payamvha/North_RAG huggingface dataset:
سنگ نوشته تخت خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ایلام، بخش صالح آباد، روستای بانروشان واقع شده‌است. ظاهر سنگ نوشته به صورت متوازی‌الأضلاع در ابعاد ۱۴۵×۱۹۰ سانتی‌متر می‌باشد و در ابتدا به جهت فراهم آمدن سطح صاف آن را حدود دو سانتیمتر تراش داده‌اند و سپس حروف و کلمات را با خط نستعلیق بر روی آن حک کرده‌اند که متن کتیبه بیان‌کننده شجره نامه والیان و برخی از خدمات عمرانی غلامرضا خان فیلی می‌باشد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شهریاری (۲) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بهشهر، بخش یانه سر، روستای یانه سر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا، ساختمان اداری حکومت استرآباد در زمان زمامداری سردار رفیع یانسری حاکم وقت استرآباد بوده است.
خانه شهریاری در شهرستان بهشهر، بخش یانه‌سر، روستای یانه سر واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و مشتمل بر اندرونی و اتاق پیش است که در منطقه ای ییلاقی مقری برای اسکان و زمامداری سردار رفیع یانه سری بوده است. بنا بر اظهار کارشناسان میراث فرهنگی از مجلل ترین بناهای قاجاری موجود در منطقه هزار جریب می باشد که عبدالله قاجار برادر و عکاس مخصوص دربار ناصرالدین شاه قاجار عکسی از آن را که از فراز منطقه لشکرگاه گرفته شده به یادگار گذاشته است.
منطقه لشکرگاه گرفته شده به یادگار گذاشته است. پروژه مرمت این بنای تاریخی در تابستان سال ۱۳۹۱ با مشارکت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مازندران شروع گردید.
کاروانسرای سهل آباد مربوط به اواخر دوره تیموریان یا اوایل دوره صفوی است و در شهرستان قوچان، روستای سهل آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه میثمی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان حکیم، کوچه حکیم داوود، بن‌بست غفوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام قپان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شاهین‌دژ، خیابان شهید مطهری، کوچه ۱۵ خرداد راسته قپان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه جواد پاسدار مربوط به اواخر دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه سهل بن علی در مجاورت منزل شهید محراب آیت الله صدوقی و روبروی دانشکده معماری دانشگاه یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. هر ساله مراسم روضه خوانی از اول تا دهم محرم الحرام صبح‌ها در این محل برگزار می‌شودکه قدمتی بیش از ۱۵۰ سال را دارد.
تپه اجاق داغی مربوط به اوایل هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان نمین، بخش مرکزی، روستای کله سر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است دامنه این تپه 1400 متر بالاتر از دریای خزر می‌باشد. در زبان ترکی آذری اجاق به معنای مکانی است که در آن آتش برپا می‌شود و داغ به معنی کوه است. این تپه مشرف است به روستای کله سر از جنوب،جاده فندقلو از غرب،زمین‌های کشاورزی از شمال و جنگل فندقلو و بویوگ داغی از شرق. آثار سنگ‌های باستانی که بر روی این تپه رویت
شرق. آثار سنگ‌های باستانی که بر روی این تپه رویت می‌شود،متعلق به آتشکده زرتشتیان در دوران احتمالا هخامنش یا قبل از آن می‌باشد . با توجه به نقشه فتوحات اسکندر مقدونی، منطقه جلگه اردبیل و قفقاز از حمله او در امان بوده‌است. چند مدرک موثق برای اثبات مطالب بالا وجود دارد: 1. نام این کوه که خود دلیلی است محکم 2.وجود کلسنگ بر روی آثار به جامانده زیرا این گیاه تنها بر سنگ‌های قدیمی می‌روید. 3.تاریخ بیان کرده‌است که خاستگاه زرتشت از کوه‌های آذربایجان و پایین رود ارس بوده، که خود سندی مهم است. متأسفانه با حفاری‌های
بوده، که خود سندی مهم است. متأسفانه با حفاری‌های غیرمجاز بسیاری از آثار این منطقه به سرقت رفته و دچار سرنوشت نامعلومی شده‌است
گورستان بیرق گورستانی تاریخی از سدهٔ ۵.۵ ه‍.ق و پس از آن است و در شهرستان تبریز، روستای بیرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سید صلاح‌الدین محمد امامزاده‌ای مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه‍.ق است که در مرکز شهر آبدانان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موقعیت مکانیبقعه سید گل سرخ در خیابان سید گلسرخ، در محله " سرچم " شهر یزد - بیرون دروازده کوشک نو - قرار دارد و متعلق به قرن نهم هـ. ق است. ورودی بقعه در ضلع شمالی آن قرار دارد. گنبد این بقعه کاشی کاری شده و مصالح آن از خشت و گل است.منابع تاریخیدر این زیارتگاه صورت قبری وجود دارد که طبق کتیبه منصوب بر آن قبر سید معز الدین بن شرف الدین علی بن شمس الدین محمد بن تاج الدین است.بنا به نوشته احمد کاتب مشهور به «سید سرچم» در جنب آن مزار آسوده است و او مرد تارک مجذوب بود و آنچه بگفتی اکثر همان بودی واکابریزد او را
بود و آنچه بگفتی اکثر همان بودی واکابریزد او را منقاد بودند و چون در سال ست و خمسین و ثمانمائه وفات کرد او را در این مقام دفن کردند و این مزار عمارت کردند و مردم به زیارت روند و مراد یابند» .مؤلف جامع مفیدی از مزار سید حسین گلسرخ واقع در سرچم نام می‌برد و او را از اقطاب می‌شمرد و کراماتی چند بد و منسوب می‌دارد و نامش سید حسین می‌نویسد، ولی اشاره‌ای به لقب ونسب او نمی‌کند .عامه مردم یزد هم او را به نام سید حسین پسر امام موسی بن جعفر می‌دانند و مزار را بسیار محترم می‌شمارند .احتمال دارد که انتساب این مزار به
می‌شمارند .احتمال دارد که انتساب این مزار به سید حسین ناشی از آن باشد که قبر پیر حسین بن استاد حسن متوفی در ۹۷۹ نیز در همان مزار یا حدود همان محل بوده‌است و هم‌اکنون سنگ آن بر دیوار غربی بازارچه به مزار نصب است و پس از این مورد معرفی قرار می‌گیرد .مرحوم آیتی ضمن معرفی مزار سید گلسرخ و اشاره به کتیبه مورد ذکر، این مزار را مدفن شرف الدین علی وصی سید رکن الدین و متوجه نشده که قبر مورد ذکر مدفن معزالدین [ احتمالاً : حسین ] بن شرف الدین علی است. جزین معلوم نیست به کدام دلیل شرف الدین علی را همان شرف الدین علی
به کدام دلیل شرف الدین علی را همان شرف الدین علی وصی سید رکن الدین تشخیص داده است.ایرج افشار در تعلیقات تاریخ یزد جعفری از روی تواریخ یزد شجره‌ای از افراد خاندان شرف الدین ترتیب داده است. وی با تطبیق دادن آن جدول و نسب مذکور بر کتیبه بقعه سید گلسرخ نتوانست آنچه را مرحوم آیتی نوشته است بپذیرد. بنا بر نوشته ایرج افشار بر مؤلف تذکره جلالی هم اشتباهی در تشخیص هویت این مزار روی داده است. او می‌نویسد که مزار سید گلسرخ همان سید سرچم مذکور در تاریخ جدید یزد است در صورتی که مؤلف جامع مفیدی سید سرچم و سید گلسرخ را
صورتی که مؤلف جامع مفیدی سید سرچم و سید گلسرخ را ذیل دو عنوان مستقل یاد می‌کند و معلوم است که این دو مزار دو بقعه مجزا است.مشخصاتاز مشخصات کالبدی داخل بقعه سید گل سرخ می‌توان به موارد زیر اشاره نمود :- ازاره داخل بقعه تا ارتفاع یک متر از سنگ پوشیده شده‌است و ما بقی سطح داخل بقعه با گچ اندود شده‌است.- در قسمت گریو گنبد طاق نماها و پنجره فلزی به چشم می‌خورد .- مزار سید گل سرخ مسقف به تاق و تویزه با قد پای کوتاه و قوس جناقی می‌باشد .- کف داخل بقعه با سنگ پوشیده شده‌است و پشت بام و نمای خارجی بقعه آجری و جدید
شده‌است و پشت بام و نمای خارجی بقعه آجری و جدید ساز می‌باشد .- گردونه گنبد مزین به کتیبه کاشی معرق با نقوش اسلیمی و هندسی و قسمت خارجی گنبد (خود) دو پوسته پیوسته با قوس شبدری کند می‌باشد .اطراف بنای اصلی مزار (که اندازه آن ۴×۵۵/۴ متر و ضخامت دیوارش ۴/۱ متر است) و چسبیده به دیوارهای آن آثار خرابه حجراتی چند باقی است بقایای آن شباهتی زیاد به مدارس قدیمی دارد. این حجرات به خانه سید گلسرخ مشهور است.زیارتگاه سید گلسرخ از دو درب قابل دسترسی است. راهرو قدیمی مسقف به تاق و تویزه، چهار بخش باقوس جناقی و قد پای
به تاق و تویزه، چهار بخش باقوس جناقی و قد پای کوتاه و میان سقف راهرو نورگیر دایره‌ای شکل نصب شده‌است. راهرو جدیدالاحداث که به خیابان راه می‌یابد مسقف به تاق ضربی می‌باشد. پس از پیمودن راهرو (دهلیز) به صحن نسبتاً بزرگ سید گلسرخ راه می‌یابیم، کف صحن با موزائیک مفروش شده‌است. در ضلع شرقی سه صفه دو اشکوبه ساخته شده که داخل غرفه دوم ۳ پنجره فلزی نصب شده‌است و در طبقه تحتانی صفه‌ها طاقچه تعبیه شده‌است. در ضلع غربی دو پنجره که داخل صفه نصب شده و یک در ورودی و در جبهه جنوبی، شمالی، شرقی و غربی چند صفه با قوس جناقی
جنوبی، شمالی، شرقی و غربی چند صفه با قوس جناقی در داخل بقعه دیده می‌شود. داخل بقعه صورت یک قبر مشاهده می‌شود که گفته می‌شود. این قبر از آن سید گل سرخ است.کتیبه‌های تاریخیآثاری که در بقعه و جنب آن دیده می‌شود عبارت است از :۱ـ کتیبه‌ای از کاشی معرق و به خط نسخ که به‌طور عمودی بالای سر قبر نصب است و اطرافش حاشیه مجزایی داشته‌است که بر آن دوازده امام به خط نسخ خوش نوشته و اکنون قسمت‌هایی از آن باقی مانده‌است. متأسفانه قسمت مربوط به تاریخ فوت صاحب قبر ازبین رفته است، ولی در مقام قیاس با کتیبه‌های از این نوع
است، ولی در مقام قیاس با کتیبه‌های از این نوع جزماً می‌توان حکم کرد که از آن قرن نهم هجری است. متن آن چنین است : «هوالباقی. قد افل من السماء الولایه شمس استضاء بنورها نجوم زاهره … کل من انسی فیظلالها الباهرة المرتضی الاعظم شرف الدین علی بن شمس الدین محمد بن تاج الدین … (دنباله اش ریخته‌است)»۲ـ بر دیوار غربی بازارچه متصل به مزار یک قطعه سنگ سیاه‌رنگ نصب و به خط نسخ خوش این عبارت بر آن منقور ست: «الله»، «محمد»، «علی»روزی که بر آیم سراز خاک ندامت دست من ودامن تو یا شاه ولایتهذا مرقد استاد پیرحسین بن استاد حسن
یا شاه ولایتهذا مرقد استاد پیرحسین بن استاد حسن توفی فی (کذا مکرر) تاریخ ربیع‌الاول سنه ۹۷۹۳ـ بر سر در ورودی مزار و از سوی درون آن یک قطعه سنگ به اندازه ۳۰ ×۵۰ سانتیمتر مربوط به مسجدی که در سال ۱۰۵۳ ساخته شده بود نصب است و به خط نستعلیق خوش بر روی این اشعار منقورست «انما المومنون اخوه .»ساخت مسجد کمال از سر صدق که بود در صفا چو بیت حرامگشت این مسجد بهشت آیین در ثلاثین و خمس والف تمام بقعه سید گلسرخ در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سیچان تپه مربوط به هزاره اول است و در ضلع شرقی ورودی جنوبی عجب شیر، راه باغ شوسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان ارامنه سرنق در شهرستان سلماس، بخش مرکزی، دهستان زولاچای، روستای سرنق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این گورستان در روستای سرنق سلماس واقع شده‌است و قدمت آن به دورهٔ قاجاریه می‌رسد. در داخل محوطه آن حدود ۱۷۰ سنگ قبر وجود دارد که شامل قبرهای ساده و سنگ‌هایی با تاریخ‌های ۱۸۸۸، ۱۸۹۷، ۱۹۰۵ و ۱۹۰۷ است. همچنین بر روی برخی از این سنگ‌ها، که جنس عمدهٔ آنها بازالت آتشفشان است، نقوش حجاری شده مانند جام، چنگ، صلیب و … مشاهده می‌شود. در داخل این
جام، چنگ، صلیب و … مشاهده می‌شود. در داخل این قبرستان نیز قوچی از سنگ سفید که شکسته شده و نمونه‌هایی از سنگ آسیاب مشاهده شده‌است.
هویج لوخ تپه در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای کیخنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در ارتفاع ۱۰۰ مایلس از سطح دریا و در جوار سسله کوه‌های قزل کوه قرار دارد و مساحت ان بالغ بر ۳۰۰ هکتار و دارای گونه وحشی عجیبی است
تپه شماره ۱ بلداجی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در استان چهارمحال و بختیاری، شهرستان بروجن، بخش بلداجی، ۳ کیلومتری شرق شهر بلداجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گندمان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بروجن گندمان، که در میان بافت مسکونی شهر واقع شده است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جستارهای وابسته. شهر گندمان یکی از تفریگاه‌های یلاقی بهرام گور (یکی از پادشاهان ساسانی) بوده است، آثار کاخ بهرام گور امروزه به صورت تل عظیمی از خاک در بخش مرکزی شهر قابل مشاهده است، متأسفانه در چند سال اخیر به جهت احداث جاده بخشی از آن از بین رفته است.
تپه قلعه گلی لردگان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهر لردگان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جستارهای وابسته. تپه قلعه گلی در روستای چالبطان قرار دارد
تپه گنداب - کد (۱۰۵- k) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنگاور، روستای متروکه گنداب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در کنار این تپه یک چشمه قدیمی وجود دارد که در تمام طول سال دارای آب فراوان می باشد، و گله های روستای دهلر و کهریز برای دام از آن استفاده می کنند.
تپه تازه‌کند حسام‌آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهار، بخش لالجین، روستای حسام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این تپه در دشت همدان، ۱۵ کیلومتری شمالغرب شهر همدان و ۲ کیلومتری شمال شهر بهار واقع شده‌است و جاده آسفالته همدان-غار علی‌صدر-بیجار از کنار آن می‌گذرد. ارتفاع این منطقه از سطح دریا ۱۷۲۵ متر است. مطالعات باستان‌شناختی. این محوطه برای اولین بار در برنامة بررسی و شناسایی باستان‌شناختی شهرستان بهار، به
بررسی و شناسایی باستان‌شناختی شهرستان بهار، به سرپرستی بهزاد بلمکی، در بهار و تابستان سال ۱۳۸۶ شناسایی و مستندسازی گردید. این تپه مجدداً در سال ۱۳۹۰ با هدف تعیین توالی لایه شناختی نهشته‌ها و مواد فرهنگی و شناخت کلیه دوره‌های استقراری این محوطه مورد کاوش قرار گرفت. در طی این پروژه، پنج گمانه آزمایشی زده شد و مشخص شد این محوطه دارای سه دوره استقراری مس و سنگ میانی، جدید و عصر مفرغ است.
تپه بازا اوستو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای یمق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه طبس مسینا در شهرستان درمیان واقع شده است. با توجه به پلان مدور قلعه احتمال می‌رود این اثر متعلق به قبل از اسلام باشد که در دوره اسلامی نیز مورد بهره‌برداری قرارگرفته است. این مکان در تاریخ ۲۴ فروردین ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۸۲۸۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری قلعه طبس مسینا. این قلعه که در حاشیه شرقی شهر طبس مسینا واقع شده دارای پلان دایره ای شکل می‌باشد. قلعه طبس مسینا دارای حصار بزرگ و برجهای متعدد است که در حال حاضر فقط ۱۵ برج آن قابل رویت است. برج بزرگ آن حدود ۱۱ متر ارتفاع و
قابل رویت است. برج بزرگ آن حدود ۱۱ متر ارتفاع و حدود ۱۵ متر قطر دارد. در سطح خارجی این برج تعداد زیادی روزنه دیده‌بانی و تیرکش وجود دارد با توجه به پلان مدور قلعه احتمال می‌رود مربوط به دوران پیش از اسلام باشد. دور تا دور این بنای عظیم خشت و گلی، خندقی برای دفاع از اهالی ساکن در قلعه حفر گردیده است. فضای داخلی قلعه به دلیل ساخت و سازهای متوالی دچار تخریب و آشفتگی است. در داخل قلعه اماکن عمومی مانند مسجد و آب انبار و… برای ساکنین تعبیه شده است که قدمت مسجد آن دوره پیش از اسلام می‌باشد و احتمالاً نیایشگاه
آن دوره پیش از اسلام می‌باشد و احتمالاً نیایشگاه بوده است. این مسجد شامل شبستان ستوندار با چهار ستون است که از لحاظ نقشه بسیار دقیق در جای خود قرار گرفته‌اند. ورود به داخل مسجد از طریق سردری با طاق جناقی امکان‌پذیر است. در دو طرف سردر ورودی دو طاق نما قرار دارد که برای استراحت و نشستن افراد دارای سکوهایی به ارتفاع حدود پنجاه سانتیمتر است و این دو طاق نما نیز دارای طاق جناقی است. پس از سردر ورودی مستقیماً فضای شبستان قرار دارد. شبستان فضایی است با چهار ستون قطور و حد فاصل ستون‌ها بوسیله تویزه و سپس گنبدهای
قطور و حد فاصل ستون‌ها بوسیله تویزه و سپس گنبدهای چهار ترک پوشیده شده به گونه ای که در این فضا نه گنبد قرار گرفته است. درست مقابل سردر ورودی محراب بنا قرار دارد که تزئینات جالب توجهی دارد، تزئینات مقرنس گچی با حاشیه تزئینی مارپیچی از جمله تزئینات محراب است. بنای مسجد متعلق به دوره قاجار است. عمده‌ترین مصالح بکار رفته در قلعه خشت و گل است و از وجود تزئینات در بنا با توجه به آسیبها و تخریبهایی که در قلعه صورت گرفته اثری وجود ندارد. طبس مسینا شهری است بسیارکهن و تاریخی که در اکثر متون جغرافیایی قرون اولیه
و تاریخی که در اکثر متون جغرافیایی قرون اولیه اسلام، نام آن ذکرشده است. نحوه دسترسی به قلعه طبس مسینا. این بنا در جاده بیرجند-اسدیه واقع شده و طبس مسینا در فاصله ۲۰ کیلومتری شرق اسدیه قرار دارد.
تپه غیبی سور مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دیواندره، بخش مرکزی، روستای غیبی سور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. جمعیت این روستا بالغ بر ۱۰۰ خانوار و ۵۰۰ نفر جمعیت دارد.
قبرستان سعدوند علیا (هـ - ۶۲) در شهرستان هرسین، روستای سعدوند علیا، واقع شده است. این اثر مربوط به دوره اشکانیان است و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده حمزه علی بنایی تاریخی مربوط به دوره تیموریان تا دوره قاجار است و در مجاورت شهر بلداجی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. زندگی‌نامه. حمزه علی از نوادگان سجاداست. او در سال ۲۵۰ هجری قمری در پی ناآرامی‌های موجود در مدینه و عراق به همراه پدرش سید ابوالحسن محمد بن حمزه به منطقه جبل مهاجرت نمود.علامه نسابه ابواسماعیل طباطباء از اعلام قرن پنجم هجری، مهاجرت پدرش را به شهر بروجرد می‌نویسد. ظاهراً بدان جهت مقر سکونت پدرش در شهر بروجرد بوده که
بدان جهت مقر سکونت پدرش در شهر بروجرد بوده که جمع کثیری از پسرعموهای وی قبلاً در این شهر سکونت داشته‌اند از اینرو او بهترین مکان جهت زندگی را در شهر بروجرد برگزید.سید محمد تا سال ۲۵۶ هجری قمری در قید حیات بود تا اینکه در آخر همین سال بدرود حیات گفت و در شهر بروجرد به خاک سپرده شد. آرامگاه او یکی از مزارات مشهور شهرستان بروجرد است.ظاهراً سید حمزه علی به خاطر دعوت اهالی بروجن (کنونی) به این منطقه مهاجرت نموده و در پی ناآرامی‌ها، آخرالامر در دهه اول قرن چهارم هجری فوت می‌کند. در تذکره‌های محلی چنین آمده است
هجری فوت می‌کند. در تذکره‌های محلی چنین آمده است که او با نمایندگان خلیفه وقت پیکار می‌نماید تا اینکه عاقبت در مکان فعلی کشته شد. او سه فرزند به اسامی احمد، علی و حسن داشت که از آنان جمع کثیری به وجود آمده و از بزرگان سادات اهواز و چهارمحال و بختیاری و جبل بوده‌اند.
قلعه مؤمن‌آباد با نام محلی قلعه کَل حسن صباح قلعه‌ای تاریخی واقع بر تپه‌ای در شهرستان سربیشه و در نزدیکی روستای تغندیک در استان خراسان جنوبی ایران است. این قلعه از پناهگاه‌ها و مراکز اصلی اسماعیلیان در ایالت قهستان بوده است. تاریخچه. با وجود اهمیت آن، از این قلعه فقط اشاراتی اندک در متون تاریخی به جای مانده‌است. این قلعه در زمان حسن صباح در تصرف اسماعیلیان تحت امر حسین قائنی بود. اندکی بعد همزمان با محاصره ناموفق الموت به فرمان سلطان ملکشاه یکم سلجوقی و وزیرش نظام‌الملک، جنگجویانی از سیستان و خراسان تحت امر
نظام‌الملک، جنگجویانی از سیستان و خراسان تحت امر امیر قزل‌صارغ قلعه مرزی دره (درح؟) را که وابسته به قلعه مؤمن‌آباد بود محاصره کردند اما با مرگ سلطان ملکشاه، سلجوقیان محاصره را رها کردند. هنگامی که حسن علی‌ذکره‌السلام به امامت رسید در مراسمی معروف در قلعه الموت اعلام قیامت کرد. دو ماه بعد همان مراسمی به شیوه‌ای مشابه در قلعه مؤمن‌آباد تکرار شد که نشان می‌دهد در آن زمان این قلعه احتمالاً مهمترین مرکز اسماعیلیان در قهستان بوده است. در زمان لشکرکشی هلاکو خان به ایران به جز قسمت امیرنشین این قلعه مابقی آن به
به ایران به جز قسمت امیرنشین این قلعه مابقی آن به طور کامل تخریب شد. هیچ گزارشی از حمله نظامی به این قلعه وجود ندارد. این اثر تاریخی در با شمارهٔ ثبت ۸۲۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مشخصات. طبق گزارش پیتر وایلی که در سال ۱۹۶۷ میلادی قلعه را بررسی کرده بود، مؤمن‌آباد در آن زمان بر بالای تپه‌ای در نزدیکی روستایی به نام «نصرآباد» قرار داشت. ارتفاع قلعه نسبت به آن روستا ۴۰۰ متر و نسبت به سطح دریا ۲۴۷۰ متر بود. ابعاد قلعه فقط پس از رسیدن به نزدیکی دروازه آن قابل مشاهده است. پلان قلعه به
به نزدیکی دروازه آن قابل مشاهده است. پلان قلعه به صورت U-شکل و به طول نزدیک به ۳۰۰ متر است که بخش‌های آن بر بالای سه تپه متصل به هم قرار گرفته‌اند. محوطه غربی قلعه تا حدودی مسطح‌تر است و احتمالاً به عنوان مسجد به کار می‌رفته‌است. محوطه شرقی قلعه که بزرگتر است محل زندگی ساکنان قلعه بوده‌است. این دو محوطه توسط مسیری باریک و طویل به هم متصل‌اند که در وسط آن، یعنی بالای تپه مرکزی، قسمت امیرنشین قلعه قرار دارد که تا حد زیادی سالم باقی مانده است. در بخش‌های مختلف قلعه آب‌انبارها، اتاق‌ها برای ذخایر آذوقه و معابر
قلعه آب‌انبارها، اتاق‌ها برای ذخایر آذوقه و معابر زیرزمینی متعدد دیده می‌شود. دو تونل زیرمینی قلعه را به چشمه‌هایی در دو کیلومتری شمال قلعه هدایت می‌کنند.
عمارت آسیایی مربوط به دوره زندیه و اوایل قاجار است و در بوشهر، خیابان ساحلی، محله کوتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.زیر بنای این عمارت ۷۵۰ متر نربع می باشد این بنا در سه طبقه می باشد که در طبقه سوم اتاق شاه نشین مجلسی با ۱۲ در و پنجره های هلالی شکل مزین با شیشه های رنگی ساخته شده است.
بنای صید علیخان درگزی مربوط به دوره قاجار بود و در درگز، خیابان رضوان، داخل قبرستان متروکه شهر واقع شده بود و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود. این بنا متاسفانه در حال حاضر تخریب شده است و اثری از آن نیست. در سال ۱۳۸۵ در مکان بنا (قبرستان متروکه خیابان رضوان)، پارک ارم احداث شده است. مروری بر زندگانی: صید علیخان درگزی. چکیده. صید علیخان درگزی از تیره قارشی قوزی و از خاندان دیرین حکمرانان چند صدساله درگز است. او در درگز به دنیا آمد و تحصیلات مقدماتی را در
او در درگز به دنیا آمد و تحصیلات مقدماتی را در مکتب‌خانه‌های درگز، و تحصیلات ادبی خود را در نزد استاد میرزا مهدی خدیو گیلانی به پایان رساند. سپس چندین سال نایب الحکومه لطف‌آباد درگز شد و بواسطه نظم و امنیتی که در آن ناحیه به وجود آورد، از طرف حکومت خراسان مفتخر به دریافت یک ثوب لباده ترمه گردید. او در طی سال‌های ۱۳۲۵–۱۳۲۸ قمری حکمران درگز شد و بعدها به دلایلی که در مقاله ذکر شده از حکومت کناره‌گیری و به پسرش مسعود خان تفویض گردید. صید علیخان در مشهد به انجمن ادبی خراسان راه یافت و با تعدادی از فضائل ادبی
ادبی خراسان راه یافت و با تعدادی از فضائل ادبی همنشین و همدم بود. او در نقد الشعرا و انساب‌شناسی سرآمد روزگار خود بود، همچنین شاگردانی همچون:ادیب نیشابوری و ملک الشعرای بهار از خوان فضائل خان خوشه چیدند که هریک از مفاخر ایران محسوب می‌شوند. گویا صید علیخان دیوانی هم داشته که فقط چند شعر از آن باقی‌مانده و مابقی در جریان کشته شدنش در سال ۱۳۳۶ قمری و غارت منزلش از بین رفته‌است و در پایان تعدادی از اسناد موجود دربارهٔ ایشان که در کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و سازمان اسناد ملی ایران موجود
مجلس شورای اسلامی و سازمان اسناد ملی ایران موجود بود، پس از بازنویسی در مقاله درج گردیده است. خاندان صید علیخان. صید علیخان چاپشلویی۱(معروف به درگزی)، از تیره خوانین ترک قارشی قوزی، از خاندان دیرین حکمرانان چند صدساله درگزمی‌باشد، وی فرزند سلیمان خان چاپشلویی حکمران درگز است. پدر مشارٌ‌الیه هفت پسر داشت۵و پسر بزرگشان اللهیار خان بود و بعد سعادتقلی خان، محمد علی خان (منصور الملک) و سپس صید علیخان قره خان، صاری خان و علی بار خان بودند. نیای بزررگ این خاندان (بابا خان بیگ چاپشلو) سردار دلاور نادر شاه بود که
(بابا خان بیگ چاپشلو) سردار دلاور نادر شاه بود که در نبرد بزرگ ترکستان کشته شد و بهبود خان چاپشلو نیز همانند بابا خان در کشورگشائی نادر شاه و در اکثر جنگ‌های نادر در التزام او بوده و با وی همکاری داشته‌است. از آن پس بزرگان این خاندان یکی بعد از دیگری حکومت درگز را بعهده گرفته‌اند. ۸خود صید علیخان در شعری سابقه فرمانروایی خاندانش را چنین سرورده است: چار صد سال فزون شد که ز تیغ کج ما خواب در چشم همه ازبک و افغان نه‌بود نیر الدوله خداوند خراسان که چنو نیری تابان بر گنبد گردان نه‌بود. ۹ افتخار دره‌گز امروز از
بر گنبد گردان نه‌بود. ۹ افتخار دره‌گز امروز از صید علی است که در آفاق چنو مرد سخن‌دان نه‌بود شرح‌حال صید علیخان. صید علیخان در درگز متولد شد. او یکی از مرزداران فاضل خراسان، ادیبی دانشمند، شاعری ماهر۱۰و از نسابه۱۱معروف خراسان بود. وی پس از تحصیلات مقدماتی در درگز به مشهد رفته، و تحصیلات ادبی خود را در محضر استاد میرزا مهدی خدیو گیلانی۱۲به پایان رسانیده، و فنون ادب را نیز از وی آموخته بود. ۱۳او چندین سال، نزدیک کوچه آسیا بالا خیابان مشهد، و در همسایگی میرزای خدیو منزل داشت، و از آغاز آمدن خدیو به خراسان و
خدیو منزل داشت، و از آغاز آمدن خدیو به خراسان و حالات وی، و به تبع از داستان اصحاب سراچه به تفصیل آگاه بود. صید علی خان حاکم لطف‌آباد. کلنل استورات که در زمان حمله نیروهای روسیه به فرماندهی جنرال اسکوبلف مأمور تصرف خانات آسیای میانه بود به درگز مأمور می‌شود که مراقب پیشرفت روس‌ها شود تا مبادا آنان به سرحد هندوستان نزدیک شوند، او در این مأموریت که از ۲۴ ذیحجه ۱۲۹۷ ق. تا ۵ ربیع‌الاول ۱۲۹۸ ق. در درگز اقامت داشت، یکبار به همراه مسیو ادونوان (مخبر روزنامه دیلی نیوز) و در واقع مأموریتی مشابه استورات داشت، در
نیوز) و در واقع مأموریتی مشابه استورات داشت، در معیت محمد علیخان بیگلربیگی و حاکم درگز سفری به لطف‌آباد داشته، او در این سفر صید علیخان را که حاکم لطف‌آباد بود، ملاقات کرده و در گزارش خود، در این‌باره می‌نویسد: «... ما به محمّدآباد۱۵(درگز)، مراجعت کردیم، و روز بعد حاکم بقدر چهارصد نفر سوار جمع کرده، و به لطف‌آباد عازم گردید. لطف‌آباد که بعضی اوقات موسوم به «باباجق» است، شهر کوچکی است در ولایت اتک؛ مملکت صاف و مسطح&lt;
تپه قلعه دزدبر هرسین (هـ - ۹۰) یا قلا دُزبر اثری مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان هرسین، روستای سعدوند علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. موقعیت. قلعۀ دزبر هرسین در یک کیلومتری فرمانداری هرسین و در ۴۰۰ متری خیابان کمربندی غرب شهر هرسین واقع شده‌است. اهمیت تاریخی. محمدجواد مشگور در کتاب جغرافیای تاریخی ایران باستان اشاره کرده که بدر بن حسنویه اموال خود را که در سال ۴۰۴ هجری به دست دیلمیان افتاده، در قلعۀ
که در سال ۴۰۴ هجری به دست دیلمیان افتاده، در قلعۀ شاپورخواست که دزبر نامیده می‌شده و از نظر استحکام با قلعۀ سرماج برابر بود نگهداری می‌کرد. تخریب. قلعۀ دزبر تا دهۀ ۱۳۴۰ دارای برج و بارو بود. اما پس از آن تخریب و زمین آن تسطیح شد و برخی از سودجویان زمین محوطۀ آن را به املاک خود ملحق نمودند.
تپه شماره ۲ و ۳ شرق بلداجی در استان چهارمحال و بختیاری، شهرستان بروجن، بخش بلداجی، ۳ کیلومتری شرق شهر بلداجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.