payamvha/North_RAG huggingface dataset:
جرم مولی (با نشان کوتاه‌شدهٔ M)، یکی از خواص فیزیکی مواد است که نسبتی است که از تقسیمِ: جرمِ یک مادهٔ معین؛ (عنصر یا ترکیب)، بر مقدار آن ماده به دست می‌آید. برپایه دستگاه بین‌المللی یکاها (SI) یکای پایه برای "جرم مولی" کیلوگرم بر مول است. با این حال، به دلیل سابقه‌های تاریخی، جرم‌های مولار غالباً و تقریباً همیشه به صورت گرم بر مول بیان می‌شوند. به عنوان مثال جرم مولی آب: گرم بر مول M (H2O) ≈ ۱۸٫۰۱۵ جرم مولی جرم یک مول از ذرات یک ماده است. با تقسیم مقدار جرم مولی بر عدد آووگادرو می‌توان جرم یک ذره را حساب
مولی بر عدد آووگادرو می‌توان جرم یک ذره را حساب کرد. از جرم مولی در محاسبهٔ کمیت‌ها در شیمی استفاده می‌شود. به دلیل پیچیدگی‌های موجود در تعیین جرم مولی با استفاده از روش‌های تجزیه، گاهی سنجش دقیق جرم مولی از طریق یک روش ممکن نیست؛ در این حالت شیمی‌دانان روش سنجش جرم مولی را با روش دیگری عوض می کنند. در پلیمرها جرم مولی همان جرم مولی متوسط وزنی و جرم مولی متوسط عددی است. تعاریف کلی. در شیمی، جرم مولی (M) یک ترکیب شیمیایی به عنوان نسبت بین جرم و مقدار ماده (بر حسب مول) هر نمونه از ترکیب مذکور تعریف می‌شود.
حسب مول) هر نمونه از ترکیب مذکور تعریف می‌شود. جرم مولی خاصیت توده ای و نه مولکولی یک ماده است. جرم مولی میانگین بسیاری از نمونه های این ترکیب است که اغلب به دلیل وجود ایزوتوپ ها از نظر جرم متفاوت است. معمولاً، جرم مولی از وزن‌های اتمی استاندارد محاسبه می‌شود و بنابراین یک میانگین زمینی و تابعی از فراوانی نسبی ایزوتوپ‌های اتم‌های سازنده روی زمین است. جرم مولی برای تبدیل بین جرم یک ماده و مقدار یک ماده برای مقادیر توده مناسب است. تعریف مول. در محاسبات شیمی، علاوه بر جرم تعداد اتم‌ها یا مولکول‌ها نیز مهم
علاوه بر جرم تعداد اتم‌ها یا مولکول‌ها نیز مهم است. در موازنه واکنش‌های شیمیایی، تعداد مولکول‌ها اهمیت بیشتری نسبت به جرم آنها دارد. به علت اینکه تعداد مولکول‌ها زیاد است، شمارش یک به یک آنها ممکن نیست؛ بنابراین یک پیمانه به نام مول معرفی می‌شود. یک مول برابر است با ۱۰۲۳×۶٫۰۲۲ عدد از هر چیزی. به این عدد، عدد آووگادرو می‌گویند و آن را با NA نمایش می‌دهند. سؤال اینجاست که یک مول چند گرم است؟ اگر تعداد ۱۰۲۳×۶٫۰۲۲ مولکول هیدروژن داشته باشیم، می‌گوییم یک مول مولکول هیدروژن داریم. جرم مولی. جرم یک مول از هر ماده
هیدروژن داریم. جرم مولی. جرم یک مول از هر ماده بر حسب گرم یا کیلوگرم را جرم مولی می‌گویند. واحد جرم مولی "گرم بر مول" یا "کیلوگرم بر مول" است. جرم مولی هیدروژن برابر ۱٫۰۰۷ گرم بر مول و جرم مولی کلر برابر ۳۵٫۴۵۳ گرم بر مول است. با استفاده از جرم مولی، تعداد اتم‌ها را با جرم ربط داده‌ایم. اگر دقت کنید، متوجه می‌شوید که جرم مولی با عدد جرمی هر اتم بسیار نزدیک است. محاسبهٔ جرم مولی عناصر. جرم مولی یک عنصر، وزن ... آن عنصر بوده که به صورت گرم بر مول بیان می‌شود. ... که جرم عنصر محاسبه شده و وزن اتمی استاندارد
... که جرم عنصر محاسبه شده و وزن اتمی استاندارد آن یادداشت کنید. آن را در ۱ گرم بر مول که ثابت استاندارد است، ضرب کنید. محصول وزن اتمی استاندارد عناصر با ۱ گرم بر مول به شما جرم مولی را می‌دهد. برای مثال، وزن اتمی کربن ۰۱/۱۲ unit). این مقدار را با ۱ گرم بر مول ضرب کنید و محصول ۰۱/۱۲ گرم بر مول بوده که جرم مولی عنصر است. محاسبهٔ جرم مولی ترکیبات. جرم مولی ترکیب، مجموع جرم‌های مولی اتم‌های یک ترکیب است. در این‌جا روش محاسبهٔ آن را شرح می‌دهیم. فرمول مولکولی این ترکیب را به دست آورید. توجه داشته باشید که
این ترکیب را به دست آورید. توجه داشته باشید که عناصر اتمی مختلف شامل فرمول مولکولی همراه با تعداد اتم‌های هر عنصر هستند. وزن اتمی استاندارد برای هر عنصر را یادداشت کنید. سپس، بعد از ضرب وزن اتمی استاندارد هر عنصر توسط تعداد اتم‌های هر عنصر، همهٔ محصولات را جمع کنید. در این‌جا جرم مولی مولکول آب که دارای فرمول مولکولی H2O است را محاسبه می‌کنید. هیدروژن دارای دو اتم بوده، در حالی که اکسیژن تنها یک اتم دارد؛ بنابراین: جرم اتمی هیدروژن: ۱.۰۰۸ جرم اتمی اکسیژن: ۱۶.۰۰۰ گرم بر مول ۱۸.۰۱۶ = (۱.۰۰۸ × ۲) + ۱۶.۰۰۰
۱۶.۰۰۰ گرم بر مول ۱۸.۰۱۶ = (۱.۰۰۸ × ۲) + ۱۶.۰۰۰ منابع. http://www.chemistry.ccsu.edu/glagovich/default.html
ظرفیت گرمایی ویژه یا ظرفیت حرارتی ویژه یا به اختصار گرمای ویژه یکی از کمیت‌های مهم در ترمودینامیک است. تعریف ظرفیت گرمایی ویژه. ظرفیت گرمایی ویژه معادل مقدار گرمایی است که لازم است مقدار مشخص از ماده‌ای دریافت کند تا دمای آن یک واحد افزایش یابد. در سیستم استاندارد بین‌المللی واحدها (SI) مقدار گرما بر حسب ژول، مقدار ماده بر حسب گرم، کیلوگرم یا مول، و تغییرات دما بر حسب سانتیگراد (که معادل تغییرات در واحد کلوین هم هست) اندازه‌گیری شده و یکای ظرفیت گرمایی ویژه بسته به نوع تعریف، ژول بر گرم.سانتیگراد (°J/gr.C)،
به نوع تعریف، ژول بر گرم.سانتیگراد (°J/gr.C)، ژول بر کیلوگرم.سانتیگراد (°J/kg.C) یا ژول بر مول.سانتیگراد (°J/n.C) خواهد بود. تعیین ظرفیت گرمایی ویژه. ظرفیت گرمایی ویژه را از مشتق‌گیری از تغییرات آنتالپی سیستم می‌توان نتیجه گرفت. به عبارت دیگر تغییرات آنتالپی سیستم همان انتگرال از ظرفیت حرارتی ویژه در محدوده دمایی مورد نظر است. ظرفیت گرمایی ویژه را در فشار ثابت از طریق کالریمتری سنجشی مقیاسی تعیین می‌کنند. تفاوت ظرفیت گرمایی ویژه در مواد. ظرفیت گرمایی ویژه در جامدات بیشتر از مایعات و در مایعات بیشتر از
در جامدات بیشتر از مایعات و در مایعات بیشتر از گازها است. این مورد با استفاده از تئوری سینتیک مولکولی قابل توجیه است. مولکول‌ها در گازها از سرعت حرکت بالایی برخوردارند و تغییر کمی در دمای یک گاز منجر به افزایش حجم آن می‌شود. به این دلیل ظرفیت گرمایی ویژه در گازها پایین است در حالی که افزایش حرکت مولکول‌ها و حجم مایعات در اثر افزایش دما کمتر از گازهاست و بنابراین مایعات ظرفیت گرمایی ویژه بیشتری نسبت به گازها دارند. در مورد جامدات به دلیل آن که انرژی گرمایی بالایی باید به آن‌ها داد تا حجمشان افزایش یابد
بالایی باید به آن‌ها داد تا حجمشان افزایش یابد ظرفیت گرمایی ویژه جامدات بیشتر از مایعات است.
نظریه جنبشی‌مولکولی گازها یا به اختصار نظریه جنبشی از مهم‌ترین نظریه‌های ترمودینامیک است که به تغییر موقعیت ذرات در اثر تغییر پارامترهایی مثل حجم و فشار می‌پردازد. نظریه جنبشی را شیمیدان‌ها و فیزیک‌دان‌ها به مرور گسترش داده‌اند و در آن درباره همهٔ حالت‌های ماده، یعنی گاز، مایع، جامد و پلاسما، بحث می‌شود. تاریخچه. در حدود 50 سال قبل از میلاد ، فیلسوف رومی لوکرتیوس پیشنهاد کرد که اجسام ماکروسکوپی ظاهراً ساکن در مقیاس کوچکی از اتم‌هایی که به سرعت در حال حرکت هستند تشکیل شده‌اند که همگی از برخورد با یکدیگر جهش
تشکیل شده‌اند که همگی از برخورد با یکدیگر جهش می‌گیرند. این دیدگاه اتمیستی اپیکوری به ندرت در قرون بعدی که اندیشه های ارسطویی غالب بودند مورد توجه قرار گرفت. در سال 1738 دانیل برنولی Hydrodynamica را منتشر کرد که اساس نظریه جنبشی گازها بود. در این کار، برنولی این استدلال را مطرح کرد که گازها شامل تعداد زیادی مولکول هستند که در همه جهات حرکت می کنند، تاثیر آنها بر یک سطح باعث فشار گاز می شود و میانگین انرژی جنبشی آنها دمای گاز را تعیین می کند. این نظریه بلافاصله پذیرفته نشد، تا حدی به این دلیل که بقای انرژی
پذیرفته نشد، تا حدی به این دلیل که بقای انرژی هنوز ثابت نشده بود، و برای فیزیکدانان واضح نبود که چگونه برخورد بین مولکول ها می تواند کاملاً کشسان(الاستیک) باشد. دیگر پیشگامان نظریه جنبشی، که کار آنها نیز تا حد زیادی توسط معاصرانشان نادیده گرفته شد، میخائیل لومونوسوف (1747)، ژرژ لوئیس لو سیج (حدود 1780، انتشار 1818) Georges-Louis Le Sage (ca. 1780, published 1818), John Herapath (1816) and John James Waterston (1843), ، جان هراپات (1816) و جان جیمز واترستون(1843)، که تحقیقات خود را با توسعه توضیحات مکانیکی
که تحقیقات خود را با توسعه توضیحات مکانیکی گرانش مرتبط کردند. در سال 1856 آگوست کرونیگ یک مدل گاز جنبشی ساده ایجاد کرد که فقط حرکت انتقالی ذرات را در نظر می گرفت. در سال 1857 رودولف کلازیوس نسخه مشابه، اما پیچیده‌تر از این نظریه را توسعه داد که شامل حرکات مولکولی چرخشی و ارتعاشی بود و برخلاف نظریه کرونیگ بود. در همین اثر او مفهوم مسیر آزاد متوسط یک ذره را معرفی کرد. در سال 1859، پس از خواندن مقاله ای در مورد انتشار مولکول ها توسط کلازیوس، فیزیکدان اسکاتلندی، جیمز کلرک ماکسول، توزیع سرعت های مولکولی ماکسول
جیمز کلرک ماکسول، توزیع سرعت های مولکولی ماکسول را فرموله کرد که نسبت مولکول هایی را که دارای سرعت معینی در یک محدوده خاص هستند، ارائه کرد. این اولین قانون آماری در فیزیک بود. ماکسول همچنین اولین استدلال مکانیکی را ارائه کرد که برخوردهای مولکولی مستلزم یکسان سازی دماها و در نتیجه تمایل به سمت تعادل است. ماکسول در مقاله‌ی سیزده صفحه‌ای خود در سال 1873 با عنوان «مولکول‌ها» می‌گوید: «به ما گفته می‌شود که «اتم» یک نقطه مادی است که توسط «نیروهای بالقوه» احاطه شده و زمانی که «مولکول‌های در حال پرواز» به یک جسم
و زمانی که «مولکول‌های در حال پرواز» به یک جسم جامد برخورد می‌کنند. باعث ایجاد چیزی می شود که به آن فشار هوا و سایر گازها می گویند." " در سال 1871، لودویگ بولتزمن دستاورد ماکسول را تعمیم داد و توزیع ماکسول-بولتزمن را فرموله کرد. ارتباط لگاریتمی بین آنتروپی و احتمال نیز اولین بار توسط بولتزمن بیان شد. با این حال، در آغاز قرن بیستم، اتم‌ها توسط بسیاری از فیزیکدانان به‌جای اجرام واقعی، ساختارهای کاملاً فرضی در نظر گرفته می‌شدند. یک نقطه عطف مهم مقالات آلبرت انیشتین(1905) and Marian Smoluchowski's (1906) و
انیشتین(1905) and Marian Smoluchowski's (1906) و ماریان اسمولوچوفسکی(1906)در مورد حرکت براونی بود که موفق به انجام پیش‌بینی‌های کمی دقیق بر اساس نظریه جنبشی شدند. حرکت مولکولی. حرکت مولکولی در سینماتیک مولکولی مطرح می‌شود. وقتی دما یا فشار سیستم تغییر کند حرکت مولکول‌ها نیز تغییر می‌کند. این تغییر، حرکت‌های چرخشی و ارتعاشی در جامدات، و حرکت انتقالی چرخشی و ارتعاشی در مایعات و گازها را شامل می‌شود. تغییر موقعیت مولکول‌ها، بر سه نوع است: 1-حرکت انتقالی (از جایی به جای دیگر رفتن): در مایعات و گازها روی می‌دهد
به جای دیگر رفتن): در مایعات و گازها روی می‌دهد و در آن انرژی مولکول‌ها کمترین است. این دو از راه جریان همرفتی، انرژی را انتقال می‌دهند. 2-حرکت ارتعاشی: در هر سه حالت ماده روی دهد و باعث انبساط و انتقال گرما از راه رسانش می‌شود. مواد می‌توانند گرمایی را که از این راه جذب می کنند باز بتابانند (تابش). این تابش، همان اشعه فروسرخ است. 3-حرکت چرخشی: این حرکت در گازها و مایعات روی می‌دهد. جالب است که این حرکت در آب تا دمای 42 درجه سانتی‌گراد روی نمی‌دهد چرا که مولکول های آب تا این دما حرکت چرخشی ندارند. با رسیدن
های آب تا این دما حرکت چرخشی ندارند. با رسیدن به این دما، مولکول ها با سرعت بسیار زیاد به دور خود می چرخند که باعث گسستگی پیوندهای میان‌مولکولی می‌شود. از آنجا که 60 درصد بدن انسان از آب تشکیل شده، دمای بیش از 42 درجه باعث مرگ می‌شود. به‌طور کلی، جان‌داران خود را از بازۀ دمایی 42 تا 45 درجه دور نگه می‌دارند. فرضیات. کاربرد نظریه جنبشی برای گازهای ایده آل مفروضات زیر را بیان می کند: بنابراین، دینامیک حرکت ذرات را می توان به صورت کلاسیک بررسی کرد، و معادلات حرکت برگشت پذیر هستند. به عنوان یک فرض ساده،
حرکت برگشت پذیر هستند. به عنوان یک فرض ساده، معمولاً فرض می شود که ذرات دارای جرم یکسانی با یکدیگر هستند. با این حال، این تئوری را می توان به توزیع جرم تعمیم داد، با هر نوع جرمی که به طور مستقل از یکدیگر و در توافق با قانون فشارهای جزئی دالتون هستند و به شکل گیری خواص گازها کمک می‌کنند. بسیاری از پیش‌بینی‌های مدل، چه برخورد بین ذرات را شامل شود یا نه، یکسان است، بنابراین اغلب به‌عنوان یک فرض ساده‌کننده در مشتق‌ها نادیده گرفته می‌شوند (به زیر مراجعه کنید). تحولات مدرن تر این مفروضات را کاهش می دهد و بر اساس
مدرن تر این مفروضات را کاهش می دهد و بر اساس معادله بولتزمن است. اینها می توانند به طور دقیق خواص گازهای متراکم را توصیف کنند، زیرا شامل حجم ذرات و همچنین مشارکت نیروهای بین مولکولی و درون مولکولی و همچنین چرخش های مولکولی کوانتیزه شده، اثرات تقارن چرخشی-ارتعاشی کوانتومی، و تحریک الکترونیکی می شوند.
آپادانا گونه‌ای تالار ستون‌دار در ایران باستان است. بهترین نمونه‌های آپاداناها در تخت جمشید و کاخ شوش به‌جا مانده‌است. کاخ‌های آپادانا در ایران. کاخ آپادانا در تخت‌جمشید. کاخ آپادانای تخت‌جمشید از دیرین‌ترین کاخ‌های تخت جمشید است. این کاخ که به فرمان داریوش بزرگ بنا شده‌است، برای برگزاری جشن‌های نوروزی و پذیرش نمایندگان کشورهای وابسته به حضور پادشاه استفاده می‌شده‌است. کاخ آپادانا در شوش. کاخ آپادانای شوش در زمان داریوش در حدود سال‌های ۵۱۵ تا ۵۲۱ پیش از میلاد و به دستور او بر روی آثار و بقایای عیلامی در شوش
و به دستور او بر روی آثار و بقایای عیلامی در شوش بنا شد. دیوارهای این کاخ از خشت با نمای آجری و ستون‌های آن از سنگ است. دیوارهای داخلی آن با آجر لعاب‌دار پوشیده شده بود و دارای نقش‌های سربازان گارد جاویدان، شیر بالدار و گل نیلوفر آبی بوده‌است. بخش‌های مهمی از این کاخ در زمان اردشیر یکم (۴۶۱ پیش از میلاد) دچار آتش‌سوزی شد و در زمان اردشیر دوم (۳۵۹ پیش از میلاد) بازسازی شد. سرانجام این کاخ مانند سایر کاخ‌های هخامنشی در زمان حملهٔ اسکندر به کلی ویران شد. این کاخ در حفاری‌های بین سال‌های ۱۳۱۱ تا ۱۳۱۴ از زیر
کاخ در حفاری‌های بین سال‌های ۱۳۱۱ تا ۱۳۱۴ از زیر خاک بیرون آورده شد و پس از ۷۰ سال در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران به شمارهٔ ۳۹۸۱ به ثبت رسید. تالار آپادانا نوشیجان ملایر. تالار ستون‌دار آپادانا در تپه نوشیجان ملایر بر روی سکوی خشتی قرار گرفته‌است. این تالارهای ستون‌دار، با تالارهای گودین تپه و تپه نوشیجان با تالارهای اورارتویی که در آلتین تپه آسیای صغیر بدست آمده، قابل مقایسه هستند و احتمالاً تأثیرپذیری از هنر معماری اورارتو ساخته شده‌است.
نیویورک دالز، نام یک گروه موسیقی راک آمریکایی شکل‌گرفته در شهر نیویورک در سال ۱۹۷۱ میلادی است. در سال ۲۰۰۴، گروه مجدداً با سه تن از اعضای سابق‌شان تشکیل شد، که دو نفر از آنان، دیوید جوننسن و سیلوین سیلوین، تا به امروز ادامه داده‌اند و آلبومی جدید را در سال ۲۰۰۶ منتشر کردند. نوازندهٔ اصلی گیتار، آرتور کین اندکی پس از اولین تور بعد از شکل‌گیری دوباره، مرد. نیویورک دالز، بیشتر آنچه را که قرار بود در دوران پانک راک و حتی بعداً پیش‌آید، در کارهای خود نشان دادند؛ سبک بصری دالز چهرهٔ بسیاری گروه‌های موج نو و گلم
سبک بصری دالز چهرهٔ بسیاری گروه‌های موج نو و گلم متال را تحت تأثیر قرار داد، و شیوهٔ اجرایی آنان، نواخت و فضای بسیاری از گروه‌های راک اند رول آینده را مشخص کرد.
وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران (به‌اختصار: ودجا) یکی از وزارت‌خانه‌های دولت ایران است که مسئولیت برنامه‌ریزی، هماهنگی، پشتیبانی و گسترش توان دفاعی نیروهای مسلح ایران را برعهده دارد. وظیفه تجهیز نیروهای دفاعی برای مقابله با تهدیدات احتمالی نیز برعهده این وزارت‌خانه است. وزارت دفاع ایران برخلاف سایر وزارت‌خانه‌های دفاع در سایر کشورهای جهان، هیچ‌گونه اختیار فرماندهی در نیروهای مسلح ایران را ندارد. وزارت دفاع از جمله نهادهای در ایران است، که به‌دلیل دست داشتن در برنامه موشکی ایران، از
که به‌دلیل دست داشتن در برنامه موشکی ایران، از جانب ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و شورای امنیت مورد تحریم واقع شده‌است. وزیر کنونی دفاع سرتیپ عزیز نصیرزاده و جانشین وی، سرتیپ پاسدار سیدمجید ابن‌الرضا است. تاریخچه. پیشینه شکل‌گیری این وزارت‌خانه، به دوران قاجار بازمی‌گردد، که تحت عنوان "وزارت جنگ" فعالیت خود را آغاز کرد. در دولت محمد مصدق در دوره کوتاهی نام آن به "وزارت دفاع ملی" تغییر پیدا کرد، ولی پس از آن بار دیگر به "وزارت جنگ" تغییر یافت. پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ تا خردادماه ۱۳۶۳ تحت عنوان "وزارت
انقلاب ۱۳۵۷ تا خردادماه ۱۳۶۳ تحت عنوان "وزارت دفاع ملی" فعالیت می‌کرد و در فاصله سال‌های ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۸ "وزارت دفاع" نامیده می‌شد. فرم کنونی این وزارت‌خانه در سال ۱۳۶۸ با ادغام وزارت دفاع و وزارت سپاه پاسداران شکل گرفت. پادگان. پادگان شهدا جوادنیا تنها پادگانی است که تحت نظارت وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح فعالیت می‌کند. این پادگان در شهرستان آبیک چند کیلومتری شهر قزوین است که در هر دوره تعداد مشخصی از مشمولان به این پادگان اعزام می‌شوند و دارای چهار گردان است. دژبان کل. دژبان کل وزارت دفاع و پشتیبانی
است. دژبان کل. دژبان کل وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، یگانی نظامی-انتظامی در وزارت دفاع است، که زیر نظر ستاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح فعالیت می‌کند. برخی از وظایف دژبان در سربازخانه‌ها، حمایت از افراد نظامی، دستگیری غایبان و فراری‌ها، حراست، کنترل تردد و حفظ نظم اماکن نظامی و جبهه، برخورد با نظامیان متخلف و نظامیان فراری و نگهداری از اسرای دشمن بر عهدهٔ دژبان می‌باشد.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یکی از وزارت‌خانه‌های دولت ایران و مسئول انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاست‌گذاری نظام دانشی، پژوهشی و فناوری ایران است. هم‌اکنون حسین سیمایی صراف، در دولت چهاردهم مسئولیت این وزارت‌خانه را برعهده دارد. تاریخچه وزارتخانه. وزارت علوم از نظر نحوه اداره آموزش عالی، در سال ۱۲۷۲ ایجاد شد. تفکر اداره هماهنگ امور آموزش کشور در سال ۱۲۸۸ در قالب تصویب قانون مربوط به تأسیس وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه متجلی شد. در سال ۱۳۰۰ قانون شورای عالی معارف به تصویب رسید که این قانون نقطه
شورای عالی معارف به تصویب رسید که این قانون نقطه عطفی در تاریخ تشکیلات وزارت معارف به‌شمار می‌رفت. بر اساس این قانون شورا با هدف توسعه دوایر علوم و اشاعه معارف و فنون و رفع نقائص تحصیلات علمی و فنی دایر گردید و به تدریج مدارس عالی مختلف از دستگاه‌های اجرایی مربوط منتزع شده و زیر نظارت وزارت معارف درآمدند. با تصویب قانون تأسیس دانشگاه تهران (۱۳۱۳) دانشگاه به عنوان مرکز ثقل آموزش عالی ایران شناخته شد. در سال ١٣١٧ وزارت معارف به علت سنگینی وظایف به دو وزارتخانه جدید با نام‌های جدید وزارت پیشه و هنر و وزارت
جدید با نام‌های جدید وزارت پیشه و هنر و وزارت فرهنگ تقسیم شد و کلیه وظایف مربوط به آموزش و حتی آموزش عالی به عهده وزارتخانه جدید به نام فرهنگ گذاشته شد. در ادامه توسعه روزافزون مراکز آموزشی بالاتر از سطح متوسطه و در جهت تفکیک آموزش عالی از آموزش متوسطه و ابتدایی، در سال ۱۳۴۴ شورای مرکزی دانشگاه‌ها، به منظور رسیدگی به امور دانشگاه‌های ایران و کلیه موسسات آموزش عالی و ایجاد هماهنگی بین آنها تشکیل شد. با توجه به اهمیت و نقش آموزش عالی و نیز تنوع و گستردگی آموزش‌های عالی و تخصصی، در بهمن سال ۱۳۴۶ یعنی دو سال
عالی و تخصصی، در بهمن سال ۱۳۴۶ یعنی دو سال پس از تصویب قانون تأسیس شورای مرکزی دانشگاه‌ها، قانون تأسیس وزارت علوم و آموزش عالی به تصویب رسید. با تصویب این قانون کلیه وظایف و اختیارات وزارت آموزش و پرورش در شورای مرکزی دانشگاه‌ها و هیئتهای امنا به وزارت علوم و آموزش عالی محول گردید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اسفند ماه ۱۳۵۷ با تغییر در سازمان و تشکیلات، مجدداً دو وزارتخانه فرهنگ و هنر و علوم و آموزش عالی در یکدیگر ادغام شده و با نام وزارت فرهنگ و آموزش عالی به انجام امور پرداخت. به دنبال آن، طرح ادغام
عالی به انجام امور پرداخت. به دنبال آن، طرح ادغام موسسات آموزش عالی به مورد اجرا گذاشته شد و به موجب آن: ۵۳ دانشگاه، دانشکده و مؤسسه آموزش عالی در قالب ۴ مجتمع دانشگاهی فنی و مهندسی، ادبیات و علوم انسانی، علوم اداری و بازرگانی و هنر سازماندهی شدند. در اردیبهشت ۱۳۵۹ قانون تشکیل شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی به تصویب شورای انقلاب رسید و به دنبال آن به منظور ایجاد تحولی اساسی در دانشگاه‌ها، ستادی با عنوان ستاد انقلاب فرهنگی تشکیل شد. در مردادماه ۱۳۶۴ با تصویب «قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی»،
«قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی»، کلیه اختیارات، وظایف و مسئولیت‌های وزارت فرهنگ و آموزش عالی در زمینه آموزش پزشکی به وزارتخانه جدید انتقال یافت. وزارت فرهنگ و آموزش عالی در سال ۱۳۷۹ به منظور انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاستگذاری نظام علمی کشور، به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تغییر نام داد و وظایف برنامه‌ریزی، حمایت و پشتیبانی، ارزیابی و نظارت، بررسی و تدوین سیاست‌ها و اولویت‌های راهبردی در حوزه‌های تحقیقات و فناوری به وظایف این وزارتخانه افزوده شد. آموزش عالی دوران معاصر. در سال ۱۸۵۲
افزوده شد. آموزش عالی دوران معاصر. در سال ۱۸۵۲ میلادی نخستین تلاش سازمان‌یافته برای ایجاد تحول در نهاد آموزش عالی ایران با تأسیس دارالفنون به نتیجه رسید، چنان‌که گفته‌اند نخستین آموزگاران دعوت‌شده برای تدریس در دارالفنون، فرانسوی و اتریشی بوده‌اند، زبان درسی، زبان فرانسه بوده است و دانش‌آموزان از یازده تا هجده سالگی خود را در آنجا می‌گذرانده‌اند. در دارالفنون بیشتر استادان اولیه خارجی بودند و هر کدام یک نفر مترجم داشتند که بیشتر آن‌ها در آن رشته دارای اطلاعات پیشین بودند و در طول سال‌های بعد نیز معلمان
پیشین بودند و در طول سال‌های بعد نیز معلمان خارجی بیشتر توسط شاگردانشان جایگزین شدند. دارالفنون تا پایان سده نوزدهم میلادی توسعه فراوان یافت و دولت هم از آن حمایت می‌کرد و فارغ‌التحصیلان آن به مشاغل بالای کشوری و لشکری دست می‌یافتند و شماری از آنان در تکوین جنبش مشروطه نیز نقش داشتند. از سال ۱۲۹۸ هجری قمری با استقلال مدرسه طب از دارالفنون، به‌تدریج در طول سال‌های بعد رشته‌های متعددی از آن جدا شدند (مواردی مانند مدرسه عالی فلاحت، مدرسه تجارت، دارالمعلمان عالی و مدرسه دامپزشکی). از سال ۱۳۰۷ اندیشه ایجاد
عالی و مدرسه دامپزشکی). از سال ۱۳۰۷ اندیشه ایجاد دانشگاه در کشور مطرح شد و از سال ۱۳۱۰ مطالعات اولیه در این زمینه آغاز شد. در سال ۱۳۱۳ با تصویب قانون تأسیس دانشگاه، دانشگاه تهران تشکیل شد و برای آن شماری دانشکده (شامل طب، حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی، فنی، ادبیات، علوم معقول و منقول، و علوم) منظور شد. در قانون پیش‌بینی شده بود، مؤسساتی مانند دانشسرای عالی نیز به آن ملحق شود و چون دانشگاه دارای محل ثابتی نبود از محل دانشسرای عالی برای ایجاد دانشکده‌های ادبیات و علوم استفاده شد و دانشکده‌های طب و حقوق در
و علوم استفاده شد و دانشکده‌های طب و حقوق در محل‌های دیگری بودند. تا پیش از تأسیس دانشگاه تهران در ایران چند مدرسه عالی به روش مؤسسات آموزش عالی غربی تأسیس می‌شود که تقریباً همه به وزارت‌خانه‌ها وابسته بودند، چرا که هدف اساساً تربیت نیروی انسانی مورد نیاز دولتی بود. در سال ۱۳۰۰ شمسی مدرسه عالی فلاحت، در ۱۳۰۵ شمسی مدرسه تجارت، در ۱۳۱۰ دارالمعلمین عالی، در ۱۳۱۱ مدرسه دامپزشکی و در سال ۱۳۱۷ هجری قمری مدرسه عالی علوم سیاسی تأسیس شد. پس از تأسیس دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۶ دانشگاه تبریز و سپس در سال ۱۳۲۸ دانشگاه
سال ۱۳۲۶ دانشگاه تبریز و سپس در سال ۱۳۲۸ دانشگاه شیراز به وجود آمدند و در سال‌های بعد دانشگاه مشهد (۱۳۳۵)، اصفهان (۱۳۳۷)، اهواز (۱۳۳۷)، دانشکده پلی‌تکنیک تهران (۱۳۳۸)، دانشگاه ملی ایران (۱۳۳۹) و هنرسرای عالی (۱۳۴۲) به وجود آمد و تعداد مؤسسات آموزش عالی رو به کثرت گذاشت. از سال‌های ۱۳۴۰ به بعد به‌تدریج شمار بسیاری مؤسسات آموزش عالی به شکل وابسته به مؤسسات دولتی و وزارت‌خانه‌ها یا وابسته به بخش خصوصی (البته از طریق افراد ذی‌نفوذ و وابسته به دستگاه حاکم) اغلب تحت عناوینی مانند آموزشگاه عالی، مؤسسه عالی و
تحت عناوینی مانند آموزشگاه عالی، مؤسسه عالی و مدرسه عالی (عنوان دانشکده و دانشگاه کمتر داده می‌شد) در کشور تأسیس شدند. در سال ۱۳۱۳ به‌موجب قانون مصوب ۸ خرداد مجلس شورای ملی، در دانشگاه تهران، چهار دوره کارشناسی ارشد پیوسته در رشته‌های برق، راه و ساختمان، معدن و مکانیک به وجود آمد. در سال ۱۳۴۹ حدود ۳۹ دوره کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران وجود داشت و تا سال ۱۳۵۳، به ۶۷ دوره رسید. نخستین فردی که دوره دکتری را به پایان رساند، دکتر محمد معین بود که در سال ۱۳۲۱ در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران
۱۳۲۱ در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. دکتر محمد ابراهیم آیتی نیز در سال ۱۳۳۴ موفق به دریافت درجه دکترا شد. تا سال ۱۳۳۴، طول دوره آموزش پزشکی ۴ سال بوده و پس از آن به دوره ۷ ساله تبدیل شد. چالش‌های سیاست‌گذاری آموزشی. باوجود آن که وزارت علوم بنابر قانون، چارت و محتوای درس‌های رشته‌های دانشگاه‌های تحت پوشش خود را به‌صورت سراسری و هماهنگ تعیین می‌کند، اما برخلاف دیگر سامانه‌های دانشگاهی در جهان از ارزشیابی سراسری و هماهنگ آنان سرباز می‌زند. این امر استادان ایرانی را برخلاف روال
می‌زند. این امر استادان ایرانی را برخلاف روال دانشگاه‌های معتبر جهان از تدریس یک یا چند کتاب رفرنس برای هر درس بی‌رغبت ساخته و منجر شده که ایشان جزوات یا فایل‌های پاورپوینت یا پی‌دی‌اف بسیار خلاصه و سطحی را به دانشجویان تدریس و ارزشیابی نمایند. این معضل مهم‌ترین علت کیفیت ضعیف آموزش عالی ایران و بالطبع کم‌سوادی دانش‌آموختگان دانشگاه‌های ایران برشمرده شده و همچنین علت اصلی کاهش مطالعه در ایران نیز ارزیابی شده‌است. به‌طوری‌که بنابر پژوهش‌های انجام‌گرفته، میزان ساعات درس‌خواندن روزانه دانش‌آموزان که توسط
میزان ساعات درس‌خواندن روزانه دانش‌آموزان که توسط امتحانات نهایی وزارت آموزش و پرورش ارزشیابی می‌شوند بسیار بیشتر از دانشجویان است که ارزشیابی آموزشی آنان به خود استادان واگذار شده‌است. بیشتر رشته‌های ارائه‌شده توسط وزارت علوم برخلاف سازمان‌های مشابه در دیگر کشورهای جهان، فاقد کارورزی اجباری برای کسب مهارت دانشجویان است؛ به‌طور مثال در آلمان علاوه‌بر کارآموزان فنی و حرفه‌ای که باید پس از گذراندن کارآموزی (آموزش عملی) هفته‌ای ۳۸ ساعت به مدت ۸۷ هفته (نزدیک دو سال) کارورزی بگذرانند؛ فارغ‌التحصیلان کارشناسی و
سال) کارورزی بگذرانند؛ فارغ‌التحصیلان کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاهی نیز باید دوره‌های مشابهی را بگذرانند که مانند کارورزی فنی شامل ۱٫۵ سال و حداقل صد ساعت کارورزی در هر سرفصل آموزشی است که سپس توسط دانشگاه مورد ارزشیابی قرار می‌گیرد. چالش‌های سیاست‌گذاری پژوهشی. بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۵، نبود پیوند لازم میان دانشگاه‌ها و صنعت در ایران، یکی از چالش‌های دانش و فناوری در این کشور است. واسپاری و تأمین مالی پژوهش‌ها. بنابر مطالعات سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، در جهان بیش از ۶۰٪ پروژه‌های تحقیق و توسعه
در جهان بیش از ۶۰٪ پروژه‌های تحقیق و توسعه در حوزه‌های علمی و فنی توسط صنایع (از طریق واحدهای تحقیق و توسعۀ شرکت‌هایشان)، ۲۰٪ توسط دانشگاه‌ها و ۱۰٪ توسط دولت‌ها انجام می‌شود. بنابراین کارفرمای بخش عمده پروژه‌های پژوهشی دانشگاه‌ها در کشورهای توسعه‌یافته، به‌ویژه دانشگاه‌های دولتی که حقوق‌بگیران دولت‌ها هستند، خود دولت‌ها می‌باشند؛ که در علوم کاربردی سپس امتیاز این نوآوری‌ها و محصولات پیشرفته حاصله را به بخش خصوصی واگذار می‌کنند؛ به‌طور مثال در ایالات متحده، دولت در سال ۲۰۱۷ بیش از ۵۵ میلیارد دلار آمریکا
دولت در سال ۲۰۱۷ بیش از ۵۵ میلیارد دلار آمریکا تنها در زمینه تحقیق و توسعه (علوم کاربردی) هزینه کرده‌است که عمدتاً به‌شکل دادن گرنت به استادان برای انجام پروژه‌های پژوهشی مدنظر دولت بوده‌است. یا همچنین در سال ۲۰۱۳ کارفرمای ۶۳ درصد پژوهش‌های مؤسسۀ تحقیقاتی دانشگاه استنفورد، وزارت دفاع ایالات متحده بوده‌است و کارفرماهای پسین به‌ترتیب وزارت بهداشت آمریکا با ۱۱ درصد و وزارت آموزش آمریکا با ۴ درصد بوده‌اند. اما در ایران وزارت علوم، به‌جای سپردن بررسی‌های علمی و پروژه‌های تحقیقاتی و فنی بلندمدت و میان‌مدت به
و پروژه‌های تحقیقاتی و فنی بلندمدت و میان‌مدت به استادان؛ مقالات را که محصول جانبی پژوهش هستند، معیار ارزیابی علمی استادان قرار می‌دهد. نتیجه این امر آن است که استادان همواره بدون داشتن کارفرما برای پژوهش‌های خود، به‌صورت پراکنده و بدون تمرکز موضوعی بر اهداف حقیقی، اقدام به پژوهش‌های زودبازده جهت انتشار هرچه بیشتر مقالات علمی برای ارتقای درآمد و رتبهٔ علمی خود کرده‌اند که این امر موجب رتبه‌تراشی کاذب برای جایگاه علمی ایران در جهان تنها برپایهٔ تعداد مقالات علمی شده؛ بنابراین دانشگاه که همواره خود پیشران