payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تپه شترخانه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای رضی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عبدل تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای خطایان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شعبان تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش مرکزی، روستای عبدل‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قراول تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، جاده عبدل‌آباد به هزارجلفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۲ حسین‌آباد رضی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۴ شهرآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای شهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شهر آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای شهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۱ خاکعلی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آبیک، بخش بشاریات، شهر خاکعلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سر روستای شهر آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای شهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره یک مورآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای مورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان لوخ تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای هزارجلفا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه شماره ۲ مورآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای مورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۲ شهر آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای شهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ بلاش یا نقش برجسته بلاش مربوط به دوره اشکانیان است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون در کنار و حوالی کوه بلوچ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ویژگی‌ها. سنگ بلاش در دامنۀ کوه بیستون در ۴۰۰ متری شرق نقش‌برجستۀ گودرز اشکانی قرار دارد، تخته‌سنگ بزرگی است که نقوشی بر روی آن حجاری شده‌است. گیرشمن نقوش این صخرۀ مجزا از کوه بیستون را متعلق به امیری دانسته که مشغول قربانی کردن در برابر مذبحی‌ست. مسعود گلزاری نقش روی سنگ را مردی با بلندای ۱۸۰
مسعود گلزاری نقش روی سنگ را مردی با بلندای ۱۸۰ سانتیمتر با ریش توپی و سبیلی تاب‌داده و گیسوانی بلند توصیف کرده که با سربندی موهای بلندش را تزئین کرده و نیم‌تنه‌ای ساده که از کمر به بالا چسبان است و دامنی گشاد به تن کرده و گردن‌بندی به گردن آویخته و کمربندی به کمر بسته‌است. روبه‌روی این مرد آتشدانی قرار دارد که دست راست خود را به سوی آن دراز کرده و در حال انداختن شیئی در میان آتش است. بر بدنۀ این آتشدان جملاتی حجاری شده‌است که بخشی از متن آن از بین رفته و قابل خواندن نیست. بخش باقی‌مانده بدین صورت است: با
خواندن نیست. بخش باقی‌مانده بدین صورت است: با توجه به همین جمله و با توجه به اینکه پنج نفر از شاهان اشکانی از سال ۵۱ تا ۲۲۳ میلادی با نام ولگش حکومت کردند، این نقش‌برجسته متعلق به یکی از جانشینان گودرز دوم دانسته شده‌است.
غارهای مرآفتاب (مرتاریک/مردودر) مربوط به دوران پارینه‌سنگی میانی است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مر خرل یا مر خریل (به کردی: مه‌ڕ خه‌ره‌ل یا مه‌ڕ خه‌ره‌یل) غاری مربوط به دوران پارینه‌سنگی میانی، جدید و فراپارینه سنگی است و در محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون در شمال شرق کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این غار توسط پروفسور فیلیپ اسمیت، باستان شناس کانادایی کاوش شد و بعدها بقایای جانوری به دست آمده از آن توسط دکتر برایان هس و دکتر مرجان مشکور مطالعه شد. ابزارهای سنگی به دست آمده نیز که در موزه ملی ایران و موزه دانشگاه مونترال کانادا
در موزه ملی ایران و موزه دانشگاه مونترال کانادا نگهداری می شود توسط دکتر سونیا شیدرنگ مطالعه شده است. آثار سکونت دوران پارینه سنگی در این غار مربوط به حدود ۶۰ هزار سال پیش تا حدود ۱۲ هزار سال پیش است.
مقبره چهار تاقی یا چهارطاقی تیموری مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان شیروان، روستای زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای چهارطاقی یا مقبره تیموری شیروان که متعلق به یکی از سرداران معروف تیمور گورگانی («عید خواجه») است، در بخش شمال‌شرقی امامزاده حمزه رضا (گور تیمور) جای گرفته است و از مصالحی از قبیل خشت و آجر ساخته‌شده و در مواردی با چوب استحکام‌بخشی شده است. معماری. این بنا با توجه به ویژگی‌های معماری و کاربری از آثار منحصربه‌فرد
به ویژگی‌های معماری و کاربری از آثار منحصربه‌فرد استان خراسان شمالی است که دارای ویژگی آرامگاهی است. اگر چه در سنگ‌نوشته قبر داخل مقبره تاریخ این اثر تاریخی 785 ه.ق عنوان شده است، اما اطلاعات کافی از زمان دقیق ساخت خود بنا موجود نیست و در متون هم به ساخت آن اشاره نشده و بخش‌های کمی از کتیبه باقی‌مانده و سنگ بنا نیز از محل اصلی به سرقت رفته است. همچنین با وجود انتساب این بنا به دوره تیموری، «هشت‌ضلعی» بودن سقف و همچنین سردابه‌ای بودن آن، گمانه هم‌دوره بودن با دوره ایلخانی را قوی‌تر می‌کند. ساختمان این
با دوره ایلخانی را قوی‌تر می‌کند. ساختمان این چهارطاقی تیموری خشتی و نمای بیرونی آن هشت‌ضلعی و «طاق‌نماهایی» با پوشش جناقی و آجرچینی خفته راسته که در قسمت ساقه گنبد تزیین‌شده است که فضای درونی آن دارای اندود گچی است. این هشت‌ضلعی به‌گونه‌ای است که اضلاعی که درگاه ورودی به داخل آرامگاه دارد، نزدیک به 6 متر و دیگر اضلاع 4 متر و 20 سانتی‌متر درازا دارندو بخش بالایی بنا قوسی‌شکل ساخته‌شده است که در زیر و بالای درها، نورگیرهایی به پهنای درها دیده می‌شود. بنا دارای گنبدی است که بلندای آن از بخش بالایی بنا 2 متر
گنبدی است که بلندای آن از بخش بالایی بنا 2 متر و 50 سانت و تا زیر گنبد 4 متر و 20 سانتی‌متر است. بالای سردرها دورتادور به رنگ فیروزه‌ای گچ‌بری و کتیبه‌ای ایجادشده که از نقوش اسلیمی استفاده شده است. بازسازی. این بنا در سال ۱۳۵۶ برای نخستین بار بازسازی و بهسازی شد که به اصالت بنا آسیب زیادی وارد شد. در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۶ نیز برای پیشگیری از ریزش‌ها اقداماتی انجام گرفته که نتیجه آن یافتن ورودی بنا با کف سردابه‌ای و همچنین دیوار محصورکننده در اطراف بنا بود که از خاک بیرون کشیده شد. به‌احتمال بسیار این دیوار
از خاک بیرون کشیده شد. به‌احتمال بسیار این دیوار محصورکننده در دوره‌های بعد برای پیشگیری از پیشروی قبرها به محل ساخته‌شده است. کف سردابه در عمق 160 سانتیمتری از سطح فعلی زمین قرارگرفته است.
منزل حقیقی مربوط به دوره زند است و در قائن، محدوده تاریخی شهر، خیابان جانبازان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مساحت خانه حقیقی حدود ۱۵۶۰ متر است که به صورت دو ایوانی شده است. پلانی نامنظم دارد و ورودی اصلی خانه در ضلع شرقی قرار گرفته که شامل پیشخوان، هشتی و دالان نهایی ورودی است. این بنا دارای چهار صحن می‌باشد که سه ورودی از داخل هشتی و صحن چهارم که شامل فضاهای اصطبل و انبار می‌باشد از راه مطبخ ورودی کوچکی در ضلع شمالی بنا قابل دسترسی بوده
ورودی کوچکی در ضلع شمالی بنا قابل دسترسی بوده است. اندرونی بنا شامل فضاهای نشیمن، ایوان زمستانی و تابستانی، مطبخ، فضاهای پشت ایوان و صحن می‌باشد.
سنگهای تراش خورده اثری مربوط به دوره ساسانیان است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فرهاد تراش، فرهاد تاش، فراتاش، فَرای تاش اثری که در جهت غربی حجاری و نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون دیواره‌ای عظیم به ارتفاع تقریبی ۴۵ متر و عرض حدود ۲۰۰ متر حجاری شده که مربوط به دوره ساسانیان است که قرار بر احداث کاخی در ان زمان بوده که با مرگ پادشاه نیمه‌کاره رها می‌شود. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. فرهاد تراش در خسرو و شیرین. در کتاب خسرو و شیرین اثر نظامی از مردی به نام فرهاد سخن به میان می‌آید که عاشق زنی به نام شیرین می‌شود، بر اساس
می‌آید که عاشق زنی به نام شیرین می‌شود، بر اساس آن افسانه خسروپرویز به فرهاد دستور می‌دهد که دور کوه بیستون را برش بزند تا به آب برسد و اگر موفق شد می‌تواند با شیرین ازدواج کند. پس از سال‌ها و حذف نیمی از کوه، آب پیدا می‌شود و در این بین خسرو به فرهاد خبر می‌دهد که شیرین فوت کرده‌است. فرهاد از جا در می‌رود و تبر را به بالا می‌اندازد و در اثر ضربه تبر در جا می‌میرد در حالی که شیرین نمرده بود. فرهاد تراش از دید باستان‌شناسی نوین. برخی از ایران‌شناسان همچون «هرتسفلد» فرهادتراش را از آثار داریوش اول هخامنشی
«هرتسفلد» فرهادتراش را از آثار داریوش اول هخامنشی می‌دانند و معتقدند که داریوش قصد داشته متن وصیتنامه‌اش را در اینجا نقر کند. اما ‌باستان‌شناس برجسته، جکسون، آن را برای ثبت پیروزی‌های بعدی داریوش مناسب‌تر دانسته است. برخی دیگر از باستان‌شناسان معتقدند که منظور از نقر این صفحه نوشتن و نمایاندن یک واقعه تاریخی مهم بوده که توسط خسرو پرویز پادشاه ساسانی ایجاد شده است. اما اخیراً دیدگاه برخی از کارشناسان باستان‌شناسی بر اساس سنگ‌های یافته شده در پای کوه و مناطق اطراف بدین نظر انجامیده که فرهادتراش در اصل یک
اطراف بدین نظر انجامیده که فرهادتراش در اصل یک معدن سنگ و کارگاه حجاری جهت استخراج سنگ و تراش بلوک‌های سنگی بکار رفته در دیواره بناهای ساسانی بیستون بوده است. کاخ نیمه تمام خسروپرویز تنها در چند صد متری پایین کوه بیستون یکی از دلایل مهم این ادعا می باشد که امکان واقعی بودن این نظریه را بالاتر می‌برد.به تازگی و بر پایه گزارش‌های یونانی نظری مطرح شده است که در محوطه فرهادتراش بیستون یک نقش بزرگ همراه با یک کتیبه اکدی وجود داشته است که در آن پیکره الهه اینَنَّ، شماری نیزه‌دار و احتمالا یک پادشاه با ژست آنچه
شماری نیزه‌دار و احتمالا یک پادشاه با ژست آنچه در نقش انوبنی‌نی در سر پل ذهاب دیده می‌شود، حجاری شده بودند و این نقش در روزگار اواخر ساسانی و ایجاد فرهادتراش تخریب شده است. بر پایه این نظر، الگوی نقش داریوش بزرگ در بیستون، نه نقش انوبنی‌نی در سر پل ذهاب، بلکه همین نقش در پای کوه بیستون بوده است.
پل خسرو پلی تاریخی مربوط به دوره ساسانیان است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با نام «بقایای پل ساسانی (خسرو)» با شمارهٔ ثبت ۴۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه. ساخت این پل به خسروپرویز نسبت داده شده‌است. ویژگی‌ها. پل خسرو بر روی رودخانۀ گاماسیاب و بر سر جادۀ باستانی بیستون، در جنوب شرقی بیستون قرار گرفته‌است. آنچه از این پل باقی‌مانده تنها پایه‌های آن است که در دورۀ پهلوی بر روی آن با استفاده از قطعات فلزی پل جدیدی به عرض ۱/۲۰ متر ساخته
از قطعات فلزی پل جدیدی به عرض ۱/۲۰ متر ساخته شده‌است که فقط عابران پیاده می‌توانند از آن عبور کنند. طول پل خسرو ۱۵۲/۸۰ و عرض آن ۴/۲۰ متر است. این پل ۸ دهنه و ۹ پایۀ شش ضلعی دارد. پایه‌ها بر روی سنگفرشی که کف رودخانه را پوشانده قرار گرفته‌اند. مسعود گلزاری این احتمال را مطرح می‌کند که مسلمانان در جنگ نهاوند از روی این پل عبور کرده و پس از عبور از سرماج به نهاوند رفته‌باشند. جادۀ باستانی بیستون که پل خسرو بر سر راه آن قرار دارد، در گذشته از کنار تخت شیرین می‌گذشته و تا سرماج ادامه داشته‌است. بقایای این جاده
و تا سرماج ادامه داشته‌است. بقایای این جاده همچنان در غرب رودخانۀ گاماسیاب تا نزدیکی روستای سه‌چک (جنب کارخانۀ سیمان بیستون) قابل مشاهده است. در سفرنامه‌ها. ابودلف که در سال ۳۴۲ هجری (۹۵۲ میلادی) از این مکان دیدن کرده، در سفرنامۀ خود به این پل اشاره کرده و از پلی عظیم با ساختمانی عجیب در پایین کوه بیستون یاد کرده که بر روی رودخانه‌ای گود نصب شده‌است. وی در آن زمان از این پل عبور کرده و به روستایی بزرگ و آباد به نام ابا ایوب رسیده‌است.
قلعه دختر مربوط به دوره ساسانیان و اسماعلیه و سلجوقیان است و در شهرستان گناباد، روستای شوراب واقع شده‌است. از زیبایی‌های قلعه دختر شوراب سفال‌ها و شیشه‌های می‌باشند که هر قسمت خاک را کمی جستجو نمایی حتماً تکه‌ای شیشه یا سفالی رنگی خواهید یافت که نشانگر وجود صاحبی خوش ذوق در ایجاد این ویرانه است و همچنین بسیاری از آجرهای سفالی که بر بالای سنگ‌های دیوار و قسمت‌های داخلی قلعه استفاده گردیده‌است را بسیاری از اهالی بومی‌کنده‌اند و برخی از این سفالها، در زیباکاری خانه‌های قدیمی روستاهای اطراف نمایان است. این اثر
خانه‌های قدیمی روستاهای اطراف نمایان است. این اثر در کوهی بلند و خطرناک واقع است. زیر آن باغی با نام کلاته واقع شده‌است؛ که امروزه دیگر قناتش آب زیادی ندارد. پس از رسیدن به کلاته بالا رفتن از کوه سخت است و شما باید از وسط کوه رد شوید. در وسط‌های راه دیگر راه سخت خطرناک می‌شود. پس از اتمام به دیواری برمی‌خورید که باید سوراخ آن را پیدا کنید و از آن رد شوید. حالا دیگر راه سخت و دشوار است و این‌جا است که می‌فهمید چرا این کوه انتخاب شده. سپس از برج و باروهایش رد می‌شوید و به قسمت اصلی قله که پر از سفال و و..
رد می‌شوید و به قسمت اصلی قله که پر از سفال و و.. است و این‌جا قسمت اصلی قلعه بوده و قسمت اتاق جلسات کمی پایین‌تر است. اما حالا دیگر خدا می‌داند چطور می‌خواهید برگردید! این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قلعه دختر یا ناهید در پانزده کیلومتری شهر گناباد در روستای شوراب و آن سوی شهر بیدخت بر فراز کوهی بلند و خطرناک قرار گرفته‌است. این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۸۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این قلعه مربوط به دوره ساسانیان
به ثبت رسیده‌است. این قلعه مربوط به دوره ساسانیان می‌باشد و در دوره‌های بعد در زمان اسماعیلیان و سلاجقه هم مورد استفاده قرار گرفته بود. ناهید (Nāhid) از نام آناهید (Anāhid) در پارسی میانه و آناهیتا (An-āhita) از پارسی باستان است. این نام از پیشوند منفی (an) یعنی (نا) و واژه اوستایی (āhita)، به معنی آلوده پدید آمده و معنی آن نا آلوده، پاک و بی گناه است. واژهٔ پارسی آهو به معنی عیب و گناه نیز از همین ریشه است. ناهید در فرهنگ ایران باستان و در زبان اوستایی به معنی آناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها است که در باستان
به معنی آناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها است که در باستان استراب یا ستارهٔ آبها نامیده می‌شد و با نمادهایی چون باروری، شفا و خرد نیز شناخته می‌شده و الهه آب، فرشته نگهبان چشمه‌ها، باران و نماد باروری، عشق و دوستی بوده‌است. چون ناهید یا آناهیتا اسم دخترانه است در بین مردم این قلعه به اسم قلعه دختر شهرت یافته و مصطلح شده‌است. این قلعه در درجه اول معبدی برای پرستش آناهیتا بوده و چهل دختر باکره همواره مأمور بوده‌اند از چشمه‌ای که در پایین کوه و در نزدیکی آن در کنار آسیاب گزافشو (gazafʃu) واقع می‌باشد، کوزه‌های خود را
گزافشو (gazafʃu) واقع می‌باشد، کوزه‌های خود را پرآب کرده و به بالای معبد منتقل و در استخری که بدین منظور از سنگ ساخته بودند تخلیه می‌کردند. علت این که تعداد دختران چهل نفر انتخاب می‌شدند این بود که عدد چهل سمبل آغازین تکامل، مظهر کمال، جلوه پختگی، اعلام پشت سر گذاشتن مرحله خامی و نادانی و نخستین مرحله هوشیاری می‌باشد. همچنین عناوین ترکیبی با عدد چهل بر بعضی پدیده‌های طبیعی از جمله کوه‌ها و هم بر مکان‌های دینی اطلاق شده‌اند (قرشی، ص ۲۰۵ تا ۲۲۸). این دختران برای خدمت در معبد گماره شده بودند. قلعه‌هایی با نام
خدمت در معبد گماره شده بودند. قلعه‌هایی با نام قلعه دختر در جاهای دیگر ایران همچون قلعه دختر فارس، قیز (دختر در آذری) قلعه ساوه، قلعه دختر کرمان (قلعه کهنه)، قلعه دختر فیروزآباد، قلعه دختر میانه، قلعه دختر قزوین و… هم وجود دارند. ویژگی تمامی این قلعه‌ها بنای آن‌ها در بلندای کوه‌های صعب العبور و خطرناک است. این معابد و پرستشگاه‌ها را به لحاظ حفظ امنیت، دور ماندن از گزند مهاجمان و استفاده از محیط قلعه برای زندگی و پناه بردن در مواقع ضروری در بلندای کوه‌ها می‌ساختند. به تدریج این قلعه‌ها محل استقرار شاهان شده
به تدریج این قلعه‌ها محل استقرار شاهان شده و تغییر ماهیت دادند. وجه تسمیه. عده‌ای وجه تسمیه قلعه دختر را به عات انتساب آن به «ناهید» الهه آب و برکت و زیبایی می‌دانند که مورد پرستش و احترام ایرانیان در آیین پیش از اسلام می‌باشد و برخی نیز، وجود قبر شاهزاده خانمی در این قلعه را علت این نام می‌دانند هرچند در چند شهر دیگر ایران نیز قلعه‌هایی به همین نام وجود دارد.
تپه شماره ۲ زعفران مربوط به دوره سلجوقیان - دوره صفوی است و در استان قزوین، شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای زعفران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاهزاده مهدی غائب مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جعفرآباد، بخش قاهان، روستای کاسوا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه شاهزاده هادی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان کهک، روستای وشنوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بند عمر شاه مربوط به دوره قاجار است و در فاصله ۲ کیلومتری جنوب غرب بیرجند، با جهت شرقی ـ غربی در مسیر رودخانه‌ای فصلی در داخل رشته کوه باقران واقع شده، این سازه با هدف ذخیره آب و مهار سیلابها با مصالح آجر، سنگ و ملات ساروج ساخته شده است. این بند تاریخی و گردشگاهی را از منظر ساختمانی، در گروه سدهای قوسی و نیز پایه‌ای قرار دارد؛ زیرا بدنه قوسی سد دارای دوپایه در وسط می‌باشد که دیواره سد را در مقابل فشار آب حمایت می‌نماید. طول تاج این بند ۲۷ متر، عرض آن ۶–۴ متر و ارتفاع دیواره آن ۱۳ متر می‌باشد. در طرفین کانال
و ارتفاع دیواره آن ۱۳ متر می‌باشد. در طرفین کانال تخلیه اضطراری آب دو پشت بند به عرض ۷۰/۱ متر شده که سبب استحکام بیشتر بند شده است. بند عمر شاه در سال ۱۳۶۷ از سوی اداره کشاورزی مورد بازسازی قرار گرفته به نحوی که چهره تاریخی این اثر مخدوش شده است. این بند تاریخی در دوره قاجار زمان حکمرانی امیر شوکت الملک علم (نیمه دوم قرن ۱۳ هـ) همراه دو بند تاریخی دیگر (بند دره و بند النگ) ساخته شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط طبسی مربوط به دوره قاجار است و در تربت حیدریه، خیابان قائم، ضلع شمال شرقی مزار قطب الدین حیدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.که به دست حاج محمد ابراهیم طبسی ساخته شده است و اکنون این بنا تاریخی ب دست اقای محسن طبسی مرمت شده و به عنوان اقامت گاه استفاده میشود
یخچالهای شماره ۱ سبزوار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، کناره جنوبی اتوبان مشهد به تهران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. همینگ یورگنسن، ایران‌شناس دانمارکی و نویسندهٔ کتاب "یخچال‌های ایران"، از یخچال‌های سبزوار به عنوان مثالی از آیندهٔ تیرهٔ یخچال‌ها در ایران نام می‌برد. او می‌گوید: «یخچال‌ها به تدریج در حال نابودی هستند. نمونه بارزی از این نابودی را می‌توانید در جاده کمربندی سبزوار ببینید که در حاشیه آن سه یخچال فوق‌العاده با سه
ببینید که در حاشیه آن سه یخچال فوق‌العاده با سه گنبد و هفت تا دیوار سایه انداز وجود دارد. دیوارها به‌طور کامل فرو ریخته‌اند و گنبدها هم در حال نابودی هستند؛ بنابراین من آینده بسیار تاریکی را برای یخچال‌های ایران تصور می‌کنم.»
حمام قبادبزن حمامی تاریخی مربوط به دوره قاجار است که در روستای قبادبزن (بخش مرکزی شهرستان کهک) واقع می‌باشد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تکین ۲ مربوط به اواخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای ارتش آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای گئورگ مقدس مربوط به اواخر دوره صفوی (سده ۱۳ میلادی) است و در شهرستان سلماس، روستای هفتوان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کلیسا در سال ۱۶۵۲ و همچنین پس از زمین‌لرزه ۱۳۰۹ سلماس (۱۹۳۰) بازسازی شده‌است ارتفاع گنبد تا کف تالار کلیسا ۱۳٫۵ متر است.
زورخانه طیب حاج رضایی (حمام بالایی) مربوط به اواخر دوره قاجار است و در خرم‌آباد، خیابان باستان، روبروی کتابخانه شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در این مکان ورزش های کهن ایران و سنت های آن حفظ آموزش نیز میگردد. زورخانه طیب حاج رضایی متعلق به محله کهن و با عظمت درب دلاکان از محله های بسیار ریشه دار و اصیل شهر خرم آباد لرستان است.
خانه لطفعلیان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در ملایر، خیابان شهید مصطفی خمینی، کوچه شهید علیرضا شهبازیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنا خانه لطفعلیان اکنون بازسازی شده و به عنوان موزهٔ ملایر مورد بازدید علاقمندان قرار می‌گیرد.
قلعه سیمکان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان بوانات، روستای سیمکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قبرستان تاریخی، خانه نصیری و قلعه مسکونی سیمکان و درختان کهنسال چنارهای دوازده تایی دیگر آثار تاریخی سیمکان هستند.
تپه اینچه فر مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در استان قزوین، شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای سیرآب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه کارخانه ریسباف مربوط به دوره معاصر است و در قم، حاشیه جنوبی بستر خشک قمرود و بلوار محمد امین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. به منظور تاسیس کارخانه نخ ریسی و پارچه بافی در شهر قم در تاریخ نوزدهم بهمن ۱۳۱۴ در شهر تهران ، شرکتی به نام شرکت سهامی ریس باف قم با سرمایه سیصد هزار تومان تاسیس شد و بعدا چون سرمایه کافی نبود مبلغ دویست هزار تومان نیز به سرمایه شرکت اضافه شد. مالکان کارخانه عبارت بودند از علی قیصریه، عبدالحسین نیک‌پور، احمد اخوان،
از علی قیصریه، عبدالحسین نیک‌پور، احمد اخوان، محمد نصرتیان و محمد حسین یزدی. در بدو تاسیس قرار بوده که ده هزار دوک ماشین نخ ریسی و دویست دستگاه پارچه بافی و قسمت های رنگرزی و اطوکشی تهیه گردد و برای محل کارخانه در حدود هفت هکتار اراضی در شهر قم خریداری و محصور گردید و برای نصب ماشین ها و موتور ،‌چند سالن وسیع طبق نقشه های مهندسین کارخانجات فروشنده ماشین های ریسندگی تحت نظر متخصصین خارجی ساخته شد. قسمت عمده ای از سالن های کارخانه ریس باف تخریب شده و فقط یکی از آنها مورد بازسازی و استفاده مجدد قرار گرفت. از
از آنها مورد بازسازی و استفاده مجدد قرار گرفت. از آثار باقیمانده کارخانه دو برج به ابعاد 8×‌9/30 و 8/80×‌10/70 متر هستند . این دو برج حدودا سه متر با هم فاصله دارند. مصالح بکار رفته آجر می باشد. سطح خارجی فرم مستطیل شکل برج ها دارای پنجره ها و قاب های متنوعی در اضلاع و طبقات مختلف خود هستند . هر کدام از برج ها دارای درب کوچکی در ضلع جنوبی خود هستند. گوشه خارجی جنوب شرقی برج ها با هم متفاوت بوده و دارای فرم هلالی شکل خاصی است. برج شمالی دارای طبقات و پله های نوسازی است که به فضاهایی مانند آرشیو این مرکز
های نوسازی است که به فضاهایی مانند آرشیو این مرکز تعلق دارد. برج جنوبی دارای یک طبقه سالم بوده که به عنوان انبار مورد استفاده قرار می گرفت. این بنا نمونه بارز معماری آلمانی در دوره رضاشاه است. تمام قاب بندی های آجری اطراف برج ها حالت نمادین و تزئینی دارند. دیگر عناصر تزئینی نقوشی است که توسط آجرهای لعابدار در قسمت های جان پناه ایجاد گردیده است. برج شمالی شامل نقوشی از تداخل قوس ها و نقوش برج جنوبی از لوزی های کنار هم تشکیل شده است.
تپه امامزاده تپه سی ۲ مربوط به هزاره اول است و در شهرستان آوج، بخش مرکزی، روستای لک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نیایشگاه مادی در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پول لی تپه در شهرستان آوج، بخش آبگرم، روستای قره داش پرچیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امامزاده تپه سی۱ در شهرستان آوج، بخش مرکزی، روستای لک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دورناچی تپه سی ۲ در شهرستان آوج، بخش مرکزی شهرستان آوج روستای لک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۴ مورآباد در شهرستان آبیک، بخش بشاریات، روستای مورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه و برج گرماور مربوط به پیش از اسلام است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، روستای گرماور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در گذشته قلعهٔ گرماور قلعه‌ای بزرگ و گسترده بوده اما اکنون از آن فقط برج دیدبانی باقی مانده است. این قلعه از یک سمت به دره منتهی می‌شود که غیرقابل نفوذ است و از سمت دیگر نیز دارای خندقی با ابعاد ۲ در ۱۳ متر است.
میل سومه سرا مربوط به ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح است و در شهرستان املش، بخش کجید ، روستای سومه سرا (سیم سره) واقع شده ( این روستا روستایی متروکه است که در بالای روستای امام و در زیر میل سومه سرا قرار دارد که متروکه شدن این روستا طی سالیان سبب شده است که این میل طی سال ها به میل امام معروف گردد ) این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۷۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر باستانی ساخته شده از سنگ و ساروج بوده و تنها میل باقی مانده از حوادث مختلف در منطقه است. در دی‌ماه 1403، یک بلاگر با هدف
در منطقه است. در دی‌ماه 1403، یک بلاگر با هدف جذب دنبال‌کننده در شبکه‌های مجازی، به گمان اینکه این مکان آتشگاه است با بنزین اقدام به آتش زدن این اثر تاریخی نموده است و سپس از این اقدام خود فیلمبرداری کرده است. این فرد باعث خسارت‌های زیادی به این اثر تاریخی شده که توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است.