payamvha/North_RAG huggingface dataset:
صحن، رواق‌های متعدد محراب با تزیینات جزئی شبستان سرداب، مهتابی، وضوخانه و پایاب قنات (که هنوز فعال است) تشکیل شده‌است. طاقهای دوطرف شبستان بزرگ مسجد و محراب آن شباهت کاملی با مسجد جامع نایین دارد. از دگر نفایس این مسجد منبر و در چوبی آن است. این در و منبر که شاهکار مسلم منبت کاری هستند بیانگر ذوق و خلاقیت هنرمنان ایرانی در قرن گذشته می‌باشند بر روی منبر کتیبه‌ای بخط نسخ بسیار زیبا با تاریخ۷۱۱ هجری مشاهده می‌شود. در زمینه این کتیبه نقش شاخ و برگ کنده‌کاری شده‌است این کتیبه بیانگر این نکته‌است که منبر در قرن
این کتیبه بیانگر این نکته‌است که منبر در قرن هشتم هجری به مجموعه بنا اضافه شده‌است. اگر چه منبر فاقد کتیبه‌است اما نقوشی که بر تخته‌های منبر نقش شده آن را به دوره‌ای مربوط می‌کند که نمونه‌های کمی ازآن برجای مانده‌است آندره گدار طاقهای ناودانی شکلی که دردو طرف شبستان گنبدی جلوه محراب به موازات قبله زده شده‌اند و شباهت این شیوه با مسجد نائین را دلایل قدیمی بودن مسجد محمدیه می‌داند. همچنین این نویسنده عقیده دارد الواحی که در منبر بکار رفته‌اند متعلق به منبر دیگری بوده که در این امر منبر تعبیه شده‌اند. مسجد
دیگری بوده که در این امر منبر تعبیه شده‌اند. مسجد محمدیه به شماره ۳۵۵ در فهرست بناهای تاریخی به ثبت رسیده‌است. باتوجه به خصوصیات معماری مسجد و نظر برخی از محققان به نظر می‌رسد که مسجد جامع نائین در اواخر قرن سوم یادر قرن چهارم هجری ساخته شده‌است. از خصوصیات این گچ‌بری گودی و عمق آن است؛ همین امتیاز در هنر گچ بری موجب شده تا پژوهشگران و معماران این بنا را در زمره مساجد اولیه به حساب آورند. علاوه برآن این کتیبه نام (جلال الدین ملک التجار)واقف منبر نوشته شده‌است. مسجد جامع علویان نائین پس از احداث چند بار
مسجد جامع علویان نائین پس از احداث چند بار تعمیر و مرمت سازی شده‌است از جمله در سال ۸۷۴ هجری قمری مرمتی صورت گرفته که بر کتیبه‌ای درقاب چوبی در مسجد نوشته شده‌است. منابع. دانشگاه آزاد اسلامی واحد نائین پیوند به بیرون. برای دیدن تصویر مسجد جامع محمدیه به کتاب گنجنامه مراجعه کنید به: www.mohammadieh.ir سایت فرهنگی محمدیه
بُقعهٔ درویش امیر مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق یا به روایتی مربوط به سده پنجم قمری است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای لاشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به این آرامگاه، «بقعه درویش خیل» هم گفته شده و در منطقه ناسنگ قرار دارد.‌‌ گفته می‌شود در این محل دو تن از بزرگان به نام‌های «حسن» و «یوسف» به خاک سپرده شده‌اند. بقعه تاریخی درویش امیر در نزدیکی کندلوس و روستای لاشک کجور واقع شده و در وضعیت نابسامانی قرار دارد. این بنا به دلیل نبود بودجه کافی و
امامزاده دوبرار مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام تا دوره ایلخانی است و در شهرستان دماوند، روستای مراء واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محل. محل این دو بنا در بالای ضلع غربی روستای مراء و در سینه کش ارتفاعات غربی آن، در سمت چپ جاده آسفالته‌ای است که از گیلاوند آغاز و با عبور از روستای مراء به روستاهای کاجان و تمیسان منتهی می‌شود. این دو بنا در ۳۵ درجه و ۳۹ دقیقه و ۱۷٫۴ ثانیه عرض جغرافیایی و در ۵۲ درجه و ۰۰ دقیقه و ۵۰٫۶ ثانیه
جغرافیایی و در ۵۲ درجه و ۰۰ دقیقه و ۵۰٫۶ ثانیه طول جغرافیایی و در ارتفاع حدوداً ۱۸۳۰ متر از سطح دریا قرار دارند. قدمت و معماری. این اثر تاریخی از دو بنای برج مانند مقبره‌ای که در جهت شمال شرق – جنوب غرب و در کنار یکدیگر و به فاصله ۶ متر از هم قرار دارند تشکیل شده است. ترکیب کلی، نحوه ساخت و مصالح بکار رفته شده در احداث این دو بنا، تقریباً یکسان است اما تفاوتهایی نیز در آنها دیده می‌شود که تقریباً ناچیز است. بنای هر دو امامزاده هشت ضلعی است اما در نمای خارجی اضلاع بنای شرقی، طاقنماهایی ایجاد شده که بر
خارجی اضلاع بنای شرقی، طاقنماهایی ایجاد شده که بر زیبایی آن افزوده است. ارتفاع بنای امامزاده شرقی و گنبد رک آن از ارتفاع و گنبد بنای امامزاده غربی بلندتر و کشیده تر می‌باشد. نمای داخلی امامزاده غربی دایره شکل و نمای داخلی امامزاده شرقی هشت ضلعی است. مصالح بکار رفته در احداث هر دو بنا از سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج بوده و نمای داخلی هر دوی آنها با گچ اندود شده و نمای خارجی آنها بند کشی فی مابین سنگها می‌باشد. درب ورودی هر دو به سمت شرق باز می‌شود و دارای درهای دولنگه کوچک چوبی می‌باشند. هر دو بنا در دوره‌های
دولنگه کوچک چوبی می‌باشند. هر دو بنا در دوره‌های مختلف مورد مرمت واقع شده اما متأسفانه در امر مرمت، اصالت و هویت اصلی بنا توجه و دقت نشده و لذا آسیبهایی به هر دو وارد شده است. در محوطه پیرامون این دو بنا یک قبرستان تاریخی وجود دارد کرد که تقریباً تمامی گورهایی آن متعلق به دوران اسلامی می‌باشد. در سالهای اخیر بر اثر افزایش جمعیت و کمبود فضای قبرستان بسیاری از گورهای قبلی بر اثر حفر قبور جدید شکافته شده و اموات جدید در داخل آن دفن شده‌اند. این امر موجب جابجایی انبوه سنگهای تاریخی شده که بنظر می‌رسد سه قطعه
انبوه سنگهای تاریخی شده که بنظر می‌رسد سه قطعه از آنها به داخل این اثر تاریخی منتقل شده است. در روی سطح تپه‌ای که این دو بنا و قبرستان تاریخی روستای مراء در آن قرار دارد، قطعات سفال‌هایی از انواع نخودی و قرمز با نقوش سفالهای دوره سلجوقیان، مغول، تیموری و دوره‌های بعد یافت شده است که این مطلب تأییدی است بر استفاده از این محل در دوران‌های یاد شده. کنکاش کارشناسان باستان‌شناسی در محوطه این اثر از یافت سفالینه‌های نخودی و قرمز با نقوش متعلق به دوران سلجوقیان، مغول، تیموری و دیگر دوره‌های تاریخی خبر می‌دهد با
مغول، تیموری و دیگر دوره‌های تاریخی خبر می‌دهد با توجه به این کشفیات اثر تاریخی محوطه پیرامون امامزاده دوبرادر را می‌توان به دوران قرون اولیه اسلامی ولی بقاع یاد شده را مربوط به دوره‌های ایلخانیان یا تیموریان یعنی قرون هفت و هشت هجری قمری نسبت می‌دهند.
تپه قلعه دیز مربوط به هزاره اول - دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خلخال، بخش شاهرود، روستای دیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چارلزتاون شهری در کلارک کانتی، ایالت ایندیانا، ایالات متحده آمریکا است. جغرافیا. چارلزتاون در موقعیت قرار گرفته است. این شهر مساحتی در حدود ۶ کیلومتر مربع دارد. در سرشماری سال ۲۰۱۰، جمعیت این شهر ۷٬۵۸۵ نفر اعلام شد.
غار شگفتی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای شگفتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه خرمن یری خانقاه سفلی (نمین) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نمین، بخش مرکزی، روستای خانقاه سفلی(نمین) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قالاه کفر (قلعه بالا) مربوط به هزاره دوم تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خلخال، بخش مرکزی، روستای خوجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قنات ارونه در اردستان، خیابان امام خمینی، پارک ملت، جنب شهرداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قنات ارونه از قنات‌های معروف استان اصفهان قنات ارونه شهر اردستان است که در واقع یک نهر پرآب زیر زمینی می‌باشد. این قنات متعلق به قرون بسیار دور و قبل از اسلام می‌باشد که بیش از یکهزار سال قبل از اسلام حفر گردیده و جزو آثار باستانی ایران به شمار می‌رود. مدتی که محققان و پژوهشگران برای عمر این قنات تخمین زده‌اند کمتر از دو هزار و پانصد سال نیست. این
زده‌اند کمتر از دو هزار و پانصد سال نیست. این قنات در نظر اصطخری جغرافیدان قرن چهارم هجری «قناتی بسیار بزرگ و شگفت» آمده است. جگسون نیز دربارهٔ آن می‌نویسد «از قناتهای شگفتی است که هنوز باقی مانده است. مورخین احداث این قنات را به «اروند شاه بن کی پشن بن کیقباد بن زاب بن نوذران بن منوش بن نوذر بن منوچهر» نسبت داده‌اند نام اروند شاه در تاریخ داستانی ایران قبل از اسلام آنهم یکبار برای پدر لهراسب شاه به این ترتیب «لهراسب شاه بن اروند شاه بن کی پشن بن کیقباد» آمده است و بهمن پسر اسفندیار از این خانواده، آتشکده
است و بهمن پسر اسفندیار از این خانواده، آتشکده مهر اردشیر را در اردستان ساخته است. تقسیم آب قنات ارونه مبنای بسیار قدیمی دارد و از زمانهای گذشته شروع شده و مطمئناً مربوط به پیش از اسلام و شاید قبل از تاریخ است و همچنان ادامه داشته، تا اینکه در دوره هلاکوخان مغول، خواجه نصیرالدین طوسی ان را «فرزه بندی» کرده است هنگامی که خواجه نصیر الدین طوسی به همراه هلاکوخان مغول نوه چنگیز خان وارد اردستان شد به دلیل اختلافی که بین مردم اردستان بر سر تقسیم آب قنات ارونه بوده آب آنرا به بیست سهم و نصف سهم تقسیم کرد. این
بوده آب آنرا به بیست سهم و نصف سهم تقسیم کرد. این تقسیم را بعضی نیز به شیخ بهائی نسبت می‌دهند.
اردو بازار مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، حد فاصل سرای مشیر و بازار سه‌راهی روح‌الله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است. همچنین نام محله‌ای قدیمی است در شهر لاهیجان.
محوطه تپه گلرخ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد، بخش چاه‌ورز، شهر چاه‌ورز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مشخصات. قلعه گلرخ که در آن کارگاه سفالگری وجود داشته هم‌اکنون این محوطه‌ای از آن برجا مانده و در بخش کوهپایه واقع شده‌است و به صورت تپه‌ای به ابعاد ۱۶۰ در ۳۶ متر است. آثار معماری موجود در سطح این محوطه را سنگ‌های لاشه و ملاط گچ تشکیل می‌دهد که امروزه کمتر از نیم‌متر از ارتفاع این آثار در سطح محوطه باقی مانده‌است.
از ارتفاع این آثار در سطح محوطه باقی مانده‌است. در سطح این محوطه سکه‌ای متعلق به سال ۶۱۱م به ضرب ضرابخانه دارابگرد از خسرو دوم پادشاه ساسانی به دست آمده‌است. این سکه از جنس نقره است و خسرو را با تاجی که در بالای آن دو بال عقاب باز شده، نشان می‌دهد. در این محوطه قطعه سفال‌هایی یافته شده که یک قطعه سفال آن متعلق به ظرفی با لبه مثلثی شکل است که خمیرمایهٔ آن به رنگ قرمز و پوشش گلی سطح آن به رنگ قهوه‌ای است.
تپه براونه (نام محلی: بروانا Barvana) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش ترکمن چای، روستای صومعه علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تکه سفال ها و سنگ نوشته های قدیمی در اطراف این تپه ها نشان گر قدمت هزاران ساله آن ها می باشد. تپه و شهر باستانی باروانان دارای وسعتی بیش از دو هزار هکتار و پوشیده از بقایای تمدنی عظیم می باشد.از مهم ترین تحقیقات سال های اخیر می توان به تحقیق سترگ
ترین تحقیقات سال های اخیر می توان به تحقیق سترگ دانشمند روسی، دیاکونوف اشاره نمود که مبتنی بر اسناد و یافته های مکتوب آشوری و بین النهرینی می باشد. در سال های 800 قبل از میلاد، در حوزه جنوبی دریاچه ارومیه تمدن ماننا شکل می گیرد که با تمدن های آشور در شمال بین النهرین و اورارتو در شمال دریاچه ارومیه در جدال بود. آشوریان در این سال ها در اوج قدرت خود بوده و برای چپاول ثروت های ماننا مخصوصاً غله و اسب در لشگر کشی های طولانی به ثبت وقایع و نام مکان های غارت شده پرداخته اند که منابع بسیار ارزشمندی برای تحقیق در
پرداخته اند که منابع بسیار ارزشمندی برای تحقیق در تاریخ ماننا و ماد می باشد. ذکر نام کشور باروتا در منابع اورارتویی تردید ما را برای معادل دانستن بیت باروای آشوری با باروانان فعلی برطرف می کند. در متون تاریخی قرن سوم هجری دوره اسلامی طبق نوشته استخری در کتاب ممالک والمسالک، بروانان از شهرهای مهم آذربایجان یاد شده است. مسعودی دیگر مورخ اسلامی از شهر شیز و آتشکده آذرگشسب در بین زنجان و مراغه یاد کرده و می گوید که آتشکده آذرگشسب بالای تپه ای بوده و بر بالای تپه حوض آبی قرار داشته که هم از لحاظ جغرافیایی و هم
حوض آبی قرار داشته که هم از لحاظ جغرافیایی و هم از لحاظ معماری دقیقاً منطبق بر آثار به جای مانده شهر عظیم باروانان و هرم باستانی باروانان می باشد. آب استخر با لوله های سفالی از روستای دستجرد به بالای تپه باروانان منتقل می شده که می توان با کاوش های باستان شناسی بیشتر، به صنعت و پیشرفت آن عصر دست یافت.
امامزاده بزرگ سرآب یکی از بناهای مذهبی ایران متعلق به دوره صفویه است که در استان آذربایجان شرقی در شهر سرآب قرار گرفته است.
پل گاودوش آباد اوغان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در ۸ کیلومتری شمال سرآب در جاده روستای گاودوش‌آباد و بر روی رودخانه‌ای که از شرق به غرب جریان دارد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام قره ضیالدین مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان چایپاره،شهر، قره ضیاالدین، محله بیجوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مقبل‌السلطنه مربوط به دورهٔ قاجار است و در مشهد، محلهٔ سراب، بازارچهٔ سراب، پ۲۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه متعلق به مقبل‌السلطنه خراسانی از سران و صاحب منصبان دورهٔ قاجار بوده که در سال ۱۳۱۰ خورشیدی فوت کرده‌است.
خانه کوزه کنانی مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان شیرازی، کوچه چهار باغ، کوچه پنجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۵۲؛ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا به سال ۱۲۴۷ ش مطابق با ۱۲۸۸ ق در دوره قاجاریه ساخته شد و بیش از هزار متر مربع مساحت دارد. ورودی به خانه از طریق هشتی ورودی با بدنه آجری و پوشش کاربندی است. جبهه اصلی ساختمان در قسمت شمال و غرب شکل گرفته است. در طبقه اول این جبهه، قسمت شمالی، به صورت تراس و مهتابی درآمده که اتاق‌های کناری به آن گشوده می‌شود. قسمت
درآمده که اتاق‌های کناری به آن گشوده می‌شود. قسمت اصلی بنا که در جبهه شمالی است، دارای دو طبقه است. ورود به طبقه همکف، از وسط بنا صورت می‌گیرد که از آن وارد یک فضای مرکزی با کاربندی‌های رنگی (حوضخانه) می‌شویم که در دو طرف آن دو اتاق قرار گرفته است. ارتباط با طبقه اول، از طریق سرسرا و یک پله تشریفاتی انجام می‌گیرد که سقف آن در بالای پاگرد، دارای یک کلاه فرنگی جهت نورگیری می‌باشد. قبل از ورود به راه پله، در دو سمت آستانه آن، از طریق دو راهرو در دو طرف، به فضاهایی با پوشش طاقی می‌رسیم که به صورت سردابه هستند.
با پوشش طاقی می‌رسیم که به صورت سردابه هستند. در طبقه اول، دور تا دور راه پله، راهرویی قرار گرفته که اتاق‌های جانبی به آن گشوده می‌شود. یک اتاق بزرگ با پنجره‌های ارسی رنگی نیز در سمت جنوب طبقه اول واقع شده است. دو ایوان جلو آمده در طبقه اول رو به سمت حیاط قرار دارد، و ایوان اصلی بنا در سمت جنوب، از هشت ستون با سرستون‌های گچی تشکیل یافته است. تزیینات این بنا آجری است. از این خانه فعلاً به عنوان میراث فرهنگی استان و نیز موزه مشروطیت استفاده می‌شود.
کبوتر خانه مراغه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مراغه، روستای اسفستانج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در بخش مرکزی شهرستان مراغه، در ۶ کیلومتری شمال این شهرستان بالاتر از سد علویان در ضلع جنوبی روستای اسفستانج واقع شده و به فاصله ۲۵ متری از خانه‌های مسکونی روستا قرار دارد. بر اساس روایات مختلف این اثر تقریباً در اواخر دوره قاجاریه به دستور خان (ارباب) روستا احداث شده است و به نظر می‌رسد کار دو معمار اصفهانی است. در اوایل دههٔ ۷۰
می‌رسد کار دو معمار اصفهانی است. در اوایل دههٔ ۷۰ بخشی از بنا و راه پله، و در سال ۷۶ بخشی دیگر از بنای این اثر تاریخی از بین می‌رود. منابع. https://web.archive.org/web/20160818210930/http://tabrizpress.com/?siteid=325&amp;pageid=48523&amp;newsview=295185
خانهٔ یزدان پناه قم خانه‌ای تاریخی مربوط به اواخر دورهٔ قاجار است که در محله باغ پنبه ی شهر قم، خیابان باجک، کوچهٔ شمارهٔ ۱۱ واقع شده‌است. این مکان در حال حاضر به رستوران تبدیل شده است. از آدرس زیرجزییات بیشتری را از خانه تاریخی یزدان پناه بشنوید. https://avayefetrat.com/news.cfm?id=81 این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه همچون دیگر خانه‌های واقع در اقلیم گرم و خشک معمولاً با الگوی خاصی از معماری درونی ساخته می‌شوند. در این نوع خانه‌ها، اتاق‌ها به
ساخته می‌شوند. در این نوع خانه‌ها، اتاق‌ها به صورت تو در تو و پیرامون حیاط مرکزی قرار دارند. این شیوه طراحی انعطاف‌پذیر موجب می‌شود که اتاق‌ها از طریق درهای متعدد به یکدیگر متصل شوند و در نتیجه تبادل دمایی میان فضاهای داخلی افزایش یابد. افزون بر این، در مواقعی که صاحب‌خانه پذیرای مهمانان بوده یا مراسم مذهبی، جشن‌ها و مهمانی‌ها برگزار می‌شده است، با گشودن درهای میان‌اتاقی، امکان اتصال فضاها و ایجاد محیطی یکپارچه برای استفاده جمعی فراهم می‌گردیده است.
قلعه بزرگ چورس مربوط به سدهٔ ۷ قمری است و در بخش مرکزی شهرستان چایپاره و در روستای چورس واقع شده. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه پس منقعد شدن عهدنامه سراب بین دولت‌های ایران و عثمانی با توافق طرفین و به موجب مفاد عهدنامه تخریب گردید. روستای تاریخی چورس در هشت کیلومتری مرکز شهرستان چایپاره واقع است، در سطح محوطه تپه باستانی آنا قیزلی، بقایای فرهنگی و تاریخی فراوانی از پنج هزار سال قبل وجود دارد.
محوطه خفرویه در شهرستان لامرد، بخش علامرودشت، جنوب غربی شهر علامرودشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در سی شهریور ۱۳۹۲ به دلیل آتش‌سوزی بخش زیادی از درختان این باغ از بین رفت.
تپه قلا کوتی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای کینج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جستارهای وابسته. که امروزه حتی مورد حفاری‌های غیرمجاز قرار گرفته شده است در خرداد ۱۳۹۱ توسط چند نفر از اشخاص بومی به طرز وحشتناکی تخریب گردیده است. کم‌کاری‌های سازمان میراث فرهنگی در حراست این نقطه کاملأ مشهود است.
قلعه قلاع مود مربوط به حکومت محلی اسماعیلیان است و در شهرستان سربیشه، روستای سمسول آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ یادبود اولیه آرامگاه خیام مربوط به دوره پهلوی اول در نیشابور، میدان خیام واقع شده؛ این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در سال ۱۳۱۳ مراسم جشن هزاره فردوسی در تهران و توس برگزار گردید و چون پیش‌بینی می‌شد که خاورشناسان و دانشمندانی که مسافرت می‌کنند، طبعاً از نیشابور به زیارت عمر خیام هم خواهند رفت لذا انجمن آثار ملی بر آن شد که بر مزار او آرامگاهی بنا کند و چون وقت کافی در پیش نبود با شتاب ساختمان سنگی روبازی در محل غرفهٔ قبر خیام ایجاد شد. طرح جدید این
در محل غرفهٔ قبر خیام ایجاد شد. طرح جدید این آرامگاه اثر کریم طاهرزاده بهزاد، در مشرق بارگاه امامزاده محمد محروق عبارت بود از دو ایوان بالا و پایین و دیوارهٔ کوتاه سنگی از سنگ خلج مشهد در اطراف محل قبر، روی قبر که سه چهار متر از دیوار بقعهٔ امامزاده فاصله داشت ستونی قرار داده شده و این رباعیات از ملک‌الشعرای بهار بر آن منقوش بود: که مصرع آخر در حساب ابجد برابر سال شمسی تاریخ بنای بقعهٔ خیام (۱۳۱۳) است. این اثر با ترکیب فرم‌های غربی و تزئینات ایرانی و مشابه آثار شیوه آر دکو ساخته شده بود. گوربنا، مشابه
آثار شیوه آر دکو ساخته شده بود. گوربنا، مشابه وضعیت آرامگاه فردوسی (که بهزاد ساخت آن را نیز بر عهده داشت) از همان ابتدا با مشکلات سازه‌ای بسیاری مواجه بود و به علت عدم اجرای شالودهٔ مناسب در اندک مدتی نشست و شکست در اثر پیدا شد. در سال ۱۳۳۸ هوشنگ سیحون به دستور انجمن آثار ملی آرامگاه بزرگتری برای خیام طرح‌ریزی کرد. در آنزمان گوربنای طرح بهزاد نشست کرده بود، همچنین این بنا روی محل اصلی قبر خیام و بسیار نزدیک به آرامگاه محروق بود.
خانه محمود دولت‌آبادی مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان سبزوار، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در سال ۹۷ محمود دولت‌آبادی خبر داد که خانهٔ پدری و نیز خانهٔ پدربزرگش (که در آنجا متولد شده بود) هر دو تخریب شده‌اند.
مزار گل مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان خوسف، روستای گل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای تاریخی مزار «شیخ شمس الدین» موسوم به مزار گل در دامنه تپه‌ای در حاشیه جنوبی روستای گل قرار دارد. این بنا شامل یک ایوان در وسط و دو حجره در دو طرف است. دیوارهای حجره غربی از سنگ ساخته شده و از استحکام بیش تری برخوردار است. این حجره مقبره شمس الدین است و با یک گنبد آجری پوشش یافته است. از تزیینات این بخش می‌توان به کاربندی‌های سنگی فیل پوش‌ها،
این بخش می‌توان به کاربندی‌های سنگی فیل پوش‌ها، قسمت بالای طاق نماها و زیر ساقه گنبد اشاره کرد. حجره شرقی محل دفن «شیخ ابوسعید» می‌باشد که از خشت ساخته شده است. این حجره به دلیل عدم استحکام، آسیب بیشتری دیده است، قسمت‌هایی از ایوان بنا نیز فرو ریخته است. این ایوان در گذشته دارای طاق‌های جناغی بود، ولی امروزه فقط قسمتی از پایه طاق‌ها که بر روی دیوار حجره غربی قرار دارند، باقی مانده است. بر اساس اسناد مکتوب و سنگ لوحی که در درون مزار قرار دارد، این بنا در دوران تیموری ساخته شده است.
قلعه قدیمی هلیوه مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بخش کلات مورموری، روستای هلیوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
دخمه دیلم با نام دیگر دخمه تُرک آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، در مجاورت جاده قدیمی، روستای دیلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تنگه دیویس نام تنگه‌ای در اقیانوس اطلس شمالی است که بین جنوب‌شرقی جزیره بافینِ کانادا و جنوب‌غربی گرینلند واقع شده است. خلیج بافین در شمال و دریای لابرادور در جنوب آن قرار دارند و این تنگه بخشی از گذرگاه شمال‌غربی را تشکیل می‌دهد که دو اقیانوس اطلس و آرام را به یکدیگر متصل می‌نماید. این تنگه درعین‌حال خلیج بافین را نیز به اقیانوس اطلس مرتبط می‌سازد. تنگهٔ دیویس تقریباً بین ۶۴۰ تا ۶۵۰ کیلومتر (برابر با ۴۰۰ مایل) درازا داشته و بین۱۸۰ تا ۲۰۰ مایل در کم‌عرض‌ترین نقطه تا ۴۰۰ مایل در عریض‌ترین نقطه پهنا دارد. حجم
نقطه تا ۴۰۰ مایل در عریض‌ترین نقطه پهنا دارد. حجم عظیمی از یخ و کوه‌های یخ از طریق این تنگه به سمت جنوب در حرکت است. در نزدیکی سواحل گرینلند جریان غرب گرینلند، آب‌های نسبتاً گرم را به سمت شمال می‌راند و همزمان جریان سرد لابرادور حجم زیادی از یخ را درحاشیهٔ سواحل شرقی جزیره بافین به سمت جنوب و دریای لابرادور و سپس اقیانوس اطلس منتقل می‌سازد. از آنجا که کشتیرانی بیشتر در مسیر آب‌های گرم نزدیک گرینلند انجام می‌شود به همین جهت ساکنین دائمی اندکی در نواحی ساحلی جزیره بافین وجود دارند. تنگهٔ دیویس به افتخار جان
جزیره بافین وجود دارند. تنگهٔ دیویس به افتخار جان دیویس، دریانورد بریتانیایی که این تنگه را در فاصلهٔ ۱۵۸۵ تا ۱۵۸۷ مورد کاوش قرار داد چنین نامگذاری شده است.
خانه صالح چقماقی یزدی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام، جنب مخابرات،کوچه شهید سهروردی،کوچه بو علی، بن بست اکبرزاده پلاک 28 واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در متراژ 750 متر زیر بنا دارای:
شهر تاریخی خرگرد مربوط به صدر اسلام تا دوره تیموریان است و در شهرستان خواف، روستای خرگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پیشینه. خرگرد شهری باستانی که در ولایت خواف، ربع نیشابور، خراسان قرار داشته است. نام. لسترنج ایران شناس بریتانیایی درباره خرگرد می نویسد:
یخدان رحیم آباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیرجند، انتهای خیابان رحیم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا از بخش‌های مختلفی مانند دیوار سایه انداز، محوطه یخ بند، مخزن جمع آوری یخ و گنبدی که بر بالای آن ساخته شده‌است، ورودی به فضای یخدان و اتاق نگهبان یخدان ساخته شده‌است. همچنین آب آن توسط رشته کوه باقران تأمین میشده‌است.شهرستان بیرجند دارای آب و هوای بیابانی است و اغلب روزها گرم و شب‌ها سرد می‌باشد . از این رو در شب‌های سرد
گرم و شب‌ها سرد می‌باشد . از این رو در شب‌های سرد زمستان آب در مخزن یخدان جمع آوری شده و در تابستان مورد استفاده اهالی میگرفت.
مزار سید الحسین یا دهک عربخانه یا بخش سرداران شهرستان نهبندان در روستای دهک واقع شده و این اثر مربوط به اوایل دوره قاجار و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بر اساس شجره نامه تأیید شده علمای انساب و همچنین دکتر فقیه زیارتگاه مربوط به جناب سیّد الحسین بن علی بن عبید الله القاضی ابن الحسن بن عبید الله بن العبّاس بن امیر المؤمنین علی بوده و آنچه که از قدیم برای شجره نامه قید می‌شده دارای افتادگی می‌باشد. این بنا در حدود ۱۳۱۷ قمری با مدیریت آیت الله محمد حسن هردنگی
حدود ۱۳۱۷ قمری با مدیریت آیت الله محمد حسن هردنگی حاکم شرع قهستان و کمکهای مادی و معنوی مردمان محلی و بزرگان قاینات چون امیر علم حشمت الملک، امیر اسماعیل شوکت الملک و امیر ابراهیم شوکت الملک و امیر حسنخان شیبانی تعمیر کامل شد و سنگ سیاهی که در مزار موجود است بر این ادعا گواه است. بعد از ملا محمد حسن هردنگی بر اساس وقفنامه موجود، متولی امورات این مزار بر عهده شیخ محمد باقر هردنگی و سپس با حجه الاسلام شیخ محمد غوث بود که ایشان در حدود سال ۱۳۶۳ شمسی امورات این مزار را بر عهده اداره اوقاف بیرجند (بخش نهبندان
مزار را بر عهده اداره اوقاف بیرجند (بخش نهبندان در آن زمان) گذاشت. در حدود ۱۳۲۱ قمری ضریحی به مانند ضریح مزار دره شیخان بیرجند بر اساس‌نامه آیت الله محمد حسن هردنگی به امیر اسماعیل خان شوکت الملک طراحی و بر روی قبر امامزاده نصب شد این مزار در حال حاضر با مدیریت نیروهای جوان و انقلابی با شکوه هر چه بیشتر از گذشته در حال خدمات رسانی به دلسوختگان حریم اهل بیت و نشر شعائر اسلامی می‌باشد.
این اثر نقش چاپار خانه و دیده بان شهر نهبندان را داشته وتا سال 1335قابل استفاده به عنوان پاسگاه نظامی بوده‌است مصالح بکار رفته در آن سنگ،خشت خام، و کاهگل می‌باشد همچنین در ایامی پناهگاه مناسب و امن برای اهالی در مقابل حملهٔ اشرار و دزدان و راهزنان بوده‌است طبق گفتهٔ مهندس صادق جعفری (دهیار روستا) متأسفانه در حال حاضر(1397) این اثر تاریخی مورد بی مهری مسولان اداره میراث فرهنگی قرار گرفته و در حال تخریب می‌باشد...قراولخانه کلاته سید علی مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، بخش مرکزی، روستای
قاجار است و در شهرستان نهبندان، بخش مرکزی، روستای کلاته سید علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه فردیس قشلاق جیتو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان قرچک، بخش مرکزی، روستای قشلاق واقع شده در دو کیلومتری شمال شهرستان قرچک و در نزدیکی روستای فردیس و همجوار با کوره‌های آجرپزی، تپه‌ای هفت هزار ساله خودنمایی می‌کند که تاریخ تمدن عصر آهن را در خود جای داده است. به گفته بسیاری از باستان شناسان و محققانی که در تپه فردیس فعالیت کرده‌اند، این منطقه یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی است که تمدن بشری را در عصری نشان می‌دهد که انسان با درک صحیح از زندگی گروهی، به ساخت ابزارهای زندگی متمدن روی