payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تکیه بُنگی‌ها (Bongiha) مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، خیابان امام خمینی، امام خمینی ١٠، انتهای کوچه، تکیه بنگی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ادکان مربوط به سده‌های اولیه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسفراین، بخش مرکزی، دهستان زرق آباد، ۱۰۰ متری غرب روستای ادکان واقع شده و این اثر در سال ۱۳۸۶ توسط باستان‌شناس احمد نیک گفتار مورد شناسایی. و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زبان‌شناسی دکارتی نام کتابی از نوام چامسکی، زبان‌شناس آمریکایی، است که در آن پیشینه نظریه زبان‌شناسی دکارت در قرن‌های گذشته را شرح می‌دهد. این کتاب اولین بار در سال ۱۹۶۶ در ایالات متحدهٔ آمریکا چاپ و منتشر شد. کتاب "زبان‌شناسی دکارتی" را احمد طاهریان به فارسی ترجمه کرده‌ است. عنوان کامل اثر چنین است: "زبان‌شناسی دکارتی: فصلی از تاریخ تفکر عقل‌گرا"
بقایای ارگ آلمادوشن مربوط به دوره اشکانیان - سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بجنورد، بخش راز وجرگلان، دهستان غلامان، روستای آلمادوشن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. آلمادوشن واژه‌ای ترکی و جایی است، که سیب افتاد. ارگ بر فراز کوهی است با قله‌ای تخت و در نزدیکی آن روستایی است همنام با آن. در کنار لبهٔ جنوبی قله، آواری از ساختمانی بزرگ و چهارگوش برجای مانده‌است. آلمادوشن در گذری ۱۵۰۰ ساله؛ از دوره اشکانیان تا
آلمادوشن در گذری ۱۵۰۰ ساله؛ از دوره اشکانیان تا قرن ۷ هجری قمری، قلعه‌ای با کاربرد نظامی بوده‌است.
چهارطاقی ماه فرخان (آتشکده بهرام) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان استهبان، بخش رونیز، دهستان خیر، ۳۰۰ متری بعد از روستای ماه فرخان، بطرف نی ریز، سمت چپ جاده، بین باغات سیب و زردآلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. پیشینه. آتشکده بهرام علاوه بر اینکه در طول دوران ساسانی مورد توجه مردم و شاهان ساسانی بوده، در دوران اسلامی نیز از اقبال و معروفیتی تمام در میان مردم که تازه مسلمان شده یا هنوز بر کیش زرتشتی بوده‌اند برخوردار بوده و بنای آن را
بر کیش زرتشتی بوده‌اند برخوردار بوده و بنای آن را به دارا (داریوش بزرگ) منسوب می‌دانسته‌اند. برخی از محلی‌ها از گذشتگان خود نقل می‌کنند که در باور عامه این بنا «قبر مادر اردشیر» خوانده می‌شده و مورد احترام اهالی بوده به ویژه طوایف عرب به هنگام عبور از منطقه خیر، بنا به نذر یا نیازی که داشتند برهنه پا، دور آتشکده طواف کرده و قربانی می‌کردند. معماری. این چهارطاقی دارای یک ورودی از سمت شمال خاوری با دو جان‌پناه یک متری در دو طرف بیرونی است و دهنه آن نیز یک متر و بلندای آن ۲ متر بلندا دارد. بر سر در ورودی آن
و بلندای آن ۲ متر بلندا دارد. بر سر در ورودی آن ایوانکی که دو سکو در دو طرف داشته ساخته شده‌است. برآمدگی ایوانک از دیوار ۹۵ سانتی‌متر است. گنبد چهارطاقی به شکل قوس و دارای چهار ترنبه با بلندی حدود ۲ متر از پاتاق است و چهار لچکی کوچک بر روی چهار ترنبه قرار داده‌اند که گنبد هلالی میانی را بر آنها ساخته‌اند. سقف میانی بنا با آجرهای ساسانی برون پوشی شده‌است. سقف داخلی از نظر کادربندی و شکنج‌های به کار رفته در آن شایان اهمیت و توجه است. بنای اصلی آتشکده از سنگ لاشه و تراش با ملات گچ و آهک ساخته شده و با نصب
لاشه و تراش با ملات گچ و آهک ساخته شده و با نصب چوب‌های «سرو» در قفل و بست دیوارهای آن بر استحکام آن افزوده شده‌است. آسیب‌ها. چهارطاقی این روزها از وضعیت خوبی برخوردار نیست و روز به روز در حال ویرانی است. مسئولان میراث فرهنگی نیز برای بازسازی این بنای تاریخی و ساخت جاده دسترسی وعده داده‌اند اما هنوز محقق نشده‌است. آب‌های روان کشاورزی که این روزها پیرامون چهارطاقی را فراگرفته و سبب سست شدن پایه‌های چهارطاقی می‌شود و هر زمان امکان تخریب پایه‌های آن وجود دارد. این بنای تاریخی برای تملک باغ‌های اطراف نیازمند
این بنای تاریخی برای تملک باغ‌های اطراف نیازمند اعتبار و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای بازدید گردشگران و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی است.
محوطه جره مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گچساران، بخش باشت، ۳ کیلومتری شرق روستای شاه بهرام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پس از آبگیری سد جره این محوطه به زیر آب رفته و نابود شده است.
حمام پایین شهر شلمزار مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان کیار، شلمزار، جنوب شهر واقع شده حمام بزرگمهر حمام هشت ستون حمام پاینی حمام‌ زیر ده حمام گرگعلی از جمله نامهای این بنای تاریخی است. این حمام در عصر صفویه ساخته شده است. از مستندات تاریخی موجود اینچنین برداشت میشود که حدود چهارصد سال پیش شاه عباس دوم در اقامتی که در شلمزار داشته است برای استفاده خود و لشگریانشذدستور ساخت این حمام را میدهد. (1062 هجری قمری) و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد حاج حسن مربوط به دوره قاجار است و در تهران، انتهای جنوب غربی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد حاج حسن که به استاد صنیع الدیوان معروف است یکی از زیباترین و قدیمی‌ترین مساجد استان تهران می‌باشد که قدمتی تاریخی دارد.
اشکفت کوه قلتان ۲ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرایج، ۵۰۰ متری شمال شرق شهر، در مسیر جاده روستای درب امامزاده ومنطقه نوداب در دامنه کوه قلتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد حاج سید جوادی مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، انتهای بازار وزیر - در کوچه دیوانخانه(حسینیه حاج سیّد جوادی ها) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
یخچال حاجی مریم مربوط به دوره قاجار است و در استهبان، روبروی مدرسه طالقانی، محله میری، در بین اراضی کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در شمال شهر استهبان و در دل صحرا آب انبار بزرگی وجود دارد که به یخچال حاجی محریم شهرت دارد. مصالح به کار رفته شده سنگ و ساروج است که برخلاف برکه‌های استهبان که همگی مکعب مستطیل اند به صورت استوانه ساخته شده است. سقف آن را پوشش به صورت گنبدی با آجر و گل رس و گچ ساخته‌اند که همین نمای گنبدی شکل از هر جای
و گچ ساخته‌اند که همین نمای گنبدی شکل از هر جای صحرا قابل مشاهده است. ارتفاع تقریبی گنبد حدود هفت متر است و شعاع دایره آب انبار حدود ۵ متر می‌باشد.
مسجد شهید ثالث مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان مولوی، روبروی کوچه دیمج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در این مسجد آرامگاه خانوادگی خاندان بهشتی شیرازی قرار دارد. خاندان بهشتی شیرازی موسس این مسجد می باشند. از جمله اشخاص مطرح خانواد بهشتی شیرازی سیدعلی اکبر بهشتی شیرازی ، سیداحمد بهشتی شیرازی و سید حسین بهشتی می باشند.
گرمابه سپه مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان شهدا (سپه)، نزدیک سردر عالی قاپو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. همچنین آب این گرمابه بسیار گرم و دلنشین می باشد.
تل پس تنب مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان لارستان، بخش اوز، دهستان بیدشهر، ۳ کیلومتری جنوب روستای هود، زمین‌های کشاورزی، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران، به ثبت رسیده است.
کوره سفالگری از حدود ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد به عنوان یک اختراع مهم در صنعت سفالگری به وجود آمده است. اولین کوره‌های پخت سفال به شکل گودال‌هایی در زمین بودند که با سنگ و خاک رس پوشانده می‌شدند و هیزم به عنوان سوخت در آن‌ها استفاده می‌شد. کوره سفال مربوط به سده‌های ۷ ه.ق است و در شهرستان کنگان، بخش مرکزی، شهر بندرطاهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بهروزی مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان امام، زرگر کوچه بن‌بست ۶ واقع شده‌است این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بوشکان، دهستانی از توابع بخش بوشکان شهرستان دشتستان در استان بوشهر ایران است. مردم بوشکان لرزبان و لرتبار هستند. جمعیت. براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن نفر ۵٬۹۱۱ نفر است.
مجموعه معادن مس مزرعه (وشنوه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کهک، بخش فردو، دهستان فردو، کوه‌های جنوب شرقی روستای وشنوه واقع شده.این معدن قدیمی ترین معدن مس ایران است و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مسکونی بلخاسب مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان نواب صفوی ۱۱، کوچه کاظم ذبیح الهی، پ۱۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۳۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه معادن چاله غار وشنوه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کهک، بخش فردو، دهستان فردو، کوه‌های جنوبی روستای وشنوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه معادن مس لقه مراد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کهک، بخش فردو، دهستان فردو، روستای وشنوه، کوه‌های جنوب شرقی وشنوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۶۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کاووسیه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - هزاره سوم و ۴ قبل از میلاد است و در استان تهران، شهرستان قدس، شهر قدس، انتهای بلوار کاووسیه، داخل باغ شاهزاده ماهان(شازده) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در حفاری‌های غیرمجاز این تپه که بعدها آثارش هنگام خروج از ایران به دست میراث فرهنگی افتاد، تابوت مردی مومیایی بدست آمد. این باغ سرسبز و تاریخی که دارای عمارتی زیبا می باشد پس از انقلاب اسلامی توسط ستاد اجرایی فرمان امام مصادره گردید و هم
توسط ستاد اجرایی فرمان امام مصادره گردید و هم اکنون در اختیار بنیاد مستضعفان است و متاسفانه امکان بازدید عمومی ندارد.
حمام کل موسی صنعلی وند قشقایی مربوط به دوره پهلوی اول است که در شهرستان فارسان و شهر جونقان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. دلایل نامگذاری. کربلایی موسی حیدری جونقانی معروف به کل موسی فرزند صفر و جز خاندان سهل علی وند در شهر جونقان چشم به جهان گشود. وی از تاجران خیر و متمکن زمان خود بود. که با نیت خیرخواهانه و جهت ارائه خدمات اجتماعی به مردم شهر جونقان، اقدام به تأسیس حمام کل موسی در این شهر نمود. کربلایی موسی حیدری جونقانی در تاریخ ۷ رمضان
نمود. کربلایی موسی حیدری جونقانی در تاریخ ۷ رمضان ۱۳۵۷ هجری قمری برابر با ۹ آبان ۱۳۱۷ هجری شمسی چشم از جهان فروبست. آرامگاه وی در تخت پولاد اصفهان و در بقعه میرفندرسکی واقع است.
قلعه زردک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، بخش مرکزی، روستای زردک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه زردک، با قدمتی که به دوره قاجاریه بازمی‌گردد، شاهد فراز و نشیب‌های بسیاری در طول تاریخ این منطقه بوده است. اهمیت تاریخی و فرهنگی قلعه زردک باعث شد به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت برسد. این ثبت، نه تنها به حفظ و نگهداری این بنای ارزشمند کمک می‌کند، بلکه فرصتی را برای معرفی آن به گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران
به گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران فراهم می‌آورد.
کاروانسرای ارجنان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، بخش مرکزی، روستای ارجنان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این رباط در اواخر سدهٔ ۱۳ قمری ساخته شده و بانی آن "مرحوم حاجی شیخ آقابابای هرندی"۱ است. پانویس. ۱. آقا فصیح شهیر به حاج شیخ آقابابا تاجر هرندی، فرزند مرحوم حاجی محمدعلی تاجر هرندی است. متولد قبل از ۱۲۲۷ ه‍.ق و متوفی قبل از ۱۳۱۳ ه‍.ق
امامزاده عبدا… اوجان مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان قره چای، روستای اوجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این زیارتگاه براساس شواهد مدفن امامزاده عبدالله فرزند موسی کاظم هفتمین امام شیعیان است.
محوطه و گورستان باستانی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ابرغان، روستای بالستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه امید مربوط به دوره پهلوی است و در قزوین، خیابان سپه، جنب سر درعالی قاپو واقع شده‌است و اولین مدرسه نوین ساخته شده در قزوین است که در سال ۱۲۸۳ بنا گردید. تاریخچه ساخت. میرزا صالح خان باغمیشه‌ای ملقب به «سالار اکرم» یا آصف الدوله حکمرانی مناطقی همچون تهران، قزوین و گیلان را برعهده داشته‌است. او در سال ۱۲۷۹ شمسی به حکومت قزوین منصوب شد و در این دوران در زمینه آبادانی، بهداشت و امنیت شهر تلاش نمود و ایده افتتاح این مدرسه از وی بود که با تأسیس انجمنی به نام «انجمن معارف» باقرخان سعدالسلطنه زمینی را در جنب
«انجمن معارف» باقرخان سعدالسلطنه زمینی را در جنب سر در عالی قاپو قرار داشت و در آن زمان رختشویخانه بود به انجمن وقف نمود و ساخت و ساز بنای مدرسه با کمک‌های مالی حاج محمد حسن شاهرودی، حاجی صدرالاسلام، امیر محترم، میرزا تقی میرالمولی، آسید حسین رفیعی، مجدالاسلام، حاج میرزا اکبر شیخ الاسلامی، امیر انتصار و میرزا صالح خان باغمیشه‌ای آغاز شد و حسین معمار باشی در محل رختشویخانه شش اتاق، یک کریدور و سه دستشویی بنا کرد و جهت اثبات وقفی بودن بنای مدرسه و حتی زمین آن، سنگی به طول ۱۵۰ گره و به عرض ۷۰ گره تعبیه کرد که
سنگی به طول ۱۵۰ گره و به عرض ۷۰ گره تعبیه کرد که در ابیات پایانی شعری که بر آن حک شده بود به وقفی بودن بنا اشاره می‌نمود. قاضی ارداقی اولین مدیر مدرسه بود که در جریان مشروطه و به توپ بستن مجلس کشته شد. کتابخانه و مرکز اسناد ملی. در آبان ماه سال ۱۳۹۱، این مدرسه به عنوان مرکز اسناد و کتابخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین معین گشت و با نام کتابخانه دکتر دبیر سیاقی و مرکز اسناد مدرسه امید نام‌گذاری شد. ثبت ملی. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت
ثبت ۱۲۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آب‌انبار خدا مراد مربوط به دوره متاخر اسلامی تا دوره معاصر دوره قاجار تا دوره پهلوی است و در اردکان، کشتزارهای عصمت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد موسی بن جعفر مربوط به دوره متاخر اسلامی اواخر دوره قاجار است و در یزد، خیابان انقلاب، روبروی کوچه باغ صندل،محلۀ چهارمنار، کوچه شهید محمدرضا چیتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قره‌کولو مربوط به سده‌های اولیه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ابرغان، روستای خاتون آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه و قبرستان آغ بلاغ مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ابرغان، روستای آغ بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کول‌تپه ملایعقوب مربوط به سده‌های اولیه و میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ملایعقوب، روستای ملا یعقوب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه دختر استهبان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استهبان، شمال دوراهی استهبان به ایج، کیلومتری ۱۰ جاده استهبان به نیریز، سمت راست جاده، کوه قلعه دختر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه مربوط به دوره حکومت شبانکاره بوده است که پس از شکست این حکومت به طور کامل ویران شده است. از روی زمین تقریباً اثری از قلعه دیده نمی‌شود. استحکام این قعله آن چنان زیاد است که ساکنان آن در امنیت کامل زندگی می‌کرده‌اند. این قلعه
آن در امنیت کامل زندگی می‌کرده‌اند. این قلعه مورد استفاده مردمان قبل و بعد از اسلام قرار گرفته است. زیرا آثار و نشانه‌هایی از نحوه برخورد با مردگان خود در پیش از اسلام دیده می‌شود. گورهایی که دامنه شمالی قلعه وجود دارد نشانی از مسلمان بودن آنها دربردارد. (گورها شرقی و غربی است). آثار و بقایای فراوانی اعم از تکه‌های ظروف سفالی و دیواره‌های مخروبه ساختمان به چشم می‌خورد و به خوبی می‌توان گذر زمان را در آنها مشاهده کرد که چگونه بیش از این توانسته‌اند از گزند عوامل طبیعی و انسانی مصون بمانند.
تپه قیزلار قلعه سی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ایجرود، بخش مرکزی، دهستان گلابر، ۱۷۳۰ متری شرق روستای قره داغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. متاسفانه در چندین سال اخیر به علت پیدا کردن اجسام تاریخی و با ارزش مقدار زیادی از این قلعه به دست سود جویان تخریب شده است.
محوطه کاروانسرای شاه عباسی شورگل مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیله‌سوار، بخش قشلاق دشت، دهستان قشلاق جنوبی، روستای شورگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اقماری ابرغان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ابرغان، روستای ابرغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کول‌تپه داراب مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مهربان، دهستان شربیان، روستای داراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کول‌تپه زیراصف مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان حومه، روستای زیراسف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه برج ائل باغی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مهربان، دهستان اردلان، روستای ائل باغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلو تپه ائل باغی مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مهربان، دهستان اردلان، روستای ائل باغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیردیکی دوزدوزان مربوط به سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرآب، بخش مهربان، شهر دوزدوزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام خضر جویم حمّامی تاریخی مربوط به دوره صفوی است و در شهر جویم، محلهٔ گودکر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. حمام خضر را حاجی صفی قلی جویمی در سال ۱۰۸۵ قمری احداث کرده‌است. مشخصات درونی حمام. این حمام دارای چهار سالن تو در تو است: این چهار سالن، براساس چهار طبع مجاز تنظیم شده‌است. سالن چهارم به ندرت مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است، ولی سالن سوم که زمین آن داغ و آبش از مخزن جاری می‌شده‌است، مورد استفاده همگانی بوده‌است. سقف گنبدی سالن‌ها
مورد استفاده همگانی بوده‌است. سقف گنبدی سالن‌ها کواکب نشان و دارای طاق‌های متعدّد و گچ بری‌های هندسی ظریف و زیبایی است. گویا نقبی طولانی رابط حمام موصوف و منزل حاجی صفی قلی کلانتر جویم بوده‌است. این حمام مانند سایر حمام‌های تاریخی از اجزای گوناگونی چون ورودی، جامخانه، بینه (رخت کن)، میاندر، نوره کش خانه، گرمخانه (صحن)، خزینه، شاه نشین، نمازخوان، گلخن (تون)، گاوچاه و استخر و شبکه آبرسانی و فاضلاب تشکیل می‌شود. حمام خضر، در جنوب غربی شهر جویم و در محلی به نام گود کُر واقع شده‌است و هم اینک زباله‌دانی افراد
گود کُر واقع شده‌است و هم اینک زباله‌دانی افراد محلی است. حمام دلگشای که آب حیاض او / بهر حیات دایمش خضر طالبست سقفش سپهر و جام نجوم و بسیط صحن / مر حوضه پرآب خضر از جوانبست بانی او سحاب سخا معدن عطا / حاجی صفی قلی علی المناقبست مقصود او رضای خدا بود و نفع خلق / حقا که این بنای بدیع از مواهب است تاریخش از زبان خرد خامه ام نوشت / حمام جم شبه فلک با کواکب است. برنامه پاکسازی حمام خضر جویم از زباله‌های انباشته در محوطه داخلی و بیرونی آن (۲۵۰ سرویس پنج تن زباله) در تابستان سال ۱۳۸۱ شمسی به اهتمام کرامت اله
در تابستان سال ۱۳۸۱ شمسی به اهتمام کرامت اله تقوی دبیر انجمن میراث فرهنگی و گردشگری جویم و با همکاری محمدحسین بحرالعلومی مدیرکل وقت میراث فرهنگی فارس و بهنام جعفری شهردار جویم به انجام رسید. فاز اول مرمت حمام خضر جویم با اعتباری معادل ۵۳ میلیون تومان به پایان رسید، برداشت لایه‌های خاک و کاه گل پشت بام، اجرای دیوار سنگی با سنگ لاشه و ملات گچ دور تا دور پشت بام حمام، استحکام بخش دیوارها و سقف بنا با دوخت و دوز ترک‌ها و بازسازی دو طاق از نوع آهنگ در سالن سونا و اتاق آبشی و تخلیه خاکروبه هیزم خانه (تون) از
و اتاق آبشی و تخلیه خاکروبه هیزم خانه (تون) از جمله موارد مرمت در فاز اول کنونی محسوب می‌شود. مرمت حمام با هدف تغییر کاربری به موزه مردمشناسی صورت گرفته‌است.
محوطه ورمنجه مربوط به هخامنش - اوایل دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان‌دربند، روستای ورمنجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۱۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کول تپه ائل باغی ۱ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرآب، بخش مهربان، دهستان اردلان، روستای ائل باغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گور قلعه آنا قیز مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ابرغان، روستای آناقیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برکه دهن‌شیر از آثار تاریخی شهر لار در استان فارس است. قدمت آب‌انبار دهن شیر لار به دوران صفویه باز می‌گردد. آب‌انبار دهن‌شیر در ۱۹ مرداد ۱۳۸۴ به شماره ۱۲۷۰۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است. آب‌انبار دهان‌شیر از بناهای قدیمی و زیبای لار است که در شرق ورودی بازار تاریخی قیصریه قرار دارد. مشخصات سازه. بنای آب‌انبار به صورت اتاقکی است که پله‌هایی با شیب تند با عرض ۳.۲۰ متر آن را به سمت پایین هدایت می‌کند. طول راه پله ۱۲.۸۰ متر است. نام‌گذاری. به دلیل این که در زبان اچمی به لوله‌کشی آب و شیرآب نصب شده بر آن
در زبان اچمی به لوله‌کشی آب و شیرآب نصب شده بر آن به اختصار «شیر» می‌گویند، به دهن‌شیر معروف شده‌است. دهن شیر به جایی اطلاق می‌شود که در زمان‌های گذشته در کنار بعضی از برکه‌های بزرگ به صورت زیر زمینی با پله‌های زیاد به ته برکه نزدیک می‌شده و معمولاً آب قسمت پایین برکه خنک‌تر بود و مردم در تابستان از این آب استفاده می‌کردند. دیگر آب‌انبارهای دهن‌شیر. در لارستان ۴ دهن‌شیر بزرگ وجود داشته که در حال حاضر دو مورد از آن‌ها، یکی دهن شیر بازار و دیگری دهن‌شیر حاج غلامرضا معتمد، پابرجاست. بزرگترین دهنشیر لارستان
غلامرضا معتمد، پابرجاست. بزرگترین دهنشیر لارستان مربوط به دهن شیر قنبربیگی بود. دهن‌شیر دیگر در کنار برکه مسجد شاهزاده واقع در کوی نو بود که این دهن شیر نیز از بین رفته است.
گورستان زیفل در شهرستان بدره، بخش مرکزی ، دهستان علیشروان روستای زیفل واقع شده و این اثر مربوط به عصر مفرغ بوده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه اجیرآباد در شهرستان سرآب، بخش مرکزی، دهستان ابرغان، روستای اجیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جداره مغازه‌های سنگی تبریز مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شریعتی جنوبی، کوچه مغازه‌های سنگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۴۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پیشینه. گفته می‌شود، مجموعه داش ماغازالار در سال ۱۲۵۱ خورشیدی، توسط شخصی به نام «امام‌علی‌زاده» ساخته شده است. نوع به کارگیری سنگ‌ها با مدل تیشه‌ای شبیه معماری قفقازی و تفلیسی است که پس از عهدنامهٔ ترکمانچای و در زمان سلطنت ناصرالدین شاه این نوع معماری قفقازی در تبریز رواج یافت. این نوع معماری در «مغازه‌های
در تبریز رواج یافت. این نوع معماری در «مغازه‌های مجیدالملک باغمیشه» و «عمر ماغازالاری» نیز استفاده شده بود.
باغ خوشنویس دراستان یزد، شهرستان مهریز، محله استهریج، خیابان جمهوری، کوچه شهید طبایی فر واقع شده‌است. قدمت این بنا متعلق به دوره قاجار است. سازه‌های اصلی آن از خشت و گل بوده وبرای تزیینات نمای ساختمان از سیم گل ودمگیری‌های گچی بهره برده شده‌است. در دو ورود یک هشتی با سقف فیلپوش همراه با دمگیری‌های گچی به چشم می‌خورد. پس از آن با چرخش نود درجه ورودی به بخش اصلی سکونت‌گاه وارد می‌شویم بنای اصلی تک جبهه ای بوده وروبه شرق نهاده شده‌است. بنا دارای فضاهایی چون اتاقهای نشیمن، انبار، اصطبل، ومطبخ می‌باشد. این بنا
نشیمن، انبار، اصطبل، ومطبخ می‌باشد. این بنا در تاریخ ۱۶/۱۰/۱۳۸۷به شماره ۲۴۴۱۰به عنوان یکی از آثار ملی به ثبت رسید ه است. این خانه باغ پس از مرمت و بازسازی به اقامتگاه بوم‌گردی تبدیل شده‌است. عبور قنات جهانی حسن آباد از این باغ باعث ایجاد فضای دلشنین و آب و هوای مطبوع شده است. قنات حسن آباد پس از وارد شدن به باغ دو قسمت می شود که با عبور از جلو عمارت اصلی باغ و عمارت مقابل آب دوباره به هم رسیده و از باغ خارج می‌شود. لازم به ذکر است که قنات حسن‌آباد قناتی است که شهرستان مهریز در استان یزد قرار دارد. این قنات
که شهرستان مهریز در استان یزد قرار دارد. این قنات که مربوط به دوره میانی اسلامی (قرن هشتم) است، در شانزدهم بهمن ۱۳۸۹ به شماره ثبتی ۲۹۹۷۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱] این قنات از محدوده کوه‌های غربالبیز آغاز می‌شود. مادرچاه قنات دهنو - حسن‌آباد با عمق ۴۰ متر در محدوده چشمه غربالبیز مهریز قرار گرفته است و حوضه آبریز قنات، ارتفاعات شیرکوه و سرریز چشمه غربالبیز و تشکیلات آهکی در منطقه، تغذیه‌کننده اصلی آب این قنات است. قنات حسن‌آباد پس از گذر از شهرستان مهریز تا روستای دهنو، حسن‌آباد و
گذر از شهرستان مهریز تا روستای دهنو، حسن‌آباد و مریم‌آباد یزد نیز امتداد می‌یابد. مظهر آب این قنات در روستای حسن‌آباد مشیر قرار دارد و در شهرستان مهریز، دهنو و حسن‌آباد از آب این قنات استفاده می‌شود.[۲] آب قنات حسن‌آباد پس از عبور از وسط کوشک باغ پهلوان‌پور، در این باغ جاری می‌شود.[۳] آبدهی قنات حسن‌آباد بر اساس میزان بارندگی سالانه در شیرکوه است. در فصل بهار و سال‌های ترسالی آبدهی قنات به ۲۰۰ لیتر در ثانیه رسیده و در فصل‌های تابستان و پاییز کاهش یافته و به ۱۱۰ لیتر در ثانیه می‌رسد. از ویژگی‌های این قنات