payamvha/North_RAG huggingface dataset:
پتروس هرونیموسی آدامیان (؛ – ) یک هنرپیشه، شاعر و نقاش ارمنی در امپراتوری عثمانی بود. زندگی‌نامه. آدامیان در کودکی زمانی که یک و نیم سال داشت مادرش را از دست داد. وی فعالیت هنری خود را از هفده سالگی در نمایشنامه ویلیام فاتح آغاز کرد. پس از اولین دوره کاری خود که به تدریج در گروه‌های تئاتر قسطنطنیه به رسمیت شناخته شد، در سال ۱۸۷۹ به استخدام هیئت تئاتر ارمنی تفلیس درآمد و دوره طلایی کار او پس از آن در قفقاز آغاز شد. آدامیان نمایشنامه‌های تاریخی و ملودرام‌های فرانسوی را رها کرد تا وارد دنیای شکسپیر شود. از سال
را رها کرد تا وارد دنیای شکسپیر شود. از سال ۱۸۷۹ در باکو، شوشی، الکساندروپل و تفلیس اجرا داشت. در دهه ۱۸۸۰، آدامیان یک تور هنری در کشورهای خارجی که به زبان‌های ارمنی و فرانسوی بودند را اجرا کرد. از بهترین ایفای نقش‌های وی در آن دوره می‌توان به شاه لیر، آربنین (ماسکار لرمانتوف)، خلستاکوف (بازنگری گوگول)، میکائیل (یک قربانی دیگر سندوکیان) و غیره اشاره کرد. آدامیان همچنین ترجمه‌هایی از نوشته شکسپیر، ویکتور هوگو، سمیون نادسون و نیکولای نکراسوف انجام و جمع‌آوری کرده‌است. آدامیان در دو سال آخر عمر خود از سرطان
کرده‌است. آدامیان در دو سال آخر عمر خود از سرطان گلو رنج می‌برد. او در بیمارستان سنت نیکلاس روسیه در قسطنطنیه درگذشت. تئاتر درام ارمنی تفلیس به نام آدامیان نامگذاری شده‌است. منابع.
آوتیس آهارونیان (؛ ؛ زادهٔ ۲ اوت ۱۸۶۶ – درگذشته ۲۰ مارس ۱۹۴۸) سیاست‌مدار، نویسنده، چهره مردمی و انقلابی اهل ارمنستان و عضوی از جنبش ملی ارمنی بود. زندگی‌نامه. آوتیک آهارونیان در ۲ اوت ۱۸۶۶ نزدیکی ایگدیر به دنیا آمد. وی عضو فعال حزب فدراسیون انقلابی ارمنی بود در بین سال‌های ۱۹۰۱–۱۸۹۸ تحصیلات عالی خویش را در شهرهای لوزان و پاریس انجام داد و سپس به قفقاز جنوبی بازگشت. وی ابتدا به فعالیت‌های روزنامه‌نگاری و ادبی اشتغال داشت. در سال ۱۹۰۶ به عنوان عضویت هیئت مدیره «پرچم» (Droshak)، روزنامه رسمی حزب فدراسیون
مدیره «پرچم» (Droshak)، روزنامه رسمی حزب فدراسیون انقلابی ارمنی برگزیده شد. بین سال‌های ۱۹۰۹–۱۹۰۷ مدیر «فرهنگستان نرسسیان»، تفلیس بود. آهارونیان به مدت ۲ سال (۱۱–۱۹۰۹) در زندان شهر متخی (Metekhi) زندانی بود و پس از پرداخت مبلغ ۲۰٬۰۰۰ روبل آزاد گشت و از طریق کنستانتینوپل به اروپا فرار کرد و در سوئیس ساکن گشت. در سال ۱۹۱۶ به قفقاز جنوبی بازگشت. وی یکی از بانیان «کنگره ملی ارامنه» در سپتامبر ۱۹۱۷ بود و به شورای ملی برگزیده شد. آوتیک آهارونیان مسئولیت نمایندگی برای رایزنی با رهبران Ittihadist را در ژوئن ۱۹۱۸
برای رایزنی با رهبران Ittihadist را در ژوئن ۱۹۱۸ برعهده داشت. وی بین ۱ اوت ۱۹۱۹ تا ۴ نوامبر ۱۹۲۰، رئیس (سخنگو) مجلس جمهوری ارمنستان بود. به عنوان نماینده دائمی ارمنستان در کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ برگزیده شد. در اوت ۱۹۲۰، از طرف جمهوری ارمنستان معاهده سور را امضاء نمود. هنگام ایراد سخنرانی در فوریه ۱۹۳۴ بر اثر سکته مغزی فلج شد. در ۲۰ مارس ۱۹۴۸ در سن ۸۲ سالگی در شهر مارسی، فرانسه درگذشت و در گورستان پر-لاشز به خاک سپرده شد. منابع.
واختانگ آنانیان (؛ زاده ۲۶ ژوئیه ۱۹۰۵ – درگذشته ۴ آوریل ۱۹۸۰) یک نویسنده اهل ارمنستان بود. زندگی‌نامه. وی در ۲۶ ژوئیه ۱۹۰۵ در روستای پوقوس‌کیلیسا در نزدیکی دیلیجان به دنیا آمد و در ۴ آوریل ۱۹۸۰ سن ۷۴ سالگی در ایروان درگذشت.
آرنو هاروتیونی باباجانیان (؛ ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۲۱ – ۱۱ نوامبر ۱۹۸۳) یک آهنگساز و نوازنده پیانو مشهور اهل ارمنستان بود. زندگی. باباجانیان در ایروان، ارمنستان به دنیا آمد. در سن پنج‌سالگی، استعداد موسیقی او آشکار شد، و آهنگساز آرام خاچاتوریان پیشنهاد کرد که به این پسر آموزش موسیقی مناسبی به او داده شود. دو سال بعد در سال ۱۹۲۸ در سن هفت‌سالگی وارد کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان شد. او در سال ۱۹۳۸ مطالعات خود را در مسکو با ویساریون شیبالین ادامه داد. او بعدها به ایروان بازگشت جایی که از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۶ در
به ایروان بازگشت جایی که از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۶ در کنسرواتوار تدریس می‌کرد. وی در سال ۱۹۵۲ آهنگ سه‌نوازی برای پیانو در #F مینور نوشت. این اثر مورد تحسین فوری قرار گرفت و از زمان انتشار آن به عنوان شاهکاری مورد توجه قرار گرفت. متعاقباً وی تورهای کنسرت در سراسر اتحاد شوروی و اروپا را اجرا نمود. در سال ۱۹۷۱ به عنوان هنرمند مردمی اتحاد شوروی برگزیده شد. باباجانیان در بسیاری از ژانرهای موسیقی فعال بود و حتی بسیاری از آهنگ‌های محبوب را با هم‌کاری شاعران برجسته مانند یوگنی یفتوشنکو و در میان دیگران می‌نوشت. بخش
یوگنی یفتوشنکو و در میان دیگران می‌نوشت. بخش عمده‌ای از موسیقی باباجانیان در موسیقی و فولکلور ارمنی ریشه دارد. اما به‌طور کلی، روشی که وی از موسیقی مردمی ارمنی استفاده می‌کند به سبک هنرمندانه‌ای از راخمانینف و خاچاطوریان است. آثار بعدی او تحت‌تاثیر پروکوفیف و بارتوک قرار گرفتند. وی توسط دمیتری شوستاکوویچ به عنوان «معلم عالی پیانو» معرفی شد. وی همچنین نوازنده پیانو بود و اغلب کاره‌های خود را در کنسرت‌ها اجرا می‌کرد. وی برندهٔ جوایزی همچون هنرمند مردمی ارمنستان شوروی و چهره هنری شایسته ارمنستان شوروی شد.
شوروی و چهره هنری شایسته ارمنستان شوروی شد. درگذشت. وی در ۱۱ نوامبر ۱۹۸۳ در سن ۶۲ سالگی در مسکو درگذشت و در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ) به خاک سپرده شد. جوایز و افتخارات. وی برنده جوایز زیر شده‌است.
آکسل باکونتس (؛ ; زاده ۱۳ ژوئن ۱۸۹۹ – درگذشته ۸ ژوئیه ۱۹۳۷) یک نویسنده مترجم و فعال اجتماعی اهل ارمنستان بود. زندگی‌نامه. با نام کامل آلکساندر استپانی توُسیان ; در میلادی در شهر گوریس ارمنستان به دنیا آمد و در «سمیناری گوُرگیان» (Gevorkian Seminary) در اجمیادزین تحصیل نمود. متعاقباً به عنوان یک داوطلب ارمنی در نبردهای کارس، ارزوم و ساردارآباد شرکت نمود. بین سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ میلادی در شهر ایروان وی معلم، مصحح و گزارشگر بود. در سال ۱۹۲۰ میلادی در رشته کشاورزی در انستیتوی خارکف در اوکراین پذیرفته شد. وی از
در انستیتوی خارکف در اوکراین پذیرفته شد. وی از سال ۱۹۲۶ میلادی در شهر ایروان اقامت داشت جایی که وی با نخستین مجموعه داستان‌هایش تحت عنوان «Mtnadzor» (The Dark Valley) خود را به عنوان یک نویسنده با استعداد به سرعت مطرح نمود. یقیشه چارنتس (۱۹۳۷–۱۸۹۷) هم دانشگاهی و دوست باکونتس، عضو پیشین «انجمن اتحایه پرولتاریا ارمنستانی» بود. باکونتس نیز از قربانیان دوره ترور استالینی بود. وی به جرایم مختلفی از جمله بیگانگی از جامعه سوسیالیستی متهم شد. او در سال ۱۹۳۶ میلادی دستگیر شد. باور بر این است که وی در سال ۱۹۳۷
دستگیر شد. باور بر این است که وی در سال ۱۹۳۷ میلادی پس از یک دادگاه ۲۵ دقیقه‌ای تیرباران شده است خانهٔ وی در شهر گوریس که وی بزرگ شده بود، در سال ۱۹۵۷ میلادی، تبدیل به موزه شده است
هامو بیک-نازاریان (؛ زاده – درگذشته ) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، و بازیگر اهل ارمنستان بود. وی کارگردان نخستین فیلم بلند ارمنی "ناموس"، کارگردان نخستین فیلم ناطق ارمنی "پپو"، و سازنده بیش از ده فیلم، از کمدی و حماسی گرفته تا مستند و نیمه مستند بود. زندگی‌نامه. وی با نام اصلی هامبارتسوم بیک-نازاریان () در یا در ایروان به دنیا آمد. بیک-نازاریان در جوانی در مسکو در فیلم‌های صامت روسی و در شمار زیادی از فیلم‌های صامت با عنوان‌هایی چون "لبخند مدوسا"، "شیطان آتشین"، "شیرین‌تر از زهر"، و "پیروزمندان و شکست‌خوردگان"
"شیرین‌تر از زهر"، و "پیروزمندان و شکست‌خوردگان" بازی کرد. پس از انقلاب اکتبر و سوسیالیستی شدن منطقه قفقاز، نخستین فیلم‌های بلند خود را در جمهوری شوروی سوسیالیستی گرجستان کارگردانی کرد. او در میانه دهه ۱۹۲۰ (میلادی) به ارمنستان کوچ نمود. بیک نازاریان در سال ۱۹۲۶ در روستایی ایزدینشین در کشور ارمنستان فیلم "زاره" را ساخت که نخستین فیلم کردی محسوب می‌شود. بیک-نازاریان واپسین دوره کاری‌اش را در تاجیکستان سپری کرد و در این جمهوری فیلم ساخت. وی در سال ۱۹۶۵ در مسکو زندگی را وداع گفت و در گورستان ارامنه مسکو به
زندگی را وداع گفت و در گورستان ارامنه مسکو به خاک سپرده شد. زندگی‌نامه. وی برنده جوایزی همچون هنرمند مردمی ارمنستان شوروی و جایزه استالین شد.
درنیک دمیرچیان (؛ – ) یک شاعر، رمان‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس، مترجم اهل ارمنستان بود. وی عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان بود. زندگی‌نامه. دمیرچیان در ۶ فوریه ۱۸۷۷، در آخالکالاکی در جایی که اکنون در جاواختی، جنوب گرجستان است به دنیا آمد. پس از تکمیل نمودن تحصیلات ابتدایی در تفلیس، وی عضو گروه ادبی ارامنه ورناتون شد، بدینسان نامیده می‌شد زیرا اعضای آن در طبقه پنجم سکونتگاه شاعر هوهانس تومانیان ملاقات می‌کردند. دمیرچیان اولین کتاب شعر خویش را در سال ۱۸۹۹ به چاپ رسانید؛ و سپس پس از سال‌ها در تفلیس، در سال ۱۹۲۵ در
و سپس پس از سال‌ها در تفلیس، در سال ۱۹۲۵ در ایروان ساکن شد. در طی دهه ۱۹۲۰ چند نمایش‌نامه از وی تهیه شد که مهم‌ترین آن‌ها "«نازار شجاع»" (Քաջ Նազար)، یک کمدی «ژنده پوش ثروتمند» دربارهٔ یک شخص فولکلوریک است برمبنای مجموعه ای از بیش ۶۰ منبع توسط شاعر تومانیان جمع‌آوری شده‌است. اولین اجرای "نازار شجاع" در سال ۱۹۲۴ بود. متعاقباً اجراهای حرفه‌ای از آن در ایروان، تفلیس و باکو تهیه شد. از آن یک اپرا و دیرتر در سال ۱۹۴۰ فیلمی ساخته شد. دمیرچیان از آن به عنوان نمایشنامه‌ای برای کودکان بزرگسان و بزرگسالان کودکسان
برای کودکان بزرگسان و بزرگسالان کودکسان توصیف کرده‌است. از میانه دهه ۱۹۲۰ علاوه بر نگارش نمایش‌نامه، دمیرچیان شروع به نگارش و چاپ دیگر سبک‌های نثر شامل داستان‌های کوتاه، رمان‌ها و داستان‌های کودکان نمود؛ و قابل توجه‌ترین کار وی "واردانانک" (بخش‌های ۱ و ۲، ۴۶–۱۹۴۳، دومین ویرایش ۱۹۵۱)، یک رمان وطن‌پرست به یادماندی است که به جنگ آزادی‌خواهی ارامنه در سده ۵ میلادی اختصاص داده شده‌است. او همچنین به عنوان یک مترجم از زبان روسی شناخته می‌شود؛ ترجمه وی از "ارواح مردهٔ" نیکلای گوگول دمیرچیان به فعالیت و چاپ تا زمان
نیکلای گوگول دمیرچیان به فعالیت و چاپ تا زمان مرگش در ۶ دسامبر ۱۹۵۶ ادامه داد. در سال ۱۹۸۰ جایزه ادبی دولتی درنیک دمیرچیان برای نثر در ارمنستان شوروی بنیانگذاری شد. موزه خانه درنیک دمیرچیان از سال ۱۹۷۷ در شهر ایروان فعالیت می‌کند، خانه‌ای که وی بین سال‌های ۱۹۲۹ تا ۱۹۵۶ در آنجا زندگی می‌کرد او به عنوان حامی حقوق انسان‌ها شناخته می‌شد. او مؤلف «سرزمین پدری» (۱۹۳۹)، «مسروپ ماشتوتس» (۱۹۵۶) و سایر کتاب‌ها می‌باشد. در سال ۱۹۵۳ به عضویت «فرهنگستان علوم جمهوری سوسیالیستی ارمنستان شوروی» برگزیده شد. درنیک در
سوسیالیستی ارمنستان شوروی» برگزیده شد. درنیک در آرامستان مرکزی ایروان (توخماخ) به خاک سپرده شده‌است. جوایز. وی برنده جوایزی همچون چهره هنری شایسته ارمنستان شوروی، نشان لنین، نشان پرچم سرخ کار شده‌است.
بیانکا بری () زادهٔ یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. بری دختر هنرپیشه مشهور هالیوود ژان کلود ون دم می‌باشد. گزیده فیلمشناسی. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
کریستوفر ون وارنبرگ () زادهٔ یک هنرپیشه رزمی‌کار اهل ایالات متحده آمریکا است. وی نخستین فرزند هنرپیشه مشهور هالیوود ژان کلود ون دم می‌باشد. از فیلم‌های که وی در آن به عنوان بازیگر نقش داشته‌است می‌توان به هدف نهایی (۱۹۹۶)، حادثه ترن (۲۰۰۲)، فرانسوی (۲۰۰۸)، (۲۰۰۹)، بازی‌های ترور (۲۰۱۱)، شش گلوله (۲۰۱۲)، چشمان اژدها (۲۰۱۲)، فیلی کید (۲۰۱۲)، دشمنان نزدیک (۲۰۱۳)، به جنگل خوش آمدید (۲۰۱۴)، همه‌شان را بکش (۲۰۱۷) و دریای سیاه (۲۰۱۸) اشاره کرد.
لنی جیمز (؛ زادهٔ ) هنرپیشه و فیلم‌نامه‌نویس اهل بریتانیا است. وی از سال ۱۹۸۸ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به "اندکی فراست"، "جریکو"،"مردگان متحرک"، "قاپ‌زنی"، "صحرا"، "قانون‌شکن" و "از مردگان متحرک بترسید (فصل چهارم )" اشاره کرد.
جاش هندرسون (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه، مدل و خواننده اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
فریا تینگلی (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل استرالیا است. وی از سال ۲۰۰۸ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به پسران نیوجرسی اشاره کرد.
گرانت باولر (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل استرالیا است. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به آدمکش ویژه ، کانال جاده و اشاره کرد.
پیتر هایمز (؛ زادهٔ ) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و مدیر فیلم‌برداری اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۷۰ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. از آثار برجسته‌ای که او کارگردانی کرده‌است، می‌توان به "۲۰۱۰" (دنباله فیلم " اثر" استنلی کوبریک)، "قرارگاه نظامی، پلیس زمان و یا پایان دوران" اشاره نمود.
تام اورت اسکات (؛ زادهٔ ) هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به "مسابقه تا کوه جادوگران"، "یک چیز واقعی"، "دشمنان نزدیک"، "مرد مرده در محوطه دانشگاه"، "تنر هال"، ""، "خواهر داماد"، "زندگی جنسی"، "آخرین حرف"، "برای اینکه من گفتم"، "بریوتاون"، "راهنمایی والدین"، "یک عشق واقعی" و "ون وایلدر" اشاره کرد. او همچنین در موزیکال موفق "لا لا لند نیز حضور کوتاهی داشته است."
اورلاندو جونز (؛ زادهٔ ) هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۹۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. گزیده فیلمشناسی. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.
لینزلی کوکر (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه است. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به دشمنان نزدیک اشاره کرد.
جان هایمز () کارگردان و تدوین‌گر اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۸۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. همچنین او فرزند فیلمساز پیتر هایمز می‌باشد. زندگی شخصی. هایِمز از دانشکده هنرهای تجسمی و نمایشی دانشگاه سیراکیوس فارغ التحصیل شد و به عنوان یک نقاش و مجسمه ساز مشهور در حال نمایش و فروش آثار در نیویورک و لس آنجلس شد. وی در سال ۱۹۹۷ پس از نوشتن، تهیه کنندگی و کارگردانی فیلم تحسین شده یک روز سگی در هالیوود شناخته شد. این فیلم برای اولین بار در جشنواره فیلم Taos Talking Picture حضور پیدا کرد. پس از
فیلم Taos Talking Picture حضور پیدا کرد. پس از آن، هایِمز مستندهای زیادی را کارگردانی کرد ، از جمله مهمترین آنها ماشین خردکننده، که زندگی مبارز مارک کر را دنبال می‌کند. در سال ۲۰۰۹، هایمز با بازی ژان-کلود ون دام و دولف لاندگرن با بودجه ۹ میلیون دلاری در بلغارستان فیلمبرداری را بر عهده گرفت و کارگردانی کرد. سپس، در سال ۲۰۱۲، دنباله‌ای را به نام نوشت و کارگردانی کرد. که ون دام و لاندگرن نیز در آن حضور داشتند. این فیلم با بودجه ۸ میلیون دلار به صورت سه بعدی فیلمبرداری شده است.
شان پرتوی (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل بریتانیا است. وی از سال ۱۹۷۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به در آغاز، آخر هفته کثیف، افسانه مومیایی، روز رستاخیز، آب‌میوه آبی، آخرین فرود، دعوت‌نامه و تاریخ جهش‌یافتگان اشاره کرد. وی در سریال گاتهام نقش آلفرد پنی ورث را داشت.
آرسینه خانجیان (; ؛ زادهٔ ) یک بازیگر و تهیه‌کننده ارمنی-کانادایی است. خانجیان در رشته‌های زبان فرانسوی و زبان اسپانیایی از دانشگاه کنکوردیا مدرک کارشناسی دارد. وی همچنین در علم سیاست از دانشگاه تورنتو مدرک کارشناسی ارشد دارد. آرسینه خانجیان به همراه همسرش آتوم اگویان و پسرشان «آرشیل» در شهر تورنتو زندگی می‌کند.
یرواند کوچار (؛ ۱۵ ژوئن ۱۸۹۹ – ۲۲ ژانویه ۱۹۷۹) یک مجسمه‌ساز، و نقاش اهل ارمنستان بود. زندگی‌نامه. کوچار در ۱۵ ژوئن ۱۸۹۹ در تفلیس امپراتوری روسیه به دنیا آمد. وی در سال ۱۹۱۸ از مدرسه نرسیسیان فارغ‌التحصیل شد؛ و بین سال‌های ۱۹۱۵–۱۹۱۸ همچنین وی در مدرسه هنری انجمن قفقازی برای ترویج هنرهای زیبا در تفلیس تحصیل نمود. از سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۱۹ در استودیوی هنری آزاد مسکو تحصیل نمود. بین سال‌های ۱۹۴۱ و ۱۹۴۳ کوچار به اتهامات سیاسی محرمانه زندانی شد. وی با مانیک مکرتچیان که لغت‌شناس بود ازدواج نمود این زوج صاحب دو پسر به
لغت‌شناس بود ازدواج نمود این زوج صاحب دو پسر به نام‌های هایکاز (زاده ۱۹۴۶) و روبن (زاده ۱۹۵۳) شدند. وی در روز ۲۲ ژانویه ۱۹۷۹ در ایروان ارمنستان درگذشت. در سال ۱۹۸۴ موزه ای به نام موزه کوچار برای نمایش آثار هنری وی در نزدیکی کاسکاد ایروان افتتاح شد.
مخیتار سباستاتسی (؛ – ) یک راهب کلیسای کاتولیک ارمنی و محقق و پژوهشگر برجسته علم الهیات و بنیانگذار «جماعت مخیتاریست» بود. استپانوس نازاریان وی را مسروپ ماشتوتس دوم نامیده‌است. زندگی. وی با نام «پطروس مانوک» در ۷ فوریه ۱۶۷۶ میلادی در شهر سیواس (سباستیا) در ارمنستان غربی به دنیا آمد. وی هنگام ورود به صومعه «صلیب مقدس» نام «مختیار» را برگزید. وی در سال ۱۶۹۶ میلادی به مقام کشیشی رسید. در سال ۱۷۰۱ میلادی به قصد تلاش در راه وحدت کلیسای ارمنی با کلیسای رم به قسطنطنیه رفت ولی او مورد اذیت و آزار ترکان قرار گرفت و
رفت ولی او مورد اذیت و آزار ترکان قرار گرفت و در سال ۱۷۱۷ میلادی به جزیره سن لازار صومعه ارمنی و طریقت مخیتاریست‌ها را بنا نهاد. مختیار سباستاتسی در ۲۷ آوریل ۱۷۴۹ میلادی در صومعه درگذشت و در کلیسای آن صومعه به خاک سپرده شد. مخیتاریست. مخیتاریست یا «جماعت مخیتاریست» که بر اساس اندیشه بنیان‌گذار آن یعنی مخیتار سباستاتسی که در آن واحد هم مذهبی بود و هم حکیمانه، تجدید حیات فکری و فرهنگی هم میهنانش بود. تند کردن آتش آیین و کیش و تحصیل زبان قدیم ارمنی، چاپ و نشر آثار مهم این زبان به صورتی صحیح و به قیمت ارزان،
آثار مهم این زبان به صورتی صحیح و به قیمت ارزان، غنی کردن زبان ارمنی با ترجمه‌هایی از بهترین آثار ادبی مغرب زمین، راه انداختن تعلیماتی بر پایه بهترین اسلوب‌های اروپایی و متناسب با نیازمندیها و با نبوغ و استعداد ملت، و بالاخره فراخواندن ملت از طریق موعظه. مخیتاریست‌ها با آثار علمی بسیار ارزنده خود در این امر دخیل بودند که ملت ارمنی و تاریخ و ادبیات و زبان او را به اروپا بشناسانند. از طرفی تماس بین ملت ارمنی و تمدن غرب را بر قرار کرده‌اند.
هراچیا نرسسی نرسیسیان (؛ ؛ – ۶ نوامبر ۱۹۶۱) یک بازیگر سینما و تئاتر اهل ارمنستان-شوروی بود. زندگی‌نامه. نرسیسیان در نیکومدیا در امپراتوری عثمانی زاده شد. وی تحصیلات خویش را در کنستانتینوپول انجام داد و در سال ۱۹۲۳ به شهر ایروان نقل مکان نمود. وی بزودی رشته بازیگری فیلم را برگزید و تا پایان عمر این حرفه را ادامه داد. برخی از آثار وی پس از مرگش به نمایش عمومی درآمد. جوایز و افتخارات. وی برنده جوایزی همچون جایزه استالین (۱۹۴۱)، هنرمند مردمی ارمنستان شوروی، جایزه هنرمند مردمی اتحاد جماهیر شوروی و نشان لنین شده
هنرمند مردمی اتحاد جماهیر شوروی و نشان لنین شده است.
هاکوپ بارونیان (تلفظ به ارمنی شرقی همچنین Hakop Paronyan, TAO: Յակոբ Պարոնեան, RAO: Հակոբ Պարոնյան,؛ – ) نویسنده پرنفوذ، طنزپرداز، آموزگار و چهره اجتماعی در سده ۱۹ میلادی در بین ارمنیان ساکن عثمانی بود. وی به همراه یروانت اودیان به عنوان بزرگترین طنزپردازان تمامی ادوارد ادبیات ارمنی شناخته می‌شوند. زندگی. بارونیان در ۱۹ نوامبر ۱۸۴۳ در شهر آدریانوپول به دنیا آمد. در سنین کودکی پدر خویش را از دست داد. وی تحصیلات ابتدایی خویش در زادگاهش در کالج محلی آرشاکونیان کسب نمود. وی در آنجا بعلاوه آموخته زبان ارمنی
کسب نمود. وی در آنجا بعلاوه آموخته زبان ارمنی زبان‌های اسپانیایی، ایتالیایی و بلغاری را نیز فرا گرفت. پس از پایان فارغ‌التحصیل از کالج آرشاکونیان در سال ۱۸۵۷ میلادی به مدت یک سال نیز در مدرسه یونانی تحصیل نمود. در سال ۱۸۶۳ میلادی به کنستانتینوپل نقل مکان نمود. وی در آنجا در دفتر تلگراف مشغول به کار شد. بین سال‌های ۱۸۷۱–۱۸۷۲ در مدرسه مزپوریان (Mezpurian) در محله اسکودار به تدریس پرداخت. در سال ۱۸۷۳ میلادی در اسقف‌نشین ارمنی به عنوان منشی مشغول به کار شد. در سال ۱۸۷۹ به کنستانتینوپل بازگشت. جایی که وی ازدواج
۱۸۷۹ به کنستانتینوپل بازگشت. جایی که وی ازدواج نمود و تا پایان عمر زیست. بارونیان در تاریخ ۲۷ مه ۱۸۹۱ در سن ۴۷ سالگی در کنستانتینوپل درگذشت. تئاتر کمدی موزیکال دولتی ایروان به نام هاکوپ بارونیان () نامگذاری شده است. همچنین مجسمه‌ای از وی در میدان آزادی، ناحیه کاناکر زیتون شهر ایروان نصب شده است. نوشته‌ها. مشهورترین اثر بارونیان کتاب "گدایان بزرگوار" (; ) است.
ساهاک پارتِو یا ایساک پارتِو (به ارمنی Սահակ Պարթև - به انگلیسی Sahak-i Parthaw)، (زاده ۲۹ سپتامبر ۳۴۸ میلادی، در ماژاک، ارمنستان بزرگ - وفات ۷ سپتامبر ۴۳۹ میلادی در ارمنستان بزرگ، ایالت آیرارات استان باگرواند)، دهمین رهبر کلیسای حواری ارمنی و آخرین شخص از تبار گریگور مقدس است. زندگی. ساهاک، پسر نِرسِس مقدس، در سال ۳۴۸ میلادی در شهر ماژاک به دنیا آمد. وی پس از مرگ زودهنگام مادر، و سفر پدر برای تحصیل او زیردست پدربزرگش پرورش یافت. ساهاک سال‌ها در ماژاک، اسکندریه و قسطنطنیه دانش آموخت. او به زبان‌های ارمنی،
و قسطنطنیه دانش آموخت. او به زبان‌های ارمنی، یونانی، سریانی و پارسی مسلط بود و پس از آسپوراکس مانازگردی، به رهبری دینی ارمنستان برگزیده شد. با کوشش ساهاک، اردشیر دوم (ساسانی)، «هامازاسپ مامیکونیان»، را به مقام سپاهبدی ارمنستان برگزید، مدت ۲۵ سال، ارمنستان در آرامش به سر برد. در این دوره ساهاک، به همراه مسروپ ماشتوتس، به کار فرهنگی همت گماردند. مسروپ مقدس در سال‌های ۴۰۵–۴۰۶ میلادی الفبای زبان ارمنی را ابداع کرد. ساهاک در این کار به مسروپ همواره کمک فکری می‌کرد. سپس به ترجمه کتاب مقدس به زبان ارمنی پرداخت.
سپس به ترجمه کتاب مقدس به زبان ارمنی پرداخت. به نوشته غازار پاربتسی: به فرمان ساهاک پارتِو، آموزش به زبان‌های غیرارمنی ممنوع شد و در همه شهرهای ارمنستان، آموزش به زبان ارمنی آغاز شد. در سال ۴۳۹ میلادی، زمانی که یزدگرد دوم قصد جنگ با روم را داشت، ساهاک، وساطت کرد و کوشید تا از بروز این جنگ، که بایستی در خاک ارمنستان صورت می‌گرفت، جلوگیری کند. اما در میانهٔ راه، در روستای «بلور» درگذشت. پیکر او را به تارون بردند و در آشتیشات به خاک سپردند. ساهاک مقدس پنجاه سال رهبر دینی ارمنیان بود. ارمنستان در دوران ساهاک
رهبر دینی ارمنیان بود. ارمنستان در دوران ساهاک پارتِو. حکومت ارمنی در بخش رومیان سرنوشت غمباری داشت؛ بعد از درگذشت آرشاک سوم بهانه‌ای به دست قیصر افتاد تا حکومت ارمنیان را برچیند و آن بخش را ضمیمهٔ خاک خود کند. بدین سان در سال ۳۹۰ میلادی این بخش از ارمنستان به قلمرو روم ملحق شد. در روزگار بهرام چهارم، خسرو چهارم شاه ارمنستان از تخت پادشاهی برافتاد، زیرا به نوشته دانشنامه ارمنی، او می‌کوشید دو بخش شرقی و غربی ارمنستان را یکپارچه سازد، اما طرح وی عملی نگشت و در ۳۸۹ میلادی به تیسفون خوانده و در «دژ آنهوش»
و در ۳۸۹ میلادی به تیسفون خوانده و در «دژ آنهوش» زندانی شد. با زندانی شدن خسرو، بزرگان ارمنستان نزد شاه رفتند و از وی درخواستند که برادر خسرو به نام ورام شاپوه (بهرام شاپور) را به پادشاهی ارمنستان بگمارد. شاه درخواست آنان را پذیرفت و ورام شاپوه را پادشاه بخش ایرانی ارمنستان کرد. ورام شاپوه مدت بیست و پنج سال در آرامش پادشاهی و با هر دو دولت ایران و روم روابطی دوستانه برقرار کرد. به نوشتهٔ پاسدرماجیان ارمنستان برای آخرین بار دوران عظمت خود را در زمان پادشاهی ورام شاپوه بازیافت. در همین دوران آرام بود که
ورام شاپوه بازیافت. در همین دوران آرام بود که ارمنستان شاهد بزرگ‌ترین رویداد فرهنگی خود شد. این رویداد همانا ابداع الفبای ارمنی در سال ۴۰۵ میلادی است، که با کوشش مسروب ماشتوتس و پشتیبانی ساهاک پارتو، رهبر دینی ارمنستان، صورت گرفت. ورام شاپوه پادشاه ارمنستان، در سال ۴۱۴ میلادی درگذشت. بعد از آن بنا به خواهش ارمنیان بار دیگر خسرو برادر ورام شاپوه، که در زندان بود، آزاد و به فرمان یزدگرد یکم پادشاه ارمنستان شد. اما درد و سختی زندان او را چنان از پای انداخته بود که تنها هشت ماه پادشاهی کرد و در سال ۴۱۵ میلادی
که تنها هشت ماه پادشاهی کرد و در سال ۴۱۵ میلادی درگذشت. پس از مرگ خسرو، یزدگرد با گماردن پادشاهی از دودمان اشکانیانِ ارمنی مخالفت کرد. آراکل باباخانیان معروف به لئو تاریخ‌شناس ارمنی، می‌نویسد: و پسرش، شاپور چهارم را بر تخت پادشاهی ارمنستان نشاند. ارمنیان از وی ناخرسند بودند و او را به عنوان پادشاه نمی‌پذیرفتند. در سال‌های پایانی حکومت یزدگرد تعقیب و آزار مسیحیان شدت یافت. با درگذشت یزدگرد یکم پسرش شاپور، که شاه ارمنستان بود، شتابان به تیسفون رفت تا بر تخت پادشاهی ایران بنشیند، اما به دست بزرگان دربار کشته
ایران بنشیند، اما به دست بزرگان دربار کشته شد. پس از یزدگرد، پسرش بهرام پنجم، معروف به بهرام گور در سال ۴۲۰ میلادی شاه ایران شد. در روزگار او، بار دیگر میان ایران و روم جنگ درگرفت. اما پس از درگیری‌هایی پراکنده، قیصر تئودوسیوس دوم، مذاکرات صلح را آغاز کرد. بهرام گور سیاستی ملایم و مهرآمیز با ارمنیان در پیش گرفت و برخلاف پدرش اجازه داد تا ارمنیان پادشاه اشکانی خود را داشته باشند و همهٔ شورشیان را عفو کرد. او کوشید نارضایتی پایدار در ارمنستان را با نشاندن یک اشکانی یعنی آرتاشس چهارم، پسر ورام شاپوه، بر تخت
اشکانی یعنی آرتاشس چهارم، پسر ورام شاپوه، بر تخت این سرزمین فرو خواباند. این آرتاشس بر خلاف پدرش، ورام شاپوه، که پادشاهی فرهیخته و ادب پرور بود، نوجوانی نادان و زن باره بود که زندگی اش را با هوسرانی سپری می‌کرد. ریچارد فرای می‌نویسد: و از این تاریخ پادشاهی دودمان اشکانیان ارمنی پایان یافت.
آلکساندر تامانیان (؛ ۴ مارس ۱۸۷۸ – ۲۰ فوریه ۲۰، ۱۹۳۶) یک معمار اهل ارمنستان بود. زندگی. تامانیان در سال ۱۸۷۸ میلادی در شهر کراسنودار در یک خانواده بانکدار به دنیا آمد. وی در سال ۱۹۰۴ از فرهنگستان هنر سنت پترزبورگ فارغ‌التحصیل شد. تامانیان با Camilla Edwards، که از اعضای خانواده Benois بود، ازدواج نمود. این زوج صاحب دو فرزند پسر به نام‌های Gevorg (Georgi) و Yulius شدند که در ضمن معماران برجسته شدند و آثار پدر خویش را ادامه دادند. تامانیان در ۲۰ فوریه ۱۹۳۶ در ایروان درگذشت و پانتئون کومیتاس، که در مرکز شهر
ایروان درگذشت و پانتئون کومیتاس، که در مرکز شهر ایروان واقع شده‌است، به خاک سپرده شد. ساختمان‌ها. آثار او عبارت اند از: جوایز و افتخارات. وی همچنین برنده جوایزی همچون جایزه استالین شده‌است.
سوقومون تهلیریان ،، نجات یافته از نسل‌کشی ارمنی‌ها، او توانست در سال ۱۵ مارس ۱۹۲۱ در برلین طلعت پاشا را ترور کند. زندگی‌نامه. روستای محل تولد سوقومون به دلیل شرایط نامناسب و کمبود زمین‌های زراعی قادر به تأمین معاش زندگی روستاییان نبود؛ لذا مردان روستا برای کسب درآمد به منطقهٔ بالکان می‌رفتند و بین روستای محل سکونت خود و منطقه بالکان دررفت‌وآمد بودند. در ۱۹۰۵م، پدر سوقومون، پس از هفت سال غربت، در راه بازگشت به روستای محل تولد خود بود، اما پدر سوقومون هرگز به روستا نرسید، زیرا به محض پیاده شدن از کشتی سربازان
نرسید، زیرا به محض پیاده شدن از کشتی سربازان عثمانی او را دستگیر کردند و به زندان انداختند. گناه خاچاطور سوار شدن به یک کشتی روسی برای عزیمت به منطقهٔ بالکان در هفت سال پیش بود. او به شش ماه زندان محکوم شد لیکن آنها خاچاطور، پدر سوقومون را مجبور کردند به صربستان بازگردد. سوقومون در ۱۹۱۳ میلادی، در هفده سالگی، پس از پانزده سال انتظار، موفق به دیدار پدر شد. او قصد داشت پس از دیدار پدر برای ادامهٔ تحصیل به آلمان برود اما شروع جنگ جهانی اول این امکان را از وی سلب کرد. جنگ جهانی اول چنین فرصت مناسبی را به ترکان
کرد. جنگ جهانی اول چنین فرصت مناسبی را به ترکان جوان داد. سرانجام در سال ۱۹۱۵ طی یک برنامه از پیش ریخته شده، نسل‌کشی ارمنی‌ها را به مرحله اجرا درآوردند. بنابراین، روستای باکارین، محل تولد سوقومون تهلیریان، نیز از میان رفت به طوری که از خانواده و اقوام ۸۵ نفری آنها فقط سوقومون جوان، که در خارج از روستا در صربستان زندگی می‌کرد و دختر دوازده سالهٔ برادر بزرگش، جان سالم به در بردند. عملیات نمسیس. دولت مغلوب عثمانی، که در اکتبر ۱۹۱۸ تسلیم متفقین شد، از یک سو از ترس اینکه مبادا شرایط سهمگین تر و سنگین تری از سوی