuvvon Sámi instituhttii .
Forslag 3 Ekstraordinære tiltak for store tap på grunn av rovdyr
Eavttuhus 3 Sierra doaibmabijut boranávddiid stuorra vaháguhttimiid geažil
Sametingsrådet har i brev av 24.08.00 til Reindriftsforvaltningen bedt om at det foretas utbetalinger til de resterende driftsenhetene i Troms , Nordland , Sør-Trøndelag og Hedmark .
Sámediggeráđđi lea 24.08.00 reivves Boazodoallohálddahussii bivdán máksit vahágiid ovddas mávssekeahttá báhcán doaluide Tromssas , Norlánddas , Mátta-Trøndelágas ja Hedmárkkus .
5.1 Møte med fylkesordføreren i Troms
5.1 Čoahkkin Tromssa fylkasátnejođiheaddjiin
Den 18.08.00 besøkte fylkesordfører i Troms , Ronald Rindestu , Sametinget .
18.08.00 galledii Tromssa fylkasátnejođiheaddji , Ronald Rindestu , Sámedikki .
I møte med sametingspresidenten ble følgende saker drøftet : evaluering av Reform 94 , fylkeskommunens ansvar for innarbeiding av samisk kulturforståelse i helse- og sosialtjenesten , Aja samiske senter i Kåfjord og samfinansiering mellom SND .
Čoahkkimis presideanttain ledje ovdan čuovvuvaš áššit : Ođastuss 94 evalueren , fylkagieldda ovddasvástádus sámi kulturáddejumi heiveheamis dearvvasvuođa- ja sosiálabálvalusain , Ája sámi guovddáš Gáivuonas , ovttasruhtadeapmi SND ja fylkagieldda gaskka ja Sámi ovddidanfoanda .
Oversikt over representasjoner og møter i perioden 8.05.00 – 22.10.00
08.05.00 – 22.10.00 áigodaga ovddastus- ja čoahkkingeahčastat
Sametingsrådets møtebøker 6/00 , 7/00 og 8/00
Sámediggeráđi čoahkkingirjjit 6/00 , 7/00 ja 8/00
Møtelederskapets innstilling overfor Sametinget :
Ovddiduvvon evttohusat Čoahkkinjođihangotti árvalus :
Sametingsrådets beretning tas til etterretning .
Sámediggeráđi dieđáhus váldojuvvo diehtun .
Møtelederskapets innstilling ble enstemmig vedtatt .
Čoahkkinjođihangotti árvalus dohkkehuvvui ovttajienalaččat .
Nils Henrik Måsø Magnhild Mathisen
Nils Henrik Måsø Magnhild Mathisen
Egil Olli Einar Lifjell
Egil Olli Einar Lifjell
Olaf Eliassen Egil Olli
Olaf Eliassen Egil Olli
Johan Mikkel Sara Olaf Eliassen
Johan Mikkel Sara Olaf Eliassen
Tore Bongo
Tore Bongo
Per Solli Ing-Lill Pavall
Per Solli Ing-Lill Pavval
Ragnhild Nystad
Ragnhild L. Nystad
John Henrik Eira Willy Ørnebakk
John Henrik Eira Willy Ørnebakk
Geir Tommy Pedersen John Henrik Eira
Geir Tommy Pedersen John Henrik Eira
Sven-Roald Nystø , saksordfører
Sven Roald Nystø , áššejođiheaddji
Sametingsrådets beretning tas til etterretning .
Sámediggeráđi dieđáhus váldojuvvui diehtun .
Saken avsluttet 6. november 2000 kl. 15.50 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 15.50 .
Sak 34/00 Spørsmål til Sametingsrådet i hht. forretningsorden § 11
Ášši 34/00 Gažaldagat Sámediggeráđđái čoahkkinortnega § 11 vuođul
Saken påbegynt 6. november 2000 kl. 15.50 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 15.50 .
Spørsmål fra representant Tore Bongo , NSR .
Jearaldat Tore Bongos , NSR sámediggejoavkkus
Spørsmål fra representant Roger Pedersen , SVF .
Jearaldat Roger Pedersenis , SVLa sámediggejoavkkus
Spørsmål fra representant Tore Bongo , NSR .
Gažaldat 1 áirasis Tore Bongo NSR sámediggejoavku :
NOEN KOMMUNER MOTARBEIDER SAMENE !
MUHTUN SUOHKANAT BARGET SÁPMELAČČAID VUOSTÁ !
Det er klart at noen kommuner motarbeider samene .
Lea čielggas ahte muhtun suohkanat barget sápmelaččaid vuostá .
Når skal Sametinget og Sametingsrådet forlate prinsippet om at kommunene må være med hvis man skal sette i gang samiske tiltak ?
Goas áigu Sámediggi ja Sámediggeráđđi guođđit daid eavttuid ahte suohkanat galget leat mielde jos sámi doaimmaid galgá álggahit ?
Er det ikke slik at de samene som har blitt motarbeidet av sine lokale myndigheter , nå også motarbeides av Sametinget ?
Ii go leat nu ahte dat sápmelaččat geaid vuostá báikkálaš eiseválddit leat bargan , maid dál Sámediggi dego bargá vuostá ?
På denne måten blir det jo aldri noen fremgang i særlig grad for samiske saker i noen kommuner .
Dainna lágiin eai ovdán sámi áššit goassige fávdádit muhtun suohkaniin .
Det er dessverre slik som representant Tore Bongo hevder .
Lea dađibahábui nu movt áirras Tore Bongo čuoččuha .
Noen kommuner har ikke vært sitt ansvar bevisst overfor sin samiske befolkning .
Muhtun suohkanat eai leat duođas váldán ovddasvástádusaset sámi álbmoga ektui .
Nettopp derfor er det meget viktig at Sametinget ikke forlater sitt prinsipp om å prøve å oppnå dialog med kommunene .
Danne leage hui deaŧalaš ahte Sámediggi ii guođe prinsihpa ahte geahččalit boahtit sáhkalaga suohkaniiguin .
Når det gjelder finansiering av ulike prosjekter og tiltak mener Sametingsrådet at det er viktig og positivt med et lokalt engasjement .
Sámedikki oaivvilda ahte báikkálaš beroštupmi lea sihke deaŧalaš ja buorre iešguđet prošeavttaid ja doaibmabijuid ruhtadeami dáfus .
Sametinget ved Samisk næringsråd deltar ofte i samfinansiering med andre , spesielt med det lokale forvaltningsnivå .
Sámediggi , Sámi ealáhusráđi bokte , lea dávjá leamaš mielde searveruhtademiin , erenoamážit báikkálaš hálddahusdásis .
Vurderer næringsrådet prosjekter som bra , deltar rådet på helt fritt grunnlag også uten lokal deltakelse .
Jus ealáhusráđđi árvvoštallá prošeavttaid leat buorren , de oassálastá ráđđi áibbas friddjadit maiddái báikkálaš oassálastima haga .
Aller helst ser vi at det er lokal deltakelse , nettopp for å prøve å unngå ansvarsfraskrivelse fra kommunen .
Muhto buoremussan atnit jus lea báikkálaš oassálastin , jur juste danne vai eastada suohkana hilgumis ovddasvástádusas .
Spørsmål fra representant Roger Pedersen , SVF .
Gažaldat 2 áirasis Roger Pedersen , SVLa sámediggejoavku :
Samisk spårknemnds administrasjon er lagt til Samisk språkråds administrasjon i Guovdageaidnu .
Sámi giellalávdegotti hálddahus lea biddjojuvvon Sámi giellaráđi hálddahusa oktavuhtii Guovdageainnus .
Administrativ leder er ansatt og alt skulle ideelt sett ligge til rette for at den nye administrasjonen og språknemnda skulle kunne begynne å arbeide slik intensjonene var fra Sametingenes side .
Hálddahuslaš jođiheaddji lea biddjojuvvon virgái , ja buot livččii galgan leat láhččojuvvon vai dat ođđa hálddahus ja giellalávdegoddi galggai beassat bargagoahtit Sámedikkiid áigumušaid mielde .
Nå viser det seg at administrativ leder har vært sykemeldt i meget lang tid og at ingen ting av det arbeidet som skulle igangsettes er kommet i gang .
Dál čájeha ahte hálddahuslaš jođiheaddji lea leamaš buohccin dieđihuvvon guhkes áiggi , ii ge mihkkege dain bargguin mat galge dahkkot leat álggahuvvon .
Samenes Valgforbund er meget bekymret over at arbeidet ennå ikke er igangsatt slik man forutsatte .
Sámi válgalihtu mielas lea váivi go bargu ii vel ge leat boahtán johtui nugo leai eaktuduvvon .
Samenes Valgforbund vil be om en redegjørelse fra Sametingsrådet for hvordan man har tenkt å løse problemene ved at sekretariatet for Samisk språknemnd ennå ikke er operativt ?
Sámi válgalihttu bivdá Sámediggeráđi čilget movt lea jurddašan čoavdit váttisvuođaid dan oktavuođas go Sámi giellalávdegotti čállingoddi ii vel ge leat doaibmagoahtán ?
Administrativ leder i Samisk språknemnd tiltrådte stillingen 10. juli d.å. .
Sámi giellalávdegotti hálddahusjođiheaddji álggii virgái geassemánu 10. b. .
Kort tid etter at han tiltrådte stillingen ble han sykemeldt og er fremdeles sykemeldt frem til slutten av november .
Dán jagi . Dakka maŋŋil go álggii virgái , dieđihuvvui son buohccin ja lea ain buohcci gitta skábmamánu lohppii .
For å løse problemet med drift av sekretariatet har Sametingets administrasjon hatt møte med lederen i Samisk språknemnd .
Sámedikki hálddahus lea doallan čoahkkima Sámi giellalávdegotti jođiheddjiin čoavdin dihte čállingotti jođihanváttisvuođaid .
Foreløpig har Samisk språkråd ikke hatt kapasitet til å avhjelpe situasjonen .
Dássážii eai leat Sámi giellaráđis leamaš návccat veahkehit doaimmain .
Møtet i Samisk språknemnd som skulle ha vært avholdt i slutten av november er derfor utsatt .
Danne lea Sámi giellalávdegotti čoahkkin , mii galggai dollojuvvot skábmamánu loahpageahčen , maŋiduvvon .
Sametingsrådet jobber med saken for å finne en løsning , bl.a. er leder i Samisk språknemnd kontaktet med sikte på å finne andre alternativer for drift av sekretariatet .
Sámedikkeráđđi geahččala gávdnat eará čovdosa , ee. Lea váldán oktavuođa Sámi giellalávdegotti jođiheddjiin dainna ulbmiliin ahte ohcat eará vejolašvuođaid doaimmahit čállingotti .
Saken avsluttet 6. november 2000 kl. 16.00 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 16.00 .
Sak 35/00 Kunngjøring av nye saker
Ášši 35/00 Ođđa áššiid almmuheapmi
Saken påbegynt 6. november 2000 kl. 16.00 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 16.00 .
Forslag 1 , representant Magnhild Mathisen , AP .
Eavttuhus 1 , árasis Magnhild Mathisen , BBa sámediggejoavku :
RETNINGSLINJER FOR FØRING AV DOKUMENTASJON FOR TO HOVEDSPRÅK
NJUOLGGADUSAT ČÁLLIT DUOĐAŠTUSA GUOVTTI VÁLDOGIELAS
I følge Retningslinjer for føring av dokumentasjon ved avlegging av offentlig eksamen ved videregående skoler er det ikke anledning til å føre opp to førstespråk på vitnemålet .
Njuolggadusat čállit duođaštusa guovtti váldogielas nannejit ahte ii leat vejolaš čállit guokte vuosttašgiela oahppoduođaštussii go váldá almmolaš eksámena joatkkaskuvllain .
Dette tilsier at elevene enten må velge norsk eller samisk som 1.språk ,
Dát dahká ahte oahppit fertejit válljet juogo dárogiela dahje sámegiela vuosttašgiellan .
Ungdom må allerede i grunnskolealder være bevisste på hvilke språkvalg de gjør , med tanke på videreutdanningen .
Nuorat fertejit vuođđoskuvllaagis juo jurddašit makkár gielaid válljejit , jus galget viidásetoahpu váldit .
Forslag 2 , representant Josef Vedhugnes , AP .
Eavttuhus 2 , áirasis Josef Vedhugnes , BBa sámediggejoavku :
SAMETINGETS ENGASJEMENT I Å SIKRE ET FREMTIDIG NATURMILJØ OG NATURGRUNNLAG I FINNMARK
SÁMEDIKKI BEROŠTUOPMI NANNET FINNMÁRKKU BOAHTTEVAŠ LUONDDU BIRRASA JA LUONDDU VUOĐU
Sametinget ber Sametingsrådet utrede sak om miljøsituasjonen og naturgrunnlaget i Finnmark .
Sámediggi dáhttu Sámediggeráđi čielggadit Finnmárkku birasdili ja luondduvuođu ášši .
Saken fremlegges for plenum slik at Sametinget får en total gjennomgang av situasjonen med det mål å drøfte mulige strategier og tiltak for å sikre naturmiljøet og naturgrunnlaget i Finnmark for fremtidige generasjoner .
Ášši ovddiduvvo dievasčoahkkimii vai Sámediggi oažžu ollislaččat diehttevassii dálá dili , dainna ulbmiliin ahte beassat guorahallat vejolaš strategiijaid ja doaibmabijuid vai Finnmárkku luonddubiras ja luondduvuođđu sihkkarasto boahttevaš buolvvaide ávkin .
Forslag 3 , representant Margreta Påve Kristiansen , AP .
Eavttuhus 3 , áirasis Margaretha Påve Kristiansen , BBa sámediggejoavku :
RETT TIL OPPLÆRING I SAMISK
VUOIGATVUOHTA OAŽŽUT SÁMEGIELOAHPAHUSA
Opplæringsplanen fastslår samenes rett til opplæring i videregående skole .
Oahpahusláhka nanne sápmelaččaid rievtti oažžut oahpahusa joatkkaskuvllas .
Dette innebærer at fylkene som har ansvar for samisk videregående opplæring viser dette ansvaret , både faglig og økonomisk .
Dát mearkkaša ahte fylkkat main sámi joatkkaoahpahus lea ovddasvástádussan , galget čájehit dán ovddasvástádusa , sihke fágalaččat ja ekonomalaččat .
Dersom fylket ikke kan ta ansvar sier forskriftene at det bør gis alternativer for samisk opplæring , der skolens egen personale ikke kan stå for opplæringen .
Njuolggadusain celkojuvvo ahte jus fylka ii sáhte dán ovddasvástádusa váldit ja skuvlla bargit eai sáhte ieža oahpahit , de galgá addot molssaevttolaš oahpahus .
Sametinget anmoder at Sametingsrådet foretar en kort utredning om retten til opplæring i samisk utenom bostedsfylket .
Sámediggi bivdá sámediggeráđi oanehaččat čielggadit sámegieloahpahus-vuoigatvuođa ássanfylkka olggobealde .
Det gjøres deretter en henvendelse til Kirke- , utdannings- og forskningsdepartementet om saken .
Dasto váldo Girko- , oahpahus ja dutkandepartementtain oktavuohta ášši hárrái .
Forslag 4 , representant Asbjørg Skåden , NSRs sametingsgruppe :
Eavttuhus 4 , áirasis Asbjørg Skåden , NSR sámediggejoavku :
Troms fylkeskommune skal i nær framtid vurdere skolestrukturen på videregående nivå .
Tromssa fylkkagielda galgá fargga árvvoštallat joatkkaoahpahusa skuvlastruktuvrra .
Troms fylkeskommune har i dag få skoler med fungerende samisk opplæring lagt til skolen .
Dál eai leat Tromssa fylkkagielddas galle skuvlla main sámegieloahpahus doaibmá skuvllas .
Sametinget henstiller til Troms fylkeskommune å ved gjennomgang av skolestrukturen se helhetlig på også opplæringen i samisk ved å bevare og videreutvikle de skoler som i dag gir samisk opplæring på 1. språks- og 2. språksnivå , samt B-C språksnivå .
Sámediggi dáhttu Tromssa fylkkagieldda skuvlastruktuvrra čielggadettiin , maiddái oppalaččat geahččat sámegieloahpahusa dainna ulbmiliin ahte nannet ja viidáset ovddidit daid skuvllaid mat dál fállet sámegieloahpahusa 1. giellan ja ja 2. giellan , ja B- ja C-giellan .
Forslag 5 , representant Asbjørg Skåden , NSRs sametingsgruppe :
Eavttuhus 5 , áirasis Asbjørg Skåden , NSR sámediggejoavku :
Kildemateriale fra enkelte områder omkring samisk båtbyggertradisjon reiser en del problemstillinger : Var samene båtbyggere for kystens fiskere i tidligere tider ?
Muhtun guovlluid gáldomateriálat sámi fanashuksenárbevieruid dáfus dagahit soames čuolmmaid : Huksejedje go sápmelaččat fatnasiid rittuid guolásteddjiide ovdalaš áigge ?
Har samene vært delaktig i utvikling av nordlandsbåten ?
Leat go sápmelaččat leamaš mielde ovdánahttime nordlánddafatnasa ?
Er samisk båtbygging et nordnorsk kystfenomen , eller er det en mer generell samisk kompetanse og teknologi ?
Lea go sámi fanashuksen Davvi-Norgga riddofenomena , vai lea go oppalaččat sámi gelbbolašvuohta ja teknologiija ?
Hvis så , finner man beslektede båttyper i andre samiske områder og kanskje over et svært lagt tidsrom ?
Jus lea , gávdnojit go sullasaš fanasmállet eará sámi guovlluin ja soaitimis guhkes áiggiid badjel ?
I Vesterålen bodde produsent og kunde så nært hverandre at handelen kunne gå direkte mellom dem .
Veasterállasis oruiga huksejeaddji ja oasi nu lahkalagaid ahte sáhtiiga njuolga gaskaneaska gávppašit .
Andre steder var det nødvendig med markedsplasser , for eksempel Kabelvåg .
Eará báikkiin ledje márkanbáikkit dárbbašlaččat , omd. Kábelvågas .
Dog forekommer ikke opplysninger om at det var samer selv som solgte båter der .
Dattetge eai gávdno dieđut das ahte sápmelaččat ieža vuvde fatnasiid doppe .
Dersom det eksisterte en etnisk arbeidsdeling mellom samer og nordmenn ( og svensker ?
Ledje go sápmelaččain earát geat vuvde sin ovddas ? Jus sápmelaččaid ja dáččaid ( ja ruoŧŧelaččaid ?
finner ? )
Láddelaččaid ? )
hva angår båtbygging , hvilke konsekvenser får det for bildet av forholdet mellom folkene på Nordkalotten ?
gaskkas lei etnalaš bargojuohku fanashuksema dáfus , movt dat váikkuha min ipmárdusa Davvikalohta álbmogiid gaskavuođaid dáfus ?
Sametinget ber Senteret for samiske studier ved Universitetet i Tromsø initiere et fellesprosjekt omkring samisk båtbyggertradisjon – en vidt , tverrfaglig sammensatt forskning med base i kildehistorie , arkeologi , båtbyggerkunnskap og språkkunnskap .
Sámediggi bivdá Sámi dutkamiid guovddáža Tromssa universitehtas álggahit oktasašprošeavtta sámi fanashuksenárbevieruid dáfus – viiddis , fágaidrasttideaddji dutkama mii guorahallá gáldohistorjjá , arkeologiija , fanashuksenmáhtu ja giellamáhtu
Dette vil muligens gi et nytt bilde av samisk handel , teknologileveranse og bruk av området .
Dát soaittášii addit ođđa ipmárdusa sámi gávppašeamis , teknologiijalágideamis ja guovllu geavaheamis .
Møtelederskapets innstilling :
Ovddiduvvon evttohusat
Forslag 1 - 5 oversendes Sametingsrådet til behandling .
Eavttuhusat 1-5 sáddejuvvojit Sámediggeráđi áššemeannudeapmái .
Margreta Påve Kristiansen
Margaretha Påve Kristiansen
Ragnhild Nystad Asbjørg Skåden
Ragnhild L. Nystad Asbjørg Skåden
Saken avsluttet 6. november 2000 kl. 16.25 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 16.25 .
Sak 36/00 Møteplan for Sametinget
Ášši 36/00 Sámedikki 2001 čoahkkinplána
Saken påbegynt 6. november 2000 kl. 16.50 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 16.50 .
Kalender 2001
Kaleanddar 2001
Møtelederskapet foreslår følgende møteplan for Sametinget i år 2001 :
Čoahkkinjođihangoddi árvala čuovvovaš čoahkkinplána Sámediggái 2001 jahkái :
Uke 8 19. – 23. februar
8. vahkus guovvamánu 19. b. – 23. b. .
Uke 22 28. mai - 1. juni
22. vahkus miessemánu 28. b. – geassemánu 1. b. .
Av 39 representanter var 29 tilstede .
39 áirasis ledje 29 čoahkis .
Sametingets plenumsmøter i år 2001 – møteplan :
Sámedikki dievasčoahkkimat jagi 2001 – čoahkkinplána :
Saken avsluttet 6. november 2000 kl. 16.52 .
Ášši meannudeapmi loahpahuvvui skábmamánu 6. b. 2000 dii. 16.52 .
Sak 37/00 Sametingets barne og ungdomsprosjekt – rapport og oppfølging
Ášši 37/00 Sámedikki mánáid- ja nuoraidplána – rapporta ja čuovvuleapmi
Saken påbegynt 6. november 2000 kl. 16.53 .
Ášši meannudeapmi álggahuvvui skábmmánu 6. b. 2000 dii. 16.53 .
Samisk barne- og ungdomsplan
Sámi mánáid- ja nuoraidplána
Samisk barne- og ungdomsprosjekt – prosjektbeskrivelse , vedtatt av Sametingsrådet 23.03.99
Sámi mánáid- ja nuoraidprošeakta – prošeaktačilgehus , Sámediggeráđi 23.03.99 mearrádus
Rapport fra og oppfølging av Sametingets barne- og ungdomsprosjekt
Sámedikki mánáid- ja nuoraidprošeavtta čuovvulanraporta
Sametingets barne- og ungdomsprosjekt følges opp ved at det avsettes administrative ressurser til utvikling , oppfølging og koordinering .
Sámedikki mánáid- ja nuoraidplána čuovvuluvvo nu ahte biddjojuvvojit hálddahuslaš resurssat ovddideapmái , čuovvuleapmái ja koordineremii .
I oppfølgingen av prosjektet utvides de tematiske innsatsområdene i henhold til Samisk barne- og ungdomsplan .
Prošeavtta čuovvuleamis viiddiduvvojit temáhtalaš áŋgiruššansuorggit Sámi mánáid- ja nuoraidplána ektui .
I tillegg må det også fremover arbeides prosessorientert i forhold til kommuner .
Dasa lassin ferte maiddái boahtteáiggis proseassa láhkái bargat gielddaid ektui .
Sametinget arrangerer en ungdomskonferanse i 2001 .
Sámediggi lágida nuoraidkonfereanssa jagi 2001 .
Det må vurderes om det skal gjennomføres undomskonferanser hvert annet år .
Ferte árvvoštallat galgá go nuoraidkonfereansa dollot juohke nuppi jagi .
Sametinget krever at Barneombudet omgående skaffer seg nødvendig kompetanse innen samisk språk og kultur for å kunne fremme samiske barn og unges interesser .
Sámediggi gáibida ahte Mánáidáittardeaddji dakkaviđe háhká dárbbašlaš gelbbolašvuođa sámi gielas ja kultuvrras vai sáhttá ovddidit sámi mánáid ja nuoraid beroštumiid .
Forslag 1 , representant Roger Pedersen , SVFs sametingsgruppe :
Eavttuhus 1 , Roger Pedersen , SVLa sámediggejoavku :
SVFs sametingsgruppe er i utgangspunktet enig i Sametingsrådets innstilling , men de økonomiske konsekvenser dette forslaget har , kommer ikke frem .
SVL ` sámediggejoavku guorrasa sámediggeráđi árvalussii , muhto dán árvalusa ekonomalaš konsekveanssat eai boađe čielgasit ovdan .
SVFs sametingsgruppe ber om at Sametingsrådet legger frem for plenum hva de økonomiske konsekvenser vil være og hvordan dette skal finansieres og administreres .
SVL ` sámediggejoavku dáhttu sámediggeráđi čilget dievasčoahkkimii makkár ekonomalaš bohtosiid árvalus buktá , ja movt dát galget ruhtaduvvot ja hálddašuvvot .
Vi i SVFs sametingsgruppe finner ikke noe i budsjettet for 2001 som viser dette .
SVL ` sámediggejoavku ii oainne 2001 ` bušeahtas movt dáid ruhtadivččii ja hálddašivččii .
De forannevnte momenter må fremlegges for plenum før saken kan behandles .
Ovdalis namuhuvvon momenttat ovddiduvvojit dievasčoahkkimii , ovdal go ášši gieđahallojuvvo .
Hvis ikke må saken utsettes .
Jus dát ii dahkko , de ferte ášši maŋiduvvot .
Forslag 2 , representant Marie Therese Nordsletta Aslaksen , AP .
Eavtthus 2 , áirasis Marie T. Aslaksen , BBa sámediggejoavku :
Forslag til nytt punkt 4 :
Evttohus ođđa 4. čuokkis :
Sametinget oppretter et midlertidig ungdomspolitisk utvalg , valgt etter forholdstallsprinsippet .
Sámediggi ásaha gaskaboddosaš nuoraidpolitihkalaš lávdegotti , mii lea válljejuvvon gorreloguprinsihpa mielde .
Utvalget underlegges Sametingsrådet .
Lávdegoddi šaddá Sámediggeráđi vuollásaš lávdegoddin .
Utvalget deltar i forberedelsene av ungdomskonferansen .
Lávdegoddi lea mielde ráhkkanahttime nuoraidkonferansii .
Forslag 3 , representant Birger Nymo , NSR .
Eavttuhus 3 , áirasis Birger Nymo , NSR sámediggejoavku :
Følgende tillegg til rådets innstilling .
Čuovvovaš lasáhus ráđi árvalussii :
Pkt. 3 … Samiske barn og unges interesser .
3. čuokkis … Sámi mánáid ja nuoraid beroštumit .
Imidlertid må det i fremtiden opprettes et fritt og uavhengig samisk barneombud .
Dattetge ferte boahtteáiggis ásahit friddja ja sorjjasmeahttun sámi mánáidáittardeaddji .
- Forslag 1 ble trukket .
- Eavttuhus 1. gessojuvvui ruovttoluotta
Forslag 2 ble vedtatt med 37 stemmer .
Eavttuhus 2 mearriduvvui 37 jienain .
Forslag 3 ble vedtatt med 37 stemmer .
Eavttuhus 3 mearriduvvui 37 jienain .
Marie Therese N. Aslaksen
Maria Therese N. Aslaksen
Olaf Eliassen
Olof Eliassen
Hallgeir Skøien Varsi
Hallgeir Skøien Varsi
Berit Ranveig Nilssen Roger Pedersen
Berit Ranveig Nilssen Roger Pedersen
Tone Amundsen
Tone Amundsen
Det må vurderes om det skal gjennomføres ungdomskonferanser hvert annet år .
Ferte árvvoštallat galgá go nuoraidkonfereansa dollot juohke nuppi jagi .
Sametinget oppretter et midlertidig ungdomspolitisk utvalg , valgt etter forholdstalls-prinsippet .
Sámediggi ásaha gaskaboddosaš nuoraidpolitihkalaš lávdegotti , mii lea válljejuvvon gorreloguprinsihpa mielde .
Utvalget underlegges Sametingsrådet .
Lávdegoddi lea mielde ráhkkanahttime nuoraidkonferansii .
Utvalget deltar i forberedelsene av ungdomskonferansen .
Lávdegoddi searvá nuoraidkonferensii ráhkkaneapmái .