payamvha/North_RAG huggingface dataset:
فروزانفر، محمد مقدم و… بهره برد. لیک در آستانهٔ دانش‌آموختگی، در درگیریهایِ دانشگاه، دستگیر و پنج ماه زندانی و پس‌ازآن از دانشگاه بیرون رانده شد. در سال ۱۳۶۱ از تهران به تنکابن رفت و با کشاورزی و نقشه‌برداری برای راهسازی زندگی‌اش را گذراند تا سرانجام در خرداد ۱۳۷۳ بر اثر سکتهٔ قلبی درگذشت. فلسفهٔ تاریخ. پوریا بنیادگذار دانش فلسفهٔ تاریخ در ایران است. او در کتاب دیباچه‌ای بر فلسفهٔ تاریخ ایران فلسفهٔ تاریخ را چنین می‌شناساند: «فلسفهٔ تاریخ شاخه‌ای از فلسفه است و بدین‌شمار، بی‌میانجی، از فرگشت اندیشهٔ فلسفی
و بدین‌شمار، بی‌میانجی، از فرگشت اندیشهٔ فلسفی از خرد، یعنی از سامان درونی اندیشه، ریشه گرفته است و آنگاه، با فراگرفتن تاریخ، تاریخ را از انبوه پیشامدها به یک رشتهٔ سامان‌یافته و یگانه بازگردانده و یگانگیِ راستینِ آن را، که به‌هنگامِ بازتاب در بینش ما به‌گونهٔ رویدادها خرده‌خرده شده‌بود، به وی باز داده است. فلسفهٔ تاریخ برترین و فرگشته‌ترین دانش تاریخ است که تنها فرهنگهای بسیار پیشرفته بدان دست می‌یابند و، ازاین‌رو، می‌توان آن را «تاریخ برین» نام نهاد». وی می‌افزاید: «فلسفهٔ تاریخ دانشی است که می‌خواهد با
می‌افزاید: «فلسفهٔ تاریخ دانشی است که می‌خواهد با تراگذشتن از رویدادهای پراکنده به نیروهای رویدادساز تاریخ راه یابد و با این کار شناسایی تاریخ را ژرف‌تر گرداند». و نیز گوید: «فلسفهٔ تاریخ به آن معنی نیست که ما پیشاپیش اصل برگزیده‌ای را برگزینیم، تنها از دریچهٔ این اصل به تاریخ بنگریم و با دست‌بردن در بوده‌های تاریخی پیروی آن‌ها را از اصل خودکامانهٔ خود نشان دهیم و بدین‌سان، نمایی ساختگی را جانشین تاریخ راستین سازیم. اصل یا دستگاه اندیشهٔ تاریخی در زیباترین و روشن‌ترین گونهٔ آن به‌هرحال آفریده‌ای ذهنی است.
و روشن‌ترین گونهٔ آن به‌هرحال آفریده‌ای ذهنی است. این پدیدهٔ ذهنی می‌تواند گزارشگر هستیِ بیرونی باشد ولیک نمی‌تواند جانشین هستی بیرونی گردد». نمایشنامه‌نویسی. پوریا همچنین پایه‌گذار سبکِ نوی در نمایشنامه‌نویسی ایران است؛ سبکی با زبان آهنگین و درون‌مایه‌ای برآمده از تاریخ و فرهنگ ایران. او نخستین کسی بود که آرش را به پهنهٔ ادبیات آورد. پس از پوریا بود که کسانی چون سیاوش کسرایی، بهرام بیضایی، نادر ابراهیمی، مهرداد اوستا، سیروس افهمی از اسطورهٔ آرش بهره گرفتند. پارسی‌نویسی. پوریا هوادار پارسی‌نویسی یا
گرفتند. پارسی‌نویسی. پوریا هوادار پارسی‌نویسی یا سره‌گرایی بود. او، خود، در این‌باره چنین گوید: «آگاهیِ زبانیِ پارسی‌زبانان در راستایی است که خواهانِ بسامان‌کردن و منطقی‌کردنِ زبانِ خود می‌باشند. اینکه ما می‌خواهیم واژه‌هایِ عربی را در زبان پارسی نیاوریم، در دیدهٔ برخی آگاهیهای دیگر خشک‌اندیشی می‌نماید؛ ولیک در آگاهیِ کنونیِ ما این گرایش نه نشانِ خشک‌اندیشی نه نشانِ دشمنی با زبانِ عربی بلکه نشانِ گرایشِ ما به منطقی ساختنِ زبان می‌نماید؛ گرایش به آنکه دستگاهِ زبانی هرچه می‌شود بسامان‌تر، منطقی‌تر و یگانه‌تر
زبانی هرچه می‌شود بسامان‌تر، منطقی‌تر و یگانه‌تر باشد؛ هرچه می‌شود استثنا در آن کمتر باشد. ازآنجاکه یک واژهٔ عربی فرمان‌بردارِ دستگاهِ دستوریِ دیگر است، به‌کاربردنِ این واژه در پارسی به معنیِ آمیختنِ دستگاه‌هایِ زبانی است و این پدیده زبان را به‌سویِ بی‌سامانی، بی‌دستوری، بی‌منطقی و هرج‌ومرج می‌کشاند، درحالی‌که زبانِ عربی با کالبد و دستورِ ویژهٔ خود برایِ خود زبانی منطقی و بسامان است». نوشته‌ها. کارهای فلسفی. این دیباچه نخستین کوشش سامانمند فلسفی در بررسی و ارزیابی گزارشهای تاریخی برای دستیابی به نظریه‌هایی
گزارشهای تاریخی برای دستیابی به نظریه‌هایی سنجشگرانه و همگانی از تاریخ ایران است. پوریا در این کتاب برپایهٔ زبانی فلسفی و روشی علمی به آسیب‌شناسی اندیشه‌های افلاطون و ارسطو و مارکس و انگلس و دیگر مکتبهای تاریخی ـ فلسفی پرداخته، کژیها و کاستیهایشان را برشمرده و کوشیده، برپایهٔ چنین سنجشگریهای آگاهانه‌ای، روش خویش را در شیوهٔ نگرش فلسفی به تاریخ ایران برنهد و تاریخ را از پایگاه یک «گزارش رویداد» به پایگاه یک «دانش سنجشگرانه» برکشد.
سیّد علی نصر (۱۲۷۴ تهران – ۱۳۴۰ تهران)، نمایشنامه‌نویس، نویسنده، مترجم و دولتمرد و دیپلمات و از بنیان‌گذاران هنر نمایش در ایران است. او «پدر تئاتر ایران» نام گرفته و بنیان‌گذار نخستین هنرستان هنرپیشگی در ایران است. زندگیِ اداری. پدرش نصرالاطباء کاشانی از سادات کاشان بود. تحصیلات خود را در مدارس شرف، علمیه و آلیانس به پایان رساند و بعد در مدارس آلیانس، نظام، سیاسی، اسلام و اقدسیه زبان فرانسه و ریاضیات درس می‌داد تا اینکه در وزارت مالیه استخدام شد و نزدیک به بیست سال در این وزارتخانه کار کرد. در این وزارتخانه
سال در این وزارتخانه کار کرد. در این وزارتخانه به سمت‌های پیشکار مالیه اصفهان، رئیس مالیه خراسان، ریاست کل خالصه‌جات (املاک زراعی دولتی)، ریاست اداره انحصار تریاک و ریاست اداره برق تهران رسید تا اینکه در سال ۱۳۱۵ حاکم مازندران شد. در نهم بهمن ۱۳۱۷ علی منصور وزیر پیشه و هنر (صنایع و معادن) نصر را به عنوان معاون خود به مجلس معرفی کرد. سال بعد که منصور به نخست‌وزیری رسید، کفالت (سرپرستی) وزارت پیشه و هنر با نصر شد. پس از شهریور ۱۳۲۰ مدتی معاونت وزارت کشور را عهده‌دار شد و سپس به عنوان وزیر مختار به چین
را عهده‌دار شد و سپس به عنوان وزیر مختار به چین فرستاده شد. در سال ۱۳۲۵ در دولت احمد قوام وزیر پست و تلگراف بود اما دوران وزارتش طولانی نشد. پس از استقلال پاکستان در سال ۱۳۲۶ سفیر کبیر ایران در پاکستان شد. سید علی نصر در سال ۱۳۴۰ در تهران درگذشت و در امامزاده عبداللَّه به خاک سپرده شد. زندگیِ هنری. سیّد علی نصر در آغاز مشروطیت به کار نمایش و تئاتر روی آورد و «تئاتر ملی» را تأسیس کرد. سپس برای آموختن فن تئاتر به اروپا رفت و پس از بازگشت، «کمدی ایران» را در سال ۱۳۰۴ به سبک تئاتر اروپایی به راه انداخت. او
سال ۱۳۰۴ به سبک تئاتر اروپایی به راه انداخت. او ریاست کمیسیون نمایش را در سازمان پرورش افکار (تأسیس ۱۳۱۸) برعهده داشت. نصر همچنین هنرستان هنرپیشگی را در سال ۱۳۱۸ بنا نهاد و خود در آن به تدریس تاریخ هنر پرداخت. نصر برخی از آثار خود را از مولیر اقتباس کرده‌است.
رضا کمال ملقب به شهرزاد (زاده ۱۲۷۷ - درگذشته ۲۰ شهریور ۱۳۱۶) شاعر و نمایشنامه‌نویس نام‌آور دهه بیست ایران که برای اولین بار زن در آثارش نقش مرکزی یافت. اپرت "پریچهر و پریزاد" (۱۲۹۹)، "زرتشت" (۱۲۹۹) از جمله آثار اوست. او همچنین ترجمهٔ درخشانی از "سالومه" اثر اسکار وایلد نیز دارد. سازندهٔ کلام چند ترانهٔ ماندگار، کار در بلدیه (شهرداری) و روزنامه‌های مختلف تهران و نویسندهٔ نمایشنامه‌های "پریچهر و پریزاد"، "زردشت" و... "قصهٔ آهنگی شهرزاد" و از آثار او می‌توان به"یک زمان چوپانی..." و "بهار نو رسید" اشاره کرد.
به"یک زمان چوپانی..." و "بهار نو رسید" اشاره کرد. زندگینامه. رضا کمال پسر میرزا حسن منشی باشی (کمال الدوله) در سال ۱۲۷۷ در تهران متولد شد. تحت تعلیم مادرش از کودکی با "هفت پیکر" و "هزار و یک شب" آشنا شد. آن قدر با داستان‌های "هزار و یک شب" مأنوس شده بود که وقتی به نوشتن قطعات ادبی و نمایش‌نامه پرداخت تخلص شهرزاد، قصه‌گوی آن داستان‌ها را برای خود برگزید. تحصیلاتش را در مدرسه سن‌لویی و آلیانس تهران گذراند و زبان و ادبیات فرانسه را به خوبی فرا گرفت. ترجمه "سالومه" نوشتهٔ اسکار وایلد و انتشار آن در سال ۱۳۰۱
نوشتهٔ اسکار وایلد و انتشار آن در سال ۱۳۰۱ رضا کمال را به شهرت رساند. "شب هزار و یکم" اولین نمایش‌نامه این مجموعه، مهم‌ترین اثر رضا کمال است که در ۱۷ آذر ۱۳۰۷ بر اساس "هزار و یک شب" نوشته شده‌است. این اثر شهرزاد برای نخستین بار در سالن زرتشتیان از طرف «انجمن متفقه نسوان» به منفعت خیریه روی صحنه آمد. "شب هزار و یکم" با اقبال عامه و محافل هنری و ادبی آن زمان روبه‌رو شد. "عباسه خواهر امیر" (درام در یک پرده) دومین نمایش‌نامهٔ این کتاب است که شهرزاد باز هم با اقتباس از داستان‌های "هزار و یک شب" (حکایت شب دویست
از داستان‌های "هزار و یک شب" (حکایت شب دویست و سی و ششم به نام «نعمت و نعم») در سال ۱۳۰۹ نوشته که برای نخستین بار سوم خرداد سال ۱۳۰۹ در سالن تابستانی جامعه باربد روی صحنه رفت. ابوالقاسم جنتی عطایی در تفسیر کوتاهی که بر این نمایش‌نامه نوشته، شیوهٔ نگارش آن را با این عبارت وصف کرده‌است: «درام عباسه به سبک رمانتیسم نوشته شده و جریان و توالی وقایع بسیار خوب تنظیم گردیده است. با آن که حرکت و جنبش کم دارد، ولی شهرزاد به نیروی ذوق سرشار و نبوغ شاعرانه با منظره‌سازی‌های زیبا، نقاشی‌های خیال‌انگیز و ترکیبات بدیع و
زیبا، نقاشی‌های خیال‌انگیز و ترکیبات بدیع و شیرین اثری عالی و پرارج به‌وجود آورده که در نوع خود کم‌نظیر است.» "حرم خلیفه هارون الرشید" یا "عزیز و عزیزه" سومین اثر شهرزاد در این کتاب با اقتباس از "آنژلو" اثر ویکتور هوگو با تلفیق از چهار شب از داستان‌های "الف لیله" نوشته شده‌است، که ابتدا آن را در سال ۱۳۱۱ در شماره‌های متوالی (۷ تا ۱۱) مجلهٔ "مهر" منتشر کرد. علاقهٔ شهرزاد به داستان‌های "هزارو یک شب" و اندیشهٔ مرگ‌خواهی در این نمایش‌نامه نیز آشکار است. "در سایه حرم یا شب در سرای امیر" «نمایش شرقی» را شهرزاد
حرم یا شب در سرای امیر" «نمایش شرقی» را شهرزاد با اقتباس از "زوایای حرم" نوشتهٔ لوسین برنارد ترجمه کرده‌است. از کارها و آثار دیگر رضا کمال که پس از دیدن اپرت "آرشین مالالان" که هنرمندان قفقازی در تهران روی صحنه برده بودند؛ نوشتن نمایش "پریچهر و پریزاد" بود. تصنیف آهنگ‌های آن را نوشت و آن را آمادهٔ اجرا کرد. مادام پری آقابابوف (آقابابیان) که تحصیلات تئاتری خود را در اروپا به انجام رسانده بود، با استعدادی که از رضا کمال سراغ داشت، نقش نخست این نمایش را به عهده گرفت و زیر نظر وارتو تریان، کارگردان تئاتر، این
گرفت و زیر نظر وارتو تریان، کارگردان تئاتر، این نمایش را در سالن گراند هتل اجرا کردند، که با استقبال پرشور علاقه‌مندان مواجه شد. رضا کمال بلافاصله نمایش‌های قفقازی "افسانه عشق"، "کمربند سحرآمیز" و "اصلی و کرم" نوشتهٔ عزیز حاجی بیگف را به فارسی برگرداند و شعرهایی را روی آهنگ‌های آن سرود. در ۱۰ بهمن ۱۳۰۷ "اصلی و کرم" اجرا شد. با توجه با استقبال عمومی و خشنودی رضا کمال و تداوم کارش، گاهی هم شرایطی پیش می‌آمد که وی را از محیط هنری دل‌زده می‌کرد. مکاتبات شهرزاد در سال ۱۳۰۹ با وزارت معارف نشان می‌دهد که وی از
در سال ۱۳۰۹ با وزارت معارف نشان می‌دهد که وی از این‌که نمایش‌نامه‌هایش بدون کسب اجازه از وی و گاهی به شکل ناقص و جرح و تعدیل شده به نمایش در می‌آمده معترض بوده‌است. بدین قرار شهرزاد در اوایل سلطنت رضا شاه پهلوی بزرگ‌ترین و بلکه یگانه نمایش‌نامه نویس ایران شناخته شده بود. شهرزاد، که امیدوار بود تئاتر ایران روزبه‌روز رونق بیشتری بگیرد، هنگامی که دید هنر نمایش به علت سانسور شدید و نبودن تشویق دچار فترت گردیده، نومید و پریشان شد و شور و هیجانی که داشت کم‌کم سرد و خاموش گشت. اما باز برای مدتی اندیشهٔ مرگ را از
و خاموش گشت. اما باز برای مدتی اندیشهٔ مرگ را از خود دور ساخت و برای اینکه زندگی ساده‌اش را بگذراند وارد خدمت دولتی شد ولی سرانجام جسمش علیل و روحش خسته و آزرده شد. شهرزاد سرانجام با دارویی که ظاهراً زیر نگین انگشترش جاسازی کرده بود، صبح روز ۱۱ سپتامبر ۱۹۳۷ مصادف با بیستم شهریور ۱۳۱۶ خودکشی کرد. آثار. شمار از نمایش‌نامه‌هایی که شهرزاد تألیف یا ترجمه کرده از این قرار است:
اسماعیل خلج (زادهٔ ۲۲ آذر ۱۳۱۵) نمایشنامه‌نویس و کارگردان و بازیگر صاحب سبک ایرانی است. مهم‌ترین دست‌آورد خلج، دراماتیزه کردن زبان لایه‌های فقیر و حاشیه‌نشین شهری در دهه‌های چهل و پنجاه است. او به زندگی مردمان تیره روز طبقهٔ فرودست می‌پردازد، خلج در آثار نمایشی پیش از انقلاب خود برای زبان لایه‌های فقیر و حاشیه‌نشین شهری آن دوران معادل نمایشی خلق کرد. این زبان نمایشی غنی، با وجود بهره‌وری از مفاهیم و کلام لایه‌های فقیر جامعه به هیچ‌وجه «عامیانه» نیست. خلج نمایش‌نامه‌نویسی ناتورالیست است. او متأثر از رئالیسم
ناتورالیست است. او متأثر از رئالیسم گورکی نیز هست و همچنین روحی شاعرانه بر کارهایش حکم‌فرماست. او در ترجمه و ویرایش زبان فارسی دو نمایشنامه با مریم خلوتی همکاری داشت: "در اعماق" اثر ماکسیم گورکی و "نجات‌یافته" اثر ادوارد باند. خلج کارمند ادارهٔ رادیو و تلویزیون بود و سریال سایهٔ همسایه را در سال ۱۳۶۴ کارگردانی کرد که به سال ۱۳۶۵ از تلویزیون پخش شد.
ناصر ایرانی با نام کامل ناصر نظیف‌پور ایرانی نویسنده، مترجم و نمایش‌نامه‌نویس در ایران بود. زندگی‌نامه. ناصر ایرانی در محله سنگلج تهران متولد شد. پدرش بنکدار بود. بنا به گفتهٔ خود او در آغاز ۱۴ سالگی در تابستان ۱۳۳۰ (خورشیدی) عضو سازمان جوانان حزب توده ایران شد و در آغاز ۱۸ سالگی در تابستان ۱۳۳۴ (خورشیدی) از آن سازمان کناره گرفت. انتقادهای او به حزب توده به سه دلیل بودند: این که اعضا طبق اصول حزب نمی‌زیستند، این که حزب از دکتر مصدق حمایت نمی‌کرد، و این که حزب، استالین را بت‌وار می‌پرستید. او دانشجوی مدیریت
استالین را بت‌وار می‌پرستید. او دانشجوی مدیریت بازرگانی بود و در بانک بازرگانی نیز کارمند، اما به علت ناسازگاری این رشته و شغل با روحیاتش هردو را رها می‌کند. رئیس انتشارات سازمان حفاظت از محیطزیست و سردبیر مجله شکار و طبیعت نیز بود. آثارش عموماً سیاسی بودند و در دوران محمدرضا پهلوی ممنوع‌القلم شد و ۴ بار به زندان افتاد. در سال ۱۳۵۳ به انگلستان می‌رود و در کالج پرینستون ادبیات انگلیسی می‌خواند، اما تحصیل را برای مشاهده نزدیک انقلاب ایران باز هم رها می‌کند. ناصر ایرانی در دوران جنگ ایران و عراق به درخواست
ناصر ایرانی در دوران جنگ ایران و عراق به درخواست خودش برای نوشتن داستان و رمان به جبهه رفت. او با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و دفتر نشر فرهنگ اسلامی همکاری می‌کرد. در دهه ۷۰ هجری شمسی در نشریاتی مانند کیان و روزنامه جامعه مطلب می‌نویسد. پس از این دوره وارد یک انزوای طولانی تا زمان مرگش می‌شود. ایرانی، کتاب خاطرات خود را در سال ۱۳۸۶ (خورشیدی) نوشت ولی تاکنون به آن اجازهٔ چاپ داده نشده‌است. علاوه بر این کتاب او هزاران صفحه آثار منتشر نشده دارد که شامل چندین رمان، نمایشنامه، و داستان کوتاه می‌شوند. وی
چندین رمان، نمایشنامه، و داستان کوتاه می‌شوند. وی شب ۲ آبان ۱۳۹۷ (خورشیدی) در ۸۱ سالگی و پس تحمل مدت‌ها بیماری درگذشت. وی وصیت کرده بود که جنازه‌اش را برای پژوهش علمی به دانشگاه تهران بدهند. آثار. از پرآوازه‌ترین نمایشنامه‌های او می‌توان به "ما را مس کنید" و "سه نمایش‌نامهٔ کسالت‌بار"، "قتل"، در "پایان"، و "حُفره" اشاره کرد. نمایشنامه‌ها. بین سال‌های ۱۳۴۸ (خورشیدی) تا ۱۳۵۶ (خورشیدی) ناصر ایرانی ۱۰ نمایشنامه نوشته‌است که برخی از آنها در زیر آمده‌اند:
شاهین سرکیسیان (زاده ۱۹۱۰ – درگذشته ۱۹۶۶) کارگردان تئاتر و نمایش‌نامه‌نویس ارمنی‌تبار اهل ایران و پایه‌گذار تئاتر نوین ایران در ۱۹۵۸ (۱۳۳۷) بود. زندگی‌نامه. شاهین سرکیسیان در سال ۱۹۱۰ میلادی (۱۲۸۹ خورشیدی) در شهر وارنا بلغارستان چشم به جهان گشود. پدر وی از ارمنی‌های ایران و مادرش از ارمنی‌های بلغارستان بود. سرکیسیان تحصیلات خویش را در فرانسه و در رشتهٔ حقوق کسب نمود و لیکن مدت زمان اندکی در این رشته فعالیت کرد. وی از سنین نوجوانی و تحصیل در فرانسه شیفتهٔ هنر تئاتر گردید. پس از بازگشت به ایران در سال ۱۹۳۶
تئاتر گردید. پس از بازگشت به ایران در سال ۱۹۳۶ (۱۳۱۵) به عنوان منتقد هنری در نشریهٔ «ژورنال دو تهران» مشغول به کار شد و هم‌زمان همکاری خویش را با گروه‌های تئاتر «فردوسی» «سعدی» و «آناهید» آغاز نمود. در اوایل سال‌های ۱۹۵۱ (۱۳۳۰) با همکاری عده‌ای از جوانان علاقمند به تئاتر، از جمله خجسته کیا، علی نصیریان، جمشید لایق، عباس جوانمرد، بیژن مفید و جعفر والی شروع به تمرین نمایش نامه‌هایی از ادبیات جهان و تشکیل جلسات بحث و گفتگو پیرامون مسایل مطرح در تئاتر معاصر و به‌طور کلی هنر تئاتر می‌کنند. شاهین سرکیسیان به
و به‌طور کلی هنر تئاتر می‌کنند. شاهین سرکیسیان به زبان‌های فرانسه و روسی تسلط و با زبان ایتالیایی نیز آشنایی داشت. به همین جهت وی شروع به ترجمهٔ متون نمایشی و مقالات هنری از این زبان‌ها کرد که حاصل آن ترجمهٔ نمایشنامه‌های «عقاب دو سر» (اثر ژان کوکتو) و «مرغ دریایی» (اثر چخوف) می‌باشد. فعالیت هنری وی در ایران از سال ۱۹۵۴ (۱۳۳۳) شروع شد و در سال ۱۹۵۶ (۱۳۳۵) گروه هنر ملی را پایه‌گذاری نمود. تشکیل این گروه را می‌توان پایه‌گذاری تئاتر مدرن در ایران به شما آورد. بسیاری از هنرمندان تئاتر و سینمای ایران فعالیت
بسیاری از هنرمندان تئاتر و سینمای ایران فعالیت کارشان را با همکاری در این گروه آغاز نمودند و تجربه اندوختند که از آن جمله می‌توان به علی نصیریان و عباس جوانمرد اشاره نمود. شاهین سرکیسیان همچنین نقش بسزایی در پیشرفت هنر تئاتر نزد ارمنی‌های ایران داشت و حاصل کوشش وی تربیت کارگردانان و بازیگرانی شاخص می‌باشد که از آن جمله می‌توان به آربی اُوانسیان اشاره نمود. شاهین سرکیسیان در سال ۱۹۶۶ (۶ آبان ۱۳۴۵) در سن ۵۶ سالگی درگذشت.
سنگ‌نوشته پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید از کتیبه‌های موجود در تخت جمشید است که در ضلع جنوبی پارسه قرار دارد. این کتیبه توسط داریوش بزرگ و هنگامی که درب جنوبی محل آمد و شد در تخت جمشید بود به مناسبت پی‌بنای کاخ تخت جمشید نگاشته شده است. این کتیبه بر روی تخته سنگی در ابعاد ۷۲۰ در ۲۰۵ سانتی‌متر که در جبهه جنوبی کار گذاشته است، نوشته شده است. این کتیبه به چهار قسمت تقسیم شده است و در هر قسمت کتیبه‌ای به خط میخی کنده شده است. دو کتیبه سمت چپ (غربی) به خط و زبان فارسی باستان نوشته شده است. دو کتیبه سمت راست
فارسی باستان نوشته شده است. دو کتیبه سمت راست (شرقی) از چپ به راست به ترتیب به خط میخی ایلامی و خط میخی بابلی نوشته شده است. نخستین متن پارسی باستان. اهورا مزدای بزرگ که مَهِست (بزرگترین) خدایان است. او داریوش را شاه آفرید، او را پادشاهی بخشید، به خواست اهورامزدا داریوش پادشاه است. گوید داریوش شاه: این کشور پارس که اهورامزدا به من سپرد، زیبا و خوب اسب و نیک مردم است. به خواست اهورا مزدا من داریوش شاه از دیگری نمی‌ترسم. گوید داریوش شاه: چنان باد که مرا اهورامزدا و بغان (خدایان) دوره شاهی پشتیبانی دهند و این
و بغان (خدایان) دوره شاهی پشتیبانی دهند و این سرزمین را اهورامزدا از سپاه (دشمن)، از سال بدو از (دیو) دروغ بپایاد. بدین سرزمین سپاه (دشمن)، بدسالی و (دیو) دروغ میاد. این را من از اهورا مزدا با ایزدان خاندان شاهی به نماز خواستارم، باشد که اهورامزدا و ایزدان خاندان شاهی این خواهشم را برآورند. دومین متن پارسی باستان. من (هستم) داریوش شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهای بسیار، پسر ویشتاسپه هخامنشی. گوید داریوش شاه: این است کشورهایی که به خواست اهورامزدا، من به یاری این مردم پارس از آن خود کرده‌ام؛ که بیم من به
این مردم پارس از آن خود کرده‌ام؛ که بیم من به دلشان نشست، و مرا باج آوردند: عیلام، ماد، بابل، عربستان، سوریه، مصر، ارمنستان، کاپادوکیه، لودیه، ایونیه، یونانیانی که در جزایر هستند و کشورهایی که آن سوی دریای (اژه) هستند، ساگارتیا، خراسان، سیستان، هرات، بلخ، سغد، خوارزم، ناحیه صدگاو، رخج، هند شمال غربی، گندارا، ناحیه سکاها، مکران. گوید داریوش شاه: اگر تو چنین می‌اندیشی: چنان باد که از دیگری نترسم. این قوم پارسی را بپای، اگر قوم پارسی پاییده شوند، اهورا برکت جاودانی بر این قوم (دودمان) ارزانی خواهد داشت. متن
بر این قوم (دودمان) ارزانی خواهد داشت. متن ایلامی. من داریوش شاه هستم، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهای بسیار، پسر وشتاسپه، یک هخامنشی. چنان‌که بر بالای اینجا، این دژ ساخته آمد، پیش از آن در اینجا دژی ساخته نشده بود، به خواست اهورامزدا این ارگ را من ساختم. اهورا مزدا و دیگر ایزدان را خواست که این ارگ ساخته شود. پس من آنان را ساختم و من آن را ایمن و زیبا و به اندازه ساختم چنان‌که می‌خواستم و گوید داریوش شاه: چنان باد که اهورامزدا یا دیگر ایزدان مرا بپایند و نیز این ارگ را، و گذشته از این، هر آنچه در اینجا
نیز این ارگ را، و گذشته از این، هر آنچه در اینجا بر پای کرده شد، مباد آن که به چنگ بدخواه و بداندیش بیفتد. متن بابلی. بزرگ است اهورا مزدا، که مُهِست خدایان است، که آسمان و زمین را آفریده، که مردمی را آفریده و شادی را برای مردم آفریده که بر آن [زمین] می‌زیند؛ که داریوش را شاه کرده، و به وی در این جهان فراخ شهریاری بخشیده که دارای سرزمین های بسیار است [همچون] پارس، ماد و دیگر کشورها، با زبان های گوناگون؛ هم کوهستانی و هم هامون؛ هم این سوی دریا و هم آن سویش؛ هم این سوی بیابان و هم آن سویش؛ گوید داریوش شاه:
هم این سوی بیابان و هم آن سویش؛ گوید داریوش شاه: اینهایند مردمانی که آنچه در اینجا به تایید اهورامزدا کرده آمده است، انجام داده‌اند؟ درست به همان گونه که فرمانشان دادم: پارس و ماد، و دیگر بوم‌ها که مردمانش زبان گونه‌گون دارند، هم کوهستان و هم هامون دارند، هم این سوی دریایند و هم آن سویش، هم این طرف بیابانند و هم آن طرفش. هر آنچه کرده ام به پشتیبانی اهورامزدا بوده است. چنان باد که اهورامزدا و دیگر ایزدان مرا بپایند و آنچه را که بنا می‌کنم.
ام ام ایکس یک مجموعه دستورالعمل واحد با داده های متعدد ( SIMD ) طراحی شده توسط اینتل و معرفی شده در 1997 است. MMX با خط ریزپردازنده پنتیوم مبتنی بر P5، به عنوان "پنتیوم با تکنولوژی MMX" شناخته می شود. که از یک واحد مشابه در Intel i860، و پردازنده پیکسل ویدئویی Intel i750 ساخته شده است. MMX یک قابلیت تکمیلی پردازنده است که توسط پردازنده های جدید آی‌ای-۳۲ اینتل و سایر فروشندگان پشتیبانی می شود. تبلیغات اولیه شامل تبلیغات در مسابقات سوپربول با این عنوان بود: "نسل جدید محصولات چند رسانه ای شامل گوشی های ویدیویی
جدید محصولات چند رسانه ای شامل گوشی های ویدیویی و بازی های ویدئویی سه بعدی." MMX متعاقباً توسط چند برنامه به‌وسیلهٔ Intel و دیگران گسترش یافته است: 3DNow! ، SSE ، و ویرایش های جدید AVX. بررسی اجمالی. نامگذاری. MMX به طور رسمی یک سرواژه بی معنی است که توسط اینتل علامت گذاری تجاری شده است؛ به لحاظ غیر رسمی، MMX می تواند مخفف عبارات زیر هم باشد: Newsweek آن را اینگونه توصیف می کند: "57 دستورالعمل جدید که به طرز میکروسکوپی روی تراشه نقش بسته اند." ای ام دی ، در طول یکی از جدال های دادگاهی متعدد خود با اینتل،
طول یکی از جدال های دادگاهی متعدد خود با اینتل، MMX را مخفف "Matrix Math Extensions" قلمداد کرد. از آنجا که سرواژه سازی نمی‌تواند علامت تجاری باشد، این حرکت تلاشی برای لغو علامت تجاری اینتل بود. در سال 1995، اینتل به دلیل سوء استفاده از نام تجاری MMX خود، علیه AMD و Cyrix Corp شکایت کرد. AMD و اینتل با این شرایط این جدال را خاتمه دادند که AMD ، ام ام ایکس را علامت تجاری متعلق به اینتل بداند و Intel هم این حق را به AMD برای استفاده از علامت تجاری MMX به عنوان نام فناوری ، و نه نام پردازنده، بدهد. جزئیات
نام فناوری ، و نه نام پردازنده، بدهد. جزئیات فنی. MMX هشت ثبات که از MM0 تا MM7 نامگذاری شده اند را شامل می شود و عملیات های روی آن ها را تعریف می کند. هر ثبات 64 بیتی است و می تواند اعداد صحیح 64 بیتی یا چند عدد صحیح کوچکتر را در قالب فرمت بسته بندی ( packed ) نگه دارد: یک دستورالعمل واحد می تواند روی دو عدد صحیح 32 بیتی، چهار عدد صحیح 16 بیتی یا هشت عدد صحیح 8 بیتی اعمال شود. MMX تنها عملیات مربوط به اعداد صحیح را ارائه می دهد. هنگامی که برای i860 اینتل توسعه داده شد، استفاده از حساب اعداد صحیح معنادار
توسعه داده شد، استفاده از حساب اعداد صحیح معنادار شد (محاسبات 2بعدی و 3بعدی به آن نیاز دارند)، اما هنگامی که کارت های گرافیکی که از این عملیات ها استفاده می کردند رایج شدند، عدد صحیح SIMD در CPU تا حدودی برای برنامه های گرافیکی زائد شد. از سوی دیگر، عملیات محاسباتی اشباع در MMX می تواند به میزان قابل توجهی برخی از برنامه های پردازش سیگنال دیجیتال را سرعت ببخشد. برای جلوگیری از مشکلات سازگاری با مکانیسم تعویض زمینه در سیستم عامل های موجود، ثبات های MMX نام مستعاری برای ثبات های X87 FPU هستند. فرایند تعویض
مستعاری برای ثبات های X87 FPU هستند. فرایند تعویض زمینه همچنان ذخیره و بازیابی را انجام می دهد. برخلاف ثبات های x87 که مانند یک پشته رفتار می کنند، ثبات های MMX هر کدام مستقیماً قابل آدرس دهی (دسترسی تصادفی) هستند. هر عملیاتی که شامل پشته ممیز شناور باشد، ممکن است بر ثبات های MMX تاثیر بگذارد، و بالعکس. بنابراین این نامگذاری کار را با عملیات ممیز شناور و SIMD در یک برنامه دشوار می کند. برای به حداکثر رساندن عملکرد، برنامه نویسان اغلب از پردازنده به طور انحصاری در یک حالت استفاده می کنند، یا تا حد امکان،
در یک حالت استفاده می کنند، یا تا حد امکان، تعویض نسبتاً آهسته ای بین آنها برقرار می کنند. هر ثبات 64 بیتی MMX مربوط به بخش مانتیس از یک ثبات x87 80 بیتی است. بنابراین 16 بیت پرارزش تر ثبات x87 در MMX استفاده نمی‌شود، و این بیت ها همه 1 می شوند، که در نمایش ممیز شناور از آنها به عنوان NaNs یاد می شود. این می تواند توسط برنامه ها بدین صورت مورد استفاده قرار گیرد که تشخیص دهند آیا محتوای یک ثبات به عنوان ممیز شناور در نظر گرفته شده است یا به عنوان داده SIMD. پشتیبانی نرم‌افزاری. پشتیبانی نرم‌افزاری برای MMX
پشتیبانی نرم‌افزاری. پشتیبانی نرم‌افزاری برای MMX در ابتدا آهسته بود. کامپایلر C اینتل و دیگر ابزار های توسعه دهنده، از تابع ذاتی برای فراخوانی دستورالعمل های MMX و کتابخانه های منتشر شده توسط اینتل با الگوریتم های رایج برداری( vector ) ، استفاده می کردند . اینتل و Metrowerks هر دو سعی در پیاده سازی برداری سازی خودکار روی کامپایلرهای خود داشتند، اما عملیات های زبان C به طرز ضعیفی روی مجموعه دستورالعمل MMX قرار گرفت و الگوریتمهای سفارشی شده تا سال 2000 همچنان باید به زبان اسمبلی نوشته می شدند. جانشین. AMD ،
باید به زبان اسمبلی نوشته می شدند. جانشین. AMD ، به عنوان یک رقیب تولید کننده ریز پردازنده x86 ، ام ام ایکس اینتل را با مجموعه دستورالعمل 3DNow خود بهبود داد. 3DNow بیشتر به جهت افزودن پشتیبانی از تک نقطه ای شناور (32 بیتی) به مجموعه دستورالعمل SIMD، و دیگر بهبود های کلی، شناخته شده است. پش از MMX، نسل بعد معماری x86 اینتل، SSE بود، که همراه با خانواده پنتیوم-III معرفی شد (تقریباً یک سال پس از این که 3DNow شرکت AMD معرفی شد). SSE با ایجاد یک فایل رجیستر جدید 128 بیتی (XMM0-XMM7) و دستورالعمل های جدید SIMD
128 بیتی (XMM0-XMM7) و دستورالعمل های جدید SIMD برای آن، نقص هسته MMX را برطرف کرد (ناتوانی در ترکیب عملیات integer-SIMD با هر عملیات نقطه شناور). همانند 3DNow! ، اس اس ای فقط روی عملیات تک نقطه ای شناور (32 بیتی) تمرکز کرد. عملیات Integer-SIMD همچنان با استفاده از ثبات ها و دستورالعمل های MMX انجام می شود. با این حال، رجیستر-فایل جدید XMM به عملیات های SSE SIMD اجازه داد تا آزادانه با عملیات های MMX یا X87 FPU ترکیب شود. SSE2 که با پنتیوم 4 معرفی شد، مجموعه دستورالعمل SIMD x86 را با عدد صحیح (8/16/32
دستورالعمل SIMD x86 را با عدد صحیح (8/16/32 بیتی) و پشتیبانی از داده های دو نقطه ای شناور برای رجیستر-فایل XMM توسعه داد. SSE2 همچنین به آپکدهای MMX این اجازه را می داد که از عملوند های ثبات های XMM استفاده کند، اما این پشتیبانی را با آمدن SSE4 (و اخیراً با SSE4.2 که در ریزمعماری هسته معرفی شده است ) پایان داد. با این حال، از آنجا که پشتیبانی از پردازنده برای هر نسخه از SSE، پشتیبانی از MMX را هم شامل می شود، این عدم پشتیبانی، انواع داده های قابل استفاده توسط x86 SIMD را محدود نمی‌کند. MMX در برنامه های
توسط x86 SIMD را محدود نمی‌کند. MMX در برنامه های جاسازی شده. هسته میکروپروسسوری اینتل و مارول که از PXA270 آغاز می شود شامل یک مجموعه دستورالعمل SIMD برای هسته ARM به نام iwMMXt است که عملکرد آن مشابه IA-32 های MMX می باشد. iwMMXt مخفف "Intel Wireless MMX Technology" است. این فناوری، عملیات ریاضی و منطقی را بر روی اعداد صحیح 64 بیتی فراهم می کند (این نرم‌افزار ممکن است انتخاب کند که دو عملیات 32 بیتی، چهار تا 16 بیتی و یا 8 بیتی را در یک دستور واحد انجام دهد). این برنامه شامل 16 ثبات داده 64 بیتی، و هشت