payamvha/North_RAG huggingface dataset:
غارهای رستم‌کلا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهشهر، دامنه کوه‌های هوتوکش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علی شاملو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای بیژگرد واقع شده و این اثر در تاریخ ، با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تپه‌های شهر برات مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سروستان، شمال کوه قلعه گریخته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جستارهای وابسته. این اثر در شهرستان سروستان واقع شده است
خانه ‌‌‌عمادالملک بصیری مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان منوچهری، پلاک ۸۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۴ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کارخانه ریسباف دومین کارخانه ریسندگی اصفهان، که در سال ۱۳۱۱ با مشارکت جمعی از سرمایه‌داران در اصفهان راه‌اندازی شد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۰۱۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کارخانه که در خیابان چهارباغ بالا، بین هتل پل و خیابان هفت دست واقع شده، قرار است به موزه بزرگ اصفهان تبدیل شود. قرارداد تملک کارخانه ریسباف اصفهان بیش از دو سال پیگیری، بین مدیران‌عامل بانک ملی ایران و شرکت عمران و بهسازی شهری ایران به امضا رسید و مالکیت آن رسماً به وزارت راه منتقل شد. در سال ۱۴۰۲ زمین
آن رسماً به وزارت راه منتقل شد. در سال ۱۴۰۲ زمین ریسباف برای ساخت موزه ملی بزرگ اصفهان عنوان «موزه ریسباف» واگذار به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شد. پیشینه. کارخانه ریسباف دومین کارخانه ریسندگی اصفهان بود و این امتیاز را داشت که اولین محصول کار و سرمایه جمعی مردم اصفهان بود. اگر کارخانه وطن حاصل ریسک‌پذیری یا جسارت فضل‌الله دهش بود، این کارخانه حاصل برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری عده زیادی از مردم شهر بود. شرایطی که در آن کارخانه ریسباف راه‌اندازی شد نیز حائز اهمیت است. موضوعی که در برپایی
شد نیز حائز اهمیت است. موضوعی که در برپایی شرکت‌های بزرگ در اصفهان بی‌تاثیر نبود، مسافرت رضاشاه به این شهر در آبان ۱۳۱۱ و ملاقات وی با سرمایه‌داران و تجار شهر بود. وی آنان را تشویق کرد که سرمایه خود را در قالب شرکت به کار تولیدی وارد کنند. او رضا افشار، حاکم اصفهان را نیز موظف به مدیریت کار کرد. می‌توان تصور کرد اطاعت امر حاکمی مانند رضاشاه بیش از جنبه‌های اقتصادی اعیان شهر را به تلاش وادار کرده و مدیران شهر، خصوصاً حکمران را به تکاپوی اضطراب‌آوری انداخته باشد. هم شخصیت حاکم اصفهان و هم دستور رضاشاهی باعث
هم شخصیت حاکم اصفهان و هم دستور رضاشاهی باعث شد تجار با هول و هراس گرد یکدیگر نشسته و قرار شد هر کس هر چه دارد بر دایره بریزد! دستورشاهی و فضای اداره حکومتی، تجار را دست به جیب کرد. قرار شد معلوم شود هر کس چقدر می‌پردازد؛ که یک‌سوم آن را فوراً و دو ثلث بقیه را بعداً ادا کند. جلسه‌ای که تشکیل شد پولی در حدود سیصد و شصت هزار تومان جمع شد. برای نام شرکت از دو کلمه «ریسندگی» و «بافندگی» اجزای اول را کنار هم نهاده و «ریسباف» را ساختند. در همان جلسه سیدجواد کسایی که جزو اعضای اتاق بازرگانی اصفهان نیز بود و بعدها
که جزو اعضای اتاق بازرگانی اصفهان نیز بود و بعدها به ریاست این اتاق برگزیده شد به مدیریت عامل شرکت انتخاب شد. انتخابی که بعدها معلوم شد بسیار بجا بوده‌است. پشتکار و کاردانی کسایی موجب شد ریسباف خیلی زود در محور خیابان چهارباغ بالا سرپا شده و به مرحله سوددهی برسد. امری که بسان یک دایره تشدیدکننده، تشکیل دیگر شرکت‌ها و هجوم سرمایه‌ها به صنعت نساجی را باعث شد. کارخانه ریسباف در زمینه تولید ریسمان نخی، پارچه پنبه‌ای و نیز پارچه پشمی فعالیت خود را آغاز کرد. چنان‌که شیوه کارخانه‌های نساجی است، ابتدا بقچه‌های
شیوه کارخانه‌های نساجی است، ابتدا بقچه‌های ریسمان کارخانه به بازار آمد. سرانجام نیز در آذر ۱۳۱۳ طی جشنی قسمت بافندگی پنبه و پشم کارخانه راه‌اندازی و کارخانه به تولید پارچه‌های نخی و پشمی مشغول شد. مدتی بعد تولید پتو نیز در برنامه کارخانه قرار گرفت. وضعیت فعلی بنای کارخانه. این اثر ملی که از نظر تاریخ صنعتی شدن کشور اهمیت بسیار دارد و نیز با توجه به این بنای زیبا توسط معماران آلمانی متأثر از سبک پتر بهرنس می‌باشد، قرار بود که این مکان تبدیل به موزه اصفهان شود. اتفاقی که تاکنون نیافتاده و بانک ملی که ادعای
اتفاقی که تاکنون نیافتاده و بانک ملی که ادعای مالکیت آن را دارد نه آن را به سازمان میراث فرهنگی واگذار می‌کند و نه از بنای آن حفاظت می‌نماید.
کارخانه دخانیات مربوط به دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان کمال اسماعیل، بین پل فردوسی وپل خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کارخانه نختاب. قبل از تبدیل کاربری آن به کارخانه دخانیات در این محل کارخانه نختاب (یکی از کارخانه‌های تاریخی پارچه‌بافی در اصفهان) مستقر بود. در مرداد ۱۳۱۴ آگهی تأسیس شرکتی که کارخانه متعلق به آن بود انتشار یافت و عده‌ای از سرمایه‌داران مسلمان و کلیمی آن را تأسیس کردند. مدیر شرکت یک یهودی به نام ساسون بود.
آرامگاه بابا حسین و بی بی مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان فاروج، روستای خسرویه استان خراسان جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط خاکستری یک اثر تاریخی مربوط به دوره سلجوقیان - دوره صفوی است و در ۱۷ کیلومتری جنوب شهر مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این اثر تاریخی در زمان خود محل اسکان و استراحت مسافران و کاروانیان در مسیر شاهراه هرات - توس و نیشابور بوده‌است. از خصوصیات ظاهری این بنا که نخستین استراحتگاه زائران پیاده در ورودی شهر مشهد است، به سه فضای سرپوشیده و ۶ گنبد کروی شکل می‌توان اشاره کرد و همچنین در اطراف این تالار نیز غرفه‌هایی با طاق جناغی برای استراحت
این تالار نیز غرفه‌هایی با طاق جناغی برای استراحت مسافران تعبیه شده‌است.
مسجد میانده مربوط به دوره صفوی است و در بشرویه، بافت قدیمی شهر، محله میانده قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری. طبق کتیبه بنا، مسجد مربوط به دوره صفویه است. مسجد به‌صورت تک‌ایوانی است. بر روی ایوان بزرگ مسجد آیاتی از قرآن مجید به خط کوفی نوشته شده‌ است. سقف ایوان‌ها و شبستان مسجد کاملاً هلالی‌‌شکل است و در سردر ورودی آن، روی سنگ بزرگی اشعاری بیان‌کننده زمان ساخت بنا حک شده‌ است. بنا فاقد کاشی‌‌کاری است.
آرامگاه شاهزاده عبدالرحمن خرق مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان فاروج، روستای خرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروانسرای عباسی قصر شیرین مربوط به دوره صفوی است و در قصر شیرین، خیابان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. موزهٔ مردم‌شناسی قصر شیرین. بخشی از کاروانسرای عباسی قصر شیرین از سال ۱۳۸۷ به موزهٔ مردم‌شناسی اختصاص داده شده‌است. در این موزه ابزار زندگی کشاورزی و عشایری، پوشاک کردی کردان جنوب کردستان و وسایل زندگی عشایری به نمایش گذاشته شده‌است. نگاره‌هایی از موزهٔ مردم‌شناسی قصرشیرین
امامزاده حلیمه خاتون سرپیر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان اردل، بخش مرکزی، روستای سرپیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساختمان امامزاده. بنای امامزاده در میان روستای سرپیر بر روی یک بلندی قرار دارد که به قول مردم مدفن حلیمه خاتون می‌باشد بنای امامزاده شامل یک حرم، رواق، راهرو و سردابی کوچک است. مصالح این بنا از آجر، سنگ و ملاط گچ و گل می‌باشد. فرم بیرونی امامزاده به شکل چهار گوش است که حرم بنا در ضلع شمالی قرار دارد. رواق
گوش است که حرم بنا در ضلع شمالی قرار دارد. رواق امامزاده اتاقی است مستطیل شکل به ابعاد ۵×۶ متر که دارای سقفی طاق و چشمه‌ای (به روش بومی) است و ورودی آن از جهت شرق می‌باشد و ضلع غربی آن به حرم راه دارد. در اضلاع شمالی و جنوب آن دو ورودی قرینه به عرض ۱ متر به راهروها تعبیه شده است که دارای پنج طاقچه بزرگ و کوچک کم عمق می‌باشد. راهروهای سمت چپ و راست رواق دارای دو ورودی از جهت شرق می‌باشند. طول راهرو سمت راست ۹ متر و عرض ۱۷۰ سانتی‌متر است که با پیچی سی درجه به حرم ختم می‌شود. پوشش این راهرو نیز طاق و چشمه (به
حرم ختم می‌شود. پوشش این راهرو نیز طاق و چشمه (به روش بومی) است و دارای چهار طاقچه کوچک می‌باشد که درونشان شمع روشن می‌کنند. معماری و ابعاد راهرو سمت چپ همانند راهرو سمت راست است با پنج طاقچه کم عمق در انتهای آن دری کوچک وجود دارد که با هفت پله به عرض ۱ متر به درون سرداب امامزاده ختم می‌شود. سرداب امامزاده به ابعاد ۴×۴ متر است و ارتفاع آن ۱۳۰ سانتی‌متر می‌باشد. فرم آن هشت ضلعی است که در چهار جهت آن چهار طاقچه کوچک با قوس بیز جهت روشن کردن شمع تعبیه شده است. کف این سرداب سکویی مستطیل شکل با دو ستون مستطیل و
کف این سرداب سکویی مستطیل شکل با دو ستون مستطیل و میان تهی دیده می‌شود که گهواره‌ای چوبی بر روی آن قرار دارد. در قسمت فوقانی سکو حفره‌ای وجود دارد که مردم از طریق این حفره خاک درون سکو را خارج کرده و می‌خورند. فرم درونی حرم نیز هشت ضلعی است که در ضلع شرقی و سمت راست به ترتیب ورودی رواق به حرم و راهرو سمت راست به حرم قرار دارند و ضلع سمت چپ ورودی رواق به حرم طاقچه‌ای تعبیه شده است. در سایر اضلاع، طاق نماهایی کم عمق با قوس بیز وجود دارد. گنبد بنا به کمک ۱۲ طاق بندی کوچک با قوس بیز بر روی فرم هشت ضلعی حرم
طاق بندی کوچک با قوس بیز بر روی فرم هشت ضلعی حرم ساخته شده است. در زیر گنبد محجری چوبی و مشبک دیده می‌شود که در زیر آن سکوی سرداب قرار گرفته است. کف تمامی بنا به جز سرداب موزائیک فرش می‌باشد و سطح دیوارها گچ اندود است. در جلو جبهه شرقی بنا، حیاط کوچکی وجود دارد. نمای این جبهه پلاستر شسته و تمامی درها آهنی است. گنبد. پوشش گنبد ورق و ساقه گنبد دارای کاشیکاری ساده و کتیبه دار می‌باشد. این امامزاده تنها بنای سردابی استان است که دارای تاریخی ایلخانی است و در دوره های بعد مرمت گردید. نمونه‌ای از این مرمت‌ها در
های بعد مرمت گردید. نمونه‌ای از این مرمت‌ها در کتیبه‌ای سنگی به تاریخ ۱۳۳۲ در بالای ورودی رواق به حرم ذکر شده است.
رباط سفید مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای رباط سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آتشکده و چهار طاقی بازه هور: یکی از کهن ترین نمونه های آتشکده گنبد داری است که احتمالاً متعلق به زمان پارتیان است زمینه بنای سنگی موسوم به چهار طاقی بازه هور به فاصله هفتاد کیلومتری از جنوب شهر مشهد در ضلع شرقی روستایی به نام رباط سفید در ابتدای تنگه ای کوه دختر و پسر(نام محلی) واقع است. از لحاظ ویژگیهای معماری این بنا
محلی) واقع است. از لحاظ ویژگیهای معماری این بنا نمایانگر بخشی از اجزا و عناصر ساسانی است که آندره گدار آن را به قرن سوم میلادی نسبت داده است. همچنین عده ای براین باورند بنای سنگی آتشکده از دوره ساسانی است. به‌طور کلی معماری این بنا چهار طاقی است که از چهار طرف باز بوده و عناصری گنبدی بر فراز آن قرار گرفته است فضای ورودی نیز دارای سه درگاهی بلند و عریض است که احتمالاً در حکم تالار ورودی به فضاهای معماری طرفین شمار می آید. اما ورودی اصلی بنا از ضلع غربی ایجاد شده که درگاهی های همسان در اطراف، حاکی از الحاقات
شده که درگاهی های همسان در اطراف، حاکی از الحاقات پیرامون آن است. در سطح فوقانی پلان مربع بنا چوبهایی برکنج آن نصب گردیده که احتمالاً گامهای اولیه برای ایجاد گوشوار جهت ایجاد گنبد در بناها بوده است. این بنا در واقع هسته مرکزی یک مجموعه معماری است به فاصله نزدیکی از این بنا. ویرانه هایی در قلعه تاریخی به نام دختر و پسر برفراز بلندی مشاهده می شود. دو پژوهشگر معروف (هرتسفلد در کتاب ابنیه و آثار تاریخی ایران و آندره گدار در کتاب آثار ایران) این بنا را از نزدیک دیده اند و آن را از آثار دوره ساسانی میدانند. بنای
اند و آن را از آثار دوره ساسانی میدانند. بنای چهارطاقی بازه هور دارای یک گنبد و سه ورودی و در گذشته از سمت مشرق به بنای دیگری اتصال داشته و در دو سوی شمالی و جنوبی آن نیز الحاقیاتی مانند راهرو و ایوان وجود داشته است. در مجموع این بنا را می توان هسته مرکزی یک مجموعه معماری کهن دانست. این بنای قدیمی و ارزشمند به فاصله حدود ۸۰ کیلومتری مشهد و در سمت شرق روستای رباط سفید واقع شده است.
گورستان تاریخی بُزلَر هفشجان مربوط به دوره صفوی به بعد است و در شهرستان شهرکرد هفشجان، ابتدای شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهر هفشجان در گذشته یکی از مراکز مهم شیرتراشی بوده‌است و اکنون تعدادی از سنگ‌تراشهای قدیمی در هفشجان در قید حیاتند. شیرهایی که در قبرستان‌های هفشجان باقی مانده‌است، از زیباترین و خوش‌نقش‌ترین شیرهای سنگی محسوب می‌شوند. قدیمی‌ترین شیر سنگی موجود در استان چهار محال و بختیاری مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها شیر
مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها شیر سنگی یادگار دوران ماد هاست. در ۳ دهه گذشته شیرهای سنگی بی نظیر این قبرستان به غارت کشیده شدند. پرویز تناولی از معروف‌ترین مجسمه سازان ایران کتابی در خصوص شیر سنگی به چاپ رسانده است که شیر سنگی هفشجان را از مهم‌ترین نمونه‌های ایران برشمرده است.
خانه گنجه‌ای‌زاده مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، محله تاریخی مقصودیه، روبروی دانشکده معماری واقع شده است. این اثر بار اول در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۵۰ به همراه خانه‌های بهنام و قدکی به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین به صورت مستقل نیز در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۱ در این فهرست ثبت شده است. پیشینه. تاریخ ساخت خانه گنجه‌ای زاده به پایان دوره قاجار بازمی‌گردد، اگر چه زیرزمین‌های ویژه دوره پهلوی رنگ و بوی معماری عصر پهلوی را به آن بخشیده است. این بنای تاریخی بخشی از دانشکده معماری دانشگاه هنر
بنای تاریخی بخشی از دانشکده معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز است. معماری. خانه گنجه‌ای‌زاده دارای آمیزه‌ای از سبک‌های معماری دوره قاجار و پهلوی است. این خانه سه هزار مترمربع مساحت دارد و اعیانی آن در سه طبقه از اتاق‌هایی در یک ردیف بدون اندرونی و بیرونی تشکیل شده است. کاربست زاویه‌های تیز در ساخت خانه گنجه‌ای‌زاده و پنجره‌های مستطیل شکل بدون خمیدگی در ساختمان این بنا نشانه آشنا بر آغاز معماری مدرن و فاصله گرفتن از معماری سنتی ایرانی در تبریز است. این بنا در برگیرنده دو بخش است. بخش خاوری آن در دوره قاجار و
برگیرنده دو بخش است. بخش خاوری آن در دوره قاجار و بخش باختری که در آغازین سالهای دوره پهلوی به ساختمان پیشین افزوده شده است. نمای شرقی رو به جنوب ساخته شده است. هسته اصلی این ساختمان اتاق طنبی (نشیمن) است که در دو سوی آن راهروهای ورودی و در کناره‌های آن اتاق‌های گوشوار جای گرفته است. از پیش‌آمدگی اتاق‌های گوشوار به عنوان ایوان ستون‌داری بکار رفته است. ایوان دربردارنده پنج دهنه است که با قوس‌های نیم دایره پوشش داده شده است. در بخش شمالی طنبی نیز ایوانی با سه دهنه وجود داشته که رو به حیاط اندرونی بوده است.
دهنه وجود داشته که رو به حیاط اندرونی بوده است. حیاط اندرونی شمالی از بین رفته و سمت شمالی طنبی را دیوار کشیده‌اند. این بخش ساختمان در سه طبقه ساخته شده است. در زیر اتاق طنبی حوضخانه قرار دارد. بخش غربی مجموعه مربوط به دوره پهلوی نخست است و ورودی آن شرقی به غربی است و هر بال راهرو سه اتاق و روی هم رفته دارای شش اتاق است. این بخش نیز در سه طبقه شامل زیرزمین، همکف و طبقه اول ساخته شده است. این خانه ایوان ستونداری در بخش خاوری دارد. ازاره هر دو بخش از بنا با سنگ‌های اسپراخون حفاظت و تزئین شده و نماهای خارجی و
اسپراخون حفاظت و تزئین شده و نماهای خارجی و زیرزمین‌ها آجری است. مصالح به کار رفته در ساختمان سنگ، آجر، گچ، آهک و چوب است. پلان‌های معماری، پیوند دو بخش مجموعه، ایوان‌ها، راه پله‌های دو سویه و کاربرد بهینه آجر از ویژگی‌های آشکار این ساختمان است.
قلعه رحمت آباد مربوط به دوره قاجار است و در ده کیلومتری شرق شهر یزد در شهر حمیدیا و محله رحمت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. محل زندگی دانش آموز مدرسه استعدادهای درخشان شهید دکتر رمضانخانی، ایلیا دشتی رحمت آبادی
خانه مسلم مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، ضلع غربی، خیابان قائم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در دوره ریاست جمهوری احمدی‌نژاد توسط دیوان عالی کشور از فهرست ثبت آثار ملی درآمده و تخریب گردید. رؤسای سازمان میراث فرهنگی در این دوره هیچ اقدامی در خصوص مقابله با این امر نکردند.
سرای معمارزاده مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان اسرار جنوبی، نرسیده به میدان اسرار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاربری. این بنا در بازار قدیم آهنگرها واقع شده و تا اواخر دوران پهلوی، یکی از عمده‌ترین مراکز صدور کالا بخصوص پنبه و سلمبور و کالاهای تجاری به کشورهای دیگر و از مراکز تهیه مواد خام قالیبافی بوده‌است. معماری. این سرا در دو طبقه است که طبقه پایین به عنوان انبار و طبقه بالا به عنوان حجره استفاده می‌شده‌است. اجزا معماری بنا
به عنوان حجره استفاده می‌شده‌است. اجزا معماری بنا شامل: گنبدخانه، میانسرا و راهروهایی است که فضای بیرون و درون را به هم ارتباط می‌دهند. مالکیت. در ابتدا متعلق به تومانیانس روس بود. تخریب حجره‌ها. به موجب اختلافات مالک با شهرداری سبزوار، در سالهای اخیر بخشهایی از این کاروانسرا در حال تخریب است. حجره‌های ضلع شرقی بنا به کلی ویران شده و درب‌های چوبی حجره‌ها به تاراج رفته‌است.
مسجد حاج غنی مربوط به دوره قاجار و ساخته و هدیه شده از طرف حاج غنی، جد بزرگ خانواده غنی زاده به شهر شیراز است. این بنا در شیراز، دروازه اصفهان، ابتدای بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همایون غنی زاده کارگردان سرشناس تئاتر از نوادگان این بزرگ‌مرد می‌باشد. و این مسجد در سالهای۱۳۹۴تا ۱۳۹۶ توسط چند تن ار کسبه بازار و جوانی به نام حاج مهدی مرادی بازسازی و زیباسازی شد. معماری مسجد : در سردر این مسجد کتیبه ای به خط نستعلیق شامل نام بانی
این مسجد کتیبه ای به خط نستعلیق شامل نام بانی مسجد(حاجی حسین)، تاریخ ساخت (1301) و اتمام مسجد (1303) بر روی سنگی از جنس مرمر حکاکی شده است. بنای مسجد شامل دو رواق (شرقی و غربی) و دو شبستان (شمالی و جنوبی) است. در دوره های اخیر رواق های شرقی و غربی بوسیله درهای آهنی مسدود شده است.شبستان شمالی متشکل از دو بخش شرقی و غربی است که شبستان شمال غربی دارای 4 ستون سنگی و شبستان شمال شرقی دارای 2 ستون است . پوشش هر دو شبستان شامل گنبدهای ساده و کوچک است که با رواق هایی بر روی ستون ها و جرزهای اطراف قرار دارد. سقف
هایی بر روی ستون ها و جرزهای اطراف قرار دارد. سقف رواق ها دارای کاشیکاری معقلی است. آزاره مسجد از سنگ سرخ فام است.
سرای حاج علی‌محمد همدانی یا سرای همدانی‌ها بنایی تاریخی و یکی از سه سرای بازار کرمانشاه است که در محلۀ فیض‌آباد شهر کرمانشاه واقع شده‌است. این بنا در دوره قاجار ساخته شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سرای حاج محمدعلی همدانی در محلۀ فیض‌آباد در نزدیکی تکیۀ بیگلربیگی و چند بنای قدیمی دیگر مانند خانۀ صارم‌الدوله، مسجد و حمام نظام و خانه اکبرپور واقع شده‌است. احداث خیابان مدرس در سال ۱۳۱۴ سبب چندپاره شدن بازار و جدا افتادن سرای حاج محمدعلی همدانی شده‌است. مرمت.
جدا افتادن سرای حاج محمدعلی همدانی شده‌است. مرمت. در اواخر دی ۱۴۰۱ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از مرمت این بنا با هدف احیای آن برای فعالیت‌های تجاری خبر داد. در تیر ۱۴۰۳ نیز معاون میراث فرهنگی استان کرمانشاه از مرمت و احیای تعدادی از حجره‌های این سرا با همکاری و مشارکت مالکین آن‌ها و تداوم برنامه های مرمتی خبر داد. آسیب‌ها. بخشی از بنا به دلیل اتصالات برق دچار حریق شد و سقف چوبی آن فروریخت. علاوه بر آن الحاقاتی با مصالح ناهمگون به این مجموعه اضافه شده‌است.
منزل گوهری یا خانه شریعت مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، خیابان شهید غفاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ویژگی‌ها. بنای مزبور با طرح و نقشه‌های چهارفصلی به حیاط مرکزی ارتباط پیدا می‌کند که فضاهای بنا شامل هشتی ورودی، حوضخانه، بادگیر و اتاق بادگیر، سقفهای بنا از نوع گنبدی از عناصر تزیینی است که فضاهای موجود در ضلع شمالی و غربی حیاط مرکزی قرار دارد. از عناصر تزیینی بنا می‌توان به گچبری‌ها و مقرنس کاری در فضای حوضخانه اشاره کرد و
گچبری‌ها و مقرنس کاری در فضای حوضخانه اشاره کرد و این بنا با توجه به معماری خاص و قرار گرفتن در مرکز شهر مورد توجه علاقه‌مندان و گردشگران است.
خانه نیشابوری مربوط به اواخر دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان فردوسی، کوچه اردبیلی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا از دو طبقه تشکیل یافته‌است که حیاط آن در قسمت جنوبی واقع شده و یک حوض بیضی شکل نیز در وسط آن قرار گرفته‌است. جبهه جنوبی حیاط، طاق نماهای آجری و در جبهه شرقی ساختمان یک بنای دو طبقه وجود دارد که طبقه همکف آن دارای دو اتاق می‌باشد که از طریق راهروی میانی به آن دسترسی دارد. ورودی به ساختمان از سمت جبهه شرقی، از طریق ک.
ورودی به ساختمان از سمت جبهه شرقی، از طریق ک. چه مجاور است، که به واسطه یک دالان به حیاط منتهی می‌شود. ورودی به زیرزمین بنای جبهه شرقی نیز از این دالان، با دو پله می‌باشد. ورودی دیگری نیز از ضلع جنوبی حیاط، بعدها ایجاد شده‌است. طبقه همکف ساختمان اصلی شمالی، از طریق یک راه پله مرکزی دو طرفه دسترسی دارد، که به واسطه یک راهرو به شش اتاق می‌رسد. طبقه زیرین این قسمت، دارای پوشش طاقی است و از چندین فضای تودرتوی سردابه مانند، تشکیل یافته‌است. در ضلع جنوبی زیرزمین، یک آب انبار و در قسمت شرقی آن، یک حوضخانه با پوشش
یک آب انبار و در قسمت شرقی آن، یک حوضخانه با پوشش طاقی و تزیینات آجری رنگارنگ قرار گرفته‌است. این ساختمان، دارای نما و تزیینات آجری است. این بنا، اکنون در حال مرمت است و از طبقه همکف آن به عنوان مهد قرآن استفاده می‌شود.
خانه الداغی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان اتابک جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه در سال ۱۳۹۰ از ثبت آثار ملی درآمد. اما از پاییز ۱۳۹۵، با هزینه مالک و با نظارت دانشگاه سبزوار در حال مرمت است. تاریخچه. این خانه در دوره قاجار خارج از حصار و باروی شهر و در فاصلهٔ کمی از دروازهٔ غربی شهر به نام دروازه‌عراق ساخته شد و خیابان عطاملک فعلی دقیقاً بر روی خندق شهر احداث شده‌است. فضاهای کلی خانه شامل سردر، راهرو ورودی،
شده‌است. فضاهای کلی خانه شامل سردر، راهرو ورودی، حیاط، عمارت غربی در دو طبقه است و خانه دارای عمارت شمالی و باربند نیز بوده که پس از تفکیک و تخریب، ساختمان‌های مسکونی و تجاری در آن ساخته شده‌است. فضاهای طبقه همکف شامل مطبخ خانوادگی، زیرزمین شکم دریده (تالار تابستان نشین)، اتاق زیرزمینی، هشتی، هیزم‌خانه و ورودی از کوچهٔ جنوبی است. فضاهای طبقه بالا شامل ایوان ستون‌دار و چندین اتاق تودرتو است. در طرح احیاء، فضای هیزم‌خانه به سرویس بهداشتی و پستوی طبقهٔ بالا به آشپزخانه و پستوی طبقه زیرزمین به آبدارخانه تغییر
آشپزخانه و پستوی طبقه زیرزمین به آبدارخانه تغییر کاربری داده شده‌است. ورودی‌های خانه یکی از گوشهٔ شمال شرقی حیاط که مستقیماً از خیابان وارد راهرو و سپس وارد حیاط شده و دیگری از کوچه جنوبی است که اول وارد هشتی و سپس وارد حیاط می‌شود. قبل از احداث خیابان عطاملک ورودی خانه از جنوب بوده و مراجعه کنندگان پس از ورود به هشتی می‌توانسته‌اند به حیاط بیرونی یا زیر زمین ویا باربند وارد شوند ورودی شمال شرقی پس از احداث خیابان به وجود آمده و مغازه‌های فعلی ضلع شرقی بنا نیز قبلاً به داخل حیاط راه داشته و کاربری مطبخ،
نیز قبلاً به داخل حیاط راه داشته و کاربری مطبخ، هیزم خانه، انبار و توالت داشته‌اند۰ تزیینات ساختمان شامل آجرکاری به روش‌های مختلف در جداره اصلی ساختمان، هشتی و راهرو ورودی است و همچنین گچبری در سرستون‌ها و پایه ستون‌های ایوان و رف اتاق‌ها است. یکی از ویژگی‌های این خانه داشتن شبکه دفع فاضلاب سنتی است. طبق طرح تفضیلی ویژهٔ کوی امیریه سبزوار، این بنا با کاربری فرهنگی، تاریخی حفظ شده و اطراف بنا آزادسازی و به عنوان مسیر پیاده در نظر گرفته شده‌است. اتاق‌های انباری قسمت شرقی این خانه به مغازه تبدیل و اجاره داده
قسمت شرقی این خانه به مغازه تبدیل و اجاره داده شده است. شهرداری برای اجاره کردن این خانه و تبدیل طبقهٔ همکف به نمایشگاه و طبقهٔ اول به اداره با مالک خصوصی آن مذاکره کرده است.
آب‌انبار حسینیهٔ گناباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در گناباد، میدان امام خمینی، جنب حسینیهٔ گناباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاج مهدی سلطان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان آمل، روستای پاشاکلا دشت‌سر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مالک خانه. حاج مهدی سلطان امیری معاون نظامی امیر کلاو، تیول دار مناطق روستایی آمل در دوره خود بود. در زمان محمدعلی شاه قاجار بزرگان برای برپایی مجلس به دو گروه «مشروطه خواه» و «مستبد» تقسیم می‌شدند. این فرد در آن زمان جزو مستبدین به حساب می‌آمد. روزی رضاخان و حاج مهدی سلطان، هر دو، با گروهی از افراد خود از راه چلاو به
هر دو، با گروهی از افراد خود از راه چلاو به کوه‌های علی‌آباد رفته بودند. وقتی رضاخان و افرادش پایین کوه چادر زدند، تیراندازی یاران حاج مهدی سلطان آن‌ها را فراری داد که این امر موجب کدورت میان این دو نفر شد.
دبیرستان عمر خیّام با نام رسمی دبیرستان حکیم عمر خیّام نیشابوری، (ساختهٔ :۱۹۴۰م) کهن‌ترین دبیرستان و آموزشگاه نوین در نیشابور و استان خراسان است که درگاهش به روی میدان خیام است. این دبیرستان در تاریخ در آثار ملی ایران با شمارهٔ ۵۹۰۲ ثبت شد. شعارش «توانا بود هر که دانا بود» و مساحتش حدود ۹۰۰۰ متر است. هر ساله هم‌زمان با روز ملی عمر خیام، زنگی به یادبود او در این مدرسه نواخته می‌شود و مراسمی نیز برپا می‌گردد. رئیس این دبیرستان در مراسمی در سال ۱۳۸۹، خبر از تخریب بخشی از این مدرسه از جمله کتابخانه، آزمایشگاه و
بخشی از این مدرسه از جمله کتابخانه، آزمایشگاه و بخشی دیگر را داد. در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۵، موزهٔ تاریخ آموزش نیشابور در این دبیرستان گشایش یافت. این بنا در جنوب میدان‌ خیام و در نزدیکی کاروانسرای‌ شاه‌ عباسی‌ نیشابور قرار دارد. سردر ورودی دبیرستان عمر خیام نیشابوری از آثار محمدقاسم اخویان است.
محوطه صلوات آباد مربوط به سدهٔ ۵ ه‍.ق است و در شهرستان بیجار، روستای صلوات آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه دیه کن مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، روستای نو بهار واقع شده. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کتیبه گر نوشته هفشجان مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در هفشجان، کوه جهان بین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در کنار این کتیبه که بر دیوارهٔ صخره‌ای و صیقلی کوه جهان بین در حومه شهر هفشجان شهرکرد ایجاد شده است، بقایای راهی سنگ چین وجود دارد که به گفته کارشناسان، احتمالاً بقایای اولین مسیر ارتباطی برای انتقال فرهنگ و تمدن شوش و دشت خوزستان به محیط تمدن تابستانی اسکندری هفشجان در ۱۴ کیلومتری شهرکرد، بوده است. به عبارت دیگر در گذشته شاهراه