payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تعداد مراحل، متفاوت است. مثلاً در پردازنده‌های ARM و MIPS تعدادمراحل، ۵ است که شامل موارد زیر است: گاهی در پردازش به صورت خط لوله اتفاقاتی رخ می‌دهد که باعث می‌شود دستور بعدی برای پردازش آماده نباشد. به این اتفاقات، مخاطره گفته می‌شود که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. مخاطرات خط لوله. با توجه به اتفاقاتی که برای دستوربعدی (که می‌خواهد وارد خط لوله شود) می‌افتد، مخاطرات به سه دسته تقسیم می‌شوند: مخاطرات ساختاری. فرض کنید دو مرحله از خط لولهٔ ما فقط قابل استفاده در یک مرحله بود. مثلاً در مثال لباسشویی خشک کن
در یک مرحله بود. مثلاً در مثال لباسشویی خشک کن و شستن لباس در یک مرحله انجام می‌شد. در اینصورت در این مرحله فقط یک دستور می‌تواند به یکی از این دو دسترسی داشته باشد و این باعث به وجود آمدن تأخیر در خط لوله می‌شود، چرا که به جای آنکه دو دستور در یک پالس ساعت یک گام جلو روند باید صبر کنیم تا یکی جلو رود و در پالس ساعت بعدی دیگری وارد این مرحله شود. مخاطرات داده‌ای. این مخاطره در صورتی رخ می‌دهد که دادهٔ مورد نیاز، که در دستور یا دستورها قبلی تهیه می‌شده، آماده نباشد. در صورت بروز این نوع مخاطره، بسته به نوع
نباشد. در صورت بروز این نوع مخاطره، بسته به نوع ایجاد آن به چند روش می‌توان مشکل را رفع کرد: که در مباحث آتی به شرح این روش‌ها خواهیم پرداخت. مخاطرات کنترلی. هنگامی که یک دستور پرش شرطی وارد خط لوله می‌شود، دو حالت پیش می‌آید:یا پرش انجام می‌شود یا انجام نمی‌شود. اگر پرش انجام نشود برنامه و دستورالعملها روال عادی خود را طی می‌کنند. اما اگر پرش انجام شود، این بدین معنی است که دستورها بین دستور پرش و دستور مقصد پرش نباید اجرا شوند، یعنی نباید وارد خط لوله شوند در حالی که تا آدرس مقصد پرش محاسبه شود یک سری
در حالی که تا آدرس مقصد پرش محاسبه شود یک سری دستور وارد خط لوله شده‌اند و این باعث بروز مخاطره می‌شود. چگونه می‌توان مخاطرات را برطرف نمود؟. در این قسمت، شیوه‌هایی برای رفع مخاطره بسته به نوع آن ارائه می‌دهیم: رفع مخاطرهٔ ساختاری. تنها راه آن تعلیق (قرار دادن دستور تهی در خط لوله) است. یعنی وقتی دستور اول از منبع مشترک استفاده می‌کند، دستور دوم منتظر بماند تابتواند در پالس ساعت بعدی از منبع، استفاده کند.
ام رومان (با نام کامل زینب بنت عامر بن عویمر بن عبد شمس بن عتاب الکنانیة)، (درگذشته ۶ هجری) همسر ابوبکر و مادر عایشه و عبدالرحمن بن ابی‌بکر بود. ام رومان اصالتاً اهل مصر بود و ابوبکر او را از بندر اسکندریه به عربستان آورده بود.
زبان قاباردی از زبان‌های قفقازی پرگویشور است که در کشورهای روسیه ترکیه اردن سوریه و عراق و نیز در برخی دیگر از کشورهای جهان که مهاجران این زبان کوچیده‌اند نزدیک به یک میلیون و ششصد و سی هزار گویشور دارد. این زبان به عنوان «لهجهٔ شرقی زبانِ چرکسی» نیز شناخته می شود، و نزدیکی زیادی با زبان آدیغی (چرکسی غربی) دارد. در کشور ترکیه شبکه تلویزیونی تی.آر.تی در طول هفته یکساعت و نیم برنامه به زبان قاباردی پخش می‌کند. زبان یادشده گویش‌های متعددی را نیز در بر می‌گیرد. در روسیه در جمهوری خودمختار کاراچای-چرکسیا این
در روسیه در جمهوری خودمختار کاراچای-چرکسیا این زبان رایج است. امروزه، رایجترین الفبای مورد استفاده برای نگارش آدیغی، الفبای سیریلیک می باشد. در ترکیه، در جامعهٔ قاباردی ساکن آن کشور (نوادگان آوارگان نسل‌کشی چرکس به عثمانی) در کنار الفبای سیریلیک، الفبای لاتین نیز، با الهام گرفتن از الفبای لاتین مدرن ترکی استانبولی، برای زبان قاباردی در نظر گرفته شده است. به طور تاریخی، مردم قاباردی برای نوشتار زبان خود، از الفبای عربی استفاده می کردند. الفبای عربی قاباری در طول چندین دهه، با تلاشهای فرهنگیان و زبان‌شناسان
طول چندین دهه، با تلاشهای فرهنگیان و زبان‌شناسان قاباری، استانداردسازی شده بود. اما با تحمیل تغییر الفبا در شوروی در سال ۱۹۲۴، و همینطور تغییر الفبا در ترکیه در سال ۱۹۲۸ میلادی، به مرور زمان نقش، کاربرد، و دانش الفبای عربی قاباردی کمرنگ شد. شیوه نگارش. پیش از قرن ۱۹ میلادی، زبان‌های چرکسی، هنوز فرهنگ و سنت کتبی و نوشتاری برای خود نداشتند، و به همین دلیل الفبا و نوشتار خاصی برای زبان‌هایی چون قاباردی تدوین نشده بود. در آن زمان، در میان مردم چرکس، زبان ترکی عثمانی، زبان ادبی و فرهنگی بود. اما از سال ۱۸۲۰ به
زبان ادبی و فرهنگی بود. اما از سال ۱۸۲۰ به این‌سو، فرهنگیان و زبان‌شناسان قاباردی در تلاش برای تدوین الفبایی برای نوشتن زبان قاباردی بودند، و طبیعتا به مدت صد سال، پایهٔ اصلی الفبای زبان قاباردی، الفبای عربی و سنت نوشتاری عثمانی بود. البته که تاثیر نسل‌کشی چرکس به دست دولت روسیه و به سبب آن، آوارگی جمعیت قابل توجه‌ای از مردم چرکس به امپراطوری عثمانی، در این روند و تکامل مؤثر بوده است. از جمله مسائل خاص زبان قاباری، تعداد به نسبت زیاد واج‌های صامت می باشد، بین ۵۰ تا ۶۰ عدد. برای همین، نه تنها تک‌ تکِ حروفِ
۵۰ تا ۶۰ عدد. برای همین، نه تنها تک‌ تکِ حروفِ عربی (مثل «ص»،‌«ط»، «ذ») که در زبانهایی چون فارسی و ترکی صدای خاص خود را از دست داده‌اند، برای نوشتن واج‌های صامتِ خاصِ زبان قاباردی استفاده می شوند، بلکه بر حسب نیاز، چندین حرف جدید دیگر نیز در نظر گرفته شده بودند. از سال ۱۹۲۴ به این سو، به دلیل سیاست دولت تازه تاسیس شوروی، الفبای عربی کنار گذاشته شده و تلاش‌ها برای تدوین الفبای نوین لاتین آغاز شد. در الفبای لاتین نیز، برای نشان دادن واج‌های خاص زبان قاباردی، حروف و دونگاره‌های جدید متعددی در نظر گرفته شد.
حروف و دونگاره‌های جدید متعددی در نظر گرفته شد. الفبای قاباردی، به مدت یک سال، شامل حروف زیر بود: بین سالهای ۱۹۲۵ تا ۱۹۳۰ میلادی، الفبای قاباردی اصلاح شده و تعداد حروف نوین کمتر و تعداد دونگاره‌ها بیشتر شدند: در بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۶، الفبای قاباردی دوباره اصلاح شد و با «ینگه‌الفبا»، الفبای لاتین واحد برای زبان‌های غیرروسی‌ (بالاخص زبان‌های ترکی) تطابق یافت. در سال ۱۹۳۶، بر اساس سیاست بازنگری شدهٔ شوروی، الفبای لاتین نیز کنار گذاشته شد و الفبای سیریلیک جایگزین آن شد. در الفبای سیریلیک نیز برای نشان دادن
آن شد. در الفبای سیریلیک نیز برای نشان دادن واج‌های خاص زبان قاباردی، حروف و دونگاره‌های جدید متعددی در نظر گرفته شد. بسیاری از حروف در اولین الفبای سیریلیک، دونگاره‌هایی بودند شامل علامت آپاستروف. این الفبا شامل حروف زیر بود: در سال ۱۹۳۸، به دلیل دشواری در خواندن، نوشتن، و یادگیری الفابیی با این همه علامت آپاستروف، الفبای سیریلیک قاباردی دوباره اصلاح شده و شکل نهایی و امروزی خویش را یافت. در میان آوارگان قاباردی و نوادگان آنها، وضعیت متفاوت بود. در آنجا، الفبای عربی چرکسی دوام بیشتری داشت و سیاست‌های
الفبای عربی چرکسی دوام بیشتری داشت و سیاست‌های شوروی تاثیر فوری در تغییر وضعیت نداشتند. اما با توجه به همه‌شمول بودن فرهنگی-ادبی زبان‌های ترکی و عربی در مملکت‌هایی که چرکس‌ها در آنها سکونت گزیده بودند، زبان قاباردی اهمیت خود به عنوان یک زبان نوشتاری را از دست داد و در نتیجه نیاز به الفبا برای مردم چرکس-تبار کمتر شد. اما در سالهای اخیر، پس از سقوط شوروی و گسترش مراودات فرهنگی و رفت و آمد بین چرکسیه و جوامع چرکسی در ترکیه، اردن، سوریه، و غیره، زبان قاباردی به عنوان یک زبان نوشتاری، دوباره مورد توجه قرار
به عنوان یک زبان نوشتاری، دوباره مورد توجه قرار گرفته است. از این سو، اکثریت جامعهٔ چرکسی خارج از چرکسیه، الفبای سیریلیک مورد استفاده در روسیه را بر گزیده است. در ترکیه، از اوایل سال ۲۰۰۰ میلادی به این سو، بعضی از قاباریان، با همکاری با دولت حاکم در ترکیه، مخصوصا گروهی مستقر در شهر قونیه به اسم انجمن زبان آدیغه (به ترکی استانبولی: Adige Dil Derneği و یا ADDER) تلاش در تدوین نوینِ الفبای لاتین، بر اساس الفبای لاتین مدرن ترکی استانبولی کرده‌اند. در این الفبای لاتین نیز برای نشان دادن واج‌های خاص زبان
الفبای لاتین نیز برای نشان دادن واج‌های خاص زبان قاباردی، حروف جدید متعددی در نظر گرفته شده، اما از استفاده از دونگاره‌ها اجتناب شده است. این موضوع البته، منجر به اختلافات و بحثهای متعدد در جامعه قاباردی ترکیه شده است. بعضی از یک سو، الفبای لاتین را، مخصوصا در ترکیه که همگان از این الفبا برای نوشتار زبان ترکی استفاده می کنند، برای تسهیل آموزش و گسترش زبان قارابدی ضروری می دانند. از سوی دیگر، بعضی، الفبای سیریلیک را برای تحکیم و تقویت بخشیدن به ارتباطات و مراودات فرهنگی و همینطور وارد کردن کتب و محصولات
مراودات فرهنگی و همینطور وارد کردن کتب و محصولات فرهنگی-ادبی از از جامعهٔ چرکس در وطنِ چرکسیه در روسیه ضروری می دانند. الفبای سیریلیک. الفبای سیریلیک قاباردی دارای ۵۹ حرف است، که این شامل دونگاره‌ها و سه‌نگاره‌ها و حتی یک دانه چهارنگاره نیز می شود. الفبای لاتین ADDER. جدول زیر، الفبای ۴۹-حَرفه لاتین قاباردی، تدوین شده توسط انجمن زبان آدیغه‌ای در قونیه (ADDER) را نشان می دهد. این جدول، شامل سه دونگاره نیز می شود، که معمولا جزءای از حروف الفبا به حساب نمی آیند، اما معادل سیریلیک آنها جزءای از الفبای سیریلیک
اما معادل سیریلیک آنها جزءای از الفبای سیریلیک شمارده می شود. الفبای عربی. شخصی که در اوایل قرن بیستم میلادی، به عنوان کسی می شناسند که الفبای عربی قاباردی را تدوین و استاندارد سازی کرده، فرهنگیِ چرکسی می باشد به اسم «نوری تساگوف» (به روسی: Нури Айтекович Цагов)(به قاباردی: Цӏагъэ Айтэч и къуэ Нурий، ڗاغە آیتەچ‌ ئی‌ قوە نوریی). الفبای مدون‌شده به دست وی، در سال ۱۹۰۸ میلادی عنوان الفبای رسمی قاباردی را توسط دولت حاکم تزاری بر چرکسیه، داشت. این الفبا تا سال ۱۹۲۴ الفبای رسمی مردم قاباردی بود. الفبای عربی
۱۹۲۴ الفبای رسمی مردم قاباردی بود. الفبای عربی قاباردی دارای ۴۵ حرف می باشد. از جملهٔ این حروف، شش حرف می باشد که برای نشان دادن واج‌های مصوت استفاده می شوند. در تدوین الفبای قاباردی، به مانند آنچه که در رسم الخط زبان‌هایی چون کردی، اویغوری، قزاق، و غیره، تصمیم بر آن شد که تک‌-تک واج‌های مصوت باید حرف مختص خود را داشته و نوشته شوند. سایر حروف این الفبا، حروفی جدید است که با معرفی نقطه و یا خط بر روی حروف موجود عربی، تشکیل شده‌اند. نمونه متن. در جدول زیر، ترجمهٔ رسمی مادهٔ اول اعلامیه جهانی حقوق بشر به دو
رسمی مادهٔ اول اعلامیه جهانی حقوق بشر به دو زبان آدیغی (چرکسی غربی) و قاباردی (چرکسی شرقی)، و همینطور متن آن به فارسی برای مقایسه آورده شده است.
ظهور صغری ظهور کبری اولین بار در کتاب پرواز روح توسط سید حسن ابطحی از قول استادش آقاجان زنجانی مطرح شد. آقاجان زنجانی می‌گفت: همان گونه که غیبت مهدی دو قسمت داشت و به «غیبت صغری» و «غیبت کبری» تقسیم می‌شد همچنین ظهور هم به دو بخش تقسیم می‌شود: یکی «ظهور صغری» است که از سال ۱۳۴۰ هجری قمری شروع شده است، دوم «ظهور کبری» است که انشاءاللّه به همین زودی انجام خواهد شد. سید حسن ابطحی معتقد است غیبت صغری برای این بود که چون شیعیان با ائمه اطهار قبل از امام مهدی ارتباط مستقیم داشتند و آمادگی برای قطع رابطه به طور
مستقیم داشتند و آمادگی برای قطع رابطه به طور کلّی نداشتند، یعنی هنوز نمی‌دانستند که چگونه باید بدون ارتباط با امامشان امور دینی و سیاسی خود را جمع کنند، احکام اسلام را استنباط نمایند، با مخالفین بحث کنند و حقّانیّت دین خود را اثبات نمایند و ده‌ها مطلب دیگر که در زمان حضور به ایشان مراجعه می‌کردند ولی حالا که امامشان غائب است و شناخته نمی‌شود، باید خود آن‌ها عهده‌دار مسائل فوق باشند. لذا خدا غیبت صغری را که هم ایشان غائب باشد و کسی دسترسی به او نداشته باشد و هم ارتباطی به وسیله‌ی نوّاب اربعه با او باشد که
و هم ارتباطی به وسیله‌ی نوّاب اربعه با او باشد که شیعیان دچار حیرت نشده و در مدّت حدود هفتاد سال بتوانند خود را آماده برای غیبت کبری بنمایند قرار داد. همچنین ظهور صغری برای این است که مردم دنیا بخصوص شیعیان و یاران مهدی آمادگی برای ظهور کبری پیدا کنند، یعنی در ظهور صغری اگر چه مردم خدمت مهدی مستقیم نمی‌رسند، ولی مقدّمات ظهور کبری است ظاهر شده است. برای ظهور صغری دلیل و علامت‌هایی توسط سید حسن ابطحی بیان شده که بطور خلاصه عبارتند از: ۱- رشد شدید اختراع و استعدادها، ۲- تطبیق معجزه‌های مهدی با علوم روز، ۳-
۲- تطبیق معجزه‌های مهدی با علوم روز، ۳- توجه بیشتر شیعیان به یاد مهدی، ۴- با سواد شدن اکثریت مردم، ۵- توجه زیاد شیعیان به پرداخت سهم امام، ۶- افزایش چشمگیر تشرف و ملاقات‌ها به خدمت حجت بن الحسن، ۷- اقرار رابطه عالم اسلامی به وجود مهدی. در اعتقاد شیعیان مرحله‌ای پس از غیبت کبری و پیش از ظهور کبری است که در آن مردم بیشتر متوجه مهدی شده و الطاف امام دوازدهم شیعیان بیشتر می شود و با برخی افراد ارتباط شان بیشتر شده است. از ظهور صغری همچنین با نام‌های دیگری چون "ظهور اصغر"، "ظهور صغیر" یا "ظهور خفی" نیز یاد
"ظهور اصغر"، "ظهور صغیر" یا "ظهور خفی" نیز یاد شده‌است. " ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید، این معنا را برای ظهور صغری پذیرفته است." طبق نظر علی کورانی در کتاب عصر ظهور بر اساس جمع‌بندی روایات شیعه و سنی در خصوص ظهور و قیام مهدی، ظهور مهدی از ابتدا تا تشکیل حکومت چهارده ماه طول می‌کشد. ظهور از ماه رجب و با خروج سفیانی آغاز می‌شود. در شش ماه نخست، ظهور مهدی غیرعلنی است و امور را به‌طور مخفیانه توسط یارانش رهبری می‌کند. سپس در ماه محرم قیام او از مکه آغاز می‌شود و وی از آنجا رهسپار مدینه، سپس عراق و نهایتاً
و وی از آنجا رهسپار مدینه، سپس عراق و نهایتاً شام می‌شود. او طی هشت ماه دشمنانش را شکست می‌دهد و جهان اسلام را یکپارچه تحت فرمان حکومت خود درمی‌آورد. سرانجام وارد قدس می‌شود. آنگاه با رومیان (که به نظر کورانی مقصود غربیان هستند) پیمان آتش‌بس می‌بندد. در این اثنا طبق روایات مسلمانان عیسی از ملکوت فرود می‌آید، تا حجت بر یهودیان و مسیحیان تمام شود. ترتیب حوادث فرود مسیح و آتش‌بس میان مسلمانان و رومیان (غربیان) در روایات دقیقاً مشخص نیست. به هر حال مسیح به مهدی می‌پیوندد و پشت مهدی نماز می‌خواند. سپس رومیان
می‌پیوندد و پشت مهدی نماز می‌خواند. سپس رومیان پیمان آتش‌بس را نقض می‌کنند و جنگ بسیار بزرگی در ساحل شرقی مدیترانه رخ می‌دهد و مهدی پیروز می‌شود. بررسی یک جریان انحرافی اگرچه در این زمان عده زیادی خدمت حجت بن الحسن می می‌رسند، ولی یک جریان انحرافی هم معتقد است که در حال حاضر ما در عصری به سر می‌بریم که امکان ارتباط و نیابت با حضرت برای برخی هست و حضرت از طریق نواب خاص خود احکام و دستورهای خود را اجرا می‌کند. آنها خود را مدعی نیابت امام زمان دانسته و تصمیم‌گیری‌های خود را منتسب به حکم حضرت می‌دانند و هر کسی
خود را منتسب به حکم حضرت می‌دانند و هر کسی که با تصمیم‌گیری‌های این‌ها مخالفت کند او را مخالف امام زمان می‌دانند. در پاسخ به این مسئله نکاتی مطرح می‌شود: هیچ دلیلی بر این معنای ظهور صغری یعنی داشتن نواب در غیبت صغری نیست، بلکه آنچه که در روایت‌ها آمده است علایم ظهور است نه ظهور صغری که یکی از علایم ظهور پر شدن زمین از ظلم و فساد است که در نتیجه آن مردم از همه جا قطع امید می‌کنند و جامعه نیاز به آمدن منجی الهی را با تمام وجود احساس می‌کند و در واقع ظهور و آمدن حضرت پاسخ خدا به نیاز بشریت است.
زبان قالمیقی (همچنین قالموقی و کالمیکی) (به قالمیقی: Хальмг келн) زبان قوم قالمیق و از خانوادهٔ زبان‌های مغولی شاخهٔ اویرات است که در حاشیهٔ شمال غربی دریای خزر جمهوری خودمختار قالموقستان در کشور روسیه نزدیک به یکصد و هشتاد هزار تن گویشور دارد. این زبان آلتایی به خط سیریلیک نوشته می‌شود. در روسیه این زبان شکل استاندارد زبان اویرات محسوب می‌شود. به جز قالمیق‌های ساکن شمال غرب دریای خزر دیگر مردم اویرات روسیه در مناطق هم‌مرز با چین و مغولستان زندگی می‌کنند.
شهر کهن نیشابور به آثار و مانده‌هایی از ابر شهر نیشابور در دوره‌ای تاریخی از ساسانیان تا حمله مغول به نیشابور با مساحت حدود ۳۵۰ هکتار گفته می‌شود. محدودهٔ شهر کهن نیشابور شامل خرابه‌ها یا آثار مدفون در خاک است که طی پژوهش‌های باستان‌شناسی در نیشابور نمایان می‌شود. این محدودهٔ فرضی که دقیقاً مرزهای آن مشخص نیست با وسعتی بسیار در کنارهٔ جنوب شرقی شهر کنونی نیشابور به‌شکل تپه‌ها و خرابه‌های باستانی به نام‌های کُهَندِژ، محوطهٔ آلب‌ارسلان، تپه‌های کارجی، تپهٔ سلطان‌میدان، تپهٔ طلایی، تپهٔ نصیرآباد، تپهٔ کلاتهٔ
تپهٔ طلایی، تپهٔ نصیرآباد، تپهٔ کلاتهٔ محمد جان، تپه‌حصار نو، سبزپوشان، شادیاخ، تپهٔ مدرسه، بازار، قنات‌تپه و تپهٔ تاکستان نامور است. این محوطهٔ بزرگ تاریخی و باستانی که تنها باقی‌مانده‌ای از نیشابور کهن از دوران ساسانیان تا حملهٔ مغول می‌باشد، اکنون به دلیل حفاظت نشدن و کندوکاوهای غیرقانونی در حال تخریب است. در این محوطهٔ تاریخی، خرابه‌ها کاملاً در زیر خاک مدفون گردیده‌اند اما به وسیلهٔ پشته‌ها و فروافتادگی‌های مزارع کشاورزی و مقدار زیادی سفال و آجر شکسته و آثار مختلفی از حفاری‌های غیرقانونی معلوم و مشخص
و آثار مختلفی از حفاری‌های غیرقانونی معلوم و مشخص می‌گردند. نقشه‌های توپوگرافیک از نیشابور قدیم کاملاً دقیق نیست زیرا باستان‌شناسان در نیشابور هنوز موفق به تعیین دقیق محل نیشابور کهن نشده‌اند و همگی بر پایهٔ نیشابور تا پیش از حمله مغول است. شهر قدیم نیشابور مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در حاشیهٔ جنوبی نیشابور کنونی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. جابجایی شهر. شهر نیشابور بارها توسط زلزله‌ها و جنگ‌ها در طول تاریخ نابود گشته و
توسط زلزله‌ها و جنگ‌ها در طول تاریخ نابود گشته و دوباره بنیان شد. نخست نیشابور شهری ایرانی و ساسانی بود در سده میلادی بنا به منابع تاریخی تأسیس شد. در سدهٔ هفتم توسط مسلمانان فتح شد. سپس شهری اسلامی بود که هم از لحاظ جمعیت و هم از لحاظ مساحت رشد فوق‌العاده‌ای یافت و پس از این رشد بود که در اواسط سدهٔ ششم/دوازدهم میلادی در نتیجه جنگ داخلی و هم در نتیجه هجوم غزها و با انهدام روبرو گردید. آن گاه نیشابور کوچکتری بازساخته شد که به وسیله مغول‌ها در سال ۶۱۸ هجری/۱۲۲۱ میلادی ویران گردید. این شهر دگربار ساخته شد و
میلادی ویران گردید. این شهر دگربار ساخته شد و باز زمین‌لرزهٔ ۶۶۶ هجری ۱۲۶۸ میلادی به ویرانی کشیده شد. زمین‌لرزه دگربار شهر را در سال ۸۰۸ هجری ۱۴۰۶ ظاهراً در محلی که از محل اصلی تا حدی متفاوت بود ویران کرد. تنها بعد از همه این ویرانی‌ها و تغییر محل‌ها بود که شهر فعلی نیشابور در محل فعلی ساخته شد. مسجد جامع شهر فعلی نیشابور در سال ۸۹۹ هجری/۱۴۹۴ میلادی ساخته شده است. بنابر این بعد از تخریب شهر به وسیله مغول‌ها در سال ۶۱۸ ه‍.ق/۱۲۲۱ م شهر بیشتر اهمیتش را از دست داد و کم شدن ارج و قدر نسبت به تاریخش شد. شهر
دست داد و کم شدن ارج و قدر نسبت به تاریخش شد. شهر ساسانی (ابرشهر). شهر ساسانی نیشابور پیش از اسلام دارای یک دژ نظامی (کُهَندِژ = قهندز) و یک خندق اطراف آن بوده‌است و خارج کهندژ یک شهر دارای حصار با یک خندق اطراف آن قرار داشته‌است که این خندق با خندق اطراف دژ بهم متصل می‌شده‌است. هم چنین یک منطقه مسکونی وجود داشته‌است که به آن انبارده Anbar Deh و در کتب و منابع به اشتباه اینگونه گزارش شده که در اوائل سدهٔ چهارم/دهم م به وسیله عمرو بن لیث صفاری برای توسعه یا ساختن بازار شهر ویران گردیده‌است. در حالی که تا
ساختن بازار شهر ویران گردیده‌است. در حالی که تا پایان آن سدهٔ در زمان سلطان محمود غزنوی پابرجای بوده‌است. یک محله در شهر و یک قبرستان در مجاورت انبار ده Anbar Deh وجود دارد که شاه عنبر Shahanbar خوانده می‌شود و نام آن چند بار در منابع ذکر شده‌است. شاه عنبر در مراحل بعدی یک نام اسلامی برای «انبار ده» بوده است. چرا در فتح نیشابور این محله به دلیل کشته شدن تعداد زیادی از مسلمان به «شهیدانبار» مشهور شد. دورهٔ اسلامی. کتابخانه. نیشابور یکی از مراکز کتابخانه‌های بزرگ در تمدن اسلامی بوده‌است، از جمله کتابخانهٔ
بزرگ در تمدن اسلامی بوده‌است، از جمله کتابخانهٔ صابونی نیشابور، کتابخانه دانشگاه دارالاستهٔ نیشابور در سدهٔ چهارم بسیار معروف و مشهور بوده‌است. از دیگر کتابخانه‌های معروف نیشابور قدیم کتابخانهٔ نظامیه، کتابخانهٔ شخصی محمد غزالی، کتابخانهٔ مسجد عقیل با پنج‌هزار کتاب و کتابخانهٔ مدرسهٔ سعدیهٔ نیشابور و کتابخانهٔ مدرسهٔ بیهقیهٔ نیشابور که ابوالحسن بیهقی در سدهٔ چهارم ایجاد کرده‌است، معروف و مشهور بوده‌است. از کتابخانه‌های نیشابور قدیم اثری برجای نمانده‌است. در بین آثار مکشوفه در پژوهش‌های باستان‌شناختی در
در بین آثار مکشوفه در پژوهش‌های باستان‌شناختی در نیشابور اثری از ساختمان کتابخانه‌های قدیم نیشابور یا آثار مکتوب تا کنون پیدا نشده‌است. مسجدها. ایرانیان برای مقابله با بغداد، نیشابور را از جنبه‌های معماری اسلامی بدان پایه رساندند که بیشترین و زیباترین مساجد را در آن ساختند. اولین مسجد را در نیشابور عبدالله بن عامر ساخت. اکنون قدیمی‌ترین مسجد برجای‌مانده در نیشابور مسجد جامع (کنونی) است که در دورهٔ تیموری - سال ۱۴۹۳ م - ساخته شد. مسجدها در نیشابور قدیم به نام «جامع» نیز خوانده می‌شده‌اند و هر کدام معمولاً
«جامع» نیز خوانده می‌شده‌اند و هر کدام معمولاً کتابخانه‌ای بزرگ داشته‌اند مانند جامع منیعی. مسجد عامر. نخستین مسجد را عبدالله عامر پس از فتح نیشابور ساخت. این مسجد مناره‌ای نداشت و در زمان فرمانروایی یزید بن مهلب منارهٔ آن را ساختند. مسجد جامع. مسجد جامع نشابور را ابومسلم خراسانی ساخت. این مسجد بنا به گفته الحاکم نیشابوری در زمینی، به گستردگی سی جریب ساخته شد و هزار ستون داشت و یکصد خدمتگزار کارهای آن را انجام می‌دادند. حوض و یخچال بزرگی در میانهٔ سر آن داشت و شصت‌هزار تن در آن در هر نوبت نماز می‌گذاردند.
و شصت‌هزار تن در آن در هر نوبت نماز می‌گذاردند. این مسجد دارای دو گلدسته بود که نسبت به دیگر ساختمان‌ها، کوچک می‌نمود و منصور پسر طلحه پسر طاهر آن‌ها را ویران کرد و بر جای آن گلدسته‌ای بلند ساخت؛ ولی پس از چندی آن گلدسته به سویی متمایل گشت و یعقوب لیث، آن را ویران کرد و گلدستهٔ بزرگتری بر جای آن ساخت؛ آن گاه معماران نیشابوری در زمان خمارتکین آن را نیز خراب کردند و گلدسته‌ای بلندتر و باشکوه تر به جای آن ساختند که هنگامی که باد می‌آمد، مانند شاخ درخت، تکان می‌خورد بی آن که آجری از آن بیفتد که این گلدسته به
بی آن که آجری از آن بیفتد که این گلدسته به منار جنبان نیشابور مشهور بود. این مسجد دارای منبری بسیار باشکوه نیز بود که بدین روی بدان، مسجد المنبر نیز می‌گفتند؛ که به فرمان عمرو لیث در میدان معروف به لشکرگاه ساخته شده بود و سقف آن، بر ستون‌هایی از آجر متکی بود و پیرامون مسجد، سه رواق و دیوار مسجد با کاشی‌های زراندود آراسته بود و یازده در داشت. مسجد مطرز. مسجد مطرز که بسیاری از بزرگان و دانشمندان در آن تدریس می‌کردند، با چوب‌های منقش و تذهیب‌شده تزیین شده بود که در هنگام حملهٔ غزان آن را آتش زدند. الحاکم
بود که در هنگام حملهٔ غزان آن را آتش زدند. الحاکم نیشابوری می‌گوید «وسعت این مسجد، چنان بود که در یک نوبت دوهزار نفر در آن نماز می‌گذاردند». جامع منیعی. جامع منیعی که نامش از مؤسس آن، ابوعلی حسان بن سعید، که به مناسبت جد وی به او منیعی می‌گفتند، برگرفته شده بود نیز مسجدی بزرگ در نیشابور بوده‌است. در سدهٔ پنجم در بعضی شهرهای اسلامی آن زمان رسم بود اگر عالمی بزرگ از دنیا می‌رفت شاگردان او در مقام سوگواری دوات و قلم خود را می‌شکستند. در نیشابور و در این مسجد نیز هنگامی که امام الحرمین جوینی درگذشت «چهار صد تن
هنگامی که امام الحرمین جوینی درگذشت «چهار صد تن از شاگردان او، دوات و قلم خود را شکستند و تا یک سال بدون قلم و داوت و وسایل نوشتن گذراندند. منبر او را در مسجد جامع منیعی در نیشابور شکستند، شاگردان دور نیشابور می‌گردیدند و برای او نوحه گری می‌کردند، تا یک سال سرها برهنه بود، و هیچ‌یک از بزرگان و روسای نشابور جرئت پوشانیدن سر خود را نداشت.» نام کامل مؤسس مسجد جامع منیعی نیشابور، ابوعلی حسان بن سعید بن حسان بن محمد بن احمد بن عبدالله بن محمد بن منیع بن خالد بن عبدالرحمن بن سیف‌الله خالد بن ولید مخزومی، است.
عبدالرحمن بن سیف‌الله خالد بن ولید مخزومی، است. این مسجد و کتابخانهٔ آن در پی حملهٔ غزها به نیشابور نابود شد. کلیساها. بنای کلیسای مسیحیان در سده‌های آغازین اسلام، هنوز باقی بوده‌است. با حملهٔ مغول، تمام سکنه، از جمله مسیحیان شهر کشته شدند و کلیساها تخریب شد و دیگر جایگزین و بازسازی نشدند. در کتاب اسرارالتوحید نوشته شده که «روزی شیخ ما ابوسعید در نشابور برنشسته بود (سوار بر اسب بود) و با جمع به جایی می‌رفت. به در کلیسایی رسید». روشن است که در نیشابور قدیم کلیسا فراوان بوده‌است که اینجا به یکی از آن‌ها
کلیسا فراوان بوده‌است که اینجا به یکی از آن‌ها اشاره می‌رود، چنان‌که اگر تنها یک کلیسا در این شهر می‌بود کافی بود که محمد بن منور در اسرار التوحید می‌نوشت «به در کلیسا رسید». محله‌ها و کاخ‌ها. شهر کهن نیشابور پیش از حملهٔ مغول به نیشابور بیش از چهل و هفت محلهٔ معروف و بزرگ داشته‌است. شادیاخ. شادْیاخ یا شادی کاخ یا شادی یاخ یکی از محله‌های نیشابور (شهر کهن) بوده‌است که از اوایل سدهٔ سوم هجری مسکونی شده و تا سال ۶۶۹ هجری که زمین‌لرزه آن را در هم درنوردیده، اهمیت ویژه‌ای داشته‌است. این محله به سبب کاخی که
اهمیت ویژه‌ای داشته‌است. این محله به سبب کاخی که عبدالله بن طاهر به نام شادیاخ در آن بنا نهاد به این نام شهرت یافت. این محله یکی از محله‌های اشراف نشین نیشابور در گذشته و محل سکونت و زندگی امیران پادشاهان هنرمندان و نویسندگان درباری بوده. به طوری که امیران سلسله‌های طاهریان و سلجوقیان مرکزشان در نیشابور این کاخ معروف بوده‌است. ویرانی این کاخ با هم‌زمان حمله مغول به نیشابور بود و با زلزله ۱۲۸۱ دیگر کاملاً متروک و مدفون شد. شادیاخ نام کاخ محله باغ اطراف این منطقه در نیشابور نیز بوده‌است. این مکان اکنون یکی
منطقه در نیشابور نیز بوده‌است. این مکان اکنون یکی از مراکز باستان‌شناسی در نیشابور که بخشی از بقایای شهر کهن نیشابور در آن محل نهفته، است. این محوطه، در شمار آثار تاریخی ملی به‌شمار می‌رود و شماره ثبت آن ۱۰۹۱۰ می‌باشد. حیره. حیره محله‌ای بزرگ و اشراف‌نشین در نیشابور قدیم بوده‌است. سبب شهرت این محلهٔ بزرگ به "حیره" سکونت مهاجران عرب از حیره عراق در این‌جا بوده‌است. این محله و بازار آن با دروازه در غرب به راه‌ها متصل بوده‌است. این محله آن چنان در آن زمان بزرگ بوده‌است که به عنوان یکی از شهرهای نیشابور شناخته
بوده‌است که به عنوان یکی از شهرهای نیشابور شناخته می‌شده‌است و متصل به شهر بوده. گورستان حیره نیشابور محل دفن سرشناس‌ترین اهالی نیشابور بوده‌است. از جمله عمر خیام. همچنین این محله امروزه یکی از مکان‌های باستانی‌شناسی در نیشابور به حساب می‌آید.Wilkinson, Charles K پس از پژوهش‌های باستان‌شناسی در نیشابور به این باور رسید که مسجد این محله همانند مسجد ابن طولون در فسطاط، قاهره بوده‌است. بوی‌آباد. بویْآباد از محله‌های نیشابور (شهر کهن) بوده‌است. نام این محله جزو چهل و هفت محله معروف نیشابور قدیم در کتاب تاریخ
چهل و هفت محله معروف نیشابور قدیم در کتاب تاریخ نیشابور (الحاکم) آمده‌است. فضای این محله به سبب درختان و گل‌های بسیاری که داشته به بوی‌های خوش معطر می‌گشته بدین سبب به "بوی آباد" مشهور بود. این محله محل زندگی سنباد نیز بوده و پس از واقعه‌ای به گندآباد شناخته شد. همچنین ابومسلم خراسانی در ابتدای ورود به نیشابور در کاروان‌سرای این محله فرود آمده‌است.
کهن‌دژ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
دخمه زرتشتیان یا برج خاموشان مکانی است که زرتشتیان، مردار آدمیان را در آن می‌گذاشتند. دخمه زرتشتیان ممکن است اشاره به موارد زیر باشد:
قلم‌کاری یا چیت‌سازی هنر چاپ یا نقش‌زدن روی پارچه است. قلم‌کاری واژه‌ای فارسی است که در زبان هندی به عاریت گرفته شده و به‌طور لغوی از دو واژه قلم و کاری تشکیل شده و معنی آن، کار هنری است که با قلم انجام می‌شود. این هنر در دوره شاه عباس در قرن ۱۱ قمری به علت علاقه درباریان و توجه خاصی که به این صنعت داشتند، به کمال رسید. در این دوره انواع مختلف قلم‌کاری تهیه می‌شد که از معروفترین آن‌ها می‌توان به قلم‌کاری زر یا اکلیل اشاره کرد. در این دوره بیشتر لباس‌های مردانه و زنانه از پارچه‌های قلم‌کاری تهیه می‌شد.