payamvha/North_RAG huggingface dataset:
به دلیل قرار گرفتن در بافت قدیم زنجان و دودکش آجری منحصر به فرد آن و دستگاه‌های قدیمی موجود تبدیل به موزه صنعت استان زنجان شده است. این بنا در ضلع شمالی بافت قدیمی شهر زنجان واقع شده است. نشانی آن ضلع شرقی خیابان کارگر (صفا) نرسیده به بلوار چمران (فلکه کوچه مشکی) سابق است. تاریخچه. کارخانه کبریت سازی، در دوران پهلوی در شهر زنجان بنا گردیده است و تا سال ۱۳۵۷ قبل از انتقال به محل جدید، مورد بهره‌برداری بوده است. بانی این بنا شخصی بنام محمد علی شالچی می‌باشد. ویژگی‌ها. این بنا شامل قسمت‌های دروازه ورودی، فضای
این بنا شامل قسمت‌های دروازه ورودی، فضای کارخانه و حیاط بنا می‌باشد. دروازه ورودی کارخانه که رو به خیابان کارگر قرار گرفته است شبیه شیر و خورشید بنا شده است و فضای کارخانه شامل قسمت‌های مختلف مراحل تولید کبریت می‌باشد. بنای کارخانه با شکل مربع مستطیل به طول ۴۰/۲۵و عرض ۲۱/۶۳ در وسط محمله نسبتاً وسیعی قرار گرفته است. پلان معماری بنا به تبع از خط تولید کبریت سازی دارای فضاهای سالن تولید، انبار مواد اولیه، انبار تولیدات و گرمخانه است. این بنا بعلت صنعتی بودن، فاقد تزیینات بوده ولی لازم است ذکر شود که نمای غربی
تزیینات بوده ولی لازم است ذکر شود که نمای غربی بنا با پنجره‌های هلالی و سیمان‌کاری رنگین، نمای زیبایی را به خود اختصاص داده است. این بنا به دلیل قرار گرفتن در بافت قدیمی زنجان، میل آجری که در شهر زنجان منحصر بفرد می‌باشد و همچنین بعلت وجود دستگاه‌های قدیمی در محل می‌تواند به عنوان یک موزه صنعتی کاربرد داشته باشد. در سال‌های اخیر، اتاق بازرگانی با نظارت اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان اقدام به مرمت بنا نموده است ولی دیوارهای محوطه این کارخانه در طی سالیان گذشته توسط شهرداری تخریب و
کارخانه در طی سالیان گذشته توسط شهرداری تخریب و محوطه کارخانه تبدیل به پارک گردیده است. نحوه مالکیت. مالک این بنا در حال حاضر پس از تسویه کلیه بدهیهای این کارخانه وراث آقای شالچی (کوچمشکی) می‌باشند.
کوره آجرپزی رستگار مقدم مربوط به دوره پهلوی یکم است و در مشهد، بلوار امت، گوشه شمالی پارک رستگار مقدم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ساختار کوره آجرپزی رستگار مقدم. این کوره آجرپزی سنتی که تا دهه های گذشته تولید آجر سنتی داشته است، از گل و خشت ساخته شده است و برای تولید حرارت و گرما برای پخت آجر از چوب، ذغال سنگ و گازوئیل(در سالهای آخر) استفده میکردند. کوره آجرپزی رستگار مقدم مانند دیگر کوره های قدیمی و سنتی حالت لوله ای مانند دارد و با ارتفاع
قدیمی و سنتی حالت لوله ای مانند دارد و با ارتفاع حدود ۱۰ متر، دود و آلاینده های حاصل از سوختن مواد را خارج میکرده. فرایند تولید آجر در کوره آجر پزی رستگار مقدم. در این کوره آجرپزی سنتی آجر طبق فرایند زیر تولید میشد: آجرهای قزاقی یا سنتی در کوره آجرپزی رستگار مقدم. در کوره آجرپزی سنتی مانند کوره آجرپزی رستگار مقدم، آجرهای قزاقی یا آجرهای سنتی تولید می شده است. آجرقزاقی [1]یکی از انواع آجرهای پرکاربرد در معماری ایرانی است که از ترکیب خاک رس و آب تولید میشود و یکی از پرمصرف ترین آجرها در دنیای ساخت و ساز در
و یکی از پرمصرف ترین آجرها در دنیای ساخت و ساز در ایران است. &lt;ref&gt; [1] منبع: آجرقزاقی وبسایت آجرنماپارس []&lt;href/&gt;
بنای موزه هنرهای معاصر مربوط به دوره پهلوی است و در تهران، خیابان کارگر شمالی، نرسیده به چهار راه فاطمی واقع شده و کاربری آن موزه بوده و مجموعه مهم موزه هنرهای معاصر تهران در آن قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ین موزه در سال ۱۳۵۶ خورشیدی (۲۲ مهر برابر با ۱۴ اکتبر ۱۹۷۷ میلادی) به کوشش و ابتکار فرح پهلوی و با پشتیبانی دفتر مخصوص او، در گوشهٔ غربی پارک فرح (بوستان لاله کنونی) در امیرآباد تهران بنا شد. بنای موزه را کامران دیبا در سبک معماری مدرن و
شد. بنای موزه را کامران دیبا در سبک معماری مدرن و با الهام از بادگیرهای کویری ایران طراحی کرد.
تل قصر بهرام گور سورمق مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان آباده، شهر سورمق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. با تاسیس شهرداری سورمق در سال ۱۳۸۴، و کوشش شهردار آن‌زمان، مهندس سید جمال تربتی(بنیانگذار شهرداری سورمق و نخستین شهردار) اقداماتی قابل توجه برای مرمت،بهسازی و نگهداری این بنا انجام شد. اما اکنون این اثر همانند بسیاری از آثار و ابنیه تاریخی مورد بی‌مهری قرار گرفته است.
چهارطاقی شیرکوه (پاکوه/سپرو) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان نائین، روستای سپرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در وصف و تبین دیگر این مکان از آن به عنوان آتشکده سپرو یاد می‌شود. این چهارطاقی برفراز شیرکوه قرار گرفته‌است و در گویش محلی از آن باعنوان چهاردری یاد می‌شود. این مکان تاریخی در دوره‌ای نیز ترمیم و بازسازی شده‌است.
قلعه رزه (قلعه رضا جودکی) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اندیمشک، کیلومتر ۴۶ جاده اندیمشک به پل دختر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تاریخچه. قلعه رزه (قلعه رزمان یا رزمانان) این قلعه منزلگاه کاروانیان جاده خرم‌آباد به اندیمشک (صالح آباد قدیم) بوده و اکنون نیز جاده سراسری خوزستان از کنار آن می‌گذرد که در ۴۵ کیلومتری جاده ارتباطی اندیمشک خرم‌آباد و در حدود ۵۰۰ متری جنوب شرقی روستای قلعه رزه و در حاشیه جاده می‌باشد که در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱
و در حاشیه جاده می‌باشد که در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه رزه که در ادوار گذشته در محلی بنام رزه بر سر راه کاروانها ساخته شده محل حکومت سلاطین اشکانی بوده که گرهشکان یا به زبان محلی گرشکان یا گرشگو در قسمت جنوبی این قلعه وجود دارد که قسمت غرب و جنوب غربی آن رودخانه کرخه می‌باشد. این کاروانسرا دارای پلان چهارگوش و مستطیل شکل در جهت شرقی و غربی بوده و از نوع چهار ایوانی و از بناهای دوره صفوی می‌باشد؛ و توسط شخصی به نام «حسین خان والی» عصر صفوی
و توسط شخصی به نام «حسین خان والی» عصر صفوی در سال ۱۰۰۸ هجری ساخته شده‌است. قلعه رزه دارای ۱۴ اتاق مسکونی بوده که در داخل هر اتاق ۴ طاقچه ساخته شده و تمام اتاق‌ها به هم ارتباط دارند و برای ورود و خروج از قلعه، تنها یک در وجود داشته‌است. مصالح بکار رفته در ساخت کاروانسرا از سنگ قلوه، ساروج و گچ بوده ولی در دوره‌های بعدی برای بازسازی آن به مقدار بسیار کم از کاروانسرا کنگره‌هایی جهت نگهبانی ساخته شده، در جهت شمالی و جنوبی کاروانسرا به پرتگاه منتهی می‌شود. قلعه، به هنگام تصرف لرستان به دست قوای دولتی رضاشاه،
به هنگام تصرف لرستان به دست قوای دولتی رضاشاه، اهمیت نظامی فراوان داشته و یک از قرارگاه‌های مهم جلوگیری از شورش، یاغیگری و غارت به‌شمار می‌رفته است ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسی (۳۳۶–۳۸۰ ه‍. ق) که ۱۱۰۰ سال پیش می‌زیسته، مسیر «خرم‌آباد» تا «اندیمشک» همچنین در شمال این قلعه، یک بنای دو طبقه کوچک‌تر نیز وجود دارد که به حسینه یا قلعه حسینی مشهور است.قلعه رزه در گذشته محل سکونت ایل بزرگ جودکی می باشند.
قلعه مناصر (قلعه کورو) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اندیمشک، بخش الوار گرمسیری، روستای چینه روزه واقع شده در گذشته های نه چندان دور این قلعه در قلمرو ایل بزرگ پاپی بوده و قبل از آن نیز قلعه سرحداتی حکومت اتابکان لر (لیریایی) در بخش الوار گرمسیری بوده است و مردم ایل هنوز از آن به عنوان قلعه مناصر یاد می کنند که نیای خوانین ایل پاپی بوده است. برخی نیز معتقدند قبل از محمد ناصر یا همان مناصر این قلعه در اختیار قربان خان که نیای خوانین پاپی بوده بوده و نام کورو در واقع همان قربان می باشد که دچار تغییر شده
کورو در واقع همان قربان می باشد که دچار تغییر شده است.بعدها بر اثر اختلافات ایلی و قتل عام هایی که صورت می گیرد قلعه رونق خود را از دست می دهد.و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب‌های بادی نشتیفان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خواف، بخش مرکزی، شهر نشتیفان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده هارون آرامگاه هارون بن موسی فرزند موسی کاظم و برادر علی بن موسی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان طالقان، روستای جوستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. زندگینامه امامزاده هارون. امامزاده هارون در بیست وسوم ماه رجب سال ۱۶۰ هجری قمری در شهر مدینه چشم به دنیا گشود. ایشان فرزند موسی بن جعفر امام هفتم شیعیان و ششمین فرزند از اولاد آن امام است نام مادر او ام ولد بود. وی مدت ۲۰ سال از عمر خود را در مدینه سپری کرد پس از هجرت علی بن موسی
خود را در مدینه سپری کرد پس از هجرت علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان از مدینه به سمت خراسان، او نیز همانند دیگر خاندان بنی هاشم به جهت اشاعه مذهب تشیع، محیط نا امن مدینه را به مقصد ایران ترک نمود. امامزاده هارون ابتدا به شیراز و از آنجا به اهواز وقم مهاجرت کردند. در سال ۱۸۴ قمری عالم بزرگ قزوین شیخ حسن معروف به (ابو محمد) از طرف جمعی از شیعیان ساکن آن دیار وی را به قزوین دعوت نمود با آمدن وی به قزوین عمال و مامورین حکومت عباسی وکار گزاران مأمون قصد دستگیری و قتل او نمودند این نقشه ایی که از طرف مأمون
و قتل او نمودند این نقشه ایی که از طرف مأمون برای عموم سادات و امامزادگانی که به ایران مهاجرت کرده بودند طرح‌ریزی شده بود این امر موجب شد تا امام زاده هارون قزوین را ترک نموده و در قریه در شمال این شهر (طالقان) مخفی شوند امام سر انجام وی را در ۲۱ ربیع الثانی ۲۱۱ در سن ۵۱ سالگی کشته شد آیت الله مرعشی نجفی در مشاجرات سادات آورده‌اند یکی از فرزندان امام موسی کاظم امامزاده هارون است که در اطراف قزوین که فعلاً آن منطقه را اسم طالقان می‌شناسند مدفون است از ایشان فرزندی به نام احمد و از او دو فرزند به نام محمد و
فرزندی به نام احمد و از او دو فرزند به نام محمد و موسی باقی‌مانده و از این دو بزرگوار ساداتی در عالم از جمله در ایرانکوهای سفیدخانی اراک و عراق نجف و کربلا و مصر قاهره و ماورالنهر و خارا بلاد هند منتشر هستند. تاریخچه ساخت بنای مقبره. در زمان سلاطین صفویه با آگاهی به اینکه امامزاده هارون عموی آنها یعنی برادر جد ایشان حمزه که در ری و در کنار عبدالعظیم حسنی مدفون است می‌باشد شاه طهماسب اول و شاه عباس اول بقعه این امامزاده را تعمیر کردند سنگ مرمر سفیدی که اینک روی دیوار راهرو در ورودی به این امامزاده نصب است
روی دیوار راهرو در ورودی به این امامزاده نصب است از زمان صفویه می‌باشد که با خط زیبا حک شده گواه این مدعیست که صورت وقفیات و تاریخ تعمیر این بقعه را بیان می‌دارد اخیراً عده‌ای از مردم دست به مرمت امامزاده زدند ولی امکانات مقبره هنوز مناسب نیست. در گذشته مقبره امامزاده هارون دو لنگه در ورود به صحن خاتم کاری شده ذیقیمت داشت که گویا در زمان قاجاریه ساخته و نصب شده بود که اخیراً آن‌ها را کنده و برده‌اند اینک به جای آن در چوبی ساده‌ای گذاشته‌اند ا
حمام روستای فشندک مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان طالقان، بخش طالقان، روستای فشندک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه صدقیانی مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ارتش کوچه حیدر زاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این بنا متعلق به حاج جعفر دایی بود که اواخر دوره قاجار توسط حاج محمد صدقیانی خریداری شد. خانه صدقیانی دارای بخش های اندرونی و بیرونی است که متاسفانه بخش اندرونی خانه به هنگام خیابان کشی از بین رفته است. همچنین به مانند خانه مشروطه تبریز شامل ایوان کشیده و ایوان های دو طبقه مشرف به حیاط است. این خانه حدود ۷۰۰۰ مترمربع مساحت دارد و شامل
است. این خانه حدود ۷۰۰۰ مترمربع مساحت دارد و شامل کوشک، باغ، خانه باغ، ساختمان و بخش پهلوی است و در سال ۱۳۲۰ بخشی از خانه به هنگام ایجاد خیابان ارتش تخریب و جزو خیابان شد؛ اما در اواخر پهلوی بخشی که شامل تالار و حوض خانه و نیز جبهه شرقی با ایوان و سه دری بود به این ساختمان اضافه شد. خانه صدقیانی محل سکونت یکی از تجار خوشنام ابریشم شهر تبریز بنام حاج محمد صدقیانی بوده است.از زندگینامه ایشان اطلاعات دقیقی در دست نیست،گویا صاحب چهار فرزند بنامهای علی،حسن،حسین و عبدالله بودند که حسن صدقیانی کارمند اداره پست و
و عبدالله بودند که حسن صدقیانی کارمند اداره پست و تلگراف بوده است .وی در زمان حکومت قاجار به دلیل مسائل سیاسی ازجانب حکومت به شهر قصر شیرین تبعید گردید.درحال حاضر نوادگان حاج محمد صدقیانی با نامهای خانوادگی صدقیانی، صدّیقیان و ابریشمی در شهرهای تبریز و تهران سکونت دارند. مدتی این خانه تا دهه ۶۰ به عنوان مدرسه استفاده می‌شد، اما پس از برخورد موشک عراقی درسال ۱۴ خرداد ۱۳۶۳ و آسیب دیدن بخشی از خانه در زمان جنگ ایران و عراق، مدتی بی استفاده ماند، اما دوباره مرمت و بخش آسیب دیده بازیابی شد و اکنون در اختیار
مرمت و بخش آسیب دیده بازیابی شد و اکنون در اختیار دانشگاه هنر و معماری است و در زیر زمین این خانه صنایع دستی تبریز و آذربایجان توسط اداره میراث و فرهنگ عرضه میشود ، همچنین بازید عموم نیز از این خانه تاریخی آزاد است.
ساختمان تاریخی موزه بانک تجارت مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ضلع شرقی میدان توپخانه (میدان امام خمینی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری. عمارت خورشید به عنوان دفتر مرکزی بانک شاهنشاهی ایران بود که تنها میراث ارزشمند باقی‌مانده از بناهای قدیمی میدان توپخانه است؛ دارای طرحی یگانه بوده و استفاده از عناصر تزیینی معماری ایران، همانند کاسه‌سازی در نیم‌گنبد سردر ورودی، کاشیکاری و گچبری را می‌توان از ویژگی‌های برجسته آن شمرد. هم چنین وجود
می‌توان از ویژگی‌های برجسته آن شمرد. هم چنین وجود ستون‌های رفیع در فضای داخلی بانک و تلفیق هنرمندانه آن با دوره‌های تیزه‌دار و استفاده از چوب در پوشش سقف، ترکیبی موزون را پدیدآورده است که شکوه و عظمت معماری هخامنشی را به بیننده یادآوری می‌کند. کاشیکاری سردر توسط حسین لرزاده انجام شده است، اما معمار طراح ساختمان مارکار گالستیانس بوده که به سبک معماری رمانسک بنا گردیده است.
نیایشگاه آدُریان محل نگهداری آتش مقدس است که در شهر تهران، خیابان جمهوری، خیابان میرزا کوچک خان، پلاک ۴، (ضلع شمالی دبیرستان فیروز بهرام) واقع شده‌است. بنای معبد آدریان مربوط به دوره قاجار است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۴۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تاریخچه بنا. سنگ بنای آدریان یا آتشکده تهران امرداد ماه ۱۲۹۳ خورشیدی، برابر با ۱۳ اوت ۱۹۱۳ میلادی، گذاشته شد و با همازوری پارسیان هند (بهرام‌جی بیکاجی) و زرتشتیان تهران در جشن آذرگان ۱۲۹۶ خورشیدی گشایش یافت. این سازه با همیاری مالی
۱۲۹۶ خورشیدی گشایش یافت. این سازه با همیاری مالی پارسیان هندوستان (بهرام‌جی بیکاجی) و زرتشتیان ایرانی ساکن ایران و هند ساخته شد و آتش ورهرام آن را روانشادان موبد اردشیر رستم رستمی، موبد بهرام رشید شید و موبد هرمزدیار بهرام سروش، از یزد با آیینی ویژه پس از آنکه ۲۵ روز در راه بودند در روز آذر از ماه آذر (جشن آذرگان) در آتشدان آتشکده تهران جای دادند. درون آتشدان آن، آتش چندهزارساله بازمانده از آتشکده کاریان فارس فروزان است. آتشی که موبدان از بامداد تا شامگاه، آن را کُنده و هیزم می‌دهند و پرستاری می‌کنند.
آن را کُنده و هیزم می‌دهند و پرستاری می‌کنند. مشخصات بنا. مساحت کل زمین حدود ۱۳۰۰ مترمربع و بنای مرکزی ۲۰۶ متر مربع می‌باشد. روبروی بنا مانند آتشگاه یزد حوضی بیضی شکل به قطرهای ۸ و ۴ متر دیده می‌شود. ساختمانی با نمای سنگ سفید و کنگره ای در بالای دیوار و شش ستون که در جلوی در ورودی آن زیر طاقی قرار گرفته‌اند و سر ستون‌هایی سنگی که هر کدام چهار سر گاو دارند و گویی تمام وزن این ساختمان را به دوش می‌کشند. در قسمت مرکزی بنای نیایشگاه اتاقی چهارگوش بنا شده که دیوارهای آن تا ارتفاع ۸۰سانتی‌متری بالا آمده‌اند و پس
آن تا ارتفاع ۸۰سانتی‌متری بالا آمده‌اند و پس از دیوارها، شیشه‌های یکدست و ضخیم تا سقف ادامه دارد. در اتاق، یک ظرف مسی قرار دارد که که به آن آفرینگان (مجمر) می‌گویند، داخل آفرینگان (مجمر) کنده‌ای نیم سوخته و خاکستر بسیاری، از آتش به جای مانده و شعله‌ای باریک در میان ظرف، آتش را زنده نگه داشته‌است. وجه تسمیه. الف) آدُران: آدریان (آذران) همان آتشگاه یا آتشکده است. به روزگار ایران باستان این کلمه تشکیل یافته از دو بخش &lt;آدر&gt; و &lt;ان&gt; است. بخش نخست به معنای آذر یعنی آتش است. در برهان قاطع آمده: آدر بر
آذر یعنی آتش است. در برهان قاطع آمده: آدر بر وزن مادر همان آذر= آتش است. در لغتنامه دهخدا نیز این معنا دیده می‌شد و اما پاره دیگر &lt;ان&gt; است که در نام‌های جغرافیایی علامت نسبت فراوان است، از قبیل گرگان و … بنابراین ترکیب آذر+ان جایی را تداعی می‌کند که آدر= آذر= آتش در آن بسیار است و این یادگاری است به روزگار ایران باستان و رواج دین زردشت ب) ظرفی که آتش را در آن نگهداری می‌کردند: آدوران، آتشدان و آتشگاه نام گذاری کرده‌اند.
خانه معین التجار مربوط به دوره قاجار است و در شوشتر، انتهای خیابان امام شرقی، محله درب عباس، جنب مقام عباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معین التجار از بازرگانان مشهور شوشتر بود که به دلیل اصالت بوشهری به معین التجار بوشهری نیز معروف بود. وی شرکتی به نام شرکت ناصری برای کشتی رانی در کارون تأسیس کرده و مجموعه از از بناها در بندر ناصری (اهواز امروزی) بنا کرد خانه معین التجار در شوشتر به صورت تک ایوانی و دوره ساز در دو طبقه ساخته شده، درب و
تک ایوانی و دوره ساز در دو طبقه ساخته شده، درب و پنجره‌های چوبی و چند مورد ارسی داشته که اکنون بخشی از آنها سالم است؛ بنا در سال‌های گذشته تفکیک و تبدیل به سه قسمت مجزا شده، بخش اصلی آن در حال حاضر اختصاص به مدرسه غیرانتفاعی دارد، روبروی این بنا طویل‌ترین ساباط شوشتر واقع است. تزئینات به کار رفته شامل آجر کاری بر سطوح دیوار ها (نقوش گیاهی و هندسی) گچبری مشبک به صورت نورگیر بالای سردر بانقوش گره چینی- آلت و لقط بندی‌هایی بر روی درب‌های اورسی مزین به نقوش گره می‌باشد.
قلعه سه کوهه سیستان یا ارگ سه کوهه مربوط به دوره قاجار است که در دهستان لوتک و بخش مرکزی شهرستان هامون در روستای سه کوهه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر باستانی قبلاً در تقسیمات کشوری در بخش شیب آب شهرستان زابل بود که با ارتقا بخش شیب آب به شهرستان هامون هم اکنون در این شهرستان است. ----وجه تسمیه (سه کوهه) را برخی برگرفته از واژه سکوه و سکا که همان اقوام سیستان بوده اند می دانند؛ اما سه کوهه می تواند اشاره بر سه بلندی کوه مانند (ارگ
سه کوهه می تواند اشاره بر سه بلندی کوه مانند (ارگ کهنه قلعه، برج فلک و قلعه کهنه) بوده باشد که از اقصی نقاط دشت سیستان به سهولت دیده می شود. معماری. بنای اصلی آن از سه قسمت به هم پیوسته ارگ جنوبی، ارگ شمالی و ارگ میدانی تشکیل شده‌است. شامل یک حیاط مرکزی با مجموعه‌ای از اتاق‌ها در اطراف و یک ایوان بلند و باریک در ضلع شمالی می‌باشد و متعلق به حاکم آن زمان بوده‌است. این قسمت معروف به فلک سر (ملک سار) است و از وسعت کمتری نسبت به ارگ جنوبی برخوردار است. این قسمت استراحتگاه حاکم و همرا او بوده‌است. نمای بیرونی
استراحتگاه حاکم و همرا او بوده‌است. نمای بیرونی چند ضلعی و تمام سطح گنبد و طاق‌ها ی آن پوشیده‌است. قلعه نسبتاً بزرگی است که حدفاصل ارگ جنوبی و ارگ شمالی است و در داخل آن اتاق‌هایی وجود دارد که جایگاه خادمان و محافظان حاکم بوده‌است.
باغ عمارت فتح‌آباد (بیگلر بیگی) باغی مربوط به دوره قاجار است که در ۲۵ کیلومتری مرکز کرمان، شهر اختیارآباد واقع شده. این باغ الگوی احداث باغ شاهزاده ماهان بوده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در این مجموعه علاوه بر عمارت اصلی که با دو طبقه در مرکزیت مجموعه و در شمال حوض اصلی قرار گرفته‌است در سمت غرب عمارت چهار فصل وجود دارد. در حال حاضر باغ به عنوان یکی از جاذبه‌های شهر کرمان می‌باشد و اتاقه ای هر دو عمارت قابل رزرو و اجاره می‌باشند. همچنین ارایه
دو عمارت قابل رزرو و اجاره می‌باشند. همچنین ارایه خدمات پذیرایی و تفریحی نیز در سال‌های اخیر درمحوطه روباز و اتاقهای عمارت انجام می‌گردد؛ و یکی از دیدنی‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهر کرمان به حساب می‌آید. پیشینه. این باغ از از یادگارهای فضل علی خان بیگلربیگی است که نام اصلی وی فضل‌علی‌خان میرپنجه قراباغی است و بیگلربیگی لقبی است که به حاکمان کرمان داده می‌شد، به همین دلیل آن را باغ بیگلربیگی نیز می‌گویند. عبور آب فتح‌آباد از میان این باغ به آن صفا و طراوت می‌بخشیده‌است. زمان احداث این باغ به حدود سال‌های ۱۲۵۵
زمان احداث این باغ به حدود سال‌های ۱۲۵۵ می‌رسد. مصالح ساختمان‌ها از خشت خام و تزیین آن با گچ و مقابل سر در باغ حوضی به ابعاد ۶۰ در ۵ متر با فواره‌های زیبا طراحی شده بود. علاوه بر سر در که ساختمانی دو طبقه داشته طاق نماهایی نیز در طرفین آن احداث شده بود. قلعه فتح‌آباد. ریل راه آهن به این عمارت نزدیک است و می‌توان وقتی سوار بر قطار بود این بنای تاریخی را از داخل واگن مشاهده کرد. در سمت دیگر قطار هم قلعه فتح‌آباد وجود دارد.در هنگام مرمت گران این بنا به راهی برخورد کرده‌اند که این عمارت را به قلعه فتح‌آباد آن
کرده‌اند که این عمارت را به قلعه فتح‌آباد آن سوتر از ریل وصل می‌کرده‌است گویا این دو بنای تاریخی به هم مرتبط بوده‌اند.
مسجد خونی یا مسجد خونین یا قانلی مسجید مربوط به اواسط دوره قاجاراست و در تبریز، خیابان امام، کوچه ارک واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گفته شده است در این مسجد بین شیخیه و متشرع خونریزی رخ داده است.
مقبره شیخ (پیر) حسین الهی مشهور به جد بزرگوار در شهرستان طالقان، دهستان بالا طالقان، مرکز روستای دیزان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گفته می‌شود شیخ پیر حسین الهی طالقانی از عارفان و فقیهان عصر خود بوده و مریدان زیادی داشته‌ است. مردمان ناحیه بر این باورند که او جد سادات روستای دیزان طالقان است. برخی نیز از او با عنوان امامزاده حسین یاد می‌کنند که با چهار واسطه به سجاد (علی ابن حسین-امام چهارم شیعیان) نسب می‌رساند. با توجّه به شواهد و
چهارم شیعیان) نسب می‌رساند. با توجّه به شواهد و مدارک به دست آمده از جمله سنگ قبر موجود، برآورد شده است که قدمت این مقبره به سده دهم و یازدهم تعلّق دارد. مشخصات بنا. نمای داخلی بنا عبارت از شش طاق‌نما است که در داخل اضلاع شش‌گانه احداث شده و دارای طاق جناغی می‌باشد. در ورودی بنا نیز که در داخل ضلع جنوبی بنا احداث شده درگاه کوچکی است که امکان ورود و خروج را فراهم می‌نماید. در داخل بقعه قبری وجود دارد که روی آن صندوق چوبی به عنوان معجر قرار داده شده است.
غار وی یا مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه‍.ق است و در شهرستان طالقان، روستای ورکش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه کیقباد مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در شهرستان طالقان، روستای هرنج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه کیقباد هرنج در فاصله ۳ کیلومتری شمال غربی روستای هرنج طالقان بر فراز کوه قرار دارد و مربوط به دوره اسماعیلیه‌است. از این قلعه اکنون جز بقایای دیوارهایی از ملات ساروج چیزی باقی نمانده‌است. حد فاصل دیوار شرقی و غربی حدود ۱۰۰ متر و در وسط محوطه آثار یک حوض سنگی به چشم می‌خورد که به احتمال زیاد برای جمع آوری آب باران و برف مورد مصرف بود.
زیاد برای جمع آوری آب باران و برف مورد مصرف بود. سفالینه‌های جمع آوری شده از سطح تپه به قرن پنجم ه.ق تعلق دارد.
غار پنجعلی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان طالقان، روستای میناوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ننه کران مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان نمین، بخش ویلکیچ شمالی، روستای ننه کران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۳۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بررسی تاریخی. فرود اضطراری هواپیما در دهه بیست هجری در منطقه: در اوایل دهه بیست قرن حاضر بنا به اظهارات اهالی یک فروند هواپیمای حامل اتباع خارجی در اثر محدودیت دید ناشی از مه غلیظ در نزدیکی تپه تاریخی موصوف فرود اضطراری و با اطلاع دادن به اردبیل و با آماده نمودن مسیر موقت دوباره از زمین برخواسته رهسپار تهران
مسیر موقت دوباره از زمین برخواسته رهسپار تهران می‌شود. -محمدزاده- مورفولوژی طبیعی و ساختار زمینهای اطراف نشان می‌دهد که ساکنان قبلی روستا در محل تپه‌های موصوف مستقر بوده‌اند. هرچند گزارش مثبوتی در دست نیست اما ایجاد تپه‌های مذکور را می‌توان در اثر تخریب نقاط جمعیتی در اثر زلزله حدس زد. البته کاوشهای باستانشناسی نیز مورد نیاز خواهد بود تپه ننه کران که جزو آثارملی به ثبت رسیده در سه کیلومتری غرب روستا واقع است. در خصوص جابه جایی احتمالی محل روستا حدس بنده دومورد زلزله مخرب منطقه مربوط به زلزله ۱۸۸۳ هیر و
دومورد زلزله مخرب منطقه مربوط به زلزله ۱۸۸۳ هیر و زلزله ۱۶۶۵ارمنستان را می‌توان عامل تخریب روستای قدیمی دانست. -محمدزاده-
تپه چغا کافران در شهرستان بروجرد، بخش مرکزی، روستای دهکرد هم مرز با روستای آقبلاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاوش هایی روی این تپه انجام نشده و اطلاعات کمی در دسترس هست اما احتمال می‌رود محل دژ یا آرامگاه یکی از پادشاهان مهم ایلامی یا کاسی باشد
تپه ککین ۶ در استان قزوین، شهرستان بوئین‌زهرا، بخش دشتابی، روستای ککین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پناهگاه سنگی قوچعلی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ایلام، شمال شرقی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تنگهٔ قوچعلی. در تنگهٔ قوچعلی سنگ‌نوشته‌ای با اندازهٔ ۷۰ در ۵۰ سانتی‌متر به خط نستعلیق؛ بر دیوارهٔ صخره‌ای، در محلهٔ سبزی‌آباد ایلام، دربارهٔ تاریخ ساخت قلعه‌های حسین‌آباد و حسینیه، و نهر امیرآباد در ۱۳۰۵ قمری به فرمان حسینقلی‌خان امیرتومان والی لرستان، و تاریخ خاکسپاری حسینقلی‌خان است.
تپه روباه تپه‌ای تاریخی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آبیک، روستای رضی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بزرگ (اریک تپه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در استان قزوین، شهرستان البرز، روستای کمال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان (زاغه) آهنگران مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در روستای سراب کارزان از توابع شهرستان سیروان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. QF3P+J9 Karazan, Ilam Province
تپه بردگلوامار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کوهدشت، بخش مرکزی، روستای امار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.