payamvha/North_RAG huggingface dataset:
و نحوه پیشبرد آن‌ها در فرماندهی عالی آلمان تعریف شد. با توجه به فرسایش و تلفات وارد آمده به ورماخت در نبردهای قریب به یک سال گذشته، نیروی زمینی آلمان دیگر قادر به تهاجم راهبردی در تمامی طول جبهه شرقی نبود. از این رو تنها گزینه واقع‌بینانه برای آلمان تهاجم صرفاً از یک بخش جبهه بود. بدین شکل آلمانی‌ها تصمیم گرفتند این تهاجم را به دنبال دستیابی به منابع نفتی، متوجه بخش‌های جنوبی شوروی بکنند. این عمل همچنین سلطه بر ناحیه دونتس، قلب صنعتی اوکراین با منابع معدنی فراوان و اراضی حاصل‌خیز رودهای دن و کوبان را نیز
فراوان و اراضی حاصل‌خیز رودهای دن و کوبان را نیز شامل می‌شد. تمرکز بر این هدف دربردارنده اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت در قطع منابع نفتی شوروی و تأمین نیاز شدید آلمان به این ماده بود. میدان‌های نفتی این اراضی ۹۰ درصد از سوخت شوروی را تأمین می‌نمودند. تصرف قفقاز همچنین یک راه مهم تدارکاتی متفقین از راه خلیج فارس به شوروی را قطع می‌کرد و آن‌ها را وادار به یک تغییر مسیر بزرگ به سمت قزاقستان در آسیای میانه می‌نمود. به هر صورت با وجود ضربه شدیدی که تحقق این هدف به شوروی وارد می‌آورد، هیتلر و ژنرال‌های آلمانی دیگر
شوروی وارد می‌آورد، هیتلر و ژنرال‌های آلمانی دیگر بر خلاف سال ۱۹۴۱، تصور نمی‌کردند که موفقیت در این اقدام باعث پیروزی در کل جنگ یا حتی در جبهه شرقی می‌شود و لزوماً انتظار نداشتند در پی آن جنگ در سال ۱۹۴۲ به پایان برسد. بلکه آلمان از این طریق در تلاش بود ابزار و امکان لازم برای ادامه جنگ در بلندمدت را کسب کند. آماده‌سازی آلمان. با این تصور که زمستان بیشتر از هر عامل دیگری، سبب ناکامی آلمان در سال ۱۹۴۱ شده‌است و ورماخت هنوز در آب‌وهوای گرم و زمین خشک برتر از ارتش سرخ است، فرماندهی عالی آلمان دستور به
از ارتش سرخ است، فرماندهی عالی آلمان دستور به آماده‌سازی تهاجم تابستانه بزرگ دیگری این بار در سال ۱۹۴۲ داد. بر مبنای فرمان ۱۰ ژانویه سال ۱۹۴۲، مقرر شد نیروی زمینی برای وظایف تهاجمی تا روز ۱ مه آماده شود. تدارکات لازم برای چهار ماه عملیات متداوم می‌بایست گردآوری می‌شد. ذخیره مهمات می‌بایست کفایت‌گر یک ماه استفاده می‌بود. به هر صورت با وخامت اوضاع خط مقدم مخصوصاً در قسمت گروه ارتش مرکز در ماه‌های اولیه سال ۱۹۴۲، طرح‌ریزی بیشتر برای تهاجم تابستانه برای چند هفته متوقف شد. پس از بهبود شرایط بخش عملیات‌های
هفته متوقف شد. پس از بهبود شرایط بخش عملیات‌های فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان روز ۱۲ فوریه فرمانی در ارتباط با چگونگی پیشبرد عملیات‌ها پس از پایان زمستان صادر کرد. بر این مبنا در هفته‌های آتی نیروهای آلمانی می‌بایست خطوط خود را تثبیت می‌کردند، رخنه دشمن به نواحی پشت سر خود را از بین می‌بردند و به صورت کلی ابتکار عمل را پس می‌گرفتند. فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان قصد داشت از فرصت دوره متعاقب گل‌آلود بودن راه‌ها برای بازسازی و باز سازماندهی نیروهای خود استفاده کند. بر اساس جزئیات این فرمان، گروه ارتش
استفاده کند. بر اساس جزئیات این فرمان، گروه ارتش جنوب می‌بایست رخنه دشمن در ناحیه غرب ایزیوم را از بین می‌برد و در کریمه بر شبه‌جزیره کرچ و سواستوپول مسلط می‌شد تا بتوان از نیروهای آزاد شده در جاهای دیگر استفاده کرد. گروه ارتش مرکز می‌بایست ناحیه اوستاشکوف را پس می‌گرفت و خط مقدم خود را کوتاه‌تر می‌نمود. در نهایت گروه ارتش شمال نیز می‌بایست مواضع کنونی خود را حفظ می‌کرد. هر سه گروه ارتش می‌بایست در مناطق قابل‌دسترس ذخیره‌ای از نیروهای زرهی ایجاد می‌کردند. فرمان ۵ مارس فرماندهی عالی ورماخت نیز بر این موارد
۵ مارس فرماندهی عالی ورماخت نیز بر این موارد صحه گذاشت. بر اساس گزارش روز ۳۰ مارس، از مجموع ۱۶۲ لشکر آلمانی در جبهه شرقی ۸ لشکر آماده اجرای بلافاصله هر گونه مأموریت، ۳ لشکر قادر به ماموریت‌های تهاجمی پس از مدتی استراحت، ۴۷ لشکر در دسترس برای ماموریت‌های تهاجمی محدود، ۷۳ لشکر در آمادگی کامل برای ماموریت‌های دفاعی، ۲۹ لشکر تنها توانمند در ماموریت‌های دفاعی محدود و ۲ لشکر نامناسب برای هر گونه به‌کارگیری بلافاصله بودند. در شانزده لشکر حاضر در این جبهه مجموعاً تنها ۱۴۰ تانک عملیاتی، کمتر از توان معمول یک لشکر
تنها ۱۴۰ تانک عملیاتی، کمتر از توان معمول یک لشکر زرهی، موجود بود. تعداد اندکی لشکر تحرک‌پذیری بیش از ۲۰ درصد داشتند. به هر صورت با توجه به محدودیت‌های تولید در آلمان و کمبود تجهیزات، تنها تعداد مشخصی از لشکرها می‌توانستند بازسازی شوند. لشکرهای زرهی و موتوریزه و همچنین یگان‌های قرارگاه‌های سپاه‌ها و ارتش‌ها در گروه ارتش جنوب بدین منظور انتخاب شدند. سه لشکر زرهی و سه لشکر موتوریزه و برخی از یگان‌های قرارگاه‌های سپاه‌ها و ارتش‌های گروه ارتش‌های مرکز و شمال نیز بازسازی می‌گشتند. لشکرهای زرهی گروه ارتش‌های
نیز بازسازی می‌گشتند. لشکرهای زرهی گروه ارتش‌های مرکز و شمال که بازسازی نمی‌شدند می‌بایست بخشی از نیروهای خود را به گروه ارتش جنوب می‌سپردند. سه لشکر زرهی و شش لشکر پیاده‌نظام گروه ارتش مرکز بدون تجهیزات خود به غرب منتقل می‌شدند تا کاملاً بازسازی و باز تجهیز شوند. پیش‌بینی می‌شد مجموعاً حدود ۵۰۰ هزار نیروی جایگزینی تا پایان ماه آوریل به جبهه شرقی برسند. یک ناحیه ویژه بازسازی برای گروه ارتش جنوب در نزدیکی دنیپروپتروفسک ایجاد می‌شد. دو گروه ارتش دیگر یگان‌های خود را در نقاط دیگری بازسازی می‌کردند. فرایند
خود را در نقاط دیگری بازسازی می‌کردند. فرایند بازسازی می‌بایست حداکثر از میانه ماه مارس آغاز می‌شد. پس از فصل گل‌آلود بودن راه‌ها یگان‌های بازسازی‌شده گروه ارتش مرکز به گروه ارتش جنوب منتقل می‌گردیدند. بر این مبنا ارتش چهارم زرهی از گروه ارتش مرکز در اختیار گروه ارتش جنوب قرار می‌گرفت. وظیفه اصلی "کریگس‌مارینه" در دریای سیاه انتقال تدارکات به نیروی زمینی بود. تمهیداتی اندیشیده شد تا موضع آلمان در این دریا بهبود یابد. قایق‌های اژدرافکن، شناورهای ضد زیردریایی ایتالیایی، زیردریایی‌های کوچک و ناوچه‌های آب‌خاکی
ایتالیایی، زیردریایی‌های کوچک و ناوچه‌های آب‌خاکی به ناحیه منتقل شدند. آلمانی‌ها همچنین اقدام به مین‌ریزی دریای سیاه کردند. نیروهای دریایی شوروی در این دریا می‌بایست مورد حمله قرار می‌گرفتند و منهدم می‌شدند. بر مبنای فرمان ۱۴ مارس هیتلر، در طول ماه‌های تعیین‌کننده سال ۱۹۴۲ کمک‌های تسلیحاتی-تدارکاتی متفقین غربی به شوروی می‌بایست مهار می‌شد. بر این مبنا دفاع ساحلی نروژ تقویت و فعالیت او-بوت‌ها علیه کاروان‌های اقیانوس منجمد شمالی تشدید می‌گشت. "لوفت‌وافه" نیز می‌بایست برای اهداف مشابهی، یگان‌های برد بلند
نیز می‌بایست برای اهداف مشابهی، یگان‌های برد بلند شناسایی و بمب‌افکن در شمال دور را تقویت و بیشتر هواگردهای اژدرافکن خود را به این ناحیه گسیل می‌کرد. عملیات فریب. عنصر غافلگیری برای تهاجم تابستانه ورماخت ضروری تلقی می‌شد. فیلدمارشال ویلهلم کایتل، رئیس فرماندهی عالی ورماخت، روز ۱۲ فوریه نخستین فرمان جهت فریب دشمن در ارتباط با مقاصد آلمانی‌ها را صادر کرد. اطلاعات ذیل می‌بایست توسط مأموران ضداطلاعات آلمان به خورد اطلاعات شوروی داده می‌شد: علاوه بر این، آن نیروهای آلمانی که برای انتقال از غرب به شرق برگزیده
آلمانی که برای انتقال از غرب به شرق برگزیده شده بودند نیز با دریافت نقشه‌های نظامی و اطلاعات جغرافیایی از ناحیه مسکو خود فریب می‌خوردند. فریب نیروهایی که در این زمان در شرق بودند به پس از پایان نبردهای دفاعی موکول شد. به شدت بر حفظ محرمانگی تأکید شد. جابه‌جایی نیرو برای گروه ارتش جنوب می‌بایست به عنوان تعویض معمول لشکرهای فرسوده نزد یگان‌های آلمانی مطرح می‌شد. رسیدن تمامی قرارگاه‌های فرماندهی به نقاط استقرار آن‌ها می‌بایست در آخرین لحظه ممکن صورت می‌گرفت. از "لوفت‌وافه" و "کریگس‌مارینه" نیز خواسته شد
از "لوفت‌وافه" و "کریگس‌مارینه" نیز خواسته شد تمهیدات فریب خود را پیشنهاد کنند. متحدین آلمان تنها می‌بایست ضروری‌ترین اطلاعات را دریافت می‌کردند. بر این اساس، «نشت اطلاعاتی» به رسانه‌های خارجی اتفاق افتاد و گروه ارتش مرکز آماده‌سازی‌های نه‌چندان پنهانی به منظور القای قصد آن برای تهاجم همه‌جانبه به مسکو صورت داد. این کارزار فریب موسوم به عملیات "کْرِمْل" مؤثر واقع افتاد. استالین و تقریباً تمامی حاکمیت شوروی تصور می‌کردند مسکو هدف واقعی ورماخت است. از این رو نیروهای زیادی برای مقابله با این شکل از حمله
رو نیروهای زیادی برای مقابله با این شکل از حمله به‌کارگرفته شد. همانند سال ۱۹۴۱ و هشدارهای مربوط به عملیات بارباروسا، رهبران شوروی این بار نیز گزارش‌های اطلاعاتی از قصد واقعی آلمان در تمرکز بر جنوب، مخصوصاً از طرف متفقین غربی، را نادیده گرفتند. برآورد اطلاعاتی از دشمن. بخش اطلاعات شرق فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان روز ۲۰ فوریه اعلام کرد شوروی یک تهاجم از سمت آلمانی‌ها در جانب ناحیه قفقاز و میدان‌های نفتی آن را پیش‌بینی می‌کند؛ در نتیجه ارتش سرخ یا دست به تهاجم پیش‌دستانه در جنوب می‌زند یا اقدام به
به تهاجم پیش‌دستانه در جنوب می‌زند یا اقدام به عقب‌نشینی راهبردی می‌کند. حمله دشمن می‌توانست در آماده‌سازی آلمانی‌ها خلل ایجاد نماید. چندین گزارش از عوامل اطلاعاتی آلمان در اراضی تحت سلطه شوروی نشان‌گر این بود که ارتش سرخ مدتی است که برای بازپس‌گیری اوکراین برنامه‌ریزی می‌کند. پیش‌بینی می‌شد تهاجم دشمن در سریع‌ترین زمان بلافاصله پس از فصل گل‌آلودی راه‌ها، اوایل ماه مه، صورت گیرد. دخالت از جانب بریتانیایی‌ها و ورود آن‌ها به قفقاز غیر محتمل در نظر گرفته می‌شد. همانند عملیات بارباروسا، آلمانی‌ها همچنان توان
همانند عملیات بارباروسا، آلمانی‌ها همچنان توان شوروی را دست کم می‌گرفتند. بر اساس برآورد بخش اطلاعات شرق که روز ۱۰ آوریل ارائه شد، آلمانی‌ها می‌پنداشتند ارتش سرخ آسیب زیادی از نبردهای زمستانه خورده‌است و یگان‌های جدید آن در آمورش، تسلیحات و تجهیزات دچار کمبود بودند. بر این مبنا شوروی نه تنها با کمبود نیرو روبرو بود بلکه از دست رفتن ظرفیت صنعتی در ایجاد یگان‌های زرهی برای آن خلل می‌آفرید. گزارش جدید پیش‌بینی می‌کرد عملیات‌های شوروی در سال ۱۹۴۲ محدود به اقدامات دفاعی با تهاجماتی با اهداف محدود برای
به اقدامات دفاعی با تهاجماتی با اهداف محدود برای اختلال‌آفرینی در کار آلمانی‌ها، خواهد بود. بدین شکل هیچ تهاجم عمده‌ای از جانب شوروی در آینده قابل‌پیش‌بینی انتظار نمی‌رفت. به هر صورت در این زمان نشانه‌ای از قصد شوروی برای حمله پیش‌دستانه‌ای در قسمت جنوبی خط مقدم در دست نبود. به نظر می‌رسید شکستن محاصره لنینگراد احتمالاً اولویت نخست شوروی باشد. هالدر در گزارشی به هیتلر مدعی شد با توجه به تعداد زیاد لشکرهای شناسایی شده تا ماه نوامبر سال ۱۹۴۱، ارتش سرخ پیش از این تمامی منابع نیروی انسانی خود را بسیج کرده و
این تمامی منابع نیروی انسانی خود را بسیج کرده و بخش بزرگی از آن را در ضدحمله زمستانه به‌کار برده‌است. نیروهای ارتش سرخ در مقابل گروه ارتش جنوب ۸۳ لشکر و ۱۲ تیپ پیاده‌نظام، ۲۰ لشکر سواره‌نظام و ۱۹ تیپ زرهی، به علاوه تعداد نامشخصی یگان‌های به‌تازگی‌شکل‌گرفته، شناسایی شدند. طرح عملیاتی. پس از غلبه بر بهران زمستان بدون از دست دادن مقدار زیادی اراضی، اعتماد به نفس هیتلر نسبت به خود به عنوان یک فرمانده نظامی به شدت افزایش یافته بود؛ به وجهی که او که اخیراً شخصا در جایگاه فرمانده کل نیروی زمینی نشسته بود، متن
در جایگاه فرمانده کل نیروی زمینی نشسته بود، متن فرمان عملیاتی که توسط فرماندهی عالی نیروی زمینی تنظیم شده بود را کاملاً بازنویسی کرد و بخش‌های مهمی بدان افزود. در این زمان اسم رزم عملیات از «"زیگفریت"» به «"بلاو"» (آبی) تغییر یافت. هیتلر با صدور فرمان شماره ۴۱ پیشوا در روز ۵ آوریل، کلیات تهاجم پیش روی تابستانی را تشریح کرد. او در این فرمان مدعی شد در جریان کارزار زمستانه آلمان پیروزی بی‌نظیری کسب کرده و شوروی نه تنها خسارات انسانی و مادی زیادی متحمل شده‌است، بلکه ذخایرش را که قصد داشت از آن‌ها در
شده‌است، بلکه ذخایرش را که قصد داشت از آن‌ها در عملیات‌های بعدی استفاده کند را نیز از دست داده‌است. بر این مبنا مقرر شد به محض این که شرایط آب‌وهوایی امکان آن را فراهم آورد نیروهای آلمانی با پس گرفتن ابتکار عمل، اقدام به نابودی مابقی توان رزمی دشمن بکنند و مناطقی را که بیشترین اهمیت را برای اقتصاد نظامی آن دارند، به زیر سلطه خود درآورند. این نواحی شامل لنینگراد در شمال و قفقاز در جنوب می‌شد. به هر صورت با توجه به محدودیت‌ها این مقاصد یک به یک دنبال می‌شد و قفقاز در اولویت بود. بدین شکل تمامی نیروی در دسترس
در اولویت بود. بدین شکل تمامی نیروی در دسترس می‌بایست جهت عملیات اصلی در قسمت جنوبی متمرکز می‌گردید تا با هدف انهدام نیروهای دشمن در ناحیه دُن و تصرف میدان‌های نفتی قفقاز به کار گرفته شود. بر این اساس گروه ارتش‌های شمال و مرکز در این حین مواضع کنونی خود را حفظ می‌کردند. فاصله دور خط مقدم، وضعیت بد شبکه راه‌ها و خطوط آهن منطقه و کمبود جدی ادوات ترابری در ورماخت سبب می‌شد امکان گردآوری تمامی نیروها تا هنگام آغاز عملیات وجود نداشته باشد. از این رو طرح عملیاتی به صورت پیچیده‌ای در برگیرنده مجموعه‌ای از
به صورت پیچیده‌ای در برگیرنده مجموعه‌ای از عملیات‌های جزئی نسبتاً کوچک متوالی بود. انتظار می‌رفت زمان‌بندی این مراحل به شکلی انجام گیرد که بیشترین تمرکز نیروهای زمینی و مخصوصاً هوایی بر هر مرحله حاصل شود. بر مبنای تجربیات پیشین، دو نکته مورد تأکید فرماندهی عالی بود: ۱- اجتناب از بسته شدن دیر حلقه محاصره آرایش‌های دشمن که امکان گریز آن‌ها از انهدام را فراهم آورد. ۲- اجتناب آرایش‌های زرهی و موتوریزه از پیشروی‌های بیش از حد سریع یا عمیق که موجب گسست اتصال آن‌ها با پیاده‌نظام پشت سرشان شود. این دو نکته نشان‌گر
با پیاده‌نظام پشت سرشان شود. این دو نکته نشان‌گر تصمیم بر ایجاد محاصره‌های کوچک و تنگ در نزدیکی نقاط شروع بود که تصور می‌شد نتایج بهتری نسبت به محاصره‌های بزرگ‌سال گذشته حاصل کند. به هر صورت این مسئله بر خلاف رویکرد سنتی آلمانی‌ها در «ماموریت‌های تاکتیکی» که به فرماندهان میدانی آزادی عمل و تصمیم‌گیری می‌داد، بود. نیروهای محور. در مواجه با کمبود نیروی انسانی، برخلاف عملیات بارباروسا، آلمان در کارزار تابستانه سال ۱۹۴۲ اتکای زیادی به نیروی کشورهای متحد خود داشت. با فرستاده شدن نمایندگانی به این کشورها
خود داشت. با فرستاده شدن نمایندگانی به این کشورها به‌کارگیری نیرویی معادل ۴۲ لشکر از طرف آن‌ها در این کارزار تضمین شد. این مقدار شامل ۲۷ لشکر رومانیایی، ۱۳ لشکر مجارستانی، ۹ لشکر ایتالیایی، ۲ لشکر اسلواک و ۱ لشکر اسپانیایی می‌شد. بیشتر این یگان‌ها که مجموعاً یک چهارم از تمامی نیروهای محور در جبهه شرقی را تشکیل می‌دادند، در اراضی جنوبی مستقر شدند. بدین ترتیب حدود نیمی از ۴۱ لشکر جدیدی که برای عملیات به گروه ارتش جنوب ورماخت اختصاص یافت خارجی بودند. در این میان بلغارستان که با موفقیت از درگیر شدن در جنگ با
بلغارستان که با موفقیت از درگیر شدن در جنگ با شوروی شانه خالی کرده بود، پذیرفت برای کاهش فشار بر نیروهای آلمانی در بالکان نیروی کمکی در این ناحیه جهت امور امنیتی بفرستد. از این رو ارتش یکم بلغارستان ماه ژانویه سال ۱۹۴۲ وارد صربستان شد. بنابر درخواست کشورهای متحد، هیتلر روز ۱۵ آوریل دستور داد یگان‌های هر کشور تحت فرمان قرارگاه ارتش یا دست کم سپاه خود عمل کند. با توجه به وجود خصومت بین رومانی و مجارستان، مقرر شد نیروهای ایتالیایی بین یگان‌های این دو کشور قرار بگیرند. به منظور تقویت روحیه نیروهای متحد، هیتلر
بگیرند. به منظور تقویت روحیه نیروهای متحد، هیتلر فرمان به نهاده شدن تأکید ویژه در رسانه‌های خبری بر دستاوردهای آن‌ها داد. جز متحدان آلمان، کشورهای دیگری نیز برای اعزام نیروهای داوطلب به جنگ شوروی ابراز تمایل کردند. هیتلر با بی‌اعتمادی که نسبت به فرانسوی‌ها به عنوان دشمنان پیشین آلمان داشت، اکراه تنها مجوز با به‌کارگیری تعداد محدودی از داوطلبان این کشور در یگان‌هایی حداکثر در سطح هنگ، را صادر کرد. گروه ارتش جنوب تحت فرمان فیلدمارشال فدر فون بک هدایت عملیات هنگام آغاز آن را بر عهده داشت. گروه ارتش جنوب برای
آغاز آن را بر عهده داشت. گروه ارتش جنوب برای تهاجم اصلی پنج ارتش آلمانی و چهار ارتش از متحدان آلمان در اختیار داشت. ارتش‌های آلمانی در خطی نسبتاً صاف از اریول در شمال تا دریای آزوف در جنوب چیده شدند. ارتش دوم به فرماندهی ارتشبد ماکسیمیلیان فون وایخس، ارتش چهارم زرهی به فرماندهی ارتشبد هرمان هوت و ارتش ششم به فرماندهی سپهبد فریدریش پائولوس در جناح شمالی در طول رود دن مستقر بودند. ارتش یکم زرهی به فرماندهی ارتشبد ایوالت فون کلایست و ارتش هفدهم به فرماندهی ارتشبد ریشارت روئوف نیز در جناح جنوبی استقرار داشتند.
ریشارت روئوف نیز در جناح جنوبی استقرار داشتند. ارتش یازدهم به فرماندهی ارتشبد اریش فون مانشتاین هم پس از سلطه بر سواستوپول به تهاجم می‌پیوست. ارتش‌های دوم مجارستان به فرماندهی ارتشبد گوستاو یانی، هشتم ایتالیا و سوم رومانی به ترتیب از شمال به جنوب می‌بایست در مأموریتی خطیر از جناح طولانی نیروهای آلمانی در طول رود دن در جنوب ورونژ محافظت و در انهدام مناطق تحت محاصره مشارکت می‌کردند. در مجموع گروه ارتش جنوب با ۸۹ لشکر از جمله ۹ لشکر زرهی این تهاجم را به انجام می‌رساند. ناوگان چهارم هوایی "لوفت‌وافه" نیز با
می‌رساند. ناوگان چهارم هوایی "لوفت‌وافه" نیز با حدود ۱۵۰۰ هواگرد از تهاجم پشتیبانی می‌کرد. در مقایسه با عملیات بارباروسا، از منظر تجهیزات و توان آتش لشکرهای آلمانی تا حدودی وضعیت بهتری داشتند. به هر صورت با تجربه آسیب‌های نبردهای پیشین سطح کیفی این نیروها رو به افول بود. به جهت کمبود نیروی انسانی، لشکرهای پیاده‌نظام ورماخت در این عملیات تنها هزار نفر با فقط دو ماه آموزش، دریافت کردند. با انتقال ادوات ترابری به لشکرهای سرنیزه و در مواجهه با کمبود اسب، پیاده‌نظام ورماخت تحرک کمتری نسبت به گذشته داشت. همچنین
ورماخت تحرک کمتری نسبت به گذشته داشت. همچنین آلمانی‌ها تقریباً هیچ نیروی ذخیره راهبردی در اختیار نداشتند. بدون امکان تشکیل یگان‌های جدید، هر گونه نیروی جایگزینی می‌بایست مستقیماً به لشکرهای سرنیزه منتقل می‌شد. مراحل عملیات. مورد آبی به صورت کلی به چهار مرحله تقسیم می‌شد. تا ماه ژوئن تنها جزئیات مربوط به سه مرحله نخست مشخص گردید. ارائه مرحله چهارم این طرح تا روز ۲۳ ژوئیه (حدودا یک ماه پس از آغاز عملیات) به طول انجامید. بر مبنای فرمان شماره ۴۱ پیشوا، استالینگراد در این زمان از اهمیت یکسانی با ورونژ و روستوف
در این زمان از اهمیت یکسانی با ورونژ و روستوف برخوردار بود. نام این شهر در متن پنج صفحه‌ای این فرمان تنها در دو بند دیده می‌شد. نخستین مورد «ناحیه استالینگراد» را محل پیوستن دو ارتش زرهی ورماخت به یکدیگر ذکر می‌کرد. در مورد دوم از نیروها خواسته شده بود تمامی تلاش خود برای رسیدن به این شهر یا حداقل قرار دادن آن در برد مؤثر آتش توپخانه سنگین را صورت دهند تا دیگر نتواند مرکز مهمی برای تولید تسلیحات یا ترابری باشد. این فرمان عملیاتی هیچ اشاره‌ای به تسخیر استالینگراد نداشت. مورد رایشل. در اتفاقی مشابه حادثه
نداشت. مورد رایشل. در اتفاقی مشابه حادثه مشلن در کارزار جبهه غربی در سال ۱۹۴۰، روز ۱۹ ژوئن هواگرد حامل سرگرد یواخیم رایشل، رئیس ستاد لشکر بیست و سوم زرهی ورماخت وادار به فرود در اراضی تحت سلطه شوروی شد. او اسناد مهمی از عملیات، از جمله مجموعه کامل فرمان‌ها و نقشه‌های مرحله نخست آن، همراه خود داشت که به دست شوروی افتاد. در پی این حادثه عده‌ای در ورماخت خواهان الغای کامل علمیات یا حداقل تغییر اساسی آن بودند. به هر صورت بیشتر عوامل فرماندهی عالی نیروی زمینی آلمان و همچنین فیلدمارشال فون بک خواهان آغاز هر چه
و همچنین فیلدمارشال فون بک خواهان آغاز هر چه سریع‌تر عملیات شدند. بدین ترتیب به گروه ارتش جنوب اطلاع داده شد تا روز ۲۶ ژوئن برای آغاز عملیات آماده شود. با این نقض امنیت، سرتیپ هانس فون بوئینبورگ-لنگسفلت، فرمانده لشکر بیست و سوم زرهی، سپهبد گئورگ اشتومه، فرمانده سپاه ۴۰ موتوریزه که لشکر جزو آن بود و رئیس ستاد او از مقام خود خلع شدند. به نظر می‌رسید سپهبد پائولوس فرمانده یگان بالا دستی ارتش ششم ورماخت نیز دچار چنین عاقبتی شود. او خود مختصراً مایل بود در دادگاه نظامی از این بابت محاکمه شود اما فون بک او را از
نظامی از این بابت محاکمه شود اما فون بک او را از این عمل بازداشت. با این حال، به زعم استالین اسناد به دست آمده اطلاعات غلطی بود که آلمان به صورت عامدانه در اختیار شوروی قرار داده تا نیروهای آن را از دفاع مسکو دور کند. نیروها و آماده‌سازی شوروی. پس از نبردهای طاقت‌فرسای زمستان ارتش سرخ دیگر یک نیروی صرف‌شده بود و همانند حریف در شرایطی وخیم به سر می‌برد. شوروی در طول کارزار سال گذشته نزدیک به ۲۰ هزار تانک خود را از دست داده بود که تقریباً معادل تمام توان زرهی آن بود. در این حال برخی مراکز عمده صنعتی شوروی به
آن بود. در این حال برخی مراکز عمده صنعتی شوروی به دست آلمانی‌ها افتاده و تولیدات کارخانه‌های فرستاده‌شده به ناحیه اورال فعلاً در حال آغاز بود. بدین شکل، در ابتدای فصل بهار سال ۱۹۴۲ ارتش سرخ در خط مقدم توان زرهی کمتری نسبت به آلمان داشت. به هر صورت آمار تولید تانک در شوروی در ماه مارس سال ۱۹۴۲ به حدود ۲ هزار دستگاه در ماه رسید. شوروی توانست با این تولیدات تا ابتدای ماه مه حدود ۲۰ تیپ تانک جدید بسازد. با حصول اطمینان بیشتر از درگیری عمیق امپراتوری ژاپن در کارزارهای اقیانوس آرام و اقیانوس هند، "استاوکا" مقدار
اقیانوس آرام و اقیانوس هند، "استاوکا" مقدار بیشتری از نیروهای خود را از شرق دور به نواحی غربی منتقل کرد. همچنین با استفاده از ۵۰۰ هزار نیروی ذخیره فراخوانده شده ۳۰ لشکر تفنگ‌دار ارتش سرخ بازسازی شدند. اقدامات مقدماتی ورماخت. پاکسازی کریمه. پیش از آغاز عملیات عمده تابستانه واضح بود که ورماخت می‌بایست تعدادی از عملیات‌های موضعی مقدماتی در برخی مناطق مجاور صورت می‌داد. برجسته‌ترین این موارد مربوط به شبه جزیره کریمه بود. جناح جنوبی چنان عملیات دور رسی در صورت باقی ماندن این ناحیه در دست دشمن به شدت در معرض خطر
ماندن این ناحیه در دست دشمن به شدت در معرض خطر قرار می‌گرفت. آرایش‌های قدرتمند ارتش سرخ در کریمه تهدید بزرگی برای ارتباطات پشت سر و خطوط تدارکاتی گروه ارتش جنوب ورماخت بودند. ورماخت یک بار پیش از این در پاییز سال ۱۹۴۱ به کمک ارتش یازدهم خود تحت امر ارتشبد اریش فون مانشتاین سعی کرده بود بر تمامی این شبه‌جزیره مسلط شود اما با پایداری ارتش سرخ در سواستوپول و عملیات آبی-خاکی متعاقب آن در شبه‌جزیره کرچ، موفقیت تام حاصل ننموده بود. به جهت تکمیل آماده‌سازی‌ها، به پیشنهاد ارتشبد فون مانشتاین و تأیید فرماندهی عالی
پیشنهاد ارتشبد فون مانشتاین و تأیید فرماندهی عالی آغاز عملیات ارتش یازدهم ورماخت در کریمه تا روز ۵ مه به تأخیر افتاد. متعاقب این تأخیر، اقدام برای تسخیر سواستوپول دست کم تا میانه ماه ژوئن و در نتیجه تهاجم تابستانه با تأخیر مواجه شد. تهاجم ارتش یازدهم ورماخت به شبه‌جزیره کرچ، موسوم به عملیات "تراپن‌یاکت"، درنهایت از روز ۸ مه آغاز شد. در عرض تنها چند ساعت نظام فرماندهی و هدایت و ارتباطات جبهه کریمه شوروی به‌طور کامل فروپاشید. با وجود گریز آشفته ارتش‌های چهل و چهارم و پنجاه و یکم شوروی، بیشتر قوای ارتش چهل و
چهارم و پنجاه و یکم شوروی، بیشتر قوای ارتش چهل و هفتم شوروی بین نیروهای فون مانشتاین و دریای آزوف در شمال غربی شبه‌جزیره کرچ به محاصره افتادند و منهدم شدند. قوای فون مانشتاین تا روز ۱۴ مه خود را به کرچ رساندند تا شوروی چاره‌ای جز تخلیه نیروهایش از طریق تنگه کرچ نداشته باشد. این تخلیه زیر آسمان تحت سلطه "لوفت‌وافه"، تا روز ۲۰ مه به شکل فاجعه‌باری برای شوروی انجام گرفت. بدین ترتیب، جبهه کریمه شوروی در عرض تنها دوازده روز تقریباً تمامی تجهیزات سنگین و ۱۷۵ هزار تن از نیروهای خود را، غالباً به صورت اسیر، از دست
تن از نیروهای خود را، غالباً به صورت اسیر، از دست داد. این درحالی بود که مجموع تلفات ورماخت برای این عملیات تنها حدود ۷۵۰۰ تن اعلام شده‌است. شهر کرچ روز ۱۶ مه به تصرف ورماخت درآمد. بدین شکل عملیات در ناحیه کرچ به «نخستین نبرد انهدام بهار ۱۹۴۲» بدل گشت. برنامه‌ریزی ورماخت جهت تهاجم مجدد به سواستوپول همزمان با درگیری‌های ناحیه کرچ صورت گرفت. ورماخت انواع مختلفی از قطعات توپخانه بدین منظور به ناحیه اعزام کرد. ناوگان دوم هوایی "لوفت‌وافه" نیز کاملاً به کریمه بازگشت. در قالب عملیات "اشتورفانگ"، اوایل ماه ژوئن
در قالب عملیات "اشتورفانگ"، اوایل ماه ژوئن بمباران شدید توپخانه و هوایی مواضع مدافعان توسط ورماخت آغاز شد. نیروهای آلمانی در همراهی با متحدان رومانیایی در مواجهه با مقاومت مدافعان، در طول ماه ژوئن به شکل مداوم مواضع ارتش سرخ را پاکسازی کردند. اواخر ماه ژوئن هنگامی که مدافعان با کمبود مهمات مواجه بودند، "استاوکا" دستور به تخلیه افراد کلیدی از محاصره داد. به هر صورت اکثریت نیروهای شوروی قادر به خروج نشدند تا قریب به ۹۰ هزار نفر از آن‌ها به اسارت درآیند. ارتش یازدهم ورماخت روز ۱ ژوئیه وارد سواستوپول شد. تا
یازدهم ورماخت روز ۱ ژوئیه وارد سواستوپول شد. تا روز ۴ ژوئیه درگیری‌ها تا حدود زیادی به پایان رسید و سواستوپول نیز به تسخیر ورماخت درآمد. با تسخیر کامل شبه‌جزیره کریمه فون مانشتاین به درجه فیلدمارشالی نائل آمد. با وجود طرح اولیه برای مشارکت ارتش یازدهم ورماخت در مورد آبی به شکل گذر آن از طریق تنگه کرچ به شبه‌جزیره کوبان در شمال قفقاز، این ارتش در نهایت جهت یاری‌رسانی به تسخیر لنینگراد به اراضی شمالی فرستاده شد. نبرد ناحیه خارکوف. با تصور این که نیروهای آلمانی در قسمت جنوبی ضعیف‌تر از قسمت‌های شمالی هستند،
در قسمت جنوبی ضعیف‌تر از قسمت‌های شمالی هستند، ماه آوریل استالین دستور به بازپس‌گیری شهر خارکوف، مرکز حیاتی ترابری ریلی آلمانی‌ها، داد. همزمان گروه ارتش جنوب ورماخت در حال آماده‌سازی برای انهدام برآمدگی خط مقدم از رود دونتس به سمت غرب در ناحیه ایزیوم بود. ارتش ششم ورماخت در شمال بین بلگورود و بلاکلایا و ارتش یکم زرهی آن در جنوب در پاولوگراد مستقر شدند. این نیرو قصد محاصره و انهدام نیروی درون برآمدگی را داشت تا خط مقدم خود را صاف و برای تهاجم اصلی در جنوب مهیا کند. این مسئله با انتقال خط مقدم به رود دونتس،
کند. این مسئله با انتقال خط مقدم به رود دونتس، علاوه بر تسهیل امر استقرار نیرو و تدارکات‌رسانی، تعداد زیادی از آرایش‌های آلمانی را که در این زمان دور این برآمدگی قرار داشتند آزاد می‌کرد. ورماخت با آگاهی اطلاعاتی از قصد شوروی، دشمن را به یک تله‌گاه از پیش آمده کشید. جبهه جنوب غربی شوروی نیروهای بیشتری از جمله دو ارتش میدانی و دو سوم تمام قوای زرهی خود را وارد برآمدگی کرد. تهاجم ارتش سرخ یک هفته پیش از ورماخت، از روز ۱۲ مه آغاز شد. با وجود پیشروی به سمت غرب و جنوب، ارتش سرخ نتوانست دهانه برآمدگی را فراخ‌تر
و جنوب، ارتش سرخ نتوانست دهانه برآمدگی را فراخ‌تر کند. ضد حمله آلمانی‌ها (عملیات "فریدریکوس ۱") از روز ۱۸ مه آغاز شد. یازده لشکر ارتش یکم زرهی ورماخت با حمله از ناحیه اسلوفیانسک به سمت شمال در عرض دو روز در جناح چپ جبهه جنوب غربی شوروی رخنه کردند. در نهایت با حمله نیروهای ارتش ششم ورماخت به سمت جنوب، دو انبر ضد حمله ورماخت روز ۲۳ مه به یکدیگر متصل شدند. با وجود اقدام آشفته ارتش سرخ برای عقب‌نشینی، بیشتر نیروهای دو ارتش ششم و نهم شوروی به دام افتادند. علاوه بر انهدام ۱۲۰۰ تانک ارتش سرخ، در مجموع حدود ۲۴۰
بر انهدام ۱۲۰۰ تانک ارتش سرخ، در مجموع حدود ۲۴۰ هزار نفر شماری معادل قوای سه ارتش میدانی به اسارت درآمدند. تهاجم فاجعه‌بار در ناحیه خارکوف به یک شکست تحقیرآمیز برای شوروی بدل شد که نتیجه آن از دست دادن ۲۹ لشکر بود. این نبرد موسوم به نبرد دوم خارکوف یک پیروزی بزرگ برای آلمانی‌ها به حساب می‌آمد و روحیه آن‌ها را به شکل قابل توجهی بهبود بخشید. به هر صورت این نبرد در آماده‌سازی آلمان برای تهاجم تابستانه خلل آفرید. یگان‌های آلمانی درگیر این نبرد نتوانستند در چارچوب زمانی مقرر بازسازی خود را تکمیل کنند. در نتیجه
زمانی مقرر بازسازی خود را تکمیل کنند. در نتیجه برنامه آماده‌سازی‌ها تغییرات زیادی کرد و آغاز تهاجم تابستانه به تأخیر افتاد. در طرف مقابل، با از دست رفتن بیش از ۴۵۰ هزار نفر از نیروهای آن در طول ماه مه در نبردهای نواحی خارکوف و کریمه که حدود دو سوم از آن‌ها کشته شده یا به اسارت درآمده بودند، قابلیت شوروی برای مقابله با تهاجم تابستانی آلمان به شدت تقلیل یافت. به هر صورت شوروی با تحمل شکست در ناحیه خارکوف تا حدودی از قرار گرفتن دست کم بخشی از تهاجم تابستانه آلمان در جنوب مطلع شد و تمهیداتی در این ارتباط صورت