payamvha/North_RAG huggingface dataset:
شد اعضای تیمی که اسمش در قرعه برآمده توپ و دنده را گرفته پیش محدودهٔ که با خط مشخص شده ایستاد می‌شوند. افراد تیم دومی بخاطر گرفتن توپ و زدن افراد تیم مقابل توسط آن به موقعیت‌های مختلف در ساحه معینه ایستاد می‌شوند. این بازی تقریباً شبیه بازی کریکت است که اکثراً میان اطفال در ایام رخصتی‌های تابستانی و زمستانی مکاتب و در تفریحگاه‌ها بازی می‌شود و نظر به محلات طرز اجرای آن بعضاً متفاوت است‎. ‏ اگر شخصی توپ را قپ کند نفر مقابل می‌سوزد باید آن نفر تا خط دوم میدان که ۵۰ متر فاصله دارد رفته دوباره بر گردد. در
که ۵۰ متر فاصله دارد رفته دوباره بر گردد. در صورتیکه بر گردد وتوپ کسی به جانش نخورد زنده است. اگر بر گردد وطرف مقابل توپ را به جانش شوت کرده به جانش خورد. ‏بازی به نفع تیم مقابل می‌شود. تیم میر می‌سوزد. ‏ ۸. یک لنگه باری. یک لنگه بازی نیز از بازی‌های کودکان افغانستان می‌باشد. بازی طوری است بچه‌ها اولاً یک دایره بقطر۴ متر خط‌کشی می‌نمایند. دو نفر در حال که یک پای خودرا بادست محکم می‌گیرند داخل دایره می‌شوند. آنها کوشش می‌نمایند که طرف مقابل خودرا از دایره بیرون کشند. کسکی از دایره بیرون شد. بازی را می‌بازد.
کشند. کسکی از دایره بیرون شد. بازی را می‌بازد. اگر هردو پای کسی در جریان بازی به زمین بخورد حریف او سرش را خاریده اورا از میدان بیرون می‌کند. ‏بدین ترتیب نوبت نفر دوم وسوم می‌رسد. ‏ ۹. دنده کلک. دنده بازی یا دنده کلک بازی سنتی است از زمانه‌های قدیم بشکل میراث ازبازی‌ها و تفریح‌های دیرینه درافغانستان باقی مانده است. ‏ بچه‌های‌های بین سنین هفت الی بیست سال یا بیشترازآن درین بازی عنعنوی اشتراک می‌نمایند. ‏روش این بازی طوریست که بچه‌ها در وسط یک توته زمینی که سطح هموارداشته باشد، خوچک را آماده می‌سازند «خوچ
سطح هموارداشته باشد، خوچک را آماده می‌سازند «خوچ عبارت ازحفری است که به قطر۱۰ ‏سانتی وبه عمق ۱۰ سانتی‌متر که توسط بازی کنان این بازی حفر می‌شود تا درهنگام بازی، کلیک درآن ایستاده شود. ‏ حینیکه دو نفر از جوانان یا بیشتر ازآن گرد هم آیند، تعداد شان هرچند که باشد به دو گروپ تقسیم شده و یک توته چوب را که به درازی کمتر از یک متر باشد و چوب دیگر را به طول ۱۵ ‏سانتی که دوطرف آنرا بشکل قلم پنسل تراش می‌نمایند تا در اثنای اصابت دنده کلک از زمین برخواسته و آنرا همرای دنده چوب ضربه وارد نمایند و بدور اندازند. ‏بعد از
دنده چوب ضربه وارد نمایند و بدور اندازند. ‏بعد از بدست آوردن نوبت ازسوی یک جناح، به بازی آغازمی نمایند. ابتدا لیک توسط یکتن از گروپ جانب مقابل بطرف هوا بلند می‌شود. حین نزول ازهوا اگر لیک بداخل ‏ «غنج» افتد نوبت به شخص دیگری واگذار می‌گردد. اگرکلک یا لیک به غوچ اصابت نکند، بازیگر همرای چوب دست داشته اش سه مرتبه در قسمت لبهٔ که مانند قلم شده به کلک، ضربه وارد می‌نماید، ‏درصورتیکه از زمین برخیزد درهوا ضربهٔ دومی را برایش حواله نموده و آنرا بدور می‌اندازد که در نزد بازی کنان یک بر محسوب می‌شود. زمانی که
که در نزد بازی کنان یک بر محسوب می‌شود. زمانی که چهاربر شد آنرا یک نو می‌گویند. به همین شیوه این بازی ساعت‌ها ادامه می‌یابد. ‏ آنچه که قابل ذکراست :‏ قبل از آغاز بازی دو گروپ بازیکن یک سرحد بفاصلهٔ ۵۰ الا ‏۸۰ متری تعین نموده و حین بازی اگر لیک از اثر ضربهٔ دنده چوب ازسرحد تعین شده به پیش پرتاب گردد، هر دو گروپ به دویدن آغاز می‌نمایند تا هر یک گروپ از دیگری سبقت جسته و لیک را لمس نمایند بازیکن را از نوبت بازمی‌دارند و اگر شخص بازیکن آنرا قبل از همه بدست خود یا توسط گروپ خود بدست آرد، بازی کمافی السابق ادامه
توسط گروپ خود بدست آرد، بازی کمافی السابق ادامه دارد. بدین منوال جوانان سرگرمی عنعنوی خویش را که از نیاکان به ارث برده‌اند، در زمان خویش به بازی می‌گیرند و از آن لذت می‌برند. ‏ ۱۰. اله بده یا اُله بده «کلاه بُردک. ‏((این بازی در منطقه کرامان پنجشیر عمومیت دارد. یک عده از جوانان گرد هم آمده و در یک قسمت زمین یک خط دایره یی به قطر سه متر می‌کشند و تعداد بچه‌ها هرچند که باشند به دو دسته تقسیم شده که یک گروپ بداخل دایره قرار گرفته و گروپ دیگر خارج از دایره قرار می‌گیرند. گروپی که بداخل دایره قرار دارند به
قرار می‌گیرند. گروپی که بداخل دایره قرار دارند به سرهای شان کلاه یا دستمال طور چهلتار بسته نموده و هر کدام طبق قانون بازی یک دست خود را بالای خط دایره گذاشته به چهار طرف دایره خیز و جست می‌نمایند تا گروپ بیرونی کلاه شان را از سرهای شان نه قپند، ایشان وظیفه دارند تا گروپ بیرونی را غافلگیر نموده و با پاه خود به پاه آنها تماس دهند. اگر چنین اتفاق بیافتد گروپ دومی داخل و گروپ اولی خارج از دایره قرار می‌گیرند. گروپ بیرونی وظیفه دارند تا با گفتن «اله بده کلاه بده» از موقع استفاده نموده گروپ دومی را غافلگیر
بده» از موقع استفاده نموده گروپ دومی را غافلگیر نمایند و کلاه شان را به قپند و در نهایت سرعت خود را به جرجای برسانند. اگر گروپ درونی موفق شود و در مسیر راه یعنی از دایره الی جرجای کلاه را از گروپ بیرونی بگیرد، بازی بشکل سابق ادامه می‌یابد و اگر گروپ درونی یکی از گروپ‌های بیرونی را غافلگیر نماید و با پای خود به پایش تماس دهد، بازی به نفع گروپ درونی می‌انجامد و گروپ درونی بیرون و بیرونی داخل دایره قرار می‌گیرند و دو باره بازی بشکل سابق به پیش می‌رود. این بازی در اصل یکی از بازی‌ها و سرگرمی‌های ناب جوانان در
در اصل یکی از بازی‌ها و سرگرمی‌های ناب جوانان در فصل بهار می‌باشد که از قدیم درآن مناطق معمول بوده است))‏ ۱۱. کور ملا بازی. ازجمله سرگرمی‌های زیبا در بین جوانان است. تعدادی ازبچه‌ها گرد هم جمع شده، ‏چشم یکی را با دستمال یا چارد می‌بندند و هرکدام با سیلی به سر و کله اش می‌زنند کورملا هرطرف می‌دود و کورکورانه هرطرف دست می‌اندازد تا شخصی بدستش آید. به همین شکل مدت‌ها ادامه می‌یابد تا اینکه کسی به چنگ کور ملا بیافتد. اگر کسی به چنگ کورملا آمد و او را محکم گرفت، چشم‌های وی را می‌بندند و او کورملا می‌شود. ‏ ۱۲.
چشم‌های وی را می‌بندند و او کورملا می‌شود. ‏ ۱۲. خرمیگیری جاندار. خرمیگیری جاندار یکی از جزابترین بازیها و سرگرمی‌ها در بین جوانان و نو جوانان پنجشیر است. جوانان به دو گروپ تقسیم شده گروپ اولی هرچند که باشند پشت در پشت خود را به دیوار تکیه داده ومانند خر پشت خود را خم می‌نمایند. صرف یک نفر سر تیم گروپ که آنرا «سلمه» می‌گویند، درکنار خرها ایستاده می‌شود تا گروپ دومی بالای خرها سوار نشوند. گروپ دومی می‌کوشد تا به نحوی بالای خرها سوار شود اما سرتیم گروپ اولی نمی‌گذارد که آنهاسوارخر شوند. اگر گروپ دومی نزدیک
نمی‌گذارد که آنهاسوارخر شوند. اگر گروپ دومی نزدیک خرها شود با پایش به پای گروپ دومی می‌زند، اگر پای سرتیم به پای یکی ازافراد گروپ دومی تماس کند گروپ دومی بجای گروپ اولی رفته و گروپ اولی در جای گروپ دومی قرار می‌گیرد. به همین شکل ساعت‌ها این بازی ادامه می‌یابد. ‏ ۱۳. تشله بورد. قمار اطفال که نیز یکی از سرگرمیها است. عبارتند از تشله بازی میشکان، قطکان با پول فلزی و قطکان با تشله و قطکان با شیشه و تکمه می‌باشد. ‏ ۱۴. تشله بازی. تشله بازی در افغانستان چهارشکل است. میش بازی، قطکان، چقکان، و دامنیکی است. ‏ ۱۵.
است. میش بازی، قطکان، چقکان، و دامنیکی است. ‏ ۱۵. میش بازی تشله. طوریکه پس از جفت است تاق میر به تعداد نفر تشله‌ها را چینده یک تشله را میش می‌سازد. نفر اول با میش از فاصله دور فیر می‌کند اگر نخورد نفر دوم با میش به تشله‌های نزدیک با انگشت فیر می‌کند با تشله که خورد تشله از آن می‌شود اگر نخورد به نفر بعدی نوبت می‌رسد. تا که تشله‌ها خلاص شود. ‏ ۱۶. قطکان. بازی طوریست که یکنفر میر پس از جفت است تاق می‌شود. میر به تعداد بازی کن تشله‌ها را جمع نموده به قط می‌اندازد هر تعداد که به قط ماند همان تشله از او می‌شود
هر تعداد که به قط ماند همان تشله از او می‌شود سپس تشله‌های دیگر را نشانه می‌گیرد اگر خورد تشله از او می‌شود اگر نخورد نفر بعدی تشله‌ها جمع نموده به قط می‌اندازد هر تعداد که به قط نیامد آنرا با تشله خود می زنداگر نخورد نوبت بعدی می‌رسد تا آنکه تشله‌ها خلاص می‌شود. ‏ ۱۷. دامنکی. یکنفربه تعداد بازی کن تشله‌ها را به دامن یکی از بازی کن می‌زند. و شخص دامن را شخ گرفته تشله‌ها را دور می‌اندازد. سپس میر به زدن تشله‌ها از جای مخصوص با تشله فیر می‌کند. اگر با کدام تشله اصابت نکرد نوبت به شخص مابعد می‌رسد. هرکدام
تشله اصابت نکرد نوبت به شخص مابعد می‌رسد. هرکدام تشله را که زد تشله از ان می‌شود. بدین ترتیب تشله‌ها خلاص می‌شود. ‏ ۱۸. قطکان با پول فلزی. این بازی هم مانند بازی قطکان با تشله است. بازی طوریست که یکنفر میر پس از جفت است تاق می‌شود. میر به تعداد بازی کن مثلاً ۵ روپیه فی نفر را جمع نموده به قط می‌اندازد هر تعداد که به قط ماند همان پول از او می‌شود سپس پولهای‌های دیگر را نشانه می‌گیرد اگر خورد تمام پول از او می‌شود اگر نخورد نفر بعدی وپنجی‌ها جمع نموده به قط می‌اندازد هر تعداد که به قط نیامد آنرا با لشپاط یا
هر تعداد که به قط نیامد آنرا با لشپاط یا پنجی خود می زنداگر نخورد نوبت بعدی می‌رسد تا آنکه پولها خلاص می‌شود. ‏ ۱۹. قطکان با شیشه. همانند پول فلزی است که به عوض پول شیشه‌های مقبول را بچه جمع نموده بازی می‌کنند. شیشه‌های به اندازه ۵ روپگی یا کمی کلانتر می‌سازند. ‏ ۲۰. قطکان تکمه بورد. همانند پول فلزی و شیشه بورد است که به عوض پول یا شیشه تکمه را بچه جمع نموده بازی می‌کنند. قمت تکمه‌های کلان زیاده تر از خورد است. تکمه خوب چند دکمه خراب و خوررد می‌شود. بیاد دارم پسران ایلا گرد یک پسر خوب را محکم گرفته دیگران
پسران ایلا گرد یک پسر خوب را محکم گرفته دیگران تکمه‌های لباس آنرا جدا ساخته وبا دکمه‌ها فرار می‌کردند. پسرا عاجز وکم زور در کرتی و بالا پوش خود تکمه نداشتند. اگر می‌داشتند چندین رنگ می‌بود. ‏ ۲۱. لولگ بازی. در قدیمها از تایر کهنه به دها لولگ ساخته شده به بازار عرضه می‌گردید ولی اکنون پلاستیکی ان در دکانها موجود است. لولگ به‌طور عادی با چوب زده می‌شود و اطفال دنبال آن می‌دود ولی کمی فنی‌تر برای اینکه لولگ منظم بدود و برک گرفته شود یک پارچه سیخ که طول آن ۲۰ سانتی و نوک طوری گول ساخته می‌شود که لولگ را قایم
سانتی و نوک طوری گول ساخته می‌شود که لولگ را قایم گیرد رانده می‌شود. اطفال در اثنا راندن با دهن صدا موتر را می‌کشند. زمانیکه برگ می کیرند توسط دهن صدا برک را می‌نمایند. ‏ ۲۲. اسپک. از تفریحات دخترانه و بچگانه بوده اطفال به اسپ نشسته و دورک می‌خورند واز آن لذت می‌برند. بعضاً اطفال صدها و چیخها می‌کشند ۲۳. دولی گک. دولی هم از سرگرمی‌های اطفال بوده که در تمام کشور مروج است. دولی‌های ثابت است که خیلی بلند می‌کند. دولی خورد است که به کوچه‌ها دوره کردی نموده اطفال به ان سوار می‌شود. ‏ ۲۴. غورسی. یکی دیگر از
اطفال به ان سوار می‌شود. ‏ ۲۴. غورسی. یکی دیگر از بازی‌های سرگرم‌کننده جوان‌های کشور ما است. این بازی طوری است که گروهی از افراد به دو گروه تقسیم می‌شوند و از هر گروه دو نفر وارد میدان می‌شوند. هر کدام یک پای خود را به دست می‌گیرند و با یک پا حرکت کرده و با شدت تمام خود را به همدیگر می‌کوبند تا یکی به زمین بیافتد. هر کسی که توان ایستادگی در مقابل دیگری نداشته باشند و کنترول خود را از دست بدهند بازنده میدان است. این بازی نیز تقریباً در تمام نقاط افغانستان مروج است ‏ ۲۵. غلغله شیطان. یکی از سرگرمی‌های است که
است ‏ ۲۵. غلغله شیطان. یکی از سرگرمی‌های است که بیشتر میان نوجوانان و کودکان مروج است. این بازی اکثراً در شهرها و روستاهای نزدیک شهر رواج دارد. درین بازی از ۵ الی ۱۰ یا ۱۲ ‏اطفال شرکت می‌کنند. این بازی طوری است که یک گروه هر کدام گودال کوچک برای شان روی زمین در اطراف گودال مرکزی حفر می‌کنند که آنرا خانه شیطان می‌گویند. ‏ سپس ۶ غاز دورادور خانه شیطان کنده می‌شود. سپس یک دایره پرتاپ که دومتر از خانه شیطان دور است خط‌کشی می‌شود. پس از یکنفر میر شده از سر خود ۱۰، ۲۰ الی ۱۰۰ ‏می‌خواند نفر ۱۰۰ باید در دایره رفته
۲۰ الی ۱۰۰ ‏می‌خواند نفر ۱۰۰ باید در دایره رفته توپ را به خانه شیطان پرتاپ کند. اگر یک یا دو بار نهایت توپ در خانه شیطان نیامد یکنفر رفته بالای پرتاپ کننده می‌نشیند. اگر به خانه نرفت نفر ۲ بالایش می‌نشیند اگر باز به خانه شیطان نرفت نفر ۳ بالایش می‌نشیند تا که توپ به خانه شیطان برود. اگر توپ کوچک به خانه کسی دیگری رفت، صاحب گودال بالای شانه‌های فردی که توپ را انداخته می‌نشیند تا به این ترتیب او موفق شود توپ را داخل خانه شیطان سازد. زمانی که توپ داخل خانه شیطان شود، همه فرار می‌کنند و فردی که توپ را داخل
شیطان شود، همه فرار می‌کنند و فردی که توپ را داخل خانه شیطان انداخته با توپ یکی از اعضای گروه را نشانه می‌گیرد و توپ به هرکسی اصابت کند، او باید توپ را داخل خانه شیطان یا همان گودال مرکزی بسازد. در بعضی جاها نشانی می‌گذارند. به مجردی که توپ به خانه شیطان داخل شد اطفال الی نشانی که قبول شده دویده واپس به دوش می‌آیند. نشانی به اندازه ۳ متر از خانه شیطان فاصله دارد. زمانیکه اطفال می‌دوند بازی کننده توپ را از خانه شیطان به عجله گرفته یکی را نشان گرفته اورا با توپ می‌زند اگر توپ خورد همان شخص باید به دایره رفته
می‌زند اگر توپ خورد همان شخص باید به دایره رفته به خانه شیطان فیرکند. بدین ترتیب بازی الی مدت زیادی دوام پیدا می‌کند. ‏ ۲۶. هفت سنگ. این بازی خیلی جالب و دیدنی است. شماری از نوجوانان به دو گروه تقسیم می‌شوند و هفت سنگ را روی هم دیگر می‌چینند. بعد از فاصله دورتر با توپ سنگ‌ها را نشانه می‌زند. هر گروه تلاش می‌کنند سنگ‌های کمتری فرو بریزد. پس از برخورد توپ به سنگ‌ها، تیم پرتاب کننده توپ باید در مدت زمان اندک سنگ‌ها دوباره روی هم بگذارند ‏. اگر درین جریان توپ به جان یکنفر مهاجم که سنگ‌ها را رویهم می‌گذارد خورد
جان یکنفر مهاجم که سنگ‌ها را رویهم می‌گذارد خورد تیم دیگر بالای سنگ پرتاپ می‌کنند ۲۷. سرگرمیهای دخترانه. سرگرمیهای دخترانه از بچه گانه فرق داشته معمولاً دختران بازی می‌کنند. سرگرمی‌های دخترانه عبارتند از جز بازی عروس گدی خانه گکانی ریسمان بازی و غیره می‌باشد. ‏ قو قو قو برگ چنار قو قو قو برگ چنار دخترا شیشته قطار می چینن برگ چنار می خورن دانه انار کاشکی کفتر می‌بودم ده هوا پر می‌زدم آوی زم زم می‌خوردم ریگ دریا می‌چیدم کاشکی ماهی می‌بودم ده او راهی می‌بودم کاشکی زاغک می‌بودم کله داغک می‌بودم می‌پریدم شاخ به
زاغک می‌بودم کله داغک می‌بودم می‌پریدم شاخ به شاخ ده یک باغک می‌بودم ‏شیرگفت الله الله مه گفتم درد و بلا آبوبه جان آبوبه. دونفر دختر دست به دست هم داده دورک خورده می‌خوانند. شعر خالص مزاری. ادامه دارد. ‏ این شعر نزدیک به پنجاه سال پیش سروده شده است. در روزهایی که کودکان هیچ سامان بازی نداشتند. شاعراین سروده برای ما ناشناخته مانده است، با زبان بسیار نرم و کودکانه این شعر خاطره انگیز را می‌سرایند. شعری که فرهنگ روستایی آن سال‌ها را به خوبی بازتاب می‌دهد. این شعرریشه فرهنگی اجتماعی مردم ما دارد. ‏ ۲۸.
این شعرریشه فرهنگی اجتماعی مردم ما دارد. ‏ ۲۸. اسپکانی. فرهنگی که کودکان را به یادگرفتنی اسپ سواری تشویق می‌کند. در این بازی کودکان به چوب دراز شاخهٔ بی برگ درخت و گاهی به عصای پدرکلانشان سوار می‌شوند و در کنار هم اسپ سواری خیالی می‌کنند. . در همین حال یکی از آن‌ها این شعر را با صدای بلند می‌خواند‎. دیگران با چوچو چو گفتن به نوعی به اسپ خیالی شان قمچین می‌زنند که تیزتربدوند. ‎و هر کدام جست و خیز کنان به طرفی می‌دود. ‏ ‏ یخمالک. یخمالک زدن با دوپا از قدیمها درین کشور مروج است که اطفال خورد و بزرگ درین بازی
درین کشور مروج است که اطفال خورد و بزرگ درین بازی شرکت می‌کنند. بعضاً کسانیکه مهارت دارند می شینن و می‌خیزند. ۲۹. جفت است طاق ‏. این بازی بیشتر در فصل تابستان وقتی خسته‌های باغ (زردآلو) و درخزان بادام فراوان است، بازی می‌شود. بدین گونه که بازیگر مقداری خسته را در کف دست پنهان می‌کند و از بازیگر حریف می‌خواهد که با حدث و گمان بگوید خسته‌ها جفت یا طاق هستند. ‏اگر درست برآمد برنده خسته‌ها را صاحب می‌شود واگرنه باید به همان اندازه باید خسته پرداخت کند. پیمانهٔ این بازی را (گوره) می‌گویند. ‏ ۳۰. بیری بیری بازی
این بازی را (گوره) می‌گویند. ‏ ۳۰. بیری بیری بازی یا بازی عروس و داماد. چند دختر و پسر کوچک یکی را عروس و دیگری را داماد می‌سازند. داماد و عروس روی جای بلند می‌نشینند و با حجب و حیا منتظر رفتن به خانه آینده شان می‌شوند. دو دختر که از طرف خانوادهٔ داماد به دنبال عروس آمده‌اند، دست به گردن یکدیگر انداخته یا شادی بسیار دور عروس (بیری) می‌چرخند. روی سر داماد برگ درخت یا گل می‌ریزند. عروس را می‌بوسند وبا آهنگ مخصوص چنین می‌خوانند‎: دختران کوچک دیگر که در نزدیک بیری نشسته و چنین می‌نمایند که از خانوادهٔ عروس
بیری نشسته و چنین می‌نمایند که از خانوادهٔ عروس باشند در پاسخ می‌گویند:‏ دو دختر خواستگار می‌گویند: آن گاه، زیر بازوانش عروس را می‌گیرند و او را از زمین بلند می‌کنند و می‌خوانند:‏ در طرف دیگر خانواده داماد با شادی و خوشحالی می‌خوانند:‏ آن وقت داماد و عروس روی یک چوب که آن را اسپ می‌نامند سوار می‌شوند و در میان شادی خانواده داماد و گریه خانواده عروس حرکت می‌کنند و دورخانه می‌چرخند. چنین بازی بیری بیری پایان می‌یابد. ‏ ۳۱‍. بیری بیری بازی دوم. دراین بازی به جای عروس و داماد اصلی از چند تکه پارچه و چوب عروس و
عروس و داماد اصلی از چند تکه پارچه و چوب عروس و داماد می‌سازند. برای عروس و داماد لباس‌های رنگارنگ مردانه و زنانه تهیه می‌کنند. آن‌ها را می‌دوزند و برتن عروسک‌های پارچه ای می‌کنند. دوگروه دختران از خانواده عروس و داماد عروسک‌ها را می‌آرایند و با شادی مجلس عروسی ساده ای کودکانه بر پا می‌دارند. به دعوت شده‌ها غذای فرضی می‌دهند و با شادی و گریه عروس را از خانه بیرون می‌کنند و به خانه بخت می‌فرستند. روزگاری که عروسک‌های بازاری نیامده بود سرگرمی کودکان هزاره عروسک‌های پارچه ای بود. وچه با شادی آن‌ها را
عروسک‌های پارچه ای بود. وچه با شادی آن‌ها را می‌دوختند و بازی می‌کردند. یادش بخیر‎. کودکان هزاره تمام بازی‌های خود را مانند شاه بازی و خاله بازی را با این عروسک‌ها بازی می‌کردند. این بازی کودکانه بیشتر در سایه دیوار، زیرسنگ‌های بزرگ، سایه درختان و در زمستان گوشهٔ خانه بازی می‌شد. این عروسک‌ها را به گویش خود شان ‏(گودی) وشاید هم چیز دیگر می‌گفتند‎. ۳۲. خاله بازی. در این بازی کودکانه، دختران خردسال نخست چادر می‌پوشند. مانند زنان بزرگسال حرف می‌زنند. به هم دیگر خاله و بابه می‌گویند. یکی خاله می‌شود. چادرش را
خاله و بابه می‌گویند. یکی خاله می‌شود. چادرش را جلو چشمش می‌آورد. از لباس‌های چندی نوزاد می‌سازد. لولو لولو می‌کند. شیر می‌دهد. ‏آواز می‌خواند. خانه خانه می‌سازد. خلاصه اینکه ادایی زنان خانه‌دار را یکی به دیگراجرا می‌کند‎. ۳۳. خانه خانه بازی. این بازی را پسران و دختران خردسال تنها یا با هم بازی می‌کنند. از چوب و سنگ خانه می‌سازند. از گل و لای آدم، حیوان و اشکال‌های گوناگون می‌سازند. گدی گک و فرش خودشان را در داخل خانه‌ها می‌گذارند. محفل زیبا کنار هم برپا می‌دارند. ساعت‌ها شادی می‌کنند و سرگرم می‌شوند. خدا
ساعت‌ها شادی می‌کنند و سرگرم می‌شوند. خدا نکند آدم بی رحم بزرگسالی خانه‌های آنان را خراب نکند. آه از جگر برمی‌کشند و تسلیم اشک می‌شوند‎. ۳۴. بازی با ارواح مردگان. این بازی یکی از بازیهای شب یلدا بوده بالای کسی اجرا می‌شود که از این بازی بی‌خبر بوده به نام نشان دادن ارواح روی اورا سیاه می‌نمایند. درین بازی یکی از اطفال یا جوان فامیل مخفیانه پشت یک بشقاب را بدون اطلاع کسی که ارواح خواه است خوب بالای شمع سیاه می‌کنند. معمولاً کسی که علاقه دیدن ارواح را دارد ترسیده به لرزه می‌آیند. ‏سپس همه مهمانان واعضای
ترسیده به لرزه می‌آیند. ‏سپس همه مهمانان واعضای فامیل دریک اتاق نشسته در کنج خانه شمع را روشن نموده بالای آن چهل آب صاف را می‌گذارند تا محیط خانه روشنی کم داشته باشد. سپس نفر بزرگ دوبشقاب را می‌آورد. بشقاب سیاه شده را به نفر که ارواح را می‌بیند و خودش بشقاب پاک را بدست می‌گیرد. بشقاب را طوری بدست گیرند که روی بشقاب را خودشان بینند ونفر مقابل عقب بشقاب همدیگر را. درین میان نفر بزرگ از ارواح بین سؤال می‌کند ارواح کی را می‌خواهی بیبینی؟ ارواح بین به لرزه درآمده نام یکی از مردگان خودرا بیان می‌کند. سپس نفر
نام یکی از مردگان خودرا بیان می‌کند. سپس نفر بزرگ می‌گوید بطرف اودیده آنچه که او می‌کند آن هم همان‌طور اجرا کند. نفر بزرگ دست خودرا در عقب بشقاب مالیده سپس بروی خود می‌مالد. اینکار را چندین بار تکرار می‌کند. درجریان یکتعداد از اعضای فامیل یا مهماناناز خود آوازهای وحشت آور را می‌کشند تا ارواح بیننده متوجه نشود که پلان سیاه کردن روی اش در نظر است. زمانیکه روی نفر خوب سیاه شد چراغ روشن می‌شود همه خنده می‌کنند. درین لحظه ارواح بین گیچ می‌ماند که چه قصه است. سپس یکی از اعضای فامیل آینه را می‌آورند ارواح بین روی
یکی از اعضای فامیل آینه را می‌آورند ارواح بین روی سیاه شده خودرا دیده خودش به خنده می‌آید. آنگاه او می‌داند که گپ ارواح نبوده بلکه پلان سیاه کردن روی او بوده است. \ ‏۳۵. برف جنگی. اطفال زمانیکه برف می‌بارد کالای گرم به تن کرده در بیرون خانه بدو گروپ تقسیم شده یکی دیگر را با کلوله‌های که خودشان آماده می‌کنند می‌زنند و خوشی می‌کنند. ‏ ۳۶. آدمک برفی. اطفال در روزهای که برفباری ختم می‌شود یک زردک یک تکه سرخ دو دانه ذغال و یک کلا را با خود برده آدمک برفی می‌سازند بدین ترتیب خوشی نموده برای هرکس مهارت خود را
بدین ترتیب خوشی نموده برای هرکس مهارت خود را نشان می‌دهند. ‏ ۳۷. کشت و گذار درخانه‌ها روز نوروز. به جز کابل اطفال هم از دحترها و پسران به دسته‌ها ویا گروه از رفیقهای نزدیک تقسیم شده به خانه‌ها رفته عید نوروز را برای فامیلها تبریک می‌گویند. درین صورت شرینی پول و غیره میوه جات خشک دریافت می‌کنند. ‏ شعرهای زیاد در مورد نوروز است. ‏ اطفال به خانه دوستان که داخل می‌شود می‌گوید سلام: نوروز تان خوش هرروز تان نوروز ده سال تان برگت سپس شعر بهار را می‌سرایند در بعض جاها چنین شعری را می‌سرایند ۳۸. قطار چنګی. درین
جاها چنین شعری را می‌سرایند ۳۸. قطار چنګی. درین بازی جوانان بزرگ سالان و اطفال به دسته یا دو فامیل تقسم شده برف جنگی می‌نماید. اطفال لذت می‌برند. ‏ ۳۹. نشانه زنی ‏. این بازی مردانه که بیشتر در فصل زمستان و در پی شادی‌های منطقه ای، عروسی‌ها، ‏تولد نوزاد، گاهی هم برای مسابقه بین دو گروه از مردان دو طایفه یا دو قوم برگذار می‌شود، با تفنگ نشانه زنی می‌شود. این بازی با برد و باخت همراست و گاهی نزاع‌های بزرگ را در پی داشته است. اما بیشتر دوستانه برگذار می‌شود. دو گروه دو نفر را میرانتخاب می‌کنند. با قید قرعه یا
گروه دو نفر را میرانتخاب می‌کنند. با قید قرعه یا تر و خشک بازی را شروع می‌کنند. معمولاً دو گروه بیشتر از ده نفر نیستند اگر بیشتر شدند دو شاخه (شیخه) تشکیل می‌دهند. نخست دو نفر روی برف با زمین نرم سفید نشانه ای در جای دور بیشتر یک کیلومتر می‌نشانند. این دو مرد وظیفه دارند جای نشان تیر را علامت گذاری کنند و فاصله اصابت تیر را با نشانه بسنجند. یکی به طرفداری از شاخه ای پرچم سرخ دارند و دیگری سبز. اگر تیر یکی از شاخه‌ها برنده شد، باید برنده پارچه را تکان بدهد و میرها نیز بازی را محاسبه می‌کنند. ‏اگر تیر به هدف
میرها نیز بازی را محاسبه می‌کنند. ‏اگر تیر به هدف خورد باید پارچه را به هوا اندازند. درشروع بازی نخست ده تا اول تیراندازی می‌کنند و در پی آن‌ها حریف تیراندازی می‌کند. پس از چند دور بازنده و برنده مشخص می‌شود. این بازی می‌تواند سر پول باشد و می‌تواند آزاد بازی شود. در روزگاران دور این بازی با تفنگ سربی بازی می‌شد. اکنون بیشتر با تفنگ اصلی و به قول هزاره‌ها پخته بازی می‌شود. سوخت و سوز این بازی بسیار است و معمولاً با مهمانی منطقه ای همراست‎. ۴۰. بازی خر بیارخروار ببر‏. این بازی در هزاره جات بین نوجوانان در
ببر‏. این بازی در هزاره جات بین نوجوانان در فصل تابستان رواج دارد. و ترتیب بازی چنین است بازی کنان، به دو گروه تقسیم می‌شوند. یک گروه با قید قرعه تعیین می‌شود که داخل آب بروند، گروه دیگر باید آنها را با گفتن حرف آری یانه از آب بکشند. درست گفتن آری یانه برنده و بازنده بازی را تعیین می‌کند‎. نخست گروه برون از آب می‌گویند‎: گل چه رنگه بازیکنان داخل آب جواب می‌دهند رنگارنگه گروه بیرون از آب می‌گویند‎: گل خاله چه رنگه؟ گروه داخل آب می‌گویند‎: سرخ وسپید، رنگارنگه‎. گروه بیرون آب می‌گویند‎: گل بادام چه رنگه؟ گروه
گروه بیرون آب می‌گویند‎: گل بادام چه رنگه؟ گروه داخل آب می‌گویند‎: سرخ وسپید، رنگارنگه‎. گروه برون آب می‌گویند‎: گل گلاب چه رنگه؟ گروه داخل آب می‌گویند‎: سرخ وسپید، رنگارنگه‎. گروه برون آب می‌گویند‎: گل شفتل چه رنگه؟ گروه داخل آب می‌گویند‎: سرخ و سپید، رنگارنگه‎. گروه برون آب می‌گویند‎: گل سید چه رنگه؟ گروه داخل آب می‌گویند‎: سرخ و سپید، رنگارنگه‎. آن وقت گروه بیرون آب با خنده و شادی می‌گویند: زرد و بیرنگه. (خر بیار خروار ببر) ‏با گفتن این جمله برنده بازی معلوم می‌شود. در نتیجه جای بازیگران عوض می‌شود. ‏در
می‌شود. در نتیجه جای بازیگران عوض می‌شود. ‏در این بازی لازم نیست حتماً گل باشد هرچیز دیگر می‌تواند جای گل را بگیرد. به‌طور نمونه ذکر شد. می‌تواند بگوید گاو شاخ دارد. اشتباه زمانی رخ می‌دهد که در جواب خرشاخ دارد بگویند، بلی دارد‎. ۴۱. چناق زدن. استخوان جناغ مرغ، گاو و گوسپند را دو نفر باهم می‌شکستند و می‌گویند (مره یاد ترا فراموش). گاهی شرط بازی از قبل تعیین می‌گردد و گاهی دلخوا بود. این بازی هنوز رواج دارد. اما گاهی مورد پسند مردم نیست. نوع بدترآن جناق دلخواه است. بعضی دوستان خوب یک چیز مناسب را می‌خواهند.
است. بعضی دوستان خوب یک چیز مناسب را می‌خواهند. ولی یک تعداد خواست ناموس شرافت ویا چیزی را می‌خواهد که بازنده از آن سر زده نزاع بر پا می‌شود. ‏ ۴۲. شرط‌بندی چناق. این شرطبندی ممکن بود با خفگی و نزاع بازیگر همراه باشد. یک طرف شرط دهنده استخوان چناق یا موره انگشتر یا چیزی دیگری را به حریف می‌دهد. شرط می‌زنند هروقتی که شرط را خواستم باید به من دهی در غیر شرط را باخته‌ای. وی مجبور می‌شود اشیا داده شده را مانند تعویز به گردن آویزد تا در صورتی ناگهانی خواستن برایش دهد. ‏بعضی کسان که پلان خطرناک دارند آن شی را از
دهد. ‏بعضی کسان که پلان خطرناک دارند آن شی را از گردنش دزدی نموده و شرط را می‌خواهد. این بازی نزاع‌های تندی را نیز به دنبال دارد. ۴۳. سنگ گیرگ یا نشانه زدن با سنگ. این بازی مانند تی شیخی (نشانه زنی) بین مردم علاقه مندان زیادی داشت و اکنون نیز گاهی بازی می‌شود. این بازی می‌توانیست مناسبتی باشد یا عادی بازی شود. به هرصورت دارای برد و باخت و سوخت و سوز بود. می‌توانیست بین چند نفر عادی بازی شود یا دو طایفه را به میدان آورد. طرز این بازی پیچیده نیست. دو گروه از بازیگران فاصله ای را تعیین می‌کردند و دو نشانه در
بازیگران فاصله ای را تعیین می‌کردند و دو نشانه در دو سمت خط تعیین شده جا می‌گذاشتند. به نوبه دو دو نفر از دو گروه به طرف نشانه سنگ می‌انداختند. سنگ هرکه نزدیک نشانه می‌خورد جلو می‌افتاد. آن وقت بازیگران حریف آن قدر سنگ می‌زدند که یکی از آن‌ها از او جلو می‌افتاد. آن وقت نوبت بازیگر گروه دوم می‌رسید. اصابت سنگ به نشانه در برخی مناطق دو امتیاز حساب می‌شد و در برخی مناطق پایان این دور بازی را رقم می‌زد. بازی با توافق دو طرف چند دورتعیین می‌شد. که وقتی سر می‌شد بازی پایان می‌یافت. بازنده و برنده مشخص می‌شد. این
پایان می‌یافت. بازنده و برنده مشخص می‌شد. این بازی تمرین و تمرکز بالا را درانداختن سنگ می‌طلبید‎. ۴۴. دایره بازی. در این بازی بازیکنان قبل از هر چیزدو‎/‏۲ نفر را بعنوان رهبرگروه انتخاب می کنندکه معمولاً این دو نفر با نفوذترین وقویترین افراد هستند. سپس سایر بازیکنان دوبه دوکه از لحاظ جسمانی ومهارت دربازی یکسان هستند به نقطه أی دورتر از رهبران رفته برای خود نامی مستعار انتخاب می‌نمایند، سپس نزد رئیس‌ها آمده می‌گویند: شب یا روز، این چنین یارگیری شروع می‌شود‎. بعد ازآن بازیکنان مدافع در یک دایره فرضی قرار
بعد ازآن بازیکنان مدافع در یک دایره فرضی قرار می‌گیرند که مرکز آن قبلاً خط کشیده شده است. در این لحظه بازیکنان حریف و حمله کننده نیز در بیرون این دایره فرضی قراردارند. بازی باعلامت دادن یکی از بازیکنان حمله کننده که در واقع هشداری است، ‏شروع می‌شود. از گروه مدافع نیزکه درواقع اعلام آمادگی است یکی جواب می‌دهد: «‏آماده» بعد از شنیدن کلمه آماده بازی جدی شروع می‌شود، بازیکنان برون دایره فرضی ‏(حمله کنندگان) سعی دارند با دست، پا ویا هرعضو دیگر به مدافعین بزنند و او را از جریان بازی خارج نمایند. از طرف دیگر