payamvha/North_RAG huggingface dataset:
عمارتی در شأن او نموده که با موافقت روبرو شد و سریعا شروع به ساخت این مجموعه با اهمیت که با مهارت و استادی خاصی در مساحت ۲۳۵۰ متر مربع در جهت شمالی، جنوبی و با امکانات مورد نیاز بوده است می‌نماید. تا مکانی مناسب برای یک زندگی مرفه فراهم گردد. فرم سبک معماری، (نقش مایه‌ها) و رنگ‌های مورد استفاده در تزیین ساختمان متعلق به معماری سبک قاجاری است و تأمین روشنایی، گرمای زمستان وخنکی تابستان بیشتر از طریق عوامل طبیعی همچون نور خورشید وجریان هوا بوده است. دیوانخانه سرتیپ سدهی دارای تالار، حوضخانه، نارنجستان،
سرتیپ سدهی دارای تالار، حوضخانه، نارنجستان، اتاق‌های سه‌دری و پنج‌دری و برج مراقبت است. این بنای زیبا که از خشت خام و اجر ساخته شده دارای تزیینات بسیار چشم‌نوازی همچون گچبری، منبت کاری آیینه کاری، پارچه‌های سقفی و پنجره‌های گره‌چینی شده است. این بنای با شکوه که سقف ایوان آن بر روی ستون‌های گچبری شده با سرستون‌های برگ کنگری قرار گرفته است و دارای حجاری‌های ظریف و زیباست و شکل بیرونی آن شباهت انکارناپذیری با عمارت باغ ارم شیراز دارد.
خانه سردار جلیل مربوط به دوره قاجار است و در ساری، خیابان جمهوری، کوچه سردار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. لطفلی خان سردار جلیل از بزرگ‌ترین مالکان مازندران و یکی از ثروتمندان ایران در عصر قاجار بود. این بنا پیش از انقلاب مدتی هم به عنوان دبیرستان غیر انتفاعی مهرگان استفاده میشد. در سال ۱۳۵۹ شخصی به نام میرنژاد این ملک را خریداری کرد و تا همین چند سال قبل درآنجا سکونت داشتند. پس از فوت وی تا مدت‌ها این خانه بلا استفاده بود. حدود دو سال قبل
مدت‌ها این خانه بلا استفاده بود. حدود دو سال قبل این ملک به شرکت عمران و مسکن سازان استان مازندران جهت مرمت بناو کاربری فرهنگی فروخته شد. علی رغم تلاشهای فراوان هیچ گونه بودجه به این بنا تاریخی که پتانسیل بسیار بالای گردشگری و توریستی دارد تخصیص نیافت. و این میراث فراموش شده با وجود عوامل تخریبی فراوان و نادیده گرفتن متولیان همچنان استوار ایستاده است.
حسینیه کوی سنگ مربوط به دوره قاجار است و در نائین، مرکز محله سنگ نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این حسینیه باستانی در سال ۱۳۸۸ه.ش با فرش ماشینی یکپارچه ۸ضلعی با قطر ۱۳ مترمربع مفروش گردید طرح آن با الهام از نقوش سنتی و تزئینات داخلی گنبد توسط گروه تخصصی فرش اسلیمی طراحی، سپس تولید و نصب گردید.
عمارت یا کاخ صیامی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بهشهر، روستای گرجی محله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بنا در جنوب شرق محله میانده در دامنه تپه‌های جنوبی روستا واقع شده‌است. بعدها در ضلع شمالی این بنا تکیه‌ای ساخته شد. این عمارت در زمان ثبت حدود ۱۲۰ سال قدمت داشت. بنا و معماری عمارت. عمارت از دو بخش تشکیل شده‌است. ساختمان با ترکیب معماری ایرانی و گرجی و باغ-حیاط ایرانی. دیوارهای پیرامونی عمارت نیز در ابتدا با طرح و معماری ساخته شده بود
عمارت نیز در ابتدا با طرح و معماری ساخته شده بود که پس از درگذشت حاج اسماعیل و تقسیم باغ بین فرزندان او اثری از دیوار اولیه باقی نمانده‌است. ساختمان عمارت. این عمارت در دو طبقه روی زمین و یک طبقه زیرزمین بنا شده‌است. به نظر می‌رسد این عمارت با الهام از معماری گرجی بنا شده‌باشد. عناصر معماری این ساختمان با ساختمان صفی‌آباد و بناهای موجود در مجموعه تاریخی فرح‌آباد و کاخ چهل ستون قزوین شباهت‌هایی دارد. سقف بنا با سفال قرمز پوشیده شده‌است. طبقه بالا اتاقی است مستطیل یکپارچه با ۱۲ در که روی هر ضلع آن ۳ در با
مستطیل یکپارچه با ۱۲ در که روی هر ضلع آن ۳ در با طاق قوسی قرار دارد. دور تا دور این اتاق بالکنی وسیع قرار دارد. بالکن شمالی و غربی مشرف به خانه‌های روستایی است و در شرق نمای خانه باغها و در جنوب بلندای تپه‌های مملو از درختچه‌های انار ترش به چشم می‌آید. این طبقه را بهارخواب می‌خواندند و معمولاً در بهار و تابستان دربهای دو سوی بادگیر ساختمان را باز می‌گذاشتند تا جریان طبیعی هوا در کنار رطوبت سفالهای سقف، هوای اتاق را مطبوع کند. این طبقه برای پذیرایی از میهمانان نیز استفاده می‌شد. طبقه زیرین محل اقامت خانواده
نیز استفاده می‌شد. طبقه زیرین محل اقامت خانواده بود. ورود به این قسمت از ساختمان، شبیه طبقه بالا با گذر از زیر ۱۲ تاق آجری قوسی امکان‌پذیر بود. در زیرزمین درست در وسط بنا حوضی قرار داشت که آب از جوی جنوبی وارد آن شده و سرریز حوض می‌توانست وارد سوی جوی در سه ضلع حوض شود. این حوض در اوج گرمای تابستان محیط را خنک نگاه می‌داشت و در ضمن گفته می‌شود که وجود آن در زیرزمین باعث پایداری بنا در تکانه‌های زمین نیز می‌شد. سقف سفالی بر دیواره‌های طبقه بالا و ۲۸ ستون چوبی منقوش -که دور تا دور بالکن سراسری را مزین
چوبی منقوش -که دور تا دور بالکن سراسری را مزین کرده‌اند (۷ ستون در عرض بنا و ۹ ستون روی طول)- قرار گرفته‌است. شبکه‌های چوبی ظریفی دور محوطه تراس را محصور کرده‌است. ساختمان با آجرهای پخته شده قرمز و قهوه ای ساخته شده‌است. ملات استفاده شده در ساختمان را آنگونه که محلی‌ها می‌گویند، ظاهراً از مواد ساروج ساخته‌اند. نقل شده که حوضی از ملات آماده شده بود و افراد خانواده هر وقت از خانه بیرون می‌رفتند یا برمی‌گشتند یا در زمانهای مختلف روز، وارد حوض شده و گل را لگدمالی می‌کردند تا به خوبی برای کار آماده می‌شد. در
می‌کردند تا به خوبی برای کار آماده می‌شد. در آماده‌سازی ملات به نسبت‌های مناسبی از خاک رس، خاکستر، آهک، تخم مرغ و کاه نرم یا سبوس برنج (بعنوان عایق حرارتی و رطوبتی) و آب استفاده شده‌است. این عمارت شباهت زیادی به کاخ چهل ستون قزوین دارد. هر دو در دو طبقه مجموعاً چهل ستون دارند یعنی 28 ستون چوبی در طبقه بالا و 12 ستون آجری در طبقه پایین. تفاوت عمده این دو عمارت در این است که زیربنای عمارت صیامی مربع و زیربنای کاخ چهل ستون قزوین با لبه‌های پخ ، 8 ضلعی است. باغ-حیاط. در خصوص طرح اولیه باغ و راهروهای آن اطلاعات
در خصوص طرح اولیه باغ و راهروهای آن اطلاعات دقیقی وجود ندارد. باغ عمارت پوشیده از درخت‌های انار، نارنج، پرتقال و بوته‌های گل محمدی و شمعدانی بوده‌است. وسط باغ راهروهای سنگفرش و جوی‌های آب که با سنگ‌های قلوه رودخانه‌ای که به زیبایی فرش شده بود به چشم می‌آمد. انار عمارت با سایر انارهای معروف بهشهر و کوسان متفاوت بود. پوست قرمز داشت و دانه‌های انار کاملاً سیاه بود. بانی کاخ. سازنده این اثر حاج محمداسماعیل خان فرزند حاج محمدعلی خان فرزند حاج رمضان خان پنجاه باشی فرزند حاج اکبر خان فرزند حاج اصغربیگ از نوادگان
فرزند حاج اکبر خان فرزند حاج اصغربیگ از نوادگان ایگور که در زمان حمله شاه عباس بزرگ صفوی از جمهوری آبخازیا امروزی در کشور گرجستان فعلی به شهر اشرف[بهشهر] مهاجرت اجباری داده شدند. بعد از فوت حاج محمداسماعیل خان این بنا جهت کارها و امور روستای گرجی محله به پسر دومش کربلایی میرزامحمودخان که کدخدای روستا بوده تحویل داده شده ولی بعد از مدتی به علل نامعلومی برادر کوچکتر او -حاج محمدجواد- ساکن کاخ شد. بعد از حاج محمدجواد تنها فرزند و تنها پسرشان حاج محمدتقی در این عمارت ساکن شدند. مرحوم حاج محمد تقی شاعر مذهبی و
عمارت ساکن شدند. مرحوم حاج محمد تقی شاعر مذهبی و شناخته شده‌ای در منطقه بود. خانواده صیامی و دیگر خانواده‌های اصیل گرجی ساکن در این روستا که از اشراف‌زادگان گرجی‌تبار از اقصی نقاط سرزمین فعلی گرجستان بودند به عنوان اسرای جنگی بعد از فتح آن سرزمین در زمان شاه عباس اول صفوی و سپاه ایران به این روستا آمدند. روایت شده که گرجی‌های بهشهر معمار صفی‌آباد و فرح آباد و باغهای اشرف بودند. اگر این اخبار درست باشد فرزندان آنها پس از فراغت از ساخت بناهای صفوی، این عمارت را با سبک معماری گرجی-ایرانی بنا کردند. چون گرجیها
با سبک معماری گرجی-ایرانی بنا کردند. چون گرجیها جنگجویان جسور و بی‌باکی بودند به شغل مرزبانی شمال ایران برای محافظت و جلوگیری از هجوم ترکمنها و ازبکها وایل قاجار مشغول شدند. نگهداری اثر. نقل شده که در دوره حیات حاج اسماعیل خان به نگهداری اثر توجه زیادی می‌شد و این باغ-عمارت، زیبا و بزرگ بود. دور تا دور تراس پر از گلدانهای زیبای شمعدانی بود و طراوت خاصی به فضای ساختمان می‌داد. هر ساله سقف ساختمان را مرمت کرده و سفالها را جابجا می‌کردند. سنگهای سنگفرش، بازرسی می‌شد و مجدد محکم می‌شد و به باغ با حساسیت رسیدگی
می‌شد و مجدد محکم می‌شد و به باغ با حساسیت رسیدگی می‌شد. تا جایی که به این عمارت، قصر حاج اسماعیل خان نیز می‌گفتند. پس از او اما شرایط تغییر کرد. باغ بین فرزندانش تقسیم شد و برنامه کالبدی عمارت تغییر کرد. اطراف عمارت ساختمانهای متعددی برای سکونت فرزندان ساخته شد و بین آنها دیوارهای جدا کننده کشیده شد. کم‌کم توجه اهالی به رسیدگی عمارت کمتر شد. در سال ۱۳۸۰ که بنا ثبت آثار ملی شد علیرغم توجه اندک به بنا و عمر بیش از صد ساله آن، عمارت هنوز قابل سکونت بود و خانواده حاج محمدتقی در آن ساکن بودند. در سالهای اخیر
حاج محمدتقی در آن ساکن بودند. در سالهای اخیر سفالگر ماهری به نام سید منافی (پدر فوتبالیست سابق تیم ملی و مربی باشگاهی آقای سید جواد منافی) قبل از ثبت اثر مسئولیت مرمت و خصوصاً سقف سفالی بنا را عهده‌دار بود. شهرداری بهشهر نیز با بازرسی‌های دوره‌ای در نگهداری بناهای تاریخی شهر با اداره کل میراث فرهنگی استان همکاری می‌کند. ویژگی‌های اثر. ویژگی‌هایی که این عمارت به واسطه آن ثبت اثر ملی شده‌است بیشتر مرتبط با معماری و مصالح به کار رفته در آن است که استحکام و ماندگاری اثر را در پی داشته‌است. برخی از این ویژگی‌ها
اثر را در پی داشته‌است. برخی از این ویژگی‌ها در مقالات و پایان‌نامه‌های دانشگاهی بررسی شده‌است. کاربری های فعلی بنا. در حال حاضر فرزندان مرحوم محمدتقی در این ساختمان سکونت دارند و به گونه ای متولی این اثر هستند. اداره کل میراث فرهنگی مازندران امکانات بازدید از عمارت را به عنوان یک اثر ملی، فراهم کرده است. گاهیً عمارت برای ساخت فیلم و سریال در اختیار صدا و سیمای مازندران قرار می‌گیرد. بخشهایی از سریال "زیر درخت توت" در این عمارت فیلم‌برداری شده است. با توجه به نوع معماری بنا این عمارت مورد توجه محققان قرار
به نوع معماری بنا این عمارت مورد توجه محققان قرار دارد و دانشجویان و استادان دانشگاهی ایرانی و گرجستانی تحقیقاتی را در این زمینه انجام داده و می‌دهند و پایان نامه ها و مقالاتی چند در خصوص این بنا تحریر و منتشر شده است.
مجموعه بناهای افغان نژاد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بهشهر، بخش قره طغان، روستای قره تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عمارت افغان نژاد در روستای قره‌تپه بر بالای تپه‌ای به همین نام واقع است. این مجموعه شامل سه عمارت و یک حمام زیبا بود که از یادگارهای کم‌نظیر عصر قاجاریه در مازندران است. این بنای سه طبقه دارای پنجره‌های زیبای ارسی در شرق بنا و درهای زیبا با تزیینات شیشه‌ای و تراس طبقه اول دارای طاق‌های قوسی شکل است. علاوه بر عمارت
اول دارای طاق‌های قوسی شکل است. علاوه بر عمارت مسکونی، حمام مجموعه نیز در ضلع جنوبی قرار گرفته و دارای تزیینات آهک بری زیبایی است. این حمام دارای سربینه، راهروی ورودی بینه و سرویس‌های بهداشتی بود. در دیوارهٔ بینه و سربینه گچ بری‌های زیبا با طرح گل و گیاه به شکل طوماری مشاهده می‌شود. این حمام متأسفانه در اثر بی‌توجهی، به محل انباشت زباله تبدیل شده است. در گذشته ساختمان مرکزی عمارت افغان نژاد در بالاترین نقطهٔ تپه قرار داشت و همراه با سایر ساختمان‌ها در دامنهٔ تپه، روستای قره تپه را تشکیل می‌دادند. امروزه با
تپه، روستای قره تپه را تشکیل می‌دادند. امروزه با بنا شدن یک مسجد در مجاورت عمارت و در بالای تپه، حالت نمادگونهٔ عمارت افغان نژاد کمرنگ شده است.
مسجد جامع بیجگان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان دلیجان، روستای بیجگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد به طول ۱۸ و عرض ۷ متر بوده که با سقفی تیرپوش، بر روی ۴ ستون چوبی قطور احداث شده‌است.
گورستان ارامنه خسروآباد (قوچ) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سلماس، روستای خسروآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاج رحیم محسنی ماسوله
خانه یزدان بخش رحمتی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فومن، شهرک تاریخی ماسوله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۱۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در 2 طبقه بنا گردیده است و مشتمل بر دالان ورودی و انباری(چغوم) در طبقه اول و در طبقه دوم دارای تالار( بالکن چوبی) میان سومه( نشیمن میانی) عقب سومه( اتاق نشیمن انتهایی مخصوص اقامت در زمستان) و سرویس های بهداشتی و چغوم می باشد. کلیه اتاق ها و نشیمن ها با در های مزین به نقش برجسته از چوب گردوی محلی از هم منفک میگردد.
پل پیل‌لاغه مربوط به دوره قاجار است و درمسیر جاده روستای زرامین شهرستان نهاوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در 5 کیلومتری غرب نهاوند و نزدیک به روستایی به نام زرامین پل آجری معروف به پیل لاغه بر روی یکی از شاخه های رودخانه گامسیاب وجود دارد. این پل با یک دهانه و قوس مربوط به دوره قاجار بوده و به ثبت ملی رسیده است. در اصل نام پل ظفرالسلطان بوده و در قدیم به عنوان پل تردد عابران استفاده می شده. این پل یکبار در اواخر دهه چهل از سمت شمالی تخریب
این پل یکبار در اواخر دهه چهل از سمت شمالی تخریب گشته که توسط حاج شاهمراد عبدل ملکیان با بیست هزارتومان هزینه مورد مرمت قرار گرفته.
بنای یله گنبد مربوط به سدهٔ ۵ تا ۷ ه‍.ق است و در شهرستان قزوین، شمال جاده قزوین به رشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این روستا در دهستان ایلات قاقازان غربی بخش کوهین شهرستان قزوین قرار دارد. این روستا در فاصله ۴۰ کیلومتری شهر قزوین قرار دارد و به مختصات جغرافیایی ۴۹درجه و ۴۲دقیقه طول شرقی و ۳۶درجه و۲۵دقیقه عرض شمالی واقع شده‌است.این اثر بالاتر از روستای یله گنبد واقع شده و در روستای مزرعه آزاد خان میباشد اهالی روستا لک زبان هستند جملگی ولی
خان میباشد اهالی روستا لک زبان هستند جملگی ولی بیگ درویشوند میباشند.بجز محل دفن یل و گنبد مابین آنها محل دفن پیرزنی بود که مزار او طبق سنت قدیم سنگ می‌زدند. محل احداث گنبد بروی کوهی مرتفع ودر ضلع جنوب شرقی روستای مزرعه آزاد خان و محل دفن یل یا همان پهلوان در ضلع جنوب غربی روستای مزرعه آزاد خان میباشد. جمعیت. بر اساس سرشماری سال ۹۰ این روستا شامل ۹۲ خانوار (۳۱۳ نفر) بوده‌است که عمده آنها بصورت دائمی در روستا سکونت داشته‌اند. تاریخ. مادام کارلاسرنا جهانگرد ایتالیایی که در دوره ناصر الدین شاه قاجار از این
ایتالیایی که در دوره ناصر الدین شاه قاجار از این روستا بازدید کرده و از آن به نام گل گنبد یاد نموده اطلاعات خوبی درباره آن ارائه داده‌است.
تپه گل چای مربوط به اواخر است و در شهرستان قزوین، بخش مرکزی، روستای ککجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دوشان تپه در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش مرکزی شهرستان قزوین، روستای گرکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۵۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مقدس ؛ از معدود و قدیمی‌ترین خانه‌های بجا مانده مربوط به اواخر دوره زند - دوره قاجار است و در استهبان، محله اهر، کوچه اهر بعد از حسینه درب بازار، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. خانه تاریخی مقدس در استهبان به دستور حاج آقا علی، ملقب به آقای مطلق، فرزند ارشد حاج محمدعلی ذوالقدر بیگ جهرمی، حاکم جنوب شرقی فارس و لارستان در دوره کریم خان زند، حوالی سال‌های ۱۲۰۰ هجری قمری معادل سال ۱۱۵۸ هجری خورشیدی بنا شده‌است. افراد یاد شده از حکام بلا منازع
بنا شده‌است. افراد یاد شده از حکام بلا منازع این شهر در دوران حکومت زندیه بوده‌اند (ال ابراهیم، محمد رضا). چگونگی ملقب شدن حاج علی به آقای مطلق. لطفعلیخان زند، که در ۱۴ محرم سال ۱۲۰۸ هجری قمری برابر با ۲۳ اوت۱۷۹۳ میلادی که در راه کرمان از بوانات با گذر از سروستان به حوالی اصطهبانات آمد و در قلعه بنوان دهستان خیر این شهر[علیرغم تعقیب دشمن کینه کش و خونریزی چون اقامحمدخان قاجار، با شجاعت و جرات که از خصوصیات مردم کوهستان نشین استهبان می‌باشد(ذوالقدر، احمد)]مورد استقبال گرم حاکم این شهر، حاج علی قرار گرفت و
استقبال گرم حاکم این شهر، حاج علی قرار گرفت و چند روزی در منطقه توقف کرد، آنگاه از راه نی ریز و سیرجان عازم کرمان و بم می‌شود، در همین سفر است که حاکم استهبان به لقب آقای مطلق (نعیمی، احمد، صادقی، ناصر) مفتخر می‌گردد، لقبی که تا همین اواخر در نخست زادگان خاندان حاج آقا علی باقی مانده بود و تأسیسات این خاندان را در شهر به مدرسه آقا، مسجد آقا، حسینیه آقا، و باغ آقا می‌نامیدند (ال ابراهیم، محمدرضا). اصل این حکم نزد یکی از نوادگان آقا علی، بنام احمد نعیمی موجود بوده‌است که از سرنوشت آن اطلاعی در دست نیست (به
بوده‌است که از سرنوشت آن اطلاعی در دست نیست (به نقل از ذوالقدر، احمد). آقا علی، این خانه را به فرزند پسر چهارم خود، میرزا حسنعلی واگذار می‌کند. بر اساس وصیت نامه مورخ ۱۲۵۲ و همچنین وقف نامه مورخ ۱۲۲۷ هجری قمری که از او بجا مانده، بیانگر ان است که میرزا حسنعلی فردی مؤمن، متدین، واقف موقوفات متعدد، خانواده دوست، خیر و نیکوکار و دانش دوست بوده و به درس و تحصیل فرزندان خود توجه زیادی داشته تا آنجا که برای ادامه تحصیل آنها را به عتبات عالیه اعزام کرده‌است. او به امور سیاسی و والیگری تمایلی نداشته و به کشاورزی،
امور سیاسی و والیگری تمایلی نداشته و به کشاورزی، باغداری و تجارت مشغول بوده و گستره تجارت او تا شهرستان‌های اطراف و دور دست مثل داراب و یزد هم ادامه داشته‌است و همسرش، بنام بی بی بدر النساء بیگم، دختر حاج اسماعیل تاجر دارابی است. علیرغم شیوع و رواج و عرف و سنت چند همسری در آن دوران، او فقط یک همسر اختیار کرده که در وصیت نامه اش نیز از همسر خود به نیکی و رضایت نام برده‌است و حق و حقوق او را معلوم و مشخص کرده‌است. میرزا حسنعلی، نیای بزرگ خاندان‌های مقدس، ذوالقدر، ذوالقدری، حشمتی، حشمت آزاد و عدالت در شهرستان
ذوالقدری، حشمتی، حشمت آزاد و عدالت در شهرستان استهبان است. از دیگر فرزندان آقاعلی، یعنی برادران بزرگ‌تر میرزاحسنعلی؛ آقا محمد، میرزا صادق و میرزا تقی، نیای بزرگ خاندان‌های نعیمی، پرتو، ناصر و صادقی در این شهر می‌باشند. استهبان، در ۱۷۵ کیلومتری جنوب شرقی شیراز قرارگرفته و این شهر یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که قدمت آن به دوره هخامنشیان و اشکانیان بازمی‌گردد و به روایاتی زادگاه کورش کبیر و همچنین اردشیر بابکان سر سلسله ساسانیان می‌باشد (ال ابراهیم، محمدرضا). در نهایت این خانه به یکی از نوادگان او بنام
در نهایت این خانه به یکی از نوادگان او بنام میرزاحسنعلی مقدس، فرزند میرزا محمدعلی، فرزند میرزا محمد، فرزند میرزا حسنعلی اول، فرزند آقا علی، فرزند حاج محمد علی ذوالقدر بیگ جهرمی مزبور به ارث می‌رسد. وجه تسمیه خانه مقدس. از آنجا که میرزا محمد و پسرش، میرزا محمد علی که از ملاکین و زمین داران برجسته شهر بوده و از طریق زراعت و کشاورزی روزگار می‌گذرانده‌اند، دارای تحصیلات عالی در ایران و عتبات عالیه بوده و میرزا محمد علی از آیت الله العظمی سید ابراهیم حسینی اصطهباناتی معروف به میرزا آقا و آیت الله العظمی سید
معروف به میرزا آقا و آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی مراجع تقلید زمان خود صاحب اجازه روایت شده‌است: به خاطر تقدس و تدینی که در بین مردم داشته‌اند بعدها، نام خانوادگی مقدس به آنها اعطاء می‌شود (ذوالقدر، احمد). لذا نام این خانه برگرفته از نام خانوادگی مالکان این خانه است. دیوار نوشته‌های خانه مقدس به خط میرزا محمد که با خوش نویسی و انشاء خوب نوشته شده موید این موضوع است. آخرین مالک این خانه حسنعلی مقدس، بنیان‌گذار اولین داروخانه به سبک جدید در شهرستان‌های استهبان و نی ریز است. او در دورانی که امکانات
استهبان و نی ریز است. او در دورانی که امکانات بهداشتی و درمانی در این شهر وجود نداشته، نقش بسزایی در نشر وگسترش فعالیت‌های بهداشتی و درمان در این شهر داشته‌است. مالک دیگر این خانه همسر او، جهان سلطان ذوالقدر، دختر میرزا علی اکبرخان ذوالقدر معروف به کفیل ملقب به مؤتمن دیوان است که به نوشته ویلهلم واسموس آلمانی در نشریه ندای حق برازجان، از روشنفکران و مشروطه خواهان معروف و بنام فارس و بوشهر بوده‌است. میرزا علی اکبر خان، نیز خود از دیگر مالکین و ساکنان این خانه در طول زمان بوده‌است. او پدر حبیب‌الله ذوالقدر
در طول زمان بوده‌است. او پدر حبیب‌الله ذوالقدر متخلص به تابناک، شاعر ملی است که از یاران نزدیک دکتر محمد مصدق بود و همچنین احمد ذوالقدر قاضی بازنشسته دادگستری، نویسنده کتاب استهبان تابناک . جهان سلطان ذوالقدر، همسر حسنعلی مقدس، در زمره اولین زنان تحصیل کرده زمان خود محسوب و مدتی نیز به شغل آموزگاری مشغول بوده و بخشی از این خانه در صداق مهریه او قرار داشته‌است. علاقه جهان سلطان به این خانه و امور فرهنگی آنچنان است که در وصیت نامه خود نوشتی که از او به جا مانده،برای پیگیری، تعمیر، ترمیم و بازسازی خانه نیاکان
پیگیری، تعمیر، ترمیم و بازسازی خانه نیاکان خود سفارش مؤکد نموده‌است. او همچنین وصیت کرده که از اموال خودش دبستان دخترانه ای بنام جهان بسازند. این خانه در دو قسمت بیرونی و اندرونی به مساحت تقریبی ۵۰۰۰هزار مترمربع قرار داشته‌است که خانه مقدس در حقیقت بخش بیرونی از این مجموعه بوده که باقی مانده‌است. بخش اندرونی این مجموعه متأسفانه در جریان احداث خیابان اهر به همراه دیگر آثار تاریخی و مهم این محله آسیب دید و از بین رفت و بجای آن خانه جدیدی در سال ۱۳۵۸ هجری شمسی بنا شد که اکنون در اختیار دکتر علیرضا مقدس است.
بنا شد که اکنون در اختیار دکتر علیرضا مقدس است. کاربردهای این خانه در گذشته. در زمان‌های گذشته، از این خانه به عنوان محل و مکان پذیرایی از میهمانان و مراجعین استفاده می‌شده‌است. همچنین در دوران کشف حجاب که مدارس دخترانه شهر به حال تعلیق در می آید به ابتکار میرزا علی اکبر خان ذوالقدر و فرزندش حبیب‌الله خان، برای پیشگیری از تعطیلی مدارس و وقفه در ادامه تحصیل دختران شهر، که جهان سلطان، دخترش، نیز در بین آنها بوده، مدت کوتاهی از این خانه به عنوان مدرسه استفاده شده‌است (به نقل از حبیب‌الله ذوالقدر). بر اساس متن
(به نقل از حبیب‌الله ذوالقدر). بر اساس متن وقف نامه و وصیت نامه یادشده مربوط به میرزا حسنعلی، مالک اولیه این خانه که در دست یکی از نوادگان او بنام دکتر علیرضا مقدس موجود است، از این خانه به عنوان حسینیه و محل اجرای مراسم عزاداری در ایام تاسوعا و عاشورای حسینی در ماه محرم و همچنین رحلت حضرت رسول اکرم ص و امام حسن مجتبی ع در ماه صفر و همچنین در ایام ماه مبارک رمضان برای مراسم احیاءِ و سحری و افطاری روزه داران مؤمن نیز استفاده می‌شده‌است. از حسنعلی مقدس که فردی عابد، زاهد و موثق بود، نقل شده که در خواب دیده،
عابد، زاهد و موثق بود، نقل شده که در خواب دیده، امام علی ع در حالیکه در حلقه تعداد زیادی از یاران و نزدیکان خود بوده در این خانه حضور داشته و او به دیدارش مشرف شده‌است*. سرگذشت اهداء خانه مقدس به میراث فرهنگی. این ایده نخستین بار توسط علیرضا مقدس روانپزشک و استاد دانشگاه با هدف فرهنگ سازی در جهت حفظ و حراست از دیگر آثار باقیمانده و تاریخی این شهرستان که متأسفانه در طی دوران‌های گذشته مورد بی‌توجهی و تخریب قرار داشته‌اند، شکل گرفته که خوشبختانه به بار نشسته و مردم به اهمیت حفظ میراث طبیعی و تاریخی شهر بیش
و مردم به اهمیت حفظ میراث طبیعی و تاریخی شهر بیش از پیش آگاه شده و در نگهداری و حفاظت از آنها کوشا شده‌اند؛ لذا به والدین خود، پیشنهاد وقف واهداء این خانه نیاکان را ارائه نموده که آنها نیز بلافاصله پذیرفته و با تلاش و کوشش‌های بی وقفه و خستگی ناپذیر سالهای طولانی دکتر علیرضا (شاپور) مقدس و همدلی و همکاری همسرش دکتر میترا ناصری، به ثبت رسیده و در زمره میراث ملی کشور قرار می‌گیرد. پیگیری و سخنرانی دکتر علیرضا مقدس دربارهٔ اهمیت حفظ آثار تاریخی و طبیعی زادگاه و نیاکان و نقش مهم آنها در بهداشت روانی و جسمی
و نیاکان و نقش مهم آنها در بهداشت روانی و جسمی جامعه، در انجمن اندیشه اداره ارشاد این شهرستان و همچنین نوشتن مقالات متعددی در این زمینه در نشریه‌های محلی، نقش بسزایی در آگاه‌سازی و فعالیتهای مربوطه در جهت مراقبت از میراث طبیعی و تاریخی شهر داشته‌است، و می‌توان گفت دکتر مقدس بنیانگذار مباحث مربوط به حفاظت از میراث طبیعی و تاریخی شهر می‌باشد که بعدها به مرور زمان، دیگران به اهمیت این موضوع واقف شده و فعالیت‌هایی را آغاز نمودند (مباشری، محمد)، (بحرالعلوم، حسین). سرگذشت و تاریخچه غرس اولین نهال نارنج درخانه
سرگذشت و تاریخچه غرس اولین نهال نارنج درخانه تاریخی مقدس و سایر خانه‌های استهبان: همان‌طور که پیش تر گفتیم، میرزاحسنعلی اول، ازشهرستان داراب همسر اختیار کرده‌است که دختر حاج میرزا اسماعیل تاجر دارابی معروف به اسماعیل خان اول پسر زین العابدین خان بوده‌است (فارسنامه ناصری). نامبرده جد خاندان سرفرازهای داراب است، مرحوم اسماعیل خان دوم ملقب به منصور دیوان از این خاندان است. به گفته حبیب‌الله ذوالقدر شاعر و ادیب ملی، بر اساس اطلاعات سینه به سینه خانوادگی، نقل است که این زن طبع ادبی و شاعری داشته و شعر می‌سروده
که این زن طبع ادبی و شاعری داشته و شعر می‌سروده که متأسفانه اشعار او در دست نیست، طبع ادبی وشاعری که درخاندان‌های سرفراز دارابی و ذوالقدر استهبانی به ارث رسیده که از آن جمله می‌توان به حسین و اردلان سرفراز ترانه‌سرای مشهور و همچنین حبیب‌الله، احمد و میمنت ذوالقدر دراین باره اشاره کرد. میرزاحسنعلی دریکی ازسفرهایش به داراب، تعدادی نهال نارنج را باخود به استهبان می‌آورد و در حیاط خانه اش که همین خانه تاریخی مقدس واقع در کوچه اهر می‌باشد غرس می‌کند، لذا می‌توان گفت، عمر درختان نارنج این خانه بیش از ۲۰۰سال
گفت، عمر درختان نارنج این خانه بیش از ۲۰۰سال می‌باشد، که البته درطول زمان این درختان چندین بار بر اثر سرما خشک شده و دوباره از نو سبز شده و متأسفانه تعدادی از آنها برای همیشه خشک و از بین رفته‌اند. از آن پس سنت غرس درخت نارنج در خانه‌های استهبان شیوع و رواج پیدا می‌کند که خوشبختانه هنوز برقرار است، لذا رقم نارنج‌های استهبان از ریشه و رقم نارنج‌های داراب است (ذوالقدر، حبیب‌الله، ذوالقدر، احمد). بازسازی و تعمیر. گرچه عملیات تعمیر و ترمیم و بازسازی خانه مقدس هرچند با کندی در دست انجام است، اما تا رسیدن به
هرچند با کندی در دست انجام است، اما تا رسیدن به نقشه اصلی و اولیه این خانه مطابق معماری ابتدایی و اصیل ان راه درازی در پیش است. معماری. ساختمان خانه مقدس استهبان شامل دو بخش شمالی و غربی می‌باشد. بخش شمالی شامل دو اتاق می‌باشد که بر روی زیر زمین بزرگی ساخته شده‌است. یک اتاق کوچک در سمت راست و یک سه دری بزرگتر در سمت چپ ساخته شده. اتاق کوچکتر به ابعاد ۳۳۰*۳۷۰ سانتی‌متر دارای ۲ ورودی است. ضلع سمت راست شامل سه طاقچه و ضلع روبروی آن نیز دارای ۲ طاقچه و در بین آن‌ها در ورودی به اتاق سه دری بزرگتر است. سقف اصلی
در ورودی به اتاق سه دری بزرگتر است. سقف اصلی با تیرهای چوبی ساخته و به وسیلهٔ تخته چوب‌های صاف و بدون نقش و نگار پوشانده شده‌است. سه دری بزرگتر در ابعاد ۳۲۰*۶۸۵ سانتی‌متر شامل سه در ورودی و ضلع روبرو شامل دو طاقچه قرینه در طرفین و یک طاقچه کم عمق تر که زیر آن بخاری دیواری قرار دارد و اضلاع طرفین نیز به‌طور قرینه شامل دو طاقچه و یک در می‌باشد. سقف این اتاق نیز مانند اتاق کوچکتر به وسیله تخته چوب‌های صاف پوشانده شده‌است. این بخش از بنا بر روی زیر زمینی واقع و حدود ۱۸۰ سانتی‌متر از سطح زمین بالاتر است و به