payamvha/North_RAG huggingface dataset:
درایت هنرمندان حکاکی را دارد که از هزاران سال پیش با رویکرد لگاریم سنجی یا ریز فرسایش آشنایی داشته‌اند، این دانش نظری باعث شده تا آن‌ها خود را روبه بهترین جهت و مناسب‌ترین شیب خلق کنند تا از حدود یازده هزار سال قبل تا کنون این آثار هنری حفظ شوند. بر روی این سنگ نگاره باستانی نقش‌های بزکوهی، نقش‌های انسان، انسان‌های شیر سوار، نقش نمادها و دیگر جانداران موجود می‌باشند.
برج آرامگاهی شاهزاده حسین مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوجبلاغ، روستای کردان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مشخصات بنا. این بنا با نمای آجری و پلانی خورشیدی شکل و مدور روی سکوی دایره مانند استوار شده و دارای ۳۴ کنگره به ارتفاع ۶ متر است. پوشش این گنبد دوپوش از نوع عرقچین ساخته شده است، مقبره آن در یک سرداب با طاق قوسی شکل و دیوارچینی قلوه سنگ قرار دارد. بر اساس شواهد موجود برج آرامگاه شاهزاده حسین کردان از آثار دوره سلجوقیان به
شاهزاده حسین کردان از آثار دوره سلجوقیان به شمار می رود و بنای دیگری در شمال این برج مشاهده می شود که متعلق به بی‌بی نساء خواهر شاهزاده حسین است.
آرامگاه سرداران مکری یا آرامگاه سرداران بوکان بنای تاریخی در بوکان واقع در استان آذربایجان غربی است. این بنا مربوط به دوره قاجار بوده و داخل پارک عمومی ملت این شهر واقع شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر تاریخی در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور با عنوان «مقبره سردار بوکان» ثبت شده است. در این آرامگاه چندتن از نوادگان عزیزخان مکری سپهسالار و داماد میرزا محمد تقی‌خان فراهانی (امیر کبیر) و برخی از مشاهیر بوکان به خاک سپرده شده‌اند. بنای مذکور با معماری سنتی یکی از آثار
شده‌اند. بنای مذکور با معماری سنتی یکی از آثار دورهٔ قاجار و جنگ جهانی اول محسوب می‌شود. معماری. گنبد سردار با معماری سنتی بنا شده است و با توجه به سبک معماری و نیز زندگی‌نامه سردار محمدحسین خان مکری مربوط به دوره قاجار است. مقبره سردار شامل یک حیاط کوچک در ضلع جنوبی و ساختمان مقبره است. مقبره بنایی مستطیل شکل به ابعاد تقریبی ۱۳ در ۱۵ متر و مساحت مقبره در حدود ۱۹۸ متر مربع بوده و دارای یک گنبد مرکزی ایوان دار که برای اجرای گوشه سازی گنبد از روش طاق بند استفاده و دارای دو دهلیز در طرفین می‌باشد. پلان گنبد
و دارای دو دهلیز در طرفین می‌باشد. پلان گنبد خانه با الگوی چلیپا بنا شده و دارای شاه‌نشین است و مصالح بکار رفته در بنا در قسمت پی از سنگ لاشه به صورت تفلیسی و دیوارها و گنبد و طاق‌ها از آجر چهارگوش بوده و در ضلع جنوبی که ورودی بنا را تشکیل می‌دهد ایوانی با دو ستون سنگی قرار گرفته است که زیبایی خاص به مجموعه داده و با الگوی سه دری ساخته شده است. از مهم‌ترین عناصر تزیینی این بنا آجرکاری به شیوه خفته راسته است که تمامی فضاها و عناصر در هماهنگی با یکدیگر قرار گرفته‌اند و تنها ناهماهنگی که این در بنا وجود دارد
و تنها ناهماهنگی که این در بنا وجود دارد و می‌توان به آن اشاره کرد این است که فضای گنبدخانه دارای یک نورگیر وسیع در نمای اصلی بنا است که فاقد تقارن و تعادل در نما است. اسامی دفن شدگان. خانوادهٔ سردار بوکان. در این بنا، چهار تن از خانوادۀ سردار عزیزخان مُکری (معروف به سردار بوکان) دفن شده‌اند. اسامی آن‌ها به شرح زیر است: مشاهیر. همچنین چندین تن از مشاهیر و روحانیون سرشناس این منطقه، نیز در حیاط یا داخل گنبد در کنار خانوادۀ سردار، به خاک سپرده شده‌اند. اسامی آن‌ها به شرح زیر است:
بازار میدان قلعه مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از جمله قدیمی‌ترین و طولانی‌ترین بازارهای کرمان است و طول آن نزدیک به ۴۰۰ متر می‌باشد که در محله میدان قلعه قرار دارد. بازار میدان قلعه از خیابان امام روبروی بازار قلعه محمود شروع و به چهار سوق گنجعلی خان ختم می‌شود. به سبب نزدیکی به بازار شرقی _ غربی اهمیت آن از بازار قلعه محمود بیشتر است و رونق اقتصادی بیشتری دارد. در این بازار حرفه‌های لحاف‌دوزی،
بیشتری دارد. در این بازار حرفه‌های لحاف‌دوزی، پشتی‌دوزی، قالی‌فروشی، خواروبار فروشی و عطاری به چشم می‌خورد و عناصری چون کاروانسرای هندوها، کاروانسرای حاج مهدی، کاروانسرای كوزه گران يا لحاف دوزها، دیوانخانه امام جمعه، تکیه سید رمضان و بالاخره تکیه میدان قلعه قرار دارند.
بازار قلعه محمود اين بنا مربوط به دوره تيموري تا دوره قاجار است و در کرمان، خیابان امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. اولین بخش از بازار شمالی جنوبی کرمان است كه در جنوبی‌ترین بخش آن واقع شده است و به اولین بخش از این بازار بازار دروازه ریگ آباد يا رق آباد نیز می‌گویند. بازار قلعه محمود از خیابان امام روبه‌روی تکیه میدان قلعه آغاز می شود و به خیابان احمدی روبه‌روی مسجد قائم محل دروازه ریگ آباد يا رق آباد كه يكي از شش دروازه كرمان بوده است،
يا رق آباد كه يكي از شش دروازه كرمان بوده است، ختم مي شود.
مجموعه حاج­ آقا­ علی نزدیک مجموعه ابراهیم­ خان واقع شده و از آثار اواخر قرن سیزدهم هجری قمری می­ باشد که حاج­ آقا­ علی، مشهور به زعیم ا… تاجر رفسنجانی آن را ساخته است. این مجموعه مشتمل بر بازار، کاروانسرا، مسجد و آب‌انبار است. بازار حاج آقاعلی قبل از احداث خیابان شریعتی، در امتداد بازار عزیز و پیوسته به آن بود در حال حاضر از خیابان شریعتی شروع و به سمت جنوب تا راسته بازار کفاش­ ها امتداد دارد. در گذشته، به علت وجود چند باب مغازه آهنگری، این بازار به نام بازار آهنگری معروف بود. داخل بازار حاج آقاعلی مدرسه
آهنگری معروف بود. داخل بازار حاج آقاعلی مدرسه معصومیه، کاروانسرا، آب‌انبار و مسجد چهل ­ستون قرار دارد. تعداد مغازه­ های آن همراه با حجره­ های کاروانسرا ۸۶ باب می‌باشد که در گذشته آهنگری، فرش­ فروشی، قنادی، قصابی، خوارو­بار فروشی و … بوده است. مغازه‌های این بازار در سال‌های اخیر به عنوان طلا­فروشی استفاده می­‌شود.
سرای گلشن کرمان مربوط به دوره صفويه است. این سرا در حدفاصل بازار اختیاری و بازار کفاش‌ها (كلاه مالهاي سابق) و در شرق مدرسه گنجعلی خان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دو طبقه دارد که طبقه همکف ۵۰ حجره و طبقه اول ۳۷ حجره دارد. سرای گلشن در قرن یازدهم هجری قمری و در دوره صفويه از درآمد موقوفه گنجعلی خان و با کوشش عبدالباقی تاجر کاشانی ساخته شد.
کاروانسرای حاج مهدی کرمان مربوط به دوره قاجار است و در بازار میدان قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروان‌سرا رو به روی کاروان‌سرای هندوها و در جوار کاروانسرای چهار سوق واقع شده‌است. این کاروانسرا دارای دو درب است که یکی در بازار میدان قلعه و دیگری در کوچه معروف به سینما تابان واقع شده‌است. محل سينما تابان كه امروزه مخروبه شده است قبل از اينكه به صورت سينما استفاده شود محل پرورشگاه صنعتي بوده و قبل از آن به يك مدرسه علميه تعلق داشته
بوده و قبل از آن به يك مدرسه علميه تعلق داشته است.
کاروانسرای حاج آقا علی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شریعتی، بازار حاج آقا علی (آهنگران قديم) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروانسرا دو طبقه بوده و دارای 38 باب حجره است. کاروانسرا در ضلع شرقی بازار حاج آقاعلی و روبروی مسجد حاج آقاعلی واقع شده است.
کاروانسرای کوزه گران کرمان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بازارمیدان قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروانسرا با ۱۰ حجره در بازار میدان قلعه قرار دارد و از آنجا که لحاف دوزهای این بازار از کاروانسرای مذکور برای دوخت لحاف استفاده می‌کنند به کاروانسرای لحاف دوزها مشهور شده است. این کاروانسرا از جمله کاروانسراهایی است که در دل بازار کرمان قرار گرفته مثل خیلی از کاروانسرای عصر قاجاریه دارای دو درب بزرگ بوده است که احتمالا یکی از
دارای دو درب بزرگ بوده است که احتمالا یکی از درب‌ها مربوط به ورود کالا و خدمات به کاروانسرا بوده و به کوچه‌ای که به میدان اصلی بازار یعنی میدان قلعه منتهی می‌شود و درب دوم که به بازار متصل است جهت تردد به بازار طراحی شده است. در وسط این کاروانسرا حوضی قرار داشته که کاروانی‌ها جهت رفع خستگی دست و روی خود را می‌شستند.
کاروانسرای جر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، بازار کفاش ها روبروي درب شرقي كاروانسراي ميرزا حسين خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای چهار سوق مربوط به اوایل دوره قاجار است و در کرمان، بازار بزرگ، چهار سوق بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروانسرا دو طبقه بوده و دارای دو در ورودی می باشد یک در از داخل بازار میدان قلعه و دیگری از بازار سراجی (بازار ارگ). در بخش ورودی از سمت بازار میدان قلعه دو راسته بازار کوچک داخل کاروانسرا وجود دارد.
امامزاده چهارده تن درده در مرکز روستای درده از توابع شهرستان فیروزکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای بقعه. این امامزاده در ابتدا برجی سنگی بود که طی یکصد و پنجاه سال گذشته الحاقاتی داشته و در مجموع به امامزاده چهارده تن شهرت پیدا کرده است. بقعه اصلی همان برج سنگی است که دارای ۸ ضلع بوده و از بیرون دارای گنبد و رُک است. بر روی هر یک از اضلاع هشتگانه داخلی طاقنماهایی تعبیه شده و بر بالای آن گنبد جناغی ایجاد کرده‌اند. در این بقعه ۱۴ قبر وجود
جناغی ایجاد کرده‌اند. در این بقعه ۱۴ قبر وجود دارد و بخشی از آن تا عمق ۲ متری حفاری و کاملا مضطرب شده است. مصاح بنای اصلی سنگ لاشه، ملات گچ و ساروج و اندود آن گچی و اجزای ایوان و اتاق جنب آن از خشت خام و کاهگل است. اطراف بقعه تا شعاع ۱۰ متری زمین‌های وقفی وجود دارد که امکان محوطه سازی را نیز اطراف بقعه فراهم می‌سازد. سلب اعتماد مردم به بقعه. امامزاده چهارده تن تا چندی پیش دارای حرمت و احترام فوق العاده‌ای نزد اهالی بوده و به همین دلیل جنب آن حسینیه‌ای هم جهت انجام آیین‌های عزاداری بنا شده بود، اما در
هم جهت انجام آیین‌های عزاداری بنا شده بود، اما در کاوش‌های غیرمجاز در داخل بقعه چند صلیب به دست آمد و این امر باعث سلب اعتماد مردم به بقعه شد.
تپه شاه باغی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی، روستای آلتین‌کش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه دیبی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی روستای کشکور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری سرپیر ۶ از آثار تاریخی می‌باشد که در روستای سرپیر از توابع شهرستان اردل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر تاریخی سیراوند یا سیجاوند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خواف، ۱۲ کیلومتری غرب چمن آباد واقع شده. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.‌‌‌
حمام کن مربوط به دوره قاجار است و در تهران، بخش کن، محله اسماعیلیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این حمام تقریبا تخریب شده و برای عموم امکان بازدید ندارد که با همکاری آثار باستانی میتواند مرمت و بازسازی شود حمام های دیگری در کن وجود دارد که حمام محله بالان نیز میتوان اشاره کرد
غار کنجی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در جنوب شرقی خرم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار قَمَری یا اشکفت قمری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در خرم‌آباد، در جبهه شرقی کوه مشرف به گرداب سنگی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قَمَری در غرب شهر خرم‌آباد و در «سفیدکوه» مشرف بر شهر است. غار قمری از غارهای آهکی دره خرم‌آباد و نخستین بار در سال ۱۳۴۴ توسط فرانک هول از دانشگاه رایس کاوش شده است. در سال ۱۳۹۰ کاوش دیگری توسط بهروز بازگیر در این غار انجام شد که آثاری از دوره‌های پارینه سنگی و پیش از تاریخ طی آن یافت
از دوره‌های پارینه سنگی و پیش از تاریخ طی آن یافت شد. یک برنامه پژوهشی جدید در راستای ثبت دره خرم‌آباد در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۱۴۰۳ در غار آغاز شده که تحت هدایت فریدون بیگلری از موزه ملی ایران و سونیا شیدرنگ از دانشگاه شهید بهشتی انجام می‌شود. در کاوشهای جدید غار آثاری از دوره پارینه سنگی میانه شامل ابزارهای سنگی، استخوان‌های حیوانات شکارشده مانند بزکوهی و گوزن و بقایای اجاق آتش یافت شده که ه احتمال فراوان این آثار متعلق به انسان‌های نئاندرتال است. نقشه. این غار شامل ۲ سالن است که سالن اول آن
است. نقشه. این غار شامل ۲ سالن است که سالن اول آن بزرگتر و دارای بقایای باستان‌شناسی چند دوره مختلف پیش از تاریخ و تاریخی است. سالن دوم کاملاً تاریک و مرطوب و دارای روانه سنگ در سقف و دیواره است. کف این سالن صخره ای است و سقف و بعضی قسمت‌ها شامل استلاکتیت و استلاگمیت است. در کاوشهای فرانک هول آثار دوره پارینه سنگی میانه و دوره‌های جدیدتر کشف شد. دهانه غار رو به جنوب شرق و مشرف به گرداب سنگی است و در سال ۱۴۰۳ برای حفاظت بیشتر این غار میراث فرهنگی و طبیعی دربی نرده ای در آن نصب شده است. دربارهٔ این غار
دربی نرده ای در آن نصب شده است. دربارهٔ این غار افسانه‌های بسیاری زبانزد مردم محلی است. کشفیات. از چند کاوش انجام شده ابزارهای سنگی موسوم به موستری زاگرس مربوط به انسانهای نئاندرتال و همچنین استخوان حیوانات شکار شده مثل بزکوهی، گوزن و گاو وحشی و بقایا زغال و اجاق آتش کشف شده است. همچنین آثار ظروف سفالین دامداران اولیه مروبط به دوره مس سنگی و دوره‌های جدیدتر یافت شده است ef&gt;&lt;/ref&gt;
قلعۀ مهرجرد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهر میبد، خیابان آیت‌الله حانری، مهرجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه دارای ۵ برج دیده‌بانی است که ۳ برج آن در قسمت جنوب و ۲ برج در قسمت شمال بنا قرار دارند.
تپه بروج ۱ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در استان قزوین، شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی روستای بروج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه توپ درخت مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، روستای توپ درخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تپه توپ درخت، محوطه ای است وسیع که از تخریب و انهدام زیستگاه های اقوام قدیم حاصل شده است. این محوطه بر روی تپه ای طبیعی که از رسوبات کشف رود تشکیل شده، قرار گرفته است. بر روی محوطه مقدار بسیار زیادی از قطعات ظروف سفالین منقوش و ساده، سردوک و دست آس های سنگی وجود دارد که گویای غنای فرهنگی دیرینگی و استقرار
وجود دارد که گویای غنای فرهنگی دیرینگی و استقرار طولانی مدت اقوام مختلف از هزاره پنجم تا اول قبل از میلاد می باشد. با توجه به سفالینه های موجود و طیف زمانی آنها می توان انتظار داشت که این زیستگاه در حد فاصل زمانی بین تپه های دوین و قره تپه قرار داشته است، به این ترتیب که پس از یک دوره زمانی مشترک با قره تپه و سپس متروکه شدن آن دو ، دوره توپ درخت مورد استفاده قرار گرفته و بنا به دلایلی نامعلوم در هزاره سوم از رونق افتاده و به تدریج ساکنین آن در محل تپه دوین مستقر شده و به حیات خود تا دوره تاریخی ادامه
دوین مستقر شده و به حیات خود تا دوره تاریخی ادامه دادند. به استناد سفالها و شواهد سطحی توپ درخت یکی ازشهرهای عمده دست توس در دوره برنزبوده و می تواند ابهامات زیادی را از پیش از تاریخ منطقه و ایران برطرف کند. تاریخچه. روستای توپ درخت از کهن ترین روستاهای شرق ایران به شمار می آید، که در دوران پیش از تاریخ به عنوان یکی از زیستگاه های مهم انسان ایرانی در کانون تمدن کشف رودشناخته می شود. توپ درخت، با توجه به یافته های باستان شناسی، بیش از ۶۰۰۰ سال قدمت دارد، اما به نظر می رسد که از آبادانی و رونق آن در هزاره
به نظر می رسد که از آبادانی و رونق آن در هزاره نخست اسلامی کاسته شده و در عصر صفویه دوباره در ویرانه های بناهای باستانی آن روستای جدیدی سربرآورده یا ساکنان جدیدی در این منطقه اقامت نموده باشند. نخستین گزارش رسمی و مستند از این روستا، به حدود ۱۵۰ سال پیش تعلق دارد، جایی که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در ۱۲ صفر۱۲۸۴ هجری قمری ۲۵ خرداد ۱۲۴۶ به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل «توت درخت» ثبت کرده است. در دوره قاجاریه وضعیت اقتصادی آن چنین گزارش شده است: جمعیت: ۲۰ خانوار و مالیات
آن چنین گزارش شده است: جمعیت: ۲۰ خانوار و مالیات یازده و یک چهارم خروار غله ۲۰۰ تومان نقد. هسته اولیه روستا در شمال آن، یعنی در کنار تپه باستانی توپ درخت شکل گرفته است. مرحله اول توسعه آبادی در جنوب هسته اولیه قرار گرفته و گسترش کمی دارد و در بازه زمانی سال های ۱۳۳۰ تا اصلاحات ارضی به وقوع پیوسته است. مرحله دوم توسعه در دهه چهل و پنجاه و در جهت جنوب هسته اولیه و بافت مرحله نخست صورت گرفته و تأثیر استفاده از مصالح و فرم بناهای شهری در آن به خوبی مشهود است. مرحله سوم که پس از انقلاب اسلامی و به توسعه بخش
مرحله سوم که پس از انقلاب اسلامی و به توسعه بخش جنوب غربی روستا انجامیده، به ایجاد یک روستای کوچک شهرنما با مصالح خاص شهری و رشد شدید ساختما نسازی منجر شده است. وجه تسمیه. این روستا در گذشته به شکل توت درخت(Tut Derakht) هم نوشته شده است. توپ درخت، از روستاهای کهن حاشیه کلان شهر مشهد است که ساکنان آن ترکیبی از نام گیاهان و درخت را برای روستای خود برگزیده اند. در شهرستان مشهد، نام واژه هایی با ریشه نام درخت و گل و گیاه کم نیستند، از جمله، توپ درخت، کج درخت، برگ، بوته گز، درخت بید، سنجدک، سیرزار، باغچه، بیدک،
بوته گز، درخت بید، سنجدک، سیرزار، باغچه، بیدک، بوته مرده، درخت سفیدار. نام واژه جغرافیایی توپ درخت در جغرافیای سیاسی ایران منحصر به فرد است و در باره وجه تسمیه آن دو دیدگاه کلی وجود دارد: دیدگاه اول:چون این روستا دارای قدمتی چندهزار ساله بوده و حتی نام آن در گزارش های دوره صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه، بارها و بارها آورده شده است، منطقی به نظر می رسد که دارای توتستان های وسیعی بوده و نام آن توت درخت بوده که به مرور به توپ درخت تبدیل شده است. دیدگاه دوم:با آن که در گویش خراسانی توپ به معنای جست و جستن
آن که در گویش خراسانی توپ به معنای جست و جستن است، توپ زدن به معنی جست و خیز کردن، توپَک به مفهوم جست و خیز، توپ کَشی به معنی کار پر رنج و زحمت، اما برخی از اهالی بر این باورند که در این جا یک اصطلاح ترکیبی و تمثیلی و به معنای مکانی که درختان بسیاری در آن وجود دارد (مشابه اصطلاح کنونی وضعیت توپِ اشخاص)، می باشد. هرچند احتمال این معنا که برای رشد درختان آن تلاش و زحمت بسیاری انجام شده،دور از ذهن به نظر نمی رسد.
مقبره داود رشید (داوی رش) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۰ کیلومتری شمال غربی کوهدشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل هرو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای سیل گرگی، بر روی رودخانه هرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مردم این منطقه لک و لر زبان هستند که از ایلات باجلان و بیرانوند می‌باشند بهرام رازانی نویسنده مردی برای همیشه اهل هرو است.بهرام ثروت خود را در راه املاک و معاملات زمین به دست آورده.
تپه پوللو موللی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب دوزدوزان، داخل بافت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه جنت آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای جنت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ککین ۴ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی، روستای ککین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آق داش مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای طبل شکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سخس آباد ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش شال، دهستان زین‌آباد، روستای سخس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان خرابه لار ۱ ، مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آوج، روستای نقاش واقع شده و این اثر در تاریخ ، با شمارهٔ ثبت ۳۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آسیا قالا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای اسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه باتمان قلیچ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی روستای کچله گرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شاردلهار ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی، روستای شارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شاردلهار ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی، روستای شارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بالا گول مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش مرکزی، روستای چوبینه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نارین قلعه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین در استان قزوین بخش طارم سفلی، روستای نیارک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بند اخلمد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چناران، روستای اخلمد واقع شده است. بند اخلمد بر روی سنگ‌های آهکی دوران دوم زمین‌شناسی با مصالح سنگ، آجر و ملات ساروج ایجاد شده است و طول این بند تاریخی که با گذشت حدود ۷۰۰ سال از قدمت آن و فرسودگی بخش‌هایی از آن هنوز سالم و پابرجاست، ۲۲۵ متر و عرض آن در تاج ۱۱ متر و در بستر رودخانه ۱۳٫۵ متر و ارتفاع آن ۱۲ متر می‌باشد همچنین لازم است ذکر شود هرچند این سد در حال حاضر به دلیل پر شدن دریاچه پشت آن قابل استفاده نیست اما یکی از تفرجگاه‌های مردم مشهد
استفاده نیست اما یکی از تفرجگاه‌های مردم مشهد و گردشگران به ویژه در فصل تابستان می‌باشد. بند اخلمد که مربوط به دوره تیموریان است از جمله بناهای ساخته شده توسط سلطان حسین بایقرا آخرین پادشاه تیموری می‌باشد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه بردستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دیر، شهر بردستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است علیرضا.
مجموعه قلعه‌های روم رامرود مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، ۳ کیلومتری جاده زابل به زاهدان، منطقه تاسوکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تولکو دلیگی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش طارم سفلی روستای زرند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پخشاب نهر تاریخی داریون مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شوشتر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است. داریون رودی است در شوشتر که از رود شطیط جدا می‌شود و دوباره به آن ملحق می‌گردد. این رود، داریوش یا دارا نیز نام دارد و در زمان داریوش هخامنشی کنده شده است. پخشاب رود تاریخی داریون به همراه ۱۵ اثر تاریخی دیگر شوشتر به صورت یکجا در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با
ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسید.
بقعه شیخ محمود شبستری مربوط به دوره تیموریان است و درداخل بافت شهری شهرستان شبستر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. 'شیخ محمود شبستری' یکی از این بزرگان نامی عرفان است که هر چند بیش از چهار دهه در این دنیای خاکی نزیست، اما شاهکاری از خویش بر جای گذاشت که بعدها چراغ دل عارفان و عاشقان و آئینه معرفت حق پویان شد. شیخ سعدالدین محمود فرزند عبدالکریم در ایام سلطنت گیخاتوخان در شهر شبستر از توابع تبریز در آذربایجان شرقی چشم به جهان گشود. وی اکثر سال‌های
آذربایجان شرقی چشم به جهان گشود. وی اکثر سال‌های عمر خویش را به سیاحت در اطراف و اکناف جهان پرداخت و بدین سان کوله باری از تجربه و حکمت برای خویش اندوخت و میراثی ماندگار برای نسل‌های بعد به یادگار گذاشت. 'شیخ محمود شبستری' از علمای مشهور متصوفه زمان خود بود و دانش پژوهان برای حل مسائل عرفانی خویش به او مراجعه می‌کردند و از وی به عنوان یکی از نوادر روزگار و مفاخر فلاسفه ایران یاد می‌شود. وی به خاطر جایگاه و اعتباری که در عرصه عرفان داشت، همواره مورد وثوق علما، شعرا و عرفا و فلاسفه جهان قرار داشت و در اکثر
شعرا و عرفا و فلاسفه جهان قرار داشت و در اکثر مجالس و محافل، پاسخگوی خیل سوالات و پرسش‌های دیگر عرفا بود. مشهورترین اثر شیخ محمود شبستری 'گلشن راز' نامیده شده است؛ گلشنی که با سلوک معنوی، تفکر همراه با عشق و معرفت، با زبان رمزی، راز حقیقت را نمایان می‌کند و ترجمه آن به چندین زبان زنده جهان، موید اعتبار و ارج و قرب اوست. شیخ محمود شبستری چنان به مضامین عرفانی تسلط داشت که حتی پاسخ‌های خود را فی البداهه و در همان مجلس به نظم و نثر درمی‌آورد و پاسخ می‌گفت. 'مثنوی گلشن راز' یکی از آثار ارزشمند ادب فارسی که
'مثنوی گلشن راز' یکی از آثار ارزشمند ادب فارسی که نزدیک به یک هزار بیت دارد، از جمله مهم‌ترین کتاب تعلیمی عرفانی فارسی به‌شمار می‌آید که در شکل‌گیری آثار و اندیشه‌های والای عرفانی بعد از خود تأثیر به سزایی داشته است. همچنین این کتاب در حوزه فلسفه اسلامی نیز از جایگاه قابل تأملی برخوردار بوده و کمک بسیاری به شناخت مبانی عرفان ایرانی در سده‌های هفتم و هشتم کرده است. سبب سرودن منظومه گلشنراز. نقل است شیخ محمود شبستری، مثنوی 'گلشن راز' را در جواب چند سؤال منظوم امیر حسین هروی که از دیار خراسان به نزد مشایخ