payamvha/North_RAG huggingface dataset:
امیرچوپان (امیرالامرای لشکر مغول) او را به خدمت دعوت کرد. اما دشمنان همچنان به تحریکات خود ادامه دادند و بالاخره در حدود ۲۸ دی ۶۹۶ خ. /ذی‌القعده ۷۱۷ قمری خواجه رشیدالدین و پسر شانزده ساله‌اش (که شربت‌دار اولجایتو بود) را به تهمت مسموم کردن سلطان محمد خدابنده اولجایتو درچرگر به قتل رساندند. نسب یهودی او در دادگاه وی بارها مورد اشاره قرار گرفت. سر او توسط مردم تا چند روز در شهر حمل می‌شد و مردم می‌گفتند: «این سر یهودی ای است که از نام خدا سوء استفاده کرد. خدا او را لعنت کند.». وی در زمان مرگ ۷۱ سال داشت و پس
او را لعنت کند.». وی در زمان مرگ ۷۱ سال داشت و پس از مرگ او، به رسم زمان مغول بستگان وی هم مقتول و غارت شدند و بنای ربع رشیدی مورد غارت و تاراج قرارگرفت. یک قرن بعد میران‌شاه -پسر تیمور- در حالت دیوانگی دستور داد که استخوان‌های خواجه رشیدالدین را از قبرش درآورند و در گورستان یهودیان به خاک بسپارند.
یکای هاونسفیلد یا واحد هاونسفیلد یا شماره‌های سی تی واحدیست که در مقطع نگاری کامپیوتری مورد استفاده قرار می‌گیرد، و با HU نشان داده می‌شود. این یکا به افتخار گودفری هاونسفیلد نام‌گذاری گردیده. تعریف. بر طبق تعریف، شماره‌های سی تی ضرایبی هستند که به سیستم رایانه متصل به یک سی تی اسکن اجازه می‌دهند داده‌ها به صورت یک تصویر با "جدول خاکستری" و بر طبق رابطهٔ ذیل محاسبه و نمایش داده شود: formula_1 که در اینجا:
کوری نام فیلمی از کارگردان برزیلی فرناندو مریلس است که براساس رمانی از ژوزه ساراماگو به همین نام ــ که در سال ۱۹۹۸ جایزهٔ نوبل ادبیات را به‌دست آورد ــ ساخته شده‌است. شصت‌ویکمین جشنوارهٔ فیلم کن نیز با این فیلم گشایش یافت. فیلم "کوری" داستان شهری است که تعداد زیادی از جمعیت آن به‌طور ناگهانی کور می‌شوند و در این بین اتفاقات زیادی رخ می‌دهد. در این فیلم بازیگرانی چون جولیان مور، مارک روفالو، سوزان کوین، دنی گلوور و گائل گارسیا برنال ایفای نقش کرده‌اند. جولیان مور در فیلم "کوری" نقش اصلی را ایفا می‌کند. او در
مور در فیلم "کوری" نقش اصلی را ایفا می‌کند. او در فیلم تنها کسی است که در شهر قدرت بینایی دارد. گروه‌هایی از نابینایان به ویژه در ایالات متحده، از این فیلم انتفاد کرده‌اند. از جمله فدراسیون ملی نابینایان آمریکا در بیانیه‌ی خود اشاره کرده: «فیلم "کوری" کلیشه‌های نادرست رایج درباره‌ی نابینایان را تقویت می کند؛ کلیشه‌هایی از این قبیل که نابینایان به خودشان اهمیت نمی‌دهند و دائماً سر ناسازگاری دارند.»
«اکس-اُفندر» ، آهنگی از گروه موسیقی موج نوی آمریکایی بلاندی است که به وسیلهٔ گری ولنتاین و دبی هری برای آلبوم آغازین هم‌نام با ترانه، "بلاندی"، نوشته شده بود. این آهنگ به عنوان تک‌آهنگ اصلی آلبوم از سوی شرکت پرایوت استاک رکوردز در سال ۱۹۷۶ عرضه شد. عنوان این آلبوم در اصل، «سکس-افندر» بود. گری ولنتیاین، این ترانه را برای پسری ۱۸ساله که به خاطر داشتن رابطهٔ جنسی با دوست‌دختر جوان‌ترش دست‌گیر شده‌بود نوشت. دبی هری متن ترانه را تغییر داد که در نتیجه، آهنگ در مورد فاحشه‌ای بود که جذب مأمور پلیسی شده که وی را
مورد فاحشه‌ای بود که جذب مأمور پلیسی شده که وی را دست‌گیر کرده‌بود. این ترانه به وسیلهٔ ریچارد گاتهرر، کسی که با گروه دخترانهٔ دههٔ ۱۹۶۰ اینجلز کار کرده‌بود، نوشته شد و این ترانه از لحاظ سبکش، باقی‌ماندهٔ آن دوران است. پرایوت استاک مصر بود که نام ترانه به «اکس-افندر» تغییر یابد، چرا که از نام اصلی ترانه، دلواپس بودند. اکس-افندر در سال ۱۹۷۶ به همراه بی-ساید «در آفتاب» پخش شد. این ترانه به جدول‌های موسیقی راه نیافت، اما کریسلیس رکوردز، این آهنگ را به همراه آلبوم "بلاندی" شنید و با گروه قراردادی را امضا کرد.
"بلاندی" شنید و با گروه قراردادی را امضا کرد. «اکس-افندر»، بعدها بی-ساید «او را خرد کن» شد. به دلیل نسخه‌های محدود این تک‌آهنگ و شهرت متعاقب گروه، نسخه‌ای از تک‌آهنگ آمریکایی پرایوت استاک با عنوان «اکس-افندر/در آفتاب»، نسخه‌ٔ کمیاب و باخواستاری است که کپی‌هایی از آن با قیمت ۷۵۰ پوند در فروشگاه‌های گردآورندگان به فروش می‌رسد؛ نظر به این‌که میکس‌های هر دو آهنگ در تک‌آهنگ نام‌برده، متفاوت از آن‌هایی هستند که در آلبوم "بلاندی" قرار گرفته‌اند. این میکس‌ها در نسخهٔ چاپ مجدد آلبوم سال ۲۰۰۱ ای‌ام‌آی/کپیتل رکوردز
چاپ مجدد آلبوم سال ۲۰۰۱ ای‌ام‌آی/کپیتل رکوردز به عنوان ترانه‌های اضافی قرار گرفته‌اند. متأسفانه هیچ شاه‌نواری از نسخه‌های پرایوت استاک در آرشیوها نگه‌داری نشده‌است و در نتیجهٔ آن، این آهنگ‌های اضافی مستقیماً از نوارهای تک‌آهنگ منتقل شده‌اند.
فرهنگ سخن از تازه‌ترین فرهنگ‌های لغت یک‌زبانهٔ فارسی است و به سرپرستی حسن انوری تألیف شده است. این فرهنگ دو ویراست اصلی دارد: "فرهنگ بزرگ سخن"، افزون بر واژه‌های قدیمی، دربردارندهٔ کمابیش همهٔ واژه‌ها، اصطلاح‌های علمی و تعبیرهای روز زبان فارسی است. این فرهنگ به سرمایهٔ انتشارات سخن تدوین و توسط آن منتشر شده است. در تدوین "فرهنگ سخن"، افزون بر سرویراستار (حسن انوری)، ۴۶ مؤلف و ۲۱ ویراستار در بخش‌های عمومی و تخصصی همکاری داشته‌اند. فرهنگ فشردهٔ سخن. "فرهنگ فشردهٔ سخن" به سرپرستی حسن انوری در دو جلد تألیف شده
سخن" به سرپرستی حسن انوری در دو جلد تألیف شده است. این واژه‌نامه نسخهٔ فشردهٔ "فرهنگ بزرگ سخن" (هشت‌جلدی) است. در "فرهنگ فشردهٔ سخن"، شواهد واژگانی (جز در تعداد معدودی از مدخل‌ها) حذف شده‌اند. همچنین، واژه‌های بسیار کم‌کاربرد و به‌ویژه کهن‌ترِ کم‌شاهد و نیز واژه‌هایی که به‌طور قیاسی ساخته می‌شوند، از این فرهنگ حذف شده‌اند. هدف از تلخیص "فرهنگ بزرگ سخن" و درآوردن آن به‌صورت فرهنگ دوجلدی، امکان بهره‌وری کسانی است که به "فرهنگ بزرگ سخن" دسترسی ندارند یا به‌دنبال مستندات واژه‌ها نیستند. فرهنگ روز سخن. "فرهنگ
مستندات واژه‌ها نیستند. فرهنگ روز سخن. "فرهنگ روز سخن" در یک جلد تألیف شده است. این فرهنگ، برخلاف دو فرهنگ اصلی، واژه‌های قدیمی را دربرندارد و در تدوین آن، واژه‌ها و تعبیرات روزِ زبان فارسی مدّ نظر بوده است. حجم اصطلاحات علمی نیز در این ویرایش از مجموعهٔ "فرهنگ سخن" کمتر از دو ویرایش اصلی ("فرهنگ بزرگ" و "فرهنگ فشرده") است. این فرهنگ نیز توسط انتشارات سخن چاپ و منتشر شده است. در تدوین این فرهنگ هم، افزون بر سرویراستار (حسن انوری)، ۴۶ مؤلف و ۲۱ ویراستار در بخش‌های عمومی و تخصصی همکاری داشته‌اند. "فرهنگ روز
عمومی و تخصصی همکاری داشته‌اند. "فرهنگ روز سخن" در سال ۱۳۸۳ چاپ و منتشر شد. ذیل فرهنگ بزرگ سخن. این کتاب ذیلی است بر "فرهنگ بزرگ سخن" که در سال ۱۳۸۱ در هشت جلد انتشار یافته بود. این ذیل مشتمل بر واژه‌هایی است که از قلم افتاده یا تازه یافته شده‌اند، همچنین، مشتمل است بر تصحیح غلط‌های چاپی و غیرچاپی و اشتباه در ارجاعات که در هشت جلد روی داده، و نیز برخی شواهد جدید بر مدخل‌هایی که شاهد کم داشته یا شاهد نداشته‌اند. ویژگی‌های فرهنگ سخن. فرهنگ سخن دارای ۷۵ هزار سرواژه اصلی، ۴۵ هزار سرواژه فرعی، ۱۶ هزار شاهد
سرواژه اصلی، ۴۵ هزار سرواژه فرعی، ۱۶ هزار شاهد مستند و هزار مثال و ۱۵۰۰ تصویر است. این فرهنگ دارای تقریباً همهٔ واژگان به‌کاررفته در زبان فارسی قدیم و جدید است.
برهان قاطع یک واژه‌نامهٔ زبان فارسی است که در سال ۱۰۳۰ هـ. ش به دست محمدحسین بن خلف تبریزی (متخلص به برهان) در حیدرآباد، هندوستان به نام سلطان عبدالله قطب‌شاه، پادشاه شیعی‌مذهبِ دکن، نوشته شده‌است. سعی او بر آن بوده‌است تا فرهنگش نسبت به فرهنگ‌های پیشین جامع‌تر باشد. غلامحسین مصاحب می‌گوید این کتاب در حدود ۱۹٬۴۱۷ واژه و کنایه و اصطلاح و استعارهٔ مستعمل در فارسی را دربردارد. تاریخچهٔ چاپ. این فرهنگ بار اول در ۱۸۱۸ در کلکته و سپس در کلکته و بمبئی و لکهنو و تهران مکرراً به چاپ رسیده‌است. در این راستا، علی اصغر
مکرراً به چاپ رسیده‌است. در این راستا، علی اصغر حکمت بنابر چاپ کلکته تعداد لغت‌هایش را ۲۰٬۲۱۱ کلمه ذکر کرده‌است؛ و جالب آن‌که می‌گوید زبان‌ها و لهجه‌های مختلف ایرانی و غیرایرانی در داخل این فرهنگ نقل شده‌است، (مانند مصری، عبری، سریانی، ترکی، هندی، یونانی، رومی، ارمنی، پهلوی و…). مؤلف در مقدمه می‌گوید که می‌خواست «جمیع فوائد فرهنگ جهانگیری، مجمع الفرس، سرمه سلیمانی، صحاح الادویه (حسین انصاری) را که هریک حاوی چندین کتاب لغات‌اند، به‌طریق ایجاز بنویسد.» نقد. نویسنده، واژه‌های دساتیر را، که ساختگی است، وارد
نویسنده، واژه‌های دساتیر را، که ساختگی است، وارد فرهنگ کرده است که این کار تا اندازه‌ای از ارزش فرهنگ می‌کاهد؛ با این‌ حال، دکتر محمد معین با ویرایش انتقادی و با توضیحات سودمندش، این اثر را مفید و قابل استفاده نمود.
دولت ایران شامل ۱۹ وزارتخانه است که نام آن‌ها به ترتیب حروف الفبای فارسی، همراه با نام وزیر و آدرس وبسایت به شرح زیر است: تاریخچه. کمترین تعداد وزارتخانه‌ها در تاریخ ایران ۳ وزارتخانه و مربوط به دورهٔ رئیس‌الوزرایی «میرزا محمد شفیع مازندرانی» در ابتدای دوران قاجار و بیشترین آن با تعداد ۲۴ وزارتخانه پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ در دوران جنگ ایران و عراق و نخست‌وزیری میرحسین موسوی، اتفاق افتاده است. قاجار. سامان‌دهی نظام اداری و تشکیل وزارتخانه‌ها برای اداره امور تخصصی کشور در زمان پادشاهان قاجاری، گسترش یافته و
تخصصی کشور در زمان پادشاهان قاجاری، گسترش یافته و بسیاری از وزارتخانه‌های مهم ایران مانند وزارت امور خارجه، اطلاعات و حتی صنایع و معادن و… ریشه در این دورهٔ تاریخی دارند. رشد علوم و فنون در این دوره به همت امیرکبیر، همزمان با گسترش دانش سیاسی، دستگاه اداری منظمی را برای اداره ایران فراهم کرده بود و اگرچه برخی از وزارتخانه‌ها در آن دوره جنبهٔ تشریفاتی داشت یا برخی انتصاب‌ها در آن‌ها بر اساس رابطهٔ فامیلی بود، امّا تقسیم‌بندی مدیریت کشور به حوزه‌های تخصصی، الگوی نظام‌مندی برای دستگاه‌های حکومتی وقت، تعریف
الگوی نظام‌مندی برای دستگاه‌های حکومتی وقت، تعریف کرد. در دوران قاجار، هم‌زمان با انتصاب میرزا حسین‌خان سپهسالار به ریاست شورای دولت، تعداد وزارتخانه‌ها از ۷ به ۱۴ افزایش می‌یابد و این در حالی است که تنها یک سال بعد از این اتفاق، وی دوباره تعداد وزارتخانه‌ها را به ۹ کاهش می‌دهد، به‌طوری که روال کاهش وزارتخانه‌ها پس از وی و از سوی وزیران مختار دربار ادامه داشته و به ۶ وزارتخانه هم رسیده است. اما میرزا علی اصغرخان امین السلطان، چند سال در سال‌های پایانی دوران قاجار، با یک جهش یک‌باره شمار وزارتخانه‌ها را به
قاجار، با یک جهش یک‌باره شمار وزارتخانه‌ها را به ۱۸ رساند، به طوری که برخی از این وزارتخانه‌ها بدون استقلال تخصصی، هم‌پوشانی بسیاری در کارکرد داشتند. در دورهٔ قاجار غیر از وزارتخانه‌هایی مانند تلگراف، مالیه، علوم، خارجه و جنگ که تقریباً در همهٔ دولت‌ها جایگاه ثابتی داشته‌اند، دیگر وزارتخانه‌ها بر حسب اراده وزیران ارشد، تشکیل شده‌اند و در دورهٔ بعدی حذف شده‌اند. مشروطه. در دورهٔ مشروطیت اگرچه انتصاب سمت‌های وزارتی، همچنان بر اساس الگوهای قاجاری بود، امّا ساختار و دستگاه اداری حکومت، نظام و قوام متعادل‌تری
و دستگاه اداری حکومت، نظام و قوام متعادل‌تری یافت. برای مثال اگر در دورهٔ قاجاری صدراعظمی سه و دیگری ۱۸ وزارتخانه داشت، در دورهٔ مشروطیت بیشترین میزان اختلاف در تعداد وزارتخانه‌های رئیس‌الوزراهای مختلف، به زحمت به دو می‌رسد؛ این در حالی است که عنوان وزارتخانه‌ها نیز در مقایسه با دورهٔ پیشین سیر تطوری یک‌دستی را تجربه کرد و میانگین تعداد وزارتخانه‌ها نیز کاهش داشته است. اصولاً اهمیت دورهٔ مشروطیت به عنوان یک دورهٔ تاریخی جریان‌ساز بیشتر به دلیل تغییر دستگاه سیاسی گذشته و تشکیل ساختار منظم حکومتی و اداری است
گذشته و تشکیل ساختار منظم حکومتی و اداری است و تدوین قانون اساسی اوّلیه نیز در ایجاد این نظم اداری تأثیر چشمگیری داشته است. در دورهٔ مشروطیت، موضوع ادغام وزارتخانه‌ها روال جدی‌تری به خود می‌گیرد و ادغام وزارت تجارت با فواید عامه، از مهم‌ترین اتفاقات این دوره است. پهلوی. رضاشاه پهلوی. در دوران پهلوی اوّل که ۱۶ سال طول کشید، تعداد وزارتخانه‌ها تقریباً چارچوب ثابتی به خود گرفت و دست‌کم از هشت و حداکثر از ۱۱ وزارتخانه تجاوز نکرد. افزون بر این در دورهٔ ریاست مهدی‌قلی خان هدایت، وزارت اقتصاد، جای وزارت تجارت و
خان هدایت، وزارت اقتصاد، جای وزارت تجارت و فوایده عامه را گرفت و سه سال پس از او محمدعلی فروغی، این وزارتخانه جدید را به سه بخش مستقل اداره کل تجارت، اداره کل فلاحت و اداره کل صناعت، تقسیم کرد. نکتهٔ مهم دیگر در این دوره این است که در دورهٔ رئیس‌الوزرایی متین‌دفتری، عنوان وزارتخانه‌ها که بیشتر عربی بود، به فارسی روان برگردانده شد. محمدرضاشاه پهلوی. ادغام برخی وزارتخانه‌ها مانند بازرگانی و اقتصاد، بازرگانی و پیشه و هنر، دارایی و اقتصادی و همچنین اقتصاد ملی و بازرگانی در این دوره اتفاق می‌افتد و در این دوره
بازرگانی در این دوره اتفاق می‌افتد و در این دوره و در زمان نخست‌وزیری امیراسدالله علم، وزارت صنایع و معادن با وزارت بازرگانی ادغام شد؛ هرچند که این ادغام بیش از چند ماه طول نکشید و دوباره از سوی اسدالله علم تفکیک شد. این دوره را می‌توان پُرافت‌وخیزترین دورهٔ تغییر در عنوان و شمار دستگاه‌های اجرایی خواند که با نخست‌وزیری امیرعباس هویدا، فراز و نشیب این تغییرات بیشتر می‌شود. نخست‌وزیری هویدا در دوران پهلوی دوم آغازگر افزایش دوبارهٔ تعداد وزارتخانه‌ها است. وی هم‌زمان با چهارمین سال نخست‌وزیری‌اش، تعداد
وی هم‌زمان با چهارمین سال نخست‌وزیری‌اش، تعداد وزارتخانه‌ها را به ۲۰ افزایش داد که تا آن زمان در تاریخ اداری ایران، منحصربه‌فرد بود. به‌طور کل، در دورهٔ پهلوی دوم، اختلاف میان تعداد وزارتخانه‌ها در دوره‌های مختلف نخست‌وزیری به ۱۰ می‌رسد و این نشان‌دهندهٔ تحولات گسترده در نظام دستگاه‌های اداری ایران در این دوره است. جمهوری اسلامی ایران. با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ و نخست‌وزیری بازرگان کاهش در تعداد وزارتخانه‌ها آغاز شد. در این دوره، محمدعلی رجایی برای نخستین بار برای صنعت نفت وزارتخانه‌ای مستقل تعریف کرد؛ امّا پس
صنعت نفت وزارتخانه‌ای مستقل تعریف کرد؛ امّا پس از آن و هم‌زمان با نخست‌وزیری میرحسین موسوی آمار وزارتخانه‌ها به ۲۴ رسید که این تعداد در تاریخ ایران بی‌سابقه بود. وی وزارتخانه‌هایی را با عنوان برنامه و بودجه و همچنین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تأسیس و وزارت صنایع و معادن را به سه وزارتخانه «صنایع»، «صنایع سنگین» و «معادن و فلزات» تقسیم کرد. پس از او با ریاست‌جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی، وزارتخانه‌های برنامه و بودجه، صنایع سنگین و سپاه پاسداران حذف و تعداد وزارتخانه‌ها به ۲۱ کاهش یافت. ریاست‌جمهوری محمد
وزارتخانه‌ها به ۲۱ کاهش یافت. ریاست‌جمهوری محمد خاتمی نیز با ادغام دو وزارتخانه جهاد سازندگی و کشاورزی، آغاز شد تا شمار وزارتخانه‌ها به ۲۰ برسد ولی در سال آخر مسئولیت وی، با تأسیس وزارتخانه‌ای به نام رفاه و تأمین اجتماعی، تعداد وزارتخانه‌ها به ۲۱ عدد رسید. در دورهٔ ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد با تصویب قانون تشکیل وزارت ورزش و جوانان در مجلس شورای اسلامی و تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه دربارهٔ کاهش تعداد وزارتخانه‌ها، یکی از پُر تغییرترین دوران‌های تاریخ معاصر در تحول وزارتخانه‌ها در این دوره به وجود آمد.
در تحول وزارتخانه‌ها در این دوره به وجود آمد. دولت دهم با ادغام برخی از وزارتخانه‌ها مانند بازرگانی و صنایع و معادن (صنعت، معدن و تجارت)، راه و ترابری و مسکن و شهرسازی (راه و شهرسازی)، تعاون، کار و امور اجتماعی و رفاه و تأمین اجتماعی (تعاون، کار و رفاه اجتماعی)، در کنار تشکیل وزارت ورزش و جوانان، تعداد و عناوین وزارتخانه‌ها را تغییر داد. در زمان ریاست‌جمهوری حسن روحانی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تبدیل شد.
تنگه گپرگه یا (دره خرس ها) در موقعیت جغرافیایی N335407 E483840 در استان لرستان واقع است. تنگه زیبای گپرگه واقع در شمال غربی شهر بروجرد و انتهای جادهٔ گلدشت است. بعد از گذراندن روستاهای شیخ میری، گپرگه ۱، گپرگه ۲، گپرگه ۳ شروع شده و تا روستای ونایی ادامه دارد. این تنگه دارای یک رودخانهٔ دایمی با پیچ و خم فراوان است که فقط پیاده یا با دوچرخه می‌توان از آن عبور کرد. هر دو طرف رودخانه پاکوب دارد. این تنگ از آخرین روستای گپرکه شروع و در منطقه ونایی به پایان میرسد. پیمایش یکطرفه آن حدود ۵ ساعت به طول میکشد. پس از
پیمایش یکطرفه آن حدود ۵ ساعت به طول میکشد. پس از پیمایش تنگ میتوانید به روستایی ونایی رفته یا همان مسیر تنگ را بازگردید. این تنگ یکی از بهترین و زیباترین مسیرهای کوهپیمایی برای کوهنوردان بروجردی است و دارای دو چشمه آبگرم، پل سنگی و غاری به نام غار مخفی و طاقچه است. روستاهای شیخمیری، گپرگه و ونایی در این منطقه دارای مردمی مهربان و مهمان نواز و دوستدار کوهنوردان هستند.
امپراتوری مغول (به مغولی: "yeke Mongγol ulus" ) امپراتوری بزرگی بود که طی سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی، به مدت ۱۶۲ سال حکومت کرد. این امپراتوری از شرق آسیا آغاز شد و سرانجام، از اروپای شرقی تا دریای ژاپن کشیده شده و قسمت عظیمی از سیبری را هم تحت تصرف خود گرفت و در جنوب آسیا، جنوب شرق آسیا، غرب آسیا و بخشی‌هایی از شبه قاره هند نیز گسترده شد. امپراتوری مغول به‌عنوان بزرگ‌ترین امپراتوری سده‌های میانی و دومین امپراتوری بزرگ در تاریخ شناخته می‌شود. این امپراتوری در پهناورترین حد خود (۸۸ سال پس از تشکیل)، مساحتی
در پهناورترین حد خود (۸۸ سال پس از تشکیل)، مساحتی بالغ‌بر ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع یعنی در حدود ۲۵ درصد مساحت کل زمین را تحت پوشش قرار می‌داد و بر جمعیتی بالغ بر ۱۰۰ میلیون نفر (۳۱ درصد جمعیت زمین) حکمرانی می‌کرد. این امپراتوری عظیم بعدها چهارپاره شد و امپراتوری‌های خانات جغتای، اردوی زرین، ایلخانان و دودمان یوآن از آن پدید آمد و به تدریج رو به اضمحلال رفت؛ تا اینکه در سال ۱۳۶۸ میلادی به کلی از بین رفت. امپراتوری مغول از وحدت قبایل مغول و دیگر قبایل ترک تحت فرماندهی چنگیز خان به وجود آمد. چنگیز خان در سال
فرماندهی چنگیز خان به وجود آمد. چنگیز خان در سال ۱۲۰۶ به‌عنوان فرمانده کل مغول‌ها معرفی شد. امپراتوری، تحت رهبری او و فرزندانش در همه جهات جغرافیایی به سرعت رشد کرد. امپراتوری پهناوری که جهان شرق را به جهان غرب پیوند می‌داد و در نهایت به‌عنوان یک «تسویه حساب» فرهنگی در جهان عمل کرد. تحت فرماندهی مغولان، فناوری‌های جدید، کالاها و ایدئولوژی‌های مختلف در سراسر اوراسیا منتشر شد. محدوده این مبادلات از نقشه‌نگاری تا صنعت چاپ و از کشاورزی گرفته تا نجوم گسترش داشت. امپراتوری مغول سپس به چند پاره تقسیم شد و آخرین
امپراتوری مغول سپس به چند پاره تقسیم شد و آخرین آن سلسلهٔ یوان بود. پیش‌زمینه. دودمان لیائو سده دهم بر بیشتر مغولستان حکم می‌راند. شوروش قبایل جورجی در منچوری موجب پایان این حاکمیت شد. جورجی امپراتوری جین را در شمال چین جایگزین نمودند. دودمان جین سلطه کمتری بر استپ‌های مغولستان داشت. از این رو بسیاری از خراج‌گزاران پیشین علم استقلال برافراشتند و شروع به جنگ با یکدیگر در جهت رسیدن به برتری کردند. مغول‌ها یکی از گروه‌های در حال رقابت بودند. این قوم تا اواسط سده دوازدهم شکست‌های بزرگی از دشمنان دیرینه خود،
سده دوازدهم شکست‌های بزرگی از دشمنان دیرینه خود، تاتارهای استپ‌های غرب مغولستان و دودمان جین، متحمل گشتند و با از دست دادن جایگاه خود به‌عنوان نیروی تعیین‌کننده، به یک نیروی ضعیف بدل گردیدند که به کمک دیگران در مقابل دشمنان خود نیازمند بودند.
سلطان اَبوسَعید بَهادُر خان (۱۳۰۵ – ۱۳۳۵ میلادی) پسر و جانشین سلطان محمد خدابنده اولجایتو و آخرین فرمانروای ایلخانیان مغول در ایران که از ۷۱۶ تا ۷۳۶ ه‍.ق بر ایران حکمرانی کرد. او در ۲ ژوئن ۱۳۰۵ میلادی در اوجان متولد شد و در سن دوازده سالگی بر تخت ایلخانی تکیه زد. زندگانی. سال‌های آغازین. ابوسعید در اوجان متولد شد و مادرش حاجی خاتون، دختر سولامیش از قبیلهٔ اویرات بود. وی به دنبال مرگ ۲ تن از برادران بزرگ‌ترش به مقام ولایت عهدی رسید. ظاهراً وی نخستین ایلخانی است که از بدو تولد نام اسلامی داشته است. هنگامی که
که از بدو تولد نام اسلامی داشته است. هنگامی که ابوسعید ۹ سال بیش نداشت، به موجب سنت ایلخانان که ولیعهد را به حکومت خراسان می‌فرستادند، از سوی پدر بدانجا روانه شد. الجایتو همچنین امیر سونج را به سمت اتابکی او و نیز گروهی از کارگزاران دربار از جمله عبداللطیف پسر خواجه رشیدالدین فضل‌الله را در مقام صاحب دیوان به همراه ابوسعید به خراسان فرستاد.ابوسعید در خراسان با فرستادهٔ یساور که با کَبَک (از شاهزادگان جغتایی ماوراءالنهر) به ستیز برخاسته بود، دیدار کرد و سپس یساور به پیشنهاد خود و تأیید الجایتو و عهدی که با
یساور به پیشنهاد خود و تأیید الجایتو و عهدی که با وی بست، با الوس خود از جیحون گذشت و نواحی جنوبی آن تا مازندران را با نام ایلخان به تصرف درآورد و بلخ و کوهستان تا حدود کابل و نواحی قندهار نیز به حکومت او واگذار شد. به حکومت رسیدن. الجایتو در رمضان ۷۱۶ درگذشت و ابوسعید که در مازندران به سر می‌برد، همراه با امیر سونج به سلطانیه آمد و در صفر یا ربیع‌الآخر و به روایتی در جمادی‌الآخر ۷۱۷ بر تخت سلطنت نشست. برخی از مورخان علت تأخیر در جلوس ابوسعید را اختلاف امیرسونج و امیر چوپان دانسته‌اند. الجایتو، امیر چوپان
و امیر چوپان دانسته‌اند. الجایتو، امیر چوپان را که امیر الامرای دولتش بود، وصیت کرد که باید ابوسعید را «بر سر پادشاهی استقرار دهی و محافظت ملک و لشکر به اضعاف معهود نمایی»، اما سونج که اتابک ابوسعید بود و انتظار داشت منصب امیرالامرایی و نیابت ایلخان خردسال را به دست آورد، ظاهراً به مخالفت برخاست. پیش از آن چون ابوسعید و سونج پس از مرگ الجایتو عازم پایتخت شدند، در خراسان شورشی روی داد که به نظر می‌رسید سونج نیز در آن همدست بوده، زیرا به مقابله و مقاومت با آن برنخاست، اما به نظر می‌رسد که موجب این بی‌توجهی
برنخاست، اما به نظر می‌رسد که موجب این بی‌توجهی سونج، عجله او در وصول به پایتخت و اشغال منصب امیرالامرایی بوده است. به هر حال سونج کاری از پیش نبرد و راهی جز اتفاق با امیرچوپان نیافت. فرمانروایی. در بخشی از دوران ایلخانی او امیرچوپان، امیرالامرای لشکر ایلخانی، اداره‌کننده واقعی قلمرو او بود. ابوسعید پس از دفع حمله سپاه اردوی زرین به خراسان و نیز شکست شورش برخی امرای شورشی مغول به سبب شجاعتش در جنگ لقب بهادر یافت. در دوران او بار دیگر سپاهیان اردوی زرین به رهبری ازبگ خان به خراسان حمله کردند که این حمله نیز
ازبگ خان به خراسان حمله کردند که این حمله نیز توسط سپاه امیرچوپان دفع شد (سال ۱۳۲۵ م) رشیدالدین وزیر و مورخ نامی در دوران ابوسعید ابتدا عزلت‌نشین شد، اما پس از چندی امیرچوپان او را به خدمت دعوت کرد. اما اقبال رشیدالدین دیری نپایید، او توسط رقیبان به مسموم کردن سلطان فقید متهم شد و همراه پسرش که شربت‌دار سلطان پیشین بود کشته شد. دمشق خواجه پسر امیرچوپان بعد از رشیدالدین وزیر ایلخان شد. بعدها پسر دیگر رشیدالدین، غیاث‌الدین، در دربار ابوسعید به مقام وزارت رسید. قدرت بیش از اندازه امیرچوپان و فرزندانش که هر یک
قدرت بیش از اندازه امیرچوپان و فرزندانش که هر یک اداره بخشی از ایران را در دست داشتند و عشق ابوسعید به بغداد خاتون دختر امیرچوپان، و قتل دمشق‌خواجه پسر امیرچوپان به دستور ابوسعید و به اتهام رابطه با یکی از زنان حرمسرای سلطان، همه باعث رویارویی سپاه سلطان و چوپان شد که با پشت کردن امرای سپاه به چوپان به سود سلطان ابوسعید پایان یافت. در تابستان سال ۷۳۶ ه‍.ق / ۱۳۳۵ آوازه درافتاد که ازبگ خان بار دیگر آماده حمله به قلمرو ایلخان می‌شود. سپاهیان بغداد و دیاربکر به ایران اعزام گردیدند و در پی آنان ابوسعید نیز عازم
ایران اعزام گردیدند و در پی آنان ابوسعید نیز عازم این ناحیه گردید. وی در ۱۳ ربیع‌الاول ۷۳۶ / ۳۰ نوامبر ۱۳۳۵ در ناحیه قره باغ دیده بر جهان فروبست. مرگ وی ظاهراً به واسطه مسمومیت بوده است. بعدتر بغداد خاتون، زوجه ایلخان و دختر امیرچوپان، به مسموم کردن ابوسعید متهم شد و اعدام گردید. با مرگ ابوسعید حکومت ایلخانان عملاً پایان یافت اما درگیری و جنگ بین رقیبان و مدعیان جانشینی ایلخانان ادامه یافت و قلمرو ایلخانیان تا سال‌ها و ظهور تیمور دچار ملوک‌الطوایفی شد. قرارداد تجاری با ونیز و اعطای حق کاپیتالاسیون. در سال
تجاری با ونیز و اعطای حق کاپیتالاسیون. در سال ۱۳۲۰ م قرارداری با میشل دولفینو سفیر ونیز بست که مطابق آن ونیزیها حق داشتند در سراسر ایران به تجارت بپردازند و راه داران بایستی به آنها کمک کنند و حتی در صورت جنایت حق مجازات آنها را نداشتند. این شرایط را ایتالیا برای تجار ایرانی برقرار نکرده بود.
یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی (نام علمی: "Acinonyx jubatus venaticus") یک زیرگونهٔ در بحران انقراض از یوزپلنگ است و بر اساس برآوردها در سال ۱۴۰۱ تنها ۲۰ قلاده از آن در ایران شناسایی شده و دارای شناسنامه بودند که در سال ۱۴۰۲ این امار به ۱۲ قلاده کاهش یافت. ولی به دلیل استتار خوب این گونه، به احتمال خیلی زیاد بیشتر است و ممکن است باز هم یوز پلنگ در ایران وجود داشته باشد تعداد یوزپلنگ های ایرانی در مرداد ۱۴۰۴، با افزایش دو برابری به ۲۶ قلاده رسید که ۶ یوز در اسارت و ۲۰ یوز در طبیعت هستند. در آبان ۱۴۰۳
در اسارت و ۲۰ یوز در طبیعت هستند. در آبان ۱۴۰۳ سازمان حفاظت محیط‌ زیست وضعیت یوز ایرانی را بسیار بحرانی اعلام کرد. در حال حاضر این یوز به‌عنوان نمادی در لباس تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران است. پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی از سال ۱۳۹۰ آغاز شد. این پروژه سبب شده که امید ها برای باقی ماندن یوزپلنگ ایرانی باقی بماند. این جانور در مناطق بیابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌ها است که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد. این جانور فایده زیادی برای طبیعت و محیط زیست دارد. مانند شکار حیوانات پیر و سالخورده
محیط زیست دارد. مانند شکار حیوانات پیر و سالخورده که مانع از شیوع بیماری‌های مختلف می‌شوند. نتایج تحقیقات در سال ۱۳۹۹ نشان می‌دهد که بین ۱۰ تا ۲۰ قلاده یوزپلنگ در مناطق حاشیهٔ کویر مرکزی از جمله توران، نایبندان، دره‌انجیر و میاندشت وجود دارند . این برآورد نتیجه نقشه‌برداری زمینی بدست آمده از بیش از ۱۲۰۰۰ دوربین دید در شب که در مکان‌های مختلف بود. یوزپلنگ آسیایی زمانی در مناطق وسیعی از آسیا از شبه‌جزیره عربستان و خاور نزدیک تا منطقه خزر، قفقاز جنوبی، بیابان قزل‌قوم و هند پراکنده بود، اما در حال حاضر در
قزل‌قوم و هند پراکنده بود، اما در حال حاضر در فهرست جانوران در آستانه انقراض اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت قرار دارد و منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های مرکزی ایران است. آخرین گزارش مستند از یوزپلنگ در هندوستان به سال ۱۹۷۴ بر می‌گردد. از آن زمان به بعد، یوزپلنگ به سرعت از سرتاسر قلمرو خود ناپدید شد. ایران از دههٔ ۱۹۷۰ به‌عنوان تنها زیستگاه یوزپلنگ‌های آسیایی شناخته شده‌است. یوزپلنگ آسیایی بین ۳۲ تا ۶۷ هزار سال پیش، از جمعیت یوزپلنگ‌ها در آفریقا جدا شد. در زمان حکومت بریتانیا بر هند، آن را پلنگ
جدا شد. در زمان حکومت بریتانیا بر هند، آن را پلنگ شکار می‌نامیدند. این نام، برگرفته از یوزهایی بود که به تعداد زیاد توسط خانوادهٔ سلطنتی هند در اسارت نگهداری می‌شدند تا برای شکار آنتلوپ‌های وحشی از آن‌ها استفاده کنند. تا ابتدای دههٔ ۱۳۲۰ خورشیدی، جمعیت یوزپلنگ در حدود ۴۰۰ قلاده بود که تقریباً در همه مناطق استپی و بیابانی نیمهٔ شرقی ایران و بخش‌هایی از نواحی غربی کشور نزدیک مرز عراق دیده می‌شد. پس از جنگ جهانی دوم به‌علت ورود خودروهای جیپ به ایران و سهولت دسترسی شکارچیان به زیست‌گاه‌های یوز و شکار طعمه‌های
شکارچیان به زیست‌گاه‌های یوز و شکار طعمه‌های یوز، جمعیت آن‌ها کاهش یافت. در اواسط دههٔ ۱۳۵۰، جمعیت یوزپلنگ در ایران ۲۰۰–۳۰۰ قلاده تخمین زده می‌شد. یوزها در سرزمین‌های باز و علفزارها، دشت‌ها، مناطق نیمه‌بیابانی و سایر مناطقی که می‌توان در آن شکار یافت زندگی می‌کنند. یوزپلنگ‌ها در ایران در مناطق کویری استان‌های سمنان، یزد، خراسان شمالی، رضوی، جنوبی، کرمان زندگی می‌کنند. بیشتر آن‌ها در ۶ منطقه حفاظت‌شده شامل پارک ملی کویر، ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، منطقه حفاظت‌شده کوه بافق، پناهگاه حیات وحش دره انجیر، پناهگاه