payamvha/North_RAG huggingface dataset:
و بنادر ایران به فرمان عمرو بن عاص در روستای کوشه قشم بنا شده‌است. تخریب و بازسازی. سال ۷۳۶ هجری قمری این مسجد بر اثر زلزله تخریب شد و پس از چندی در سال ۷۳۷ هجری قمری توسط سلطان فتح‌الله نوادهٔ سلطان محمود غزنوی که احتمالاً یکی از پادشاهان هرمز یا لارستان بوده، تجدیدبنا شده‌است. همچنین دربارهٔ مسجد شیخ برخ نقل شده که می‌گویند در اثر زلزله‌ای ویرانگر اکثر بناها از جمله عبادتگاه زاهد مشهور شیخ برخ با خاک یکسان شدند. بعدها کشتی‌بانی که از آفریقا آمده بود در دریا دچار طوفان می‌شود و پیش خود نذر می‌کند که اگر
دچار طوفان می‌شود و پیش خود نذر می‌کند که اگر جان سالم به در ببرد، مسجد شیخ برخ را بازسازی کند. طوفان کشتی او را نزدیک روستا به گل می‌نشاند و او از چوب‌های دکل کشتی، مسجد را بازسازی می‌کند و بر ورودی آن به خط نسج خام نام شیخ و تاریخ تجدید بنا را حک می‌کند. چهارشنبه ۲۰ شهریور ۸۷ در اثر زلزله در قشم، بخشی از ستون‌های قدیمی مسجد و طاق دیواره‌های ورودی این مسجد ۱۲۰۰ ساله آسیب دید و میزان ترک‌های وارد شده به آن به اندازه‌ای بود که احتمال داده می‌شد با زلزله دیگری فرو بریزد. معماری و محوطه. در محوطه اطراف مسجد،
فرو بریزد. معماری و محوطه. در محوطه اطراف مسجد، گورستانی وسیع و نخلستان‌های متعددی جلب توجه می‌کند. در کنار مسجد، یک برکه دراز به صورت شمالی و جنوبی وجود دارد تا سال ۱۳۰۰ هجری قمری این مسجد در مرکز روستا قرار داشت و به عنوان مسجد جامع از آن استفاده می‌شد. محراب مسجد در قسمت شمالی واقع شده و در بالای محراب آثار قابی از گچ دیده می‌شود که در حدود ۱ متر ارتفاع و ۵/۱ متر طول دارد. در حال حاضر فقط یکی از اضلاع این قاب بر روی دیوار باقی مانده‌است و سه ضلع دیگر آن فرو ریخته‌است ولی هنوز آثار آن پابرجاست. در این
فرو ریخته‌است ولی هنوز آثار آن پابرجاست. در این مسجد کتیبه‌ای چوبی وجود داشته که تاریخ بنا، انهدام و تعمیر مسجد بر روی آن قید شده بود. این لوح به تهران منتقل شده و در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود در جوار مسجد شیخ برخ، زیارتگاه شیخ برخ با گنبد ویژه هشت گوش قرار دارد. سنگ گورهای بسیار کهن از سده‌های اول هجری در گورستان مجاور شیخ برخ وجود دارد. این بقعه از سنگ لاشه و ملاط و اندود ساروج و گچ بنا شده‌است. درون آن از نظر تزئینات بدنه‌ها به صورت طاق نماسازی و سپس بخش بلند زیر پاکار گنبد آن که به سه دوره تقسیم
بخش بلند زیر پاکار گنبد آن که به سه دوره تقسیم می‌شود، شباهت بسیاری به تزئینات و طاق نماسازی‌های ساده و کولی در بقعه بی‌بی مریم قشم دارد. از آنجا که سقف مسجد از چوب است، اهالی روستا معتقدند که لنچ وارونه ای سقف مسجد شده‌است.
مسجد توران شاه در شهر قشم در بخش مرکزی از توابع شهرستان قشم و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. «مسجد توران شاه» جزیره قشم . به روزگار شورش مغول و هرج و مرج آن دوران، گویا طایفه‌ای که رئیس آن «توران» نامی بوده‌است، به جزیره قشم آمده و بارگاه، مسجد و حمامی و نام شاهی بر خود نهاده و به توران شاه، سرشناس شده‌است. آبادی توریان، در جزیره قشم، یادگار آن دوره‌است. در مسجد توران شاه آبادی توریان، منبر چوبی آیینه کاری وجود داشته که به سال ۱۱۱۵ هجری قمری در اثر زلزله شدیدی که مسجد و بارگاه ویران شده‌اند،
اثر زلزله شدیدی که مسجد و بارگاه ویران شده‌اند، منبر هم در زیر خاک دفن شده بوده‌است. پس از مدتی بارگاه و مسجد را می‌کاوند و منبر را از زیر خاک بیرون می‌آورند و شکسته‌های منبر را در مسجد رمکان می‌گذراندکه هنوز بر جای است.
مسجد خالدی لنگه معروف به مسجد خالدی سلطان العلما ، واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. «مسجد خالدی سلطان العلما» (بندر لنگه)، این بنا در محله بلوکی بندر لنگه واقع شده و بنای اولیه آن از آثار دورهٔ زندیه است که در دوره اخیر بازسازی شده و گسترش یافته‌است. در مجاورت مسجد مدرسه علوم دینی سلطان العلما تأسیس سال ۱۳۳۶ هجری قمری، ویژه اهل سنت واقع شده‌است. بنای مسجد بر روی سطح مرتفع تری از زمین‌های اطراف ساخته شده و مشتمل بر صحن شبستان و ایوان‌های ستون‌دار است. ورودی
بر صحن شبستان و ایوان‌های ستون‌دار است. ورودی صحن مسجد از جبهه خاوری است و در آن آب‌انبار (برکه) و حوض جهت وضو تعبیه شده‌است. مسجد دارای محراب و منبری مجلل با تزیینات و اکلیل گچبری است. شبستان مسجد دارای دو ستون اصلی در میانه و دو نیم ستون در میانه اضلاع شمالی و جنوبی است. پوشش مسطح تیر و چوبی این شبستان بر روی ستون‌های میانی و جرزهای کناری قرار گرفته‌است. تزیینات منحصر به آرایه‌های گچی است. در جبهه جنوب شرقی حیاط اصلی مسجد مأذنه‌ای ساخته شده‌است.
مسجد جامع قشم در شهر قشم در بخش مرکزی از توابع شهرستان قشم و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. «مسجد جامع قشم» یکی از بزرگ‌ترین وقدیمیترین مساجد شهر قشم است، که گفته می‌شود از آثار «صوغیه» (همسر حاکم وقت) بوده و در سال ۱۲۰۲ هجری قمری ساخته شده‌است. طرح شبستان مسجد مستطیلی شکل است و در وسط آن، در دو ردیف، شانزده ستون تعبیه شده‌است. داخل مسجد در جهت طولی از ۷ دهانه و در جهت عرضی از ۴ دهانه فرش انداز شکل گرفته‌است و محراب و منبر آن در وسط دیوار طولی جنوبی قرار دارد. پوشش سقف به کمک دیوارهای دو طرف
جنوبی قرار دارد. پوشش سقف به کمک دیوارهای دو طرف و قوس‌های تیره‌دار بر روی ستونهای ۱۶ گانه استوار شده‌است. در حال حاضر نیز در این مسجد به طور مرتب در روزهای جمعه نمازهای جمعه و در اعیاد مذهبی برگزار می‌شود.
غار جوجه یکی از غارهای شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۷۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته‌است. این اثر یکی از شگفت انگیزترین غارهای طبیعی شهرستان قائنات می‌باشد که دارای اهمیت باستان‌شناسی نیز می‌باشد. این غار در ۲۵ کیلومتری شرق قائن و ۳٫۵ کیلومتری روستای ورزگ واقع است. این غار بر خلاف اسم آن بزرگ‌ترین غار شناسایی شده در جنوب خراسان است. دهانه این غار در ارتفاع تقریبی ۸۰ متر از کف دره رو به شرق قرار دارد ابعاد دهانه غار ۲٫۳۰ در ۴ متر است ارتفاع غار در داخل به
دهانه غار ۲٫۳۰ در ۴ متر است ارتفاع غار در داخل به چهل متر نیز می‌رسد عمق غار صدها متر و عرض متوسط ان نیز ۲۰ متر است شیب غار به سمت پایین و در بقیه نقاط دارای شیب ۷۰ درجه می‌باشد آثار و بقایای سفالهایی مربوط به دوران تاریخی در ابتدای غار پراکنده‌است در ابتدای غار حوضی جانبی با مصالح سنگ و ساروج ساخته شده‌است. شکل داخلی غار بسیار چشم‌نواز است و متشکل از یک تالار اصلی است. تشکیلات زیبای بلوری و گل کلمی بر سطح دیواره‌ها و سطح کف مشاهده می‌شود در قسمت‌هایی از غار نیز تشکیلات زیبای آهکی استالاگمیت و استالاکتیت
نیز تشکیلات زیبای آهکی استالاگمیت و استالاکتیت به طرز شگفت‌آوری مشاهده می‌شود. از دیگر غارهای جالب توجه منطقه قائنات می‌توان به غار مریم ساز زنه، غار فارسان، غار ترشی بندری، غار نوغاب و غار پهلوان اشاره کرد.
در بنیان‌های رایش پارادوکس راسل یا ناسازنمای راسل از برجسته‌ترین ناسازنماهای نگره‌ی مجموعه‌ها است که به دست دانشمند و فیلسوف بریتانیایی برتراند راسل در سال ۱۹۰۱ شناسانده شد. این ناسازنما نشان می‌دهد که نگره‌ی طبیعی مجموعه‌های فرگه که برپایه‌ی کارهای گئورگ کانتور، بنیان‌گذار نظریه مجموعه‌ها، بود دارای پاد‌گویی‌هایی در درون خودش است. بحث غیررسمی. در نظریه طبیعی مجموعه‌ها دو اصل موضوع عمده وجود دارد که عبارت‌اند از اصل موضوع گسترش و اصل موضوع شهودی تجرید. اصل شهودی تجرید بیان می‌کند که اگر formula_1 یک
اصل شهودی تجرید بیان می‌کند که اگر formula_1 یک گزاره‌نما در مورد متغیر آزاد x باشد آنگاه: یک مجموعه‌است. به بیان دیگر متناظر با هر گزاره‌نما (خاصیت (به عبارت ساده‌تر مجموعه)) چون formula_1، مجموعه‌ای وجود دارد که دقیقاً شامل عناصری است که در formula_1 صدق می‌کنند. به این ترتیب این اصل به ما اجازه می‌دهد که به‌وسیلهٔ هر ویژگی دلخواه، یک مجموعه داشته باشیم. برتراند راسل به‌وسیلهٔ پارادکس راسل نشان داد که در نظر گرفتن این اصل در نظریهٔ طبیعی مجموعه‌ها موجب تناقض می‌شود، و لذا نظریهٔ طبیعی مجموعه‌های گئورگ
تناقض می‌شود، و لذا نظریهٔ طبیعی مجموعه‌های گئورگ کانتور نظریه‌ای ناسازگار است و نیاز به بازنگری دارد. راسل، به‌وسیلهٔ ارایهٔ مجموعهٔ همه مجموعه‌هایی که عضو خود نیستند، این فرض را که مجموعه‌ها می‌توانند به صورت آزاد و بدون هیچ قید و بند و معیاری تعریف شوند، باطل اعلام کرد. این مجموعه توسط برتراند راسل معرفی شد و تناقضی که از آن حاصل می‌شود پارادوکس راسل است. گزاره‌نمای formula_5 را در مورد مجموعه‌ها، در نظر بگیرید. دراین صورت مطابق اصل شهودی تجرید یک مجموعه‌است که شامل همهٔ مجموعه‌هایی است که عضو خودشان
که شامل همهٔ مجموعه‌هایی است که عضو خودشان نیستند. فرض کنید R «مجموعهٔ همهٔ مجموعه‌هایی که عضو خودشان نیستند» باشد؛ یعنی: پس A یک عضو R است اگر و فقط اگر A یک عضو A نباشد؛ یعنی: هیچ چیز در نظریهٔ مجموعه‌های کانتور و فرگه مانع تعریف چنین مجموعه‌ای نمی‌شود و خوش تعریفی آن نیز واضح فرض می‌شود. مشکل هنگامی برمی‌خیزد که به خود مجموعهٔ R، به عنوان مجموعهٔ قابل قبول نگاه بیندازیم و این سؤال را در مورد R مطرح کنیم که آیا R عضوی از خودش است یا نه؟ پارادکس راسل اولین عامل برای برانگیختن تلاش ریاضیدانان در جهت اصل
عامل برای برانگیختن تلاش ریاضیدانان در جهت اصل موضوعی کردن نظریه مجموعه‌ها بود. آن‌ها سعی کردند نظریه مجموعه‌ها را بر پایهٔ اصولی قوی‌تر و پیچیده‌تر از اصل موضوع گسترش استوار کنند تا از تعریف چنین مجموعه‌هایی جلوگیری شود. این پارادکس، راسل را برای گسترش هرچه بیشتر نظریهٔ انواع و ارنست تسرملو را برای گسترش نظریه اصل موضوعی مجموعه‌ها سوق داد و موجب پیدایش نظریه مجموعه‌های تسرملو-فرانکیل و سایر دستگاه‌های اصل موضوعی مجموعه‌ها شد. این پارادکس همچنین نشان می‌دهد که مجموعه همه مجموعه‌ها نیز که تا آن زمان وجود آن
که مجموعه همه مجموعه‌ها نیز که تا آن زمان وجود آن مسلم فرض می‌شد، وجود ندارد. بیانی سوری از پارادوکس راسل و تحلیل منطقی. در حقیقت بیان دیگری از این پارادکس به زبان منطق چیزی بجز اطلاعات منطق مقدماتی و تعریف مجموعه‌هایی انتزاعی نیاز ندارد. با استفاده از نماد مجموعه‌ساز که در نظریه طبیعی مجموعه‌ها وجود دارد می‌توان مجموعه را تعریف کرد، در این صورت: حال با جایگذاری R به جای x داریم: که این یک تناقض است (در منطق ریاضی، تناقض گزاره (منطق) همواره نادرست است). این تناقض با استثنا قرار دادن برای مقادیر x رفع
این تناقض با استثنا قرار دادن برای مقادیر x رفع نمی‌شود چرا که موارد بسیاری از آن‌ها را داریم. تاریخچه. این‌که راسل چه موقع این پارادوکس را کشف کرد دقیقاً مشخص نیست، ولی به‌نظر می‌رسد که در ماه مه یا ژوئن سال ۱۹۰۱ و احتمالاً به عنوان نتیجه‌ای از کارش بروی قضیه کانتور (عدد اصلی هر مجموعه از عدد اصلی مجموعه توانی آن کمتر است) به این پارادوکس پی برده‌است. او ابتدا پارادکس را در سال ۱۹۰۱ به صورت مقاله‌ای در ماهنامهٔ "اینترنشنال" با عنوان «جدیدترین کار در فلسفه ریاضیات» مطرح کرد. او همچنین برهان کانتور را در
ریاضیات» مطرح کرد. او همچنین برهان کانتور را در مورد این‌که بزرگ‌ترین عدد اصلی وجود ندارد مطرح ساخت و اضافه کرد که «استاد» در مورد یک مغالطه زیرکانه مقصر است که او بعداً در این باره توضیح می‌دهد. راسل همچنین پارادوکس را در کتاب خود با عنوان اصول ریاضیات (Principles of Mathematics)-که نباید با کتاب قبلی او Principia Mathematica اشتباه شود- ذکر کرد که آن را «تناقض» نامید. دوباره او بیان کرد که این پارادکس را با تجزیه و تحلیل برهان کانتور برای اثبات عدم وجود بزرگ‌ترین عدد اصلی به‌دست آورده‌است. راسل در سال
بزرگ‌ترین عدد اصلی به‌دست آورده‌است. راسل در سال ۱۹۰۲ این پارادکس را با فرگه که در حال نوشتن جلد دوم کتاب خود با عنوان Grundgesetze der Arithmetik بود در میان گذاشت. فرگه با عجله در ضمیمه‌ای، یک راه حل برای رفع این پارادکس نوشت که بعدها ناکافی بودن آن به اثبات رسید. به هر حال، بعد از چاپ جلد دوم کتاب، فرگه بعد از انتشار دومین بخش کتاب خود، کمی در مورد منطق ریاضی و فلسفه ریاضیات نوشت. ارنست تسرملو در هنگام کار روی نظریه اصل موضوعی مجموعه‌ها که در سال ۱۹۰۸ آن را منتشر ساخت، به این پارادکس پی‌برد ولی گمان کرد
را منتشر ساخت، به این پارادکس پی‌برد ولی گمان کرد نکتهٔ کوچکی است و لذا هیچ‌گاه آن را منتشر نساخت. تسرملو در دستگاه اصل موضوعی خود، از این پارادکس با بهره‌گیری از اصل موضوعی با عنوان اصل موضوع تصریح جلوگیری کرد. راسل و آلفرد نورث وایتهد سه جلد از کتاب اصول ریاضیات را به امید پیروزی در حالی که فرگه شکست خورده‌بود نوشتند و در آن سعی کردند با استفاده از نظریهٔ انواع، از چنین پارادکس‌هایی در نظریه طبیعی مجموعه‌ها اجتناب کنند. هنگامی که آن‌ها موفق به پایه‌ریزی حساب شدند، به نظر نمی‌رسید که فقط از منطق استفاده
حساب شدند، به نظر نمی‌رسید که فقط از منطق استفاده کرده باشند. به هر حال کورت گودل، در بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۱ ثابت کرد که منطق بسیاری از بخش‌های "Principia Mathematica" که اکنون به عنوان منطق مقدماتی خوانده می‌شود کامل است ولی حساب پئانو در صورتی که سازگار باشد لزوماً ناکامل است؛ بنابراین از این به بعد برنامه‌های منطقی فرگه و "Principia Mathematica" مردند. نمونه‌های کاربردی. مواردی ساده‌تر از پارادکس راسل نیز وجود دارد که بیشتر با واقعت‌ها در زندگی نزدیک است و برای غیر منطقیون قابل فهم‌تر است. به عنوان
است و برای غیر منطقیون قابل فهم‌تر است. به عنوان مثال پارادوکس آرایشگر دهکده نمونه‌ای از آن است. در دهکده‌ای فقط یک ریش‌تراش وجود دارد. او فقط ریش کسانی را می‌تراشد که ریش خود را نمی‌تراشند. ریش خود ریش‌تراش را چه کسی می‌تراشد؟ اگر او ریش خود را نتراشد. باید نزد ریش‌تراش یعنی خودش برود تا ریشش را بتراشد و اگر ریش خودش را بتراشد نباید توسط ریش‌تراش یعنی خودش ریشش تراشیده شود! اما هنگامی که این بیانات غیررسمی و عامیانه از پارادکس را ارائه می‌دهیم اشکالی هم به‌وجود می‌آید. به عنوان نمونه در جواب پارادکس
هم به‌وجود می‌آید. به عنوان نمونه در جواب پارادکس آرایشگر آسان است که بگوییم چنین آرایشگری وجود نخواهد داشت. تمامی نکتهٔ پارادکس راسل در این است که پاسخ «چنین مجموعه‌ای وجود ندارد» به معنی این است که تعریف مجموعه به کمک نماد مجموعه‌ساز بدون هیچ مرز و معیاری ناکافی است و رضایت بخش نیست. البته برخی نمونه‌ها از این پارادکس این اشکال را ندارد. از این نمونه می‌توان به پارادکس گریلینگ-نلسون (Grelling-Nelson) اشاره کرد که در آن کلمات و معنای آن‌ها به‌جای افراد و آرایشگر قرار گرفته‌اند. این آسان است که پارادکس
و آرایشگر قرار گرفته‌اند. این آسان است که پارادکس آرایشگر را با رد وجود چنین آرایشگری رفع کنیم ولی گفتن چنین چیز مشابهی در مورد لغات و معناها ممکن نیست. پاسخ نظریه مجموعه‌ها به پارادکس. راسل به همراه آلفرد نورث وایتهد با گسترش نظریهٔ انواع سعی در دور کردن پارادکس کرد. در همین حال چالش‌های دیگری در نظریهٔ مجموعه‌ها پیدا شدند. در سال ۱۹۰۸ ارنست تسرملو یک دستگاه اصل موضوعی را برای نظریهٔ مجموعه‌ها ارائه داد که از پارادوکس‌های نظریه مجموعه‌ها جلوگیری می‌کرد. این اصول به‌وسیله آبراهام فرانکیل، تورالف اسکولم و
اصول به‌وسیله آبراهام فرانکیل، تورالف اسکولم و خود تسرملو در سال ۱۹۲۰ اصلاح شدند و سرانجام نظریه اصل موضوعی مجموعه‌ها را به وجود آوردند که آن را نظریه مجموعه‌های تسرملو-فرانکیل یا ZFC می‌نامند. در ZFC فرض این‌که هر گزاره‌نما، مجموعهٔ همهٔ اشیایی را که در آن خاصیت صدق می‌کنند تعریف می‌کند، وجود ندارد و به جای آن این جمله جایگزین شده‌است که «برای هر مجموعهٔ X و گزاره‌نمای formula_1، زیرمجموعه‌ای از همهٔ عناصر X وجود دارد که دارای خاصیت formula_17 هستند». به عبارت دیگر برای مجموعهٔ X و گزاره‌نمای formula_17
عبارت دیگر برای مجموعهٔ X و گزاره‌نمای formula_17 زیرمجموعهٔ Y از X وجود دارد که formula_19 در این صورت مجموعهٔ ناممکن راسل R دیگر یک مجموعهٔ معتبر از نظر ZFC نخواهد بود و اساساً قابل تعریف نخواهد بود. اما ZFC تنها نظریهٔ اصل موضوعی به‌وجود آمده نبود بلکه نظریه‌های دیگری چون نظریه مجموعه‌های فون نیومن-گودل-برنیز(NGB) یا مبانی جدید و… نیز به‌وجود آمدند که هر یک دارای اصول موضوع خاص و محدودیت‌هایی هستند.
مُرْغ خانگی که به آن مُرْغ و ماکیان نیز می‌گویند، زیرگونه‌ای از گونه مرغ جنگلی سرخ و از اعضای خانواده قرقاولان و راسته ماکیان‌سانان است. این جانور با جمعیتی بیش از ۲۳٫۷ میلیارد در سال ۲۰۱۸، یکی از گسترده‌ترین جانوران اهلی در جهان است. انسان‌ها به‌طور عمده مرغ را به عنوان غذا پرورش می‌دهند و از گوشت و تخم آن استفاده می‌کنند. مرغ خانگی نر، خروس نامیده می‌شود خروس‌ها انواع مختلفی دارند مانند خروس لاری خروس مینیاتوری، سلطان و…. تولیدمثل مرغ مانند دیگر پرندگان از طریق تخم‌گذاری انجام می‌شود. دو نوع مرغ به نام
از طریق تخم‌گذاری انجام می‌شود. دو نوع مرغ به نام مرغ تخمگذار و مرغ گوشتی وجود دارد که مرغ تخمگذار زودتر رشد می‌کند و بالغ می‌شود و مرغ گوشتی دیرتر بالغ می‌شود. زیست‌شناسی عمومی. چهار گونه از سرده مرغ جنگلی (Gallus) وجود دارد که گمان می‌رود همه نژادهای ماکیان از این چهار گونه وحشی پدید آمده‌اند: مرغ جنگلی سرخ نیای اصلی مرغ خانگی است. با این حال مرغ خانگی یک زیرگونه خالص از مرغ جنگلی سرخ نیست و ژن‌هایی از سه گونه دیگر مرغ جنگلی در آن یافت شده است. یافته‌های اخیر نشان می‌دهد که اهلی کردن مرغ خانگی، بیش از
اخیر نشان می‌دهد که اهلی کردن مرغ خانگی، بیش از ۱۰٬۰۰۰ سال پیش در ویتنام صورت گرفته است. تا پیش از این باور عمومی بر این بود که این کار در هند انجام شده است. سپس مرغ اهلی راه خود را از هند به سوی ایران پیدا کرد. پس از آن از قلمرو لیدیه که توسط ایرانیان فتح شده بود، در قرن پنجم پیش از میلاد به یونان راه یافت. مرغ از دوران دودمان هجدهم فراعنه در مصر شناخته شده بوده است؛ طبق گزارش سالانهٔ توتمس سوم، پرنده‌ای که هر روز تخم می‌گذارد، به عنوان خراج از سرزمین مابین صحرای سینا و سوریه، یعنی بابل، به مصر آورده شده
صحرای سینا و سوریه، یعنی بابل، به مصر آورده شده است. اما در عهد عتیق هیچ نشانه‌ای از مرغ دیده نمی‌شود. تعداد. مرغ پرشمارترین و شایع‌ترین جانور اهلی در جهان می‌باشد. با جمعیتی بیش از ۲۴ میلیارد در سال ۲۰۰۳، هیچ پرنده‌ای در جهان به این شماره نمی‌رسد. واژه‌شناسی. در زبان فارسی، ماکیان بالغ و بالای یک سال را ماکیان (انگلیسی = hen) و جوجه ماکیان و مرغ خانگی نابالغ را "بهاری (باری)" (به انگلیسیpullet) می‌نامند. خروس بالغ هم خروس (انگلیسی =cock) و نابالغ هم جوجه خروس (cockerel) نام دارند. خود واژه مُرغ در ادبیات
(cockerel) نام دارند. خود واژه مُرغ در ادبیات کلاسیک پارسی به معنای پَرَنْدِه کاربرد داشت و هر پرنده ای را مرغ می‌نامیدند، مانند چکامه ای از کتاب مَنطِقُ الطَّیر(سخن پرندگان) عطار نیشاپوری: مَجمَعی کردند مُرغانِ جهان هرچه بودند آشِکارا و نَهان. امروزه در برخی زبان‌های ایرانی واژه مرغ همچنان به معنای پرنده است مانند زبان اوسِتیایی(ایرُنی) که آن را به صورت «Маргь» تلفظ آن «مْارْغْ» هست و معنای پرنده می‌دهد. رفتارشناسی. مرغها همه‌چیزخوارند. در محیط آزاد اغلب زمین را برای یافتن دانه‌ها، حشرات و حتی جانوران
زمین را برای یافتن دانه‌ها، حشرات و حتی جانوران بزرگتر همانند مارمولک و موشهای جوان می‌خراشد. مرغ به صورت طبیعی از ۵ تا ۱۱ سال، بسته به نژاد، عمر می‌کند. در مرغداری تجاری یک جوجهٔ گوشتی تا قبل از کشتار تنها شش هفته زندگی می‌کند. جوجه‌های نیمه‌گوشتی و پرورش یافته در محیط باز تا ۱۴ هفته هم نگهداری می‌شوند. مرغ‌های تخم‌گذار هم تا یک سال حدود ۳۰۰ تخم گذاشته و پس از آن توانایی آن‌ها در تخمگذاری کاهش می‌یابد و به کشتارگاه فرستاده می‌شوند تا از آن‌ها در غذای بچه، حیوانات خانگی، "پای" و غذاهای پرورده استفاده شود.
حیوانات خانگی، "پای" و غذاهای پرورده استفاده شود. بر اساس کتاب رکوردهای گینس، پیرترین مرغ جهان در سن ۱۶ سالگی بر اثر مشکل قلبی مرد. خروس را می‌توان از رنگ تندتر آن نسبت به مرغ و پرهای بلند دم و همچنین پرهای نوک‌تیز گردن و کمر از مرغ تشخیص داد. با این حال در برخی نژادها مانند "سبرایت" مرغ و خروس تفاوت بسیار اندکی دارند. خروس را همچنین می‌توان با دقت در بلندی تاج و سیخک (برآمدگی نیزه مانند در پای مرغ) از مرغ باز شناخت. در بعضی نژادها و نژادهای دورگه مرغ و خروس را از رنگ آن‌ها می‌توان تمیز داد. در مرغ بالغ
را از رنگ آن‌ها می‌توان تمیز داد. در مرغ بالغ گوشت بالای سر (کاکل =تاجcomb/cock's comb) و همچنین زائدهٔ زیر حلقوم پرنده (wattle زیرحلقوم یا غبغب) اندکی رشد می‌نماید. در اکثر نژادها رشد تاج و زیر حلقوم در خروس‌ها بیشتر از مرغان است به طوری که کاکل خروس بزرگ‌تر از کاکل مرغ می‌باشد. در برخی نژادها هم پرهایی اضافه در ناحیه صورت و غبغب پرنده می‌روید که ناشی از یک تغییر ژنتیکی بوده و به آن ریش (beard/muff) گفته می‌شود. مرغ‌ها توانایی پریدن و پرواز کردن برای مسافت‌های بلند و طولانی را ندارند، اما در نژادهای
مسافت‌های بلند و طولانی را ندارند، اما در نژادهای سبک‌تر و مینیاتوری مانند مرغ و خروس سبرایت می‌توانند که بر روی نرده یا شاخه‌ها، جایی که به‌طور طبیعی استراحتگاه آن‌هاست، به خوبی در ارتفاع کم پرواز کنند مرغ‌ها معمولاً عمل پریدن را برای جستجو یا اجتناب از خطر انجام می‌دهند. مرغ‌ها اجتماعی بوده و گله‌ای زندگی می‌کنند. مرغ‌ها در درون خود یک نوع سلسله مراتب (pecking order) دارند که در آن عده‌ای از پرندگان در به‌دست آوردن غذا و محل استراحت برتری دارند. برداشتن مرغ و خروس‌ها از گله، سبب اخلال در این نظم می‌شود
مرغ و خروس‌ها از گله، سبب اخلال در این نظم می‌شود تا دوباره سلسله مراتب جدید و مراحل رشد مرغ برقرار شود. افزودن پرندگان جدید- به‌ویژه پرندگان جوان- به گله معمولاً موجب نزاع و ایجاد جراحت می‌شود. مرغ‌ها معمولاً تمایل دارند که در جایی تخمگذاری کنند که از پیش در آنجا تخم بوده باشد و تخم‌های آشیانه‌های اطراف را نیز به محل خود انتقال می‌دهد. گاهی نیز بر سر تخمگذاری در یک محل خاص، بسیار لجوج و یک‌دنده می‌شوند. بسیار اتفاق می‌افتد که دو مرغ بر سر جای تخمگذاری با هم درگیر شده و حتی اگر محل کوچک باشد بر روی هم تخم
درگیر شده و حتی اگر محل کوچک باشد بر روی هم تخم می‌گذارند. خروس‌ها به منظور اعلام حضور به خروس‌های رقیب بانگ می‌زنند. این عمل می‌تواند به علت تغییرات محیط هم باشد. مرغ‌ها نیز پس از تخمگذاری یا برای صدا زدن جوجه‌های خود قدقد می‌کنند. در سال ۲۰۰۶ دانشمندانی که بر روی پیشینه پرندگان تحقیق می‌کردند به یک ژن پس‌مانده- talpid۲ برخوردند که در دوران جنینی عامل شکل‌گیری دندان‌ها در فک می‌باشد؛ شبیه آنچه در فسیلهای پرندگان دیده شده است. "جان فالن" ناظر این پروژه اظهار می‌دارد که: "... مرغ‌ها تحت شرایطی خاص توانایی
می‌دارد که: "... مرغ‌ها تحت شرایطی خاص توانایی دندان درآوردن را حفظ کرده‌اند… ." جوجه‌کشی. در طبیعت اکثر پرندگان پس از یک دورهٔ تخمک‌گذاری (clutch)، بر روی تخم‌های خود خوابیده تا تبدیل به جوجه مرغ شوند. اغلب مرغ‌های خانگی هم این عمل را انجام می‌دهند که به این حالت به اصطلاح کرچ شدن گفته می‌شود. یک مرغدار می‌تواند با گذاشتن تخم مصنوعی در لانه، مرغ را تشویق به کرچ شدن نماید یا بالعکس، با قرار دادن لانه در ارتفاع و توری سیمی‌کردن کف لانه از کرچی مرغ ممانعت به عمل آورد. مرغ کرچ تخمگذاری را قطع نموده و بر جوجه
عمل آورد. مرغ کرچ تخمگذاری را قطع نموده و بر جوجه کشی (incubation) تمرکز می‌کند (هر دوره clutch معمولاً از ۱۲ تخم تشکیل می‌شود). مرغ کرچ بر سر جای خود و بر روی تخم‌ها می‌خوابد و در صورت ایجاد مزاحمت اعتراض خود را با سر و صدا و بلند کردن پرهای خود نشان می‌دهد و تنها به‌مدت کوتاهی برای خوردن و آشامیدن و همچنین عمل دفع و خاکبازی (dust bathe) از جای خود برمی‌خیزد. در طول دورهٔ جوجه کشی مرغ کرچ دما و رطوبت بستر را ثابت نگه می‌دارد و تخم‌ها را طی دورهٔ اول انکوباسیون به‌طور مرتب می‌چرخاند تا از چسبیدن جنین به
به‌طور مرتب می‌چرخاند تا از چسبیدن جنین به پوسته جلوگیری کند. در پایان دورهٔ جوجه کشی که معمولاً ۲۱ روز است، تخم‌ها در صورت بارور بودن، هچ hatch می‌شوند. با شروع انکوباسیون رشد جنین هم آغاز می‌شود و همهٔ تخم‌ها با یک یا حداکثر دو روز اختلاف هچ می‌شوند؛ اگر چه تاریخ گذاشته شدن تخم‌ها تا دو هفته هم با یکدیگر اختلاف داشته باشند. قبل از هچ شدن مرغ می‌تواند صدای جوجه‌ها را در تخم شنیده و با قدقد کردن آن‌ها را تشویق به بیرون آمدن می‌کند. جوجه‌ها با نوک خود سوراخی را جهت تنفس خود در قسمت پهن تخم که معمولاً در
را جهت تنفس خود در قسمت پهن تخم که معمولاً در بالای سر جوجه قرار می‌گیرد، ایجاد می‌کنند. سپس برای چند ساعت استراحت کرده، به جذب زرده (yolk) و بقایای خون پوسته که در پایین تخم است و تا پیش از این برای تنفس جوجه بکار می‌رفت، می‌پردازد. پس از آن به گشاد کردن سوراخ و ایجاد یک در، در قسمت پهن تخم اقدام می‌کند و پس از موفقیت خود را به بیرون می‌غلطاند و در گرمای بستر بدن خیسش خشک می‌شود. مرغ مادر معمولاً به مدت دو روز پس از هچ در لانه می‌ماند و در این مدت جوجه‌ها از زردهٔ جذب شده تغذیه می‌کنند. تخمهایی که بارور
از زردهٔ جذب شده تغذیه می‌کنند. تخمهایی که بارور نمی‌باشند هچ نشده و مرغ که از جوجه شدن آن‌ها ناامید گشته، لانه را ترک می‌کند. پس از هچ مرغ مادر به‌شدت مراقب جوجه‌های خود بوده و هر زمان که لازم باشد آن‌ها را گرم می‌کند (مرغ مادر زمان این عمل را با صدای مخصوصی که جوجه‌ها از خود درمی‌آورند، متوجه می‌شود). مرغ مادر جوجه‌ها را به سمت آب و غذا هدایت کرده و هنگامی که شیء خوراکی ببیند، آن‌ها را صدا می‌زند اما به ندرت جوجه‌ها را مستقیماً تغذیه می‌کند. مرغ مادر به مدت چندین هفته (معمولاً ۶ هفته) به مراقبت از
به مدت چندین هفته (معمولاً ۶ هفته) به مراقبت از جوجه‌ها ادامه داده و سپس به تدریج علاقهٔ خود را از دست داده و شروع به تخمگذاری می‌کند. مرغ‌های تخم‌گذار امروزی به ندرت کرچ می‌شوند و در صورت کرچ شدن در نیمهٔ دورهٔ جوجه کشی از روی تخم‌ها بلند می‌شوند. با این وجود چندین نژاد چند منظوره (utility) مانند مرغ کوشین، مرغ کورنیش و سیلکی (مرغ ابریشمی) هستند که به‌طور مرتب کرچ شده و نه تنها برای جوجه مرغها، بلکه برای سایر گونه‌های پرندگانی که طول دورهٔ جوجه کشی آن‌ها کوتاهتر یا بلندتر از مرغ است (مانند بلدرچین،
کوتاهتر یا بلندتر از مرغ است (مانند بلدرچین، قرقاول، غاز، بوقلمون و …) مادران خوبی هستند. تخم مرغ را می‌توان در زیر پای اردک نیز گذاشت، اما میزان موفقیت آن متغیر است. جوجه‌کشی مصنوعی. جوجه‌کشی را می‌توان به صورت مصنوعی و کاملاً موفقیت‌آمیز نیز انجام داد. البته گاهی وقت‌ها چنین حرف صدق نمی‌کند و تخم مرغ در همان روزهای اولیه یا چند روز بعد گذاشتن در جوجه از بین خواهد رفت. چرا که ممکن است برق قطع شود و در اثر پایین رفتن دمای جوجه کشی و تخم‌ها جنین رشد کرده از بین برود. البته این بحث بیشتر برای جوجه کشی‌های
بین برود. البته این بحث بیشتر برای جوجه کشی‌های خانگی و ساده رخ می‌دهد که صنعتی نیستند. تقریباً همهٔ تخم‌های بارور تحت شرایط مناسب ۳۷٫۵ سانتیگراد (۹۹٫۵ فارنهایت) و ۵۵٪ رطوبت نسبی (در سه روز آخر برای نرمتر شدن پوسته ۷۰٪) هچ می‌شوند. طی اولین مرحلهٔ جوجه‌کشی تخم‌ها را باید به‌طور منظم (۳ تا ۸ بار در روز) چرخاند. اگر تخم‌ها چرخانده نشوند، جنین به پوسته تخم چسبیده و می‌میرد یا با نقص عضو هچ می‌شود. بعضی از ماشین‌های جوجه‌کشی (incubator) این عمل را به‌طور خودکار انجام می‌دهند. عمل چرخاندن از رفتار مرغ که در طول
انجام می‌دهند. عمل چرخاندن از رفتار مرغ که در طول شبانه‌روز چندین بار بلند شده و تخم‌ها را با نوک خود می‌چرخاند، تقلید شده است. با این حال چرخاندن تخم‌ها در هفتهٔ آخر می‌تواند وضعیت قرار گرفتن درست جوجه در تخم به منظور شکستن پوسته را برهم بزند. مرغ‌ها به عنوان جانور خانگی. مرغ‌ها جانوران کم خرجی هستند. اصلی‌ترین دغدغه در نگهداری مرغ، جای آن است. مرغ‌ها را می‌توان در قفس نگه داشت و در شب‌ها نیز بر روی چوب خواب یا شاخه استراحت کنند و زیر پای آن‌ها نیز می‌توان کاه یا خاک اره گذاشت که با توجه به میزان بالای