payamvha/North_RAG huggingface dataset:
می‌دانند. این بقعه آرامگاه شاه علاء الدین محمد فرزند شاه قطب الدین محمد سر سلسله خاندان شهشهانی و شاه علائی است. شاه علاءالدین از بزرگان سادات حسینی و اشراف و نقیب النقباست که نسب او با بیست و چهار واسطه به علی ابن ابیطالب می‌رسد. شاه علاءالدین محمد علاوه بر ارشاد، نقیب النقباء بوده که پس از مقام سلطنت مقامی به آن نمی‌رسیده و به واسطه این دو مقام به شهشهان یا شاه شاهان شهرت یافته است. در دوران سلطنت شاهرخ تیموری (۸۵۲–۸۰۷)، شاه علاءالدین مورد تکریم و تعظیم امراء وقت و مورد توجه عامه مردم و خاصه مورد علاقه
امراء وقت و مورد توجه عامه مردم و خاصه مورد علاقه سلطان محمد فرزند بایسنقر نواده شاهرخ بود. شرح حال شاه علاءالدین در اغلب کتابهای تاریخ ایران و تذکرهها مندرج است. به‌طور خلاصه، هنگامی که شاهرخ میرزا در هرات بود و سلطان محمد از طرف او حاکم اصفهان بود، چون سلطان محمد هوس سلطنت کرد و از اطاعت شاهرخ سر باز زد، مورد غضب شاهرخ قرار گرفت. شاهرخ بقصد سرکوبی او از هرات به اصفهان لشکر می‌کشد و سلطان محمد بدون آن که با لشکر شاهرخ مواجه شود به شیراز و بعداً به لرستان می‌رود. شاهرخ پس از ورود به اصفهان جمعی از بزرگان
می‌رود. شاهرخ پس از ورود به اصفهان جمعی از بزرگان سادات و علماء را به اتهام همدستی با سلطان محمد دستگیر و تبعید می‌نماید؛ و از آن جمله شاه علاءالدین محمد و امیر احمد چوپان و خواجه افضل الدین ترکه را توقیف و به شهر ساوه تبعید می‌کند. سرانجام شاهرخ به اغواء و تحریک گوهر شاد بیگم، زوجه سنی خود و بانی مسجد گوهر شاد درمشهد، این عده را در روز سیزدهم رمضان ۸۵۰ هجری قمری (یازدهم دسامبر ۱۴۴۶) در ساوه به زاری زار بدار آویخته و می‌کشد. بعد از این عمل شنیع طولی نکشید که به فاصله هشتاد روز شاهرخ در شهر ری فوت کرد. پس
که به فاصله هشتاد روز شاهرخ در شهر ری فوت کرد. پس از آن سلطان محمد به اصفهان مراجعت و به سلطنت بر قرار و دستور می‌دهد که به جبران این قتل، شاه علاءالدین را از ساوه به اصفهان آورده و در حسینیه خود او یعنی شهشهان فعلی بخاک می‌سپارند. سلطان محمد بپاس احترام شاه علاءالدین، بر آرامگاه او بقعه فعلی را بنا کرد. آثار این بقعه مخصوصاً کتیبه آن که تا کنون از حوادث روزگار محفوظ مانده دارای اهمیت تاریخی بسیار است. تزئینات داخل بقعه. گچ‌بری و خطوط: داخل و خارج بقعه با تزئیناتی از نوع گچ بری و کاشیکاری آراسته شده است و
از نوع گچ بری و کاشیکاری آراسته شده است و گنبد آن را که در سالهای اخیر رو به ویرانی نهاده بود تجدید بنا کرده‌اند. داخل بقعه تزئینات گچی دارد و کاشیکاری‌های آن از اقدامات جدید است. در اطراف بقعه کتیبه زیبائی بخط کوفی در سلام علی آل یس تکرار شده و کتیبه دیگری با خط ثلث در چهارده شعر عربی، شجره نامه شاه علاءالدین و واقعه بدار آویختن او را نوشته و در آخر کتیبه نام سید محمود نقاش است. او همان خطاط سال ۸۵۱ هجری قمری است که در آخر کتیبه سر در مسجد جامع اصفهان را نیز امضاء کرده است. پس از آن در اوائل قرن یازدهم
نیز امضاء کرده است. پس از آن در اوائل قرن یازدهم نیز از این بنا تعمیر بعمل آمده که کتیبه‌ای از کاشی معرق مورخ ۱۰۱۳ هجری قمری در داخل بقعه حاکی از آن است. بر دیوار شمال داخل بقعه شهشهان یک کتیبه پنج سطری گچ بری شده است که حاکی از اقدام بانوی نیکو کاری در دوره شاه عباس اول بنام خانم سلطان نسبت به تعمیر بقعه است. بطوری که این کتیبه حکایت دارد قرار بوده او در این بقعه دفن شود ولی بعداً به مشهد منتقل شده است. گلدان خط: بر دیوار ضلع شرقی داخل بقعه شهشهان صورت یک گلدان نقاشی شده که هیکل گلدان را از پائین ببالا
گلدان نقاشی شده که هیکل گلدان را از پائین ببالا اشعار زیر از سعدی بخط نستعلیق سفید درهم روی زمینه سبز روشن گچی تشکیل می‌دهد: کاشی‌کاری: قسمت بالای ورودی بقعه در ایوان غربی کاشیکاری شده و در وسط و کنار کاشیکاری معرق این ایوان که از آثار نفیس کاشیکاری در قرن نهم هجری قمری است، نام استاد کاشیکار آن بخط نستعلیق سفید معرق بر زمینه لاجوردی آمده است. در منبت‌کاری: در سالهای ۱۳۲۵–۱۳۳۰، در اواسط تصدی حسین شهشهانی، برای بقعه یک جفت در منبت کاری شده کار اصفهان بسبک درهای قدیم تهیه و نصب گردید. کتیبه روی این در بخط
درهای قدیم تهیه و نصب گردید. کتیبه روی این در بخط ثلث مشگی برجسته همان‌طور که در نگارخانه می‌بینید خوانده می‌شود. علاوه بر این در منبت کاری که در ورودی بقعه شهشهان نصب شده، درهای جدید منبت کاری دیگری نیز در پشت نصب شده است. اسناد و وقف‌نامه بقعه. سلطان محمد بپاس احترام به شاه علاءالدین، بعد از اتمام بقعه در سال ۸۵۲ هجری قمری، قراء اصفهانک و درزیان واقع در بلوک کرارج اصفهان، در سه فرسنگی اصفهان، و همچنین قریه ولاسان واقع در فریدن را وقف بقعه نمود. تاریخ فرمان سلطان محمد در وقف این قراء ۱۲ ربیع‌الثانی ۸۵۲
سلطان محمد در وقف این قراء ۱۲ ربیع‌الثانی ۸۵۲ است. سلطان محمد وقفنامه را به امضاء بزرگان و علمای وقت از جمله مولانا جلال الدین دوانی می‌رساند. علاوه بر این، وقفنامه بقعه متضمن دستخط وامضای شیخ بهاالدین عاملی است، و توسط بزرگان دیگری از جمله مولانا محمد ترکه، مولانا خلیفه سلطان و مولانا محمد مؤمن الخنجی در دوره سلاطین صفویه مورد تأیید و تسجیل قرار گرفته است. اسناد مربوط به بقعه شهشهان و خاندان شاه علاءالدین محمد در مجموعه اسناد و فرمانهای تاریخی حسین شهشهانی از بازماندگان دودمان بوده که ژان اوبن ایرانشناس
از بازماندگان دودمان بوده که ژان اوبن ایرانشناس معاصر فرانسوی آنها را نزد او مطالعه کرده و در دو مقاله از نوشته های خود در سلسلهٔ Archives Persanes Commentees در سال ۱۳۳۴ خورشیدی (۱۹۵۵ میلادی) معرفی کرده است. فهرست اجمالی این اسناد عبارتنداز: موقوفات بقعه شهشهان را عمدتاً مزارع کشاورزی و باغات میوه تشکیل می‌دادند. نیت واقف بر اساس مندرجات وقفنامه این است که درآمد این املاک صرف نگهداری و تعمیر بقعه شده، و از آن برای فقراء و مستمندان استفاده شود. سال‌های اخیر. در سال‌های اخیر، بخصوص بین سالهای ۱۳۱۰ تا ۱۳۴۰
در سال‌های اخیر، بخصوص بین سالهای ۱۳۱۰ تا ۱۳۴۰ خورشیدی، بنای تاریخی شهشهان تحت سرپرستی حسین شهشهانی که آرامگاه او در همین بقعه است و همکاری برادر وی مرتضی شهشهانی که از خانواده شاه علاءالدین محمد هستند، مورد تعمیر و ترمیم قرار گرفت. حسین شهشهانی طی خدمات قضائی خود با زحمات زیاد و پس از سالیان دراز و مبارزه طولانی در دادگستری توانست موقوفات بقعه شهشهان را که حیف و میل می‌شد از دست متصرفین خارج کرده و قریه اصفهانک را به وقفیت تثبیت و درآمد آن را با نظر اداره باستان‌شناسی صرف تعمیرات اساسی بقعه و سایر مصارف
باستان‌شناسی صرف تعمیرات اساسی بقعه و سایر مصارف تصریح شده در وقفنامه کند. علاوه بر این، شهشهانی درمانگاهی بنام درمانگاه شهشهان در مجاورت بقعه شهشهان زیر نظر دکتر سید احمد ابطحی تأسیس کرد که در هر روز متجاوز از ۶۰ نفر از فقراء و مستمندان مراجعه و داروی رایگان دریافت می‌کردند. این اثر به همت شهشهانی در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت اداره کل باستان‌شناسی رسیده است. متأسفانه در سالهای بعد از انقلاب ۱۳۵۷، سازمان میراث فرهنگی که محل آن در اصفهان در همسایگی فلکه شهشهان قرار دارد
محل آن در اصفهان در همسایگی فلکه شهشهان قرار دارد توجهی به تعمیر و ترمیم این بنای تاریخی نکرده است.
چارطاقی خیرآباد یا چهارتاقی خیرآباد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گچساران،جادهٔ دوگنبدان به بهبهان در منطقهٔ خیرآباد علیا واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مشخصات بنا. چهارطاقی خیرآباد در ساحل رود خیرآباد و در کنار بازمانده‌های پل ساسانی خیرآباد قرار دارد. هر چهارپایه و چهارطاق این بنا سالم هستند. مصالح اصلی به‌کار رفته در ساخت این بنا، سنگ، گچ و لاشه است که در طول صدها سال گنبد بزرگ و حجیم بنا را حفظ کرده‌است. چهارطاقی خیرآباد با
و حجیم بنا را حفظ کرده‌است. چهارطاقی خیرآباد با چهار فیل‌گوش پوشیده و طاق روی آن احیا شده‌است علاوه براین بنا، در اطراف آن تأسیسات دیگری نیز دیده می‌شود. همچنین در بررسی‌های باستان‌شناسی بر روی تپه‌های اطراف، در عمق حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متری تپه‌ها سوخته‌هایی بدست آمده که به نظر می‌رسد علاوه بر آتشکدهٔ چهارطاقی و انجام مراسم مذهبی در آن، بر فراز تپه‌ها نیز گودال‌هایی برای افروختن آتش تعبیه شده‌است. بنا به پژوهش‌هایِ آندره گدار، این چارتاقی در مسیر جادهٔ تاریخی و باستانیِ فارس به خوزستان قرار دارد. گدار این
و باستانیِ فارس به خوزستان قرار دارد. گدار این راه را که چارتاقی مشرف بر آن است را جادهٔ شاهی می‌داند. طول اضلاع بیرونی چهار طاقی ۱۱٫۰۷ متر، ابعاد درونی زیر گنبد ۶٫۲۶ متر، ارتفاع طاق‌ها تا زیر قوس ۴٫۵ متر، ارتفاع تا منشوری از کف ۶٫۷۰ متر و از کف تا آخرین نقطهٔ باقی‌مانده به گنبد ۹٫۲۰ متر است. طول هر ستون یا پایه طاق ۳٫۶۰ متر و جنس بنا از سنگ و گچ است. گنبد این بنا به‌شکل گردچین ساخته شده‌است. پایه‌های آن با سنگ‌های چکش‌کاری‌شده و فضای زیر گنبد با خطوط هندسی ساده تزیین شده‌اند. کاربرد. در مورد کاربرد این
ساده تزیین شده‌اند. کاربرد. در مورد کاربرد این بنا روایات مختلفی وجود دارد. اردشیر بابکان در آخرین جنگ خود با اردوان پنجم وی را در دشت رامهرمز شکست می‌دهد و به‌همین مناسبت بناهای یادمانی در طول این مسیر می‌سازد. عده‌ای بر این باورند که چهارطاقی خیرآباد نیز از جمله بناهای یادمانی اردشیر است. بازسازی. چهارطاقی خیرآباد در اثر بارندگی‌های شدید سال ۱۳۷۰ و همچنین زمین لرزه‌ایی که در این سال به‌وقوع پیوست، دچار صدماتی از ناحیهٔ پایه‌ها و بدنه شد. علاوه بر این، گذشت زمان باعث شده بود شکاف‌های بزرگی در سقف و
گذشت زمان باعث شده بود شکاف‌های بزرگی در سقف و پایه‌های بنا ایجاد شود، از این روی در شهریور ۱۳۹۰، مرمت‌گران وابسته به ادارهٔ میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد پایه‌های این بنا را با ملات سیمان بازسازی کرده‌اند که موجب آسیب رسیدن به این چارتاقی شده‌است.
چهارطاقی ساسانی مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۷ کیلومتری شمال ایزدخواست در شهرستان آباده و در در ۷۵ کیلومتری شمال شهر آباده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسجدی بر اسکلت این چهارطاقی ساسانی بنا شده و پایه‌های سنگی ساسانی دیوارهای آن هنوز موجود است. این بنا در مجموعه قلعه ایزدخواست قرار دارد. معماری. دژ باستانی ایزدخواست بر فراز صخره بزرگی بنا نهاده شده‌است و در درون آن برماندهایی از آتشکده دوره ساسانیان بر جای
درون آن برماندهایی از آتشکده دوره ساسانیان بر جای مانده‌است. این چهارطاقی هم‌اکنون به صورت یک مسجد درآمده است، با این همه در درون دژ آثاری از زمان اصلی ساختمان دیده می‌شود. بر پایه دیدگاه کارشناسان باستان‌شناسی چگونگی معماری ساختمان‌های قلعه به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانیان بازمی‌گردد. دژ ایزدخواست. سازندگان این دژ باستانی از عوامل طبیعی بیشترین بهره را برده‌اند و شهر خود را روی یک صخره رسوبی بزرگ بر پا ساخته‌اند که از سه سوی رو به پرتگاهی با بلندای ۶ تا ۱۵ متر دارد و تنها از یک سو که کمابیش همسطح
۶ تا ۱۵ متر دارد و تنها از یک سو که کمابیش همسطح زمین است و تنها راه درونشد به به دژ را در خود جای داده‌است که دری کوچک در ضلع جنوبی دژ است. همین عامل مایه آسودگی و امنیت دژ و دژنشینان درون آن شده و راه دستیابی دشمن به درون دژ را را نشدنی می‌کرده‌است.
مسجد و مدرسه مجدالدوله مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان امام خمینی، مجاور بیمارستان سینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مهدی‌قلی‌خان مجدالدوله بانی مسجد مجدالدوله است. محمدتقی آملی تدریس و امامت مدرسه علمیه و مسجد مجدالدوله حوزه علمیه تهران را برعهده داشت.
خانه رئیس علی دلواری مربوط به اواخر دوره قاجار است و در جنوب شرقی دلوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. همایون شهنواز سازنده سریال دلیران تنگستان در این مکان به خاک سپرده شده است.
گنبد یاسین مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه‍.ق است و در شهرستان گچساران، جاده دوگنبدان به بهبهان، در دشت لیشتر ومرکز دهستان لیشتر روستای [اسلام آباد عربها]واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
باغ و کوشک امیرآباد (باغ امیریه) یکی از باشکوه ترین باغ های ایرانی در شرق کشور، مربوط به دوره قاجار است. باغ امیریه به مساحت 146269 مترمربع در ۵ کیلومتری غرب بیرجند در روستایی به همین نام (امیرآباد) واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری ابنیه باغ از نوع معماری اسلامی بوده و از نمادهای سنتی ایران نیز استفاده شده است. این باغ شامل سه بخش: باغ (شامل: کوشک، عمارت کلاه فرنگی و ده هکتار اشجار)، عمارت چهار کاج (محل اسکان خدمه) و حیاط ورودی می باشد. بنای اصلی
(محل اسکان خدمه) و حیاط ورودی می باشد. بنای اصلی و منحصر به فرد باغ امیریه، کوشک است. این بنا دارای پلان هشت ضلعی بوده و از دو طبقه تشکیل شده، پس از ورود، پلکانی جهت رفتن به طبقه بالا قرار دارد. در طبقه اول یک دالان و در طبقه ی دوم یک شاه نشین با پلان چلیپایی دیده می شود، به دلیل به کار نرفتن تجملات در طراحی آن، این بنا از سادگی خاصی برخوردار بوده و نمایی با تزئینات آجری به شکل هندسی دارد. عمارت کلاه فرنگی محل اسکان صاحب باغ می باشد. محل اسکان خدمه به نام چهار کاج است که وجه نام گذاری آن به دلیل وجود چهار
کاج است که وجه نام گذاری آن به دلیل وجود چهار درخت کاج بسیار کهن در محوطه این بخش است به شکلی که در فصل تابستان حیاط آن آفتاب نمی گیرد. در ضمن دو قنات آب شیرین خالق آباد (که از دامنه های رشته کوه باقران سرچمشه می گیرد) و قنات آب شور (مادر چاه آن در فرودگاه بیرجند و مظهر قنات با طی مسافتی بیش از 20 کیلیومتر در داخل باغ قرار دارد) از مزایای ویژه باغ امیریه است. وجود درختان انار، چنار، کاج، گل‌‌های زینتی، میوه‌‌های گوناگون، طراوت و خرمی خاصی را به این باغ بخشیده است. مالک باغ قبل از انقلاب اسلامی امیر معصوم
است. مالک باغ قبل از انقلاب اسلامی امیر معصوم خان شیبانی بوده که بعد از انقلاب توسط بنیاد مستضعفان مصادر و در سال 1360 توسط دانشگاه بیرجند در زمان ریاست دکتر غلامحسین رونقی خریداری و به عنوان باغ آموزشی استفاده شده است. مرمت و احیا این باغ به عنوان مرکزی آموزشی، فرهنگی و گردشگری از سال 1397 و در زمان ریاست دکتر احمد خامسان شروع شده است. در طرح مرمت و احیای باغ که توسط مشاور مورد تایید میراث فرهنگی تهیه شده این بخش ها وجود دارد: اقامت بوم گردی و رستوران سنتی چهارکاج، استخر پرورش ماهی و رستوران غذاهای
سنتی چهارکاج، استخر پرورش ماهی و رستوران غذاهای دریایی، تفرجگاه و رستوران کلاه فرنگی، تفرجگاه اکوتوریسم، نگارخانه و اقامتگاه تشریفات اختصاصی کوشک، و غرفه های صنایع دستی در حیاط ورودی. در تاریخ 17 اردیبهشت 1399 خبر تکمیل فاز اول مرمت باغ اعلام شد.
باغ فرمانیه یا باغ سفارت ایتالیا، اقامتگاه سفیر ایتالیا در خیابان فرمانیه واقع در منطقهٔ شمیران است. این باغ ۶٫۶ هکتاری که در مالکیت دولت ایتالیاست، مربوط به دوره قاجار بوده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ، از اماکن دیپلماتیک ایتالیاست و در اختیار هیئت دیپلماتیک آن کشور قرار دارد. ساختمان اصلی سفارت ایتالیا در تهران در خیابان نوفل‌لوشاتو، جنب سفارت فرانسه واقع شده است. تاربخچه. مساحت این باغ حدود ۶۶هزار مترمریع است. باغ براساس اصول و روش‌های باغ‌های
مترمریع است. باغ براساس اصول و روش‌های باغ‌های ایرانی ساخته شده و رود و حوض میانی آن یادآور باغ‌های ایرانی است. این مجموعه و زمین‌های پیرامون آن متعلق به کامران میرزا نائب السلطنه، شاهزاده قاجار فرزند سوم ناصرالدین شاه بود که پس از او، عبدالحسین میرزا فرمانفرما از شاهزادگان قجر و نخست‌وزیر ایران همه باغ را همراه با کاریز و … خریداری کرد و از آن پس نام محله و باغ فرمانیه نام گرفت. خانوادهٔ فرمانفرما در فصل گرم سال در این باغ زندگی می‌کردند و پس از درگذشت فرمانفرما، مالکیت باغ به پسر بزرگ او نصرت‌الدوله رسید
مالکیت باغ به پسر بزرگ او نصرت‌الدوله رسید که پس از کشته شدن فیروزمیرزا به خانوادهٔ او به ارث می‌رسد که خانواده او نیز در سال ۱۳۱۹ باغ و متعلقات آن را به مبلغ ۱۰۰ هزار تومان به نمایندهٔ وقت سفارت ایتالیا می‌فروشند. کاشی‌های بنای اندرونی و بیرونی مهم‌ترین تزئینات آن است که بیشتر کاشی‌ها مربوط به دورهٔ ناصری است و داستان‌های شاهنامه فردوسی همچون گذر سیاوش از آتش و نبرد رستم با دیو سفید، شیخ صنعان از منطق الطیر عطار و بهرام و گل‌اندام از خمسهٔ نظامی و نیز داستان خسرو و شیرین و بزم شیرین از نظامی و همچنین
داستان خسرو و شیرین و بزم شیرین از نظامی و همچنین کاشی‌های پذیرایی شاه تهماسب صفوی از همایون پادشاه هندوستان از موضوع‌های مهم این کاشی‌هاست نگاره‌ها. تصاویری از باغ فرمانیه در ۱۳۱۴ (عکاس: آنه ماری شوارتسنباخ)
مسجد حاج کلبعلی مربوط به دوره قاجار است و در همدان، بلوار فلسطین، پشت مدرسه دامغانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد توسط حاج مصطفی پسر حاج کربعلی برای یاد بود پدرش ساخته شده. نام کوچه ای که مسجد در آن قرار دارد به نام حاج مصطفی است و وی یکی از تجار بزرگ همدان بود مقبره وی در شهر نجف اشرف قرار دارد
بازار شهر ری مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهر ری، کنار حرم عبدالعظیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بازار شهرری در زمان صفویه ساخته شده‌است و در زمان قاجاریه به فرمان امیرکبیر بازسازی شده‌است. بازار ری یکی از بازارهای تاریخی در شهر ری است. این بازار در شمال آرامگاه شاه عبدالعظیم، بازار ری واقع است. بازار ری متشکل از دو راسته بازار است که در محل تلاقی خود تشکیل یک چهار سوق را می‌دهند. این محل از قدیم‌الایام یکی از مراکز فروش ادویه،
این محل از قدیم‌الایام یکی از مراکز فروش ادویه، داروهای سنتی و کالاهای تجاری بود که توسط بازرگانان از طریق جاده ابریشم وارد ری می‌گردید. این بازار دارای ساختاری متشکل از گچ، آجر، خشت و گل و از نظر قدمت متعلق به صفویه (حدود ۵۰۰ سال پیش) است.
میل باراجین مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه‍.ق است و در شهرستان قزوین، روستای اقبال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای فرسفج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان تویسرکان، بخش قلقل رود، روستای فرسفج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ثبت در فهرست میراث جهانی. در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای فرسفج به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران
کاروانسرای لاسجرد مربوط به دوره صفوی است و در کنار زائر سرای حضرت جوادالامه لاسجرد و ۱۳ کیلومتری شمال غربی شهر سرخه در شهرستان سرخه؛ استان سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.وبسیار زیباست
مسجد آقانور مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، محله تاریخی دردشت، کوچه مسجد آقا نور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مسجد آقا نور از بناهایی است که در دوره پادشاهی شاه عباس بزرگ ساخته شده و در اولین سال سلطنت شاه صفی به اتمام رسیده‌است و به این مناسبت در کتبیه اصلی مسجد در سردر شرقی، نام هر دو پادشاه آمده‌است. این کتیبه که به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی رنگ نوشته شده، حاکی از آن است که بنای مسجد به وسیله نورالدین‌محمد
از آن است که بنای مسجد به وسیله نورالدین‌محمد اصفهانی در دوره پادشاهی شاه عباس شروع شده و در دورهٔ شاه صفی به اتمام رسیده‌است. شبستان زیبا و جالب این مسجد از نفایس و شاهکارهای آن است که نور آن به وسیله قطعاتی از سنگ مرمر شفاف تأمین می‌شود. ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم مسجد «آقانور» و نبود اعتبارات مالی لازم برای مرمت و بازسازی، این مسجد را که یکی از شاهکارهای معماری عهد صفوی در اصفهان به‌شمار می‌رود، با تهدید جدی روبه رو کرده‌است. کانون فرهنگی مسجد جامع آقانور از سال ۱۳۷۹ شروع به کار کرد و تنها کانون
آقانور از سال ۱۳۷۹ شروع به کار کرد و تنها کانون فرهنگی قانونی مسجد می باشد. طرح نور مسجد جامع آقانور اصفهان که زیر مجموعه کانون فرهنگی مسجد جامع آقانور است در سال ۱۴۰۲ شروع به فعالیت نمود و هدف آن پویا کردن کارهای فرهنگی کانون بود. این اسم از کلمه و اسم آقانور استخراج شد. جستارهای وابسته. مسجد دارای بنایی منحصربه‌فرد و معماری غنی می‌باشد
قصر جمیلان سنبلستان مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، سنبلستان، خیابان عبدالرزاق، کوی درب قصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. محله سنبلستان که امروزه حدواسط دو خیابان عبدالرزاق و ابن سینا قرار دارد، یکی از شش محله اصلی اصفهان قدیم بوده است. کوچه «تل عاشقان»، بیمارستانی به‌جامانده از جنگ جهانی دوم به نام «امین»، زورخانه‌های قدیمی، «باغ سنبلستان»، «نقب زیرزمینی»، «مقبره بابانوش» و «قصر جمیلان» در این محله واقع شده‌اند. قصری که می‌توانست تاج محل
این محله واقع شده‌اند. قصری که می‌توانست تاج محل اصفهان باشد. قصری که پایه‌هایش بر بنیان عشق بوده است. نقل است که چون خسرو، سرش از سودای عشق شیرین بیرون شد، بر خوبرویی به نام شکر از اهالی اصفهان، دل می‌بندد. خسرو قصر با شکوهی به جهت شکر می‌سازد و چهل مناره اطراف این قصر بنا می‌کند و از این‌روست که محله را «چلمان» یا «چهل مناره» می‌خوانند. سال‌ها می‌گذرد و این قصر به ویرانه‌ای تبدیل می‌شود. سرانجام بار دیگر در زمان سلجوقیان، «ملکشاه سلجوقی» در همین محل، برای همسرش «ترکان خاتون» قصری بنا می‌کند و به نام قصر
همسرش «ترکان خاتون» قصری بنا می‌کند و به نام قصر جمیلان تغییر نام می‌دهد. در زمان ملکشاه سلجوقی، فرقه اسماعیلیه با خاندان سلجوقی دشمنی داشتند؛ به همین دلیل ساکنین قصر برای حفاظت از خود و رفت‌وآمد اهالی قصر، تونل‌های زیرزمینی در بیرون قصر می‌سازند که نقشه پیچیده‌ای داشته و فقط اهالی قصر نحوه عبور از این گذرگاه‌ها را می‌دانستند. بعد از آن، در دوره صفویه، قصر جمیلان به مدرسه تبدیل می شود و نامش می شود: «سنبلستان». این مکان تاریخی که زمانی قصر بوده، زمانی دیگر مدرسه و زمانی دیگر کاروانسرا، امروزه عمارت خسته و
مدرسه و زمانی دیگر کاروانسرا، امروزه عمارت خسته و فرسوده‌ای میان محله سنبلستان است.
خانه آقای رنده‌کش، یا خانهٔ خواجه باروخ، یا خانهٔ کاکه باروخ، ، مربوط به دههٔ آخر سلطنت ناصرالدینشاه در دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد ـ کوچه زارعی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه. خانۀ رنده‌کش در زمان ناصر الدین شاه ساخته شده‌است. مالک آن یکی از بازرگانان یهودی کرمانشاه به نام «باروخ» بوده‌است. مالکیت. این خانه در سال ۱۳۷۷ به نام خانوادۀ رنده‌کش که آخرین مالکان آن بوده‌اند، در فهرست میراث ملی ایران ثبت شد. خانۀ رنده‌کش
در فهرست میراث ملی ایران ثبت شد. خانۀ رنده‌کش توسط سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه تملک شده و هم‌اکنون در تملک این سازمان قرار دارد. ویژگی‌های معماری. این خانه در بخش یهودی‌نشین محله قدیمی فیض آباد کرمانشاه واقع شده‌است و دارای ویژگی‌های خانه‌های درونگرای ایرانی است. یعنی خانه از طریق هشتی به حیاط بیرونی و با عبور از دالانی سراسری به حیاط اندرونی متصل می‌شود. اتاق‌های مسکونی اطراف حیاط اندرونی قرار گرفته‌اند. ستون‌های آجری در نمای ایوان‌های این بنای زیبا به کار رفته‌اند. این
نمای ایوان‌های این بنای زیبا به کار رفته‌اند. این ستون‌ها دارای سرستون‌های آجری به صورت پله‌ای و مقرنس هستند. این خانه از معدود خانه‌های قاجاریه دارای حمام کرمانشاه است. تغییر کاربری. خانۀ خواجه باروخ مدتی کوتاه به مرکزی فرهنگی تحت عنوان «خانۀ هنرمندان کرمانشاه» تبدیل شد، اما پس از مدتی با تعطیلی آن مرکز متروکه شد.
مدرسه جهانگیرخان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در قم، ۴۵ متری عمار یاسر، کوچه مسجد جامع مقابل مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نام مدرسه. نام مدرسه چنان‌که در منابع تاریخی آمده و در وقف‌نامه آن نیز ذکر گردیده، «"مدرسه جانی‌خان"» است و شهرتش به جهانگیر خان، بدون مأخذ و سند بوده و سخن میرزا عباس فیض پیرامون تعمیر مدرسه در عهد صفوی توسط جهانگیرخان، مدرّس مدرسه شاه اصفهان فاقد مدرک است. در وقف‌نامه سال ۱۳۱۷ق که حدود دویست سال بعد
است. در وقف‌نامه سال ۱۳۱۷ق که حدود دویست سال بعد ازعصر صفوی نگارش شده، باز هم از مدرسه با عنوان «جانی‌خان» یاد شده است. از این مدرسه با نام مدرسه ناصری نیز یاد می‌شود چون بخشی از مخارج طلاب و روشنایی مدرسه از جانبناصرالدین شاه پرداخت شده بود. این مدرسه امروزه با نام جهانگیرخان شناخته شده و در کاشی‌کاری جدید در سال ۱۳۸۳ش، نام جهانگیرخان بر سر در ورودی مدرسه نگاشته شده است.
حمام میرزا کریم مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان مشهد ـ کوچه محمدیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منابع. خیابان سپه کوچه محمدیه نرسیده به میدانگاه
قره‌تپه قمرود مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شمال قم، نرسید ه به روستای قمرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ویژگی‌های محوطه. در کتاب بررسی‌های باستان‌شناسی قمرود نوشته میر عابدین کابلی آمده‌است: منطقه مورد بررسی قمرود در شمال شرقی شهر قم واقع شده و از دهستان‌ها ی بخش مرکزی شهرستان قم محسوب می‌شود. مرکز آن روستای قمرود است که در ۲۰ کیلومتری شهر قم واقع وازطریق جادهٔ آسفالته با شهر ارتباط می‌یابد. منطقه شامل دو بخش است که به وسیله
ارتباط می‌یابد. منطقه شامل دو بخش است که به وسیله رودخانه قمرود یا اناربار به دو بخش تقسیم شده‌است. عموماً ساحل راست یا بخش شرقی را قمرود و بخش غربی را البرز می‌نامند. در شمال منطقه مورد بررسی، رودخانه ساوه جریان دارد که از غرب وارد دشت قمرود می‌شود. در شمال شرق روستای ملک‌آباد، دو رودخانه قم وساوه به هم متصل شده و رودخانه مسیله را به وجود می‌آورند. رودخانه قم فصلی است ولی ساوه اندک آبی دارد که درفصل تابستان حداکثر تا زیر پل اتوبان تهران – قم می‌رسد. گروه باستان‌شناسی قمرود در سال ۱۳۶۷ نخستین گام را برای
باستان‌شناسی قمرود در سال ۱۳۶۷ نخستین گام را برای شناسایی منطقه برداشت. این برنامه در پنج سال در طی فصل پاییز یا بهار صورت گرفت ومنجر به شناسایی ۹۳ اثر فرهنگی شد که کهن‌ترین آن‌ها به دوره فراپارینه‌سنگی و جدیدترینشان به عصر قاجار تعلق دارد. این آثار درمجموع عبارت اند از تپه‌ها، محوطه‌ها، قلعه‌ها، کاروانسراها، پل‌ها، بندها و میل‌ها. هرچند محوطه‌ها و آثار شناسایی شده در کل منطقه پراکنده‌است، ولی به دلیل موقعیت خاص جغراقیایی تمام منطقه درهمه دوره‌ها به‌طور یکسان، مسکون نبوده‌است. درهمین بررسی، گروه
به‌طور یکسان، مسکون نبوده‌است. درهمین بررسی، گروه باستان‌شناسی توانست وضعیت محیط زیستی این بخش از سرزمین ایران را در طی حدود دوازده هزار سال روشن سازد. بر این اساس دردوره پارینه سنگی پایانی، منطقه البرز اگر نگوییم منطقه‌ای سکونتگاهی، لااقل می‌توان ادعا کرد محل تردد مردمان بوده‌است. این امر به دور از ذهنیت هم نیست، چون کناره ساوه رود جگن زار، همراه با درختان گز و دیگر درختچه‌های وحشی است. وجود آب و موقعیت طبیعی، زیستگاه مناسبی برا ی آبشخور حیوانات است. امروزه نیز به دلیل وجود حیوانات شکاری، منطقه شکارگاه تا