payamvha/North_RAG huggingface dataset:
این قلمرو را به یک استان کامل ایران تبدیل کرد و اولین فرماندار صفوی را برای آن گمارد. از آن پس، شماخی به عنوان مرکز ولایت شیروان ایران عمل می‌کرد. در سال ۱۵۶۲، آنتونی جنکینسون انگلیسی، شهر را با عبارات زیر توصیف کرد: «این شهر با شتر از دریا پنج روز راه است، اکنون بسیار افت کرده‌است؛ این شهر پیش از آنکه در اثر زلزله ویران شود، یکی از بهترین و پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران بوده‌است. اکثر ساکنان آن ارمنی‌اند.» به گفته راهبان کارملی که در سال ۱۶۰۷ از شهر دیدن کردند، جمعیت آن را ایرانی‌ها و ارمنی‌ها تشکیل می‌دادند.
جمعیت آن را ایرانی‌ها و ارمنی‌ها تشکیل می‌دادند. ارامنه شهر فعالانه به تجارت مشغول بودند. علاوه بر مالیات معمولی، مردم ارمنی به سایر ادیان نیز خراج می‌دادند. اولیا چلبی، جهانگرد عثمانی، در سال ۱۶۴۷ از این شهر دیدن کرد و آن را به عنوان شهری برخوردار توصیف کرد. در دهه ۱۶۷۰، مسافر اسپانیایی پدرو کوبرو سبستیان نوشت که ساکنان شماخی از ایرانیان، ارمنی‌ها و گرجی‌ها تشکیل می‌شد. به گفته جان بل، جهانگرد انگلیسی، در سال ۱۷۱۵ زبان رایج مردم شهر ترکی بود، اما نخبگان شهر به زبان فارسی صحبت می‌کردند و گرجی‌ها و
شهر به زبان فارسی صحبت می‌کردند و گرجی‌ها و ارمنی‌های زیادی در شهر بودند. مردم محلی عمدتاً به شراب‌سازی، دامداری و قالی‌بافی اشتغال داشتند. در سال ۱۷۲۱، لزگی‌های ولایت‌های شیروان و داغستان ایران صفوی، با کمک (بقیه) ساکنان سنی منطقه، شهر شماخی را غارت کردند. آنها هزاران نفر از ساکنان شیعه آن را قتل‌عام کردند، و علاوه بر آن به غارت شهر و غارت اموال ساکنان مسیحی و اتباع خارجی آن که اکثراً بازرگانان روس شهر بودند دست زدند. نیروهای روس برای اولین بار در سال ۱۷۲۳ وارد شیروان شدند. این امر در جریان جنگ روسیه و
وارد شیروان شدند. این امر در جریان جنگ روسیه و ایران (۱۷۲۲–۱۷۲۳) و حمله روس‌ها سرزمین‌های ایران در قفقاز شمالی و قفقاز جنوبی صورت گرفت. روس‌ها برای این حمله، تهاجم لزگی‌های شورشی به اتباع خود در شماخی را بهانه قرار دادند. آن‌ها با این حال به زودی از این منطقه واپس نشسته و آن را به عثمانی‌ها واگذاشتند. عثمانی‌ها تا ۱۷۲۳–۱۷۳۵ میلادی یعنی تا زمانی که نادرشاه به قدرت رسید شهر را در اختیار داشتند. در سال ۱۷۴۲ شماخی توسط نادرشاه، شاه ایران، تصرف و ویران شد و او این شهر را مجدداً به ایران الحاق کرد و برای تنبیه
این شهر را مجدداً به ایران الحاق کرد و برای تنبیه اهالی به خاطر عقیده سنی‌شان، شهر جدیدی به همین نام در حدود در غرب، در پای زنجیره اصلی کوه‌های قفقاز بنا کرد. شماخی جدید در زمان‌های مختلف محل سکونت خانات شیروان بود که توسط خان‌های نیمه‌مستقل اداره می‌شد، اما سرانجام متروک شد و شهر قدیمی بازسازی شد. در اواسط دهه ۱۷۰۰، جمعیت شماخی حدود ۶۰۰۰۰ نفر بود که بیشتر آنها ارمنی بودند. خانات شیروان سرانجام در سال ۱۸۰۵ در جریان جنگ روسیه و ایران (۱۸۰۴–۱۸۱۳) به روسیه ضمیمه شد و ایران قاجاری مجبور شد بر اساس عهدنامه
ضمیمه شد و ایران قاجاری مجبور شد بر اساس عهدنامه گلستان ۱۸۱۳، حاکمیت این شهر را به‌طور غیرقابل برگشتی به روسیه واگذار کند. دایرةالمعارف بریتانیایی پنی در سال ۱۸۳۳ بیان کرد که «بخش عمده‌ای از جمعیت شیروان را تبار تاتار یا به‌طور صحیح‌تر، تبار ترک، با ترکیبی از اعراب و فارس‌ها تشکیل می‌دهند. . . . علاوه بر مسلمانان که انبوه جمعیت را تشکیل می‌دهند، تعداد زیادی ارمنی، تعدادی یهودی و تعدادی کولی نیز وجود دارند. بر اساس گزارش‌های رسمی سال ۱۸۳۱، تعداد مردان متعلق به جمعیت مسلمان ۶۲۹۳۴ نفر بود. ارامنه ۶۳۷۵؛
متعلق به جمعیت مسلمان ۶۲۹۳۴ نفر بود. ارامنه ۶۳۷۵؛ یهودیان، ۳۳۲؛ و تعداد کل مردان ۶۹۶۴۱. زبان رایج شیروان چیزی است که ترکی نامیده می‌شود که در آذربایجان نیز به کار می‌رود. همین منبع همچنین می‌گوید که بر اساس برآوردهای رسمی سال ۱۸۳۲، در شهر شماخی تنها ۲۲۳۳ خانوار سکونت داشته‌است، در نتیجه ویرانی ناشی از غارت شهر «به وحشیانه‌ترین شیوه توسط کوه‌نشینان داغستان» در سال ۱۷۱۷ میلادی. دایرةالمعارف بریتانیکا بیان کرد که در سال ۱۸۷۳ این شهر دارای ۲۵۰۸۷ سکنه بود که «از این تعداد ۱۸۶۸۰ نفر تاتار و شاهسون، ۵۱۷۷ نفر
«از این تعداد ۱۸۶۸۰ نفر تاتار و شاهسون، ۵۱۷۷ نفر ارمنی و ۱۲۳۰ نفر روس بودند». تولید ابریشم همچنان با ۱۳۰ دستگاه ابریشم‌بافی که اکثراً متعلق به ارامنه بود، تولید اصلی بود، اگرچه صنعت از سال ۱۸۶۴ به میزان قابل توجهی کاهش یافته بود. شماخی تا زمان زلزله ویرانگر سال ۱۸۵۹ که مرکز استان به باکو منتقل شد، مرکز استان شماخی در امپراتوری روسیه بود. پس از آن، اهمیت شهر به شدت کاهش یافت. به نوشته دانشنامه افرون و بروک‌هاوس (جلد ۷۷، ص. ۴۶۰، منتشر شده در ۱۹۰۳)، شماخی ۲۰۰۰۸ تن (۱۰۴۵۰ مرد و ۹۵۵۸ زن) سکنه داشت که از این
تن (۱۰۴۵۰ مرد و ۹۵۵۸ زن) سکنه داشت که از این تعداد ۳ درصد روس، ۱۸ درصد ارمنی و ۷۹ درصد «تاتارهای آذربایجان» بودند. از نظر مذهب، ۷۹ درصد مردم مسلمان بودند که ۲۲ درصد آن سنی و بقیه شیعه بودند. ۲۱ درصد باقیمانده «آرمنی گرگوریان» (اعضای کلیسای حواری ارمنی) و «پراووسلاو» (ارتدوکس) بودند. جغرافیا. لرزه‌خیزی. این شهر در لرزه خیزترین منطقه قفقاز واقع شده‌است و در سال‌های ۱۱۹۱ و ۱۸۵۹ توسط زمین لرزه‌های شدیدی لرزید که به قدری ویرانگر بود که پایتخت شیروان دو بار به باکو منتقل شد. در سال ۱۸۷۲، زلزله باعث مهاجرت به
باکو منتقل شد. در سال ۱۸۷۲، زلزله باعث مهاجرت به باکو شد، جایی که تولید نفت در ابعاد صنعتی آغاز شده بود. بر اساس گزارش بازرگانان ایرانی ، زمین‌لرزه سال ۱۶۶۷ با تلفات ۸۰۰۰۰ نفر بدترین زمین لرزه بوده و یک سوم شهر فروریخت. آخرین زلزله فاجعه بار در سال ۱۹۰۲ ثبت شد که مسجد جمعه قرن دهم را ویران کرد. شماخی نزدیک مرز سه صفحه زمین‌ساختی است. رودخانه‌ها. شماخی در بخش مرکزی شیروان و در ارتفاع حدود بالاتر از سطح دریا، در موقعیت جغرافیایی مطلوب جای گرفته‌است. در جنوب شماخی رود زونگالاوای و در شرق پیرساعت‌چای جریان
شماخی رود زونگالاوای و در شرق پیرساعت‌چای جریان دارد. این شهر از شمال با بیناسلی، گوش‌خان، از شمال غربی توسط پیردیرکی و برج دختر و گرجستان و از غرب با کوه‌های می‌سری احاطه شده‌است. این کوه‌ها را می‌توان استحکامات دفاعی طبیعی شهر دانست. چشمه‌های زیادی وجود دارد که به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوه‌های قفقاز، آب آشامیدنی مردم شهرنشین و روستاهای اطراف را تأمین می‌کند. گروه‌های قومی. اکثریت جمعیت آذربایجانی هستند، در حالی که روس‌ها، لزگی‌ها و تات‌ها اقلیت‌های دیگر را تشکیل می‌دهند. آنها به ترتیب به زبان ترکی
دیگر را تشکیل می‌دهند. آنها به ترتیب به زبان ترکی آذربایجانی، روسی، لزگی و تاتی صحبت می‌کنند. دین. مسجد جمعه شماخی بزرگ‌ترین بنای مذهبی شهر است. در طول تاریخ این مسجد چند بار تخریب یا ویران شده‌است، اما هر بار بازسازی شده‌است، آخرین بار در سال 2009. این مسجد قدیمی‌ترین مسجد در قلمرو آذربایجان است که در سال‌های ۷۴۳–۷۴۴ ساخته شده‌است. این مسجد بعد از مسجد جمعه دربند (ساخته شده در سال ۷۳۴) از نظر قدمت در قفقاز جنوبی دومین است. این مسجد توسط وزارت فرهنگ و گردشگری جمهوری آذربایجان به عنوان یکی از آثار تاریخی و
جمهوری آذربایجان به عنوان یکی از آثار تاریخی و فرهنگی این کشور به ثبت رسیده‌است. این مسجد در قرون وسطی در جریان زلزله شماخی در سال ۱۸۵۶ چندین بار مرمت شد و در سال ۱۹۰۲ ویران شد. اولین بار توسط قاسم حاجی بابابایوف و بعداً توسط یوسف پلوشکو بازسازی شد. آخرین کار مرمت مسجد در سال ۲۰۱۰–۲۰۱۳ انجام شد. اقتصاد. پس از فرمان «در مورد اقدامات برای تسریع توسعه اقتصادی - اجتماعی در جمهوری آذربایجان»، با امضای الهام علی اف در ۲۴ نوامبر ۲۰۰۳ و «برنامه دولتی توسعه اجتماعی و اقتصادی مناطق جمهوری آذربایجان» با تصویب
و اقتصادی مناطق جمهوری آذربایجان» با تصویب رئیس‌جمهور ایالت، استانداردهای زندگی در شماخی همراه با سایر مناطق بهبود پیدا کرد. در قالی‌فروشی‌های شماخی که ۴۰ قطعه ماشین‌ابزار متعلق به شرکت «استار» نصب شده بود، قالی‌هایی مانند «گوبا شیروان»، «نخجوان»، «قره‌باغ» و «تبریز» می‌بافند. در سال ۱۳۸۴ در کارخانه تولید تلویزیون شماخی ساخته شده توسط شرکت "استار"، برندهای ۳۷، ۵۴، ۷۲، 74 "LCD", "Plasma", "CV" و "رسیور" دیجیتال بر اساس قطعات یدکی تولید شد. ساختمان موزه تاریخی-قوم‌نگاری به نام س. شیروانی مرمت شد و مجسمه ۱۲
به نام س. شیروانی مرمت شد و مجسمه ۱۲ تن از بزرگان منطقه شماخی در حیاط موزه گذاشته شد. فرهنگ و هنر. از نظر تاریخی، شماخی به خاطر قالی‌هایش معروف بوده که مانند سایر فرش‌های شیروان در تزئینات آن نقوش گل و بوته غالب است. فرش‌های شیروان در برخی از موزه‌های معروف جهان به نمایش گذاشته شده‌است. نمونه ای از آنها در موزه ترکی و اسلامی استانبول و موزه هنر برلین و موزه پنسیلوانیا آمریکا نگهداری می‌شود. از دیگر محصولات هنری می‌توان به صنایع دستی مس، سفالگری، خیاطی، جواهرات، نجاری، مجسمه‌سازی و آهنگری اشاره کرد (آهنگران
نجاری، مجسمه‌سازی و آهنگری اشاره کرد (آهنگران در الصحاب بسیار رواج داشتند) و همچنین در شماخی توسعه یافته‌است. در قرن نوزدهم این شهر به دلیل رقصندگان شماخی، رقصندگان اصلی گروه‌های سرگرمی، مشابه طوائف، شهرت یافت. این شهر محل گنبدهای شیروان، مقبره و گورستان قرن پانزدهمی است که در پای قلعه گلستان واقع شده‌است. موسیقی و رسانه. می‌توان صحنه موسیقی در شاماخی را به دوران باستان و روستاهای باکو که عموماً به عنوان سرچشمه موسیقی مقامی آذربایجانی مورد احترام بوده‌اند، دنبال کرد. ساکنان قابل توجه این شهرستان عبارتند
دنبال کرد. ساکنان قابل توجه این شهرستان عبارتند از: فیلسوف سید یحیی باکویی، شاعران سید عظیم شیروانی، خاقانی و میرزا علیاکبر صابر، خوانندگان مقام به عالیم قاسمف و فرغانه قاسمفا، بازیگران Aghasadyg Garaybeyli و عباس میرزا شریف‌زاده، معمار قاسم‌بیگ حاجی‌بابابیگف، نمایشنامه نویس ارمنی و رمان‌نویس آلکساندر شیروانزاده و دیگران.
حاجی‌قبول شهری در شهرستان حاجی‌قبول کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۲۱٫۵۰۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۴٫۰۰۰ بوده‌است. جغرافیا. حاجی‌قبول در دشت شروان و در نزدیکی دریاچه‌ای به همین نام جای دارد. این شهر ۱۱۵ کیلومتر تا باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان فاصله دارد. خاک این ناحیه شور است و زمین‌های آن چندان کاربردی برای کشاورزی ندارند. پیرامون شهر پوشش گیاهی ضعیفی وجود دارد، گرچه در نواحی نزدیک به رود کورا زمین‌های حاصلخیز و بیشه‌های طبیعی به فراوانی یافت
زمین‌های حاصلخیز و بیشه‌های طبیعی به فراوانی یافت می‌شود و جانوران فراوانی همچون گرگ، روباه، شغال، گورکن، گربه وحشی، خارپشت، خرگوش و مارهای سمی همچون افعی در آن زندگی می‌کنند. این شهر در تابستان آب و هوای بسیار گرم و در زمستان آب و هوای بسیار سردی دارد. تاریخ. این شهر در سال ۱۹۳۴ میلادی تبدیل به شهرک و در ۱۹۳۸ میلادی تبدیل به شهر شد. نام این شهر در سال ۱۹۳۹ به افتخار قاضی محمد آغاسی‌اف از رهبران انقلاب بلشویکی آذربایجان شوروی به "قاضی محمد" (Qaziməmməd یا Qazıməmməd) تغییر یافت و در سال ۲۰۰۰ به نام پیشین
Qazıməmməd) تغییر یافت و در سال ۲۰۰۰ به نام پیشین خود حاجی‌قبول بازگشت. اقتصاد. مردم این شهر عمدتاً در بخش های تولیدی، ترابری و خدمات شاغل هستند. ترابری. این شهر دارای چند راه و محور مواصلاتی به شهرهای باکو، شیروان، کردامیر و ساعتلی است. حاجی‌قبول در کنار یکی از خطوط اصلی راه‌آهن جمهوری آذربایجان قرار دارد که از شرق به غرب امتداد دارد و پایتخت جمهوری آذربایجان، باکو را به دیگر نقاط کشور پیوند می‌دهد. خط راه‌آهن باکو - تفلیس - قارص از کنار این شهر می‌گذرد. راه‌آهن ترابری مردم و کالاهایی مانند نفت و شن را
راه‌آهن ترابری مردم و کالاهایی مانند نفت و شن را فراهم کرده است.
آغ‌داش (به معنی سنگ سفید) (تا ۱۹۱۹ آرش Ərəş) شهری در شهرستان آغ‌داش کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۹٫۷۵۶ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۳٫۷۰۰ بوده‌است.
قزاق شهری در شهرستان قزاق کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۹٫۰۴۵ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۹٫۵۰۰ بوده‌است.
زاقاتالا (به آواری: Закатала / Чӏар) (به ساخوری: Гал) شهری در شهرستان زاقاتالا کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۸٬۱۹۸ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۸٬۴۰۰ بوده‌است. جغرافیا. این شهر مرکز شهرستان زاقاتالا در شمال غربی کشور جمهوری آذربایجان و در میانه بزرگراه یولاخ-شکی-تفلیس و ۱۵۲ کیلومتری شهر یولاخ و ۴۳۰ کیلومتری شهر باکو است. این شهر در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه قفقاز بزرگ و در کرانه رود تالا جای دارد. ریشه واژه. بر اساس یک روایت زاقاتالا شکلی تغییر یافته از
بر اساس یک روایت زاقاتالا شکلی تغییر یافته از نام ساکاتالا است که اشاره به قوم سکا دارد. در سده هفتم پیش از میلاد سکاها به آسیای غربی کوچ کردند و بخشی از آن‌ها در سرزمین آلبانیای قفقاز از ساحل راست رود کورا تا دامنه کوه‌های قفقاز ساکن شدند. منطقه زاقاتالا یکی از بخش‌های تشکیل‌دهنده آلبانیای قفقاز باستان بود و در غرب آن جای داشت‌. تاریخ. زاقاتالا از شهرهای کهن در منطقه آلبانیای قفقاز بوده است و مدت‌ها یک پادشاهی کوچک تحت نفوذ فرهنگی و سیاسی گرجستان بود. این شهر در سده پنجم میلادی بخشی از پادشاهی ایبری و در
شهر در سده پنجم میلادی بخشی از پادشاهی ایبری و در سده‌های میانی بخشی از سرزمین شروانشاهان بود. آثار تاریخی شهر عمدتاً در بخش مرکزی شهر و مربوط به سده ۱۹ میلادی هستند. میدان اصلی که پیش‌تر در دوران اتحاد شوروی "میدان لنین" نامیده می‌شد، دارای یک جفت چنار ۷۰۰ ساله است. برجسته‌ترین اثر تاریخی شهر یک دژ ویران شده است که در دهه ۱۸۳۰ میلادی به دست نیروهای روسی در جنگ با خانات شکی (وابسته به ایران) اشغال شده است و در طول جنگ قفقاز برای دفاع از شهر در برابر شورشیان ساخته شد. در دهه ۱۸۵۰ میلادی، این شهر محل نبرد
ساخته شد. در دهه ۱۸۵۰ میلادی، این شهر محل نبرد میان روس‌ها و داغستانی‌ها بود. این شهر میان سال‌های ۱۸۹۳ و ۱۹۰۵ میلادی مرکز فرمانداری زاقاتال در استان تفلیس بود. این شهر برای مدت کوتاهی در سال ۱۹۱۸ میلادی بخشی از جمهوری فدرال دموکراتیک ماوراء قفقاز بود و سپس به جمهوری دموکراتیک آذربایجان و پس از آن به جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی ضمیمه شد. در سده بیستم دژ تاریخی این شهر به عنوان یکی از زندان‌های خدمه نبردناو پوتمکین به کار رفت و شهرت بیشتری پیدا کرد. اقدامات این زندانی‌ها در انقلاب ۱۹۰۵ روسیه از عوامل
این زندانی‌ها در انقلاب ۱۹۰۵ روسیه از عوامل پیشروی برای انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ میلادی بود. با این حال این دژ در اواخر دهه ۱۹۸۰، در وضعیت بسیار فرسوده قرار داشت و از زمین‌های پیرامون آن برای چراگاه دام در تابستان استفاده می‌شد. تندیس یکی از قیام‌کنندگان که در دوران شوروی نصب شده بود، هنوز در پارک حیدر علی‌اف و در نزدیکی این دژ جای دارد. هم‌اکنون در نزدیکی این بنا یک پادگان نظامی و چندین ساختمان به سبک دوران شوروی وجود دارد. در نزدیکی بخش شمالی باروهای دژ یک کلیسای متروکه قرار دارد. مردم. جمعیت این شهر در
کلیسای متروکه قرار دارد. مردم. جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۰ میلادی ۳۲۱۷۱ نفر بوده است. بیش‌تر مردم این شهر از آذری‌ها و آوارها، و اقلیت‌های قابل توجهی از لزگی‌ها، ساخورها و اینگیلوی‌ها هستند. بیش‌تر جمعیت عمدتاً مسلمان سنی و با اقلیت مسیحی ارتدکس (عمدتاً گرجی) هستند. آب و هوا. زاقاتالا دارای آب و هوای نیمه گرمسیری مرطوب است. ورزش. این شهر دارای ۲ باشگاه فوتبال به نام سیمرغ و زاقاتالا است. ورزشگاه شهر زاقاتالا با گنجایش ۳۵۰۰ نفر در سال ۲۰۰۸ میلادی در مجموعه ورزشی المپیک شهر زاقاتالا گشایش یافت و میزبان
ورزشی المپیک شهر زاقاتالا گشایش یافت و میزبان بازی‌های این دو باشگاه در این شهر است. اقتصاد. این شهر و حومه آن دارای کارخانه آجیل سازی، کارخانه کنسروسازی، کارخانه آجرپزی و آسفالت سازی، کارگاه‌های مبلمان سازی، کارخانه‌های لبنیات و باغ‌ها و کشتزارهای چای، میوه و غلات است. ترابری. این شهر دارای یک فرودگاه است که با اتوبوس به مرکز شهر دسترسی دارد. پروازهای داخلی آن به مقصد شهر باکو است. این شهر دارای ایستگاه راه‌آهن و اتوبوس است و مردم همه روزه از راه آن‌ها به شهرهای دیگر از جمله باکو سفر می‌کنند. این شهر به
شهرهای دیگر از جمله باکو سفر می‌کنند. این شهر به صورت زمینی ۱۲ ساعت تا باکو فاصله دارد.
آق‌سو شهری در شهرستان آق‌سو کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۴٫۲۰۱ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۷٫۴۰۰ بوده‌است.
بیلَقان شهری در شهرستان بیلقان کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۲٬۲۶۳ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۴٬۴۰۰ بوده‌است. این شهر مرکز اداری شهرستان بیلقان است و در دوران اتحاد جماهیر شوروی، به افتخار سیاستمدار طرفدار ایده‌های استالین، آندری ژدانف نام آن به ژدانف تغییر یافت. این نام در سال ۱۹۹۱ میلادی و پس از فروپاشی شوروی کنار رفت. بیلقان یکی از قدیمی‌ترین شهرهای جمهوری آذربایجان است که در میان رودخانه‌های کورا و ارس و در دشت میل جای گرفته است. پیشینه. در اوایل
ارس و در دشت میل جای گرفته است. پیشینه. در اوایل سدهٔ ششم میلادی قوم سابیر به این مناطق حمله کردند و قباد ساسانی برای پیشگیری از تاخت‌وتاز آنها یک رشته اقدامات دفاعی انجام داد که از آن جمله مستحکم کردن شهرهای ایرانی بیلقان و پرتو (بردع) بود.
خودات شهری در شهرستان خاچماز کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۰٫۸۹۴ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۴٫۰۰۰ بوده‌است. اهمیت‌یافتن خودات در سده هجدهم میلادی آغاز شد؛ هنگامی که این شهر به عنوان مرکز خانات قوبا برگزیده شد. در این هنگام "حسین‌خان" یکی از افراد بومی این منطقه که در ایران زندگی می‌کرد و به اسلام شیعه گرویده بود مورد لطف شاهان و مقامات قاجار قرار گرفت و حکمفرمایی خانات قوبا و خانات سالیان به او واگذار شد. حسین‌خان به زادگاه خود برگشت و پایتخت و مرکز
شد. حسین‌خان به زادگاه خود برگشت و پایتخت و مرکز حکومت خود را در خودات تأسیس کرد. این حکومت تا سال ۱۷۴۷ میلادی ادامه داشت، هنگامی که حاکم ایرانی این ناحیه کشته شد. پس از آن حسینعلی، بزرگ‌ترین نوه حسین‌خان تصمیم گرفت تا خانات قوبا را به کشوری مستقل تبدیل کند. او مرکز این خانات را از خودات به قوبا منتقل کرد چرا که از نظر شرایط محیطی و طبیعی از نظر دفاعی مناسب‌تر بود. این ناحیه کم‌کم اهمیت سیاسی و نظامی خود را در ناحیه قفقاز جنوبی از دست داد و به مکانی برای ایجاد تفریحگاه و استراحت‌گاه تبدیل شد. امروزه ناحیه
تفریحگاه و استراحت‌گاه تبدیل شد. امروزه ناحیه نابران از نواحی مهم گردشگری در جمهوری آذربایجان است.
گوی‌تپه (به لاتین: Göytəpə، پیش از ۱۹۹۲ میلادی پریشیب Prišib یا پرشیبیسکویه Prishibinskoye) شهری در شهرستان جلیل‌آباد کشور جمهوری آذربایجان است. گوی‌تپه ۱۴۴۰۰ نفر جمعیت دارد. ریشه واژه. گوی‌تپه در زبان ترکی یعنی تپه آبی. نام این شهر در کتاب‌های تاریخی گوگ‌تپه بود. نام این شهرک از ۱۸۴۰ تا ۱۹۹۲ میلادی پریشیب یا پریشیبسکویه بود. در ۲۹ آوریل ۱۹۹۲ با فرمان‌نامه شماره ۱۱۲ شورای ملی جمهوری آذربایجان نام آن به گوی‌تپه بازگشت. تاریخچه. پس از تصرف سرزمین‌های شمال رود ارس و تالش شمالی در سده ۱۹ میلادی، بیش از ۲۵۰ هزار
و تالش شمالی در سده ۱۹ میلادی، بیش از ۲۵۰ هزار تن از روس‌ها با فرمان حکومت این کشور به جنوب قفقاز از جمله شهرهای باکو و گنجه برای تثبیت قدرت نظامی کوچانده شدند. شماری از روس‌های ارتدکس (به ویژه مالاکان‌ها) در سال ۱۸۴۰ میلادی به اجبار از استان اورنبورگ روسیه در حوالی شهرک آستراخانوفکا و در دامنه‌ها و زمین‌های حاصلخیز نواحی پایانی کوه‌های تالش و در اویزد لنکران ساکن شدند. پس از آن شماری از شهرک‌ها با نام‌های روسی همچون تاتیانوفکا، پریوولنویه، میخائیلوفکا، پتروفکا و... در این نواحی به وجود آمد. این شهر در سال
و... در این نواحی به وجود آمد. این شهر در سال ۱۹۶۷ عنوان شهر را دریافت کرد. در دوره شوروی، یک کارخانه تعمیر خودرو، یک مزرعه دولتی کشت انگور و یک کارخانه شراب سازی در شهر ساخته شد. اگرچه بیش‌تر روس‌ها پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به روسیه مهاجرت کردند، بسیاری از خانه‌های با چوب بلوط ساخته شده به سبک روسی هنوز در گوی‌تپه پابرجا مانده است و شماری از روس‌های سالمند در آن‌ها ساکن هستند. بناهای تاریخی. کلیسای روسی که در سال ۱۸۷۸ میلادی در شهرک گوی‌تپه ساخته شده است، تا به امروز پابرجا مانده است این بنا در
شده است، تا به امروز پابرجا مانده است این بنا در فهرست بناهای تاریخی و فرهنگی با اهمیت بومی جمهوری آذربایجان گنجانده شده است.
توووز شهری در شهرستان توووز کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۳٫۳۷۳ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۲٫۸۰۰ بوده‌است.
آغستفا شهری در شهرستان آغستفا کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۹٫۹۶۲ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۲٫۰۰۰ بوده‌است.
لیمان (به ترکی آذربایجانی: Liman، پیش از آن پورت ایلیچ Port İliç) شهری در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان لنکران واقع شده است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۸٫۶۶۱ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۱۰٫۲۰۰ بوده‌است. جغرافیا. این شهر بندری در ۱۲ کیلومتری شمال شهر لنکران و در کرانه دریای کاسپین جای دارد. تاریخچه. در سال ۱۹۲۱ میلادی شهرکی در شمال شهر لنکران در جایی که برای پهلو گرفتن کشتی‌ها مناسب بود ساخته شد. پیش‌تر این منطقه محل گذر کشتی‌هایی بود که در امتداد دریای کاسپین در حال گذر
بود که در امتداد دریای کاسپین در حال گذر بودند. در سال ۱۹۲۴ میلادی این شهرک به نام پورت ایلیچ یا بندر ایلیچ به افتخار ولادیمیر لنین نامگذاری شد. در سال ۱۹۷۱ میلادی پورت ایلیچ از روستا به شهر ارتقا پیدا کرد. پورت ایلیچ در ۵ اکتبر ۱۹۹۹ میلادی به لیمان تغییر نام داد.
اوغوز (به لاتین: Oğuz، تا ۱۹۹۱ وارتاشن Vartaşen) شهری در شهرستان اوغوز کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۵٫۱۴۲ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۶٫۷۰۰ بوده‌است. ریشه نام. این شهر پیش از سال ۱۹۹۱ میلادی "وارتاشن" نام داشت که "وارت" در ارمنی به معنی "گل سرخ" یا همان "ورد" و "شن" به معنی "شهر" یا "روستا" است و دلیل نام‌گذاری آن وجود گل‌های رز قرمز رنگ فراوان در این ناحیه است که به صورت طبیعی می‌رویند. این شهر در سال ۱۹۹۱ پس از اخراج جمعیت ارمنی و اودی‌زبان به اوغوز
۱۹۹۱ پس از اخراج جمعیت ارمنی و اودی‌زبان به اوغوز تغییر نام یافت. این نام از قبیله قدیمی ترک اوغوز گرفته شده است. جغرافیا. اوغوز شهری در شمال جمهوری آذربایجان و دامنه جنوبی رشته‌کوه قفقاز و در ارتفاع ۵۹۴ متر از سطح دریا جای دارد. این شهر از شرق به شهر قبله و از غرب به شهر شکی می‌رسد. تاریخ. این شهر در دوران باستان بخشی از ایالت تاریخی اوتیک در جنوب کوه‌های قفقاز بود و ساکنان آن از اوتی‌ها یا همان اودی‌ها بودند. این شهر در دوره امپراتوری روسیه بخشی از اویزد نوخا (به مرکزیت شهر شکی) در استان الیزابت‌پول بود
نوخا (به مرکزیت شهر شکی) در استان الیزابت‌پول بود و جمعیت آن از مردم اودی (ارتدکس و گریگوری)، ارمنی‌ها، آذری‌ها و یهودیان کوهستانی بودند. در پایان سده ۱۹ میلادی اودی‌ها و آذری‌ها (تاتارها) به کشاورزی، نوغان‌داری، باغ‌داری، سبزی‌کاری، دامداری و بازرگانی و ارمنی‌ها و یهودیان کوهستانی به بازرگانی و کشاورزی توتون مشغول بودند. در آغاز سده ۲۰ میلادی بیش‌تر جمعیت این شهر از مردم اودی بودند. نخستین مهاجرت اودی‌ها به بیرون از قلمرو قومی خود به زمان درگیری ارمنستان و جمهوری آذربایجان در سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ میلادی
و جمهوری آذربایجان در سال ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰ میلادی برمی‌گردد. بر اساس سرشماری جمهوری آذربایجان شوروی در سال ۱۹۲۱ میلادی، ۱۲۶۲ تن (۳۹۷ خانوار) ​​در وارتاشن اویزد نوخا در جمهوری آذربایجان شوروی و ۲۵۴ نفر (۷۶ خانوار) ​​نیز در روستای وارتاشن‌قشلاق زندگی می‌کردند. بیش‌تر مردم هر دو آبادی اودی‌ها بودند. تا سال ۱۹۲۳، بیش از ۱۵۰۰ خانوار در شهر وجود داشت که شامل ۷۰۰ خانوار ارمنی، ۵۰۰ خانوار یهودی کوهستانی، ۳۰۰ خانوار اودی و ۷ خانوار لزگی می‌شد. در همان سال شماری از اودی‌های ارتدوکس وارتاشن راهی روستای زینوبیانی در
اودی‌های ارتدوکس وارتاشن راهی روستای زینوبیانی در گرجستان شدند. در ۸ اوت ۱۹۳۰ شهرستان وارتاشن به عنوان بخشی از جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی با مرکزیت روستای وارتاشن تشکیل شد. وارتاشن در ۴ سپتامبر ۱۹۶۱ به شهرک تبدیل شد و در ۱۵ مارس ۱۹۶۸ به شهر تبدیل شد. این شهر تا سال ۱۹۹۱، عمدتاً یک روستای اودی‌نشین بود که به گویش وارتاشنی زبان اودی سخن می‌گفتند و نزدیک به ۳۰۰۰ تن جمعیت داشتند. اودی‌های وارتاشن باورمند به کلیسای ارمنی و گریگوری بودند و دارای نام خانوادگی ارمنی بودند. در طی درگیری‌های ناگورنو قره‌باغ،
ارمنی بودند. در طی درگیری‌های ناگورنو قره‌باغ، اودی‌ها و همچنین ارمنی‌ها به ارمنستان اخراج شدند. هم‌اکنون تنها نزدیک به ۵۰ تن از مردم اودی در شهر باقی مانده‌اند. در وارتاشن یهودیان کوهستان تات‌زبان نیز ساکن بودند که بیشتر آنها به اسرائیل مهاجرت کرده‌اند، اما حدود ۸۰ نفر همچنان در این شهر باقی مانده‌اند. مردم. جمعیت شهر تا اول ژانویه ۲۰۱۳ میلادی، ۶۸۹۱ تن بود. جمعیت شهر در سال ۲۰۱۹ به بیش از ۷۴۰۰ تن رسید. بر اساس سرشماری «تقویم قفقازی» در سال ۱۹۰۸ میلادی، ۱۰۹۰ ارمنی، ۶۲۹ روس و ۳۵ آذری (تاتار) در این آبادی
ارمنی، ۶۲۹ روس و ۳۵ آذری (تاتار) در این آبادی زندگی می‌کردند. بر اساس سرشماری آذربایجان شوروی در ۱۹۲۱ میلادی، ۱۲۶۲ تن در وارتاشن زندگی می‌کردند که اودی‌ها در اکثریت بودند. بر اساس سرشماری سال ۱۹۹۹ میلادی جمهوری آذربایجان، ۱۰۴ اودی در شهر اوغوز زندگی می‌کردند و تا سال ۲۰۰۹، تنها ۷۴ اودی در شهر باقی مانده بودند. آب و هوا. این شهر آب و هوایی نیمه کوهستانی دارد. در فصل‌های بهار و پاییز بارندگی فراوانی رخ می‌دهد و زمستان‌ها با بارش برف زیادی همراه است. در این شهر تغییر فصل به آرامی انجام می‌شود. اقتصاد. این شهر
تغییر فصل به آرامی انجام می‌شود. اقتصاد. این شهر دارای کارخانه فرش‌بافی و قالی‌بافی، صنایع غذایی و تولید آسفالت است. توتون نیز در پیرامون شهر کشت می‌شود.
دلی‌محمدلی شهری در شهرستان گورانبوی کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۴٫۴۸۰ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۵٫۰۰۰ بوده‌است.
هورادیز () شهری در شهرستان فضولی کشور جمهوری آذربایجان است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۵٫۶۸۹ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲٫۸۰۰ بوده‌است. جمعیت هورادیز در سال ۲۰۱۹ به ۷٬۶۰۰ نفر رسیده است.
فضولی مرکز شهرستان فضولی در استان قره‌باغ جمهوری آذربایجان است. این شهر پیش‌تر واراندا نامیده می‌شد و در استان هادروت جمهوری آرتساخ قرار داشت. جمعیت فضولی بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۹ میلادی، ۱۷٫۰۹۰ نفر و بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی، ۲۶٬۷۶۵ بوده‌است. در تاریخ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰ با اعلام الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان در حساب توئیتری خود این شهر به همراه روستاهای قوچ احمدلی، چیمن، جووارلی، پیراحمدلی، موسی بیکلی، ایشیقلی و ددلی بعد از ۲۷ سال بازپس گرفته شد.
جبرئیل (از ۲۰۲۰-۱۹۹۳: جراکان، و مخاکاوان، ) شهری در شهرستان جبرئیل جمهوری آذربایجان است و مرکز این شهرستان محسوب می‌شود. این شهر بین جنگ‌های اول و دوم قره‌باغ (۲۰۲۰-۱۹۹۳) به مدت ۲۷ سال به صورت دفاکتو جزء استان هادروت جمهوری آرتساخ بود. جمعیت جبرئیل براساس سرشماری سال ۱۹۸۹، ۶٬۰۷۰ نفر بوده است که این رقم در سال ۲۰۲۰ به ۱۱٬۰۰۰ نفر رسیده است؛ الهام علی‌اف رئیس جمهور آذربایجان در توئیتی مورخ ۴ اکتبر ۲۰۲۰ اعلام کرد که این شهر و چند روستای دیگر توسط ارتش آذربایجان بعد از ۲۷ سال از کنترل نیروهای ارمنی درآمده است.
بعد از ۲۷ سال از کنترل نیروهای ارمنی درآمده است. شوشان استپانیان، سخنگوی وزارت دفاع ارمنستان در صفحه فیس بوک خود نوشته‌است که مقامات ترک و آذری در توییتی می‌نویسند که ارتش آذربایجان منطقه جبرییل را به دست خود گرفته‌اند. وی در این گزارش اعلام نمود که این اطلاعات دور از واقعیت است و بزودی فیلمی از فرار نیروهای آذری از ماتاقیس منتشر خواهد کرد. خبرهای منتشرشده توسط دولت آذربایجان مبنی بر باز پس‌گیری این مناطق از سوی واهرام بوقوسیان، سخنگوی رئیس جمهور آرتساخ و آرتسرون هوهانیسیان تکذیب شده‌است.