payamvha/North_RAG huggingface dataset:
با شخصی بنام «آر» (R) برای گرفتن اسلحه‌ها و ماشین جدید ملاقات می‌کنند، اما در این هنگام شخصی بنام «کارلا شغال» (Carla the Jackal) که یک آدم‌کش حرفه‌ای است توسط یک راکت «زوی نایت شید» را کشته و داروها رو پس گرفته تا به کارخانه بازگرداند (که البته جیمز باند او را تعقیب کرده و موفق با بازپس‌گیری داروها می‌شود)در این بازی در ادامه داستان جیمز باند در زیردریایی «زوی نایت شید» را زنده می‌بیند! اما «نایت شید» برایش توضیح می‌دهد که نایگل بلاچ او را ربوده و شخص دیگری را که بسیار شبیه او بوده، جایگزینش نموده تا
دیگری را که بسیار شبیه او بوده، جایگزینش نموده تا بدینوسیله باعث کشته شدن جیمز باند شود. (در آن حادثه قرار بود «کارلا شغال» جیمز باند را بکشد که تصادفاً باعث مرگ «شید نایت» قلابی گردید). در انتهای این بازی «زوی نایت شید» در حالی که یک جت را هدایت می‌کند، جیمز باند را نجات داده و جیمز با کمک او موفق به کشتن «نایگل بلاچ» و «مالپرِیو» می‌گردد. یک سال بعد در سال ۲۰۰۲ میلادی، «نایت شید» مجدداً در بازی «نایت‌فایر» در یک نقش فرعی بعنوان یکی از مهمانان قلعه «رافائل دریک» ایفای نقش می‌کند و مجدداً در این بازی توسط
دریک» ایفای نقش می‌کند و مجدداً در این بازی توسط جیمز باند نجات داده می‌شود.
خیابان فردوسی (نام پیشین: خیابان علاءالدوله، پیش از آن خیابان امین‌السلطان و همچنین با نام‌های سابق دیگر بلوار سفرا و خیابان دولت و خیابان باغ ایلخانی) یکی از خیابان‌های شمالی-جنوبی قدیمی تهران است. از دیرباز، با توجه به صرافی‌های متعدد و دلارفروشان غیررسمی موجود در آن، این خیابان به یکی از خیابان‌های مهم شهر تهران از منظر اقتصادی تبدیل شده است. این خیابان به افتخار شاعر بلندآوازه ایرانی ابوالقاسم فردوسی نام گذاری شده است. تاریخچه. تاریخ شکل‌گیری خیابان فردوسی به سال ۱۲۸۴ قمری / ۱۲۴۶ خورشیدی بازمی‌گردد که
به سال ۱۲۸۴ قمری / ۱۲۴۶ خورشیدی بازمی‌گردد که در بیستمین سالگرد سلطنت ناصرالدین‌شاه با تخریب دروازه‌های تهران که در دوران صفوی ساخته شده بودند، شهر گسترش یافت و از همان ابتدا تا سال ۱۳۱۳ «علاءالدوله» نام داشت، چون خانه‌ی علاءالدوله، حاکم تهران در زمان مشروطه، در ابتدای آن بود. در دوره رضاشاه خیابان‌های زیادی از جمله خیابان فردوسی به منظور عبور خودرو‌ها تعریض شدند و برای گرامیداشت شاعران بزرگ پارسی‌گو، خیابان‌ها و میدان‌ها را به نام آنان نام‌گذاری کند. این خیابان، در دوره قاجاریه به‌واسطه وجود باغ ایلخانی
خیابان، در دوره قاجاریه به‌واسطه وجود باغ ایلخانی در آن، گاهی با عنوان خیابان باغ ایلخانی نیز خوانده می‌شده است. باغ ایلخانی که بعدها ساختمان بانک ملی ایران به جای آن ساخته شد، از بناهای ساخته شده توسط سردار اسعد بختیاری، معروف به حاجی ایلخانی از رجال و شاهزادگان معروف قاجاری بود. موقعیت. این خیابان که در منطقه ۱۲ شهرداری تهران واقع است، در جنوب از میدان توپخانه آغاز شده و پس از گذر از چهارراه استانبول، به میدان فردوسی در شمال منتهی می‌شود. خیابان فردوسی از جنوب به شمال یکطرفه است. وضع فعلی. بخش‌هایی از
از جنوب به شمال یکطرفه است. وضع فعلی. بخش‌هایی از خیابان فردوسی به اصناف و فروشندگان کفش و چرمینه، صرافی و نقره اختصاص دارد. سفارتخانه چندین کشور (همچون آلمان، انگلستان و ترکیه)، ساختمان مرکزی چندین بانک (مانند بانک ملی ایران، بانک سپه)، چند موزه (موزه جواهرات ملی، موزه سکه بانک سپه) و شرکت‌ها و موسسات بسیاری در طول این خیابان قرار دارند.
دانشگاه سلجوق ("به ترکی استانبولی:Selçuk Üniversitesi") یک دانشگاه دولتی واقع در شهر قونیه ترکیه است. نام دانشگاه از نام سلجوق بن دقاق بنیان‌گذار فرمانروایی سلجوقیان ایران برداشته شده است. عمده شهرت دانشگاه سلجوق به دلیل کیفیت بالای آموزش در رشته‌های مرتبط با پزشکی است. مرکز مولانا پ‍ژوهی وابسته به دانشگاه سلجوق می‌باشد. تاریخچه. اقدامات برای تأسیس دانشگاه در شهر قونیه از سال ۱۹۵۵ شروع شده است. در این سال قانونی توسط مجلس ترکیه به منظور تأسیس دانشگاه با امضای اکثریت نمایندگان تصویب شد، اما این طرح به تأیید
اکثریت نمایندگان تصویب شد، اما این طرح به تأیید کمسیون آموزش ملی آن زمان مجلس نرسید. ۷ سال بعد در سال ۱۹۶۲ دو مرکز آکادمیک یعنی انستیتو آموزش سلجوق و انستیتو عالی علوم اسلامی در قونیه گشایش یافت و اولین گام برای ایجاد یک دانشگاه در این شهر برداشته شد. در ادامه تلاش‌ها انجمن تأسیس دانشگاه در سال ۱۹۶۸ با هدف تأسیس یک دانشگاه دولتی در شهر قونیه ایجاد شد؛ یکی از دستاوردهای این انجمن راه‌اندازی مدرسه عالی مهندسی و معماری بود که بعدها تبدیل به دانشکده شد. با وجود این سه مرکز آموزش عالی زمینه برای تشکیل یک
وجود این سه مرکز آموزش عالی زمینه برای تشکیل یک دانشگاه فراهم بود و این اتفاق در سال ۱۹۷۵ به وقوع پیوست. در تاریخ ۱۱ آوریل ۱۹۷۵ و طبق قانون شماره ۱۸۷۳ مربوط به تأسیس دانشگاه‌های چهارگانه با اضافه شده دانشکده علوم پایه و دانشکده ادبیات دانشگاه سلجوق رسماً تأسیس شد و کار خود را با پذیرش تعداد ۳۲۷ دانشجو در ۷ رشته آغاز نمود. امروز دانشگاه سلجوق با دارا بودن ۲۲ دانشکده، ۴ مدرسه عالی، ۱ مدرسه عالی زبان‌های خارجه، ۲۲ مدرسه عالی فنی حرفه‌ای، ۲۰ مرکز تحقیقاتی و ۵ انستیتو و ارائه آموزش به ۸۵۰۰۰ دانشجوی داخلی و
۵ انستیتو و ارائه آموزش به ۸۵۰۰۰ دانشجوی داخلی و خارجی یکی از دانشگاه‌های مادر کشور ترکیه محسوب می‌شود. در حال حاضر در دانشگاه سلجوق ۱۱۷ دانشجوی خارجی از ۴۷ کشور جهان من‌جمله ۳۸ دانشجوی ایرانی به تحصیل اشتغال دارند. منابع. وبگاه دانشگاه سلجوق
مونو یک نرم‌افزار آزاد و متن‌باز برای ایجاد چارچوب (Framework) نرم‌افزاری سازگار با استاندارد ECMA است. این برنامه در ابتدا توسط Ximian ایجاد شده و بعدها به ناول فروخته شد و در حال حاضر شرکتی به نام زامارین که یک شرکت تابع شرکت مایکروسافت است توسعهٔ آن را بر عهده دارد. هدف این پروژه، امکان اجرای برنامه‌های دات‌نت در پلتفرم‌های مختلف و ایجاد ابزارهای برنامه‌سازی بهتر برای توسعه‌دهندگان لینوکس است. هم‌اکنون مانو توانایی اجرا روی اکثر توزیع‌های لینوکس، مک‌اواس، بی‌اس‌دی، ویندوز، سولاریس (سیستم‌عامل) و اندروید
بی‌اس‌دی، ویندوز، سولاریس (سیستم‌عامل) و اندروید و حتی برخی از کنسول‌های بازی مانند پلی استیشن ۳، ایکس باکس ۳۶۰ و وی را دارد.
میر خلیل باخرزی است از خوشنویسان و نستعلیق‌نویسان ایرانی سده یازدهم هجری بود. او از اهالی باخَرْز بود باخرز، نام شهری در نزدیکی تایباد، در خاور استان خراسان رضوی است. در کتاب مرآة العالم از او نقل شده و از سال تألیف این کتاب پیداست که در سال ۱۰۷۸ ه‍. ق زنده بوده است.
میخانه ایرلندی ، محلی برای فروش نوشیدنی‌های الکلی می‌باشند. این میخانه‌ها به خاطر محیطی که ایجاد می‌کنند مشهور هستند. به قدری مشهور می‌باشند که در آمریکای شمالی و اروپا کمتر شهری پیدا می‌شود که دارای یک میخانهٔ ایرلندی نباشد. موسیقی و ارتباط با دیگر افراد مهم‌ترین جنبهٔ تفریحی این میخانه‌ها را تشکیل می‌دهد. در شهرهای بزرگ معمولاً موسیقی زنده در آن اجرا می‌شود.
المپیک تابستانی جوانان ۲۰۱۰ که صورت رسمی با عنوان بازی‌های المپیک تابستانی جوانان ۲۰۱۰ سنگاپور یاد می‌شود و مختصراً آن را به عنوان YOG یاد می‌کنند، رویداد چندورزشی بین‌المللی برای جوانان بود که در دولت‌شهر سنگاپور از ۱۴ الی ۲۶ اوت ۲۰۱۰ انجام شد. این رویداد اولین رویداد المپیک تابستانی جوانان بود و قرار است که هر چهار سال یکبار همانند بازیهای المپیک اجرا شود. در تعداد ۳٬۵۳۱ ورزشکار بین سنین ۱۴ الی ۱۸ از ۲۰۴ کمیسیون ملی المپیک در ۲۰۱ رویداد و ۲۶ ورزش با یکدیگر مسابقه دادند. تصمیم برای میزبانی سنگاپور در ۲۱
مسابقه دادند. تصمیم برای میزبانی سنگاپور در ۲۱ فوریه ۲۰۰۸ بعد از رأی‌گیری در بین ۱۰۵ عضو کمیته بین‌المللی المپیک اعلام شد. اولین مدال طلای این مسابقات به جوان ۱۸ ساله ژاپنی «یوکا ساتو» در رشته تریاتلون داده شد. اولین مدال سنگاپور به عنوان میزبان در این مسابقات مدال برنز بود که توسط جوان ۱۷ ساله، «داریل تان» در رشته تکواندو اخذ شد. بزرگترین مدال‌هایی که سنگاپور به دست آورد، دو مدال نقره توسط «رینر نگ» در شنا و «ایزابل لی» در تنیس روی میز در تاریخ‌های ۱۸ و ۲۳ اوت بودند. برای رویداد ترکیب شده کمیته بین‌المللی
اوت بودند. برای رویداد ترکیب شده کمیته بین‌المللی المپیک، اولین مدال طلا به تیم اروپا ۱، شامل «یانا اگورین» از روسیه و «مارکو فیچرا»، «کامیلیا مونسینی»، «لئوناردو آفده»، «آلبرتا سنتوچیو» و «ادواردو لوپری» از ایتالیا، که رقابت‌های تیمی را در شمشیربازی برنده شده بودند اعطا شد. ایران در این مسابقات با به دست آوردن ۲ مدال طلا، ۲ نقره و ۱ برنز رتبه ۲۶ را در میان ۸۴ کشور شرکت‌کننده کسب کرد. تیم فوتبال دختران ایران نیز که پس از انقلاب برای نخستین بار در یک تورنومنت بین‌المللی شرکت می‌کرد چهارم شد.
طاق قوسی یا آسمانه چَفتی (قوسی) سازه‌ای است کوژ (محدب) که برای انتقال بار عمودی وزن به تکیه‌گاه‌ها در یک دهانه ایجاد می‌شود. قدمت طاق قوسی به دو هزار سال پیش از میلاد و به منطقه میان‌رودان بازمی‌گردد. طاق قوسی از لحاظ شکل هندسی به انواعی همچون نیم‌دایره، بیضوی، سهموی، و زنجیروار و از جهت روش و نام به انواعی چون: کمان، دسته سبدی، عجمانه، چهارقسمتی، سه کمانه، شاخ بزی، چارگوش، شبدری، پاتوپا، ساسانی، تیزه دار، گوتیک، تقسیم می‌شود. شکل‌های سهموی و زنجیروار به دلیل تغییر جهت بسیار کامل بارهای عمودی به بار در
دلیل تغییر جهت بسیار کامل بارهای عمودی به بار در امتداد قوس (بار محوری) قوی‌ترین انواع طاق قوسی شناخته می‌شوند. چنین طاق قوسی‌هایی معمولاً برای پوشش دهانه به اجزای اضافی نیازی ندارند. نقش باربر. از آنجا که بسیاری از مصالح ساختمانی قدیمی (مانند سنگ و آجر) علی‌رغم مقاومت مناسب در برابر تنش فشاری مناسب، توانایی کمی برای تحمل تنش کششی داشتند، طرح چفدی (قوسی) شکل طاق قوسی می‌توانست بسیار مفید واقع شود. در یک طاق قوسی، بخش بسیار زیادی از بار عمودی فاقد لنگر خمشی بوده و بنابراین هیچ عضوی از طاق قوسی، تحت تنش کششی
و بنابراین هیچ عضوی از طاق قوسی، تحت تنش کششی قرار نخواهد گرفت. مشکل طاق قوسی آن است که نیروی افقی دورکننده به تکیه‌گاه‌های خود وارد می‌کند که در قوس‌های بزرگ می‌تواند مخرب باشد. گاهی این نیرو توسط یک عضو کششی در پائین قوس خنثی می‌شود. شرط عملکرد قوس سختی جانبی کافی هر دو تکیه گاه قوس؛ به منظور ایجاد جفت نیروی واکنش افقی تکیه‌گاه‌ها، است. در مورد بعضی پل‌ها، دو جناح پل قوسی یا همان تکیه‌گاه‌های آن کوه و صخره بوده و این سختی کاملاً تأمین می‌شود. در مورد قوس‌های کوچک هم سختی دیوارهای تکیه گاهی این نیاز را
کوچک هم سختی دیوارهای تکیه گاهی این نیاز را برآورده می‌کند. در صورت وجود تکیه‌گاه‌های نامناسب (انعطاف‌پذیر) از یک عضو کششی استفاده شده که دهانه قوس یا جناحین را کاملاً به یکدیگر می‌بندد. بارگذاری. نسبت اندازهٔ دهانه ی یک طاق قوسی به افراز آن خیز نامیده می‌شود. هرچه عدد مربوط به خیز بیش‌تر باشد مولفهٔ افقی نیرو کوچک‌تر شده و سازه قابل کنترل‌تر است.طاق‌های قوسی با توجه به اندازهٔ خیزشان معمولاً به سه دسته تند، کند و خفته تقسیم می‌شوند. شکل طاق قوسی. طاق‌ها در تاریخ معماری با دو قوس تیزه‌دار و مازه‌دار وجود
تاریخ معماری با دو قوس تیزه‌دار و مازه‌دار وجود داشته‌اند. در ایران غالباً طاق‌های قبل از اسلام مازه‌دار و طاق‌های دورهٔ اسلامی تیزه‌دار بوده‌اند. طاق قوسی پر با لب بند رومی. در طاق قوسی‌هایی که به روش پر چیده می‌شوند، هرگاه سطح پوشانده شده با این طاق قوسی از طول زیادی برخوردار باشد، در بخش پایانی طاق قوسی، و در نواری به پهنای نصف دهانهٔ طاق قوسی، از چنین جزئیاتی برای بستن لبهٔ طاق قوسی سود برده می‌شود. ساختمان‌های بنا شده با مصالح بنایی معمولاً مدتی پس از برپاشدن دچار سرسفتی می‌شوند که این مسئله در طاق
برپاشدن دچار سرسفتی می‌شوند که این مسئله در طاق قوسی‌های پر نهایتاً منجر به فروافتادن خشت‌ها می‌گردد که اصطلاحاً بدان پرپرشدن گفته می‌شود. برای پیش‌گیری از وقوع چنین مسئله‌ای، ترکیبی از چیدمان پر (ضربی) و رومی (رگی) در بخش انتهایی طول طاق قوسی به کار می‌رود. روش کار بدین صورت است که از مقطع موردنظر، در هر رگ پر، در هرکدام از دو انتهای پهنای طاق قوسی یک خشت در ادامه نوارهای رومی دوسو افزوده شده و سپس میان آن‌ها با رگ پر چیده می‌شود؛ و این روال تا انتهای طول طاق قوسی پیوسته ادامه می‌یابد. در این حالت، به سبب
قوسی پیوسته ادامه می‌یابد. در این حالت، به سبب محصور شدن مداوم رگ‌های پر میان رومی در دوسو، احتمال ریزش خشت‌ها، چه در حین اجرا یا در اثر سرسفت شدگی پس از ساخت، به کمترین میزان می‌رسد. لازم به یادآوریست که این نوع چیدمان ترکیبی (رومی و ضربی) در برخی موارد نیز تنها به عنوان تزیینات در طاق قوسی‌ها به کار می‌رود. طاق قوسی جهازه. طاق قوسی جهازه، که معمولاً در دهانه‌های کوچک اجرا می‌شود. به عنوان محدوده‌ای انتقالی میان جرزها و سقف، و در واقع شبیه به یک نعل‌درگاه آجری است که از یک سو بار سقف را به جرزها منتقل
آجری است که از یک سو بار سقف را به جرزها منتقل نموده، و از سوی دیگر شرایط تکیه گاهی لازم را برای نشستن طاق قوسی مدور بر مجموعهٔ راست گوشهٔ زیرینش آماده می‌سازد، اجرای طاق قوسی جهازه به این صورت است که نخست سازنده بر روی یک نعل‌درگاه چوبی، یا گاه نیز مستقیماً از میانه طول هرکدام از اضلاع چهار دیواری زیر، اقدام به زدن طاق قوسی نمایی با چیدمان تیغه می‌نماید. پس از چند رگ اولیه، چیدن این طاق قوسی به شکل لاریز ادامه یافته؛ با رسیدن به تراز موردنظر، اجرای طاق قوسی اصلی آغاز می‌گردد. نعل درگاه آجری، همان چند رگ
اصلی آغاز می‌گردد. نعل درگاه آجری، همان چند رگ لاریز شده‌است که بار طاق قوسی را به جرزها انتقال می‌دهد.
طاق و با روش نویسش جدیدتر، تاق، که واژه‌ای عربی‌نویس شده از تاک فارسی میانه است، نوعی سقف چفدی (قوسی) با چفد برون سو –کوژ– است؛ که برای انتقال وزن بار عمودی به تکیه‌گاه‌ها بر یک دهانه که فاصله میان دو تکیه‌گاه (دو دیوار یا دست‌کم چهار ستون باربر) است ساخته می‌شود. در یک تعریف ساده‌تر طاق از کنار هم آمدن چند چَفد که در یک راستا از دیوار یا ستون باربر تا به بلندترین نقطه طاق که کُلاله طاق است امتداد یافته‌اند پدید می‌آید. طاق در دیسه‌های گوناگون ساخته می‌شود که از نگاه چَفدی به سه ساختار هندسی: شلجمی (سهمی)،
از نگاه چَفدی به سه ساختار هندسی: شلجمی (سهمی)، نیم‌دایره، و بیضوی تقسیم می‌شود؛ که چَفد آن گاه شکل تیزه‌دار و گاه شکل مازه‌دار به خود می‌گیرد. افزون بر این طاق در یک نگاه کلی هندسی همواره یا نیمه‌استوانه‌ای، یا کوژی (گنبدسان)، یا چلیپایی (تقاطعی)، یا زنجیروار دیده می‌شود. هنگامیکه طاق در شکل کوژی خود که پیرامون یک نقطه کانونی ست با خیز بسیار زیاد ساخته می‌شود گنبد پدید می‌آید. در واقع گنبد خود گونه‌ای طاق پیشرفته‌است؛ که بسیار گرد و برجسته ساخته شده و کارکِرد زیبایی شناختی و معماری ویژه‌ای پیدا کرده‌است.
زیبایی شناختی و معماری ویژه‌ای پیدا کرده‌است. طاق و گنبد نوعی پوشش سقف اند که از آن‌ها به پوشش سَغ در برابر پوشش تخت که سقف بی چفد است نام برده می‌شود. پیشینه طاق. قدمت طاق به دو هزار سال پیش از میلاد و به منطقه میان‌رودان بازمی‌گردد. با این حال مدت زمان طولانی ای گذشت تا در معماری سبک ساسانی و سبک‌های دوره اسلامی در ایران و معماری روم باستان و معماری گوتیک در سده‌های میانه (قرون وسطی) این سبک پوشش سقف به اوج شکوه و رونق خود برسد. این سبک که با نام شیوه «طاق و چفد» پشت به شیوه کهن و نخستین معماری، شیوه نعل
و چفد» پشت به شیوه کهن و نخستین معماری، شیوه نعل و پایه دارد؛ چرخشگاهی بزرگ در تاریخ معماری جهان است. شیوه «نعل و پایه» از دوران پیش از تاریخ به مدت هزاران سال یگانه شیوه پوشش آسمانه بوده که سازه استون‌هنج یکی از نمونه‌های آن است. پیدایش شیوه «طاق و چفد» در واقع پاسخ نوآورانه به محدودیت هاییست که شیوه کهن «نعل و پایه» به آن‌ها دچار بود و در روند شتابان رو به گسترش شهرنشینی این محدودیت رفته رفته تنگناهایی را پیش پا می‌گذاشت. کاربرد تیرهای چوبی و کارگذاری آن‌ها بر روی دیوارها یا ستون‌های ساده گلی یا چوبی
آن‌ها بر روی دیوارها یا ستون‌های ساده گلی یا چوبی هرچند در ساخت سازه‌های روستایی آسانترین روش به نظر می‌رسد، اما آنگاه که هدف ساختن یک سازه بزرگ، تودرتو، و رفت و آمددار شهری باشد، شکوه اشرافیتش به کنار، کاربرد پالارهای (نعل یا تیرحمال) کوه‌پیکر سنگی و سپس فَرَسب‌های یک‌دست و متناسب بر روی آن‌ها بغرنج بزرگی را پیش پای رازیگر می‌نهد، گذشته ازینکه در همه جا نیز امکان دسترسی به تیرهای مناسب چوبی برای جایگزینی با پالارهای سنگی که تراش و جابجایی اشان خود بزرگ‌ترین مانع بود فراهم نبوده‌است؛ جدای ازینکه فرسب‌ها
مانع بود فراهم نبوده‌است؛ جدای ازینکه فرسب‌ها نیز خود نیاز به تنه‌های بلند و هم اندازه به تعداد زیاد برای هر سازه داشتند که نگه‌داری اشان در برابر «موریانه» خود بغرنجی دیگر بود. پیدایش نوآوری «طاق و چفد» دو امکان را با خود به ارمغان آورد: آ) پوشاندن دهانه‌های هرچه فراخ تر آن هم در دوردست‌ترین مکان‌ها، چه طاق به این روش با قالب‌های کوچک سنگ یا آجر ساخته می‌شود که جابجایی و کاربرد بسیار آسانتری تا تیرهای کوه‌پیکر سنگی یا کمیاب تر چوبی داشتند و با ساختار چفدی خود امکان پوشش دهانه‌هایی که نیاز به بزرگ‌ترین و
خود امکان پوشش دهانه‌هایی که نیاز به بزرگ‌ترین و سنگینترین نعل‌ها و فرسب‌ها داشت را به ساده‌ترین روش فراهم می‌آوردند و دیگر آنکه ب) زمینه را برای بالیدن و گسترش هرچه شتابان تر شهریگری و شهرنشینی بیش از پیش آماده کرد که نمونه‌های نخستین آن در تمدن‌های میان‌رودان و بخصوص تمدن ایلام هنوز به جای مانده‌است. اگرچه شناخته شده‌ترین سازه کهن ایران که «تخت جمشید» است با شیوه نعل-پایه برکشیده با این حال طاق و گُنبد که خود نوعی طاق است از سالیان بسیار دور در معماری ایرانی کاربرد داشته‌است؛ کهن‌ترین آن پرستشگاه
ایرانی کاربرد داشته‌است؛ کهن‌ترین آن پرستشگاه چُغازنبیل است که به ۱۳۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد. همچنین به تپه نوشیجان (دوران ماد)، سد درودزن (دوران هخامنشی) می‌توان برای نمونه‌هایی دیگر اشاره داشت. به‌طور کلی شیوه «طاق و چفد» در ایران با روی کار آمدن شیوه ساسانی در معماری ایرانی رواج یافت و پس از آن در شیوه‌های پسایند اسلامی روند چشمگیر خود به سوی رشد و کمال را ادامه داد. طاق در دوران پیش از اسلام در ایران بیشتر به صورت مازه‌دار پیاده می‌شده که سازه برجسته آن طاق کسری و کاخ اردشیر (دوران ساسانی) است، هرچند
طاق کسری و کاخ اردشیر (دوران ساسانی) است، هرچند موارد تیزه‌دار یا جناغی به کار برده می‌شده‌است خصوصا اواسط تا اواخر دوره ساسانی تاق شکسته یا نوک تیز از اختراعات دوره ساسانی بود ، دوره اوج کاربری طاق جناغی به دوران پس از اسلام بازمی‌گردد که از این میان طاق با چفد پنج اوهِفت آوازه و رواج فراگیری گرفت. طاق در معماری سنتی ایرانی همواره یکی از پاربُن‌های سازه بوده؛ که از نظر گستردگی در سازه‌های گوناگون از کاخ گرفته تا ارگ و دژ و خانه و بازار و کاروانسرا و گرمابه و پل و بند کاربرد داشته‌است. سازوکار طاق. از آنجا
و پل و بند کاربرد داشته‌است. سازوکار طاق. از آنجا که بسیاری از مصالح ساختمانی قدیمی (مانند سنگ و آجر) به رغم تاوش (مقاومت) مناسب در برابر تنش فشاری، توانایی کمی برای تحمل تنش کششی دارند، طرح چفدی (قوسی) شکل طاق می‌توانست بسیار مفید واقع شود. در یک طاق، بخش بسیار زیادی از بار عمودی فاقد لنگر خمشی بوده و بنابراین هیچ عضوی از طاق، تحت تنش کششی قرار نخواهد گرفت. با این حال آنچه دربارهٔ طاق‌ها ممکن است موجب بغرنج شود تغییر تنش کششی به تنش برآمده از نیروهای رانشی ست. این نیروی رانشی که همواره در راستای افق و به
ست. این نیروی رانشی که همواره در راستای افق و به سمت بیرون فشار وارد می‌کند در دو سوی طاق جایی که طاق روی دیوارهای تکیه‌گاه خود می‌نشیند به اوج می‌رسد که این بغرنج در چَفدهای بزرگ می‌تواند شکاننده باشد. این بغرنج با دو روش به خوبی چاره‌اندیشی شده‌است: از آنجا که طاق گذشته از تیزی یا کفته بودنش در تکیه‌گاه خود که محل دوسیدنش روی دیوار است با فشاری معین از وزن خود روبرو است ازینرو می‌باید با ستبرای مناسبی که وزن را بتواند تاب بیاورد همراه شود. این ستبرا که تَبَره خوانده می‌شود در بخش دوسش طاق به دیوار که
تَبَره خوانده می‌شود در بخش دوسش طاق به دیوار که پاکار خوانده می‌شود اندازه‌ای پیمون شده دارد. این اندازه نسبتی با دهانه سازه برقرار می‌کند که در پیمون کمترین آن formula_1 (یک شانزدهم) است. به این معنا که هرچه دهانه است تَبَره باید دست کم «یک شانزدهم» آن باشد. برای نمونه می‌توان به گنبد سلطانیه اشاره کرد؛ دهانه آن ۲۴ گز است که با این حساب جرز دیوارها ۱/۵ گز گرفته شده‌است. گفتنی ست این نسبت در جایی ست که طاق با پاراستی همراه باشد. وگرنه در طاق‌هاییکه پاراستی ندارند مانند طاق‌های مازه‌دار کفته، تبره به دلیل
ندارند مانند طاق‌های مازه‌دار کفته، تبره به دلیل چفدی که زاویه کمی از تراز افق دارد با فشار گرانشی فروریزنده‌ای همراه است که این بغرنج ایجاب می‌کند طاق با ستبرای کمتری در تبره همراه باشد تا هرچه بیشتر سبک شود. هرچند بر ستبرای جرز که نقطه فشار طاق است می‌باید افزوده شود تا نیروی رانشی فزاینده بهتر مهار شود. گاه در برخی سازه‌ها به خاطر عدم پیاده‌سازی درست و دقیق پیمون در برقراری تناسب نیکو میان ستبرای تبره و اندازه دهانه و خیز طاق شکست‌هایی در طاق ایجاد می‌شده که برخی معماران را به فکر استفاده از روشی دیگر
که برخی معماران را به فکر استفاده از روشی دیگر برای ایجاد پایداری انداخته‌است. یکی از این روش‌ها کار گذاشتن یک عضو کششی مانند یک تیر چوبی یا آهنی در پائین‌ترین بخش چَفد در فاصله میان دو پاکار است. با این همه این روش نوعی نقص در پیاده‌سازی کامل تناسب نیکوست. این تناسب‌های نیکو در پیمون معماری سنتی ایران سخته و آموده گردآورده شده‌است. طاق از نگاه بارگذاری به دو دسته باربر و ناباربر تقسیم می‌شود. طاق‌های باربر خود به دو دسته طاق‌های باربر «چَفدپایه» و طاق‌های باربر «جِرزپایه» تقسیم می‌پذیرند، به‌این معنا که
باربر «جِرزپایه» تقسیم می‌پذیرند، به‌این معنا که پایداری در دسته نخست با روش خمش زیاد چفد به دست می‌آید و در دسته دوم با افزودن بر ستبرای جرز. از آنجا که طاق‌های باربر چَفدپایه همواره با خیز بیشتری همراه هستند خواه ناخواه افراشته تر و بلندتر هستند. خیز نسبت اندازهٔ دهانه‌ی یک طاق به افراز آن است. هرچه عدد مربوط به خیز بیش‌تر باشد مؤلفهٔ افقی نیرو کوچک‌تر شده و پوشش سقف نیرومندتر و سازه پایدارتر می‌گردد. از نگاه هندسی طاق‌های باربر «چَفدپایه» همواره شَلجمی (بیضی ایستاده) اند که در کمترین خیز نزدیکترین حالت
ایستاده) اند که در کمترین خیز نزدیکترین حالت را به دایره پیدا می‌کنند ولی دست کم در معماری ایرانی هیچگاه دایره کامل نمی‌شوند. طاق‌های باربری که «جِرزپایه» اند از شلجمی به بیضوی (بیضی خوابیده) تغییر شکل می‌دهند که از کسری کمتر از نیم دایره آغاز شده و تا کَفته‌ترین حالت که خمیدگی می‌رود تخت شود پیش می‌روند؛ هر یک از این ریختارها چفدی به دست می‌دهد که بسته به نیاز طاقی ست که هرچه بهتر خورند سازه است. طاق‌های نابابر همانگونه که از نامشان پیداست هیچگونه کارایی باربری ای ندارند و صرفاً برای پدیدآوردن یک پوشش
باربری ای ندارند و صرفاً برای پدیدآوردن یک پوشش ساخته می‌شوند که بیشتر جنبه آمودی در سازه دارد. این طاق‌های آمودی برای هرچه سبک‌تر شدن بسیار نازک و معمولاً با خیز کم ساخته می‌شوند. گو اینکه خیز کم کمک می‌کند پوشش کمتر مصالح ببرد و سبک‌تر شود وانگهی پوشش آمودی می‌تواند بسته به نیاز با خیز بیشتر نیز ساخته شود. این خیز از آنجا که هیچ جنبه باربری ای ندارد یکسره با سلیقه معمار و چه بسا رازیگر (بنا) شکل می‌گیرد. طاق‌ها جدای از ویژگی‌های باربری و ناباربری با توجه به اندازهٔ خیزشان معمولاً به چهار دسته تیز، تُند،
به اندازهٔ خیزشان معمولاً به چهار دسته تیز، تُند، کُند، و کَفته تقسیم می‌شوند که به ترتیب از تیز به کَفته خیز کمتر، نیروی رانشی بیشتر و در نتیجه توان و پایداری کمتر و کمتر می‌شود. نسبت افراز به دهانه در چفد طاق‌های باربر به این ترتیب است: تیز =formula_2، تُند=برابر، و کُند=formula_3. طاق‌های ناباربر به همان دلیل ناباربری بیشتر کارکرد آمود در سازه پیدا کرده و ازینرو خیز آن‌ها با تنوع بیشتری همراه می‌شود که لزوماً با بایدهای نسبت افراز به دهانه همراه نیستند. هرچند برای آن‌ها نیز پیمون موجود است. گونه‌شناسی
هرچند برای آن‌ها نیز پیمون موجود است. گونه‌شناسی طاق. طاق‌ها همواره در تاریخ معماری با دو ریخت کلی چَفد (قوس) تیزه‌دار و مازه‌دار وجود داشته‌اند. ریختارهای دیگر معمولاً ترکیبی از این دو ریختار کلی است. در ایران غالباً طاق‌های پیشااسلامی مازه‌دار و در اواخر تیزه دار یا شکسته و طاق‌های دورهٔ اسلامی تیزه دار بوده‌اند ولیکن ظهور و خلق طاق نوک تیز مربوط به زمان پیش از اسلام در معماری ساسانی بود. با این همه جدای از این دو ریخت کلی، طاق‌ها چه از نظر ساختار و چه از نظر بافتار (شیوه آجرچینی) به گونه‌های فراوانی
از نظر بافتار (شیوه آجرچینی) به گونه‌های فراوانی تقسیم می‌شده‌اند. ترکیب مناسب ساختار و بافتار بهترین تاق را متناسب با هدف کاری به دست می‌داده‌است. گاه چند ساختار و چند بافتار با هم ترکیب می‌شوند که پیچیده‌ترین سازه را متناسب با نیاز فراهم می‌آورند. این ترکیب‌ها و همکردی‌ها در طول تاریخ همواره پیشرفت کرده‌است که اوج آن را در سبک سلجوقی، ایلخانی، آذری و اصفهان می‌توانیم بیابیم منظور از ساختار در طاق، چارچوب کلی آن است که فرای اینکه چه چفدی یا چه شیوه آجرچینی در آن پیاده شده باشد در یک ساختار کلی آشکار
در آن پیاده شده باشد در یک ساختار کلی آشکار می‌شود. این ساختارها ازین قرارند: منظور از بافتار در طاق شیوه آجرچینی آن است که در نهایت یک بافت مشخص از چینش را پدیدمی‌آورد. این بافتارها از این قرارند: شیوه چینش ضربی یکی از نیرومندترین طاق‌ها را به دست می‌دهد و پیشینه‌ای به دیرینگی ۳۵۰۰ سال در ایران دارد گو اینکه جزو سبک‌های ویژه معماری ایرانی ست. از کهنترین سازه‌های به این شیوه می‌توان به ایوان کرخه و طاق کسری در دوره ساسانی اشاره کرد. سازه‌های دوره اسلامی به این سبک برای نمونه «ایوان‌های پیر بکران» لنجان،
این سبک برای نمونه «ایوان‌های پیر بکران» لنجان، «مسجد جامع اشترجان» و «مسجد جامع علیشاه» تبریزاند. روش رومی استوارترین طاق را بدست می‌دهد که در برابر انواع تنش‌ها و همچنین لرزش‌های پهلویی به خوبی تاب می‌آورد. گو اینکه نام رومی خاستگاه روم را در این روش یاد می‌آورد و همانا اوج کاربرد آن در بناهای رومی بوده‌است که البته با روش آجر یا سنگ‌تراش خورده و گوه‌ای شده پیاده می‌شده با این همه پیشینه این روش را در پرستشگاه چغازنبیل (هزاره دوم پیش از میلاد) نیز آشکارا می‌توان سراغ گرفت. مسجد جامع اصفهان و بازار
می‌توان سراغ گرفت. مسجد جامع اصفهان و بازار گنج‌علی خان از نمونه جاهایی ست که می‌توان این روش پرکاربرد را مشاهده کرد. گفتنی ست روش «هره-پر» به علت نمای ناهمسازگونه اش (کنتراست) که جلوه زیبایی شناختی و هنری خوبی به سازه می‌دهد در آمود نیز کاربرد فراوانی می‌تواند داشته باشد. چَفدشناسی طاق. طاق پیوند در هم تنیده‌ای با قوس یا در اصطلاح فنی چَفد دارد، بر این پایه، طاق از آنجا که همواره پوششی سَغ (خمیده) است همواره ناگزیر از نوعی چَفد است. در تاریخ معماری چفدهای گوناگونی برای تاوش در برابر انواع فشارها و بارها
گوناگونی برای تاوش در برابر انواع فشارها و بارها نوآوری شده و تکامل یافته‌است که پیرو خود دیسه‌های متنوعی از طاق و گنبد را پدیدآورده است. در واقع ساخته شدن یک طاق برآیند همکردی و هم‌آمیزی سه مؤلفه ساختار، بافتار، و چَفد است. برای نمونه طاق می‌تواند از نگاه ساختاری آهنگ باشد، از نگاه بافتاری رومی باشد و از نگاه چفدی پنج‌اوهِفت باشد. چفدها به‌طور کلی به دو دسته اصلی و یک دسته همکردی تقسیم می‌شوند که از هر یک از آن‌ها جداگانه انواع گوناگونی برمی‌کشد. در معماری ایرانی از دیرباز برای رسم هرکدام از این چفدها از
ایرانی از دیرباز برای رسم هرکدام از این چفدها از دو ابزار خاگار یا پرگار بهره برده می‌شده‌است هرچند ابزار اصلی به دلیل ساختار بیضوی چفدها همواره خاگار میخ و نخ بوده‌است و اگر از پرگار بهره گرفته می‌شد بیشتر به خاطر آمودی بودن یا ناباربری سقف بوده که دقت بسیار نمی‌خواست وگرنه هرگونه بهره‌گیری از پرگار به دلیل ناشی‌گری رازیگر (بنا) بوده‌است: چفدهای مازه‌دار همواره یک‌نیمه بیضی اند که گاه ایستاده (شلجمی)، و گاه خوابیده (کَفته) رسم می‌شوند. شکل شلجمی، برای چفدهای باربر و شکل کفته برای چفدهای کمتر باربر یا