pere/sami_parallel huggingface dataset:
De organisasjonene som benytter kommunerevisor trenger ikke å knytte til seg en ny revisor, statsautorisert eller registrert.
Organisašuvnnat geat geavahit gieldarevisora eai dárbbaš de ođđa revisora, stáhtaautoriserejuvvon dahje registrerejuvvon.
Foreslår å styrke Bankenes sikringsfond - regjeringen.no
Árvala nannet Báŋkkuid sihkarastinfoandda
Finansdepartementet har sendt på høring et forslag om å styrke kapitalen i Bankenes sikringsfond.
Árvalus mielddisbuktá, ahte báŋkkut galget máksit fondii divada juohke jagi, geahčakeahttá foandda sturrodahkii. Dálá sihkarastinfoandda sturrodagas lea geavadis bajit rádji.
Forslaget innebærer at bankene skal betale avgift til fondet hvert år, uavhengig av fondets størrelse.
Ruhtadandepartemeanta lea sádden gulaskuddamii árvalusa, mas evttohit nannet Báŋkkuid sihkarastinfoandda kapitála.
I dag er det i praksis en øvre grense for sikringsfondets størrelse.
Dálá sihkarastinfoandda sturrodagas lea geavadis bajit rádji.
I dag kreves det ikke inn avgift fra bankene som er medlem av Bankenes sikringsfond når fondet overstiger det lovfastsatte minstekravet til fondets størrelse.
Dán áigge eai gáibit divada báŋkkuin, mat leat Báŋkkuid sihkarastinfoandda lahtut, go foanda lea stuorát go mii lágas mearriduvvo foandda sturrodaga unnimus gáibádussan.
Det ble for eksempel ikke betalt avgift i 2011 og 2012.
Divat ii ovdamearkka dihte máksojuvvon 2011 iige 2012.
I årene hvor bankene har betalt full avgift til sikringsfondet, har årlig sum innbetalt avgift ligget på om lag 1,7 milliarder kroner.
Daid jagiid, go báŋkkut leat máksán dievas divada sihkarastinfondii, de leat máksán oktiibuot sullii 1,7 miljárdda kruvnno divadin.
– Avskaffes den øvre grensen for sikringsfondets størrelse, kan fondet bygges opp slik at det blir bedre i stand til å håndtere problemer i større enkeltbanker, og problemer som rammer flere banker samtidig.
– Jos sihkarastinfoandda sturrodaga bajit rádji heaittihuvvo, de sáhttá foandda stuoridit nu, ahte dat buorebut nagoda dustet váttisvuođaid, mat čuožžilit ovttaskas stuorra báŋkkuin, ja váttisvuođaid, mat bohciidit ollu báŋkkuin oktanis.
Kapitalen i sikringsfondet er også viktig for tiltroen til den norske innskuddsgarantiordningen, sier finansminister Sigbjørn Johnsen.
Sihkarastinfoandda kapitála lea maid mávssolaš dan dáfus, ahte dat nanne luohttámuša norgga sisabidjodáhkádusortnegii, ruhtadanministtar Sigbjørn Johnsen dadjala.
Les mer:
Loga maiddái:
Høyring: avskaffelse av øvre grense for størrelsen på Bankenes sikringsfond
Gulaskuddanreivve
Foreslår et mer uavhengig Medietilsyn - regjeringen.no
Evttoha eambbo sorjjasmeahttun Mediabearráigeahču
Regjeringen fremmer i dag et lovforslag for Stortinget som vil gi Medietilsynet økt uavhengighet fra Kulturdepartementet.
Ráđđehus ovddida odne árvalusa Stuorradiggái mii addá Mediabearráigehččui eambbo sorjjasmeahttunvuođa Kulturdepartemeanttas.
Som ledd i forslaget opprettes en egen nemnd som skal avgjøre klager på kringkastingsområdet.
Ráđđehus ovddida odne árvalusa Stuorradiggái mii addá Mediabearráigehččui eambbo sorjjasmeahttunvuođa Kulturdepartemeanttas.
- En av medienes viktigste oppgave er å overvåke den offentlige maktutøvelsen.
- Mediaid okta deháleamos doaibmamušain lea gozihit mo almmolaš eiseválddit geavahit fámu.
Derfor er det viktig at tilsynet med mediene sikres stor grad av uavhengighet fra politiske myndigheter.
Danne lea dehálaš ahte bearráigehččui sihkkarastojuvvo stuorra sorjjasmeahttunvuohta politihkalaš eiseválddiin.
Både prinsipielle og forvaltningsmessige hensyn taler for dette forslaget, sier kulturminister Anniken Huitfeldt.
Sihke prinsihpalaš ja hálddahuslaš deastagat orrot doarjumin dán evttohusa, cealká kulturministtar Anniken Huitfeldt.
Lovforslaget innebærer at:
Láhkaevttohus mielddisbuktá ahte:
Kulturdepartementet ikke lenger skal behandle klager over Medietilsynets vedtak etter kringkastingsloven (med unntak for tilsyn med riksdekkende konsesjoner).
Kulturdepartemeanta ii galgga šat meannudit duhtameahttunvuođa váidagiid Mediabearráigeahču mearrádusaide áibmomedialága vuođul (muhto dat ii guoskka riikkaviidosaš konsešuvnnaid bearráigehččui).
Klager skal behandles av en uavhengig klagenemnd.
Sorjjasmeahttun váiddanammagoddi galgá meannudit váidalusaid.
Departementets kan ikke lenger instruere Medietilsynet i enkeltsaker eller omgjøre vedtak.
Departemeanta ii beasa šat stivret Mediabearráigeahču bođuáššiin dahje rievdadit mearrádusaid.
For å sikre legitim demokratisk kontroll med tilsynsmyndigheten, skal Kongen i statsråd kunne omgjøre tilsynets eller klagenemndas vedtak i saker av prinsipiell eller stor samfunnsmessig betydning.
Sihkkarastin dihtii ahte bearráigeahččoeiseváldi gozihuvvo leagitiibma láhkai, galgá Gonagas stáhtaráđis sáhttit nuppástuhttit bearráigeahču dahje váiddanammagotti mearrádusaid prinsihpalaš áššiin dahje áššiin mat leat hui dehálaččat servodahkii.
Kulturdepartementet eier NRK og avgjør klager som kan involvere NRK.
Kulturdepartemeanta eaiggáduššá NRKa ja mearrida váiddaáššiid mat sáhttet guoskat NRKii.
Behandling av slike saker i en egen klagenemnd vil gi klagebehandlingen økt legitimitet.
Go dákkár áššit meannuduvvojit váiddanammagottis, de addá dat váiddameannudeapmái stuorát legitimitehta.
Dersom forslaget vedtas, vil det innebære en bedre arbeidsdeling mellom departement og tilsyn.
Jus evttohus mearriduvvo, de šaddá bargu juogaduvvot buorebut departementii ja bearráigehččui.
Norge vil med dette få et tilsynssystem som er på linje med det som er vanlig ellers i Europa.
Dalle oažžu Norga dakkár bearráigeahččovuogádaga mii muđuid lea dábálaš Eurohpás.
Det var bred oppslutning om forslagene i høringen.
Evttohusat dorjojuvvojedje viidát gulaskuddamis.
Slik forhåndsstemmer du - regjeringen.no
Ná don jienastat ovddalgihtii - regjeringen.no
Ordinær forhåndsstemmegivning
Dábálaš ovddalgihtii jienasteapmi
Den 10. august starter den ordinære forhåndsstemmegivningen.
Borgemánu 10. b. álgá dábálaš ovddalgihtii jienasteapmi.
Du kan forhåndsstemme helt fram til og med 11. september.
Vejolaš lea ovddalgihtii jienastit maŋimusat čakčamánu 11. b..
Det er kommunen som tar imot forhåndsstemmer.
Gielda dat vuostáiváldá ovddalgihtii jienastagaid.
Kommunen bestemmer når og hvor du kan forhåndsstemme, og informerer om dette.
Gielda mearrida goas ja gos don sáhtát jienastit ovddalgihtii, ja dieđiha dan.
Kommunen tar også imot forhåndsstemmer på helse- og sosialinstitusjoner.
Gielda maid vuostáiváldá ovddalgihtii jienastagaid dearvvasvuođa- ja sosiálaásahusain.
Du kan forhåndsstemme i hvilken som helst kommune i hele landet.
Don sáhtát ovddalgihtii jienastit vaikko man gielddas riikka miehtá.
Du kan derfor stemme i en annen kommune enn der du bor / er manntallført.
Danne don sáhtát jienastit eará gielddas go dan gielddas man jienastuslohkui don leat čálihuvvon.
Dersom du stemmer utenfor fylket du er registrert som bosatt i, vil du få utdelt en hvit stemmeseddel som kun er påført de registrerte politiske partiene.
Jos don jienastat dan fylkka olggobealde masa don leat registarastojuvvon ássin, de don oaččut vilges jienastanlihpu masa dušše registarastojuvvon politihkalaš bellodagaid namat leat čállojuvvon.
Du må da krysse av for eller skrive på hvilke parti / gruppe du vil stemme på.
Don dalle fertet sárgestit ruossaža dan bellodaga dahje joavkku nama báldii maid jienastat, dahje čállit dan bellodaga dahje joavkku nama.
Du kan også benytte medbrakt stemmeseddel fra eget fylke.
Don sáhtát maid geavahit jienastanlihpu maid leat ožžon iežat fylkkas.
Slik forhåndsstemmer du.:
Ná don jienastat ovddalgihtii:
I valglokalet henvender du deg til valgfunksjonær som gir deg stemmeseddelkonvoutt og som forklarer deg hvordan du skal gå frem for å stemme.
Válgalanjas don válddát oktavuođa válgadoaimmahassii guhte dutnje addá jienastanlihppokonvoluhta ja čilgesta dutnje mo don galggat čađahit iežat jienasteami.
Du går til valgavlukket, velger stemmeseddel, gjør eventuelle endringer og legger deretter stemmeseddelen i stemmeseddelkonvolutten.
Don manat jienastanlovkui, válljet jienastanlihpu, rievdadat dan jos háliidat ja bijat jienastanlihpu dasto jienastanlihppokonvoluhttii.
Gå til valgfunksjonæren som legger stemmeseddelkonvolutten og valgkortet ditt ned i en omslagskonvolutt, som deretter legges i valgurnen.
Mana válgadoaimmahasa lusa guhte bidjá du jienastanlihppokonvoluhta ja du válgakoartta doavdnjekonvoluhttii, maid don dasto bijat válgaurdnii.
Stemmen blir sendt din hjemkommune for opptelling.
Du jienastat sáddejuvvo du ruovttugildii, vai váldojuvvo mielde lohkamii.
Husk legitimasjon !
Muitte fal legitimašuvnna !
Valgloven krever at en velger som er ukjent for stemmemottaker skal legitimere seg.
Válgaláhka gáibida ahte jienasteaddji gean jienastatvuostáiváldi ii dovdda, galgá duođaštit gii son lea.
Eksempler på legitimasjon er pass, førerkort og bankkort med bilde, men du kan også bruke annen type legitimasjon.
Legitimašuvdnaovdamearkkat leat pássa, vuodjinkoarta ja báŋkokoarta mas lea govva, muhto don sáhtát maid geavahit earalágan legitimašuvnna.
Kravet er at den inneholder velgerens navn, fødselsdato og bilde.
Gáibádus lea ahte das lea jienasteaddji namma, riegádanbeaivi ja govva.
Det er ikke nødvendig å ta med valgkort, men det forenkler valgfunksjonærenes arbeid dersom du tar det med, og det går raskere for deg å stemme.
Dus ii dárbbaš leat válgakoartta mielddát, muhto jos don válddát dan mielddát, de dat geahpeda válgadoaimmahasaid barggu, ja don gearggat johtileappot jienasteames.
Husk at stemmen må rekke å nå frem til hjemkommunen din innen valgdagen.
Muitte ahte du jienastat ferte joavdat du ruovttugildii ovdal válgabeaivvi.
Du bør derfor være ute i god tid.
Danne don berret ovddalgihtii jienastit buresge áiggil.
Er du syk eller ufør ?
Leatgo buozas dahje lámis ?
Dersom du ikke kan komme til et valglokale på grunn av sykdom eller uførhet, kan du søke valgstyret i din kommune om å få stemme hjemme eller der du oppholder deg.
Jos dus ii leat vejolašvuohta vuolgit válgalatnjii dávdda dahje lámisvuođa geažil, de don sáhtát iežat gieldda válgastivrras ohcat lobi jienastit ruovttus dahje doppe gos don leat.
Kommunen vil kunngjøre når søknadsfristen er.
Gielda dieđiha dákkár ohcama áigemeari.
Dersom du får adgang til å stemme hjemme, kommer det noen fra kommunen hjem til deg og mottar forhåndsstemmen der.
Jos don beasat ruovttus jienastit, de gielddas boahtá olmmoš du geahčai ja vuostáiváldá du ovddalgihtii jienastaga.
Oppholder du deg i utlandet ?
Leatgo don olgoriikkas ?
Dersom du bor eller av andre grunner oppholder deg i utlandet eller på Svalbard og Jan Mayen, kan du forhåndsstemme på norske utenriksstasjoner, hos særskilt oppnevnte stemmemottakere eller du kan brevstemme.
Jos don orut dahje eará sivaid geažil leat olgoriikkas dahje Svalbárddas ja Jan Mayenis, de don sáhtát ovddalgihtii jienastit Norgga olgoriikastašuvnnain, sierra nammaduvvon jienastatvuostáiváldiid luhtte dahje don sáhtát jienastit reivviin.
Du kan ikke stemme på valgdagen dersom du har forhåndsstemt.
Don it sáhte jienastit válgabeaivvi jos don leat jienastan ovddalgihtii.
Du kan heller ikke forhåndsstemme flere ganger.
Itge don sáhte jienastit ovddalgihtii eanet gerddiid go duššefal oktii.
Fornyingsministeren besøker Tromsø - regjeringen.no
Almmustahtti: Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartemeanta
Fornyings-, administrasjons- og kirkeminister Rigmor Aasrud kommer onsdag 19. mai til Tromsø.
Ođasmahttin- hálddahus- ja girkoministtar Rigmor Aasrud boahtá Romsii gaskavahku miessemánu 19.
Hensikten med besøket er å høste impulser og innspill til bruk for regjeringens videre arbeid.
beaivvi. Galledeami ulbmiliin lea vuostáiváldit jurdagiid ja árvalusaid ráđđehusa joatkkabargui.
Følgende besøk står på programmet:
Čuovvovaš galledeamit leat prográmmas:
Kl. 10.15-11.45 Universitetssykehuset i Tromsø, Nasjonal senter for samhandling og telemedisin.
10.15-11.45 Universitehtabuohcceviessu Romssas, ovttasdoaimma ja telemedisiinna Nationála guovddáš.
Kl. 12.00-14.00 Samråd Et fellesarrangement med kulturminister Anniken Huitfeldt, der statsrådene deltar i en rundebordskonferanse med sentrale bidragsytere / aktører i nordnorsk kulturliv.
12.00-14.00 RÁĐĐÁDALLAN, Oktasašdoallu kulturministariin Anniken Huitfeldtain, mas stáhtaráđit servet oktasaš ráđđádallamiidda masa Davvi-Norgga kultureallima guovddáš doaimmaheaddji / oasálastit servet.
Tema: Hvordan utnytte potensialet i kulturnæringene i Nord-Norge.
Fáddá: Movt ávkkástallat davvi-Norgga kulturealáhusaid vejolašvuođaid.
Sted: Tromsø kommune, Formannskapssalen.
Romssa suohkan, ovdagotti čoahkkinlanjas.
Kl. 14.15-15.15 Senter for samisk språkteknologi Sted: Universitetet i Tromsø, Teorifagsbygget, rom 4.553
14.15-15.15 Sámi giellateknologiija guovddáš Romssa Universitehta Teoriijafágavistis, latnja 4.553
Kl. 15.30-16.30 Nasjonalt senter for IKT i utdanningen Sted: Forskningsparken, Sykehusveien 23
15.30-16.30 IKT oahpahusas Nationála guovddážis Dutkanpárka, Buohcceviesoluodda (Sykehusveien) 23
Pressen er hjertelig velkommen til å delta på de ulike arrangementene.
Preassa lea bures boahtin searvat iešguđet doaluide.
Fornyingsministeren drøftet digitalt førstevalg med toppledere i staten - regjeringen.no
Almmustahtti: Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartemeanta
Staten må ta tak i formelle hindringer i regelverket og bli bedre på samordning på tvers av offentlig sektor dersom den skal lykkes med å få brukerne til å velge digitalt.
Stáhta ferte njulget formálalaš eastagiid mat leat njuolggadusain ja šaddat čeahpibun bálddalastimiin almmolaš surggiid gaskkas jus galggaš lihkostuvvat áigumušain oažžut geavaheddjiid válljet digitála čovdosiid.
Det må spleises på felles IKT- løsninger på tvers av offentlig sektor og bruken må gjøres obligatorisk for etatene.
Berrešii goalustit oktasaš IKT-čovdosiid almmolaš surggiid gaskkas ja ossodagat geatnegahttojit dan geavahit.
Gjenbruk av informasjon er viktig så brukerne slipper å være brevduer mellom etatene.
Dieđuid ođđasit atnu lea dehálaš vai geavaheaddjit eai šatta fuolahit dieđuid ossodagaid gaskkas.
Dette var bare noen av tilbakemeldingene fornyingsministeren fikk da hun 5. mai møtte topplederne fra Difi, Brønnøysundregisteret, Lånekassen, Helsedirektoratet, NAV.
Dát leat dušše soames dain dieđuin maid ođasmahttinministtar oaččui go son miessemánu 5. beaivvi deaivvadii Difi, Brønnøysund-logahaga, Loatnakássa, Dearvvašvuođadirektoráhta, NAV.
, Statistisk sentralbyrå og Skattedirektoratet i IT-forumet SKATE.
, Statistalaš guovddášdoaimmahaga ja Vearrodirektoráhta njunnošjođiheddjiiguin SKATE nammasaš IT-forumas.
Tema for møtet var Digitalt førstevalg.
Fáddán čoahkkimis lei Digitála vuosttašválljen.
Statsråden utfordret etatslederne på hvordan vi skal få på plass flere og bedre digitale tjenester til innbyggere og næringsliv.
Stáhtaráđđi hástalii ossodatjođiheddjiid das movt oažžut eanet ja buoret digitála bálvalusaid ássiid ja ealáhusaid várás.
Hvilke hindre finnes og hvilke tiltak som bør settes inn for å lykkes med samordning og digitalisering av offentlige tjenester ?
Makkár eastagat gávdnojit ja makkár doaibmabijuid berret álggahit vai lihkostuvvat ovttastahttimis ja digitaliseremis almmolaš bálvalusaid ?
- Vi har brukt mange penger på fornying og infrastruktur, nå må vi begynne å høste gevinstene.
- Mii leat atnán ollu ruđaid ođasmahttimii ja siskkáldas struktuvrii, ja dál berret oaidnit das ávkki.
Etatene har kommet en lang vei i forhold til samordning og samarbeid, men det gjenstår fremdeles hindre i forhold til forvaltning og finansiering av fellesløsninger.
Ossodagat leat joavdan guhkas ovttastahttima ja ovttasbarggu ektui, muhto ain leat eastagat das movt oktasaš čovdosiid hálddašit ja ruhtadit.
Jeg fikk mange nyttige innspill av etatslederne som jeg skal ta med meg videre, sier fornyingsminster Rigmor Aasrud.
Mun ožžon ollu ávkkálaš árvalusaid ossodatjođiheddjiin ja daid lean merkon muitui, lohká ođasmahttinministtar Rigmor Aasrud.
Skattedirektør Svein Kristensen (helt til venstre), helsedirektør Bjørn-Inge Larsen, fornyingsminister Rigmor Aasrud, Difi-direktør Hans Christian Holte, NAV-direktør Tor Saglie og direktør Brønnøysundregisteret Erik Fossum diskuterte digitalt førstevalg og felles utfordringer for staten.
Govvateaksta: Vearrodirektevra Svein Kristensen (gurutbealde), dearvvašvuođadirektevra Bjørn-Inge Larsen, ođasmahttiministtar Rigmor Aasrud, Difi-direktevra Hans Christian Holte, NAV-direktevra Tor Saglie ja Brønnøysund-logahaga direktevra Erik Fossum digaštalle digitála stáhta vuosttašválljema ja oktasaš hástalusaid.
Kristin Braadvig, NAV.
Govvideaddji: Kristin Braadvig.
Forsker på veteraner - regjeringen.no
Almmustahtti: Suodjalusdepartemeanta
Forsvarsdepartementet har bevilget penger til et forskningsprosjekt for å få mer innsikt i veteraners helse og livssituasjon.
Suodjalusdepartemeanta lea juolludan ruđaid dutkanprošektii mas galget guorahallat veteránaid dearvvašvuođa ja eallindili.
– Med mer kunnskap vil vi bedre kunne treffe de riktige tiltakene for å ytterligere hjelpe de veteranene som trenger det, sier forsvarsminister Grete Faremo.
– Go oažžut eanet máhtu de mii buorebut sáhttit fállat rievttes veahki daid veteránaide geat dan dárbbašit, dadjá suodjalusministtar Grete Faremo.
Prosjektet skal gjennomføres av Forsvarets sanitet og vil gi Forsvaret og Forsvarsdepartementet mer kunnskap om situasjonen for soldater som har tjenestegjort i Libanon, Irak, Balkan, Somalia og Afghanistan.
Prošeavtta galgá Suodjalusa dearvvašvuođadoaimmahat čađahit ja dagaha ahte Suodjalus ja Suodjalusdepartemeanta ožžot eanet máhtu soalddáhiid dili birra geat leat leamašan suodjalusa doaimmas Libanonas, Irakas, Balkanas, Somalias ja Afghanistanas.
Vet for lite Norge har hatt om lag 120 000 menn og kvinner i utenlandsoppdrag siden andre verdenskrig.
Dihtet beare unnán Norggas leat sullii 120 000 dievddu ja nissona geat leat leamašan suodjalusdoaimmain olgoriikkas nuppi máilmmisoađi rájes.
I følge sjef ved Kontor for psykiatri og stressmestring i Forsvaret, psykiater Jon Reichelt, har både Forsvaret og det sivile samfunnet for lite kunnskap om disse veteranene.
Suodjalusa psykiatriija ja streassahálddašankantuvrra hoavda, psykiater Jon Reichelt, lea dadjan ahte sihke Suodjalusas ja siviila servodagas dihtet beare unnán dáid veteránaid dili birra.
- De aller fleste har fått verdifull erfaring fra sin deltakelse i utenlandsoperasjoner, men noen sliter med ettervirkninger i form av fysiske og psykiske skader.
- Eatnasat leat ožžon ávkkálaš vásáhusaid olgoriikka suodjalusdoaimmain, muhto muhtumat gillájit fysalaš ja psykalaš vahágiiguin.
Vi har i dag ingen fullstendig oversikt over hvor mange dette gjelder eller hvordan livet deres er.
Mis eai leat odne doarvái dieđut gallásis lea sáhka ja movt sin eallindili lea.
Det er derfor helt nødvendig å få denne innsikten for å kunne forebygge psykiske ettervirkninger og gi riktig og tilpasset oppfølging, sier Reichelt.
Danin lea áibbas dárbbašlaš háhkat dáid dieđuid vai sáhttit eastadit čuovvu psykalaš gillámušaid ja fállat rievttes ja heivehuvvon čuovvoleami, lohka Reichelt.
Omfattende undersøkelser I tillegg til å avdekke omfang og alvorlighetsgrad av psykiske plager og skader som følge av utenlandstjeneste, vil prosjektet også inkludere andre aspekter rundt veteraners livssituasjon, som relevante sosio-økonomiske forhold.
Viiddis guorahallamat Lassin dasa ahte almmustahttit psykalaš gillámušaid ja vahágiid viidodaga ja duođalašvuođa olgoriikkadoaimmaid vuođul, galgá prošeakta maiddái fátmmastit eará beliid veteránaid eallindilis, nugomat sosio-ekonomalaš dilálašvuođaid.
Resultatene forventes å foreligge i 2012.
Vuordimis bohtosat leat gárvásat jagi 2012.
For å få ytterligere innsikt har Forsvarsdepartementet også bestilt en rapport fra Nasjonalt kunnskapssenter om vold og traumatisk stress (NKVTS) som skal gi en oversikt over eksisterende og relevant forskning, nasjonalt og internasjonalt.
Oažžumis vel eanet dieđuid de lea Suodjalusdepartemeanta maiddái diŋgon raporta Nationála veahkaválddálašvuođa ja traumáhtalaš streassa gelbbolašvuođaguovddážis (NKVTS) mii galgá govvidit makkár relevánta dutkan gávdno nationála ja riikkaidgaskasaš dásis.
Fokus på veteraner Regjeringen vektla i ” veteranmeldingen ” (St. meld. nr. 24 (2008-2009)), å prioritere forskning på psykiske belastningsskader med vekt på omfang, årsaksforhold og hvordan slike skader best kan forebygges og følges opp.
Čalmmustahttimis veteránaid Ráđđehus deattuhii ” veteránadieđáhusas ” (St. dieđ. nr. 24 (2008-2009)), ahte galgá vuoruhit dutkamis psykalaš nođiid mas deattuhit viidodaga, duogáža ja movt dákkár vahágiid buoremusat sáhttá eastadit ja čuovvolit.
I 2010 er det bevilget 1 million kroner til forskning på området, for 2011 og fremover planlegges det med en ytterligere satsning.
Jagi 2010 lea juolluduvvon 1 miljon ruvdno dutkamii dán suorggis, ja 2011 ja ain ovddasguvlui plánejuvvo ahte vuoruhit dán suorggi.
- Jeg er svært opptatt av at våre soldater skal bli ivaretatt på best mulig måte, også etter endt tjeneste.
- Mun deattuhan dan ahte min soalddáhiid galgat áimmahuššat buoremus lági mielde, maiddái maŋŋil go leat geargan suodjalusbálvalusas.
Det er mitt håp og ambisjon at forskningen vi nå setter i gang vil gjøre oss bedre i stand til å forebygge psykiske belastningsskader og gjøre Forsvaret og helsevesenet bedre rustet til å gi riktig behandling og oppfølging til de som trenger det, sier Faremo.
Mu sávaldat ja áigumuš lea ahte dutkan galgá dagahit ahte mii buorebut sáhttit eastadit psykalaš nođiid ja lágidit Suodjalussii ja dearvvašvuođabálvalussii buoret vejolašvuođa fállat rievttes divššu ja čuovvoleami sidjiide geat dan dárbbašit, lohka Faremo.
Norge - En havnasjon av format - regjeringen.no
Almmustahtti: Guolástus- riddodepartemeanta
For første gang er det laget en bred og overordnet strategi for prioriteringene av forskning og utvikling på det marine området fremover.
Lea vuosttaš geardde go lea ráhkaduvvon viiddis ja ovddasvástideaddji strategiija mariidna suorggi dutkan ja ovdáneami vuoruhemiide ovddasguvlui.
FoU-strategien ” Norge – En havnasjon av format ” ble i dag overrakt fiskeri- og kystminister Lisbeth Berg-Hansen.
DjO – strategiija “ Norga – Stuora Mearranašuvdna ” geigejuvvui odne guolástus- ja riddoministarii Lisbeth Berg- Hansen.
- Jeg er svært spent på å lese anbefalingene fra HAV21, og ser frem til å involvere berørte departementer og den marine næringen når arbeidet skal følges opp.
- Šaddá hui gelddolaš lohkat HAV21 rávvagiid, ja mun illudan oažžut guoskevaš departemeanttaid ja mariidna ealáhusa searvat go bargu galgá čuovvoluvvot.
Hvis vi skal lykkes i fremtiden, er det ingen tvil om at vi trenger en målrettet satsning innenfor forskning og utvikling.
Jus boahtteáiggis galgat lihkostuvvat, de ii leat eahpádus ge ahte mii dárbbašit ulbmilaš nannema dutkamis ja ovdáneamis.
Det er heller ikke tvil om at myndigheter, næringsliv og forskningsmiljøer må samarbeide fremover om å løfte marin kunnskapsutvikling, sier fiskeri- og kystminister Lisbeth Berg-Hansen.
Dat ii leat maid eahpádus ge ahte eiseválddit, ealáhuseallin ja dutkanbirrasat fertejit ovttasbargat boahtteáiggis loktet mariidna diehtoovdánahttima, lohká guolástus- ja riddoministtar Lisbeth Berg- Hansen.
Strategigruppen for HAV21 ble nedsatt høsten 2011 på oppdrag av regjeringen.
Ráđđehusa bargogohččosa vuođul álggahuvvui HAV21 strategiijajoavku 2011 čavčča.
Målsettingen har vært å se forsknings- og utviklingsarbeidet på det marine området i sammenheng, og løfte frem behov for ny kunnskaps- og teknologiutvikling.
Dan ulbmil lea leamaš geahččat dutkan- ja ovdánahttinbarggu mariidna suorggis oktavuođas, ja bidjat ovdan ođđa gelbbolašvuođa- ja teknologiijaovdáneami dárbbuid.
Norge har gode muligheter til å øke den samlede norske verdiskapingen gjennom å satse på kunnskaps- og næringsutvikling på det marine området.
Norggas leat buorit vejolašvuođat lasihit norgga oktasaš árvoháhkama dakko bokte go nanne mariidna suorggis gelbbolašvuođa- ja ealáhusovdáneami.
Ønsket er at HAV21 skal bidra til å etablere en felles oppfatning av kunnskapsbehovet for marin sektor og hvordan det bør møtes.
Jurdda lea ahte HAV21 galgá leat mielde ásaheamis oktasaš ipmárdusa mariidna suorggi gelbbolašvuođadárbbuide ja mot daid berre dustet.
Forskningsrådet har vært sekretariat for arbeidet, og det er opprettet en egen hjemmeside for arbeidet www.hav21.no.
Dutkanráđđi lea leamaš čállingoddi bargui, ja lea ráhkaduvvon sierra ruovttusiidu bargui www.hav21.no.
Strategigruppen har hatt ledende representanter fra næring, forvaltning og forskning.
Strategiijajoavkkus leat leamaš njunuš ealáhus-, hálddašan- ja dutkanovddasteaddjit.
Liv Monica Stubholt har ledet arbeidet.
Liv Monica Stubholt lea jođihan barggu.
Rapporten fra HAV21 kan lastes ned på Forskningsrådets hjemmesider: www.forskningsradet.no
HAV21 raportta sáhttá viežžat Dutkanráđi ruovttusiidduin: www.forskningsradet.no
Forskrift om opplysningsplikt til Finansportalen - regjeringen.no
Láhkaásahus Ruhtadanportála dieđihangeatnegasvuođaid birra
Finansdepartementet har i dag fastsatt en forskrift som pålegger forsikringsselskaper som tilbyr skadeforsikring å gi opplysninger til Finansportalen.
Ruhtadandepartemeanta lea otne mearridan láhkaásahusa mii geatnegahttá dáhkádusfitnodagaid mat fállet vahátdáhkádusaid addit dieđuid Ruhtadanportálii.
Endringene skal gjøre det enklere for forbrukerne å få god oversikt over priser og vilkår i skadeforsikringsmarkedet.
Rievdadusat mielddisbuktet ahte geavaheaddjit álkidit fidnejit oppalaš dieđuid hattiid ja eavttuid birra vahátdáhkádusmárkanis.
Finansportalen er en nettbasert informasjonstjeneste for finansielle produkter og tjenester som tilbys forbrukere.
Ruhtadandepartemeanta lea otne mearridan láhkaásahusa mii geatnegahttá dáhkádusfitnodagaid mat fállet vahátdáhkádusaid addit dieđuid Ruhtadanportálii.
Portalen innhenter opplysninger fra forsikringsselskapene om priser og vilkår for bil-, hus-, innbo- og reiseforsikring.
Rievdadusat mielddisbuktet ahte geavaheaddjit álkidit fidnejit oppalaš dieđuid hattiid ja eavttuid birra vahátdáhkádusmárkanis.
- Finansportalens sammenligningstjeneste er god for forbrukerne både fordi den gir enkel tilgang på informasjon og fordi den kan være med å øke konkurransen i markedet.
- Ruhtadanportála buohtastahttinbálvalus lea buorre geavaheddjiide go das oažžu dieđuid johtilit, ja dat sáhttá maid váikkuhit ahte gilvu buorrána dákkár márkanis.
Selv om portalen har relativt god tilgang til informasjon fra selskapene på frivillig basis, vil forskriften vi nå fastsetter sikre at tjenesten blir mer fullstendig, sier finansminister Sigbjørn Johnsen.
Jos vel fitnodagat addet ge dieđuid eaktodáhtolaččat, de láhkaásahus maid mii dál mearridat sihkkarastá dievaslaš bálvalusa, cealká ruhtadanministtar Sigbjørn Johnsen.
Forskriftsendringene innebærer at også filialer av utenlandske selskaper som driver virksomhet i Norge får plikt til å gi opplysninger til Finansportalen.
Láhkaásahusa rievdadeamit mearkkašit ahte olgoriikka oalgefitnodagat Norggas geatnegahttojuvvojit addit dieđuid Ruhtadanportálii.
I tillegg kan Finanstilsynet bestemme at også forsikringsselskap som ikke har filial i Norge, men som tilbyr forsikringer gjennom grenseoverskridende virksomhet, skal gi opplysninger til portalen.
Ruhtadanbearráigeahčču sáhttá dasa lassin mearridit ahte dáhkádusfitnodagat mainna eai leat oalgefitnodagat Norggas, muhto fállet dáhkádusaid rádjarasttidandoaimmaid bokte, galget addit dieđuid Ruhtadanportálii.
Les mer:
Loga eanet:
Sammenligningstjenesten på Finansportalen.no
Buohtastahttinbálvalus Finansportalen.no
Endringsforskriften til forskrift om forsikringstjenesteytelser og etablering av filial av forsikringsselskap og pensjonsforetak med hovedsete i annen stat i det europeiske økonomiske samarbeidsområde m.m..
Dáhkádusbálvalusmávssuid láhkaásahusa rievdadanásahus mii guoská maid dakkár dáhkádusfitnodagaid oalgefitnodagaid vuođđudeapmái ja penšuvdnafitnodagaide main leat váldodoaimmat nuppi riikkas Eurohpá ekonomalaš ovttasbargoguovllus jna..
Forskrift om rammeplan for samisk barnehagelærerutdanning
Našunála láhkaásahus Sámi rámmaplánii mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu bachelora várás
Virkeområde og formål Forskriften gjelder for universiteter og høyskoler som gir samisk barnehagelærerutdanning, og som er akkreditert etter lov om universiteter og høyskoler §§ 1-2 og 3-1.
Láhkaásahus gusto universitehtaide ja allaskuvllaide mat addet sámi mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu, ja mat leat akkrediterejuvvon Universitehta- ja allaskuvlalága §§ 1-2 ja 3-1 vuođul (Lov om universiteter og høyskoler §§ 1-2 og 3-1.
Den samiske og den norske barnehagelærerutdanningen er likeverdige.
) Sámi mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu lea ovttaárvosaš našunála mánáidgárdeoahpaheaddjioahpuin.
Forskriften gjelder for 3-årig samisk barnehagelærerutdanning på bachelornivå.
Láhkaásahus gusto 3-jagáš sámi mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu bachelora dássái.
Forskriften definerer de nasjonale rammene for den samiske barnehagelærerutdanningen.
Láhkaásahus meroštallá sámi mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu našunála rámmaid.
Den samiske barnehagelærerutdanningen forankres i samisk kultur og samfunn og har samiske språk som hovedundervisningsspråk.
Sámi mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu vuođđudussan lea sápmelaš kultuvra ja servodat ja dan váldo oahpahusgiella lea sámegiella.
Samiske læringsforståelser, undervisningsmåter og den tradisjonelle naturforståelsen står sentralt i utdanningen.
Sápmelaš oahppanáddejumit, oahpahusvuogit ja árbevirolaš luondduáddejupmi leat guovddážis oahpus.
Utdanningen skal gi allsidig kjennskap til samiske forhold og etnopolitikk.
Oahppu galgá addit máŋggabealát máhtu sápmelaš dilálašvuođain ja etnopolitihkas.
Forskriften skal sikre at samisk barnehagelærerutdanning kvalifiserer kandidaten til å ivareta kunnskap om samiske forhold, om samiske barns rettigheter i tråd med barnehageloven, gjeldende forskrift om rammeplan for barnehagens innhold og oppgaver, sameloven, konvensjoner og retningslinjer som vedrører samiske forhold.
Láhkaásahus galgá sihkkarastit ahte sápmelaš mánáidgárdeoahpaheaddjioahppu addá kandidáhttii gelbbolašvuođa fuolahit máhtu sápmelaš dilálašvuođain, sámi mánáid vuoigatvuođaid birra mat čuvvot gustojeaddji rámmaplána láhkaásahusa mánáidgárddi sisdoalus ja bargguin, Sámelága, konvenšuvnnaid ja njuolggadusaid mat gusket sámi dilálašvuođaide.
Forskriftens formål er å sikre at institusjonene tilbyr integrert, profesjonsrettet, forskningsbasert og samisk kunnskapsbasert barnehagelærerutdanning med høy faglig kvalitet og at det legges til rette for et forpliktende samspill mellom utdanningsinstitusjon og praksisfelt.
Láhkaásahusa ulbmil lea sihkkarastit ahte oahppoásahusat fállet integrerejuvvon, profešuvdnii ráhkkanahtti, dutkamii vuođđuduvvan ja sápmelaš máhttovuđđosaš mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu mas lea alla kvalitehta ja ahte lágiduvvo dilli geatnegahtti ovttasdoaibmamii oahppoásahusaid ja hárjehallanbáikkiid gaskkas.
Utdanningen skal sikre samspill mellom høy faglig, didaktisk og sosial kompetanse samt evne til profesjons etisk refleksjon i pedagogisk arbeid med barn i barnehagen.
Oahppu galgá sihkkarastit ovttasdoaibmama gaskal alla fágalaš, didákttalaš ja sosiála gelbbolašvuođa ja dasto maid gálgga profešuvdnaehtalaš reflekšuvdnii pedagogalaš barggus mánáiguin mánáidgárddis.
Utdanningen skal vektlegge pedagogisk ledelse.
Oahppu galgá deattuhit pedagogalaš jođiheami.
Utdanningen skal ta hensyn til barnehagens rolle for barns danning og for å ivareta barns allsidige utvikling.
Oahppu galgá vuhtiiváldit mánáidgárddi bajásgeassirolla ja ovddidit mánáid buotbeallásaš ahtanuššama ja fuolahit mánáid máŋggabealát ovdáneami.
Utdanningen skal vektlegge det økte mangfoldet i barnehagen, herunder økt andel barn under tre år, flere barn med særskilte behov og flere flerspråklige barn.
Oahppu gealbudahttá vuhtiiváldit máŋggabealátvuođa mánáidgárddis, nu maid dan ahte lassánit mánát vuollel 3 jagi, eambbo mánát geain leat sierralágan dárbbut ja eambbo máŋggagielat mánát.
Utdanningen skal vektlegge betydningen av samarbeid, forståelse og dialog med barnas hjem og andre instanser med ansvar for barns oppvekst.
Viidáset galgá oahppu deattuhit man dehálaš lea ovttasbargu, áddejupmi ja dialoga mánáid ruovttuiguin ja eará ásahusaiguin mat ovddasvástidit mánáid bajásšaddama.
Utdanningen skal bygge på forskningsbasert kunnskap som et grunnlag for profesjonsutøvelse og kontinuerlig profesjonell utvikling, og bidra til kritisk refleksjon og profesjonsforståelse.
Oahppu galgá hukset dutkamii vuođđuduvvan máhttui mii adnojuvvo profešuvdnadoaimma vuođđun ja jeavddalaččat ámmátlaš ovdáneapmái. Oahppu galgá maid váikkuhit kritihkalaš reflekšuvdnii ja profešuvdnaáddejupmái.
Barnehagelærerprofesjonen og barnehagen skal settes inn i en samfunnsmessig sammenheng.
Mánáidgárdeoahpaheaddjiprofešuvdna ja mánáidgárdi gullet oktii servodagain.
Utdanningen skal gi både et historisk, aktuelt og framtidsrettet perspektiv på yrket og barnehagens rolle som del av utdanningsløpet.
Oahppu addá historjjálaš, áigeguovdilis ja boahtteáigái ráhkkanahtti perspektiivvaid ámmáhii ja mánáidgárddi doibmii ollislaš oahppovuogádagas.
Internasjonale perspektiver skal integreres i utdanningen.
Riikkaidgaskasaš perspektiivvat galget leat oassin oahpus.
Utdanningen skal bidra til å fremme forståelse av menneskeverd og demokrati, særlig gjennom barns medvirkning og i tråd med verdigrunnlaget i barnehagens formålsbestemmelse i barnehageloven.
Oahppu galgá váikkuhit nu ahte olmmošárvo- ja demokratiijaáddejupmi lassána, erenoamážit mánáid mielváikkuhemiin ja galgá soahpat oktii mánáidgárdelága ulbmilparagráfain.
Samisk barnehagelærerutdanning skal settes inn i en samisk- og urfolkskontekst og vektlegge både urfolks status og rettigheter, både nasjonalt og internasjonalt.
Sámi mánáidgárdeoahpaheaddjioahppu galgá biddjojuvvot sámi- ja álgoálbmotkontekstiija ja deattuhit sihke álgoálbmogiid stáhtusa ja vuoigatvuođaid sihke našunála ja riikkaidgaskasaš dásis.
Læringsutbytte Den samiske barnehagelærerutdanningen skal kvalifisere kandidaten til å utøve barnehagelæreryrket i et samfunn som preges av mangfold og endring.
Oahppanjoksosat Sápmelaš mánáidgárdeoahpaheaddjioahppu gealbudahttá kandidáhta doaimmahit mánáidgárdeoahpaheaddjiámmáha máŋggabealát ja rievdi servodagas.
Læringsutbyttet er formulert med utgangspunkt i nasjonalt kvalifikasjonsrammeverk for høyere utdanning, bachelornivå.
Oahppanjoksosat leat hábmejuvvon alit oahpu, bachelora dási, našunála kvalifiserenrámmaid vuođul.
Etter fullført samisk barnehagelærerutdanning skal kandidaten ha følgende læringsutbytte definert som kunnskaper, ferdigheter og generell kompetanse, som grunnlag for pedagogisk arbeid i barnehagen og videre kompetanseutvikling og utdanning på mastergradsnivå.
Go kandidáhtta lea ollašuhttán sápmelaš mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu, galgá kandidáhtta leat olahan čuovvovaš oahppanjoksosiid mat čilgejuvvojit máhtu, gálggaid ja oppalaš gelbbolašvuođa vuođul. Dát leat pedagogalaš barggu vuođđun mánáidgárddis ja gelbbolašvuođa ovdáneamis ja masterdásioahpus.
• har bred kunnskap i pedagogikk og i barnehagens fagområder, om ledelse og tilrettelegging av pedagogisk arbeid og om barns lek og læringsprosesser som blant annet skjer gjennom deltakelse i praktisk arbeid. • har bred kunnskap om hvordan barns danning foregår, om moderne barndom, barnekultur, barns ulike oppvekstvilkår, bakgrunn og utvikling i et samfunn preget av språklig, sosialt, religiøst, livssynsmessig og kulturelt mangfold.
viiddis máhttu pedagogihkas ja mánáidgárddi fágasurggiin, jođiheamis ja pedagogalaš barggu láhčimis ja mánáid stoahkamis ja oahppanproseassain, mat dáhpáhuvvet earret eará praktihkalaš bargguid oassálastimiid bokte ● viiddis máhttu mánáid buotbeallásaš ahtanuššamis, modearna mánnávuođas, mánnákultuvrras, mánáid iešguđetlágan bajásšaddaneavttuin, duogážis ja ovdáneamis servodagas mas lea valljivuohta gielaid, sosiála diliid, oskkuid, eallinoainnuid ja kultuvrraid dáfus.
• har bred kunnskap om språklig revitalisering og om barns språkutvikling, flerspråklighet, sosiale, fysiske og skapende utvikling og gryende digitale -, lese-, skrive- og matematikkferdigheter.
 viiddis máhttu giellaealáskahttimis, mánáid giellaovdáneamis, máŋggagielatvuođas, sosiála, fysalaš ja hábmejeaddji ovdáneamis ja álggahalli digitála, lohkan-, čállin- ja matematihkkagálggain
• har bred kunnskap om barns rettigheter og om hva som kjennetegner et inkluderende, likestilt, helsefremmende og lærende barnehagemiljø. • kjenner til nasjonalt, internasjonalt og samisk forsknings- og utviklingsarbeid med relevans for barnehagelærerprofesjonen og kan oppdatere sin kunnskap innen fagområdet.
● viiddis máhttu mánáid vuoigatvuođain ja diehtá makkár dovdomearkkat gullet inkluderejeaddji, dásseárvosaš, dearvvašmahtti ja oahppandáhtolaš mánáidgárdebirrasii ● máhttu dovdat našunála, riikkaidgaskasaš ja sápmelaš dutkan- ja ovddidanbargguid mat leat relevánta mánáidgárdeoahpaheaddjiprofešuvdnii ja bastá ođastit máhtuidis dán fágasuorggis
• kan bruke samisk tradisjonelle kunnskap og samiske læringsforståelser, og bruke sin faglighet og relevante resultater fra FoU til å lede og tilrettelegge for barns lek, undring, læring, og utvikling og til å begrunne sine valg.
 geavahit sápmelaš árbevirolaš máhtu ja sápmelaš oahppanáddejumiid ja iežas fágalašvuođa ja relevánta DoB:a bohtosiid nu ahte bastá láidestit ja movttiidahttit mánáid stoahkama, sáhkkiivuođa, oahppama ja ovdáneami ja ákkastallat iežas válljemiid
• kan vurdere, stimulere og støtte ulike barns allsidige utvikling i samarbeid med hjemmet og andre relevante instanser.
● árvvoštallat, movttiidahttit ja doarjut iešguđetlágan mánáid buotbeallásaš ovdáneami ovttasbarggus ruovttuiguin ja eará relevánta ásahusaiguin
• kan bruke sin faglighet til improvisasjon i lek, læring og formidling.
 geavahit fágalašvuođa improvisašuvdnii stoahkamis, oahppamis ja gaskkusteamis
• kan vurdere, stimulere og støtte barns ulike evner, og ta hensyn til barns ulike bakgrunn og forutsetninger.
● árvvoštallat, movttiidahttit ja doarjut mánáid iešguđetlágan návccaid, ja vuhtiiváldit mánáid iešguđetlágan duogážiid ja eavttuid
• kan fremme kreative prosesser, kultur og naturopplevelser, med fokus på barns skapende aktivitet, helhetlige læring og opplevelse av mestring.
 ovdánahttit hutkás proseassaid, kultur- ja luonddumuosáhusaid mas čalmmustahttá mánáid hábmennávccaid, ollislaš oahppama ja birgendovddu
• kan anvende relevante faglige verktøy, strategier og uttrykksformer i egne læringsprosesser, i pedagogisk arbeid, i samhandling med hjemmet og relevante eksterne instanser.
● geavahit heivvolaš fágalaš reaidduid, strategiijaid ja ovdanbuktinvugiid iežas oahppanproseassain, pedagogalaš bargguin, ovttasdoaimmas ruovttuiguin ja relevánta olggobeal ásahusaiguin
• kan identifisere særskilte behov hos enkeltbarn, og på bakgrunn av faglige vurderinger raskt iverksette tiltak.
 máhttá identifiseret sierralágan dárbbuid ovttaskas mánáin ja fágalaš árvvoštallama vuođul jođánit álggahit doaibmabijuid
• kan lede og veilede medarbeidere, reflektere kritisk over egen praksis og justere denne under veiledning.
 jođihit ja bagadallat mielbargiid, reflekteret iežas praksisa kritihkalaččat ja rievdadit dan bagadallamis
• kan finne, vurdere og henvise til informasjon og fagstoff og fremstille dette slik at det belyser en problemstilling.
● gávdnat, árvvoštallat ja čujuhit dieđuide ja fágaávdnasiidda ja ovdanbuktit dáid nu ahte dat čuvgejit vásedin čuolbmaásaheami
Generell kompetanse Kandidaten: • har innsikt i profesjonsetiske problemstillinger, særlig knyttet til ansvar, respekt og maktperspektiver.
Oppalaš gelbbolašvuohta Kandidáhtta: ● diehtá profešuvdnaehtalaš gažaldagaid, erenoamážit mat gullet ovddasvástádussii, árvvusatnimii ja fápmoperspektiivvaide.
• kan planlegge, lede, gjennomføre, dokumentere og reflektere over pedagogisk arbeid knyttet til barnehagens innhold og oppgaver i tråd med etiske krav og retningslinjer, og med utgangspunkt i forsknings-, samisk tradisjonell- og erfaringsbasert kunnskap, mestrer samisk og norsk språk, på en kvalifisert måte i profesjonssammenheng.
● máhttá plánet, jođihit, čađahit, dokumenteret ja reflekteret pedagogalaš bargguid mánáidgárddi sisdoalus ja doaimmain maid vuolggasadjin leat ehtalaš gáibádusat ja njuolggadusat, dutkamii vuođđuduvvan máhttu ja sápmelaš árbevirolaš- ja vásáhusmáhttu, hálddaša sámegiela ja dárogiela, gelbbolaš vugiin profešuvdnadoaimmas.
• kan trekke samiske, urfolks, globale, nasjonale, regionale og flerkulturelle perspektiver, preget av respekt og toleranse, inn i barnehagens arbeid.
 máhttá mánáidgárddi bargui searvvahit globála, našunála, regiovnnalaš, máŋggakultuvrralaš, álgoálbmot, sápmelaš, ja báikkálaš, perspektiivvaid, maid vuođđun lea árvvusatnin ja gierdavašvuohta
Struktur og innhold Utdanningens struktur skal sikre progresjon i en helhetlig profesjonsutdanning.
Struktuvra ja sisdoallu Oahpu struktuvrra galgá dáhkidit progrešuvnna ollislaš profešuvdnaoahpus.
Den samiske barnehagelærerutdanningens innhold er strukturert i sju kunnskapsområder, samt fordypning og bacheloroppgave.
Sápmelaš mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu sisdoalu struktuvrras leat čieža máhttoviidodaga ja vel čiekŋudeapmi ja bachelorbargu.
De to første studieårene skal ha en enhetlig oppbygging som muliggjør mobilitet etter andre studieår.
Guovtti vuosttaš oahppojagis galgá leat ovttahámat huksehus mii addá studentii vejolašvuođa sirdit eará oahppoásahussii maŋŋil nuppi oahppojagi.
Alle kunnskapsområdene skal være profesjonsrettede og integrere relevant pedagogisk, faglig og didaktisk kunnskap tilpasset barnehagens fagområder.
Juohke máhttoviidodat galgá leat profešuvdnii ráhkkanahtti ja integreret relevánta pedagogalaš, fágalaš ja didákttalaš máhtu mii heivehuvvo mánáidgárddi fágasurggiide.
Pedagogikk skal være et sentralt og sammenbindende fag som inngår i alle kunnskapsområdene, og ha et særlig ansvar for progresjon og profesjonsinnretting av utdanningen.
Pedagogihkka lea guovddáš ja oktiičadni fága mii čuovvu juohke máhttoviidodaga, ja lea sierra ovddasvástádus progrešuvdnii ja profešuvdnaráhkkaneapmái oahpus.
Kunnskapsområdene og fordypninger skal være forskningsbaserte og forankret i et forskningsaktivt fagmiljø.
Máhttoviidodagat ja čiekŋudeamit galget dutkamii vuođđuduvvat ja dutkanaktiivvalaš fágabirrasii vuođđudit.
Kunnskapsområdene skal organiseres og vurderes som integrerte enheter.
Máhttoviidodagat galget organiserejuvvot ja árvvoštallojuvvot oktiigullevaš ovttadahkan.
Utdanningen skal ha følgende oppbygging:
Oahppu huksejuvvo čuovvovaččat:
1. og 2. studieår Kunnskapsområde: Barns utvikling, lek og læring 20 studiepoeng
1. ja 2. oahppojagi Máhttoviidodat: Mánáid ovdáneapmi, stoahkan ja oahppan 20 oč.
Kunnskapsområde: Samfunn, religion, livssyn og etikk 20 studiepoeng
Máhttoviidodat: Servodat, oskkoldat, eallinoaidnu ja etihkka 20 oč.
Kunnskapsområde: Språk, tekst og matematikk 20 studiepoeng
Máhttoviidodat: Giella, teaksta ja matematihkka 20 oč.
Kunnskapsområde: Kunst, kultur og kreativitet 20 studiepoeng
Máhttoviidodat: Dáidda, kultuvra ja kreativitehta (hutkáivuohta) 20 oč.
Kunnskapsområde: Natur, helse og bevegelse 20 studiepoeng
Máhttoviidodat: Luondu, dearvvašvuohta ja lihkadeapmi 20 oč.
Kunnskapsområde: Samisk språk, flerspråklighet og språklig revitalisering 20 studiepoeng
Máhttoviidodat: Sámegiella, máŋggagielatvuohta ja gielalaš ealáskahttin 20 oč.
3. studieår Kunnskapsområde: Ledelse, samarbeid og utviklingsarbeid 15 studiepoeng
3.oahppo- jahki Máhttoviidodat: Jođiheapmi, ovttasbargu ja ovddidanbargu 15 oč.
Fordypning 30 studiepoeng Obligatorisk bacheloroppgave 15 studiepoeng
Čiekŋudeapmi 30 oč. Geatnegahtton bachelorbargu 15 oč.
Praksisopplæringen skal være veiledet, variert og vurdert og inngå som en integrert del i alle kunnskapsområder og fordypning.
Hárjehallanoahppu galgá doallat sisttis bagadallama, máŋggalágan ja árvvoštallojuvvon hárjehallama mii čuovvu siskkiduvvon oassin buot máhttoviidodagaid ja čiekŋudeami.
Praksisopplæringen skal omfatte minst 100 dager, hvorav minimum 85 dager skal være i barnehage.
Hárjehallanoahppu galgá leat unnimusat 100 beaivvi: unnimusat 85 beaivvi galget leat mánáidgárddis.
10 dager kan gjennomføres på urfolksinstitusjoner, på institusjoner som driver med språklig revitalisering eller på andre institusjoner som har en klar samisk profil.
10 beaivvi hárjehallanoahpahusa sáhttá čađahit eará álgoálbmotoahppobáikkiin dahje oahpposajis mii bargá gielalaš ealáskahttimiin dahje eará ásahusain main lea čielga sámi profiila.
Minimum 75 dager skal være i løpet av de to første studieårene, og minimum 25 dager i løpet av det siste studieåret.
Unnimusat 75 beaivvi galget leat guovtti vuosttaš oahppojagi, ja unnimusat 25 beaivvi maŋemuš oahppojagi.
Videre skal minimum 5 dager være praksis med fokus på overgangen barnehage-skole.
Viidáset galgá unnimusat 5 beaivásaš hárjehallan čalmmustahttit mánáid sirdima mánáidgárddis skuvlii.
Det skal være progresjon i praksisopplæringen.
Hárjehallanoahpahusas galgá leat progrešuvdna.
Fordypning skal bygge på kunnskapsområdene og bidra til faglig progresjon og økt kompetanse med relevans for arbeidet i barnehagen.
Čiekŋudeapmi hukse máhttoviidodagaide ja ovddida fágalaš progrešuvnna ja lasiha gelbbolašvuođa mii lea áigeguovdil mánáidgárdebargui.
Utdanningsinstitusjonene skal legge til rette for et internasjonalt semester i tredje studieår.
Oahppoásahusat galget láhčit studeanttaide vejolašvuođa riikkaidgaskasaš lohkanbadjái goalmmát oahppojagi.
Bacheloroppgaven skal være profesjonsrettet med tematisk forankring i kunnskapsområdene eller i fordypningen.
Bachelorbargu galgá leat profešuvdnii ráhkkanahtti ja válljejuvvot dakkár fáttás mii gullá máhttoviidodagaide dahje čiekŋudeapmái.
Arbeidet med oppgaven og innføring i vitenskapsteori og metode skal til sammen utgjøre 15 studiepoeng.
Bachelorbargu ja dieđateoriija ja metoda vuođđoahppu dahket oktiibuot 15 oahppočuoggá.
Nasjonale retningslinjer, kvalitetsindikatorer og programplan Institusjonene skal forholde seg til nasjonale retningslinjer og kvalitetsindikatorer for barnehagelærerutdanningen.
Našunála njuolggadusat, kvalitehtaindikáhtorat ja prográmmaplánat Oahppoásahusat galget čuovvut našunála njuolggadusaid ja mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu kvalitehtaindikáhtoriid.
Med utgangspunkt i forskriften og nasjonale retningslinjer skal den enkelte institusjon utarbeide programplaner for den samiske barnehagelærerutdanningen med bestemmelser om faglig innhold, praksisopplæring, organisering, arbeidsformer og vurderingsordninger.
Láhkaásahusa ja našunála njuolggadusaid vuođul galgá juohke oahppoásahus ráhkadit prográmmaplánaid sápmelaš mánáidgárdeoahpaheaddjiohppui mas leat plánat mearridit fágalaš sisdoalu, hárjehallanoahpahusa, organiserema, bargovugiid ja árvvoštallanortnegiid.
Programplanene skal vedtas i institusjonens styre.
Oahppoásahusa stivra galgá dohkkehit prográmmaplánaid.
Utdanning som kan gi grunnlag for fritak, må omfatte pedagogikk og praksisopplæring, og må være fag/studier som har relevans for arbeidet som barnehagelærer, jf.
Oahppu mii sáhttá addit vuođu friddjet eksámenis, galgá sisttisdoallat pedagogihka ja hárjehallanoahpahusa, ja galgá leat dakkár fága/oahppu mas lea relevánsa mánáidgárdeoahpaheaddji bargui, gč. § 1.
Utenlandske studenter som velger utdanning i svensk, finsk eller russisk som del av studiet, kan få fritak fra kravet om norsk.
Olgoriikastudeanttat geat válljejit oahpu iežaset eatnigielas oassin oahpus, sáhttet friddjejuvvot dárogiellagáibádusas.
Fritak skal føres på vitnemålet.
Friddjen galgá merkejuvvot oahppoduođaštussii.
Ikrafttredelse og overgangsregler Forskriften trer i kraft 20. august 2013.
Fápmuiboahtin ja gaskaboddosaš njuolggadusat Láhkaásahus lea fámus čuovvovaš dáhtonis...
Forskriften gjelder for studenter som tas opp fra og med opptak til studieåret 2013/14.
Láhkaásahus gusto studeanttaide geat váldojit studeantan oahpuide oahppojagi 2013/14 rájes.
Studenter som følger tidligere rammeplaner har rett til å avlegge eksamen etter disse inntil 31.desember 2017.
Studeanttain, geat čuvvot ovddeš rámmaplánaid, lea daid vuođul vuoigatvuohta váldit eksámena gitta juovlamánu 31.beaivái 2017.
Fra dette tidspunkt oppheves forskrift 13. desember 2005 nr 1448 til rammeplan for førskolelærerutdanning.
Dán dáhtona rájes ii leat šat fámus ovddeš láhkaásahus juovlamánu 13.beaivi 2005 nr. 1448 mánáidgárdeoahpaheaddjioahpu rámmaplánii.
Forslag om endringer i forskrift om lønns- og arbeidsvilkår i offentlige kontrakter - regjeringen.no
Evttohusat nuppástuhttit láhkaásahusa bálká- ja bargoeavttuid birra mat gullet almmolaš soahpamušaide