payamvha/North_RAG huggingface dataset:
همچنین منطقه محاطی کرکی/تیگراناشن درست در شمال مرز قرار دارد. کرکی با وجود این که بخشی از جمهوری خودمختار نخجوان است، از مه ۱۹۹۲ و به دنبال جنگ اول قره‌باغ توسط ارمنستان کنترل می‌شود و این منطقه با مساحت ، به‌عنوان بخشی از استان آرارات ارمنستان اداره می‌شود. بخش شرقی. مرز شرقی مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان از شمال در نقطه سه‌گانه مرزی با گرجستان آغاز شده و برروی زمین در جهت جنوب شرقی به صورت زیگزاگی در کنار و اطراف رود ووسکپار و با عبور از بخشی از مخزن سد جوغاز در دهانه رود ووسکپار و لمس نوک غربی مخزن سد
جوغاز در دهانه رود ووسکپار و لمس نوک غربی مخزن سد عباس بی‌لی ادامه می‌یابد. خط مرزی سپس یک کمان مقعر وسیع را در امتداد رشته‌کوه خندزوروت و رو به سمت پایین تا دامنه کوه‌های میاپور تشکیل می‌دهد. مرز سپس به موازات ساحل شرقی دریاچه سوان و در امتداد رشته‌کوه سوان ادامه یافته و به سمت جنوب در امتداد کوه‌های سوان شرقی امتداد می‌یابد. پس از آن مرز به سمت غرب در امتداد کوه‌های واردنیس و پیش از چرخش شدید به شرق ادامه دارد و بدین ترتیب یک برآمدگی در خاک آذربایجان ایجاد کرده که دریاچه بویوک آلاگل آذربایجان را در بر
کرده که دریاچه بویوک آلاگل آذربایجان را در بر می‌گیرد. سپس خط مرزی به سمت جنوب پیش می‌رود و از دریاچه آیلاخ لیچ و پناهگاه ایالتی سو لیچ عبور کرده و به مرز ایران در رود ارس ختم می‌شود. بخش عمده مرز در مناطق کوهستانی قرار دارد و بلندی ارتفاعات آن به‌طور متوسط بین تا متغیر است. علاوه بر این، در بخش شمالی منطقه مرزی یک روستای ارمنی (آرتسواشن) و چهار روستای آذربایجانی (کرکی، اسکی‌پاره بالا، برخوردارلی و سوفولو)، وجود دارند که به‌صورت محاطی درون خاک کشور دیگر قرار گرفته و اکنون توسط کشور «میزبان» خود کنترل
قرار گرفته و اکنون توسط کشور «میزبان» خود کنترل می‌شوند. علاوه بر این، از دهه ۱۹۹۰، ارمنستان چهار روستای دیگر را در مرزهای دوژور آذربایجان کنترل می‌کرد: اسکی‌پاره پایین، باغانیس آیروم، قزل‌حاجیلی و خیریم‌لی. این چهار روستا در ۲۴ مه ۲۰۲۴ بر اساس توافقنامه تحدید حدود مرزی به آذربایجان بازگردانده شدند. تاریخچه. در طول سده نوزدهم، منطقه قفقاز محل درگیری بین امپراتوری رو به زوال عثمانی، ایران قاجاری و امپراتوری روسیه‌ای به‌شمار می‌رفت که به سمت جنوب در حال گسترش بود. در طول دهه ۱۸۰۰، روسیه مرزهای جنوبی خود را
بود. در طول دهه ۱۸۰۰، روسیه مرزهای جنوبی خود را به زیان امپراتوری‌های ایران و عثمانی به سمت جنوب گسترش داد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۱۳–۱۸۰۴) و به‌دنبال آن عهدنامه گلستان، روسیه بخش عمده ای از جمهوری آذربایجان کنونی و بخشی از منطقه‌ای که امروزه در ارمنستان به نام استان سیونیک شناخته می‌شود (در امپراتوری روسیه به زنگزور معروف بود)، را به دست آورد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۲۸–۱۸۲۶) و عهدنامه ترکمانچای، ایران مجبور شد منطقه نخجوان و مابقی ارمنستان امروزی را به روسیه واگذار کند. در سال ۱۸۶۷ روسیه
امروزی را به روسیه واگذار کند. در سال ۱۸۶۷ روسیه سرزمین‌های به‌دست‌آمده خود در آذربایجان و ارمنستان خود را در قالب فرمانداری‌های ایروان، تفلیس، باکو و الیزابت‌پول (گنجه امروزی) سازماندهی کرد. روابط بین ارمنی‌ها و آذربایجانی‌ها در این فرمانداری‌ها اغلب متشنج بود، به عنوان مثال بروز خشونت‌های قومی در سال‌های ۱۹۰۵ تا ۱۹۰۷ منجر به مرگ هزاران نفر شد. پس از انقلاب روسیه در ۱۹۱۷، مردم جنوب قفقاز موجودیت جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز (TDFR) را اعلام کرده و مذاکرات صلح با عثمانی را آغاز کردند. اختلافات داخلی
صلح با عثمانی را آغاز کردند. اختلافات داخلی باعث شد تا جمهوری دموکراتیک گرجستان از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شود. در مه ۱۹۱۸ جمهوری نخست ارمنستان و جمهوری دموکراتیک آذربایجان نیز از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شدند. با حمله عثمانی‌ها به قفقاز اشغال سریع اراضی این منطقه، سه جمهوری جدید مجبور به امضای معاهده باتوم در ۴ ژوئن ۱۹۱۸ شدند. به موجب این معاهده، مرزهای پیش از ۱۸۷۸ عثمانی و روسیه به رسمیت شناخته شد و بدین ترتیب قسمت اعظم نخجوان و بخش قابل توجهی از ارمنستان غربی به
اعظم نخجوان و بخش قابل توجهی از ارمنستان غربی به عثمانی‌ها واگذار شد. ارمنستان به ویژه از پیامدهای نسل‌کشی ارمنی‌ها به رهبری عثمانی در حال فروپاشی بود و این وقایع منجر به فرار تعداد زیادی از پناهجویان از شرق ترکیه شده بود. مرزهای بین سه جمهوری جدید مورد مناقشه بود. جنگ بین ارمنستان و آذربایجان بر سر مناطق مورد مناقشه در امتداد مرز آغاز شد که از سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ ادامه یافت. تمرکز این جنگ بر مناطق مورد اختلاف در نخجوان (تحت کنترل حکومت کوتاه‌مدت «جمهوری ارس»)، زنگزور و قره‌باغ کوهستانی بود. در آوریل ۱۹۲۰ با
زنگزور و قره‌باغ کوهستانی بود. در آوریل ۱۹۲۰ با تهاجم ارتش سرخ به جمهوری خلق آذربایجان و ارمنستان و سپس حمله ارتش سرخ به گرجستان در فوریه تا مارس ۱۹۲۱، استقلال هر سه کشور پایان یافت. اما جنگ در زنگزور ادامه داشت، جایی که نیروهای ارمنی موجودیت جمهوری ارمنستان کوهستانی را اعلام کرده بودند و تا زمان شکست در ژوئیه ۱۹۲۱ به مبارزه با بلشویک‌ها ادامه دادند. سازمان کاوبیورو شوروی وظیفه ترسیم مرزهای بین سه جمهوری پیشین در قفقاز را بر عهده داشت. کنترل ارمنستان بر زنگزور در اواخر سال ۱۹۲۰ تأیید شد. در مارس ۱۹۲۱
زنگزور در اواخر سال ۱۹۲۰ تأیید شد. در مارس ۱۹۲۱ نخجوان، علیرغم اینکه قبلاً به ارمنستان وعده داده شده بود، به آذربایجان اختصاص یافت که بخشی از دلایل آن اصرار جمهوری جدید ترکیه در پیمان مسکو (۱۹۲۱) بود. در ۳ ژوئن ۱۹۲۱ کاوبیورو تصمیم گرفت که قره‌باغ کوهستانی در قلمرو ارمنستان قرار گیرد، با این حال اختلافات بین نمایندگان ارمنستان و آذربایجان بر سر این مسائل ادامه یافت. در ۴ ژوئیه جلسه نهایی کاوبیورو برای حل و فصل این موضوع برگزار شد که تصمیم قبلی برای گنجاندن قره‌باغ کوهستانی در ارمنستان را تأیید کرد. اما روز
کوهستانی در ارمنستان را تأیید کرد. اما روز بعد این تصمیم لغو شد و قره‌باغ کوهستانی به شرط اعطای وضعیت استان خودمختار به آذربایجان داده شد. دلایل دقیق این چرخش ناگهانی نامشخص است: تصور برخی پژوهشگران بر این است که ژوزف استالین بر تصمیم تأثیر گذاشته است، در حالی که دیگران (مانند آرسن ساپاروف) به این واقعیت اشاره می‌کنند که دیدار نهایی با پیروزی شوروی در زنگزور و شکست دادن جمهوری ارمنستان کوهستانی، مصادف شده بود. پس از آن آذربایجانی‌ها توانستند با قدرت بیشتری ادعاهای خود را مطرح کنند و شوروی انگیزه چندانی
ادعاهای خود را مطرح کنند و شوروی انگیزه چندانی برای راضی کردن طرف ارمنی نداشت. همچنین در دوره ۱۹۲۲–۱۹۲۱ نواحی قزاق، آغستفا و قسمتی از شهرستان تووز، بخشی از جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان بودند. در سال ۱۹۲۲ هر سه دولت از طریق جمهوری فدراتیو سوسیالیستی قفقاز جنوبی شوروی در اتحاد جماهیر شوروی ادغام شدند ولی در سال ۱۹۳۶ از قفقاز جنوبی شوروی جدا شده و به جمهوری‌های جداگانه تبدیل شدند. از سال ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۹ نوار زمینی در آذربایجان بین قره‌باغ کوهستانی و ارمنستان به عنوان اویزد کردستان تعیین شد که در زبان عامیانه
عنوان اویزد کردستان تعیین شد که در زبان عامیانه به عنوان کردستان سرخ شناخته می‌شد. کردستان سرخ بعدها به "اوکروگ کردستان" تغییر نام داد و سپس در سال ۱۹۳۰ منحل شد. مقامات آذربایجان عمیقاً تمایلی به اعطای وضعیت خودمختار قره باغ کوهستانی نداشتند و پس از آن وعده‌های خود را به تعویق انداختند. آنها در عوض ایجاد یک منطقه قره‌باغ بزرگ‌تر را پیشنهاد کردند که هم مناطق پست و هم مناطق مرتفع را در بر می‌گرفت که از این طریق تراکم اکثریت ارمنی در مناطق مرتفع را کاهش می‌داد. ارمنی‌ها پیشرفت کند توافق‌ها را با مقامات شوروی
ارمنی‌ها پیشرفت کند توافق‌ها را با مقامات شوروی مطرح کردند که به نوبه خود آذربایجانی‌ها را تحت فشار قرار دادند تا ایجاد ابلاست خودمختار را ادامه دهند. طبق آنچه مقرر شده بود، در ۷ ژوئیه ۱۹۲۳ تشکیل استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی (NKAO) اعلام شد. یک مرز اولیه در ژوئیه ۱۹۲۳ تعیین گردید و با اصلاحاتی که بعداً در همان ماه انجام شد، مناطق شوشی و شهرستان مارتونی و مناطق دشت اسکوبولفسکی در محدوده قلمرو استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی قرار گرفتند. این موضوع به سال بعد کشیده شد و اعلام نهایی مرزهای استان خودمختار
بعد کشیده شد و اعلام نهایی مرزهای استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی تا ۲۶ نوامبر ۱۹۲۴ منتشر نشد. مرز اعلام شده بدین ترتیب یک خط رسمی و مشخص نبود، بلکه فهرستی از ۲۰۱ روستایی بود که قرار بود در استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی گنجانده شوند. سپس در سال ۱۹۲۵ مرز دوباره تغییر کرد تا استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی روستاهای بیشتری را دربر گیرد. مرزی که به این ترتیب پدیدار شد، در مواقعی از خطوط جغرافیایی و اداری از پیش موجود استفاده می‌کرد، اما عمدتاً مبتنی بر عوامل قوم‌نگاری منطقه بود. در طول دهه‌های بعد، ارمنستان
قوم‌نگاری منطقه بود. در طول دهه‌های بعد، ارمنستان برای گنجاندن استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی در داخل جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان فشار آورد. این فشارها به ویژه پس از جنگ جهانی دوم و پس از مطرح‌شدن ادعاهای سرزمینی شوروی علیه ترکیه که بعداً شوروی از آن دست کشید و همچنین در سال ۱۹۶۰ و پس از انتقال شبه‌جزیره کریمه از روسیه به اوکراین بیشتر شد. در ۱۹۶۵ اعتراضات بزرگی در ایروان برگزار شد و خواستار به رسمیت شناختن بیشتر نسل‌کشی ارمنی‌ها شدند، بسیاری نیز خواستار انتقال استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی به
خواستار انتقال استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی به ارمنستان بودند. ادعاهای تبعیض علیه ارمنی‌ها توسط دولت آذربایجان در استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی ادامه و یافت بسیاری ادعا می‌کردند که آذربایجانی‌ها تشویق می‌شوند تا توازن جمعیتی را به نفع خود تغییر دهند. اعلام برنامه‌های گلاسنوست و پرسترویکا توسط میخائیل گورباچف در ۱۹۸۷ اجازه داد تا این سرخوردگی‌ها به‌صورت علنی بیان شود و ارمنی‌ها آشکارا برای انتقال استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی به ارمنستان فشار وارد کردند. اعتراضات در سال ۱۹۸۸ با خشونت فزاینده تشدید شد
اعتراضات در سال ۱۹۸۸ با خشونت فزاینده تشدید شد و با کشتار سومقاییت که در آن ۳۲ ارمنی کشته شدند، به اوج خود رسید. خشونت‌ها مسکو را غافلگیر کرد، آنها در ژانویه ۱۹۸۹ حکومت مستقیم را اعلام کردند و در سال ۱۹۹۰ به دنبال خشونت بیشتر به آذربایجان نیرو فرستادند. این مرز پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و اعلام استقلال ارمنستان، آذربایجان و قره باغ کوهستانی در سال ۱۹۹۱ به یک مرز بین‌المللی تبدیل شد. آذربایجان با انحلال استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی جرقه یک جنگ همه‌جانبه را با ارمنستان روشن کرد. جنگ اول قره‌باغ در
را با ارمنستان روشن کرد. جنگ اول قره‌باغ در سال ۱۹۹۴ با آتش‌بس پایان یافت. این امر باعث شد ارمنستان کنترل بخش اعظم قره‌باغ کوهستانی و نیز بسیاری از مناطق آذربایجان، از جمله گذرگاه استراتژیک لاچین را در اختیار گرفته و آن را با عنوان جمهوری آرتساخ سازماندهی کند. از آن زمان به بعد، درگیری متوقف شد و مرزهای دفاکتو بین دو کشور ایجاد شد که فقط در نیمه شمالی آن مطابق با مرز رسمی دوران شوروی است. از زمان آتش‌بس روابط دو کشور به شدت متشنج بوده و شعله‌ور شدن درگیری‌ها در امتداد مرزها چندین بار روی داده است، از جمله
در امتداد مرزها چندین بار روی داده است، از جمله درگیری‌هایی در سال‌های ۲۰۰۸، ۲۰۱۰، ۲۰۱۲، ۲۰۱۴، ۲۰۱۶، ۲۰۱۸ و جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰. در حالی که مرز به‌طور رسمی مشخص نشده است، هر دو طرف توافق دارند که این مرز باید بر اساس نقشه‌های دوران شوروی باشد. مرزهای دفاکتوی پیش از ۲۰۲۰. همان‌طور که اشاره شد، مرز دوژور بین دو کشور از دو جمهوری پیشین ارمنستان شوروی و آذربایجان شوروی پیروی می‌کند و از دو بخش اصلی تشکیل شده است: بخشی از مرز میان ارمنستان و جمهوری خودمختار نخجوان به‌عنوان بخش برون‌خاک جمهوری آذربایجان
نخجوان به‌عنوان بخش برون‌خاک جمهوری آذربایجان در غرب و بخش طولانی‌تر بین ارمنستان و «سرزمین اصلی» آذربایجان در شرق. همچنین همان‌طور که اشاره شد، در دو سمت مرز تعدادی روستای محاطی وجود دارد، با این حال، این روستاهای جز در معنای دوژور وجود ندارند. برای نزدیک به ۳۰ سال تا پایان جنگ دوم قره‌باغ در ۲۰۲۰، وضعیت دفاکتو پیچیده‌تر بود، بدین صورت که بخش غربی نخجوان مرز (به جز منطقه محاطی کرکی/تیگراناشن) مورد مناقشه قرار نگرفت، در حالی که بخش شرقی مورد مناقشه بود. از زمان درگیری بر سر قره‌باغ کوهستانی از دهه ۱۹۹۰ تا
زمان درگیری بر سر قره‌باغ کوهستانی از دهه ۱۹۹۰ تا اواخر سال ۲۰۲۰، مرز شرقی دوژور فقط در شمال وجود داشت. با تشکیل بخش جنوبی مرز توسط «خط تماس» که در اعماق خاک آذربایجان قرار داشت، نه‌تنها بیشتر قره‌باغ بلکه بخش بزرگی از آذربایجان را در بر می‌گرفت. ارمنستان این سرزمین را با نام خودخوانده جمهوری آرتساخ سازماندهی کرد. مرز بین ارمنستان و آرتساخ در امتداد مرز رسمی ارمنستان و آذربایجان قرار داشت. آذربایجان در اواخر سال ۲۰۲۰ اراضی اشغالی و بخش‌هایی از قره‌باغ را با نیروهای روسی مستقر در گذرگاه لاچین که قره‌باغ به
نیروهای روسی مستقر در گذرگاه لاچین که قره‌باغ به ارمنستان را متصل می‌کرد، بازپس گرفت. تا اواسط سال ۲۰۲۰، مرز دفاکتو از مرز دوژور به سمت جنوب از نقطه سه‌گانه این دو کشور با گرجستان تا کوه هینال‌داغ پیروی می‌کرد. سپس از آن نقطه، «خط تماس» مرز ارمنستان و آذربایجان را برای تمام اهداف عملی تشکیل می‌داد. این خط رو به شرق در امتداد رشته‌کوه مراوی با چرخش به سمت جنوب شرقی در نزدیکی روستای تالیش، تا مرز ایران در رود ارس ادامه می‌یافت. منطقه غربی این خط توسط جمهوری آرتساخ سازماندهی شد، یک دولت خودخوانده که تنها توسط
سازماندهی شد، یک دولت خودخوانده که تنها توسط تعداد انگشت‌شماری از نهادهای غیر حاکمیتی دیگر به رسمیت شناخته شده بود و عملاً به‌عنوان بخشی نیمه خودمختار از ارمنستان عمل می‌کرد. نیمه جنوبی مرز دوژور ارمنستان و آذربایجان در دوره‌ای به عنوان مرز ارمنستان و آرتساخ حفظ شد. جمهوری آرتساخ بیشتر قلمرو استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی سابق در داخل آذربایجان (به استثنای برخی مناطق کوچک در حاشیه شمالی و شرقی آن) و همچنین بخش وسیعی از اراضی مجاور آن در آذربایجان را در بر می‌گرفت. تلاش‌های مرزبندی پس از ۲۰۲۰. ارمنستان و
می‌گرفت. تلاش‌های مرزبندی پس از ۲۰۲۰. ارمنستان و آذربایجان در آوریل ۲۰۲۴، به عنوان اولین گام به سوی توافق صلح بالقوه، تعیین مرزهای مشترک خود را بر اساس نقشه‌های دوران شوروی آغاز کردند. در ۱۹ آوریل، دو کشور به توافقی دست یافتند که به موجب آن ارمنستان چهار روستای متروکه در امتداد مرز با استان تاووش را به آذربایجان تحویل داد. این چهار روستا شامل باغانیس آیروم، اسکی‌پاره پایین، خیریم‌لی و قزل‌حاجیلی همگی در گذشته بخشی از شهرستان قزاق در جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی بودند که در دهه ۱۹۹۰ توسط ارمنستان تصرف
شوروی بودند که در دهه ۱۹۹۰ توسط ارمنستان تصرف شدند. این شرط که آذربایجان به عنوان پیش‌نیاز معاهده صلح تحمیل کرده بود، توسط نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان به‌عنوان جایگزینی برای جنگ توصیف شد، اگرچه این تصمیم واکنش‌های شدیدی در ارمنستان در پی داشت. تظاهرات در این کشور آغاز شد و ساکنان سابق دو روستا تردد در بزرگراه ارمنستان–گرجستان در نزدیکی دریاچه سوان، نویمبریان و دیگر نقاط را مسدود کردند، زیرا بخش‌هایی از بزرگراه در معرض خطر واگذاری قرار داشت. در ۲۳ آوریل تیم‌های ارمنستان و آذربایجان بررسی بخشی از مرز
تیم‌های ارمنستان و آذربایجان بررسی بخشی از مرز را آغاز کردند و نخستین نشانگرهای مرزی به‌طور همزمان توسط هر دو کشور نصب شدند. الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان از پیشنهاد قزاقستان مبنی بر میزبانی مذاکرات بین وزرای خارجه پشتیبانی کرد، اما اظهار داشت که این میانجیگری بین‌المللی محسوب نمی‌شود و به این میانجیگری نیازی نیست. همچنین نیکول پاشینیان جایگزینی نیروهای مرزبانی ارمنستان و آذربایجان به‌جای گاردهای روسی که در حال حاضر در مرز مستقر شده‌اند، را اعلام کرد. گذرگاه‌های مرزی. مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان بسته
مرزی. مرز ارمنستان–جمهوری آذربایجان بسته است و منطقه به شدت نظامی شده است. از زمان پایان جنگ ۲۰۲۰ قره‌باغ کوهستانی، دیگر مرزی بین ارمنستان و قره‌باغ کوهستانی وجود نداشت. با این حال، یک پل زمینی بین این دو توسط آذربایجان بر اساس مفاد توافقنامه آتش‌بس ناگورنو قره‌باغ فراهم شد. این پل زمینی از طریق یک قطعه قلمرو به وسعت ۵ کیلومتر (۳ مایل) به نام گذرگاه لاچین فراهم شد که تا زمان حمله ۲۰۲۳ جمهوری آذربایجان به قره‌باغ کوهستانی، تحت کنترل نیروهای حافظ صلح روسیه بود. این حمله منجر به انحلال جمهوری دفاکتوی آرتساخ
این حمله منجر به انحلال جمهوری دفاکتوی آرتساخ شد. بزرگراه اصلی بین ارمنستان شمالی و جنوبی از امتداد مرز می‌گذرد و حتی در چندین نقطه از مرز عبور می‌کند. در دوره شوروی و پس از جنگ اول قره‌باغ کوهستانی، بزرگراه تحت تأثیر این موضوع قرار نگرفت. با این حال پس از جنگ دوم قره‌باغ، آذربایجان کنترل برخی از بخش‌های جاده را به دست گرفت. در حالی که جاده در اکثر بخش‌ها برای تردد ارمنستان بازمانده است، آذربایجان در اوت ۲۰۲۱ بخش‌های جاده در خاک خود را به مدت ۴۸ ساعت مسدود کرد. ارمنستان در حال ساخت یک جاده جدید در داخل خاک
ارمنستان در حال ساخت یک جاده جدید در داخل خاک خود است. نیروهای حافظ صلح روسیه در طول مرز در این مناطق مستقر بودند، اما طبق قرارداد ارمنستان و روسیه، مأموریت این نیروها پایان یافت.
مرز ارمنستان–گرجستان ، مرز بین‌المللی میان دو کشور ارمنستان و گرجستان است. این مرز با درازای از نقطه مرزی سه‌گانه میان این دو کشور و ترکیه در غرب تا نقطه مرزی سه‌گانه با جمهوری آذربایجان در شرق کشیده شده است. مشخصات. مرز ارمنستان–گرجستان از غرب در نقطه مرزی سه‌گانه این دو کشور با با ترکیه شروع می‌شود و از طریق یک سری خطوط نامنظم به‌صورت مرز زمینی و بخش کوچکی در شرق در امتداد رود دبد تا نقطه مرزی سه‌گانه با جمهوری آذربایجان ادامه می‌یابد. بخش غربی و کوهستانی تر مرز شامل دو دریاچه است که کاملاً نزدیک به مرز
تر مرز شامل دو دریاچه است که کاملاً نزدیک به مرز قرار دارند: دریاچه ماداتپه (در گرجستان) و دریاچه آرپی (در ارمنستان). تاریخچه. در طول سده نوزدهم، منطقه قفقاز محل درگیری بین امپراتوری رو به زوال عثمانی، ایران قاجاری و امپراتوری روسیه‌ای به‌شمار می‌رفت که به سمت جنوب در حال گسترش بود. روسیه در سال ۱۸۰۱ به‌طور رسمی پادشاهی کارتلی-کاختی در گرجستان شرقی و به دنبال آن در ۱۸۰۴ پادشاهی ایمرتی در گرجستان غربی را ضمیمه امپراتوری خود کرد. در طول دهه ۱۸۰۰، روسیه مرزهای جنوبی خود را به زیان امپراتوری‌های ایران و عثمانی
جنوبی خود را به زیان امپراتوری‌های ایران و عثمانی به سمت جنوب گسترش داد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۱۳–۱۸۰۴) و به‌دنبال آن عهدنامه گلستان، روسیه بخش عمده ای از جمهوری آذربایجان کنونی و جنوب منطقه سیونیک در ارمنستان کنونی را به دست آورد. پس از جنگ ایران و روسیه (۱۸۲۸–۱۸۲۶) و عهدنامه ترکمانچای، ایران مجبور شد منطقه نخجوان و بقیه ارمنستان امروزی را واگذار کند. روسیه سرزمین‌های به‌دست‌آمده خود در گرجستان و ارمنستان خود را در قالب فرمانداری‌های تفلیس، کوتایسی و ایروان سازماندهی کرد. پس از انقلاب روسیه در ۱۹۱۷،
ایروان سازماندهی کرد. پس از انقلاب روسیه در ۱۹۱۷، مردم جنوب قفقاز موجودیت جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز (TDFR) را اعلام کرده و مذاکرات صلح با عثمانی را آغاز کردند. اختلافات داخلی باعث شد تا جمهوری دموکراتیک گرجستان از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شود. در مه ۱۹۱۸ جمهوری نخست ارمنستان و جمهوری دموکراتیک آذربایجان نیز از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز خارج شدند، با این حال مرزهای بین سه جمهوری مورد مناقشه قرار گرفت. عهدنامه باتوم در ژوئن ۱۹۱۸ به خصومت‌ها بین جمهوری فدرال دموکراتیک
ژوئن ۱۹۱۸ به خصومت‌ها بین جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز و امپراتوری عثمانی پایان داد. زمانی که عثمانی‌ها در اکتبر ۱۹۱۸ از محدوده امروزی استان لوری خارج شدند، این منطقه بین ارمنستان و گرجستان مورد مناقشه قرار گرفت که بخش عمده آن شامل اوزد بورچالی و اویزد آخالکلکی واقع در فرمانداری سابق تفلیس بوده است. گرجستان اعلام کرد که حدود جنوبی فرمانداری پیشین تفلیس باید مرز را تشکیل دهد، در حالی که ارمنستان می‌گفت که این مرز باید دوباره ترسیم شود تا وضعیت قومی منطقه را منعکس کند. پس از شکست مذاکرات صلح برای حل و
را منعکس کند. پس از شکست مذاکرات صلح برای حل و فصل مسئله مرزی، درگیری‌ها در ماه اکتبر آغاز شد و به دنبال توقف مذاکرات بیشتر برای صلح، یک جنگ کوتاه در دسامبر ۱۹۱۸ درگرفت. در ۱۷ ژانویه ۱۹۱۹ و با میانجیگری انگلیسی‌ها به رهبری ویلیام مونتگمری تامسون آتش‌بس صورت گرفت و منطقه مورد مناقشه تا انجام مذاکرات صلح بیشتر به‌عنوان منطقه بی‌طرف اعلام شد. پس از آن، ارمنستان و گرجستان هر دو به منطقه قارص در شرق ترکیه امروزی هجوم آوردند و با الحاق اراضی باعث ایجاد اختلافات بیشتر بر سر مالکیت اراضی شدند. این موضوع در سال
بیشتر بر سر مالکیت اراضی شدند. این موضوع در سال ۱۹۲۰ و با تهاجم ارتش سرخ به آذربایجان و ارمنستان شکل دیگری به‌خود گرفت. با این حمله و به دنبال آن حمله ارتش سرخ به گرجستان در فوریه و مارس ۱۹۲۱ استقلال هر دو کشور پایان یافت. ترکیه از این فرصت استفاده کرد و طی جنگ ارمنستان–ترکیه، زمین‌های واقع در شرق را از ارمنستان بازپس گرفت. گرجستان نیز منطقه بی‌طرف لوری را با موافقت ارمنستان اشغال کرد تا از افتادن آن به‌دست ترکیه جلوگیری کند. مرز اتحاد جماهیر شوروی با ترکیه با عهدنامه قارص در اکتبر ۱۹۲۱ شکل نهایی به خود
با عهدنامه قارص در اکتبر ۱۹۲۱ شکل نهایی به خود گرفت و بدین ترتیب حد غربی مرز ارمنستان و گرجستان مشخص شد. زمانی که شوروی در اوایل سال ۱۹۲۱ درجه‌ای از کنترل خود را در این منطقه برقرار کرد، از تعیین مرز نهایی بین ارمنستان و گرجستان حمایت کرد. طی ترتیبی که در ۶ نوامبر ۱۹۲۱ نهایی شد و با تقسیم منطقه بی‌طرف لوری به دو قسمت (بیشتر به نفع ارمنستان)، مرز ارمنستان و گرجستان در محل فعلی آن تثبیت شد. در سال ۱۹۲۲ هر سه دولت از طریق جمهوری فدراتیو سوسیالیستی قفقاز جنوبی شوروی در اتحاد جماهیر شوروی ادغام شدند ولی در سال
شوروی در اتحاد جماهیر شوروی ادغام شدند ولی در سال ۱۹۳۶ از قفقاز جنوبی شوروی جدا شده و به جمهوری‌های جداگانه تبدیل شدند. مرز ارمنستان–گرجستان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ و استقلال جمهوری‌های تشکیل دهنده آن، به یک مرز بین‌المللی تبدیل شد. در سال ۱۹۹۴ دو کشور کار بر روی تحدید حدود مرزهای خود را آغاز کردند. یک اقلیت بزرگ ارمنی در گرجستان وجود دارد به ویژه در استان مرزی سامتسخه-جاواختی متمرکز شده‌اند، آنها در این استان در برخی مواقع اکثریت ناراضی را تشکیل می‌دهند. با این حال، نه دولت ارمنستان و
را تشکیل می‌دهند. با این حال، نه دولت ارمنستان و نه دولت گرجستان برای اصلاح مرزهای قدیمی دوران شوروی بین خود فشار نیاورده‌اند. گذرگاه‌های مرزی. گذرگاه‌های مرزی زیر بین ارمنستان و گرجستان فعالیت می‌کنند:
شخصیت تاریخی و افسانه‌ای قبیله آردکپان: آردکپان‌ها از ترکمانان اغوز (قشقایی) شامل چند تیره (ذوالفقارلو، عسکرلو، ایسبلو، کوولی، قره‌قوینلو) است.
قتل‌عام در زندان زنان () یا امانوئل از جهنم می‌گریزد، فیلمی ایتالیایی-فرانسوی به کارگردانی برونو ماتی است که در سال ۱۹۸۳ منتشر شد و یکی از فیلم‌های مجموعهٔ است. برخی منتقدان این فیلم را به‌خوبی سایر فیلم‌های برنو ماتی ندانستند.
ویشاپاکار یا سنگ‌های اژدها که همچنین با نام‌های سنگ‌های ویشاپ، استلاهای ویشاپ و «سنگ‌های مار» نیز شناخته می‌شوند، تک‌سنگ‌های مشخصی هستند که در سرزمین کوهستانی ارمنستان، برکه‌های طبیعی و مصنوعی و دیگر منابع آب یافت می‌شوند. آنها معمولاً از یک تکه سنگ به شکل‌های سیگار با سر ماهی یا مار هستند. ظاهراً آنها تصاویری از ویشاپ‌ها یک اژدهای آبی از فرهنگ عامه ارمنی هستند. حدود ۱۵۰ استلای ویشاپ موجود شناخته شده است که ۹۰ تای آن در ارمنستان یافت هستند. ویشاپاکارها بخشی از میراث فرهنگی ارمنستان هستند و نشان‌دهنده
بخشی از میراث فرهنگی ارمنستان هستند و نشان‌دهنده اعتقادات و نمادهای مذهبی مردمان باستانی این منطقه‌اند. برخی محققان معتقدند که این سنگ‌ها نقش آیینی داشته‌اند و برای ارتباط با نیروهای طبیعت یا ارواح مقدس استفاده می‌شدند. نام. کلمه «ویشاپ» به معنای «اژدها» است، و «کار» به معنای «سنگ» است. در باورهای اساطیری ارمنی، "ویشاپ" نماد موجودات عظیم‌الجثه و قدرتمندی است که اغلب با آب، باروری و حفاظت از منابع طبیعی مرتبط بودند. مار ویشاپ. ویژگی بارز «ویشاپ» این است که از «آب» آمده و «سمی» هستند؛ بنابراین، آنها به عنوان
«آب» آمده و «سمی» هستند؛ بنابراین، آنها به عنوان «اژدهای آب با بزاق سمی» توصیف می‌شوند. این نام ممکن است از یک اصطلاح ایرانی باستانی "vi-šāpa" گرفته شده باشد، «دارای آب سمی» که برای اشاره به مار استفاده می‌شود. موقعیت جغرافیایی. این سنگ‌های یادمانی که به صورت عمودی نصب شده‌اند، اغلب با نقوش اژدها یا موجودات افسانه‌ای دیگر حکاکی شده‌اند. ویشاپاکارها در مناطق مختلفی از ارمنستان و بخش‌هایی از مناطق هم‌جوار آن در قفقاز جنوبی یافت می‌شوند. این سازه‌ها معمولاً در ارتفاعات، نزدیکی منابع آبی، یا مناطقی که از نظر
ارتفاعات، نزدیکی منابع آبی، یا مناطقی که از نظر آیینی مهم بوده‌اند، قرار دارند. این سنگ‌ها در رشته‌کوه گغام، ارمنستان، سواحل شمال‌شرقی دریاچه سوان، دامنه‌های کوه آرارات، گارنی، دره رود چوروه و همچنین مکان‌های دیگر، جایی که در زمان‌های باستان به پرستش سنگ‌های ویشاپ می‌پرداختند، یافت می‌شوند. آن‌ها از سنگ‌های عظیم تراشیده شده‌اند که بزرگ‌ترین آن‌ها ۵٫۰۶ متر ارتفاع دارد و به شکل ماهی، مار، گاو، قوچ، لک‌لک و غیره، همچنین مجسمه‌های پرندگان، معمولاً در فواره‌ها، کانال‌ها، مخازن و دریاچه‌های مصنوعی نزدیک قرار
کانال‌ها، مخازن و دریاچه‌های مصنوعی نزدیک قرار دارند. می‌توان فرض کرد که این سنگ‌ها از طریق پرستش خدایان آب از کشاورزی و آبیاری حمایت می‌کردند. موقعیت‌های اصلی ویشاپاکارها. کوه‌های گغاما (Geghama Mountains). یکی از مهم‌ترین مناطق یافت شدن ویشاپاکارها. این کوه‌ها در نزدیکی "دریاچه سوان" و مناطق مرکزی ارمنستان قرار دارند. ویشاپاکارهای کشف‌شده در این منطقه اغلب در نزدیکی چشمه‌های طبیعی و رودخانه‌ها قرار گرفته‌اند. دریاچه سوان (Lake Sevan). اطراف این دریاچه که یکی از مهم‌ترین منابع آب شیرین ارمنستان است، چندین
از مهم‌ترین منابع آب شیرین ارمنستان است، چندین ویشاپاکار دیده شده است. نزدیکی به آب نشان می‌دهد که این سنگ‌ها احتمالاً نقشی آیینی در ارتباط با منابع آب داشته‌اند. منطقه آرارات (Ararat Region). این منطقه تاریخی که یکی از نمادهای مهم ارمنستان است، نیز محل یافتن برخی از ویشاپاکارها بوده است. کوه‌های آرگاتس (Mount Aragats). در این منطقه نیز ویشاپاکارهایی کشف شده‌اند. آرگاتس یکی از کوه‌های مهم ارمنستان با موقعیت جغرافیایی و فرهنگی خاص است. مناطق جنوبی ارمنستان. در بخش‌هایی از استان سیونیک (Syunik Province) و
در بخش‌هایی از استان سیونیک (Syunik Province) و نواحی هم‌مرز با ایران، نمونه‌هایی از ویشاپاکارها دیده شده‌اند. خارج از ارمنستان. گرجستان: برخی از سنگ‌های مشابه ویشاپاکار در مناطق جنوبی گرجستان کشف شده‌اند. ترکیه شرقی: مناطق هم‌مرز با ارمنستان (به‌ویژه استان‌های شرقی ترکیه) نیز نشانه‌هایی از سازه‌های مشابه دارند. کشف. ویشاپس توسط نویسنده ارمنی آترپت در سال ۱۸۸۰ معرفی شد که آثار او در سال ۱۹۲۶ منتشر شد. در سال ۱۹۰۹، زمانی که نیکلاس مار و یاکوف اسمیرنوف از معبد گارنی ارمنستان برای حفاری دیرینه‌شناسی بازدید
گارنی ارمنستان برای حفاری دیرینه‌شناسی بازدید کردند، ساکنان محلی داستان‌هایی دربارهٔ ویشاپ‌هایی شنیدند که در کوه‌های بلند وجود دارند. دانشمندان این سفر را سازماندهی کردند و از کوه‌های گغام صعود کردند تا وجود ویشاپ‌ها و اینکه آیا آنها اهمیت علمی دارند یا خیر. یافته‌های کوه‌های گغام در سال ۱۹۳۱ منتشر شد. دانشمندان در کوهستان مجسمه‌های سنگی مگالیتیک را کشف کردند که ارمنی‌ها آن را «ویشاپ» می‌نامیدند و بیشتر به شکل ماهی بودند. بزرگ‌ترین ویشاپ ۴٫۷۵ متر ارتفاع و ۵۵ سانتی‌متر عرض داشت. در سال ۱۹۰۹ تمام ویشاپ‌ها