payamvha/North_RAG huggingface dataset:
شده و حقوق آن‌ها منظماً زیر پا گذاشته می‌شود، دفاع کنیم. او برای مثال پیشنهاد کرده بود که دولت دوخت لباس سربازان وظیفه را به این زنان بسپارد و دستمزدی را به آنان بپردازد. رخشان در سخنرانی خود در دومین کنگرهٔ نسوان شرق (۱۳۱۱ در تهران) نیز به این موضوع اشاره کرده و به پیشنهاد او ماده ۱۷ مرام‌نامهٔ کنگرهٔ بین‌المللی زنان به ضرورت لغو فحشا و بردگی اختصاص یافت. او در سخنرانی خود به این اشاره کرده بود که باید از روسپی‌گری مخفی جلوگیری و روسپی‌گری علنی را در نقاط معلوم محدود کرد. کشف حجاب. حضور بدون حجاب مهرتاج
معلوم محدود کرد. کشف حجاب. حضور بدون حجاب مهرتاج رخشان در مراسم فارغ‌التحصیلی خود در مدرسه دخترانه آمریکایی و سخنرانی او به دو زبان انگلیسی و فارسی از نخستین نمونه‌های کشف حجاب در تاریخ معاصر ایران است. مدرسه ام‌المدارس او نیز تعطیل شد چون محصلانش به‌جای چادر از لباسی شبیه به مانتو و کلاه امروزی استفاده می‌کردند. ماجرای نامه‌نگاری میرزاده عشقی. رخشان پس از خواندن نمایشنامه منظوم «کفن سیاه» نامه‌ای برای میرزاده عشقی نویسنده جوان این اثر فرستاده و سکه‌ای عتیقه را به عنوان پـِری "(Prix)" به وی تقدیم کرده بود.
را به عنوان پـِری "(Prix)" به وی تقدیم کرده بود. عشقی که ظاهراً تصور کرده بود فرستنده نامه دختری جوان است و "پِری" را [که واژه‌ای فرانسوی به معنی جایزه است] "پَری" خوانده بود، در جواب شعری برای او فرستاده بود. این شعر باعث شده بود تا خیلی‌ها تصور کنند عشقی میان او میرزاده عشقی بوده و انزوای دهه‌های پایانی عمر او از آن نشأت گرفته‌است. شعر. از او حدود هزار بیت شعر به‌جای مانده‌است. از آن‌جمله:
بلادی مری نوعی کوکتل است که از ترکیب ودکا و آب گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود و برای مزه‌دار کردنش به آن چاشنی‌ها و طعم‌دهنده‌هایی از قبیل سس تاباسکو، سس ووسترشر، کنسومهٔ گوشت، کرفس، زیتون، نمک، فلفل سیاه، فلفل قرمز و آبلیمو می‌افزایند. دلیل نامیده‌شدن این مشروب به بلادی مری رنگ سرخ آن است. تاریخ. ساقی فرانسوی، فرنان پتیو مدعی شد که بلادی مری اختراع کرد در سال ۱۹۲۱، قبل از هر یک از ادعاهای بعدی، بنا به گفته نوه‌اش، بلادی مری. او در آن زمان در بار نیویورک در پاریس کار می کرد، که بعداً به بار هاری در نیویورک تبدیل
کار می کرد، که بعداً به بار هاری در نیویورک تبدیل شد، پاتوق مکرر پاریس برای ارنست همینگوی و دیگر مهاجران آمریکایی. برخی از داستان‌ها حاکی از آن است که بلادی مری برگرفته از سروری به نام مری است که در یک بار سالنی به نام سطل خون در شیکاگو کار می‌کرد. برخی دیگر ادعا می کنند که نام آن به نام ملکه مری تودور انگلستان گرفته شده است. هیچ کس به طور قطع نمی داند، اما با کمرنگ شدن ممنوعیت، نوشیدنی در آمریکا از بین رفت و نام آن ماندگار شد. بقیه به قول خودشان تاریخ است. گفته می‌شود که این کوکتل بر اساس سنت‌های خود بار
گفته می‌شود که این کوکتل بر اساس سنت‌های خود بار و فقط از ودکا و آب گوجه‌فرنگی ساخته شده است. در ابتدا از آن به عنوان "سطل خون" یاد می شد. بار هاری همچنین ادعا می کند که کوکتل های کلاسیک متعدد دیگری از جمله وایت لیدی (به معنی - بانوی سفید White Lady) و سایدکار (به معنی - ماشین در طرف Side Car) ساخته است. باشگاه ۲۱ (Club 21 به اینگلیسی)‌ نیویورک دو ادعای مرتبط با آن دارد. یکی این است که در دهه ۱۹۳۰ (میلادی) توسط متصدی بار، هنری زبیکیویکز، که متهم به مخلوط کردن بلادی مری بود، اختراع شد. دیگری اختراع آن را به
بلادی مری بود، اختراع شد. دیگری اختراع آن را به کمدین جورج جسل نسبت می دهد که در باشگاه ۲۱ رفت و آمد می کرد. در سال ۱۹۳۹، لوسیوس بیبی در ستون شایعات خود This New York یکی از اولین ارجاعات ایالات متحده به این نوشیدنی را همراه با دستور اصلی چاپ کرد: «جدیدترین وانت جورج جسل که مورد توجه پاراگراف نویسان شهر قرار گرفته است، خونین نامیده می شود. مریم: نصف آب گوجه فرنگی، نصف ودکا." در نشریه ای در سال ۱۹۳۹ توسط ال فلوریدیتا به نام کوکتل های فلوریدیتا، دستوری به نام "مری رز" فهرستی از مواد اصلی بلادی مری مدرن را
"مری رز" فهرستی از مواد اصلی بلادی مری مدرن را ذکر می کند. منشا نام -. برخی از طرفداران نوشیدنی بر این باورند که الهام بخش این نام، ستاره هالیوود مری پیکفورد بوده است. دیگران این نام را به پیشخدمتی به نام مری که در یک بار در شیکاگو به نام Bucket of Blood (به معنی سطل خون) کار می کرد، ردیابی می کنند. به گفته مدیر آلن داسیلوا در مصاحبه ای در سال ۲۰۱۱، سنت بار در نیویورک بار هری در پاریس، این است که یکی از مشتریانی که اولین بار در سال ۱۹۲۰ یا ۱۰۲۱ برای او کوکتل مخلوط شد، اظهار داشت: "به نظر می رسد دوست دخترم
مخلوط شد، اظهار داشت: "به نظر می رسد دوست دخترم است که در سال ۲۰۱۱ ملاقات کردم. یک کاباره"؛ نام کاباره Bucket of Blood و نام دوست دختر ماری بود، بنابراین حامیان و متصدی بار پتیو موافقت کردند که آن را "Bloody Mary" بنامند. از طرف دیگر، این نام ممکن است از «عدم تلفظ هجاهای اسلاوی نوشیدنی به نام ولادیمیر» در انگلیسی ناشی شده باشد.[1] این امر از مشاهده حکایتی که مشتری بار نیویورک برای او نوشیدنی را در سال ۱۹۲۰/۱۹۲۱ برای او تهیه کرد، ولادیمیر اسمیرنوف از خانواده ودکای اسمیرنوف بود. نام «بلادی مری» با تعدادی از
ودکای اسمیرنوف بود. نام «بلادی مری» با تعدادی از شخصیت‌های تاریخی مرتبط است، به‌ویژه ملکه ماری اول انگلستان، که به دلیل اعدام‌های پروتستان‌ها در دوران سلطنتش، «بلادی مری» ملقب شد. تهیه و سرو -. در ایالات متحده، بلادی مری معروف به طور دارو می‌زدگی چون که توش سبزیجات زیادی (برای ارام کردن دل)، نمک (الکترولیت های از دست رفته را دوباره پر کنید) و الکل (برای تسکین درد سر و بدن) است. علاقه مندان به بلادی مری از اثرات بی حس کننده الکل و همچنین اثر دارونما تا حدودی تسکین می یابند. شهرت آن به عنوان یک نوشیدنی ترمیم
تسکین می یابند. شهرت آن به عنوان یک نوشیدنی ترمیم کننده به محبوبیت بلادی مری در صبح و اوایل بعد از ظهر، به خصوص در چاشت
تعریف صوری گرامر. گرامر G به صورت یک چهارتایی به شکل formula_1 تعریف می‌شود که در آن: فرض می‌کنیم مجموعه‌های V و T دو مجموعه غیر تهی و مجزا هستند. منابع. گرامر (G=(V,T,S,P را در نظر بگیرید. مجموعه ی{L(G)={w € T* : S =*&gt; W زبان تعریف شده توسط G است. اگر(W € L(G باشد، آنگاه توالی S=&gt; w1 =&gt;w2 =&gt; ... =&gt;wn =&gt; w را یک اشتقاق از رشته w می‌گویند. به رشته‌های S, w1,w2...,wn که شامل متغیرها و پایانه‌ها هستند فرم‌های جمله ای اشتقاق می‌گویند.
ال نینو یا با تلفظ درست: ال‌نینیو یکی از چرخه‌های مشهور آب و هوایی جهان است که هر ۲ تا ۷ سال یک‌بار باعث ایجاد ناهنجاری‌های بزرگی در آب و هوای سراسر سیّارهٔ زمین می‌شود از جمله این ناهنجاری‌ها می‌توان به سیلاب‌های ناگهانی، خشک‌سالی، قحطی و همه‌گیری اشاره کرد. ال‌نینیو به‌طور ساده عبارت است از یک رخداد اقلیمی کلان که در اثر رها شدن انرژی انباشته در بزرگ‌ترین حوزه اقیانوسی جهان یعنی جنوب اقیانوس آرام رخ می‌دهد. نشانه اولیه آن هم تغییر جهت جریان آب‌های سرد و گرم و همچنین بادهای این منطقه است. نام‌شناسی. واژهٔ
و همچنین بادهای این منطقه است. نام‌شناسی. واژهٔ "اِل‌نینیو" در زبان اسپانیایی به معنای «پسربچّه» است. در این زبان حرفی به‌شکل ñ وجود دارد که «نی» خوانده می‌شود؛ و ال‌نینیو را نیز طبق همین قاعده به‌شکل El Niño می‌نویسند. در گذر زمان افرادی که با زبان اسپانیایی آشنایی چندانی نداشته‌اند مکرراً حرف ñ این واژه را با n اشتباه‌گرفته، و آن را به‌صورت «ال‌نینو» نوشته‌اند؛ در نتیجه ال‌نینو به یک زبانزد تبدیل شده است. دلایل وقوع ال نینیو. گردش واکر. این گردش یک گردش اتمسفری، در صفحه‌ای عمود بر استوا می‌باشد که با
اتمسفری، در صفحه‌ای عمود بر استوا می‌باشد که با صعود هوا در غرب آرام استوایی و نزول هوا در شرق آرام استوایی شکل می‌گیرد و همراه با آن بادهای سطحی شرقی و بادهای غربی فوقانی به موازات استوا در سطح وسیعی از حوضهٔ آرام استوایی ایجاد می‌شود. در واقع گردش واکر به‌دلیل وجود گرادیان دمای سطح دریا در طول استوا، میان دماهای بالا در غرب آرام استوایی و دماهای پایین در شرق آرام استوایی، شکل می‌گیرد، و قویاً در ارتباط با رویداد انسو است. شکل‌گیری شیب دما. در شرایط عادی منطقه، در غرب آرام قاره ای به واسطهٔ بادهای تجارتی
در غرب آرام قاره ای به واسطهٔ بادهای تجارتی جنوب شرقی نسبتاً آرام، گرایش حاصل از تشعشع خورشیدی موجب گرم شدن آب‌های اقیانوس می‌شود. به‌طور همزمان بادهای تجارتی جنوب شرقی موجب فرارفت آب‌های گرم به سمت غرب می‌شوند؛ بنابراین در غرب آرام حاره‌ای یک انباشتگی از آب‌های با دماهای بالا به وجود می‌آید و تراز دریا در این منطقه بالا است. حال به دلیل تنش باد شرقی در آرام استوایی حرکتی به سمت قطب در لایه اکمن اقیانوسی ایجاد می‌شود و در پی آن به دلیل پیوستگی، فراجهندگی آب سرد در نواحی مرکزی و شرقی آرام استوایی به وجود
آب سرد در نواحی مرکزی و شرقی آرام استوایی به وجود می‌آید که این علتی بر وجود زبانه آب خنک در نواحی مرکزی و شرقی آرام استوایی است. ال‌نینیو و خاورمیانه. دست کم در عرض‌های پایین جغرافیایی عمده آنچه که تغییر اقلیم انگاشته می‌شود به واقع همان تأثیر پدیده ال‌نینیو است. مستندات نشان می‌دهند که در پنجاه سال گذشته بسامد وقوع خشکسالی در جهان کاملاً با وقوع ال‌نینیو منطبق است. شاید حتی بتوان بخش قابل توجهی از خشکی سالیان اخیر خاورمیانه را به ال‌نینیو نسبت داد. نشانه‌های آشکاری می‌گویند که افزایش ۲۲ درصدی مناطق فوق
آشکاری می‌گویند که افزایش ۲۲ درصدی مناطق فوق خشک جهان (بر اساس شاخص پالمر) که در قرن بیستم رخ داده، عمدتاً تحت تأثیر فعالیت ال نینیو در دهه هشتاد بوده است. تحقیق دیگری می‌گوید که دو منشأ عمده بارندگی در خاورمیانه، غرب اقیانوس هند و شرق دریای سرخ است و این دو منبع مهم به شدت تحت تأثیر ال‌نینیو قرار دارند. مراقبت ال نینو. دانشمندان آمریکایی پس از ال نینوی سال‌های ۹۸–۱۹۹۷ که باعث کشته شدن حدود ۲۳ هزار نفر شد، شبکه‌ای از راهنماهای شناور را در سرتا سر اقیانوس آرام نصب کردند. تحقیقات علمی دربارهٔ چگونگی عمل کرد
نصب کردند. تحقیقات علمی دربارهٔ چگونگی عمل کرد اتمسفر و جریان‌های اقیانوسی می‌تواند به هواشناسان امکان پیش‌بینی بلند مدت وضع آب‌وهوا را بدهد، کمکی حیاتی برای آماده شدن در مقابل سیل و خشک‌سالی.
آزاتاموت () روستایی است که در استان تاووش ارمنستان واقع شده‌است. آزاتاموت در ۱۱ کیلومتری شمالشرق ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. خصوصیات. آزاتاموت ۲٬۶۴۴ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۵۸۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
آچاجور یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. آچاجور در ۱۸ کیلومتری شمال ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. خصوصیات. آچاجور ۴۴۴۷ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۷۵۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است. جاذبه‌های تاریخی. صومعه ماکاراوانک متعلق به سده‌های ۱۰ام-۱۳ام میلادی در نزدیکی آچاجور واقع شده‌است.
آچارکوت یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. آچارکوت در ۲۵ کیلومتری شمالغرب ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. آچارکوت نام پیشین این روستا کونن بود. خصوصیات. آچارکوت ۱۹۶ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۷۸۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
آغاونادزور روستایی در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. آغاوناوانک در ۳۲ کیلومتری جنوبغرب ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده است. آغاونادزور در دهه ۱۹۵۰ بنیانگذاری شده است. خصوصیات. آغاوناوانک ۲۸۲ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۱۱۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
خاشتاراک یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. خاشتاراک در کیلومتری ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. خصوصیات. خاشتاراک نفر جمعیت دارد و در ارتفاع متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
چینچین یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. چینچین در کیلومتری ایجوان، مرکز استان واقع شده‌است. خصوصیات. چینچین نفر جمعیت دارد و در ارتفاع متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
جوجـِوان یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. جوجـِوان در کیلومتری ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. خصوصیات. جوجـِوان نفر جمعیت دارد و در ارتفاع متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است. جاذبه‌های تاریخی. صومعه جوجوان مربوط به سده ۱۹ در این شهرک قرار دارد.
گاندزاکار (به ارمنی: Գանձաքար) یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. گاندزاکار در ۵ کیلومتری جنوب شرق ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. این روستا تا ۲۵ مه ۱۹۶۷ ورین آغدان و سپس از ۲۵ فوریه ۱۹۷۸ آغدان نامیده می‌شد։. خصوصیات. گاندزاکار ۳٬۴۳۴ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۸۵۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
پاراواکار شهر کوچکی است در استان تاووش ارمنستان. پاراواکار در کیلومتری ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. خصوصیات. پاراواکار ۱٬۷۳۰ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۸۵۰ متر (۲٬۷۹۰ پا) بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
ناوور یک روستا در ارمنستان است که در استان تاووش واقع شده‌است. ناوور در ۴۳ کیلومتری شرق ایجوان، مرکز استان تاووش واقع شده‌است. خصوصیات. ناوور ۱۱۵۷ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۱۴۹۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
کاشونی روستای بزرگی است در استان سیونیک ارمنستان. کاشونی در ۴۳ کیلومتری شمال کاپان، مرکز استان سیونیک واقع شده‌است. نام پیشین آن مالداش بود. خصوصیات. کاشونی ۷.۱۵ کیلومترمربع مساحت و ۲۷ نفر جمعیت دارد و در ارتفاع ۱۸۵۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار گرفته‌است.
دزوراستان روستای بزرگی است در استان سیونیک ارمنستان. نام‌های پیشین آن خلَتاق و اخته‌خانه بود. منابع. ویکی‌پدیای انگلیسی
لِهواز روستای بزرگی است در استان سیونیک ارمنستان. این روستا در جنوب باختری استان سیونیک و در نزدیکی مرز ایران قرار دارد.
رود مِکونگ (Mekong) با طول تقریبی ۴٬۳۵۰ کیلومتر، دوازدهمین رود بلند جهان و سومین رود بلند آسیا به‌شمار می‌رود. این رود از فلات تبت سرچشمه می‌گیرد و از کشورهای چین (با نام لانسانگ)، میانمار، لائوس، تایلند، کامبوج و در نهایت ویتنام عبور می‌کند و در دلتا مکونگ به دریای جنوبی چین می‌ریزد. نام این رود در زبان‌های خمر و لائو به معنای «مادر رودخانه» است و در زبان‌های محلی به صورت «مه نام خنگ» یا «مادر خنگ» شناخته می‌شود. مکونگ از نظر تنوع زیستی یکی از مهم‌ترین رودهای جهان است و پس از رود آمازون، دومین اکوسیستم آب
جهان است و پس از رود آمازون، دومین اکوسیستم آب شیرین متنوع به‌شمار می‌آید. در حوزه آبریز آن بیش از ۲۰ هزار گونه گیاهی، ۴۳۰ گونه پستاندار، ۱٬۲۰۰ گونه پرنده و حدود ۸۵۰ گونه ماهی ثبت شده است. از میان این گونه‌ها، برخی مانند ماهی گربه غول‌پیکر مکونگ با وزنی تا ۳۵۰ کیلوگرم و طول بیش از ۳ متر، از بزرگ‌ترین ماهیان آب شیرین جهان هستند. همچنین جمعیت دلفین‌های ایرَواددی که در بخش پایین‌دست رودخانه زیست می‌کنند، به شدت کاهش یافته و به کمتر از ۸۵ عدد رسیده است. رود مکونگ نقشی حیاتی در تأمین معیشت ساکنان منطقه دارد.
نقشی حیاتی در تأمین معیشت ساکنان منطقه دارد. صنایع شیلات و ماهی‌گیری در این رودخانه ارزشی معادل ۳٫۹ تا ۷ میلیارد دلار در سال دارند و منبع اصلی پروتئین حیوانی برای میلیون‌ها نفر به‌شمار می‌روند. در حدود ۴۰ میلیون نفر در کشورهای پایین‌دست به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به منابع شیلاتی مکونگ وابسته‌اند و سالانه بیش از ۲٫۵ میلیون تن منابع آبی از این رود استخراج می‌شود. با وجود اهمیت زیستی و اقتصادی، رود مکونگ با چالش‌های جدی زیست‌محیطی روبه‌روست. ساخت سدهای متعدد از سوی کشورهای بالادست، به‌ویژه چین، جریان طبیعی آب
سوی کشورهای بالادست، به‌ویژه چین، جریان طبیعی آب را دستخوش تغییر کرده و موجب کاهش دبی، تخریب زیست‌بوم‌ها، خشک‌سالی‌های مکرر، فرسایش کرانه‌ها و تداخل چرخه‌های آبیاری شده است. همچنین آلودگی‌های ناشی از فاضلاب شهری، افزایش پلاستیک در آب، و برداشت بی‌رویه شن و ماسه از بستر رودخانه، شرایط محیط‌زیستی را وخیم‌تر کرده‌اند. این رودخانه در تاریخ فرهنگی و تمدنی منطقه نیز جایگاه برجسته‌ای دارد. تمدن‌های کهنی چون فونان، چنلا و امپراتوری انگکور در حوضه این رود شکل گرفتند. نخستین اروپایی‌ای که به مکونگ رسید، آنتونیو ده
نخستین اروپایی‌ای که به مکونگ رسید، آنتونیو ده فاریا، جهانگرد پرتغالی، در سال ۱۵۴۰ میلادی بود. در سال ۱۹۹۵ کمیسیون بین‌المللی مکونگ تأسیس شد و چین و میانمار در سال ۱۹۹۶ به‌عنوان اعضای گفت‌وگوی مشارکتی به آن پیوستند تا مدیریت منابع رودخانه به‌صورت هماهنگ و منطقه‌ای انجام گیرد. دلتا مکونگ که در ویتنام قرار دارد، یکی از حاصل‌خیزترین مناطق جنوب‌شرق آسیاست و به «انبار برنج ویتنام» شهرت دارد. با این حال، این ناحیه نیز با خطرهایی نظیر سیلاب، فرسایش ساحلی، نفوذ آب شور و کاهش رسوب‌گذاری روبه‌روست. پوشش طبیعی در
آب شور و کاهش رسوب‌گذاری روبه‌روست. پوشش طبیعی در دلتا به کمتر از ۱۰ درصد رسیده و رشد آن که در گذشته پرشتاب بود، از دهه ۲۰۰۰ به بعد متوقف شده و حتی در حال عقب‌نشینی است؛ روندی که به‌ویژه در اثر ساخت سدهای بالادست و استخراج شن تشدید شده است. رود مکونگ افزون‌بر منابع زیستی و کشاورزی، نقش مهمی در حمل‌ونقل کالا و پیوندهای فرهنگی میان کشورهای حاشیه خود دارد، اما آینده آن به‌شدت تحت تأثیر بهره‌برداری‌های ناپایدار و فشارهای انسانی قرار گرفته است. جزیرهٔ کوچک دون دِت در رودخانهٔ مِکونگ واقع شده است. تاریخچه. دشوار
در رودخانهٔ مِکونگ واقع شده است. تاریخچه. دشوار بودن ناوبری در رود مکونگ موجب شده است که این رود مردم ساکن اطرافش را بیشتر از هم جدا کند تا این‌که آن‌ها را به هم پیوند دهد. کهن‌ترین سکونت‌گاه‌های شناخته‌شده در این منطقه به سال ۲۱۰ پیش از میلاد بازمی‌گردند و بان چیانگ نمونه‌ای برجسته از فرهنگ آغازین عصر آهن در این منطقه است. نخستین تمدن ثبت‌شده در این ناحیه، فرهنگ خمر هندی‌شدهٔ پادشاهی فونان در دلتای مکونگ در سدهٔ یکم میلادی بود. کاوش‌های باستان‌شناسی در اوک اِئو در نزدیکی آن جیانگ امروزی، سکه‌هایی از
اوک اِئو در نزدیکی آن جیانگ امروزی، سکه‌هایی از دوردست، حتی از امپراتوری روم، کشف کرده‌اند. این تمدن بعداً جای خود را به فرهنگ خمر در دولت چِنلا در سدهٔ پنجم میلادی داد. امپراتوری خمر در انگکور آخرین دولت بزرگ هندی‌شده در این منطقه بود. از زمان فروپاشی امپراتوری خمر، رود مکونگ به خط مقدم میان دولت‌های نوپای سیام (تایلند) و تونکین (ویتنام شمالی) تبدیل شد و کشورهای لائوس و کامبوج که در آن زمان در سواحل بودند، میان این دو قدرت گرفتار شدند. نخستین اروپایی‌ای که با رود مکونگ برخورد کرد، آنتونیو ده فاریا پرتغالی
با رود مکونگ برخورد کرد، آنتونیو ده فاریا پرتغالی در سال ۱۵۴۰ بود. نقشه‌ای اروپایی از سال ۱۵۶۳ رودخانه را نشان می‌دهد، اگرچه تا آن زمان نیز اطلاعات کمی از بخش‌های بالادستی رود در دست بود. علاقهٔ اروپاییان به این منطقه پراکنده و موردی بود: اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها برخی مأموریت‌های مذهبی و بازرگانی را به انجام رساندند، در حالی‌که هلندی‌ای به نام خرت فان وویستهوف در سال‌های ۱۶۴۱–۴۲ تا وینتیان در لائوس امروزی سفر کرد. فرانسوی‌ها در میانهٔ سدهٔ نوزدهم به این منطقه یورش بردند، در سال ۱۸۶۱ سایگون را تصرف کردند و
یورش بردند، در سال ۱۸۶۱ سایگون را تصرف کردند و در سال ۱۸۶۳ حمایت خود را بر کامبوج اعمال کردند. نخستین کاوش منظم اروپایی‌ها با هیئت اکتشاف فرانسوی رود مکونگ در سال‌های ۱۸۶۶ تا ۱۸۶۸ آغاز شد که به سرپرستی ارنست دودار دولاگِره و فرانسیس گارنیه صورت گرفت. آن‌ها از دهانهٔ رود تا یون‌نان بالا رفتند. مهم‌ترین نتیجهٔ سفر آن‌ها این بود که رود مکونگ به‌دلیل آبشارها و تندآب‌های فراوان، هرگز نمی‌تواند برای ناوبری مفید باشد. سرچشمهٔ رودخانه در سال ۱۹۰۰ توسط پیوتر کوزمین کوچلوف کشف شد. از سال ۱۸۹۳، فرانسوی‌ها کنترل خود
کوچلوف کشف شد. از سال ۱۸۹۳، فرانسوی‌ها کنترل خود را بر رودخانه تا لائوس گسترش دادند و در آغاز سدهٔ بیستم «هند و چین فرانسوی» را بنیان گذاشتند. این وضع تا زمان جنگ نخست هندوچین و سپس جنگ ویتنام ادامه داشت که به اخراج فرانسوی‌ها از مستعمره‌های سابقشان و شکست دولت‌های مورد حمایت آمریکا انجامید. در جریان جنگ‌های هندوچین در دههٔ ۱۹۷۰، مقدار زیادی مواد منفجره (و حتی گاه شناورهای کامل حامل گلوله‌باران نظامی) در بخش کامبوجی رود مکونگ و دیگر آبراهه‌های آن کشور غرق شدند. این مهمات عمل‌نکرده نه‌تنها برای ماهی‌گیران
شدند. این مهمات عمل‌نکرده نه‌تنها برای ماهی‌گیران خطرناک است، بلکه ساخت پل و سامانه‌های آبیاری را نیز دشوار می‌سازد. تا سال ۲۰۱۳، داوطلبان کامبوجی با پشتیبانی دفتر پاک‌سازی و رفع سلاح در اداره امور سیاسی-نظامی وزارت خارجه ایالات متحده آموزش دیده‌اند تا اقدام به خنثی‌سازی این مواد منفجرهٔ زیر آب کنند. نقشه‌های بی‌شماری که در طول تاریخ ثبت‌شده از حوضه رود مکونگ تهیه شده‌اند، بازتابی از دگرگونی‌های جغرافیای انسانی و سیاست‌های منطقه‌ای هستند. در سال ۱۹۹۵، کشورهای لائوس، تایلند، کامبوج و ویتنام، کمیسیون رود
لائوس، تایلند، کامبوج و ویتنام، کمیسیون رود مکونگ را برای مدیریت و هماهنگی بهره‌برداری از این رودخانه تأسیس کردند. در سال ۱۹۹۶، چین و میانمار به‌عنوان «شریکان گفت‌وگو» به این کمیسیون پیوستند و از آن زمان، این شش کشور در چارچوبی همکاری‌محور با یکدیگر همکاری می‌کنند. در سال ۲۰۰۰، دولت‌های چین، لائوس، تایلند و میانمار، «توافق‌نامهٔ ناوبری بازرگانی در رودخانه لانسانگ-مکونگ» را امضا کردند که سازوکاری برای همکاری در زمینهٔ تجارت آبی در بخش‌های بالادستی رود مکونگ به‌شمار می‌رود. زمین‌شناسی. الگوهای زهکشی درونی
به‌شمار می‌رود. زمین‌شناسی. الگوهای زهکشی درونی رود مکونگ در میان رودهای بزرگ جهان ویژگی‌هایی غیرمعمول دارند. بیشتر سامانه‌های رودخانه‌ای بزرگ که از درون قاره‌ها سرچشمه می‌گیرند، مانند رود آمازون، رود کنگو و رود می‌سی‌سی‌پی، شبکه‌های شاخه‌ای ساده‌ای دارند که به الگوی درخت شباهت دارند. چنین الگوهایی معمولاً در حوضه‌هایی با شیب ملایم شکل می‌گیرند که در آن ساختار زمین‌شناسی زیرین یکنواخت و پایدار است و تأثیر اندکی بر شکل رود دارد. در مقابل، شبکه‌های شاخه‌ای رودهای سالوین، یانگ‌تسه و به‌ویژه مکونگ بسیار
رودهای سالوین، یانگ‌تسه و به‌ویژه مکونگ بسیار پیچیده‌ترند و حوضه‌های فرعی مختلف، الگوهای زهکشی متفاوت و متمایزی را نشان می‌دهند. این پیچیدگی‌ها در محیطی پدید آمده‌اند که ساختار زمین‌شناسی آن ناهمگون و فعال است و نقش اصلی را در تعیین مسیر رودخانه‌ها و چشم‌اندازهای پیرامونی ایفا می‌کند. بلندشدن فلات تبت در دوره سوم زمین‌شناسی، عامل مهمی در پیدایش مونسون جنوب‌غربی بود، که خود تأثیرگذارترین عامل اقلیمی در چرخه آبی حوضه مکونگ به‌شمار می‌رود. درک ماهیت و زمان‌بندی بالاآمدگی تبت و همچنین ارتفاعات مرکزی (ویتنام)،
بالاآمدگی تبت و همچنین ارتفاعات مرکزی (ویتنام)، به توضیح منشأ رسوبات دلتای مکونگ و دریاچه تونله ساپ کمک می‌کند. بررسی منشأ رسوبات نشان می‌دهد که حدود هشت میلیون سال پیش، تغییر مهمی در منبع رسوبات دلتای مکونگ رخ داده است. از حدود ۳۶ تا ۸ میلیون سال پیش، عمدهٔ رسوبات (۷۶٪) از فرسایش سنگ بستر در منطقهٔ مناطق حفاظت‌شدهٔ سه‌رود یوشو تأمین می‌شد، اما از ۸ میلیون سال پیش تاکنون، سهم این منطقه به ۴۰٪ کاهش یافته، در حالی که سهم ارتفاعات مرکزی (ویتنام) از ۱۱٪ به ۵۱٪ افزایش یافته است. یکی از مهم‌ترین نتایج این
۵۱٪ افزایش یافته است. یکی از مهم‌ترین نتایج این مطالعات، سهم اندک دیگر نواحی حوضه مکونگ در تولید رسوب است، از جمله فلات کورات، نواحی کوهستانی شمال لائوس و شمال تایلند، و رشته‌کوه‌های جنوب منطقهٔ سه‌رود. آخرین دورهٔ یخبندان حدود ۱۹٬۰۰۰ سال پیش به‌طور ناگهانی پایان یافت، زمانی‌که سطح دریاها به‌سرعت بالا آمد و در حدود ۸٬۰۰۰ سال پیش (۸ هزار سال پیش از میلاد) به بیشینهٔ ارتفاع خود یعنی حدود ۴٫۵ متر بالاتر از سطح کنونی رسید. در آن زمان، خط ساحلی دریای جنوبی چین تا نزدیکی پنوم‌پن کشیده شد و نمونه‌های رسوبی
چین تا نزدیکی پنوم‌پن کشیده شد و نمونه‌های رسوبی برداشت‌شده از نزدیکی انگکور بوری، رسوباتی را نشان می‌دهند که تحت تأثیر جزر و مد، نمک‌زار و مرداب‌های مانگرو قرار داشته‌اند. رسوبات به‌دست‌آمده از دریاچه بزرگ تونله ساپ نیز در بازهٔ ۷٫۹ تا ۷٫۳ هزار سال پیش، نشانه‌هایی از تأثیرات دریایی دارند، که حاکی از ارتباط آن با دریای جنوبی چین است. هرچند ارتباط هیدرولیکی میان رود مکونگ و دریاچهٔ تونله ساپ در دورهٔ هولوسن به‌خوبی شناخته‌شده نیست، اما روشن است که در بازهٔ ۹٬۰۰۰ تا ۷٬۵۰۰ سال پیش، محل تلاقی این دو نزدیک به
۹٬۰۰۰ تا ۷٬۵۰۰ سال پیش، محل تلاقی این دو نزدیک به دریای جنوبی چین قرار داشته است. ژئومورفولوژی کنونی دلتای مکونگ در طول ۶٬۰۰۰ سال گذشته شکل گرفته است. در این بازه، دلتا حدود ۲۰۰ کیلومتر به‌سوی دریای جنوبی چین پیشروی کرده و مساحتی بیش از ۶۲٬۵۰۰ کیلومتر مربع را پوشانده است. در فاصلهٔ ۵٫۳ تا ۳٫۵ هزار سال پیش، دلتا از خلیجی پهن عبور کرد که میان ارتفاعات مرزی کامبوج و ارتفاعات شمال هوشی‌مین واقع شده بود. در این دوره، دلتا از برخورد امواج کناری مصون بود و بیشتر از طریق فرایندهای رودخانه‌ای و جزر و مدی گسترش
از طریق فرایندهای رودخانه‌ای و جزر و مدی گسترش یافت. در آن زمان، دلتا با نرخ سالانهٔ ۱۷ تا ۱۸ متر پیشروی می‌کرد. اما پس از ۳٫۵ هزار سال پیش، دلتا از محدودهٔ خلیج فراتر رفت و در معرض امواج و جریان‌های دریایی قرار گرفت که رسوبات را به‌سمت شبه‌جزیره کاماو منحرف کردند. این منطقه یکی از جدیدترین بخش‌های دلتای مکونگ به‌شمار می‌رود. در بخش‌های زیادی از مسیر خود، رود مکونگ در بسترهای سنگی جریان دارد، یعنی بستر و کرانه‌های آن توسط سنگ بستر یا آبرفت‌های قدیمی محدود شده‌اند. ویژگی‌های ژئومورفولوژیکی معمول رودهای
شده‌اند. ویژگی‌های ژئومورفولوژیکی معمول رودهای رسوبی بالغ مانند پیچان‌رودها، دریاچه خمیده، بریدگی‌ها و دشت‌های سیلابی گسترده، تنها در بخش کوتاهی از مسیر اصلی رود در نزدیکی وینتیان و پایین‌دست کراتیه مشاهده می‌شود؛ جایی‌که رود مکونگ به بسترهای رسوبی بدون محدودیت‌های سنگ بستر وارد می‌شود. در مجموع، حوضه مکونگ به‌طور معمول منطقه‌ای زلزله‌خیز محسوب نمی‌شود، زیرا بیشتر آن بر روی بلوک قاره‌ای نسبتاً پایداری قرار دارد. با این حال، بخش‌هایی از حوضه در شمال لائوس، شمال تایلند، میانمار و چین با زمین‌لرزه‌ها و
شمال تایلند، میانمار و چین با زمین‌لرزه‌ها و لرزش‌های مکرر مواجه هستند. بزرگی این زمین‌لرزه‌ها به‌ندرت از ۶٫۵ در مقیاس ریشتر فراتر می‌رود و معمولاً آسیب جدی به‌دنبال ندارد. ناوبری. هزاران سال است که رود مکونگ مسیر ارتباطی مهمی برای مردم و کالاها میان شهرهای متعدد ساحلی خود بوده است. شکل‌های سنتی تجارت با قایق‌های کوچک که جوامع محلی را به هم پیوند می‌دهند هنوز ادامه دارند، اما این رود اکنون به‌طور فزاینده‌ای به بخشی کلیدی از مسیرهای بازرگانی بین‌المللی بدل شده که شش کشور حوزه مکونگ را به یکدیگر و به دیگر
شده که شش کشور حوزه مکونگ را به یکدیگر و به دیگر نقاط جهان متصل می‌کند. مکونگ هنوز رودی رام‌نشده است و شرایط ناوبری در طول آن بسیار متغیر است. به‌طور کلی، ناوبری در این رود به دو بخش بالادست و پایین‌دست تقسیم می‌شود. بخش بالادست به قسمت شمال آبشارهای خون در جنوب لائوس اطلاق می‌شود و بخش پایین‌دست به مسیر پایین‌تر از این آبشارها. بخش‌های باریک‌تر و پرتلاطم‌تر مکونگ در بالادست، همراه با نوسانات شدید فصلی در سطح آب، همچنان مانعی جدی برای ناوبری ایجاد می‌کنند. این نوسانات فصلی مستقیماً بر تجارت در این بخش از
این نوسانات فصلی مستقیماً بر تجارت در این بخش از رود تأثیر می‌گذارند. در فصل آب کم (ژوئن تا ژانویه)، حجم کالاهای جابه‌جا شده بیش از ۵۰٪ کاهش می‌یابد که عمدتاً به‌دلیل کم‌شدن عمق ناوبری در این دوره است. با وجود این دشواری‌ها، رود مکونگ هم‌اکنون نیز بخشی مهم از زنجیره ترانزیت میان کونمینگ و بانکوک است و حدود ۳۰۰٬۰۰۰ تن کالا سالانه از این مسیر جابه‌جا می‌شود. پیش‌بینی می‌شود که حجم این تجارت سالانه بین ۸ تا ۱۱٪ افزایش یابد. زیرساخت‌های بندری برای پاسخ‌گویی به این رشد در حال توسعه‌اند و تسهیلات جدیدی در بندر