payamvha/North_RAG huggingface dataset:
زوال نهادند. در سال ۱۳۵۵، ماگنوس چهارم سوئد (در نروژ ماگنوس هفتم) کشتی‌ای (یا کشتی‌هایی) را برای بازرسی شهرک‌های غربی و شرقی گرینلند به این منطقه فرستاد. ملوانان شهرک‌هایی کاملاً نورسی و مسیحی یافتند. حامل گرینلند (Groenlands Knorr) تا سال ۱۳۶۹ که غرق شد و ظاهراً جایگزین نشد، در فواصل زمانی به گرینلند سفر می‌کرد. شهرک غربی احتمالاً قبل از سال ۱۴۰۰ متروکه شد. در سال ۱۳۷۸ دیگر اسقفی در گاردار در شهرک شرقی وجود نداشت. یک منبع واحد نشان می‌دهد که در سال ۱۳۷۹، «اسکرائلینگ‌ها» (اینوئیت‌ها) به شهرک شرقی حمله
«اسکرائلینگ‌ها» (اینوئیت‌ها) به شهرک شرقی حمله کردند، ۱۸ مرد را کشتند و دو پسر را اسیر کردند. با این حال، صحت و دقت این منبع توسط برخی از مورخان مورد تردید قرار گرفته است و جارد دایموند و یِنس ملگارد هشدار می‌دهند که این ممکن است در واقع حمله‌ای بین **نُورسی‌ها** و مردم سامی در شمال اروپا یا حمله‌ای به ساحل ایسلند توسط دزدان دریایی اروپایی باشد، با فرض اینکه چنین حمله‌ای واقعاً رخ داده باشد. یک سند کلیسایی حمله‌ای در سال ۱۴۱۸ را توصیف می‌کند که توسط محققان مدرن به مردم اینوئیت نسبت داده شده است، با این
مدرن به مردم اینوئیت نسبت داده شده است، با این حال، مورخ جک فوربس گفته است که این حمله فرضی در واقع به حمله روس‌ها و کارلی‌ها به مهاجران نورسی در شمال نروژ اشاره دارد که به صورت محلی به عنوان «گرینلند» شناخته می‌شد و توسط محققان مدرن با گرینلند آمریکایی اشتباه گرفته شده است. شواهد باستان‌شناسی نتوانسته است هیچ خشونت اینوئیت‌ها علیه مهاجران نورسی را پیدا کند. در سال ۱۳۸۰، پادشاهی نروژ وارد اتحادیه شخصی با پادشاهی دانمارک شد. از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، مرگ سیاه برای اولین بار به ایسلند رسید و تقریباً نیمی از جمعیت
اولین بار به ایسلند رسید و تقریباً نیمی از جمعیت آنجا را کشت، اما هیچ مدرکی دال بر رسیدن آن به گرینلند وجود ندارد. آخرین سند مکتوب از گرینلند نورسی، ازدواج سال ۱۴۰۸ در کلیسای هوالسی را مستند می‌کند که خرابه‌های آن بهترین بقایای ساختمان‌های نورسی آن دوره است. پس از سال ۱۴۰۸، اسناد مکتوبی که به مهاجران اشاره داشته باشد، بسیار اندک است. نامه‌نگاری بین پاپ و اسقف برتولد آف گارد نیز به همین سال بازمی‌گردد. به نظر می‌رسد که نقشه نگار دانمارکی، کلاودیوس کلاووس، بر اساس اسناد نوشته‌شده توسط نیکولاس ژرمانوس و
بر اساس اسناد نوشته‌شده توسط نیکولاس ژرمانوس و هنریکوس مارتیلوس که به نقشه‌ها و یادداشت‌های اصلی کلاووس دسترسی داشتند، در سال ۱۴۲۰ از گرینلند بازدید کرده است. در اواخر قرن بیستم، دانشمندان دانمارکی، بیونبو و پترسن، دو نسخه خطی ریاضی پیدا کردند که حاوی نقشه دوم کلاودیوس کلاووس از سفرش به گرینلند بود (جایی که خودش منطقه را نقشه‌برداری کرده بود). در نامه‌ای با تاریخ ۱۴۴۸ از رم، پاپ نیکلاس پنجم به اسقف‌های اسکالهولت و هولار (دو اسقف‌نشین ایسلندی) دستور داد تا کشیش و اسقفی را برای ساکنان گرینلند فراهم کنند. این
و اسقفی را برای ساکنان گرینلند فراهم کنند. این در حالی بود که آنها ۳۰ سال بود که از حمله‌ای توسط «بت‌پرستان» که اکثر کلیساها را ویران کرده و جمعیت را اسیر کرده بودند، اسقف نداشتند. احتمالاً شهرک شرقی در اواسط قرن پانزدهم متروکه شده بود، اگرچه تاریخ دقیقی برای آن مشخص نشده است. یک کشتی اروپایی که در دهه ۱۵۴۰ در شهرک شرقی سابق فرود آمد، جسد یک مرد نُورس را در آنجا پیدا کرد که ممکن است آخرین اشاره به یک فرد نُورس از آن شهرک باشد. ناخدا دریانورد ایسلندی، یون گرینلندر، که حدود ۱۵۴۰ از گرینلند بازدید کرد، مرد
گرینلندر، که حدود ۱۵۴۰ از گرینلند بازدید کرد، مرد نُورس مرده را اینگونه توصیف کرد: «مرد مرده‌ای که رو به زمین دراز کشیده بود. بر سرش کلاه خوبی بود و در غیر این صورت لباس خوبی از پارچه فریزه و پوست فوک داشت. نزدیک او چاقویی بود که خمیده و بسیار فرسوده و خورده شده بود.» گزارش شده است که این آخرین باری بود که هر اروپایی، مردان نُورس گرینلندی را زنده یا مرده دیده است. سکونتگاه‌های نورس در گرینلند پس از حدود ۵۰۰ سال به‌دلیل تخریب محیط‌زیست، تغییرات اقلیمی، کاهش ارزش عاج، قطع ارتباط با اروپا و ناتوانی در سازگاری
عاج، قطع ارتباط با اروپا و ناتوانی در سازگاری با شرایط سخت‌تر نابود شدند. شواهد نشان می‌دهد که گرینلند به مرور با فرسایش خاک، جنگل‌زدایی، و سرمای شدید ناشی از «عصر یخبندان کوچک» مواجه شد. اگرچه برخی نظریه‌ها به درگیری با اسکیموها یا مهاجرت به ایسلند و وینلند اشاره دارند، اما شواهد باستان‌شناسی ترک تدریجی و فقر شدید ساکنان را تأیید می‌کند. در نهایت، عوامل محیطی و اقتصادی نقش اصلی را در فروپاشی این جامعه داشتند. سکونتگاه‌های نورس در گرینلند تا قرن چهاردهم میلادی به حیات خود ادامه دادند و با اینوئیت‌ها
میلادی به حیات خود ادامه دادند و با اینوئیت‌ها تعاملاتی داشتند که شامل تجارت متقابل می‌شد. اگرچه شواهدی از روابط مثبت میان نورس و اینویت وجود دارد، اما نورس‌ها هرگز تکنیک‌های شکار و دریانوردی اینوئیت‌ها را نیاموختند. با تشدید سرما و کاهش ارزش عاج والروس، تجارت با اروپا کاهش یافت و نورس‌ها از نظر اقتصادی و جمعیتی تضعیف شدند. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که تغذیه آن‌ها به‌تدریج وابسته به منابع دریایی شد. آخرین تماس‌های شناخته‌شده با گرینلند مربوط به قرن پانزدهم است و پس از آن، سکونتگاه‌ها به‌تدریج رها
پانزدهم است و پس از آن، سکونتگاه‌ها به‌تدریج رها شدند. مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که مردان گرینلند اینوئیت، بخشی از میراث ژنتیکی نورس‌ها را به ارث برده‌اند، اما نشانه‌ای از انتقال ژنتیکی زنان اروپایی وجود ندارد. دانشی تاریخی دربارهٔ سکونت‌های پیشین در گرینلن فرهنگ دورست پسین تا اوایل قرن چهاردهم در مناطق شمال غربی گرینلند سکونت داشت، منطقه‌ای دور از محل سکونت نورس‌ها در سواحل جنوبی. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این فرهنگ پیش از ورود نورس‌ها و توله‌ها وجود داشته است. اعضای این فرهنگ به‌طور دوره‌ای در
وجود داشته است. اعضای این فرهنگ به‌طور دوره‌ای در گروه‌هایی متشکل از چهار تا سی خانواده گرد هم می‌آمدند و سپس به مسیر مهاجرت خود ادامه می‌دادند. در حدود سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ میلادی، فرهنگ توله از غرب وارد گرینلند شد و در مناطق شمال شرق مستقر گردید. این گروه که نیاکان اینوئیت‌های امروزی گرینلند هستند، به شکار گسترده حیوانات خشکی و دریایی مانند گراز دریایی، نهنگ تک‌شاخ و فک مشغول بودند. شواهد نشان می‌دهد که سازگاری بالای توله با محیط گرینلند به آن‌ها اجازه می‌داد تا برخی منابع شکار خود را به‌طور کامل استفاده
تا برخی منابع شکار خود را به‌طور کامل استفاده نکنند، موضوعی که نشان‌دهنده فراوانی منابع یا روش‌های کارآمد زیستی آن‌ها بوده است. ماهیت ارتباطات بین فرهنگ‌های دورست و نورس مشخص نیست و همچنان موضوعی برای بحث‌های گسترده است، اما ممکن است شامل عناصری از تجارت بوده باشد. بازاستعمار دانمارکی: تماس دوباره با گرینلند. در قرن هفدهم میلادی، بیشتر اسناد تاریخی نورس‌ها دربارهٔ گرینلند به کپنهاگ منتقل شد اما در آتش‌سوزی ۱۷۲۸ از بین رفت. در این دوره، یخ‌های سرگردان عصر یخبندان کوچک دسترسی به سواحل شرقی گرینلند را دشوار
کوچک دسترسی به سواحل شرقی گرینلند را دشوار کرده بود و تمایز بین گرینلند و جزایر دیگر مانند بافین و اسپیتزبرگن را مبهم ساخته بود. تلاش‌های اولیه برای اکتشاف مسیر شمال‌غربی به آسیا، از جمله سفرهای فردریک دوم دانمارک و جان دیویس، به نتایج نامطلوبی انجامید. در قرن هجدهم، هانس اگده، مبلغ نروژی، با حمایت مالی فردریک چهارم دانمارک مأموریت مذهبی در گرینلند را آغاز کرد. هدف او برقراری ارتباط با ساکنان نورس و گسترش اصلاحات پروتستان بود. اما این مأموریت با مشکلات متعددی از جمله حملات کشتی‌های هلندی و شیوع آبله
متعددی از جمله حملات کشتی‌های هلندی و شیوع آبله روبه‌رو شد. با وجود شکست‌های متعدد، تأثیر این مأموریت در گسترش دانش دربارهٔ زبان، فرهنگ و طبیعت گرینلند چشمگیر بود و پایه‌ای برای مأموریت‌های آتی، از جمله مأموریت‌های موراوین‌ها، فراهم ساخت. در پی جنگ‌های ناپلئونی و مطابق معاهده کیل در سال ۱۸۱۴، نروژ به سوئد واگذار شد، اما مستعمرات دانمارک از جمله گرینلند همچنان در اختیار این کشور باقی ماند. قرن نوزدهم شاهد افزایش علاقه به گرینلند از سوی کاوشگران و دانشمندانی همچون ویلیام اسکورزبی و کنود راسموسن، زاده گرینلند
ویلیام اسکورزبی و کنود راسموسن، زاده گرینلند بود. در همین دوره، فعالیت‌های استعماری دانمارک در گرینلند توسعه یافت و در سال ۱۸۶۱ اولین نشریه به زبان گرینلندی منتشر شد. با این حال، قوانین دانمارک تنها برای مهاجران دانمارکی اعمال می‌شد. در اواخر قرن نوزدهم، بخش‌های شمالی گرینلند جمعیت کمی داشت و تنها شکارچیانی پراکنده در این مناطق زندگی می‌کردند. در طول این قرن، خانواده‌های اینوئیت از آمریکای شمالی بریتانیا (کانادای امروزی) به این مناطق مهاجرت کردند و آخرین گروه در سال ۱۸۶۴ وارد شدند. در همین دوره، بخش شمال
در سال ۱۸۶۴ وارد شدند. در همین دوره، بخش شمال شرق گرینلند به دلیل فوران آتشفشانی مهیب سال ۱۷۸۳ در ایسلند خالی از سکنه شد. اولین انتخابات دموکراتیک برای مجامع محلی گرینلند در سال‌های ۱۸۶۲–۱۸۶۳ برگزار شد، اما مجمعی برای کل منطقه تأسیس نشد. در سال ۱۸۸۸، فریتیوف نانسن و گروهی از شش نفر برای نخستین بار گرینلند را از خشکی و با اسکی در عرض جغرافیایی ۶۴°N طی کردند. در سال ۱۹۱۱، دو مجلس محلی، یکی برای شمال و دیگری برای جنوب گرینلند، تأسیس شد که تا سال ۱۹۵۱ با یکدیگر ادغام نشدند. با وجود این، بیشتر تصمیمات در کپنهاگ
ادغام نشدند. با وجود این، بیشتر تصمیمات در کپنهاگ گرفته می‌شد، جایی که گرینلندی‌ها نمایندگی نداشتند. تا سال ۱۹۱۱، جمعیت گرینلند حدود ۱۴٬۰۰۰ نفر بود که عمدتاً در سواحل جنوبی سکونت داشتند و تقریباً همگی به مسیحیت گرویده بودند. این امر نتیجه تلاش‌های تبلیغی موراوین‌ها و به‌ویژه هانس اگده، مبلغ لوتری معروف به «رسول گرینلند» بود. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، کاوشگران آمریکایی از جمله رابرت پیری بخش‌های شمالی گرینلند را که تا آن زمان ناشناخته مانده بود، بررسی کردند. کاوش‌های پیری نشان داد که ساحل شمالی
بررسی کردند. کاوش‌های پیری نشان داد که ساحل شمالی گرینلند بسیار پیش از قطب شمال به پایان می‌رسد. هرچند این یافته‌ها می‌توانست مبنای ادعای ارضی آمریکا باشد، اما پس از خرید جزایر ویرجین از دانمارک در سال ۱۹۱۷، ایالات متحده تمامی ادعاهای خود نسبت به گرینلند را کنار گذاشت. اهمیت راهبردی. پس از استقلال کامل نروژ در سال ۱۹۰۵، این کشور ادعا کرد که مالکیت دانمارک بر گرینلند نامعتبر است، زیرا این جزیره پیش از سال ۱۸۱۵ متعلق به نروژ بوده است. در سال ۱۹۳۱، هواشناس نروژی، هالوارد دوالد، به‌طور مستقل شرق خالی از سکنه
هالوارد دوالد، به‌طور مستقل شرق خالی از سکنه گرینلند را اشغال کرد و دولت نروژ این اقدام را تحت عنوان «سرزمین اریک سرخ» تأیید کرد. با این حال، در سال ۱۹۳۳، دیوان دائمی دادگستری بین‌المللی به نفع دانمارک حکم صادر کرد. در جنگ جهانی دوم، با گسترش عملیات نظامی آلمان نازی به گرینلند، هنریک کافمن، وزیر دانمارک در ایالات متحده، با نادیده گرفتن حکومت تحت اشغال دانمارک، معاهده‌ای با ایالات متحده امضا کرد و اجازه تأسیس پایگاه‌هایی در گرینلند را داد. این اقدام، علی‌رغم متهم شدن کافمن به خیانت، باعث شد گرینلند در دوران
متهم شدن کافمن به خیانت، باعث شد گرینلند در دوران جنگ از استقلال بیشتری برخوردار شود. صادرات موفق، به‌ویژه کرایولیت، و تضمین تأمین منابع توسط ایالات متحده، شرایط اقتصادی بهتری برای جزیره به ارمغان آورد. در دوران جنگ سرد، گرینلند به دلیل موقعیت راهبردی خود در کنترل مسیرهای بین بندرهای اقیانوس منجمد شمالی شوروی و اقیانوس اطلس، و نیز به‌عنوان پایگاهی برای نظارت بر موشک‌های قاره‌پیما، اهمیت بسیاری یافت. ایالات متحده در سال ۱۹۵۱ پایگاه هوایی توله را دائمی کرد، اما گسترش این پایگاه باعث جابه‌جایی اجباری
کرد، اما گسترش این پایگاه باعث جابه‌جایی اجباری خانواده‌های اینوئیت توسط دولت دانمارک شد و به منبع تنش میان دولت دانمارک و مردم گرینلند تبدیل شد. سقوط یک بمب‌افکن B-52 در نزدیکی پایگاه توله در سال ۱۹۶۸ و نشت مواد رادیواکتیو نیز بر این تنش‌ها افزود. در پی رسوایی «تول‌گیت» در سال ۱۹۹۵، مشخص شد که دانمارک به‌طور ضمنی اجازه حمل سلاح‌های هسته‌ای را در گرینلند داده بود، علی‌رغم سیاست رسمی منع هسته‌ای. حکمرانی محلی. پس از جنگ، حضور آمریکا در گرینلند تأثیرات فرهنگی و اقتصادی به همراه داشت و دسترسی به کالاهای مدرن
و اقتصادی به همراه داشت و دسترسی به کالاهای مدرن را فراهم کرد. از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۰، کمیسیونی برای بررسی شرایط گرینلند و کاهش انزوا، نابرابری‌های قانونی، و رکود اقتصادی تشکیل شد. در نهایت، انحصارات تجاری اداره سلطنتی گرینلند لغو و گرینلند در سال ۱۹۵۳ از یک مستعمره به یک استان خودمختار در قلمرو دانمارک ارتقا یافت و نمایندگی در پارلمان دانمارک به آن اختصاص داده شد. دانمارک اصلاحاتی را در گرینلند آغاز کرد که هدف اصلی آن‌ها جایگزینی وابستگی به جمعیت در حال کاهش فوک‌ها و تأمین نیروی کار برای صنعت ماهیگیری بود،
فوک‌ها و تأمین نیروی کار برای صنعت ماهیگیری بود، اما همچنین بهبود خدمات اجتماعی نظیر بهداشت، آموزش و حمل‌ونقل را نیز شامل می‌شد. این اصلاحات به مشکلاتی چون بیکاری مدرن و پروژه مسکن معروف بلوک پی منجر شد. این پروژه مسکن شهری که مطابق با الگوی اروپایی طراحی شده بود، با توجه به شرایط محلی نادیده گرفته شده بود و مشکلاتی از جمله تنگ بودن درها برای اینوئیت‌ها در پوشاک زمستانی و مسدود شدن آسانسورها به دلیل لوازم ماهیگیری ایجاد کرد. پخش تلویزیونی در سال ۱۹۸۲ آغاز شد. سقوط صنعت ماهیگیری کاد و معادن در اواخر دهه
شد. سقوط صنعت ماهیگیری کاد و معادن در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ اقتصاد را به شدت آسیب زد و اکنون این اقتصاد بیشتر به کمک‌های دانمارک و صادرات میگوهای آب سرد وابسته است. نمایندگی حداقلی گرینلند در پارلمان دانمارک باعث شد تا علی‌رغم مخالفت ۷۰٫۳٪ از گرینلندی‌ها با پیوستن به بازار مشترک اروپا، این منطقه همراه با دانمارک در سال ۱۹۷۳ به اتحادیه اروپا بپیوندد. پس از مواجهه با مشکلاتی مانند رقابت شرکت‌های خارجی و ماهیگیری بیش از حد در آب‌های گرینلند، احزاب محلی خواستار خودمختاری بیشتر شدند. در سال ۱۹۷۸،
محلی خواستار خودمختاری بیشتر شدند. در سال ۱۹۷۸، پارلمان دانمارک تفویض اختیارات را تصویب کرد و در سال ۱۹۷۹ خودمختاری را تحت یک لاندستینگ محلی به اجرا درآورد. در سال ۱۹۸۲، ۵۳٪ از مردم گرینلند به خروج از بازار مشترک اروپا رأی دادند و این فرایند تا ۱۹۸۵ ادامه یافت. خودمختاری گرینلند به‌طور فزاینده‌ای گرینلندی شد و فرهنگ و زبان کالالیت (اینویت‌های غربی گرینلند) را استاندارد کرد. پایتخت گرینلند، گوت‌هاپ، در سال ۱۹۷۹ به نوک تغییر نام داد و پرچم محلی در سال ۱۹۸۵ پذیرفته شد. پس از یک همه‌پرسی موفق در سال ۲۰۰۸،
پذیرفته شد. پس از یک همه‌پرسی موفق در سال ۲۰۰۸، اختیارات پارلمان محلی افزایش یافت و زبان دانمارکی به عنوان زبان رسمی در سال ۲۰۰۹ حذف شد. روابط بین‌المللی گرینلند اکنون عمدتاً در اختیار دولت خودمختار است. گرینلند که بخشی از معاهده‌ای است که خروج آن از اتحادیه اروپا را تنظیم کرده، به عنوان یک «مورد خاص» در دسترسی به بازار اتحادیه اروپا شناخته می‌شود. این منطقه عضو چندین سازمان کوچک است و در سال ۱۹۹۶ یکی از بنیان‌گذاران شورای قطب شمال شد. پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در این جزیره همچنان مسئله‌ای مهم باقی
متحده در این جزیره همچنان مسئله‌ای مهم باقی مانده است و برخی سیاستمداران خواستار مذاکره مجدد در خصوص معاهده ۱۹۵۱ ایالات متحده و دانمارک هستند.
تاریخ ایسلند با سکونت وایکینگ‌ها و بردگانشان در اواخر قرن نهم میلادی که از شرق به‌ویژه نروژ و جزایر بریتانیا می‌آمدند شروع می‌شود و پیش از آن ایسلند منطقه‌ای غیر مسکونی بود. روند مهاجرت با سرعت به خصوص توسط نروژی‌های که از خشونت می‌گریختند یا به دنبال زمینهایی برای کشاورزی بودند ادامه یافت. ملی‌گرایی ایسلندی در قرن نوزدهم رشد کرد، و در ۱۹۱۸ این کشور از دانمارک مستقل شد. با این حال، دو کشور به واسطهٔ پادشاهی مشترکشان به هم پیوسته بودند. در جنگ جهانی دوم پیوند دانمارک گسسته شد و در ۱۹۴۴ جمهوری اعلام شد. در
دانمارک گسسته شد و در ۱۹۴۴ جمهوری اعلام شد. در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۷۰، اختلاف دربارهٔ حق ماهیگیری در آبهای ساحلی ایسلند منجر به درگیری با نیروی دریایی بریتانیا گشت. جنگ جهانی دوم. در آغاز جنگ ایسلند یک پادشاهی مستقل بود و هم‌پیمان دانمارک محسوب می‌شد. با وجودی که ایسلند خود را بی طرف اعلام کرده بود در تاریخ ۱۰ می ۱۹۴۰ مورد هجوم نیروهای بریتانیا قرارگرفت که بعدها با نیروهای آمریکایی جایگزین شدند.
بروجرد شهری است در استان لرستان در غرب ایران. شواهد و اشارات تاریخی، آثار باستانی منطقه و نیز ریشه‌شناسی نام شهر حکایت از وجود این شهر در دوره‌های پیش از اسلام دست کم از دوره اشکانیان دارد. در دوره اشکانیان و ساسانیان از گرد و کرد در نام شهرها استفاده می‌شده است. ترکیب دو جزء برو + گرد موجودیت این شهر را به پیش از اسلام می‌رساند زیرا که گرد در زبانهای قدیمی ایران به معنای شهر می‌باشد. بروجرد از شهرهای باستانی ایران است که برخی ساخت آن را به منوچهر از سلسله پیشدادیان نسبت می‌دهند. سابقه سکونت در ناحیه بروجرد
نسبت می‌دهند. سابقه سکونت در ناحیه بروجرد بر اساس یافته‌های به دست آمده از گورستان‌ها و تپه‌های باستانی به دوره‌های پیش از تاریخ از جمله عصر مفرغ می‌رسد. اشکانیان شهرهایی در غرب ایران ساختند و به نظر می‌رسد نخستین بار قلعه بروجرد در این دوران به شهر ارتقا یافته باشد. در گذشته بروجرد از شهرهای آباد و مهم بوده و گاه فرمان‌داری جداگانه و گاه مرکز استان لرستان و خوزستان بوده‌است. این شهر در دوره‌های تاریخی پیش از اسلام به سرزمین ماد و پهله تعلق داشته‌است و پس از اسلام نیز عمدتاً بخشی از سرزمین ناحیه جبال و
از اسلام نیز عمدتاً بخشی از سرزمین ناحیه جبال و عراق عجم بوده‌است. حوادث تاریخی متعددی در منطقه بروجرد روی داده است که از دوره خلفای عباسی در قرن سوم هجری به بعد در کتاب‌های متعدد ذکر شده‌است. از همین دوران نام محدثین، حاکمان و دانشمندان متعددی منسوب به بروجرد ثبت شده‌است که نشان از رونق این شهر در آن روزگار دارد. تعدد نام چهره‌های ادبی، مذهبی و تاریخی منسوب به بروجرد و ذکر نام و احوال آن‌ها در منابع تاریخی باعث شده تا اطلاعات و تصویر نسبتاً واضحی از تاریخ این شهر در دوره پس از اسلام در منابع معتبر وجود
این شهر در دوره پس از اسلام در منابع معتبر وجود داشته باشد. در دوره‌های سلجوقی، ایلخانی، تیموریان و از عصر صفویه به بعد بروجرد از شهرهای مطرح بوده‌است. در دوره قاجاریان، حسام السلطنه حاکم خوزستان و لرستان، بروجرد را مقر حکومت ولایتعهدی خود قرار داد و همین مسئله بر رونق اقتصادی و فرهنگی این شهر افزود. بروجرد در منابع تاریخی. در کتاب مجمل التواریخ و القصص که در حدود تا ۵۲۰ قمری نوشته شده، دربارهٔ بروجرد چنین ذکر شده است:بروجرد یکی شهر های تاریخی است دوره پیش از تاریخ. مطالعه آثار به دست آمده از تپه‌ها،
پیش از تاریخ. مطالعه آثار به دست آمده از تپه‌ها، گورستان‌ها و محوطه‌های باستانی ناحیه بروجرد موید سکونت بشر در این ناحیه از دوره‌های پیش از تاریخ است. وجود کوه‌های بلند از مجموعه رشته کوه‌های زاگرس در غرب شهرستان بروجرد همراه با دره‌های عمیق و پرآب، پناهنگاه مناسبی برای سکونت بشر اولیه در این ناحیه بوده‌است. با فراگیری فنون کشاورزی و کاشت محصولات کشاورزی، مردم این نواحی به زمین‌های حاصلخیز و آب روان احتیاج پیدا کردند و به همین دلیل دشت سیلاخور به یکی از زیستگاه‌های مطلوب برای آنان تبدیل شد. وجود ده‌ها تپه
مطلوب برای آنان تبدیل شد. وجود ده‌ها تپه و گورستان تاریخی و آثاری از پیش از تاریخ موید این نکته است. برای نمونه یافته‌هایی از دوره نوسنگی در تپه لوشط در روستای بزازنا و نیز آثاری از عصر مس در تپه باغ شاه در دهستان همت‌آباد و تپه قرق و تپه‌های چهارگانه سفید کن در دهستان شیروان شهرستان بروجرد به دست آمده‌است که سکونت بشر را منطقه بروجرد به هزاره چهارم پیش از میلاد می‌رسانند. همچنین از عصر مفرغ در هزاره هزاره سوم پیش از میلاد و دوم پیش از میلاد، از نمونه آثاری در تپه بهروز و تپه فخرآباد در جنوب بروجرد و در
در تپه بهروز و تپه فخرآباد در جنوب بروجرد و در تپه سررودخانه در اشترینان می‌توان نام برد. از عصر آهن در هزاره اول پیش از میلاد نیز می‌توان به تپه دو خواهران، تپه علی اکبری و تپه بلالوک می‌توان اشاره کرد. از نظر باستان‌شناسی، تپه قرق با قدمت عصر مس در دهستان شیروان، از مهمترین تپه‌های باستانی شهرستان بروجرد است که تا پنج طبقه لایه برداری و مطالعه شده‌است. اشکال هندسی و رنگ اخرایی سفال‌های کشف شده قدمت آن را با تپه گیان و کوهدشت لرستان هم‌زمان می‌کند. در لایه‌های بیرونی، تک سفال‌هایی از دوره‌های بعدی از جمله
بیرونی، تک سفال‌هایی از دوره‌های بعدی از جمله اشکانیان هم در آن دیده می‌شود (ص. ۹). تپه قلعه رومیان نیز در سه کیلومتری جنوب بروجرد از تپه‌های مهم باستانی منطقه است که تا قرن نهم دارای اهمیت نظامی بوده‌است (همان). مطالعاتی که از سوی هیئت شناسایی دشت سیلاخور وابسته به پژوهشگاه میراث فرهنگی و مطالعات فرهنگی صورت گرفته منجر به کشف آثار سفالی در دشت سیلاخور با قدمت هفت هزار سال شده‌است که از نوع سفال‌های معروف به باغ نو خرم‌آباد هستند. نتایج تحقیقات این گروه نشان می‌دهد که نخستین سکونتگاه‌ها در دشت سیلاخور در
می‌دهد که نخستین سکونتگاه‌ها در دشت سیلاخور در امتداد رودخانه‌های تیره و سیلاخور و چشمه‌های منطقه قرار داشته‌اند. تاریخ پیش از اسلام. اطلاعات مکتوب و جامع دربارهٔ دوره‌های قدیمی تاریخی پیش از اسلام ایران بسیار ناچیز است و بیشتر محدود به منابع یونانی می‌شود. مادها در سده ۱۷ پیش از میلاد در سرزمینی که بعدها به نام ماد شناخته‌شد ساکن شدند. در منطقه سیلاخور در دوره مادها و بعدها در دوره هخامنشیان قلعه‌های نظامی و ارتباطاتی متعددی وجود داشته‌است و یکی از آن‌ها هم قلعه بروجرد بوده‌است که با فاصله اندکی از
هم قلعه بروجرد بوده‌است که با فاصله اندکی از قلعه‌های مشهور دیگر مانند قلعه رومیان قرار داشته‌است. ناحیه بروجرد و نهاوند در پایان دوره ساسانیان به دلیل حمله اعراب به ایران اهمیت نظامی و دفاعی ویژه‌ای داشتند و محل استقرار سپاهیان ایران بوده‌اند. کاسی‌ها. کاسیان یا کاسی‌ها اقوامی بودند که در هزاره سوم پیش از میلاد از راه آذربایجان وارد فلات ایران شدند و ابتدا در جنوب غربی دریای خزر اسکان نمودند و سپس به سمت مناطق غربی و جنوب غربی ایران رفتند. کاسی‌ها نخستین بار همدان را ساختند و آن را آکسیان نام نهادند. در
بار همدان را ساختند و آن را آکسیان نام نهادند. در هزاره دوم پیش از میلاد در نواحی جنوبی تر در لرستان، کوهستانهای شمالی جلگه شوش خوزستان و در حدود استان کرمانشاه ساکن شدند و این منطقه را کاشن نام نهادند. آن‌ها در جنوب با مقابله کشور عیلام روبرو شدند و در نتیجه به نواحی شمالی کوهستانهای لرستان رانده شدند. کاسی‌ها پیشه دامداری داشتند و در ساختن مصنوعات مفرغی مهارت داشتند و مفرغ لرستان از این نظر شهرت دارد. در نبردهایی که با عیلامیان داشتند در نهایت مغلوب شدند و در مناطق کوهستانی لرستان مستقر شدند. بروجرد به
و در مناطق کوهستانی لرستان مستقر شدند. بروجرد به عنوان ناحیه واسط لرستان و همدان، در واقع ناحیه مرزی بین دو تمدن کاسی و ماد بوده‌است و در دوره‌هایی متأثر از حکومت کاسیان بوده‌است؛ هرچند که د مجموع، بروجرد منطقه‌ای از سرزمین مادها به حساب می‌آمده‌است. در واقع تمرکز و مسیر حرکت کاسی‌ها از همدان به سمت کرمانشاه و ایلام و سپس جنوب لرستان و شمال خوزستان بوده‌است و به همین جهت نفوذ آنان در بروجرد، نهاوند و دشت سیلاخور کمتر از مناطق یادشده بوده‌است. مادها. مادها اقوامی ایرانی بودند که در مناطق وسیعی از فلات ایران
ایرانی بودند که در مناطق وسیعی از فلات ایران پراکنده بودند. اکباتان یا هگمتانه (همدان) پایتخت مادها شد و مناطق پیرامون آن از جمله بروجرد، بخشی از سرزمین ماد را با عنوان ماد بزرگ یا ماد سفلی تشکیل می‌دادند. بروجرد در جنوب هگمتانه قرار داشت و ارتباط بین مادها با ایلامیان در خوزستان و بعدها با پارسها در استان فارس کنونی از طریق مسیر بروجرد صورت می‌گرفت. مادها برای مقابله با تمدن‌های همسایه نیاز به نیروی نظامی قوی داشتند و به همین ترتیب نیاز به پرورش اسبهای چابک برای سواره نظام خود داشتند. از سوی دیگر، بروجرد
برای سواره نظام خود داشتند. از سوی دیگر، بروجرد و مناطق پیرامون آن از دوره مادها به این سو، به خاطر مراتع فراوان، پرورشگاه و مراکز تولید و چرای اسب بوده‌اند و از این جهت نیز برای حکومت‌ها اهمیت داشته‌اند. هخامنشیان. در سال ۵۵۰ پ م، کورش پادشاه پارس در نبرد با ایشتوویگو آخرین پادشاه ماد وی را شکست داد و با خاتمه دادن به شاهنشاهی مادها، امپراطوی بزرگ هخامنشی را بنا نهاد. هخامنشیان امپراتوری ایران را به چندین ساتراپی تقسیم کردند که یکی از ساتراپی‌های بزرگ و مهم آن‌ها ساتراپی ماد بود. این سرزمین دربرگیرنده بخش
آن‌ها ساتراپی ماد بود. این سرزمین دربرگیرنده بخش غربی فلات ایران بود و به دو بخش ماد کوچک و ماد بزرگ تقسیم می‌شد. سرزمین آذربایجان فعلی در شمال غربی فلات ایران را با نام ماد کوچک شناخته می‌شد و ری، همدان، کرمانشاه، لرستان و کردستان، ماد بزرگ را تشکیل می‌دادند. به این ترتیب، ناحیه بروجرد در زمان هخامنشیان بخشی از ماد بزرگ از ساتراپی ماد به حساب می‌آمده‌است. در دوره هخامنشیان و نیز سلوکیان، مناطق اطراف کوهستان گرین شامل بروجرد، نهاوند و الشتر پرورشگاه بزرگ اسب بوده‌است. به عقیده حسین حزین بروجردی در دوره
اسب بوده‌است. به عقیده حسین حزین بروجردی در دوره هخامنشیان و پس از آن قلعه بروجرد همراه با تعداد دیگری از قلعه‌های دشت سیلاخور از جمله قلعه رومیان، به جهت نظامی و ارتباطی اهمیت داشته‌اند. وی همچنین معتقد است که کورش کبیر برای رود در رو شدن با مادها، از دشت سیلاخور و بروجرد عبور کرد و در جنوب بروجرد در برخورد با جنگل یا بیشه‌ای انبوه برای عبور سپاهیان خود با مشکل مواجه شده است، هخامنشیان هگمتانه را که در محیط کوهستانی زاگرس قرار داشت به عنوان پایتخت تابستانی خود قرار دادند و علاوه بر آن چند شهر مهم دیگر در
خود قرار دادند و علاوه بر آن چند شهر مهم دیگر در غرب و جنوب غربی ایران داشتند که مهمترین آن‌ها شوش در خوزستان، تخت جمشید یا پارسه و پاسارگاد در فارس و بیستون در کرمانشاه بود. بروجرد در منطقه‌ای واسط بین همه این شهرها قرار داشته و قلعه‌های متعدد دشت سیلاخور از جمله قلعه بروجرد و قلارمیان و نیز قلعه‌ها و سازه‌های دیگری مانند تپه دو خواهران، تپه حمام خرابه و تپه بلالوک کاربردهای اقامتی، ارتباطی و نظامی داشته‌اند. در دوره اسکندر مقدونی. سپاهیان روم به رهبری اسکندر مقدونی با یورش به ایران، سرزمین‌های هخامنشیان
مقدونی با یورش به ایران، سرزمین‌های هخامنشیان را متصرف شدند و در نهایت با به آتش کشیدن پرسپولیس پایتخت آن امپراتوری، موجب سقوط هخامنشیان شدند. در بخشی از آن حملات، اسکندر با حمله به ناحیه بروجرد، قلعه‌های متعدد منطقه را به تصرف خود درآورد و یکی از آن‌ها را که در وضعیت بهتری قرار داشت سامان بخشید و بخشی از سپاه خود را در آن مستقر کرد. این قلعه که در سه کیلومتری جنوب بروجرد قرار دارد به دلیل استقرار سربازان رومی به قلعه رومیان شهرت یافت و بعدها دست کم تا دوران صفویان یکی از دژهای مهم نظامی بود. سلوکیان.
دوران صفویان یکی از دژهای مهم نظامی بود. سلوکیان. جانشینان اسکندر که با نام سلوکیان شناخته می‌شوند در غرب و جنوب ایران حکومت می‌کردند که منطقه بروجرد را نیز شامل می‌شده است. آن‌ها توجه زیادی به نواحی حاضلخیز داشتند و به ویژه در ناحیه‌ای که به شکل مثلث بین سه شهر کرمانشاه، همدان و بروجرد قرار دارد و از زمین‌های پرآب و مشروب محسوب می‌شود مبادرت به ایجاد شهرهایی جدید کردند. اشکانیان. اشکانیان یا پارتیان سلسله ایرانی بودند که از ۲۵۰ پ.م. تا ۲۲۴ م. بر ایران حکومت کردند. این امپراتوری ابتدا در ناحیه پارت در شمال
کردند. این امپراتوری ابتدا در ناحیه پارت در شمال شرقی ایران تأسیس گردید ولی مهرداد یکم در بخشی از جنگ‌های ایران و روم سرزمین‌های ماد و بین‌النهرین را از نفوذ سلوکیان بیرون کشید. اشکانیان در غرب ایران در ناحیه کرمانشاه، همدان و بروجرد شهرهایی ساختند و از میان قلعه‌های نظامی متعدد منطقه سیلاخور، قلعه بروجرد را مورد توجه ویژه قرار دادند و آن را به شهر تبدیل کردند. دلایل متعددی مبنی بر شکل‌گیری شهر بروجرد در دوره اشکانیان وجود دارد که می‌تواند از جنبه‌های زبانشناسی، قرائن تاریخی و نیز آثار باستانی منطقه به دست