payamvha/North_RAG huggingface dataset:
برعهده گرفت. در ژوئن ۱۹۱۵ نمایشگاه مربوط به جنبش وُرتیسیسم را در گالری‌های دُرِه و در ۱۹۱۷ در نیویورک تشکیل داد. در ۱۹۱۶ به عنوان سرباز توپخانه در ارتش خدمت کرد. در دسامبر ۱۹۱۷ به عنوان هنرمند جنگ منصوب شد. در ۱۹۱۸ نخستین رمان خود را با عنوان تار منتشر ساخت. در ۱۹۱۹ نمایشگاه انفرادی خود را در گالری گوپیل برپا کرد. به کشیدن تابلو و همچنین نگارش رمان و نقدهای سیاسی و فرهنگی و اظهارنظر دربارهٔ کتاب‌ها ادامه داد و معمولاً به هنر مدرن می‌تاخت. به تدریج از قدرت بینایی‌اش کاسته شد و در ۱۹۵۱ به کلی نابینا شد.
کوه سیل خوانسار از کوه‌های سلسله جبال زاگرس است. این رشته کوه از غرب شهرستان خوانسار آغاز شده و به سمت جنوب این شهرستان کشیده شده‌است. این رشته کوه جزه بلندترین ارتفاعات این منطقه است، بلندترین قله در این رشته کوه، سیل یا سول نامیده شده‌است که ارتفاع آن برابر با ۳۷۵۰ متر است. در گویش خوانساری به مسیری که از پایین کوه شروع شده و به قله‌ی این کوه منتهی می شود 《راسیل》گفته می‌ شود. این کلمه متشکل از ترکیب دو کلمهٔ《را》به معنی راه و《سیل》 میباشد. جنس این کوه‌ها آهکی است و فقط یک رگه مرمریت در نزدیکی چشمه مرزنگشت
است و فقط یک رگه مرمریت در نزدیکی چشمه مرزنگشت وجود دارد. منابع. http://www.asemooni.com/iran/isfahan/khansar
کِوین ماجور هاوارد (به ؛ ۲۷ ژانویهٔ ۱۹۵۶ – ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۵) بازیگر کانادایی بود. از جمله فیلم‌هایی‌ که وی در آن‌ها بازی کرده‌است، می‌توان به غلاف تمام‌فلزی و جاده خانه ۶۶ اشاره کرد.
دیوید گیسی (زاده ) بازیگر انگلیسی است. از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم اطلس ابر، شلیک به سگ‌ها اشاره کرد.
سَمانه یک نام دخترانه فارسی است. سمانه کوتاه شده "آسمانه" به معنای سقف خانه است. ریشه این نام از کلمه عربی "سَما" به معنای آسمان است. سمانه به معنای بلندای آسمان، جایِ بلند، عرش بلندی و سقف خانه است و به مقام و منزلت بالا و والا اشاره میکند. سمانه همچنین در زبان تُرکی نام یک پرنده کوچک است.(بلدرچین) افراد شاخص. سمانه نام پارسی و دخترانهٔ رایج در ایران است. افراد شاخص با این نام از این قرارند: منابع. فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید لغت نامه دهخدا
لادن، نام سرده ای از راسته کلم‌سانان و نام گلی است که نامی دخترانه و رایج در ایران هم هست. لادن ممکن است به یکی از موارد زیر، اشاره داشته باشد:
نوسانگر هماهنگ کوانتومی، نام سیستمی است که از اعمال شرایط کوانتمی بر نوسانگر هماهنگ کلاسیکی بدست می‌آید. از آنجایی که یک پتانسیل دلخواه می‌تواند به صورت یک پتانسیل هماهنگ در همسایگی نقطه تعادل تقریب زده شود، این مدل از مهم‌ترین مدل‌های سامانه‌های کوانتومی است. هچنین این از معدود سامانه‌های کوانتمی است که برای آن جواب دقیق تحلیلی وجود دارد و نیازی به شبیه‌سازی عددی برای حل ندارد. نوسانگر هماهنگ کوانتمی در یک بعد. هامیلتونی و ویژه‌مقادیر انرژی. عملگر هامیلتونی ذره به صورت زیر است: که "Hn" چندجمله‌ای هرمیتی
ذره به صورت زیر است: که "Hn" چندجمله‌ای هرمیتی فیزیکی است: ویژه‌مقادیر انرژی هم به صورت زیر است: طیف انرژی به سه جهت قابل توجه است: اول اینکه انرژی گسسته است بدین معنی که فقط مقادیر خاصی (ضرایب صحیح به علاوه نیم از ) قابل قبول است. دوم اینکه این انرژی به طور یکسانی توزیع شده‌است برخلاف مدل بور یا ذره در جعبه. سوم اینکه کمترین انرژی (انرژی حالت پایه؛ ) برابر با پتانسیل چاه نیست بلکه به اندازه بالای آن است. چرا که ذرات در حالت پایه طبق اصل عدم قطعیت هایزنبرگ نباید انرژی صفر داشته باشند. انرژی نقطه صفر تاثیر
نباید انرژی صفر داشته باشند. انرژی نقطه صفر تاثیر مهمی در نظریه میدان‌های کوانتمی و گرانش کوانتمی دارد.
دیده‌بان‌فضا پروژه‌ای در دانشگاه آریزونا است که از سال ۲۰۱۱ توسط رابرت اس.مک‌میلان که متخصص مطالعهٔ ریزسیارهها است هدایت می‌شود. این پروژه که شامل مطالعه انواع مختلف سیارکها و دنباله‌دارها است در سال ۱۹۸۰ توسط تام گهرلز و مک‌میلان تأسیس شد. کشفیات قابل توجه. و ...
رابرت اس. مک‌میلان ستاره‌شناس دانشگاه آریزونا و رئیس پروژه دیده‌بان‌فضا که ریزسیاره‌ها را مطالعه می‌کند است. او اجسام مختلفی از جمله: وارونا۲۰۰۰۰ را کشف کرده است. او در ماه اکتبر سال ۲۰۰۸، ستاره دنباله‌دار ۲۰۸ پی/مک‌میلان را که دورهٔ کوتاهی دارد کشف کرد. مک‌میلان دکترایش را در سال ۱۹۷۷ از دانشگاه تگزاس در آستین گرفت.
تورونین () در مقیاس زمانی زمین‌شناسی، یک اشکوب یا عصر از دور یا ردیف کرتاسه پسین به‌شمار می‌رود. تورونین در ستون چینه‌شناسی پس از اشکوب سنومانین و پیش از کنیاسین جای می‌گیرد. عصر تورونین از حدود ۰٫۸ ± ۹۳٫۹ میلیون سال پیش آغاز شده و تا حدود ۱ ± ۸۹٫۸ میلیون سال پیش ادامه یافت. در آغاز تورونین یک رویداد کمبود اکسیژن رخ داد که به نام رویداد مرزی سنومانین-تورونین شناخته می‌شود. نام‌گذاری. نام اشکوب تورونین از نام شهر تور در فرانسه گرفته شده است. این اشکوب در سال ۱۸۴۲ توسط آلسید دو اوربینجی دیرین‌شناس فرانسوی
۱۸۴۲ توسط آلسید دو اوربینجی دیرین‌شناس فرانسوی تشریح و توصیف شد.
وِدا ان بُرگ () خواننده و بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی مابین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۶۳ میلادی فعالیت داشت. از فیلم‌های او می‌توان به "مردها و عروسک‌ها"، "کارهای ناشایست جولیا" و "میلدرد پیرس" اشاره کرد.
تیلا دان () بازیگر سینما و تلویزیون اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۲ تا کنون مشغول فعالیت هنری بوده است. از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به "" و "افسون‌شده" اشاره نمود.
آناستازیا بارانووا () هنرپیشهٔ روسی-آمریکایی سینما و تلویزیون است. او از سال ۲۰۰۲ میلادی تا کنون مشغول فعالیت هنری بوده است.
شیرام شانکار آبیانکار ( زاده ۲۲ژوئیه ۱۹۳۰ در اوجائین - درگذشته ۲ نوامبر ۲۰۱۲ در لافایت غربی، ایندیانا) ریاضی‌دان اهل هند بود. زندگی و کارنامه. آبیانکار در دانشگاه بمبئی تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۰ در همانجا درجه کارشناسی را دریافت نمود. سپس به دانشگاه هاروارد رفت و در نزد اسکار زاریسکی با رساله ای به نام «یکسانسازی موضعی روی رویه های جبری روی میدانهای زمینه ای پیمانه ای» دانش آموخته دوره دکتری شد. سپس در دانشگاه جانز هاپکینز دانشیار شد و پس از آن به استادی دانشگاه پردیو رسید. وی از سال ۱۹۶۷ استاد برجسته آن
پردیو رسید. وی از سال ۱۹۶۷ استاد برجسته آن دانشگاه شد. زمینه پژوهشی آبیانکار هندسه جبری بود. او برای نمونه بر روی تحلیل تکینگیها کار کرد. وی در رساله دکترایش اثباتی از قضیه برای رویه های جبری بر روی میدانهای از مشخصه اول ثابت نمود. وی همچنین به کاربردهای هندسه جبری دلبسته بود و روی نظریه گالوا، ترکیبیات، نظریه تابعهای چندمتغیره مختلط و نظریه گروهها هم کار کرد. وی همچنین حدسهای بسیاری در ریاضیات دارد که برخی از آنها همچنان باز هستند. وی در سال ۱۹۶۶ به عنوان سخنران مدعو در کنگره جهانی ریاضیدانان در مسکو با
سخنران مدعو در کنگره جهانی ریاضیدانان در مسکو با موضوع «درباره مسئله حلپذیری تکینگیها» شرکت کرد.
جان کریستیان واتسون ،(زاده ۹ آوریل ۱۸۶۷ - درگذشته ۱۸ نوامبر ۱۹۴۱)که عموماً با نام کریس واتسون شناخته شده‌است، سیاستمداری استرالیایی بود که سومین نخست‌وزیر استرالیا شد. او اولین عضو حزب کارگر استرالیا بود که نخست‌وزیر شد. او متولد شیلی با اجدادی آلمانی و نیوزلندی بود. او که قبلاً به مدت ۷ سال در پارلمان ایالتی خدمت کرده بود، در انتخابات ۱۹۰۱ برای پارلمان فدرال برگزیده شد، جایی که احزاب کارگر ایالتی ۱۵٫۸ درصد از آرای اولیه نظام نخست‌نفری را در رقابت با دو حزب برتر بدست آوردند. در ۸ مه ۱۹۰۱ کمیته‌های پارلمانی
برتر بدست آوردند. در ۸ مه ۱۹۰۱ کمیته‌های پارلمانی درست در اولین گردهمایی خود در مراسم تحلیف واتسون را به عنوان رهبر حزب کارگر انتخاب کرد. آرای حزب کارگر تحت رهبری واتسون در انتخابات ۱۹۰۳ به ۳۱ درصد و در انتخابات۱۹۰۶به ۳۶٫۶ درصد رسید. حزب کارگر در اولین انتخابات با پشتیبانی از حزب حمایت‌گرایی توازن قدرت را بدست آورد قوانین در ازای امتیازات برنامه کاری نامزدهای انتخاباتی حزب کارگر بود. دوره نخست‌وزیری واتسون خیلی کوتاه- فقط چهار ماه از ۲۸ آوریل تا ۱۸ اوت سال ۱۹۰۴- بود. او در سال ۱۹۰۷ از رهبری حزب کارگر
سال ۱۹۰۴- بود. او در سال ۱۹۰۷ از رهبری حزب کارگر استعفا داده و در سال ۱۹۱۰ هم از پارلمان بازنشسته شد. در انتخابات ۱۹۱۰ حزب کارگر با رهبری اندرو فیشر ۵۰ درصد آرا را بدست آورد و اولین دولتی در استرالیا بود که اکثریت آرا انتخاباتی را کسب کرد؛ و همین‌طور اولین حزبی که اکثریت سنا را بدست آورد. بعدها واتسون از حزب اخراج شد اما به حزب در مسائلی که در مورد خدمت سربازی در جنگ جهانی اول پیش آمده بود کمک کرد. براساس گفته پرسیوال سرل: «واتسون، در زمان خودش تأثیری بیش از آنچه که به ذهن خطور می‌کند گذاشت. او در زمان
از آنچه که به ذهن خطور می‌کند گذاشت. او در زمان مناسب رهبر حزب شد، و هیچ چیزی بهتر از صداقت، ادب و اعتدالی که او همیشه به عنوان رهبر نشان می‌داد نمی‌توانست برای حزب مؤثر باشد.» آلفرد دیکین در مورد واتسون نوشت: «حزب کارگر دلایل زیادی برای تشکر از آقای واتسون، کسی که درایت و قضاوت او موجب شد حزب بسیاری از موفقیت‌های پارلمانی‌اش را کسب کند، دارد.
ساموئل چیس (به انگلیسی:Samuel Chase؛ ۱۷ آوریل ۱۷۴۱ – ۱۹ ژوئن ۱۸۱۱) قاضی دستیار دیوان عالی آمریکا و از امضاکنندگان اعلامیهٔ استقلال آمریکا در کسوت نمایندهٔ مریلند بود. در اوان زندگی، از طرفداران دوآتشهٔ اختیارات بیشتر برای ایالات (ضد فدرالیست) و از انقلابیون بود. آرای سیاسی او با گذر زمان تغییر فاحشی کرد بطوری که در دههٔ آخر عمرش به یکی از هواداران پر و پا قرص فدرالیسم (اختیارات بیشتر برای دولت مرکزی) مبدل گشت و به اتهام دخالت دادن گرایش‌های حزبی‌اش در تصمیم‌گیری‌های قضایی استیضاح شد اما توسط سنا تبرئه و در
قضایی استیضاح شد اما توسط سنا تبرئه و در مقامش ابقا شد.
تانیا آشوت هاروتونیان (; زاده ۳ ژانویه ۱۹۳۷ - درگذشته ۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲) موسیقیدان و نوازنده نامی پیانو ارمنی‌تبار اهل ایران بود. در سال ۳ ژانویه ۱۹۳۷ (۱۳۱۶ خورشیدی) در تهران چشم به جهان گشود. بعد از اتمام دورهٔ تحصیلات ابتدایی در تهران، عازم پاریس شد و در هنرستان موسیقی دولتی نزد استادانی همچون «:نادیا بولانژه» (Nadia Boulanger) و «:نادیا بولانژه» (Nadia Boulanger) به تحصیلات عالی در رشتهٔ موسیقی پرداخت. ملکی. او در سال ۱۹۳۷ (۱۳۱۶) در تهران به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی موسیقی خود را از هشت سالگی در تهران آغاز
مقدماتی موسیقی خود را از هشت سالگی در تهران آغاز کرد و از پانزده سالگی در بخش هنرجویان فرانسوی کنسرواتوار پاریس در کلاس لازار له وی ادامه داد و مدت‌ها نیز در پاریس با ژاک فوریس پیانیست مشهور کرد. وی در سال ۱۹۵۴ (۱۳۳۳) دیپلم ممتاز کنسرواتوار پاریس را دریافت کرد و در سال‌های (۱۹۵۷ و ۱۹۵۸) ۱۳۳۶ و ۱۳۳۷ در مسکو هنر خود را تکمیل کرد. تانیا آشوت در مسابقات بسیاری از جمله پنجمین کنکور بین‌المللی پیانوی فردریک شوپن در (آبان ۱۳۳) شرکت کرد و از این مسابقات جایزه دریافت کرد. برندهٔ رشتهٔ پیانو و مقام دوم در ردیف
دریافت کرد. برندهٔ رشتهٔ پیانو و مقام دوم در ردیف برندگان قابل قدردانی مسابقهٔ بین‌المللی موسیقی در مونیخ در ۱۹۵۶ (شهریور ۱۳۳۵)، جایزه اول کنسرواتوار پاریس و دریافت پاداش در کنکور بین‌المللی ژنو و مونیخ در ۱۹۵۹ (تیر ۱۳۳۸)، یکی از برندگان اصلی جوایز بزرگ مسابقهٔ بین‌المللی پیانو و ویلن «مارگریت اول-ژاک تیبو» (Margaritt Langa Jacques Tibot) در پاریس، در سال ۱۹۵۹ (۱۳۳۸)، و جایزه پنجم کنکور بین‌المللی در نیویورک در ۱۹۶۱ (آذر ۱۳۴۰). لازاریان. تانیا آشوت در حین تحصیلات، استعداد شگرف خود را در نواختن پیانو نشان
تحصیلات، استعداد شگرف خود را در نواختن پیانو نشان داد و در مسابقات بین‌المللی موسیقی ژنو شرکت کرد. وی همچنین در سال ۱۳۳۷ (۱۹۵۸) در جشنوارهٔ موسیقی ورشو به مناسبت یکصد و دهمین سالگرد وفات موسیقیدان نامی شوپن شرکت کرد و مقام دوم را به دست آورد. یک سال پس از آن، وی در هفتمین مراسم اهدای جایزهٔ مارگاریتا لانگ و ژاک تیبوت شرکت کرد و در سال ۱۳۳۹ خورشیدی (۱۹۶۰ میلادی) مجدداً به مناسبت یکصد و پنجاهمین سالگرد تولد شوپن در رقابت بین‌المللی نوازندگی پیانو شوپن در لهستان، موفق به کسب جایزهٔ نفر سوم گشت. تانیا آشوت
موفق به کسب جایزهٔ نفر سوم گشت. تانیا آشوت نوازندهٔ چیره‌دست پیانو، بارها به عنوان سولیست با ارکسترهای موسیقیدان مشهوری «:لئون فلیشر» (Leon Fleisher)، «دیوید زینمان» (David Zinnman)، «مایکل کربزان» (Michael Carbosan)و «پیرو بلاچی» (Pierro Belaggi) همکاری داشته است. وی کنسرت‌های متعددی در فرانسه، ایتالیا، پرتغال، ایالات متحده آمریکا، ارمنستان، لهستان و خاورمیانه برگزار کرده است. تانیا همچنین سالیان متمادی در شهر لیسبون پرتغال به فعالیت در عرصهٔ موسیقی پرداخته است. ملکی. آشوت همچنین کنسرت‌هایی در ایران و
است. ملکی. آشوت همچنین کنسرت‌هایی در ایران و خارج از کشور برگزار کرد که می‌توان به عنوان از رسیتال پیانو در تالار فرهنگ در نوزدهم آبان ۱۳۳۰، در هفدهمین جلسهٔ انجمن فیلارمونیک تهران در سالن ادارهٔ هنرهای زیبا در پنجم مهر ۱۳۳۳، رسیتال پیانو در تالار فرهنگ در مهر ۱۳۳۵، کنسرت با ارکستر سمفونیک تهران به رهبری حشمت سنجری و رسیتال پیانو در انجمن فیلارمونیک تهران در آذر ۱۳۳۵ و کنسرت پیانو در تالار فرهنگ از طرف انجمن فیلارمونیک به همراه مسرش سکویرا کوستا (پیانیست) نام برد. جدال در مهتاب (۱۳۴۲) دستیار آهنگساز
نام برد. جدال در مهتاب (۱۳۴۲) دستیار آهنگساز درگذشت. وی در ۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲ در سن ۸۵ سالگی در لیسبون، پرتغال درگذشت.
انقراض نئاندرتال‌ها به ناپدید شدن نئاندرتال‌ها در زمان پیدایش انسان‌های خردمند در اوراسیا گفته می‌شود. در مورد علت ناپدید شدن آنها در حدود ۴۰٬۰۰۰ سال پیش بحث بین پژوهشگران پایان نگرفته و هنوز ادامه دارد. عوامل زیادی مانند شرایط اقلیمی، سوءتغذیه، ویژگی‌های جمعیت‌شناختی نئاندرتال‌ها و ضعف فناوری در نظر گرفته شده است. در مقایسه با مغز انسان امروزی، در مغز نئاندرتال‌ها فضای بیشتری به بینایی و حرکت داده شده است و این امر فضای کمتری را برای تفکر سطح بالاتر که برای تشکیل گروه‌های اجتماعی بزرگ مورد نیاز است، باقی
تشکیل گروه‌های اجتماعی بزرگ مورد نیاز است، باقی می‌گذارد. زندگی نئاندرتال‌ها در گروه‌های کوچک ممکن است موجب خویش‌آمیزی و انقراض نئاندرتال‌ها شده باشد. سناریوی انقراض توسط انسان خردمند به دلیل جنگ و رقابت بین انسان‌ها و نئاندرتال‌ها مطرح می‌شود. همچنین احتمالاً انسان خردمند نقش مهمی به‌طور غیرمستقیم و ناخواسته در ترویج ورود بیماری‌های جدید به جمعیت نئاندرتال‌ها داشته است. محققان می‌دانند که دست‌کم در برخی موارد، نئاندرتال‌ها با انسان‌های خردمند همزیستی کرده و حتی جفت‌گیری کرده‌اند. مطالعات ژنتیکی تخمین
و حتی جفت‌گیری کرده‌اند. مطالعات ژنتیکی تخمین می‌زند حدود ۲ درصد از دی‌ان‌ای جمعیت‌های غیرآفریقایی کنونی منشأ نئاندرتال دارند؛ بنابراین، به نوعی می‌توان گفت که نئاندرتال‌ها هرگز واقعاً منقرض نشده‌اند، آنها فقط بخشی از اجداد ما هستند. نئاندرتال. نئاندرتال‌ها در دوره‌ای به‌عنوان گونه‌ای متفاوت به‌عنوان "هومو نئاندرتالنسیس" ("Homo neanderthalensis") و در دوره‌ای به‌عنوان زیرگونه انسان به‌عنوان "هوموساپینس نئاندرتالنسیس" (Homo sapiens "neanderthalensis") طبقه‌بندی شده‌اند. نئاندرتال‌ها نزدیک‌ترین بستگان
طبقه‌بندی شده‌اند. نئاندرتال‌ها نزدیک‌ترین بستگان شناخته‌شده انسان هستند. این انسان‌سانان زمانی در سراسر اوراسیا، حداقل از حدود ۴۳۰٬۰۰۰ سال پیش تا زمان انقراض در حدود ۴۰٬۰۰۰ سال پیش در غرب اوراسیا و اندکی پس از ورود هومو ساپینس (انسان خردمند) از آفریقا به اروپا زندگی می‌کردند. محققان بر این باورند که به دلیل سازگاری این گونه با آب‌وهوای سرد منطقه، نئاندرتال‌ها دارای ماهیچه‌های فشرده و عظیمی بودند و برای زنده ماندن به ۴۴۸۰ کالری در روز نیاز داشتند. علیرغم اینکه نئاندرتال‌ها توانایی مقاومت در برابر سرما را
نئاندرتال‌ها توانایی مقاومت در برابر سرما را داشتند، همچنین تصور می‌شود که پوست حیوانات فرآوری‌شده و لباس‌هایی ساخته بودند که می‌توانست تا ۸۰ درصد بدن آنها را بپوشاند. آنها ممکن است توانایی تفکر نمادین را داشته بوده باشند. در چند مکان باستان‌شناسی، چنگال‌های تزیین شده عقاب و اشیایی که تصور می‌شود در مراسم تدفین مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، به‌دست آمده است که می‌تواند شواهدی از تفکر و سنت پیشرفته باشد. چهل هزار سال پیش نئاندرتال‌ها از آسیا و اروپا ناپدید شدند و جای خود را به انسان خردمند دادند. امروزه
شدند و جای خود را به انسان خردمند دادند. امروزه یافته‌های باستان‌شناسی اخیر نشان می‌دهد که از نظر هوش با ما رقیب هستند. نئاندرتال‌ها مغز، زبان و ابزارهای پیچیده‌ای داشتند. آنها هنر داشتند و جواهرات می‌ساختند. آنها نیز باهوش بودند. ممکن است تفاوت‌های کلیدی در سطح فردی کمتر از سطح اجتماعی باشد. این امکان وجود دارد که آناتومی نئاندرتال به گروه‌های کوچک علاقه داشته باشد. در طول تاریخ، انسان‌های خردمند گروه‌های اجتماعی بزرگ و بزرگ‌تری تشکیل دادند. شاید توانایی ساختن ساختارهای اجتماعی بزرگ به هومو ساپینس (انسان
ساختارهای اجتماعی بزرگ به هومو ساپینس (انسان خردمند) در برابر طبیعت و گونه‌های دیگر انسان برتری داد. در برخی معیارها، نئاندرتال‌ها برتری بالایی نسبت به انسان‌های خردمند داشتند. نئاندرتال‌ها استخوان‌های بسیار ضخیم‌تری داشتند که منجر به بافت همبند ضخیم‌تر، یعنی توده عضلانی بیشتر می‌شد. این عضله اضافی گرما تولید کرد که به گرم نگه داشتن نئاندرتال‌ها در آب‌وهوای سردتر کمک کرد. اگرچه به اندازه انسان خردمند/هومو ساپینس قد نداشتند اما احتمالاً قدرتمندتر بودند. جمجمه‌های نئاندرتال بزرگ‌تر از هومو ساپینس بودند و
نئاندرتال بزرگ‌تر از هومو ساپینس بودند و سوراخ‌های بینی برجسته‌تری داشتند. مغز یک نئاندرتال بزرگتر از انسان انسان خردمند بود؛ به‌ویژه در ناحیه پس سری، که ممکن است بینایی چشم را تقویت کند (احتمالاً دید در شب بهتر). اندازه سوراخ بینی به این معنی است که آنها می‌توانند از اکسیژن بیشتری برای سوخت‌رسانی هنگام انجام کار سخت استفاده کنند. سینه بشکه‌ای‌شکل فضای بیشتری را برای ریه‌های بزرگتر ایجاد می‌کرد که از افزایش اندازه سوراخ بینی بهره می‌برد. به‌طور کلی، نئاندرتال‌ها قوی‌تر از هومو ساپینس بودند. همزیستی احتمالی
قوی‌تر از هومو ساپینس بودند. همزیستی احتمالی با انسان خردمند قبل از انقراض. نئاندرتال‌ها، دنیسوواها و انسان‌های خردمند همگی از نسل انسان هایدلبرگی هستند. بین ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰ سال پیش، یکی از شاخه‌های این گروه از سایر انسان‌ها مستقل شد. برخی از این گروه آفریقا را ترک کردند. یک گروه (فرعی) از شمال غربی به اروپا و غرب آسیا منشعب شد و در نهایت به نئاندرتال‌ها فرگشت یافت، در حالی که گروه دیگر به سمت شرق در سراسر آسیا حرکت کرد و در نهایت به دنیسووا تبدیل شد. اعضای باقی‌مانده این گروه، انسان هایدلبرگی در
شد. اعضای باقی‌مانده این گروه، انسان هایدلبرگی در دشت‌های خشک آفریقا به انسان‌های خردمند فرگشت یافتند و سپس خودشان به مناطق و قاره‌های دیگر مهاجرت کردند. گونهٔ ما جدیدتر است؛ اولین بار در آفریقا حدود ۳۰۰٬۰۰۰ سال پیش ظاهر شد و به انسان‌هایی تبدیل شد که از نظر تشریحی تقریباً در ۱۹۵٬۰۰۰ سال پیش شبیه ما بودند. انسان‌های امروزی از حدود ۱۷۰٬۰۰۰ سال پیش به صورت موجی این قاره را ترک کردند و تصور می‌شد که تقریباً ۴۳٬۰۰۰ سال پیش به غرب اروپا رسیده‌اند. اعتقاد بر این است که اجداد نئاندرتال‌ها حداقل ۴۰۰٬۰۰۰ سال را صرف
که اجداد نئاندرتال‌ها حداقل ۴۰۰٬۰۰۰ سال را صرف فرگشت در این محیط کرده‌اند و با آب‌وهوای عمدتاً خنک‌تر از آنچه امروز وجود دارد، سازگار شده‌اند. در همین حال، در طی این مدت اجداد گونه‌های خودمان به‌طور جداگانه در آفریقا فرگشت یافتند. در تحقیقی که در "نیچر" در سال ۲۰۱۴ منتشر شد، تجزیه‌وتحلیل تاریخ‌گذاری رادیوکربن از چهل نئاندرتال سایت از اسپانیا تا روسیه نشان داد که نئاندرتال‌ها بین ۴۱٬۰۰۰ تا ۳۹٬۰۰۰ سال پیش در اروپا ناپدید شده‌اند. با احتمال ۹۵ درصد این مطالعه همچنین با همان احتمال نشان داد که انسان‌های مدرن و
با همان احتمال نشان داد که انسان‌های مدرن و نئاندرتال‌ها در اروپا بین ۲۶۰۰ تا ۵۴۰۰ سال همپوشانی داشته‌اند. انسان امروزی بین ۴۵٬۰۰۰ تا ۴۳٬۰۰۰ سال پیش به اروپا رسید. زمان‌سنجی رادیوکربنی بهبودیافته منتشر شده در سال ۲۰۱۵ نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها در حدود ۴۰٬۰۰۰ سال پیش ناپدید شده‌اند که تاریخ‌گذاری کربنی قدیمی‌تر را که نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها احتمالاً در ۲۴٬۰۰۰ سال پیش زندگی می‌کرده‌اند، واژگون می‌کند؛ از جمله در پناهگاه در ساحل جنوبی شبه جزیره ایبری مانند غار گورهام. زیلهائو و همکاران (۲۰۱۷) برای پیشبرد
غار گورهام. زیلهائو و همکاران (۲۰۱۷) برای پیشبرد این تاریخ به حدود ۳۰۰۰ سال تا ۳۷٬۰۰۰ سال پیش استدلال می‌آورند. بین-طبقه‌بندی بقایای انسان نئاندرتال و مدرن پیشنهاد شده است اما مورد مناقشه است. ابزارهای سنگی که پیشنهاد شده است به نئاندرتال‌ها مرتبط باشند، در بیزووایا در قطب رشته‌کوه اورال یافت شده و مربوط به ۳۱٬۰۰۰ تا ۳۴٬۰۰۰ سال پیش است. این نظریه نیز مورد مناقشه است. در غار ماندرین، دیرینه‌شناس فرانسوی لودویک اسلیماک و همکارانش روش جدیدی برای تجزیه‌وتحلیل دوده حاصل از آتش‌سوزی ایجاد کرد. آنها توانستند بین
حاصل از آتش‌سوزی ایجاد کرد. آنها توانستند بین آتش‌هایی که نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی بر اساس باقی‌مانده‌های غذای متفاوت در دوده در نتیجه رژیم‌های غذایی متفاوتشان ایجاد می‌کردند، تمایز قائل شوند. محققان دریافتند که آخرین لایه دوده حاصل از آتش‌سوزی‌های نئاندرتال یک سال یا کمتر قبل از اولین لایه ساخته‌شده توسط انسان‌های امروزی بوده است و از نظر اسلیماک این نشان می‌دهد که این دو گونه با هم ملاقات کرده‌اند و از این فرضیه حمایت می‌کند که نئاندرتال‌ها به دلیل جایگزینی رقابتی ناپدید شده‌اند. مزیت رقابتی اندک
جایگزینی رقابتی ناپدید شده‌اند. مزیت رقابتی اندک از سوی انسان‌های امروزی ممکن است دلیل زوال نئاندرتال‌ها در مقیاس زمانی هزاران سال باشد. عوامل محیطی. تغییر اقلیم. به نظر می‌رسد مصادف با تغییرپذیری و تغییر اقلیم که منجر به دوره‌ای از سرمای شدید در اروپای غربی شد، نئاندرتال‌ها یک بحران جمعیتی در اروپای غربی را پشت سر گذاشتند. لاو دالن، استادیار موزه تاریخ طبیعی سوئد در استکهلم می‌گوید. «این حقیقت که نئاندرتال‌ها در اروپای غربی تقریباً منقرض شده بودند اما مدت‌ها قبل از تماس با انسان‌های امروزی تجدید قوا پیدا
قبل از تماس با انسان‌های امروزی تجدید قوا پیدا کردند و دوباره خود را بازیافتند، برای ما کاملاً غافلگیرکننده بود.» اگر چنین باشد، نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها ممکن است نسبت به تغییرات آب‌وهوایی بسیار حساس بوده باشند. داده‌ها نشان می‌دهد که تغییرات آب‌وهوایی ناگهانی، اگرچه از نظر محلی بسیار مهم است اما تأثیر محدودی بر جمعیت نئاندرتال‌ها در سراسر جهان داشته است. آمیختگی و جذب که به عنوان علل مرگ جمعیت‌های نئاندرتال اروپایی فرض شد، تنها برای سطوح پایین رقابت غذایی موفق است. تحقیقات آینده مدل‌های آمیختگی را
غذایی موفق است. تحقیقات آینده مدل‌های آمیختگی را بررسی خواهد کرد و دورگه‌ها ممکن است با استفاده از سوابق ژنومی از آخرین عصر یخبندان مورد ارزیابی قرار گیرند. فاجعه طبیعی. تعدادی از محققان استدلال کرده‌اند که آتشفشان ایگنیمبریت کامپانیا، یک فوران آتشفشانی در نزدیکی ناپل، ایتالیا، حدود ۳۹۲۸۰ ± ۱۱۰ سال پیش (تخمین قدیمی ~۳۷٬۰۰۰ سال)، فوران حدود ماگما ( حجم انبوه) به انقراض نئاندرتال‌ها کمک کرد. این استدلال توسط گولووانوف و همکاران ایجاد شده است. این فرضیه عنوان می‌کند که اگرچه نئاندرتال‌ها در طول ۲۵۰٬۰۰۰ سال در
که اگرچه نئاندرتال‌ها در طول ۲۵۰٬۰۰۰ سال در اروپا با چندین بین یخبندان مواجه شدند، در زمانی که اروپا در آخرین عصر یخبندان به یک منطقه استپی با پوشش گیاهی کم و نیمه‌بیابانی تبدیل شد، ناتوانی در انطباق روش‌های شکار نئاندرتال‌ها باعث انقراض آنها در برابر رقابت با انسان خردمند شد. مطالعات لایه‌های رسوب در غار مزمایسکایا کاهش شدید گردهٔ گیاهان را نشان می‌دهد. احتمالاً آسیب به حیات گیاهی، منجر به کاهش مشابه در پستانداران گیاه‌خوار شکارشده توسط نئاندرتال‌ها شده است. انگل‌ها و بیماری‌زاها. بیماری‌های عفونی‌ای که
انگل‌ها و بیماری‌زاها. بیماری‌های عفونی‌ای که انسان‌های خردمند حاملشان بوده‌اند ممکن است به نئاندرتال‌ها منتقل شده باشند که در برابر عفونت‌هایی که قبلاً در معرض آن‌ها قرار نگرفته‌اند، محافظت ضعیفی داشته و منجر به عواقب مخربی برای جمعیت نئاندرتال‌ها شده‌اند. انسان‌های خردمند کمتر در برابر بیماری‌های نئاندرتال آسیب‌پذیر بودند؛ تا حدی به این دلیل که برای مقابله با بار بیماری‌های بسیار بالاتر مناطق استوایی تکامل یافته بودند و بنابراین توانایی بیشتری برای مقابله با بیماری‌زاهای جدید داشتند و تا حدی به این دلیل
با بیماری‌زاهای جدید داشتند و تا حدی به این دلیل که تعداد بیشتر هومو ساپینس‌ها به این معنی بود که حتی شیوع‌های ویرانگر همچنان بازمانده‌های کافی برای یک جمعیت زنده باقی می‌گذاشت. اگر ویروس‌ها به راحتی می‌توانستند بین این دو گونه مشابه آسیب برسانند، احتمالاً به این دلیل که آنها در نزدیکی یکدیگر زندگی می‌کردند، انسان‌های خردمند ممکن بود نئاندرتال‌ها را آلوده کرده باشند. همین فرایند ممکن است انعطاف‌پذیری انسان خردمند در برابر بیماری‌ها و انگل‌های نئاندرتال را نیز توضیح دهد. بیماری‌های جدید انسانی احتمالاً از
نیز توضیح دهد. بیماری‌های جدید انسانی احتمالاً از آفریقا به اوراسیا منتقل شده‌اند. این «مزیت آفریقایی» ادعا شده تا انقلاب کشاورزی ۱۰٬۰۰۰ سال پیش در اوراسیا باقی ماند. پس از آن، حیوانات اهلی به‌عنوان شایع‌ترین منبع عفونت‌های جدید انسانی از سایر نخستی‌ها پیشی گرفتند و «مزیت آفریقایی» را با «مزیت اوراسیایی» جایگزین کردند. تأثیر فاجعه‌بار ویروس‌های اوراسیایی بر جمعیت‌های بومیان آمریکا در گذشته تاریخی نشان می‌دهد که چگونه انسان‌های مدرن ممکن است بر گروه‌های سلف انسان‌های خردمند در اوراسیا در ۴۰٬۰۰۰ سال پیش
سلف انسان‌های خردمند در اوراسیا در ۴۰٬۰۰۰ سال پیش تأثیر گذاشته باشند. ژنوم‌های انسان و نئاندرتال و بیماری‌ها یا سازگاری‌های انگل ممکن است بینشی در این مورد به‌دست دهند. عوامل ژنتیکی. خویش‌آمیزی. طبق مطالعه ریوس و همکاران، الگوهای خویشاوندی در میان بقایای نئاندرتال‌های بازیابی‌شده نشان می‌دهد که خویش‌آمیزی میان ایشان وجود داشته است؛ مانند جفت شدن بین خواهر و برادر ناتنی و/یا عمو/خاله و خواهرزاده/برادرزاده. محققان این فرضیه را مطرح می‌کنند نئاندرتال‌ها ممکن است در طی شرایط آب‌وهوایی سخت به گروه‌های کوچک
است در طی شرایط آب‌وهوایی سخت به گروه‌های کوچک منزوی شده باشند که به رفتارهای خویش‌آمیزی کمک کرده است. به دلیل فقدان تنوع ژنتیکی، جمعیت نئاندرتال‌ها در برابر تغییرات آب‌وهوایی و بیماری‌ها آسیب‌پذیرتر می‌شوند و سایر عوامل استرس‌زا که ممکن است در انقراض آنها نقش داشته باشد. مدلی مشابه با فرضیه خویش‌آمیزی می‌تواند باشد که در میان گوریل‌های در معرض خطر انقراض دشت دیده می‌شود. جمعیت آنها به قدری کوچک است که باعث خویش‌آمیزی شده است و آنها را حتی در برابر انقراض آسیب‌پذیرتر می‌کند. مغز. اگرچه مغز نئاندرتال‌ها از
می‌کند. مغز. اگرچه مغز نئاندرتال‌ها از نظر اندازه شبیه به همتایان انسان مدرن اولیه معاصر خود بود اما تجزیه‌وتحلیل تازه از داده‌های فسیلی نشان می‌دهد که ساختار مغز آنها نسبتاً متفاوت است. نتایج حاکی از آن است که مناطق بزرگ‌تری از مغز نئاندرتال، در مقایسه با مغز انسان مدرن، به بینایی و حرکت داده شده است و این امر فضای کمتری را برای تفکر سطح بالاتر مورد نیاز برای تشکیل گروه‌های اجتماعی بزرگ باقی می‌گذارد. ایلوند پیرس انسان‌شناس از دانشگاه آکسفورد توضیح می‌دهد: تفاوت‌های ریخت‌شناسی قابل‌توجه در شکل جمجمه بین
تفاوت‌های ریخت‌شناسی قابل‌توجه در شکل جمجمه بین این دو گونه انسانی نیز پیامدهای شناختی دارد. اینها شامل لوب‌های جداری کوچکتر نئاندرتال‌ها و مخچه است، این دو منطقه مغز بر استفاده از ابزار، یکپارچگی فضایی، عدد، خلاقیت، و مرتبه بالاتر مفهوم‌سازی تأثیر دارند. توماس جی. وین انسان‌شناس و فردریک ال. کولیج روان‌شناس می‌گویند که نئاندرتال‌ها صنعتگران ماهری بودند که می‌توانستند مهارت‌های چشمگیری را از طریق تمرین به‌دست آورند اما هیچ خلاقیتی نداشتند. توانایی دویدن. محققانی مانند کارن ال استودل از دانشگاه