payamvha/North_RAG huggingface dataset:
از انجام عملیات حفاری باستان شناختی حمام دیلمان و بیرون آوردن آن از دل خاک، مورد مرمت قرار گرفت و در حال حاضر نیز، تمامی قسمت‌های الحاقی حاصل مرمتهای غیراصولی حذف و کار مرمت با دیوار چینی و اجرای طاق، قوس، کف سازی و نماسازی، اندود داخل، زهکشی و عایق رطوبتی و همچنین کاشیکاری در قسمت‌های مورد نیاز برای راه اندازی موزه مردم شناسی انجام و مرمت شده‌است. نگارخانه
آرامگاه احمد نی‌ریزی مربوط به احمد نی‌ریزی و سدهٔ ۱۴ ه‍.ق است و در نی ریز، محله سادات، خیابان نی ریزی جای گرفته‌است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. طراح این آرامگاه هوشنگ سیحون بوده‌است. موزه خط و کتابت نی‌ریز در این بنا واقع شده‌است. این موزه در بر گیرنده مرقعات خوشنویسی و کتب خطی و قدیمی‌ترین سنگ قبر تاریخ‌دار ایران است.
کلیسای سرکیس مقدس یا کلیسای فنایی مربوط به سده ۱۶ میلادی (سدهٔ‌های ۷ و ۸ قمری) است و در خوی، حومه شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مصالح اصلی به کار رفته در کلیسا تخته‌سنگ، سنگ‌های لاشه‌ای، آجر و سنگ‌های تراش خوردهٔ آذرین است. در بخش‌هایی، از سنگ‌های لاشه‌ای کوچک و در مواردی، قلوه سنگ نیز به منزلهٔ مصالح فرعی استفاده شده‌است. ‏کلیسا مشتمل بر نمازخانه‌ای منفرد و مستطیل شکل به طول ۷۰/ ۱۴ و عرض ۱۰ / ۱۱ متر و دارای محور اصلی شرقی غربی است. کلیسا
/ ۱۱ متر و دارای محور اصلی شرقی غربی است. کلیسا یک ورودی اصلی در ضلع غربی دارد. این ورودی، که بر طبق آموزه‌های مذهبی مسیحی راه ورود به کلیسا است، بر روی محور شرقی غربی و درست، در مقابل محراب واقع شده‌است. فضای داخلی کلیسا، به شیوهٔ بازیلیکا سه ناوی و ستون‌دار ساخته شده‌است. صحن اصلی کلیسا با چهار ستون سنگی، که سطح آنها را با اندود گچی پوشانده‌اند و در دو ردیف موازی کنار هم قرار گرفته، به سه ناو تقسیم می‌شود.
آرامگاه امامزاده سید محمد زرین‌نوا مربوط به سدهٔ هشت ه.ق است و در شهرستان قائم شهر در روستای چمازکتی واقع شده، دارای زیر بنای حدود ۷۰ متر مربع و محوطه‌ای به مساحت تقریبی ۵/۱ هکتار می‌باشد که در میان گورستان قدیمی و فعلی روستای چمازکتی قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مشخصات. ساختمان بقعه دارای گنبدهای سنتی و ضریح منبت کاری شده است که در فهرست آثار باستانی به ثبت رسیده است. بنایی چهار ضلعی به ابعاد ۵*۵ متر است. نمای خارجی بنا در هر ضلع دارای
ابعاد ۵*۵ متر است. نمای خارجی بنا در هر ضلع دارای طاق‌نمای تزیینی است و منتهی‌الیه بدنه ردیفی از مقرنس آجری است که در میان هر دو قرنیس نیم‌دایره‌هایی برای نصب کاشی به چشم می‌خورد. حدفاصل بدنه و گنبد بنا به وسیله چهار فیلپوش تبدیل به هشت ضلعی شده و پایه‌ای برای احداث گنبد رک هشت ضلعی به وجود آمده است. سقف داخل بنا نیم‌دایره و گچ‌کاری شده است. در داخل بنا صندوق چوبی با تزئینات ظریف و زیبا دیده می‌شود که در گذشته دارای کتیبه بوده و اکنون این کتیبه در گنجینه میراث فرهنگی استان مازندران، نگهداری می‌شود. در این
فرهنگی استان مازندران، نگهداری می‌شود. در این کتیبه تاریخ ساخت بنا سال ۸۵۵ هجری قمری (معادل ۱۵۰۰ پس از میلاد)و نام معمار استاد فخرالدین بن محمود ذکر شده ولی نام متوفی درج نشده است. بر اساس زیارتنامه داخل بقعه، نام متوفی آقا سیدمحمد ابن سیدعلی زری نوایی عنوان شده است.
تپه حمام ضد کنه مربوط به هزاره اول است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه کفراج مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دلفان، بخش مرکزی، دهستان خاوه شمالی، روستای کفراج (پاقلا) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در واقع تپه کفراج به جا مانده قلعه سه طبقه مربوط به دوره ساسانی است.
ارمنی تپه‌سی مربوط به هزاره ۴ قم است و در بناب، منطقه آغاجری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
چهارطاقی رباط (پیر رباط) در سروستان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه بالابان در جنوب شرقی انبار مرکزی وزارت نیرو و شرق محوطه شرکت دام و علوفه تلیسه و در شرق قره تپه قلعه روستای بزرگی وجود دارد که در گذشته شامل دو بخش ، یک بخش مسکونی و یک بخش زراعی بوده است.در جنوب غرب آن دو قلعه کوچکتر قرار دارد. ولی محل سکونت اصلی اهالی روستا در قلعه بزرگتر بوده است. این قلعه در دوره قاجار ساخته شده است.بسیاری از فضاهای مورد استفاده قلعه هنوز پا برجاست این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مقبره آل یعقوب در خوی، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این مقبره در خیابان طالقانی روبروی ضلع غربی بازار قدیمی خوی و در داخل باقت قدیمی شهر قرار دارد. بنا دارای سه در ورودی است که یکی از داخل کوچه‌ای که مقبره در آن واقع است و دو تای دیگر مشرف به خیابان طالقانی می‌باشد. این بنا دارای مناره رفیعی از آجر و یک گنبد کوتاه با روپوش فلونی است.
امامزاده شاه‌جمال در قم، ابتدای ورودی جاده اراک به شهرستان قم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ضمن اینکه با توجه به قدمت این امام زاده در قرن‌های گذشته اقوام مختلف در حال زیست در اطراف این محل، نام خانوادگی خود را از آن بر گرفته‌اند به عنوان نمونه طایفه شاه جمالی‌ها با همین نام در شهرستان دستجرد خلجستان بیشترین تراکم دیده می‌شود که در صده‌های اخیر از تجار و باغداران بزرگ عصر خود می‌باشند از نام مبارک همین امامزاده برای اقوام خود استفاده
از نام مبارک همین امامزاده برای اقوام خود استفاده نموده‌اند.
یخچال میرفتاح در ملایر، بلوار پانزده خرداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر تاریخی به دلیل بارش‌های شدید در روز ۱۲ فروردین ۱۳۹۸ فرو ریخت. ساختار یخچال میرفتاح. یخچال میرفتاح از آثار دوره قاجاریه در شهر ملایر است که توسط شخصی به نام میرفتاح ساخته شده‌است. این بنا به شکل گنبد بوده و از آجر ساخته شده‌است و در مسیر بلوار پانزده خرداد ملایر قرار دارد. ارتفاع بنا از کف تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخیره یخ ۴ متر است. این یخچال دارای دو
تا منبع ذخیره یخ ۴ متر است. این یخچال دارای دو ورودی می‌باشد. یکی به شکل دهلیز بوده که مخصوص ریزش و تخلیه یخ و دیگری که محل رفت‌وآمد بوده‌است، با پلکانی به قسمت انتهایی یخدان و محل برداشت یخ منتهی می‌شود. ضخامت دیوارهای گنبد در قسمت تحتانی ۹۲ سانتی‌متر و در بالا به سه ردیف آجر ۲۰ سانتی‌متری می‌رسد. تنها عامل تزئینی بنا دو ردیف آجرکاری است که به شکل کمربندی و به ضخامت ۲۲۰ سانتی‌متر، داخل بنا را پوشانده‌است. در قسمت بیرونی و داخلی یخدان دو ردیف خشت به کار رفته‌است که نقش عایق را داشته و در فصل تابستان مانع
که نقش عایق را داشته و در فصل تابستان مانع از نفوذ گرما و ذوب شدن یخ‌ها می‌شده‌است. فروریختن یخچال میرفتاح. یخچال میرفتاح پس از بارش‌های فروردین ۱۳۹۸، به دلیل شدت بارش‌ها دچار آسیب جدی شد. بخش فوقانی این بنا که خشتی بود، به دلیل جذب و نفوذ باران و برف سنگین شده و موجب ریزش این بنا در ۱۲ فروردین ۱۳۹۸ شد. پس از این اتفاق میراث فرهنگی استان همدان اعلام کرد، تخریب یخچال میرفتاح مستندسازی شده و پس از تخصیص اعتبار بازسازی می‌شود. در ابتدای سال ۱۴۰۳ کار بازسازی این بنا به سبکی متفاوت از معماری اصلی آن (چیزی شبیه
بنا به سبکی متفاوت از معماری اصلی آن (چیزی شبیه به گنبد مساجد) به پایان رسید.
مسجد پیغمبر، «کنیسهٔ حجی سابق» در همدان، در ابتدای بازار فلسطین، راسته پیغمبر واقع شده (مزار پیغمبر (همدان)) و در داخل مسجد در سمت محراب در اتاقی کوچک و سه گوش قرار دارد. مرقد متعلق به حجی (یا حگی) (برجیس در منابع اسلامی) پیغمبر و چند تن از بزرگان و عرفای بزرگ یهود است که در اطراف مرقد حَجَی قرار دارند. بر روی مزار پیغمبر ضریحی چوبی مشبک به رنگ سبز قرار دارد. سنگ مزار پیغمبر در زیر ضریح چوبی پوشیده از کاشی‌های فیروزه رنگ و آبی است. حجی پیغمبر (برجیس یا حگی) یکی از ابنیای بنی‌اسرائیل در زمان داریوش بزرگ،
یکی از ابنیای بنی‌اسرائیل در زمان داریوش بزرگ، هخامنشی است که صحیفهٔ وی در جزو کتاب مقدس عهد عتیق به چاپ رسیده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده یحیی در همدان، بلوار مدنی، محله امامزاده یحیی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تاریخچه. بنای تاریخی، مذهبی امامزاده یحیی فاقد کتیبه تاریخی ساختمان و نام بانی می‌باشد با این حال طبق شواهد بقعه و صحن امامزاده یحیی طبق درخواست زبیده خانم دختر فتحعلی‌شاه از فرزندش، حسام الملک، ساخته شده‌است. قدیمی‌ترین تاریقهای مکتوب که در بنا مشاهده می‌شود، تاریخ ۱۳۰۶ ه‍.ق در ایوان آیینه‌کاری شده غربی می‌باشد، که سابقاً مدخل اصلی امامزاده بوده‌است.
قلعه قلات یا قصر قباد اثری تاریخی در شهرستان کوار استان فارس است که بین روستاهای بورکی و اربابی علیا واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر تاریخی در کیلومتر ۴۰ جاده شیراز به جهرم و نرسیده به اکبرآباد و در بالای کوهی بلند قرار دارد. در بالای این کوه و پس از عبور از تونل‌های ایجاد شده در صخره آخر و بالا رفتن از حفره عمودی می‌توان به سطح بالای کوه رسید که بقایای چند انبار و آب انبار را می‌توان دید. مساحت دشت بالای کوه حدود ۱۰ هکتار است که از هر طرف به
دشت بالای کوه حدود ۱۰ هکتار است که از هر طرف به پرتگاه عمیقی ختم می‌شود و در روی آن قلعه و چند آب انبار به‌صورت مخروبه وجود دارد. گمان می‌رود این قلعهٔ ساسانی یادگار حاکمی محلی به نام قباد، در روزگار فرمانروایی ساسانیان بوده و در اعصار پس از اسلام نیز از آن به عنوان جایگاه دیدبانی دشت و مسیر عبوری بهره برده شده‌است. گفته می‌شود در زمان سلجوقیان از آن به عنوان قلعه ای برای استحکام و تقویت فرقه اسماعیلیه به رهبری حسن صباح و یارانش استفاده می‌شده‌است.
تپه قبرستان خرابه گنبدک در استان قزوین، شهرستان تاکستان، بخش ضیاءآباد روستای گنبدک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شنستق ۱ در استان قزوین، شهرستان تاکستان، بخش خرمدشت روستای شنستق علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل کوریجان در ۲۲ کیلومتری شمال همدان و سمت چپ جادهٔ همدان- تهران بر روی یکی از انشعابات رود قره‌چای احداث گردیده‌است. پل آجری کوریجان با ۵ دهانهٔ بزرگ و ۴ دهانهٔ کوچک مزین به قوس‌های جناغی از بناهای به جای مانده از دوران صفویه است که در دوران قاجار مورد مرمت قرار گرفت. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل برج در شهرستان ممسنی، روستای دهنو مرکزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. روستای دیگری با همین نام در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی شهرستان گناوه در مسیر جاده گناوه به گچساران وجود دارد که دارای اثر باستانی مشهوری به نام تل‌گوری است. وجود این دو اسم مشابه در یک منطقه جغرافیایی بیانگر وجود برج‌های نظامی یا مدنی در مسیر مواصلاتی کاروان‌های نظامی، تجاری و یا هر دو در پیش از اسلام بوده و بیانگر اهمیت منطقه به لحاظ سوق‌الجیشی (لشکرکشی و یا استراتژیک) در
به لحاظ سوق‌الجیشی (لشکرکشی و یا استراتژیک) در گذشته بوده است.
تپه آرشت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای ارشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیف آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای سیف آ باد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. با عبور لوله گاز از میان این اثر هفتاد درصد از آن تخریب شده است. ثبت اثر پس از تخریب صورت گرفته است.
تپه لیا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی روستای لیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شنستق ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان تاکستان، روستای شنستق علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شترداران مربوط به دوره قاجاریه است و در کرمان و در محلهٔ ته باغ لله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانه تاریخی شتردارها در محله تاریخی «تَه باغ لَلِه» شهر کرمان واقع شده است. این خانه تاریخی زیبا توسط «بی‌بی شرف نساء» دختر ابوتراب نمدمال کرمانی به یادگار مانده است. دلیل معروفیت این خانه به خانه شتردارها این است که برادر بی‌بی شرف نساء بنام موسی، صاحب کاروان شتر بوده است و خانه او مقابل خانهٔ بی‌بی نساء بوده و در جوار خانه بی‌بی نساء، زمین
بی‌بی نساء بوده و در جوار خانه بی‌بی نساء، زمین خالی بوده که محل استراحت شترها بوده است و لذا به این خانه، خانه شتر داران گویند. این خانه بیش از یک و نیم قرن است که میزبان عزاداران است و هر ساله در دههٔ پایانی ماه صفر در عزای امام سوم شیعیان سیاه پوش می‌گردد. بی‌بی شرف نساء به دلیل ارادت به امام سوم شیعیان، این خانه و بخش دیگری از اموال خود را وقف روضه خوانی کرده است. قدمت این خانه بر اساس وقف نامه موجود به ۱۱۰ سال پیش بر می‌گردد اما بر اساس ظروف قدیمی این خانه می‌توان قدمت این خانه را تا حدود ۱۴۰ سال پیش
خانه می‌توان قدمت این خانه را تا حدود ۱۴۰ سال پیش تخمین زد.
شرکت فرش مربوط به دوره قاجاريه است و در کرمان، بلوارباستانی پاریزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دبیرستان سعادت بنای مدرسه ای تاریخی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، میدان علی بن ابیطالب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مدرسه ملي سعادت به همت زين العابدين خان ابراهيمي ولد حاج محمد كريم خان كرماني در سال ١٢٨٥ شمسي در محل مدرسه ابراهيم خان ظهيرالدوله تحت عنوان "مدرسه علميه" به سبك جديد و با مديريت احمد بهمنيار كرماني تأسيس شد. اين مدرسه از سال ١٢٩٨ به "مدرسه تربيت" تغيير نام مي دهد و در محل خانه مَدرس يا همان خلوت مدرسه ابراهيم خان
در محل خانه مَدرس يا همان خلوت مدرسه ابراهيم خان ظهيرالدوله تشكيل مي شود. در سال ١٣١٥ تحت نام دبيرستان سعادت به مكاني كه امروزه در خيابان شاه نعمت الله ولي در حد فاصل ميدان علي ابن ابيطالب (فابريك) تا ميدان خواجو واقع شده است، منتقل مي شود و تا ٦٠ به فعاليت آموزشي خود ادامه مي دهد.
مجموعه پرورشگاه صنعتی مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه. در مورد احداث پرورشگاه صنعتی کرمان گفته می‌شود که در سال ۱۳۱۸ خورشیدی، حاج علی اکبر صنعتی‌زاده پرورشگاهی را برای نگهداری کودکان بی سرپرست کرمان بنیان نهاد. زمین این پرورشگاه ۵ سال قبل از آن با وجوه دریافتی از صندوق استانداری کرمان خریداری شده بود. یکی از کودکانی که در این پرورشگاه رشد یافت و مدارج ترقی در زمینه هنر را طی کرد مرحوم
یافت و مدارج ترقی در زمینه هنر را طی کرد مرحوم سیدعلی اکبر صنعتی کرمانی هنرمند نقاش و مجسمه‌ساز معاصر است. در سال ۱۳۴۱ نیز کتابخانه‌ای در این مجموعه آغاز به فعالیت کرد. سال ۱۳۵۶ موزه هنرهای معاصر کرمان (موزه صنعتی) با همکاری بنیاد فرهنگ ایران و خانواده مرحوم صنعتی‌زاده در محل این پرورشگاه گشایش یافت.[۵] محمدعلی معمار راوری سازنده سردر آن است.
سالن باشگاه افسران مربوط به دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان معلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در حال حاضر به عنوان موره نظامی ارتش مورد استفاده قرار گرفته است.
میدان ارگ کرمان مربوط به دوره قاجار است و در خیابان قدس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ميدان ارگ غربى‌ترين قسمت بازار کرمان است. فضايى مستطيل شکل به ابعاد 130*160 و حدود ۱۴۰ باب مغازه دارد. اکثريت مغازه‌هاى ميدان لباس‌فروشى هستند. در ضلع شرقى ميدان ارگ، سردر ورودى بازار کرمان واقع شده است.
تپه چراغخانه در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای میمونک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پوللی تپه ۱ در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دره کهمان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سلسله (در نزدیکی الشتر) در روستای دره تنگ علیا و دره تنگ سفلی و در محدوده شمال شرقی شهرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دره کهمان در موقعیت جغرافیایی N335901 E482102 در استان لرستان (شهرستان سلسله) واقع است. محوطه کهمان یکی از معروفترین جاذبه‌های ژئوتوریسم در منطقه است. درختان سر به فلک کشیده و کهنسال، طبیعت زیبا، یخچال‌های دائمی، غارهای متعدد، گیاهان دارویی کمیاب، چشمه‌های
غارهای متعدد، گیاهان دارویی کمیاب، چشمه‌های زیاد و آب و هوای بسیار دلپذیر آن از جمله ویژگی‌های طبیعی این منطقه است. واژه‌شناسی. نام گذاری منطقه «کهمان» به دوره‌های باستان بازمی‌گردد که در آن پادشاهان و کیانیانی در بطنش به تفرج و خوشگذرانی می‌پرداخته‌اند. کهمان بر گرفته از واژه «کی امان» به معنای (امانگاه کیان - مامن پادشاه) است. کهمان در زبان محلی (لکی)، «کیه مو» خوانده می‌شود. در جایی دیگر آمده است که: واژه کهمان احتمالاً از ترکیب دو واژه (لکی و فارسی پهلوی) «کی» به معنای پادشاه و «مان» به معنای آمدن که
«کی» به معنای پادشاه و «مان» به معنای آمدن که در کل به معنای جایی است که پادشاهان به آنجا می‌آیند، ایجاد شده است. پوشش گیاهی و زیست‌بوم. پوشش گیاهی این منطقه پوشیده از درختان کهن‌سال بلوط، گردو، انجیر، چنار، گلابی کوهی، زالزالک، زبان گنجشک، سیب، صنوبر، سپیدار، آلوی کوهی، و درختچه‌های گَوَن است. پهنه‌های کوهستانی منطقه کهمان، جنگل‌های انبوه و پوشش غنی گیاهی آن موجب شده که کهمان زیستگاه بسیار مناسبی برای حیوانات و پرندگان باشد. از جمله حیات وحش این منطقه می‌توان به خرس، پلنگ، گرگ، کفتار، روباه، شغال، گورکن،
به خرس، پلنگ، گرگ، کفتار، روباه، شغال، گورکن، سنجاب، سگ آبی، سمور، موش خرما، کل، بز، قوچ، میش، کبک کوهی، گراز، خوک، تیهو، کبک دری، گنجشک، بلدرچین، قرقاول، کلاغ و دیگر انواع خزندگان، پرندگان و بندپایان اشاره کرد. عمر برخی از درختان گردو این منطقه به یکصد سال و قطر برخی از درختان این دره به چندین متر می‌رسد که در حال حاضر در مالیکت افراد محلی هستند. لزوم حفاظت از محیط زیست منطقه اعم از پوشش گیاهی و جانوری بسیار احساس می‌شود. از طرفی مناطق پایین دست کهمان با بحران زباله‌های به جا مانده از مسافرین و گردشگران
بحران زباله‌های به جا مانده از مسافرین و گردشگران رو به رو است.
تپه آجربند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش مرکزی شهرستان قزوین، روستای آجربند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مقبره خضر زنده مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در خرم‌آباد، جنوب شهر، گورستان عمومی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.ازجمله اسنادی که در این قبرستان به ثبت رسیده میتوان به قبرهای خانوادگی الماسی (بهشت۲)]وسوزنی([بهشت۹)ایمانی(بهشت۸)یزدانی(بهشت۷)خرمی(بهشت۶)]کاکاوند([بهشت۲)]وقبرهای بالای جاده وپایین جاده که قبل از سال ۱۳۶۰درفهرست اسناد استانی به شماره ثبت ۲۵۶۳۰۸۵م۵۶ باپیوست ردیف ۶۰ اردبیهشت اشاره کرد .قبرستان خضر یکی از محورهای اختلافی
اشاره کرد .قبرستان خضر یکی از محورهای اختلافی بین اهالی برسر زمینهای واقع درآن است که باتوجه به اسناد کمی که ثبت گردیده این اختلافات معمولا باپادرمیانی بزرگان واهالی حل وفصل میشود اما آندسته اززمینهای سنددار که برخی ازآنهادربالا ذکرشد باداشتن سندمکتوب وثبت شده جایی برای اختلاف ندارند ولی با توافقات طرفین گاهی نقل وانتقال میشوند . قبرستان خضر از مکانهای مقدس اهالی خرم آباد محسوب میگردد که وجود این اختلافات و نزاع ها باتوجه به موقعیت آن طبیعی است همچنین این قبرستان درحال حاضر از ظرفیت پرشده ونمادی از تمدن
قبرستان درحال حاضر از ظرفیت پرشده ونمادی از تمدن شهری خرم آبادمحسوب میگردد وقراراست قبرستان جایگزینی برای اهالی درنظرگرفته شودپ
گورستان تاریخی هفتادمُلّا که شاهکار معماری اسلامی به حساب آمده و از تاریخ بلوچستان پس از اسلام به جای مانده‌است. در روستای روپس بالا از توابع بخش لادیز در شهرستان میرجاوه قرار دارد. این گورستان به‌خاطر سبک خاص معماری و قرارگرفتن در دل غار، در طول سالیانِ سال از برف، باران، طوفان و حتی نور خورشید نیز در امان بوده‌است. عمر تقریبی این اثر به ۱۰۰۰ سال می‌رسد برخی از اشخاص این قبور . در جنگ با مغولان کشته شدند علّت نام‌گذاری آن مربوط به هفتاد شیخ از نوادگان شیخ بلانوش می باشد .طبقه گفته اجداد طایفه مرادزهی این
بلانوش می باشد .طبقه گفته اجداد طایفه مرادزهی این گورستان متعلق به نوادگان شیخ بلانوش میباشد اسامی قبور شیخ کریمداد پدربزرگ مراد (مرادزهی) تا شیخ میر عالی فرزند شیخ بلانوش می باشد و مقبره شیخ بلانوش در شهر چاغی می باشد اثر تاریخی گورستان هفتادمُلّا در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بقعه علی بن بابویه قمی مربوط به دوره صفوی است و در قم، شرق خیابان ارم، کوچه ابن بابویه، مقابل قبرستان شیخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منابع. صفحه قبرستان شیخان در فضای مجازی
تپه قلایچی مربوط به عصر آهن I- II است و در شهرستان بوکان، روستای قالایچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. حدود ۴۰۰ آجر لعابدار در این منطقه تاکنون کشف شده که نشان از اهمیت بالای قلایچی و به احتمال زیاد این منطقه همان شهر زیرتو یا ایزیرتو پایتخت مانایی‌ها است. برای اولین بار در سال ۱۳۶۳ ش کاوش‌های باستانی‌شناسی به سرپرستی «اسماعیل یغمایی» در این تپه صورت گرفت و آثاری از هزاره اول ق. م در اثر این حفاری‌ها نمایان گشت. از جمله آثار به دست آمده در آن
نمایان گشت. از جمله آثار به دست آمده در آن فصل، آجرهای منقوش و معبدی به شکل صلیب است که برخی از دیوارهای آن را با گل آخری رنگ آمیزی کرده بودند. بعدها عملیات حفاری در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ ش صورت گرفت و هم‌اکنون نیز ادامه دارد. این حفاری‌ها توسط «بهمن کارگر» کارشناس مدیریت میراث فرهنگی آذربایجان غربی سرپرستی می‌شود. از دیگر آثار به دست آمده از این تپه علاوه بر معبد مرکزی، برج‌ها و دیوارهای مربوط به آن، حیاط سنگ‌فرش، پله‌هایی که به این حیاط متصل می‌شود، اتاق‌هایی با اندود گل آخری و نقاشی‌هایی با رنگ‌های سیاه و
با اندود گل آخری و نقاشی‌هایی با رنگ‌های سیاه و آبی و آجرهای منقوش دارای موضوعات انسانی، هندسی و گیاهی است. با توجه به مدارک سفالی و آثار موجود به نظر می‌رسد که این مجموعه مربوط به دوره حکومتی مانا در شمال غرب ایران باشد. در کاوشهای محوطه قلایچی کتیبه‌ای به خط آرامی کهن کشف شده که بر اساس خوانش آن می‌توان ادعا نمود که این محوطه همان ازیرتور (ایزیرتو)، مرکز دولت مانا است. در دی‌ماه سال ۱۳۹۹ تعداد ۴۹ آجر لعاب دار مربوط به تپه قلایچی بوکان از کشور سوئیس به موزه ملی ایران منتقل شد. تعداد آجرهای یافت شده از
موزه ملی ایران منتقل شد. تعداد آجرهای یافت شده از قلایچی بوکان به تعداد ۴۵۰ قطعه آجر می‌رسد. گروه پژوهش موزهٔ ملی ایران، به سرپرستی دکتر یوسف حسن‌زاده، در تیر ماه ١٤٠٣ برای نخستین بار، قبرستان قَلایچی را مورد کاوش قرار دادند.این کاوش متعاقب تعیین عرصه و حریم برای تپهٔ قلایچی، به انجام رسید. این تپه تنها ۷ کیلومتر با محدوده شهری بوکان فاصله دارد. بیشتر آثار دوره ماناها در نزدیکی شهر بوکان واقع شده اند.
قلعه حیدرآباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در خاش، انتهای خیابان ۲۴ متری رودکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه حیدرآباد در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاریخی باقی‌مانده از دوره متقدم اسلامی در این منطقه است. این قلعه در سال ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۹ خورشیدی) از سوی شخصی بنام عیدو خان ریگی معروف به خان صاحب ساخته و تا سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به عنوان محل سکونت همین شخص و خانواده اشی ایشان مورد بهره‌برداری قرار گرفت. همچنین از این قلعه به عنوان محل
قرار گرفت. همچنین از این قلعه به عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر استفاده شده‌است. عمده مصالح به کار رفته در قلعه خشت خام و کاهگل است و دارای برج‌ها و طاق‌های هلالی زیبایی است که از سوی سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است. نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه‌ای شکل تبدیل شده‌است. در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل
خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل نیم دایره‌ای متمایل به بیضی و تیرکش‌های تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقک‌های نگهبانی بالای سر در ورودی‌ها و همچنین خشت چینی نیم دایره‌ای، قوس سردر ورودی اتاق ۸ ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است. نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه‌ای شکل تبدیل شده‌است. در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی
در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل نیم دایره‌ای متمایل به بیضی و تیرکش‌های تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقک‌های نگهبانی بالای سر در ورودی‌ها و همچنین خشت چینی نیم دایره‌ای، قوس سردر ورودی اتاق ۸ ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است.
تپه آق بلاغ ۳ در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چارداخ در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم روستای اروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ نگاره شتر سنگ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۸۰۰ متری جاده مشهد - شاندیز، بخش طرقبه، روستای دهنو، باغ بیلدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اولین نکتهٔ جالبی در ارتباط با این سنگ نگاره‌ها، نوع سنگ‌ها (بوم‌های گرد) و رنگ آن‌ها (قهوه‌ای تیره) بود. اکثر نقوش حکاکی شده بر بوم‌ها دارای جهتی رو به جنوب و شرق دارند. همهٔ نکات ذکر شده نشان از هوش و درایت هنرمندان حکاکی را دارد که از هزاران سال پیش