payamvha/North_RAG huggingface dataset:
زیاد است. این مدار، همهٔ شرایط یک بافر را داراست (بهرهٔ ولتاژ یک، مقاومت ورودی بسیار زیاد و مقاومت خروجی صفر) و مانند یک بافر تقریباً ایده‌آل است. این مدار را «ولتاژ-پیرو» نیز می‌نامند؛ زیرا ولتاژ خروجی آن همواره ولتاژ ورودی را دنبال می‌کند. ساخت جمع‌کننده با آپ‌امپ. هر یک از تقویت‌کننده‌های با بهرهٔ منفی یا مثبت را می‌توان با افزودن چند مقاومت در ورودی، به جمع‌کننده تبدیل کرد. با تعویض سرهای + و – بهره مثبت می‌شود. formula_5 تقویت‌کننده تفاضلی. در تقویت‌کننده تفاضلی، اختلاف ولتاژ دو ترمینال ورودی با بهرهٔ
تفاضلی، اختلاف ولتاژ دو ترمینال ورودی با بهرهٔ معینی در خروجی آن ظاهر می‌شود. در تقویت‌کننده‌های تفاضلی، معمولاً متوسط ترمینال‌های ورودی نیز تقویت شده و به صورت یک مؤلفهٔ ناخواسته در خروجی ظاهر می‌شود. تقویت‌کننده تفاضلی ایده‌آل، چنین مؤلفه‌ای در خروجی ندارد. formula_6 انتگرال‌گیر (فیلتر پایین‌گذر). این مدار، موج مربعی را به دندانه‌اره‌ای تبدیل می‌کند و در نوسان‌نما کاربرد دارد. البته در عمل باید یک خازن را با مقاومت بزرگ موازی کرد تا بازخورد DC برقرار باشد. formula_7 مشتق‌گیر (فیلتر بالاگذر). formula_8
formula_7 مشتق‌گیر (فیلتر بالاگذر). formula_8 کاربردهای غیرخطی؛ لگاریتم و پادلگاریتم (نمایی). تقویت‌کننده لگاریتمی. formula_9 formula_10 جریان اشباع معکوس formula_11 در دمای اتاق (۲۵ درجهٔ سلسیوس) برابر ۲۶ میلی‌ولت است. تقویت‌کننده پادلگاریتمی (نمایی). formula_12 formula_10 جریان اشباع معکوس formula_11 در دمای اتاق (۲۵ درجهٔ سلسیوس) برابر ۲۶ میلی‌ولت است. کاربرد آپ‌امپ در طراحی فیلترهای فعال. از آپ‌امپ می‌توان در ساخت فیلترهای فعال استفاده کرد. نمونه‌ای از آن را در زیر می‌بینید. آپ‌امپ با بازخورد مثبت. اگر
را در زیر می‌بینید. آپ‌امپ با بازخورد مثبت. اگر خروجی به‌گونه‌ای به ورودی ناوارون‌گر وصل باشد، مدار، کاربرد تقویت‌کننده‌ای ندارد. با این روش می‌توان مدارهایی مانند مونوستابل (monostable)، آستابل ، بی‌استابل ، و اشمیت‌تریگر ساخت. اشمیت‌تریگر با آپ‌امپ. از آپ‌امپ در ساخت اشمیت‌ تریگر نیز استفاده می‌شود (شکل‌های زیر). تنظیم‌کننده ولتاژ با تقویت‌کننده عملیاتی. گرچه استفاده از تنظیم‌کننده‌های ولتاژ ساده در بسیاری از دستگاه‌های الکترونیکی ارزان رایج است، در منابع تغذیهٔ تجاری و صنعتی که تنظیم ولتاژ بهتر و
منابع تغذیهٔ تجاری و صنعتی که تنظیم ولتاژ بهتر و دقیق‌تر، و ولتاژ خروجی تغییرپذیر لازم است، مدارهای پیچیده‌تر با استفاده از آپ‌امپ به‌کار می‌رود. ژیراتور. فیلترهای نافعال، به دلیل استفاده از القاگر، سنگین، بزرگ، گران و دارای تلفات هستند. برای همین، استفاده از فیلترهای فعال که القاگر ندارند، بهتر است. یکی از انواع فیلترهای فعال، فیلتری است که ژیراتور دارد؛ ابتدا فیلتر نافعال،طراحی و پیاده شده، سپس ژیراتور، که ترکیبی از مقاومت و خازن و تقویت‌کنندهٔ عملیاتی است، جای‌گزین القاگر می‌شود. تبدیل‌گر امپدانس منفی.
جای‌گزین القاگر می‌شود. تبدیل‌گر امپدانس منفی. تبدیل‌گر امپدانس منفی، مداری است که با مقاومت‌ معمولی، مقاومت منفی درست می‌کند. در مدار روبرو، نسبت formula_15 به formula_16 یک عدد منفی است. به عبارت دیگر، از دید ورودی مثبت، مدار، مقاوت منفی دارد. در این مدار، با بازخورد منفی و برابری ولتاژ پایه‌های ورودی و تقسیم ولتاژ: formula_17 با نوشتن رابطهٔ جریان، و جای‌گزینی رابطهٔ نخست: formula_18 مقاومت ورودی، نسبت ولتاژ منبع سیگنال به جریان ورودی است. formula_19 بنابراین مقاومت ورودی، منفی می‌شود. برای امپدانس
بنابراین مقاومت ورودی، منفی می‌شود. برای امپدانس منفی، می‌توان به جای مقاومت از القاگر یا خازن استفاده کرد. از تبدیل‌گر مقاومت منفی، در طراحی منبع جریان ایده‌آل با تقویت‌کنندهٔ عملیاتی استفاده می‌شود. یک‌سوساز دقیق. با استفاده از تقویت‌کنندهٔ عملیاتی و دیود، می‌توان یکسوساز تقریباً ایده‌آل ساخت. در مدار یک‌سوساز دقیق، به‌جای‌آن‌که ورودی مستقیم به دیود وصل شود، از راه آپ‌امپ به آن وصل می‌شود. یعنی ورودی به سر مثبت آپ‌امپ و خروجی نیز بعد از اتصال به دیود با فیدبک منفی به سر منفی آپ‌امپ وصل می‌شود؛ اگر ولتاژ
منفی به سر منفی آپ‌امپ وصل می‌شود؛ اگر ولتاژ ورودی منفی باشد، دیود خاموش است و بازخورد منفی برقرار نمی‌شود، پس خروجی صفر است. اگر ورودی مثبت باشد، دیود روشن می‌شود و بازخورد منفی برقرار، و خروجی، برابر ورودی می‌شود. در نتیجه اگر دیود روشن باشد خروجی تنها به مقدار ناچیزی از ورودی کمتر خواهد بود (به اندازه ولتاژ دیود تقسیم بر بهره حلقه باز آپ‌امپ). زیرا ولتاژ دو سر ورودی آپ‌امپ تقریباً برابر است. این یک‌سوساز، نیم‌موج است. یکسوساز دقیق بهبودیافته. در این مدار، چون خروجی تقویت‌کنندهٔ عملیاتی به اشباع مثبت و
چون خروجی تقویت‌کنندهٔ عملیاتی به اشباع مثبت و منفی نمی‌رود، نرخ چرخش، چندان اثرگذار نیست و از مدار پیشین، کیفیت بهتری دارد. (گرچه این مدار در بسامدهای بالا، نرخ چرخش خوبی ندارد، از مدار پیشین بهتر است.) رایانهٔ آنالوگ. رایانهٔ آنالوگ، یک ابزار دقیق است که رفتار یک سامانهٔ فیزیکی را، که مجموعه‌ای از معادله‌های دیفرانسیل و انتگرال است، شبیه‌سازی کند. برنامه‌نویسی چنین رایانه‌ای، به‌کارگیری چند تقویت‌کنندهٔ عملیاتی برای عملیات ریاضی در معادله‌های توصیف‌کننده سامانه است. یک رایانهٔ آنالوگ واقعی، علاوه بر
سامانه است. یک رایانهٔ آنالوگ واقعی، علاوه بر تقویت‌کنندهٔ عملیاتی شامل مقاومت‌ها و خازن‌های دقیق، مولد شکل‌موج‌های گوناگون برای تأمین ورودی‌های گوناگون، وسیله‌هایی برای اعمال شرایط اولیه، پتانسیومتر دقیق برای واردکردن ثابت‌های تغییرپذیر، کلیدهایی برای کنترل عملیات، نوسان‌نما برای نمایش خروجی و یک بُرد مدار، برای به‌هم بستن قطعه‌های گوناگون برنامه است. در مدارهای رایانهٔ آنالوگ معمولاً از مشتق‌گیر استفاده نمی‌شود، زیرا نویز، دارای تغییرات زمانی زیاد (مشتق بزرگ) است درحالی‌که انتگرال آن در یک بازه، به صفر
بزرگ) است درحالی‌که انتگرال آن در یک بازه، به صفر نزدیک است؛ بنابراین طراحی بر مبنای انتگرال‌گیر انجام می‌شود. به کمک رایانهٔ آنالوگ می‌توان یک سامانهٔ فیزیکی را دقیقاً شبیه‌سازی کرد. چند تقویت‌کنندهٔ عملیاتی پُرکاربرد. LM324: محبوب‌ترین آی‌سی برای مدارهای ربات مسیریاب است. این آی‌سی، چهار آپ‌امپ (DUAL AP-AMP) دارد. این آپ‌امپ‌ها برای مقایسهٔ ولتاژ خروجی حس‌گرها به‌کار می‌روند. LN2803: میانگیر NOT دارد. پایهٔ ۹ آن تغذیهٔ منفی و پایهٔ ۱۸ آن تغذیهٔ مثبت است. جریان خروجی آن در حدود ۵۰۰ میلی‌آمپر است. این
جریان خروجی آن در حدود ۵۰۰ میلی‌آمپر است. این آی‌سی بیشتر برای درایو کردن موتور پله‌ای در ربات‌های مسیریاب استفاده می‌شود. TL022CP: یک آپ‌اَمپ شامل تقویت‌کنندهٔ کم‌مصرف با امپدانس ورودی بالا و جریان تغذیهٔ کم است. LM358N: یک آپ‌اَمپ شامل دو تقویت‌کننده با مصرف پایین و بهرهٔ بالا است.
تیخوانا یا تیهوانا نام یک شهر بزرگ در مکزیک، و در مجاور با مرز آمریکا با سن دیگو در کالیفرنیا است. این شهر در ایالت باخا کالیفرنیا قرار دارد. پیشینه. سرزمینی که در آن شهر تیخوانا ساخته شده‌است در اصل توسط کومیایها (Kumeyaay)، یک قبیله شکارچی که ساکن این منطقه بودند بنیان شده‌است. اروپایی‌ها در سال ۱۵۴۲ وارد این منطقه شدند، زمانی که خوان رودریگز کابریو (Juan Rodríguez Cabrillo) به خط ساحلی منطقه رسید، که بعدها در سال ۱۶۰۲ توسط سباستین ویزکینو (Sebastián Vizcaíno) نقشه برداری شد. در سال ۱۷۶۹، خوان کرسپی (Juan
نقشه برداری شد. در سال ۱۷۶۹، خوان کرسپی (Juan Crespí) اطلاعات بیشتری در مورد منطقه ای که به نام دره تیخوانا شناخته میشد گردهم آورد. جنیپرو (Junípero) در یک مأموریت اولین تأسیسات را در آلتا کالیفرنیا (کالیفرنیای بالا) در نزدیکی سن دیه گو به پا کرد. نام. در سندهایی تاریخی که در دسترس هست—سندهای غسل تعمید، ازدواج، و مرگ—از این شهر با نامهایی مختلف یاد شده. نظریه عموماً پذیرفته شده که در میان مورخان تاریخ قابل قبول است این است که نام تیخوانا از زبان کومیای (Kumeyaay Language) می اید و نام قدیم این منطقه تیوان
Language) می اید و نام قدیم این منطقه تیوان (Tiwan) بوده‌است. امروزه. شهر تیخوانا امروز به یک مرکز صنعتی و مالی در مکزیک تبدیل شده‌است، تیجوانا نفوذ زیادی در اقتصاد، آموزش و پرورش، فرهنگ، هنر، و سیاست دارد. این شهر به یک مرکز پیشرو در کشور تبدیل شده‌است، بنابراین اطراف منطقه شهری این کلان شهر صنعتی بزرگ و برجسته در شمال غربی مکزیک در حال در حال رشد است. در حال حاضراین شهر یکی از سریع‌ترین شهرهای در حال رشد در مکزیک است. شهرهای خواهرخوانده. تیخوانا ۱۰ شهر خواهرخوانده دارد
چرخش زمین ، حرکت وضعی زمین یا چرخش زمین به دور خود ، نام چرخشی است که سیارهٔ زمین به دور خود انجام می‌دهد. دانشمندان زیادی در سده‌ها پیش و تا به الان این چرخش را تأیید کردند و چرخش زمین از غرب به شرق است. اگر از سمت ستارهٔ قطبی به سمت زمین نگاه کنیم، زمین پادساعتگرد و از سمت غرب به شرق به دور خود می‌چرخد. یک دور چرخش کامل کرۀ زمین به دور خودش ۲۳ ساعت و ۵۶ دقیقه و ۴ ثانیه به درازا می‌کشد که به آن روز نجومی می‌گویند که ۳ دقیقه و ۵۶ ثانیه از روز خورشیدی کوتاه‌تر است. خاستگاه. چرخش اولیه زمین بقایایی از حرکت
است. خاستگاه. چرخش اولیه زمین بقایایی از حرکت زاویه‌ای اولیه ابر غبار، سنگ و گاز بود که به هم پیوستند و منظومه شمسی را تشکیل دادند. این ابر مولکولی از هیدروژن و هلیوم تولید شده در مه‌بانگ و همچنین عناصر شیمیایی که توسط ابرنواخترها به بیرون پرتاب شده بودند، تشکیل شده است. از آنجایی که این غبارهای کیهانی ناهمگن است، هرگونه عدم تقارن در طول برافزایش گرانشی منجر به حرکت زاویه‌ای سیاره نهایی می‌شود. با این حال، اگر فرضیه برخورد بزرگ برای منشأ ماه درست باشد، این سرعت چرخش اولیه با برخورد تیا ۴٫۵ میلیارد سال پیش
سرعت چرخش اولیه با برخورد تیا ۴٫۵ میلیارد سال پیش بازنشانی می‌شد. تاریخچهٔ باور به چرخش زمین. هیچ شاهدی وجود ندارد که صراحتاً نشان دهد حتی یکی از دانشمندان و منجمان دوران اسلامی، چه ایرانی و چه غیر آن، به نظریهٔ چرخش وضعی یا انتقالی زمین معتقد بوده‌باشند. یکی از شواهدی که بعضی‌ها را به اشتباه انداخته است عبارات ابوریحان بیرونی در کتاب "استیعاب الوجوه الممکنة لصنعة الاصطرلاب" است. او پس از معرفی اسطرلاب زورقی، می‌نویسد: «ابوسعید سجزی، این اسطرلاب را بر اساس این فرض ساخته، که بعضی مردم بدان اعتقاد دارند؛ که
این فرض ساخته، که بعضی مردم بدان اعتقاد دارند؛ که زمین به دور خود در گردش است. این فرضی است که نمی‌توان با هندسه و علم هیئت آن را نقض‌کرد و برای رد آن باید از طبیعیات کمک گرفت». بعضی‌ها این سخن بیرونی را نشانهٔ اعتقاد سجزی به چرخش وضعی زمین دانسته‌اند، در حالی که عبارت بیرونی نه تنها هیچ صراحتی در این زمینه ندارد، بلکه این تعبیر او، «لاخترعه علی اصل قائم بذاته مستخرَج مما یعتقده بعض الناس…»، نشان دهندهٔ عکس این مطلب است، یعنی کسانی به غیر از سجزی معتقد به این بوده‌اند. بیرونی در قانون مسعودی بعد از آن که
این بوده‌اند. بیرونی در قانون مسعودی بعد از آن که دلایل بسیاری برای سکون زمین می‌آورد، اشاره می‌کند که بعضی از هندیان به نام اصحاب اَرجبَهَر از علمای هند قائل به چرخش وضعی زمین بوده‌اند. به غیر از این اشاره در هیچ‌کدام از آثار نجومی و جغرافیایی جهان اسلام هیچ نشانه ای از اعتقاد صریح به چرخش وضعی یا انتقالی زمین وجود ندارد. علاوه بر این باید توجه داشت که ساخت هر نوع اسطرلاب الزامی برای پذیرش هیچ دیدگاه کیهان‌شناسانه‌ای ایجاد نمی‌کند. چرا که ممکن است انگیزهٔ سازنده در ساخت ابزار سادگی ساخت و کار با آن باشد؛
سازنده در ساخت ابزار سادگی ساخت و کار با آن باشد؛ بنابراین نمی‌توان عجولانه نتیجه گرفت که سجزی مبدع نظریه چرخش وضعی زمین بوده است. متأسفانه در آثار غیرپژوهشی و عامیانه زیاد گفته می‌شود که سجزی نه تنها مبدع نظریه چرخش وضعی زمین، بلکه انتقالی آن بر مدار بیضوی بوده است. در حالی که از عبارات ابوریحان بیرونی، که تنها سند در این زمینه است، به هیچ وجه چنین چیزهایی برداشت نمی‌شود. این ادعاهای غیرعلمی نه‌تنها مایهٔ افتخار و مباهات ایرانیان نیست، بلکه موجب وهن پژوهشگران ایران و اتهام آنها به بی‌دقتی و دخالت
پژوهشگران ایران و اتهام آنها به بی‌دقتی و دخالت انگیزه‌های ملی‌گرایانه در پژوهش‌های تاریخی است؛ مثلاً بعضی‌ها ادعا کرده‌اند که ابن رسته در کتاب اعلاق النفیسه از نظریه چرخش وضعی زمین دفاع کرده است. مراجعه به این کتاب عکس این مطلب را نشان می‌دهد؛ زیرا در فصلی با عنوان «فصل فی الحرکتین الاولتین من حرکات السماء» به معرفی حرکت شبانه‌روزی آسمان می‌پردازد و هیچ اشاره‌ای مطلقاً به حرکت زمین نمی‌کند. درست است که تمام دانشمندان و منجمان جهان اسلام به مرکزیت و سکون زمین اعتقاد داشتند، اما بر سر بهترین استدلال برای
زمین اعتقاد داشتند، اما بر سر بهترین استدلال برای سکون زمین اختلاف‌هایی بین بعضی منجمان درگرفت؛ مثلاً نصیرالدین طوسی معتقد بود دلایل تجربی بطلمیوس برای سکون زمین کافی نیست و استدلالی فلسفی برای آن مطرح کرد. اما شاگرد او قطب‌الدین شیرازی استدلال بطلمیوس را کافی می‌دانست و دلیل فلسفی طوسی را رد می‌کرد. این بحث در آثاری که به نام شروح تذکرهٔ طوسی شناخته می‌شود ادامه پیدا کرد. تمامی نویسندگان و مترجمان به سکون زمین اعتقاد داشتند ولی دربارهٔ اینکه چه استدلالی می‌تواند آن را نشان دهد اختلاف داشتند. بعضی از
می‌تواند آن را نشان دهد اختلاف داشتند. بعضی از استدلال‌هایی که کوپرنیک بعدها برای نفی حرکت زمین استفاده‌کرد احتمالاً برگرفته از همین بحث و تبادل‌نظر بود. آزمایش فوکو. آزمایش فوکو و دوران زمین ژ.ب. ل فوکو فیزیکدان فرانسوی در سال ۱۸۵۱ آزمایشی انجام داد که هدف آن بررسی دوران زمین بود. تنها وسیلهٔ لازم برای این آزمایش یک آونگ است که از گلوله‌ای سربی و تک سیمی برای آویختن تشکیل شده است. برای اندازه‌گیری دقیق، سیم باید بلند باشد و گلولهٔ سربی و سنگین باشد و آونگ از نقطه‌ای ثابت و محکم آویخته گردد. آونگی که به
از نقطه‌ای ثابت و محکم آویخته گردد. آونگی که به آزادی نوسان می‌کند صفحهٔ نوسانش را حفظ می‌کند.
در این مقاله فهرست آثار باستانی شهرستان های جهرم و خفر ارائه شده‌است. آثار ثبت‌شده این دو شهرستان در این فهرست شامل ۶۲ اثر است.
نجما آوازی مازندرانی است که اشعار فارسی دارد. ملودی نجما در دستگاه شور و از گوشه رهاوی تأثیر پذیرفته است. از نظر موسیقیایی با موسیقی فارس و مناطقی از خراسان شباهت دارد. آواز نجما مانند آواز امیری، ریتم ندارد و در دستگاه شور ارائه می‌شود. تا به امروز شاعر آوازهای نجما مشخص نیست. پیش‌زمینه. نجما، نام عاشقی است که در فراق معشوقه‌اش به نام «رعنا» ترانه‌هایی ساخته که در آهنگ ابوعطا خوانده می‌شود. این داستان که مانند ویس و رامین و لیلی و مجنون سرگذشت جان‌گداز دل داده‌ای را تشریح می‌نماید. گوینده این داستان همان
داده‌ای را تشریح می‌نماید. گوینده این داستان همان عاشق حقیقی این سرگذشت می‌باشد. از داستان‌های بومی مازندران بوده و در اغلب نقاط مازندران، روستاییان آن را به یاد سپرده و در زمان جشن و شادمانی و شب‌نشینی‌ها و مجالس عروسی و سرور می‌خوانند. تاریخ زندگی سراینده به تحقیق به دست نیامد، ولی محقق است از زمان باستان مشهور صفحات شمال بوده‌است. پانویس. سایت آهنگهای محلی ایرانی منابع. منبع ادبیات مکتب‌خانه‌ای حسن ذوالفقاری، محبوبه حیدری. ص۲۲۰۰.
تیگلات-پیلسر سوم از سال ۷۴۵ تا ۷۲۷ پ. م پادشاه آشور بود. نیرومندی مجدد آشور مقارن با فرمانروایی وی می‌باشد. این پادشاه، چنان‌که بعد شرح آن خواهد آمد، ظاهراً در طی نخستین لشکرکشی خویش علیه ماد در سال ۷۴۴ پ. م با ماننا تماس عملیاتی داشته‌است. همچنین شکست سختی که از طرف لشکریان تجدید سازمان یافتهٔ تیگلات-پیلسر سوم در سال ۷۴۳ پ. م به اورارتو وارد آمد، به دعاوی اورارتو در مورد حکومت بر ماننا پایان بخشید. نام تیگلات-پیلسر به معنای «توکل می‌کنم بر پسر اِشارّا» است (اِشارّا معبد بزرگ ایزد آشور و واقع در شهر آشور
(اِشارّا معبد بزرگ ایزد آشور و واقع در شهر آشور بود). توقف حملات آشوریان. در فرصتی که در نتیجه قطع حملات آشوریان در بین سال‌های ۸۳۴ تا ۷۸۸ پیش از میلاد پیش آمده بود، دولت ماننا که در آن زمان دولتی مستقل بود، ارتباط خود را با ماد حفظ کرد. شاهان آشور که اتحاد ماننا و ماد را تهدیدی علیه خود می‌دیدند، برای از بین بردن اتحاد شکل گرفته، از سال ۷۸۸ پ. م یک سری حملات را به ماد آغاز کردند که تا سقوط دولت آشور ادامه داشت. تیگلات-پیلسر در سال ۷۴۴ پ. م حملاتی پیاپی را به ماد آغاز کرد که به مدت چند سال دوام داشت، او
به ماد آغاز کرد که به مدت چند سال دوام داشت، او ایالات آرازیاش و بیت سانگی و منطقهٔ اوشکاکان را تسخیر کرد و شماری از ساکنان آن حدود را به شمال سوریه و فنیقیه تبعید کرد. او در سنگ‌نوشته‌ای نام طوایفی را که اسیر کرده بوده، آورده‌است. در سال ۷۴۰ پ. م تیگلات-پیلسر پس از دو سال محاصره، بر شهر آرپاد در سوریه کنونی دست یافت. دو سال بعد در ۷۳۸ پ. م تیگلات-پیلسر به اسرائیل تاخت و مردمان آن سامان را وادار به پرداخت باج و خراج نمود. چیرگی تیگلات-پیلسر سوم بر سرزمین آرامی‌ها باعث شد زبان آرامی به زبان میانجی در
آرامی‌ها باعث شد زبان آرامی به زبان میانجی در سرزمین‌های تسخیر شده تبدیل شود. تیگلات-پیلسر در سال ۷۳۸ پ. م دوباره به ماد حمله کرد و همدان را گرفت، بعد تا کویرنمک پیش رفت و از منطقه اوش کاکان واقع در دره رودرود قره‌سو بازگشت. این بدان معنی است که آشوریان در آن زمان اکثر سرزمین‌های ماد را تصرف کرده بودند. لشکرکشی تیگلات-پیلسر به ماد در سنگ‌نبشته‌های آشوری ذکر شده‌است. ایگور میخائیلوویچ دیاکونوف جاینامهای لشکرکشی تیگلات-پیلسر به ماد و حاکمان آن را که آشوریان در سنگ‌نبشته‌ها آورده‌اند، در کتاب تاریخ ماد ذکر
در سنگ‌نبشته‌ها آورده‌اند، در کتاب تاریخ ماد ذکر کرده‌است. اقدامات و اصلاحات تیگلات-پیلسر سوم. تیگلات-پیلسر پس از بر تخت نشستن، اصلاحات متعددی را در بخشهای مختلف دولت آشور انجام داد، که مسلماً هژمونی آشور را در شرق نزدیک احیا کرد. اولین اصلاحات از این دست موجب خنثی‌سازی قدرت مقامات عالی آشوری شد که در دوران حکومت پیشینیان بیش از حد شده بود. مقاماتی مانند شمشی-ایلو، او کسی بود که به عنوان تورتانو (ژنرال) و یکی از مقامات برجسته از زمان ادد-نیراری سوم، اغلب لشکرکشی‌ها را شخصاً رهبری می‌کرد و سنگ یادبود خود را
را شخصاً رهبری می‌کرد و سنگ یادبود خود را اغلب بدون ذکر نام شاه، برپا می‌کرد. از آنجا که اولین کتیبه‌های او (و بنابراین از آغاز سلطنت او)، وی مرتباً از انتصاب خواجه به عنوان فرماندار استان‌های (تازه فتح شده) نام می‌برد. این امر خطر تبدیل شدن فرمانداری استان به یک موضوع سلسله را برطرف کرد. او همچنین می‌خواست با کاهش وسعت استان‌ها از قدرت مقامات خود بکاهد (در برخی موارد، استان‌های شمالی به مناطق جدید تسخیر شده افزوده شد), که در صورت تمایل به آغاز شورش، منابعشان محدود باشد. متعاقباً، استان‌های بیشتری وجود
محدود باشد. متعاقباً، استان‌های بیشتری وجود داشت و فرمانداران بیشتری (که بیشتر آنها خواجه بودند) و قدرت کمتری برای هر والی وجود داشت. اصلاحات دوم ارتش را هدف قرار داد. به جای یک ارتش که عمدتاً از آشوریان بومی تشکیل شده و معمولاً در تابستان لشکرکشی می‌کرد، تیگلات-پیلسر تعداد زیادی از افراد سرزمین‌های فتح شده را به ارتش اضافه کرد، بنابراین یک عنصر خارجی قابل توجه را اضافه کرد. اما این نیرو عمدتاً شامل پیاده‌نظام سبک بود، در حالی که آشوریان بومی شامل سواره‌نظام، پیاده‌نظام سنگین و ارابه‌دار بودند. در نتیجه
پیاده‌نظام سنگین و ارابه‌دار بودند. در نتیجه اصلاحات نظامی تیگلات-پیلسر، امپراتوری آشور مجهز به ارتش بسیار گسترده‌ای بود که می‌توانست در طول سال به لشکرکشی بپردازد. افزودن سواره نظام و نیروهای ارابه برای مقابله با تمدن‌های در کمین جلگه‌ای مجاور شمال بود، که گاهی با سواره‌نظام و ارابه‌های ابتدایی به مستعمرات شمال حمله می‌کردند. خلاصه اقدامات و اصلاحات وی را می‌توان این گونه بیان کرد: سال‌نامه‌های تیگلات-پیلسر سوم. سال‌نامه‌های تیگلات-پیلسر سوم به صورت ناقصی (نوشته‌های بریده‌بریده‌ای بر الواح نیمه‌سترده)
(نوشته‌های بریده‌بریده‌ای بر الواح نیمه‌سترده) یافت شده‌است و در این الواح گزارش می‌شود که آشوریان قصد داشتند بار دیگر از کاخ شاه اسرحدون در قرن هفتم پ.م. مجدداً استفاده کنند. فواصل این قطعات بریده محفوظ نمانده و دنبالهٔ مطلب غالباً معلوم نیست. اگر توالی مطالب را به شکلی که شرادر و روست حدس زده‌اند، قبول کنیم، تیگلات-پیلسر سوم به تصرف خاک پارسوا اکتفا نکرده به داخل سرزمین ماد نفوذ کرد. با جملات بریده‌بریده‌ای از تصرف دهکدهٔ ارنزیاش یاد شده‌است و مردم این محل علیه «بی‌سی‌خادیر»، فرمانفرمای کیشه سو خروج
محل علیه «بی‌سی‌خادیر»، فرمانفرمای کیشه سو خروج کرده‌بودند. بعد سخنی از فرار «راماتئا» فرمانفرمای آرازیاش. رفته و ضمناً گفته شده‌است که در دهکده‌های وی گذشته از اسبان و دام‌های شاخ‌دار، ذخایر سنگ لاجورد باختر (باکتریا) نیز به چنگ مهاجمان افتاد، به طوری که در متن به صراحت گفته شده‌است، آخرین نقطهٔ لشکرکشی -ظاهراً- دژ مادی زاگروتی بوده. معلوم می‌شود آرازیاش جزو اتحادیه قبایل ماد نبوده، همچنانکه در عهد ادد-نیراری سوم نیز از اتحادیهٔ مزبور خارج بود. سپس آشوریان راه بازگشت پیش گرفتند و بعد شرح انقیاد تونی
راه بازگشت پیش گرفتند و بعد شرح انقیاد تونی فرمانفرمای سومونزو - در درهٔ یکی از شاخه‌های دیاله - و قتل سپاهیان وی و الحاق سومونزو و بیت همبان به یکی از ایالات آشور، آمده‌است. نتایج لشکرکشی تیگلات-پیلسر. این لشکرکشی از تمام مصایبی که کشور ماد در ظرف نیم قرن تحمل کرده‌بود، ویران‌کننده‌تر بود. تیگلات-پیلسر پس از آن خواست که "خداوندان دهکده‌های کوهستان" یعنی سران جماعت‌های سراسر "کشور مادهای نیرومند" تا کوه بیکنی منظّماً به شرح زیر به وی خراج بپردازند: ۳۰۰ تالانت سنگ لاجورد و ۵۰۰ تالانت مصنوعات مفرغی. این
تالانت سنگ لاجورد و ۵۰۰ تالانت مصنوعات مفرغی. این ارقام بیشتر از حرص او حکایت دارد و کمتر از استدراک مسایل اقتصادی و حال آنکه تیگلات-پیلسر سوم یکی از لایق‌ترین شاهان آشور بود. در سال‌نامه‌ها اسامی فرمانفرمایانی که خراج مزبور بر ایشان وضع شده مذکور است. علل لشکرکشی تیگلات-پیلسر. علل واقعی حمله به حدود ماد مختلف بود. نخست اینکه مبنای اصلاحات وی عبارت بودند از: سیاست مهم تیگلات-پیلسر سوم این بود که دائماً ارتش در حال عملیات جنگی باشد و با غارت و دزدی ثروت بیندوزد. بدین سبب توسعهٔ حدود آشور به وسیلهٔ لشکرکشی
بدین سبب توسعهٔ حدود آشور به وسیلهٔ لشکرکشی امری ضروری بود. دیگر اینکه اصلاحات وی مستلزم این بود که جای خالی ساکنان نواحی ویران شده را به‌طور دایم با مردم سرزمین‌های مفتوح پر کند و اراضی مردم اخیرالذکر را نیز با ساکنان سرزمین‌های تازه فتح شدهٔ دیگری مسکون سازد و الی‌آخر؛ بنابراین وجود یک عده افراد آماده برای مهاجرت و انتقال، دائماً ضرورت داشت. اما علت مهم و حتی شاید مهمترین علت لشکرکشی وی این بود که ثروت‌های مادها را تصاحب کند و خود توانگرتر شود و به‌ویژه اسبان فراوان به‌دست‌آورد، زیرا سازمان و ساختار ارتش
فراوان به‌دست‌آورد، زیرا سازمان و ساختار ارتش آشور تجدید شده بود و برای ارابه‌های جنگی و به‌خصوص سواران، احتیاج مبرمی به اسب وجود داشت و در آن عصر پرورش اسب فقط در نقاط کوهستانی - یعنی اتحادیه قبایل ماد و اورارتو و آسیای صغیر پیشرفت می‌کرد. سرانجام، لشکرکشی علیه قبایل ماد ممکن بود به منظور تأمین جناح در مبارزهٔ جدی آتی با اورارتو باشد. در واقع لشکرکشی سال ۷۴۴ پ.م. مقدمهٔ حمله به سادوری دوم و جنگ طولانی آشور با متحدان سوری اورارتو بود، همچنانکه لشکرکشی سال ۷۳۷ پ.م. علیه ماد مقدمهٔ تهاجمات سال‌های ۷۳۶ و ۷۳۵
پ.م. علیه ماد مقدمهٔ تهاجمات سال‌های ۷۳۶ و ۷۳۵ علیه کوهستان اورارتو به‌شمار می‌رفت. نتیجه نخستین لشکرکشی تیگلات-پیلسر سوم به کوه‌های زاگرس همانا ایجاد دو ایالت جدید در پادشاهی آشور بود، یعنی پارسوا و بیت همبان. این دو ایالت تا سقوط آشور در سال ۶۱۲ پ.م. جزو آن بودند. لشکرکشی سال ۷۳۷ پیش از میلاد. در سال ۷۳۷ پ.م. تیگلات-پیلسر مجدداً به سرزمین ماد لشکر کشید. اگر واقعاً می‌پنداشت که خراج گزافی را که بر مادها تحمیل کرده، خواهند پرداخت، اشتباه کرده‌بود و ممکن نبود بدون غارت و راهزنی جدیدی موفقیت حاصل کند. حتی
بدون غارت و راهزنی جدیدی موفقیت حاصل کند. حتی نواحی را که ظاهراً در سال ۷۴۴ پ م. کاملاً مطیع و منقاد شده بودند، ناگزیر این بار مجدداً تسخیر کرد. از آن جمله ایالت بیت کاپسی بود. لشکریان آشور از «بیت سانگی» و «بیت تازاکی» که در سال ۷۴۴ پ.م. تسخیر شده بودند، گذشتند. دهکده‌های بسیار که ایشتار مرکزشان بود و مردی به نام با بر آن حکومت می‌کرد، مسخر ایشان گشت. آشوریان در این مکان پرستش نیزهٔ مقدس «نیوزتا» خدای آشور و بابِل را متداول ساختند. سران سرزمین‌های نقاط دورتر شرقی زاگرس به شیوهٔ مرسوم در کوه‌ها پنهان شدند؛
شرقی زاگرس به شیوهٔ مرسوم در کوه‌ها پنهان شدند؛ مثلاً اوپاش فرمانفرمای بیت کاپسی و بوردادا چنین کردند؛ ولی آشوریان پیشوای اخیرالذکر را به اسارت گرفتند. بدین طریق لشکریان آشور تا دژ سیبار پیش رفتند و آنجا را تسخیر کردند. چنان‌که شمشی-ادد پنجم در سال ۸۲۰ پ.م. دژ مزبور را مسخّر ساخته بود و این خود تعیین دقیق مسیر لشکرکشی تیگلات-پیلسر سوم را مقدور می‌سازد. وی از ناحیه‌ای که در زمان شمشی-آداد جزو بخش شرقی سرزمین کوهستانی گیزیل بوندا بود، گذشت. گرچه در سالنامه‌های تیگلات-پیلسر سرزمین مزبور جزو مادای قلمداد
تیگلات-پیلسر سرزمین مزبور جزو مادای قلمداد شده‌است. شاید آشوریان از جنوب، بخش اصلی درهٔ قزل اوزن را دور زده و فقط از قسمت علیای آن عبور کرده به سیبار رسیدند. باقی لشکرکشی به‌صورت بریده‌بریده باقی مانده‌است. فقط یک نکته روشن است که آشوریان از ناحیهٔ بوشتو گذشتند این بوشتو را نباید با دژی به همین نام که در ملتقای ماننا و پارسوا و گیزیل بوندا واقع بوده، اشتباه گرفت. آنگاه آشوریان وارد خاک اصلی اتحادیه قبایل ماد گشتند محتملا تذکر نام ناحیهٔ «نیششا» یا «نیشا» و قطعه‌ای از سالنامه‌ها که اسامی نواحی آریام و کشور
قطعه‌ای از سالنامه‌ها که اسامی نواحی آریام و کشور خروسان مات تارلوگالّه و ساکسوکنو در آن آمده مربوط به همین محل است. دیگر کتیبه‌های تیگلات-پیلسر سوم نواحی را که هدف این لشکرکشی بودند، مشروحتر نام می‌برند، ولی متأسفانه محل آنها را نمی‌توان مشخص نمود. از الواح مزبور چنین بر می‌آید که آشوریان تقریباً سراسر خاک ماد را درنوردیدند و به مکان نامعلومی به نام کشور طلا شاید شیکراکّی رسیدند و کوه روآ ظاهراً در شرق تهران کنونی؟ و بیابان نمک (دشت کویر) دست یافتند. از آنجا از طریق ناحیهٔ اوشکاکان که احتمالاً درهٔ رود
آنجا از طریق ناحیهٔ اوشکاکان که احتمالاً درهٔ رود قره‌سو می‌باشد، بازگشتند. سپس آشوریان وارد ناحیهٔ بیت ساگبات شدند و ساکنان این محل در سیلحازی که دژ بابلیان نیز نامیده می‌شد، پنهان گشتند. از مدارک موجود چنین برمی‌آید که این دژ در نقطه‌ای از ناحیه اکباتانا همدان کنونی قرار داشته‌است. آشوریان موفق به تسخیر این دژ و قلعهٔ مجاور آن که تیلاشوری نام داشت، شدند. اینجا مرکز پرستش مردوک خدای بابلیان بود و تیگلات-پیلسر قربانی نثار او کرد و نیز فرمان داد لوحی با مطالبی دربارهٔ خویشتن در آن محل برپا دارند. آشوریان از
دربارهٔ خویشتن در آن محل برپا دارند. آشوریان از اینجا از طریق ناحیهٔ بیت زوآلزاش و بیت ماتّی و درهٔ رود دیاله به خاک آشور بازگشتند. در بین راه پادشاهی الی پی هدایایی برای جلب عنایت آشوریان به ایشان تقدیم داشت. به رغم نظر مخالف یکی از متون ناموثق مسلم است که نواحی که لشکریان آشور در سال ۷۳۷ پ.م. درنوردیدند، جزو ایالات آشور نگشت. محتملا رئیس ناحیهٔ پارسوا بر نواحی مزبور نظارت کلی داشت تا آشوریان در آینده در صورت امکان در امور ماد و ماننا مداخله کنند. تعیین مسیر لشکرکشی تیگلات-پیلسر. تعیین مسیر و محل
تعیین مسیر لشکرکشی تیگلات-پیلسر. تعیین مسیر و محل لشکرکشی‌های وی به خاک ماد بسیار دشوار است. اکنون چهار روایت اصلی دربارهٔ نواحی‌ای که وی درنوردیده‌است، در دست هست: مسیر لشکرکشی‌های تیگلات-پیلسر. پس از تجزیه و تحلیل مسیر لشکرکشی‌های تیگلات-پیلسر سوم چند استنتاج مهم به عمل می‌آید. نخست آشوریان گرچه، از حدود کوهستان ماننا گذشتند ولی مراقب بودند که به خود جلگهٔ زرین رود و متصرفات ماننا و حتی شاید درهٔ قزل اوزن سرازیر نشوند. علی‌الظاهر سبب احتیاط ایشان این بود که اولاً ماننا مقتدر بود و آشوریان نمی‌خواستند در