payamvha/North_RAG huggingface dataset:
معادلهٔ حرارت (Heat equation) یک معادله دیفرانسیل پاره‌ای خطی است که توزیع حرارت (یا اختلاف دما) را در یک دامنه داده شده توصیف می‌کند. نظریه معادله حرارت برای اولین بار توسط ژوزف فوریه در سال 1822 ارائه شد صورت معادله. برای تابع formula_1 در دستگاه مختصات دکارتی با متغیرهای مکانی formula_2 و متغیر زمان formula_3، معادله حرارت عبارت است از: formula_4 در حالت کلی تر: که در این‌جا formula_5 ضریب مثبتی است که اصطلاحاً "پخشندگی گرمایی" یا "ضریب نفوذ گرمایی" نامیده می‌شود و میزان ضریب نفوذ هدایتی گرما را نشان
می‌شود و میزان ضریب نفوذ هدایتی گرما را نشان می‌دهد. و عملگر formula_6 نمایانگر لاپلاسین یک تابع است. در مسائل فیزیکی مربوط به تغییرات دما تابع formula_1 در واقع نمایانگر دما در مکان formula_2 و زمان formula_3 می‌باشد، همچنین formula_5 ضریب نفوذ حرارتی خواهد بود. معادله حرارت یک معادله از نوع معادلات دیفرانسیل پاره ای سهموی می‌باشد که در شاخه‌های مختلف علمی کاربرد بسیار دارد. به عنوان مثال در نظریه احتمالات معادله حرارت با مطالعه حرکتهای براونی از طریق معادله فوکر-پلانک مرتبط می‌باشد. همینطور در بحث
معادله فوکر-پلانک مرتبط می‌باشد. همینطور در بحث ریاضیات مالی، برای حل معادله دیفرانسیل پاره ایی بلک-اسکولز ابتدا از تبدیل این معادله به معادله حرارت استفاده می‌شود. و البته معادله نفوذ که حالت کلی تری از معادله حرارت است در مطالعه پدیده‌های نفوذ شیمیایی و عملیات انتقال جرم در مهندسی شیمی ظاهر می‌شود. معادلات دیفرانسیل سهموی. مقالهٔ اصلی: معادلات دیفرانسیل سهموی معادلات دیفرانسیل سهموی به‌عنوان مدل‌های ریاضی حاکم بر فرایندهای پخش و نشر، یا به‌زبانی عمومی‌تر، فرایندهای برگشت‌ناپذیر وابسته به‌زمان کاربردهای
فرایندهای برگشت‌ناپذیر وابسته به‌زمان کاربردهای فراوان و متنوعی پیدا می‌کنند. ساده‌ترین نمونه از این‌گونه معادلات، معادلهٔ حرارت است. توضیح کلی. فرض کنید تابعی همچون formula_11 دما را در مکان formula_2 توصیف می‌کند. این تابع در طول زمان با گسترش انرژی گرمایی در فضای مورد بررسی دچار تغییر می‌شود. معادله حرارت تغییر دما را در طول زمان مشخص می‌کند. تصویر سمت چپ تغییرات دما را در امتداد یک نوار فلزی نشان می‌دهد. معادله حرارت به خوبی بیانگر این اصل است که حرارت در طول زمان از نقطه ای به نقطه مجاورش نفوذ می‌کند
در طول زمان از نقطه ای به نقطه مجاورش نفوذ می‌کند و انرژی گرمایی هرگز خود به خود تولید نمی‌شود مگر در صورت وجود منبع حرارتی یا یه اصطلاح "چاهک گرمایی".برای مثال وقوع واکنش شیمیایی در یک سامانه می‌تواند منبع تولید انرژی گرمایی در آن سامانه باشد. معادله حرارت در در حساب آمار و احتمالات در توضیح رفتار ولگشت استفاده می‌شود که در حل مسائل به وجود آمده در ریاضیات مالی استفاده فراوان می‌شود. جواب‌های بنیادین. جواب بنیادین، به‌نتیجهٔ حل معادلهٔ حرارت، در ازای شرط اولیهٔ وجود یک منبع گرمایی نقطه ای در مکانی معلوم
اولیهٔ وجود یک منبع گرمایی نقطه ای در مکانی معلوم از جسم مورد بررسی گفته می‌شود. در حالت یک‌بعدی (formula_13) داریم: formula_14 که formula_15 همان تابع دلتای دیراک (که برای مدل کردن یک بار حرارتی نقطه ای می‌باشد ) است. حل این مسئله، همان جواب بنیادین را به‌دست خواهد داد: formula_16 با در دست داشتن این جواب، همواره می‌توان حل معادله یک‌بعدی حرارت را به ازاء هر شرط اولیهٔ معلوم با کانولوشن به‌دست آورد: formula_17
مشتق پاره‌ای یا مشتق جزئی، در مورد توابع چند متغیره، به مشتق تابع نسبت به یکی از متغیرها با ثابت نگه‌داشتن سایر متغیرها گفته می‌شود. مشتق جزئی تابع f نسبت به متغیر x به یکی از صورت‌های زیر نمایش داده می‌شود: از ∂ به عنوان نماد مشتق جزئی استفاده می‌شود. این نماد توسط آدرین-ماری لژاندر ابداع شد و پس از معرفی توسط کارل گوستاو ژاکوب ژاکوبی عمومیت یافت. اگر تابع f را به صورت زیر تعریف کنیم، آنگاه مشتق f نسبت به x می‌شود: و مشتق f نسبت به y خواهد بود:
معادله موج (Wave equation) معادله‌ای خطی و کلاسیک از نوع معادلات دیفرانسیل هذلولوی پاره‌ای است. در حالت دو بعدی (نسبت به مکان) معادلهٔ درجهٔ دوم موج به صورت زیر نمایش داده می‌شود: formula_1 که در اینجا formula_2 عملگر لاپلاس، formula_3 زمان، formula_4 دامنهٔ موج، و formula_5 ضریبی است ثابت برابر با سرعت موج. به عنوان تعمیمی از معادلهٔ خطی موج، می‌توان سرعت را تابعی از دامنه موج گرفت. در این حالت، معادلهٔ غیرخطی موج خواهیم داشت formula_6 معادله درجهٔ اول موج. (در حالت یک‌بعدی نسبت به‌مکان) معادلهٔ درجهٔ دوم
(در حالت یک‌بعدی نسبت به‌مکان) معادلهٔ درجهٔ دوم بالا را می‌توانیم به دو معادله درجه اول موج به‌صورت زیر قسمت کنیم: formula_7 formula_8 formula_9 جواب‌ها. در حالت یک بعدی داریم: formula_10 برای حل مسئله ابتدا تغییر متغیر زیر را انجام می‌دهیم: formula_11، formula_12 به سادگی می‌توان نشان داد که در دستگاه مختصات جدید formula_13 و formula_14 معادله موج به صورت زیر در می‌آید: formula_15 که با انتگرال‌گیری ازآن داریم: formula_16 که در اینجا formula_17 و formula_18 توابع دلخواه (ولی مشتق‌پذیر) هستند. جواب
توابع دلخواه (ولی مشتق‌پذیر) هستند. جواب سینوسی. یک جواب معادله‌ٔ موج می‌تواند به این شکل باشد: formula_20 عدد موج، formula_21 سرعت زاویه‌ای، formula_22 طول موج، formula_23 فاز، formula_24 دوره تناوب و formula_25 بسامد حرکت نوسانی نام دارند. formula_26 سرعت فاز و سرعت گروه. جایی که (A(z,t پوشش دامنه‌ای که برای موج داریم و K تعداد موج و formula_23 نمایانگر فاز موج است. سرعت فاز "v""p" این موج توسط formula_28 نشان داده می‌شود. ( formula_22 نمایانگر طول موج است.
نمایش گوریل انگوری مجموعهٔ کارتونی محصول هانا-باربرا بود که در سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۸ از ABC آمریکا پخش می‌شد. خلاصه. شخصیت اصلی این کارتون یک گوریل ۱۲ متری است که عاشق انگور است. این شخصیت بعد از هر صحبتی که می‌کند کلمهٔ "انگوری" را دو بار تکرار می‌کند. "(انگوری ، انگوری)" او همراه یک سگ به نام "بیگلی بیگلی (Beegle Beagle)" و روی سقف ماشین او به کشورهای مختلف جهان سفر می‌کند و در این سفر با ماجراهای مختلفی روبرو می‌شود. هیکل بزرگ گوریل‌انگوری باعث می‌شود کسانی که او را پیشتر ندیده‌اند از دیدنش شوکه شوند و
که او را پیشتر ندیده‌اند از دیدنش شوکه شوند و بترسند، همین ظاهر اوست که مردم و حیوانات دیگر را می‌ترساند و با ترس فریاد می‌زنند: «وای … گووووو… ریل». گوریل‌ انگوری و دوست صمیمی‌اش بیگلی بیگلی معمولاً سوار یک ون کوچک زرد می‌شوند البته گوریل انگوری بالای سقف ماشین می‌نشیند بدون اینکه سقف ماشین بشکند! منابع. Wikipedia contributors, "The Great Grape Ape Show," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Great_Grape_Ape_Show&amp;oldid=190323668
در حالت برق گرفتگی گذشتن جریان الکتریکی از بدن فرد باعث دریافت درد یا آسیب دیدگی در بدن می‌⁯شود. گاه گستره برق‌گرفتگی به دریافت خارش یا لرزش بسنده می⁯کند و دست فرد مورد آسیب انگار به لرزش می‌آید؛ اما در مورد خطوط فشار قوی، نشانه‌های برق‌گرفتگی خیلی جدی‌تر بروز می‌یابند به گونه‌ای که درد، کم ارزش‌ترین آن‌ها به‌شمار می⁯ آید. شناسایی گذرش از بدن به عامل‌های گوناگونی مانند ولتاژ، گردش، زمان گذرگردش، راه گردش در تن، بسامد و… بستگی دارد. اما روی هم رفته آستانه شناسایی برای گردش DC، اگر از دست بگذرد بین ۵ تا ۱۰
برای گردش DC، اگر از دست بگذرد بین ۵ تا ۱۰ میلی آمپر و برای گردش AC با فرکانس ۶۰ هرتز بین ۱ تا ۱۰ میلی‌آمپر است. بررسی دانشی رخداد برق گرفتگی. چرخه الکتریکی از یک سرچشمه توان، راه گذر، بار الکتریکی و توانگیر تشکیل شده. راه گذر گردش از یک منبع تغذیه آغاز و به زمین پایان می‌گیرد. همیشه الکتریسیته یا جریان الکتریکی، کوتاه‌ترین راه را برای رسیدن به زمین پیدا می‌کند. از آنجا که ۷۰ درصد تن ما را آب تشکیل داده و آب رسانای بسیار خوبی برای گذر جریان الکتریکی می‌باشد پس هنگامی که انگشت ما با یک سیم حامل جریان تماس
پس هنگامی که انگشت ما با یک سیم حامل جریان تماس پیدا می‌کند یعنی کوتاه‌ترین راه برای گذر جریان پیدا شده‌است. آثار برق گرفتگی. عبور جریان الکتریکی از بافت⁯های زنده با توجه به جریان عبوری، نوع برق گرفتگی، مدت زمان برق گرفتگی و… می⁯تواند آثار مختلفی را در پی داشته باشد و عمق آثار نیز با توجه به هر کدام از عوامل، متفاوت خواهد بود. آثار جدی و مهم برق گرفتگی بر روی بدن جانداران و به ویژه انسان دو دسته هستند: سوختگی. گذر جریان از بدن به اندازه ۱ میلی آمپر را آستانه پایین دریافت برق گرفتگی می‌گویند. یک حس عبور
پایین دریافت برق گرفتگی می‌گویند. یک حس عبور جریان به ادم دست میدهد ولی جریان اگر از 100 میلی‌آمپر بیشتر باشد و ولتاژ تغذیه نیز به اندازه کافی باشد بدن دچار از دست دادن پاره تن می‌گردد. اگر ولتاژ چیزی بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ولت باشد، به دلیل اُهم کم تن گردش بسیاری پیدایش می‌شود. اما همان اندازه کم ایستادگی در تن در برابر گذر گردش، مایه پیدایش گرمای بسیار و در پایان سوختگی بیرونی و درونی می‌شود. تأثیر بر روی دستگاه عصبی. مسئله دیگر عبور جریان الکتریکی از بدن که می⁯توان آن را مهلک‌ترین اثر برق‌گرفتگی بر روی بدن
می⁯توان آن را مهلک‌ترین اثر برق‌گرفتگی بر روی بدن دانست، تأثیر آن بر روی سیستم عصبی است. منظور از سیستم عصبی، شبکهٔ بین سلول⁯های عصبی یا همان نرون⁯ها است، که وظیفه آن‌ها تنظیم فرایندهایی است که در اعضای بدن انجام می⁯پذیرد. از جمله بخش⁯های مهم سیستم عصبی می⁯توان از مغز، نخاع و سلول⁯های حسی بدن را نام برد. ارتباط بین سلول⁯های عصبی به وسیله جریان الکتریکی انجام می⁯پذیرد. این سلول⁯ها برای برقراری ارتباط از سیگنال ⁯های الکتریکی با جریان و ولتاژ بسیار پایین استفاده می⁯کنند. به وسیله این سیگنال⁯ها دستور از سیستم
می⁯کنند. به وسیله این سیگنال⁯ها دستور از سیستم عصبی به قسمت⁯های مختلف بدن مانند ماهیچه ⁯ها یا غده درون‌ریز می⁯رسد. حال اگر جریان برق در بدن یک موجود زنده به اندازه کافی زیاد باشد، سیگنال⁯‌های الکتریکی فرستاده شده به وسیله مغز را خنثی خواهد کرد؛ بنابراین از ایجاد عکس⁯ العمل در بدن مصدوم جلوگیری خواهد کرد. همچنین عبور جریان الکتریکی از رگ‌های عصبی موجب به وجود آمدن حرکات غیرارادی در بدن مصدوم خواهد شد به طوری که مصدوم نمی⁯تواند هیچ اقدامی در مدت برق‌گرفتگی انجام دهد. این حالت زمانی که مصدوم هادی برق‌دار را
دهد. این حالت زمانی که مصدوم هادی برق‌دار را در دست خود گرفته، می⁯تواند خیلی خطرناک‌تر باشد چرا که ماهیچه ⁯های قرار گرفته بر روی ساعد که مسئول خم کردن انگشتان هستند از ماهیچه ⁯هایی که مسئول صاف کردن انگشت⁯ها هستند قوی⁯ترند. هنگام برق گرفتگی هر دو نوع ماهیچه تلاش می⁯کنند تا منقبض شوند اما در این حالت به علت قوی تر بودن ماهیچه⁯های خم ⁯کننده پیروزی با آنهاست. اتفاقی که در این لحظه رخ می⁯دهد این است که دست با تمام قوا مشت می⁯شود؛ اگر زمانی که این اتفاق رخ می⁯دهد هادی حامل جریان در کف دست مصدوم باشد، با مشت شدن
هادی حامل جریان در کف دست مصدوم باشد، با مشت شدن دست هادی، به دست چسبیده و هدایت الکتریکی بهتر برقرار خواهد شد. این رخداد ممکن است موقعیت مصدوم را بیش از پیش خطرناک کند. باید به این نکته اشاره کرد که در این حالت رها کردن هادی برای مصدوم غیرممکن است. افرادی که تجربه برق گرفتگی دارند احتمالاً با تشنج⁯های به وجود آمده در این حالت آشنا هستند. این تشنج⁯ها تنها در حالتی از بین خواهند رفت که عبور جریان از بدن متوقف شود. البته حتی پس از قطع برق نیز تا مدتی کنترل بعضی ماهیچه⁯‌ها برای مصدوم غیرممکن است و همچنین
بعضی ماهیچه⁯‌ها برای مصدوم غیرممکن است و همچنین عملکرد انتقال دهنده⁯‌های عصبی تا مدتی مختل خواهد شد. از این قابلیت برای ساخت سلاح⁯های بی‌حرکت کننده استفاده می⁯شود (توضیحات بیشتر در انتهای صفحه). اثرات عبور جریان الکتریکی در بدن تنها به ماهیچه⁯‌های حرکتی بدن محدود نمی⁯شود. قلب و شش⁯ها دارای دیافراگم ⁯ها یا دریچه⁯‌هایی هستند که عملکرد آن‌ها را کنترل می⁯کند. با عبور جریان از بدن سیگ‌های الکتریکی مغز برای این ماهیچه⁯‌ها خنثی خواهد شد و بدین ترتیب این ماهیچه⁯‌ها دچار عارضه "fibrillation" یا انقباض بی‌نظم عضلانی
دچار عارضه "fibrillation" یا انقباض بی‌نظم عضلانی خواهد شد (در صورت AC بودن جریان)؛ در این حالت قلب با سرعت بیشتر و با فشار کمتری می⁯تپد به طوری که نمی⁯تواند عمل رساندن خون به قسمت‌های حساس بدن را انجام دهد. در هر حال نتیجه یک برق گرفتگی با شدت بالا، چه ایست قلبی باشد و چه خفگی مرگبار خواهد بود. جریان الکتریکی از جهت نوع AC یا DC نیز می⁯تواند آثار متفاوتی بر روی بدن داشته باشد. جریان DC همواره دارای مقداری ثابت است این خاصیت جریان DC می⁯تواند موجب شود مصدوم در هنگام برق گرفتگی کاملاً فلج شود. بر عکس در
در هنگام برق گرفتگی کاملاً فلج شود. بر عکس در جریان AC به خاطر تغییرات دائمی در بین هر سیکل، امکان فرار از حالت بی ⁯حرکت شدن بیشتر است؛ بنابراین از نظر بی⁯ حرکت‌کنندگی جریان DC از AC خطرناک‌تر است. اما تأثیرات جریان AC بر روی قلب می⁯تواند مرگبارتر باشد چرا که جریان AC به راحتی قلب را دچار حالت ضربان نامنظم (fibrillation) می⁯کند و این در حالی است که جریان DC تنها موجب ایست قلبی می⁯شود. در اینجا باید به این نکته اشاره کرد که امکان بازگشت برای قلبی که دچار ایست شده باشد از قلبی که دچار ضربان نامنظم شده باشد
شده باشد از قلبی که دچار ضربان نامنظم شده باشد بیشتر است. روش⁯های معالجه به وسیله شوک الکتریکی. از شوک الکتریکی در برخی روش⁯ها برای معالجه بیماری⁯های خاص و با در نظر گرفتن ملاحظات استفاده می⁯شود. بعضی از این روش⁯ها عبارت‌اند از: استفاده از شوک الکتریکی به عنوان سلاح. تفنگ شوک الکتریکی یا Taser نوعی اسلحه خاص برای ایجاد اغتشاش ماهیچه‌ه⁯ا و در نتیجه بی‌حرکت کردن فرد است. این اسلحه بر طبق اصول برق‌گرفتگی به‌طور ناگهانی و برای مدت بسیار کوتاهی ولتاژ بسیار بالا اما با جریان کم را بین دو الکترود خود ایجاد
بالا اما با جریان کم را بین دو الکترود خود ایجاد می⁯کند. حال اگر فردی در تماس با اسلحه قرار داشته باشد سیستم انتقال عصبی او دچار اختلال شده و به این ترتیب فرد کنترل ماهیچه ⁯های خود را برای مدتی از دست خواهد داد این عملکرد با درد شدیدی برای فرد همراه خواهد بود. برای اکثر مردم حداقل دو تا سه ثانیه طول می⁯کشد تا تعادل خود را از دست بدهند. ولتاژ بین الکترودها وابسته به نوع سلاح بین ۵۰ kV تا ۱ MV خواهد بود اما ولتاژهای رایج برای این اسلحه بین ۲۰۰ kV تا ۳۰۰ kV هستند.
این دامنه مختص قاره آسیا تهیه شده است. کار برای ایجاد دامین .asia از سال ۲۰۰۰ آغاز شد. سازمان DotAsia موفق شد تا موافقت‌های رسمی برای راه‌اندازی این دامنه را در اواسط اکتبر ۲۰۰۶ دریافت کند و نخستین دامین.asia در اینترنت در ماه مارس ۲۰۰۸ حضور خود را اعلام خواهد کرد. برای ثبت نام در asia. حراج برگزار می‌شود. در مواردی که چندین سازمان خواهان یک نشانی باشند، هر کس مبلغ بالاتری اعلام کند حق تصاحب آن نشانی را خواهد داشت. وسعت دسترسی جغرافیایی به دامین asia. از استرالیا تا خاورمیانه را در برمی‌گیرد. در مجموع ۲۰
تا خاورمیانه را در برمی‌گیرد. در مجموع ۲۰ سازمانی که کد دامین کشوری را فعال کرده‌اند نیز می‌توانند به asia. بازگردند.
دومین (به انگلیسی: The 2nd) یک فیلم اکشن آمریکایی محصول سال ۲۰۲۰ به کارگردانی برایان اسکیبا با بازی رایان فیلیپ و کاسپر ون دین است. این فیلم در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۰ به صورت دیجیتالی و ویدئو هنگام درخواست منتشر شد. داستان. ویک دیویس، رهبر تیم دلتا، هنگام تحویل گرفتن پسرش از خوابگاه دانشگاه، متوجه تعداد غیرمعمولی از افراد در محل می‌شود که ارین را از نزدیک تماشا می‌کنند. وقتی ارین فهمید که راننده وی اسکورت معمول او نیست، ویک برای نجات ارین از توطئه آدم‌ربایی وارد عمل می‌شود که زندگی او و پسرش را به خطر
وارد عمل می‌شود که زندگی او و پسرش را به خطر می‌افتد.
ایران‌شهر (به پهلوی کتیبه‌ای: 𐭠𐭩𐭫𐭠𐭭𐭱𐭲𐭥𐭩، لاتین‌نویسی: Ērānšahr) برآمده از واژهٔ پارسیگ ایران (به پهلوی کتیبه‌ای: 𐭠𐭩𐭫𐭠𐭭، لاتین‌نویسی: Ērān) نام رسمی سرزمین ایران در روزگار شاهنشاهی ساسانی بود. مفهوم ایران‌شهر در دوران ساسانیان به واحدی جغرافیایی-فرهنگی تبدیل شد. تعریف. در مفهوم، در دوران شاهنشاهی ساسانی، این واژه معنای فراقومی در سرزمین ایرانیان را به خود گرفته‌است. مفهوم ایران‌شهر در دوران ساسانیان به واحدی جغرافیایی-فرهنگی تبدیل شد؛ بر اساس نوشتارها و سنگ‌نوشته‌های باقی‌مانده، در این سرزمین، با مرزهای
باقی‌مانده، در این سرزمین، با مرزهای مشخص، افراد مختلف از ادیان مختلف، فراتر از باورهای مذهبی و قومی، خود را شهروند «ایران‌شهر» دانسته‌اند. از این‌رو، از نظر برخی پژوهشگران، مفهوم ایران‌شهر به صورت تاریخی، مردمان گوناگونی را در خود جای داده است. همچنین این مفهوم را همان مفهوم «ایرانیَت» یا مجموعه‌ای از ارزش‌های فرهنگی ایرانی، همچون نوروز می‌دانند که در یک سنتِ طولانیِ تاریخی و مذهبی توانسته در دوره‌های گوناگون، توسط مردمان بسیاری در این واحد جغرافیایی، تداوم پیدا کند. آنچه از بررسی مدارک تاریخی و
تداوم پیدا کند. آنچه از بررسی مدارک تاریخی و باستانشناسی ایران به دست می‌آید، این است که عنوان پادشاهان ساسانی و نام کشور و قلمرو فرمانروایی ایشان با القاب و نام‌های پیش از ایشان تفاوت دارد. واژه ایران، آریان و آریانوس در کتیبه‌های ساسانی و القاب و نام‌های اشخاصی مانند ایراندخت، ایران‌گشسب، ایران خرد و نام سمتهای اداری مانند ایران سپهبَد، برای اولین بار در زمان ساسانیان دیده می‌شود. کاربرد گسترده نام ایران در القاب مختلف اداری حکومت جدید و تشکیلات آن از همان ابتدای بنیان‌گذاری سلسله ساسانی پدیده‌ای ویژه
ابتدای بنیان‌گذاری سلسله ساسانی پدیده‌ای ویژه است. در کتیبه‌های شاهان ساسانی پس از عنوان، ایران و انیران (یعنی ایران و غیرایران) دیده می‌شود. این واژه‌ها در برابر واژه‌های آریایی و غیرآریایی است، که در متون هخامنشی به چشم می‌خورد. واژه فارسی ایران به فارسی میانه «Ērān»، از فارسی باستان «-ariya» که برابر واژه اوستایی «-airiia» است بازمی‌گردد. این واژه را همهٔ اقوام «آریایی» در ایران و هند باستان برای نامیدن خود به کار می‌بردند. صورت اصلی آن را نمی‌توان به درستی بازشناخت، اما با توجه به صفت اوستایی
به درستی بازشناخت، اما با توجه به صفت اوستایی «-airiiana» (آریایی)، می‌توان آن را برگرفته از صورت اضافی جمع این واژهٔ ایرانی (-aryānām) دانست که به سرزمین یا کشور گفته شده‌است؛ مانند «aryānām dahyuš» که تقریباً به معنی سرزمین آریاها است یا «aryānām xsavram» به معنای شهریاری آریاها. اینکه مفهوم «Īrān» و سپس «Ērān» در آغاز هیچ بار معنایی سیاسی نداشته‌است، آشکارا از عنوان پادشاهی به فارسی میانه «šāhān šāh Ērān ud Anērān» (شاهنشاه ایران و انیران) (بسنجید با اوستایی «-an-airiia» و هندوآریایی باستان «-an-árya»
«-an-airiia» و هندوآریایی باستان «-an-árya» به معنای غیر ایرانی) بر می‌آید؛ به همین ترتیب اصطلاحاتی چون «Ariya čiça» (نژاد آریایی) در فارسی باستان و عبارت ایلامی کتیبهٔ داریوش بزرگ در بیستون (بندهای ۶۲ و ۶۳) به شرح: «d.na-ap v.Har-ri-ya-na-um» (به فارسی باستان: Ariyānām، به معنای خدای آریاها در اشاره به اهورامزدا)، نشان دهندهٔ بار نژادی این اصطلاح در دوران باستان است. پیشینه ایران. نخستین هندواروپایی‌هایی که به فلات ایران آمدند، کسانی بودند که به زبان‌های ایرانی باستان (اوستایی، مادی، پارسی، سکایی، پارتی،
باستان (اوستایی، مادی، پارسی، سکایی، پارتی، سُغدی و زبان‌های گروه‌های کوچک دیگر) سخن می‌گفتند. نخست به آسیای مرکزی رفته و سپس به خود فلات آمدند. سه گروه از آنها، یعنی ماد و پارت و پارس، در دوران باستان، حکومت شاهنشاهی برپا کردند. مادها، نخستین گروهی بودند که توانستند قدرت خود را در فلات ایران تثبیت و با شکست‌دادن آشوریان، میان‌رودان شمالی و بخش‌هایی از آناتولی را در قرن هفتم پ. م فتح کنند. این آغاز فرایندی بود که خشکی‌های بین دریای مدیترانه و خلیج فارس را یکپارچه کرد، به گونه‌ای که دادوستد از شبه‌قاره هند
کرد، به گونه‌ای که دادوستد از شبه‌قاره هند به حوزه دریای مدیترانه تسری یافت. شاهنشاهی پارسی هخامنشی در ۵۵۰ پ. م، تحت فرمانروایی کوروش، توانست پادشاهی ماد و تمام میان‌رودان را به شاهنشاهی خود بیفزاید. در زمان پادشاهی داریوش بزرگ، سومین شاه هخامنشی، سه تمدن بزرگ رودخانه‌ای دوران باستان، یعنی حوزه رود نیل، میان‌رودان و جلگه سند، تحت یک قدرت سیاسی واحد به هم پیوستند. برای نخستین بار در تاریخ، شاهنشاهی‌ای شکل گرفت که از سند تا نیل گسترانیده بود و شبکه‌ای از راه‌ها، سامانهٔ پولی متمرکز و تشکیلات ایالتی داشت که
سامانهٔ پولی متمرکز و تشکیلات ایالتی داشت که با نظام اداری فعال و گسترده اداره می‌شد. با برآمدن اسکندر مقدونی، ایران اهمیت و پایداری‌اش را حفظ کرد. پیر بریان، حکومت اسکندر را استمرار و اوج فرمانروایی پارسی هخامنشی می‌داند. با مرگ اسکندر، سلوکیان، سومین سلسله ایران باستان، به قدرت رسیدند. به شاهنشاهی سلوکیان در قرن سوم پیش از میلاد، از دو منظر می‌توان نگریست. یکی امپریالیست پنداشتن سلوکیان بر اساس این تحلیل که مانند جانشینان اروپایی هجده قرن بعد خود آمدند و حکومت استثماری‌شان را در آسیا، مستقر کردند و دیگر
حکومت استثماری‌شان را در آسیا، مستقر کردند و دیگر این نگاه که سلوکیان گرچه اصل و نسب یونانی داشتند، نیرویی بودند که تمدن یونانی-ایرانی را پایه گذاشتند و سیر تاریخ ایران را ادامه دادند. همان‌طور که در مورد هخامنشیان گفته شد، باید به یاد داشت که نحوه تفکر، آرمان‌ها، تشکیلات و هدف‌های هر شاهنشاهی و «نه زبان آن» معرف آن شاهنشاهی است. به این معنا، به آسانی می‌توان از این نظریه دفاع کرد که سلوکیان، سومین سلسله ایران باستان بودند. با ضعیف شدن حکومت سلوکیان بر ایران، سلسله چهارم یعنی اشکانیان به قدرت رسید. این بار
سلسله چهارم یعنی اشکانیان به قدرت رسید. این بار از حاشیه‌های شمال‌شرقی، مردمی ایرانی توانستند نظام نسبتاً متمرکزی برپا کنند که تقریباً پنج قرن (۲۴۷ پ.م. تا ۲۲۴ م) دوام یافت. اشکانیان سنت یونانی-ایرانی را در هم آمیختند و اجازه دادند مردمان گوناگون، یونانی یا ایرانی با گرایش‌های مذهبی متفاوت، کنار یکدیگر زندگی کنند. دین جهان ایرانی، زرتشتی بود که خود را به شکل‌های گوناگون به منصه ظهور گذاشت، اما ادیان پویای دیگری نیز بودند که ایرانیان جذب آن‌ها شدند. از دوره هخامنشیان، یهودیان، چه در هگمتانه، چه بابل و چه
هخامنشیان، یهودیان، چه در هگمتانه، چه بابل و چه اورشلیم، در ایران زندگی و با حکومت پارسی همکاری کرده بودند. در دوره اشکانیان، افسران یهودی-پارسی در سپاه ایران خدمت می‌کردند و در تبلیغات متداول، شاهان ایرانی را ناجی خود و رومیان را دشمن ستمگر قلمداد می‌کردند. مسیحیان نیز از قرن اول میلادی، به سبب آزار و اذیت رومیان، به ایران پناه آوردند. اما در قرن سوم و چهارم میلادی، به سبب رسمیت یافتن دین مسیحیت در امپراتوری روم، شاهان ساسانی به وفاداری مسیحیان شک کردند، ولی در قرن پنجم، شاهان ساسانی، مسیحیت ایرانی را به
در قرن پنجم، شاهان ساسانی، مسیحیت ایرانی را به رسمیت شناختند. بودایی‌گری و تا حد بسیار کمتری مذهب هندو، در حاشیه‌های شرقی جهان ایرانی جای‌پایی یافت. بوداهای بامیان گواه حضور جامعه پویای بودایی در شرق ایران است. باید مندایی‌ها را که در میان‌رودان می‌زیستند و تا امروز در آنجا زندگی می‌کردند و نیز مانویان را هم یاد کنیم که یکی از شاهان ساسانی در قرن سوم، عقاید دینی‌شان را تا حدود زیادی پذیرفت. پنجمین سلسله ایران باستان، شاهنشاهی ساسانی است. ساسانیان در شکل‌گیری ایده ایران در حکم یک ملت و سیستم اعتقادی آن و
ایده ایران در حکم یک ملت و سیستم اعتقادی آن و ارزش‌های معنوی، زبان و ادبیات جهانی ایرانی نقش مؤثری داشتند. ساسانیان بودند که مفهوم مرزی سرزمینی را پدیدآوردند که ایران‌شهر یا «قلمرو ایرانیان» نامیده می‌شد و حتی پس از سقوط حکومت ساسانی، این تفکر به شکل غیردینی پابرجا ماند. سلسله سامانی، غزنوی، مغولی، صفوی، قاجار و پهلوی، اغلب از همین اندیشه که تا زمان کنونی برجای مانده‌است، یاری جسته‌اند. این دید تاریخی-سنتی ایرانیان در حماسه بزرگ پارسی، شاهنامه، نیز مطرح شده‌است. شاهنامه در اصل، به شکل رویدادنامه شاهی،
شده‌است. شاهنامه در اصل، به شکل رویدادنامه شاهی، خدای‌نامه، در دوره ساسانیان سروده شد. اگر موبدان زرتشتی دوره ساسانی، اوستا و بیست و یک نسک یا فصل (نیایش مقدس سنت زرتشتی) را به نوشته درنمی‌آوردند، آیین زرتشتی به شکلی که امروز می‌شناسیم، برجای نمی‌ماند. ساسانیان بودند که قدرتمندانه، سنتی ایرانی را همراه با جامعه‌ای مبتنی بر مذاهب طایفه‌ای، در مکانی به نام ایران‌شهر یا ایران، بنیان نهادند. هنگامی که ساسانیان از مسلمانان عرب شکست خوردند، این سنت چنان نیرومند بود که بدون اینکه رنگ ببازد، اسلام و فرهنگ ایرانی
بود که بدون اینکه رنگ ببازد، اسلام و فرهنگ ایرانی را نیز تحت تأثیر قرار داد. از اواخر دوره قاجار و در اوایل دوره پهلوی، این تفکر که سقوط شاهنشاهی ساسانی در برابر مسلمانان به منزله پایان شکوه و عظمت ایران و در واقع آغاز افول ایران بود، بسیار معمول شد. اما فرهنگ ایرانی نمُرد و با اسلام همان کرد که با یونانی‌مآبی کرده بود. تحت نفوذ اسلام، ایران توانست در جنبه‌های فرهنگی، هنری، فکری و ادبی جهان اسلامی نیرویی پیش‌برنده باشد. این به‌راستی، قابلیت تمدن ایرانی است که موفق شده فاتحان بیگانه و فرهنگ‌های متجاوز را در
موفق شده فاتحان بیگانه و فرهنگ‌های متجاوز را در سنت خود جذب و به این شکل، سنتی جهانی بیفزاید. ریشه دینی و ایدئولوژیک. واژهٔ «ایران» برای اولین بار در القاب اردشیر یکم، بنیان‌گذار سلسلهٔ ساسانی، دیده می‌شود. بر روی نقش برجستهٔ تاجگذاری او در نقش رستم در فارس، و متعاقباً بر روی سکه‌هایش، او با عنوان ʾrtḥštr MLKʾn MLKʾ ʾyrʾn/اردشیر شاهان شاه ایران، در فارسی میانه، MLKYN MLKʾ ʾryʾn/شاهان شاه آریان، در پارتی، خوانده می‌شود. پسرش شاپور یکم، در حالی که از همین شیوه برای پدرش استفاده می‌کرد، خود را با عنوان MLKʾn
برای پدرش استفاده می‌کرد، خود را با عنوان MLKʾn MLKʾ ʾyrʾn W ʾnyrʾn/شاهان شاه ایران و انیران/، پارتی MLKYN MLKʾ ʾryʾn W ʾn(y)ʾryʾn/شاهان شاه آریان و اناریان/ معرفی می‌کرد. همین شکل توسط شاهان بعدی، از نرسه تا شاپور سوم، استفاده می‌شد. کتیبهٔ سه‌زبانهٔ بزرگ شاپور یکم در کعبهٔ زرتشت در فارس، که در اینجا فقط در نسخه‌های پارتی و یونانی حفظ شده، اما با اطمینان در فارسی نیز قابل بازسازی است، برای اولین بار حاوی واژهٔ فارسی ایران‌شهر (پارتی آریانشهر) است. شاه در فارسی اعلام می‌کند [*ʾNH . . . ylʾnštry ḥwtʾy
در فارسی اعلام می‌کند [*ʾNH . . . ylʾnštry ḥwtʾy ḤWHm]/من . . . ایران‌شهر خدای هستم/، پارتی ʾNH . . .ʾryʾnḥštr ḥwtwy ḤWYm/از . . . آریانشهر خدای اهیم/، یونانی egō . . .tou Arianōn ethnous despotēs eimi «من خداوند پادشاهی (ملت یونانی) آریایی‌ها هستم» (ŠKZ، فارسی میانه [۱]، پارتی ۱.، یونانی ۱.۲). این عبارت، پس از عنوان او «شاه شاهان آریایی‌ها»، این احتمال را بسیار زیاد می‌کند که ایران‌شهر به درستی به امپراتوری اشاره داشت، در حالی که ایران همچنان، مطابق با ریشه‌شناسی آن (&lt; ایرانی باستان *aryānām)، به عنوان
آن (&lt; ایرانی باستان *aryānām)، به عنوان جمع (مورب) اسم خاص ēr (پارتی ary &lt; ایرانی باستان arya-) «آریایی»، یعنی «از ایرانیان» فهمیده می‌شد. شکل مفرد توسط شاپور در اشاره به پسرش ʾyly mzdysn nrsḥy MLKʾ ḥndy skstn. . ./ایر مزدیسن نرسه، شاه هند، سیستان. . ./، پارتی ʾry mzdyzn nrysḥw/اری مزدیسن نرسه. . ./ «آریایی، مزداپرست نرسه، شاه هند، سیستان» و غیره استفاده می‌شود. از دیگر حاکمان ساسانی، فقط بهرام دوم آن را بر روی برخی از سکه‌های خود، به افسانهٔ استاندارد مورد استفاده از اردشیر یکم به بعد اضافه کرده
مورد استفاده از اردشیر یکم به بعد اضافه کرده است: (ʾyry) mzdysn bgy (wrḥrʾn) MRKʾn MRKʾ ʾyrʾn (W ʾnyrʾn) «خدای (آریایی) مزداپرست (بهرام)، شاه شاهان آریایی‌ها (و غیری آریایی‌ها)». ترکیب *aryānām xšaθra- در کتیبه‌های فارسی باستان هخامنشیان به هیچ وجه یافت نمی‌شود. در یشت‌های بعدی فقط از airiiå و anairiiå daiŋhāuuō «سرزمین‌های آریایی» و «غیری آریایی» (نامشخص) یاد شده است. بنابراین اصطلاح ایران‌شهر ظاهراً ابداع ساسانیان بود. ایران‌ویج. بر اساس اوستا (فردگرد یکم وندیداد)، ایرانیان باستان خاستگاه خود را