payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تنبیه کرده بود. در نتیجه این کار، اوی‌باراس را بر ضد شاه دست به توطئه زد و کوروش را اغوا کرد که به سرکردگی پارسیان علیه شاه طغیان کند. بدین ترتیب بود که نخستین جنگ بین آن‌ها به مدت دو روز آغاز گشت که به پیروزی کامل ایشتوویگو انجامید. در این هنگام پارسیان به پاسارگاد گریختند. بنا به گفته کتسیاس کوروش نیروی ماد را نزدیک شیرا هیبرا (که مکان آن نامعلوم است) شکست داد، ولی در جنگ بعدی آستیاگ برتری یافت و پارسیان به پاسارگاد برگشتند. ژوستین نیز نقل قول می‌کند که هنگامی که آستیاگ در آستانه شکست جنگ بود، عده‌ای از
که آستیاگ در آستانه شکست جنگ بود، عده‌ای از سربازان ویژه را پشت سر خطوط نیروهای خود قرار داد با این فرمان که هرکس از جنگجویان خواست فرار کند، او را بکشند. جنگ بعدی بنا به گفته نیکولاس دمشقی در نزدیکی پاسارگاد رخ داد. آن جنگ نیز مدت دو روز به طول انجامید. در روز نخست پیروزی از آنِ مادها بود ولی در روز دوم سربازان پارسی که در حال فرار بودند، در برابر همسرانشان شرمسار گشتند، لاجرم به غیرت بیشتری به جنگ پرداختند. ارتش کوروش پیروزی چشمگیری به دست آورد و پارسیان اردوی مادها را تصرف کردند. آستیاگ فرماندهان خود را
مادها را تصرف کردند. آستیاگ فرماندهان خود را اعدام کرد به این علت که گفت شکست ما به خاطر خطای آن‌ها بوده است (دیودوروس هم گزارش اعدام فرماندهان را تأیید کرده است). ایشتوویگو که از هیچ سویی پشتیبانی نمی‌دید، به اکباتان گریخت و در کاخی خود را پنهان کرد، ولی به زودی تسلیم کوروش شد و اسیر گردید. بنا به گفته‌های کتسیاس، کوروش به جان آستیاگ تخطی نکرد و او را به عنوان فرماندار به یکی از استان‌های شرقی ایران فرستاد. بعدها ایشتوویگو به وسیله خواجه‌ای به نام پته‌ساکاس به صحرای بی‌آب و علفی کشانده شد و در آنجا درگذشت
به صحرای بی‌آب و علفی کشانده شد و در آنجا درگذشت و این موضوع به تمهید اوی‌باراس بود. امکان این هست که کوروش مستقیماً مستول مرگ آستیاگ نبوده است زیرا بعدها آن خواجه پتساگاس محکوم به مرگ شد و اوی‌باراس نیز خودکشی کرد. اگر قرار باشد سخنان کتسیاس را بپذیریم، کوروش به این ترتیب جانشین قانونی تاج و تخت ماد گردید. باز هم بنا به قول کتسیاس فرزندان اسپه‌تاماس و آمیتیس از طرف کوروش به عنوان ساتراپ دو ناحیه بارکانیوئی و دربیکس منصوب شدند. بسیاری از نویسندگان کلاسیک تأیید می‌کنند که پیروزی کوروش به دشواری و در درازمدت
می‌کنند که پیروزی کوروش به دشواری و در درازمدت تحقق یافته است. خیانت هارپاگ (که نمی‌شود آن را انکار کرد) سرنوشت جنگ را ناگهان تغییر نداد. به عقیده کتسیاس (نقل شده توسط دیودوروس) ایشتوویگو در این دوره تدابیر سختی در پیش گرفت: فرماندهان سپاه خود را عزل کرد و مردان مورد اعتمادش را به جای آن‌ها گمارد. در یک‌کلام، ایشتوویگو ارعاب را حاکم کرد. ژوستین (به نقل از کتسیاس) نوشته است که پس از شکست و خیانت هارپاگ، آستیاگ خود در راس سپاه قرار گرفت و به مقابله با پارسیان پرداخت. نیکولای دمشقی و پولیانوس خاطرنشان می‌کنند
پرداخت. نیکولای دمشقی و پولیانوس خاطرنشان می‌کنند که نبردهای سختی در پارس حتی نزدیکی پاسارگاد جریان گرفت. به نوشته پولیانوس: پولیانوس حتی تصریح می‌کند که پس از شکست‌های نخستین، بسیاری از پارسیان به مادها پیوستند. نیکلای دمشقی نیز بر شدت نبردهای پارس و نامعلوم بودن نتایج آن تأکید ورزیده است. هم پلینی و هم نیکلای دمشقی رفتار دلیرانه زنان را ستوده‌اند و نوشته‌اند که بر بلندی‌ها پناه گرفته و پدران و پسران و همسرانشان را به پایداری ترغیب می‌کردند. از این روی، پس از آن هر بار که کوروش به پارس می‌آمد، زنان را
پس از آن هر بار که کوروش به پارس می‌آمد، زنان را مورد تفقد قرار می‌داد و هدایایی به آن‌ها تقدیم می‌داشت. کوروش پس از این پیروزی حمله به مادها را از سر گرفت و بر اکباتان، که آستیاگ در آن پناه گرفته بود چیره شد. می‌توان فرض کرد که آستیاگ به قصد مقاومت طولانی به استحکامات شهر چشم امید دوخته بود. به گفته کتسیاس آستیاگ در حالی به اسارت درآمد که به اتفاق دختر و دامادش، اسپیتامس به مرتفع‌ترین نقطه قصر پناه برده بود. به گفته نیکلای دمشقی، آستیاگ حتی موفق به گریز هم شد و در پایان نبردی دیگر به اسارت درآمد. بنا به
شد و در پایان نبردی دیگر به اسارت درآمد. بنا به نوشته استرابو، کوروش در آخرین جنگی که انجام داد پیروزی قاطعی بر آستیاگ به دست آورد. آستیاگ پس از شکست با باقی‌مانده نیروها به قلمرو مادها فرار کرد و به راحتی در آنجا موضع گرفت. گزنفون در کوروش‌نامه خود شرح می‌دهد که آستیاگ در آرامش به عنوان شاه ماد در بستر خود درگذشت و پیروزی کوروش بر مادها پس از مرگ آستیاگ بود و او بر فرماندهان و در نتیجه شاه ماد پیروز شد، ولی گزنفون می‌بایستی از صحت وقایع اطلاع کامل داشته باشد، برای اینکه در کتاب آناباسیس خود، گزارش می‌دهد
برای اینکه در کتاب آناباسیس خود، گزارش می‌دهد که بین پارس‌ها و مادها جنگ درگرفت، در حالی که در کتاب کوروش‌نامه وقایع تاریخی به گونه‌ای نوشته شده که ظاهراً تعمدی در کار بوده که حقایق دست بخورد بیشتر به خاطر آنکه مقام کوروش بالاتر رود و حالت ایده‌آلی به خود بگیرد. جنگ بین پارس‌ها و مادها در تاریخ ۵۵۰ پ.م. به پایان رسید. در همان سال اکباتان محل استقرار هخامنشیان گردید. کوروش برای مدتی در کاخ شاهان ماد اقامت گزید. گنجینه‌هایی که طی چندین ده سال در دربار ایشتوویگو گردآوری شده بود، همه به پاسارگاد منتقل شد.
گردآوری شده بود، همه به پاسارگاد منتقل شد. کوروش کوشید رفتاری در خور جانشین آستیاگ در پیش گیرد. آستیاگ جان سالم به در برد و زندگی شاهوار خویش را حفظ کرد. به عقیده نیکولای دمشقی بسیاری از اقوام آسیای مرکزی (پارتها، سکاها، باکتریها) به فرمانروای جدید در مقام جانشین آستیاگ ادای احترام کردند. مسلم است که بزرگان ماد به محرومیت از منافعی که در دوران سلطه آستیاگ نصیبشان می‌شد، داوطلبانه تن نمی‌دادند. لیکن تمایل کوروش در نقش فاتحی جوانمرد برمی‌آورد که مغلوبان به خواست خود در برابرش سر تسلیم فرود آورند؛ بنابراین
خواست خود در برابرش سر تسلیم فرود آورند؛ بنابراین امکان تحقق خواست فرمانروای جدید مادها را برای ایجاد پیوند با سلسله‌ای که آن را سرنگون کرده بود، فراهم می‌آورد. اکباتان برای کسی که می‌خواست آسیای مرکزی را تحت سلطه خود داشته باشد، مرکز استراتژیک مهمی به‌شمار می‌آمد.
جِزیه (عربی: جِزْیَة، انگلیسی: Jizya) مالیاتی سرانه بود که غیرمسلمانان ساکن در قلمرو حکومت اسلامی، که به آنان اهل ذمه گفته می‌شد، تحت شرایطی خاص به حاکم یا امام مسلمانان پرداخت می‌کردند. در قبال این پرداخت، اجازه اقامت در قلمرو اسلامی به آنان داده می‌شد و جان، مال و ناموس ایشان تحت حمایت حکومت اسلامی قرار می‌گرفت. مقدار جزیه را امام یا حاکم مسلمان، با در نظر گرفتن مصلحت و توانایی مالی جزیه‌دهنده، تعیین می‌کرد. شماری از مستشرقان و فقهای معاصر بر این باورند که جزیه از نوآوری‌های اسلام نبوده، بلکه پیش از آن
که جزیه از نوآوری‌های اسلام نبوده، بلکه پیش از آن نیز نزد اقوام و تمدن‌های پیشین مانند بنی‌اسرائیل، یونانیان، رومیان و ایرانیان سابقه داشته است. اهل ذمه در برابر پرداخت جزیه، از خدمت نظامی و برخی دیگر از تعهدات مالی معاف بودند. اگر حکومت اسلامی قادر به دفاع از آنان نبود یا در انجام وظایف خود نسبت به ایشان کوتاهی می‌ورزید، دریافت جزیه مشروع تلقی نمی‌شد. در چنین مواردی، حتی مبالغی که پیش‌تر به عنوان جزیه دریافت شده بود، می‌بایست بازگردانده می‌شد. به‌عنوان نمونه، بلاذری در فتوح‌البلدان گزارش می‌دهد زمانی که
بلاذری در فتوح‌البلدان گزارش می‌دهد زمانی که نیروهای روم شرقی به فرماندهی هرقل به‌سوی سرزمین‌های تحت کنترل مسلمانان حرکت کردند، مسلمانان به‌دلیل ناتوانی در تضمین امنیت غیرمسلمانان شهر حمص، مالیاتی را که پیش‌تر از آنان گرفته بودند، بازگرداندند. نمونه‌ای مشابه نیز در دوران جنگ‌های صلیبی گزارش شده‌است؛ زمانی که صلاح‌الدین ایوبی به‌دلیل شرایط نظامی ناگزیر به عقب‌نشینی از برخی مناطق شام شد، جزیه‌ای را که پیش‌تر از مسیحیان این نواحی دریافت کرده‌بود، به آنان بازگرداند. اکثر فقهای اسلامی، پرداخت جزیه را تنها بر
اکثر فقهای اسلامی، پرداخت جزیه را تنها بر مردان بالغ، آزاد، عاقل، سالم و توانمند اهل ذمه که توانایی حمل سلاح داشتند، واجب می‌دانستند. در مقابل، زنان، کودکان، سالمندان، بردگان، بیماران، دیوانگان، نیازمندان، راهبان و مستأمنان از پرداخت آن معاف بودند. همچنین بر پایه فتوای احمد بن حنبل، کارگران مزارعی که در جنگ با مسلمانان شرکت نکرده بودند، مشمول جزیه نمی‌شدند. در برخی حکومت‌های اسلامی، اهل ذمه اجازه خدمت در ارتش مسلمانان را داشتند و کسانی که داوطلبانه به خدمت نظامی می‌پیوستند، از پرداخت جزیه معاف می‌شدند.
نظامی می‌پیوستند، از پرداخت جزیه معاف می‌شدند. گزارش‌های تاریخی و روایی نشان می‌دهد که مسلمانان نه‌تنها اهل ذمه سالخورده و ناتوان را از پرداخت جزیه معاف می‌کردند، بلکه برای آنان از بیت‌المال مستمری نیز تعیین می‌نمودند. در عهدنامه‌ای که خالد بن ولید با مردم حیره منعقد کرد، تصریح شد که سالخوردگان، بیماران و ناتوانان از پرداخت جزیه معاف‌اند و از از بیت‌المال مسلمانان به آنان کمک می‌شود. عمر بن خطاب نیز، طبق گزارش منابع، جزیه را از پیرمرد یهودی نابینایی که توان پرداخت نداشت برداشت و برای او مستمری تعیین کرد.
پرداخت نداشت برداشت و برای او مستمری تعیین کرد. در دوره عمر بن عبدالعزیز، دستور داده شد برای سالمندان و افراد ناتوان اهل ذمه مستمری پرداخت شود. همچنین در منابع شیعه نقل شده‌است که جعفر صادق صدقه‌دادن به یهودیان و مسیحیان نیازمند را جایز دانسته و علی بن ابی‌طالب نیز با مشاهده پیرمرد مسیحی ناتوانی که گدایی می‌کرد، دستور پرداخت هزینه‌های او از بیت‌المال را صادر کرده‌ است. در دوران معاصر، کشورهای اسلامی از اقلیت‌های دینی دارای تابعیت، جزیه دریافت نمی‌کنند. این اقلیت‌ها مطابق با قوانین مدنی این کشورها، مشمول
اقلیت‌ها مطابق با قوانین مدنی این کشورها، مشمول وظایف و مسئولیت‌های شهروندی مانند خدمت نظام وظیفه و پرداخت مالیات هستند و در بسیاری موارد، وظایف مشترکی با مسلمانان دارند. با این حال، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد گروه‌هایی چون طالبان پاکستان و داعش، تلاش‌هایی برای احیای جزیه در مناطق تحت کنترل خود داشته‌اند. معنای لغوی جزیه. بیشتر نویسندگان کتاب‌های لغت عربی و منابع اسلامی، واژهٔ «جزیه» را عربی دانسته و معانی گوناگونی برای آن ذکر کرده‌اند. شماری از لغت‌دانان، «جزیه» را از ریشهٔ «جَزْی» به معنای
از لغت‌دانان، «جزیه» را از ریشهٔ «جَزْی» به معنای «کفایت کردن» دانسته‌اند؛ بدین معنا که به جای جنگ و قتال با غیرمسلمانان، گرفتن جزیه از آنان کفایت می‌کند. راغب اصفهانی در مفردات می‌نویسد: «جزيه به معناى مالی است كه از اهل ذمه گرفته شود، و بدين مناسبت آن را جزيه ناميده‌اند كه در حفظ جان ايشان بگرفتن آن اكتفاء مى‌شود» علامه طباطبایی در تفسیر المیزان نیز همین دیدگاه را پذیرفته است. صاحب کتاب المغنی، جزیه را به معنای «قَضی» (ادا کردن‌) دانسته که‌ از غیرمسلمانان در ازای‌ اقامت‌ در دارالاسلام ‌و برخورداری‌ از
در ازای‌ اقامت‌ در دارالاسلام ‌و برخورداری‌ از امان‌ دولت‌ اسلامی‌ گرفته‌ می‌شود، مانند فدیه ‌که‌ فرد برای‌ برائت ‌ذمه خود پرداخت‌ می‌کند. شیخ نجفی نیز در جواهر الکلام همین معنا را برای جزیه آورده‌است. برخی دیگر از جمله آلوسی، واژهٔ «جزیه» را برگرفته از «جُزء» یا «تجزیه» دانسته‌اند؛ به‌ این‌ معنا که‌ اهل ‌ذمه ‌باید یک‌ جزء از مال ‌ خود را به‌ مسلمانان ‌ بپردازند. گروهی نیز آن را از «جزاء» به معنای کیفر یا پاداش مشتق دانسته‌اند. ابویعلی و ماوردی در الاحکام السلطانیه، جزیه را به معنای «جزاء» دانسته و
السلطانیه، جزیه را به معنای «جزاء» دانسته و گفته‌اند که این مالیات یا کیفرِ کفر اهل ذمه است یا پاداشی در برابر امانی که مسلمانان به آنان می‌دهند. در این میان، شماری از فقهای معاصر و خاورشناسان، دیدگاه کیفر و مجازات بودن جزیه را مردود دانسته‌اند. آیت‌الله مکارم شیرازی، معنای دوم را ترجیح داده و معتقد است واژهٔ جزیه از مادهٔ «جزاء» گرفته شده، زیرا این مالیات در واقع پاداش و جزا امنیتی است که حکومت اسلامی برای اقلیت‌های دینی فراهم می‌کند. در مقابل این دیدگاه، برخی از محققان واژهٔ «جزیه» را عربی ندانسته و آن
برخی از محققان واژهٔ «جزیه» را عربی ندانسته و آن را برگرفته از واژهٔ فارسی «گزیت» دانسته‌اند. خوارزمی، از جملهٔ لغویان عرب، این واژه را در اصل، معرب «گزیت» دانسته و برخی از مفسران نیز این دیدگاه را پذیرفته‌اند. در شماری از اشعار فارسی، واژه‌هایی چون «سرگزیت» یا «گزیت» به‌معنای جزیه به‌کار رفته‌است، و در برخی از تفاسیر فارسی قرآن نیز واژهٔ «جزیه» به‌صورت «گزیت» نوشته شده‌است. این شواهد، نظریهٔ معرّب بودن واژهٔ «جزیه» را تقویت می‌کند. جرجی زیدان نیز بر پایهٔ شواهد تاریخی بر این باور است که عرب‌ها این واژه را
تاریخی بر این باور است که عرب‌ها این واژه را هم از نظر لفظ و هم از نظر معنا از ایرانیان گرفته و سپس آن را معرّب کرده‌اند. همچنین، دکتر احمد پاکتچی معتقد است واژهٔ «جزیه» ساختار اشتقاقی عربی ندارد و نمی‌توان آن را مستقیماً برگرفته از ریشه‌های عربی دانست. به گفتهٔ او، این واژه در آستانهٔ نزول قرآن، واژه‌ای وام‌گرفته بوده که از طریق زبان سریانی وارد عربی شده‌است. این واژه به همان اندازه که در زبان عربی دخیل بوده، در زبان‌های ایرانی نیز رایج شده و در زبان پهلوی به صورت «گزیتک» یا «گزیدک»، و در فارسی به شکل
به صورت «گزیتک» یا «گزیدک»، و در فارسی به شکل «گزیت» یا «گزید» کاربرد داشته‌است. به گفتهٔ دکتر پاکتچی، واژهٔ عربی «جزیه» از «گزیتا» با تبدیل الف پایانی به «ال تعریف» و تبدیل گ به ج، به صورت «الجزیت» درآمده است و تبدیل ت مبسوط پایانی به تاء مربوطه و قرار دادن آن در وزن فِعلة در زمانی که تعیین آن هنوز ممکن نیست، بازتولیدی از واژه در قالب عربی «فعلة» و تلقی آن به عنوان مصدر نوعی بوده است. این بازتولید به اندازه‌ای طبیعی می‌نموده است که مفسران و لغویان عرب هیچ‌یک واژۀ جزیه را دخیل نشمرده‌اند و ساخته شدن آن را
واژۀ جزیه را دخیل نشمرده‌اند و ساخته شدن آن را از مصدر «جزاء» بر وزن مصدر نوعی، مفروض گرفته‌اند. آیه جزیه (توبه: ۲۹). آیه "جزیه" دستوری است به مسلمانان که تا وقتی اهل کتاب، مسلمان شوند یا جزیه بپردازند، باید با آنان به جنگ برخاست. آیه جزیه یکی از مستندات قرآنی جهاد ابتدایی در نظر فقیهان اسلامی بوده است. متن آیه چنین است: زمان نزول آیه جزیه. فضل بن حسن طبرسی، به‌نقل از مجاهد بن جبر مخزومی، مفسر قرن اول هجری، نزول آیه جزیه را هم‌زمان با دستور پیامبر اسلام برای جنگ با رومیان دانسته است. به‌گفته وی، غزوه تبوک
جنگ با رومیان دانسته است. به‌گفته وی، غزوه تبوک بر اساس این آیه به وقوع پیوست. محمد بن جریر طبری نیز در تفسیر جامع البیان، نزول این آیه را در ارتباط با غزوه تبوک دانسته و آن را هم‌زمان با فرمان پیامبر اسلام برای رویارویی با رومیان و مسیحیان عرب ذکر کرده است. غزوه تبوک آخرین غزوه پیامبر اسلام در رجب سال نهم هجری در منطقه تبوک بود. بنا بر روایتی مشهور، هدف پیامبر اسلام از این غزوه، مقابله با تحرکات و تدارک نظامی رومیان و مسیحیان عرب در نواحی شام بوده است. جهاد ابتدایی و اخذ جزیه. آیهٔ جزیه از آیات مهم مورد
ابتدایی و اخذ جزیه. آیهٔ جزیه از آیات مهم مورد استناد بسیاری از فقیهان در بحث جهاد ابتدایی است. در این آیه، به جنگ با اهل کتاب تا زمان پرداخت جزیه فرمان داده شده‌است. به دلیل صراحت این آیه در فرمان به قتال، بسیاری از فقها از آن با عنوان آیهٔ قتال (جنگ) یاد کرده‌اند. ریشهٔ «قتال» از «قتل» با فراوانی ۱۷۰ بار در ۳۳ سوره و ۱۲۲ آیه از قرآن به کار رفته است. از این تعداد، ۹۴ بار به‌صورت ثلاثی مجرد (قَتَلَ ـ يَقْتُلُ)، ۶۷ بار در قالب باب «مفاعله»، ۵ بار در قالب باب «تفعیل» و ۴ بار در قالب باب «افتعال» استعمال شده
«تفعیل» و ۴ بار در قالب باب «افتعال» استعمال شده است. در این میان باید توجه داشت که «قتل» و «تقتیل» به معنای کشتن یک نفر به دست فردی دیگر است و طبعاً یک‌طرفه خواهد بود؛ بنابراین در مفهوم «جنگ» که به معنای «قتال» و درگیری دوطرفه است، کاربرد ندارد. اما واژه‌های «قتال» و «اقتتال» دوطرفه‌اند و در مواردی به کار می‌روند که هر یک از طرفین قصد و تلاش در کشتن طرف مقابل را دارد و دو طرف به یکدیگر هجوم می‌برند. از این رو، تنها کاربردهای باب «مفاعله» و «افتعال» به معنای «جنگ» هستند. احمد بن علی جصاص، مفسر برجسته حنفی
«جنگ» هستند. احمد بن علی جصاص، مفسر برجسته حنفی در قرن چهارم هجری، در این زمینه می‌نویسد: «از جمع اين آيه و مضمونش آنچه كه معقول باشد اين است كه جزيه از كسانی از آنها كه اهل قتال هستند اخذ می‌گردد؛ چراکه فرمان به قتال، شامل کسانی نمی‌شود که اساساً اهل قتال نیستند، زیرا قتال تنها میان دو طرف ممکن است که هر دو قصد درگیری با یکدیگر را داشته باشند. بر این اساس، روشن می‌شود که جزیه از کسانی اخذ می‌گردد که اهل قتال‌اند، و همچنین از افرادی که توان مالی پرداخت آن را دارند.» شماری از علمای اسلامی جهاد را مفهومی
را دارند.» شماری از علمای اسلامی جهاد را مفهومی گسترده‌تر از قتال دانسته‌اند و معتقدند قتال تنها یکی از مصادیق جهاد است. آنان بر این نظرند که واژهٔ «قتال»، برخلاف واژهٔ «جهاد» که شامل جنگ و غیر جنگ می‌شود، صرفاً به معنای مقابلهٔ نظامی و درگیری با دشمن به‌کار می‌رود. در منابع حدیثی شیعه، از دو گونه جهاد یاد شده است: جهاد اکبر، که به معنای مبارزه با نفس است، و جهاد اصغر، که به معنای نبرد با دشمنان خداوند تعبیر شده است. در روایات، جهاد با نفس برتر از جهاد با دشمنان دانسته شده‌است. همچنین، جهاد با دشمنان
با دشمنان دانسته شده‌است. همچنین، جهاد با دشمنان خداوند منحصر به شکل نظامی نیست و هر نوع مبارزه و پیکار، اعم از نظامی، اقتصادی، فرهنگی یا سیاسی را در بر می‌گیرد. با این حال، در متون فقهی، اصطلاح «جهاد» معمولاً به معنای جنگ و قتال با کافران حربی به‌کار می‌رود. جهاد نظامی در فقه اسلامی به دو نوع جهاد ابتدایی و جهاد دفاعی تقسیم می‌شود. با آن‌که برخی از فقهای معاصر، جهاد اسلامی را صرفاً دفاعی می‌دانند، اما بیشتر فقها بر این باورند که جواز جهاد ابتدایی از مسلّمات فقه اسلامی است و در اصل تشریع آن تردیدی وجود
فقه اسلامی است و در اصل تشریع آن تردیدی وجود ندارد. آیت‌الله مکارم شیرازی، کسانی را که جهاد اسلامی را فقط دفاعی می‌دانند، «غرب‌زده» می‌خواند. همچنین، آیت‌الله مصباح یزدی تأکید کرده‌است که آن‌چه موجب شده برخی افراد در جواز جهاد ابتدایی در اسلام تردید کنند، «خودباختگی در برابر فرهنگ غرب» است. اکثر فقهای اسلامی آیهٔ جزیه را از مستندات قرآنی جواز جهاد ابتدایی دانسته‌اند. به‌عنوان نمونه، صاحب ریاض تصریح می‌کند که اهل کتاب بر اساس این آیه تنها میان دو گزینه مخیّر شده‌اند: یا اسلام بیاورند، یا جزیه بپردازند. اگر
شده‌اند: یا اسلام بیاورند، یا جزیه بپردازند. اگر اسلام بیاورند، سخنی باقی نمی‌ماند؛ اما در صورت امتناع از اسلام و پذیرش پرداخت جزیه، این جزیه از آنان گرفته می‌شود و اجازه می‌یابند که بر دین خود باقی بمانند. مراد از صاغرون در آیه جزیه. واژهٔ «صاغرون» از ریشهٔ «صغر» مشتق شده که در مجموع ۱۳ بار در ۱۱ سورهٔ قرآن به کار رفته است. بررسی این موارد نشان می‌دهد که «صغر» در دو حوزهٔ معنایی اصلی به‌کار رفته است: نخست، در معنای «توصیف حالت یا شأن افراد»، که در مشتقاتی مانند «الصاغرین»، «صاغرین»، «صاغرون» و «صغار» دیده
«الصاغرین»، «صاغرین»، «صاغرون» و «صغار» دیده می‌شود؛ و دوم، در معنای «سنجش کمی»، که هفت مورد از آیات را در بر می‌گیرد و از فراوانی نسبتاً بیشتری برخوردار است. راغب اصفهانی در کتاب مفردات، «صاغر» را به کسی اطلاق می‌کند که تن به پستی داده باشد. در تفاسیر آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله خامنه‌ای نیز، این واژه به معنای کسی است که به کوچکی رضایت می‌دهد و مرتبه‌ای پست و پایین را برای خود می‌پذیرد. همچنین آیت‌الله عمید زنجانی در دانشنامهٔ فقه سیاسی می‌نویسد: «صاغر» از نظر لغت به کسی گفته می‌شود که به کوچکی
«صاغر» از نظر لغت به کسی گفته می‌شود که به کوچکی اعتراف و رضایت داشته باشد، و از آن‌جا که پذیرفتن کوچکی در بسیاری از موارد توأم با یک نوع ذلت نیز می‌شود، از این‌رو بسیاری از دانشمندان علم لغت و تفسیر، کلمهٔ «صاغر» را به معنای کسی که به ذلت رضایت دهد تفسیر کرده‌اند. بنابراین، مفهوم ذلت از معنای مستقیم «صاغر» بیرون بوده و از خصوصیاتی است که به مناسبت موارد استعمال این کلمه بدان ضمیمه می‌شود. در بیشتر ترجمه‌های کهن فارسی قرآن، واژهٔ «صاغرون» به «خواران» برگردانده شده‌است. به‌عنوان نمونه، ابوالفتوح رازی عبارت
شده‌است. به‌عنوان نمونه، ابوالفتوح رازی عبارت ﴿حَتَّىٰ يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ﴾ (توبه: ۲۹) را این‌گونه ترجمه کرده‌است: «تا بدهند گزيت از دست، و ايشان در آن حال خواران باشند.» همچنین رشیدالدین میبدی در کشف‌الاسرار می‌نویسد: «تا آنگه که گزیت دهند از دست خود نقد، و ایشان خوار و کم آمده.» در تفسیر نسفی نیز آمده‌است: «تا آنگه که جزیه پذیرند و به دست خود بدهند و ایشان خواران.» بسیاری از مفسران قرآن، واژهٔ «صاغرون» در آیهٔ مربوط به جزیه را این‌گونه تفسیر کرده‌اند که جزیه از اهل ذمه باید
این‌گونه تفسیر کرده‌اند که جزیه از اهل ذمه باید به گونه‌ای تحقیرآمیز گرفته شود؛ به‌‌نحوی که جزیه‌دهنده در حالت ایستاده و جزیه‌گیرنده نشسته باشد. فخر رازی، مفسر و فقیه شافعی، در تفسیر خود بیان کرده است که معنای «صاغرون» در این آیه آن است که جزیه باید با حالتی از خفت و خواری از کافران گرفته شود؛ به‌گونه‌ای که آنان پیاده و ایستاده باشند و مأمور اخذ جزیه نشسته، و پرداخت‌کننده در حال ایستاده جزیه را تقدیم کند. همچنین، پرداخت‌کننده را به‌گونه‌ای تحقیرآمیز خطاب کنند و حتی ضربه‌ای به پشت گردنش زده شود. در فقه
کنند و حتی ضربه‌ای به پشت گردنش زده شود. در فقه حنفی، سرخسی فتوا داده است که اهل ذمه نمی‌توانند وکیل در پرداخت جزیه داشته باشند، بلکه باید شخصاً و در حالت ایستاده، در حالی که مأمور اخذ جزیه نشسته است، جزیه را پرداخت کنند. به گفتهٔ وی، مأمور می‌تواند گردن ذمی را بگیرد، او را تکان دهد و با خطاب‌هایی چون «ای دشمن خدا، جزیه‌ات را بده» او را وادار به پرداخت کند. ابوخطاب حنبلی نیز معتقد است که برای تحقق صغار، هنگام دریافت جزیه باید به ذمی سیلی زده شود. مرداوی حنبلی بر این باور است که اهل ذمه باید مدتی در حالت
بر این باور است که اهل ذمه باید مدتی در حالت ایستاده باقی بمانند و دستان خود را دراز کنند تا جزیه را پرداخت نمایند. در فقه مالکی، ابن عطیه اندلسی تأکید کرده است که دریافت جزیه باید همراه با نوعی تحقیر باشد، مثلاً مأمور دریافت نشسته و ذمی ایستاده باشد. برخی از فقهای زیدیه نیز اظهار داشته‌اند که هنگام دریافت جزیه، فرد مسلمان باید در وضعیتی مشابه پادشاهان بنشیند و دست خود را بر گردن ذمی بگذارد، در حالی که ذمی در حالت خمیده‌ای مانند رکوع باشد. پس از دریافت جزیه نیز، مأمور با ضربه‌ای بر پشت ذمی، او را روانه
نیز، مأمور با ضربه‌ای بر پشت ذمی، او را روانه می‌سازد. در فقه امامیه نیز دیدگاه‌هایی مشابه بیان شده‌است. ابن جنید اسکافی، از فقیهان امامی، بیان می‌دارد که برای تحقق صغار، ذمی باید ایستاده باشد و مأمور دریافت نشسته باشد. علامه مجلسی نیز نوشته است که هنگام دریافت جزیه، ریش پرداخت‌کننده گرفته شده و به محل «الهزمه» - ناحیه‌ای میان فک و گوش - ضربه‌ای وارد می‌شود. برخی منابع فقهی تصریح کرده‌اند که این شیوه‌های تحقیرآمیز هنگام دریافت جزیه، بر اساس نظر صحیح‌تر، مستحب‌اند و الزام شرعی ندارند. در مقابل این دیدگاه
و الزام شرعی ندارند. در مقابل این دیدگاه تحقیرآمیز، شماری از فقیهان اسلامی معتقدند که جزیه باید با رفق و مدارا از اهل ذمه دریافت شود و هرگونه تحقیر یا رفتار اهانت‌آمیز هنگام پرداخت جزیه، فاقد مستند شرعی است. یحیی بن شرف نووی، فقیه برجسته شافعی، از مخالفان برداشت تحقیرآمیز از واژهٔ «صاغرون» است. وی در کتاب منهاج الطالبین تصریح می‌کند که چنین شیوه‌ای در پرداخت جزیه صحیح نیست و ادعای استحباب آن را نیز خطایی بزرگ‌تر می‌داند. خطیب شربینی، دیگر فقیه شافعی، در کتاب مغنی المحتاج ضمن شرح گفتار نووی تأکید می‌کند که
مغنی المحتاج ضمن شرح گفتار نووی تأکید می‌کند که چنین شیوه‌ای از تحقیر در اخذ جزیه، در سنت نبوی سابقه ندارد. این شیوهٔ نادرست را برخی از خراسانیان نقل کرده‌اند و جمهور فقها بر این باورند که جزیه، همچون سایر دیون، باید با رفق و مدارا پرداخت شود. او در تفسیر السراج المنیر نیز می‌نویسد: «این‌گونه رفتار تحقیرآمیز باطل است و ادعای استحباب یا وجوب آن، باطل‌تر است؛ چراکه نه از پیامبر اسلام و نه از خلفای راشدین چنین رفتاری نقل نشده است.» ابن قیم جوزیه، از فقیهان برجسته حنبلی، نیز بر همین نظر است و تأکید دارد که
برجسته حنبلی، نیز بر همین نظر است و تأکید دارد که هیچ‌یک از روش‌هایی که بر تحقیر ذمیان هنگام دریافت جزیه مبتنی‌اند، مستند شرعی ندارند. ابویوسف، قاضی بغداد و از فقیهان برجستهٔ حنفی، در کتاب الخراج تصریح می‌کند که هیچ‌یک از اهل ذمه به خاطر پرداخت جزیه نباید مورد ضرب و شتم قرار گیرد، در برابر آفتاب ایستاده نگه داشته شود یا شکنجه شود، بلکه باید با آنان با نرمی و مدارا رفتار کرد. عطار نیشابوری و ابونعیم اصفهانی از ذوالنون مصری، از صوفیان برجستهٔ مالکی‌مذهب، نقل کرده‌اند که: «هیچ‌کس را خوار و حقیر مدار، اگرچه
کرده‌اند که: «هیچ‌کس را خوار و حقیر مدار، اگرچه مشرک باشد، و در عاقبت او نگر؛ چه بسا که معرفت از تو سلب شود و به او داده شود.» مولانا نیز در همین زمینه چنین سروده است : غزالی، از فقیهان برجسته شافعی، نیز بر همین دیدگاه تأکید دارد و نقل می‌کند که در دوران پیش از اسلام‌آوردن عمر بن خطاب، برخی مسلمانان به دلیل کفر او وی را خوار می‌شمردند و تحقیر می‌کردند؛ اما پس از گرویدن او به اسلام، خداوند وی را جز از ابوبکر برتر از دیگر مسلمانان قرار داد. در میان فقیهان شیعه نیز دیدگاه‌های مشابهی مطرح شده‌است. علامه
شیعه نیز دیدگاه‌های مشابهی مطرح شده‌است. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان تأکید می‌کند که معنای «صاغرون» به معنای توهین، بی‌احترامی یا تمسخر اهل ذمه نیست، زیرا چنین رفتاری با سکینه و وقار اسلامی ناسازگار است، هرچند برخی مفسران آیه را چنین معنا کرده‌اند. آیت‌الله مکارم شیرازی نیز در تفسیر خود بر همین نکته پافشاری کرده و می‌نویسد: «اینکه برخی از مفسران، معنای صغار را تحقیر و اهانت و تمسخر اهل کتاب دانسته‌اند، نه از معنای لغوی واژه برمی‌آید و نه با روح تعالیم اسلامی و سایر دستوراتی که دربارهٔ رفتار با
تعالیم اسلامی و سایر دستوراتی که دربارهٔ رفتار با اقلیت‌های مذهبی صادر شده، سازگار است.» آخوند خراسانی، از مراجع تقلید شیعه در دوران قاجار، دربارهٔ رفتار با زرتشتیان و دیگر اهل ذمه چنین نوشته‌است: «ایذاء و تحقیر طایفهٔ زردشتیه و سایر اهل ذمه که در حمایت اسلام‌اند، حرام؛ و بر تمام مسلمین واجب است که وصایای حضرت خاتم النبیین را در حُسن سلوک و تألیف قلوب و حفظ نفوس و اَعراض و اموال ایشان را کما ینبغی رعایت نمایند و سر مویی تخلف نکنند.» آیت‌الله منتظری و آیت‌الله خامنه‌ای نیز این برداشت‌های تحقیرآمیز را
آیت‌الله خامنه‌ای نیز این برداشت‌های تحقیرآمیز را برگرفته از سیرهٔ خلفای اموی و کارگزاران آن‌ها می‌دانند. همچنین آیت‌الله کلانتری تصریح می‌کند که چنین برداشت‌هایی ناشی از «تفسیر به رأی» واژهٔ «صاغرون» است و فاقد هر گونه شاهد و دلیلی است. در بررسی منشأ تاریخی دیدگاه تحقیرآمیز در دریافت جزیه، برخی منابع تلاش کرده‌اند ریشه‌های این نگرش را در اقوال برخی از تابعین یا صحابه جستجو کنند. بسیاری از مفسرانی که دیدگاه تحقیرآمیز بودن شیوهٔ دریافت جزیه از اهل ذمه را پذیرفته‌اند، آن را به عکرمه بن عبدالله، از تابعین و
آن را به عکرمه بن عبدالله، از تابعین و مفسران برجستهٔ قرن اول و دوم هجری، نسبت داده‌اند. همچنین برخی این دیدگاه را به مغیرة بن شعبه، از صحابهٔ پیامبر اسلام، منتسب می‌دانند. مغیرة بن شعبه، که بیشتر به فعالیت‌های سیاسی و نظامی شهرت دارد و به‌عنوان یک مفسر قرآن یا فقیه شناخته نمی‌شود، واژهٔ «صاغرون» را به معنای تحقیر تفسیر کرده و در عمل نیز اصرار داشته که جزیه به‌صورت ایستاده و شخصاً از سوی جزیه‌دهنده پرداخت گردد. جلال‌الدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور آورده است که زمانی که مغیره بن شعبه به‌عنوان نمایندهٔ