payamvha/North_RAG huggingface dataset:
شمال مسکونی گردید. یکی از عوامل برپا ماندن اماکن در طول دهه‌ها و سده‌ها، درآمد موقوفاتی به آن اختصاص می‌دادند. مدرسهٔ معیّر نیز از این قاعده مستثنی نبوده‌است. در ضلع جنوبی آن تعدادی مغازه و یک دستگاه حمام در فاصلهٔ تقریبی 250 متری شرق آن ساخته، وقف مسجد گردید. بعدها در جریان توسعهٔ پاسدارخانه، املاک معیّر نیزتبدیل به بازارچه شد و درآمد حاصله وقف مدرسه گردید. در گوشهٔ جنوب غربی مدرسه آب‌انباری ایجاد گردیده بود که به منظور خنک کردن آب آن دو بادگیر در بالای عمارت تعبیه شده بود و نیاز آب آشامیدنی محل را تأمین
تعبیه شده بود و نیاز آب آشامیدنی محل را تأمین می نمود، آب مورد نیاز حمام و اطراف آن از قنات سنگلج که دارای سه سنگ آب بود، تأمین می‌شد. وجود مجموعه آب‌انبار، مغازه‌ها و حمام خود نقش مؤثری در توسعه بعدی محله ایفا نموده، به زودی در اطراف مدرسه، بازارچه‌ها و مرکز کسب و کار چندی پدید آمد بطوری‌که محله رونقی بیش از پیش پیدا نمود، بنابراین، بافتی پدیدار شد که جلوه‌ای از پیوند ناگسستنی سکونت، کار و عبادت است.مسجد و مدرسه معیّرالممالک ضمن اینکه یانگر شیوه معماری غنی و رایج زمان خود است، یادآور ذهنیت‌های مردم و
غنی و رایج زمان خود است، یادآور ذهنیت‌های مردم و خاطرات پیشینیان است. در اراضی واقع در محلهٔ سنگلج تهران خانه‌هایی وجود داشت که متعلق به دوستعلی‌خان معیرالممالک نظام‌الدوله بود، در سال 1284 ه.ق معیّرالممالک شروع به احداث بناهای عمومی در این محله کرد. ازجمله بناهای احداث شده توسط ایشان مسجد و مدرسه و آب‌انبار می‌باشد، که در اراضی فوق در باغ معیرالممالک بنا نهاده شده‌است که فعلاًبه صورت مجموعه فرهنگی مذهبی پابرجاست. موقعیت بنا به دلیل نزدیک بودن به بازار بزازها و ارتباط گدرهای مجاور به میدان محدیه و بازار نو
و ارتباط گدرهای مجاور به میدان محدیه و بازار نو دارای اهمیت ویژه ایست. تولیتها. مرحوم آیه الله حاج میرزا خلیل زنجانی (از سال 1317 تا سال 1366 هجری شمسی) مرحوم آیه الله سید محمود هاشمی مجد (از سال 1366 تا سال 1399 هجری شمسی) آیه الله محمدباقر تحریری (از سال 1399 تا 1403 هجری شمسی (تا کنون)) معماری. عرصه‌های عملکردی از سه بخش مذهبی، آموزشی و معیشتی تشکیل شده‌است. فضاهای ارتباطی و پشتیبانی نیز برای تأمین نیازهای جنبی و برقراری روابط میان عرصه‌ها در حد ضرورت پیش‌بینی گردیده است. سه طرف زمین در شمال، شرق، غرب
گردیده است. سه طرف زمین در شمال، شرق، غرب کوچه‌های فرعی است، ضلع جنوبی آن گذر عمومی و پرترددتر نسبت به سایر کوچه‌ها می‌باشد.برای انتخاب ورودی ارجحیت با جهت مقابل قبله است یعنی جبهه شمالی است، ولی در اینجا به لحاظ توجه به شارع عام مردم، ورودی اصلی از جبهه جنوبی و راستای قبله انتخای گردیده است. و از زاویه جنوب شرقی زمین و نزدیکترین محل به حیاط است. ورودی جنوبی عمود بر گذر در نظر گرفته شده‌است.پس از برقراری سردر و پیش ورودی با یک چرخش مناسب به طرف شرق دالان به موازات ضلع شرق امتداد پیدا کرده‌است، پس از طی
به موازات ضلع شرق امتداد پیدا کرده‌است، پس از طی طریق در حدود ده متر و رسیدن به امتداد ضلع جنوبی حیاط با یک زاویه نود درجه به زرف غرب، به حیاط می‌رسد.با این شیوهٔ طراحی، محرمیت و خلوت درون و بریدن از سر و صدای بازارچه و حصول آرامش و سکوت در فضای روحانی مسجد و مدرسه تا حدی تأمین شده‌است، و اینکه بعد از عبور از فضای نسبیتأ تاریک و بدون نور دالان ملاحظهٔ روشنی حیاط، جذابیت اثر را بیشتر می‌کند. استفاده از تضاد نوری از ترفندهای جالب معمارانه است که برای پویایی و تحرک فضا بکاربرده شده‌است.ورودی دوم از کوپهٔ فرعی
تحرک فضا بکاربرده شده‌است.ورودی دوم از کوپهٔ فرعی سمت غرب انتخاب شده‌است،این ورودی بیشتر برای استفادهٔ اهالی از آب‌انبار که در جنوب غرب بناست، همچنین برای تفکیک ورودی‌های خانم‌ها و آقایان در ایام عزاداری و غیره پیش‌بینی شده‌است.حیاط مجموعه به شکل یک مستطیل کامل است که در مرکز زمین مسجد قرار داده شده‌است بطوری‌که ابعاد باقی‌مانده در طرفین آن تا ابعاد بیرونی زمین، با کاربری‌های مستقر در اطراف آن و همچنین با جهت و جایگاهی ارزشی آن‌ها متناسب و هماهنگ هستند.در ضلع جنوبی حیاط شبستان اصلی و گنبدخانه و درقسمت شرق
جنوبی حیاط شبستان اصلی و گنبدخانه و درقسمت شرق و غرب حجره‌ها و در سمت شمالی حیاط شبستان زمستانی یا مدرس قرار دارد. نمای اثر. باگذر از کوچه‌های تنگ اطراف مسجد و مشاهدهٔ بلندی دیوارهای آن این احساس به بیننده دست می‌دهد که در مقابل حصارهای بلند یک قلعه قرار گرفته‌است.زمینی با وسعت 5000 متر مربع جایگاه مسجدی است که بدون حالت دعوت کنندگی، با سکون و وقار، گویی سعی دارد خود را از دید غیر محارم پنهان دارد. عموماً مساجد به گونه‌ای هستند که از دور گنبد و منارهٔ خود را نشان می‌دهند و در رابطه با بافت اطراف خود برجسته
نشان می‌دهند و در رابطه با بافت اطراف خود برجسته تر و دعوت‌کننده به نظر می آیند، ولی با پی بردن به فلسفهٔ وجودی این مسجد، باوری عمیق از روحیه و شخصیت این مسجد در گذشته در ما به وجود می‌آید. مسجد در قلب محله و برای استفادهٔ ساکنین محله بنا شده‌است. ورودی جنوبی مسجد به نسبت موقعیت قرارگیری در کنار مغازه‌ها و مجاورت با کوچه‌ای عریض دارای اهمیت بیشتری نسبت به ورودی غربی است. شاید همین آمیختگی با بافت و محل کار و زندگی آن را بی نیاز اط تبلیغ کرده‌است و تواضع آن موجب امتزاج و دلنشینی بیشتر شده‌است. انتظام فضایی.
امتزاج و دلنشینی بیشتر شده‌است. انتظام فضایی. به‌طور کلی ساختمان را به سه بخش باز و نیمه باز و بسته تفکیک می‌کنیم: گنبدها و مناره‌ها. گنبد در معماری مساجد بیانگر نقطه عطفی در خط آسمان ساختمان یا بناهای مجاور آن است،فرم انحنا دار آن مانند گنبد نیلی رنگ آسمان است،گنبد در مساجد تمثیلی از آسمان در زمین است. گنبد مسجد معیّرالممالک گنبدی زیباست که سادگی جلوهٔ آجری آن بیش از هرچیز جلب توجه می‌کند،هیچ تزدیتی در این گنبد دیده نمی‌شود. گنبد از نوع دوپوش گسسته است. نوع قوس خود آن شبدری تند است، که در عهد صفویه بیشتر
قوس خود آن شبدری تند است، که در عهد صفویه بیشتر عمومیت داشته‌است. این نوع گنبد به دلیل ارتفاع زیاد نسبت به دهانهٔ قوس، نیروها را عمودتر به پائین انتقال می‌دهد، چون شانهٔ قوس عمودی تر است. دو مناره ی آجری نیز در مقابل گنبد و بالای ایوان قرار دارند، از نطر ضتهری نسبتاً حجیم و سنگین به نظر می رسند،مناره‌ها از دو قسمت مجزا تشکیل شده‌اند.که قسمت پائینی آن‌ها به شکل مکعب مستطیل و قسمت بالایی مناره‌ها هشت پر نیم استوانه‌ای ست. حدفاصل قسمت مکعبی و استوانه‌ای یک صفحه تخت قرار داده شده است، که بطرز ماهرانه‌ای با
صفحه تخت قرار داده شده است، که بطرز ماهرانه‌ای با استفاده از چند رج آجرکاری بیرون زده، تبدیل دو مقطع انجام گرفته‌است.ادامه مناره‌ها بطرف پائین، به خط تراز قوس ایوان و سه طاق نمای کم عرض می رسد، این حرکت عمودی سه طاق نما، نه تنها امتداد قائم مناره‌ها را تشدید می‌کند بلکه نمای ظاهری را به سه قسمت تقسیم نموده‌است.مناره‌ها دیگر به صورت مجزا و تحکیلی دیده نمی‌شوند. این شیوه ی طراحی ، یعنی تضاد توافق یافته ،که یکی از اصول زیبایی سمبولیک است. شبستان‌ها. ارتفاع و وسعت زیاد شبستان‌ها یادآور عروج انسان بسوی ملکوت
وسعت زیاد شبستان‌ها یادآور عروج انسان بسوی ملکوت است، در این‌جا مقیاس انسانی رعایت شده‌است و حرکت عمودی حاصل از ارتفاع گنبدخانه تا حدی تعدیل گردیده‌است. شبستان دارای یک پلان مربع شکل است، محراب در ضلع جنوبی شبستان واقع شده‌است، عمق این محراب در حدود نیم متر است که به وسیلهٔ زاق نمایی به شکل پنج اُهفت پوشیده شده‌است. جرزهای بسیار قطوری فضای گنبدخانه را از دو شبستان کناری جدا می‌کند که در حال حاضر با اندود گچ پوشیده شده‌است. نورگیری برای فضای گنبدخانه از طریق پنجره‌هایی در ساقه گنبد صورت می‌گیرد، که
از طریق پنجره‌هایی در ساقه گنبد صورت می‌گیرد، که نمونه‌های بسیاری از این روش نورگیری در مساجد جدید یا قدیم ایران دیده می‌شود. شبستان دیگری نیز در جبهه شمالی مسجد قرار گرفته‌است که از آن به عنوان فضای مدرسه (کلاس درس طلاب) یاد می‌شده‌است. فضای داخلی آن، چون قسمت‌های دیگر آن، خالی از هرگونه تزئینات یا نازک کاری است. تزئینات داخل آن همان آرایش ساده و زیبای آجرها ست. داخل این شبستان محرابی است که بالای آن یک برج ساعت قرار دارد، این برج ساعت در گذشته عملکرد بادگیر نیز داشته‌است. پوشش این شبستان به صورت گنبدی
نیز داشته‌است. پوشش این شبستان به صورت گنبدی است. رواق‌ها. سه قسمت شرق،غرب و جنوب صحن به رواق‌های ستون داری منتهی می‌شوند که ارتباط فضای باز صحن با فضایبسته حجره‌ها به واسطه رواق‌ها تأمین می‌گردد. در ضمن راه ارتباطی تمامی حجرات با همدیگر و همچنین با سایر بخش‌های مدرسه نیز از طریق این رواق‌ها می‌باشد. اصولاًرواق سایه گاهی خنک و مطبوع در اوقات گرم سال است و در زمستان نیز زیر آن مصون از برف باران می‌باشد. مهم‌تر اینکه،ایجاد سلسله مراتب و عرصه بندی مناسب در جهت رسیدن از فضای باز حیاط (عمومی) به فضای بسته
جهت رسیدن از فضای باز حیاط (عمومی) به فضای بسته حجره‌ها ؟(خصوصی) از طریق رواق‌ها (نیمه خصوصی)، که به صورت نیمه باز هستند،بسیار کارآمد عینیت پیدا کرده‌است.رواق جلوی حجره‌ها محرمیت لازم را تاحد ضرورت ایجاد و حریم ساکنین آن را تعیین می‌کند.این رواق‌ها دارای یک ردیف ستون سنگی است که در فواصل منظم در ابتدای آم واقع شده‌است، این ستون‌های سنگی دارای ساقه‌ای ساده و مخروطی شکل هستند، که به وسیلهٔ یک سرستونی، که در مقطع ذوزنقه‌ای است، به رواق متصل شده‌است.ساقهٔ ستون روی یک حلقهٔ سنگی استوار است. حجره‌ها. حجره‌های
روی یک حلقهٔ سنگی استوار است. حجره‌ها. حجره‌های مدرسه در ضلع شرقی و غربی حیاط، انتهای رواق‌ها قرار دارند. هر حجره از طریق دو پنجره، که به‌طور متقارن در دو طرف در ورودی تعبیه شده‌است، نور می‌گیرند. البته از دو پنجرهٔ دیگر که که یکی در حدفاصل طاق حجره و رواق و دیگری توسط پنجره‌ای که در دیوار پسین (پستو) حجره قرار داشته بود، روشنایی بداخل می آمد، اما در حال حاضر هردوی آن‌ها مسدود شده‌است. پوشش سقف حجره‌ها به صورت چهرطاقی است، با این توضیح که دو قوس آن متناسب با عرض حجره و دو قوس دیگر به عرض دو سوم نصف دهانه
با عرض حجره و دو قوس دیگر به عرض دو سوم نصف دهانه قوس بزرگتر است، بنابراین فضای مستطیل شکل حجره از چهار تویزه با قوس پنج اُهفت و سه طاق تشکیل شده‌است.فضای داخلی حجره‌ها به وسیلهٔ یک دیوار بخ دو بخش تقسیم شده‌است، در جداره‌های فضای پیشین در مابین تویزه‌ها، رف و طاقچه برای گذاشتن لوازم طلاب در نظر گرفته شده‌است. تزئینات. تزئیناتی که در بناهای مذهبی هم عصر مسجد معیّرالممالک موجود است، در اینجا اثری نیست، سازندگان این مسجد برای جلوه‌های کاذب دعوت‌کننده و تزئینات ظاهری اصراری نداشتند، با اینکه قصد تزئین این
ظاهری اصراری نداشتند، با اینکه قصد تزئین این مسجد را داشته‌اند. اما حالا به هر دلیلی ناتمام رها شده‌است، تنها چیزی که انجا می‌توان به عنوان تزئینات یاد نمود و شاید هم به دلیل چند عملکردی بودن بنا از تزئینات خاص یک عملکرد خودداری شده‌است. مقدار بسیار جزئی کاشیکاری در کابندی‌های زیر قوس آهیانه مسجد است، که آن هم نسبت به دیگر ابنیه مشابه، چه از نظر کمیت یا چه از لحاظ کیفیت و شیوه اجرا و رنگ بندی قابل توجه نیست. در واقع تزئین دیوارها، مناره‌ها، گنبد و طاق همان ردیف منظم آجرها ست.
تاریکه بازار مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد، حدفاصل خیابان مدرس و جلیلی، کوی نیرومند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تاریخچه. در سال ۱۲۶۸ ه‍.ق شاهزاده امام قلی ملقب به عماد الدوله حاکم وقت کرمانشاه دستور ساخت این بنا را صادر می‌کند. این بنا دارای چهارسوق‌ها و ورودی‌های زیبایی است، سقف بلند و گنبدی شکلش با دریچه‌هایی که نور مورب خورشید را به داخل بازار می‌تابانند حکایت از ذوق معماران آن دوره را به نمایش درمی‌آورد. در زمان
معماران آن دوره را به نمایش درمی‌آورد. در زمان رواج جاده ابریشم این بازار نقش مهمی در رونق اقتصادی منطقه و همچنین محل داد و ستد آسیائیان و اروپائیان بوده‌است.
مجموعه آقاجان نسب مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بابل، خیابان مدرس ـ جنب گنجینه بابل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانه تاریخی " آقا جان نسب بابل " در محله "برج بن" یکی از محلات قدیمی و مرکزی شهر بابل قرار داشت. همچنین، در این محله " گنجینه بابل " در حیاط این خانه قرار دارد و همنشینی دو سبک معماری قاجاری و پهلوی اول در مکانی به وسعت هزار مترمربع، این مجموعه را نسبت به سایر خانه‌های این محله متمایز کرده است. این مجموعه تاریخی شامل سه خانه
متمایز کرده است. این مجموعه تاریخی شامل سه خانه جنوبی، شمالی و غربی است. خانه جنوبی این مجموعه همان شاه نشین این عمارت محسوب شده و معماری کاملاً قاجاری دارد. وجود سه دری و پنج دری‌های مزین به شیشه‌های رنگی و ساده، پنجره‌های گره چینی و طاقچه‌های تماماً گچ کاری شده در تالار و بهارخواب آن همگی شاخصه‌های سبک معماری قاجاری هستند که در این مجموعه بکار رفته است. در عمارت‌های شمالی و غربی، وجود پله‌های بیرونی و همچنین ایوان و ستون‌های پهن که نشانه ای از اقتدار و عظمت است، حکایت از این دارد که در زمان پهلوی اول،
عظمت است، حکایت از این دارد که در زمان پهلوی اول، الحاقاتی به این دو بنا اضافه شده است. سقف هر سه بنا سفالی است و مصالح بکار رفته در آن شامل آهک، سفال، گچ و آجر چهارگوش است که کاملاً با آب و هوای مرطوب شمال ایران سازگاری دارد. مالک اصلی این خانه فردی به نام "حاج مهدی لاکی" از تجار بابل بوده است. در زمان پهلوی اول فردی به نام "عموزاده" که از خوانین بابل بوده، این خانه را از " لاکی " خریداری می‌کند و تا سال ۱۳۴۲ که این خانه در اختیار مدرسه اسلامی انصاریه قرار می‌گیرد، در آن سکونت داشت. سپس بعد از هشت سال
می‌گیرد، در آن سکونت داشت. سپس بعد از هشت سال "عموزاده" مجدداً خانه را از مدرسه پس می‌گیرد و در سال ۱۳۶۵ فردی به نام "حاج عباس آقاجان نسب "این خانه را از وُراث مرحوم" عموزاده " خریداری می‌کند و این خانه از آن زمان به همین نام یعنی " خانه آقاجان نسب " شناخته می‌شود. نهایتاً، در سال ۱۳۷۸ سازمان میراث فرهنگی تصمیم گرفت خانه‌های تاریخی را تملک کند و این خانه را از خانواده " آقاجان نسب " خریداری کرد. متأسفانه در طول این سالها نه تنهااز این خانه استفاده ای نشد، حتی مرمتی هم که در آن انجام شده بسیار اندک و ناچیز
مرمتی هم که در آن انجام شده بسیار اندک و ناچیز بوده است. در اوایل سال ۱۳۹۶ صندوق حفظ و احیای آثار تاریخی برای واگذاری این مجموعه، در قالب تشریفات قانونی فراخوان مزایده داد، که پس از کارشناسی و مطالعات انجام شده کاربری این بنا " فرهنگی، خدماتی، پذیرایی " تعیین شد. خانه تاریخی آقا جان نسب پس از طی مراحل قانونی و انجام مزایده در تاریخ نوزدهم مهر ماه سال نود و شش به شرکت "رویان راه نیارش " به مدیریت آقای نیما پرنفر جهت مرمت و سرمایه‌گذاری به مدت بیست و پنج سال واگذار گردید. مرمت این بنا توسط شرکت "رویان راه
واگذار گردید. مرمت این بنا توسط شرکت "رویان راه نیارش" در حال انجام است.
خانه ساوجبلاغی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان امام خمینی، ضلع شمالی مسجد کبود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. درگاه این خانهف که شکلی عقب نشسته دارد، به واسطه یک هشتی ما را به حیاط می‌رساند. این بنا، از دو طبقه تشکیل شده که در جبهه شمالی و غربی ساماندهی شده‌اند. در مرکز بخش شمالی بنا، طنبی قرار گرفته که دارای پنجره‌های ارسی می‌باشد. ایوان طنبی، دارای دو ستون گچبری، و بالای ایوان، که شکل سنتوری دارد دارای تزیینات آجری و گچی است.
که شکل سنتوری دارد دارای تزیینات آجری و گچی است. یک ساعت با طرح شیر و خورشید نیز در مرکز آن قرار گرفته است. زیرزمین این بخش، از فضاهای سردابه‌ای با پوشش طاقی تشکیل یافته و جبهه غربی بنا، دارای چندین اتاق تودرتو در طبقه همکف و پوشش طاقی در زیرزمین است. نماهای جانبی تزیینات آجری دارد. این خانه اکنون مسکونی است.
حسینیه خان مربوط به دوره قاجار است و در بندر ریگ در شهرستان گناوه در استان بوشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این حسینیه در حدود ۲۰۰سال قبل و در زمان خانعلی خان گپ، توسط زنی به نام حاجیه خورشید با اهداء منزل شخصی خود به حسینیه بنیان نهاده شد. پس از حاجیه خورشید، خانعلی خان و بعدها حیدر خان و فرزندانش اله کرم خان بانی و متولی حسینیه بوده‌اند». حیدر خان بندر ریگی(۱۲۴۴ش ـ ۱۳۱۳ش) فرزند خانعلی خان بندر ریگی ضابط و حاکم بندر ریگ در سال‌های هم‌زمان
بندر ریگی ضابط و حاکم بندر ریگ در سال‌های هم‌زمان با جنگ جهانی اول بود. «در زمان حیدر خان، آبادی، عمران و توجه به امور زراعت و کشاورزی در بندر ریگ گسترش یافت. حسینیهٔ بزرگ حیدر خان که در ایام سوگواری خامس آل عبا و شهدای کربلا در آن به عزاداری می‌پرداخت، هنوز هم در بندر ریگ قابل استفاده‌است. مراسم تعزیه خوانی ایام عاشورا از زمان حیدر خان در بندر ریگ مرسوم شد و تا امروز هم هر ساله این مراسم باشکوه در میدان طاق روبروی خانه غلامحسین خان حیات داودی برگزار می‌شود. مراسم تعزیه خوانی بیشتر در میدان طاق است. حیدر
مراسم تعزیه خوانی بیشتر در میدان طاق است. حیدر خان در شیراز در گذشت و آرامگاه وی در شهر مقدس قم قرار دارد. مرحوم سید محمد ابطحی (۱۳۰۳ش ـ ۱۳۵۶ش) دارای تحصیلات حوزوی ـ مدتی به عنوان خادم اهل البیت در حسینیهٔ خان به خدمت مشغول بود و بعدها مدیریت و بانی حسینیهٔ احمدی بندر ریگ را عهده‌دار شد و امروزه فرزند ایشان سید مرتضی بانی حسینیه است.». منابع. https://web.archive.org/web/20111219235312/http://www.hossiniyahkhan.ir/
برج مقبره بابا حسین (آرامگاه حضرت یوشع بن نوح) مربوط به احتمالاً سدهٔ ۶–۸ ه.ق است و در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر ملایر واقع شده است ازطریق جاده ملایر–بروجرد کیلومتر ۲۰ از روبروی روستای انوچ و روستای زاغه و روستای کمرسیاه مقبره باباحسین می‌توان رفت. ضمنا جاده این مسیر تا روستای زاغه آسفالت است. از زاغه تاسیاه کمر جاده شوسه است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه. این مکان، آرامگاه یکی از پیامبران بنی‌اسرائیل، حضرت یوشع بن نوح بوده که در گذشته مورد
حضرت یوشع بن نوح بوده که در گذشته مورد توجه یهودیان ساکن در منطقه بوده‌است. مشخصات بنا. برج آرامگاه بابا حسین دارای پلان و و طرح ۱۲ ضلعی منتظم از نوع برج مقبره‌های دارای گنبد رک (مخروط) است. قسمت داخلی آن به صورت ۸ ضلعی و در داخل هریک از اضلاع طاق نمایی نسبتاً عمیق با قوس‌های جناغی ایجاد شده. این طاق نماها هر یک داخل قاب مستطیلی شکلی که با آجرکاری برجسته ایجاد گردیده است قرار گرفته‌اند. وجود این طاق نماها علاوه بر تزیین جهت کاستن اضلاع دوازده‌گانه بیرونی به ۸ ضلع در درون به وجود آمده‌اند.
بقعه شیخ عبدالله مربوط به دوره صفوی است و در خاتم، کنار میدان ورودی شهر از طریق هرات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ساختمان شهرداری ارومیه ساختمانی مربوط به دوره پهلوی اول است که در ارومیه و میدان انقلاب (میدان ایالت) این شهر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این ساختمان در حال حاضر پس از دو دوره بازسازی به عنوان محل شهرداری ارومیه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
میدان امام خمینی میدان بزرگی در مركز همدان است. معمار میدان امام، مهندس معمار آلمانی کارل فریش در سِمت مهندس وزارت داخله عصر رضاشاه پهلوی، طراح اصلی این میدان و شش خیابان منشعب از آن و کمربندی های مربوطه با الگوی شهرسازی ستاره ای – شعاعی است. جهت اجرای این طرح، یک مهندس ایرانی به نام سیف الله خان سلیمانی، یک مهندس آلمانی به نام اشتولباخ و یک مهندس روس به نام ولادیمر چارولیف در شعبه فنی و ساختمانی به ریاست مهندس وزارتی به نام گرهارد رودنبرگ کار خود را از اواخر سال ۱۳۱۰ خورشیدی شروع کردند. تاریخچه. با به
اواخر سال ۱۳۱۰ خورشیدی شروع کردند. تاریخچه. با به سلطنت رسیدن رضاخان پهلوی تفکرات مدرنیته در ایران شکل اجرایی به خود گرفت و دولت مرکزی برای اجرایی نمودن این تفکرات، مستشارانی را به شهرهای مختلف ایران از جمله همدان روانه کرد. جایگاه مرکز جدیدی که کارل فریش برای شهر همدان انتخاب کرد نزدیک مرکز شهر سابق بود و به همین دلیل با موانع و محدودیتهای مذهبی و طبیعی زیادی روبرو شد. این میدان با دارا بودن قدمت یک قرن، هنوز موقعیت ارتباطی خود را با خیابان‌ها و بازار همدان حفظ کرده ‌است. این میدان مربوط به دوره پهلوی اول
حفظ کرده ‌است. این میدان مربوط به دوره پهلوی اول است و در محل تقاطع خیابان شهدا و خیابان تختی واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از پیمانکاران طرح میدان می توان به اشخاصی چون استاد غلامرضا معماری، میرزا خلیل منصف، حسن ریاحی، علی فیروز و تقی شریفی اشاره نمود. معماری. طراحی و اصول انشعاب خیابان‌ها از این میدان دایره شکل، به نحوی است که هر چه کل شهر گسترده‌تر می‌گردد، غیر مستقیم زیر نفوذ همین میدان مرکزی است. شعاع میدان ۸۰ متر است. در فاصله‌های دورتر از
است. شعاع میدان ۸۰ متر است. در فاصله‌های دورتر از محیط این میدان، بلوارها و خیابان‌ها با شعاع بزرگتر قرار دارند که در حال حاضر به علت توسعهٔ شهر در برخی از جهت‌های شهر تا دایرهٔ سوم هم رسیده‌است. به این دایره‌ها در اصطلاح خیابان‌های کمربندی گفته می‌شود. ۶ خیابان اصلی شهر به نام‌های باباطاهر، اکباتان، شهدا، تختی، بوعلی و شریعتی، به این میدان وصل شده‌اند. عرض این خیابان‌ها ۳۰ متر است و با فاصلهٔ ۶۰ متر و زاویهٔ ۶۰ درجه‌ای به شش جانب شهر منشعب می‌شوند. از سال ۱۳۸۴ خورشیدی به منظور حل مشکلات ترافیکی رینگ اول
۱۳۸۴ خورشیدی به منظور حل مشکلات ترافیکی رینگ اول شهر و رونق گردشگری طرح پیاده راه سازی تصویب شد و این میدان از سال ۱۳۹۵ خورشیدی همراه با خیابان بوعلی و خیابان اکباتان به پیاده راه تبدیل شده است. موزه. به‌دنبال اجرای پروژه پیاده‌ راه‌ سازی میدان امام خمینی، تابوتی در این محوطه که مربوط به دوره اشکانیان بود، کشف گردید و به مدت چندین روز کاوش اضطراری در این منطقه ادامه پیدا کرد. پس از گسترش کاوشها تصمیم بر آن شد که به جای تعبیه آب‌نما در وسط میدان، موزه‌ای در این محوطه راه‌اندازی و آثار تاریخی کشف شده در آن
این محوطه راه‌اندازی و آثار تاریخی کشف شده در آن نگهداری شود.
بوذر جمهر قائینی مربوط به دوره صفوی است و در ۳ کیلومتری شرق قائن، بر روی صخره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. آرامگاه. رامگاه بزرگمهر قائنی در فاصله چهار کیلومتری جنوب غربی شهر قائن و در دامنه کوهی موسوم به کوه ابوذر قرار دارد. بنای مقبره از بناهای قرن ششم و هفتم هجری است به فرم چلیپایی و با معماریی بسیار زیبا ساخته شده‌است. مصالح اصلی در ساخت بنا سنگ گچ و آجر است. درخت بنه ۷۰۰ ساله ای نیز در کنار این مقبره وجود دارد که به زیبایی اثر افزوده
کنار این مقبره وجود دارد که به زیبایی اثر افزوده است. بقعه آن چهار ایوانی است و گنبد بر فراز این ایوان‌ها استوار شده‌است. نوادگان بزرگمهر، خانواده «نوری ابوذری» هستند که هم‌اکنون اکثراً ساکن همین شهر می‌باشند. پسوند خانوادگی «ابوذری» متعلق به این خانواده و برگرفته از نام بوذر جمهر می‌باشد. بزرگمهر قائنی. یکی از عرفای نامدار، سیاست‌مدار و شاعر قرن چهارم و پنجم هجری قمری به نام قسیم بن ابراهیم بن منصور معروف بزرگمهر قائنی است. بزرگمهر قائنی حکیم ادیب، فرزانه، سیاست‌مدار و شاعر سده چهارم و ربع اول پنجم قمری
سیاست‌مدار و شاعر سده چهارم و ربع اول پنجم قمری است که در دربار سلطان مسعود غزنوی خدمت کرده‌است. وی به زبان فارسی و عربی سخن می‌گفته و از وی اشعار و قصیده‌هایی به جای مانده که قصیده بهاریه او از شهرت خاصی بر خوردار است. بوذر جمهر بعد از مرگ سلطان محمود تا زمان فروپاشی حکومت غزنویان در دربار سلطان مسعود غزنوی به سر برد و در اواخر حکومت غزنویان از غزنه که پایتخت بود به قائن آمد و پس از مدتی در گذشت. منطقه نمونه گردشگری. محدوده آرامگاه بزرگمهر قائنی از تیر ماه سال ۱۳۹۳ توسط میراث فرهنگی شهرستان قائنات به یک
سال ۱۳۹۳ توسط میراث فرهنگی شهرستان قائنات به یک منطقه نمونه گردشگری تبدیل گردید. مساحت این منطقه ۵۰۷ هکتار می‌باشد.
چهارقاپی بنایی به صورت چهارتاقی، مربوط به دوران ساسانی است و در قصرشیرین، در شمال این شهر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چهارقاپی قصرشیرین به زمان پادشاهی خسرو دوم مربوط است. این بنا به کاخ فیروزآباد در استان فارس شباهت دارد که تقریباً چهار سده از آن کهن‌تر است. کاربری بنا. در رابطه با کاربری چهارتاقی‌ها هنوز توافق نظری وجود ندارد. از یک سو برخی این ساختمان‌ها را آتشکده به معنای آدریان دانسته‌اند. اما برخی دیگر در کاربری مذهبی آن‌ها تردید
اما برخی دیگر در کاربری مذهبی آن‌ها تردید کرده و آن‌ها را صرفاً آتشگاه، به معنای مکانی غیرمقدس برای برداشتن آتش مورد نیاز در زندگی روزمره عنوان کرده‌اند. رضا مرادی غیاث آبادی از جمله کسانی است که برای چهارتاقی‌ها کاربری نجومی قائل شده‌اند.
پل‌های ترناو یا پل‌های آب بر بشرویه مربوط به دوره ساسانیان - دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است که در شهرستان بشرویه واقع شده، این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. موقعیت. پل های ترناو در ١ کیلومتری روستای فتح آباد بخش ارسک شهرستان بشرویه قرار گرفته است. ساختمان. پل های ترناو شامل دو سازه معماری سنگی از جنس سنگ و ساروج است. بر روی تاج پل مجرای آب قرار داشته و وظیفه اصلی پل انتقال آب توسط مجرای به روستای فتح آباد بوده است.
قلعه ملک بهمن یا ملک قلا مربوط به دوران پیش از اسلام است و در شهرستان آمل، بخش لاریجان، روستای شاهان‌دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت. موقعیت. این قلعه از قلعه‌های عظیم البرز و ایران است که در جاده هراز بخش لاریجان شهرستان آمل و مشرف به روستای شاهان‌دشت در ۷۵ کیلومتری جنوب آمل قرار دارد این قلعه متعلق به حکام پادوسبانیان است که بر رویان، نور، کجور و رستمدار حکومت می‌کردند. بنای قلعه بر روی صخره‌ای حدود ۲۲۰متر بالاتر از سطح اراضی شاهاندشت از لاشه
حدود ۲۲۰متر بالاتر از سطح اراضی شاهاندشت از لاشه سنگ‌های بزرگ و کوچک و ملات گچ و ساروج ساخته شده که به صورت طبقه طبقه و شامل اتاق‌ها و قسمت‌های مختلف ساختمانی است. این قلعه به دستور شاه عباس صفوی در سال ۱۰۰۵ فتح شد. = ملک بهمن دوم پادوسپانی = در شرح حال ملک کیومرث چهارم پور ملک کاوس سوم ، در شاخۀ ملوک پادوسپانی کجور خواهد آمد که از این ملک کیومرث پسری بنام ملک بهمن دوم بماند که به فرمانروائی لاریجان رسید و در موقع تحریر تاریخ جهان آرا به سال ۹۷۲ ه.ق بر مسند حکومت آن دیار بود. ملک بهمن نیز در بهار سال ۹۹۷
حکومت آن دیار بود. ملک بهمن نیز در بهار سال ۹۹۷ ه.ق در ییلاقات لار به شاه عباس پیوست و تا خراسان ملازم موکب همایون بود . شاه عباس درمشهد مقدس بود که خبر یافت عثمانیان به مغرب ایران روی آورده اند. بناچار از حملۀ به هرات منصرف گردید و برآن شد که از راه یزد و کرمان و فارس به مقابلۀ ایرانیان برود. در این هنگام بود که ملک بهمن فرار نموده و به لاریجان رفت. بعدها که در سال ۱۰۰۵ ه.ق شاه عباس به مازندران لشکر کشید گماشتگان ملک بهمن در قلعۀ آمل به مقاومت برخاستند و خشم شاه عباس را برانگیختند و شاه عباس فرهاد خان
و خشم شاه عباس را برانگیختند و شاه عباس فرهاد خان اعتمادالدوله را مأمور گشودن لاریجان نمود. در اواخر سال ۱۰۰۵ ه.ق ملک بهمن پس از مقاومت زیاد گرفتار گردید و در آغاز سال ۱۰۰۶ ه.ق در اصفهان به امر شاه عباس کشته شد. و در این زمان عملاً سلسله پادوسپانیان شاخه نور و شاخه کجور بعد از حدود هزار سال منقرض گردید.