payamvha/North_RAG huggingface dataset:
افکار عمومی در حمایت از نظم نوین بود و هم تلاش برای معنا بخشیدن به این دوران جدید. بر همین اساس، روزنامه‌ها آگاهانه می‌کوشیدند تا گسترده‌ترین طیف خوانندگان را جذب کنند. آنان می‌خواستند مفاهیم نو را با بیانی ساده و گاه محاوره‌ای رواج دهند. چنان‌که روزنامهٔ "ندای وطن" نوشت: «اگر این ملت در ورطهٔ جهل مانده است، از آن‌روست که فلان واعظ دو ساعت سخن می‌گوید و حدیث و آیه پشت سر هم می‌آورد — و فلان روزنامه‌نگار مقالاتی به نثر مسجع می‌نویسد — به‌گونه‌ای که نه شنونده چیزی از وعظ واعظ درمی‌یابد و نه خواننده از نوشتهٔ
چیزی از وعظ واعظ درمی‌یابد و نه خواننده از نوشتهٔ روزنامه‌نگار». بنابراین، رویکردی تازه لازم بود. به سود همه بود که مباحث تا حد امکان به‌طور ساده و روشن بیان شود. در چنین زمینه‌ای بود که روزنامه‌هایی چون "شرافت" پدید آمدند؛ نمونهٔ برجسته‌ای از روزنامه‌نگاری جزوه‌ای. این نشریه در فاصلهٔ مارس تا ژوئیهٔ ۱۹۰۸ به‌طور نامنظم در ۲۹ شماره به دست آقا سید حسین، کتابفروشی نسبتاً ناشناخته، منتشر شد. اما از آنجا که هدف خود را «بیداری عوام» (کلاه‌نمدی‌ها) اعلام کرده بود، می‌کوشید با نگارش به زبان محاوره‌ای کوچه و بازار
می‌کوشید با نگارش به زبان محاوره‌ای کوچه و بازار مستقیماً با مردم سخن بگوید. همچنین در راستای تلاش برای دسترسی بیشتر مردم به روزنامه‌ها — چه نشریات گمنامی چون "شرافت" و چه هفته‌نامه‌های مشهوری چون "صور اسرافیل" — سیاست فروش شماره‌های منفرد در کوچه و بازار و اماکن عمومی اتخاذ شد، نه ارسال از راه پست مگر به‌درخواست خوانندگان. افزون بر این، بسیاری آگاهانه کوشیدند قیمت نشریات را تا حد امکان پایین نگاه دارند تا برای عموم قابل تهیه باشند. "شرافت" برای نمونه تأکید می‌کرد که هدفش سودآوری نیست، و ازاین‌رو به بهای
می‌کرد که هدفش سودآوری نیست، و ازاین‌رو به بهای تمام‌شدهٔ تولید عرضه می‌شود. محبوبیت مطبوعات مشروطه در میان مردم عادی — با وجود سطح پایین سواد — در روایت‌های فراوانی آشکار است. برای نمونه، در نامه‌ای به ادوارد براون که از سوی یکی از مکاتبه‌کنندگان مقیم تهران نوشته شد، آمده است که «امروز همه روزنامه می‌خوانند. در بسیاری از قهوه‌خانه‌ها قاریان حرفه‌ای به‌کار گرفته شده‌اند که به جای خواندن داستان‌های حماسی "شاهنامه"، مشتریان خود را با اخبار سیاسی سرگرم می‌کنند». همچنین انتشار فزایندهٔ نامه‌های گروه‌ها،
همچنین انتشار فزایندهٔ نامه‌های گروه‌ها، انجمن‌ها و نیز افراد — زن و مرد — از شهرها و استان‌های مختلف کشور با خواسته‌ها و شکایت‌های گوناگون، نشانگر آن بود که روزنامه‌ها تا حدی توانسته بودند مخاطبان متنوع‌تری را درگیر کنند؛ مخاطبانی که روزنامه‌ها را «دست‌کم به‌مثابه تریبون و مجرایی برای بیان شکایات فراوان خود» می‌دیدند. روزنامه‌های این دوره از تنوع برخوردار بودند. افزون بر آن‌ها که به تحولات سیاسی می‌پرداختند، روزنامه‌های طنزی چون "کشکول" نیز بودند که هرچه بیشتر از کاریکاتور برای انتقال پیام خود بهره
هرچه بیشتر از کاریکاتور برای انتقال پیام خود بهره می‌بردند، و نیز نشریاتی چون "تیاتر" که با نمایشنامه و درام می‌کوشیدند «به بی‌عدالتی‌های نظام‌های ستمگر در زبان روزمره توجه دهند… و به تهذیب اخلاقی تشویق کنند». بنابراین، روزنامه‌ها عموماً ابزاری دانسته می‌شدند برای طرح مسائلی که گاه حتی در نهادهایی چون مجلس نیز بسیار حساس تلقی می‌شدند. برای نمونه، هنگامی که برخی نمایندگان مجلس بر این باور بودند که «برای بحث دربارهٔ مسائل مربوط به زنان هنوز زود است»، پیشنهاد کردند که «روزنامه‌ها جایگاه مناسبی برای این بحث‌ها
که «روزنامه‌ها جایگاه مناسبی برای این بحث‌ها هستند». افزون بر این، روزنامه‌های اثرگذار محدود به پایتخت نبودند. بنا بر یک پژوهش، در یک سال پس از اعطای مشروطه، افزون بر ۶۴ روزنامه‌ای که در تهران منتشر می‌شد، ۹ روزنامه در اصفهان، ۷ در رشت، ۶ در تبریز، ۴ در همدان، ۲ در لاهیجان، ۲ در ارومیه و هرکدام یک روزنامه در کرمانشاه، شیراز، مشهد، بندر انزلی و شهر ری انتشار یافت. کودتای محمدعلی‌شاه در ۲۳ ژوئن ۱۹۰۸ به این دورهٔ کوتاه آزادی بیان پایان داد؛ زیرا بیشتر روزنامه‌ها تعطیل شدند و ناشران و سردبیران یا تحت پیگرد
تعطیل شدند و ناشران و سردبیران یا تحت پیگرد قرار گرفتند، یا اعدام شدند، یا ناچار به فرار از کشور شدند. شمار اندکی کوشیدند با ادامهٔ انتشار عناوین پیشین خود — هرچند در مکان‌هایی دیگر — با نظم جدید مقابله کنند. تبریز، رشت و اصفهان که به مراکز مبارزه با استبداد محمدعلی‌شاه بدل شده بودند، پایگاه چندین روزنامه شدند. از جمله "کشکول" از تهران به اصفهان، "حبل‌المتین" تهران به رشت و "مساوات" به تبریز منتقل شدند. دیگر روزنامه‌های مخالف توانستند چند شماره‌ای در تبعید منتشر کنند؛ از مشهورترین آن‌ها می‌توان به "صور
منتشر کنند؛ از مشهورترین آن‌ها می‌توان به "صور اسرافیل" در ایوردون سوئیس، "روح‌القدس" در پاریس و "شمس" و "سروش" در استانبول اشاره کرد. در غیر این صورت، جز شب‌نامه‌های بسیار که پنهانی در مخالفت با استبداد منتشر می‌شد، روزنامه‌های اندکی بودند که رسماً تحمل می‌شدند. پس از پیروزی مشروطه‌خواهان در تصرف تهران و خلع محمدعلی‌شاه به سود پسرش در ژوئیهٔ ۱۹۰۹، دورهٔ دوم مشروطه آغاز شد. بسیاری از ملی‌گرایان — از جمله روزنامه‌نگاران نامدار مشروطه‌خواه — به کشور بازگشتند، هرچند همه به فعالیت مطبوعاتی ادامه ندادند. برای
هرچند همه به فعالیت مطبوعاتی ادامه ندادند. برای نمونه علی‌اکبر دهخدا و محمدرضا مساوات، — نویسندهٔ ستون طنز «چرند و پرند» در "صور اسرافیل" و سردبیر هفته‌نامهٔ "مساوات" — به مجلس دوم پیوستند، هرچند در جناح‌هایی مخالف. در این دورهٔ کوتاه که از ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۱ ادامه داشت، با رفع ممنوعیت از روزنامه‌های پیشین، شماری چون "مجلس"، "ندای وطن"»، "حبل‌المتین" و "تمدن" انتشار خود را از سر گرفتند. به این فهرست، نشریات تازه‌ای نیز در سراسر کشور افزوده شد. از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها "ایران نو"، "شرق"، "برق" و "استقلال ایران"
آن‌ها "ایران نو"، "شرق"، "برق" و "استقلال ایران" در تهران؛ "خراسان"، "طوس" و "نوبهار" در مشهد و "شفق" در تبریز بودند. بار دیگر، روزنامه‌ها ناچار بودند خود را با شرایط تازه تطبیق دهند. از ۱۹۱۰ به‌ویژه با پدید آمدن احزاب سیاسی و تبدیل رقابت‌های سیاسی به بخشی از زندگی، اغلب روزنامه‌ها به یکی از احزاب وابسته شدند. "ایران نو" ارگان حزب تازه‌تأسیس دموکرات شد؛ "شورا" و "مجلس" به حزب اعتدالیون پیوستند و "استقلال ایران" ارگان حزب اتفاق و ترقی بود. بااین‌حال، روزنامه‌های این دوره دیگر شور و آرمان‌گرایی صادقانهٔ
این دوره دیگر شور و آرمان‌گرایی صادقانهٔ مطبوعات مشروطهٔ نخست را نداشتند. به همین سیاق، نامه‌هایی که در صفحات روزنامه‌ها منتشر می‌شدند نشان می‌دادند که مردم نیز روزنامه‌ها را با همان شور و اشتیاق پیشین نمی‌خواندند. بااین‌حال، برخی از نشریات تازهٔ این دوره به‌خودی‌خود قابل توجه بودند، چرا که شیوه‌ای نوین از روزنامه‌نگاری و رویکردی تازه به محتوا برگزیدند. "ایران نو" — روزنامه‌ای روزانه که نخستین بار در اوت ۱۹۰۹ منتشر شد و به‌عنوان «مشهورترین و اثرگذارترین روزنامهٔ دورهٔ دوم مشروطه» شناخته شده است — نمونه‌ای
دورهٔ دوم مشروطه» شناخته شده است — نمونه‌ای بارز بود. این روزنامه با افتخار اعلام می‌کرد که «نخستین روزنامهٔ فارسی‌زبان است که پس از مشروطه به شیوهٔ روزنامه‌های اروپایی تأسیس شده است». نه‌تنها در قطع بزرگ (قطع برودشیت) که در اروپا رایج بود منتشر می‌شد و برای دیگر روزنامه‌های تازه نیز معیار قرار گرفت، بلکه خود را نشریه‌ای آزادمنش و بی‌طرف می‌دانست که در آن روزنامه‌نگاران می‌بایست «بی‌طرف و عادل باشند و آنچه رخ می‌دهد را راست و دقیق و به‌دور از جانب‌داری شرح داده و بنویسند». از نظر محتوا، "ایران نو" بدیع
داده و بنویسند». از نظر محتوا، "ایران نو" بدیع بود؛ زیرا نه‌تنها «تحلیل‌های اجتماعی و سیاسی» را در مقالات خود می‌گنجاند، بلکه «برنامه‌هایی از نوع سوسیال دموکراتیک برای اصلاح کشور» نیز ارائه می‌داد. افزون بر گزارش‌هایی که به‌وسیلهٔ خبرنگارانش از مناطق مختلف کشور منتشر می‌کرد، "ایران نو" رسانه‌ای برای طرح موضوعاتی بود که به‌ندرت مورد بحث قرار می‌گرفتند، همچون تمایزات طبقاتی، تعصبات قومی و دینی و تبعیض علیه زنان در جامعه. برای نمونه، مجموعه‌ای از مقالات و نامه‌های زنان را منتشر می‌کرد که فرهنگ پدرسالارانهٔ
زنان را منتشر می‌کرد که فرهنگ پدرسالارانهٔ زمانه را به چالش می‌کشیدند، و نیز اطلاعیه‌هایی دربارهٔ گشایش مدارس دخترانهٔ تازه و نشست‌های انجمن‌های زنان. از دیگر نشریات تازه‌ای که در این دوره منتشر شدند، "شرق" و سپس بازآفرینی آن با عنوان "برق" بودند. این دو به‌ترتیب در سپتامبر ۱۹۰۹ و اکتبر ۱۹۱۰ به دست سید ضیاءالدین طباطبایی منتشر شدند و از الگوی "ایران نو" پیروی می‌کردند — نه‌تنها در قالب بلکه در اتخاذ رویکردی انتقادی. بااین‌حال، "شرق" روزنامه‌ای بسیار «جنجالی‌تر» دانسته می‌شد؛ زیرا در راستای تقویت روحیهٔ
دانسته می‌شد؛ زیرا در راستای تقویت روحیهٔ مشروطه‌خواهی مقالات تندی علیه وزرای گوناگون منتشر می‌کرد که همین امر بارها به تعطیلی آن انجامید. به‌طور کلی، روزنامه‌های این دوره در مقایسه با مطبوعات دورهٔ نخست مشروطه، سهم بیشتری به اخبار سیاسی اختصاص می‌دادند و فضای گسترده‌تری برای بررسی و تفسیر رویدادهای روز در نظر می‌گرفتند. در همین دوره — به‌طور مشخص در سپتامبر ۱۹۱۰ — برای نخستین بار هفته‌نامه‌ای به نام "دانش" به دست عفت سیاح سپانلو منتشر شد که هدفش پرداختن به مسائل زنان بود. این نشریه خود را چنین تعریف کرده
مسائل زنان بود. این نشریه خود را چنین تعریف کرده بود: «روزنامه‌ای مخصوص علم خانه‌داری، بچه‌داری و شوهر داری؛ مفید برای دوشیزگان و زنان. از مباحث سیاست مملکتی به‌کلی احتراز خواهد کرد». ازاین‌رو مقالات آن به جنبه‌های گوناگون مدیریت خانه می‌پرداخت. گرچه عمر کوتاهی داشت و در انتخاب موضوعات به نظر نخبه‌گرا و سنت‌گرا می‌رسید، اما اهمیتش در آن بود که به دگرگونی در تعریف «مادر بودن» و «زن بودن» یاری رساند و افزون بر این، الگویی برای دیگر نشریات زنان شد که در سال‌های بعد پدید آمدند. دورهٔ احمدشاه. در چهارده سال
بعد پدید آمدند. دورهٔ احمدشاه. در چهارده سال پایانی حکومت قاجار، ایران دستخوش دگرگونی‌های سهمگین بسیاری شد: اولتیماتوم روسیه در نوامبر ۱۹۱۱ که به انحلال مجلس دوم انجامید، جنگ جهانی اول و تجاوز و مداخلات قدرت‌های درگیر، مهاجرت نمایندگان مجلس و اعضای دولت به قم و کرمانشاه، و کودتای ۱۹۲۱ رضاخان که در نهایت به برکناری قاجار و جایگزینی آن‌ها با سلسلهٔ پهلوی انجامید. در هر یک از این مقاطع، روزنامه‌نگاری کشور تحت تأثیر قرار گرفت و کوشید خود را با شرایط تازه تطبیق دهد. پس از اولتیماتوم روسیه در نوامبر ۱۹۱۱، مجلس
دهد. پس از اولتیماتوم روسیه در نوامبر ۱۹۱۱، مجلس دوم به فرمان نایب‌السلطنه، ابوالقاسم‌خان ناصرالملک، منحل شد. همانند پیامدهای کودتای ۱۹۰۸، این بار نیز تعطیلی نهاد قانون‌گذاری به بستن بسیاری از روزنامه‌ها در سراسر کشور و تبعید، پیگرد و گاه اعدام روزنامه‌نگاران، ناشران و سردبیران انجامید، به‌ویژه در شهرهای شمالی رشت، انزلی و تبریز. در سه سال بعدی که به «دیکتاتوری ناصرالملک» شناخته می‌شود، روزنامه‌هایی که منتشر می‌شدند یا وابسته به دولت بودند یا گرایش سازشکارانه داشتند و صرفاً در جهت جلب رضایت سفارت‌های روس و
داشتند و صرفاً در جهت جلب رضایت سفارت‌های روس و بریتانیا عمل می‌کردند که حضور و نفوذشان محسوس‌تر شده بود. در همین زمان، بااین‌حال، تداومی از گذشته نیز دیده می‌شد. برای نمونه، "شکوفه" — ماهنامه‌ای ویژهٔ زنان که همچون "دانش" به دست زنی اداره و ویرایش می‌شد و عمدتاً از سیاست فاصله می‌گرفت — در نوامبر ۱۹۱۲ آغاز به انتشار کرد. "شکوفه" همانند پیشینیان خود لحنی آموزشی داشت، هدفش تأیید یادگیری زنان بود و از تأسیس مدارس دخترانه حمایت می‌کرد. این نشریه حدود چهار سال تا اوت ۱۹۱۶ به انتشار ادامه داد. با اعلام انتخابات
اوت ۱۹۱۶ به انتشار ادامه داد. با اعلام انتخابات مجلس سوم از سوی احمدشاه در ۲۶ شعبان ۱۳۳۱ / ۳۱ ژوئیهٔ ۱۹۱۳، زمینه برای احیای تدریجی زندگی سیاسی فراهم شد. این امر تا اندازه‌ای در قالب افزایش شمار روزنامه‌هایی نمایان شد که روند انتخابات پارلمانی را پوشش می‌دادند و می‌کوشیدند مردم را به مشارکت ترغیب کنند. برای نمونه، روزنامهٔ روزانهٔ "رعد" نوشت که دوازده خبرنگار آن مأمور دنبال‌کردن فرایند انتخابات شده‌اند. هرچند مجلس سوم خود بیش از یازده ماه دوام نیاورد، گشایش آن در دسامبر ۱۹۱۴ مرحله‌ای تازه و هرچند کوتاه‌مدت
آن در دسامبر ۱۹۱۴ مرحله‌ای تازه و هرچند کوتاه‌مدت در فعالیت مطبوعاتی پدید آورد. از یک‌سو، شماری از روزنامه‌نگاران شناخته‌شده به مجلس سوم راه یافتند و این امر امکان داد تا انتشار روزنامه‌هایی را که در سال‌های گذشته ممنوع شده بود، از سر گیرند. ملک‌الشعرای بهار، برای نمونه، توانست سلسلهٔ تازه‌ای از روزنامهٔ روزانهٔ "نوبهار" را منتشر کند؛ روزنامه‌ای که نخستین بار در ۱۹۱۰ در مشهد چاپ شده و به‌دلیل مواضع ضد روسی توقیف شده بود. اینک در تهران منتشر می‌شد و جایگزین "ایران نو" به‌عنوان ارگان حزب دموکرات شد. به‌همین
"ایران نو" به‌عنوان ارگان حزب دموکرات شد. به‌همین ترتیب، ناصرالاسلام گیلانی، ناشر هفته‌نامه‌ای اعتدالی که پس از تعطیلی مجلس دوم به قم تبعید شده بود، با راه‌یافتن به مجلس سوم بار دیگر انتشار روزنامهٔ خود "شورا" را آغاز کرد. از سوی دیگر، چند روزنامهٔ تازه نیز در این مقطع پدید آمدند. از آن میان "ستارهٔ ایران" به‌صورت روزانه و "عصر انقلاب" و "بامداد روشن" به‌صورت هفتگی منتشر می‌شدند. هر یک گرایش خاص خود را داشتند: "ستارهٔ ایران" جمهوری‌خواه، "عصر انقلاب" طرفدار آلمان، و "بامداد روشن" مدافع اندیشه‌های
طرفدار آلمان، و "بامداد روشن" مدافع اندیشه‌های پان‌اسلامی؛ اما وجه مشترک همهٔ آن‌ها مخالفت با تجاوزات روس و انگلیس بود. البته استثناهایی نیز وجود داشت، از جمله "رعد" و "عصر جدید" که آشکارا جانب یکی از این دو قدرت — یعنی به‌ترتیب انگلیس و روس — را می‌گرفتند. عمر مجلس سوم با مهاجرت شماری از نمایندگان به قم و سپس کرمانشاه پایان یافت. بار دیگر با تعطیلی مجلس، سانسور شدت گرفت؛ به‌جز "رعد" و "عصر جدید"، بیشتر روزنامه‌ها بسته شدند. در واپسین سال‌های جنگ، هنگامی که برخی از "مهاجرین" از جمله دموکرات‌ها به تهران
که برخی از "مهاجرین" از جمله دموکرات‌ها به تهران بازگشتند، تعدادی از روزنامه‌های قدیمی انتشار یافتند و مطبوعات کوشیدند بار دیگر نقشی در صحنهٔ سیاسی ایفا کنند. بدین‌سان، نشریات متنوعی پدید آمدند که بسیاری چون "کوکب ایران" موضعی ضد امپریالیستی و ضد حکومت داشتند. همچنین در همین دوره بود که «سیاسی‌ترین نشریهٔ زنان و نخستین روزنامهٔ زنان که واژهٔ «زن» را در عنوان خود داشت» پدید آمد: دوهفته‌نامهٔ "زبان زنان" که در ۱۹۱۹ در اصفهان منتشر شد. این روزنامه به‌عنوان نشریه‌ای توصیف شده است که «با مردان جدل می‌کرد و
نشریه‌ای توصیف شده است که «با مردان جدل می‌کرد و مباحث خود را بر آزادی و استبداد متمرکز می‌ساخت، نه بر زنان و مردان یا مسائل خاص زنان». افزون بر این، چند نشریهٔ ادبی ماندگار نیز در همین زمان پدید آمدند، از جمله "دانشکده" در رجب ۱۳۳۶ / آوریل ۱۹۱۸، و نیز "ارمغان" و "ادب" در ۱۹۱۹. کودتای ۱۹۲۱ بار دیگر به تعطیلی روزنامه‌ها انجامید. هرچند سید ضیاءالدین طباطبایی — یکی از عاملان کودتا — خود در فاصلهٔ ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۵ سردبیر چند روزنامهٔ اثرگذار از جمله "شرق"، "برق" و "رعد" بود، اما هنگامی که پس از کودتایی که با
و "رعد" بود، اما هنگامی که پس از کودتایی که با همکاری رضاخان انجام داد به قدرت رسید، نخستین اقدامش بستن همهٔ روزنامه‌ها بود. بااین‌حال، سه ماه پس از برکناری او و با گشایش مجلس چهارم، شماری نشریهٔ تازه با گرایش‌های ایدئولوژیک گوناگون منتشر شدند. از مشهورترین و اثرگذارترین آن‌ها می‌توان به "مرد آزاد" به مدیریت علی‌اکبر داور، "شفق سرخ" به قلم علی دشتی، و "طوفان" به سردبیری فرخی یزدی اشاره کرد. "ایران نو" نیز پس از سیزده سال تعطیلی بار دیگر در ۱۹۲۳ انتشار یافت، این بار به‌عنوان ارگان فرقهٔ دموکرات. بااین‌حال،
این بار به‌عنوان ارگان فرقهٔ دموکرات. بااین‌حال، در این زمان سیاست حزبی بخش زیادی از جذابیت و کارآمدی خود را از دست داده بود و مردم اعتمادشان به قدرت مطبوعات را از کف داده بودند. افزون بر این، ترور میرزادهٔ عشقی — سردبیر "قرن بیستم" — در ۱۹۲۴ به‌اتهام تمسخر اندیشه‌های جمهوری‌خواهانهٔ رضاخان، سرآغاز موج تازه‌ای از سرکوب آزادی بیان در سال‌های بعد شد. سانسور. با افزایش شمار روزنامه‌ها در داخل و خارج از کشور از دههٔ ۱۸۵۰ به بعد، مهار نشریات به یکی از دغدغه‌های اصلی دربار ناصری بدل شد. در همین راستا، وزارت
اصلی دربار ناصری بدل شد. در همین راستا، وزارت انطباعات در ۱۸۷۱ تأسیس شد. در درون این وزارتخانه دفتری وجود داشت که وظیفهٔ ویژه‌اش نظارت بر تمام مطالبی بود که قرار بود در روزنامه‌های دولتی پیش از انتشار چاپ شود. بااین‌حال، نارضایتی ناصرالدین‌شاه از گزارش‌های تحقیرآمیزی که دربارهٔ حکومتش در مطبوعات فارسی‌زبان خارج از کشور منتشر می‌شد، به تأسیس «ادارهٔ سانسور» انجامید؛ پیشنهادی که از سوی محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه ارائه شد. این ادارهٔ تازه که در ۱۹ ربیع‌الاول ۱۳۰۲ / ۶ فوریهٔ ۱۸۸۵ آغاز به کار کرد و خود
۱۳۰۲ / ۶ فوریهٔ ۱۸۸۵ آغاز به کار کرد و خود اعتمادالسلطنه نیز آن را اداره می‌کرد، بخشی از وزارت انطباعات بود و وظیفه‌اش نه‌تنها نظارت بر آنچه در مطبوعات مهاجر منتشر می‌شد، بلکه جلوگیری از ورود آن‌ها به کشور در صورت لزوم بود. سانسور در دورهٔ مظفرالدین‌شاه نیز ادامه یافت، هرچند میزان شدت آن به صدر اعظم وقت بستگی داشت. در دوران صدارت امین‌الدوله، سانسور کاهش یافت و به چند روزنامهٔ نیمه‌مستقل اجازهٔ فعالیت داده شد؛ اما در دورهٔ جانشینان او چنین نبود. برای نمونه، صدارت علی‌اصغر خان امین‌السلطان همزمان با بازگشت
صدارت علی‌اصغر خان امین‌السلطان همزمان با بازگشت دوره‌ای از سانسور شدید بود. در این دوره، به دستور او همهٔ امور مربوط به مطبوعات باید به شخص وی ارجاع می‌شد. در همین زمان بود که "حبل‌المتین" کلکته توقیف شد و توزیع آن در کشور ممنوع گردید. اگرچه پس از انقلاب مشروطه وزارت انطباعات منحل شد و مطبوعات به‌عنوان یکی از ارکان مشروطه‌خواهی شناخته شدند و محدودیت‌ها تا اندازه‌ای کاهش یافت، اما به‌ندرت به مطبوعات اجازه داده می‌شد آزادانه هرچه را لازم می‌دانند منتشر کنند. بلافاصله پس از اعطای مشروطه، وظیفهٔ سانسور از
بلافاصله پس از اعطای مشروطه، وظیفهٔ سانسور از وزارت انطباعات به مخبرالسلطنه، وزیر علوم، واگذار شد. این سازوکار تازه مانع توقیف موقت نشریاتی که توهین‌آمیز تلقی می‌شدند نبود و بیشتر روزنامه‌های مشروطه‌خواه گرفتار چنین وضعی شدند. افزون بر این، با رادیکال‌تر و تندتر شدن لحن روزنامه‌ها، مقامات — از جمله شماری از نمایندگان مجلس اول — برای محدودیت بیشتر مطبوعات استدلال کردند و سرانجام موفق شدند. در نتیجه، قانون مطبوعات در ۵ محرم ۱۳۲۶ / ۸ فوریهٔ ۱۹۰۸ به تصویب رسید تا مرزهای قابل‌قبول مشخص شود. بر پایهٔ این قوانین
تا مرزهای قابل‌قبول مشخص شود. بر پایهٔ این قوانین تازه، «اختراع اخبار و مقالات مخل نظم ممنوع است» (مادهٔ ۳۲)؛ «انتشار مقالاتی که برای دین و عقاید دینی مضر و زیان‌آور دانسته شوند مشمول پرداخت جریمه است» (مادهٔ ۳۳)؛ «اهانت به پادشاهان دول دوست به‌طور کامل ممنوع است و در چنین مواردی مجرم بسته به حکم دادگاه از جریمه تا حبس یک‌ساله مجازات خواهد شد» (مادهٔ ۴۱). بااین‌حال، روزنامه‌های رادیکال مشروطه‌خواه از مسیر خود بازنایستادند و با تمسخر، بیش از پیش به این قوانین تازه اعتراض کردند. "مساوات" به‌طور مشهور علیه
تازه اعتراض کردند. "مساوات" به‌طور مشهور علیه قانون مطبوعات اعتراض کرد و هفته‌نامه‌اش را به شیوه‌ای کهنه منتشر ساخت؛ با زبانی پرآرایه و دشوار و همراه با ستایش فراوان از صاحبان قدرت — یادآور روزنامه‌های درباری دورهٔ ناصرالدین‌شاه. به این ترتیب، نشان داد که رعایت قانون مطبوعات معادل بازگشت به روزنامه‌نگاری به‌شدت محدود و بی‌روح گذشته است. "شرافت" نیز با نمادگرایی تحریک‌آمیز تصویب این قوانین را به ریشخند گرفت. در بخشی طنزآمیز نوشت: «بشارت باید داد به شیعیان که قانون مطبوعات به امضای ۸۸ نفر از وکلای مجلس رسیده
قانون مطبوعات به امضای ۸۸ نفر از وکلای مجلس رسیده و به صحهٔ همایونی موشح گردیده است. [طبق این قانون] اظهار کلمات مهیج، چه به لفظ و چه به تحریر، ممنوع است. گوینده و نویسندهٔ کلمات مهیج به مجازات شدید گرفتار خواهد شد. خوشبختانه در ایام سابق چنین قوانینی وضع نشده بود والا حضرت سیدالساجدین امام زین‌العابدین نمی‌توانست خطابه‌ای بلیغ در حضور یزید بن معاویهٔ مرحوم ایراد کند. از من مپرسید که چرا نسبت به یزید و معاویه این‌قدر با احترام سخن گفتم؛ زیرا طبق قانون مطبوعات، هرکس به پادشاهی از ممالک عالم جسارت کند مجازات
هرکس به پادشاهی از ممالک عالم جسارت کند مجازات خواهد شد. یزید و پدرش معاویه هم پادشاه بودند و مخالفت با قانون جایز نیست». با وجود چنین اعتراض‌هایی، سانسور در سال‌های بعد کارآمدتر ادامه یافت. در دورهٔ دوم مشروطه، برای نمونه در اوت ۱۹۰۹، روزنامهٔ مشهور "حبل‌المتین" تهران به‌زور تعطیل شد و سردبیر آن، سید حسن کاشانی، به اتهام اهانت به علما بازداشت و محاکمه گردید. پس از تعطیلی مجلس دوم، شیوهٔ سانسور به همان روشی بازگشت که در دورهٔ ناصرالدین‌شاه به‌کار می‌رفت؛ یعنی روزنامه‌ها تنها با تصویب صدر اعظم و شخص شاه
یعنی روزنامه‌ها تنها با تصویب صدر اعظم و شخص شاه اجازهٔ انتشار داشتند. به همین ترتیب، در دوران پس از ۱۹۱۱ نیز نشریات برای انتشار نیازمند تأیید اعضای دولت بودند و وزارت علوم عملاً کنار گذاشته شده بود. در واقع، شاید همین سانسور فراگیری که در این سال‌ها — به درجات گوناگون — اعمال می‌شد، زمینه‌ساز شکل‌گیری فرهنگی از مقاومت در برابر سانسور شد. گاه این مقاومت به صورت اعتراض‌های جمعی و همبستگی میان روزنامه‌ها نمود پیدا می‌کرد. برای نمونه، در مهٔ ۱۹۱۰، هنگامی که "شرق" تعطیل شد، بیانیه‌ای اعتراضی به امضای چندین
"شرق" تعطیل شد، بیانیه‌ای اعتراضی به امضای چندین روزنامه — از جمله "ایران نو"، "دیوان عدالت"، "پلیس ایران"، "تمدن" و "استقلال ایران" — فراتر از خطوط حزبی رسید. جالب آنکه در همین مورد خاص، به‌نظر می‌رسد این اعتراض دولت را وادار کرد تا کوتاه بیاید و اجازه دهد "شرق" بار دیگر منتشر شود. در مواقعی دیگر، مقاومت در قالب اقدامات چالش‌گرانه‌ای چون انتشار نسخه‌های تازه‌ای از روزنامه‌های توقیف‌شده جلوه‌گر می‌شد. نمونه‌ها فراوان‌اند. هنگامی که "شرق" برای پنجمین بار در اکتبر ۱۹۱۰ تعطیل شد، سردبیر آن، سید ضیاءالدین
در اکتبر ۱۹۱۰ تعطیل شد، سردبیر آن، سید ضیاءالدین طباطبایی، "برق" را منتشر کرد که در همان سبک و قالب "شرق" بود. به‌همین‌سان، زمانی که "برق" پس از چند شماره بسته شد، "رعد" جای آن را گرفت؛ بار دیگر با عنوانی مشابه. یا هنگامی که "نوبهار" در مهٔ ۱۹۱۰ به‌اتهام مواضع ضد روسی تعطیل شد، سردبیر آن، ملک‌الشعراء، بر موضع خود پافشاری کرد و "تازه‌بهار" را منتشر ساخت. این الگوی مقاومت نه‌تنها در سراسر کشور دیده می‌شد بلکه در دهه‌های بعد نیز تداوم یافت — چنان‌که پایداری مطبوعات اصلاح‌طلب در برابر فشارها در اواخر دههٔ ۱۹۹۰
اصلاح‌طلب در برابر فشارها در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ گواه آن است.
بمب‌گذاری مدرسه در بریندیزی در ۱۹ مهٔ ۲۰۱۲ رخ داد، زمانی که سه بمب ساخته‌شده با کپسول گاز که در یک سطل زبالهٔ بزرگ پنهان شده بودند، در مقابل دبیرستان مورویلو فالکونه در بریندیسی، ایتالیا منفجر شدند و منجر به کشته شدن یک دانش‌آموز دختر ۱۶ ساله و زخمی شدن پنج نفر دیگر شدند که وضعیت یکی از آنان وخیم اعلام شد. انفجار. این حمله در بریندیزی، پولیا، صبح روز شنبه، ۱۹ مهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۷:۴۵ به وقت محلی رخ داد. طی این حادثه، سه بمب ساخته‌شده از کپسول گاز در داخل یک سطل زباله در نزدیکی دروازهٔ ورودی جلویی دبیرستان
سطل زباله در نزدیکی دروازهٔ ورودی جلویی دبیرستان مورویلو فالکونه، در حالی که دانش‌آموزان در حال ورود و خروج از مدرسه بودند، منفجر شدند. یک اتوبوس به تازگی دانش‌آموزان بیشتری را در آن مکان پیاده کرده بود. کپسول‌ها که به یکدیگر بسته شده بودند، در مجاورت ملیسا باسی، دانش‌آموز ۱۶ سالهٔ رشتهٔ مد و لباس، منفجر شدند. او متحمل کل نیروی موج حاصل از این انفجار قدرتمند شد و دچار «جراحات وحشتناکی» از جمله سوختگی ۹۰ درصد از بدنش و از دست دادن یک دست شد. او کمی بعد در بیمارستان درگذشت. دانش‌آموز شانزده سالهٔ دیگری به
بیمارستان درگذشت. دانش‌آموز شانزده سالهٔ دیگری به نام ورونیکا کاپودیچی، به شدت از ناحیهٔ سینه و شکم مجروح شد. چهار دانش‌آموز دیگر، از جمله خواهر بزرگتر ورونیکا، مجروح شده و دچار سوختگی‌های شدیدی شده بودند؛ یکی از این دختران در معرض خطر از دست دادن هر دو پا قرار داشت. پیش از رسیدن آمبولانس‌ها و نیروهای پلیس، همکلاسی‌های آسیب‌دیدگان بلافاصله برای کمک به قربانیان به سمت آنان آمدند. دانش‌آموزان مجروح با موها و لباس‌های سوخته روی زمین افتاده بودند، بر روی دیوار مدرسه در نزدیکی مرکز انفجار آثار سوختگی زیادی به
مدرسه در نزدیکی مرکز انفجار آثار سوختگی زیادی به چشم می‌خورد و خیابان پر از کتاب، کاغذ و کوله‌پشتی بود. شیشه‌های شکستهٔ پنجره‌ها نیز پیاده‌رو را پوشانده بود. زنی که در انفجار گرفتار شده بود، این حادثه را این‌طور توصیف کرد که «دختری را دیده که روی زمین افتاده و دختر دیگری که بلند شده و شروع به فریاد زدن کرده است». شاهد دیگری که در ساختمان مجاور مدرسه کار می‌کرد، برداشت خود از بمباران را به‌طور خلاصه اینگونه بیان کرد: «من داشتم پنجره را باز می‌کردم که موج انفجار به من برخورد کرد. بچه‌ها را دیدم که روی زمین
به من برخورد کرد. بچه‌ها را دیدم که روی زمین افتاده بودند. همه سیاه شده بودند. کتاب‌هایشان آتش گرفته بود. وحشتناک بود.» واکنش‌ها. از آنجا که این بمب‌گذاری یک مدرسه و دانش‌آموزان آن را هدف قرار داده بود، بلافاصله خشم و انزجار مردم در سراسر ایتالیا نسبت به این حمله فوران کرد. در تمام شهرهای بزرگ ایتالیا، هزاران نفر تظاهرات احساسی علیه بمب‌گذاری و افزایش تنش‌های اجتماعی ناشی از بحران اقتصادی برگزار کردند. ماریو مونتی، نخست‌وزیر ایتالیا، که در آن زمان برای شرکت در اجلاس گروه هشت در کمپ دیوید در خارج از کشور به
در اجلاس گروه هشت در کمپ دیوید در خارج از کشور به سر می‌برد، این حمله را تحت عنوان حمله‌ای «بزدلانه» و «بی‌سابقه» محکوم کرد. فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور فرانسه نیز در این اجلاس حضور داشت. او «همبستگی عمیق» فرانسه را با ملت ایتالیا ابراز کرد. پاپ بندیکت شانزدهم این حمله را «نفرت‌انگیز» خواند. پس از این حادثه، در ایتالیا سه روز عزای عمومی اعلام شد و پرچم ایتالیا در سرتاسر این کشور به حالت نیمه‌افراشته درآمد. جمعیت زیادی از مردم محلی برای ادای احترام به محل این دبیرستان رفتند و با گذاشتن گل در محل بمب‌گذاری،
دبیرستان رفتند و با گذاشتن گل در محل بمب‌گذاری، به قربانیان این حادثه ادای احترام کردند. مدیر مدرسه، آنجلو رامپینو، اظهارات خشمگینانه خود را چنین بیان کرد: «این نخستین بار در ایتالیا است که به یک مدرسه حمله می‌شود. کل کشور باید برخیزد. ما نمی‌توانیم این را بپذیریم.» در شب پس از بمب‌گذاری، ماریا د فیلیپی، مجری برنامهٔ استعدادیابی دوستان ماریا د فیلیپی، بخش نهایی یازدهمین دوره از برنامهٔ تلویزیونی خود را به یاد ملیسا باسی تقدیم کرد. پیامدها. در روز دوشنبه، ۲۱ مهٔ ۲۰۱۲، مراسم دولتی تشییع ملیسا باسی، قربانی
۲۱ مهٔ ۲۰۱۲، مراسم دولتی تشییع ملیسا باسی، قربانی این حادثه، در "کلیسای مادر مسانیه" متعلق به قرن هفدهم در مسانی، کومونه محل زندگی او، برگزار شد. این مراسم به صورت زنده از شبکه رایدو پخش شد. سیاستمداران برجسته، وزرای دولت و مقامات محلی، از جمله نخست‌وزیر مونتی و رئیس مجلس نمایندگان ایتالیا، جیان‌فرانکو فینی، در این مراسم حضور داشتند. نقش مافیا. رهگیری‌های انجام‌شده بر روی نخستین مظنون حادثه نشانگر ارتباط حادثه با جرایم سازمان‌یافته و پیمان مافیای دولتی بود و نشان می‌داد که گروه‌های مافیای محلی در این حادثه