payamvha/North_RAG huggingface dataset:
لوکانوس شعری دارد که در آن نشانی‌هایی از بیوهٔ او که پولا آرژنتاریا Polla Argentaria نام داشت، به چشم می‌خورد. زمان پدید آمدن این شعر که در سالروز تولد لوکانوس سروده شده بود، در دوران سلطنت دومیتیان می‌باشد. آثار. با توجه به نوشته‌های واککا Vacca و استاتیوس Statius، آثار لوکانوس است عبارتند از : آثاری از او که تاکنون باقی‌مانده‌اند: آثاری که اغلب از او دانسته می‌شوند، اما گاهی به دیگران نیز نسبت داده شده‌اند: آثار گمشدهٔ او :
فاطمه سمسارپور، از جان‌باختگان اعتراضات به نتیجه انتخابات دهم ریاست‌جمهوری ایران بود که با اصابت گلوله در ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ کشته شد. نام او جزء ۳۳ نفری بود که سایت پرچم، نزدیک به مشاور احمدی‌نژاد، اسامی آنها را اعلام کرد. این سایت نوشت: «لیست اسامی و مشخصات دقیق تمامی کشته‌شدگان در ادامه منتشر می‌شود تا بدین وسیله راه بر هر نوع کشته جدید بسته شود.» به نوشته این سایت از ۳۶ کشته شده در حوادث اخیر در یک تقسیم‌بندی فکری از کشته شدگان و خانواده آنها باید گفت که بیش از ۷۰ درصد کشته شدگان و خانواده‌شان از موافقان نظام
۷۰ درصد کشته شدگان و خانواده‌شان از موافقان نظام و نیروهای بسیج یا مردم عادی و رهگذر بوده و علاوه بر سه مجهول الهویه بقیه در هنگام تهاجم و اغتشاش آفرینی کشته شده‌اند. نام او در میان نام‌های لیست سایت‌های اصلاح‌طلب وجود نداشت. با گزارش‌های مردمی اطلاعات بیشتری از این کشته بدست آمد. فاطمه سمسارپور به همراه فرزندش کاوه میراسدالهی با گلوله‌ به شدت زخمی شد. فاطمه که با پسر خردسالش و در نزدیکی خانهٔ خود ایستاده بود به گفتهٔ همسایه‌ها برای کسب اطلاع از وضعیت خیابان‌های اطراف و کمک به مردمی که در آن حوالی بودند به
اطراف و کمک به مردمی که در آن حوالی بودند به کوچه آمده و به هنگام تیراندازی خود را سپر فرزند کوچکش کرده بود. منزل او در کوچهٔ سینا واقع در خیابان خوش شمالی قرار داشت که چند متر با خیابان آزادی فاصله دارد. در ورودی این کوچه نیز ساختمانی متعلق به نیروی انتظامی قرار دارد. گفته می‌شود که در روز خونین سی ام خرداد از این ساختمان وابسته به نیروی انتظامی برای سازماندهی استفاده شده و مرکزی برای تجمع و هدایت آنها بوده‌است. فاطمه که به همراه پسرش به شدت زخمی شده بود، توسط مردم به بیمارستان انتقال یافت اما پزشکان تنها
مردم به بیمارستان انتقال یافت اما پزشکان تنها موفق شدند فرزند او کاوه را نجات دهند و فاطمه کشته شد. پیکر فاطمه (فرزند محمد اسماعیل) با پیگیریهای بسیار به خانواده او تحویل شد اما اجازهٔ برگزاری مراسم در تهران داده نشد و خانواده به ناچار در یکی از شهرستان‌های شمالی( بابل ) مراسمی کوچک برگزار کرده و او را به خاک سپردند. گفته می‌شود چندی بعد از طرف نهادهای امنیتی گروهی به خانهٔ او مراجعه کرده و توصیه می‌کنند که علیه کاندیداهای معترض انتخابات شکایت کنند، اما خانوادهٔ او حاضر به این کار نشده‌اند. این رویه در
خانوادهٔ او حاضر به این کار نشده‌اند. این رویه در مورد اکثر خانواده کشته شدگان صورت گرفته‌است و در حالی که اجازه هیچ گونه خبررسانی و اعتراض و برگزاری مراسم از داغ‌دیدگان سلب شد؛ آنها را تحت فشار قرار دادند که از موسوی و کروبی شکایت کنند. همچنین برادر کوچکتر کاوه میر اسداللهی یعنی کوشا میراسداللهی در هنگام حادثه در خانه حضور داشت.
مقبره باباطاهر خرم‌آباد یکی از بناهای تاریخی و فرهنگی شهر خرم‌آباد است. باباطاهر شاعر معروف ایرانی، لر و از اهالی شهرستان خرم‌آباد بوده‌است. باباطاهر را در زبان لری باوطاهِر تلفظ می‌کنند. در آثار و دوبیتیهای این شاعر ایرانی از کلمات و اصطلاحات لری فیلی استفاده شده‌است. سالها پیش کتیبه‌ای چوبین در داخل بنا وجود داشته که روی آن شجره شخص مدفون با ابیاتی نوشته شده و از وی در آن با عنوان «بابا طاهر» یاد شده‌است. عطا حسن‌پور، یکی از باستان‌شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی استان لرستان توضیح داد: در لرستان لقب
فرهنگی استان لرستان توضیح داد: در لرستان لقب «بابا» برای کسانی به کار می‌رود که یارسان (اهل حق) هستند و احتمالاً مقبره‌ای که به نام باباطاهر در خرم‌آباد است، به یکی از همین افراد تعلق دارد؛ اما قطعاً این فرد باباطاهر لرستانی است. مقبره. ساختمان مقبره که مربوط به دوره خوارزمشاهی است در ضلع غربی قلعه فلک‌الافلاک و در محله‌ای که نزد مردم خرم‌آباد به "دَرْ باوطاهر" معروف است قرار گرفته‌است. بنای مقبره متشکل از یک گنبد ساده و یک ورودی است، دیوارهای مقبره متشکل از ۸ ضلع است که چهار ضلع آن هر یک به ابعاد ۲۵۰
از ۸ ضلع است که چهار ضلع آن هر یک به ابعاد ۲۵۰ سانتی‌متر و اضلاع فرعی هریک ۱۷۰ سانتی‌متر است. محل قبر احتمالی باباطاهر در سردآبه قرار دارد، ضریحی چوبی بر روی قبر وجود داشته که به مرور زمان از بین رفته‌است. در دوران معاصر یک اتاق کوچک که به آن قلندرخانه می‌گفتند اضافه شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
صادق واعظ‌زاده (زاده ۱۳۳۸ مشهد) سیاستمدار ایرانی و استاد تمام گروه قدرت دانشکده مهندسی برق دانشگاه تهران و دانشگاه علم و فرهنگ و عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است. او در دولت اول محمود احمدی‌نژاد اولین معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور، دبیر شورای عالی آموزش، پژوهش و فناوری و رئیس بنیاد ملی نخبگان بوده‌است. وی از سال‌ ۱۳۹۰ رئیس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت می‌باشد. اوان زندگی. صادق واعظ زاده در سال ۱۳۳۸ در مشهد متولد شد. پدرش محمد واعظ زاده خراسانی از شاگردان بروجردی و خمینی
محمد واعظ زاده خراسانی از شاگردان بروجردی و خمینی و علامه طباطبائی است. مادرش سیده فاطمه میردامادی از نوادگان میرداماد دانشمند عصر صفوی و خالهٔ سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، است. واعظ زاده دوران دبستان و دبیرستان را در مشهد گذراند. در دوران دبیرستان همراه پدرش به مصر رفت و حدود یکسال در آن کشور زندگی کرد. وی در سال ۱۳۵۵ در رشته مهندسی برق در دانشگاه علم و صنعت ایران ادامه تحصیل داد که به دلیل تعطیلی دانشگاه‌ها در دوران انقلاب ایران و انقلاب فرهنگی مدرک کارشناسی خود را در سال ۱۳۶۴ دریافت کرد. در سال ۱۳۵۶
خود را در سال ۱۳۶۴ دریافت کرد. در سال ۱۳۵۶ هم‌زمان با ورود رئیس‌جمهور آمریکا به ایران در راهپیمایی معروف اعتراضی دانشجویان در تهران و در مراسم بزرگداشت علی شریعتی و سید مصطفی خمینی در تهران و قم شرکت داشت. با وقوع زلزله طبس در سال ۱۳۵۶ همراه با محمد منتظرالقائم در برق‌رسانی به مناطق زلزله زده کمک کرد. اوایل انقلاب. پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۸ با تشکیل یک گروه دانشجویی به کمک مردم ساکن حلبی آباد حاشیه تهرانپارس رفت و در حین شکلگیری جهاد سازندگی در روستاهای حومه نیشابور و سبزوار به انجام کارهای عمرانی و
حومه نیشابور و سبزوار به انجام کارهای عمرانی و فرهنگی پرداخت. در سال ۱۳۵۹ و پس از انقلاب فرهنگی عضو شورای عمومی دفتر تحکیم وحدت و بعد از چند ماه به عضویت شورای مرکزی آن انتخاب شد. تهیه بیانیه‌ها و تحلیل‌های دفتر بر عهده وی بود. وی در این دوره نشریه وحدت را به عنوان تنها نشریه سراسری دانشجویی کشور با کمک گروهی از دانشجویان منتشر کرد که در دانشگاه‌ها و روزنامه فروشی‌های کشور توزیع می‌شد. به عنوان نماینده دفتر تحکیم وحدت در شورای هماهنگی نمایندگان احزاب و سازمان‌های اسلامی و جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین
اسلامی و جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم که به دستور نخست وزیر محمد علی رجایی به صورت هفتگی در نخست‌وزیری تشکیل می‌شد، شرکت می‌کرد و در تشکیل دولت رجایی مشاور وی در تعیین وزیر علوم بود. واعظ زاده در سال ۱۳۶۰ در تأسیس جهاد دانشگاهی شرکت داشت. دهه ۱۳۶۰. وی تشکیل مجمع جهانی حرکت اسلامی دانشجویی را به شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت پیشنهاد کرد و مسئول برگزاری اولین دوره آن در سال ۱۳۶۱ بود. این مجمع به عنوان یک اجلاس غیردولتی با شرکت رؤسای تشکلهای سیاسی و دانشجویی از چهار قاره جهان در تهران تشکیل
سیاسی و دانشجویی از چهار قاره جهان در تهران تشکیل شد. دومین دوره این مجمع در سال ۱۳۶۳ در تهران برگزار گردید. رهبران شاخه دانشجویی بعضی احزاب کشورهای خاورمیانه در این اجلاس‌ها حضور یافتند. پس از آن که رئیس‌جمهور وقت آیت الله خامنه‌ای در سال ۱۳۶۳ قانون عضویت دو دانشجو به ترکیب ستاد انقلاب فرهنگی را به خمینی پیشنهاد کرد، واعظ زاده به عنوان یکی از این دو تن از سوی شوراهای جهادهای دانشگاهی سراسر کشور انتخاب شد و در کنار حسن حبیبی، علی شریعتمداری، محمدرضا مهدوی کنی، عبدالکریم سروش و احمد احمدی رسماً به عضویت
کنی، عبدالکریم سروش و احمد احمدی رسماً به عضویت ستاد انقلاب فرهنگی و بعداً شورای عالی انقلاب فرهنگی درآمد و تا سال ۱۳۶۹ که برای ادامه تحصیل به خارج از کشور رفت عضو این شورا بود. وی در طی دوره عضویت در ستاد و شورای انقلاب فرهنگی نظرات و دیدگاه‌های دانشجویان و جوانان را به شورا منعکس کرد و در تهیه اساسنامه دانشگاه‌های تربیت مدرس و جهاد دانشگاهی و اساسنامه مدیریت دانشگاه‌ها مشارکت داشت. واعظ زاده در سال‌های ۱۳۶۵ و ۱۳۶۸ از سوی رؤسای جمهور وقت سید علی خامنه‌ای و اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس شورای مرکزی
و اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس شورای مرکزی جهاد دانشگاهی منصوب شد و رده اعضای هیئت علمی جهاد را برقرار کرد. وی در سال ۱۳۶۸ معاون دانشجویی وزارت فرهنگ و آموزش عالی شد. طی این مسئولیت، بحران کمبود و خرابی خوابگاه‌های دانشجویی و مشکلات رفاهی دانشجویان را که در شرایط پس از جنگ به مسئله حادی برای کشور تبدیل شده بود کنترل کرد و ضوابط اعطای بورس تحصیلی و اعزام دانشجو به خارج را ساماندهی نمود و در مذاکره با سفیران و هیئت‌های کشورهای خارجی مسائل و مشکلات دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج کشور را بررسی کرد
ایرانی شاغل به تحصیل در خارج کشور را بررسی کرد و شورای ارزیابی مدارک تحصیلی خارجی را به عنوان قائم مقام وزیر اداره کرد. وی همچنین در دوران جنگ ایران و عراق به عنوان سرباز ساده در جنگ شرکت داشت. دهه ۱۳۷۰. وی در سال ۱۳۶۷ در امتحانات سراسری بورسیه پذیرفته شد و پس از پایان جنگ در سال ۱۳۶۹ برای ادامه تحصیل عازم کانادا شد. فوق لیسانس و دکتری خود را در رشته مهندسی برق به ترتیب در سال ۱۳۷۲ و ۱۳۷۶ از دانشگاه کویینز کانادا دریافت کرد و پس از بازگشت به ایران به عضویت هیئت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران درآمد. وی طی
هیئت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران درآمد. وی طی مدت حضور در کانادا علاوه بر تحصیل به مطالعه مدیریت راهبردی فناوری پرداخت. وی در سال ۱۳۸۰ به رتبه دانشیاری و در سال ۱۳۸۴ با دو برابر امتیاز پژوهشی به رتبه استادی ارتقا یافت. واعظ زاده در سال ۱۳۷۸ انجام ارزیابی‌های نظام‌مند از وضعیت علم و فناوری و فرهنگ ایران را به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد کرد و با حکم سید محمد خاتمی (رئیس جمهور وقت و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی)، هیئت نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی شورای انقلاب فرهنگی را تأسیس نمود. این هیئت متشکل از
انقلاب فرهنگی را تأسیس نمود. این هیئت متشکل از علیرضا مرندی، مصطفی میرسلیم، محمدعلی کی نژاد، جعفر توفیقی، محمد فرهادی، احمد احمدی، محسن قمی، حسین مظفر و عباسعلی زالی بود. این هیئت با تهیه شاخص‌های مصوب شورای انقلاب فرهنگی، ارزیابی‌های علمی از وضعیت علم و فناوری و فرهنگ کشور را پایه‌گذاری کرد و گزارش‌های ادواری در طول بیش از ده سال تهیه و در سطح ملی و بین‌المللی به زبان فارسی و انگلیسی منتشر ساخت. واعظ زاده در همایش سیاست‌گذاری علم و فناوری یونسکو به عنوان سخنران کلیدی سخنرانی کرد و هیئت نظارت و ارزیابی
سخنران کلیدی سخنرانی کرد و هیئت نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی را به عنوان مسئول تهیه آمار و اطلاعات ایران در کتاب سال و پایگاه اطلاع‌رسانی یونسکو به تأیید یونسکو رساند و آمار ایران را از طریق هیئت اصلاح نمود. دهه ۱۳۸۰. وی در سال ۱۳۸۱ از سوی سید علی خامنه‌ای به عضویت شورای عالی انقلاب فرهنگی درآمد. وی اولین معاون علمی و فناوری رئیس جمهور ایران و اولین رئیس بنیاد ملی نخبگان است که در دولت اول محمود احمدی‌نژاد این سمت را بر عهده داشت. وی در آن سمت لایحه حمایت از مؤسسات و شرکتهای دانش بنیان و تجاری‌سازی
حمایت از مؤسسات و شرکتهای دانش بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات شامل تأسیس صندوق نوآوری و شکوفائی را تدوین کرد که به تصویب دولت و مجلس رسید. تأسیس ستادهای فناوری‌های راهبردی در زمینه زیست فناوری، هوافضا، میکرو الکترونیک، گیاهان داروئی و طب اسلامی، انرژی‌های نو و سلول‌های بنیادی در سطح ملی، طراحی و مدیریت کانون‌های همکاری دانشگاه و صنعت به منظور تکمیل چرخه نوآوری کالا و خدمات کشور و تعریف برنامه طرحهای کلان فناوری ملی از دیگر اقدامات واعظ زاده در سمت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بوده که شماری از
علمی و فناوری ریاست جمهوری بوده که شماری از این طرحها شامل ابررایانه، همجوشی هسته‌ای، رصدخانه ملی ایران و شتابگر ملی هم‌اکنون در مرحله عملیاتی قرار دارند. وی در این دوره تأسیس بورس شرکت‌های دانش بنیان را پیشنهاد کرد و طرح شناسائی و هدایت استعدادهای برتر (شهاب) را آغاز نمود. انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲). صادق واعظ زاده در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) به عنوان نامزد ثبت نام کرد و همراه با ۲۰ چهره سیاسی دیگر رد صلاحیت شد. عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام. او از ۲۴ اسفند ۱۳۹۰ خورشیدی با حکم رهبر ایران
او از ۲۴ اسفند ۱۳۹۰ خورشیدی با حکم رهبر ایران به عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ خورشیدی، عضویت وی در مجمع تشخیص مصلحت نظام با حکم رهبر ایران به مدت پنج سال تمدید شد. سوابق علمی. از واعظ زاده تاکنون حدود یکصد و پنجاه مقاله پژوهشی شامل حدود چهل مقاله در نشریات نمایه شده در پایگاه ISI منتشر شده‌است. وی همچنین در هیئت سردبیری پنج ژورنال ملی و بین‌المللی عضویت دارد. وی در کنفرانسهای علمی و تخصصی در ایران، ژاپن، ترکیه، هند و کره جنوبی به عنوان عضو کمیته علمی، عضو کمیته راهبری و
جنوبی به عنوان عضو کمیته علمی، عضو کمیته راهبری و رئیس نشست خدمت کرده‌است. او ریاست دومین کنفرانس الکترونیک قدرت و محرکهای الکتریکی را در سال ۱۳۸۹ بر عهده داشت و رئیس کمیته علمی قدرت در کنفرانس سراسری برق ایران در سال ۱۳۹۱ بوده‌است. وی همچنین صاحب یک اختراع ثبت شده ایالات متحده آمریکا است.
خانه ملک‌التجار یکی از ابنیه ساخته شده قدیمی و معروف دوره قاجاریه با حدود ۱۲۰ سال قدمت در شهر یزد بوده و در یکی از محله‌های قدیمی شهر یزد به نام فهادان و در بازار پنجه علی واقع گردیده است. تاسیس. مؤسس این بنا ملک التجار یزد حاج علی عسگر شیرازی (متوفی به سال ۱۳۳۳ هجری شمسی) بوده‌است. وی لقب ملک‌التجار را از سوی ناصر الدین شاه به دلیل عملکرد مثبتش در حوزه تجارت دریافت کرده بود. این خانه تا چهار نسل بعد از او در اختیار خانواده اش بود و در آنجا زندگی می‌کرده‌اند. معماری. ملک التجار این خانه را در سه قسمت طراحی
معماری. ملک التجار این خانه را در سه قسمت طراحی کرد به گونه ای که یک قسمت برای مهمان‌ها با اتاق‌های سه دری و پنج دری، یک قسمت را برای اعضای خانواده خویش و قسمت دیگر را برای خدمه این بنا در نظر گرفته شده‌است. قسمت‌های مختلف خانه شامل: ورودی زیبا، هشتی شش ضلعی، قسمت زمستانه، تابستانه، بهارخواب، شاه نشین، ستون‌های چوبی شگفت‌انگیز، حیاط جالب، بادگیر زیبا، حوض بزرگ، راهروهای زیرزمینی، اتاق آیینه و … می‌باشد که بر زیبایی این بنا افزوده است. نقاشی‌های این بنا به اسلوب عمارت نارنجستان شیراز و توسط یک نقاش شیرازی
اسلوب عمارت نارنجستان شیراز و توسط یک نقاش شیرازی صورت گرفته بوده‌است. این خانه دارای سه اتاق معروف است که اتاق منصوب به آدم و حوا در قسمت جنوب خانه ملک التجار واقع شده و به دلیل نقش بستن طرح فرش بر سقف آن دیده‌ها را به سوی خود جذب می‌کند؛ این طراحی از آن رو بوده‌است که حاجی علی عسکر شیرازی به دلیل علاقهٔ فراوانی که به فرش ایرانی داشتند از یکی از نقاشان شیرازی تقاضا کردند تا در سقف اتاق این خانه نقش فرش ایرانی را پیاده کند و وی به بهترین شکل ممکن با به کارگیری انواع رنگ‌های گیاهی، نقش فرشی زیبا را بر سقف
انواع رنگ‌های گیاهی، نقش فرشی زیبا را بر سقف انداخت که بعد از ۱۲۰ سال هنوز هم چشم آدمی متحیر از این هنر زیبا می‌شود. درب این اتاق نیز چوبی و ارسی با شیشه‌های رنگین است. در قسمت شرقی خانه اتاق دیگری است با نام اتاق آیینه که در تمامی سطوح دیوارها و سقف این اتاق از گچ و آیینه استفاده شده‌است. ارسی این اتاق که از همان ابتدای ساخت خانه در اینجا نصب شده بوده زیبایی این اتاق را دوچندان می‌کند. یکی دیگر از اتاق‌های زیبای این خانه به نام یوسف و زلیخاست که استفاده از آب طلا در نقاشی این اتاق آن را متمایز ساخته است.
آب طلا در نقاشی این اتاق آن را متمایز ساخته است. در قسمت زیرزمین خانه ملک التجار قناتی نیز در جریان بوده اما این قنات هم متأسفانه مانند بسیاری از قنات‌های استان یزد خشک شده‌است اما برای ملموس بودن این سازه خاص مردمان کویر، به‌طور مصنوعی در قنات، آب در جریان است.
سنگ‌نوشته شاپور یکم در کعبه زرتشت بر دیوار ساختمان کعبه زرتشت در نقش رستم در شهرستان مرودشت استان فارس کنده شده‌است. ساختمان کعبه به صورت مکعب است و بر سه ضلع آن به سه زبان پارسی میانه، زبان پارتی و زبان یونانی سنگ‌نوشته‌هایی نگاشته‌ شده است. تحریر پهلوی دارای ۳۵ سطر و بر دیوار شرقی، تحریر پارتی دارای ۳۰ سطر و بر دیوار غربی و تحریر یونانی دارای ۷۰ سطر و بر دیوار جنوبی نگاشته شده‌است. تحریر یونانی و پارتی نسبت به تحریر پهلوی آسیب کمتری دیده است. همچنین در تحریر پارتی و یونانی توافق بیشتری دیده می‌شود و این
پارتی و یونانی توافق بیشتری دیده می‌شود و این دو با تحریر پهلوی تفاوت‌هایی دارند. احتمالاً شاپور یکم مطالب خود را برای دو دبیر تقریر کرده‌است و هر کدام مطالب را جداگانه نوشته‌اند که بعد در سنگ کنده شده، ظاهراً اختلاف تحریرها از اینجا ناشی شده است. این سنگ‌نوشته دارای این بخش‌هاست. ۱. مقدمه ۲. متن اصلی ۳. خاتمهٔ سنگ‌نوشته. سنگ‌نوشته شاپور یکم در کعبه زرتشت از چندین جهت از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌های ساسانی است. اهمیت زبان‌شناسی آن در این است که این سنگ‌نوشته منبعی قدیمی برای مطالعهٔ ساختمان زبان پهلوی و زبان
قدیمی برای مطالعهٔ ساختمان زبان پهلوی و زبان پارتی است. از نظر تاریخی شرح حوادث مهم در آن آمده است و نیز با مطالعهٔ آن تا حدی به تشکیلات اداری و مناصب مهم این دوره پی می‌بریم. علاوه بر آن، ذکر تعداد بسیاری از نام‌های خاص در این سنگ‌نوشته بر گنجینهٔ نام‌های خاص ایرانی می‌افزاید. اهمیت تاریخی سنگ‌نوشته کعبه زرتشت. سنگ‌نوشته پهلوی کعبه زرتشت که تاکنون از لحاظ کمیت و کیفیت بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سند و سنگ‌نوشته پهلوی ساسانی و به منزله یک صفحه درخشان و غیرقابل انکار تاریخ شاپور اول و کشور گشائی او و حدود و ثغور
تاریخ شاپور اول و کشور گشائی او و حدود و ثغور کشور پهناور ایران ساسانی می‌باشد. کعبه زرتشت که نگاهبان این اعتبار و سند پرارج و بهاست و سنگ‌نوشته به سه خط پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی و یونانی بر بدنه آن کنده شده یک بنای چهارگوش ساده و در عین حال زیبا و باهیمنه ایست که دوازده متر ارتفاع دارد و از شانزده ردیف سنگ‌های گران وزن مرمرنما در فاصله چهل و شش متری کوه مقدس حاجی‌آباد برابر آرامگاه ابدی شاهنشاهان هخامنشی و در همان دوران بنا گردیده که فکر حمل چنین سنگ‌های عظیم‌الجثه ئی انسان را مات و مبهوت می‌سازد.
عظیم‌الجثه ئی انسان را مات و مبهوت می‌سازد. بررسی سنگ‌نوشته کعبه زرتشت. راجع به اینکه کعبه زرتشت برای چه منظوری بنا گردیده اقوال و عقاید مختلف است بعضی آن را مقبره و پاره‌ای جایگاه آتش مقدس و دسته‌ای محل نگاهداری کتاب مقدس اوستا و پرچم‌های سلطنتی دانسته‌اند. این سنگ‌نوشته که بی‌تردید مهم‌ترین سنگ‌نوشته فارسی میانه است به سه زبان پارتی سی سطر بر دیوار غربی، پهلوی سی و پنج سطر بر دیوار شرقی و یونانی هفتاد سطر بر دیوار جنوبی کعبه زرتشت تحریر شده‌است. تحریر پهلوی آسیب بسیار دیده ولی تحریر پارتی و یونانی آن با
آسیب بسیار دیده ولی تحریر پارتی و یونانی آن با آسیب دیدگی کمتری کاملاً قابل قرائت می‌باشد. از این روی تحریر پارتی سنگ‌نوشته در اینجا مورد پژوهش قرار گرفته‌است. این سنگ‌نوشته از سه بخش مقدمه شامل معرفی و نسب شاپور متن اصلی شامل محدوده جغرافیائی ایران ساسانی، شرح سه لشکرکشی شاپور به امپراتوری روم و برپاکردن آتشکده‌ها و موخره شامل توصیه‌های شاپور به آیندگان ترکیب یافته‌است. این سنگ‌نوشته بی‌شک نمونه باز ساخته سنگ‌نوشته بیستون داریوش است از جنبه‌های گوناگونی از جمله ارزش‌های زبانی، اعلام اشخاص، نام‌های
از جمله ارزش‌های زبانی، اعلام اشخاص، نام‌های جغرافیائی ایرانی و نیز امپراتوری روم؛ منصب‌های دولتی و اطلاعات تاریخی بسیار باارزش است. در این سنگ‌نوشته شاپور به معرفی خود و به شرح ایالات امپراتوری خود پرداخته، به نبرد با امپراتوران روم اشاره نموده و از کسانی‌که رومی‌ها را همراهی کرده‌اند نام برده و از شهرهائی که از رومیان گرفته و نام آن‌ها را به نام‌های دلخواهش چون پیروز شاه تغییر داده نام می‌برد. ازمناصب شاهزادگان یاد می‌کند. وقوفات و نذورات خود را شرح داده و از بنای چند آتشکده سخن رانده‌است. همچنین در این
و از بنای چند آتشکده سخن رانده‌است. همچنین در این سنگ‌نوشته فهرستی از مناصب کشوری و لشکری، روحانی وجود دارد که در مطالعه و فهم مناصب دوره ساسانیان بسیار مهم و ارزشمند است. مناصب یادشده در سنگ‌نوشته کعبه زرتشت. از مناصب یادشده در این سنگ‌نوشته: بیدخش: مرزبانان ارمنستان و گرجستان ابتدا با لقب بیدخش (بدشخ) داشتند. بیدخش علاوه بر حکومت، ریاست اسواران ولایتی را هم عهده‌دار بوده‌است. هزاربد: ارمنی‌ها در نامه‌ای که به به مهرنرسه صدراعظم یزدگرد دوم نوشته‌اند او را هزارپت ایران و انیران گفته‌اند. فرمادار: فرمادار
هزارپت ایران و انیران گفته‌اند. فرمادار: فرمادار همان فرماندار است که در اصطلاح روحانیان زرتشتی به یکی از مقامات بزرگ گفته می‌شد. وردبد: از مأموران عالیرتبه روحانی بوده (استاد عمل) که نمی‌توان حدود وظایفشان راتعیین کرد. شهرب: همان شهربان، ساتراپ و والی است. گنجور: همان خزانه دار سلطنتی است و نگهبان مسکوکات گهبد نام داشته‌است. بازاربد: رئیس بازار محسوب می‌شده. هیربذ:یعنی مربی و آتشبان و نگاهبان آتشکده‌ها در برهان قاطع خدمتکار آتش معنی شده. در هر صورت این سمت یکی از مناصب مهم و پس از موبدان موبد اعتبار و
سمت یکی از مناصب مهم و پس از موبدان موبد اعتبار و اهمیتی شایان داشته‌است. هزاربد: را به صدراعظم ایران می‌گفتند. دادور: هم احتمالاً یک مقام قضائی بوده وردبد و پرسته بد هم جزو مقامات روحانی بوده‌اند. دبیر بد: رئیس دبیران سپاهبد: رئیس جنگیان که فرمانده کل قوا نیز بوده و اختیارات او فراتر از یک فرمانده ارتش امروزی بوده‌است. واسپوهران :در درجه دوم اهمیت و پس از شاهان محلی و منتسب به خانواده‌های با اهمیت بوده‌اند. هفت خانواده بودند که در زمان ساسانیان از بقیه مقدمتربودند. (کارن-سورن-اسپهبد-اسپندیاد-مهران-زیک)
(کارن-سورن-اسپهبد-اسپندیاد-مهران-زیک) املاک واسپوهران در سراسر کشور ایران پراکنده بوده، مخصوصاً در ماد و پارت که مهد دولت اشکانی محسوب می‌شود و در ایالت پارس که منشأ دودمان ساسانی است. املاک خاندان‌های مزبور در این ایالات نزدیک بهم قرار داشت و تشکیل اقطاعات وسیعه و تیولات در آنجا ممکن نبود. ظاهراً همین نکته یکی از علل عمده‌ای بوده‌است که به تدریج تیولداران بزرگ را در طی دوره ساسانی مجبور کرد تا در زمره نجبا و اشراف درباری درآمدند و تا حدی وضع ملوک الطوایف را از دست دادند. اما تا زمانیکه جامعه قدیم باقی
را از دست دادند. اما تا زمانیکه جامعه قدیم باقی بود، واسپوهران علاقه و انتساب باستانی خود را با دیه (ویس) نگاهداشتند. از مناصب مذکور دیگر درین سنگ‌نوشته: دژبد، نویدبد، نخجیربد، گرستبد، آخوربد، می‌دار، گرازبد، زندان بد می‌باشد. فهرست ایالات شاهنشاهی ساسانی بر اساس سنگ‌نوشته زرتشت. سنگ‌نوشته شاپور با فهرستی از ایالاتی که به دولت ساسانی متعلق است آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که شاهنشاهی شاپور بیشتر از آنچه که تاکنون تصور می‌شد وسعت داشته‌است مخصوصاً در مشرق و شمالشرقی. در مغرب، ارمنستان، گرجستان و تمام دره رود
در مغرب، ارمنستان، گرجستان و تمام دره رود کُر تا معبر آلانان در قفقازیه به شاپور تعلق داشت. ایران در مشرق تا ایندوس وسعت داشته و شامل مکوران سند، کابل و قسمت اعظم مملکت سابق کوشان تا شهر پشاور (پیشاور)-که نام آنهم ذکرشده – بوده‌است. در شمالشرقی، سلطنت شاپور را تا سر حد کاش – یعنی کاشغر – شناخته بودند. قسمت بعد سنگ‌نوشته تاریخ مختصر نبردهای با امپراتوری روم را در مدت بیست سال اول سلطنت شاپور که مقدم بر نصب سنگ‌نوشته بود، شرح می‌دهد. درآنجا نخست از حمله گردیانوس امپراتور، به بابل کمی بعد (Gordianus)از جلوس
امپراتور، به بابل کمی بعد (Gordianus)از جلوس شاپور بر تخت شاهنشاهی بحث می‌کند. امپراتور روم شکست یافت و در جنگ کشته شد. سپاهیان رومی فیلیپ مشهور به عرب را به عنوان امپراتور روم اعلام کردند و این انتخابی نادرست بود. فیلیپ برای تقاضای عفو نزد شاپور آمد و پس از پرداخت فدیه‌ای به مبلغ نیم میلیون دینار طلا مرخص شد تا به کشور خویش بازگردد. پس از چند سال صلح جنگی تازه بر سر ارمنستان که همواره سبب جنگ‌های ایران و روم بود روی داد. شاپور سپاهیان روم را مغلوب کرد و به سوریه حمله برد و به ساحل انطاکیه و در جنوب به
به سوریه حمله برد و به ساحل انطاکیه و در جنوب به حُمص رسید. بر اثر این حمله خسارات بسیار وارد شد. رومیان همه قوای خود را برای انتقام گرد آوردند. اما بخت به رومیان روی ننمود. در سنگ‌نوشته فهرست مفصلی از ایالات رومی که سپاهیان را از آن‌ها جمع‌آوری کرده بودند درج شده‌است. پس از جنگی بزرگ که جوار ادسا (اورفای جدید) سپاهیان رومی تلف شدند و سرداران ایشان- که امپراتور والرین هم در بین آنان بود- اسیر گردیدند. این شکست بزرگ‌ترین شکستی بود که ایرانیان بر رومیان وارد آورند و آن نتایج مهم تاریخی در پی داشت. این شکست
آورند و آن نتایج مهم تاریخی در پی داشت. این شکست دولت جوان ساسانی را به منزله اداره‌کننده دولتی جهانی و همدوش امپراتوری وسیع روم مستقر ساخت در هر حال از هنگام محاربه ادسا به بعد جنگ‌های بسیار بین این دو کشور روی داد ولی هرگز امیدواری کامل برای یکطرف ایجاد نشد که طرف دیگر را شکست دهد و بر او تسلط یابد این وضعی که برقرار شد مدت چهار قرن ثابت ماند. جنگ‌های دائم بین این دو دولت با اشتیاقی ناتمام صورت می‌گرفت و طرفین انتظار پیروزی نهائی نداشتند این جنگ‌ها طرفین را ضعیف کرد، و عاقبت به شکست هر دو در برابر عرب
را ضعیف کرد، و عاقبت به شکست هر دو در برابر عرب منجر شد. شاپور پس از شرح تاریخ جنگ‌های خود با روم از قدرت خداوندی — که پیروزی خود را بدو نسبت می‌دهد — سپاسگزاری می‌کند. برای اظهار امتنان وی آتشکده‌های متعدد برپا می‌دارد و وقف می‌کند تا شعله‌های مقدس آن‌ها جاویدان بیاد حوادث بزرگ روزگار وی مشتعل باشد. هر روز در برابر این آتش‌ها نام همه کسانی را که در ایجاد دولت ساسانی شرکت و به نهضت ایران یاری کردند تا از صورت مملکتی ضعیف و پراکنده به شکل کشوری متحد محترم و مفتخر و مقتدر درآید با احترام یاد کنند. نام این
و مفتخر و مقتدر درآید با احترام یاد کنند. نام این کسان در فهرستی طویل — که تقریباً نصف سنگ‌نوشته را فراگرفته — ذکر شده‌است. در نظر مورخ این فهرست اسامی و عناوین — که به نظر خسته‌کننده می‌آید — بزرگ‌ترین فایده را داراست. این فهرست شامل نام‌ها و مقامات همه اعضای خاندان شاهنشاهی از جد اعلای شاپور، ساسان به بعد است. در این صورت نه تنها نام صاحب منصبان دولت شاپور دیده می‌شود بلکه همچنین اسامی صاحب منصبانی که در زمان اردشیر و حتی بابک خدمت کرده بودندیادشده‌است تغییراتی در عناوین داده شده نشان می‌دهد که چگونه
تغییراتی در عناوین داده شده نشان می‌دهد که چگونه دولت ساسانی از صورت یک حکومت ایالتی بی‌اهمیت به سرعت وسعت یافته و به شکل دولتی جهانی درآمد. روی همرفته این سنگ‌نوشته یکی از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌هایی است که تاکنون کشف شده‌است. سنگ‌نوشته مزبور نه تنها از لحاظ تاریخ ایران بلکه به منزله سندی در تاریخ جهان معتبر است، زیرا اتفاقاً دوره‌ای که سنگ‌نوشته بدان تعلق دارد قبلاً خصوصاً مبهم بود و نوشته‌های مورخان یونانی و رومی به هیچ وجه کافی نیست. در خصوص تاریخ ایران، پرتوی که این سنگ‌نوشته بمبادی دولت ساسانی می‌اندازد،