payamvha/North_RAG huggingface dataset:
چه ساز و کار هایی در در روانشان نقش دارند. نظریه هایی نیز موجودند که باورشان بر این است استدلال استنتاجی یک پروسه مانند زبان طبیعی است و بازنمایی های ذهنی با در کنار هم قرارگرفتن توسط قاعده های استنتاج آموخته شده اجازه ساخت نتیجه های انتزاعی پیچیده تر را به افراد میدهند. یک مثال ساده. مثال زیر، ویژگی این روش را نشان می‌دهد: صغری (ادعای نخست) بیان می‌دارد که سقراط انسان است. کبری (ادعای دوم) بیان می‌دارد هر انسانی می‌میرد در نتیجه سقراط بالاخره می‌میرد، زیرا او نیز به عنوان یک انسان خواهد مرد، چون که عنوان
او نیز به عنوان یک انسان خواهد مرد، چون که عنوان «انسان» به او نسبت داده شده و این ویژگی او را نیز شامل می‌شود. در واقع کلیت این موضوع که مردن همه انسان هاست و نتیجه جزئی که مردن سقراط است از کل به جز حاصل شده و برای همین به آن استدلال قیاسی یا استنتاجی می‌گویند تاریخچه. ارسطو در قرن چهارم پیش از میلاد اقدام به مستندسازی و ثبت استدلال استنتاجی کرد. آموزش. کارشناسان بر این عقیده‌اند که رشد «توانایی استدلال» الزاماً به آموزش و یادگیری نیاز ندارد و با توجه به اینکه در مقاطع تحصیلات آکادمیک دانش‌پژوه نیاز به
اینکه در مقاطع تحصیلات آکادمیک دانش‌پژوه نیاز به بهره‌برداری از این قوه دارد، آموزش استدلال استنتاجی به دوره‌های تحصیلات متوسطه واگذار می‌شود تا در مباحث اثبات‌های ریاضیاتی به آن پرداخته شود.
گالیت‌ماهیان (Coryphaenidae) نام یکی از خانواده‌ها از ماهیان است. منابع. اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
زبان‌گاوماهیان ("Cynoglossidae") نام یکی از خانواده‌ها از ماهیان است. این خانواده از راسته کفشک‌ماهی‌شکلان ("Pleuronectiformes") است. منابع. اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
زبان چوواشی (; ) زبان مردم چوواش یکی از شاخه‌های خانواده زبان‌های ترکی گروه اوغور می‌باشد که در ناحیه مرکزی روسیه و در غرب کوه‌های اورال ۱٬۰۴۲٬۹۸۹ نفر متکلم دارد. این زبان که تنها زبان باقی‌مانده گروه اُغور است زبان رسمی چواشستان می‌باشد. الفبای ترکی چوواش الفبای کریل است اما برای نشان دادن اصوات و حروف ترکی چند حرف به آن اضافه شده‌است. این زبان به شدت در معرض خطر آسیب‌پذیری Vulnerable قرار دارد.
عروس‌ماهیان (Drepaneidae یا Drepanidae) نام یکی از خانواده‌ها از ماهیان است. منابع. اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
چسبک‌ماهیان (Echeneidae) نام تیره‌ای از ماهیان است به طول تقریبی 30 تا 90 سانتیمتر. در برخی از چسبک‌ماهی باله پشتی به شکل بادکش تغییر یافته که جانور بوسیله آن به زیر شکم کوسه ماهی می‌چسبد و بدین وسیله تغذیه خود را تأمین می‌کند، پراکندگی جغرافیایی آن گسترش یافته و محافظت می‌شود و کوسه‌ماهی از وجود این ماهی‌ها نه سود می‌برند و نه آسیب می‌بیند. منابع. اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج پارس‌ و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
زبان قره‌چایی-بالقاری (به قره‌چایی-بالقاری: Къарачай-Малкъар тил، قاراچای-مالقار تیل) و یا زبان ترکی کوهستانی (به قره‌چایی-بالقاری: тау́лу тил، تاولو تیل) زبان مردم قابارده و بالقاریه یکی از زبان‌های ترکی گروه زبان‌های قپچاق می‌باشد که در ناحیه قفقاز شمالی روسیه ۳۰۵ هزار نفر گویشور دارد. این زبان که در واقع دو لهجه قره‌چایی و بالقاری را شامل است زبان دو گروه قومی قره‌چایی و بالقار است که به دلیل تشابه زبان واحدی از گروه زبان‌های ترکی تلقی می‌شوند. زبان قره‌چایی-بالقاری زبان رسمی جمهوری‌های قره‌چای-چرکس و
زبان رسمی جمهوری‌های قره‌چای-چرکس و قابارده و بالقاریه می‌باشد. به طور تاریخی، زبان قره‌چایی-بالقاری با خط عربی نوشته می شد. الفبای عربی قره‌چایی-بالقاری در دهه‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۲۰ میلادی، استانداردسازی و مدون شد، طوری که هر برای هر صدای مصوت حرفی خاص و منحصر به فرد در نظر گرفته شده، حروف عربی که دارای صدای خاصی در ترکی قره‌چایی-بالقاری نبودند حذف شده، و به طور کلی، رسم‌الخط عربی قره‌چایی-بالقاری با تلفظ‌های گفتاری این زبان تطبیق داده شد. اما در اواخر دهه‌ٔ ۱۹۲۰، الفبای قره‌چایی-بالقاری به خط لاتین، و در دههٔ
الفبای قره‌چایی-بالقاری به خط لاتین، و در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی، به سیریلیک تغییر یافت. امروزه، الفبای رسمی قره‌چایی-بالقاری الفبای سیریلیک است اما برای نشان دادن اصوات و حروفات ترکی چند حرف به آن اضافه شده‌است. این زبان به شدت در معرض آسیب‌پذیری قرار دارد. رسم‌الخط. الفبای سیریلیک قره‌چایی-بالقاری. به مدت سه سال در طول دهه ۱۹۶۰ میلادی، با هدف حذف دونگاره‌ها و حذف تلفظ‌های غیررایج و متفاوت حروف سیریلیک در مقایسه با تلفظ روسی آن‌ها، چندین حرف جدید تدوین شده و به الفبا اضافه شد، مشتمل از: Ғ ғ, Җ җ, Қ қ, Ң ң, Ө ө,
اضافه شد، مشتمل از: Ғ ғ, Җ җ, Қ қ, Ң ң, Ө ө, Ў ў, Ү ү. این تغییرات اما دائمی نبودند. الفبای عربی قره‌چایی-بالقاری. الفبای عربی برای قرن‌ها پایه و اساس فرهنگ و ادب ترکی در میان مردم قره‌چایی-بالقاری بود. لهجه و زبان قره‌چایی-بالقاری خود پایهٔ زبان ادبی ترکی نبود، و زبان‌های ترکی عثمانی یا برای کاربری‌های ادبی کاربرد داشت. با شروع قرن ۲۰ میلادی، جنبش ادبی-فرهنگی در میان ترک‌های روسیه تزاری (و پس از آن، شوروی) هدف تطبیق زبان ادبی و نوشتاری با زبان‌های محاوره‌ای محلی هر ملت را دنبال کردند. در پی این هدف، از
محلی هر ملت را دنبال کردند. در پی این هدف، از سال ۱۹۱۶ میلادی به این سو، اولین تلاش برای استانداردسازی الفبای عربی قره‌چایی-بالقار آغاز شد. در ابتدا، وام‌واژگان عربی با همان حرف‌های اصلی نوشته می‌شدند و حروف مصوت به طور ناقص یا گنگ نشان داده می‌شدند. در استانداردسازی دوم در سال ۱۹۲۱ میلادی، به استثنای حرف «ع»، و همین‌طور «ح»، «خ»، و «ھ» (که در قره‌چایی-بالقار تلفظی مشابه دارند)، بقیه حروف اضافهٔ عربی حذف شدند. همین‌طور، مانند الفبای عربی قزاق، «الف» اول واژه از نوشتار حذف شد. به این معنا که مصوت [a] به
واژه از نوشتار حذف شد. به این معنا که مصوت [a] به صورت «ا»، مصوت [e] با همزه و به صورت «ئە»، و سایر مصوت‌ها، یعنی [o]، [u]، [ø]، [y]، [i]، و [ɯ] به صورت «و، وٓ، ۆ‎، ۉ‎، یـ، ىٕـ» نوشته می‌شدند. واج‌شناسی. واکه‌ها. در زبان قره‌چایی-بالقاری، هشت واکه شناخته شده‌اند، که به مانند سایر زبان‌های ترکی، این واکه‌ها طبقه‌بندی شده و به تابعیت از هماهنگی واکه‌ای در واژگان استفاده می‌شوند. صرف و دستور زبان. صرف حالتهای اسم. در زبان قره‌چایی-بالقاری، سه نوع پسوند وجود دارد، پسوندهای صرفی، پسوندهای ساختاری (که برای ساخت
پسوندهای صرفی، پسوندهای ساختاری (که برای ساخت واژگان جدید از واژگان دیگر به کار می‌روند)، و پسوندهایی مانند ضمیرها و پسوند «آیایی» بخشی از جمله را تشکیل می‌دهند. شش حالت صرفی برای اسم‌ها وجود دارد. در زبان قره‌چایی-بالقاری، شش حالت دستوری برای اسم‌ها وجود دارد، اسمی، مفعولی، مالکیت، متممی، مکانی، و افتراقی. حالت اسمی همان حالت مستقل و بدون پسوند واژه است. در هر یک از سایر حالات، پسوند صرفی به واژه الصاق می‌شود. در زبان ازبکیِ رسمی، نه قانون هماهنگی واکه‌ای است، نه قانون هماهنگیِ گردیِ واکه. اما تعدادی
است، نه قانون هماهنگیِ گردیِ واکه. اما تعدادی قاعده در موره «همگونی صامت‌ها» برای پسوندها وجود دارند، که در بعد از جدول‌های صرف، توضیح داده شده‌اند. در قره‌چایی-بالقاری، جمع بستن اسامی با پسوند «ла / ـلا» یا «ле / ـلە»، با تبعیت از قانون هماهنگی مصوت‌ها انجام می‌شود. اسامی جمع نیز هرکدام تابع یکی از حالات صرفی می‌باشند و پسوند مربوطه به آن‌ها الصاق می‌شود. جدول زیر مثال‌هایی با مصوت‌های مختلف و همین‌طور واژگان جمع شده، و صرف آنان را نشان می‌‌دهد. در صورتی که پس از «ла / ـلا» یا «ле / ـلە»، پسوندی که با
که پس از «ла / ـلا» یا «ле / ـلە»، پسوندی که با مصوت شروع می‌شود بیاید، این پسوندها به صورت «лар / ـلار» یا «лер / ـلەر» تلفظ و نوشته می‌شوند. ضمیرهای شخصی نیز هرکدام تابع یکی از این حالات دستوری هستند و خود پسوند قبول می‌کنند. ضمیرها. ضمیرهای شخصی در قره‌چایی-بالقاری یا تنها و مستقل هستند، که به مانند اسم‌ها حالات مختلف به خود می‌گیرند و صرف می‌شوند، یا پسوند هستند. نمونه جملاتی با ضمیر خودی: در قره‌چایی-بالقاری دو ضمیر اشاره‌ای مفرد و دو جمع وجود دارد: هر چهار نوع این ضمیر مانند اسم‌ها و ضمیرهای شخصی، در
چهار نوع این ضمیر مانند اسم‌ها و ضمیرهای شخصی، در حالات مختلف دستوری می‌توانند قرار بگیرند و به تبع آن صرف می‌شوند. فعل‌ها. صرف فعل‌ها در زبان قره‌چایی-بالقاری، مانند سایر زبان‌های ترکی با اضافه کردن پسوندهای مختلف به ریشهٔ فعل تشکیل می‌شود. تلفظ و نوشتار بعضی از این پسوندها به تبعیت از قانون هماهنگی مصوت‌ها و قانون هم‌خوانی صامت‌ها می‌توانند متفاوت باشند. مصدرها. در زبان قره‌چایی-بالقاری، مصادر فعل با اضافه شدن دو گروه از پسوندهای زیر به بن فعل درست می‌شوند: در اکثر قریب به مطلق موارد، طریقهٔ ساخت مصدر
در اکثر قریب به مطلق موارد، طریقهٔ ساخت مصدر تابع این قانون است. گروه اول پسوندها به بن‌های تک‌هجایی الصاق می‌شوند. گروه دوم به بن‌های تک‌هجایی‌ای که به حرف‌ «-л ، ـل» یا «-р، ـر» ختم شوند، و همین‌طور به بن‌هایی چندهجایی (که افعال مرکب را شامل می‌شوند). نمونه‌هایی از افعال تک‌هجایی که با گروه اول مصدر آن‌ها تشکیل می‌شود: نمونه‌ای از فعل که بن آن مختومه به مصوت است: نمونه‌هایی از افعال تک‌هجایی مختومه به «-л ، ـل» یا «-р، ـر» که با گروه دوم مصدر آن‌ها تشکیل می‌شود: نمونه‌ای از فعل چندهجایی که با گروه دوم
می‌شود: نمونه‌ای از فعل چندهجایی که با گروه دوم مصدر آن‌ها تشکیل می‌شود: هیچ زبان دیگری از خانوادهٔ زبان‌های ترکی این‌چنین مصدرهایی ندارد. این مصدر متشکل از پسوند فعل آینده‌ «-ـار / -ـەر» می‌باشد (در در زبان دیگر ترکی نیز وجود دارد) به علاوهٔ پسوند «-ـغا / -ـگە» که به آن می‌چسبد. صرف افعال. در جدول زیر، بن فعل به رنگ سیاه، ضمائر شخصی مضارع به رنگ قرمز، ضمائر شخصی ماضی به رنگ آبی، و پسوندها و افعال کمکی مربوطهٔ هر زمان به رنگ بنفش نشان داده شده‌اند. دو فعل، با حروف مصوت مختلف که روی نوشتار و تلفظ پسوندها بر
حروف مصوت مختلف که روی نوشتار و تلفظ پسوندها بر اساس قانون هماهنگی مصوت‌ها اثر دارند، برای نشان دادن در جدول زیر انتخاب شده‌اند. فعل‌های منفی با اضافه کردن پسوند منفی‌ساز «-ма / ـما» یا «-ме / ـمە» (بر طبق قانون هماهنگی مصوت‌ها) به بن فعل ساخته می‌شوند. در صرف این بن برای ساختن مصدر یا فعل، حرف «-р / -ـر» مرتبط با زمان مستقبل، به «-з / -ـز» متحول می‌شود. فعل و پسوند فعلی «بودن». معادل فعل «بودن» یا «نبودن» در زبان قره‌چایی-بالقاری، به مانند هر زبان دیگری، از اهمیت ویژه برخوردار بوده و قواعد خاص خود را نیز
اهمیت ویژه برخوردار بوده و قواعد خاص خود را نیز دارد. در زبان قره‌چایی-بالقاری، دو گروه کلی وجود دارد، مضارع ساده و سایر صرف‌ها و زمان‌ها. «بودن» و یا «نبودن» در مضارع ساده، با پسوندهای ضمیری ادا می شوند. در سایر حالات و صرف‌ها، از فعل ناقص эрге / ئەرگه یا بعضا از فعل болургъа / بوٓلورغا استفاده می شود. این فعل‌ها، کاربردها و معانی زیادی دارد، به معنی «بودن»، «شدن»، «وجود داشتن» یا «مالکیت داشتن»، «به وقوع پیوستن»، ابراز آرزو یا تصمیم‌ «بر من انجام فلان کار بودن»، و غیره. جدول زیر لیست پسوندهای ضمیری فعل
بودن»، و غیره. جدول زیر لیست پسوندهای ضمیری فعل «بودن» برای هر شخص را لیست کرده است. جدول زیر همین‌طور صرف فعل بودن در زمان‌های مختلف را نشان داده است. حرف اول صرف فعل ناقص эрге / ئەرگه، حرف «э- / ئە»، در صورتی که واژهٔ پیش از آن به مصوت ختم شود، به حرف «е- / یە-» متحول می‌شود. در صورتی که فاعل جمله جمع باشد، در جملات بودن، مانند فارسی، مفرد یا جمع بودن مسند در جمله بسته به گوینده دارد، و مانند فارسی مفرد یا جمع بودن مسند کمی معنی و تاکید جمله را تغییر می‌دهد. فعل منفی «نبودن» با فعل ربطی «тюл / تۉل» یا
فعل منفی «نبودن» با فعل ربطی «тюл / تۉل» یا «тюйюл / تۉیۉل» به علاوهٔ به‌علاوهٔ پسوند فعلی یا فعل «بودن» ادا می‌شود. فعل ربطی «тюл / تۉل» یا «тюйюл / تۉیۉل» کاربرد دیگری نیز دارد. این فعل برای منفی‌سازی افعال مستقبل مطلق، نوع خاصی منفی که تنها برای این زمان از فعل وجود دارد، استفاده می‌شود. این نوع منفی سازی با استفاده از «وجه وصفی مستقبل مطلق» ساخته می‌شود. در قره‌چایی-بالقاری، مفاهیم «وجود داشتن»، «موجود بودن»، «مالکیت داشتن» همگی با فعل ربطی «бар / بار»، به‌علاوهٔ پسوند فعلی یا فعل «بودن» ادا می‌شود.
به‌علاوهٔ پسوند فعلی یا فعل «بودن» ادا می‌شود. برای مفاهیم منفی «وجود نداشتن»، «موجود نبودن»، «مالکیت نداشتن»، بجای فعل ربطی «бар / بار»، از فعل ربطی «джокъ / جوٓ‬ق»، به‌علاوهٔ پسوند فعلی یا فعل «بودن» استفاده می‌شود. سوال‌بندی. معمولاً در دستور زبان، دو نوع سؤال وجود دارد، سوالات «آیایی» یا بسته، و سوالات باز یا «چی-چرا-چطور-کی-کِی-کجا». در زبان قره‌چایی-بالقاری، سوالات «آیایی» به همراه پسوند «-мы / -ـمىٕ»، «-ми / -ـمی»، «-му / -ـمو»،«-мю / -ـمۉ» درست می‌شود (تابع قانون هماهنگی مصوت‌ها). این پسوند معمولاً
(تابع قانون هماهنگی مصوت‌ها). این پسوند معمولاً پس از فعل و پیش از ضمیر شخصی مربوطه می‌آیند، بجز استثنائاتی. این استثنائات شامل این موارد است: اگر جمله‌ای به پسوند ضمیری فعل «بودن» اول شخص مفرد یا جمع ختم شود، پسوند سؤالی پس از پسوند ضمیر فعلی قرار می‌گیرد. اگر زمان فعل، ماضی ساده باشد، این پسوند سوال‌ساز پس از ضمیر شخصی می‌آید. اگر زمان فعل شرطی باشد همینطور. در قره‌چایی-بالقاری، برای سوالات باز، یا سوالات «چی-چرا-چطور-کی-کِی-کجا»، تعدادی چند واژهٔ سؤالی وجود دارد. هر یک از این واژه‌ها به مانند اسم و
وجود دارد. هر یک از این واژه‌ها به مانند اسم و ضمیر، بسته به نقش آن‌ها در جمله، حالات دستوری مختلفی گرفته و صرف می‌شوند. البته که این واژگان، علاوه بر واژهٔ سؤالی بودن، نقش اسمی و حرف رابطی را نیز در جمله ایفا می‌کنند. صفات. در زبان قره‌چایی-بالقاری، صفات را می‌شود از آنجا تشخیص داد که بر خلاف اسم‌ها، صرف نمی‌شوند و پسوندی نه برای جمع و نه برای هر یک از حالات ممکنه نمی‌گیرند. صفت‌ها در زبان قره‌چایی-بالقاری، هم حالت «-ـتر/-ـترین» به خود می‌گیرند، هم حالات قیاسی چون «بسیار، خیلی، ...». در زبان
هم حالات قیاسی چون «بسیار، خیلی، ...». در زبان قره‌چایی-بالقاری، «-ـتر» با پسوند‌ «-ракъ, -рек / -ـراق، -ـرەك»، منطبق با قانون هماهنگی مصوت‌ها تشکیل می‌شود. در زبان قره‌چایی-بالقاری، «-ـترین» با حرف اضافه «энг / » ادا می‌شود. صفات معمولا پیش از اسم می‌آیند. اما وقتی که صفت خود سرگروه معنی جمله باشد، در آخر جمله می‌آید. در ساخت جملهٔ بالا، اولا که واژهٔ اصلی که قصد ادای بهتر بودن آن‌را داریم، یعنی «خرگوش»، در حالت اسمی صرف می‌شود. واژه‌ای که خرگوش را با آن مقایسه می‌کنیم، یعنی «آهو»، در حالت افتراقی صرف شده
می‌کنیم، یعنی «آهو»، در حالت افتراقی صرف شده است. دوم این‌که، پسوند «-ракъ / -ـراق» (به معنی -ـتر) اختیاری بوده و معمولا در قره‌چایی-بالقاری در این‌گونه جملات استفاده نمی‌شود. نوشته‌ای به قره‌چایی-بالقاری. متنی نثر با نام «امانات»، اثر «او. حوبییلانی»:
شینگ‌ماهیان (Ephippidae) نام یکی از خانواده‌ها از ماهیان است. منابع. اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
لب‌لوله‌ماهیان (Fistulariidae) نام یکی از خانواده‌ها از ماهیان است. منابع. اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
چَغوک‌ماهیان یا جاشره‌ماهیان (Mojarra یا Gerreidae) نام یکی از خانواده‌ها از ماهیان است. این ماهیان بدن بلند و بیضی‌شکل، سر بدون فلس، دندان‌های کوچک و خاردار و باله دم دوشاخه به طول ۲۰ سانتی متر دارند. چغوک‌ماهیان در آب‌های کم‌ژرفا و ژرف تا عمق ۵۰ متری زندگی نموده و از موجودات ریز غذای خود را تهیه می‌کنند. گونه‌های آب‌های ایران. طول بدن آن ۲۰ سانتی‌متر است. در آب‌های کم‌ژرفا تا عمق ۴۰ متری و گاهی در مناطق صخره‌ای وسنگی زندگی نموده و از میگوها و سخت‌پوستان غذای خود را تهیه می‌کند. طول بدن آن ۱۵ سانتی‌متر
غذای خود را تهیه می‌کند. طول بدن آن ۱۵ سانتی‌متر است. در آب‌های کم‌ژرفا و خورها به صورت گروهی زندگی نموده و از سخت‌پوستان و ماهیان کوچک غذای خود را تهیه می‌کند. منبع. اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.
پاندای غول‌پیکر معروف ("با نام علمی:" "Ailuropoda melanoleuca؛ چینی:" 大熊猫؛ "پین‌یین:" "dàxióngmāo") که با عنوان خرس پاندا یا پاندا شناخته می‌شود، گونه‌ای خرس است که در نواحی مرکزی و جنوب غربی چین زندگی می‌کند. پاندا به سادگی توسط لکه‌های سیاه روی گوش و دور چشم و دور بدنش قابل شناسایی است. این جانور هرچند در راستۀ زیستی گوشتخوارسانان قرار دارد، اما تا ۹۹٪ از رژیم غذایی آن را گیاه بامبو تشکیل می‌دهد. پانداهایی که در اسارت نگهداری می‌شوند، غذاهایی مانند عسل، تخم پرندگان، ماهی، مرکبات، موز، برگ گیاهان و
عسل، تخم پرندگان، ماهی، مرکبات، موز، برگ گیاهان و سیب‌زمینی را هم مصرف می‌کنند. پاندا امروزه فقط در چند کوهستان مرکزی چین عمدتاً در ایالت سیچوآن و در حد کمتری در شاآن‌شی و گانسو زندگی می‌کنند. پانداها زمانی در نواحی کم‌ارتفاع‌تر هم زندگی می‌کردند؛ اما با پیشرفت زمین‌های زراعی و هم‌زمان از بین رفتن جنگل‌ها و برخی عوامل دیگر، پانداها به مناطق مرتفع پناه آوردند. نسل این جانور در معرض تهدید است. بر اساس گزارش‌ها در سال ۲۰۰۷، تعداد ۲۳۹ پاندا در چین در باغ‌وحش و ۲۷ پاندا نیز در باغ‌وحش‌های بیرون از چین در حال
و ۲۷ پاندا نیز در باغ‌وحش‌های بیرون از چین در حال نگهداری بودند. همچنین تخمین زده می‌شود حدوداً ۱٬۵۹۰ پاندا در طبیعت زندگی می‌کنند؛ اما یک مطالعه بر اساس تحلیل‌های ژنتیکی تخمین زده که بین ۲٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰ پاندا می‌تواند در طبیعت وجود داشته باشد و گزارش‌هایی نیز نشان می‌دهند که پانداهای موجود در طبیعت در حال ازدیاد هستند. اما اتحادیۀ بین‌المللی حفاظت از طبیعت اعتقاد دارد این گزارش‌ها برای بیرون آوردن نام پاندا از جانورانِ در معرض خطرِ انقراض کافی نیست. همچنان که اژدها نماد ملی و تاریخی چین است، در این اواخر
که اژدها نماد ملی و تاریخی چین است، در این اواخر پاندای بزرگ نیز به یک علامت و مشخصه برای چین تبدیل شده است. تصویر خرس پاندا روی بسیاری از سکه‌های نقره، طلا و پلاتین مربوط به چین مدرن حک شده و حتی تمبر با عکس و اسم خرس پاندا منتشر شده است. حالت خوردن گیاه بامبو توسط خرس پاندا به یک نماد صلح‌جویی در مقابل شکارچیان تبدیل شده است. گفته شده خرس پاندا جانوری آموزش‌پذیر است و حملۀ آن به انسان اغلب به خاطر آزار و اذیتی بوده که از انسان به آن رسیده تا به علت خوی وحشی خود جانور. طبقه‌بندی جانورشناسی پاندا تا مدت‌ها
خود جانور. طبقه‌بندی جانورشناسی پاندا تا مدت‌ها مورد بحث بود؛ چرا که این حیوان مشخصات خرس‌ها و راکون‌ها را هم‌زمان در خود دارد. اما تحقیقات مولکولی جدید اثبات کرده که پاندا قطعاً نوعی خرس است و نزدیک‌ترین خویشاوند زندۀ آن خرس عینکی بومی آمریکای جنوبی است. ویژگی‌های ظاهری. پوست پاندا سیاه و سفید یخچالی است. پاندای بالغ طولش به یک متر و نیم می‌رسد و اندازه شانه‌اش ۷۵ سانتیمتر است. نرها ۱۰–۲۰٪ از نوع ماده درشت‌تر هستند. نرها می‌توانند به ۲۰۰ کیلوگرم هم برسند اما ماده‌ها کوچک ترند. با این وجود می‌توانند به ۱۰۰
ماده‌ها کوچک ترند. با این وجود می‌توانند به ۱۰۰ کیلوگرم نیز برسند. از نظر رنگ‌بندی گوش‌ها و دست‌ها و دور چشم پاندا، سیاه و بقیه بدن سفید است. دانشمندان نمی‌دانند به درستی چرا بدن این خرس به این رنگ درآمده اما حدس می‌زنند که به علت ایجاد توانایی استتار در میان برف و سنگ این‌طور شده باشد. پاندا دندان‌های آسیای بزرگ با فکی قوی دارد که برای خوردن گیاه بامبو مناسب است. بسیاری از مردم پاندا را حیوانی خپل و بانمک می‌پندارند اما این حیوان نیز می‌تواند به اندازه سایر هم‌نوع‌هایش خطرناک باشد. پنجه پاندا پنج انگشت و
هم‌نوع‌هایش خطرناک باشد. پنجه پاندا پنج انگشت و یک شست دارد. انگشت شست حیوان برای راحتی درگرفتن و خوردن گیاه بامبو به مرور زمان تغییر شکل یافته است. پاندا دومین دُم بلند در میان خانواده خرس‌ها را دارد. دم این حیوان ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر است. اولین دم بلند در میان خرس‌ها متعلق به خرس تنبل است. پانداها در طبیعت تا حدود ۲۰ سال و در اسارت تا بیش از ۳۰ سال عمر می‌کنند. رفتارشناسی. در حیات وحش پانداها از جانورانی هستند که بر روی زمین زندگی می‌کنند و وقتشان را به گشت و گذار و در تپه‌ها و تغذیه از گیاه بامبو
به گشت و گذار و در تپه‌ها و تغذیه از گیاه بامبو می‌گذراند. پانداها چه نر چه ماده به تنهایی زندگی می‌کنند و حتی ماده‌ها حضور یک ماده دیگر در محدوده خود را تحمل نمی‌کنند. پانداها با صداهایی که از خود تولید می‌کنند با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و همچنین با پنجه کشیدن بر درخت و همچنین با بوی ادرار خود محدوده خود را نشانه‌گذاری می‌کنند. این جانور می‌تواند از درخت بالا برود و در درختان توخالی یا شکاف سنگ‌ها پناه بگیرد اما برای خود لانه دائمی نمی‌سازد. پانداها مانند سایر خرس‌ها به خواب زمستانی نمی‌روند بلکه در
سایر خرس‌ها به خواب زمستانی نمی‌روند بلکه در زمستان‌ها به ارتفاعات گرم‌تر نقل مکان می‌کنند. نکته دیگر دربارهٔ پاندا این است که این حیوان بیشتر روی حافظه فضایی تکیه می‌کند تا حافظه دیداری. پانداها تنها در طول دوران کوتاه جفت‌گیری در کنار همدیگر جمع می‌شوند اما بعد از جفت‌گیری، پاندای نر، ماده را تنها می‌گذارد و ماده، توله‌اش را به تنهایی بزرگ می‌کند. تغذیه. پاندا از جانوران گوشتخوار است و سیستم گوارشی پاندا ویژهٔ خوردن گوشت است و نمی‌تواند به خوبی سلولز گیاهی را هضم و جذب کند؛ اما خوراک غالب این جانور، گیاه
را هضم و جذب کند؛ اما خوراک غالب این جانور، گیاه و به‌ویژه گیاه بامبو است. به‌دلیل وجود لایهٔ موکوز ضخیم در دستگاه گوارش پاندا، این جانور در برابر صدمات ناشی از خرده چوب‌های بامبو مقاوم است ولی به دلیل ناتوانی در جذب انرژی از سلولز، روزانه بیش از ۳۸ کیلوگرم از گیاهان فیبردار تغذیه کرده و ۱۲ تا ۱۶ ساعت مشغول غذا خوردن است. پژوهش‌های فسیل‌شناسی نشان می‌دهند که پانداهای باستانی بین ۲ تا ۷ میلیون سال پیش طی یک دورهٔ کمبود گوشت به گیاهخواری روی آورده‌اند و با مرور زمان و انباشته شدن تغیرات ژنتیکی میل به خوردن
زمان و انباشته شدن تغیرات ژنتیکی میل به خوردن گوشت را از دست داده‌اند. امروزه ۹۹٪ از حجم تغذیهٔ پانداها را بامبو تشکیل می‌دهد. مکانیسم احتمالی این پدیده به این شکل است که وقوع جهش‌های ژنتیکی و سپس انتخاب آن در طی فرایند انتخاب طبیعی در اثر فشار تکاملی باعث از دست دادن ذائقه اومامی (یکی از طعم‌های پنج‌گانه شامل ترش، شیرین، تلخ، شور و اومامی) که مربوط به غذاهای گوشتی است گردیده و عادت گوشتخواری از عادات این گونه حذف گردیده است. طعم یا ذائقهٔ اومامی توسط یک گروه گیرندهٔ چشایی دریافت می‌شود که عمدتاً به آمینو
گیرندهٔ چشایی دریافت می‌شود که عمدتاً به آمینو اسید گلوتامات واکنش نشان می‌دهند. مطالعات انجام شده نشان داده است که طی تکامل این جانور، ژن "Tas1r1" که مسئول کد کردن گیرندهٔ اومامی در این گونه است به یک شبه‌ژن تبدیل شده است. پانداها بسیار دقت می‌کنند تا انرژی‌شان بیهوده تلف نشود و به این ترتیب از گذشتن از شیب‌های تند یا عکس‌العمل‌های زیاد نسبت به سایر خرس‌ها پرهیز می‌کنند. دو خرس پاندا از نظر ظاهر و اندازه صورت و اندازه بدن و حتی میزان خوردن بامبو با هم متفاوت هستند، «راسل سیچون» پژوهشگر آشنا به پاندا
متفاوت هستند، «راسل سیچون» پژوهشگر آشنا به پاندا مشاهده نموده است که: «(پاندا) بیشتر شبیه یک گوریل گیاه‌خوار است و اندازه پایین‌تنه به حجم کلی بدن نشان دهنده سوخت‌وساز پایین بدن است. این سطح پایین سوخت‌وساز بدن و همچنین روش زندگی پاندا به وی اجازه می‌دهد که توسط منابع غذایی ضعیفی چون بامبو بتواند به زندگی ادامه دهد.» پاندا دارای آرواره‌های قوی و دندان‌های آسیای بزرگ است که به وی اجازه می‌دهد به راحتی گیاهان را بخورد. بر اثر تجارت پر سود الوار، پانداها به سوی مناطق مرتفع‌تر رانده شده‌اند و همین خود باعث از
مناطق مرتفع‌تر رانده شده‌اند و همین خود باعث از بین رفتن مناطق جنگلی و از بین رفتن بامبوها که غذای اصلی پاندا را تشکیل می‌دهند شده است و به خاطر این اقدامات از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۴ یعنی در حدود تنها ۱۱ سال چیزی حدود ۵۰٪ از تعداد این جانور کاسته شده است. ۲۵ نوع بامبو توسط این حیوان در طبیعت مصرف شده است و تنها تعداد کمی از انواع بامبو در ارتفاعات رشد می‌کنند، یعنی همان جایی که پانداها اکنون می‌زیند. برگ‌های بامبو پروتئین زیادی دارند اما ساقهٔ آن از پروتئین کمی برخوردار است. به خاطر شکوفه‌دهی، مرگ و گرده‌افشانی
است. به خاطر شکوفه‌دهی، مرگ و گرده‌افشانی هم‌زمان انواع گیاهان بامبو، پانداها باید حداقل به ۲ نوع بامبو دسترسی داشته باشند تا گرسنه نمانند. اما تا زمانی که پانداها دندان‌های خرس‌مانند خود را حفظ کرده‌اند می‌توانند گوشت، ماهی و تخم پرندگان را در صورت در دسترس بودن بخورند. در باغ وحش‌ها نیز به خرس‌های پاندا بامبو می‌دهند اما مقداری بیسکویت تقویتی نیز برای حفظ سلامت بهتر به آن‌ها می‌دهند. تولید مثل. در گذشته در تکثیر نسل پانداها در اسارت مشکل وجود داشت و آن مشکل عدم تمایل پانداها به برقراری ارتباط جنسی با
مشکل عدم تمایل پانداها به برقراری ارتباط جنسی با یکدیگر در اسارت بود و این مشکل دانشمندان را بر آن داشت که راهی برای حل این مشکل بیابند. آن‌ها راه‌هایی چون نشان دادن فیلم آمیزش جنسی پانداها با هم و حتی دادن داروی ویاگرا (تحریک‌کننده جنسی) را امتحان کردند اما نتیجه دلخواه را نگرفتند. از روش‌های ابتدایی دیگر لقاح مصنوعی بود. فقط اخیراً با استفاده از راه‌هایی توانستند هر دو سال یک نوزاد به دنیا بیاورند. توانایی جنسی پانداها از ۴ تا ۸ سالگی شروع و ممکن است تا ۲۰ سالگی ادامه یابد. دوره جفت‌گیری در سه ماه بهار
۲۰ سالگی ادامه یابد. دوره جفت‌گیری در سه ماه بهار است که ماده‌ها برای ۲ تا ۳ روز که آن هم فقط یک بار در سال است آماده جفت‌گیری می‌شوند. در طول مدت زمان جفت‌گیری ۲ تا ۵ نر برای به دست آوردن یک ماده با هم به رقابت می‌پردازند و نر غالب ماده را به دست می‌آورد. مدت زمان برقراری ارتباط جنسی بسیار کم است و از ۳۰ ثانیه تا ۵ دقیقه طول می‌کشد ولی ممکن است جانور نر برای اطمینان از حسن انجام کار، عمل لقاح را چند بار تکرار کند. دورهٔ آبستنی ۹۵ تا ۱۶۰ روز طول می‌کشد. پانداها در نیمی از زایمان‌هایشان، دوقلو به دنیا
پانداها در نیمی از زایمان‌هایشان، دوقلو به دنیا می‌آورند. نوزاد پاندا. توله پاندا بین ۹۰ تا ۱۳۰ گرم وزن دارد که یک هشتصدم وزن مادرش است. پاندا بین ۱ تا ۲ توله به دنیا می‌آورد و اگر توله‌ها ۲ تا باشند، پاندای مادر یکی از آن‌ها را رها می‌کند و توله فوراً می‌میرد. فعلاً دانشمندان نمی‌دانند پاندای ماده چگونه و بر چه مبنایی یکی از دو توله را انتخاب می‌کند. شاید توله ضعیف‌تر را رها کند اما چیزی ثابت نشده است. پدر هیچ کمکی به بزرگ شدن توله نمی‌کند. هنگامی که توله به دنیا می‌آید صورتی، بی‌مو و نابینا است و ۶ تا ۱۴
دنیا می‌آید صورتی، بی‌مو و نابینا است و ۶ تا ۱۴ دفعه در روز و هر دفعه تا ۳۰ دقیقه از مادرش شیر می‌خورد. مادر ممکن است ۳ تا ۴ ساعت توله خود را در پناهگاه رها کند و به دنبال غذا خوردن برود و در طول این چند ساعت توله کاملاً بی‌دفاع است. یک تا دو هفته بعد از تولد، نقاطی از پوست که قرار است سرانجام خز سیاه درآورد، تغییر رنگ داده و سیاه می‌شود. مقدار کمی رنگ صورتی ممکن است روی خز توله به وجود آید که حاصل واکنش شیمیایی بین آب دهان مادر و خز توله است. یک ماه پس از تولد، رنگ توله کامل می‌شود اما هنوز نمی‌تواند راه
تولد، رنگ توله کامل می‌شود اما هنوز نمی‌تواند راه برود، بلکه تنها در ۷۵ تا ۹۰ روزگی شروع به خزیدن می‌کند. مادر با غلتاندن و کشتی گرفتن با توله‌اش بازی می‌کند. توله تا ۶ ماه فقط شیر می‌خورد و تازه بعد از شش ماهگی می‌تواند تنها مقدار کمی بامبو بخورد. به هر حال شیر مادر تا ۱ سالگی مهم‌ترین منبع غذایی توله به حساب می‌آید. توله در پایان یک سالگی به ۴۵ کیلوگرم می‌رسد و تا یک سال و نیم - دو سالگی با مادر زندگی می‌کند. مدت زمان بین دو زایمان برای خرس پاندای ماده ۲ سال است و بعد از ۲ سال از زایش نوزاد، دوباره آماده