payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تپه نخود در شهرستان چناران، بخش گلبهار، دهستان گلمکان، روستا ی دولت‌آباد واقع شده است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام خواجه نصیرالدین مربوط به دوره صفوی است و در مراغه، خیابان بهشتی، میدان تره بار قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مغ(محل آتشکده) در شهرستان سرباز، بخش سرباز، دهستان سرباز، داخل روستای مغ، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکیه بختیاری‌ها مربوط به دوره قاجار است و در اردل، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حبیب‌الله مؤدب مربوط به دوره افشار است و در شهرستان عشق‌آباد، بخش مرکزی، دهستان دستگردان، روستای کلشانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه سردار مکرم مربوط به دوره افشار است و در شهرستان عشق‌آباد، بخش مرکزی، دهستان دستگردان، روستای امیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کربلایی عباس عباسی مربوط به دوره افشار است و در شهرستان عشق‌آباد، روستای کلشانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه آمیرزا احمد دهقان مروست مربوط به دوره قاجار و دوره صفوی است و در شهرستان خاتم، بخش مروست، شهر مروست، بافت تاریخی مروست، محله دهقانی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آمیرزا احمددهقان مروست فرزند پنجم حاج محمد اسماعیل و سکینه بیگام از خاندان حاج اسماعیل بزرگ بوده است که پس از فوت پدرش، وارث خانه پدری می‌شود. حاج اسماعیل بزرگ (به تقریب، متولد ۱۲۵۶ شمسی)، فرزند غفور، غفور فرزند کافی، کافی فرزند سعید، سعید فرزند حمزه و حمزه فرزند آسعید بزرگ
سعید، سعید فرزند حمزه و حمزه فرزند آسعید بزرگ از تاجرین بزرگ اصفهان بوده است. نقل است حدود چهارصد سال قبل مروست دچار خشکسالی می‌شود، قاصدی از مروست روانه یزد شده که در راه به کاروان تجاری آسعید بزرگ برخورد می‌کند که ظاهراً از بندرعباس راهی اصفهان بوده است، آسعید بزرگ از مقصود قاصد باخبر شده دستور حرکت کاروان را به سمت مروست می‌دهد. به دستور آسعید بزرگ تمام اموال کاروان بین مردم مروست تقسیم می‌شود. آنها از خشکسالی و فقر رهایی می‌یابند و عزم می‌کنند تا سال بعد که کاروان تجاری او در مسیر اصفهان _ بندرعباس،
بعد که کاروان تجاری او در مسیر اصفهان _ بندرعباس، بازمی‌گردد قرض خود را به اضافه سود آن بازگردانند. آسعید بزرگ از دریافت قرض خود سر باز می‌زند و می‌گوید: «همان سود عرف من را بس.» مردم که متوجه گذشت و جوانمردی او می‌شوند، تصمیم می‌گیرند او را در مروست نگه دارند، از این رو تعدادی پوکه قنات را که در معرض خشکسالی بوده اهدایی به او می‌بخشند تا آباد کند. آسعید بزرگ هنگام اقامت در مروست فرزند خود حمزه را داشته است. او در سالهای اقامت خود، اقدام به احیای قنواتی چون سعید آباد و … می‌کند و از آن پس نسل در نسل
چون سعید آباد و … می‌کند و از آن پس نسل در نسل فرزندان او ریاست مروست را بر عهده داشته‌اند.
محوطه موشاخان مربوط به دوره اشکانیان - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان‌دربند، روستای موشاخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
درمانگاه فراهانچی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان اراک، بخش خنداب، دهستان سنگ سفید، روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.پدید آورنده و واقف این بنا علی فراهانچی بوده که از خوانین منطقه بوده است.بنا به نقلی این درمانگاه در زمان خودش در سطح استان بی نظیر بوده است و دارای پزشک و اتاق عمل سرپایی بوده.بنای فعلی به دلیل عدم مرمت در حال تخریب می‌باشد. این مکان در نزدیکی خنداب واقع شده که در فصل تابستان دارای آب و هوای معتدل است و از
که در فصل تابستان دارای آب و هوای معتدل است و از خاک بسیار حاصل خیزی بهره‌مند است.پس از علی فراهانچی این بنا به دست علی اکبر فراهانچی که مسجد علی ابن ابی طالب (ع)اراک نیز از اوقاف اوست اداره می‌شده.
حوزه علمیه صادقیه سمنان در سال ۱۳۳۶ خورشیدی (۱۳۷۷ قمری) توسط محمد صالح حائری مازندرانی، تأسیس گردید. این حوزه علمیه از آثار ملی استان سمنان و مربوط به دوره پهلوی بوده و در سمنان، خیابان ابوذر، واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه قورتان مربوط به دوره ساسانیان ۴۲۱–۴۳۹ میلادی است و در استان اصفهان، شهرستان ورزنه ، دهستان گاوخونی واقع شده است .فاصله این اثر تاریخی تا مرکز شهرستان ورزنه ۱٢ کیلومتر است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسبر دسترسی به این قلعه :جاده اصفهان _یزد به فاصله ۱۰۰کیلومتری اصفهان قرار دارد . این ارگ تاریخی خشت و گلی با پنج هکتار مساحت و باروهای شمالی و جنوبی آن ۲۵۰ متر طول دارد و دارای ۱۴عدد برج دیده بانی است که یکی از آنها و بخشی از حصار قلعه بر اثر طغیان
که یکی از آنها و بخشی از حصار قلعه بر اثر طغیان و منحرف شدن مسیر زاینده رود تخریب شده است. سه مسجد، یک حمام، دو قلعه خان نشین و بازار از مهمترین ابنیه تاریخی ساخته شده در این ارگ تاریخی است. قلعه نواب که قدمت آن به زمان قبل از ساخت ارگ قورتان و اوایل دوره اسلامی می رسد هم معروفترین قلعه داخل ارگ است. اکنون این قلعه تاریخی دارای بیش از ۴۳ هزار مترمربع مساحت همچنین با بیش از ۵۰ خانه تاریخی، ۳ مسجد، ۲ بازارچه، یک حمام، خانقاه و دو آسیاب است.
سردر بابا خان مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان منجم، خیابان استاد جعفری، محله جمشید آباد، کوی باباخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. روز دوشنبه برابر با ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ دست‌اندرکاران شهرداری منطقه ۴ تبریز در پی ساخت خیابان بخش‌هایی از بنای باباخان در محله جمشیدآباد تبریز را ویران و نابود ساختند ، کریم میمنت‌نژاد کارشناس و پژوهشگر تاریخی شهر تبریز درباره ویران شدن خانه باباخان عنوان داشت ؛ آیا در این روزگاران بی‌مروت مردی نیست تا
داشت ؛ آیا در این روزگاران بی‌مروت مردی نیست تا جلوی نابودی این بنای ارزشمند و تاریخی که بخشی از هویت تبریز می‌باشد را بگیرد ؟ خانه باباخان در جمشیدآباد ابنیه‌ای است که عیار نامی باباخان را روشن می‌سازد ، در زمانی که داروغه ستمگر وقت تبریز بنام رجبعلی داروغه به زنان تبریزی نسبت بدی داده بود ، باباخان با همراهی حاج الهیار و دیگر پهلوانان رگدار تبریزی او را در قانلی دالان بازار به سزای خود می‌رسانند و جان داروغه ستمگر را می‌ستانند و شبانه به همین خانه پناه برده و در آنجا پنهان شده و فردایش از آنجا رهسپار مکه
و در آنجا پنهان شده و فردایش از آنجا رهسپار مکه می‌شوند ، اما گویی این خانه که روزگاری پناه عیاران تبریزی بوده اکنون نیازمند پناه یک مردی است تا از نابودی آن پیشگیری کند.
حمام خانی فرادنبه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، بخش مرکزی، فرادنبه، بلوار مدرس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام مهدیه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، بخش مرکزی، محله مهدیه، خیابان گلبانگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اربابی کرکوند مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مبارکه، شهر کرکوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه گازر مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، محله دلدل، پشت زینبیه کلانتر، کوچه افضلان، کوچه شهید قصاب نژاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای این اثر ملی در دو طبقه و طبقات بالایی روی شبستان ساخته شده است. در ساخت این بنا از مصالحی چون سنگ، آجر و ملات گچ استفاده شده و دارای تزئینات معماری سنتی بسیار زیبا است. منابع. 2.«وبگاه سیری در ایران». نوشته شده در تاریخ ۱۳۹۲/۴/۲۴
مسجد حاج محمد تقی اصفهانی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، ابتدای خیابان حاج محمد تقی، جنب تالار امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنیانگذار این مسجد آخوندی به نام محمدتقی اصفهانی بود. پدر وی، محمدصادق اصفهانی از بازرگانانی بود که از اصفهان به کرمانشاه آمده و ضمن ترویج تشیع به تجارت می‌پرداختند. محمدصادق که در کرمانشاه یک تجارتخانه به راه انداخته بود، در زمان جنگ‌های سالارالدوله در زمان مشروطیت مجبور به ترک کرمانشاه به مقصد عراق
زمان مشروطیت مجبور به ترک کرمانشاه به مقصد عراق شد، اما برای انتقال مالکیت به فرزندش، یک سوم از اموال خود را وقف کرد و فرزندش را به عنوان متولی این اموال معرفی نمود. محمدتقی اصفهانی نیز که پس از مشروطه امکان حفظ مالکیت خود بر اموال و املاک را نداشت، تمامی اموال و املاک خود را وقف کرده و به نوادگانش منتقل کرد. در زمان حکومت پهلوی موقوفات محمدتقی اصفهانی به ثبت دفاتر ثبت اسناد رسید، اما با به قدرت رسیدن حکومت جمهوری اسلامی دوباره به موقوفه بازگردانده شدند. مسجد حاج محمدتقی اصفهانی یکی از موقوفات این مجموعه
حاج محمدتقی اصفهانی یکی از موقوفات این مجموعه است.
آب‌انبار فرطان مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکزی، دهستان آذری، روستای فرطان، جنب مسجد روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویژگی‌های بنا. این بنا دارای سازه‌ای گنبدی شکل به صورت ضربی بسیار محکم می‌باشد و از لحاظ معماری شباهت زیادی به آب‌انبارهای شهر یزد و سمنان دارد، مواد تشکیل دهنده بنا: آجر (خاک رس پخته شده) گچ، آهگ وساروج می‌باشد. شکل ظاهری بنا. بنا گنبدی شکل می‌باشد که در بالای گنبد، سازه مستطیل شکلی بنا
می‌باشد که در بالای گنبد، سازه مستطیل شکلی بنا شده که داری دو دریچهٔ استوانه‌ای شکل به سمت شمال و جهت وزش بادهای محلی برای ورود هوا به داخل آب‌انبار تعبیه شده تا آب داخل بنا را خنک نگه دارد، این بنا شباهت زیادی به آب‌انبارهای شهر یزد و سمنان دارد ونوع معماری برگرفته از معماری دوران قبل از اسلام دوره ساسانیان و اوج این نوع معماری و ساخت آب‌انبارها در اکثر نقاط ایران و بخصوص شهرهای کویری ایران به دوران صفویه بر می‌گردد که در دوران قاجار هم ساخت این نوع بناها رواج داشته، در قسمت جنوبی شرقی بنا، ورودی اصلی بنا
داشته، در قسمت جنوبی شرقی بنا، ورودی اصلی بنا برای برداشت آب قرار داشت، که این ورودی دارای ۱۸پله بود و سقفی آجری به صورت ضربی قرار داشت وقتی اهالی برای بردن آب و پُر کردن کوزه‌ها به این محل می‌آمدند، بایستی ۱۸پله را پایین می‌رفتند تا کوزه‌های آب را پُر کنند، در انتهای پله هیجدهم سمت راست حوضچه کوچکی بود که مردم کوزه‌ها را در داخل حوضچه و زیر شیر آب قرار میدادن و کوزها را پرآب می‌کردن در سمت جنوب این حوضچه کوچک نیمکتی از جنس آجر ساخته شده بود تا کسانی که در صف برداشت آب بودن تا پر شدن کوزه بر روی آن بنشینند
برداشت آب بودن تا پر شدن کوزه بر روی آن بنشینند و استراحت کنند، شوربختانه به علت ناآگاهی مردم، ورودی برداشت آب در سال‌های نه چندان دور توسط متصدیان مسجد تخریب گردید و به آشپزخانه مسجد تبدیل شد، با پیگیری همسایه‌این بنا برادران قوامی موضوع به ادارهٔ میراث فرهنگی شهرستان اطلاع داده شد و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت ملی رسید و خوشبختانه از تخریب باقی‌مانده بنا جلوگیری شد. حال کمک و یاری اداره محترم میراث فرهنگی شهرستان اسفراین و مردم اهالی را می‌طلبد تا از نابودی
اسفراین و مردم اهالی را می‌طلبد تا از نابودی این بنای تاریخی و هویتی یک قوم که یادگار نیاکانشان می‌باشد جلوگیری شود، این بنا قدیمی‌ترین بنای روستا می‌باشد و در حال حاضر بسیار در خطر آسیب دیدگی و تخریب می‌باشد و هر چه سریع‌تر بایستی توسط کارشناسان محترم اداره میراث فرهنگی شهرستان مرمت شود. «این بنا در مهرماه سال ۱۳۹۵ با اطلاع اداره میراث فرهنگی شهرستان توسط همسایه بنا برادران قوامی به شکل موقت مرمت گردید تا از تخریب کل بنا جلوگیری شود.»
تپه سرسام گبری مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهاوند(شهرستان باباقاسم)، بخش مرکزی، دهستان گاماسیاب، ضلع غربی شهرستان بابا قاسم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گیان ۲ مربوط به عصر مس - عصر آهن - سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهاوند، بخش گیان، در فاصله هشتصد متری از شهر گیان واقع شده است. متأسفانه به دلیل بی اطلاعی از اهمیت باستانی، بومیان خاک های اضافه ناشی از هموار کردن زمین های کشاورزی اطراف را بر روی تپه ریخته اند لذا باعث تداخل در تشخیص قسمت هایی از لایه های باستان شناسی توسط کارشناسان مربوطه شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. با گذشت زمان و با توجه به عدم
به ثبت رسیده است. با گذشت زمان و با توجه به عدم مسقف بودن، در حال فرسایش می‌باشد و اگر تدبیری جهت حفاظت آن صورت نگیرد تا چند سال آینده اثری از آن نخواهد ماند.
پل کنرک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای کنرک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. منابع. یاسر احمدی
تپه گرک مربوط به عصر مس - عصر برنز - عصر آهن است و در شهرستان نهاوند، بخش مرکزی، دهستان گاماسیاب، ضلع شمالی روستای گرک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. وجودسنگ گداخته ها و خرده های سفال در اطراف تپه و دخمه یا حفره ای بزرگ که ورودی آن در محوطه منزل مسکونی یکی از اهالی قراردارد نشان از وجود کارگاه سفالگری در دامنه این تپه در زمانهای قدیم دارد.درضلع شرقی تپه که سنگی بوده و دارای شیبی عمودی است چشمه آبی بنام پنجه علی وجود دارد که در نزد اهالی
چشمه آبی بنام پنجه علی وجود دارد که در نزد اهالی به‌ویژه روستاهای اطراف دارای قداستی خاص می باشد واز مناظر زیبای اطراف این تپه بوده که هرساله گردشگرانی را بسوی خود جلب می نماید . این چشمه آب کشاورزی بخشی از زمینهای روستای پایین دست (نثار) را تامین می کند .
کتیبه هخامنشی جزیره خارک اثری با اصالت مشکوک و منتسب به دوره هخامنشی است و در شهرستان بوشهر، بخش خارک، شهر خارک در جبهه شمالی، ۵۰۰ متری سه تانکی شرکت نفت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سایت خبری تابناک در گزاری اعلام کرد که این اثر هخامنشی تخریب گردیده است.
تپه قزانچی ۱ مربوط به عصر مس و سنگ - دوره سلجوقیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۸۰۰ متری شمال غرب روستای فزانچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محوطۀ باستانی قزانچی حدود ۹ هزار سال قدمت دارد و آثاری از دوران نوسنگی تا هزارۀ سوم پیش از میلاد در آن شناسایی و کشف شده‌ است. عرصه و حریم. محدوده‌ عرصه و حریم تپۀ قزانچی در ۱۵ دی ۱۴۰۳ طی نشست شورای حریم وزارت میراث فرهنگی مورد تصویب قرار گرفت.
قنات کهنه امیرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کیار، بخش مرکزی، روستای امیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قنات امیرآباد یکی از قدیمی ترین و بزرگترین قنوات استان چهارمحال و بختیاری است که در شهرستان بروجن واقع شده است. این قنات از روستای امیرآباد شروع می شود و به روستاهای دیگر از جمله : سردشت، گل دشت، گل زرد، گل سفید و گل مهر ادامه می یابد. طول این قنات حدود 15 کیلومتر و عمق آن بین 10 تا 15 متر متغییر است.این قنات در گذشته یکی از
10 تا 15 متر متغییر است.این قنات در گذشته یکی از منابع آبی مهم برای کشاورزی و زندگی مردم روستا بوده است. اما در حال حاضر بدلیل خشکسالی و کاهش سطح آب های زیرزمینی این قنات کاملا خشک شده است.
قلعه داراب خان و محمدحسن خان نامور، قلعه ای تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در روستای بارده از توابع شهرستان بن قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تاریخچه قلعه. این قلعه درحدود سال ۱۲۷۸ هجری قمری توسط دو برادر بنامهای محمد حسن خان و داراب خان نامور فرزندان چراغعلی خان ازسران ایل چهارلنگ طایفه محمودصالح ساخته شده‌است. چراغعلی خان قلعه اول خود را درجایی که امروزه بافت روستای بارده آن را احاطه کرده‌است، ساخته که دراحداث آن بیشتر جنبهٔ دفاعی مورد
ساخته که دراحداث آن بیشتر جنبهٔ دفاعی مورد توجه قرارداشته است. از حدود سال ۱۲۷۰ هجری قمری بنیان قلعه به‌جای قلعه قبلی گذارده شده‌است. براساس وصیت نامه محمدحسن خان که نزد نوادگان وی موجود است مبلغ ۳۰۰۰ تومان خرج احداث قلعه شد که محمد حسن خان به فرزندان خود وصیت نموده‌است که قلعه را تکمیل و تزیین نمایند که این کار هیچ‌گاه انجام نگرفت. امروزه قلعه در اختیار بازماندگان محمدحسن خان و داراب خان قرار دارد. معماری. قلعه بارده، تنها قلعه از خان‌های ایل چهارلنگ است که در استان چهارمحال و بختیاری به‌جای‌مانده است.
که در استان چهارمحال و بختیاری به‌جای‌مانده است. موقعیت مکانی قلعه به‌گونه‌ای است که از سمت‌شرق دارای شیب زیادی تا کف دره ابتدای روستا است‌ اما از سه جهت دیگر قابل‌دسترسی است. اطراف قلعه را دشت و مرتع و در قسمتی به سمت روستا، ساختمان‌ها احاطه کرده‌اند. قلعه‌ای که دو بیرونی و اندرونی جدا دارد و اندرونی‌ها دارای زیرزمین و حمام و طبقه همکف بوده و جوانب جنوبی و شمالی آنها را اتاق‌های نشیمن احاطه کرده است. بیرونی‌ها شامل سرطویله و اصطبل هستند که قسمت اعیانی با راه ورودی جداگانه برروی آنها ساخته شده است.
با راه ورودی جداگانه برروی آنها ساخته شده است. معماران. معماران قلعه بارده، استاد اسماعیل ترکان بنا و برادرش استاد محمدعلی معمار اصفهانی بوده‌اند که قلعه‌ سردار شجاع‌الملک در روستای بلمیر از توابع شهرستان فریدن هم به وسیله‌ آنها با گچبری بسیار فاخری ساخته شده است. این معماران از نوادگان استاد علی‌اکبر اصفهانی بودند که مسجد‌ شاه اصفهان را بنا کرد. برخلاف اکثر بناهای تاریخی، زندگی در قلعه تاریخی بارده همچنان جاری است و نوادگان و نتیجه‌های داراب خان و محمد حسن خان همچنان در این بنا زندگی می‌کنند. این بنا در
خان همچنان در این بنا زندگی می‌کنند. این بنا در عین حال پذیرای علاقمندان و گردشگرانی هستند که قصد بازدید از قلعه را دارند.
تپه عمرآباد مربوط به سدهٔ ۸–۶ ه‍.ق است و در شهرستان ارومیه، بخش سیلوانه، دهستان مرگور، روستای کایر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میان آبه مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهاوند، بخش گیان، دهستان گیان، چسبیده به روستای میان آبه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.نام روستا اکنون به میان آبه تغییریافته است.
مقبره سید صالح مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان مرغاب ، روستای چم ریحان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گذرخان مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در قم، ضلع شرقی خیابان ارم، مقابل میدان آستانه مقدسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گذرخان بازاری است با قدمت ۳۰۰ ساله که به واسطه مهاجرت عرب‌های عراق و اقامت در این محل کاسبی در آن رونق گرفت. گذرخان کوچه‌ای با عرض کمتر از ۴ متر است که در دو طرفش حدود ۱۰۰ مغازه وجود دارد. صاحبان بیشتر این مغازه‌ها عرب هستند و وقتی صدام با حمله به ایران، عرصه را بر شیعیان عراقی تنگ کرده بود، آنها
ایران، عرصه را بر شیعیان عراقی تنگ کرده بود، آنها به قم مهاجرت کرده و در اطراف خیابان چهارمردان و به خصوص در محله گذر خان ساکن و در این محل به کسب و کار مشغول می‌شوند.
تپه قلعه کاروانسرا مربوط به سده‌های میانی دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ماهنشان، بخش انگوران، دهستان انگوران، روستای کاروانسرا، ۵۰ متری شرق روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منابع. این روستا آخرین نقطه استان زنجان در بخش انگوران است وبا روستاهای استان کردستان شهرستان بیجار هم مرز می‌باشد، آب و هوای این روستا سرد وکوهستانی است،عمده محصول این روستا گندم است ودارایی زمین‌های مرغوب می‌باشد، در این روستا در حال حاضر۲۱ خانوار
مرغوب می‌باشد، در این روستا در حال حاضر۲۱ خانوار ساکن است علاوه بر کشاورزی دامداری هم میکنند عمده ساکنان این روستا در استان تهران والبرز و مرکز استان است این روستا دارایی نفرات تحصیل کرده زیادی می‌باشد ویکی ازمعروفترین آن‌ها نعمت اله محمدی فرزند احمد ساکن در زنجان است،این فرهنگی دارای مدرک کارشناسی ارشد رشته علوم وقرآن وحدیث می‌باشد، سرپرستی اداره کل آموزش وپرورش استان زنجان، معاون پرورشی وتربیت بدنی، مدرس دانشگاه فرهنگیان، مدیر دبیرستان‌های آموزش وپرورش ناحیه ۲، دبیر نمونه کشوری ، مربی ممتاز استانی، مدیر
۲، دبیر نمونه کشوری ، مربی ممتاز استانی، مدیر نمونه استانی، دانشجوی برتر مسابقات علمی کشوری، مدیر اردوگاه فرهنگی تربیتی استان، رزمنده دوران جنگ، رییس فعلی اداره حراست آموزش وپرورش استان زنجان و...خلاصه ای از سوابق ایشان می‌باشد،این روستا علاوه برتپه‌های دیگر باستانی دارای کهنه کند(روستای کهنه)است وتفرجگاهای این روستا در کنار روستاهای قدیمی این منطقه است، دره قمشلی، شاد دره، سوتی دره سی، آغاج اچی، قره گونیه، کربلای بلاغی، خاپش بلاغی، قره آغاج ، قزلارباخان، دوز سرسی، گاور مازار(مزار گبر)و...از جمله آثار
دوز سرسی، گاور مازار(مزار گبر)و...از جمله آثار باستانی است این روستا دارای رودخانه دائمی کاروانسرا چایی می‌باشد
مسجد حاج میرزا محمدصادق مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، ابتدای خیابان چهارباغ خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد در کنار چهارسو آجری قرار دارد و بانی آن، حاج میرزا محمدصادق فیض ثانی، بین سال های ۱۲۳۷ تا ۱۲۴۲ قمری آن را بنا نمود و خود نیز در سال ۱۲۳۸ قمری (۱۲۰۵ شمسی) درگذشته و در شبستان مسجد به خاک سپرده شده است. «خیابان فیض» اصفهان به نام او نامیده شده است.
تپه خارابالار آلماچوان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش سراجو، دهستان سراجوی شرقی، روستای آلما چوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است این تپه در گذشته به عنوان مکان سکونت کاربری داشته و از زیر خاک ها یک عقاب طلایی یافت شده بوده که متأسفانه در گذشته توسط برخی از اهالی روستا ربوده شده و فروخته شده است. این روستا با عظمت آقایه علی صفر دوست با لقب هایه فراوان از جمله آت علی علی
صفر دوست با لقب هایه فراوان از جمله آت علی علی بوفالو و غیره نگه داشته است
خانه دکتر ابتهاج مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، میدان بهارستان، خیابان مجاهدین اسلام، خیابان ایران، مدرسه راهنمایی شهیداندرزگو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه متعلق به عبدالحسین سمیعی وزیر علوم و بهداری دوره پهلوی بود که بخشی از آن در مرداد سال ۱۳۹۶ تخریب شد.
خانه ابتهاج (ارغوان) مربوط به اوایل دوره پهلوی دوم است و در تهران، خیابان فردوسی، خیابان شهید تقوی (کوشک)، کوچه شهید انوشیروانی، پلاک ۲۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۸ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ثبت خانه ارغوان در لیست سازمان میراث فرهنگی به دلیل وجود درخت ارغوانی است که هوشنگ ابتهاج، شعر معروف «ارغوان» خود را برای آن گفته‌است. خانهٔ ابتهاج خانه‌ای دو طبقه با آجرهای قرمز رنگ است. این خانه زمانی محفل شاعران بوده است و اکنون دفتر شرکت سیمان تهران است، کارخانه‌ای که خود
دفتر شرکت سیمان تهران است، کارخانه‌ای که خود ابتهاج کارمند آن و عمویش احمدعلی ابتهاج رئیس آن بود و خانه را به این شرکت فروخت. درخت ارغوان. در حیاط خانهٔ هوشنگ ابتهاج درخت ارغوانی وجود دارد که او شعر «ارغوان» خود را به یاد آن سروده است. به‌گفتهٔ ابتهاج، زمانی که او خانه را خریده درخت ظاهراً خشکیده‌ای در حیاط خانه بوده که برخی پیشنهاد داده‌اند که او درخت را قطع کند، ولی ابتهاج در عوض از درخت مراقبت کرده و درخت دوباره جان گرفته است. ابتهاج خاطره‌ای را نقل کرده است که در زمان فروش خانه، به دلیل مهاجرت از
کرده است که در زمان فروش خانه، به دلیل مهاجرت از ایران، پس از آنکه چشمش به درخت افتاده است، از آن خجالت کشیده و به سوی دیگری نگاه کرده است. استاد ابتهاج وصیت کرده بود تا بعد از مرگ پیکرشان زیر درخت ارغوان به خاک سپرده شود اما چون خانه در آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود و امکان دستکاری خانه امکان نداشت، وی را در زادگاه خویش دفن کردند. ابتهاج در کتاب خاطرات "پیر پرنیان‌اندیش" از عشقش به این درخت نوشته است. در سال ۲۰۱۲ میلادی پیش از آنکه ابتهاج شعر ارغوان را در دانشگاه یوسی‌ال‌ای بخواند، دربارهٔ این درخت
را در دانشگاه یوسی‌ال‌ای بخواند، دربارهٔ این درخت می‌گوید که هم‌زمان با فرزندانش رشد کرده و تأثیر شگرفی بر او گذارده است. به گزارش تابناک، کارشناسان میراث فرهنگی به دلیل محبوبیت این درخت، نام ارغوان را برای خانه در هنگام ثبت آن انتخاب کردند. نشانی. تهران، خیابان فردوسی، خیابان شهید تقوی، انتهای کوچهٔ شهید انوشیروانی، پلاک ۲۲.
قلعه خلیل اسفندیاری فرخ‌شهر، مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مرکز فرخ‌شهر واقع شده است. مالک آن خلیل اسفندیاری، پدر ثریا اسفندیاری (همسر محمد رضا شاه پهلوی ) است و به نقلی زادگاه ثریا اسفندیاری است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه توسط پیگیری های مردم شهرستان فرخشهر و مسئولان شهر درحال مرمت و بازسازی می باشد .
خانه شجاع پور مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سیرجان، بخش بلورد،خیابان اصلی، کوچه بانک ملی، خانه حسین خان شجاع پور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سرای ارباب‌زاده مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نیشابور، بخش مرکزی، خیابان امام، بازار سرپوش، سرای ارباب زاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه دولت زاده مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان شهدای فتح آبادان، کوچه شماره ۱، پلاک ۱۲۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه هم اکنون به تالار سنتی تغییر کاربری داده است
خانه سعدوندی خانه‌ای تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در کرمانشاه، میدان جوانشیر، کوچه سعدوندی، بن‌بست سعدوندی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویژگی‌های معماری. خانۀ سعدوندی دو بخش بیرونی و اندرونی و همچنین طویله‌ای برای نگهداری چهارپایان را دربرمی‌گیرد. در قسمت بالای حیاط، اتاق بزرگی به مساحت حدود ۱۰۰ متر وجود داشت که پنجره‌های چوبی و شیشه‌های رنگی در آن نصب شده‌بود. سقف این اتاق که به آن اروسی گفته می‌شود بلند و دارای تزئینات آیینه‌کاری