payamvha/North_RAG huggingface dataset:
اداره می شود، همچنان ناشر هفته نامه‌های سیمای خرد و جاده ابریشم است. روزنامه افغانستان یکی از اولین روزنامه انگلیسی است که جایگاه خود را در میان مطبوعات افغانستان تثبیت کرده و مخاطبان فراوانی اعم از نهادهای خارجی در افغانستان و هم نهادهای داخلی و مردم پیدا کرده‌است. گروه روزنامه‌های افغانستان. «گروه روزنامه‌های افغانستان» شامل روزنامه افغانستان به دو زبان فارسی‌دری و پشتو و روزنامه The Daily Outlook Afghanistan به زبان انگلیسی می‌شود. بنیانگذار «گروه روزنامه‌های افغانستان» دکتر حسین یاسا از اعضای جبهه ملی
افغانستان» دکتر حسین یاسا از اعضای جبهه ملی (یکی از احزاب اپوزیسیون دولت افغانستان)، و یکی از فعالان رسانه‌ای افغانستان است. به گفته مسئولان این روزنامه‌ها، «گروه روزنامه‌های افغانستان» به عنوان یک مجموعه رسانه‌ای مستقل فعالیت می‌کند و به جریان سیاسی خاصی وابستگی ندارد. نشر آنلاین. روزنامه افغانستان از اولین "روزنامه‌های افغانستان است که به صورت الکترونیک" نیز قابل دسترس است. صفحه اینترنتی این روزنامه، یکی از فعال‌ترین روزنامه‌های آنلاین در افغانستان است و نسخهPDF این نشریه همه روزه در سایت روزنامه قابل
و نسخهPDF این نشریه همه روزه در سایت روزنامه قابل دسترس است. جنجال‌ها. افغانستان از جمله کشورهایی است که کار کار خبرنگاری در آن همواره با مشکلات و چالش‌های جدی مواجه است. همه رسانه‌ها تقریباً از مشکلات مشابهی رنج می‌برند. تیراژ. به گفته‌ای مسوولان روزنامه افغانستان، این روزنامه همه روزه با تیراژ ۴۸۰۰ چاپ گردیده که بیشتر آن در کابل پایتخت و تعداد اندکی نیز در ولایات بزرگ افغانستان توزیع می‌شود.
لاکهید مارتین ای‌ان/ای‌ای‌اس-۳۵(وی) پیو پنی یک ردیاب لیزر است که در هواگرد تهاجمی و شکاری-بمب‌افکن‌های نیروی هوایی ایالات متحدهٔ آمریکا به کار می‌رود تا این جنگنده‌ها بتوانند نقاط لیزر را روی زمین ردیابی کنند. این ردیاب خود پرتو لیزر تولید نمی‌کند، بنابراین هواگردهای مجهز به این سیستم بدون داشتن سخت افزارهای اضافی توانایی پرتاب بمب هدایت لیزری را ندارند. واژهُ Pave سرواژهٔ Precision Avionics Vectoring Equipment به معنی "ابزار مسیریاب دقیق اویونیک" می‌باشد. پیو پنی در میانهٔ دههُ ۱۹۷۵ بر پایهٔ ردیاب لیزری ای
پنی در میانهٔ دههُ ۱۹۷۵ بر پایهٔ ردیاب لیزری ای ان/ای دی کیو-۱۱ پیو اسورد که در جنگندهٔ اف-۴ فانتوم ۲ در خلال جنگ ویتنام به کار می‌رفت ساخته شد. پیو پنی فقط دارای ۱۴/۵ کیلوگرم وزن است که پرتو لیزر بازتاب شده از لیزرافکن‌های دیگر که به وسیلهٔ نیروهای هوایی و زمینی خودی تابانده شده را جستجو می‌کند و اطلاعات هدف را روی سیستم هاد هواگرد نشان می‌دهد. کاربرد این دستگاه این است که خلبان بتواند از هدف گرفتن هدف‌هایی که نیروهای خودی از پیش آن را هدف گرفته‌اند خودداری کند و به سراغ هدف دیگری برود تا چند سلاح برای
کند و به سراغ هدف دیگری برود تا چند سلاح برای نابودی یک هدف به هدر نرود.
دهستان ویرمونی یکی از دهستان‌های استان گیلان است که در بخش مرکزی شهرستان آستارا واقع شده‌است. گرچه زبان آذری در ویرمونی همانند سایر بخش های آستارا رواج دارد اما باشندگان این خطه طالشی هستند و به زبان طالشی شمالی تکلم می کنند. ریشه نام. ویر مصدر فعل به "یاد داشتن" به زبان باشندگان طالشی است. که به همراه پسوند مونی یعنی "ماندن" معنای به یادماندنی را می دهد. دهستان ویرمونی. دهستان ویرمونی به همراه دهستان حیران جزو بخش مرکزی شهرستان آستارا می‌باشند که بیش از ۳/۴ جمعیت شهرستان آستارا را شامل می‌شود. روستاهای
۳/۴ جمعیت شهرستان آستارا را شامل می‌شود. روستاهای دهستان ویرمونی. دهستان ویرمونی روستاهای آستارا از قبیل خشک دهنه ، باغچه سرا ، بی بی یانلو ، قلعه ، بیجاربین ، عنبران محله ، عسکرآباد ، لمیرمحله ، شیخ علی محله ، شیخ محله ، ویرمونی ، عباس آباد ، هودول ، تله خان ، دربند ، کشفی ، خانبلاغی ، شونده چولا ، ترک محله ، خانه‌های اسیاب ، عوض‌لر صیادلر ، جبرئیل محله ، شونان ، برزنا را شامل می‌شود. منابع. صفحه دهستان ویرمونی در پرتال اطلاع رسانی آستارا
شیلای متحد (۶۶۸ میلادی–۹۳۵ میلادی) به حکومت شیلا در کره پس از سقوط بکجه و گوگوریو گفته می‌شود. بنیان‌گذار این اتحاد پادشاه موییل بود، اما پسرش پادشاه مونمو اولین پادشاه شیلا متحد شد، زیرا پادشاه موییل کره را به طور کامل متحد و شیلای متحد را پایه گذاری نکرد که ناگهان در ۶۶۱ درگذشت. شیلای متحد از سال ۶۶۸ تا ۹۳۵ به مدت ۲۶۷ سال بر کره حکمرانی کرد و توانست در جنگ شیلا–تانگ چین را در ۲۲ جنگ شکست، پیروز و مردم کره را زیر یک پرچم جمع کند. این سرزمین در دوره سه پادشاهی کره (از ۵۷ قبل از میلاد تا ۹۳۵ میلادی) حاکمیت
کره (از ۵۷ قبل از میلاد تا ۹۳۵ میلادی) حاکمیت داشت. شیلا در جنوب شرقی کره واقع شده بود و مرکز آن شهر سورابل (گیونگجو) بود. شیلا توسعه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بزرگی را تجربه کرد و به عنوان یکی از دولت‌ های متمدن در شبه‌جزیره کره شناخته می‌شود، دوره پادشاه ونسونگ دوره طلایی در شیلا بود. با اتحاد سه پادشاهی در شبه جزیره کره در سال ۶۶۸، شیلا افزایش قابل توجهی را در قلمرو و جمعیت خود تجربه کرد. شیلای متحد وارد دوران خیره کننده‌ای از رشد اقتصادی شد. شیلا در کره به پادشاهی زرین نیز معروف است. شیلا و تانگ مبادلات
پادشاهی زرین نیز معروف است. شیلا و تانگ مبادلات زیادی را در زمینه تجار، راهب‌ها، و علمای کنفوسیوسی انجام می‌دادند. شیلا صنایع دستی طلایی و نقره ای و جنسینگ به تانگ صادر می‌کرد و کتب، ظروف چینی، پارچه‌های ابریشمی ساتن، البسه، و تولیدات صنعتی را از تانگ وارد می‌نمود. محصولات از آسیای مرکزی به شیلا معرفی می‌شدند و تجار آن منطقه از طریق جاده ابریشم و مسیرهای دریایی از شیلا بازدید می‌کردند. شیلای متحد عصری طلایی از هنر و فرهنگ بود و بودائیت به بخش عمده ای از فرهنگ شیلا بدل گشت. صومعه‌های بودایی به مانند
از فرهنگ شیلا بدل گشت. صومعه‌های بودایی به مانند بولگوکسا نمونه‌هایی از معماری پیشرفته کره‌ای و تأثیرگذاری بودائیت هستند. معماری و هنر مورد حمایت دولت در این عصر مثل معبد هوانگ نیونگ سا، معبد بونهوانگ سا، و غار سوک گورام در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند. شیلای متحد سلحشوری دریایی بکجه را که به عنوان فنیقیه شرق آسیای قرون وسطی عمل می‌کرد به همراه داشت. از مشهورترین این موارد می‌توان به عصر جانگ بوگو اشاره کرد. علاوه از این، مردم شیلا در آن سوی آب‌ها و در شبه‌جزیره شاندونگ در چین و دهانه رودخانه‌
و در شبه‌جزیره شاندونگ در چین و دهانه رودخانه‌ یانگ‌تسه جوامعی را تشکیل دادند. شیلای متحد کشور کامیاب و ثروتمندی بود و کلانشهر پایتخت آن گیونگجو نام داشت و چهارمین شهر بزرگ دنیا به شمار میرفت. بودائیت در آن زمان شکوفا شد و بسیاری از بودائیان و علمای بزرگ شیلایی از جمله چوی چی وون، وون چیوک، ونهیو، اویسانگ، موسانگ، و کیم گیوگاک یک شاهزاده شیلایی که تأثیر گذاری وی باعث مبدل گشتن کوهستان جیوهوا به عنوان یکی از چهار کوهستان مقدس بودائیت چینی شد، شهرت زیادی در میان بودائیان چینی کسب کردند و در بودائیت چینی سهیم
بودائیان چینی کسب کردند و در بودائیت چینی سهیم گشتند. اگرچه مسلمانان عرب در کره حضور داشتند، اما به دلیل انزوای جغرافیایی و فرهنگی کره، بسیاری از آنان با فرهنگ و ادیان محلی مانند بودیسم و شمنیسم ادغام شدند. در نتیجه، اسلام به‌عنوان دین غالب یا رسمی در کره حضور نداشت. در مجموع، اگرچه مسلمانانی در دورهٔ شیلا در کره حضور داشتند و جوامعی تشکیل دادند، اما مردم شیلا مسلمان نبودند و اسلام نقش چندانی در جامعهٔ آن زمان نداشت. بودائیت در شیلا. اگرچه بودائیت به مدت بیش از ۱ قرن در میان توده مردم جا باز کرده بود، شیلا
از ۱ قرن در میان توده مردم جا باز کرده بود، شیلا در سال ۵۲۷ به طور رسمی بودائیت را در زمان پادشاه بوپ هونگ پذیرفت،. راهبی بودایی به نام آدو زمانی که در اواسط قرن پنجم از از گوگوریو رسید، بودائیت را در شیلا ترویج داد. بر اساس افسانه ها، سلطنت شیلا مصمم بود تا این آئین را با کشتن نجیب زاده دربار خود یعنی ایچادون رسمی کند و این کار با اعدام او به خاطر ایمان به بودائیت به دست پادشاه شیلا در سال ۵۲۷ انجام شد. بودائیت نقشی مهم در شکل دادن به جامعه شیلا در اواخر دوران اولیه آن ایفا نمود. از زمان پادشاه بوپ هونگ و
اولیه آن ایفا نمود. از زمان پادشاه بوپ هونگ و متعاقبا در دوران شش پادشاه بعد از وی، پادشاهان نام های بودایی اتخاذ کرده و خود را پادشاهان بودا به عموم نشان دادند.جنبه محافظت از کشوری آن در تواریخ شیلا مورد تاکید قرار گرفته است. گروه هوارانگ، لشکری از جوانان نخبه شیلایی که نقشی حیاتی در اتحاد شیلا در شبه جزیره ایفا نمود، خصوصا در ارتباط با ستایش بودای مایترِیا ارتباط محکمی با بودائیت داشتند. اواخر دوران ابتدایی شیلا نقطه اوج شیلا را به خود دید. راهب ها تعداد زیادی دیر را که اغلب از سوی اشراف رده بالا حمایت و
دیر را که اغلب از سوی اشراف رده بالا حمایت و پشتیبانی مالی می شد ساختند. مشهورترین این دیرها هوانگ یونگ سا، بولگوکسا و سوک گورام بودند. معبد هوانگ یونگ سا (اژدهای سلطنتی) در حقیقت بر قدرت سلطنت و حاکمیت بودا در محافظت از کشور و بزرگتر شدن آن تاکید می کرد. پاگودای چوبی نه طبقه آن که احتمالا بلندترین سازه ساخته شده به دست بشر در شرق آسیا در آن دوران بوده است، گفته می شود حاکی از نه کشوریست که مقرر شده بود تحت لوای شیلا قرار بگیرند. شیلا به پاگودا اهمیت زیادی می داد و آنها را از سنگ و چوب می ساخت. با اتحاد
می داد و آنها را از سنگ و چوب می ساخت. با اتحاد شیلا بودائیت نقش محسوس کمتری در سیاست ایفا می کرد زیرا سلطنت در تلاش بود تا بنیادهای حکومت داری کنفوسیوسی چینی را برای اداره یک کشور بزرگتر شده و محدود نمودن قدرت خانواده های اشرافی اتخاذ کند. با اینحال بودائیت همچنان از نقشی محوری در جامعه شیلا بهره می برد. صدها راهب شیلایی به منظور یافتن آموزه ها و تهیه سوتراهای بسیار مورد نیاز بودائی به سلسله چینی تانگ سفر نمودند. هزاران پیکره سنگی و کنده کاری های باقی مانده بودا که مهم ترین آنان در نامسان یافت شده اند،
بودا که مهم ترین آنان در نامسان یافت شده اند، هویت بودایی قوی شیلا را به تصویر می کشند. شکل‌گیری. ملکه جین دئوک (۶۴۷ میلادی تا ۶۵۴ میلادی)، بیست و هشتمین فرمانروای شیلا و دومین ملکه‌ای بود که فرمانروایی می‌کرد. او طی حکومتش بارها به تانگ سفر کرد و سعی کرد با تانگ متحد شود. او لشکری قدرتمند درست کرد تا به باکجه دشمن خونی شیلا حمله کند اما قبل از حمله درگذشت. برخلاف وصیت‌نامه او کیم چونچو یا شاه‌ موییل خواهر زاده مادرش به تخت سلطنت نشست. پادشاه موییل در سال ۶۶۱ میلادی به سلطنت شیلا رسید و بعد از نابودی
سال ۶۶۱ میلادی به سلطنت شیلا رسید و بعد از نابودی باکجه، نیروهای تانگ را شکست داد. سقوط. شیلا در اواخر قرن نهم میلادی از آشفتگی‌های سیاسی رنج می‌برد. این مسئله شدیداً باعث تضعیف شیلا شد و دیری نپایید که نوادگان باکجه سابق توانستند در سال ۹۰۰ میلادی باکجه جدید را پایه‌ریزی کنند.همچنین جنگ باکجه جدید ،گوگوریو جدید و گوریو با شیلا به مدت ۴۴ سال از سال ۸۹۲ تا ۹۳۵ به طول انجامید. حاکمیت شیلا متحد ۲۶۷ سال طول کشید و در زمان حکومت پادشاه‌‌ گیون‌‌‌ سائه بود که آن در سال ۹۳۵ توسط گوریو تصرف شد و اتحاد سه پادشاهی
در سال ۹۳۵ توسط گوریو تصرف شد و اتحاد سه پادشاهی تحقق یافت.
دهستان لوندویل (لَوَندُئور) یکی از دهستان‌های استان گیلان است که در بخش لوندویل شهرستان آستارا واقع شده‌است. دهستان لوندویل. دهستان لوندویل به همراه دهستان چلوند جزو بخش لوندویل شهرستان آستارا می‌باشند که نزدیک به از ۱/۴ جمعیت شهرستان آستارا را شامل می‌شود. روستاهای دهستان لوندویل. دهستان چلوند روستاهای آستارا از قبیل سیبلی ، کانرود ، قنبرمحله ، سرالیوه ، خسرومحله ، خلیفه حیاطی ، عزیربیگ حیاطی ، کرده سرا ، کانرود ، دیله را شامل می‌شود. منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
کاکل (Crest) یک ویژگی برجسته است که توسط چندین گونه پرنده و دیگر دایناسورها روی سر آنها به نمایش گذاشته شده‌است. از ویژگی‌های مانند کاسکوها و تاج خروس‌ها متمایز است - گاهی به اشتباه به عنوان «تاج» نامیده می‌شود، که به ترتیب ساختاری استخوانی و گوشتی هستند. کاکل از پرهای نیمه‌پر تشکیل شده‌است: یک محور بلند با ریشه‌هایی در دو طرف. اینها پرهای پردار هستند، به این معنی که نرم و قابل خم شدن هستند. در پرندگان، این نیم‌پرها در طول سر، گردن و بخش بالایی پشت دیده می‌شود و ممکن است برای شناوری و لرزاندن استفاده شود.
و ممکن است برای شناوری و لرزاندن استفاده شود. کاکل روی پرندگان عموماً برای اهداف نمایشی استفاده می‌شود. کاکادوها و پسرعموهای کوچکترشان، کاکاتیل‌ها، بخشی از خانواده طوطی کاکاتوییده هستند که در استرالیا، مجمع الجزایر بیسمارک و فیلیپین یافت می‌شوند و احتمالاً شناخته‌شده‌ترین پرندگانی هستند که دارای کاکل هستند. طوطی‌کاکلی و عروس هلندی‌ها دارای کاکل‌هایی هستند که ممکن است به میل خود بالا یا پایین بیاورند. کاکل آنها برای برقراری ارتباط با اعضای دیگر گونه خود، یا به عنوان نوعی دفاع برای ترساندن سایر گونه‌هایی که
به عنوان نوعی دفاع برای ترساندن سایر گونه‌هایی که خیلی به آنها نزدیک می‌شوند، استفاده می‌شود، و وقتی تاج به‌طور ناگهانی و غیرمنتظره بالا می‌رود، آن پرنده بزرگتر به نظر می‌رسد. "کاکل‌ها" بسته به گونه می‌توانند "خوابیده" یا "برگشتی روبه‌بالا" باشند. کاکل دراز خوابیده دارای پرهایی است که صاف هستند و اساساً روی سر دراز می‌کشند تا زمانی که پرنده آنها را تا جایی که افراشته می‌شوند، بیرون بیاورد. به عنوان مثال، طوطی‌کاکلی سفید دارای یک کاکل دراز کشیده‌است. کاکل برگشتی حتی زمانی که به سمت بیرون کشیده نشده‌است قابل
حتی زمانی که به سمت بیرون کشیده نشده‌است قابل توجه است زیرا دارای پرهایی است که هنگام دراز کشیدن در سر نوک آنها به سمت بالا خم می‌شوند و هنگام افراشتن، اغلب کمی به جلو به سمت جلوی سر خم می‌شوند. بسیاری از کاکل‌های سربالا دارای رنگ‌های درخشان نیز هستند. طوطی‌کاکلی گوگرد دارای یک کاکل سربالایی است و طوطی‌کاکلی صورتی (که به عنوان طوطی‌کاکلی Leadbeater هم شناخته می‌شود)، دارای یک کاکل برگشتی برجسته است. برخی از پرندگان، مانند طوطی‌کاکلی سینه‌صورتی، یا کاکادوی سینه‌رزی، کاکل‌های اصلاح شده‌ای دارند که دارای
سینه‌رزی، کاکل‌های اصلاح شده‌ای دارند که دارای ویژگی‌های هر دو نوع خوابیده و برگشتی است. بسیاری از گونه‌های پرندگان اهلی دارای پرهای کاکل هستند. این ساختارها دو منشأ دارند: پرورش انتخابی یا جهش. پرهای کاکل در پرندگان اهلی دارای طیف وسیعی از تنوع شکلی در میان گونه‌ها هستند. مکانیسم‌های مولکولی و ژنتیکی که مسئول تشکیل پرهای کاکل در گونه‌های پرندگان اهلی هستند به خوبی شناخته نشده‌است. به این ترتیب، پرهای کاکل به‌طور گسترده در تحقیقات ریخت‌شناسی و سایر رشته‌های زیست‌شناسی مرتبط، به ویژه در مورد گونه‌های اهلی
زیست‌شناسی مرتبط، به ویژه در مورد گونه‌های اهلی مورد مطالعه قرار می‌گیرند.
شنا یکی از ورزش‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰ بوده که در دو بخش مردان و زنان برگزار شده است. در مجموع ۳۳۳ شناگر از ۴۱ کشور جهان در این مسابقات شرکت کرده‌اند. نتایج. مردان. "* Swimmers who participated in the heats only and received medals." زنان. "* Swimmers who participated in the heats only and received medals."
تور یازده‌شهر (به فریسی: Âlvestêdetocht) توری از مسابقه سنتی اسکیت روی یخ رودخانه‌ها و نهرها است که از قدیم در استان فریسلاند هلند انجام می‌شده‌است. این مسابقهٔ استقامتی، در سال‌هایی برگزار می‌شود که ضخامت یخ نهرهای فریسلاند به اندازه کافی باشد. تور یازده‌شهر که آغاز آن از سال ۱۹۰۹ بوده تا ۱۹۹۷ پانزده بار انجام شده است. طول این تور حدود ۲۰۰ کیلومتر است و از تمامی یازده شهر قدیمی فریسلاند می‌گذرد.
شنا یکی از ورزش‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴ بوده که در دو بخش مردان و زنان برگزار شده است. در مجموع ۴۹۴ شناگر از ۶۷ کشور جهان در این مسابقات شرکت کرده‌اند.
شنا یکی از ورزش‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸ بوده که در دو بخش مردان و زنان برگزار شده است. در مجموع ۶۳۳ شناگر از ۷۷ کشور جهان در این مسابقات شرکت کرده‌اند.
شنا یکی از ورزش‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۲ بوده که در دو بخش مردان و زنان برگزار شده است. در مجموع ۶۴۱ شناگر از ۹۲ کشور جهان در این مسابقات شرکت کرده‌اند.
شنا یکی از ورزش‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶ بوده که در دو بخش مردان و زنان برگزار شده است. در مجموع ۷۶۲ شناگر از ۱۱۷ کشور جهان در این مسابقات شرکت کرده‌اند.
جشن نوروز رودها یا (فروردین روز) یکی از آیین‌های باستانی و جشن‌های ایرانی است که طبق سنت‌ها و آیین‌های ایران باستان نامگذاری شده. در این جشن ایرانی که در فروردین روز اسفند ماه که امروزه مطابق با سیزدهم اسفند ماه مصادف با ۱۹ نوزدهم اسفند ماه در تقویم اصلی ایرانیان زرتشتی می‌باشد(باید دقت کرد که در تقویم ایرانیان همه ماه های سال سی روزه بوده اند و پنج روز آخر سال جداگانه نام گذاری شده است بنابراین فروردین روز در اسفند ماه سیزدهم این ماه است فقط در صورتی که ماه ها را سی روزه محاسبه کنیم یعنی مانند تقویم قدیم،
ها را سی روزه محاسبه کنیم یعنی مانند تقویم قدیم، نوزدهم اسفند ماه فروردین روز می شود.نتیجه اینکه این آیین در تقویم فعلی مطابق سیزدهم اسفند ماه می باشد.اهمیت دارد که جشن ها در روز خود برگزار شود) ؛ ایرانیان به لایروبی و پاکسازی رودخانه‌ها، کاریزها و چشمه‌ها می‌پردازند؛ این جشن همراه با پاشیدن عطر و گلاب به روی و اطراف رودخانه‌ها همراه است. که نمایانگر توجه اقوام ایرانی به زیبایی و سلامت محیط زیست است. در نوروز رودها مردم به کنار رودها، نهرها و چشمه‌ها رفته بعد از لایروبی و پاکسازی به رقص و پایکوبی
رفته بعد از لایروبی و پاکسازی به رقص و پایکوبی می‌پرداختند و مواد خوشبو، گل‌های زیبا و گلاب را به آب می‌ریختند و با این مراسم از رودها بخاطر دوباره جاری شدن قدردانی می‌نمودند و آنها را برای فرارسیدن بهار آماده می‌نمودند. بیرونی در رابطه با نوروز رودها می‌نویسد:
تغلق شاهیان، یا تغلقیه سلسله‌ای مسلمان از سلاطین دهلی و ترک‌نژاد بودند که میان سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۴۱۳ میلادی نزدیک به یک قرن بر بخش بزرگی از شبه‌قاره هند حکم راندند. تغلق به معنای سردار از واژه ترکی قتلغ برگرفته شده‌است که در هندی به این شکل درآمده‌است. بنیان‌گذار این سلسله فردی از قبایل ترک نواحی آسیای مرکزی به نام غیاث‌الدین تغلق بود. پیشینه سلطه مسلمانان بر دهلی. از ۵۸۸ هجری که معزالدین محمد، سلطان غوری دهلی را فتح کرد، سلطه مسلمانان بر این شهر و هندوستان آغاز شد. وی هر کدام از شهرهای فتح شده را به یکی از
شد. وی هر کدام از شهرهای فتح شده را به یکی از امرایش سپرد و دهلی به التتمش رسید. غلامان ترک سلاطین غوری که حکومت مسلمانان در شبه‌قاره هند را بنا نهادند فاتحانی وحشی نبودند، برخلاف ریشه‌شان که به آسیای مرکزی می‌رسید اینان اشاعه‌دهنده فرهنگ ایرانی در شبه‌قاره بودند. ایلتتمش خود به مردی فرهیخته اهل بخارا تعلق داشت که پیش از آنکه وی را به بازرگانانی که نخست وی را به بغداد و سپس غزنین بردند سپارد، به او آموزش داده بود. پس از التتمش پنج تن از خویشان‌اش بر تخت نشستند، که آخری در ۶۶۴ هجری درگذشت، در دهلی بیشتر قتل
که آخری در ۶۶۴ هجری درگذشت، در دهلی بیشتر قتل و غصب جانشینان را تعیین می‌کرد، تا اینکه غیاث‌الدین بلبن غلام سابق التتمش، حکومت را به چنگ آورد و توانست بیست سال با زرق و برقی چون ساسانیان به حکومت بپردازد. پس از وی نوه و نتیجه‌اش به سرعت سرنگون شده و سلاطین خلجی جای ایشان را گرفتند. دربارهٔ چگونگی به قدرت رسیدن غیاث‌الدین تغلق و آغاز سلسله تغلق‌شاهیان و افول امرای خلجی، دو روایت وجود دارد: بنا به گفته هندوشاه، غیاث‌الدین تغلق در خدمت خسروشاه خلجی بوده‌است و پس از کشتن قاتلان خسروشاه بر تخت سلطنت دهلی تکیه
پس از کشتن قاتلان خسروشاه بر تخت سلطنت دهلی تکیه زده‌است، اما بنا به نوشته ابن بطوطه، وی که به خاطر جنگ‌هایش با تاتارها غازی ملک لقب گرفته بوده‌است، به خدمت امیر قطب‌الدین مبارکشاه خلجی در می‌آید و به فرمان او حاکم دبال‌پور می‌شود، زمانی که خسروشاه، مبارکشاه را می‌کشد و جانشین وی می‌شود، غازی ملک را به امیری سپاهش برمی‌گزیند، ولی غیاث‌الدین با خسروشاه به مخالفت برمی‌خیزد و با کمک عده‌ای دیگر خسروشاه و قاتلین ملشکاه را شکست می‌دهد و می‌کشد و در ۷۲۰ هجری به عنوان سلطان دهلی بر تخت می‌نشیند. فرمانروایان.
به عنوان سلطان دهلی بر تخت می‌نشیند. فرمانروایان. غیاث‌الدین تغلق‌شاه. غازی ملک که اکنون خود را غیاث الدین نامیده بود، به اصلاح امور پرداخت، خزانه‌اش را رونق بخشید، به رویارویی با مخالفانش پرداخت، بیدر، ورنکل (که به سلطان‌پور تغییر نام یافت)، تلگانه و ورانگال را فتح کرد و با سلطان ناصرالدین فرزند غیاث‌الدین بلبن قرارداد صلح بست. همچنین به خاطر ناامن شدن دهلی توسط افغانها پایتخت را از آنجا به تغلق‌آباد، شهری که خود بنا کرده بود، منتقل کرد. وی را پادشاهی عادل، مدبر، شجاع، متدین و پشتیبان علما دانسته‌اند، که
مدبر، شجاع، متدین و پشتیبان علما دانسته‌اند، که به سختگیری دینی پرداخت و شراب را ممنوع کرد. غیاث‌الدین تغلق در ۷۲۵ هجری بر اثر فروریختن کوشکی که فرزنداش ساخته بود درگذشت، برخی همانند ابن‌بطوطه مرگ وی را توطئه فرزنداش الغ‌خان و وزیرش خواجه ایاز دانسته‌اند. محمد بن تغلق‌شاه. پس از غیاث‌الدین فرزندش الغ‌خان در ۷۲۵ با عنوان سلطان محمد بر تخت نشست، در دوره او تغلق‌شاهیان به اوج قدرت خود رسیدند، اما کارهای وی ضربه‌های جبران‌ناپذیری به بافت اجتماعی و اقتصادی قلمرواش زد. از جمله دستور تخریب دهلی را داد و مردم آن
زد. از جمله دستور تخریب دهلی را داد و مردم آن را به زور به شهر دولت‌آباد که در دیوگری ساخته بود فرستاد، کارهای درباری را به افراد عامی سپرد که سبب شورش خان‌های گجرات شد که البته به سختی سرکوبشان کرد و دست به غارت مردم زد و مردم از ترس وی به جنگل‌ها گریختند، به کرنال حمله برد راجهٔ هندویش را کشت و هندوها را گردن زد، برای جلوگیری از حمله مغولان به هند به ایشان بخشش کلانی کرد که این بخشش به همراه خشکسالی و کشتارهای سلطان محمد، هند را نابسامان کرد، برای رفع این نابسامانی بر زمین‌ها مالیات سنگین بست و لشکری به
نابسامانی بر زمین‌ها مالیات سنگین بست و لشکری به ایران و لشکری به چین فرستاد که هر دو پراکنده شدند همچنین سکه‌های مسی ضرب کرد و مردم را وادار به استفاده از آن کرد که تجار تحریم اش کردند و کوشش وی با شکست روبرو شد، اینها به تجارت هند ضربه زد و فقر بیش از بیش شد. همچنین سلطه تغلق‌شاهیان بر دکن و بنگال از دست رفت و حسن گانگو با عنوان بهمن‌شاه بهمن‌شاهیان دکن و شمس‌الدین الیاس‌شاه، الیاس‌شاهیان بنگال را بنیان نهادند. وی با خلیفه عباسی در مصر ارتباط برقرار کرد و خلیفه برایش منشور حکومت و خلعت فرستاد، همچنین نیز
خلیفه برایش منشور حکومت و خلعت فرستاد، همچنین نیز دستور داد که نام پادشاهان دهلی را که از خلیفه منشور ندارند در خطبه نیاورند. سلطان محمد در ۷۵۲ در نزدیکی تهته درگذشت. وی به نجوم، فلسفه، طب و تاریخ آشنایی داشت، به فارسی شعر می‌سرود و خوشنویسی ماهر بود. سلطنت سلطان محمد هم‌زمان است با مهاجرت میر سید علی همدانی به هند و ترویج تصوف در آن سامان. فیروزشاه. با درگذشت سلطان محمد، سپاه اردوی شاه را غارت کرد و یکی از فرماندهان وی به نام گرگین خان به مغولان پیوست و ایشان را به حمله و غارت ترغیب کرد. فیروزشاه پسرعموی
را به حمله و غارت ترغیب کرد. فیروزشاه پسرعموی سلطان محمد با مغولان جنگید و ایشان را شکست داد. در همین حین خواجه جهان (ملک احمد ایاز) در دهلی پسری مجهول النسب را با نام غیاث‌الدین محمودشاه برتخت نشاند، اما زمانی که فیروزشاه به دهلی رسید سرداران و غلامان وی را به پادشاهی برگزیدند. فیروزشاه برخلاف سلف‌اش عدالت جویی و نرم‌خویی در پیش گرفت که آرامش سیاسی و اجتماعی را سبب شد. وی مجازات مردم را ممنوع کرد، دستور داد که مالیات را با توجه به توان مردم از ایشان بستانند، حکومت ولایات را به افراد لایق سپرد، به
بستانند، حکومت ولایات را به افراد لایق سپرد، به بازماندگان و معلولان دوره سلطان محمد غرامت داد، پول رایج را اعتبار بخشید و توان مالی نظامیان را بهبود بخشید و حقوق بازنشستگی برایشان تعیین کرد. در عین حال فیروزشاه به ترویج اسلام متعصب بود از این رو معابد هندوی بسیاری را ویران نمود و برجایشان مسجد ساخت، در ۷۸۲ گروهی از هندوهای کهر را کشت و پیشنهاد برهمنان برای پرداخت جزیه را نپذیرفت، همچنین مبلغان دینی را به نقاط گوناگون همچون بنگال فرستاد و از این رو بسیاری از هندوها در دوره وی مسلمان شدند. در ۷۵۶ خلیفه مصر
هندوها در دوره وی مسلمان شدند. در ۷۵۶ خلیفه مصر به او خلعت و لقب "سیدالسلاطین" بخشید و دستور داد پادشاهانی را که نام‌شان از خطبه افتاده بود را دوباره یاد کنند. فیروزشاه دو لشکرکشی به بنگال انجام داد که با مبادله هدایا با الیاس‌شاهیان صلح کرد، همچنین در ۷۶۱ به اریسا لشکر کشید و نگرکوت را که به یاد سلطان محمد محمدآباد نامیده شد فتح کرد با اینحال استقلال سلاطین دکن و بنگال را تأیید کرد و در تصرف دوباره این سرزمین‌ها توفیقی نیافت. فیروزشاه به علم و ادب علاقه‌مند بود، در دوره وی کتاب‌هایی از سانسکریت به فارسی
بود، در دوره وی کتاب‌هایی از سانسکریت به فارسی ترجمه شد، همچنین تاریخ فیروزشاهی را ضیاءالدین برنی به نام او نگاشته‌است. وی همچنین به عمران و آبادانی قلمرواش پرداخت، آبراهه‌ها را مرمت کرد. ساخته‌های زمان او عبارت است از ۱۵۰ پل، صد حمام، سی مدرسه، چهل مسجد و صد کاروانسرا. فیروزشاه در ۷۸۲ به خاطر کهولت از سلطنت کناره گرفت و فرزندش شاهزاده محمدشاه اداره کارها را بر عهده گرفت، اما در ۷۸۹ امیران صده و غلامان بر وی شوریدند و میان ایشان جنگ درگرفت که به فرار شاهزاده و اغتشاش در دهلی انجامید. سرانجام در ۷۹۰
شاهزاده و اغتشاش در دهلی انجامید. سرانجام در ۷۹۰ فیروزشاه که سال‌های پایانی زندگی‌اش با ضعف حکومت همراه بود، در سن نود سالگی درگذشت. فرمانروایان متاخر. با مرگ فیروزشاه نوه او تغلق پسر فتح‌خان با عنوان غیاث‌الدین تغلق‌شاه ثانی بر تخت نشست که در زمان حیات فیروزشاه بسیاری از طرفداران او را کشته بود. جوانی و تصمیمات نادرست وی اوضاع را آشفته کرد تا به آنجا که ابوبکر فرزند ظفرخان و پسر عموی وی، به یاری رکن‌الدین نایب وزیر و امرای دیگر بر او شورید و تغلق‌شاه ثانی تنها پس از پنج ماه سلطنت به هنگام گریز از دهلی به
تنها پس از پنج ماه سلطنت به هنگام گریز از دهلی به دست مخالفان کشته شد. آنگاه ابوبکر را با عنوان ابوبکرشاه بر تخت نشاندند. وی بسیاری از مخالفانش را کشت، اما رقیبی سرسخت چون ناصرالدین محمد فرزند فیروزشاه داشت. ناصرالدین محمد با ۵۰ هزار سپاهی به سمت دهلی حرکت کرد و قصر جهان‌نما را گرفت، وی دو بار در میان‌دوآب و کندلی از لشکر ابوبکرشاه شکست خورد با اینحال حاکمیت‌اش با عنوان ناصرالدین محمدشاه ثالث در نواحی شمالی دهلی و شهرهای مهمی چون لاهور و ملتان به رسمیت شناخته شد. سرانجام در ۷۹۲ در پی حمایت امرا از
شناخته شد. سرانجام در ۷۹۲ در پی حمایت امرا از ناصرالدین محمدشاه، ابوبکرشاه از دهلی گریخت و ناصرالدین محمدشاه به دهلی وارد شد. ابوبکرشاه را پس از دستگیری به میروت فرستادند که در ۷۹۳ در زندان درگذشت. ناصرالدین محمدشاه نیز یک سال و نیم پس از آن در ۷۹۵ درگذشت. دوره کوتاه پادشاهی وی صرف سرکوب شورش‌های گوشه و کنار قلمرواش از جمله در گجرات و اتاوه شد. قلعه محمدآباد در جالیسر از بناهای دوران وی است. پس از او فرزند میانی‌اش همایون با عنوان سکندرشاه بر تخت نشست، اما تنها پس از یک ماه بر اثر بیماری درگذشت. ناصرالدین
تنها پس از یک ماه بر اثر بیماری درگذشت. ناصرالدین محمودشاه ثانی. با مرگ سکندرشاه، میان امرا اختلاف افتاد، پس از پانزده روز بالاخره خواجه جهان موفق شد که پسر کوچک ناصرالدین محمدشاه را با عنوان ناصرالدین محمودشاه ثانی بر تخت نشاند. در دوره وی هرج و مرج همچنان ادامه داشت و جنگ‌هایی که سراسر شبه‌قاره را دربر گرفته بود به کشتار مسلمانان و هندوها انجامید. خواجه جهان با عنوان سلطان الشرق مأمور آرام کردن این شورش‌ها شد و زمین‌داران شورشی از قنوج تا بهار را مطیع ساخت. در این میان یکی از امرای تغلق‌شاهیان به نام