payamvha/North_RAG huggingface dataset:
ماتسوئو باشو بزرگ‌ترین و نام‌آورترین شاعر هایکوسرای ژاپنی محسوب می‌شود. زندگی. او در یک خانواده سامورایی در ۱۶۴۴ (میلادی) به دنیا آمد. نام کودکی اش "کین ساکو (金作)" بود. دربارهٔ زمان قبل از هایکونویس شدنش اطلاعات زیادی در دست نیست؛ ولی تا سن ۴۱ سالگی بیشتر به سرودن اشعار هزل‌آمیز گرایش داشت. سال‌های زیادی از عمرش در سفر بود؛ و از معابد و طبیعت زیبایی ژاپن دیدن می‌کرد و در مورد آن‌ها هایکو و نثر می‌نوشت. در دهه آخر عمرش که مکتب باشو را در هایکو بنیان نهاد و شاگردان متعددی تربیت کرد. پیش از باشو کار هایکو
و شاگردان متعددی تربیت کرد. پیش از باشو کار هایکو سرایان بازی با کلمات بود و همین امر باشو را بر آن داشت که در اعتلای هایکو بکوشد. باشو هایکو را ابداع نکرد بلکه هایکو را یک سبک جدی و پر آوازه ساخت و هایکو با نام "باشو" گره خورده‌است. او نام مستعارش را از درخت موز گرفت. باشو (芭蕉, bashō) در زبان ژاپنی به معنای درخت موز است. مرگ. او در ۲۸ نوامبر ۱۶۹۴ (میلادی) درگذشت. نمونه شعر. معروفترین شعر باشو، هایکو "برکه کهن" است که سرآغاز حرکت انقلابی او در فرم هایکو بود: 古池 / 蛙飛び込む / 水の音 کلاغی بر آن نشسته، این شام گاهِ
古池 / 蛙飛び込む / 水の音 کلاغی بر آن نشسته، این شام گاهِ خزانی. مخروط های کاج فرو می افتد در موج های کوچک. ژیغ ژیغِ زنجره در سنگ ها نفوذ می کند قلبم را می رباید بنفشه ای وحشی. در شب، در بیرون شمعی در دستم نشستم و چشم دوختم به شکوفه های آلو
کوبایاشی ایسا (۱۵ ژوئن ۱۷۶۳ - ۵ ژانویه ۱۸۲۸) شاعر هایکوسرای ژاپنی و روحانی شین بودایی بود. او در کنار ماتسوئو باشو، یوسا بوسون و ماسائوکا شیکی یکی از چهار هایکوسرای بزرگ ژاپن شناخته می‌شود. زندگی. او در ۱۵ ژوئن ۱۷۶۳ (میلادی) به دنیا آمد و کوبایاشی یاتارو (小林弥太郎) نامیده شد. زندگی او شامل غم‌ها و نامرادی‌های فراوانی است: وقتی دو ساله بود مادرش و وقتی ۱۴ ساله بود مادربزرگش را از دست داد. بعدها سه فرزندش و اولین همسرش مردند. تا اینکه در سه سال آخر با یک دختر سامورایی ازدواج کرد. در هایکوهای ایسا خبری از زندگی
ازدواج کرد. در هایکوهای ایسا خبری از زندگی غم انگیزش نیست. تا مدت‌ها به سبک ماتسوئو باشو و یوسا بوسون شعر می‌گفت ولی در حدود چهل سالگی به کمال شعری خود دست یافت. وی زبان محاوره و لهجه‌های مختلف را در هایکوهایش به کار گرفت. مرگ. در ۵ ژانویه ۱۸۲۸ (میلادی) در روستای محلی خود درگذشت. نمونۀ هایکوها. به شهر کاماکوُرا روزگار درازی از این پیش، کاملیاهای کهن‌سال! شما درختانِ که بودید؟ شاخه را پیوند می‌زنم شاید فردا مُرده باشم بادِ پاییزی ـ اینجا بر گورش رُسته‌اند گل‌های سرخ، که دوست داشت بچیند. [این شعر را ایسا در
سرخ، که دوست داشت بچیند. [این شعر را ایسا در مرگ دخترش سروده‌است.] ترجمه‌های فارسی. "از توتستان لذّت ببر"، انتخاب و ترجمه‌ی سمیرانیک نوروزی، 1394. "برگ‌های نریخته"، انتخاب و ترجمه‌ی محمدرضا ضیغمی، 1395. "یک فنجان چای"، انتخاب و ترجمه‌ی ع. پاشایی، 1398.
لولیتا رمانی است از ولادیمیر ناباکوف که به زبان انگلیسی نخستین بار در سال ۱۹۵۵ در پاریس منتشر شد. ناباکوف بعداً خودش آن را به زبان مادریش روسی ترجمه کرد. لولیتا مضمون بسیار بحث‌برانگیزی دارد. راوی غیرقابل اعتماد داستان یک استاد ادبیات روان‌پریش به نام "هامبرت هامبرت" است که عشقی بیمارگونه به دختری ۱۲ ساله به نام "دلورس هیز" (ملقب به لولیتا) دارد و پس از آنکه پدرخوانده او می‌شود با او وارد رابطه عاشقانه می‌شود. آنها پس از مرگ مادر دلورس به سفر می‌روند و رابطهٔ جنسی کامل دارند، هر چند هامبرت مدعی است نفر اولی
جنسی کامل دارند، هر چند هامبرت مدعی است نفر اولی نبوده است که با دلورس رابطهٔ جنسی داشته است. لولیتا از آثار کلاسیک و شاهکارهای ادبیات داستانی قرن بیستم محسوب می‌شود و در رتبه چهارم بهترین رمان انگلیسی زبان کتابخانه مدرن قرار گرفته است. شهرت داستان در فرهنگ عمومی موجب شده تا نام «لولیتا» به لقبی برای دختران زودبالغ و سکسی تبدیل شود. این کتاب برای اولین بار در سال ۱۹۵۵ در پاریس توسط «Olympia Press» به چاپ رسید. استنلی کوبریک، در سال ۱۹۶۲، و آدریان لین در سال ۱۹۹۷، دو فیلم با اقتباس از این رمان ساختند. این
۱۹۹۷، دو فیلم با اقتباس از این رمان ساختند. این رمان همچنین چندین بار دستمایه نمایش‌های روی صحنه بوده است. طرح داستان. هامبرت هامبرت، یک محقق ادبی در اروپا، مرگ نابهنگام معشوقهٔ کودکی خود، آنابل لی، را توصیف می‌کند. به ادعای وی، عشق بی‌سرانجام او به آنابل موجب تمایل او به دختربچه‌های جذاب ۹ تا ۱۴ ساله می‌شود. او با وانمود کردن به مطالعهٔ کتاب در یک پارک عمومی و تحریک شدن با دخترانی که اطرافش بازی می‌کنند، در فانتزی‌های جنسی خود افراط می‌کند. علاوه بر این به دیدار یک فاحشهٔ ۱۶–۱۷ ساله می‌رود و تصور می‌کند
دیدار یک فاحشهٔ ۱۶–۱۷ ساله می‌رود و تصور می‌کند که سه سال کوچکتر است. بعد از اینکه بخاطر روابطش از طرف پلیس دچار مشکل می‌شود، با یک زن بالغ لهستانی با رفتاری کودکانه به نام والریا ازدواج می‌کند. ازدواج هامبرت با والریا فسخ می‌شود و بعد از ملاقات با یک روان‌پزشک، به شهر کوچک نیوانگلند می‌رود تا نویسندگی کند. هامبرت دربارهٔ ملاقات و محبت دختر ۱۲ سالهٔ یک خانوادهٔ فقیر رویاسازی می‌کند که توافق کرده خانه‌شان را اجاره کند. یک کیف گران‌قیمت از اسباب‌بازی می‌خرد تا به دیدار خانواده مک کو برود ولی می‌فهمد که
تا به دیدار خانواده مک کو برود ولی می‌فهمد که خانه‌شان در آتش سوخته است. خانم هیز پیشنهاد می‌کند که هامبرت در خانهٔ آن‌ها اقامت کند. او هم به رسم ادب و با بی‌میلی به دیدن خانه‌شان می‌رود، چون «تمام دلایلش برای آمدن به این شهر از بین رفته بود». او می‌خواهد پیشنهاد شارلوت هیز بیوه را رد کند تا اینکه دختر ۱۲ سالهٔ او، دولورس را می‌بیند که با نام‌های «لو»، «لولا» یا «دالی» شناخته شده است. هامبرت سریعاً شیفته دخترک می‌شود و به شباهت غیرطبیعی او به آنابل اشاره می‌کند و توافق می‌کند که در خانهٔ شارلوت بماند تا
می‌کند و توافق می‌کند که در خانهٔ شارلوت بماند تا نزدیک دخترش باشد. او پنهانی، دخترک را «لولیتا» می‌نامد. وقتی «لولیتا» در کمپ تابستانی است، شارلوت که عاشق هامبرت شده است در نامه‌ای به او می‌گوید که یا باید با او ازدواج کند یا از آنجا برود. هامبرت با ازدواج با شارلوت توافق می‌کند تا کنار لولیتا زندگی کند. شارلوت نسبت به بی‌میلی هامبرت به خودش و علاقهٔ او به لولیتا بی‌توجه است. تا اینکه دفتر خاطرات هامبرت را می‌خواند و از احساسات واقعی و قصد او باخبر می‌شود. شارلوت، لولیتا را به مدرسه تهذیب اخلاقی می‌فرستد
شارلوت، لولیتا را به مدرسه تهذیب اخلاقی می‌فرستد و تهدید می‌کند که به همه بگوید که هامبرت یک «متقلب جانی، نفرت‌انگیز و منفور» است. درهرحال، سرنوشت طرف هامبرت را می‌گیرد: شارلوت حین عبور از خیابان در تصادفی کشته می‌شود. هامبرت، لولیتا را از کمپ می‌گیرد و تظاهر می‌کند که شارلوت در بیمارستان است. به جای برگشت به خانه، او لولیتا را به یک هتل می‌برد. او برنامه می‌ریزد که هرشب به لولیتا یک قرص خواب دهد (درکل ۴۰ قرص دارد) تا در حالت بیهوشی با او عشق‌بازی کند (بدون آمیزش). وقتی منتظر است اولین قرص اثر بگذارد، در
آمیزش). وقتی منتظر است اولین قرص اثر بگذارد، در هتل می‌چرخد و مردی را ملاقات می‌کند که گویا او را می‌شناسد. هامبرت به اتاقش برمی گردد و سعی می‌کند به لولیتا تجاوز کند ولی می‌فهمد که دارو خیلی ضعیف است. درعوض، صبح روز بعد، خود لولیتا برای سکس پیش‌قدم می‌شود و توضیح می‌دهد که در کمپ با یک پسر خوابیده بوده است. بعداً هامبرت فاش می‌کند که شارلوت مرده و لولیتا مجبور است پدرخوانده‌اش را بپذیرد تا به یتیم‌خانه نرود. لولیتا و هامبرت دور کشور می‌چرخند. برای جلوگیری از رفتن لولیتا پیش پلیس، هامبرت می‌گوید اگر دستگیر
رفتن لولیتا پیش پلیس، هامبرت می‌گوید اگر دستگیر شود، لولیتا محجور شده و تمام وسایلش را از دست می‌دهد. همچنین با غذا، پول یا رویدادهای تفریحی به او رشوه می‌دهد اگرچه می‌داند که لولیتا عاشقش نیست. یک سال بعد از گذر در آمریکای شمالی، این دو در شهر دیگر نیوانگلند ساکن می‌شوند و لولیتا به یک مدرسهٔ دخترانه می‌رود. هامبرت خیلی سختگیر شده و اجازه نمی‌دهد لولیتا در فعالیت‌های بعد از مدرسه شرکت کند یا با پسرها معاشرت کند. بیشتر مردم شهر این کارها را نماد یک پدر دلسوز می‌بینند. لولیتا التماس می‌کند تا در نمایش مدرسه
می‌بینند. لولیتا التماس می‌کند تا در نمایش مدرسه شرکت کند و هامبرت با بی‌میلی در ازای توجه جنسی بیشتر می‌پذیرد. نمایش توسط آقای کلر کوئیلتی نوشته شده است. کوئیلتی به یکی از تمرینات می‌رود و تحت‌تأثیر بازی لولیتا قرار می‌گیرد. شب قبل از افتتاحیه، لولیتا و هامبرت به‌شدت باهم دعوا می‌کنند و لولیتا فرار می‌کند. هامبرت به جستجو می‌رود تا اینکه لولیتا را در حال خروج از یک تلفن‌خانه پیدا می‌کند. لولیتا راضی و سرحال است و می‌گوید «یک تصمیم عالی گرفته است.» آن‌ها با هم نوشیدنی می‌خورند و لولیتا به هامبرت می‌گوید که
هم نوشیدنی می‌خورند و لولیتا به هامبرت می‌گوید که به نمایش اهمیت نمی‌دهد و می‌خواهد به سفرشان ادامه دهند. درحالی‌که لولیتا و هامبرت دوباره به غرب می‌روند، هامبرت حس می‌کند کسی تعقیبشان می‌کند و به‌شدت دچار پارانویا می‌شود و شک می‌کند که لولیتا با بقیه توطئه کرده تا فرار کند. دخترک مریض می‌شود و در بیمارستان می‌ماند درحالی‌که هامبرت در یک متل در همان نزدیکی اقامت می‌کند. یک شب لولیتا از بیمارستان ناپدید می‌شود. خدمه به هامبرت می‌گویند که «عموی دختر» او را مرخص کرده است. هامبرت به جستجو می‌پردازد ولی نهایتاً
کرده است. هامبرت به جستجو می‌پردازد ولی نهایتاً تسلیم می‌شود و این‌بار وارد رابطه‌ای دو ساله با زنی به نام «ریتا» می‌شود. هامبرت نامه‌ای از لولیتای ۱۷ ساله دریافت می‌کند که می‌گوید ازدواج کرده است (با نام دولورس شیلر)، باردار است و به‌شدت به پول نیاز دارد. هامبرت به دیدن لولیتا می‌رود و در ازای دانستن نام مردی که او را برده، به او پول می‌دهد. او حقیقت را فاش می‌کند: کلر کوئیلتی بعد از تعقیب آنها، لولیتا را مرخص کرده و سعی کرده او را ستاره یکی از فیلم‌های پورنوگرافیکش کند. وقتی دخترک امتناع می‌کند، کوئیلتی
کند. وقتی دخترک امتناع می‌کند، کوئیلتی او را بیرون می‌کند. او شغل‌های عجیبی را امتحان می‌کند تا اینکه با شوهرش آشنا می‌شود. هامبرت از او می‌خواهد شوهرش، دیک، را ترک کرده و با او زندگی کند اما لولیتا قبول نمی‌کند. درهرحال هامبرت پول زیادی به او می‌دهد و می‌رود. هامبرت، کوئیلتی را پیدا می‌کند و می‌خواهد او را بکشد، ولی ابتدا می‌خواهد دلیل مرگش را به او بفهماند. نهایتاً هامبرت به کوئیلتی شلیک کرده و می‌رود. کمی بعد، برای رانندگی در سمت غلط جاده و انحراف دستگیر می‌شود. داستان با کلمات پایانی هامبرت برای لولیتا
می‌شود. داستان با کلمات پایانی هامبرت برای لولیتا تمام می‌شود که برای او آرزوی سلامتی می‌کند و فاش می‌کند که این رمان خاطرات زندگی اوست تا بعد از مرگ خودش و لولیتا چاپ شود. مایه اروتیک و انتقادات. بارها بعضی از منتقدان لولیتا را به عنوان «رمانی شهوانی و اروتیک» توصیف کرده‌اند. دائرةالمعارف شوروی کبیر، لولیتا را «یک تجربه در زمینه ترکیب یک رمان اروتیک با رمان رفتاری و ارزشی» می‌داند. تحقیقی در زمینه کتاب‌ها برای مطالعات زنان این کتاب را یک رمان «اروتیک طعنه‌آمیز» معرفی کرد. برای طبقه‌بندی این کتاب از
طعنه‌آمیز» معرفی کرد. برای طبقه‌بندی این کتاب از دسته‌های محتاطانه‌ای چون «رمان با مایهٔ اروتیک» یا یکی از «چندین اثر ادبیات و هنر اروتیک کلاسیک» استفاده شده است. درهرحال بر سر این طبقه‌بندی‌ها نزاع وجود دارد. مالکولم بردبری می‌نویسد «در ابتدا به عنوان رمانی اروتیک، لولیتا خیلی زود راهش را به عنوان اثری ادبی پیدا کرد.» ساموئل شومن می‌گوید که نابوکوف «یک فراواقع گرا است؛ همانند گوگول، کافکا و داستایفسکی. لولیتا با طعنه و کنایه شخصیت پردازی شده است. این یک رمان اروتیک نیست.» لنس اولسن می‌نویسد «۱۳ فصل اول
رمان اروتیک نیست.» لنس اولسن می‌نویسد «۱۳ فصل اول کتاب، با صحنه‌های زیادی از لو به اوج می‌رسد که سهواً پاهایش را روی دامن هامبرت می‌کشد… و این‌ها تنها فصل‌های اروتیک کتاب هستند.» ناباکوف، خودش در پایان رمان مشاهده می‌کند که چندی از خواننده‌ها با ابتدای کتاب گمراه شدند و فکر کردند که این کتاب قرار است به شهوت پرستی برسد و توقع صحنه‌های پی در پی اروتیک را داشتند. وقتی این اتفاق نیفتاد، خواننده‌ها هم متوقف شدند و احساس کسالت کردند. ناباکوف در لولیتا. پایان. در سال ۱۹۵۶، ناباکوف اختتامیه‌ای برای لولیتا نوشت که
سال ۱۹۵۶، ناباکوف اختتامیه‌ای برای لولیتا نوشت که ابتدا در چاپ آمریکا و بعد در سایر چاپ‌ها ظاهر شد. یکی از اولین چیزهایی که مدنظر ناباکوف بود، این بود که برخلاف ادعای جان ری جونیور در دیباچه، هیچ منظر اخلاقی برای این داستان نبود. ناباکوف اضافه کرد که «اولین جرقه الهام برای لولیتا از یک داستان در روزنامه بود، دربارهٔ یک میمون باغ گیاهان که بعد از ماه‌ها نوازش از سوی یک دانشمند، اولین تابلوی زغالی توسط حیوانات را تولید کرد: این طرح میله‌های قفس حیوان بیچاره را نشان می‌داد.» واکنش به کتاب. کتاب در ابتدا در
را نشان می‌داد.» واکنش به کتاب. کتاب در ابتدا در پاریس موهن تشخیص داده شد و فروش آن ممنوع شد. کمی بعد در انگلیس، آرژانتین، نیوزیلند و آفریقای جنوبی نیز این کتاب اجازه فروش پیدا نکرد. انتشار کتاب در ایران. نخستین بار پیش از انقلاب کتاب لولیتا در ایران با ترجمه ذبیح‌الله منصوری به چاپ رسید، اما کتاب دارای دخل و تصرف‌های فراوانی بود. در سال ۱۳۹۳ اکرم پدرام نیا مترجم ایرانی تصمیم گرفت کتاب را بدون سانسور ترجمه کند. ابتدا کتاب به صورت بخش‌بخش در سایت ادبی دوشنبه و هفته‌نامه شهروند چاپ شد. بعدها نشر زریاب
دوشنبه و هفته‌نامه شهروند چاپ شد. بعدها نشر زریاب افغانستان آن را به صورت کتاب منتشر و سپس اثر به بازار زیرزمینی ایران وارد شد. بعدها وزارت ارشاد ایران این اثر را غیرقانونی دانست و دستور جمع‌آوری آن را داد.
وابستگی به فروشنده یا گیرکردگی به فروشنده یا انحصارطلبی توسط فروشنده، شرایطی است که در آن خریدار به فروشنده وابسته است و قادر نیست کالا یا خدمات مورد نیاز خویش را از فروشندهٔ دیگری تهیه کند، زیرا فروشنده اول با روش‌هایی معمولاً ناسالم خریدار را مجبور به خرید کالا یا خدمات خود می‌کند. سیم لاکینگ (sim locking) فروشنده با فروش کالایی که فقط با استفاده از سرویس او قابل استفاده می‌باشد یا به تعبیر بهتری با استفاده از سیم کارت خود فروشنده است که گوشی خاصی کار می‌کند. این گوشی‌ها معمولاً به صورت محدود به یک سیم
این گوشی‌ها معمولاً به صورت محدود به یک سیم کارت خاص ساخته شده و با جایگزینی سیم کارت شرکت دیگری از کار می‌افتند. به این روش که مشتری را با قفل سیم کارتی به فروشنده ای خاص وصل می‌کند سیم لاکینگ گفته می‌شود؛ مثلاً سیم کارتهای وودافون در انواع گوشی‌های ارائه شده هنگام خرید از وودافون با هم کار می‌کنند و با جایگزینی سیم کارت گوشی با سیم مثلاً شرکت اورنج گوشی آنتن دهی خود را از دست می‌دهد. اتومبیل (automobiles) در مورد اتومبیل‌ها ممکن است سازنده بخشی از رادیو پخش و سیستم استریو خودرو را طوری طراحی کند که مثلاً
و سیستم استریو خودرو را طوری طراحی کند که مثلاً با تعویض بخشی از رادیو پخش یا سیستم استریو شما نمی‌توانید کل پخش اتومبیل خود را بهبود ببخشید یا ممکن است با تعویض بخشی از آن کل مجموعه استریو از کار بیفتد پس خریدار مجبور است یا از استریو خودرو خود استفاده کند یا به دلایل فنی برای بهبود صدای پخش اتومبیل به فروشنده اصلی مراجعه و سیستم را تعویض نمایند. با این کار مشتری شما به شما قفل شده‌است.
دوبنیوم عنصر مصنوعی جدول تناوبی است؛ نماد شیمیایی آن Db و عدد اتمی آن ۱۰۵ می‌باشد. این عنصر به شدت رادیواکتیو است. پایدارترین ایزوتوپ شناخته شده آن، دوبنیوم-۲۶۸، دارای نیمه‌عمر حدود ۱۶ ساعت است. این موضوع تحقیقات گسترده بر روی این عنصر را به شدت محدود می‌کند. دوبنیوم به‌طور طبیعی در زمین یافت نمی‌شود و به‌طور مصنوعی تولید می‌شود. مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای شوروی (JINR) اولین کشف این عنصر را در سال ۱۹۶۸ اعلام کرد، و سپس آزمایشگاه ملی لارنس برکلی آمریکا در سال ۱۹۷۰ این کشف را اعلام نمود. هر دو تیم نام‌های
سال ۱۹۷۰ این کشف را اعلام نمود. هر دو تیم نام‌های خود را برای این عنصر جدید پیشنهاد دادند و از آنها بدون تأیید رسمی استفاده کردند. اختلاف طولانی مدت در سال ۱۹۹۳ با یک تحقیق رسمی از سوی گروه کاری ترانسفرمیوم که توسط آیوپاک و اتحادیه بین‌المللی فیزیک محض و کاربردی تشکیل شده بود، حل شد و در نتیجه، کشف این عنصر به‌طور رسمی بین هر دو تیم تقسیم شد. این عنصر در سال ۱۹۹۷ به‌طور رسمی "دوبنیوم" نامگذاری شد که از نام شهر دوبنا، محل JINR، گرفته شده است. تحقیقات نظری دوبنیوم را به عنوان عضوی از گروه ۵ جدول تناوبی در
دوبنیوم را به عنوان عضوی از گروه ۵ جدول تناوبی در سری ۶d فلزات واسطه قرار می‌دهند که آن را زیر وانادیوم، نیوبیوم و تانتالم قرار می‌دهد. دوبنیوم باید بیشتر ویژگی‌ها، مانند آرایش الکترونی ظرفیت و داشتن حالت اکسیداسیون غالب +۵، را با دیگر عناصر گروه ۵ به اشتراک بگذارد، با چند استثنا به دلیل شیمی کوانتومی نسبیتی. تحقیقات محدود شیمی دوبنیوم این موضوع را تأیید کرده است. کشف. پیش‌زمینه. اورانیوم، عنصر ۹۲، سنگین‌ترین عنصری است که به‌طور قابل توجهی در طبیعت یافت می‌شود؛ عناصر سنگین‌تر تنها از طریق سنتز می‌توانند
عناصر سنگین‌تر تنها از طریق سنتز می‌توانند به‌طور عملی تولید شوند. اولین سنتز یک عنصر جدید—نپتونیم، عنصر ۹۳—در سال ۱۹۴۰ توسط تیمی از محققان در ایالات متحده انجام شد. در سال‌های بعد، دانشمندان آمریکایی عناصر تا مندلیفیم، عنصر ۱۰۱، که در سال ۱۹۵۵ سنتز شد، را تولید کردند. از نوبلیم، اولویت کشف‌ها بین فیزیک‌دانان آمریکایی و شوروی مورد مناقشه قرار گرفت. رقابت آنها منجر به یک مسابقه برای کشف عناصر جدید و کسب اعتبار برای این کشف‌ها شد که بعدها به نام جنگ‌های پسافرمیمی شناخته شد. گزارش‌ها. اولین گزارش کشف عناصر
شناخته شد. گزارش‌ها. اولین گزارش کشف عناصر شیمیایی از سوی مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای (JINR) در دوبنا، استان مسکو، اتحاد جماهیر شوروی در آوریل ۱۹۶۸ منتشر شد. دانشمندان ایزوتوپ‌های امریسیم را با پرتوهایی از یون‌های نئون بمباران کردند و 9.4 MeV (با نیمه‌عمر ۰٫۱–۳ ثانیه) و 9.7 MeV ("t"1/2 &gt; 0.05 s) واپاشی آلفا را گزارش کردند که فعالیت‌های مشابهی با 256103 یا 257103 داشت. براساس پیش‌بینی‌های نظری پیشین، این دو خط فعالیت به 261105 و 260105 نسبت داده شدند. پس از مشاهده واپاشی آلفای عنصر ۱۰۵، محققان قصد داشتند
مشاهده واپاشی آلفای عنصر ۱۰۵، محققان قصد داشتند شکافت خود به خود (SF) عنصر را مشاهده کرده و شکست‌های حاصل از شکافت را مطالعه کنند. آن‌ها در فوریه ۱۹۷۰ مقاله‌ای منتشر کردند که در آن نمونه‌های متعدد از چنین فعالیت‌هایی با نیمه‌عمرهای 14 ms و را گزارش کردند. آن‌ها فعالیت اول را به 242mfAm نسبت دادند (این نشانه‌گذاری به این معنی است که هسته یک ایزومر هسته‌ای است که از طریق شکافت خود به خود تجزیه می‌شود) و فعالیت دوم را به ایزوتوپ عنصر ۱۰۵ نسبت دادند. آن‌ها پیشنهاد کردند که بعید است این فعالیت از یک واکنش
پیشنهاد کردند که بعید است این فعالیت از یک واکنش انتقالی به غیر از عنصر ۱۰۵ باشد، زیرا نسبت تولید این واکنش به واکنش تولید 242mfAm به‌طور قابل توجهی کمتر از پیش‌بینی‌های نظری بود. برای اثبات اینکه این فعالیت از واکنش (22Ne,"x"n) نیست، محققان یک هدف 243Am را با یون‌های 18O بمباران کردند؛ واکنش‌های تولید 256103 و 257103 فعالیت SF کمی نشان دادند (مطابق داده‌های تأسیس‌شده) و واکنش‌های تولید ایزوتوپ‌های سنگین‌تر 258103 و 259103 هیچ‌گونه فعالیت SF تولید نکردند که با داده‌های نظری همخوانی داشت. محققان نتیجه
که با داده‌های نظری همخوانی داشت. محققان نتیجه گرفتند که فعالیت‌های مشاهده‌شده ناشی از SF عنصر ۱۰۵ بوده است. در آوریل ۱۹۷۰، تیمی از آزمایشگاه ملی لارنس برکلی (LBL) در برکلی (کالیفرنیا), کالیفرنیا، ایالات متحده، ادعا کردند که عنصر ۱۰۵ را با بمباران ایزوتوپ‌های کالیفرنیوم با یون‌های نیتروژن سنتز کرده‌اند، با فعالیت آلفا 9.1 MeV. برای اطمینان از اینکه این فعالیت از یک واکنش دیگر نبوده است، تیم تلاش کرد واکنش‌های دیگری را انجام دهد: بمباران 249Cf با 14N, Pb با 15N، و Hg با 15N. آن‌ها اعلام کردند که چنین
Pb با 15N، و Hg با 15N. آن‌ها اعلام کردند که چنین فعالیتی در این واکنش‌ها مشاهده نشد. ویژگی‌های هسته‌های دختر با 256103 منطبق بود، که نشان می‌دهد هسته‌های والد 260105 بوده‌اند. این نتایج کشفیات مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای را در خصوص واپاشی آلفای 9.4 MeV یا 9.7 MeV از 260105 تأیید نکرد و تنها 261105 به‌عنوان ایزوتوپ ممکن تولیدشده باقی ماند. سپس مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای آزمایش دیگری برای تولید عنصر ۱۰۵ انجام داد که در گزارش مه ۱۹۷۰ منتشر شد. آن‌ها اعلام کردند که هسته‌های بیشتری از عنصر ۱۰۵ را سنتز
کردند که هسته‌های بیشتری از عنصر ۱۰۵ را سنتز کرده‌اند و آزمایش تأیید کرد که کار قبلی آن‌ها درست بوده است. طبق مقاله، ایزوتوپی که توسط مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای تولید شده احتمالاً 261105 بوده است یا ممکن است 260105 باشد. این گزارش شامل یک بررسی شیمیایی اولیه بود: نسخه‌ای از روش کروماتوگرافی گاز با شیب حرارتی برای نشان دادن اینکه کلرید تولیدشده از فعالیت SF تقریباً مشابه کلرید نیوبیم (V) بوده و نه کلرید هافنیم (IV) استفاده شد. تیم فعالیت SF 2.2 ثانیه‌ای را در یک کلرید فرار شبیه به خواص اکا-تانتالوم شناسایی
یک کلرید فرار شبیه به خواص اکا-تانتالوم شناسایی کرده و نتیجه گرفتند که منبع این فعالیت SF باید عنصر ۱۰۵ باشد. در ژوئن ۱۹۷۰، مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای پیشرفت‌هایی در آزمایش اول خود ایجاد کرد، با استفاده از هدفی خالص‌تر و کاهش شدت واکنش‌های انتقالی با نصب یک موازی ساز پیش از گیرنده. این بار آن‌ها توانستند فعالیت‌های آلفای 9.1 MeV با ایزوتوپ‌های دختر قابل شناسایی به‌عنوان 256103 یا 257103 پیدا کنند که نشان می‌دهد ایزوتوپ اصلی یا 260105 یا 261105 بوده است. مناقشه نامگذاری. مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای پس از
نامگذاری. مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای پس از گزارش اول خود در مورد سنتز عنصر ۱۰۵، که معمولاً با پیشنهاد نام همراه است، هیچ نامی برای آن پیشنهاد نکرد. این امر باعث شد که LBL معتقد شود که مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای داده‌های تجربی کافی برای پشتیبانی از ادعای خود نداشت. پس از جمع‌آوری داده‌های بیشتر، مؤسسه مشترک تحقیقات هسته‌ای پیشنهاد نام "bohrium" (Bo) را به افتخار فیزیکدان هسته‌ای دانمارکی نیلز بور، بنیان‌گذار نظریه‌های اتم و نظریه کوانتومی قدیمی ارائه داد؛ اما به‌زودی پیشنهاد خود را به "nielsbohrium" (Ns)
اما به‌زودی پیشنهاد خود را به "nielsbohrium" (Ns) تغییر داد تا از هرگونه ابهام با بور جلوگیری کند. نام دیگری که پیشنهاد شد "dubnium" بود. هنگامی که LBL اولین اعلامیه خود را دربارهٔ سنتز عنصر ۱۰۵ منتشر کرد، آنها پیشنهاد نام "hahnium" (Ha) را دادند تا این عنصر به‌افتخار شیمیدان آلمانی اتو هان، «پدر شیمی هسته‌ای»، نام‌گذاری شود و این امر باعث بروز یک مناقشه نامگذاری عنصر شد. در اوایل دهه ۱۹۷۰، هر دو تیم گزارش‌هایی از سنتز عنصر ۱۰۶ ارائه دادند، اما هیچ‌کدام نامی برای آن پیشنهاد نکردند. JINR پیشنهاد کرد که یک
برای آن پیشنهاد نکردند. JINR پیشنهاد کرد که یک کمیته بین‌المللی برای روشن کردن معیارهای کشف این عنصر تشکیل شود. این پیشنهاد در سال ۱۹۷۴ پذیرفته شد و یک گروه مشترک بی‌طرف تشکیل گردید. هیچ‌یک از تیم‌ها تمایلی به حل مناقشه از طریق یک طرف سوم نداشتند، بنابراین دانشمندان پیشرو LBL—آلبرت گیورسو و گلن سیبورگ—در سال ۱۹۷۵ به دوبنا سفر کردند و با دانشمندان پیشروی JINR—گئورگی فلروف، یوری اوگانسیان و دیگران—ملاقات کردند تا سعی کنند مناقشه را داخلی حل کرده و گروه بی‌طرف مشترک را غیرضروری کنند؛ پس از دو ساعت بحث، این
مشترک را غیرضروری کنند؛ پس از دو ساعت بحث، این تلاش شکست خورد. گروه بی‌طرف مشترک هیچ‌گاه تشکیل نشد تا ادعاها را ارزیابی کند و مناقشه حل نشد. در سال ۱۹۷۹، IUPAC پیشنهاد کرد که از نام سیستماتیک عنصرها به‌عنوان نام‌های موقت استفاده شود تا زمانی که نام‌های دائمی تعیین گردند؛ طبق این پیشنهاد، عنصر ۱۰۵ «"اونیلپنتیوم"» نامیده می‌شد که از ریشه‌های لاتینی «"un-"»، «"nil-"» و ریشه یونانی «"pent-"» (به معنای «یک»، «صفر» و «پنج»، به ترتیب ارقام عدد اتمی) گرفته شده است. هر دو تیم این پیشنهاد را نادیده گرفتند چون
است. هر دو تیم این پیشنهاد را نادیده گرفتند چون نمی‌خواستند ادعاهای برجسته‌شان ضعیف شود. ایزوتوپ‌ها. دوبنیم (105Db) یک عنصر مصنوعی است، بنابراین نمی‌توان جرم اتمی استانداردی برای آن تعیین کرد. مانند تمامی عناصر مصنوعی، دوبنیم هیچ ایزوتوپ پایداری ندارد. اولین ایزوتوپ که سنتز شد، 261Db در سال ۱۹۶۸ بود. سیزده ایزوتوپ پرتوزا شناخته‌شده وجود دارند که از 255Db تا 270Db متغیر هستند (به‌جز 264Db, 265Db، و 269Db)، به همراه یک ایزومر هسته‌ای (257mDb). دو ایزومر دیگر نیز گزارش شده‌اند اما تأیید نشده‌اند. طولانی‌ترین
نیز گزارش شده‌اند اما تأیید نشده‌اند. طولانی‌ترین نیمه‌عمر شناخته‌شده برای ایزوتوپ دوبنیم، 268Db است که نیمه‌عمر آن ۱۶ ساعت می‌باشد. خواص پیش‌بینی‌شده. بر اساس روندهای تناوبی، دوبنیم همراه با وانادیم، نیوبیم و تانتالم باید جزو گروه ۵ باشد. مطالعات مختلف خواص عنصر ۱۰۵ را بررسی کرده‌اند و نتایج نشان داده‌اند که این خواص عموماً با پیش‌بینی‌های قانون تناوبی تطابق دارند. با این حال، انحرافات قابل توجهی ممکن است به دلیل شیمی کوانتومی نسبیتی رخ دهد، که خواص فیزیکی را در مقیاس‌های اتمی و ماکروسکال به‌طور چشمگیری
را در مقیاس‌های اتمی و ماکروسکال به‌طور چشمگیری تغییر می‌دهد. اندازه‌گیری این خواص تاکنون با چالش‌های زیادی مواجه بوده است؛ از جمله مشکلات در تولید اتم‌های فوق‌سنگین، نرخ پایین تولید که تنها امکان اندازه‌گیری در مقیاس‌های میکروسکوپی را فراهم می‌آورد، نیاز به آزمایشگاه‌های رادیوشیمی برای آزمایش این اتم‌ها، نیمه‌عمر کوتاه این اتم‌ها و وجود فعالیت‌های ناخواسته که به غیر از سنتز اتم‌های فوق‌سنگین هستند. تا کنون، تحقیقات تنها بر روی تک اتم‌ها انجام شده است. اتمی و فیزیکی. یکی از اثرات مستقیم نسبیتی این است که
و فیزیکی. یکی از اثرات مستقیم نسبیتی این است که با افزایش عدد اتمی عناصر، الکترون‌های درونی‌تر به دلیل افزایش الکترومغناطیس میان الکترون و هسته، سریع‌تر به دور هسته می‌چرخند. اثرات مشابهی برای اوربیتال‌های s بیرونی (و p1/2 که در دوبنیم اشغال نشده‌اند) مشاهده شده است: به‌عنوان مثال، اوربیتال 7s اندازه‌اش ۲۵٪ کاهش می‌یابد و به میزان ۲٫۶ الکترون‌ولت پایدار می‌شود. یک اثر غیرمستقیم‌تر این است که اوربیتال‌های فشرده‌شده s و p1/2 بار هسته را به‌طور مؤثرتری پوشش می‌دهند، بنابراین مقدار کمتری از بار هسته برای
می‌دهند، بنابراین مقدار کمتری از بار هسته برای الکترون‌های بیرونی d و f باقی می‌ماند، که به نوبه خود باعث می‌شود این الکترون‌ها در اوربیتال‌های بزرگتری حرکت کنند. دوبنیم به‌شدت تحت تأثیر این پدیده قرار دارد: برخلاف اعضای قبلی گروه ۵، الکترون‌های 7s آن کمی سخت‌تر از الکترون‌های 6d آن استخراج می‌شوند. یکی دیگر از اثرات تعامل اسپین-مدار، به‌ویژه تفکیک اسپین–مدار است که اوربیتال 6d را تقسیم می‌کند—عدد کوانتومی اوربیتالی ℓ برای پوسته d برابر با ۲ است—به دو زیرپوسته، به طوری که چهار تا از ده اوربیتال ℓ آن‌ها به
به طوری که چهار تا از ده اوربیتال ℓ آن‌ها به ۳/۲ کاهش می‌یابند و شش اوربیتال دیگر به ۵/۲ افزایش می‌یابند. تمام ده سطح انرژی افزایش می‌یابند؛ چهار تای آن‌ها از شش تای دیگر پایین‌ترند. (سه الکترون 6d معمولاً سطوح انرژی پایین‌تر، یعنی 6d3/2، را اشغال می‌کنند) یک اتم یونیزه‌شده دوبنیم (Db+) باید یک الکترون 6d را نسبت به اتم خنثی از دست بدهد؛ اتم‌های دوبنیم با بار دوگانه (Db2+) یا سه‌گانه (Db3+) باید الکترون‌های 7s خود را از دست بدهند، برخلاف همولوگ‌های سبک‌تر آن. با وجود این تغییرات، دوبنیم هنوز انتظار می‌رود