payamvha/North_RAG huggingface dataset:
امیر حسین هروی که از دیار خراسان به نزد مشایخ آذربایجان رسیده بود، سرود و کوشید به سؤال‌هایی که عارف خراسان در قالب ۱۵ مسئله طرح کرده بود جواب دهد. شیخ محمود در جواب سؤال پرسنده مسئله 'تفکر' را مطرح می‌کند که به اعتقاد وی عبارت است از'رفتن از باطل بسوی حق' و دیدن 'کل مطلق' در وجود 'جزء'؛ این تعبیر او در واقع اساس بینش صوفیه است و تفاوت بین علم صوفی را که کشفی است با علم فیلسوف که استدلالی است بیان می‌کند. آوازه اندیشه و عرفان 'شیخ محمود' منحصر به زادگاه خود نبود، بلکه شعاع اندیشه‌ها و افکارش فراتر از
خود نبود، بلکه شعاع اندیشه‌ها و افکارش فراتر از مرزهای کشور رفته و شیفتگان حقیقت را به غور در اندیشه‌هایش واداشته و مراکز علمی و ادبی دنیا در برابر مقام اش سر تعظیم فرود می‌آورند. با توجه به جایگاه جهانی عارف بزرگ شیخ محمود شبستری، یونسکو نام اش را زینت بخش سال‌های ۲۰۱۷–۲۰۱۶ کرد و اداره کل فرهنگ و ارشاد آذربایجان شرقی نیز همایشی در بزرگداشت وی برگزار می‌کند. معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، شیخ محمود شبستری را عارفی نامدار و حکیمی وارسته دانست و گفت: بیت بیت کتاب وزین گلشن راز، از
دانست و گفت: بیت بیت کتاب وزین گلشن راز، از آسمان معنی به زمین الفاظ فرود آمده و در عالم نقش و نگار، نام و نشان یافته است و این کتاب گران‌سنگ به حقیقت یکی از حکیمانه‌ترین و زیباترین کتاب‌های عرفانی به زبان شعر می‌باشد. محمدحسن چمیده فر افزود: آیین بزرگداشت این شاعر نامی، فرصتی است تا به جای گشت و گذار کامل، تنها دریچه‌ای بدان گلشن بگشاییم و پاسخ کوتاه وی را به پاره‌ای از مسائل عرفانی باز نماییم و مشام جان‌ها را به شمیم گل‌های گلشن راز عطر آگین سازیم. وی خاطر نشان کرد: این عارف و شاعر پرآوازه ایرن در کتاب
نشان کرد: این عارف و شاعر پرآوازه ایرن در کتاب خود با زبان شعر راه تکامل انسان را به زیباترین شیوه بیان نموده و مفاهیم عمیق عرفانی و انسانی را به تصویر کشیده است. آیین بزرگداشت شیخ محمود شبستری پانزدهم اردیبهشت ماه جاری در سالن همایش‌های آرامگاه شیخ محمود شبستری در شبستر برگزار می‌شود. سعدالدّین محمودبن امین‌الدّین عبدالکریم‌بن یحیی شبستری معروف به شیخ محمود شبستری یکی از عارفان و شاعران سدهٔ هشتم هجری است. با توجه به مطالب مندرج در کتاب روضات الجنان جلد ۲، وی معاصر شیخ بابا ابی شبستری (متوفی به سال ۷۴۰)
وی معاصر شیخ بابا ابی شبستری (متوفی به سال ۷۴۰) بوده و در همان سال فوت کرد، لذا سن شیخ محود شبستری در زمان فوت باید ۵۲ یا ۵۳ بوده باشد. وی از مشاهیر عرفای ایران است و بیشتر شهرت او به خاطر اثر معروفش گلشن راز است. تاریخ بنا. این بنا توسط تیمور گورکانی ملقب به تیمور لنگ در سال ۷۸۰ هجری قمری بدستور خود وی جهت بزرگداشت شیخ محمود شبستری ایجاد شده است و در سال ۱۳۸۷ هجری شمسی توسط خیری به نام محمد رضا دادرس با همکاری شهرداری شبستر بصورت مجموعه فعلی که شامل سینما، آمفی تئاتر، سالن نمایشگاه، کلاس‌های صنایع دستی و
آمفی تئاتر، سالن نمایشگاه، کلاس‌های صنایع دستی و … است، تکمیل شده است. جستارهای وابسته. "type": "FeatureCollection", "features": [ "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 45.702664, 38.185914 ] }&lt;/mapframe&gt;
مجموعه تپه‌های میرک دلازیان مربوط به دوران پارینه‌سنگی است و در ۱۰ کیلومتری جنوب شرق سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محوطه میرک در اطراف روستای دلازیان در هشت کیلومتری جنوب سمنان واقع شده‌است و بر اساس یافته‌های باستان شناسان، این محوطه بیشتر منتسب به ادوار پارینه‌سنگی جدید و فراپارینه‌سنگی است و قدمتی بیش از شصت و سه هزار سال دارد. ویژگی‌ها. محوطهٔ روباز میرک در حدود ۱۶ کیلومتری جنوب شهر سمنان در بخش شمالی کویر مرکزی ایران قرار
جنوب شهر سمنان در بخش شمالی کویر مرکزی ایران قرار گرفته‌است. این محوطه از ۸ تپهٔ اصلی تشکیل شده‌است که مردم محلی مجموع آن‌ها را به نام میرک می‌خوانند. این مجموعه تپه‌ها دامنهٔ ارتفاعی بین ۴ تا ۱۱ متر از زمین‌های اطراف دارند. فاصلهٔ آن‌ها از یکدیگر چند صد متر است و مجموع آن‌ها به‌طور کلی، خطی به طول ۳–۲ کیلومتر می‌سازند. به نظر می‌رسد پراکندگی آثار آن در مساحت حدود ۴ هکتار باشد. لازم است ذکر شود که به نظر می‌رسد تمامی تپه‌هایی که محوطهٔ میرک را می‌سازند به صورت طبیعی تشکیل شده‌اند، بنابراین تنها با پراکنش
صورت طبیعی تشکیل شده‌اند، بنابراین تنها با پراکنش سطحی دست ساخته‌های سنگی در میرک مواجهیم. در سال ۲۰۰۹ میلادی، وحدتی نسب در میرک به بررسی فشرده و نمونه برداری از سطح این محوطه پرداخت (وحدتی نسب، ۱۳۸۸). وی تعداد کل دست ساخته‌های سنگی پراکنده شده در سطح میرک را حدود چند ده هزار قطعه تخمین زد که عدد بسیار چشم‌گیری است. نخستین فصل از کاوش در محوطه میرک در تیره ماه ۱۳۹۴ به سرپرستی دکتر حامد وحدتی نسب انجام پذیرفت که نتایج درخوری همچون آشکار شدن لایه‌های استقراری در اعماق ۳ و ۵ متری از سطح زمین را دربرداشت.
در اعماق ۳ و ۵ متری از سطح زمین را دربرداشت. پیشینه کاوش. محوطه‌های میرک و دلازیان که به نام تپه‌های میرک و دلازیان نیز خوانده شده‌اند، نخستین بار در جریان بررسی‌های باستان شناختی استان سمنان در سال ۱۳۶۴ خورشیدی شناسایی و معرفی شدند. صرف نظر از شکل تپه‌ها مهم‌ترین ویژگی این دو محوطه وجودپراکنش بسیار گسترده و دست افزارهای سنگی بر روی سطح محوطه بود که مورد توجه هیئت بررسی‌کننده قرار گرفت و با دعوت از مرحوم عنایت الله امیرلو تصمیم به مطالعه دست افزارهای سنگی گرفته شد. با فوت نابهنگام امیرلو، اهمیت میرک و
گرفته شد. با فوت نابهنگام امیرلو، اهمیت میرک و دلازیان از دیدگاه باستان‌شناسی پارینه‌سنگی مغفول ماند و تنها با گمانه زنی در یکی از تپه‌های دلازیان، سازه‌ای منتسب به دوره ماد به دست آمد. در سال ۱۳۸۷ برای نخستین بار نمونه برداری تصادفی و روستایی از سطح محوطه دلازیان انجام گرفت و نتایج این پژوهش مقدماتی در کنگره باستان‌شناسی خاورمیانه کهن در دانشگاه ساپیانزای رم ارائه شد. متعاقباً در سال ۱۳۸۸ با صدور مجوز بررسی کامل این منطقه جغرافیایی، تیم کاوش به مدت یک ماه به شناسایی، نمونه برداری روش مند و طبقه‌بندی آثار
به شناسایی، نمونه برداری روش مند و طبقه‌بندی آثار به دست آمده از میرک و دلازیان پرداختند. نتایج حاصل از این فعالیت میدانی که در قالب چندین مقاله، سخنرانی و پایان‌نامه به چاپ رسیده، حاکی از آن است که میرک به لحاظ نوع و پراکنش دست افزارها و همچنین ابعاد محوطه، در زمره یکی از بزرگترین محوطه‌های روباز پارینه سنگی در ایران و چه بسا خاورمیانه‌است. تخمین‌های ابتدایی حاکی از وجود بالغ بر صدها هزار قطعه سنگ بر روی سطح است. از منظر گاهنگاری و باتوجه به حضور شاخص‌های ادوار مختلف پارینه سنگی، میرک دارای بیشترین
ادوار مختلف پارینه سنگی، میرک دارای بیشترین استقرار از دوران پارینه سنگی میانی (حدود ۲۵۰ هزار تا ۴۰ هزار سال پیش) و همچنین پارینه سنگی جدید (حدود ۴۰ هزار تا ۱۸ هزار سال پیش) بوده‌است. در تیر ماه سال ۹۴ نیز برای بررسی بیشتر در این محوطه باستانی، مرحله جدید کاوش در محوطه پارینه سنگی میرک سمنان با حضور باستان شناسان ایرانی و متخصصین مرکز ملی علوم کشور فرانسه به سرپرستی دکتر حامد وحدتی نسب انجام شد. در این فصل از کاوش دکتر ژیل بریون متخصص انسان‌شناسی پیش از تاریخ و دکتر گیوم ژامه متخصص زمین- باستان‌شناسی از
و دکتر گیوم ژامه متخصص زمین- باستان‌شناسی از مؤسسه علوم کشور فرانسه و تعدادی از باستان شناسان زبده کشوری، دکتر وحدتی نسب را همراهی کردند.
مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران در عصر طراحی و ساخت مربوط به دوره پهلوی اول یعنی سلطنت رضاشاه پهلوی می باشد و در تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک وی، روبروی خیابان پسیان قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ریاست مؤسسه باستان‌شناسی را دکتر مصطفی ده‌پهلوان بر عهده داردو از اعضای برجسته آن می‌توان به داریوش بوربور اشاره کرد. منابع. https://web.archive.org/web/20130306073559/http://archaeology.ut.ac.ir/Moarefeh/moarefeh.htm
موزۀ عشایر آذربایجان یکی از موزه‌های ایران است که در شهر سرآب، استان آذربایجان شرقی قرار دارد. در محل این موزه، درگذشته، حمامی قرار داشته‌است که حمام جلال نام داشت و اکنون این حمام تغییر کاربری داده و از آن به عنوان موزه عشایر آذربایجان (موزۀ مردم‌شناسی عشایر سرآب) استفاده می‌شود؛ دیرینگی این بنا مربوط به دوره پهلوی اول است.
آتشکده کرمان مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمان، خیابان زریسف، خیابان برزو آمیغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این بنا که تاریخ ساخت آن به سال ۱۳۰۳ خورشیدی می رسد، علاوه بر اتاق آتش،موزه مردم شناسی زرتشتیان، کتابخانه و همچنین سالن اجتماعات نیز وجود دارد. آتش آتشکده کرمان. در کتاب زرتشت و زرتشتیان تاریخچه این آتش چنین آمده است: «پس از استقرار حکومت ایلخانان در ایران، برخي از زرتشتيان و موبدان گوشه و كنار ايران كه پس از حملات اولیه
و موبدان گوشه و كنار ايران كه پس از حملات اولیه مغولان آواره شده بودند، به دهكده‌اي كوچك در كُنجِ شمال‌ِغربيِ يزد به نام «تُرك‌آباد» -كه يك آتشكده كهنِ آناهید، هنوز در آن‌جا سالم و از گزند حوادثِ روزگار مصون مانده بود- كوچيدند و «آتش بهرام» خود را نيز در روستاي مجاور كه «شريف‌آباد» نام داشت، در خانه‌اي محقّر و آجري قرار دادند . تُرك‌آباد و شريف‌آباد از اين زمان به مهمترين مركز تجمع زرتشتيان تبديل شد. اين آتش مقدس كه در زمان ساسانيان و به فرمان موبد ِموبدان "كرتير" افروخته شده بود و در پرستشگاهي در استخر
"كرتير" افروخته شده بود و در پرستشگاهي در استخر قرار داشت در گذر تمام اين سال‌ها با كوشش زرتشتيان روشن مانده بود، از پیچ و خم روزگار گذشته و اينك در اين مكان گمنام قرار گرفت. اين آتش بهرام که از اوایل دوران ساسانی به طور مداوم فروزنده بود، از این زمان در این مکان امن باقی‌مانده و تا امروز، همچنان به عنوان «مقدس‌ترين آتش زرتشتيان» در «انجمن زرتشتيان یزد» و «آتشکده کرمان» برافروخته است. منابع. زرتشت و زرتشتیان، بهمن انصاری، انتشارات آروان (1396)
آرامگاه سعید بن سلام مغربی مربوط به دوره پهلوی دوم در نیشابور، ۱۰۰ متری حاشیه بلوار جمهوری و راه‌آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مشخصات و وضعیت. بنای تاریخی آرامگاه سعید بن سلام مغربی در منطقهٔ ده شیخ در حومهٔ شهر نیشابور واقع شده و گمان بر این است که نام این منطقه -که سابقاً یک روستا در این محل واقع بوده است- از شهرت سعید بن سلام مغربی برگرفته شده است. موقعیت این بنا در نیشابور (شهر کهن) در محدوده شرق شهر در میدان زیاد بوده است. این
در محدوده شرق شهر در میدان زیاد بوده است. این آرامگاه در سال ۱۳۵۵ شمسی بازسازی شد ولی از تاریخ ساخت بنای اوّلیه یا بنای فعلی، اطّلاع دقیقی در دست نیست. پیش از بازسازی، برخی این بنا را به اشتباه مزار سردار معروف آرامگاه ابومسلم یا مقبرهٔ طفلان مسلم قلمداد می‌کردند که پس از بازسازی و کاوش، این نظر مردود تلقّی شد. بنا بر شواهد تاریخی و کتیبه‌ها این آرامگاه و قبر اصلی آن مربوط به سعید بن سلام مغربی است. در جوار این آرامگاه، ابوعثمان حیری (رازی) و حاج محمود گنجی نیشابوری حکمت علی (از مشایخ سلسله نعمت‌اللهی
گنجی نیشابوری حکمت علی (از مشایخ سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی نیز مدفون هستند. آرامگاه ابوعثمان مغربی قبرستان عمومی می‌باشد. مشخصات آرامگاه شیخ ابوعثمان مغربی. این آرامگاه شامل چهار حجره در چهار جهت، نمای گنبدخانه چلیپایی شکل و اتاق‌های مجاور مربع شکل است. در حال حاضر این مکان زیارتگاه و محل برگزاری مجالس دراویش سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی (مجالس صبح جمعه) در شهر نیشابور است. موقعیت این بنا در نیشابور (شهر کهن) در محدوده شرق شهر در میدان زیاد بوده است. در مورد قدمت بنای فعلی اختلاف نظر
زیاد بوده است. در مورد قدمت بنای فعلی اختلاف نظر است. با توجه به سازه‌های دوران تیموری و نمونه‌های مشابه آن در ایران می‌توان بنای آن را به دوران تیموری نسبت داد که بعدها به کاشی‌کاری هفت رنگ مزین شده است و با توجّه به نوع رنگ کاشی‌کاری داخلی آن به اواخر قاجاریه و اوایل پهلوی برمی‌گردد؛ و کاشی کاری‌های بیرونی نیز مربوط به دوره پهلوی دوم است. داخل بنا با گچ‌کاری ساده‌ای پوشیده شده است و کف آن هم با قالی‌هایی اهدایی صوفیان مفروش شده است. معماری. آرامگاه مغربی در منطقهٔ «ده شیخ» در حومه شهر نیشابور قرار دارد و
منطقهٔ «ده شیخ» در حومه شهر نیشابور قرار دارد و دلیل این نام منطقه این است که سابقاً یک روستا در این محل قرار داشته که به خاطر شهرت سعید ابن سلام مغربی به آن ده شیخ خوانده شده است. تاریخ دقیقی در اسناد تاریخی برتی ساخت بنای آرامگاه موجود نمی‌باشد. بعد از بازسازی شدن آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی آن را با آرامگاه ابومسلم با مقبرهٔ طفلان مسلم اشتباه می‌کنند. براساس شواهد تاریخی و کتیبه‌ها این آرامگاه به سعید بن سلام مغربی تعلق دارد. درمورد قدمت بنای فعلی آرامگاه اختلاف نظر است. با توجه به نوع و سبک معماری
اختلاف نظر است. با توجه به نوع و سبک معماری دوران تیموری و نمونه‌های مشابه ساره درایران از آن دوره، آرامگاه را به دوران تیموری نسبت داده‌اند. با گذر زمان کاشی کاری هفت رنگ به عنوان تزئینات به بنا اضافه شده است. برخی این کاشی کاری‌ها به اواخز دوران قاجار و اوایل دوران پهلوی اول مربوط است و برخی دیگر به دوران پهلوی دوم مربوط می‌باشد. فضای داخلی بنا را با گچ کاری ساده ای تزئین شده است و کف ساختمان را با قالی‌های اهدایی صوفیان فرش شده است. آرامگاه ابوعثمان سعید در سال ۱۳۵۵ شمسی به دستور حاج سلطان تابنده رضاعلی
در سال ۱۳۵۵ شمسی به دستور حاج سلطان تابنده رضاعلی شاه و به هزینه آقایان حاج عبدالله مظلوم، غلامحسین بدیعی، جلال الدین داودی در ماه محرم مرمت و بازسازی شد. بازسازی و تجدید بنا. چنان‌که در کاشی کاری موجود در بنا اشاره شده و تصویر آن در ذیل آمده است این بنا در سال ۱۳۵۵ شمسی به امر مرحوم حاج سلطانحسین تابنده رضاعلیشاه، قطب وقت سلسله نعمت‌اللهی سلطانعلیشاهی گنابادی مرمت گردید. مرمت و تجدید بنای مزار، به هزینهٔ آقایان حاج عبدالله مظلوم، غلامحسین بدیعی، جلال الدین داودی و به سعی حاج حسن کارگر در ماه محرم ۱۳۹۷
داودی و به سعی حاج حسن کارگر در ماه محرم ۱۳۹۷ قمری برابر دی ماه ۱۳۵۵ شمسی انجام پذیرفته است.
بُرزین‌مِهر یا آذَرِ بُرزین‌مِهر؛ نام یکی از آتش‌های مقدس کیش زرتشتی است که از گونه آتش بهرام و یکی از سه آتشکده بزرگ ایران پیش از اسلام بوده و بر روی کوه ریوند خراسان و در نزدیکی دریاچه سووَر بُرزین‌مِهر: آتشِ خاصِ واستریوشان (= کشاورزانِ) ایران‌زمین، در دوره ساسانیان و دوران‌های پیش از آنان، در کنار دو آتشکده اساطیری-تاریخی دیگر: آذر گُشنَسپ (= آتشِ شاهان و رزمیان) و آذر فرن‌بغ (= آتشِ روحانیان) از جایگاه و احترام ویژه‌ای برخوردار بوده‌است. نام این سه آتشکده، با واژه "آذر" (= "آتش") آغاز شده‌است. آذر در
با واژه "آذر" (= "آتش") آغاز شده‌است. آذر در آیین "مزدیسنا" (کیش زرتشت)، نام ایزد نگهبان آتش است و "آتش"، نشانه آشکار "حضور اهورامزدا" است که از آسمان، فرود آمده و ضد دیوان و ستمگران می‌جنگد. این ایزد، در کتاب اوستا، با عنوان «پسر اهورامزدا» خطاب شده، که نشان‌دهنده بلندی جایگاه او در کیش زرتشت است. آذر (آتش)، "پیام‌بر" (یا پیک) میان مردم و اهورامزداست و مقدس شمرده می‌شود؛ آتش مقدس، در روندی طولانی و دشوار، "تطهیر" می‌گردد؛ چنان‌که شانزده آتش از منابع مختلف، گردآوری شده و آنگاه ۱۱۲۸ بار آن را تطهیر می‌کنند
گردآوری شده و آنگاه ۱۱۲۸ بار آن را تطهیر می‌کنند و این فرایند، یک سال طول می‌کشد و آتش بهرام، پدید می‌آید. بر پایه باورهای اساطیری ایران؛ در جهان، پنج گونه آتش مینوی مقدس وجود دارد. "برزین‌مهر"، "گشنسب" و "فرن‌بغ"، از گونه آتش مقدس "سپِنیشت" می‌باشند که برای ساختن آن: یک‌هزار آتش، از جاهای گوناگون، فراهم گردیده و در جریان مراسمی دشوار، آتشی یگانه پدید آمده و سرانجام "آتش بلندسود" (که مینوی آتش‌هاست) از نزد اهورامزدا پایین آمده در آن جای گرفته و "روانِ آتش" می‌گردد. آتش را در ظرفی به نام آتشدان (یا
آتش" می‌گردد. آتش را در ظرفی به نام آتشدان (یا "آفرینگان") نگهداری می‌نمایند که در میان ساختمان آتشکده جای می‌گیرد. آتشکده، مکان مقدس و "نیایشگاه" زرتشتیان است. روایت است که اهورامزدا، خود، سه آتش "برزین‌مهر"، "فرن‌بغ" و "گشنسب" را به صورت "آتش بهرام" نشانید. این سه آتش، از ایزد بهرام و سروش، پشتیبانی و یاری می‌گیرند. نام‌شناخت. آذرِ بُرزین‌مِهر "[āzar borzīn- mehr]"؛ در فارسی میانه: "ādur Ī burzēn mihr" یا آتور بورگین‌میتر "ātur burzēn-mitr" یا آتور بورژین میتر خوانده می‌شود. بُرزین‌مِهر به معنی "مهر
میتر خوانده می‌شود. بُرزین‌مِهر به معنی "مهر بلندپایه"؛ و آذر برزین‌مهر = "آتشِ مهرِ بلندپایگاه"، در بر گیرنده سه جزء است: ارتباط و پیوند نام این آتش (برزین‌مهر) و کشاورزان (دهقانان، برزیگران) شایان توجه است؛ اگر صفت معروف مهر، "دارای چراگاه‌های فراخ"، را در پیش نگاه داشته باشیم. از این دو امر؛ اهمیت مهر به عنوان ایزد طبقه تولیدکنندگان و کشاورزان روشن می‌شود. نام این آتشکده، از پیشینه دیرین آن حکایت می‌کند؛ برخی از ایران‌شناسان بر این باورند که احتمالاً چنین نامی در عصر میترایی، دوران پیش از زرتشت، وجود
نامی در عصر میترایی، دوران پیش از زرتشت، وجود داشته‌است. آذربُرزین‌مِهر، در متون مختلف؛ به گونه‌ها، نام‌ها و تعابیر دیگری همچون: "آذر مهر"، "آذر سودی‌مهر"، "آذر پُرسود"، "آذر برزین" و "آذر مهربرزین" آمده؛ همچنین در ادبیات پارسی، واژه «برزین» به تنهایی، به جای "آذر برزین‌مهر" به کار رفته‌است. "برزین"، همچنین نام چند تن از بزرگان ایران، از جمله: نام پدر جهن در زمان فریدون، نام پسر گشتاسب، نام پدر بهزاد، نام سردار انوشروان؛ و همچنین "مهربرزین" نام پسر فرهاد یا خراد در زمان بهرام گور و "برزمهر"، نام یکی از
یا خراد در زمان بهرام گور و "برزمهر"، نام یکی از دبیران روزگار اردشیر پاپکان و نام موبدان موبد زمان انوشیروان بوده‌است. جایگاه مینوی و اجتماعی. برزین‌مهر همچون فرن‌بغ و گشنسب و دیگر آتشان بزرگ، از نوع آتشان بهرام است که مهم‌ترین و مقدس‌ترین گونه آتش‌ها در دین زرتشتی به‌شمار می‌آیند. آتش بهرام، نگهبان همه آتش‌های جهان است. تنِ (جسمِ) برزین‌مهر، فرن‌بغ و گشنسب؛ از آتش مادی است و روان آن‌ها از فَرّه است که از خدایان برآمده‌است. این آتش، جزء سه "امشاسپند برگفتار" (بهمن، اردیبهشت و برزین‌مهر) است که به تجلی
(بهمن، اردیبهشت و برزین‌مهر) است که به تجلی مادی بر گشتاسپ و "انجمن بارگاهیان" آشکار شدند. این سه آذر مینوی و سپس، دیگر آتشان، برای از میان بردن دروغ و نگهبانی از آفریدگان، آفریده شده‌اند. اورمزد (اهورامزدا) در آغاز آفرینش، همه زمین را برای پاسبانی به آذرفرنبغِ تکاور، آذرگشنسبِ ورجاوند و آذربرزین‌مهرِ "پُرسود" که همانند "آسرون" (روحانی)، "ارتشتار" (سپاهی) و "واستریوس" (کشاورز) ند سپرد و آن‌که کشاورز است، آذربرزین‌مهر او را یارتر است. تفسیر پهلوی "آتش نیایش"، کار برزین‌مهر را واستریوشی (کشاورزی) بازشناخته و
کار برزین‌مهر را واستریوشی (کشاورزی) بازشناخته و گفته‌است: کشاورزان، با یاوری این آتش، در کار کشاورزی، داناتر، تخشاتر و پاکیزه‌تر هستند. برزین‌مهر، آتش محبوب اشکانیان (پارتیان) بود و به عنوان پرستشگاه و زیارتگاه مورد توجه حکومت و مردم آن دوران، از احترام و ارجمندی ویژه‌ای برخوردار بود. در دوران ساسانیان؛ این آتشکده به همراه دو آتشکده بزرگ دیگر، زیارتگاه خاص و عام؛ و آذربرزین‌مهر، آتشکده ویژه طبقه واستریوشان (کشاورزان) بوده‌است. سرانجام اینکه، بر پایه باورهای دینی زرتشتی؛ در هزاره اوشیدَر، پَشوتَن با کمک
دینی زرتشتی؛ در هزاره اوشیدَر، پَشوتَن با کمک آتشان فرن‌بغ، گشنسب و برزین‌مهر به بتکده بزرگِ اهریمنِ گناهکار دست یافته و آن را نابود خواهند کرد. در کتاب اوستا. اوستا کهن‌ترین نوشتار ایرانیان و کتاب کیش زرتشت است. در زامیادیشت از دفتر یشت‌هایِ کتاب "اوستا" از کوه رئونت (یا ریوند)، که بر اساس گفتار متن پهلوی بندهش؛ در بالای آن، آذربرزین‌مهر بر پای گردیده، یاد شده‌است. همچنین در بند نهم (روز نهم= آذر روزِ) دو سیروزه کوچک و بزرگ، و در بند ششم "آتش بهرام نیایش" از "پنج نیایش" دفتر خرده‌اوستا (یکی از بخش‌های
از "پنج نیایش" دفتر خرده‌اوستا (یکی از بخش‌های اوستا)، از این کوه در کنار چند آذر، ایزد، دریاچه و کوه مقدس دیگر یاد شده و بر آنان، ستایش و نیایش و خشنودی و آفرین خوانده‌است. گمانی نیست که یادکرد نام ریوند در نیایش‌ها و دعاهای خرده‌اوستا، به این خاطر است که آتشکده آذر برزین‌مهر در آنجا بوده. اما در پازند بند بیستم "آتش بهرام نیایش"، از آذر برزین‌مهر یا "آدر برژین‌مهر" در کنار آذر گُشنسپ و آذر فَرن‌بَغ و دیگر آتشان (آتش‌ها، آذرها) که به دادگاه نشانده شده‌اند (در پرستشگاه‌ها برقرار گردیده‌اند) نام برده، و بر
(در پرستشگاه‌ها برقرار گردیده‌اند) نام برده، و بر افزایش بزرگی و فَرّ آن‌ها دعا شده‌است. برزین‌مهر و ادب پارسی. با اینکه از سرگذشت و حیات تاریخی "بُرزین‌مهر" در سده‌های هجری، کمتر نشانی می‌توان یافت اما در شعر و ادب فارسی به حیات خود ادامه داده، و نقش و نشان "برزین‌مهر" در کیش زرتشت (به ویژه ماجرای دین‌پذیرفتن گشتاسب) و در تاریخ و جغرافیای تاریخی ایران قدیم؛ یکی از عمده‌ترین محورهای پدیداری آن در ادبیات فارسی است: «شاهنامه» حکیم توس «ملک‌الشعرای بهار» در باورهای اساطیری ایرانی، آذر (آتشِ) "برزین‌مهر" با
باورهای اساطیری ایرانی، آذر (آتشِ) "برزین‌مهر" با امشاسپند اردیبهشت، دارای ارتباط ویژه‌ای است؛ اردیبهشت، تنها امشاسپندی است که با آتش در ارتباط است؛ او در نقش فرشته آتش، نماد و نشانگر پاکی و طهارت است. ایزد مهر، ایزدی است که با آتش ارتباط دارد. مهر دارای دشت‌های فراخ است و کیفیات و صفات بسیار او، معرف ارتباط آن با آتشکده کشاورزان بوده که همان آتشکده "آذر برزین‌مهر" است. با این پیشینه؛ برزین‌مهر در ادبیات فارسی در جایگاه نمادی از «نهایت فروزندگی» کاربردهای فراوانی یافته‌است: «شاهنامه» فردوسی «مسعود سعد
فراوانی یافته‌است: «شاهنامه» فردوسی «مسعود سعد سلمان» «سلمان ساوجی» «ابوالفرج رونی» «خاقانی»
شهر تاریخی سیروان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سیروان، روستای سراب کلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این شهر مرکز ولایت «ماسَبَذان» بوده است.
محوطه گورگوری بن کشکه مربوط به دوره ساسانیان -قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش معمولان، روستای بن کشکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این محوطه در ۵ کیلومتری شهرستان معمولان و ۵۵کیلومتری شهرستان خرم آباد واقع شده‌است از دیکر جاهای این مجموعه می‌توان به قبرستانی که در ان واقع است اشاره کرد این قبر ستان هم مال زمان‌های خیلی قدیم است این محوطه از یک طرف به روستای بن کشکه و از طرف دیگر به رودخانهٔ کشکان ارتباط
بن کشکه و از طرف دیگر به رودخانهٔ کشکان ارتباط دارداین روستا یکی اززیباترین روستاهای استان لرستان به‌شمار می‌رود.آبشار زیبای &lt;آب تاف&gt; در شمال غربی روستا صحنه‌ای چشم‌نواز به طبیعت روستا داده است.قرار گرفتن در کنار رشته کوه‌های زاگرس، وجود درختان بلوط و رود خانهٔ خاطره انگیز کشکان رود در جنوب روستا منظره‌ای شگفت انگیز را برای دوستاران طبیعت به نمایش گذاشته است .وجود دشت‌های پر از گل‌های رنگارنگ بخصوص شقایق‌های سرخ و لاله‌های وحشی در اطراف روستا چشم هر بیننده‌ای را معطوف دیدن این نقاشی بی بدیل
چشم هر بیننده‌ای را معطوف دیدن این نقاشی بی بدیل می‌کند.مردمان روستا، پر کار، بشاش، شاداب و مهمان نوازاند. و اما علت نام گذاری این روستا به بن کشکه، همانطور که قبلاً نیز بیان شده‌است این سرزمین در دوران ساسانیان محل زندگی و سکونت بوده‌است ولی در برهه‌ای از زمان به دلایل نا مشخصی ساکنان این دیار به خاطر عواملی همچون کمبود غذا، جنگ، نامناسب بودن شرایط زندگی و یا عواملی همچون زلزله مجبور به ترک این سرزمین شده‌اند. ولی مردمانی عشایر از همین سامان در سال‌های 1249تا1250 هجری شمسی مبادرت به ساخت خانه‌های کپری
1249تا1250 هجری شمسی مبادرت به ساخت خانه‌های کپری وتشکیل زندگی یکجا نشینی می‌کنند. ولذا در طول سالیان متمادی و با پیشرفت امکانات و افزایش جمعیت روستا به شکل امروزی تبدیل و توسعه می یابد. بزرگان و موسسان روستا به دلیل برجای ماندن آثار زیادی از ساختمان‌های این محوطه و با بهره‌گیری از ادبیات کهن پارسی، اسم کوشک را برایش انتخاب کرده و در طول سالیان به بن کشکه یا روستایی که اساس و پایه آن کوشک(کاخ،قصر) است تبدیل شده‌است. این روستا در حال حاضر دارای 206 نفر جمعیت می‌باشد. سرانه مطالعه روزانه در این روستا 24
می‌باشد. سرانه مطالعه روزانه در این روستا 24 دقیقه می‌باشد. زبان اصلی مردم روستای بن کشکه لری چگنی است.
قلعه امامه یا قلعه مازیار ، مربوط به دوره مازیار طبرستان است و در شهرستان شمیرانات، بخش لواسانات، روستای امامه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
حمام مرمر مربوط به دوره صفوی است و در نیشابور، خیابان امام خمینی، ابتدای بازار سرپوشیده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. گرمابه مرمر یا حمام مرمر قدمت بسیار دارد. این حمام در ابتدای بازار سرپوش نیشابور (در مسافت حدود ۵۰ متر فاصله با ورودی شمالی بازار) و در ضلع غربی درون بازار قرار گرفته‌است. قدمت این حمام به دوران صفویه می‌رسد که در دوران قاجار و پهلوی تغییرات و تعمیراتی در آن صورت گرفته‌است. دو دانگ این حمام در سال ۱۲۷۰ قمری از سوی حبیب
دو دانگ این حمام در سال ۱۲۷۰ قمری از سوی حبیب قلی‌خان‌مختاری و دو دانگ دیگر در سال ۱۲۸۲ قمری از سوی حاج ملا محمدتقی و دو دانگ دیگر نیز به دست حاج میرزا ابوالقاسم مجتهد در سال ۱۳۴۸ قمری وقف شده‌است. حمام یاد شده تا اوایل انقلاب مورد استفاده بوده‌است. حمام مرمر، دارای دو ورودی مردانه و زنانه است، ورودی زنانه از کوچه‌مجاور بازار و ورودی مردانه در ضلع غربی درون بازار واقع شده‌است. مرمر، دارای سربینه (رختکن)، بینه (گرمخانه) و خزینه است. روی سقف ضلع شمالی گنبد خانه، نقاشی رنگ روغنی دیده می‌شود که گویا جنگ
خانه، نقاشی رنگ روغنی دیده می‌شود که گویا جنگ سربازان نادرشاه را نشان می‌دهد که البته در لایه‌های زیرین این نقاشی، بخشی از نقاشی‌های دوره قبلی به چشم می‌خورد. این بنا در تیرماه ۱۳۹۸ به‌صورت کامل مرمت شده‌است و پذیرای علاقه مندان به آثار تاریخی است.
حمام چهارسوق مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شاهرود، محله مسجد امام حسن عسگری (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. حمام چهارسوق به روایتی قدیمی‌ترین حمام شاهرود به‌شمار می‌رود. در مرداد ۱۳۹۹ عملیات مرمت و ساماندهی بام و گنبدهای این بنا از محل اعتبارات ملی و با مشارکت بخش خصوصی انجام شد.
آسیاب‌های آبی گنو مربوط به دوره قاجار است و در ۲۰ کیلومتری جاده بندرعباس به حاجی‌آباد، در دامنه کوه‌های گنو واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد جامع بابل مربوط به دوره قاجار است و در بابل، حدفاصل چهارراه شهدا و سه راه فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. زمان ساخت این مسجد بر اساس نوشته تاریخ طبرستان، بنای اولیه آن در سال ۱۶۰ ه. ق به دست مازیاربن قارن بنا گردیده‌است. این مسجد بارها به ویژه در دوره صفوی بازسازی شده و در دوران فتحعلی شاه قاجار، بعد از خرابی در اثر زلزله، دوباره بنا گردیده‌است. سرقت کتیبه ورودی. در تاریخ ۲۳ مهر ۱۴۰۱ خبرگزاری فارس خبر از به سرقت رفتن کتیبهٔ تاریخی
خبرگزاری فارس خبر از به سرقت رفتن کتیبهٔ تاریخی سردر ورودی غربی این مسجد داده و به استناد دوربین‌های مداربستهٔ اطراف مسجد، این سرقت را به «اغتشاشگران» (واژه‌ای که حکومت ایران معترضان را خطاب قرار می‌دهد.) نسبت داد.