payamvha/North_RAG huggingface dataset:
گیرد ولی زمین های زراعتی آن هفتاد درصد للم بوده و تنها سی درصد زمین های آن آبی می باشد. در طول سال دهاقین یک بار در فصل بهار کشت نموده و حاصل آن را در اواخر فصل تابستان بدست می آورند. مهمترین کشت مردم این روستا: گَندم، جَو، زُغِیر، نخود، نَسک، مُشُنگ، پَتُک، غامُو، سیب زمینی و... می باشد. خرمن کردن حاصلات پس از جمع آوری آنها در خرمن در گذشته توسط گاو و اسپ صورت می گرفت و لی اکنون غالبا مردم از ماشین تریشل در خرمن کردن حاصلات خویش استفاده می نمایند. مواشی که مردم در این روستا تربیه می کنند: گاو، گوسفند، بز،
مردم در این روستا تربیه می کنند: گاو، گوسفند، بز، اسپ، خر و... می باشد که از اسپ و خر معمولا جهت بار بردن و سواری استفاده شده از گاو نر جهت قلبه، خرمن وغیره و از گاو، گوسفند و بز از شیر و پشم آنها استفاده می نمایند. مواشی مردم در فصل های بهار، تابستان و خزان در چراگاه ها بوده و در فصل زمستان از گیاهان که در تابستان جمع می شود که بنام (کاه) یاد می گردد استفاده می نمایند و به ندرت تعدادی گوسفندان خویش را در فصل زمستان به ولایت تخار یا ولسوالی شهر بزرگ و برخی مناطق دیگر که از سردی کمتر و علفچر برخوردار باشد
مناطق دیگر که از سردی کمتر و علفچر برخوردار باشد انتقال می دهند. صحت و بهداشت در دهکده کلات\قلات در گذشته ها یعنی قبل از اینکه سرک و ماشین آلات به میان بیایند مردم این دهکده بصورت عموم از طبابت های گیاهی و محلی استفاده می کردند که این طبابت از طریق حکمای محلی و اشخاص باتجربه صورت می گرفت و بیشتر جنبه گیاهی و گاهی هم از طریق دعا و درود خواندن و یا پرهیز از خوردن برخی خوراکی ها بود. ولی اکنون با اعمار سرک ها و مراکز بهداشتی تاحدودی دریچه های تازه به روی مریضان باز گردیده و از محاصره محیط و طبابت محیطی
مریضان باز گردیده و از محاصره محیط و طبابت محیطی تاحدودی بیرون آمده اند. ولی با آن هم تا اکنون چالش های فراوان را مردم این روستا در بخش صحت تجربه می کنند و به خصوص در فصل زمستان زمانی که جاده ها را برف مسدود می نماید مردم ناگزیر اند مریضی خویش را با زینه در دوش خود و یاهم توسط حیوانات مثل اسپ یا خر به مرکز انتقال دهند. دقیق به یاد دارم که چند سال قبل در فصل سرد زمستان بنا به مسدود بودن راه در یک هفته سه خانم در اثر مریضی زایمان یا تولد فرزندان خویش در این دهکده وفات نمودند. در دهکده کلات اکنون دو باب
این دهکده وفات نمودند. در دهکده کلات اکنون دو باب کلینیک وجود دارد یک کلینیک برای رفع نیازمندی های انسانی و دیگر کلینیک حیوانی می باشد. این دو باب کلینیک هرچند نیازمندی های بسیار ابتدایی مردم را می توانند رفع نمایند و لی باتوجه به نیازمندی های گسترده و مسیر کوهستانی و سخت کذر که وجود دارد پاسخ گوی همه مشکلات نمی باشند. مریضی های سطحی به کلینیک های روستا مراجعه نموده مداوا می گردند ولی مریضان جدی و ضروری به مرکز ولایت بدخشان(فیض آبا) یا ولایات دیگر و گاهی هم کابل و یا بیرون از کشور مراجعه می نمایند. غذاها و
کابل و یا بیرون از کشور مراجعه می نمایند. غذاها و میوه جات: دهکده کلات از منابع آبی زیادی برخوردار است و چشمه سار های زیادی در دامنه کوهای آن جریان دارد که باعث سرسبزی و شادابی این دامنه ها گردیده و در نهایت از تجمع آنها دریای خروشان کلات تشکیل می شود. آب هوای آن نیز زیاد سرد نبوده و برای غرس درختان مثمر و غیر مثمر کاملا مساعد می باشد ولی متأسفانه مردم آن به باغ داری و غرس نهال زیاد توجه نکرده بیشتر به زراعت و نگهداری مواشی مصروف می باشند با آن هم درسطح دهکده هستند کسانی که درختان مثمر و غیر مثمر غرس نموده
هستند کسانی که درختان مثمر و غیر مثمر غرس نموده و باغ های کوچکی را ساخته اند که از درختان مثمر آن می شود از: درخت سیب، زرد آلو، آلبالو، آلو، کوب سلطان، شفتالو، چهارمغز، گیلاس و دو درخت مثمر کوهی بنام یخمن و آریچ نام برد. درختان غیر مثمر آن شامل: درخت عرعر، سپیدار، زرد بید، سیاه بید و بشال می گردد. غذاهای مشهور و مروج این دهکده که اکثرا سفره مردم را تشکیل میدهد: شوربا، پلو، شورچای، شوله، قورمه کچالو با زردک و شلغم، کچالوپیاوه، شیر برنج، مسکه، مسکه فتیر، ماست، دوغ، قروت آب یا تکناوی، ماکارونی، گلپی، کدوگک،
دوغ، قروت آب یا تکناوی، ماکارونی، گلپی، کدوگک، بامیه و غیره می باشد. مهان نوازی نان بردن و یا درصبح چای بردن به خانه کسانی که مهمان در آن باشد از جمله رسوم و عنعنات قدیمی مردم این روستا می باشد که تا اکنون این رسم مروج می باشد. https://www.academia.edu/resource/work/127807390 منابع
پاسکوال اروسکو واسکس (به اسپانیایی:Pascual Orozco Vazquez) (زادروز ۲۸ ژانویه ۱۸۸۲ - مرگ ۳۰ اوت ۱۹۱۵ میلادی) رهبر انقلابی مکزیکی بود که پس از پیروزی انقلاب مکزیک، علیه فرانسیسکو مادرو شورش کرد و کودتای ویکتوریانو اوارتا و دولت تحمیلی او را به رسمیت شناخت. اروسکو در تاریخ ۲۷ ژوئن ۱۹۱۵ میلادی وقتی با قطار از نیویورک به ال پاسو سفر می‌کرد، که احتمالاً برای کمک به ویکتوریانو اوارتا برای به دست آوردن مجدد قدرت و ریاست جمهوری از طریق کودتا در مکزیک بود، همراه ویکتوریانو اوارتا در منطقه نیومن، تگزاس (۴۰ کیلومتری
اوارتا در منطقه نیومن، تگزاس (۴۰ کیلومتری شهر ال پاسو) به اتهام نقض قوانین بی‌طرفی آمریکا بازداشت شد. او مدتی در بازداشت خانگی به‌سر برد. بعد از مدتی اروسکو موفق به فرار از بازداشت خانگی شد و به سوی مکزیک حرکت کرد؛ و در نهایت در تاریخ ۳۰ اوت سال ۱۹۱۵ میلادی در حالی‌که در راه برگشت به مکزیک بود در تگزاس کشته شد. در جریان کشته شدن او، ۴۰ آمریکایی در درگیری شرکت داشتند و داستان‌های متفاوتی وجود دارد. در نهایت در تاریخ ۷ اکتبر همان سال دادرسی محلی برای ۴۰ آمریکایی آغاز شد اما دادگاه همهٔ آنان را بیگناه از همهٔ
آغاز شد اما دادگاه همهٔ آنان را بیگناه از همهٔ اتهامات دانست. در ۳ سپتامبر ۱۹۱۵ میلادی اروسکو در ال پاسو، تگزاس، به خواسته همسرش در گورستان کونکوردیا به خاک سپرده شد. او با اونیفورم مکزیکی کامل ژنرالی خود و با پرچم مکزیک بر رویی تابوت خود، در مقابل سه هزار نفر از پیروان خود به خاک سپرده شد. در سال ۱۹۲۳ میلادی تابوت او، به زادگاه خود در ایالت چیئوائوا بازگردانده شدند. زندگی شخصی. پاسکوال جونیور با رفوجیو فریاس ازدواج کرد و جوانی خود را وقف حمل و نقل فلزات گرانبها بین شرکت‌های معدنی این ایالت کرد. او همچنین
بین شرکت‌های معدنی این ایالت کرد. او همچنین عموی ماکسیمیانو مارکز اوروزکو بود، که به عنوان سرهنگ در ارتش ویلیستا در انقلاب مکزیک شرکت داشت. او در سالهای اولیه قرن بیستم جذب ایده‌های برادران فلورس مگون شد و در سال ۱۹۰۹ در مقابل وقوع قریب‌الوقوع انقلاب مکزیک. واردات جنگ‌افزار از ایالات متحده را آغاز کرد. انقلابی‌شدن. در منطقه کوهستانی چی‌واوا، رهبر برجسته در سال‌های ۱۱–۱۹۱۰ پاسکوال اوروسکو بود، یک جوان قدبلند، قدرتمند و کم حرف. او پس از آنکه توسط فرماندار آبراهام گونزالس برای تحقق اهداف فرانسیسکو مادرو به
گونزالس برای تحقق اهداف فرانسیسکو مادرو به خدمت گرفته شده بود به سرعت به شهرت رسید. اوروزکو یک مخالف خیلی سرسخت پورفیریو دیاز نبود، بلکه حریف مرد قدرتمند محلی خواکین چاوز بود که از شرکای اصلی کریل تزاراس، خانواده صاحب قدرت اصلی در چی‌واوا، بود. یکی از اقدامات اوروسکو غارت خانه چاوز بعد از یک نبرد اولیه بود. در ۳۱ اکتبر همان سال، اوروزکو به فرماندهی نیروهای انقلابی در شهر گوئررو منصوب شد. او نیروهای خود را به یک سری پیروزی در برابر وفاداران دیاز هدایت کرد، و تا پایان سال بیشتر کشور به دست انقلابیون افتاد.
و تا پایان سال بیشتر کشور به دست انقلابیون افتاد. در این مرحله، اوروزکو در ایالت چی‌واوا قهرمان شد، و بیش از ۳۰٫۰۰۰ نفر در بازگشت او در خیابان‌ها صف کشیدند. مادرو وی را به سرهنگی ارتقا داد، و در مارس ۱۹۱۱ به درجه سرتیپی رسید. این ارتقاء را او بدون هیچ نوع دانش نظامی یا آموزش نظامی بدست آورد. در ۳۱ اکتبر ۱۹۱۰ وی به عنوان Jefe revolucionario (رهبر انقلابی) کسانی که ضد انتخاب مجدد پورفیریو دیاز در منطقه گریرو بودند، انتخاب شد. یک هفته پس از آغاز جنگ، او اولین پیروزی خود را در برابر ژنرال خوان ناوارو بدست
پیروزی خود را در برابر ژنرال خوان ناوارو بدست آورد. پس از کمین کردن نیروهای فدرال در کانون دل مال پاسو در ۲ ژانویه ۱۹۱۱، او دستور داد لباس سربازان مرده را از تن درآورند و لباس را با یادداشتی برای رئیس‌جمهور دیاز فرستادند "Ahí te van las hojas, mándame más tamales". («اینجا لفافه هست، آدم‌های بیشتری برای من بفرست.»)
کورنلیس فان هارلم (۱۵۶۲ - ۱۱ نوامبر ۱۶۳۸ میلادی) نقاش شیوه‌گرای هلندی است. آثار وی در موزههای لوور پاریس، آرمیتاژ سن‌پترزبورگ، نگارخانه ملی لندن) و دیگر موزهها نگهداری می‌شود و در معرض دید علاقه‌مندان است.
سرود میهنی معروف به «سرود دمیدن سپیده» (تلفظ: آئِگوکا) سرود ملی کره شمالی است.
کاترین لوسی هاوکینگ (زاده ۲ نوامبر ۱۹۷۰) روزنامه‌نگار، رمان‌نویس، آموزگار و نیکوکار انگلیسی است. او دختر استیون هاوکینگ (فیزیکدان نظری) و جین وایلد هاوکینگ (نویسنده) است. او در لندن زندگی می‌کند.
ولسوالی شغنان یکی از شهرستان های ولایت بدخشان در شمال خاوری افغانستان است که به فاصلۀ ١٥٠ کیلومتری به‌طرف شرق شهر فیض‌آباد و در مسیر رود پنج واقع گردیده که مرکز آن بهشار است. پیشینه. به دید خوش‌نظر پامیرزاد خیانیان امروز هم نام قدیم شان را حفظ نموده و به نام "خږنۈنئ Xuγ̌nůne" یاد می گردند و در آثار یونانی خیونیت آمده‌است. در ادامه او نگاشته‌است: "آن‌ها که با سقوط سلطنت یفتلی‌ها به پناهگاهی در دل کوه‌های پامیر پناه جستند، در طی بیش از یک‌و نیم هزار سال همه‌ی آن نشانه‌های یفتلی را به نام اقوام پامیری محفوظ
آن نشانه‌های یفتلی را به نام اقوام پامیری محفوظ داشته اند". شماری از پژوهشگران از غلط آن‌ها را ترک‌تبار معرفی کرده‌اند و اما در واقعیت آن‌ها یعنی خیونیت‌ها یا خیانیان که امروزه بنام شغنانی یاد می‌شوند و شماری از آن‌ها به جنوب هندوکش رفته‌اند و نام محل زیست‌شان را خوگیانی می‌گویند، همان سکاها یا تورانیان آریایی یا آریانیان شرقی اند نه ترک‌تبار که نشانه‌های آن‌را امروز نیز در بین تاجیک‌ها و پشتون‌ها می‌توان مشاهده نمود. همچنان؛ خیااآنه‌ی اوستا، خیونان پهلوی، خیونیت یونانی، خونای سانسکریت‌ با شگنان یا شغنان‌و
یونانی، خونای سانسکریت‌ با شگنان یا شغنان‌و خوگیانی همریشه‌اند. جغرافیا. مساحت شهرستان شغنان ٣٥۴٥ کیلومترمربع است و دارای تابستان های کوتاه نسبتاً گرم و خشک و زمستان سرد و دراز مدت است. این شهرستان بنابر داشتن کوه‌های بلند بسیار دشوار گذر است، به ویژه در زمستان با ریزش برف تقریباً همه راه‌های مواصلاتی این شهرستان بند می‌باشند که دشواری‌های زیادی را متوجه مردم آن می‌سازد. موقعیت. این شهرستان با شهرستان‌های ارغنج خواه، درواز بالا، اشکاشم، شهدا و به شهر خاروغ بدخشان تاجیکستان هم سرحد می‌باشد که دارای یک بازار
تاجیکستان هم سرحد می‌باشد که دارای یک بازار مشترک نیز می‌باشند. اقتصاد. باشندگانِ این شهرستان به کشاورزی، باغداری‌و دامداری مشغول‌و میوجات تازه‌و خشک‌،و صنایع دست‌باف این مردم شهرت خوبی داشته، کتان چکمن، جاکت وجراب شغنان شهرت خاص و علاقمندان زیادی دارد. این دیار از دو مسیر به خیابان ابتدایی وصل گردیده مشکلات‌شان تا اندازه از خیابان مرفوع گردیده است. مردم. باشندگان این شهرستان را تاجیکان پامیری تشکیل می‌دهند که به زبان شُغنی سخن می گویند. همه باشندگان این شهرستان به زبان پارسی و فرهنگ تاجیکی خود بلدیت کامل
به زبان پارسی و فرهنگ تاجیکی خود بلدیت کامل داشته‌و نوروز را جشن می‌گیرند. آنچه که به زیبایی‌و منحصر بودن این شهرستان افزوده رود سیحون یا (سیر دریا)، جهیل شیوه، مردمان پهلوان، زحمتکش، با سواد، با فرهنگ، مهمان نواز، شاد، آوازخوان، مهربان‌و حق و حقوق برابرِ زنان و مردان این دیار است. آب‌بازی، کشتی‌گیری پهلوانی‌و اسبک بازی از جمله بازی‌های مشهور این مردم است که در محافل شادی‌و عروسی با شوق، اشتیاق‌و هلهله برگزار می‌شود. مذهب. مذهب مردم این شهرستان اسماعیلیه است. شماری اندکی از باشندگان شهرستان شغنان شیعیان
است. شماری اندکی از باشندگان شهرستان شغنان شیعیان دوازده‌امامی می‌باشند. تاریخ اسماعیلیان در شغنان به بیش از هزار سال پیش می‌رسد. ناصرخسرو فیلسوف نامدار پارسی مشهور به حجت خراسان در نواحی بدخشان مبلغ دعوت مذهب اسماعیلی بود که امرزوه تعلیمات و اندیشه‌های این حکیم در بدخشان از اهمیت و جایگاه مهمی برخوردار است. ادبیات تاریخی اسماعیلیان در شغنان از گنجینه‌های مهم ادبیات فارسی و مذهبی خراسان به شمار می‌رود. پل دوستی و بازار مشترک مرزی. به ابتکار امامت اسماعیلی پل دوستی میان شغنان و آن سوی دریای آمو شهر خاروغ
پل دوستی میان شغنان و آن سوی دریای آمو شهر خاروغ اعمار شده است که در سال‌های پسین برای رشد ارتباطات و پیشرفت کیفیت زندگی این مردم نقش به سزای داشته است. همچنان بازار مشترک در مرز ایجاد شده که داود ستد و کارهای تجارتی را بین مردم دو سوی مرز رونق بخشیده است. زبان. مردم شغنان به زبان بومی شغنی تکلم میکند که یکی از شاخه‌های زبان‌های قدیم هند اروپایی است. روستاها. درمارخت، غارجوین، پستیو، ده مرغان، بهشار، ویر، سرچشمه، ده شار، شدوج،دیراج، نوادک، چاسنود بالا، رباط سر، رباط بین، رباط پایان، پاجور، چاوید، یارخ،
سر، رباط بین، رباط پایان، پاجور، چاوید، یارخ، شیخا، چاسنود پایان.
عزیزخان مکری (۱۱۷۱ خورشیدی در حومهٔ سردشت – ۱۲۴۹ خورشیدی تبریز) از شخصیت‌های برجستهٔ سیاسی ایران در دورهٔ سلطنت محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار بود. او از سال ۱۲۱۶ تا ۱۲۴۹ در سمت‌های مختلف لشکری و کشوری ایران خدمت کرد. عزیزخان مکری در حدود سال ۱۱۷۱ در حومهٔ سردشت از یک خانوادهٔ بیگزاده کُرد اهل سنت شافعی متولد شد. او در سن بیست سالگی به واسطهٔ برادرش سرتیپ فرخ‌خان مکری که در فوج ششم تبریز خدمت می‌کرد به این فوج راه یافت. در سال ۱۲۱۶ عزیزخان مکری از فرماندهان سپاه ایران بود که به عنوان فرمانده فوج ششم تبریز به
ایران بود که به عنوان فرمانده فوج ششم تبریز به محاصرهٔ هرات رفته بود. او در جنگ اول هرات، نقش فعالی داشت و مورد توجهٔ محمدشاه قاجار قرار گرفت. در سال ۱۲۱۹ به همراه میرزا نبی قزوینی به شیراز رفت و در آنجا ماندگار شد. در سرکوب شورش مردم فارس و زنجان نقش داشت و در زنجان علیهٔ بابیان فرمان جنگ داد. در زمان صدارت میرزا محمدتقی‌خان فراهانی ملقب به امیرکبیر، مسئولیت‌های مهمی به عزیزخان محول شد و در سال ۱۲۲۸ او مسئول خوشامدگویی به ولیعهد روسیه در ایروان بود. در جریانِ ترک تهران از سوی ناصرالدین شاه برای سفر به
جریانِ ترک تهران از سوی ناصرالدین شاه برای سفر به عراق و اصفهان، همهٔ نُه فوج نظامی و حکومت تهران در سال ۱۲۳۰ تحت ادارهٔ عزیزخان مکری درآمد. امیرکبیر به او سمت آجودان‌باشی داد و سپس در ۱۲۳۱ عزیزخان به ریاست دارالفنون رسید. بعدها با یکی از دختران امیرکبیر ازدواج کرد و از نزدیکان و یاران امیر به‌شمار می‌رفت. بابی‌ها در مرداد ۱۲۳۱ قصد ترور ناصرالدین‌شاه قاجار را کردند و عزیزخان مأمور تعقیب شبکه ترور و اعدام آن‌ها شد. طاهره قرةالعین از چهره‌های شناخته شده بابیان به دستور عزیزخان و توسط غلام او اعدام شد.
بابیان به دستور عزیزخان و توسط غلام او اعدام شد. عزیزخان مکری در سال ۱۲۳۲ طی تشریفاتی خاص در دربار پادشاه به منصب سرداری کل رسید. از این تاریخ، همهٔ مسئولیت‌های نظامی و لشکری ایران تحت امر او بود. با دسیسه‌های میرزا آقاخان نوری، صدراعظم وقت، در دی ماه سال ۱۲۳۶ از سرداری کل عزل شد و به بوکان در آذربایجان برگشت. در آذربایجان املاک زیادی داشت و به آن‌ها سرکشی می‌کرد. پس از عزل میرزا آقاخان نوری در ۱۲۳۸ و تبعید به اصفهان، ناصرالدین‌شاه همهٔ درجات و مناصب سابق عزیزخان را به او بازگرداند و ریاست قشون آذربایجان و
را به او بازگرداند و ریاست قشون آذربایجان و همزمان با حفظ سایر مسئولیت‌ها داده شد. بعدها به‌عنوان پیشکار در تبریز مستقر شد. در همان سال عزیزخان به عضویت شورای وزرا رسید و در سال ۱۲۳۹ به همراه مظفرالدین‌شاه ولیعهد ایران که آن زمان تنها هشت سال سن داشت به‌عنوان پیشکار او در تبریز منصوب شد. از سال ۱۲۴۵ عزیزخان سردار به فرمان ناصرالدین شاه به سمتِ ریاست وزارت جنگ رسید و یک سال بعد در ۱۲۴۶ عزل شد و کامران میرزا نایب‌السلطنه، فرزند شاه، جایگزین او شد. عزیزخان مکری در ۱۲۴۸ به تهران و دربار شاه احضار شد و شاه،
مکری در ۱۲۴۸ به تهران و دربار شاه احضار شد و شاه، حکومت مازندران را با درجهٔ سرتیپی فوج چهار تبریز به او سپرد. در سال ۱۲۴۹ به پیشکاری آذربایجان رسید اما به دلیل کهولت سن در ۲۱ دی ماه همان سال در تبریز درگذشت و در امامزاده سید حمزه دفن شد. زندگانی شخصی. عزیزخان مکری در حدود سال ۱۱۷۱ شمسی در نستان (روستایی میان بوکان و ربط سردشت) در یک خانوادهٔ بیگزاده کُرد مکری بدنیا آمد. محمد سلطان مکری پدر عزیزخان از طوایف مکری آذربایجان بود. عزیزخان با وجود اینکه از خانزادگان کُرد محسوب می‌شد اما در ابتدا اهمیت و اعتباری
کُرد محسوب می‌شد اما در ابتدا اهمیت و اعتباری نداشت و در گمنامی و بیچارگی به سر می‌برد. در سنِ بیست دو سالگی، نستان را ترک کرد و مدتی در بوکان ماند و سپس عازم تبریز شد. در تبریز، به دلیل آنکه او فردی درس خوانده و داری خط خوشی بود با کمک برادرش (فرخ‌خان) در فوج ششم با درجهٔ یاوری در دوران سلطنت محمد شاه قاجار مشغول به خدمت شد. پس از مدتی فرخ‌خان مکری در سال ۱۲۱۵ شمسی در تبریز درگذشت. عزیزخان مکری ابتدا هفت سال با درجهٔ سربازی در نواحی کرمان و مکران خدمت کرد. عزیزخان به زبان‌های عربی، روسی و ترکی آذربایجانی
عزیزخان به زبان‌های عربی، روسی و ترکی آذربایجانی آشنا بود. زنان عزیزخان مکری به ترتیب حوریزاد خانم، رضیه خانم تیلکوهی و امیرزاده خانم فراهانی بودند. حوریزاد خانم همسر اول او از اهالی بوکان بود و روستایی به نام کهریزه حوریزاد خانم از او باقی مانده است. رضیه خانم تیلکوهی از عشایر اطرافِ دیواندره بود. امیرزاده خانم فراهانی دختر امیرکبیر از همسر اول او بود. عزیزخان پنج دختر به نام‌های ام‌کلثوم، فاطمه، سکینه سلطان، گلتاج خانم و اُمی‌خانم داشت که آرامگاهی در بوکان در جوار پارک ملّت این شهر به نام «گنبد
در بوکان در جوار پارک ملّت این شهر به نام «گنبد اُمی‌خانم» وجود داشت. دیگر فرزندان عزیزخان که پسر بودند، اسامی آن‌ها عبارت بود از علی‌خان، محمدحسین‌خان و سیف‌الدین‌خان که محمدحسین‌خان در سال ۱۲۴۷ قبل از مرگ عزیزخان درگذشت. علی‌خان در قشون دولت ایران خدمت می‌کرد و در زمانی که وزارت جنگ در اختیار عزیزخان بود، او درجهٔ سرهنگی داشت و به «علی‌خان سرهنگ» شهرت یافته بود.روستایی به نام چاوان در نیم فرسخی بوکان به احترام علی‌خان در آن دوره به «علی‌آباد» تغییرنام یافت. سیف‌الدین خان مکری کوچک‌ترین فرزند پسر عزیزخان،
سیف‌الدین خان مکری کوچک‌ترین فرزند پسر عزیزخان، پس از پدرش در سن هفت سالگی از سوی ناصرالدین شاه، به‌عنوان حاکم ساوجبلاغ مکری منصوب شد. بوکان، میاندوآب، سردشت با حومه و توابع آن‌ها از املاک عزیزخان به‌شمار می‌رفت که تنها «بوکان» و چند آبادی حومهٔ آن برای سردار و خانواده‌اش ماند. او در خطهٔ آذربایجان مالک حدود ۱۰۸ آبادی بود. عزیزخان مکری خانه‌هایی در تبریز در خیابان ششگلان کوچه هاتف فعلی نیز داشت. عزیزخان مکری مردی باکفایت و متواضع و بخشنده و زیرک بود اما از طمع و جاه طلبی و قساوت خالی نبود و حکایت‌هایی از
طمع و جاه طلبی و قساوت خالی نبود و حکایت‌هایی از سخت‌گیری‌های او نقل شده است. روایت می‌شود روزی مردی روستایی به‌عنوان هدیه، کبک خوش خط‌وخالی را به خدمت عزیزخان می‌آورد و توصیف زیاد از جست‌وخیز و چابکی آن کبک در موقع شکار و بدام انداختن کبک‌های کوهسار به زبان می‌آورد. سردار فرمان می‌دهد سر کبک را از تنش جدا سازند. آن مرد می‌گوید که قربان این کبک شکاری و قیمتی و حیف است که به کشتن آن امر دادید. عزیزخان می‌گوید سزای کبک شما کشتن است زیرا با صدایش هم‌نوعان خود را به دام می‌اندازد. جزای خیانتکاران همین است و
را به دام می‌اندازد. جزای خیانتکاران همین است و بس. یادداشت‌های پراکندهٔ در مورد عزیزخان مکری در مکتوبات دورهٔ قاجار وجود دارد. حمام قدیمی سردشت، قلعهٔ سردار بوکان، سد سردار بوکان مسجد جامع بوکان، امامزاده عون بن علی و زین علی در آذربایجان، انبار قدیمی تبریز از جمله آثار تاریخی هستند که به دستور عزیزخان مکری ساخته شده‌اند. عزیزخان مُکری در منطقهٔ مکریان به «سردار بوکان» معروف است و در شهرستان بوکان محبوب و مورد احترام است. زندگانی سیاسی. جنگ هرات. در لشکرکشی محمد شاه به هرات در سال ۱۲۱۵–۱۲۱۶ شمسی عزیزخان
محمد شاه به هرات در سال ۱۲۱۵–۱۲۱۶ شمسی عزیزخان از جملهٔ سران سپاهی ایران بود که با فوج ششم به محاصرهٔ هرات رفته بودند. در این تاریخ او درجهٔ سرهنگی این فوج را داشت. در ۱۵ رمضان ۱۲۱۵ که هرات در محاصرهٔ لشکریان محمد شاه بود از جناب عزیزخان به شهر حملهٔ‌های پی‌درپی صورت گرفت و یار محمدخان وزیر کامران میرزا، امیریاغی هرات از محمدشاه امان خواست و تسلیم شد. به دستور محمد شاه، عزیزخان سرهنگ به داخل هرات رفت و دو روز با یار محمدخان و کامران میرزا مشغول گفتگو بود. عزیزخان نقش فعالی در جنگ هرات داشت و نام او در
عزیزخان نقش فعالی در جنگ هرات داشت و نام او در فهرست سرداران این جنگ برده شده است. شورش فارس و زنجان. در سال ۱۲۱۹ شمسی پس از احضار فریدون میرزا حاکم وقت فارس به تهران، عزیزخان مکری به همراه میرزا نبی قزوینی حاکم جدید فارس به شیراز رفت و مورد اعتماد قرار گرفت. در سفر دوم میرزا نبی به فارس در سال ۱۲۲۲ عزیزخان مجدداً یکی از همراهان او بود. در جریان شورش مردم فارس در سال ۱۲۲۳ میرزا حسین‌خان آجودانباشی حاکم فارس بود اما عزیزخان در شیراز ماند و به خدمت حسین‌خان گرفته شد. عزیزخان مکری به سببِ توانایی‌اش مورد توجه
شد. عزیزخان مکری به سببِ توانایی‌اش مورد توجه امیرکبیر قرار گرفت و در زمان صدارت او، ماموریت‌های مهمی به عزیزخان داده شد. در سال ۱۲۲۸ عزیزخان مسئول خوشامدگویی به الکساندر (ولیعهد روسیه) که برای نظم بخشیدن به قفقاز و گرجستان به ایروان رفته بود، به آنجا رفت. در هنگام شورش بابی‌ها در زنجان، عزیزخان مکری و میرزا حسن‌خان وزیر نظام در بازگشت از مأموریت ایروان وارد زنجان شدند و سعی کردند با ملایمت این غائله را فرو بنشانند، اما موفق نشدند و عزیزخان فرمان جنگ داد. اهمیّت بسیاری که امیرکبیر به عزیزخان سردار می‌داد
اهمیّت بسیاری که امیرکبیر به عزیزخان سردار می‌داد از نامه‌هایی که ناصرالدین شاه به امیرکبیر نوشته هویداست. جملهٔ مشهور: «عزیز، بیا تا عزیزت کنم» سخنی است که امیرکبیر به عزیزخان مکری گفته و در این زمان او را به معاونت ریاست بر کل قوای ایران منصوب کرده است. این امر پس از فرونشاندن شورش شیراز (به تحریک خانوادهٔ یهودی‌تبار و قوام الملک) بود. صدارت امیرکبیر و دارالفنون. در سال ۱۲۳۰ در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه، شاه قصد سفر به عراق و اصفهان داشت، حکومت مرکزی تهران در غیاب ناصرالدین شاه به بهرام میرزا معزالدوله
در غیاب ناصرالدین شاه به بهرام میرزا معزالدوله سپرده شده بود. پیشکار بهرام میرزا، عزیزخان مکری بود که در راس نُه فوج بود و تهران تحت امور او بود. عزیزخان روز به روز در دستگاه امیرکبیر عزیزتر و محترم‌تر می‌شد و امیرکبیر به او سمتِ آجودان‌باشی کل عساکر که حکم فرماندهی کل قوای ایران را داشت، داد. پس از تأسیس دارالفنون توسط امیرکبیر، عزیزخان مکری در سال ۱۲۳۱ به‌عنوان رئیس دارالفنون منصوب شد. عزیزخان مکری علاوه بر دیگر وظایف نظامی و قشونی که به عهده داشت، گزارش فعالیت‌ها و اقدامات کشور و این مدرسه را به اطلاع
فعالیت‌ها و اقدامات کشور و این مدرسه را به اطلاع ناصرالدین شاه می‌رساند. به او در این مدرسه، تدریس دروس نظامی محول شده بود. یاکوب ادوارد پولاک در سفرنامهٔ خود دربارهٔ عزیزخان آجودان‌باشی نوشته: سرکوب و مبارزه با بابی‌ها. پس از برکناری امیر کبیر، بابیان دوباره به قدرت رسیدند و در ۱۴ مرداد ۱۲۳۱ شمسی قصد ترور ناصرالدین شاه را کردند و عزیزخان مکری این بار مأمور تعقیب شبکه ترور و اعدام بابی‌ها شد. زرَینه تاج معروف به طاهره قرةالعین از مبلَغان مذهب باب که در تهران و خانهٔ محمودخان کلانتر حبس شده بود، به دستور
و خانهٔ محمودخان کلانتر حبس شده بود، به دستور عزیزخان و غلام او کشته شد. منابع بهائی این غلام را «سیاه خونخوار» یاد کرده‌اند. منصب سردار کل و پیشکار. در سال ۱۲۳۲ به رغم مخالفت برخی از درباریان شاه از جمله میرزا آقاخان نوری صَدراَعظَم، طی تشریفاتی خاص، عزیزخان مکری به منصب سرداری کل رسید. در سال ۱۲۳۴، ناصرالدین شاه عزیزخان سردار کل را به‌طور مستقل مسئول امور لشکری ایران کرد. در سال ۱۲۳۶، میرزا آقاخان نوری از رشد و موقعیت سردار کل نگران بود و با اتهامات غیرواقعی به دنبال بی اعتبارساختن عزیزخان در نظر شاه
به دنبال بی اعتبارساختن عزیزخان در نظر شاه بود. سرانجام میرزا آقاخان نوری در دی ماه سال ۱۲۳۶ فرمان عزل و برکناری عزیزخان را از ناصرالدین شاه گرفت. سپس عزیزخان تبعید شد. فرمان عزل عزیزخان توسط حاج علی خان حاجب‌الدوله قاتل امیر کبیر در دربار شاه مقابل شاهزادگان و صاحب منصبان و مستوفیان خوانده شد. قسمتی از متن این فرمان بدین شرح است: در مدتی که عزیزخان از حکومت برکنار شده بود، ماه‌ها در املاک خود در بوکان به‌سر می‌برد. پس از عزل میرزا آقاخان نوری در سال ۱۲۳۸ از صدارت عظمی و تبعید به اصفهان، ناصرالدین شاه همهٔ
صدارت عظمی و تبعید به اصفهان، ناصرالدین شاه همهٔ درجات و مناصب سابق عزیزخان را به او بازگرداند و سپس ریاست قشون آذربایجان به او سپرده شد و او به عنوان پیشکار بهرام میرزا معزالدوله، والی آذربایجان در تبریز مستقر شد. عضو شورای وزراء. در سال ۱۲۳۸ عزیزخان مکری از سوی ناصرالدین شاه به عضویت شورای وزرا درآمد. یک سال بعد در ۱۲۳۹ مظفرالدین شاه ولیعهد در تبریز حاکم آذربایجان شد و عزیزخان سردارکل پیشکار او گردید. ادوارد ایستویک، کاردار سفارت انگلیس در تاریخ ۸ مهر ۱۲۳۹ شمسی عزیزخان را در تبریز ملاقات کرده است و
۱۲۳۹ شمسی عزیزخان را در تبریز ملاقات کرده است و دربارهٔ او گفته: وزارت جنگ. از سال ۱۲۴۵ شمسی به فرمان ناصرالدین شاه، عزیزخان مکری از آذربایجان احضار و به سمتِ وزارت جنگ منصوب شد. در ۱۲۴۶ شاه به قصد سفر خراسان، دارالخلافه تهران را ترک کرد و عزیزخان علاوه بر مسئولیت وزارت جنگ، تعیین قراولان و افواج ملتزم رکاب را نیز برعهده داشت. در ۱۲۴۶ از وزارت جنگ عزل شد و به جای او کامران میرزا نایب السلطنه انتخاب شد. عزیزخان سردارکل زمانی که پیشکار آذربایجان بود، دارای املاک زیادی بود. به دلیل علاقه‌اش به آذربایجان،
املاک زیادی بود. به دلیل علاقه‌اش به آذربایجان، دائماً تمایل داشت به این سرزمین برگردد. هرکسی که پیشکار آذربایجان می‌شد، در آنجا ماندگار نمی‌ماند. فریدون میرزا بر اثر دسیسه‌های عزیزخان مدت زیادی در تبریز نتوانست بماند. هنگامی که تهماسب میرزا مؤیدالدوله در سال ۱۲۴۷ پیشکار آذربایجان شد، طایفهٔ اورامان شورش کردند. پس از سرکوب آن طایفه، سندی به دست آمد که حاکی از دخالت عزیزخان در این شورش بود و در نتیجهٔ آن، املاک عزیزخان ضبط شد و به سلطان‌آباد اراک رفت. عزیزخان سردار در ۱۲۴۸ به دربار شاه احضار شد و در کمال
سردار در ۱۲۴۸ به دربار شاه احضار شد و در کمال احترام وارد تهران شد و شاه حکومتِ مازندران به را او داد که همزمان منصب سرتیپی فوج چهار تبریز نیز داشت و به دلیل اینکه در ساوجبلاغ مکری املاک زیادی داشت، حکومت آن ناحیه هم به عزیزخان سپرده شد. ساوجبلاغ مکری. عزیزخان مکری از کُردهای اهل سنت ایل مُکری به جایگاه سیاسی مهمی در دولت قاجار ایران خصوصاً در زمانِ ناصرالدین شاه رسید. برخلاف سابق در این دوره، دیگر ساوجبلاغ (مهاباد کنونی) به‌عنوان مرکز همهٔ مُکری‌ها و دهبکری‌ها شناخته نمی‌شد. با آمدن عزیزخان به بوکان از
شناخته نمی‌شد. با آمدن عزیزخان به بوکان از نستان سردشت و ساخت قلعهٔ در آنجا، بوکان به محلِ سکونتِ کُردهای مُکری صاحب قدرت در دورهٔ ناصرالدین شاه تبدیل شد. این اهمیت بوکان تا دورهٔ علی خان مکری (نتیجهٔ عزیزخان سردار) ادامه داشت. بوکان، خانه و اقامتگاه عزیزخان سردار مُکری و خانواده‌اش بود و پس از مرگ او نیز، خانواده‌اش نسل به نسل در آنجا سکونت کردند. در سفرنامهٔ سلیمان شاکری که مأمور دولت عثمانی بود در اواخر دورهٔ ناصرالدین شاه به بوکان آمده و در مورد ارتباط آن با خانوادهٔ سردار چنین نوشته: در بوکان، روستاها