payamvha/North_RAG huggingface dataset:
را به میدان شاه بردند و به بالای ستون و تیر وسط میدان کشیدند و هدف تیر و گلوله قراردادند، بدین ترتیب که شاه صفی خودش نخستین تیر را به طرف او رها کرد و بعد به اطرافیانش گفت: هر کس مرا دوست داشته باشد تیری به سوی این خائن خواهد انداخت. همه کمانهای خود را کشیده و آنقدر تیر بر بدن غریب‌شاه زدند که جسد او بربالای ستون مشبک شد. سه روز تمام این جسد بالای ستون باقی‌ماند و بعد آن را پایین کشیده و به خاک سپردند». پس از فروخوابیدن قیام غریب‌شاه، اطرافیان او همه به فجیع‌ترین وضعی کشته‌شدند. حسب‌الامر شاه صفی اهالی
فجیع‌ترین وضعی کشته‌شدند. حسب‌الامر شاه صفی اهالی گیلان (که در منطقه میان مازندران و گسکر سکونت‌داشتند) به کلی خلع سلاح شدند و حتی شمشیرها و تیر و کمان و زوبین را از آن‌ها گرفتند و فقط داسی که برای درو کردن و بریدن چوب به کار می‌رفت برای آنان باقی گذاشتند. لکن طالشی‌ها را که بین گسکر و آستارا ساکن بودند و به قلع و قمع لشکر غریب‌شاه کمک کرده بودند خلع سلاح نکرده و به آن‌ها اجازه دادند که سلاح داشته باشند. شاه صفی که بر اثر این قیام، از روحیات مردم مرعوب شده بود به ساروخان حکم کرد که مردم «گیلان را استمالت
بود به ساروخان حکم کرد که مردم «گیلان را استمالت داده، از تقصیرات و زلات ایشان گذشته رقم عفو بر جراید جرایم ایشان کشیدیم» و ساروخان نیز دستور داد تا «هرکس از لشکریان اسیر و برده داشته باشند به تصدق فرق اشرف اقدس مستخلص سازند». لشکریان همه اسیران را آزاد نمودند تا روانه خانه‌های خود گردند و برای استواری دولت ابد مدت (صفوی) دعا کنند. در طی این جنگ و پیروزی «ساروخان» حاکم آستارا که از خود دلاوری و شجاعت زیادی نشان داده بود مورد عنایت و تشویق خاص شاه صفی قرار گرفت، لیکن بهرام (بیرام) قلی‌سلطان صوفی به‌دلیل
گرفت، لیکن بهرام (بیرام) قلی‌سلطان صوفی به‌دلیل بی‌رحمی و شقاوتی که نسبت به مردم انجام دادهبود و به جهت قصوری که در جریان برخورد با غریب‌شاه از وی صادر شده بود از کار حکومت دیلمان عزل و به جای او آدم سلطان (ادهم بیک) گرجی یوزباشی غلامان به حکومت دیلمان و رانکوه منصوب گشت (همان. شاه‌صفی در همان سال (ربیع‌الثانی ۱۰۳۸ه¨. ق) «بنا بر رشد و کاردانی و اعتماد مهام دیوانی و رفاهیت حال رعایا و صلاح حال برایا»، میرزا محمدتقی وزیر مازندران رابرای اداره گیلان برگزید و وزارت کل گیلانات را ضمیمه مازندران نمود و اداره آن
کل گیلانات را ضمیمه مازندران نمود و اداره آن ولایت را به وی سپرد. همچنین وی مأموریت یافت تا اموال خاصه شریفه و سایر اجناسی را که‌در زمان «فتور غریب‌شاه» به تاراج رفته بود، با تفحص و جستجو از دارندگان آن وصول نماید. بر اثر این قیام زیان خزانه شاهی و بزرگان به ۳۰۰ هزار تومان بالغ گشت و مأموران شاهی کوشیدند این خسارت را جبران کنند و از کسانی که در نهب و غارت انبارها مظنون شده بودند به زور شکنجه پول می‌گرفتند. غریب‌شاه یا عادل‌شاه. برخی از نویسندگان عصر صفوی عادل‌شاه را همان غریب‌شاه می‌دانند و برخی دیگر
عادل‌شاه را همان غریب‌شاه می‌دانند و برخی دیگر آنهارا دو نفر ذکر کرده که هر دو در دوره شاه صفی در گیلان قیام کرده‌اند. عبدالفتاح فومنی که از اهالی گیلان است، «عادل‌شاه» را لقب همان کالنجار سلطان پسر جمشید خان می‌داند که سال‌ها در لباس فقر و فنا و گمنامی و ناکامی به‌سر می‌برد و عده‌ای از بزرگان محلی گیلان او را به این لقب موسوم ساخته و به سلطنت برداشتند. سپس به خانه پیرشمس گل گیلوایی که به اعتقاد آن‌ها شیخ زمان بود آمده، کمر او را بستند و بر اسب نشانده و نقاره به نام او زدند. به اعتقاد وی همین عادل‌شاه را
به نام او زدند. به اعتقاد وی همین عادل‌شاه را عراقیان و قزلباشان غریب شاه می‌گفتند؛ بنابراین در نوشته فومنی، عادل‌شاه و غریب‌شاه یک شخصیت است که با دو لقب شهرت یافته‌است. لیکن در برخی از این متون آمده‌است که پس از قتل غریب‌شاه، عده‌ای که متنبه نشده بودند شخص دیگری را به ادعای برادری غریب‌شاه یا نبیره جمشیدخان، عادل‌شاه نام نهادند و «اراده بغی و طغیان» داشتند. اما قبل از هر گونه اقدام، میرزا تقی وزیر مازندران و گیلان مشهور به ساروتقی از محل اختفای آن‌ها اطلاع یافت و پس ازدست یافتن بر آنان «آن بی‌عاقبت
اطلاع یافت و پس ازدست یافتن بر آنان «آن بی‌عاقبت بی‌سعادت را با فتنه‌انگیزان بی‌خرد به نهانخانه عدم فرستادند و آتش فتنه آن ولایت به زلال اقبال همایون خاقانی انطفا…» پذیرفت و آرامش به گیلان برگشت. در تاریخ ملاکمال (۷. ص۲۱) هم شرح واقعه طوری بیان شده که عادل‌شاه شخص دیگری غیر از غریب‌شاه است. رضاقلی‌خان هدایت که بعدها از این حادثه یاد کرده نیز این دو «فتنه» را از دو شخص می‌داند و می‌گوید: «... عجیب‌تر از این قضیه عادل‌شاه است که گیلانیان شخص دیگری به‌دست آوردند و او را عادل‌شاه برادر غریب‌شاه خواندند و او
و او را عادل‌شاه برادر غریب‌شاه خواندند و او نیز به‌دست آمده سفاهت آن قوم آشکارا شد.» (۲۴. ج۸. ص۴۴۰) در منتظم ناصری نیز آمده‌است «... درسنه ۱۰۳۸ فتنه دیگری در گیلان بر پا شد و آن این است… چون غریب‌شاه… در اصفهان در میدان نقش جهان به دیار عدم فرستاده شد بعد از او گیلانیان، دیگری را بدست آورده او را عادل‌شاه برادر غریب‌شاه خواندند و او نیز گرفتار و نابود گردید و این دو واقعه در عصر شاه‌صفی بوده‌است.» (۳. ص۱۴۶). به نظر می‌رسد قول عبدالفتاح فومنی را بتوان به دلایلی ارجح دانست. زیرا قول‌مورخان بعدی که از منابع
ارجح دانست. زیرا قول‌مورخان بعدی که از منابع عصر صفوی به ویژه نوشته اسکندربیک ترکمان (در ذیل عالم‌آرای عباسی) برداشت شده، به دلیل بُعد زمانی و مکانی با واقعه نمی‌تواند مبنای قضاوت و اظهار نظر قرار گیرد، مانند نقل قول اعتمادالسلطنه و رضاقلی خان هدایت که‌از مورخان دوره قاجاریه به‌شمار می‌روند. اسکندر بیک ترکمان که این مورخان از او نقل کرده‌اند نیز اثر خود را بعد از وقوع حادثه و به عنوان ذیلی بر تاریخ عالم‌آرای عباسی نگاشته و با بعد مکانی که با حادثه داشته، شاهد عینی آن نبوده و نوشته وی مبتنی بر مسموعات
شاهد عینی آن نبوده و نوشته وی مبتنی بر مسموعات بوده‌است. چون سرزمین گیلانات در عصر صفویه همواره ناآرام و محل بروز شورش‌های پی‌درپی بوده و کالنجار سلطان شخصیت اصلی این قیام به هر دو لقب:غریب‌شاه و عادل‌شاه اشتهار یافته بود، این مورخ، دو شخصیت جداگانه را از آن مراد کرده‌است. شاید هم بزرگ‌نمایی از اقدامات ساروتقی، اعتمادالدوله بعدی شاه‌صفی، بوده که در سرکوب این شورش نقش داشته‌است. اما عبدالفتاح فومنی از نظر زمانی و مکانی به حادثه نزدیک بوده و از شاهدان عینی این قیام و دیگر وقایع گیلانات در عصر صفویه می‌باشد.
قیام و دیگر وقایع گیلانات در عصر صفویه می‌باشد. وی از وقایع‌نگاران رسمی صفویه نبوده، بلکه اثر او یک تاریخ محلی‌است و قصد مؤلف از نگارش تاریخ گیلان، ابتدا آن بوده که «قضیه مذکوره]غریب‌شاه[را به نوعی که سانح شده بود، تألیف نماید» (۱۷ . ص۵). لیکن سپس دیگر وقایع قبل از آن را نیز به نگارش درمی‌آورد. از این نظر، اعتبار سخن او از دیگران بیشتر است. بنابراین غریب‌شاه همان کالنجار سلطان رشتی بوده که مردم گیلان به دلیل ظلم و اجحافات عمال و دیوانیان صفویه در آن ایالت، او را عادل‌شاه لقب دادند، بدان امید که از ستم و
او را عادل‌شاه لقب دادند، بدان امید که از ستم و بی‌عدالتی موجود رهایی یابند. اما در نظر دولتیان به غریب‌شاه اشتهار یافت، چراکه او پیش از آن، قدرت خود را بر اثر تسلط شاه‌عباس بر گیلان از دست داده بود و درغربت و گمنامی به سر می‌برد. نگرش مورخان رسمی درباره قیام. مورخان عهد صفوی حتی نویسندگانی از اهل گیلان، از غریب‌شاه و مردمی که در قیام او شرکت داشتند با عناوین و عبارات زننده‌ای یاد کرده‌اند که نشان از دشمنی و نفرت دولتیان از این شورش دارد. از شخص غریب‌شاه با صفاتی چون: مجهول، بیچاره، بی‌کس، بازیچه غریب،
با صفاتی چون: مجهول، بیچاره، بی‌کس، بازیچه غریب، بی‌عاقبت، سفیه نادان، روسیاه ابله، مخذول، شارع امنیت و بدفعال = یاد کرده‌اند و در هوّیت او یعنی انتساب به فرزندی جمشیدخان اختلاف نموده‌اند. محمد معصوم اصفهانی می‌گوید: «شخص مجهول‌القدری را به اعتبار آنکه پسر جمشیدخان است موسوم به غریب‌شاه نموده...» (۱۹ . ص۵۰)، اسکندربیک نیز می‌نویسد: «شخصی را به پسری جمشیدخان موسوم نموده...» (۱ . ص۱۵) و اعتمادالسلطنه او را «شخصی مجهول که ادعا کرده از نواده حکمرانان قدیم گیلانم...» (۳ . ج۲ . ص۱۴۶) معرفی کرده‌است. رضاقلی‌خان
(۳ . ج۲ . ص۱۴۶) معرفی کرده‌است. رضاقلی‌خان هدایت هم در حوادث سال ۱۰۳۸ ه¨ . ق از «فتنه گیلان» یاد می‌کند که«مجهولی به‌دست آوردند و گفتند پسر جمشیدخان والی بیه‌پس ] است[ و مخفی بوده کنون ظهور نموده و آن بیچاره را غریب‌شاه نام کردند و گیلانیان ساده‌لوح گرد او را گرفته شاه‌بازی آغاز نهادند. مجملاً سی هزار کس بر اطراف آن بی‌کس اجتماع کرده هر یک به حکومت دیاری نامزد شدند.» (۲۴ . ج۸ . ص ۴۳۹). از اصل قیام با تعابیر: فتنه و سانحه، فساد و شورش، عصیان و طغیان، شاه‌بازی، لعب عجیب، دولت روباه صولت و غیره یاد شده و قیام
لعب عجیب، دولت روباه صولت و غیره یاد شده و قیام کنندگان را با عناوین: اشرار و بی‌دولتان لئام، ارباب ضلال، گروه لئام، سفیهان ناقص خردِ سبک‌عقل، جمعی پریشان و قومی بی‌نام و نشان، اجامره و اوباش، لشکر بلاظفر اجامره، اهل فساد و جنود شیطان، تابعان گمراه، مخذولان، شوریده‌بختان سفیه و غیره توصیف کرده‌اند. = ذکر عباراتی از نوشته‌های این مورّخان درباره قیام غریب‌شاه منعکس‌کننده دیدگاه مورخان رسمی نسبت به چنین قیام‌هایی است که در مخالفت با نظام حاکم به‌وقوع می‌پیوست و طبیعی است که دستیابی به حقیقت این‌گونه حرکتها بر
طبیعی است که دستیابی به حقیقت این‌گونه حرکتها بر اساس گزارش‌های جانبدارانه از دولت صفوی تا حدی مشکل است. یکی از این واقعه‌نگاران رسمی در بیان این حادثه می‌نویسد: «جمعی از مردم گیلان که به سمت کم‌عقلی و صفت نادانی ضرب‌المثل اهل جهان‌اند، چون از قضیه ناگزیر حضرت غفران پناهی آگاه گشتند بر سر آرزویی که از دیرباز تخمیر وجود ایشان‌بود رفته شخص مجهول‌القدری را به اعتبار آنکه پسر جمشیدخان است موسوم به غریب‌شاه نموده به مسند حکومت آن دیار نشانده غاشیه اطاعتش بر دوش کشیدند و دراندک فرصتی جمعی کثیر و جمعی غفیر در سلک
و دراندک فرصتی جمعی کثیر و جمعی غفیر در سلک ملازمان و جان سپارانش منتظم گشته شورش و فساد آغاز نهادند و از قصبه لشت نشا... که همیشه معدن و منبع مردم شیطان‌سیرت شیاطین سریرت بوده... به عزم تاراج بلده رشت... متوجه شدند.» . در گزارش مورّخ دیگری آمده‌است: «جمعی از شوریده‌بختان سفیه گیلانی بغی و فساد و طغیان ورزیده شخصی را... به روی کار آورده غریب‌شاه نام نهاده دستاویز خود ساختند و جمعی کثیر از اشرار و بی‌دولتان لئام و فتنه‌انگیزان بی‌عاقبت نکوهیده فرجام برسر او جمعیت نموده و برهمزن هنگامه عافیت خلق آن دیار
او جمعیت نموده و برهمزن هنگامه عافیت خلق آن دیار گشتند... و جمهور مقیمان لشت نشا که همیشه فتنه‌انگیز و و واقعه‌طلب اند سر از دریچه عصیان و طغیان برآورده حکومت آن بی‌عاقبت را پذیرفته بر سر او جمعیت نمودند...» (۲ . صص۱۶ـ۱۵). عوامل شکست قیام. در شکست قیام غریب‌شاه علاوه بر عملیات نظامی گسترده شاه‌صفی علیه شورشیان، عوامل دیگری مؤثر بود که به ماهیت خود قیام مربوط می‌شود. از جمله این عوامل، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: ۱ـ عدم تجانس نیروهای شرکت‌کننده در قیام و دوگانگی اهداف و منافع قیام کنندگان. این امر موجب
دوگانگی اهداف و منافع قیام کنندگان. این امر موجب بی‌سرانجامی قیام و عدم انسجام کامل طیف‌های شورشی گشت. ازنظر ترکیب نیروها، دو دسته عمده در این قیام حضور داشتند یک دسته خوانین، ملاکین و اعقاب سلاله‌های محلی سابق گیلان بودند که بر اثر سیاست شدید تمرکزگرایی شاه‌عباس اول و خاصه شدن گیلان و قرار گرفتن اداره آن به‌دست وزیر اعزامی از دربار صفویه، به کنج اختفا می‌زیستند، لیکن مترصد فرصتی بودند تا در پی کسب قدرت مجدد در منطقه اقدام نمایند. این بزرگان می‌خواستند از نارضایی روستاییان گیلانی و طالش علیه مالیات‌های
نارضایی روستاییان گیلانی و طالش علیه مالیات‌های گزافی ـ که از جانب دولت شاه پس از تبدیل گردیدن گیلان به ملک خاصه وضع شده بود ـ استفاده کنند برای هدف خود که تصاحب قدرت منطقه‌ای و تشکیل فرمانروایی مستقل در برابر صفویان بود و در این تلاش، داعیه اصلاحات اجتماعی و اقتصادی به نفع رعایا نداشتند. حضور این دسته در قیام، بهره‌گیری از فرصت پیش آمده بر اثر مرگ شاه‌عباس و جلوس شاه صفی و تأمین منافع شخصی خودبود. از این‌رو، اینان با هدف توده مردم هماهنگی نداشتند و آنگاه که فشار نیروهای حکومت زیاد شد، راه تفرقه در پیش
که فشار نیروهای حکومت زیاد شد، راه تفرقه در پیش گرفته و هر کس در پی حفظ جان خود، از هدایت قیام دست برداشته و مردم را رها کردند. حتی فرزند(۴) یکی از ملاکینی که به شورشیان پیوسته بود به ایشان خیانت ورزید و نقشه‌های آنان را به آگاهی ساروخان رسانید. بدین‌سبب لشکریان شورشی در نبرد کوچصفهان از قشون دولتی شکست خوردند و تعداد زیادی کشته دادند. وجود تضاد در صنوف شورشیان در تصمیم‌گیری‌های آنان نیز تأثیر می‌گذاشت و شیوه برخورد آن‌ها را با بزرگان و اعیان محلی یا مصادره اموال متفاوت می‌کرد. با گسترش قیام، روستاییان
اموال متفاوت می‌کرد. با گسترش قیام، روستاییان شورشی مستقلاً عمل می‌کردند و به کالنجار سلطان (غریب‌شاه) و امیران وی کمتر اعتنا می‌نمودند و ملاکینی که در آغاز شورش فعال بودند دیگر وظیفه مهم را در جریان نهضت ایفا نمی‌نمودند. وقتی در جریان تصرف رشت، شورشیان انبارهای دولتی را شکسته و ۲۰۰ خروار(۵۹ هزار کیلوگرم) ابریشم خام را که مأموران شاه به‌عنوان مالیات از روستاییان گرفته‌بودند، میان بینوایان شهرها تقسیم کردند، بعضی از «افراد محترم و نامی عوام الناس» (یعنی قشر متوسط شهری) نزد کالنجار سلطان آمده و استدعا کردند
متوسط شهری) نزد کالنجار سلطان آمده و استدعا کردند تا وی برای انبارها اقدامی به عمل آورد و گفتند: «آخر این ابریشم تو را به کار آید.» غریب‌شاه نیز قبول کردو نیروها را از غارت ابریشم دیوان و تاراج اموال منع نمود. در فومن نیز شورشیان می‌خواستند خانه‌های کلانتر و اعیان محل را آتش بزنند، ولی کالنجار سلطان و سران قیام، مردم را از این کار بازداشتند (۱۷. صص۲۶۶–۲۶۵). این موارد نشان از تباین اهداف و دیدگاه‌های توده شورشی و اعیان شرکت‌کننده در این قیام دارد. ۲ـ نداشتن سازمان و عدم برنامه‌ریزی و نقشه. قیام مردم گیلان
سازمان و عدم برنامه‌ریزی و نقشه. قیام مردم گیلان بیشتر دستخوش یک شور و احساس عمومی بود و بیشتر به غارت کردن انبارها و خزاین دولتی منجر شد. اعمال روستاییان و مستمندان شهری فقط نتیجه تجلی نارضایتی و نفرت ایشان بود، ولی برنامه و نقشه معین نداشتند. ۳ـ وفادار ماندن برخی از حکام و اعیان محلی به دولت مرکزی و حمایت مردم برخی از شهرها از قشون اعزامی برای سرکوب غریب‌شاه، در نتیجه عدم همبستگی کامل مردم گیلانات در جریان قیام علیه دولت شاه‌صفی. ۴ـ خیانت برخی از ملاکین و حکام که در رأس قیام بوده و پیوستن به سپاه مرکزی و
حکام که در رأس قیام بوده و پیوستن به سپاه مرکزی و بروز گسستگی و پراکندگی در نیروها. ۵ـ ضعف ابزار و آلات جنگی و تجهیزات شورشیان به گونه‌ای که غالب شرکت‌کنندگان به چوبدستی، چماق و داس و ابزاری از این قبیل مجهز بودند. ۶ـ قتل‌عام برخی از شهرها مثل لشت نشا و مردم شورشی به‌دست نیروهای دولتی وایجاد اضطراب و تشویش در میان ساکنان گیلان. ۷ـ اقدامات شدید نظامی شاه‌صفی در سرکوب شورش با اعزام حکام مختلف و گماشتن ساروخان در رأس نیروهای اعزامی برای مواجهه با قیام. قیام کنندگان از پنج‌سو مورد تهاجم قرار گرفتند. حکام
کنندگان از پنج‌سو مورد تهاجم قرار گرفتند. حکام ایالات و شهرهای مجاور گیلان از قبیل ساروخان طالش حاکم آستارا، محمدی خان حاکم کهدم، گرگین سلطان حاکم گسکر، بهرام قلی سلطان صوفی حاکم دیلمان، و وزرای گیلانات برای حمله به غریب‌شاه به دستور شاه‌صفی آماده شدند. (۵) (همان. ص۲۷۵) «خوانین معظم» با قشون خویش در بخش شورشی «لشت نشا» اقامت کردند و زنان و دختران ساکنان آنجا را به بردگی و کنیزی بردند و «هر یک از شورشیان را که دستگیر می‌کردند یا به نزد ایشان می‌آوردند بدون اینکه رحمی کنند می‌کشتند.» (همان. ص۲۷۹) و بدین صورت
رحمی کنند می‌کشتند.» (همان. ص۲۷۹) و بدین صورت شورش فرونشانده شد. قیام غریب‌شاه از یک‌سو برآمده از تمایل حکام و اعیان سرخورده محلی برای رسیدن به‌قدرت بود که گاه به‌گاه از فرصت‌ها برای نیل به این هدف بهره می‌جستند و از سوی دیگر نتیجه نارضایتی و شدت هیجان مردم فرو دست شهرها و روستاهای گیلان از ستمو فشار مالیاتی و نابسامانی معیشتی و تنگناهای اقتصادی بود. حاصل آن در صورت موفقیت و پیروزی در برابر دولت مرکزی، ایجاد حکومت مستقل در گیلان بود که ضمن بروز تنش و درگیری در میان مدعیان متعدد قدرت به ویژه سردمداران قیام،
در میان مدعیان متعدد قدرت به ویژه سردمداران قیام، سرنوشت توده مردم (رعایا) در آن، با وجود حاکمیت نظام بزرگ مالکی و مناسبات موجود برروابط تولید، همچنان مبهم و نابسامان باقی می‌ماند. در این فرض، مردم اگر چه از زیرسلطه عمال دولت صفوی بیرون می‌آمدند، لیکن ناگزیر بودند که به حکومت اعیان و بزرگ‌مالکان محلی گردن گذارند. قیام غریب‌شاه در اصل در صدد نابودی دولت صفوی نبود، بلکه در حد یک‌شورش محلی دامنه آن بالا گرفت که آن نیز به‌سرعت متوقف شد. ناهماهنگی اغراض و اهداف قیام کنندگان، بروز شکاف بین قدرت‌طلبان و مردم
قیام کنندگان، بروز شکاف بین قدرت‌طلبان و مردم ناراضی و پرشور، نداشتن برنامه و سازماندهی مشخص از درون قیام، و شدت عمل دولت مرکزی در مهار آن، که‌به قصد جلوگیری از تجزیه ایالت و عدم بروز حوادث مشابه در ایالات دیگر صورت گرفت از برون، به حیات کوتاه آن پایان داد و گیلان همچنان در دوره شاه‌صفی به عنوان ایالت «خاصه» باقی‌ماند. در ادبیات. محمود پاینده لنگرودی در خصوص آنچه که بر عادل شاه و مردم گیلان رفت می‌نویسد: «گیرم که تو ای کالنجار سلطان! پسر جمشید شاه آن سوی سپید رود بودی همین‌قدر به شیوهٔ گرگ‌منشانه پدر که از
رود بودی همین‌قدر به شیوهٔ گرگ‌منشانه پدر که از کلهٔ اسیران در کله منار کرد پشت پا زدی و پیشگام و دادخواه همه پابرهنه‌های داغدار برنجکار باغدار شدی، سزاواری سیاسی همهٔ آزادمردان روزگاری… اینک باور کن ای نادیده دوست! ای انسان سرفراز تاریخ! که بارها والاترین واژه‌های زندگی را در حماسهٔ جنبش پر شکوه تو و یارانت به کار گرفتم و شعرها به استواری کوه‌های سربلند دیلمستان و به پاکی پر خروش دریای بیکران زادگاهمان و به روانی آب‌های پرتکاپوی سپیدرود، سرودم اما این همه را لایق جای گل میخ‌های نعل پاهای تو ندیدم…»
سایشی پس‌لثوی بی‌واک نوعی صدای هم‌خوان (صامت) در زبان‌ها است که در گروهی از زبان‌های جهان استفاده می‌شود. نمادی که در الفبای آوانگاری بین‌المللی برای این صدا استفاده می‌شود نویسهٔ ʃ است. حالتی از تلفظ این صامت که با گرد شدن لب‌ها همراه است را در این الفبا به صورت ʃʷ نشان می‌دهند. در زبان فارسی برای نمایاندن هم‌خوان سایشی پس‌لثوی بی‌واک از حرف «ش» استفاده می‌شود. منابع. Wikipedia contributors, "Voiceless postalveolar fricative," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April 21, 2010).
حزب سری ملی افغانستان در سال ۱۹۰۹ میلادی در دوره حکومت حبیب الله خان تأسیس شد. پس از اینکه مکتب (مدرسه) حبیبیه ایجاد گردید این حزب شروع به جذب اعضاء و سازمان‌دهی کرد. بیشتر اعضای این حزب مشروطه‌خواه را استادان مکاتب، مولویان مدارس و روشنفکران تشکیل می‌دادند. این حزب مخفی داری چندین حلقه علیه حکومت شاهی خودکامه مبارزه می‌نمود. "تاج محمد خان بلوچ پغمانی" رئیس حلقه اول و "دکتر عبدالغنی پنجابی" رئیس حلقه دوم بودند. که این دو حلقه دراین حزب خیلی مهم بشمار می رفتند. این حزب توانست در میان خانواده سلطنتی نفوذ کند
این حزب توانست در میان خانواده سلطنتی نفوذ کند تا این اعضا شاه را تشویق نماید اجازه نشر جراید و اخبار را صادرکند. شاه نیز با شرایطی اجازه نشر جریده را داد.اسم این جریده سراج الاخبار بود. رئیس نشر این جریده مولوی عبدالرؤف خان قندهاری (خاکی) بود که با همکاری تعدادی از روشنفکران کار جریده را به پیش برد. پس از اینکه تشکیلات این حزب وسیع گردید و جلسات سری این حزب تشکیل شد. بعضی از اعضا دستوراً از طرف شاه داخل حزب شده بودند . شریف خان برادر تاج محمد بلوچ که کارمند دولت بود یک سری از مدارک جلسه حزب را به امیر
دولت بود یک سری از مدارک جلسه حزب را به امیر حبیب الله داد. وی نیز در یکی از جلسات سیاسی به امیر حبیب الله رئیس حبیب اله خطاب نمودند. موضوع به‌طور سری به امیر رسانیده شد. در زمستان سال ۱۹۰۹ میلادی که امیر به جلال آباد آمدند. بود، دو نفر از اعضای حزب با نام‌های استاد محمد عظیم خان کارگذار و ملا مهناج الدین معلم شهزاده محمد کبیر خان فهرست تمام اعضای حزب راتوسط ملا طور چاپار بدست امیر تسلیم نمودند و اظهارداشتند که هدف این حزب کشتن امیر وتأسیس دولت مشروطه‌است. در کابل شایعه شد که داکتر عبدالغنی اسرار حزب را
در کابل شایعه شد که داکتر عبدالغنی اسرار حزب را برای شاه فاش کرده‌است. دو نفر از اعضای حزب در شور بازار قصد کشتن امیر را با فیر مرمی داشتند ولی امیر نجات یافت. پس از این حادثه شاه دستور اعدام ۳۷ نفر را صادر نمود که از آن جمله می‌توان به محمد انور بسمل اشاره کرد. تعدادی پس از حبس آزاد شدند که از جمله استاد غلام محمد میمنه گی و حبیب الله طرزی را می‌توان نام برد. تعدادی از اعضا که شناخته نشده بودند مخفیانه فعالیت می‌نمودند. امیر عبدالرحمن لودی را با تعدادی دیگر از روشنفکران در شور بازار کابل، تا تاریخی نا
دیگر از روشنفکران در شور بازار کابل، تا تاریخی نا معلوم محبوس نمود که در زمره محبوسین می‌توان از نام‌های عبدلهادی داوی قاض قضات، عبدالمجید کمیدان، محمد اسحق قزل باش، شمص الدین خان محصل حربی و شیر محمد خان نام برد. چون این حزب در درون خانواده سلطنتی نفوذ نموده بود پس از مدتی شاه را در منطقه‌ کله گوش در جلال آباد در حالی که در شکارگاه به سر می برد به قتل رساندند. مشروطه خواهان برهبری شاه امان اله حکومت مشروطه را تأسیس کردند.
چهار راه و محله سید علی از محله‌های قدیمی تهران است. این چهار راه در محله بهارستان تهران در خیابان سعدی شمالی تقاطع منوچهری و پیش از چهار راه مخبر الدوله قرار دارد و نقطه تلاقی خیابان‌هایی چون باغ سپهسالار، هدایت، سعدی و خیابان لاله زار است. تاریخچه محله. نام این محله منسوب به سید علی حق‌شناس کمیاب، پهلوان پایتخت و ایران در دهه‌های ۱۳۰۰ تا دهه ۱۳۲۰ خورشیدی است. اما دکتر سیدعلی حق‌شناس نویسنده و پژوهشگر تاریخ و نوهٔ پهلوان سیدعلی در گفتگوئی در خرداد ۱۴۰۴ این نام‌گذاری را اشتباه دانست و بیان داشت: «در رابطه
نام‌گذاری را اشتباه دانست و بیان داشت: «در رابطه با چهارراه سیدعلی و ارتباط آن با پدربزرگم تحقیقات مُوَسعی داشتم. این مسئله چند سالی طول کشید. چون تقریباً تمام جوانب حاکی از درستی نام‌گذاری این چهارراه به نام ایشان بود … شخصاً دریافتم ارتباط چهارراه سیدعلی با پدربزرگم تقریباً صفر درصد است.» محله در حال حاضر. در حال حاضر بانک‌های واقع در این منطقه شامل ملی (شعبه چهارراه سیدعلی - کد ۴۰۲)، صادرات (شعبه چهارراه سیدعلی - کد ۲۹۴)، تجارت (شعبه چهارراه سیدعلی - کد ۲۶۶) به نام شعبه سید علی فعال بوده و کوچه متصل
کد ۲۶۶) به نام شعبه سید علی فعال بوده و کوچه متصل کننده محله هدایت و خیابان سعدی به نام «سیدعلی قهوه چی» می‌باشد. مشاهیر. امیرعباس هویدا از نخست‌وزیران ایران در دوره پهلوی دوم، در این محله به دنیا آمده‌ است. جستارهای وابسته. سید خندان چهارراه گلوبندک
بریندیزی () یکی از شهرهای منطقهٔ آپولیا و مرکز استان بریندیزی در جنوب ایتالیا است. این شهر در ساحل دریای آدریاتیک قرار گرفته‌است. فروغ فرخزاد، شاعر ایرانی، در تابستان ۱۳۳۵ خورشیدی در مسیر سفر به رم، پایتخت ایتالیا، از بریندیزی هم عبور کرده‌است. او شرح سفرش را به این شهر، سال بعد در مجله فردوسی نوشته است. مهدی جامی، روزنامه‌نگار، در مجله تابلو در این باره نوشته است: نثر و سبک بیان فروغ در این سفرنامه همه جا غنی از تصویر است و ضمن آنکه توصیفی و سینمایی است شاعرانه است و تاحدودی سودازده. بخشی از این سفرنامه که
است و تاحدودی سودازده. بخشی از این سفرنامه که شرح اقامت یک روزهٔ او در بندر بریندیزی در پای چکمهٔ ایتالیا در جنوب شرقی آن است خود یک داستان کوتاه درخشان است.
مودنا () یکی از شهرهای منطقهٔ امیلیا-رومانیا و مرکز استان مودنا در شمال ایتالیا است. این شهر در جنوب درهٔ پو قرار گرفته‌است. شهر باستانی مودنا از صنعت خودروسازی شناخته شده‌است؛ از آنجا که کارخانه‌های خودروهای معروف ایتالیایی مثل ماشین‌های فراری و پاگانی و مازراتی در اینجا می‌باشد، هر کدام دارای دفتر مرکزی در شهر هستند. میراث جهانی یونسکو. در سال ۱۹۹۷ کلیسای جامع مودنا، توره دلا گیرلاندینا (باعنوان توره چیویکا) و پیاتزا گرانده در فهرست میراث جهانی یونسکو به‌ثبت رسید.
هارون مونس (۱۳۴۳ بروجرد - ۱۳۹۳ سیدنی) با نام قبلی محمدحسن منطقی بروجردی عامل اصلی حادثه گروگان‌گیری سیدنی ۲۰۱۴ بود که در جریان گروگان‌گیری به‌دست پلیس کشته شد. منطقی در ابتدا دانشجوی دانشگاه امام صادق بود و مقطع کارشناسی و نیز مقطع کارشناسی ارشد را به صورت نیمه‌کاره در این دانشگاه گذراند و همسر اول او نیز دختر یکی از معاونان این دانشگاه است. او شاعر هم بود و مجموعه شعر او «درون و برون» نام دارد که در برخی کتابخانه‌های ایران و دیگر کشورها از جمله آمریکا و استرالیا در دسترس است و از طریق آمازون نیز به فروش
در دسترس است و از طریق آمازون نیز به فروش می‌رسد. وی به‌دلیل اختلاس ۲۰۰ هزار دلاری در یک آژانس مسافرتی در سال ۱۹۹۶ از ایران به استرالیا پناهنده شده بود و با اقداماتی همچون زنجیر کردن خود به پل سیدنی و … موفق به کسب پناهندگی از استرالیا گردید. دولت استرالیا حاضر به تحویل وی به ایران نشد. وی در مصاحبه با رادیو ABC استرالیا در سال ۲۰۰۱ خود را از مخالفان حکومت جمهوی اسلامی و مروج نوعی اسلام لیبرال معرفی کرده که باعث شده خانواده اش از ایران ممنوع‌الخروج شوند و مدعی شد که به‌دلیل انتقاد از وزارت اطلاعات ایران
مدعی شد که به‌دلیل انتقاد از وزارت اطلاعات ایران دستگیرشده بوده. او که قبلاً لباس روحانیت شیعه به تن و حتی خود را آیت‌الله معرفی می‌کرد، روز ۲۷ آبان (کمتر از یک ماه قبل از حمله‌تروریستی‌اش) در وبسایتی که منسوب به اوست نوشته‌ای منتشر کرد که حاوی حمایت او از داعش بود. حدود دو هفته بعد از آن نیز در وب سایتش نوشت که دیگر شیعه نیست. وی نوشته بود که «قبلاً رافضی بودم، اما دیگر نیستم. اکنون الحمدلله مسلمانم» وی در استرالیا ادعای شفا دادن نیز داشت و در این ارتباط به تجاوز به زنان و کودکان متهم بود. گفته شده‌است که
تجاوز به زنان و کودکان متهم بود. گفته شده‌است که وی از اختلالات روانی رنج می‌برده‌است. دولت ایران پس از کلاهبرداری و فرار وی به استرالیا در سال ۱۳۷۹ خواستار بازگرداندن وی به ایران شده بود اما دولت استرالیا اعلام کرد که چون قرارداد استرداد مجرمان با ایران ندارد امکان بازگرداندن وی نیست. دولت ایران اعلام کرده‌است که بارها به دولت استرالیا پیرامون این فرد و ابتلای وی به بیماری روانی هشدار داده بود که از سوی دولت استرالیا نادیده گرفته شد. یک مقام آگاه به باشگاه خبرنگاران جوان گفته که وی در ایران نیز متهم به
خبرنگاران جوان گفته که وی در ایران نیز متهم به قتل بوده‌است. دولت استرالیا در حالی به این فرد با چنین سوابقی پناهندگی سیاسی اعطا کرده بود که منصور لقایی رئیس مرکز اسلامی امام حسین سیدنی را با وجود اعتراض محافل مسلمان و مسیحی اخراج کرده بود. رهبران شیعه استرالیا نیز بارها ادعاهای وی مبنی بر روحانی بودن را شرم‌آور خوانده و تکذیب کرده بودند اما او با لباس روحانیت در مجامع مختلف حضور می‌یافت. سوابق. کلاهبرداری در ایران و فرار به مالزی. او قبل از پناهندگی به استرالیا مدیر یک آژانس مسافرتی در ایران بود و قبل از
مدیر یک آژانس مسافرتی در ایران بود و قبل از ترک ایران، دویست هزار دلار از مشتریان آژانس کلاهبرداری کرد. پناهندگی به استرالیا. وی در سال ۱۹۹۶ از ایران به مالزی و سپس استرالیا عزیمت کرده‌است. وی با فعالیت سیاسی علیه جمهوری اسلامی در قالب روحانی شیعه و اقداماتی همچون زنجیر کردن خود به پل سیدنی و چادر زدن در مقابل پارلمان نیو ساوت ولز و ادعای اینکه دولت ایران خانواده او را گروگان گرفته تا وی را بازگرداند توانست در سال ۲۰۰۱ از دولت استرالیا پناهندگی سیاسی دریافت کند. قوانین ایران تابعیت دوگانه را نمی‌پذیرد و وی