payamvha/North_RAG huggingface dataset:
آورد. از سوی دیگر، نوع خط، شکل و سبک نشان‌‌ها نیز می‌توانند راهنمایی مناسب برای تعیین قدمت باشند. از آنجا که تمامی لوحه‌های پیشین خط هندسی که از شوش به دست آمده‌اند، به سال‌های سده ۲۳ پیش از میلاد (۴۳۰۰ تا ۴۲۰۰ سال پیش) منسوب هستند؛ می‌توان قدمت سنگ‌نبشته کفترلی را نیز در همین حدود دانست. نگارکندهای نویافته کفترلی در شهریار به عنوان یکی از کهن‌ترین نمونه‌های خط در تاریخ بشری از نگرگاه بررسی مقابله‌ای تاریخ اختراع و تکامل خط در جهان اهمیتی فراوان دارند. نگارنده بر خود فرض می‌‌داند تا با کوشش و پیگیری
نگارنده بر خود فرض می‌‌داند تا با کوشش و پیگیری افزون‌تر به بررسی نگارکندهای کفترلی و کن چرمی و تأثیر احتمالی آنها بر خط‌های سپسین ایرانی و غیرایرانی بپردازد.
محوطه هفت دغنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بخش ضیابر، در نزدیکی روستای بهمبر، در ۵۵ کیلومتری شهرستان رشت و ۲۵ کیلومتری صومعه سرا، در غرب استان گیلان با مساحتی نزدیک به ۶۰ هکتار قرار دارد و بقایای شهری تاریخی را شامل می‌شود که قدمت آن به ۱۲۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. در زمان فتحعلی شاه قاجار این منطقه به نام گسکر معروف بود که امروزه آن را هفت دغنان می خوانند. بسیاری از آثار تاریخی هفت دغنان صومعه سرا در زیر ریشه گیاهان مدفون شده اند. از بقایای این شهر قدیمی که زمانی شهری آباد و پر رونق محسوب
این شهر قدیمی که زمانی شهری آباد و پر رونق محسوب می‌شد، می‌توان به خانه، حمام، پل خشتی، بازار و مهم‌تر از همه، گور سید خروسه اشاره کرد. همچنین این شهر زمانی محل حکومت امرای گسکر بوده است و در محدوده آن قطعات سفال‌های ساده و لعابدار منقوش از دوره صفویه دیده می‌شود. علاوه بر این‌ها، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محوطه‌های به جای مانده از دوران اسلامی، بخش‌هایی از بازار صفوی به همراه دکان‌های آهنگری و سکه‌‌‌های آن دوران در هفت دغنان کشف شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به
شمارهٔ ثبت ۹۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه جلیل‌آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ورامین، روستای جلیل‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳۸۲/۰۶/۱۱ با شمارهٔ ثبت ۹۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جلیل‌آباد دارای یک دفتر پیشخوان دولت است
امامزاده زین العابدین باغخواص مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ورامین، بخش مرکزی، روستای باغ خواص واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سد قوسی ایزد خواست مربوط به دوره ساسانیان است و در ۷ کیلومتری جنوب ایزدخواست در تنگه‌ای موسوم به «گلوگاه» که کم عرض‌ترین برش رودخانه ایزدخواست است واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این سد قدیمی به نام سد سربند نیز معروف است. این سد از نوع کمانی است که بخش میانی آن شکسته شده و از این رو امروزه تنها دو قسمت از آن در کرانه راست و چپ رودخانه باقی مانده‌است. طول این سد ۴۲ متر، ارتفاع متوسط آن ۱۵ متر و از جنس سنگ آهکی به صورت سنگ لاشه تراشیده به صورت
از جنس سنگ آهکی به صورت سنگ لاشه تراشیده به صورت چهار گوش و مستطیل شکل و ملات گچ و ساروج در هسته است. نمای سد از سنگ تراشیده با ساروج پوشش یافته‌است. (ساروج مخلوطی است از آهک و خاکستر یا ریگ که در آب به مرور جذب انیدریدکربنیک کرده و آهکش به صورت سنگ آهک که محکم و پایدار است در می‌آید و از آن در جهت ساختن بنا استفاده می‌کنند). از ویژگی‌های عمده این سد، حالت قوسی شکل آن است که نشان دهنده دانش بالای مهندسان معمار سد و شناخت آن‌ها از مقاومت زیاد سازه‌های قوسی است. قسمت میانی سد که دریچه، پلکان مارپیچ و محل
است. قسمت میانی سد که دریچه، پلکان مارپیچ و محل سرریز در آن قرار داشته، به کلی از میان رفته و قسمت بالای دیوارهای باقی‌مانده نیز فرو ریخته‌است. شیوه ساختمان دیواره سد و پوشش مورد بحث آن، به گونه‌ای چشمگیر شبیه کارهای دوره ساسانی است. این سد ظاهراً برای مهار و ذخیره سیلاب‌های رودخانه‌های فصلی برپا شده‌است.
دژ ایزدخواست یا بنای قلعه ایزدخواست یکی از آثار تاریخی استان فارس مربوط به دوره ساسانیان -سده‌های آغازین دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شمال ایزدخواست و در ۶۰ کیلومتری شمال آباده واقع شده‌است. این قلعه نخستین آپارتمان نشینی در جهان را دارا است .مجموعه قلعه با شماره ثبت آثار ملی ۹۸۰۰ در تاریخ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است چهارطاقی درون این قلعه در سال ۱۳۲۷ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است این دژ نخستین بنای طبقاتی دنیا و بعد از ارگ بم، بزرگترین سازه خشتی دنیا
دنیا و بعد از ارگ بم، بزرگترین سازه خشتی دنیا محسوب می شود. این دژ باستانی را که با نام‌های دیگری همچون قلعه سرسنگ یا قلعه کهنه نیز می‌خوانند در شرق جاده اصفهان به شیراز قرار دارد و نخستین اثر تاریخی دوره ساسانیان که پس از ورود به خاک فارس می‌توان نام برد. این دژ همسانی بسیاری به ارگ بم کرمان دارد. معماری. سازندگان این دژ باستانی از عوامل طبیعی بیشترین بهره را برده‌اند و شهر خود را روی یک صخره رسوبی بزرگ بر پا ساخته‌اند که از سه سوی رو به پرتگاهی با بلندای ۶ تا ۱۵ متر دارد و تنها از یک سو که کمابیش همسطح
۶ تا ۱۵ متر دارد و تنها از یک سو که کمابیش همسطح زمین است و تنها راه درونشد به دژ را در خود جای داده‌است که دری کوچک در ضلع جنوبی دژ است. همین عامل مایه آسودگی و امنیت دژ و دژنشینان درون آن شده و راه دستیابی دشمن به درون دژ را را نشدنی می‌کرده‌است. بلندای این دژ قلعه استوار از کف زمین‌های پیرامونی با در نظر گرفتن ساختمان‌های آن بیشینه پنج طبقه نزدیک به ۲۲ متر می‌رسد. اندازه ضلع شمالی دژ نزدیک به ۱۰ متر و ضلع جنوبی ۷۰ متر است و درازای دژ که خیابان اصلی است از آغاز تا پایان آن ۳۳۲ متر می‌باشد. بر پایه دیدگاه
آغاز تا پایان آن ۳۳۲ متر می‌باشد. بر پایه دیدگاه کارشناسان باستان‌شناسی چگونگی معماری ساختمان‌های قلعه به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانیان بازمی‌گردد. در درون دژ خانه‌های بسیار کوچک با کوچه‌های بسیار تنگ و باریک دیده می‌شود. خانه‌های درون دژ حیاط نداشته‌اند و پشت بام طبقه یکم در واقع حیاط طبقه دوم بوده‌است. همچنین با بکاربردن چوب اضافه سقف‌ها، برای خانه‌های پیرامونی حصار قلعه بالکن ساخته‌اند که آثار آن هنوز هم به چشم می‌خورد. در پیرامون ایزدخواست چندین قلعه دیرینه و برماندهایی از یک سد تاریخی و
چندین قلعه دیرینه و برماندهایی از یک سد تاریخی و کاروانسرایی از دوره صفوی بر جای مانده‌است. آتشکده ایزدخواست. دژ باستانی ایزدخواست بر فراز صخره بزرگی بنا نهاده شده‌است و در درون آن برماندهایی از آتشکده دوره ساسانیان بر جای مانده‌است. این چهارطاقی هم‌اکنون به صورت یک مسجد درآمده‌است، با این همه در درون دژ آثاری از زمان اصلی ساختمان دیده می‌شود. وجود آتشکده در میانه دژ نشانگر حضور موبدان و طبقه اشراف، بزرگان و درباریان در دژ ایزدخواست بوده‌است. این آتشکده پس از اسلام به مسجد تبدیل شد و هم‌اکنون در فهرست آثار
اسلام به مسجد تبدیل شد و هم‌اکنون در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. نامگذاری. در دهخدا چنین آمده‌است: ویرانی. چهارطاقی ساسانی نیز بخشی از این مجموعه است. برخی عکاسان دوره قاجار مثل آنتوان سوروگین و جهانگردان از آن عکس گرفته‌اند این دژ هم‌اکنون باشنده و سکنه‌ای ندارد و نسبت به عکس‌های دوره قاجار ویران‌تر شده‌است.
دهستان لیراوی (حومه) نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان دیلم، استان بوشهر در ایران که در بین بندر دیلم و بندر گناوه قرار گرفته است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۴۷۰ نفر (۴۹۹ خانوار) بوده‌است.[۱] بلوک(منطقه) لیراوی حومه شامل روستاهای عامری، کنارکوه، بیدو، بنه‌خاطر و تنوب‌سید می باشد. بوده‌است. مردم. مردم این دهستان لیراوی هستند به زبان لری با گویش لیراوی سخن می گویند.
کلاه فرنگی فیروزی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آباده، بخش مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلاه فرنگی سورمق با دیرینگی دوره قاجاریه در شهر سورمق در شهرستان آباده در استان فارس قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این عمارت در ۲۴ کیلومتری جنوب شهر آباده قرار دارد. کلاه فرنگی سورمق، عمارتی است با نقشه دایره‌ای شکل و وسعتی در حدود ۲۰ متر مربع دارای چهار درب ورودی و پنجره‌های بلند. در محوطه پیرامون عمارت کلاه فرنگی، آلاچیق‌هایی قرار داده شده‌است که محلی برای پذیرائی و تفریح شهروندان و مسافران است. این عمارت یک طبقه بوده و روی سکویی به ارتفاع
است. این عمارت یک طبقه بوده و روی سکویی به ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر قرار دارد.
پل آبرسان بادامک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهریار، روستای بادامک واقع شده. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده. پل دارای یک چشمه طاق و به شکل گهواره ای می باشد و از آجر ساخته شده ، ارتفاع طاق حدود چهار متر می باشد ودر داخل طاق چهار تیر چوبی قرار داده شده است . مصالح عمده آن خاک و شن و قطعات سنگ با ملاط گل آهک در پایه و در دیواره از آجرهایی به ابعاد (۲۰×۲۰×۴) استفاده شده است.
باغ فلاحت (ایستگاه کشاورزی) مربوط به اوایل دوره پهلوی می‌باشد و در خرم‌آباد، انتهای میدان ژاندارمری واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منابع. کتاب یاد ایام پژوهش و نگارش دکتر فتح الله شفیع زاده
مقبره سید فتح‌الله مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در ورامین، شمال خیابان ۱۵ خرداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بنای مقبره. بنای نوساز این مقبره که قدمت اولیه آن به دوره صفویه بازمی‌گردد و زیر بنایی به مساحت ۴۰۰ مترمربع دارد. ایوان بقعه چند طاقنما دارد که با نقوش اسلیمی کاشیکاری شده و کتیبه‌ای حاوی اشعار معروف محتشم کاشانی به خط نستعلیق سفید بر کاشی لاجوردی بر بالای آن نوشته شده‌است. ضریح فلزی بقعه در سال ۱۳۷۵ شمسی ساخته و نصب شده‌است. در ورودی
در سال ۱۳۷۵ شمسی ساخته و نصب شده‌است. در ورودی اصلی بنا در سمت جنوب قسمت داخلی بنا با گچ سفید شده و در چهار طرف خیز کند و عرقچین آن در بقعه قرار دارد و پنج دایره کوچک اشکال گل و بوته گچکاری شده که احتمال می‌رود متعلق به دوره قاجاریه باشد. از آنجا که در اطراف این بقعه ساختمان جدیدی ساخته شده بنای اولیه بقعه محصور در بنای جدیدی است که از آن برای مراسم عزاداری محرم استفاده می‌شود و در نتیجه بخش قدیمی بنا چندان قابل رویت نیست. در جبههٔ شمالی مقبره کتیبه‌ای به رنگ اخرایی وجود دارد که نشان می‌دهد مقبره محل دفن
رنگ اخرایی وجود دارد که نشان می‌دهد مقبره محل دفن پدر سید فتح‌الله، سید عطاالله، است و در انتهای آن تاریخ رجب ۹۰۰ قمری ثبت شده‌است.
تپه آرایری تپه سی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آوج، بخش مرکزی شهرستان آوج، روستای لک (آوج) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امتلر مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رزن، بخش مرکزی، روستای امتلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه زرین جو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دلفان، بخش کاکاوند، روستای زرین جو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جستارهای وابسته. تپه زرین جو دراستان کرمانشاه شهرستان هرسین بین روستای رایگان و روستای قلی آبادو بین رودخانه کمیش و جوی آب مشهور به زرین جو قرار دارد. در روبروی تپه زرین جو و در شمال آن تپه قلعهءریوان (روستای رایگان) قرار دارد. بر دامنه شرقی و جنوبی قلعه ریوان و بالای آن آثاری
بر دامنه شرقی و جنوبی قلعه ریوان و بالای آن آثاری از خرابه‌های ویران شده وجود دارد که احتمالاً مربوط به بعد از اسلام است .(لطفاً نشانی تپه اصلاح شود)
تپه پابرج آقایی مربوط به دوران‌های تاریخی پس ایران است و در شهرستان بروجرد، بخش مرکزی، روستای حاجی‌آباد زندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دهستان حومه، یکی از دهستان‌های بخش مرکزی شهرستان کنگان در استان بوشهر ایران است. مرکز این دهستان، شهر بنک است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت دهستان حومه برابر با ۱٬۶۰۶ نفر بوده‌است.
ساختمان بانک شاهی اصفهان به عنوان شعبه مرکزی استان اصفهان بود. این ساختمان که مربوط به دوره پهلوی اول بود واقع در، خیابان سپه، نرسیده به میدان نقش جهان بنا شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری بنا. ساختمان بانک شاهی اصفهان که هم‌اکنون بانک تجارت نامیده می‌شود، به تقلید از ساختمان بانک شاهی ایران در تهران طراحی شده و معمار آن فردی به نام "بشارتی" بود. ساختمان بانک شاهی اصفهان، از آجر استفاده شده و سنتوری یونانی و دودکش‌های روی شیروانی نشانه‌هایی
سنتوری یونانی و دودکش‌های روی شیروانی نشانه‌هایی از تأثیر معماری غربی را در معماری ایران نشان می‌دهند.
خانه بچاری مربوط به دوره قاجاریه و حاکمیت شیخ خزعل در خوزستان است و در آبادان، خیابان دبستان، روبروی سینما نفت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. موقعیت بنا. «اثر ملی خانهٔ بچاری واقع در آبادان، ابتدای خیابان دبستان، روبه‌روی سینما نفت در تاریخ سوم شهریور ۸۲ و تحت شماره ۹۹۶۸ پس از گذراندن تمام مراحل قانونی و برابر قانون آثار ملی مصوب ۱۳۰۹ و آیین اجرایی آن مصوب ۱۳۱۱ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در زمانی که اثر در فهرست آثار ملی
ثبت رسیده است. در زمانی که اثر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، مالک بنا از ثبت شدن ملک خود در فهرست آثار ملی ایران اطلاع کامل داشته و عدم اعتراض به ثبت توسط ایشان از زمان ثبت (سوم تیر ۸۲) تا زمان درج خبر (چهار اسفند ۸۸) این موضوع را ثابت می‌کند. در ضمن تخریب بناهای تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند، برابر ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی جرم محسوب و متخلف به مراجع قضایی معرفی خواهد شد. این بنا در ۲ طبقه و با طراحی خاص، چوب‌بری‌های زیبا و حالت ایوانی ساخته شده و در ابتدای خیابان دبستان،
حالت ایوانی ساخته شده و در ابتدای خیابان دبستان، روبه‌روی سینما نفت در شهرستان آبادان قرار دارد. این بنا متأسفانه تخریب شد
حمام اخوت مربوط به دوره پهلوی است و در نجف‌آباد، محله چهار سوق، خیابان امام شرقی، کوی اخوت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساخت حمام. هنگامی که تاریخ این حمام را مرور می کنیم، متوجه می شویم که اولین بار بنای آن در سال 1315 توسط سید ابوالقاسم آیتی شروع و رد سال 1320 هجری قمری به پایان رسید. ولی به دلیل افزایش جمعیتی که نیاز به گرمابه را زیاد کرده بود، در سال 1329 گرمابه ای جدید ساختند. معمار این حمام پسر ابوالقاسم، شخصی به نام عباس آیتی بود. در
حمام پسر ابوالقاسم، شخصی به نام عباس آیتی بود. در ساخت قسمت دوم افرادی چون سید میرزا باقر حجتی، غلامحسین منتظری و غلامرضا حلاج نیز نقش داشتند. ساختار حمام. بخش جنوبی حمام دارای سربینه و گرمخانه ای جداگانه است. گرمخانه این بخش دارای طاق و چشمه ای است که بر ستون های سنگی استوار است. اما مهمترین قسمت، بخش شمالی سربینه است که با سقف گنبدی خفته پوشیده شده است. سیستم گرمایشی حمام در فصاهای میانی واقع شده که گرمای تولید شده توسط چهار شبکه از زیر گرمخانه گذشته و دمای مطبوعی را ایجاد می کند.
قلعه قلاع شادان مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان خوسف، بین روستاهای شادان و قلاع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مصالح استفاده شده در ساخت بنا به‌ترتیب فراوانی شامل سنگ وآجر است و از ملات ساروج و ملات آهک استفاده شده است.
مسجد قطبیه (حسینیه خلجا) مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان طالقانی، نرسیده به چهارراه شهید حجاریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. افرادی که در این مسجد امامت کردند ملااسدالله فرادنبه‌ای -محمدباقر فشارکی سر در مسجد قطبیه مربوط به سدهٔ ۱۰ ه‍.ق است و در اصفهان، کاخ گنجینه چهل ستون واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ آذر ۱۳۱۳ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱]
مسجد عبدالله بانو مربوط به دوره صفوی است و در شوشتر، خیابان جدید الاحداث عبدالله بانو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ضمناً سایت مسجد عبدالله بانو به آدرس abunoomsq.ir می‌باشد تاریخچه مسجد عبدالله بانو. مرکز محله عبدالله بانو در گذشته نه چندان دور مرکز بافندگی شوشتر بوده و در مرکز محله آن تعداد زیادی گارگاه بافندگی به کار تولید منسوجات بوده است. در گوشه ای از این میدان مسجد و بقعه و در گوشه ای دیگر کاروانسرای عبدالله بانو با مقدم و در کوچه ی
دیگر کاروانسرای عبدالله بانو با مقدم و در کوچه ی ضلع جنوبی میدان، حمام قاضی قرار داشته است. در کتاب سفر نامه خانم مادام دیولافوآ فرانسوی تصویری از این بقعه و دیوار مسجد ترسیم شده است. بانیان این مسجد را سید عبدالله جزایری درکتاب تذکره شوشتر در فصل بیستم که مربوط به جانشینان وحشتو خان در شوشتر است چنین بیان می کند: " واز معارف کدخدایان، حاجی زمان و حاجی رضا ابن حاجی عنایت الله گرگری سابق الذکر و مسجد عبدالله بانویه از آثار ایشان است" و نیز تاریخ ساخت آن بنا کتیبه سنگی نفیسی که در مسجد قرار دارد مربوط به
کتیبه سنگی نفیسی که در مسجد قرار دارد مربوط به سال1112 ه ق و زمان پادشاهی شاه سلطان حسین صفوی است که بدین گونه آمده است: در زمان شاه دین سلطان حسین خسرو ایران شه مالک رقاب آنکه برخاک در او هر سحر می گذارد چیه از دور آفتاب حاجی نیک سیر حاجی رضا آنکه خوبی شد از او عزت مآب آنکه در راه خدا همچون اذان شد بلند از وی بناهای ثواب شد موفق در بنای مسجدی گر شرف سو کعبه آمد انتخاب وه چه مسجدی گر وفور فیض او خانه دین شد سعادت انتساب هرکه یک ره بر در او سجد کرد شد تمام عصر ز ایمان کامیاب ز آسمان لبیک عبدی میرسد حق
عصر ز ایمان کامیاب ز آسمان لبیک عبدی میرسد حق پرستان درش او را جواب بر درش آیند بهر کسب فیض هر سحر فوج ملائک بی حساب تا نیایش زینت انجام یافت توسن اندیشه را دادم شتاب گر برای مصر تاریخ او در اثر آید در میان پای حساب بگو گفتا آسمان از هاتفی از در اوشد دعاها مستجاب(1112 ه ق) با توجه به اشعار این کتیبه با ارزش اینگونه مشخص می شود که مسجد در زمان شاه سلطان حسین صفوی و در سال 1112 ه ق توسط فرزندان حاج عنایت الله گرگری به نام های حاج رضا و حاج زمان ساخته شده است.نام معمار این اثر در حاشیه این کتیبه آمده است.این
معمار این اثر در حاشیه این کتیبه آمده است.این استاد معیم بناست که از معماران دوره صفویه در شوشتر است.
خانه بُنَکدار، متعلق به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان چهار باغ پایین، کوی آقاجان بیک، پلاک ۳۰ و ۳۲ واقع است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۲۲ ، به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‌است. آقا سیدحسن بنکدار، در سال ۱۲۲۸ تصمیم می‌گیرد خانه‌ای بزرگ و مناسب برای روضهٔ امام حسین، بخرد و روضهٔ قدیمی خود در سرای گلشن را به این خانه منتقل کند. مِلک مذکور را به واسطه‌ی شخصی پیدا می‌کند؛ اما ملک در تملک یکی از متنفذان قاجار بوده و او هم به فروش رضایت نمی‌دهد و حتی به شخص سیدحسن بنکدار اهانت می‌کند؛
نمی‌دهد و حتی به شخص سیدحسن بنکدار اهانت می‌کند؛ صاحب‌خانه شب‌‌هنگام، بانویی نورانی را در خواب می‌بیند که به خاطر رفتارش با آقا سیدحسن او را سرزنش می‌کند: «تو فرزند ما را که برای برپایی مراسم جدّش سیدالشهدا می‌خواست خانه‌ات را بخرد، در نهایت بی‌ادبی و تحقیر از اینجا بیرون کردی. وای بر تو!» صاحب‌خانه سراسیمه از خواب می‌پرد، همان نیمه‌شب آقا سید حسن را پیدا کرده و خانه را به او می‌بخشد. با این شرط که: «مرا ببخشی و قول بدهی تا وقتی ممکن است خودت و فرزندانت دست از دامن این خانواده برنداری و هر سال مراسم
دست از دامن این خانواده برنداری و هر سال مراسم عزاداری جدّت امام حسین را در دههٔ اول محرم همین‌جا برگزار کنی.» آقا سید حسن به عهدش وفا می‌کند. مراسم ده روزهٔ سال‌ های نخست، بعد از مدتی تا سوم امام حسین ادامه پیدا می‌کند. تا اینکه در پنجاه و ششمین سال برگزاری عزاداری، آقا سیدحسن در حال خواندن روضهٔ ظهر عاشورا، روی منبر فوت می‌کند. پس از او سید مرتضی بنکدار، سید مهدی بنکدار و سید جواد بنکدار، پرچم‌دار عزاداری امام حسین در خانهٔ بنکدار می‌شوند و چراغ آن خانه را روشن نگه می‌دارند. سید فرهاد بنکدار از سال ۱۳۷۹
روشن نگه می‌دارند. سید فرهاد بنکدار از سال ۱۳۷۹ تا امروز، برگزاری این مجلس را برعهده دارد. در این خانهٔ تاریخی، از اذان صبح به روی عزاداران باز می‌شود. عده‌ای به داخل خانه می‌روند و بعضی هم در محوطه روی زیراندازهایی که می‌آورند، می‌نشینند. این خانۀ قجری با دو اشکوب و چند در ورودی و طبقهٔ پائین دو تا پنج‌دری دارد. شاه نشین این خانه نقاشی و گچکاری شده و از بیرونی که پا به اندرونی می‌گذاریم، به حیاط وسط می‌رسیم. دور تا دورش طاق‌های ضربی و اتاقک‌هایی که درب‌های چوبی‌شان همه به یکدیگر راه دارند. روی شیشه‌های
چوبی‌شان همه به یکدیگر راه دارند. روی شیشه‌های رنگی درها، گرد و خاک چند ساله نشسته و کف اتاقک‌های طبقهٔ بالا، ناهموار است. جاهایی از زمین نشست کرده و جاهایی باد کرده و همه چیز «قدمت» دارد، مثل شیشه‌ها، درها، طاقچه‌ها، ستون‌ها و سرستون‌ها و خطوط مورب‌شان، عکس‌ها و حتی لهجه‌ها. عزاداری سیدالشهدا. در حال حاضر هرساله در ماه محرم مراسم عزاداری سیدالشهدا به صورت سنتی برگزار می‌شود. سید حسن بنکدار، اولین بانی برگزاری مراسم عزاداری بوده‌است که بعد از آن، سید مهدی بنکدار، سید جواد بنکدار و در حال حاضر سید فرهاد
بنکدار، سید جواد بنکدار و در حال حاضر سید فرهاد بنکدار، چهارمین نسل از خانواده بنکدار هر سال مراسم را به سبک و سیاق گذشته که شامل منبر و سخنرانی است، برگزار می‌کند. عزادری خانه بنکدار هم‌زمان با آغاز ماه محرم شروع و تا دو روز بعد از عاشورا ادامه دارد. عزاداری در حیاط خانه برگزار می‌شود و بر روی حیاط برای جلوگیری از سرما، پوشی زده‌اند، که این پوش، شبیه پرده‌های قلمکار است و بر روی آن نقوش گیاهی و حیوانی و نوشتار وجود دارد. نقش‌های پوش و نمادهای آن. در خانه بنکدار قبل از ورود به خانه پرچم و بیرقی در سردر
بنکدار قبل از ورود به خانه پرچم و بیرقی در سردر خانه وجود دارد که بر روی آن نقش شیر، اسلیمی و پرنده‌ای دیده می‌شود و بعد از ورود به خانه بر روی سرپوش خانه بر روی درخت سرو، نقش پرنده‌ای را مشاهده می‌کنیم. اینکه چرا پرنده این اندازه از اهمیت و جایگاه ویژه برخوردار است می‌توان گفت پرنده «تعالی، روح، تجلی الهی، صعود به آسمان، دخول به مرتبه عالی شهود و… است.» پرنده به عنوان نماد جاودانگی روح در قرآن آمده‌است. روح با شهبازی مقایسه شده که نقاره مرشد او را فرا می‌خواند و به مرغی تشبیه شده که اسیر قفسی از خاک است و
و به مرغی تشبیه شده که اسیر قفسی از خاک است و مانند دیگر سنتهای عرفای مسلمان نیز اغلب تولد روحانی یا شکوفایی روح را به پرنده‌ای بدون صدف، که جامه خاکی‌اش شکسته شده مقایسه می‌کنند. پرنده نماد روح، نقشی واسط میان زمین و آسمان دارد. در کنار تصویر پرنده در خانه بنکدار نوشته شده «یا عبدالله الحسین». پرنده که خود نماد روح و جاودانگی است این نوشته را با خود به اوج و بالا می‌برد و وجود کلمه یا عبدالله الحسین بر فراز آن خود به جاودانگی این اسم و صاحب آن اشاره دارد و این تزیینات بر سقف نه اشکال حیوانات و گیاهان
و این تزیینات بر سقف نه اشکال حیوانات و گیاهان نمادی از جاودانگی است و ابیاتی که دورتادور این سرپوش نوشته شده، دربارهٔ حادثۀ عظیم کربلا هستند. نقاش با ترسیم این اشکال که همگی نمادی از جاودانگی هستند، به جاودانگی این ماجرا و عظمت آن اشاره می‌کنند. تصویر۳- نقش پرنده بر سرپوش خانه بنکدار درخت سرو نیز از جمله نقوشی است که در پوش خانه بنکدار دیده می‌شود. درختان سرو در اطراف سقف ترسیم شده‌اند و حرکت همه به سوی یک نقطه و یک مرکز می‌باشد. درخت سرو «مانند دیگر درختان همیشه بهار، نماد جاودانگی، یعنی حیات پس از مرگ
همیشه بهار، نماد جاودانگی، یعنی حیات پس از مرگ است.» نقش درخت سرو که گاهی نیز به عنوان کاج مورد اشاره قرار می‌گیرد از جمله نگاره‌های بسیار رایج و تکراری است که قدیمی‌ترین نشانه آن در حواشی تخت جمشید به جهت آیینی مشاهده می‌شود. این نقش با آیین زرتشتی و سنن باستانی ایران همبستگی خاص دارد. درخت همیشه سبز سرو نشانه‌ای از جاودانگی روح و زندگی دائم است. «درخت سرو در عین حال مظهری است از جنبه مثبت و مفرح روح و زندگی مفرح و زندگی مذهبی؛ از یان روست که مکانهای مقدس ایران با درخت سرو احاطه شده است» برخی از محققان را
با درخت سرو احاطه شده است» برخی از محققان را عقیده بر این است که درخت سرو در دوران باستان و به گواهی نقوش برجسته تخت جمشید جنبه آیینی داشته و نماد جاودانگی تلقی می‌شد. با ظهور اسلام و در دوران اسلامی به ترویج جایگاه خود را به عنوان یک درخت آیینی از دست داده و تبدیل به یک نگاره تزیینی و انتزاعی می‌شود و این رفته رفته در قرون ۱۲ و ۱۳ به اوج زیبایی و ظهور خویش در بیشتر هنرهای ایرانی از ترمه بافی و قالی بافی گرفته تا معماری و هنرهای دینی و آیینی نظیر تعزیه و علامت‌های عاشورایی می‌رسد. از تصاویر بسیار جالب
و علامت‌های عاشورایی می‌رسد. از تصاویر بسیار جالب دیگر، تصویر سرو است که حرکت چندین سرو به یک نقطه و یک مرکز و اشاره همه به سوی نور نشان می‌دهد؛ و حرکت همه به سوی مرکز اشاره به وحدانیت خداوند و نجات همه توسط اوست و وجود پنجره و طرح مشبک در وسط هر طرح اشاره به یک نور و یک نجات دهنده دارد. خانه بنکدار منبری از چهل منبری. همزمان با تاسوعای حسینی، آیین سنتی چهل‌و‌یک منبری در اصفهان برگزار می‌شود در این مراسم، جوانان و نوجوانان بعد از نماز ظهر تاسوعا به احترام اسرای کربلا که مسیر کربلا تا شام را در چهل منزل طی
کربلا که مسیر کربلا تا شام را در چهل منزل طی کردند، با پای پیاده و در چهل‌ویک مسجد و مکان مذهبیِ قدیمی حضور می‌یابند و به یاد درد و رنج و مصیبت های زینب (س) نوای «حسین حسین» سر می‌دهند. مردان و زنان مراسم چهل‌ویک منبری را از مسجد جامع شروع و تا غروب با گام هایی پر از احساس، آتش دل را در سقاخانه‌ها و تکایای قدیمی با نوای «حسین حسین» خاموش می‌کنند. سقاخانه نزدیک خانۀ بنکدار و خود خانه از جمله این مکان هاست. عزاداران حسینی پس از گذراندن چهل منبر و برافروختن چهل‌و‌یک شمع سفید به نیت امام حسین (ع) و زینب (س) در
شمع سفید به نیت امام حسین (ع) و زینب (س) در شمعدانی‌های مساجد در محل آخرین منبر تجمع می‌کنند و به مداحی و عزاداری و درخواست استجابت دعای خود در چهل‌ویکمین منبر می‌پردازند. فلسفه مراسم چهل‌ویک منبر بزرگداشت زینب (س) است که پس از واقعه عاشورا در مسیر کوفه تا شام بربالای منبر با افشاگری‌های خود در کوفه و شام یزید و یزیدیان را رسوا و اتفاقات روز عاشورا را بازگو می‌کند. در این سنَت زنان از ابتدا تا انتهای برپایی آیین با نیت‌های درونی خود مهر سکوت بر لب می‌زنند و تنها با زمزمه و ذکر کلمۀ الله یا فرستادن صلوات بر
تنها با زمزمه و ذکر کلمۀ الله یا فرستادن صلوات بر محمد (ص) و خاندان پاکش مسیر حرکت خود را ادامه می‌دهند.
خانه تمیزی فر مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه میرعلاء الدین، پ۳۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در سال ۸۷ توسط شرکت عمران و مسکن سازان استان اصفهان مرمت گردید و در حال حاضر به عنوان هتل سنتی عتیق در حال فعالیت می‌باشد. موقعیت بنا در بستر شهر اصفهان. از لحاظ تقسیمات محله‌ای شهر اصفهان در قدیم به ۶ محله به نامهای باغ کاران، لنبان، کلان، چنبلان، جویباره و دردشت محدود می‌شده است. خانه نیلفروش زاده طبق این