pere/sami_parallel huggingface dataset:
Dette innebærer at det snarest etter at loven trer i kraft , og senest innen to år skal utarbeides og presenteres et dokument med nasjonale forventinger til den regionale og kommunale planleggingen .
Dat mearkkaša ahte nu fargga go vejolaš , ja maŋimusat guovtti jagis galgá ráhkaduvvot ja biddjojuvvot ovdan dokumeanta mii válddahallá nationála vuordámušaid regionála ja gieldda plánemii .
Innen utgangen av første år etter valg av nytt kommunestyre og fylkesting skal kommunen utarbeide og vedta kommunal planstrategi etter § 10-1 og fylkeskommunen / regional planmyndighet utarbeide og vedta regional planstrategi etter § 7-1 .
Ovdal vuosttaš jagi loahpa maŋŋá ođđa gielddastivrra ja fylkkadikki válljema , galgá gielda ráhkadit ja dohkkehit gieldda plánastrategiija § 10-1 vuođul ja fylkkagielda / regionála plánaeiseváldi galgá ráhkadit ja dohkkehit regionála plánastrategiija § 7-1 vuođul .
Gjeldende rikspolitiske retningslinjer og bestemmelser etter plan- og bygningsloven av 1985 § 17-1 fortsetter å gjelde .
Gustovaš riikkapolitihkalaš njuolggadusat ja mearrádusat 1985-mannosaš plána- ja huksenlága § 17-1 vuođul gustojit ain .
Endringer av slike retningslinjer og bestemmelser skal skje etter reglene i denne lov kapittel 6 .
Dakkár njuolggadusaid ja mearrádusaid rievdadeapmi galgá dahkkojuvvot dán lága kapihttala 6 vuođul .
Rikspolitiske retningslinjer og bestemmelser etter gjeldende lov skal fortsette å gjelde inntil de blir erstattet med tilsvarende retningslinjer og bestemmelser etter ny lov .
Riikkapolitihkalaš njuolggadusat ja mearrádusat gustojeaddji lága vuođul galget ain gustot dassážiigo daid sadjái bohtet vástideaddji láiddanjuolggadusat ja mearrádusat ođđa lága vuođul .
Gjeldende fylkesplan , kommuneplan , herunder arealdel av kommuneplan , reguleringsplan og bebyggelsesplan gjelder inntil de blir endret , opphevet , erstattet eller satt til side av ny plan etter denne lov .
Gustojeaddji fylkkaplána , gielddaplána , dás maiddái gielddaplána areálaoassi , muddenplána ja ássanvisteplána gustojit dassážiigo dat rievdaduvvojit , loahpahuvvojit , molsojuvvojit dahje daid sadjái boahtá ođđa plána dán lága vuođul .
Gjeldende planer med hjemmel i gjeldende lov fortsetter å gjelde inntil de blir erstattet med plan etter ny lov .
Gustojeaddji plánat gustojeaddji lága fámuin gustojit ain dassážiigo daid sadjái bohtet plánat mat leat ráhkaduvvon ođđa lága vuođul .
Tidsfristen på fem år for gjennomføring av detaljregulering gjelder slike planer utarbeidet etter ny lov .
Viđa jagi áigemearri čađahit bienalaš muddema gusto dakkár plánaide ođđa lága vuođul .
Der det i arealdel av kommuneplan eller reguleringsplan er stilt krav om bebyggelsesplan , skal det etter at denne lov er trådt i kraft utarbeides detaljregulering .
Go gielddaplána areálaoasis dahje muddenplánas lea gáibiduvvon ássanvisteplána , de galgá maŋŋágo dát láhka lea boahtán fápmui ráhkaduvvot bienalaš mudden .
Begrensning i klageadgangen i § 1-9 andre ledd første punktum , og i adgangen til å fremme innsigelse etter § 5-5 siste ledd , gjelder bare i forhold til planvedtak truffet i medhold av denne lov .
Ráddjehusat § 1-9 nuppi lađđasa vuosttaš dadjosa váidinvejolašvuođas , ja vejolašvuođas ovddidit vuosttaldeami § 5-5 maŋimus lađđasa vuođul , gustojit dušše dakkár plánamearrádussii mii lea dahkkojuvvon dán lága vuođul .
Begrensingen i klageadgangen når et forhold allerede er avgjort gjennom vedtak av plan som kan påklages , gjelder bare for planer som er utarbeidet etter ny lov .
Ráddjehusat váidinvejolašvuođas go dilli lea jo mearriduvvon dakkár plánamearrádusain maid sáhttá váidit , gustojit dušše plánaide mat leat ráhkaduvvon ođđa plána vuođul .
Det samme gjelder for fristen for å fremme innsigelse under høring og offentlig ettersyn .
Seammá gusto áigemearrái ovddidit vuosttaldeami gulaskuddama ja almmolaš geahčadeami oktavuođas .
Bestemmelser i og i medhold av plan- og bygningsloven 14. juni 1985 nr. 77 kapittel VIII til kapittel XXI gjelder fortsatt for ekspropriasjon , opparbeidelse , refusjon , behandling av søknader , sanksjoner , mv. for planer utarbeidet før denne lovs ikrafttreden .
Mearrádusat geassemánu 14. b. 1985-mannosaš plána- ja huksenlága nr. 77 kapihttala VIII rájes kapihttala XXI rádjai ja mearrádusat mat leat addojuvvon daid vuođul , gustojit ain bággolonisteapmái , vuođđobargguide , refušuvdnii , ohcanmeannudeapmái , sankšuvnnaide , jna. plánaid oktavuođas mat leat ráhkaduvvon ovdalgo dát plána bođii fápmui .
Gjeldende bygningsdel av plan- og bygningsloven , herunder med bestemmelsene om ekspropriasjon , refusjon mv. , fortsetter å gjelde sammen med ny plandel av plan- og bygningsloven .
Plána- ja huksenlága gustojeaddji huksenoassi , dás maiddái oktan bággolonistanmearrádusaiguin , refušuvdnamearrádusaiguin jna. , gustojit ain oktan plána- ja huksenlága ođđa plánaosiin .
Eldre reguleringsplan og bebyggelsesplan er fortsatt grunnlag for ekspropriasjon innenfor ti-årsfristen for ekspropriasjon .
Boarráset muddenplána ja ássanvisteplána leat ain vuođđun bággolonisteapmái bággolonisteami logi jagi áigemeari siskkobealde .
Eldre reguleringsplan og bebyggelsesplan fortsatt er grunnlag for ekspropriasjon innenfor 10–årsfristen for ekspropriasjon ,
Boarráset muddenplána ja ássanvisteplána leat ain vuođđun bággolonisteapmái bággolonisteami logi jagi áigemeari siskkobealde .
Unntaket i plan- og bygningsloven av 1985 § 17-2 tredje ledd nr. 1 for bygning , konstruksjon , anlegg eller innhegning som er nødvendig i landbruket fortsetter å gjelde inntil det er vedtatt bestemmelser etter § 11-11 nr. 4 , men faller uansett bort etter fire år fra lovens ikrafttreden .
Eanadollui dárbbašlaš spiehkastat 1985-mannosaš plána- ja huksenlága § 17-2 goalmmát lađđasis nr. ovttas visttiid , huksehusaid , rusttegiid dahje gárddiid várás , gustojit ain dassážiigo leat dahkkojuvvon mearrádusat § 11-11 nr. 4 vuođul , muhto loahpahuvvojit almmatge njeallje jagi maŋŋá lága fápmuiboahtima .
Bestemmelsen gir unntak i forhold til forbudsbestemmelsen § 1–8 andre ledd .
Mearrádusat addet spiehkastaga gielddusmearrádusa § 1-8 nuppi lađđasa ektui .
Unntaket gjelder for bygning , konstruksjon , anlegg eller innhegning som er nødvendig i landbruket , jf. gjeldende lov § 17–2 tredje ledd nr. 1 .
Spiehkastat gusto visttiide , huksehusaide , rusttegiidda dahje gárddiide mat leat dárbbalaččat eanadoalus , geahča gustovaš lága § 17-2 goalmmát lađđasa nr. 1 .
Bakgrunnen for dette unntaket er at kommunene skal få tid til å fastsette bestemmelser etter § 11–11 nr. 4 , som åpner for å tillate nødvendige bygninger og mindre anlegg for blant annet landbruksdrift .
Vuođđun dán spiehkastahkii lea ahte gielddat galget oažžut áiggi dahkat mearrádusaid § 11-11 nr. 4 vuođul , mii addá vejolašvuođa diktit hukset dárbbašlaš visttiid ja uhcit rusttegiid earret eará eanadoalu doaimmaheapmái .
Dette unntaket er begrenset til det er fastsatt slike bestemmelser , og ikke lenger enn fire år etter at loven har trådt i kraft .
Dát spiehkastat lea ráddjejuvvon dassážiigo dahkkojuvvojit dakkár mearrádusat , ii ge guhkit go njeallje jagi maŋŋá lága fápmuiboahtima .
Kommunale forskrifter og vedtekter gjelder inntil de erstattes av nye planbestemmelser , forskrifter eller vedtekter .
Gieldda láhkaásahusat ja njuolggadusat gustojit dassážiigo go daid sadjái bohtet ođđa plánamearrádusat , láhkaásahusat dahje njuolggadusat .
Kommunale vedtekter gitt med hjemmel i plan- og bygningsloven § 3 , § 67 nr. 3 , § 69 nr. 4 , § 78 tredje ledd , § 85 tredje ledd og § 91 a første ledd faller bort senest åtte år etter ikrafttreden av denne lov .
Dat gieldda njuolggadusat mat leat addojuvvon plána- ja huksenlága § 3 , § 67 nr. 3 , § 69 nr. 4 , § 78 goalmmát lađđasa , § 85 goalmmát lađđasa ja § 91a vuosttaš lađđasa vuođul , fámohuvvet maŋimusat gávcci jagi maŋŋá dán lága fápmuiboahtima .
Kommunen kan gi dispensasjon fra vedtekter etter reglene i kapittel 19 .
Gielda sáhttá addit sierralobi njuolggadusain kapihttala 19 njuolggadusaid vuođul .
Gjeldende kommunale forskrifter og vedtekter etter tidligere plan- og bygningslov fortsetter å gjelde inntil de blir erstatter av forskrifter , eller planbestemmelser der det er alternativet , etter ny lov .
Gustojeaddji gieldda láhkaásahusat ja njuolggadusat addojuvvon ovddeš plána- ja huksenlága vuođul , gustojit ain dassážiigo daid sadjái bohtet láhkaásahusat , dahje plánamearrádusat dalle go dat leat molssaeaktun , ođđa lága vuođul .
Det er gitt en ytre frist på åtte år for å fastsette slike nye bestemmelser .
Gávcci jagi rádjásaš áigemearri lea biddjojuvvon dakkár ođđa mearrádusaid mearrideapmái .
Deretter faller dagens kommunale forskrifter og vedtekter bort .
Dasto loahpahuvvojit dálá gieldda láhkaásahusat ja njuolggadusat .
Forslag til arealdel til kommuneplan , reguleringsplan og bebyggelsesplan som var lagt ut til offentlig ettersyn ved lovens ikrafttreden , kan ferdigbehandles etter de reglene som gjaldt da de ble lagt ut .
Evttohus gielddaplána , muddenplána ja ássanvisteplána areálaoassin mii lei biddjojuvvon almmolaš geahčadeapmái go láhka bođii fápmui , sáhttá loahpalaččat meannuduvvot daid njuolggadusaid vuođul , mat gustojedje dalle go dat biddjojuvvojedje ovdan .
For andre planer gjelder reglene i denne lov .
Eará plánaide gustojit njuolggadusat dán lága vuođul .
Bestemmelsen skal forstås slik at det er en adgang for kommunene til å fullføre planbehandlingen etter tidligere regler .
Mearrádus galgá áddejuvvot dan láhkai ahte gielddat galget beassat ollašuhttit plánamearrádusaid ovddeš njuolggadusaid vuođul .
Tilsvarende kan forslagsstilleren trekke forslaget og fremme ny plan etter de nye reglene hvis dette anses for ønskelig .
Seamma láhkai sáhttá evttoheaddji geassit evttohusa ja ovddidit ođđa plána ođđa njuolggadusaid vuođul jus dat adnojuvvo sávahahttin .
For tiltak som krever konsekvensutredning etter reglene i kapittel VII-a i gjeldende lov , og hvor planprogram er godkjent , kan konsekvensutredningen fullføres etter disse reglene .
Dakkár doaibmabijuid oktavuođas , mat gáibidit váikkuhusčielggadusa gustojeaddji lága kapihttala VII-a njuolggadusaid vuođul , ja go plánaprográmma lea dohkkehuvvon , sáhttá váikkuhusčielggadus válmmastuvvot dáid njuolggadusaid vuođul .
Konsekvensutredning som er påbegynt etter gjeldende lov kan fullføres etter disse bestemmelsene etter at planprogram er godkjent .
Váikkuhusčielggadus mii lea álggahuvvon gustojeaddji lága vuođul , sáhttá válmmastuvvot dáid njuolggadusaid vuođul maŋŋágo plánaprográmma lea dohkkehuvvon .
12 Kultur og kirke
12 Kultuvra ja girku
12.1 Samiske kulturbygg
12.1 Sámi kulturviesut
Samiske kulturhus er et sammensatt begrep .
Sámi kulturviesut lea seagášdoaba .
Det omfatter et vidt spekter av bygg , fra lokale kulturhus som i større eller mindre grad er tilpasset og blir brukt til samiske kulturformål , f.eks. Miljøbygget i Kautokeino , Miljøbygget i Tana og Kulturhuset i Karasjok , til samiske kultursentra som Lulesamisk Senter i Tysfjord og Sijti Jarnge i Hattfjelldal .
Dat siskkilda viiddis viessogirjju , báikkálaš kulturviesuid rájes , mat unnit dahje eanet lea heivehuvvon ja geavahuvvon sámi kulturulbmiliidda , omd. Guovdageainnu Birasviessu , Deanu Birasviessu ja Kárášjoga Kulturviessu , sámi kulturguovddážiid rádjai , nu mo Árran Julevsámij Guovdásj Divttasvuonas ja Sijti Jarnge Aarbortes .
De fleste av disse er også hus som benyttes av alle i lokalsamfunnene i forbindelse med kulturarrangementer .
Eatnašat dáin leat maiddái viesut maid buot báikegottit geavahit kulturdoaluide .
I samme kategori finnes også samiske museer som De Samiske Samlinger i Karasjok , Varanger Samiske Museum i Nesseby , og Saemien Sijte i Snåsa .
Seamma juogus leat maiddái sámi dávvervuorkkát , nu mo Sámiid Vuorká-Dávvirat Kárášjogas , Várjjat Sámi Musea Unjárggas ja Saemien Sijte Snoases .
Også et samisk kunstgalleri , som Saviomuseet i Kirkenes , må regnes med her .
Maiddái sámi dáiddagalleriijat nu mo Saviomusea Girkonjárggas ferte váldojuvvot mielde .
12.1.1 Samlet plan for samiske kulturhus – ny prioritering
12.1.1 Sámi kulturviesuid čoahkkeplána – ođđa vuoruheapmi
Samlet plan for samiske kulturhus fra 1995 er omtalt i St.meld. nr. 41 ( 1996–97 ) Om norsk samepolitikk .
Sámi kulturviesuid čoahkkeplána 1995 rájes lea máinnašuvvon st. dieđáhusas . nr. 41 ( 1996–97 ) Norgga sámepolitihka birra .
Kulturdepartementet fastslo at Sametinget med denne planen hadde tatt et meget positivt initiativ .
Departemeanta nannii ahte Sámediggi dáinna plánain lei dahkan hui positiiva álgaga .
Planen vil være et styringsverktøy for ivaretakelse og utforming av en langsiktig politikk på området .
Plána šaddá dán suorggi guhkesáiggepolitihka áimmahuššama ja hábmema stivrenneavvun .
Kulturdepartementet støttet prinsippet om å sikre driftsfinansieringen av eksisterende kulturinstitusjoner før nye byggeprosjekter igangsettes .
Kultuvradepartemeanta doarjjui prinsihpa ahte dálá kulturinstitušuvnnaid doaibmaruhtadeapmi galgá váfistuvvot ovdal go ođđa huksenprojeavttat álggahuvvojit .
Departementet la til grunn at kulturhusene må finansieres av kommunen , fylkeskommunen og private , i tillegg til statlig tilskudd .
Departemeanta anii vuođđun ahte kulturviesuid fertejit gielddat , fylkkagielda ja priváhtalaččat ruhtadit , lassin stáhtalaš doarjagiidda .
I sin behandling av meldingen sa Stortinget seg enig i departementets syn og vurderinger , jf. Innst. S. nr. 145 ( 1997–98 ) .
Dieđáhusa gieđahaladettiinis logai Stuorradiggi iežas ovttaoaivilis departemeantta oainnuin ja árvvoštallamiiguin , vrd. Innst. S. nr. 145 ( 1997–98 ) .
På dette grunnlaget behandlet Sametinget i juni 1999 Samlet plan for samiske kulturhus – ny prioritering .
Dán vuođul gieđahalai Sámediggi geassemánus 1999 Sámi kulturviesuid čoahkkeplána – ođđa vuoruheapmi .
Sametinget understreket at arenaer for kultur- og språkutøvelse bør opprettes som et ledd i styrkingen av samisk språk og kultur .
Sámediggi deattastii ahte kultur- ja giellageavaheami dáhpáhusguovddážat berrejit vuođđuduvvot oassin sámi giela ja kultuvrra nannemis .
Sametinget viste til statens , fylkeskommunenes og kommunenes ansvar for finansiering av investering og drift .
Sámediggi mearridii ahte dálá institušuvnnaide galgá váfistuvvot duhtadahtti doaibmaruhtadeapmi ovdal go ođđa investeremat dahkkojuvvojit .
Sametinget la vekt på at driftsfinansieringen for eksisterende institusjoner og planlagte prosjekter må være avklart før Sametinget kan anbefale finansiering av investeringskostnader i forbindelse med utvidelse , kjøp av bygninger og oppføring av nybygg .
Sámediggi deattuhii ahte doaibmaruhtadeapmi dálá institušuvnnaid ja plánejuvvon projeavttaid doaibmaruhtadeapmi ferte leat čilgejuvvon ovdal go Sámediggi sáhttá neavvut investerengoluid ruhtadeami viiddideami , visttiid oastima ja ođđa visttiid huksema oktavuođas .
Av nye investeringsprosjekter prioriterte Sametinget utbygging av Ája Samisk Senter i Kåfjord og dernest Várdobáiki i Sør-Troms og Ofoten .
Ođđa investerenprojeavttaid gaskkas vuoruhii Sámediggi Ája Sámi Guovddáža Gáivuonas ja Várdobáikki Mátta-Romssas ja Ofuohtas viiddiduvvot .
Gjennom særskilte vedtak har Sametinget prioritert Østsamisk museumsanlegg i Neiden som samisk tusenårssted og Samisk Kunstmuseum i Karasjok .
Vásedin mearrádusaid bokte lea Sámediggi vuoruhan Nuortasámi dávvervuorkárusttega Njávdámis sámi jahkeduhátbáikin ja Sámi Dáiddamusea Kárášjogas .
Sametinget ser ikke bort fra at andre prosjekter også kan gjennomføres dersom de er sikret driftsfinansiering og ellers er realistiske og realiserbare .
Sámediggi navdá ahte eará projeavttat maiddái sáhttet čađahuvvot juos daidda lea váfistuvvon doaibmaruhtadeapmi ja juos dat muđui leat realisttalaččat ja duohtandagahahttit .
Sametinget vil fortløpende ta stilling til slike prosjekter blant annet gjennom forslag til bevilgninger over statsbudsjettet .
Sámediggi áigu dađistaga dahkat oaivila diekkár projeavttaide earret eará juolludanevttohusaiguin stáhtabudjeahta bokte .
12.1.2 Kulturdepartementets tilskudd til investeringer i kulturbygg
12.1.2 Kultuvradepartemeantta doarjagat kulturviesuid investeremiidda
I St.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving , er det redegjort for Kulturdepartementets virkemidler ved finansieringen av investeringer til kulturbygg generelt og drift av museer , om foreliggende behov , planer , prosjekt og prioriteringer .
Dieđáhusas st.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap go oppleving ( Dieđu ja vásihusa gáldut ) , lea čilgejuvvon Kultuvradepartemeantta váikkuhangaskaomiid birra kulturviesuid investeremiidda oppalaččat ja museaid doaimma , dálá dárbbuid , plánaid , projeavttaid ja vuoruhemiid birra .
Kulturdepartementets ordninger for investeringer i kulturbygg framkommer av tabell 12.1 .
Kultuvradepartemeantta ortnegat kulturviesuid investeremiid várás bohtet ovdan tabeallas 12.1 .
Tabell 12.1 Kulturdepartementets ordninger for investeringer i kulturbygg
Tabealla 12.1 Kultuvradepartemeantta kulturviesuide investeremiid ortnegat
Kap./post
Kap./-poasta
Innhold
Sisdoallu
Norsk kulturfond
Norgga kulturfoanda
Lokale og regionale spesielle kulturbygg som museum , konserthus , teaterbygg , kunstgalleri og lokaler for prosjektbasert kunst .
Báikkálaš ja guovlluguovdasaš erenoamáš kulturviesut nugo musea , konseartaviessu , teáhterviessu , dáiddagalleriija ja lanjat projeavttaide vuođđuduvvan dáidagii .
Lokale og regionale kulturbygg
Báikkálaš ja guovlluguovdasaš kulturviesut
Lokale kulturbygg , dvs. samfunnshus , grendehus , allaktivitetshus , bydelshus , og lignende .
Báikkálaš kulturviesut , nappo servodatviessu , giliviessu , visotdoaibmaviessu , gávpotoasseviessu , ja sullasaš .
Regionale kulturhus som i funksjon og størrelse tar sikte på å dekke behov over kommunegrenser .
Guovlluguovdasaš kulturviessu mii doaimma ja sturrodaga dáfus geahččala gokčat dárbbuid gielddarájáid rastá .
Nasjonale kulturbygg
Riikkagottálaš kulturviesut
Kulturbygg som har en nasjonal oppgave , en landsomfattende funksjon eller en viktig landsdelsfunksjon .
Kulturviessu mas lea riikkagottálaš dahkamuš , riikkaviidosaš doaibma dahje deaŧalaš riikkaoassedoaibma .
320/73 og 320/76
320/73 go 320/76
Nasjonale kulturbygg Markering av tusenårsskiftet
Riikkagottálaš kulturviesut Jahkeduhátmolsuma čalmmusteapmi
Samisk tusenårssted , fylkesvise tusenårssteder .
Sámi jahkeduhátbáiki , fylkkaid jahkeduhátbáikkit .
Kulturdepartementet vil utarbeide en investeringsplan for nasjonale kulturbygg og tusenårssteder og legge denne fram for Stortinget i budsjettet for 2002 .
Kultuvradepartemeanta áigu ráhkadit investerenplána riikkagottálaš kulturviesuide ja jahkeduhátbáikkiide ja bidjat dán ovdan Stuorradiggái budjeahta 2002 oktavuođas .
Boks 12.19 Ája Samisk Senter
Boksa 12.19 Ája Sámi Guovddáš
Ája samisk senter i Kåfjord i Troms er et kystsamisk nærings- , kultur- og utdanningssenter som skal dokumentere , ta vare på og formidle samisk språk , kultur og samfunnsliv .
Ája sámi guovddáš Gáivuonas Romssas lea riddosámi ealáhus- , kultur- ja oahppoguovddáš mii galgá duođaštit , váret ja gaskkustit sámi giela , kultuvrra ja servodateallima .
Et første byggetrinn til 4,2 mill. kroner er alt realisert .
Vuosttas huksenceahkki 4,2 milj. kruvdnui lea juo ollašuhttojuvvon .
Dette gir bl.a. plass for NRK Sameradioen , Samisk språksenter , museumskontor , arkiv og administrasjonslokale .
Deike čáhká ee. NRK . Sámi Radio , Sámi giellaguovddáš , dávvirvuorkákantuvra , arkiiva ja hálddahuslanjat .
Senteret står foran en planlagt utvidelse .
Guovddáš lea plánejuvvon viiddiduvvot .
Kulturdepartementet bevilget 0,5 mill. kr til planlegging av prosjektet i 1998 .
Kultuvradepartemeanta juolludii 0,5 milj. kr projeavtta plánemii 1998 .
Det er lagt til grunn at driften finansieres av brukerne , i tillegg til tilskudd fra Sametinget .
Vuođđun lea adnojuvvon ahte geavaheaddjit ruhtadit doaimma , lassin Sámedikki doarjagii .
Kulturdepartementet har forutsatt at Kåfjord kommune og Troms fylkeskommune gir betydelige investeringstilskudd til utvidelsen .
Kultuvradepartemeanta lea ovdehan ahte Gáivuona gielda ja Romssa fylkkagielda addet mearkkašahtti investerendoarjagiid viiddideapmái .
Boks 12.20 Samisk kunstmuseum
Boksa 12.20 Sámi dáiddamusea
Det foreligger en samling med 600 kunstverk med tilknytning til samiske områder .
Gávdno čoakkáldat mas leat 600 dáiddadahkosa main lea čatnasupmi sámi guovlluide .
Sametinget vedtok i 1996 at det er en viktig nasjonal samisk oppgave å ha en samling av samisk billedkunst og kunsthåndverk som gjøres tilgjengelig for publikum .
Sámediggi mearridii 1996 ahte lea deaŧalaš álbmotlaš sámi dahkamuš atnit sámi govvadáidaga ja dáiddaduoji čoakkáldaga mii lea olbmuide oaidninláhkai .
Det er lagt til grunn at tiltaket bør organiseres som en integrert del av De Samiske Samlinger i Karasjok .
Vuođđun lea adnojuvvon ahte doaibmabidju berre organiserejuvvot ovttaiduvvan oassin Sámi Vuorká-Dávviriin Kárášjogas .
12.2 Museer
12.2 Dávvirvuorkkát
De samiske samlinger i Karasjok er det største samiske museet i Norge .
Sámi Vuorká-Dávvirat Kárášjogas lea stuorámus sámi dávvirvuorká Norggas .
Museet har status som et nasjonalt museum for samisk kultur , og mottar driftstilskudd fra Kulturdepartementet .
Dávvirvuorkkás lea stáhtus riikkagottálaš sámi kultuvrra dávvirvuorkán , ja dat oažžu doaibmadoarjaga Kultuvradepartemeanttas .
I tillegg får flere samiske muséer driftstilskudd over den såkalte museumstilskuddsordningen , som fungerer som et « spleiselag » mellom staten , fylkeskommunen og kommunen .
Lassin ožžot máŋga sámi dávvirvuorkká doaibmadoarjaga dávvirvuorkádoarjjaortnega bokte , mii doaibmá stáhta , fylkkagieldda ja gieldda oktasaš ruhtadangaskaoapmin .
Fordelingen av midlene er delegert til fylkeskommunen .
Ruđaid juogadeapmi lea sirdojuvvon fylkkagildii .
Blant de muséene som mottar statlig driftstilskudd gjennom denne ordningen kan nevnes Kautokeino bygdetun , Tana Museum , Varanger Samiske Museum , Àrran lulesamisk senter , Tysfjord og De Sørsamiske Samlinger , Snåsa .
Dávvirvuorkkáid gaskkas mat ožžot jahkásaš stáhtalaš doaibmadoarjaga dán ortnega bokte , sáhttet namahuvvot Guovdageainnu Gilišillju , Deanu Musea , Várjjat Sámi Musea , Árran Sámij Guovdásj Divttasvuonas ja Saemien Sijte Snoases .
De største samiske gjenstandssamlinger forvaltes av Norsk Folkemuseum , Tromsø Museum og Vitenskapsmuseet ved NTNU i Trondheim .
Stuorámus sámi áhtočoakkáldagaid hálddahit Norgga Álbmotmusea , Romssa Musea ja Dieđamusea NTNU:s Troandimis .
De siste årene er det gjort mye for å gi den samiske kulturarven en fortjent plass i formidlingen av de historiske utviklingslinjene i Norge .
Dáid maŋimuš jagiid lea dahkkojuvvon olu vai sámi kulturárbái addojuvvo ánssášuvvon sadji Norgga historjjálaš gárgedeami gaskkusteapmái .
Det er bl.a. gjort betydelige investeringer i samiske museumsbygninger og utstillinger .
Mearkkašahtti investeremat leat ee. dahkkojuvvon sámi dávvirvuorkávisttiide ja čájáhusaide .
Sametinget har utpekt Østsamisk museum i Neiden som samisk tusenårssted .
Sáme ­diggi lea válljen Nuortasámi musea Njávdámis sámi jahkeduhátbáikin .
Etter regjeringens vurdering er det nødvendig med en generell oppgradering av de samiske muséene .
Ráđđehusa árvvoštallama mielde lea dárbbašlaš oppalaččat buoridit sámi dávvirvuorkkáid .
Behovet for sikring og teknisk konservering av samlingene bør kartlegges .
— oakkáldagaid sihkkarastin- ja teknihkalaš seailudahttindárbu berre kártejuvvot .
Kulturdepartementet vil drøfte organiseringen og forvaltningen av de samiske muséene med Sametinget og de involverte fylkeskommunene og kommunene .
Kultuvradepartemeanta áigu ságaškuššat sámi dávvirvuorkkáid organiserema ja hálddaheami Sámedikkiin ja guoskevaš fylkkagielddaiguin ja gielddaiguin .
Utgangspunktet vil være ønsket fra Sametinget om å få seg tillagt det samlede forvaltningsansvaret for de samiske muséene .
Vuolggasadjin lea Sámedikki sávaldat oažžut alcces sámi dávvirvuorkkáid ollislaš hálddahanovddasvástádusa .
12.3 Biblioteker
12.3 Girjerájut
12.3.1 Samisk spesialbibliotek
12.3.1 Sámi sierrabibliotehka
Samisk spesialbibliotek ( SSB ) er den sentrale samiske bibliotektjenesten med oppgaver knyttet til innkjøp , registrering , lagring og utlån av materiale på samisk og om samiske forhold .
Sámi sierrabibliotehka ( SSB ) lea guovdilis girjerádjobálvalus mas leat dahkamušat ávdnasiid sámegillii ja sámi dilálašvuođaid birra oastima , logahallama , vurkema ja luoikama hárrái .
Fra 1983 har Samisk spesialbibliotek vært fullt ut statlig finansiert .
1983 rájes lea Sámi sierrabibliotehka leamaš ollásit stáhtalaččat ruhtaduvvon .
Fra 1. januar 2000 overtok Sametinget ansvaret for , og forvaltningen av , Samisk spesialbibliotek .
Ođđajagemánu 2000 rájes válddii Sámediggi badjelasas Sámi sierrabibliotehka ovddasvástádusa ja hálddaheami .
Biblioteket flyttet i 2000 inn i nybygget for Sametinget og har fått tilleggsoppgaver i form av informasjonstjeneste og forvaltningsbibliotek for Sametinget .
Girjerádju fárrii 2000 Sámedikki ođđa vistái , ja lea ožžon lassedahkamušaid Sámedikki informašuvdnabálvalussan ja hálddahusgirjerádjun .
Ordningen med statlig tilskudd til SSB fra Kulturdepartementet vil bli videreført .
Ortnet mas lea stáhtalaš doarjja SSB:i Kultuvradepartemeanttas , jotkojuvvo .
12.3.2 Andre biblioteker
12.3.2 Eará girjerájut
Både i Árran lulesamisk senter i Tysfjord og Sijti Jarnge i Hattfjelldal er det biblioteker for samisk litteratur .
Sihke Árran julevsámij guovdásj Divttasvuonas ja Sijti Jarnges Aarbortes leat sámi girjjálašvuođa girjerájut .
Samlingene er ikke omfattende og tilfredsstiller ikke de behovene som finnes .
— oakkáldagat eai leat stuorrát eaige duhtat dárbbuid mat leat .
Kulturdepartementet vil , sammen med Statens bibliotektilsyn , drøfte forholdene med de to bibliotekene og Sametinget med sikte på et økt litteraturtilbud .
Kultuvradepartemeanta áigu , ovttas Stáhta girjrádjobearráigeahčuin , ságaškuššat dilálašvuođain dáinna guvttiin girjerájuin ja Sámedikkiin dainna ulbmilin ahte girjjálašvuođafálaldat lassánivččii .
Troms fylkesbibliotek , Universitetsbiblioteket i Tromsø og bibliotekene ved Nordisk Samisk Institutt og Samisk høyskole , begge lokalisert i Kautokeino , er også av sentral betydning for samiske bibliotekspørsmål .
Romssa fylkkagirjerájus , Romssa universitehttagirjerájus ja Sámi Instituhta ja Sámi allaskuvlla girjerájuin , goappašagat Guovdageainnus , lea maiddái guovdilis mearkkašupmi sámi girjerádjogažaldagaide .
12.3.3 Samiske bokbusser
12.3.3 Sámi girjebusset
Stortinget vedtok våren 2000 i forbindelse med behandlingen av St.prp. nr. 62 ( 1999–2000 ) Om kommuneøkonomien 2001 m.v. å legge tilskuddet til mobile bibliotektjenester inn i tilskuddsordningen for kommunene .
Stuorradiggi mearridii giđđat 2000 st. prp. nr. 62 ( 1999–2000 ) Om kommuneøkonomien 2001 m. v. ( Gieldaekonomiija birra 2001 jna. ) bidjat johtti girjerádjobálvalusaid doarjaga gielddaid doarjjaortnegii .
Stortinget vedtok derfor at driftstilskudd til bokbusser i samiske områder på 3 mill. kr ikke skulle innlemmes i rammetilskuddet , men opprettholdes som tilskudd på Kulturdepartementets budsjett ( Innst. S. nr. 252 , 1999–2000 ) .
Stuorradiggi mearridii danne ahte 3 milj. kr doaibmadoarjja sámi guovlluid girjebussiide ii galgan lahttuduvvot rámmadoarjagii , muhto galggai bisuhuvvot doarjjan Kultuvradepartemeantta budjeahtas ( Innst. S. nr. 252 , 1999–2000 ) .
Departementet vil vurdere videre behovet for investeringstilskudd .
Departemeanta áigu viidáseappot árvvoštallat investerendoarjjadárbbu .
12.3.4 Samisk bibliografi
12.3.4 Sámi bibliografiija
Mangelen på generelle oversikter over det som er skrevet om samiske forhold har i årtier vært en hindring for alle som har drevet forskning innenfor dette feltet .
Oppalaš oppalašgeahčaldagaid váili dan hárrái mii lea čállojuvvon sámi dilálašvuođaid birra lea logiid jagiid guhkkodahkii leamaš hehttehussan buohkaide geat leat dutkan dán suorggis .
I årenes løp er det produsert en rekke bibliografier over ulike samiske emner , men de har vært avgrenset både faglig , geografisk og på andre måter .
Jagiid mielde leat buvttaduvvon bibliografiijat iešguđetlágan sámi fáttáid birra , muhto dat leat leamaš ráddjejuvvon sihke fágalaččat , geográfalaččat ja eará láhkai .
Nasjonalbibliotekavdelinga i Rana er ansvarsbibliotek for samisk bibliografi over samiskspråklig og samiskrelevant litteratur utgitt i Norge .
Našuvnnalašbibliotehkaossodat Ruovadis ( Ranas ) lea ovddasvástádusgirjerádju sámi bibliografiijas mii čájeha sámegiel ja sámi guoskevaš girjjálašvuođa mii lea olggosaddojuvvon Norggas .
Totalt blir ca 280 tidsskrifter og årbøker analysert årlig .
Oktiibuot analyserejuvvojit sullii 280 áigečállaga ja jahkegirjji jahkásaččat .
Det arbeides med å utvide bibliografien til å dekke andre materialtyper enn bare papirbaserte tekster .
Bibliografiija viiddidemiin lea bargojuvvomin nu ahte galggašii gokčat eará ávnnasšlájaid go dušše báhpárii vuođđuduvvan teavsttaid .
Videre tar Nasjonalbiblioteket sikte på å utvikle et grensesnitt mot publikum som kan gjengi samisk tegnsett fullt ut slik dette er benyttet i selve basen .
Maiddái áiggošii Našuvnnalašbibliotehka gárgedit lavtta publihkkii mii sáhttá geavahit sámi čálamearkačoahki ollásit nugo dát lea geavahuvvon ieš vuođus .
Det arbeides også med en samisk nasjonalbibliografi som dekker alle de nordiske landene .
Maiddái lea bargojuvvomin sámi álbmotlašbibliografiijain mii gokčá buot davviriikkaid .
Prosjektet er bl.a. støttet av Nordisk Råd .
Projeavtta lea ee. dorjon Davviriikkaid Ráđđi .
12.4 Arkiv
12.4 Arkiiva
Samisk arkiv i Kautokeino er en stiftelse som ble etablert med permanent drift i 1995 .
Sámi Arkiiva Guovdageainnus lea vuođđudus mii álggahuvvui bissovaš doaimmain 1995 .
Institusjonen arbeider med å ta vare på og gjøre tilgjengelig samiske privatarkiver , muntlig tradisjonsmateriale og annet materiale som dokumenterer samisk språk og kultur .
Institušuvdna bargá sámi ovttaskasarkiivvaid , njálmmálaš árbevierroávdnasiid ja eará sámi giela ja kultuvrra duođašteaddji ávdnasiid váremiin ja dábuhahttin dahkamiin .
Med samiske privatarkiver menes arkiver etter privatpersoner , organisasjoner , foreninger og andre virksomheter med samisk tilknytning .
Sámi ovttaskasarkiivvat oaivvildit arkiivvat ovttaskas olbmuid , organisašuvnnaid , servviid ja eará doaimmaid maŋis main lea sámi gullevašvuohta .
Samisk arkiv oppbevarer og betjener dessuten Kautokeino kommunes historiske arkiv .
Sámi Arkiiva vurke ja bálvala dasa lassin Guovdageainnu suohkana historjjálaš arkiivva .
Det foreligger planer om å utvikle et samisk arkiv- , informasjons- og dokumentasjonssenter med utgangspunkt i det som i dag er Samisk arkiv .
Plánat leat gárgedit sámi arkiiva- , informašuvdna- ja dokumentašuvdnaguovddáža dan vuođul mii dál lea Sámi Arkiiva .
Kulturdepartementet har i St.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving , varslet at man i samråd med involverte parter vil gjøre en samlet analyse av situasjonen for Samisk arkiv og aktuelle utviklingsplaner , for å klargjøre grunnlaget for framtidige tiltak i grenselandet mellom arkiv- og biblioteksektoren .
Kultuvradepartemeanta lea dieđáhusas st.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving ( Dieđu ja vásihusa gáldut ) , dieđihan ahte ovttas guoskevaš áššeoasálaččaiguin galgá Sámi arkiivva dili ja áigeguovdilis gárgedanplánaid oppalaččat analyseret čielggadan dihtii vuđđosa boahttevaš doaibmabijuide mat leat arkiiva- ja girjerádjosuorggis gaskkas .
I den forbindelse har Kulturdepartementet sendt de aktuelle utviklingsplanene på høring til en rekke berørte instanser .
Dan oktavuođas lea Kultuvradepartemeanta sádden áigeguovdilis gárgedanplánaid gulaskuddamii máŋgga guoskevaš instánsii .
Den ordinære høringsfristen gikk ut 1. oktober 2000 , og det er i alt kommet inn 14 uttalelser .
Dábálaš gulaskuddanáigemearri nogai golggotmánu 1. 2000 , ja oktiibuot leat boahtán sisa 14 cealkámuša .
Sametinget fikk oversendt høringsuttalelsene og la disse til grunn for sin uttalelse .
Sámediggi oaččui alcces sáddejuvvot gulaskuddancealkámušaid ja anii dáid vuođđun iežas cealkámuššii .
Sametingets merknad forutsatte et grundigere utredningsarbeid , der fremtidig ansvar , rolle og oppgaver for samisk arkiv under Sametinget avklares .
Sámedikki mearkkašeapmi ovdehii vuđolaččat čielggadanbarggu , mas Sámedikki vuollásaš sámi arkiivva boahttevaš ovddasvástádus , rolla ja dahkamušat čielggaduvvojit .
Dessuten mente Sametinget at samarbeidende institusjoner , både i norsk og nordisk sammenheng , må defineres , og at de ressursmessige behovene må utredes .
Dasa lassin oaivvildii Sámediggi ahte ovttasbargi institušuvnnat , sihke norgalaš ja davviriikkalaš oktavuođas , fertejit meroštallojuvvot , ja ahte veahkkeváriide guoski dárbbut fertejit čielggaduvvot .
Sametingets høringsuttalelse er oversendt til Samisk arkiv for kommentarer .
Sámedikki gulaskuddancealkámuš lea sáddejuvvon sámi Arkiivii , mii gaulgá buktit dasa cealkámuša .
I en uttalelse fra Sametinget i tilknytning til Stortingets behandling av stortingsmeldingen , er Samisk arkiv nevnt blant flere tiltak som Sametinget ønsker å få overført ansvaret for .
Sámedikki cealkámušas dan oktavuođas go Stuorradiggi gieđahalai stuorradiggedieđáhusa , lea Sámi Arkiiva namahuvvon máŋgga doaibmabiju gaskkas main Sámediggi háliida oažžut ovddasvástádusa alcces sirdojuvvot .
Det var imidlertid komitéens oppfatning at flere av problemstillingene var viktige med tanke på bevaring og videreutvikling av den samiske kulturen .
Komitea ipmárdus lei almmatge ahte máŋga čuolbmabidjama ledje deaŧalaččat go jurddaša sámi kultuvrra seailluheamis ja viidáseappot gárgedeamis .
Komitéen ba derfor regjeringen foreta en samlet vurdering av de foreslåtte tiltakene .
Danne komitea bivddii ráđđehusa čoahkis árvvoštallat evttohuvvon doaibmabijuid .
De spørsmålene som reiser seg i tilknytning til institusjonen Samisk arkiv og de aktuelle utviklingsplanene , er til behandling i Kulturdepartementet som ledd i oppfølgingen av St.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving .
Gažaldagat mat bohciidit institušuvnna Sámi arkiivva ja áigeguovdilis gárgedanplánaid oktavuođas leat Kultuvradepartemeantta gieđahallamis oassin dieđáhusa st.meld. nr. 22 ( 1999–2000 ) Kjelder til kunnskap og oppleving ( Dieđu ja vásihusa gáldut ) čuovvoleami gieđahallamis .
12.5 Teater og festivaler
12.5 Teáhter ja festiválat
Institusjonaliseringen av et eget samisk teater , Beaivvás , har betydd svært mye for samisk teater , språk og kultur .
Sierra sámi teáhtera , Beaivváža , institušonaliseren lea mearkkašan hui olu sámi teáhterii , gillii ja kultuvrii .
Eksistensen av et livskraftig samisk teater har stor betydning for formidlingen av samisk språk og kultur .
Eallinfámolaš sámi teáhtera leahkin lea mearkkašan olu sámi giela ja kultuvrra gaskkusteapmái .
Samisk musikk er et område hvor enkelte grupper og artister har nådd et høyt nivå av profesjonalitet og kvalitet , på tross av at institusjonaliseringen av samisk musikkliv er lite utviklet .
Sámi musihkka lea duovdda mas muhtun joavkkut ja artisttat leat juksan alla dási profešonalitehta ja kvalitehta dáfus , vaikko vel sámi musihkkaeallima institušonaliseren lea unnán gárgeduvvon .
12.5.1 Beaivvás Sámi Teáhter
12.5.1 Beaivváš Sámi Teáhter
Beaivvás Sámi Teáhter ble etablert i 1981 og har fått driftstilskudd fra staten siden 1987 .
Beaivváš Sámi Teáhter álggahuvvui 1981 ja lea ožžon doaibmadoarjaga stáhtas 1987 rájes .
Teatret er en av fem nasjonale teaterinstitusjoner og får 100 pst. av det offentlige tilskuddet fra staten .
Teáhter lea okta viđa riikkagottálaš teáhterinstitušuvnnas ja oažžu 100|SLIS}% almmolaš doarjagis stáhtas .
Beaivvás Sámi Teáhter har fast scene i Kautokeino , men en vesentlig del av virksomheten skjer på turne i de samiske kjerneområdene i Finnmark , Sverige og Finland .
Beaivváš Sámi Teáhteris lea bissovaš lávdi Guovdageainnus , muhto mearkkašahtti oassi doaimmas dáhpáhuvvá gierdomátkkis sámi guovddášguovlluin Finnmárkkus , Ruoŧas ja Suomas .
I 2000 produserte teatret 5 oppsetninger med i alt 65 forestillinger .
Jagis 2000 buvttadii teáhter 5 bihtá mas ledje oktiibuot 65 čájálmasa .
Det samlede publikumsbesøket for all aktivitet var 8 707 personer .
Buohkanas geahččilohku buot doaimmain lei 8 707 olbmo .
Beaivvás Sámi Teáhter spiller på samisk , noe som gjør teatret avhengig av oversatt dramatikk og produksjon av ny samisk dramatikk .
Beaivváš Sámi Teáhter neavttaša sámegillii , juoga mii dahká teáhtera áibbas sorjavažžan jorgaluvvon drámatihkas ja ođđa sámi drámatihka buvttadeamis .
12.5.2 Samisk musikkfestival
12.5.2 Sámi musihkkafestivála
Samisk musikkfestival arrangeres årlig i Kautokeino i tilknytning til den samiske kulturfestivalen « Påskefestivalen » .
Sámi musihkkafestivála lágiduvvo jahkásaččat Guovdageainnus sámi kulturfestivála « Beassášfestivála » olis .
Festivalen arrangeres i et samarbeid mellom Kautokeino sameforening , Kautokeino kommune og Beaivvás Sámi Teáhter .
Festivála lágiduvvo lagas ovttasbarggus Guovdageainnu Sámiid Searvvi , Guovdageainnus suohkana ja Beaivváš Sámi Teáhtera gaskkas .
Målet med festivalen er å bidra til presentasjon og utvikling av joik og nyere samisk musikk .
Festivála ulbmilin lea veahkehit ovdanbuktit ja gárgedit juigosa ja ođđaset sámi musihka .
Sami Grand prix inngår i festivalen .
Sámi Grand Prix lea oassin festiválas .
Festivalen har i 2001 mottatt kr 206 000 i statlig tilskudd fra Norsk kulturråd .
Festivála lea 2001 ožžon kr 206 000 stáhtalaš doarjjan Norgga kulturráđis .
12.5.3 Riddu Riu festivalen
12.5.3 Riddu Riđđu festivála
Riddu Riu ble arrangert for tiende gang sommeren 2001 .
Riddu Riđđu lágiduvvui logát geardde geasset 2001 .
Festivalen arrangeres årlig i Kåfjord i Troms .
Festivála lágiduvvo jahkásaččat Gáivuonas Romssas .
Festivalens målsetting er å presentere bredden i samisk kultur og samiske artister og være et møtested for ungdom på Nordkalotten .
Festivála juksanmearrin lea ovdanbuktit sámi kultuvrra govdodaga ja sámi artisttaid ja leat gávnnadanbáikin Davvikalohta nuoraide .
For 2001 har festivalen mottatt 200 000 kroner i statstilskudd fra Norsk Kulturråd , en økning på 120 000 kroner i forhold til 2000 .
2001 ovddas lea festivála ožžon 200 000 kruvnnu stáhtadoarjaga Norgga kulturáđis , nappo 120 000 kruvnnu lasi jagi 2000 ektui .
12.5.4 Kunstnerstipend
12.5.4 Dáiddárstipeanddat
To samiske kunstnere har stipend fra ordningen « arbeidsstipend for yngre nyetablerte kunstnere » .
Unnimustá njeallje bargostipeandda nuorat easkkaálgán dáiddáriid bargostipeandda » ortnegis .
De samiske kunstnerorganisasjonene oppnevner komitéen .
Sámi dáiddárorganisašuvnnat nammadit komitea .
12.6 Media
12.6 Media
12.6.1 Presse
12.6.1 Preassa
Samiske aviser har vært , og vil fortsatt være , i en særstilling i forhold til andre aviser .
Sámi aviissat leat leamaš , ja šaddet ain leat , sierrasajádagas eará aviissaid ektui .
Avisene står dessuten sentralt i samisk språkrøkt og er mer enn en informasjonskilde .
Aviissat leat dasa lassin guovdilat sámi gielladikšumis ja leat eanet go dušše informašuvdnagáldut .
Avisene er viktige for å spre kunnskap om gjeldende rettskrivning og den fellesnordiske skriftform .
Aviissat leat deaŧalaččat dieđu gilvimii dálá riektačállimis ja oktasaš davviriikkalaš čállinnorpmas .
Lese- og skrivekunnskapen i samisk språk er begrenset , jf. kap. 7 og 10 .
Lohkan- ja čállinmáhttu sámegielas lea vánis , vrd. kap. 7 ja 10 .
På bakgrunn av dette er grunnlaget for svakt til at markedet alene kan finansiere samisk avisdrift .
Dán geažil lea vuođus beare headju dasa ahte márkan okto sáhttá ruhtadit sámi aviisadoaimma .
Det er dessuten vesentlig dyrere å produsere samiskspråklige publikasjoner enn norskspråklige , såvel mht. investeringer i teknisk utstyr som kostnadene forbundet med oversettelse av stoffet .
Dasa lassin lea mearkkašahtti divraset buvttadit sámegiel publikašuvnnaid go dárogiel publikašuvnnaid , sihke teknihkalaš rusttegiid investerema dáfus ja goluid dáfus mat čuvvot ávdnasiid jorgaladdama .
Det er derfor nødvendig med statlig støtte for å opprettholde en samisk presse .
Danne lea stáhtalaš doarjja dárbbašlaš juos galgá bisuhit sámi preassa .
Støtten til de samiske avisene begrunnes ut fra avisenes kulturelle verdi og det offentliges ansvar for økonomiske rammer som sikrer en levedyktig samisk presse .
Doarjja sámi aviissaide vuođustuvvo aviissaid kultuvrralaš árvvuin ja almmolašvuođa ovddasvástádusain ekonomalaš rámmain mat váfistit ealaskas sámi preassa .
Støtten ytes i dag som et fast grunntilskudd og et variabelt tilskudd .
Doarjja addojuvvo dál bissovaš vuođđodoarjjan ja molsašuvvi doarjjan .
Grunntilskuddet skal være like stort for alle avisene i ordningen og skal samlet utgjøre 2/3 av bevilgningen til samiske aviser .
Vuođđodoarjja lea ovtta stuoris buot ortnega aviissaide ja galgá buohkanassii dahkat 2/3 juolludusas sámi aviissaide .
Det variable tilskuddet skal beregnes i henhold til avisenes utgivelseshyppighet og med differensierte satser for sider produsert på norsk og samisk .
Molsašuvvi doarjja galgá luitojuvvot aviissaid olggosaddindávjodaga mielde ja earuhuvvon máksomeriid mielde siidduid ovddas mat buvttaduvvojit dárogillii ja sámegillii .
Den høyere satsen for samisk språk skal bl.a. ivareta hensynet til merkostnader ved avisproduksjon på samisk .
Alit máksomearri sámegiela ovddas galgá ee. atnit deastta sámegiel aviisabuvttadeami lassegoluin .
I tillegg mottar avisene distribusjonstilskudd som beregnes ut fra abonnementsopplag sendt via Postverket og gjelder alle avisene i Finnmark .
Lassin ožžot aviissat biđgendoarjaga mii luitojuvvo doallanpreantalogu vuođul mii sáddejuvvo Poastalágádusa mielde ja gusto buot Finnmárkku aviissaide .
Dagspresseutvalget ( NOU .
Beaivepreassalávdegoddi ( Dagspresseutvalget ( NOU .
2000 : 15 Pressepolitikk ved et tusenårsskifte ) foreslo at den kvenske avisen Ruijan Kaiku gis støtte over samme post og at støtten til de fem avisene under denne posten økes til 9 mill. kroner .
2000 : 15 Pressepolitikk ved et tusenårsskifte ( Preassapolitihkka duhátjahkemolsumis ) ) evttohii ahte kvena aviisii Ruijan Kaikui addojuvvo doarjja seamma poastta bokte ja ahte doarjja dan viđa aviisii dán poastta vuolde lasihuvvo 9 milj. kruvdnui .
Dette er en økning på 2 mill. kroner i forhold til 2000 .
Stáhtabudjeahtas 2001 ovddas lea 2 milj. kruvdnosaš lasiheapmi 2000 ektui .
12.6.2 Film
12.6.2 Ealligovat
Det har årlig blitt bevilget kr 250 000 til prosjektet « samisk språk på film » ved Norsk filminstitutt .
Jahkásaččat lea juolluduvvon kr 250 000 projektii « sámegiella filmmas » Norgalaš filbmainstituhttii .
Det er utgitt en egen katalog over filmene .
Sierra kataloga filmmaid birra lea olggosaddojuvvon .
Katalogen er distribuert særlig til samisktalende områder .
Kataloga lea biđgejuvvon sámegielhálli guovlluide .
Som en prøveordning over en treårs periode ble det avsatt midler til støtte av samisk filmproduksjon .
Geahččalanortnegin golmma jagi áigodahkii lea várrejuvvon doarjjaruhta sámi filbmabuvttadeapmái .
Støtten er kanalisert via Nordnorsk filmsenter AS .
Doarjja juolluduvvo Davvinorgalaš Filbmaguovddáža OS ( Nordnorsk Filmsenter AS ) bokte .
Erfaringene med ordningen har vært positive .
Dovddiidusat ortnegiin leat leamaš positiivvalaččat .
Fra og med år 2000 er ordningen derfor gjort permanent .
Jagi 2000 rájes lea ortnet dahkkojuvvon bissovažžan .
12.6.3 Kringkasting
12.6.3 Áibmomedia
Det samiske kringkastingstilbudet domineres fremdeles av NRK Sámi Radio .
Sámi áibmomediafálaldaga hálde ain NRK . Sámi Radio .
I tillegg finnes det et lite antall private samiske nærradiostasjoner .
Lassin gávdnojit moadde ovttaskas sámi lagasrádiostašuvnna .
Disse drives imidlertid stort sett uten tilskudd fra staten , idet det er en forutsetning at annen kringkastingsvirksomhet enn Norsk rikskringkasting skal drives uten statlige tilskudd .
Dát doaimmahuvvojit eanaš stáhtalaš doarjagiidhaga , dasgo lea ovdehussan ahte eará rádio- ja televišuvdna galgá doaimmahuvvot almmá stáhtalaš doarjagiidhaga .
Lokalradioer med program på samisk kan imidlertid få tilskudd fra Audiovisuelt produksjonsfond .
Báikkálaš rádiot main leat prográmmat sámegillii sáhttet almmatge oažžut doarjaga Audiovisuála buvttadanfoanddas .
Fra 2002 vil denne tilskuddsordningen forvaltes av Statens medieforvaltning .
2002 rájes galgá Stáhta mediahálddahus hálddahit dán doarjjaortnega .
NRK Sámi Radios posisjon er styrket i det samiske samfunnet , og de samiske sendingene har blitt en viktig arena , både for politisk meningsutveksling og for den samepolitiske debatten .
NRK . Sámi Radio sajádat lea nannejuvvon sámi servodagas , ja sámegiel sáddagat leat šaddan politihkalaš oaivillonohallama ja sámepolitihkalaš digaštallama deaŧalaš dáhpáhusguovddážin .
Dette var opprinnelig planlagt som et fellesprosjekt mellom NRK .
Dát lei álgovuolggalaččat plánejuvvon NRK .
, SVT i Sverige og YLE i Finland .
, Ruoŧa SVT:a ja Suoma YLE oktasaš projeaktan .
YLE har imidlertid inntil videre trukket seg fra prosjektet , men sendingene vil starte opp som et samarbeid mellom NRK Sámi Radio og SVTs sameradio i Sverige .
YLE lea almmatge doaisttážii geassádan projeavttas , muhto sáddagat álggahuvvojit NRK . Sámi Radio ja Ruoŧa SVT Sámi TV ovttasbargun .
De nordiske sameradioene har gått sammen om etableringen av Saami Web som ble åpnet i forbindelse med det nordiske kulturministermøtet i København 5. mars 1999 .
Davviriikkaláš sámerádiot leat ovttas ráhkadan Saami Web mii rahppojuvvui kulturministtarčoahkkimis Gávpehámmanis ( København ) njukčamánu 5. 1999 .
Hensikten med Saami Web er først og fremst å gjøre nyheter og kulturstoff om og fra samisk miljø tilgjengelig på Internett .
Saami Web:a ulbmil lea vuosttažettiin dahkat ođđasiid ja kulturávdnasiid sámi birrasis dábuhahttin Interneahtas .
12.7 Idrett
12.7 Valáštallan
Denne idretten er organisert i egne idrettsforbund med tilsluttede lag og medlemmer i Norge , Sverige og Finland .
Dát valáštallan lea organiserejuvvon sierra valáštallanlihttun masa leat searvan searvvit ja miellahtut Norggas , Ruoŧas ja Suomas .
Disse er igjen organisert i en fellesnordisk organisasjon , Nordisk Samisk Idrettsforbund .
Dát fas lat organiserejuvvon oktasaš davviriikkalaš organisašuvdnan , Sámi Valáštallanlihttu .
Samisk Idrettsforbund Norge ( SVL-N ) har 46 tilsluttede lag i seks fylker med omlag 2000 medlemmer .
Sámi Valáštallanlihtus Norggas ( SVL-N ) lea 46 searvvi guđa fylkkas ja oktiibuot 2000 miellahtu .
12.8 Kulturminneforvaltningen
12.8 Kulturmuitohálddaheapmi
Utviklingen av en egen samisk kulturminneforvaltning har vært et viktig satsingsområde på 1990-tallet . Fra 1. september 1994 har Samisk kulturminneråd fungert som forvaltningsorgan for samiske kulturminner og kulturmiljøer parallelt med fylkeskommunen som regionalt forvaltningsorgan for den øvrige kulturminneforvaltningen .
Sierra sámi kulturmuitohálddaheami gárgedeapmi lea leamaš deaŧalaš árjaduovdda 1990-jagiin. — akčamánu 1. 1994 rájes lea Sámi kulturmuitoráđđi doaibman sámi kulturmuittuid ja kulturbirrasiid hálddahusorgánan bálddalaga fylkkagielddain mii lea kulturmuitohálddaheami guovlluguovdasaš hálddahusorgána muđui .
Målsettingen har vært å verne samiske kulturminner og kulturmiljøer på en måte som bidrar til å styrke og videreføre samisk kultur .
Juksanmearrin lea leamaš suodjalit sámi kulturmuittuid ja kulturbirrasiid dakkár vuogi mielde mii veahkeha nannet ja seailluhit sámi kultuvrra .
Fra 1. januar 2001 er Samisk kulturminneråd nedlagt som eget organ og arbeidsfeltet er lagt direkte inn under Sametinget ( jf. kap. 4.5.1 ) .
Ođđajagemánu 1. 2001 rájes lea Sámi kulturmuitoráđđi heaittihuvvon sierra orgánan ja bargoduovdda lea biddjojuvvon njuolga Sámedikki vuollái ( vrd. kap. 4.5.1 ) .
Samarbeidet mellom den samiske kulturminneforvaltningen og naturforvaltningen må styrkes ved etablering av vern etter naturvernloven og forvaltning av naturvernområder .
Ovttasbargu sámi kulturmuitohálddaheami ja luondduhálddaheami gaskkas ferte nannejuvvot go suddjen álggahuvvo luonddugáhttenlága mielde ja go luonddugáhttenguovllut hálddahuvvojit .
12.9 Samisk byggeskikk
12.9 Sámi huksenvierru
Husbanken har ansvaret for det statlige byggeskikkarbeidet .
Viessobáŋkkus lea ovddasvástádus stáhtalaš huksenvierrobarggus .
Dette arbeidet foregår både på sentralt hold i Husbanken og ved avdelingskontorene , blant annet i Hammerfest .
Dát bargu dáhpáhuvvá sihke Viessobáŋkku guovddáš dásis ja ossodatkantuvrrain , earret eará Hámmarfeasttas .
Avdelingskontorene har styrket kontakten og videreutviklet faglige nettverk til kommuner , fylkeskommuner og byggebransjen .
Ossodatkantuvrrat leat nannen oktavuođa ja viidáseappot gárgedan fágalaš fierpmádaga gielddaide , fylkkagielddaide ja huksensuorgái .
I tillegg er det arbeidet med å øke den generelle bevisstheten om den lokalt og regionalt forankrede byggeskikken , for eksempel gjennom synliggjøring i media .
Lassin lea bargojuvvon lasihit oppalaš dihtomielalašvuođa báikkálaš ja guovlluguovdasaš huksenvieru hárrái , ovdamearkka dihtii oinnolažžan dahkama bokte mediain .