payamvha/North_RAG huggingface dataset:
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و یا کتابخانه های عمومی می برد. به این ترتیب کودکان اگر هم مدرسه را ترک کنند، کتابخانه و مطالعه را ترک نمی کنند. توران میرهادی با بیان خاطراتی از برنامه های کتابخوانی در مدرسه فرهاد، درباره برنامه ماهانه کتابداران کتابخانه های آموزشگاهی، می نویسد: شهریور در این ماه کتابخانه باید مرتب شود. کتاب هایی که نیاز به صحافی دارند، باید صحافی شوند. کتابدار باید فهرستی از کتاب های مفقود شده و نیز کتاب های مورد نیاز کتابخانه را تنظیم کند. باید کتاب های منتشر شده در سال جدید را بررسی
کند. باید کتاب های منتشر شده در سال جدید را بررسی کند و فهرستی از کتاب های مناسب تهیه کند و در نهایت باید برنامه یک ساله کتابخانه را کاملا مشخص کند. مهر در این ماه کتابدار باید فهرست کتاب های مورد احتیاج کتابخانه را در جایی که دانش آموزان خوب ببینند، اعلان کند. باید چندین بار به کلاس ها مراجعه کند و کودکان را با روش تهیه این کتاب ها آشنا کند، آنها را از چگونگی و شرایط عضویت کتابخانه آگاه نماید و در هر کلاس نمایشگاه کتاب تشکیل دهد. برپایی این نمایشگاه های کتاب در کلاس های مختلف باعث می شود که دانش آموزان
کتاب در کلاس های مختلف باعث می شود که دانش آموزان بدانند از میان کتاب های موجود در کتابخانه، کدام دسته را می توانند بخوانند و از خواندنشان لذت ببرند و این امر در انتخاب کتاب به آنها کمک می کند. یکی دیگر از فعالیت های مربوط به این ماه، انتخاب نمایندگان کلاس ها برای عضویت در انجمن کتابخانه است. گذشته از این، جلسات کتابخوانی برای بچه های کلاس های مختلف نیز در مهرماه تشکیل می شود. آبان در این ماه کتابدار کارت های انفرادی کتابخوانی را تنظیم می کند. زمینه ها و منابع لازم درباره کارهای تحقیقی را که معلم ها در طی
لازم درباره کارهای تحقیقی را که معلم ها در طی سال برای دانش آموزان مشخص می کنند، تهیه می کند. برای انجام این امر، در طول جلساتی با معلم های کلاس های مختلف، منابع را به آنها معرفی می کند. به آنها پیشنهاد همکاری می کند و انواع کتاب ها و منابع دیگر موجود در زمینه های مورد نظر را در اختیار آنها می گذارد. کتاب های تازه را هم به صورتی منظم معرفی می کند. آذر در این ماه برنامه بزرگ کتابخوانی شروع می شود. کتابخانه یک مدرسه یک واحد بزرگ و مستقل است. بنابراین باید برنامه و کاربرد خاص و مستقلی داشته باشد. هر سال این
و کاربرد خاص و مستقلی داشته باشد. هر سال این سوالات برای کتابدار مطرح می شد که " امسال با کودکان چه کارهای تازه ای بکنیم؟ " آنها را با چه زمینه هایی آشنا کنیم؟ در چه زمینه هایی می توانیم با دانش آموزان کارهای مفید و موثر انجام دهیم؟ و بر این اساس به جستجو می پرداخت. یک سال خاطرم هست که با دانش آموزان به سفر دور دنیا رفتیم. یادم هست وقتی به آنها گفتیم " بچه ها چمدانهایتان را ببندید، ما از هفته دیگر می خواهیم به سفر دور دنیا برویم " بچه ها با ذهن ساده و پاک و طبیعت کودکانه شان باور کردند و والدین آنها بارها
طبیعت کودکانه شان باور کردند و والدین آنها بارها با ما تماس گرفتند و این سوال را کردند که " شما چطور می خواهید بچه ها را به سفر دور دنیا ببرید؟ " با چه وسیله ای سفر می کنید؟ کی حرکت می کنید؟ چقدر پول لازم دارید؟ بعد که برای آنها توضیح می دادیم ما بچه ها را با کشتی و ترن و هواپیما به سفر دور دنیا نمی بریم ما آنها را با کتاب به دور دنیا می بریم و نقاط مختلف دنیا را از طریق کتاب به کودکان معرفی می کنیم. تازه آن وقت متوجه می شدند منظور ما از سفر دنیا چیست. در این برنامه گروه های متعدد از کلاس های مختلف شرکت
این برنامه گروه های متعدد از کلاس های مختلف شرکت کردند. هر کدام از این گروه ها موظف بودند سفرنامه ای درباره یک کشور، عکس، نقشه و در صورت امکان نوار یا فیلم تهیه کنند. ما هم فیلم تهیه می کردیم و به این ترتیب هر دو هفته یک بار ما به یک کشور سفر می کردیم. یادم هست که ما از تهران حرکت کردیم و به افغانستان رفتیم، بعد به پاکستان، از آنجا به هند و بعد آسیای جنوب شرقی را دور زدیم و از آنجا به استرالیا رفتیم. وارد آمرکای جنوبی شدیم، بعد آمریکای شمالی و از آن سمت اقیانوس اطلس را طی کردیم، آمدیم به اروپا و از کشورهای
اطلس را طی کردیم، آمدیم به اروپا و از کشورهای انگلیس، فرانسه و آلمان گذر کردیم، به روسیه "شوروی سابق" آمدیم و از روسیه به تهران برگشتیم. در طی این سفر دانش آموزان از طریق کار گروهی و مسائلی که مطرح می کردند و برنامه هایی مانند فیلم و سخنرانی که از طرف کتابخانه ترتیب داده می شد، مطالب بسیاری می آموختند، و شناخت جدیدی از محیط اطرافشان پیدا می کردند. ما این نوع برنامه ها را برنامه بزرگ کتابخوانی می نامیم. سال بعد دوباره به سفر رفتیم. به آفریقا، به سرزمین های دور که تا آن تاریخ نرفته بودیم. یک سال هم برنامه
دور که تا آن تاریخ نرفته بودیم. یک سال هم برنامه بزرگ کتابخوانی را به شناخت بزرگان جامعه های بشری اختصاص دادیم. مکتشفان، مخترعان، هنرمندان و نویسندگان را معرفی کردیم. دانش آموزان تا حدودی با کسانی که در ایجاد و شکوفایی ثروتهای معنوی جامعه ها سهمی داشتند، آشنا شدند. برای پیدا کردن موضوعی مناسب جهت برنامه بزرگ کتابخوانی، عموما در طی سال به آن فکر می کردیم و در جلسه های شهریورماه، هنگام برنامه ریزی فعالیت های کتابخانه، موضوع برنامه بزرگ کتابخوانی مشخص می شد. در حال حاضر دو سال است که روی برنامه جالب و مفیدی
در حال حاضر دو سال است که روی برنامه جالب و مفیدی به نام "تنها یک زمین" کار می کنیم. فکر اصلی برنامه این است که ما فقط یک زمین داریم و یک جامعه بشری، هر دوی اینها را باید حفظ کنیم. از یک سو باید منابع طبیعی مان را حفظ کنیم و از طرف دیگر باید بکوشیم صلح و آرامش در جامعه برقرار باشد. دانش آموزان در طی این برنامه به جستجوی عواملی می پردازند که می توانند صلح و آرامش را از میان بردارند و یا بالعکس صلح و آرامش را برقرار سازند. برای نمونه، درباره "فرهنگ های مشترک" تحقیق کردند و به این نتیجه رسیدند که در تمام
تحقیق کردند و به این نتیجه رسیدند که در تمام اطراف ایران، بین ایران و همسایگان ایران (به خصوص بین ایران و همسایگان شرقی و شمال شرقی ایران) فرهنگ مشترکی وجود دارد. یعنی تاریخ ما خیلی به هم شبیه است و اصولا از یک مبدا سرچشمه می گیرد. بزرگان دین ما یکی هستند، بزرگان علم و ادبمان یکی هستند. زبانمان خیلی به هم شباهت دارد. آداب و رسوممان خیلی به هم نزدیک است. که این عوامل خود می توانند پایه های محکمی برای تفاهم باشند. پس از بررسی دقیق تر فرهنگ های مشترک به این نتیجه رسیدند که این ویژگی تنها مربوط به ایران نیست و
رسیدند که این ویژگی تنها مربوط به ایران نیست و در بسیاری از کشورهای دیگر دنیا "اشتراک فرهنگی" مشاهده می شود. گذشته از این زمینه، دانش آموزان درباره آلودگی هوا و خاک و راههای مبارزه با این آلودگی ها مطالعه می کنند و بریده روزنامه و تصویر تهیه می کنند، درباره مطالب، بحث و مشاوره می کنند و کنفرانس تشکیل می دهند، تا بتوانند راه حل های ممکن را برای پاک نگاه داشتن محیط زیست پیدا کنند. سرآغاز همه این فعالیت ها با مطالعه کتاب شروع می شود. نتایج این مطالعات پس از استخراج، از طریق مقاله یا روزنامه دیواری و برپایی
استخراج، از طریق مقاله یا روزنامه دیواری و برپایی نمایشگاه و جلسات سخنرانی میان دانش آموزان دیگر پخش و اشاعه می شود. آذر عموما ماه مناسبی برای شروع برنامه بزرگ کتابخوانی است. دی در این ماه برنامه آذرماه تقریبا ادامه پیدا می کند. با این تفاوت که کتابخانه در این ماه باید نتایج حاصل از برنامه بزرگ کتابخوانی را برداشت کند. در نتیجه جلسه های کنفرانس تشکیل می شود، نتایج بررسی ها و تحقیقات دانش آموزان ارائه می شود. عموما در دی ماه کار فراوانی در کتابخانه وجود دارد و جلسه های زیادی در آن تشکیل می شود. بهمن در این
و جلسه های زیادی در آن تشکیل می شود. بهمن در این ماه، گذشته از همه کارهای دیگری که مربوط به گذشته می شود، برنامه بزرگ دیگری پیش می آید. یکی این که منابع موجود برای دانش آموزان کلاس اول را بررسی می شود. دانش آموزان کلاس اول در اسفند ماه عضو می شوند. چرا که در اسفند ماه تقریبا بیشتر حروف الفبا را یاد گرفته اند و قدرت خواندنشان به مرحله ای رسیده است که بتوانند مستقلا کتاب بخوانند. کتابخانه باید برای آنها به اندازه کافی کتاب داشته باشد. کتابدار مجموعه همه کتاب های تصویری و آسان را که با حروف درشت و خوانا چاپ
های تصویری و آسان را که با حروف درشت و خوانا چاپ شده اند، مطالعه می کند و به کتاب فروشی ها می رود و کتاب های تازه و مناسب موجود در این زمینه را انتخاب می کند و به طور کلی سعی می کند کتابخانه حداقل به اندازه دو برابر دانش آموزان کلاس اول، کتاب داشته باشد. دانش آموزان کلاس اول کارت عضویت 6 ماهه را بدون اهداء کتاب و به عنوان تشویق دریافت می کنند. دلیل تشویق آنها این است که می توانند مستقلا کتاب بخوانند بی آنکه لازم باشد به بزرگترها مراجعه کنند. عدم دریافت کتاب اهدائی از دانش آموزان کلاس اول در قبال کارت
کتاب اهدائی از دانش آموزان کلاس اول در قبال کارت عضویت، باعث می شود که تمام شاگردان کلاس اول در اسفندماه عضو کتابخانه شوند و کسی حذف نشود. در این مرحله عضویت اجباری و یا اختیاری نیست بچه ها با معلم خود به کتابخانه می آیند و با این محیط گرم، آشنا می شوند. تجربه به ما ثابت کرده است که دادن کارت عضویت 6 ماهه به صورت رایگان، تاثیر مثبت و چشمگیری در ایجاد علاقه به مطالعه در کودکان دارد. خاطرم هست که یکسال بالماسکه کتاب، داشتیم. یعنی بچه ها به صورت قهرمانان کتابهایی که خوانده بودند درآمدند و جشن بزرگی در مدرسه
که خوانده بودند درآمدند و جشن بزرگی در مدرسه برگزار شد. هرکس باید حدس می زد که دیگری کدام قهرمان و از چه کتابی است و این قهرمان در کتاب چه نقشی داشته است. حاصل چنین برنامه هائی به همراهی برپائی نمایشگاه کتاب، گستره بزرگی از ادبیات را در اختیار کودکان می گذارد و ذوق و شوقشان را تحریک می کند. یک سال هم نویسنده ها را معرفی کردیم. یعنی هر گروه از شاگردان یک نویسنده و کتاب هایش را معرفی کردند و درباره آن نویسنده به بحث پرداختند. یک سال هم فرهنگنامه کودکان ایران را به وجود آوردیم. هر کدام از دانش آموزان، پس از
را به وجود آوردیم. هر کدام از دانش آموزان، پس از تحقیق، یک صفحه از فرهنگنامه را نوشت. وقتی مجموعه این "یک صفحه" ها جلد شد، ما توانستیم تعدادی مقاله خوب در زمینه مسائل مربوط به ایران جمع آوری کنیم. هر سال در روز جهانی کتاب کودک، دانش آموزان به یک یا دو مدرسه دیگر، کتاب اهداء می کنند. یعنی از کتاب هایی که عیدی گرفته اند یک کتاب خود را انتخاب می کنند و پیامی برای دوستشان می نویسند. این کتاب ها جمع آوری می شود و به بچه های مدرسه دیگری که کتابخانه ندارد اهدا می شود. به این ترتیب در ماه بهمن کار بسیاری در
می شود. به این ترتیب در ماه بهمن کار بسیاری در کتابخانه وجود دارد، که مهم ترین آنها برنامه ریزی و آماده کردن مقدمات لازم برای برگزاری هرچه بهتر روز جهانی کتاب کودک است. اسفند این ماه زمان عضویت بچه های کلاس اول است و این مراسم به شادی و نشاط برگزار می شود. بچه ها همراه معلم خود به کتابخانه می روند و به قصه خوانی مشغول می شوند. برای آنها فیلمی نمایش داده می شود، بر سر ذوق می آیند، در آخر جلسه کارت های عضویتشان را می گیرند و به آنها اجازه داده می شود با استفاده از کارت ها کتابی از کتابخانه بگیرند به منزل
از کارت ها کتابی از کتابخانه بگیرند به منزل بروند و بخوانند. نگاه کردن به این صورت های کوچک و مغرور، این که می توانند به تنهایی کتاب بخوانند، به ذوق آمده اند و احساس افتخار و استقلال می کنند، مسرور کننده است. بعد زمان تنظیم برنامه نوروزی فرا می رسد. این برنامه وظایف سنگینی برای کتابدار ایجاد می کند. کتابدار باید آماده باشد که به هر یک از شاگردان بین سه تا چهار کتاب برای تعطیلات نوروزی بدهد. دانش آموزان برای تعطیلات نوروزی کتاب های بیشتری می گیرند، و عموما وقتی به روزهای آخر اسفند می رسیم، کتابخانه خالی می
به روزهای آخر اسفند می رسیم، کتابخانه خالی می شود. در قفسه ها جز تعداد ناچیزی کتاب باقی نمی ماند. گذشته از این کتابدار باید کارهای ابتدایی روز جهانی کتاب کودک را به پایان برساند و وظایف و نقش هر یک از بچه ها را در برنامه های مربوط به روز جهانی کتاب کودک مشخص کند. در کنار این برنامه ها، فعالیت های مداوم کتابخانه از قبیل معرفی کتاب های تازه، کنفرانس ها، نمایش فیلم ها و استفاده از کتابخانه در انجام کارهای تحقیقی ادامه می یابد. فروردین در این ماه مراسم روز جهانی کتاب کودک برگزار می شود. دانش آموزان برای اهدای
کتاب کودک برگزار می شود. دانش آموزان برای اهدای کتاب به مدارسی که کتابخانه ندارند می روند. حاصل کتاب هایی را که در تعطیلات عید خوانده اند، ارائه می کنند. وقتی هر کدام از شاگردان در تعطیلات عید، چهار یا پنج کتاب بخواند، به قدری پرسش و گفتنی دارند که کتابدار نمی داند جواب کدامیک را بدهد و کتاب های کدام گروه را بگیرد. از این رو برنامه کتابخانه در فروردین بسیار جالب و سنگین است. اردیبهشت در این ماه برنامه کتابخانه تا حدودی سبک می شود. برنامه بزرگ کتابخوانی رفته رفته به پایان می رسد و برنامه های تحقیقی اجرا می
رفته به پایان می رسد و برنامه های تحقیقی اجرا می شوند. معلم ها دانش آموزان را با تعداد زیادی سوال از برنامه های درسی (یا خارج از برنامه های درسی) به کتابخانه می فرستند. کتابدار باید آماده باشد تا بتواند به آنها در پیدا کردن جواب سوال هایشان کمک کند. خرداد در دهه اول خرداد، کتابدار دیگر به دانش آموزان کتاب نمی دهد و کتاب ها را جمع آوری می کند. آنها موظفند کتاب های کتابخانه را به کتابخانه بازگردانند. در فاصله ای که به دلیل انجام امتحانات آخر سال ایجاد می شود، کتابدار، کتاب ها و منابع موجود در کتابخانه را
کتابدار، کتاب ها و منابع موجود در کتابخانه را کنترل می کند تا مطمئن شود که همه بچه ها کتاب ها را بازگردانده اند و کتابی گم نشده است. در این فاصله برنامه ارزشیابی از کار کتابخانه نیز انجام می شود و پرسشنامه هایی به کودکان داده می شود و از آنان سوال می شود. " آیا از برنامه کتابخانه راضی بودند؟ "چه تغییراتی را در کار کتابخانه پیشنهاد می کنند؟" و... به این ترتیب خطوط اصلی برنامه ریزی کتابدار، برای سال بعد از همین پرسشنامه ها و بر اساس نظر دانش آموزان شکل می گیرد. تابستان در تابستان بچه ها فرصت بیشتری برای کتاب
تابستان در تابستان بچه ها فرصت بیشتری برای کتاب خواندن دارند، در نتیجه کتابدار به آنها اجازه می دهد هر بار تعداد زیادی کتاب بگیرند. کتابدار دوشنبه ها به مدرسه می آید و کتابخانه را باز می کند و کودکان می توانند کتابی را که خوانده اند، توسط خود و یا والدینشان به کتابدار تحویل دهند و یا در یادداشتی نام یا نوع کتاب های جدیدی را که می خواهند، مشخص کنند. به این ترتیب کتابدار می تواند با توجه به این یادداشت ها، کتاب های جدید و مورد علاقه را برای آنها بفرستد. این برنامه تا شهریورماه ادامه دارد. از پایه‌گذاران نظام
تا شهریورماه ادامه دارد. از پایه‌گذاران نظام نهاد کودکی در ایران. شکل‌گیری نظام نهاد کودکی در ایران مانند همه کشورهایی که این دوره را پیموده‌اند، فرایندی پیچیده و تودرتو را دربرمی‌گیرد. در ایران هسته‌های اولیه این نظام از دوره مشروطه و با کوشش کوشندگان فرهنگ کودک در عرصه‌های گوناگون، بهداشت کودکی، آموزش و پرورش، حقوق کودک، ادبیات کودکان، زیست افزارهای کودکی آغاز شد و در عصر پهلوی اول با کوشش‌های بعدی کسانی مانند جبار باغچه‌بان، محمدباقر هوشیار و نام‌های بسیار دیگر در عرصه پزشکی و بهداشت و به ویژه جنبش زنان
دیگر در عرصه پزشکی و بهداشت و به ویژه جنبش زنان شکل اولیه خود را به دست آورد. از دهه ۱۳۳۰ چندین عامل همزمان به شکل‌گیری شتابان این نظام نهادین کمک کردند. نخست گسترش جامعه شهری ایران و تغییر نسبت جمعیت شهرنشین نسبت به جمعیت روستایی بود که روز به روز به سود جامعه شهری تغییر می‌یافت. در کنار آن با پایه‌گذاری صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) که پس از جنگ جهانی دوم برای کمک به کودکان جنگ‌زده پایه‌گذاری شده بود و کم‌کم با دور شدن از سال‌های جنگ، بهداشت و آموزش عمومی کودکان را هدف می‌گرفت و نقشی که در این زمینه
کودکان را هدف می‌گرفت و نقشی که در این زمینه در ایران برعهده گرفته بود، زمینه‌های تحول در درک از نهاد کودکی در جامعه فرهنگی و طبقه متوسط جامعه جا می‌افتاد. همین دگرگونی‌ها سبب شد گروه‌های دانشگاهی و دانش‌آموختگان ایرانی در عرصه‌های گوناگون علوم زیستی و علوم انسانی عوامل لازم برای استقرار و تثبیت نظام نهاد کودکی را در ایران پیدا کنند. توران میرهادی در کنار نام‌هایی مانند لیلی ایمن، معصومه سهراب، توران اشتیاقی و بسیاری دیگر که بیشتر از زنان دانش‌آموخته و فرهنگی جامعه ایران بودند، در روزگاری که یک سوی آن دولت
جامعه ایران بودند، در روزگاری که یک سوی آن دولت بود و سوی دیگر آن نهادهای اجتماعی و فرهنگی، نظام نهاد کودکی را پایه می‌ریخته و پیش می‌بردند. این گروه در عرصه آموزش و پرورش در نقش مشاوران برجسته، به تحول نظام آموزشی کمک می‌رساندند. در عرصه ادبیات کودک، ناشران بزرگ را تشویق به انتشار کتاب‌های کودکان می‌کردند. در گفتگو و مشاوره با دولت سرانجام توانستند طرح راه‌اندازی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را که یکی از برجسته‌ترین و کاراترین نهادهای فرهنگی دوره محمدرضا پهلوی بود، به تصویب برسانند. در عرصه آموزش
پهلوی بود، به تصویب برسانند. در عرصه آموزش کودکان روستایی با پایه‌گذاری سپاه دانش به آموزشیاران این نهاد آموزش و مشاوره می‌دادند و با فراگیر شدن آموزش ابتدایی و راه‌اندازی "نشریه‌های پیک" که شامل پیک دانش‌آموز، پیک معلم، و پیک خانواده بود توانستند محتوای آموزشی را با فعالیت‌های خلاق و فرهنگی پیوند دهند. همچنین این گروه با کار در نشریه‌های سراسری مانند روزنامه و مجله و رسانه‌های گروهی مانند رادیو و تلویزیون توانستند اندیشه تغییر نگاه به کودکان را در جامعه بزرگسالان جا بیندازند. تغییر نگاه بزرگسالان به
بزرگسالان جا بیندازند. تغییر نگاه بزرگسالان به کودکان سبب شد که نیازهای آن‌ها مانند بازی، سرگرمی و ورزش و همچنین زیست افزارهای ویژه کودکی به رسمیت شناخته شود و در این زمینه بازار گسترده اقتصادی ایجاد شود. همچنین فعالیت گسترده حقوق‌دانانی مانند مهرانگیز منوچهریان از چند دهه پیش‌تر و تاج زمان دانش در همین دوره سبب شد که در دهه ۱۳۴۰ دادگاه اطفال به جای دادگاه عمومی و کانون اصلاح و تربیت به جای زندان‌های عمومی و پرورشگاه‌ها به جای بنگاه صغار بنشیند. اینچنین بود که از نیمه‌های دهه ۱۳۴۰ به بعد با این کوشش‌ها
بود که از نیمه‌های دهه ۱۳۴۰ به بعد با این کوشش‌ها جامعه ایران اندک‌اندک نگاهش را به کودکان و نیازهای آنان تغییر داد. روندی که همچنان در همه سطوح ادامه دارد. توران میرهادی درباره تربیت فرزندان سالم و مبتکر معتقد است: ببینید اولین نکته ای که هر خانواده باید بداند این است که هر یک از فرزندانش خاص است و این یعنی حذف حالت مقایسه ای و توجه به این نکته که انگیزه های انسان های خاص مهم است. این از نظر علمی ثابت شده که DNA هر انسانی با انسان دیگر متفاوت است و وقتی که پدر و مادر کشف کردند که فرزندان شان با یکدیگر
که پدر و مادر کشف کردند که فرزندان شان با یکدیگر متفاوت اند، انتظار ندارند که هر فرزندی تابع آن یکی فرزندشان باشد؛ بلکه استعدادها و توانایی هایش و آهنگ رشدش و امکانات بروزش را می سنجد و همه آنها را هدایت می کنند به سمتی که همه اعضای خانواده را رشد دهد. متاسفانه در نظام آموزش و پرورش ما به این کار توجه نمی کنند و همه را با یک چوب می رانند و این سیستم رقابت، نمره و تاکید روی شاگرد اولی از مخرب ترین کارها در آموزش است که در این مملکت در حال رخ دادن است. می خواهم خواهش کنم و تقاضا کنم که این را تغییر دهند و
خواهش کنم و تقاضا کنم که این را تغییر دهند و تبدیل کنند به آن شرایطی که هر انسانی، هر شاگردی و هر دانشجویی بتواند خودش باشد با توانایی های خودش و این توانایی ها را در زندگی خودش، زندگی جامعه اش و خدمت کردن به جامعه بتواند پیش ببرد. بنابراین آن آموزشی که خانواده ها حتما باید ببینند این است که اسیر موقعیت های خاص نشوند، اصول رشد را درست بشناسد، توانایی ها و استعدادهای فرزندانشان را بشناسد و بگذارند هر فرزندی آزادانه در مسیر رشد خویش حرکت کند و جلو برود؛ نه اینکه وقتی لیسانسش را گرفت بیاید و به ما بگوید رشته
وقتی لیسانسش را گرفت بیاید و به ما بگوید رشته ای را که خوانده ام، دوست ندارم. این یعنی تلف شدن. توجه کردید؟ همین الان که من در خدمت شما هستم، در جستجوی این هستم که با این انسان که این حرف را به من زده چگونه بایستی کار کنم تا او بتواند خودش را بشناسد؟ قرار نیست من او را بشناسم، قرار است او خودش و توانایی هایش را بشناسد. در بسیاری از خانواده های سنتی ما هیچ وقت اجباری نمی گذاشتند. ضمن اینکه بعضی از خانواده های طبقه متوسط ما فکر نمی کردند که فقط به بچه ها سرویس دهند و خدمت کنند بلکه بچه ها عضو خانواده بودند و
دهند و خدمت کنند بلکه بچه ها عضو خانواده بودند و در کل کارهای خانواده، در واقع تشریک مساعی می کردند و برای خودشان مسئولیت قائل بودند؛ چه خانواده روستایی باشد چه خانواده شهری. ببینید الان تغییری که در نظام جمعیتی ما به وجود آمده، این است که 64 درصد جمعیت این کشور شهرنشین هستند. 94 درصد جمعیت باسوادند. این جمعیت شهرنشین حلقه متوسطی را به وجود آورده که نگاهش یا هدف هایش خیلی جلو است. یعنی می خواهد که فرزندش حتما دکتر شود و نظام هم در واقع با سیستم رقابتی کنکور و فلان و بهمان، این توقع را به وجود آورده است که
و فلان و بهمان، این توقع را به وجود آورده است که تو فقط اگر دکتر شوی می توانی خدمت کنی. در صورتی که این طور نیست؛ اگر تو خودت باشی، یک انسان فرهیخته باشی و روابط انسانی درست داشته باشی، بهتر می توانی خدمت کنی تا اینکه با یک نام خاص در جامعه برای خودت افتخار بخری. این طبقه متوسطی که الان رشد کرده و شهرنشین شده و نیازهایش مطرح است، باید در این آموزش شرکت کند، خانواده ها باید نظرهایشان را مطرح کنند، آخرین اطلاعات علمی را در هر زمینه بگیرند و بتوانند فرزندان سالم، مبتکر و مسلط به خود تربیت کنند. توران میرهادی
مبتکر و مسلط به خود تربیت کنند. توران میرهادی درباره ایجاد عادت مشاهده دقیق در کودکان می نویسد: هر روز چندین بار از خیابانی می گذریم. در گذرگاه خود دکانها و موسسه های گوناگونی را می بینیم. مردم آشنا و ناآشنای بسیاری از کنار ما رد می شوند. ما همه آنها را می بنیم، اما در واقع دیدن ما کامل نیست، بلکه نوعی نظر افکندن بدون هدف و توجه است و در حافظه ما جای ویژه ای نمی یابد. اما اگر بخواهیم یک جفت کفش بخریم، شیوه دیدن ما تغییر می کند. در کوی و خیابان به دکانهای کفاشی توجه می کنیم. به انواع کفشها دقیق می شویم، به
توجه می کنیم. به انواع کفشها دقیق می شویم، به رنگ و شکل و تناسب و زیبایی و بهای آنها دقت می کنیم. حتی شاید با اراده نگاهمان به کفشهای عابران دوخته شود و کوشش کنیم نوع و شکل کفشهای آنها را مشاهده کنیم تا مطالعه بیشتری در انتخاب کفش خود کرده باشیم. منظره و حالت خیابان از دیدگاه ما تغییر می کند. زیرا قسمتهای ویژهای در دایره دید ما قرار گرفته اند که در پیش چنین نبوده است. چرا؟ برای اینکه داشتن هدف معینی ما را وادار کرده است که با علاقمندی به بعضی دیگر از جنبه های این خیابان توجه کنیم. در مرحله اول، ما در حال و
این خیابان توجه کنیم. در مرحله اول، ما در حال و هوای خیابان و محله و حتی خانه خود زندگی کرده ایم و جزئی از آن بوده ایم بدون اینکه با هدف و علاقمندی ویژه ای به مشاهده و اکتشاف آن بپردازیم. در مرحله دوم، ما با قصد معینی در آن جاها قدم برداشته ایم به جستجویی رفته ایم و موفق به درک چیزهای تازه ای شده ایم. نکته در اینجاست که برای مشاهده واقعی و دقیق، علاقمندی، هدف معین و دیدن توام با اراده داشته ایم، و اکتشاف واقعی هم در صورت وجود این سه شرط و عواملی دیگر صورت می گیرد. بارها با مربیان و آموزگاران در میان گذاشته
گیرد. بارها با مربیان و آموزگاران در میان گذاشته شده است که اگر می خواهند موضوعی را برای کودکان مطرح کنند بهتر است کوشش کنند که در آغاز کودکان آن را ببینند و لمس کنند و از نزدیک با آن آشنا شوند، آن وقت درباره آن با کودکان گفتگو کنند. بسیاری از مربیان ممکن است بگویند: اینها چیزهایی هستند که کودکان قبلا دیده اند. چطور ممکن است آنها را نشناسند. آب را مثال بیاوریم، بعضی از مربیان می گویند: کودکان از هنگامی که به دنیا آمده اند، آب نوشیده اند، با آن حمام کرده اند، چه لزومی دارد ما آن را از نو به آنها نشان دهیم؟
چه لزومی دارد ما آن را از نو به آنها نشان دهیم؟ در ظاهر این حرف درست می نماید، اما این مربیان فراموش کرده اند که کودکان تا پیش از طرح موضوع " آب " آن را کمتر در دایره دید یا دقت قرار داده اند. حال به هنگام طرح موضوع آب، باید آن را در برابر خود داشته باشند تا بتوانند همه ویژگیهای آن را از نزدیک احساس کنند. از کودکان بپرسید: بچه ها، آب چه رنگ است؟ عده زیادی از آنها فوری جواب خواهند داد: سفید. مشاهده زمانی سودمند است که حواس گوناگون انسان را توام با هدف و برنامه معین به کار گیرد. مثلا در مشاهده آب، درجه
برنامه معین به کار گیرد. مثلا در مشاهده آب، درجه حرارت، حالتهای گوناگون آن ( یخ، بخار، ابر، مه، ذرات ریز متراکم )، شیوه اندازه گیری آن، عبور نور از آن، حل شدن بعضی اجسام در آن و شناور یا غوطه ور و ته نشین شدن اجسام گوناگون در آن همه باید مورد توجه قرار گیرد. مقایسه آب با مایعهای دیگر نیز لازم است. تنها پس از مشاهده دقیق، که با انواع آزمایشها و فعالیتها و حتی بازیها توام می شود، می توان مطمئن شد که کودک تصور نسبتا صحیحی از آب به دست آورده است، و مفهوم آب در ذهن او درست جایگزین شده است. اهمیت مشاهده صحیح
در ذهن او درست جایگزین شده است. اهمیت مشاهده صحیح توام با انواع فعالیتها به ویژه در دوران پیش از دبستان، که مفاهیم اشیا و کلمه های مربوط به آنها در ذهن کودکان شکل می گیرد، اساسی است. به همین سبب مربی باید تقریبا به طور مداوم از عوامل محیط زندگی برای آموزش کودکان استفاده کند و با توجه به علاقه مندیها و هدفها، کار مشاهده همه جانبه را در برنامه های گوناگون روزانه کودکان بگنجاند، تا جایی که برای کودک مشاهده دقیق نوعی عادت بشود و با کنجکاوی و دقت بیشتر به اکتشاف خواص اشیا، شناسایی وسایل بازی و غیر از آن و پدیده
خواص اشیا، شناسایی وسایل بازی و غیر از آن و پدیده های مختلف بپردازد. چرا و چگونه، برای او نوعی پرسش دائمی باشد. در کودکستان عموما با دو نوع مشاهده روبه رو هستیم. مشاهده کوتاه مدت، که در یک یا چند جلسه پایان می پذیرد: مانند مشاهده یک حیوان، یک میوه، یا یک وسیله نقلیه یا یک پدیده طبیعی، مثل باد، باران و برف. مشاهده درازمدت که در یک یا چند جلسه تمام نمی شود و ممکن است هفته ها و بلکه ماهها طول بکشد. مانند کاشتن یک دانه تا هنگام رشد و میوه دادن آن، پرورش کرم ابریشم، مشاهده آب و هوا در هر فصل، تغییرهای یک درخت
مشاهده آب و هوا در هر فصل، تغییرهای یک درخت در فصلهای مختلف، نگهداری یک پرنده و مشاهده تخمگذاری آن. آنچه در مشاهده درازمدت لازم است، تهیه وسایلی برای یادداشت کردن این تغییرهاست: این کار به صورت نقاشی، یا نمونه برداری و خشک کردن و چسباندن در یک جدول زمانی، و اندازه گیری و علامتگذاری امکانپذیر است. زیرا در این صورت کودکان می توانند مراحل پیشین را به خاطر بیاورند و همواره وسیله ای برای مقایسه کردن در اختیار داشته باشند. توران میرهادی محیط را چشمه ای پایان ناپذیر برای مشاهده و آموزش می داند و می نویسد: درباره
برای مشاهده و آموزش می داند و می نویسد: درباره آموزش و پرورش پیش از دبستان، همیشه نام دو تن از بزرگان تعلیم و تربیت تکرار می شود. یکی خانم ماریا مونته سوری پزشک و روانشناس ایتالیایی ( 1952 – 1870 )، و دیگری دکتر اروید دکرولی، پزشک و روانشناس بلژیکی. هر دو نفر به امر آموزش پیش از دبستان، به ویژه به پرورش حواس پنجگانه، توجه بسیار کرده اند. اما این دو استاد تعلیم و تربیت با هم تفاوتی اساسی داشته اند. خانم مونته سوری با دیدی آزمایشگاهی به پرورش حواس کودکان پرداخته است و برای این منظور وسایل ویژه ای درست کرده
است و برای این منظور وسایل ویژه ای درست کرده است که می بایست کودکان با روشی معین و حساب شده از آنها استفاده کنند. مانند برجی که از حلقه های صورتی رنگ بزرگ و کوچک تشکیل شده است. کودک بایستی حلقه بزرگتر را در زیر قرار دهد و به ترتیب، حلقه های کوچکتر را یکی پس از دیگری روی آن بگذارد تا برجی درست کند و با این کار از راه تجربی به مفهوم تفاوت اندازه ها از نظر حجم و بزرگی و یا کوچکی اشیا پی ببرد. یا بازی با جعبه هایی یک شکل و یک اندازه، که در هر یک وزنه ای متفاوت با دیگری گذاشته شده است، و کودک باید آنها را به