payamvha/North_RAG huggingface dataset:
قالی بیجار گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی بیجار است که از گذشته تا به امروز تولید می‌شود. تاریخچه. بیجار به عنوان یکی از متقدمین صنعت فرش بافی در ایران به حساب می‌آید، مناطق قالی بافی در گذشته و حال شامل شهر بیجار و روستاهای اطرافش است. تعداد زیادی از قالی‌های قدیمی که هم‌اینک در موزه‌های بزرگ فرش در داخل و خارج کشور نگهداری می‌گردند از قالی‌های بافت بیجار هستند.قالیبافی در این شهر دارای سابقه دیرینه‌ای است و قدمت بافت قالی‌های تاریخ دار بیجار (موجود در خارج از کشور) به سال ۱۲۶۶ (ه.ق) باز می گردد.
در خارج از کشور) به سال ۱۲۶۶ (ه.ق) باز می گردد. ویژگی‌ها. ویژگی شاخص فرش بیجار، ساختار متراکم این قالی هاست. بافت آن‌ها به گونه‌ایست که نمی توان آن‌ها را تا کرد. در مراحل اولیه تجارت فرش، این گونه فرش‌ها را «لول» می‌نامیدند. این کلمه بیانگر استحکام بیش از حد فرش‌های بیجار است. برای تولید این فرش که مانند تخته محکم است، یک پود بسیار ضخیم را علاوه بر یکی دو پود نازک، وارد بافت فرش می‌کنند. این عمل به صورت متناوب در تار و پود فرش تکرار می‌شود. با کوبیده شدن گره‌ای فرش توسط شانه آهنی، بافت فرش بسیار محکم‌تر
گره‌ای فرش توسط شانه آهنی، بافت فرش بسیار محکم‌تر می‌شود. نقش فرش‌های این منطقه بیشتر شامل طرح‌های منظم است و به نسبت نوع روستایی آن، دارای خطوط ملایم‌تر و نقش مایه‌هایی طبیعی‌تری است. در این طرح‌ها، نقوش کلاسیک ایرانی بزرگ شده و در کنار نقش‌هایی که تحت تأثیر مدل‌های روستایی و قبیله‌ای است، دیده می‌شوند. این قالیچه‌ها که از جذابیت و گیرایی خاص برخوردارند، بافتی ظریف دارند و اصالت و سادگی در طرح و رنگ آن‌ها مشهود است. طرح‌ها. معروفترین طرحهای امروزی در منطقه عبارتند از: شکارگاه مانند شکارگاه ترنج دار –
عبارتند از: شکارگاه مانند شکارگاه ترنج دار – شکارگاه دورنما - طرحهای تصویری مانند طرحهای لیلی و مجنون و طرحهای مینیاتور و داستانهای اسطوره‌ای، گل فرنگ مانند گل فرنگ مستوفی، گل فرنگ طره دار، گل فرنگ لچک ترنج دار، دسته گل، گل فرنگ و اسلیمی (پیچی)، گل و بلبل و گلدانی، طرح خرچنگی؛ طرح بندی مانند بندی خاتم شیرازی، بندی گل فرنگ، مینا خانی؛ دار و گل مانند ربعی دار و گل، مستوفی دار و گل؛ شاه عباسی مانند شاه عباسی افشان، لچک ترنج دار، کف ساده؛ اسلیمی مانند اسلیمی گل فرنگ، اسلیمی هندسی یا سرداری، دهن اژدری؛ درختی
گل فرنگ، اسلیمی هندسی یا سرداری، دهن اژدری؛ درختی مانند درختی بید مجنون، درختی گل و بلبل، درختی دورنما، درختی گلدانی، درختی ترمه؛ ماهی درهم مانند ماهی بیجار، ماهی سنه، ماهی افشار، ماهی میرک، ماهی زبیده، ماهی حسن تیمور، سگ ماهی، ماهی زنبوری، ماهی ریز؛ طرحهای هندسی مانند سمن بر خانم، اسلیمی شکسته و خاتم شیرازی. رنگ بندی. یکی از مشخصه‌های قالی بیجار یا گروس، رنگهای بکار رفته در آن است. تضاد جسورانه بین رنگهای به کار رفته، زیبائی این قالیها را دو چندان می‌کند. رنگهای ناب و شادی که بافنده کرد برای قالیهایش
رنگهای ناب و شادی که بافنده کرد برای قالیهایش انتخاب می‌کند. بیانگر طبیعت سرد وحشی و در عین حال رنگارنگ کردستان است در قالی‌های گروس به کار بردن رنگهای شاد و تند مانند قرمز و رنگهای متمایل به آن به ویژه رنگهای: چهره‌ای (یک اصطلاح محلی برای رنگ صورتی پررنگ) و صورتی و پوست پیازی، مشکی، سفید، حنایی و انواع سبزها در زمینه‌های سرمه ای و سفید و قرمز زیاد به چشم می خورد. بکار بردن رنگهای سبز و سفید و پیازی و کاهی بر زمینه لاکی شادابی دیگری بر فرشهای گروس می‌دهد و نقشها را در دید واضح و روشن و برجسته می نمایاند.
نقشها را در دید واضح و روشن و برجسته می نمایاند. این جسارت را در کاربرد نوعی از رنگ زرد می‌توان دید که خاص بیجار است و حتی در قالیهای کف ساده که متن آن‌ها ساده و خلوت می‌باشد به کار میرفته‌است. در فرشهای بیجار مانند بافته‌های برخی از مناطق غربی ایران گاهی کیفیت دو رنگی (رگه) نیز دیده می‌شود. تعداد رنگها در قالی بیجار از ۲۷ رنگ تجاوز نمی‌کند و رنگهای قرمز و سفید و سرمه‌ای بیش از دیگر رنگها به کار میرود و رنگهای تند و تیز آبی نیز به چشم می‌خورد.
قالی فارس یا قالی شیرازی گونه‌ای از قالی ایرانی و صنایع دستی همین خطه است که امروزه و در گذشته تولید می‌شده است. طرح‌های این قالی شامل قشقایی، ایلات خمسه (باصری و عرب خمسه)، لری، افشار و آباده می‌شوند. هنر و صنعت بافندگی فارس در وهله نخست، هنری عشایری و در وهله دوم هنری روستایی است که وابستگی به عشایر دارد. عشایر فارس به‌ویژه قشقایی‌ها و ایلات خمسه بیش از دیگر عشایر به این هنر اشتغال دارند و روستائیان که در مسیر این ایل‌ها زندگی می‌کنند نیز به کار تولید فرش فارس و سایر دستبافت‌ها مبادرت می‌کنند. طرح‌های
فارس و سایر دستبافت‌ها مبادرت می‌کنند. طرح‌های آن‌ها دارای رنگ‌آمیزی و طراوت خاصی است. البته در سالهای اخیر بافندگان عشایری به بافتن فرش برای فروش و به سلیقه مصرف‌کنندگان روی آورده‌اند. لیکن غالباً همان ذهنی بافی و رنگهای مرسوم پیشینیان خود را ادامه می‌دهند. این «هنر- صنعت» به‌طور عمده به دست زنان انجام می‌شود. به‌طور کلی تولید دستبافته‌ها از مرحله ابتدایی تا آخرین مرحله به دست زنان صورت می‌گیرد. دار قالی عشایر افقی است و بافنده برای بافتن بر روی زمین می‌نشیند. بیشتر دارهای روستایی نیز افقی و گاه عمودی
بیشتر دارهای روستایی نیز افقی و گاه عمودی است. علت استفاده عشایر از دار افقی به این دلیل است که با زندگی کوچ نشینی آن‌ها هماهنگی داشته و حمل آن بر پشت چارپایان به سهولت انجام می‌گیرد. فرش‌های فارس معمولاً به طریق «ذهنی بافی» بافته می‌شود. این نقشه‌های ذهنی نوعی بازآفرینی سنتی است که از نسل‌های پیشین به امروزیان رسیده است. بافندگان ایلی همان نقوش را تکرار می‌کنند بدون آنکه از نقشه استفاده کنند. از این رو معمولاً هیچ دو فرشی کاملاً و عیناً شبیه یکدیگر نیست. بافندگان تازه‌کار از سرمشق‌هایی کمک می‌گیرند که
بافندگان تازه‌کار از سرمشق‌هایی کمک می‌گیرند که «حور» نامیده می‌شود. بافندگان قالی این سرمشق‌ها را که یک یک نقشمایه‌ها و نگاره‌های اصلی بر آن بافته شده است. «دستور» می‌گویند. رنگ قالی‌های فارس کاملاً به سلیقه و خواست بافنده ارتباط دارد. تاریخچه قالی فارس. تاریخچه قالی‌بافی قالی فارس در شهر شیراز به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد که این هنر توسط این ایل به اوج خود رسید و نام قالی فارس را بر سر زبان‌ها انداخت. منابع مکتوب نشان می‌دهند که در سرزمین پارس فرش بافته می‌شده است. براساس اسناد فرش‌بافی فارس، قالی گره‌بافته
است. براساس اسناد فرش‌بافی فارس، قالی گره‌بافته و گلیم حدود ۱۲ قرن قدمت دارند و قدیمی‌ترین سند در این زمینه اموال خزانه هارون الرشید عباسی است. در خزانه فرش خلیفه هزار تخته (قالی گره بافته) ارمنی، سیصد تخته دشت میشان، پانصد تخته قالی طبیری و هزار تخته قالی بافت دارابجرد بوده است.
قالی شهرکرد، گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است. منطقه چهار محال و بختیاری در دامنه کوه‌های زاگرس قرار دارد. شهرکرد از مراکز تولید قالیهای دوپوده است. قالیهای بافت این مرکز با رنگهای درخشان و طرحهای شکسته همپای بلداجی است با این تفاوت که گاهی نمونه قالیهای مرغوبتر نیز در اینجا یافت می‌شود. سامان: در این ناحیه قالیهای دو پوده مرغوب بافته می‌شود و به دلیل طرحهای نیمه شکسته، ترنجها و طرح قابقابی و رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای قابل تشخیص می‌باشند. چالشتر: از مناطق
به قهوه‌ای قابل تشخیص می‌باشند. چالشتر: از مناطق ناحیه ۴ شهرداری شهرکرد است که مرکز بافت ظریف‌ترین قالیهای بختیاری است. در این روستا طرح بته و طرحهای دیگر بافته می‌شوند از ویژگیهای خاص دستبافهای چالشتر کاربرد طرحهای نیمه گردان است. بافته‌های ظریف و مرغوب مرکز بختیاری بیشتر به بی بی باف یا خانم باف یعنی دستباف مادر بزرگ مشهور است. در این ناحیه بیشتر طرح قابقابی(سرو و کاج) یا خشتی رایج است که در این گونه طرح ها یک یا چند واگیره در سراسر متن فرش تکرار میشود. طرز بافت و خصوصیات. در حال حاضر بافتنی بی بی بافها
بافت و خصوصیات. در حال حاضر بافتنی بی بی بافها در چالشتر در منطقه شهرکرد پیگیری می‌شود. اما توسط اجتماعات روستایی و آن هم در چهار چوب صنایع دستی و به نام قالی خشتی نقش‌های مورد استفاده در قالی بی بی باف که به خشتی نیز معروف هستند، نقش‌های گیاهی و شکارگاهی می‌باشند که به آن جانوری نیز می‌گویند. در طرح خشتی از انواع پرنده، سرو کاج و حیوانات و گیاهان استفاده می‌شود. = قالی بختیاری = قالی بختیاری قالی بختیاری گونه‌ای قالی ایرانی است که توسط هنرمندان و بافندگان ایل بزرگ بختیاری در استان‌های مختلف بختیاری نشین
ایل بزرگ بختیاری در استان‌های مختلف بختیاری نشین مثل خوزستان، اصفهان، لرستان، چهارمحال و بختیاری و مرکزی تولید می‌شود. فرش بختیاری هم اینک ثبت جهانی شده است. در همهٔ شهر و روستاهای استان چهار محال و بختیاری فرش‌ بافی رایج است این کار از دیر باز به صورت سنتی انجام میشده و بیشتر توسط زنان و دختران در خانه انجام می‌شود. این قالی از دیر باز به خاطر نقش، رنگ و همچنین دوام بالا از محبوبیت خاصی برخوردار بوده‌است. رنگ‌بندی[ویرایش]. نوع رنگ لاکی مورد استفاده و همچنین سبز خاص قالی بختیاری از مهمترین ویژگی رنگ‌های
سبز خاص قالی بختیاری از مهمترین ویژگی رنگ‌های فرش این استان است که با سایر موارد مشابه در دیگر فرش‌های ایران تفاوت دارد. رنگ‌های مورد استفاده در این قالی‌ها بیشتر در زمینه‌های قرمز، آبی روشن، آبی سیر، سبز، نارنجی و زرد است. در گذشته زنان عشایر بختیاری در اوقات خاص یا هنگام جابه‌جایی‌های سالانه خود گیاهان رنگدار طبیعی را جمعآوری و خشک می‌کردند. سپس با شناختی که از خاصیت رنگ دهی آنها داشتند٬ آنها را در آب جوشانده و مایه رنگین آنها را استخراج کرده و همراه با دندانه آب انار ترش مورد استفاده قرار می‌دادند و
دندانه آب انار ترش مورد استفاده قرار می‌دادند و رنگ‌های با ثباتی به دست می‌آوردند. امروزه متأسفانه رنگ‌های باثبات گیاهی جای خود را به رنگ‌های درخشان ولی بی‌ثبات شیمیایی داده‌اند. این روش رنگرزی باعث تندی رنگ‌های خامه می‌شود. در بعضی موارد برای کاستن شدت تندی و پختگی رنگ‌ها، از خاکستر استفاده می‌کنند. قالی یلمه. این قالیها توسط عشایر یلمه بافته می‌شود دارای رنگ ثابتی است و معمولاً از نه رنگ در بافت آنها استفاده می‌شود که عبارت است از: آبی، لاکی، سبز، سرمه‌ای، سفید، بنفش و سیاه؛ و دارای تار و پود پشم هستند
سفید، بنفش و سیاه؛ و دارای تار و پود پشم هستند گل پتو این فرش که با استفاده از گلهای پهن بافته می‌شود به گل فرنگی هم معروف است. در فرادنبه از بخش‌های شهرستان بروجن بافت این فرش توسط زنان انجام می‌شود و نقشه آن معمولاً ذهنی است کف ساده: فرشی است بدون نقش و با زمینه سفید که بیشتر در چالشتر بافته می‌شود.
درازای تاریخی فرش در استان سمنان به زمان ساسانیان باز‌‌می‌گردد در سنگسر نوعی دست بافته از رسته گلیم‌ها وجود دارد که هنوز نیز تولید می‌گردد و ریشه در هنر ساسانی دارد. تنوع آب و هوایی و جغرافیایی استان باعث رشد گونه‌های مختلف گیاهی و درختی در استان است که تشکیل دهنده مواد اولیه بافت و رنگرزی فرش در استان بوده‌است. چپ متقارن بودن گره، وجود طرح‌های خشتی، شکارگاه، لچک ترنج، گلدانی و گل ومرغ و وجود رنگ‌های لاکی و سرمه‌ای در فرش‌ها از ویژگی‌های فرش سمنان است. پیشینه. درازای تاریخی فرش در استان سمنان به زمان
پیشینه. درازای تاریخی فرش در استان سمنان به زمان ساسانیان باز می‌گردد در سنگسر نوعی دست بافته از رسته گلیم‌ها وجود دارد که هنوز نیز تولید می‌گردد و ریشه در هنر ساسانی دارد. تاریخ بافت فرش دستباف در استان سمنان به شیوه نوین به میانه قرن سیزدهم هجری خورشیدی می‌رسد. نخستین شهرهایی که به بافت فرش مشغول شدند، طرود از توابع شهرستان شاهرود و سمنان و بعد از آن شهمیرزاد، مهدی‌شهر (سنگسر سابق)، دامغان، خارتوران (از توابع شهرستان شاهرود) بود. در ابتدا در سمنان قالی‌هایی با طرح‌های کاشان، قم و مشهد بافته می‌شده‌است که
با طرح‌های کاشان، قم و مشهد بافته می‌شده‌است که بعدها چند طراح به کشیدن طرح‌هایی دست زدند که اغلب آنها از طرح‌های قالی‌های شهرهایی که نام برده شد رونوشت برداشت شده بود. رنگرزی سنتی الیاف فرش. تنوع آب و هوایی و جغرافیایی استان باعث رشد گونه‌های مختلف گیاهی و درختی در استان است که تشکیل دهنده مواد اولیه بافت و رنگرزی فرش در استان بوده و به عنوان مثال از روناس گرفته تا پوست گردو در نواحی استان به عمل می‌آیند مورد کاربری در رنگرزی می‌باشد یا پنبه و پشم که به مقدار فراوان و تنوع گونه‌ها یافت می‌شود.
قالی ساروق گونه‌ای قالی ایرانی دستباف و از صنایع دستی ساروق و جیریا است. منطقه ساروق و جیریا از سابقه‌ای طولانی در تولید فرش دستباف برخوردار است و شهرت جهانی دارند. نام‌گذاری و سابقه. شهر ساروق و روستای جیریا در شمال اراک واقع شدند که زنان و مردانشان مهارت خاصی در بافت فرش دارند. سابقهٔ چندصدسالهٔ بافت فرش در این دو منطقه، باعث شهرت نام تجاری فرش ساروق شده و تجار کشورهای اروپایی و آمریکایی با برند ساروق آشنا هستند. البته بافتن این فرش در روستای جیریا رونق بیشتری دارد و اکثر فرش‌های ساروق توسط اهالی این
بیشتری دارد و اکثر فرش‌های ساروق توسط اهالی این روستا بافته می شود. ثبت جهانی. به دلیل سابقه و نامِ فرش ساروق، گاهی برخی کشورهای خارجی با کپی‌برداری غیرقانونی از نقشه‌های بومی و منحصربه‌فرد ساروق، به تولید فرش با نام ساروق می‌پردازند که این ا مر باعث لطمه به شهرت فرش ساروق ضربه بزند؛ لذا کمیتهٔ فرش استان اراک تصمیم گرفته است نشان جغرافیایی فرش دستباف را در قالب کتاب تهیه و پس از تایید در شرکت ملی فرش کشور در یونسکو به ثبت برساند.
قالی قائن گونه‌ای قالی ایرانی است که در قائن تولید می‌شود. طرح و نقش. طرح قالی‌های منطقه قائنات با دیگر مناطق تفاوت دارد و بیشتر عشایری و روستایی‌باف و ذهنی و هندسی است. خورشید با اشعه طلایی از نقش مایه‌های قدیمی فرش قائنات است که اغلب به جای ترنج قالی از آن استفاده می‌شود. این ترنج‌ها با ۱۶ یا ۳۲ شعاع و دو سرترنج بافته می‌شود. بافت قالیچه. بافت قالیچه در بیشتر روستاهای خراسان‌جنوبی معمول است که عمده تولید آن مربوط به بخش زیرکوه قائن و روستاهای بمرود، اسفاد، آبیز، شاهرخت و … است.
قالی قزوین یا فرش قزوین، گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است. فرش بافت قزوین از نفیس‌ترین فرشهای بافته شده ایران می‌باشد که متأسفانه بافت آن فراموش شده‌است و تنها تعدادی از آن‌ها در موزه‌ها و مجموعه‌های شخصی دیده می‌شود از ویژگیهای این فرش تنوع کاربرد رنگ و نقش می‌باشد. احیای فرش قزوین. قزوین دارای مکتب فرشی نفیس و مشهور بوده که به تدریج بازار آن ضعیف می‌شود و در نهایت مقارن با رخداد جنگ جهانی دوم و ورود متفقین به ایران، مشکلات متعدد اقتصادی و تجاری ناشی از
به ایران، مشکلات متعدد اقتصادی و تجاری ناشی از اشغال ایران باعث می‌شود تا آخرین کارگاه فرش مکتب قزوین نیز در حدود ۸۰ سال قبل تعطیل شده و این سبک فرش به دست فراموشی سپرده شود، در سال 1394 جهاد دانشگاهی قزوین موفق شد پس از انجام پژوهش‌های علمی و تلفیق فناوری روز با یافته‌های خود از فرش قزوین، مکتب فرش قزوین را پس از حدود ۸۰ سال احیا کند و تجاری سازی این نوع فرش می‌تواند اشتغال بالایی در صنعت قزوین ایجاد نماید. تاریخچه. در سال‌ ۱۳۰۹ دو تن‌ از سرمایه‌‌داران‌ شهر قزوین به نام محمد مهدی معتمدی‌ قزوینی‌ و سید
شهر قزوین به نام محمد مهدی معتمدی‌ قزوینی‌ و سید مجتبی‌ نبوی‌ كارخانه‌ فرشبافی بزرگی‌ به‌ نام‌ شركت‌ اعتماد تأسیس‌ كردند. این‌ كارخانه‌ در كاروانسرای‌ آقا معصوم‌ كه‌دارای‌ باراندازهای‌ گسترده‌ و دالان‌ها و انبارهای‌ گوناگون‌ بود، آغاز به کار کرد و گروه‌ بسیاری از هنروران‌ و صنعتگران‌ در حوزه فرش دستباف از قزوین، آذربایجان و كاشان در این‌ کارخانه به‌ طور منظم‌ مشغول به‌ كار شدند و چون‌ محصول‌ كارگاه‌های‌ آن‌، چه‌ از نظر نوع‌ خانه‌ و چه‌ از حیث‌ نقشه‌ و بافت‌ و رنگ‌ بسیار زیبا و مرغوب‌ بود، بزودی‌ فرش قزوین
و رنگ‌ بسیار زیبا و مرغوب‌ بود، بزودی‌ فرش قزوین شهرت‌ جهانی‌ پیدا كرد و خریداران‌ آن‌ چه‌ در داخل‌ و چه‌ در خارج‌ از كشور روز به روز بیشتر می‌شد و تعداد كارگران آن‌ نزدیک به‌ ۲۰۰۰ نفر رسید و میزان‌ دستگاه‌های‌ فرشبافی‌ آن‌ نیز از ۴۵۰ دارقالی بیشتر شد. این کارخانه با آغاز جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ و رویدادهای‌ ناگوار شهریور سال‌ ۱۳۲۰، به‌ علت‌ در هم‌ ریختگی‌ اوضاع‌ و نامناسب‌بودن‌ شرایط اقتصادی‌ و متوقف‌ شدن‌ صدور فرش‌ به‌ آلمان‌ و دیگر كشورهای‌ جهان‌، تعطیل شد. نقش و نگار. فرش قزوین دارای‌ سبک خاصی‌ نیست‌ و
نقش و نگار. فرش قزوین دارای‌ سبک خاصی‌ نیست‌ و معمولاً از نقشه‌های‌ مرغوبی‌ ازجمله‌ شاه‌ عباس‌ لچک ترنج‌، حاج‌خانمی‌، ظل‌ السطانی‌ استفاده می‌شود كه‌ از نظر كمیت‌ و كیفیت‌ بازار خوبی دارید. به طول خلاصه بیشترین انواع قالی قزوین شامل موارد زیر است:
قالی قم گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی است که از حدود صد سال پیش تا به امروز تولید می‌شود. صنعت قالی قم عمدتاً به دلیل بافت قالی ابریشم شناخته‌شده‌است. پیشینه. در قم نیز همانند سایر نواحی ایران، قالیبافی و تولید قالی‌های پشمی از گذشته‌های دور به صورت محدود رواج داشته ولی دارای طرح و نقش مستقلی نبوده‌است.
قالی کاشان گونه‌ای دستباف از قالی ایرانی است که در کاشان تولید می‌شود. سالانه بیش از ١٥٠٠٠٠ متر مربع فرش دستباف در کاشان تولید می‌شود.قالی کاشان مانند بیشتر فرشهای مناطق مرکزی، شرقی و غربی ایران، همواره به روش گره گره نامتقارن یا گره گره فارسی بافته شده است.امروزه تار و پود فرش کاشان از جنس پنبه است، اگرچه در قالی های ابریشمی ممکن است از جنس ابریشم باشد. در بافت این نوع فرش از مواد اولیه پشم و کرک گوسفندی و ابریشم استفاده می شود و در نمونه های خاص از پشم شتر برای بافت قالی کاشان بهره برده شده است. رجشمار
برای بافت قالی کاشان بهره برده شده است. رجشمار عمومی قالی کاشان بین سی تا چهل گره در نمونه های معمول و تا هشتاد گره در قالیهای ظریف تر می رسد. موزهٔ فرش کاشان نیز با سرمایه گذاری بخش خصوصی در شهر کاشان پایه‌گذاری شده است که هم اکنون مراحل پایانی ساخت بنا را سپری می کند. این موزه نخستین موزه ی خصوصی در زمینه ی فرش دستباف در ایران خواهد بود. سبک‌های عمده در نقشه قالی کاشان. در کاشان نقشه‌های مختلفی بافته می‌شود که ممکن است این طرح‌ها، اصالتاً از نقاط دیگر کشور وارد کاشان شده باشد، اما به‌طور کلی و بررسی‌های
وارد کاشان شده باشد، اما به‌طور کلی و بررسی‌های صورت گرفته بر نقشه‌های قدیمی و جدید، عمده فرش‌های بافته‌شده در کاشان به ۸ سبک اصلی تقسیم می‌شود. طرح لچک ترنج یا ترنج و محراب. این طرح به احتمال زیاد از نقش جلدهای چرمی کتاب‌های قدیمی و برخی کاشی کاری‌های مساجد و مدارس الهام گرفته شده‌است و حداقل از دوره صفویه در طراحی فرش ایران مرسوم بوده و یکی از عمومی‌ترین سبک‌های نقشه فرش در کاشان است که در مناطق دیگری همچون یزد، کاشمر، اردستان و کشور مصر نیز از آن تقلید کرده‌اند. طرح افشان. طرح افشان نقشه خاص و محبوبی
کرده‌اند. طرح افشان. طرح افشان نقشه خاص و محبوبی است که بدون ترنج و محراب یا لچک بوده و از گل و بوته‌های بزرگ و کوچک و خطوط منحنی اسلیمی متن تشکیل شده و با نوار حاشیه احاطه شده‌است. طرح افشان که از طرح‌های فرعی شاه عباسی است، به طرح سرتاسری شاه عباسی نیز معروف است. از نوع‌های ویژه آن می‌توان افشان شکسته، افشان دسته گلی، افشان حیوان دار، افشان اسلیمی و افشان ترنج دار را نام برد. از نامداران نقشه‌کش این طرح به میرزا عباس صنیعی و پسرش محمد صنیعی می‌توان اشاره کرد. طرح گلدانی و درختی. طرح گلدانی و درختی یکی از
طرح گلدانی و درختی. طرح گلدانی و درختی یکی از اصیل‌ترین نقشه‌های کاشان است که پیشینه ای دراز دارد. قالی‌های طرح گلدانی معروف دوران صفویه منسوب به جوشقان کاشان است. در حال حاضر این طرح در کاشان و منطقه ابوزیدآباد و بیشتر به صورت قالیچه بافته می‌شود. نوعی از این طرح به نام «حاج خانمی» نیز در کاشان و نطنز بافته می‌شود. این طرح انواع مختلف دارد و از ویژگی‌های آن این است که تکراری نبوده و سرتاسر بوم را گلدان یا درختی می‌پوشاند. برخی نقشه‌های دبیرالصنایع از این نوع است. نقشه‌های شادسر ابوزید آباد نیز عمدتاً
نوع است. نقشه‌های شادسر ابوزید آباد نیز عمدتاً گلدانی و درختی است. طرح محرابی. طرح محرابی از آن جهت که تداعی کننده محراب مسجد است، به آن نام مشهور گردیده‌ و بیشترین کاربرد آن نیز استفاده در مساجد می‌باشد. قسمت بالای بوم یا زمینه، قوس محراب طراحی می‌گردد که عمدتاً حالت دوم لچک را دارد و نوار حاشیه نیز زمینه فرش را احاطه می‌کند. ممکن است خطی از قرآن، حدیث یا اسماء متبرکه در قوس محراب یا جای سجده و بعضاً در حاشیه فوقانی یا تا نیمه حاشیه‌های راست و چپ نیز نوشته شود. در متن و حاشیه نیز از نگاره‌های جانوران،
شود. در متن و حاشیه نیز از نگاره‌های جانوران، پرندگان و انسان به هیچ رو استفاده نمی‌شود تا برای نمازگزار اشکالی ایجاد نکند. در نقشه محرابی کاشان، انواع محرابی گلدانی، ستوندار، قندیلی و درختی با نگاره‌ها و قوس‌های گردان در قالیچه طراحی می‌گردد و در انواع ابریشمی و کرکی بافته می‌شود. طرح شکارگاه. نقشه‌های طرح شکارگاه در کاشان مربوط به دوره صفویه می‌شود. سرتاسر زمینه یا بوم طرح شکارگاه شامل منظره ای از شکارگاه شامل حیوانات، شکارچی و گیاهان مختلف بوده و دارای نقشه سراسری است. امروزه این طرح به گونه ای محدود و
سراسری است. امروزه این طرح به گونه ای محدود و بیشتر به صورت قالیچه و با خامه ابریشم یا کرک در کاشان و ابوزیدآباد بافته می‌شود. از طراحان معاصر می‌توان به سید محمد افسری در این خصوص اشاره کرد. طرح‌های واگیره‌ای. طرح‌های واگیره‌ای شامل قسمتی از کل فرش (مثلاً یک‌هشتم، یک شانزدهم و یک سی و دوم) است و در بوم تکرار می‌گردد و انواع مختلف دارد که سه طرح اصلی آن که در کاشان بافته می‌شود عبارتند از: طرح‌های تصویری. در طرح‌های تصویری نقشه به صورت سراسری است و در کاشان سابقه طویلی دارد. در دوران معاصر نیز خانواده
سابقه طویلی دارد. در دوران معاصر نیز خانواده افسری به ویژه سید امیرحسین افسری کاشانی که اکثرا فرش‌های دربار محمد رضا شاه پهلوی را به صورت سفارشی می‌بافتند و همچنین برادران ایشان به نام‌های سید محمد افسری و سید نظام الدین افسری و کسانی چون کاشف و محمد آقا قاسمی و محمد سعید به این طرح‌ها پرداخته‌اند. این طرح‌ها که به مینیاتوری یا نگاه گری نیز معروف می‌باشند به ۳ دسته تقسیم می‌شوند: طرح محتشم. طرح محتشم نقوش تلفیقی هندسی و گردان دارد و قالب کلی آن، لچک ترنج است. دو تفاوت اصلی این طرح که باعث جذابیت آن شده،
است. دو تفاوت اصلی این طرح که باعث جذابیت آن شده، حاشیه پهن بسیار زیبای آن و نیز طرح ساده شده درخت بید مجنون، گل‌ها و برگ‌ها و ساقه هماهنگ آن است که لچک‌های فرش، درختان بید را نشان می‌دهد. در حاشیه بزرگ و پهن آن نیز گل‌های شاه‌عباسی و بند گره وجود دارد. عمدتاً گل‌های فرش، قابی شکل بوده و در داخل آنها شاخ و برگ تنظیم شده‌است. رنگ های پر کاربرد و رنگرزی قالی کاشان. از جمله نمونه های پرآوازه ی فرش کاشان، فرشهای لاکی هستند که عموما از متن و حاشیه ای به رنگهای لاکی و سرمه ای شکل می گیرد. رنگ لاکی از گیاه روناس
و سرمه ای شکل می گیرد. رنگ لاکی از گیاه روناس به دست می آید که در شرایط آفتابی و در زمینهای کویری می روید، در ایران روناس از مناطقی در یزد و انارک و کرمان به دست می آید. یکی از طیف های شناخته شده ی رنگ قرمز در قالی کاشان ، قرمز سیر است که به وسیله ی قرمز دانه که نوعی حشره است به دست می آید.همچنین رنگ سرمه ای یا نیلی که در حاشیه و متن به فراوانی استفاده می شود و معمولا از نیل تهیه می شود، نیلی که سابقا رنگی گیاهی بوده و از درخت نیل به دست می آمده، امروزه از گونه ی رنگهای خُمی محسوب می شود. از دیگر رنگهای پر
ی رنگهای خُمی محسوب می شود. از دیگر رنگهای پر کاربرد در قالی دستباف کاشان می توان به دوغی، چهره ای، الماسی، مله ای، مسی و دارچینی اشاره کرد. امروزه شهر کاشان دارای تعدادی کارگاه رنگرزی فعال است که انواع رنگ های طبیعی و غیر طبیعی را بسته به کاربردشان برای رنگرزی الیاف قالی به کار می بندند. مشاهیر. حاج ملاحسن محتشمی، از قالیبافان کاشانی در عصر قاجار است که در بافتن قالی‌های نقش‌برجسته استاد بوده‌است. حاج ملّا حسن در سنّ هفتاد سالگی به تاریخ ۱۱ رجب ۱۳۳۵ درگذشت. از دیگر بزرگان فرش کاشان محمود دبیرصنایع بود .
از دیگر بزرگان فرش کاشان محمود دبیرصنایع بود . وی که بیشتر به عنوان طراح نقوش فرش شناخته می شد در سنین حدود چهل سالگی برای دربار پهلوی فرشهایی طراحی کرد . خاندان صانعی از جمله سید رضاخان صانعی ، میرزا نصرالله خان نقاش زاده صانعی و علی صانعی از مشهورترین طراحان و تولید کنندگان فرش کاشان بودند. به گفته ی شیرین صوراسرافیل سید رضاخان صانعی نام آور ترین هنرمند در طراحی نقوش قالی در تاریخ فرش کاشان است . خانواده ی افسری و در راس آنان محمد افسری از دیگر مشاهیر فرش کاشان هستند ، بیشتر نقش های محمد افسری پرتره ،
کاشان هستند ، بیشتر نقش های محمد افسری پرتره ، پرده های بزمی ، درخت و منظره بود . محمد صنیعی و احمد سازور از دیگر طراحان چیره دست قالی دستباف کاشان بودند . بازرگانان و تولیدکنندگان یهودی فرش دستباف کاشان. پس از دوره ی صفوی و با افزایش شمار یهودیان ساکن در شهر کاشان ، این شهر را با عنوان "اورشلیم کوچک" شناختند.در این میان یهودیان ضمن زیست در میان دیگر مردم کاشان در شغل هایی از جمله بازرگانی و تولید کالاها وارد شدند . از آن جمله تجارت و تولید فرش دستباف، آنهم در دوره ای بود که فرش کاشان کم کم به عنوان کالایی
در دوره ای بود که فرش کاشان کم کم به عنوان کالایی معتبر و سود آور به صورت گسترده تولید می شد. قدیمی ترین فرشهایی که با نام یهودیان در کاشان می شناسیم مضامین مذهبی و انجیلی دارد.در کتابی با نام "فرشهای کلیمیان کاشان" نوشته ی "آنتون فلتون" یکی از فرشهای معروف فرش سلیمان و ملکه ی صبا بود که در سال ۱۸۲۲ میلادی "جوزف پسر حاجی ماری" آن را تولید کرده است . از دیگر تولیدکنندگان یهودی فرش کاشان در میانه ی سده ی نوزدهم میلادی "یزقل اکتوال" بود که در ابتدا با مضامین مذهبی و سپس با مضامین کمتر مذهبی و گاه نقوش کلاسیک
و سپس با مضامین کمتر مذهبی و گاه نقوش کلاسیک قالی کاشان به تولید قالی می پرداخت. قالی های با نام اکتوال تا سالهای پایلنی سده ی نوزدهم در کاشان تولید می شدند . از همین دوره دو فرش با کتیبه هایی تحت عنوان "فرمایش اسمعیل اوبا یهودی" و "اسمعیل آقابابا" موجود است که احتمالا هر دو به نام یک نفر اشاره دارد. از دیگر تولیدکنندگان در این دوره می توان به اسمعیل لاویان و موسیو لوان اشاره کرد. ظاهرا گروهی از یهودیان در محله ی سرپله کاشان زندگی می کردند که در ابتدا به کار قماش و پارچه و سپس فرش مشغول بودند. در موردی
کار قماش و پارچه و سپس فرش مشغول بودند. در موردی تاریخی پس از ترور ناصرالدین شاه ، پزشکی یهودی به نام حکیم نور محمود نهورای در بهبودی شاه بسیار کوشید. در نتیجه ناصرالدین شاه به رسم قدردانی فرشی با مضامین مذهبی یهودی به وی هدیه داد. این فرش که در سال ۱۸۹۰ میلادی در کاشان بافته شده بود اینک در موزه ی Beth Tzedec در کشور کانادا نگهداری می شود. قالی‌خانه. «قالی‌خانه» نامی است که بر خانه حاج باب قربان علی عدالت، از بزرگترین تاجران و تولیدکنندگان فرش کاشان در زمان قاجار، گذاشته شده‌است. در قالی‌خانه ۲۸ تخته فرش
قاجار، گذاشته شده‌است. در قالی‌خانه ۲۸ تخته فرش از دوره صفویه تا قاجاریه به نمایش گذاشته شده‌است.
قالی کاشمر گونه‌ای قالی ایرانی است که در کاشمر تولید می‌شود. وضعیت کنونی. از جمعیت ۱۶۰ هزار نفری کاشمر، حدود ۲۰ هزار نفر به‌طور مستقیم در صنعت فرش مشغول به کار هستند. در گذشته، ۸۰ درصد بافندگان را مردان تشکیل می‌دادند اما اکنون میزان حضور بانوان نیز رو به افزایش است. مدتی است صنعت فرش کاشمر دچار رکود شده است. قرار است ثبت داخلی و سپس ثبت جهانی نشان جغرافیایی مناطق فرش ایران در مراجع داخلی و مؤسسات بین‌المللی انجام شود.
قالی کرمان گونه‌ای قالی ایرانی با گره فارسی و از صنایع دستی خطه کرمان است که از دیرباز تاکنون تولید می‌شود. قالی کرمان به دلیل ظرافت، زیبایی بی‌نظیر و دوام بالای آن، همواره جزو محبوب‌ترین فرش‌های دستباف ایران به‌شمار می‌آید. از جمله قالیبافان مشهور کرمان می‌توان به محمد ارجمند و احمد یزدان پناه دیلمقانی اشاره کرد که نقش مهمی در ترویج و ارتقای این هنر داشته اند. ویژگی‌ها و اهمیت قالی کرمان. قالی کرمان به دلیل استفاده از گره‌های بسیار ریز و دقیق، دارای طراحی‌های متنوع و پیچیده‌ای است که غالباً شامل موتیف‌های