payamvha/North_RAG huggingface dataset:
از یک خانوادهٔ مشهور معمار و مهندس عمران با اصلیت هراتی بود بود. خانوادهٔ آن‌ها در لاهور هند، یک ایالت امپراتوری مغول (ایالت مغول) ساکن شده بودند. در هند، استاد احمد لاهوری معمار اصلی سلطنت شاه جهان شد که مقبره ممتاز محل، تاج محل در آگرا را طراحی کرد. این شاهکار خیره کننده مرمر که تنها چند ماه پس از اولین سالگرد مرگ ملکه در سال(۱۶۳۰م) آغاز شد، در حدود سال ۱۶۵۳م تکمیل شد. استاد احمد لاهوری همچنین پایه‌های قلعه سرخ را در دهلی گذاشت (ساخت بین سال‌های ۱۶۳۸ و ۱۶۴۸). قلعه سرخ تقریباً به مدت ۲۰۰ سال، تا سال ۱۸۵۶،
قلعه سرخ تقریباً به مدت ۲۰۰ سال، تا سال ۱۸۵۶، اقامتگاه اصلی امپراتوران در سلسله مغول بزرگ بود. این قلعه علاوه بر محل استقرار امپراتورها و سکونت‌گاه‌های آنها، مرکز تشریفاتی و سیاسی دولت مغول , محل رویدادهایی بود که به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. قلعه سرخ همچنین مکانی بود که انگلیسی‌ها به آخرین امپراتور مغول خیانت کردند و سپس او را در سال ۱۸۵۸ به یانگون فرستادند. احمد لاهوری همچنین در سال ۱۶۴۸ مسجد جهان‌نما در دهلی را طراحی کرد و پروژه مسجد امپراتوری دهلی را که اکنون به نام مسجد جامع دهلی شناخته می‌شود، آغاز
اکنون به نام مسجد جامع دهلی شناخته می‌شود، آغاز کرد. او در سال ۱۶۴۹، قبل از اینکه پایه‌و اساس مسجد گذاشته شود، درگذشت. بعدها مسجد توسط معمار دگر بنام استاد خلیل تکمیل شد. استاد احمد لاهوری به دلیل مهارت در معماری از شاه جهان لقب نادرالاثر (عجیب قرن) را دریافت کرد. کرد،
آپارتاید اسرائیلی یک نظام نهادینه جداسازی و تبعیض نژادی در سرزمین‌های فلسطینی اشغال‌شده توسط اسرائیل و به درجه کمتری در خود اسرائیل است. مشخصه این نظام جداسازی فیزیکی تقریباً کامل مابین فلسطینیان و جمعیت شهرک‌نشین اسرائیلی کرانه باختری، و نیز جدایی قضایی‌ای است که بر هر دو جامعه حاکم است، که علیه فلسطینیان از راه‌های گسترده تبعیض برقرار می‌کند. اسرائیل همچنین علیه پناهندگان فلسطینی و فلسطینی‌های خارج از کشور و علیه شهروندان عرب خود تبعیض برقرار می‌کند. از زمان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین، اسرائیل یک رژیم سلطه نژادی و
جنگ ۱۹۴۸ فلسطین، اسرائیل یک رژیم سلطه نژادی و ستم بر مردم فلسطین را عمدتاً در حوزه ملیت و سرزمین ایجاد کرد. بلافاصله پس از نکبه، اسرائیل مجموعه ای از قوانین، سیاست ها و اقداماتی را اتخاذ کرد که بر خلع ید از مردم بومی فلسطین مهر زد و به طور سیستماتیک بازگشت آوارگان فلسطینی و سایر فلسطینی هایی را که در زمان جنگ در خارج از کشور بودند، انکار کرد در همان زمان، اسرائیل یک سیستم تبعیض نژادی نهادینه شده را بر فلسطینیانی که در این سرزمین باقی مانده بودند، که بسیاری از آنها در داخل آواره شده بودند، تحمیل کرد. چنین
از آنها در داخل آواره شده بودند، تحمیل کرد. چنین قوانین اسرائیل ساختار قانونی آپارتاید اسرائیل را تشکیل می دهد که امروزه همچنان بر مردم فلسطین تحمیل می شود. و از زمان جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷, اسرائیل کرانه باختری و نوار غزه را اشغال کرده، که اکنون طولانی‌ترین اشغال نظامی در تاریخ مدرن است، و در تخلف از حقوق بین‌الملل شهرک‌های بزرگی در آن ساخته که جوامع فلسطینی را از یکدیگر جدا می‌کند و جلوی تأسیس یک دولت فلسطینی را می‌گیرد. این شهرک‌ها اکثراً محصور به دیوار حایل اسرائیل در کرانه باختری هستند، که تعمداً جمعیت‌های
در کرانه باختری هستند، که تعمداً جمعیت‌های اسرائیلی و فلسطینی را از هم جدا می‌کند، سیاستی که هفرادا خوانده می‌شود. با این که شهرک نشینان یهودی تابع قوانین مدنی اسرائیل اند، جمعیت فلسطینی تابع قوانین نظامی اند. همچنین شهرک نشینان به جاده‌های مجزایی دسترسی دارند و به ضرر ساکنین فلسطینی از منابع طبیعی منطقه استفاده می‌کنند. مقایسه رفتار دولت اسرائیل با فلسطینیان، با سیستم آپارتاید، همانند رفتار آفریقای جنوبی با غیر سفیدپوستها در دوره آپارتاید از میانه دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ شروع شد. جان دوگارد گزارشگر ویژه
و اوایل دهه ۲۰۰۰ شروع شد. جان دوگارد گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد، گزارش کرده است که یک سیستم کنترلی شامل جاده‌های جداگانه، تبعیض در زیرساختها، حقوق قانونی، و دسترسی به زمین و منابع بین شهروندان فلسطینی و اسرائیلی در مناطق اشغال شده اسرائیلی، با رژیم آپارتاید متفاوت است، ولی با جنبه‌هایی از آن مشابهتهایی دارد. در واقع آپارتاید اسرائیلی از طریق یک سری اقدامات غیرانسانی طولانی مدت توسط ارتش اسرائیل علیه فلسطینی ها که جزء لاینفک اشغال بوده است، محقق شده است. قتل‌های خودسرانه و فراقانونی، شکنجه، محرومیت از
قتل‌های خودسرانه و فراقانونی، شکنجه، محرومیت از حقوق اساسی، نرخ افتضاح مرگ و میر کودکان، مجازات دسته جمعی، سیستم دادگاه نظامی توهین‌آمیز، دوره‌های خشونت شدید نظامی اسرائیل در غزه و تخریب خانه‌ها... که البته شخصیت های برجسته بین المللی - از جمله بان کی مون دبیر کل سابق سازمان ملل، اسقف اعظم دزموند توتو، نالدی پاندور وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی و مایکل بن ییر دادستان کل سابق اسرائیل - همگی این را آپارتاید خوانده اند. طبق بیانیه سازمان عفو بین‌الملل اسرائیل به یک سیستم آپارتاید مانند شده و رفتار او با
به یک سیستم آپارتاید مانند شده و رفتار او با فلسطینیان جنایت جنگی شمرده شده در بیانیه این سازمان آمده است: «عفو بین‌الملل معتقد است که دولت اسرائیل، با فلسطینیان به مثابه یک گروه نژادی پست غیریهودی رفتار می‌کند» در این گزارش آمده است: «اسرائیل از زمان تأسیس خود در سال ۱۹۴۸، سیاست صریح ایجاد و حفظ هژمونی جمعیتی یهودیان و به حداکثر رساندن کنترل خود بر زمین را به نفع اسرائیلیان یهودی، دنبال کرده است.سازمان عفو بین الملل اسرائیل را به اجرای آپارتاید علیه فلسطینی‌ها در سرتاسر قلمرو خود - هم در کرانه باختری و
در سرتاسر قلمرو خود - هم در کرانه باختری و غزه و هم در خط سبز علیه شهروندان عرب اسرائیل متهم می‌کند. قصد حفظ کنترل یک گروه نژادی بر گروه دیگر، سرکوب سیستماتیک گروه و اعمال غیر انسانی. اسرائیل حتی پیش از انتشار رسمی این گزارش، آن را «نادرست و مغرضانه» خواند. و سازمان را تهدید به عدم انتشار آن کرده بود. در سال 2018، اسرائیل قانون اساسی، ملت-دولت مردم یهود را تصویب کرد که در مبانی قانونی قانون اساسی اسرائیل، سلطه و ظلم نهادینه شده آن بر مردم فلسطین را تثبیت می کند. قانون اساسی ملت-دولت یهود می گوید: «استفاده
کند. قانون اساسی ملت-دولت یهود می گوید: «استفاده از حق تعیین سرنوشت ملی در کشور اسرائیل منحصر به قوم یهود است». همچنین «شهرک‌های یهودی‌نشین را به‌عنوان یک ارزش ملی» تعیین می‌کند و به گسترش شهرک‌های غیرقانونی اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین الزام میبخشد. این قانون - که به طور گسترده توسط فلسطینیان و یهودیان لیبرال اسرائیل به عنوان غیردموکراتیک مورد انتقاد قرار گرفت - به صراحت اعلام کرد که حق تعیین سرنوشت ملی در کشور اسرائیل منحصر به مردم یهودی است. و فلسطینی ها شهروندان درجه دوم هستند.علاوه بر این، این
ها شهروندان درجه دوم هستند.علاوه بر این، این قانون می گوید که «دولت سکونتگاه یهودی را به عنوان یک ارزش ملی می بیند و برای تشویق و ارتقای تأسیس و توسعه آن تلاش خواهد کرد»، در حالی که زبان عربی را از تعیین آن به عنوان زبان رسمی تنزل می دهد. این اصول همچنین به عنوان رفتار قانونی با شهروندان فلسطینی متفاوت از همتایان یهودی آنها تفسیر شد. برخی مفسرین اسرائیلی و مدافعان حقوق فلسطینیان، این مشابهت را به شهروندان عرب اسرائیل گسترش می‌دهند، و وضعیت شهروندی آنان را درجه دوم توصیف می‌کنند. مخالفان مشابهت، شهروندان
درجه دوم توصیف می‌کنند. مخالفان مشابهت، شهروندان عرب اسراییل را شهروندانی دارای حقوق برابر با دیگر شهروندان اسرائیلی می‌دانند. آنها بدین نکته اشاره می‌کنند که قانون اسرائیل به‌طور مشخص برابری کامل سیاسی و اجتماعی همه شهروندان اسرائیل، بی‌توجه به نژاد، عقیده و جنسیت، را تضمین کرده است. آنها همچنین استدلال می‌کنند که رفتار اسرائیل با فلسطینیان در اراضی اشغالی به دلیل ملاحظات امنیتی است، نه به دلیل نژادپرستی ضد عربی، و این واقعیت که فلسطینیان هرگز شهروند اسراییل نبوده‌اند و بنابراین از حقوق اسرائیلی برخوردار
نبوده‌اند و بنابراین از حقوق اسرائیلی برخوردار نیستند. آنها می‌گویند که مقایسه ناشی از یک معیار دوگانه است که به اسرائیل و نه به کشورهای عرب همسایه اعمال شده است. آنها همچنین خاطرنشان می‌کنند که اسراییل کرانه غربی و نوار غزه را نه قسمتی از اسراییل، بلکه مناطقی می‌داند که آینده آنها باید تعیین شود. وضعیت به آلمان و ژاپن پس از جنگ جهانی دوم مانند شده است. (در شرق بیت‌المقدس و بلندی‌های جولان، که به‌طور یکجانبه توسط اسراییل ضمیمه شده‌اند، همه شهروندان شهروندی کامل دریافت کرده‌اند. ضمیمه شدن این مناطق به
کامل دریافت کرده‌اند. ضمیمه شدن این مناطق به اسراییل به‌طور بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده است) نوار غزه و کرانه باختری. مقایسه هفرادا-آپارتاید. هفرادا ( به معنای لفظی "جدایی") لفظ رسمی حکومت اسرائیل برای سیاست جداسازی جمعیت فلسطینی در سرزمین‌های فلسطینی از جمعیت اسرائیلی است. در اسرائیل، این لفظ در اشاره به سیاست کلی ای که حکومت اسرائیل برای مردم فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه اتخاذ و پیاده‌سازی کرده مورد استفاده قرار می‌گیرد. این واژه از سوی دانشوران و مفسران با «آپارتاید» مقایسه شده، و برخی مدعی
و مفسران با «آپارتاید» مقایسه شده، و برخی مدعی اند هافرادا معادل آپارتاید است. دسترسی به آب. بانک جهانی در سال ۲۰۰۹ دریافت که به شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری (که ۱۵٪ از جمعیت کرانه باختری را تشکیل می‌دهند) دسترسی به ۸۰٪ از منابع آب شیرین آن داده شده است، با این که پیمان‌های اسلو خواهان مدیریت «مشترک» این منابع شده بود. این وضعیت بنا به گفته این بانک «کمبودهای واقعی آب» برای فلسطینیان ایجاد کرده. در ژانویه ۲۰۱۲, کمیته روابط خارجی مجلس فرانسه گزارشی منتشر کرد که سیاست‌های آبی اسرائیل در کرانه باختری را
کرد که سیاست‌های آبی اسرائیل در کرانه باختری را «سلاحی در خدمت آپارتاید نوین» خواند. این گزارش ذکر کرد که «برخلاف قانون بین‌المللی» ۴۵۰٬۰۰۰ شهرک نشین اسرائیلی بیشتر از ۲٫۳ میلیون فلسطینی آب مصرف کرده‌اند، فلسطینیان اجازه ندارند از آبخوان‌های زیرزمینی استفاده کنند، و این که اسرائیل عامدانه چاه‌ها، مخازن آب و تصفیه خانه‌ها را تخریب می‌کند. ییگال پالمور سخنگوی وزارت امور خارجه اسرائیل گزارش را «مملو از زبان پروپاگاندای شریرانه، و به دور از هر نقد حرفه ای خواند که بشود با آن هوشمندانه استدلال کرد.» گزارشی از
که بشود با آن هوشمندانه استدلال کرد.» گزارشی از مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات نتیجه گرفت که اسرائیل توافقاتی که با فلسطینیان کرده را اجرا کرده، و نویسنده آن بیان داشت که وضعیت «درست متضاد آپارتاید» است چرا که اسرائیل زیرساخت آب در اختیار بیش از ۷۰۰ روستای فلسطینی گذاشته است. انجمن حقوق بشر در اسرائیل در سال ۲۰۰۸ نتیجه گرفت که یک شبکه جاده ای جداسازی شده در کرانه باختری، توسعه شهرک‌های یهودی، محدودسازی رشد شهرهای فلسطینی و اعطای تبعیض آمیز خدمات، بودجه‌ها و دسترسی به منابع طبیعی «نقض فاحش اصل برابری و
و دسترسی به منابع طبیعی «نقض فاحش اصل برابری و از بسیاری نظرها یادآور رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی است.» این گروه از آنجا که به گفته سخنگویش «چیزها دارند بدتر می‌شوند نه بهتر» اکراه پیشین خود برای استفاده از مقایسه با آفریقای جنوبی را کنار گذاشت. خود اسرائیل (داخل اسرائیل). هریبرت ادم و کوگیلا مودلی در سال ۲۰۰۶ نوشتند که فلسطینیان اسرائیلی به دلیل ممنوعیت‌های قانونی بر دسترسی به زمین، و نیز تخصیص نابرابر موقعیت‌های خدمات مدنی و هزینه کرد سرانه در تحصیلات بین «شهروندان مسلط و اقلیت» «به وضعیت شهروند درجه
بین «شهروندان مسلط و اقلیت» «به وضعیت شهروند درجه دوم محدود شده‌اند در حالی که گروه قومی دیگری قدرت دولتی را در انحصار دارد.». زمین. به‌طور پیوسته حقوق اجاره و خرید زمین‌هایی که سابقاً محدود به متقاضیان یهودی بود، نظیر زمین‌های در مالکیت صندوق ملی یهودی یا آژانس یهود، در حال گسترش به عرب‌های اسرائیلی است. این گروه‌ها که در جریان دوره عثمانی برای کمک به برساختن یک جامعه یهودی قابل دوام در فلسطین عثمانی تأسیس شدند، زمین‌هایی از جمله صحراهای بایر و باتلاق‌ها را خریداری کردند، که قابل تملک، اجاره دادن به
را خریداری کردند، که قابل تملک، اجاره دادن به یهودیان و زرع توسط آنان بود و بدین ترتیب مهاجرت یهودیان را تشویق می‌کرد. پس از تأسیس دولت اسرائیل، اداره سزمین‌های اسرائیل بر اداره این املاک نظارت کرد. در ۸ مارس ۲۰۰۰، دیوان عالی اسرائیل حکم کرد که عرب‌های اسرائیل از حق برابر برای خریداری اجاره بلند مدت این زمین‌ها، حتی در جوامع و روستاهای پیشتر منحصراً یهودی برخوردارند. این دیوان حکم کرد که حکومت نباید چنین زمین‌هایی را بر اساس دین یا قومیت تخصیص دهد یا شهروندان عرب را از زندگی در هر جایی که بخواهند بازدارد:
عرب را از زندگی در هر جایی که بخواهند بازدارد: قاضی ارشد آهاراون باراک نوشت «اصل برابری دولت را از تمایز بین شهروندانش بر پایه دین یا ملیت بازمی‌دارد. این اصل هم چنین به تخصیص زمین‌های دولتی اعمال می‌شود، خصوصیت یهودی دولت به اسرائیل اجازه نمی‌دهد بین شهروندانش تبعیض برقرار کند» استفاده از مقایسه با آپارتاید. ایده آپارتاید اسرائیلی در سالهای اول دهه ۱۹۹۰ و در پایان حکومت سفیدپوست آفریقای جنوبی ظهور کرد، هنگامی که فلسطینیان مخالف رژیم آفریقای جنوبی بین آن و اسرائیل پیوندهایی برقرار کردند. مقایسه‌هایی بین
و اسرائیل پیوندهایی برقرار کردند. مقایسه‌هایی بین سیاستهای اسرائیل و آپارتاید از سوی افراد و گروه‌ها انجام شده، از قبیل:
تعریف به وسیله استقرا از قضایای مشهور در زمینه منطق ریاضیات است که تعریف مفاهیم جدید برای گزاره‌ها به وسیله بازگشت، با این قضیه مجاز می‌شود. فرض کنید تابع formula_1 و توابع formula_2 و تابع formula_3 داده شده باشند، که در آن formula_4 یک مجموعه دلخواه است. آنگاه تابعی یکتا مثل formula_5 موجود است که به ازای هر دو گزاره مثل formula_6 و formula_7: formula_8
اسکندرکول یا کول اسکندر نام دریاچه‌ای است در شمال باختری کشور تاجیکستان. این دریاچه در منطقهٔ موسوم به کوهستان فان، که منطقه‌ای گردشگری است واقع شده‌است. این کوهستان در رشته‌کوه حصار قرار گرفته و بخشی از استان سغد تاجیکستان است. فاصلهٔ دریاچه اسکندرکول از شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان تقریباً ۱۳۰ کیلومتر است. این دریاچه با دو و نیم کیلومتر درازا و یک کیلومتر پهنا و حدود ۷۲ متر ژرفا دیدنی‌ترین دریاچه‌های این کوهستان به‌شمار می‌آید. تنوع درخت و بوته‌های پیرامون اسکندرکول از مهم‌ترین انگیزه‌های سفر گردشگران به
اسکندرکول از مهم‌ترین انگیزه‌های سفر گردشگران به این منطقه است. خرگوش، روباه، گرگ، خرس سیاه، بز کوهی، پلنگ و پرندگانی چون بوقلمون کوهی، کبک، لاشخور و بلدرچین از جانوران این منطقه هستند. پیدایش. دانشمندان بر این باورند که اسکندرکول چندین هزار سال پیش بر اثر زمین‌لغزه در ارتفاع ۲٬۲۵۵ متری پدید آمده است. به باور آن‌ها فروریختن کوه و بند آمدن رودخانه سرتاغ باعث پدید آمدن این دریاچه شده است. رودهای سریمه و سرتاغ و هزارمیخ از شمال و غرب و جنوب به دریاچه سرازیر می‌شوند و تنها از شرق دریاچه، رود موسوم به
سرازیر می‌شوند و تنها از شرق دریاچه، رود موسوم به «اسکندردریا» به بیرون می‌ریزد. آبشار بزرگی هم در طول این رود قرار دارد. در کرانه‌های بریده‌بریده و در فراز کناره‌های دریاچه خط‌های سیاهی به چشم می‌خورد که باید خط آبگیر دریاچه در روزگار کهن باشد. بلندترین و کهن‌ترین این خط‌ها ۱۱۷ متر از سطح کنونی آب دریاچه ارتفاع دارد. اسکندرکول تنها دریاچهٔ کوهستان فان نیست. در این حوزه حدود سی دریاچه در دوره‌های مختلف پدید آمده‌اند.
دخمه یا برج خاموشان مکانی است که زرتشتیان، مردار آدمیان را که بنا بر عقاید آن‌ها نجس و پاریار است، در آن می‌گذاشتند تا گوشت مردار توسط درندگان و پرندگان خورده شود آن‌گاه باقی‌ماندهٔ استخوان‌ها را درون چاه میانهٔ دخمه انبار می‌کردند. بنا بر عقاید زرتشتیان دفن مردار موجب آلودگی عنصر مقدس خاک می‌گردید و لازم است ذکر شود که در دین زرتشتیان سوگواری و بی‌تابی برای مرگ عزیزان به سختی منع شده است. واژه شناسی. دخمه یا دخنه دگرگون واژهٔ دخ خنه (دژ خانه) می‌باشد که به مرور زمان بدین وجه درآمده و به معنای سرای پلیدی
مرور زمان بدین وجه درآمده و به معنای سرای پلیدی است و امروزه به مکان‌های ترسناک و نامناسب گفته می‌شود. در زبان فارسی به دخمه استدان و دخمه‌دان هم می‌گویند. واژهٔ «دخمه» در اوستا «دَخمَه» و در پهلوی «دَخمَک»، به معنی داغ‌گاه آورده شده است. ریشهٔ این واژه «دَگ» از فارسی باستان به معنی سوزاندن است و کلمه «داغ» از همین ریشه به دست آمده است. استفاده از این واژه مربوط به زمانی است که اقوام آریایی اجساد را می‌سوزانده‌اند و بدین ترتیب دخمه به معنای مکان سوزاندن بوده است. شاید رسم سوزاندن اجساد از هنگام پیدایش دین
است. شاید رسم سوزاندن اجساد از هنگام پیدایش دین زرتشت منسوخ شد ولی لفظ دخمه به مفهوم محل قرار دادن متوفی یا محل دفن از گذشته باقی‌مانده است. ساخت آرامگاه در میان پیروان همه ادیان رواج داشته است، حتی در میان زرتشتیان که رسم نبوده مردگان را به خاک بسپارند. از نمونه‌های آرامگاهی که از آن‌ها بر جای مانده چنین بر می‌آید که نخست مرده را در جایی دور از آبادی به نام دخمه یا داغگاه می‌گذاشتند، این رسم یادگار زمانی است که آریایی‌ها مانند هندوهای امروزی مرده‌هایشان را می‌سوزانند. در میان زرتشتیان به دخمه، دادگاه،
را می‌سوزانند. در میان زرتشتیان به دخمه، دادگاه، دادگه یا دوزگه نیز می‌گویند که به معنای دادگاه الهی است و به پایان زندگی و آغاز محاسبه کردار اشاره دارد. پیشینه. دخمه‌ها خواه ساخته شده به‌دست انسان خواه برآمده از عوارض طبیعی به‌گونه‌ای آرایش می‌یافتند تا دسترسی گوشت‌خواران به مردار ساده شود؛ بدین منظور بیشتر آنها فاقد سقف یا میان فضا و در خارج سکونتگاه شهری و روستایی و معمولاً بر فراز بلندی‌ها ساخته می‌شده‌اند. با گذر زمان و تغییرات دین زرتشت عملکرد دخمه‌ها پیچیده‌تر شد و وظیفه متلاشی کردن گوشت و نسج
پیچیده‌تر شد و وظیفه متلاشی کردن گوشت و نسج مردارها از درندگان به پرندگان (با تدابیری مانند مرتفع کردن دخمه یا محدود کردن دسترسی درندگان) مانند دخمه داریوش بزرگ در نقش رستم شیراز و از پرندگان به نور عوامل طبیعی (مانند گوردخمه آق بند در استان گلستان) تغییر یافت. بیشتر دخمه‌ها را دور از آبادی بر فراز تپه‌ها می‌ساختند، آن‌ها برجی استوانه‌ای شکل بودند که از سنگ ساخته می‌شدند تا از جنس خاک نباشند. بیشتر آن‌ها شاید دری هم نداشته‌اند و با نردبان به درونشان می‌رفتند. تخته سنگی طبیعی می‌یافتند و مرده را به آن
تخته سنگی طبیعی می‌یافتند و مرده را به آن می‌بستند، سپس کرکس‌ها و لاشخورها بدان هجوم می‌آوردند و کالبد مرده را به جز استخوان‌ها می‌خوردند و پاک می‌کردند. در میان این برج، چاله‌ای بوده که استخوان‌های بازمانده مردم عادی در آن می‌ریختند و استخوان بزرگان و توانمندان را در «استودان» یا «اسدانه» نگه می‌داشتند. در هندوستان به جای «استودان»، «استوپه» دارند. معماری دخمه. در نگاه کلی می‌توان تمام دخمه‌ها را به داشتن استودان در مرکز آن، استفاده از مصالح سنگی، داشتن سه پاوی برای گذاشتن پیکر مرده و ساخت آن در بالای
سه پاوی برای گذاشتن پیکر مرده و ساخت آن در بالای بلندی اشاره کرد. به گمان بسیار، به دلیل سختگیری‌های حکومتی و مذهبی و مسائل اجتماعی از یک سو و نیز کاسته شدن جمعیت زرتشتیان از سوی دیگر و مهم‌تر از همه دشواری ساخت دخمه بر پایه اشارات و آموزه‌های آیینی و تأثیر همجواری با پیروان دین اسلام، روش و شیوه دخمه سازی در ایران در مقایسه با شیوه دخمه سازی پارسیان هند خلاصه‌تر شده است. در ایران شاهد تنوع معماری دخمه‌ها هستیم. براساس دخمه‌های مطالعه شده در شهرهای یزد و اردکان می‌توان ویژگی‌های کلی دخمه‌ها را چنین
و اردکان می‌توان ویژگی‌های کلی دخمه‌ها را چنین دسته‌بندی کرد: سپردن مردار به دخمه. نسا یا پیکر مرده توسط فرد یا افرادی موسوم به نِساکش از خانه به محل دخمه انتقال می‌یافت و در آنجا تحویل مسئول دخمه یا نساسالار می‌گردید و در آنجا باقی می‌ماند تا متلاشی می‌شد و سپس نساسالار، بقایای استخوان و لوس باقی‌مانده را درون چاه وسط دخمه می‌ریخت. در ایران هنوز دخمه‌هایی یافت می‌شود اما زرتشتیان دیگر از آن استفاده نمی‌کنند. دخمه‌ها و آرامگاه‌های تاریخی مربوط به پیش از نفوذ اسلام در ایران که نوعی معماری صخره‌ای محسوب
نفوذ اسلام در ایران که نوعی معماری صخره‌ای محسوب می‌شوند را گوردخمه می‌نامند. دخمه‌بان. دخمه‌بان مردی بود که در محیط دخمه زندگی می‌کرد و جسد مرده‌ها را از مردم تحویل می‌گرفت در جای مناسب داخل دخمه دخمه‌گذاری می‌کرد. دخمه‌بان معمولاً کسی بود که مرتکب جرم بسیار بزرگی می‌شد و از سوی سرپرست شهر برای مدت طولانی محکوم به کار اجباری دخمه‌بانی در یک دخمه می‌شد. دخمه‌بان‌ها را سالار صدا می‌کردند. محمدرضا نظری دارکولی، نویسنده، منتقد فلسفه و ادبیات رمانی با نام «دخمه‌بان» نوشته که زندگی یک دخمه‌بان را به تصویر کشیده
نوشته که زندگی یک دخمه‌بان را به تصویر کشیده است. کوروش نیکنام نظریه مجرم بودن دخمه‌بان را رد می‌کند و دخمه‌بان را فردی می‌داند که از روی خویشکاری و وظیفه مبادرت به دخمه‌گذاری پیکر مردگان می‌کرد . کده. مکان نگهداری مردگان در زمستان را «کده» می‌نامند. در این فصل که قرار دادن پیکر مردگان در دخمه میسر نبود، زرتشتیان مرده‌های خود را در مکانی به نام «کده» نگهداری می‌کردند. چنان‌که در وندیداد، فرگرد پنجم، بند ۱۰ تا ۱۵ آمده است که مزداپرستان باید در هر کویی «کده» برای نگهداری مردگان بسازند؛ چنان بزرگ که سرشان
برای نگهداری مردگان بسازند؛ چنان بزرگ که سرشان برافراشته، پاهای کشیده و دست‌های گشوده را نیازارد. در فرگرد هشتم بند ۹ و ۱۰ وندیداد اشاره می‌کند: "«هنگامیکه پرندگان به پرواز درآمدند و گیاهان روییدند و سیلاب‌ها روان شدند و باد، باید مردار را برگیرند و به ساختمانی که از سنگ و ساروج و خاک ساخته شده (دخمه) ببرند»"
کُنگُرِه، که گاه با سکونِ «گ» هم تلفظ می‌شود، بلندی‌های سرِ دیوار، حصار، قلعه و دیوارها است. گاه به آن "شُرفی" یا "شُرفه" هم بگویند. کنگره در اغلبِ ساختمان‌های باستانی ایران، به‌خصوص در تخت جمشید، فراوان یافت می‌شود. کاربرد کنگره در دژهای کهن برای این بوده که دژبانان در میان دیوار محافظ جایی برای تیراندازی یا نیزه‌اندازی داشته‌باشند. در ادبیات ایران بارها از واژهٔ کنگره استفاده شده‌است. خیام می‌گوید:
کاهگل ملاتی است که در معماری ایران به خصوص در مناطق کویر مرکزی ایران به کار می‌رود. ترکیب کاهگل. ملات کاهگل از مخلوط کاه، خاک رس و آب به صورت آخوره به دست می‌آید. این ملات را به خوبی ورز می‌دهند تا حدی که ملات به بیل نچسبد و به راحتی جدا شود و از آن برای دیوارهای محورکننده به صورت چینه‌ای استفاده می‌کنند. خصوصیات. کاه را برای مقابله با ترک خوردن گل به آن اضافه می‌کنند (برای ساخت هر متر مکعب کاهگل حدود ۴۵ الی ۵۰ کیلوگرم کاه مورد نیاز است) و در مناطق کویری که کاه یافت نمی‌شود به آن خارشتر (خار آدور) اضافه
که کاه یافت نمی‌شود به آن خارشتر (خار آدور) اضافه می‌کنند. این ملات در مقابل رطوبت و حرارت عایق بسیار خوبی است و از نظر دوام اگر اصولی تهیه شود سال‌ها مقاومت می‌کند. ملات کاهگل یک ملات هوایی است و در مقابل تابش آفتاب یا حرارت غیر مستقیم و در هوای آزاد خشک می‌شود. در صورتی که ضخامت ملات کاهگل ۲۰ الی ۳۰ سانتیمتر باشد، عایق رطوبتی خوبی است. از نقاط ضعف کاهگل نیز فرسایش بر اثر بارش باران و باد است که باعث ایجاد گرد و خاک می‌شود. تاریخچه. در زمانی نه چندان دور در تمام شهرها اغلب ساختمان‌ها با خشت خام، گچ و
در تمام شهرها اغلب ساختمان‌ها با خشت خام، گچ و کاهگل بنا شده بود. قدمت ملات کاهگل به ۴۰۰۰ سال ق. م می‌رسد. در لایهٔ سوم تپه سیلک، در کاخ‌های هفده‌گانه تخت جمشید، در بناهای پاسارگاد و شوش، بناهای اشکانی (کاخ فیروز آباد و ایوان مدائن) و مجموعه ارگ بم کاربرد کاهگل را می‌توان به وفور دید. همچنین در بناهای دوره اسلامی از این ملات به عنوان یکی از عناصر و ساخت مایه بسیار مؤثر استفاده شده‌است. مقدار و نوع کاه. مقدار و نوع کاه در تهیه ملات کاهگل با کاربردهای مختلف نقش مهمی دارد که به شرح زیر ارائه می‌شود: کاه
نقش مهمی دارد که به شرح زیر ارائه می‌شود: کاه چرونده: به کاهی گفته می‌شود که از دهان احشاء افتاده و بر اثر بازدم و بزاق حیوان به رنگ زرد تبدیل شده‌است. این کاه به کاه نرم نیز معروف است و برای اندود پشت بام و بدنه استفاده می‌شود. کاهگل گندیده: اگر کاه بیش از حد در آب بماند تبدیل به لجن می‌شود و تولید کرم می‌کند. پس از کاربرد این ملات کرم‌ها از بین رفته و منفذهایی ایجاد می‌کنند که سبب نشست و نفوذ آب می‌شود. کاهگل گندیده بدبو و سیاه رنگ است و مصرف آن در بناهای خشتی توصیه نمی‌شود. برای تهیه یک مترمکعب کاهگل در
خشتی توصیه نمی‌شود. برای تهیه یک مترمکعب کاهگل در حدود ۴۵_۴۰ کیلوگرم کاه، ۱٬۰۸ متر مکعب خاک رس و ۴۱۴ لیتر آب مود نیاز است. نوع دیگری از کاهگل وجود دارد به نام پالینه که در مناطق مرطوب استفاده می‌شود. در صورتیکه مقدار کاه در کاهگل بسیار کم باشد به آن نیمچه کاه می‌گویند. کاربرد. از ملات کاهگل به عنوان عایق رطوبتی و حرارتی به صورت اندود پشت بام، پوشش سطوح داخلی و خارجی فضاهای معماری خشتی، حفاظت از دیوارهای خشتی، نگهداری توفال‌های سقف با ضخامت مناسب، تهیهٔ خشت خام و پوشش دیوارهای آجری برای اندود گچ استفاده
خام و پوشش دیوارهای آجری برای اندود گچ استفاده می‌شود. در نواحی کوهستانی به جای اندود و پوشش گاهگل از ترکیب خاک رس، شن و سنگ‌ریزه استفاده می‌کنند. در برخی موارد نیز برای ایجاد نوعی اندود مقاوم در زیر آب از ترکیب خاک رس، کاه و نمک استفاده می‌شود. کاربرد این نوع اندود را در جام‌های نورگیر حمام‌ها می‌توان شاهد بود. این مصالح به طرز شگفتی با زندگی ایرانی تناسب داشته و شگفتی‌هایی را در خود دارد. کاهگل در قالب تناسبات دلپذیر ترکیب با کاشی، چوب یا سنگ و مصالحی مشابه ترکیب شده و معماران ایرانی از آن‌ها برای تزیین
ترکیب شده و معماران ایرانی از آن‌ها برای تزیین ساختمان‌ها کمک گرفته‌اند. در مجموع شهر ایرانی برای مردم این سرزمین با خصوصیاتی معین و با یک معماری موزون، اصیل و تناسبات زیبا بنا شده‌است. با بهره‌گیری از این مصالح و بر روی فلات ایران، در چشم‌انداز شهرها، بام‌های کاهگلی میان آدمیان و حرارت خورشید حفاظ می‌شده‌اند. بدین ترتیب بادگیرها شهر را تهویه کرده، نورگیرها به تالارها و هشتی‌ها سایه روشن ملایمی می‌داده‌اند و حیاط‌های گود که اتاق‌ها آن‌ها را دور می‌زده‌اند با یک حوض سنگی و چند درخت در میان گرفته، به زندگی
با یک حوض سنگی و چند درخت در میان گرفته، به زندگی ایرانی لطافت می‌بخشیده‌اند. هم‌اکنون نیز حجم‌های کاهگلی، بام‌های گنبدی و بادگیرهای سر به آسمان کشیده پوشش دالان‌ها و تیمچه‌های بازاری، حسینیه‌ها و بالاخره گنبد و مناره‌های مسجد جامع و مساجد دیگر و بقعه‌ها به چشم می‌خورد. با این وصف باید تأکید کرد که تاریخ شروع مصرف کاهگل را در تمدن ایران نمی‌توان دقیقاً تعیین نمود لکن وجود آن در قدیم‌ترین آثار معماری فلات دلیلی است بر این که این ماده با زندگی اقوام سرزمین ایران از ابتدا آمیخته شده و شناسایی و استفاده از آن
از ابتدا آمیخته شده و شناسایی و استفاده از آن طی قرون نسل به نسل رسیده‌است. برای آسایش قوم ایرانی معماران، شهرها را با قشری از کاهگل پوشانیدند و از میان این پوشش سبزی شاخه درختان از حیاط‌ها بیرون آمد. رنگ دلنشین کاهگل نه تنها زیبایی فوق‌العاده‌ای به شهر ایرانی می‌داده بلکه بر زندگی مردم روشنی و رنگ بخصوصی می‌پاشیده‌است. این خمیر در سرزمین ما به صورت یکی از مصالح اساسی در انواع معماری مختلف بکار رفته و با دست آدمیان و با نیت خوش به روی همه شهرهای ایرانی کشیده شده و زندگی در شرایط اقلیمی بهتری زیر حمایت آن
شده و زندگی در شرایط اقلیمی بهتری زیر حمایت آن ادامه می‌یافت. ترتیب ماده کاهگل از ابتدا تا امروز یکسان بوده و شامل دو ماده ساده است. ماده اول کاه است که پس از دروی گندم و خشک شدن و کوبیدن و با کمک چهار شاخ به هوا پرتاب کردن با جزئی نسیم، از دانه‌های گندم جدا شده آرام بر روی زمین می‌ریخت، سپس آن را جمع‌آوری نموده و برای مصرف‌های مختلفی انباشته می‌کردند. به این ترتیب در اغلب نقاط ایران کاه به آسانی و به ارزانی به دست می‌آمد، الیاف آن گل را به هم کشیده و مسلح می‌کند همان‌طور که آهن بتون را. ماده دوم گِل است