payamvha/North_RAG huggingface dataset:
حرکتی، علائم آسیب به راه هرمی و حتی زوال عقل اشاره کرد. با پیشرفت بیماری این علائم وخیم‌تر می‌شوند. نشانه‌ها. علائم این بیماری با دیس‌آرتری (دشواری در سخن گفتن) و آتاکسی (ناهماهنگی حرکتی) خفیف آغاز می‌شوند و این علائم به کندی رشد می‌کنند. در مراحل پیشرفته‌تر این بیماری ممکن است عارضه زوال عقل رخ دهد. از دست دادن حافظه نیز ممکن است یکی از نشانه‌های اولیه جی‌اس‌اس باشد. گرفتگی عضلانی میکلونوس (انقباض ناگهانی و شوک مانند قسمتی از عضله یا تمامی یک عضله یا گروهی از عضلات) نیز گاهی در این بیماری دیده می‌شود.
از عضلات) نیز گاهی در این بیماری دیده می‌شود. بیماران مبتلا به این بیماری ممکن است نشانه‌هایی از نیستاگموس (حرکت ارادی و ناگهانی و مکرر کره چشم)، اختلالات بینایی و حتی نابینایی و ناشنوایی را نشان دهند. یافته‌های آسیب‌شناسی عصبی در مورد این بیماری ته‌نشینی گسترده پلاک‌های آمیلوئید به همراه پروتئین‌های پریون غیرطبیعی چین‌دار را نشان می‌دهد. علل. جی‌اس‌اس توسط پریون‌ها ایجاد می‌شود. تغییری در رمز ژنتیکی ۱۰۲ از پرولین به لوسین در ژن پروتئین پریون (PRNP، در کروموزوم ۲۰ انسان) در بسیاری از افراد مبتلا به این
۲۰ انسان) در بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری شناسایی شده است. بنابراین به نظر می‌رسد این تغییر ژنتیکی در اغلب موارد برای رشد بیماری لازم است. تشخیص. جی‌اس‌اس با آزمایش ژنتیک قابل شناسایی است. در این آزمایش نمونه خون و دی‌ان‌ای فرد برای یافتن ژن جهش‌یافته بررسی می‌شوند. فرزندان افراد مبتلا به این بیماری در خطر به ارث بردن این ژن جهش‌یافته قرار دارند. درمان. هیچ درمانی برای جی‌اس‌اس یا برای کند کردن پیشرفت آن وجود ندارد. اگرچه درمان و کند کردن اثرات ناشی از علائم این بیماری تا حدی ممکن است. هدف این
ناشی از علائم این بیماری تا حدی ممکن است. هدف این درمان‌ها بهتر کردن زندگی بیمار تا حد ممکن است. مدت. مدت بیماری می‌تواند از ۳ ماه تا ۱۳ سال به طول بینجامد. میانگین مدت این بیماری ۵ یا ۶ سال است.
حامد حسینعلی‌زاده (زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل ایران است که در پست مدافع برای باشگاه فوتبال شهرداری همدان در لیگ آزادگان بازی می‌کرد. وی همچنین در تیم ملی فوتبال جوانان ایران بازی کرده‌است. قهرمان جام حذفی فوتبال با تیم تراکتورسازی تبریز۱۳۹۹
هنری ریس (; – ) بازیکن فوتبال اهل انگلستان بود که در پست مهاجم بازی می‌کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال منچستر سیتی و باشگاه فوتبال لیورپول اشاره کرد.
جو رافرتی (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل ایرلند است که در پست دفاع بازی می‌کند. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال روچدیل، باشگاه فوتبال لیورپول، اشاره کرد. وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال جمهوری ایرلند و زیر ۱۸ و ۱۹ سال جمهوری ایرلند بازی کرده‌است.
اندرو رایزبک (؛ ۱۰ آوریل ۱۸۸۱ – ) بازیکن فوتبال حرفه‌ای اهل اسکاتلند در دوران ۱۹۰۰ بود. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کویینز پارک رنجرز اشاره کرد.
بارنی رامسدن (; – نوامبر ۱۹۷۶) بازیکن فوتبال حرفه‌ای اهل شفیلد، انگلستان بود. وی در پست دفاع بازی می‌کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لیورپول اشاره کرد.
رابرت رندلس (۱۲ فوریه ۱۸۸۸–۹ اکتبر ۱۹۱۶) بازیکن فوتبال حرفه ای انگلیسی بود که در لیگ فوتبال چسترفیلد شهر بازی کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال ترانمره راورز اشاره کرد.
دیوید راوین (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل انگلستان است. وی در پست دفاع راست یا وسط بازی می‌کند. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کارلایل یونایتد، باشگاه فوتبال ترانمره راورز، باشگاه فوتبال شروزبری تاون، باشگاه فوتبال لیورپول، و باشگاه فوتبال ترانمره راورز اشاره کرد. وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال ۱۸، ۱۹ و ۲۰ سال انگلستان بازی کرده‌است.
سمی رید (; – ) بازیکن فوتبال اهل اسکاتلند بود. وی در پست مهاجم نفوذی بازی می‌کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال فالکیرک، باشگاه فوتبال دومبارتون، باشگاه فوتبال لیورپول، و باشگاه فوتبال مادرول اشاره کرد.
تامی رید (; – ) بازیکن فوتبال اهل اسکاتلند بود. وی در ۱۹۲۶ به لیورپول پیوست و فوتبال حرفه‌ای خود را شروع کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اولدهام اتلتیک، باشگاه فوتبال منچستر یونایتد، باشگاه فوتبال لیورپول، و باشگاه فوتبال بارو اشاره کرد.
جان رلیش (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال سابق و مربی کنونی اهل انگلستان است. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال نیوپورت کانتی، باشگاه فوتبال لیورپول، باشگاه فوتبال فارست گرین راورز، اشاره کرد.
والی ریچاردسون (؛ زادهٔ ۱۸۷۰) بازیکن فوتبال اهل انگلستان بود که در پست دفاع بازی می‌کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لیورپول اشاره کرد.
آدریانو ریگوگلیوسو (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال سابق اهل انگلستان است که در خط میانه بازی می‌کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال مورکم، باشگاه فوتبال لیورپول، باشگاه فوتبال گرایس اتلتیک، باشگاه فوتبال فارست گرین راورز، باشگاه فوتبال چستر، باشگاه فوتبال نورتویچ ویکتوریا، باشگاه فوتبال مارین، باشگاه فوتبال کولوین بای، و باشگاه فوتبال یونایتد آف منچستر، باشگاه فوتبال ساوتپورت، باشگاه فوتبال دونکستر راورز، باشگاه فوتبال اشتون یونایتد، باشگاه فوتبال مورکم اشاره کرد.
دیوان دائمی دادگستری بین‌المللی () معروف به دادگاه جهانی یک دادگاه بین‌المللی بود که در پی مادهٔ ۱۴ میثاق جامعه ملل تشکیل شد و از ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۶ فعالیت می‌کرد. مقر این دیوان در لاهه هلند قرار داشت. در دوران فعالیتش، این دادگاه ۷۹ پرونده (۵۰ پرونده حل اختلاف و ۲۸ تقاضای رأی مشورتی) رسیدگی کرد. در مورد ۲۱ دعوای حل اختلاف قرار عدم صلاحیت و در مورد ۲۰ دعوای حل اختلاف رأی ماهیتی صادر کرد. از ۲۸ مورد درخواست رأی مشورتی فقط در یک مورد از دادن رأی امتناع کرد و در ۲۷ مورد رأی مشورتی صادر کرد. فعالیت این دادگاه در ۱۹۳۹
رأی مشورتی صادر کرد. فعالیت این دادگاه در ۱۹۳۹ با حملهٔ آلمان نازی به هلند در جریان جنگ جهانی دوم متوقف شد و ۱۸ آوریل ۱۹۴۶ از طرف مجمع عمومی جامعه ملل رسماً منحل شد و دیوان بین‌المللی دادگستری جایگزین آن گشت.
نیک ریزو (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال سابق اهل استرالیا است که فوتبال حرفه‌ای را با لیورپول شروع کرد. از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال چسترفیلد، باشگاه فوتبال ترنانا، باشگاه فوتبال لیورپول، باشگاه فوتبال گریمزبی تاون، باشگاه فوتبال پرث گلوری، باشگاه فوتبال میلتون کینز دونز، باشگاه فوتبال سنترال کوئست مارینرز، باشگاه فوتبال کریستال پالاس، باشگاه فوتبال آنکونا، تیم ملی فوتبال زیر ۲۳ سال استرالیا، و تیم ملی فوتبال استرالیا اشاره کرد. وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال ۱۷، ۲۰ و ۲۳ سال
پرهیز از رابطهٔ جنسی و ازدواج را تجرد اختیاری می‌گویند. تجرد اختیاری از نوع مذهبی که تجرد رهبانی هم نامیده می‌شود؛ یعنی شخص به‌دلایل مذهبی، فلسفی یا شخصی تصمیم می‌گیرد که ازدواج نکند و از رابطهٔ جنسی پرهیز کند. این وضعیت می‌تواند موقتی یا مادام‌العمر باشد. کاربرد مذهبی. در بسیاری از آیین‌ها مانند مسیحیت کاتولیک، کشیشان، راهبه‌ها و راهبان باید زندگی در تجرد را انتخاب کنند. آن‌ها از ازدواج و رابطهٔ جنسی به‌طور کامل پرهیز می‌کنند تا خود را وقف عبادت و خدمت کنند. در متون قدیمی اسلامی به این مفهوم تَبَتُّل‌ هم
در متون قدیمی اسلامی به این مفهوم تَبَتُّل‌ هم می‌گفتند. تفاوت با «عزوبت» یا «بی‌همسری»: اگرچه در فارسی واژه‌هایی مانند عزوبت (زندگی بدون همسر) یا تجرد (مجرد بودن) به‌کار می‌روند، اما تجرد رهبانی معمولاً با نیت خاصی (مثلاً مذهبی) و همراه با پرهیز کامل جنسی است، درحالی‌که «مجرد بودن» ممکن است موقتی، ناخواسته یا بدون پرهیز جنسی باشد. دو واژهٔ «پرهیز جنسی» و «تجرد مذهبی» اغلب به‌جای هم به‌کار می‌روند، اما دقیقاً یکسان نیستند. پرهیز جنسی، که به آن «عفاف» نیز گفته می‌شود، به خودداری از بخشی یا همهٔ اشکال فعالیت
می‌شود، به خودداری از بخشی یا همهٔ اشکال فعالیت جنسی، معمولاً برای مدت مشخصی، گفته می‌شود؛ در حالی‌که تجرد مذهبی نذری داوطلبانه برای عدم ازدواج و پرهیز همیشگی از روابط جنسی است. بی‌میلی جنسی اغلب با تجرد و پرهیز جنسی اشتباه گرفته می‌شود، اما با آن‌ها تفاوت دارد. پرهیز جنسی و تجرد رفتارهایی هستند که معمولاً بر پایهٔ باورهای شخصی یا دینی انجام می‌شوند، در حالی‌که بی‌میلی جنسی بیشتر حالتی هویتی و پایدار است. آ. و. ریچارد سایپ در پژوهش خود دربارهٔ تجرد در کلیسای کاتولیک می‌نویسد که رایج‌ترین تصور از واژهٔ
کاتولیک می‌نویسد که رایج‌ترین تصور از واژهٔ «تجرد» صرفاً «مجرد بودن» یا «رابطه نداشتن» است، و این واژه غالباً معادل پرهیز جنسی تلقی می‌شود. او اضافه می‌کند که حتی در میان کشیشان کاتولیک آمریکا هم تعریف عملی و مشخصی از تجرد وجود ندارد. الیزابت ابوت در کتاب خود «تاریخ تجرد» (۲۰۰۱) نوشت که تلاش کرده تعریفی از تجرد ارائه دهد که میان «تجرد»، «عفاف» و «باکره بودن» تمایز دست‌وپاگیر و غیرمفیدی قائل نشود. مفهوم «تجرد نوین» نخستین‌بار توسط گابریل براون در کتابش در دههٔ ۱۹۸۰ با عنوان «تجرد نوین» معرفی شد. او در
در دههٔ ۱۹۸۰ با عنوان «تجرد نوین» معرفی شد. او در ویرایش سال ۱۹۸۹ کتابش می‌نویسد: «پرهیز، واکنشی بیرونی است به چیزی که در جریان است، اما تجرد واکنشی درونی است.» براساس تعریف او، حتی تجرد کوتاه‌مدت و غیردینی نیز چیزی فراتر از صرفاً رابطه نداشتن است. این انتخابی هدفمند برای رشد فردی و توانمندسازی شخصی است. هرچند براون تجرد را امری کاملاً انتخابی می‌داند، اما تلویحاً چنین القا می‌کند که کسانی که آن را انتخاب نمی‌کنند، چیزی را از دست می‌دهند. این دیدگاه جدید دربارهٔ تجرد توسط نویسندگانی چون الیزابت ابوت، وندی
تجرد توسط نویسندگانی چون الیزابت ابوت، وندی کلر و وندی شالیت نیز تأیید شده است. انگیزه و گستره. تجرد مذهبی به حالت داوطلبانهٔ مجرد بودن، پرهیز جنسی، یا هر دو اطلاق می‌شود. این وضعیت اغلب در ارتباط با نقش یک روحانی یا فردی وقف‌شده در سنت‌های دینی دیده می‌شود. در معنای محدود، واژهٔ «تجرد مذهبی» به کسانی گفته می‌شود که مجرد بودن آن‌ها نتیجهٔ یک نذر مقدس، عمل انصراف از زندگی زناشویی یا اعتقاد دینی است. اما در معنای گسترده‌تر، این واژه معمولاً به‌عنوان معادل پرهیز جنسی تعبیر می‌شود. تجرد مذهبی در طول تاریخ و در
جنسی تعبیر می‌شود. تجرد مذهبی در طول تاریخ و در تقریباً همهٔ ادیان بزرگ جهان وجود داشته است و نگرش‌ها نسبت به آن متفاوت بوده‌اند. در فرهنگ کلاسیک هندویی، ریاضت و تجرد در مراحل پایانی زندگی، پس از انجام وظایف اجتماعی، تشویق می‌شد. آیین جَین بر پرهیز کامل جنسی حتی برای راهبان جوان تأکید دارد و آن را رفتاری ضروری برای رسیدن به موکشا (رهایی) می‌داند. آیین بودا نیز در این زمینه به آیین جین شباهت دارد، هرچند تفاوت‌های فرهنگی در مناطق گسترش آیین بودا باعث تفاوت در نگرش به تجرد شد. در ژاپن، سنت شینتو با تجرد
در نگرش به تجرد شد. در ژاپن، سنت شینتو با تجرد مخالفت داشت. در بیشتر سنت‌های بومی آفریقا و سرخپوستان آمریکا نیز نگاه منفی به تجرد وجود داشته، با این‌حال استثناهایی مانند تجردهای دوره‌ای در میان برخی جنگجویان آمریکای مرکزی گزارش شده است. در روم باستان، تجرد رفتاری غیرعادی شمرده می‌شد و برای آن جریمه‌های مالیاتی وضع می‌کردند، مگر برای با کرگان وستا که برای سی سال نذر عفت می‌کردند تا خود را وقف آیین‌های مذهبی حکومتی کنند. در مسیحیت، تجرد به معنای قول به زندگی باکره یا غیرجنسی در آینده است. چنین نذر تجردی طی
باکره یا غیرجنسی در آینده است. چنین نذر تجردی طی قرون گذشته در میان کشیش‌های کلیسای کاتولیک، راهبان کاتولیک و ارتدکس شرقی، و راهبه‌ها رواج یافته است. همچنین در کلیسای آنگلیکان و برخی کلیساهای پروتستان مانند شیکرها نیز چنین نذرهایی دیده می‌شود، به‌ویژه در میان اعضای فرقه‌های دینی، جماعت‌های مذهبی، گوشه‌نشینان، باکره‌های مقدس، و دیاکونِس‌ها. یهودیت و اسلام تجرد را نکوهش کرده‌اند، چراکه هر دو دین بر ازدواج و زندگی خانوادگی تأکید دارند. با این‌حال، کاهنان اسنی‌ها (یکی از فرقه‌های یهودی در دوران معبد دوم) تجرد
(یکی از فرقه‌های یهودی در دوران معبد دوم) تجرد را رعایت می‌کردند. چندین حدیث نیز گواه آن‌اند که پیامبر اسلام، محمد، تجرد را رد کرده است. بوداگرایی. قانون تجرد مذهبی در آیین بودا، چه در شاخهٔ مهایانه و چه تراوادا، پیشینه‌ای طولانی دارد. گوتاما بودا تجرد را به‌عنوان قاعده‌ای آرمانی برای زندگی همهٔ راهبان و راهبه‌ها توصیه کرده بود، به‌جز در ژاپن که به‌دلیل تحولات تاریخی و سیاسی پس از اصلاحات می‌جی، این قانون به‌طور سخت‌گیرانه دنبال نشد. در ژاپن، تجرد برای صدها سال ایده‌آلی در میان روحانیان بودایی بود، اما
سال ایده‌آلی در میان روحانیان بودایی بود، اما تخلف از آن تا اندازه‌ای گسترده شد که سرانجام در سال ۱۸۷۲ قانون دولت ازدواج را برای روحانیان بودایی مجاز اعلام کرد. پس از آن، نود درصد روحانیان بودایی ازدواج کردند. نمونه‌ای از این وضعیت هیگاشی‌فوشیمی کونیهیده بود، یک کشیش بودایی برجسته و از نوادگان خاندان سلطنتی ژاپن که در عین راهب بودن، همسر و فرزند داشت. گوتاما که بعدها با نام بودا شناخته شد، به‌دلیل پیروی از راه ریاضت، همسر خود شاهزاده یاسودهارا و پسرش راهولا را ترک کرد. برای پیمودن مسیر معنوی، لازم بود از
را ترک کرد. برای پیمودن مسیر معنوی، لازم بود از جنبه‌های دنیای ناپایدار چشم بپوشد، از جمله همسر و فرزند. بعدها، هر دوی آن‌ها به جمع راهبان پیوستند و در متون بودایی آمده است که به روشنگری دست یافتند. مسیحیت. در عهد جدید هیچ فرمانی وجود ندارد که پیروان عیسی مسیح را به زندگی در تجرد ملزم کند. بااین‌حال، برداشت عمومی این است که مسیح خود در عفاف کامل زندگی کرد و گفته‌اند: «عفت داوطلبانه، پیروی از کسی است که پسر باکره‌ای از مادری باکره بود». یکی از القاب او «پادشاه باکرگان و دوست‌دار عفت بی‌لکه» است ("Rex
«پادشاه باکرگان و دوست‌دار عفت بی‌لکه» است ("Rex virginum, amator castitatis") همچنین، زمانی‌که شاگردان به عیسی گفتند که «بهتر است انسان ازدواج نکند»، او پاسخ داد: «همه این سخن را نمی‌پذیرند، بلکه تنها کسانی که بدیشان عطا شده است؛ زیرا برخی از آغاز خصی بوده‌اند، برخی دیگر را مردم خصی کرده‌اند، و گروهی نیز برای پادشاهی آسمان، خود را خصی کرده‌اند. هر کس که می‌تواند، این را بپذیرد» (متی ۱۹:۱۰–۱۲). گرچه خصی‌شدگان لزوماً تجرد پیشه نمی‌کردند، اما این گفتار در طول قرون به‌عنوان اشاره‌ای به تجرد تعبیر شده است.
طول قرون به‌عنوان اشاره‌ای به تجرد تعبیر شده است. پولس رسول بر اهمیت غلبه بر خواهش‌های جسمانی تأکید می‌کرد و تجرد را برتر از ازدواج می‌دانست. او در نامه‌اش به افسسیان نوشت: «ای شوهران، زنان خود را دوست بدارید، همان‌گونه که مسیح کلیسا را دوست داشت…». خود پولس تجرد پیشه کرده بود و نوشت: «آرزو دارم همه مثل من باشند» (اول قرنتیان ۷:۷). این فصل به‌طور کلی از تجرد حمایت می‌کند، در حالی که ازدواج را نیز مجاز می‌داند. نخستین مسیحیان باور داشتند که پایان دنیا نزدیک است و به‌همین دلیل، تشکیل خانواده را بیهوده
نزدیک است و به‌همین دلیل، تشکیل خانواده را بیهوده می‌دانستند. بر پایهٔ نظر چادویک، پولس هر دو سبک زندگی تجرد و ازدواج را برای اهالی قرنتس توصیه می‌کرد، اما تجرد را برتر می‌دانست. در مشورت‌های کمال‌گرایانه (یا همان نصیحت‌های انجیلی: عفاف، فقر، اطاعت)، آمده است که عیسی «قاعدهٔ زندگی برتر را بیان کرد، بر پایهٔ زندگی کامل خود»، برای کسانی‌که به «کمال برتر» دعوت شده‌اند و می‌خواهند «در پی مسیح از راه قربانی‌های استثنایی بروند». بسیاری از شهیدان مسیحی نخستین، دختران یا زنانی بودند که خود را به مسیح اختصاص داده و
یا زنانی بودند که خود را به مسیح اختصاص داده و نذر باکرگی کرده بودند؛ از جمله قدیسه آگنس و قدیسه لوسی. در اندیشهٔ مسیحی، نخستین باکرهٔ مقدس، مریم، مادر عیسی است که در جریان بشارت به‌واسطهٔ روح‌القدس تقدیس شد. بر پایهٔ سنت، متی رسول نیز باکره‌هایی را تقدیس می‌کرد. در کلیسای کاتولیک و کلیساهای ارتدکس شرقی و ارتدکس مشرقی، باکرهٔ تقدیس‌شده زنی است که توسط کلیسا به زندگی باکرگی ابدی برای خدمت به کلیسا اختصاص یافته باشد.
نَرْسه (به پارسی میانه: 𐭭𐭥𐭮𐭧𐭩) یا نرسیِ شاپور در "شاهنامه" یا نرسی، پسر شاپور یکم و گوردزاد، هفتمین شاهنشاه ایران و انیران از خاندان ساسان در ایران‌شهر بود که از سال ۲۹۳ تا ۳۰۲ میلادی پادشاهی کرد. همزمان با دوره پادشاهی شاپور، نرسه به‌عنوان شاهزاده ساسانی، حاکم ایالت‌های سکستان، سند و توران شد که پس از به سلطنت رسیدن برادرش هرمز یکم توانست عنوان و مقام جانشینی ارمنستان را به‌دست آورد. بعد از به سلطنت رسیدن برادر دیگرش بهرام یکم با حمایت کرتیر موبد موبدان، بهرام یکم برای جلب رضایت نرسه وی را به عنوان پادشاه
یکم برای جلب رضایت نرسه وی را به عنوان پادشاه ارمنستان به رسمیت شناخت و به وی مقام «شاه بزرگ ارمنستان» که ولیعهد و میراث‌دار قطعی حکومت به‌شمار می‌رفت را اعطا کرد. با این وجود بارها توسط برادرش بهرام یکم (۲۷۳–۲۷۶) از جایگاه پادشاهی دور ماند. با این حال بهرام پس از مدتی فرزندش، بهرام دوم (۲۷۶–۲۹۳) را به‌عنوان جانشین خود انتخاب کرد و همچنان برای دور کردن نرسه از قدرت، وی را به‌عنوان شاه ارمنستان ابقا کرد. در این دوره بود که قدرت و نفوذ کرتیر موبد زرتشتی، در دوران سلطنت بهرام دوم زیاد شد و به مرور به جایی
دوران سلطنت بهرام دوم زیاد شد و به مرور به جایی رسید که شاه وی را عنوان نجات دهندهٔ روحانی بهرام (بخت روان ورهران) لقب داد و به وی اختیارات و مقام‌های والایی اعطا نمود به‌نحوی که وی نه تنها متولی معبد آناهیتا در استخر شد بلکه در زمرهٔ بزرگان کشور هم درآمد و رئیس دادگاه عالی مملکت گردید. با این حال نرسه دعوی پادشاهی خود را در اواخر پادشاهی بهرام دوم آغاز کرد و به مرور کسانی از نجبا را که از دار و دستهٔ کرتیر و از سیاست بهرام دوم، ناراضی بودند، گرد خود جمع آورد. بهرام دوم در پایان پادشاهی خود، با شورش نرسه
بهرام دوم در پایان پادشاهی خود، با شورش نرسه مواجه گشت با این حال زمانی که نرسه هنگام آغاز شورش و سکه زدن به نام خود بود، بهرام درگذشت. پس از مرگ بهرام، کرتیر موبد، پسر وی، یعنی بهرام سوم (سکانشاه) را به جای او بر تخت سلطنت نشاند. اما بهرام نتوانست سلطنت را برای خود حفظ کند؛ چراکه در همین زمان مخالفت‌هایی با شاهنشاهی وی شکل گرفت که بهرام نتوانست به آن‌ها پاسخ دهد بنابراین نرسه که دیگر مدعی حکومت بود، توانست مخالفان بهرام سوم را گرد خود جمع کند؛ بدینگونه بهرام سوم پس از چند ماه از سلطنت برکنار شد تا نرسه در
سوم پس از چند ماه از سلطنت برکنار شد تا نرسه در سال ۲۹۳ میلادی به عنوان شاهنشاه ایران انتخاب شود. نرسه پس از رسیدن به سلطنت، دستور داد تا ویژگی‌های تاج‌گذاری و پادشاهی وی را بر تخته سنگ نقش رستم کنده‌کاری کنند و این همان نقش معروف است؛ یعنی پادشاه، حلقه نواردار را که نشان پادشاهی است، از دست اهورامزدا می‌گیرد. همچنین وی دستور داد در پایکولی نقش برجستهٔ دیگر از وی حک کنند. وی پس از رسیدن به قدرت، تمامی مخالفان و حامیان بهرام سوم را سرکوب کرد و به قتل رساند که در این دوره قدرت موبد کرتیر نیز به پایان رسید.
که در این دوره قدرت موبد کرتیر نیز به پایان رسید. با کاهش قدرت موبدان، نرسه همانند پدرش به سیاست مدارای دینی به ویژه نسبت به مانویان روی آورد. با اینکه وی در برخورد با رومیان بر سر مسئله ارمنستان، در نبرد ساتالا از گالریوس، فرمانده رومی، شکست خورد تا با اسیر شدن خانواده‌اش مجبور به پذیرش عهدنامه نصیبین شود. به سبب این شکست سخت، وی پس از مدتی از مقام سلطنت استعفا داد تا پسرش هرمز دوم به جای وی به سلطنت برسد. سرانجام وی در سال ۳۰۲ میلادی درگذشت. ریشه نام. نام نرسه به احتمال زیاد برگرفته از نام قدیمی و
نام نرسه به احتمال زیاد برگرفته از نام قدیمی و خداگونه naryasa(n)ha در زبان‌های ایرانی باستان به معنی «ستایش مردان» است. نام نرسه در ایران و ارمنستان نیز نامی بسیار ستایش‌آمیز و مورد احترام بوده‌است. همچنین شکل کهن و اوستایی آن nairyō saŋha یا *nairyō saxᵛa که لقب اهورامزدا به معنای نمونهٔ کامل مردی و مردانگی بوده‌است. معنای لغت به لغت کلمه «نَئیریّو-سَنگهَنه»، سخن یا آموزش انسانی است. معنای کلمهٔ «نریوسنگ» را «جلوه مرد یا جلوه مردان دانسته‌اند. نام نرسه در پارسی میانه به‌صورت nrshy () و در پارتی به‌صورت
پارسی میانه به‌صورت nrshy () و در پارتی به‌صورت nryshw ضبط شده‌است. در نسخهٔ یونانی کتیبهٔ شاپور، این نام به‌صورت Narsaiēs یا Narsaios ضبظ شده‌است، اما در دیگر منابع یونانی به‌صورت Narsēs ضبط شده‌است که به صورت Narseus وارد لاتین شده‌است. در سریانی به‌صورت nrsy، در زبان عربی نرسه، در زبان ارمنی Nerseh و در زبان قبطی به‌صورت Narsaph ضبط شده‌است. نسب و نیا. منابع اولیهٔ مربوط به شجره‌نامه و دوران نیابت سلطنت نرسه به سه کتیبه محدود است. نخست کتیبهٔ سه‌زبانهٔ شاپور یکم بر کعبهٔ زرتشت، دوم کتیبهٔ دوزبانهٔ نرسه
یکم بر کعبهٔ زرتشت، دوم کتیبهٔ دوزبانهٔ نرسه در پایکولی، و سوم کتیبهٔ بهرام یکم در بیشاپور. افزون بر سه کتیبهٔ مذکور، منبع عربی نسطوری، رویدادنامه سیرت، که متعلق به قرن یازدهم میلادی است، نرسه را فرزند شاپور یکم دانسته‌است. منابع دست دوم و سوم متعلق به سده‌های بعدی، یا دربارهٔ نسب نرسه سکوت کرده‌اند یا اطلاعاتی آشفته از نسبت وی با خاندان سلطنتی به‌دست داده‌اند؛ ترتیب سنی فرزندان شاپور یکم بسیار ناروشن است و اجماع قاطعی میان پژوهشگران تاریخی ساسانی در این باره نیست. شاپور یکم در بخشی از کتیبهٔ خود در کعبهٔ
نیست. شاپور یکم در بخشی از کتیبهٔ خود در کعبهٔ زرتشت، پس از گزارش پیروزی‌های خود در جنگ با رومیان، به شرح نشاندن آتش‌های ورجاوند برای برخی از هموندان خاندان پادشاهی و اعطای پیشکش‌هایی به آتشکده‌ها برای شادی روان آنان پرداخته‌است. در این بخش، شاپور پس از ذکر نام خود و دخترش آدورآناهید، از سه پسر خود به‌ترتیب نام برده‌است: هرمزد اردشیر ملقب به بزرگ‌ارمن‌شاه، شاپور ملقب به میشان‌شاه و نرسه ملقب به «مزداپرست آریایی/ایرانی، شاه هند، سگستان و تورستان تا کنارهٔ دریا». در بخش دیگری از کتیبهٔ مذکور، شاپور گزارش
دریا». در بخش دیگری از کتیبهٔ مذکور، شاپور گزارش دیگری از پیشکش‌ها به آتشکده‌ها به‌منظور شادی روان هموندان خاندان پادشاهی به‌دست داده‌است. در این بخش، شاپور از چهار پسر خود بدین ترتیب نام برده‌است: بهرام گیلان‌شاه، شاپور میشان‌شاه، هرمزد بزرگ‌ارمن‌شاه و نرسه سگان‌شاه. چنان‌که پیداست، شاپور از پسر خود، بهرام گیلان‌شاه، در فهرست نخست نامی نبرده‌است. چنین استنباط کرده‌اند که مبنای فهرست نخست، توانایی و شایستگی هر یک از پسران شاپور در نبرد با رومیان بوده‌است. در نتیجه، بدان سبب که بهرام گیلان‌شاه در این نبردها
نتیجه، بدان سبب که بهرام گیلان‌شاه در این نبردها حضور نداشته‌است، آتشکده‌ای نیز به نام وی ساخته نشده‌است. مبنای فهرست دوم را ترتیب سنی پسران شاپور دانسته‌اند. بر این اساس، بهرام گیلان‌شاه بزرگترین و نرسهٔ سگان‌شاه کوچکترین پسر شاپور بوده‌اند. بااین‌حال، در میان ساسانی‌شناسان، در این باره اختلاف نظراتی وجود دارد. گاه هرمزد پسر بزرگ شاپور دانسته شده‌است، گاه بهرام گیلان‌شاه. برخی حتی هرمزد را کوچکترین پسر شاپور خوانده‌اند. باری، به‌هرروی، نام نرسه در انتهای هر دو فهرست قرار گرفته‌است؛ لذا احتمالاً نرسه
هر دو فهرست قرار گرفته‌است؛ لذا احتمالاً نرسه کوچکترین پسر شاپور بوده‌است. از دگرسوی، در بخش دیگری از کتیبهٔ شاپور یکم بر کعبهٔ زرتشت که نوه‌های او ذکر شده‌است، نام فرزندان هرمزد یکم، شاپور میشان‌شاه و نرسهٔ سگانشاه به‌ترتیب آمده‌است. در این فهرست خبری از نام فرزندان بهرام گیلان‌شاه نیست. از این بخش می‌توان چنین برداشت کرد که در هنگام نوشتن کتیبه، بهرام گیلان‌شاه چنان کم‌سن بوده که فرزندی نمی‌داشته‌است؛ لذا محتمل است که بهرام کوچکترین فرزند شاپور بوده باشد. در چنین چینشی است که پس از مرگ هرمزد یکم و نبود
در چنین چینشی است که پس از مرگ هرمزد یکم و نبود شاپور میشان‌شاه، نرسه بایستی به شاهنشاهی برگزیده می‌شد و نه بهرام گیلان‌شاه. این امر می‌تواند دلیل ناخرسندی نرسه از پادشاهی بهرام بوده باشد. وضعیت سیاسی. وضعیت سیاسی پیش از نرسه. اردشیر بابکان پس از شکست واپسین شاهنشاه اشکانی، یعنی اردوان پنجم، در سال ۲۲۴ میلادی در دشت هرمزدگان، دودمان اشکانی را برانداخت و پادشاهی ساسانی را بنیان گذاشت. از آن پس، اردشیر خود را «شاهنشاه» خواند و تسخیر سرزمینی که ایرانشهر یا «ایران» می‌خواندش را آغاز کرد. به‌سبب دشواری‌هایی که
می‌خواندش را آغاز کرد. به‌سبب دشواری‌هایی که در منابع است، سال‌های پایانی و روز مرگ اردشیر چندان روشن نیست. احتمالاً پسرش شاپور به عنوان شریک در پادشاهی، در ۱۲ آوریل ۲۴۰ (۲۳ فروردین) میلادی، تاج بر سر نهاده‌باشد. شریک‌سازی شاپور در شاهنشاهی، احتمالاً به‌تدبیر اردشیر بوده تا مسئلهٔ جانشینی را بی‌دردسر حل کرده‌باشد؛ دلیل این امر آن بود که اردشیر پسران دیگری هم داشت و بیم آن می‌رفت که همچو خودش، ایشان نیز چشم به تاج و تخت دوخته باشند. پادشاهی هم‌زمان اردشیر و شاپور، ظاهراً تا مرگ پدر در اوایل ۲۴۲ میلادی طول
شاپور، ظاهراً تا مرگ پدر در اوایل ۲۴۲ میلادی طول کشید. بدین ترتیب این مسئله پیش روی است که شاپور احتمالاً دو بار تاج بر سر گذاشته‌باشد؛ یکی در به عنوان شریک پادشاهی در ۲۴۰ میلادی و بار دگر در ۲۴۳ میلادی به‌مثابهٔ شاهنشاهی تنها؛ ولیکن احتمال بیشتر آن است که وی تنها یک‌بار و آن‌هم در سال ۲۴۰ میلادی، تاج بر سر نهاده باشد. پس از نزدیک به سی سال پادشاهی، شاپور در اثر بیماری در شهر بیشاپور در سال ۲۷۰ میلادی درگذشت. پس از وی، پسرش، یعنی هرمز یکم، بر تخت نشست. هرمز سومین شاهنشاه دودمان ساسانی بود که از سال ۲۷۰ تا
سومین شاهنشاه دودمان ساسانی بود که از سال ۲۷۰ تا ۲۷۱ میلادی سلطنت کرد و به‌دلیل موفقیت‌های نظامیش به «دلاور» ملقب بود. تاریخ رخدادهای پادشاهی کوتاه وی چندان روشن نیست. بهرام یکم، پسر دیگر شاپور یکم، چهارمین شاهنشاه دودمان ساسانی بود که پس از برادر خود، یعنی هرمز یکم، در سال ۲۷۱ میلادی بر تخت نشست و تا اواخر سال ۲۷۴ میلادی شاهنشاه ایرانشهر بود. بنا بر سنگ‌نوشتهٔ کعبهٔ زرتشت، شاپور یکم برای آمرزش روان دو تن از پسران خود، یعنی هرمز و نرسه، آتشی بر پا کرده‌است، اما نامی از پسر دیگر شاپور، یعنی بهرام یکم در
اما نامی از پسر دیگر شاپور، یعنی بهرام یکم در میان آن‌هایی که برای روان‌شان آتشی بر پا شده‌است، نیست. بهرام یکم احتمالاً به یاری موبد قدرتمند زرتشتی، یعنی کرتیر، بر اریکهٔ پادشاهی تکیه زد. نرسه نیز احتمالاً بهرام را به دیدهٔ «غاصب» می‌نگریست و شاهنشاهی را حق خود می‌دانست، اما شواهدی که نشان دهد نرسه علیه بهرام یکم دست به شورش زد، در دست نیست. نرسه مجبور شد به جایگاه دوم در ساختار قدرت ایرانشهر، یعنی مقام «بزرگ‌شاهِ ارمنیان»، رضایت دهد تا در فرصتی مناسب شورش خود را پی ریزد. زمانی‌که بهرام یکم مقدمات جانشینی
خود را پی ریزد. زمانی‌که بهرام یکم مقدمات جانشینی پسر خود، یعنی بهرام دوم، را فراهم می‌آورد، احتمالاً بر ناخرسندی نرسه بسیار افزوده شد، اما باز هم منتظر فرصت مناسب ماند. باری، بهرام یکم بیش از سه سال پادشاه ایرانشهر نبود، و پس از وی، پسرش، یعنی بهرام دوم، به‌مدت هفده سال و چند ماه، یعنی از ۲۷۴ تا اواخر ۲۹۱ میلادی، بر ایرانشهر فرمان راند. به هنگام مرگ بهرام دوم، نرسه از سوی بهرام دوم در ارمنستان به سر می‌برد. معلوم نیست که نرسه شاه ارمنستان می‌بود یا در رأس سپاه ساسانی در آن‌جا حضور می‌داشت. آنچه مسلم است،
سپاه ساسانی در آن‌جا حضور می‌داشت. آنچه مسلم است، در زمان مرگ بهرام دوم، سلطهٔ ساسانیان بر ارمنستان سست شده بود. در پی مرگ بهرام دوم، پسرش، یعنی بهرام سوم، به‌مدت چهار ماه بر تخت نشست. بهرام سوم در پارس از سوی برخی بزرگان به سرکردگی وهنام و حمایت شاه میشان بر تخت نشست، اما عاقبت در پی شورش نرسه سقوط کرد و این‌چنین یکی دیگر از پسران شاپور یکم، یعنی نرسه، دوباره بر تاج‌وتخت ایرانشهر دست یافت. موقعیت نرسه پیش از پادشاهی. پیش از پادشاهی، نرسه به‌طور غیرهم‌زمان دو بار نایب‌السطنه بود. نخست نیابت سلطنت در حاکم