payamvha/North_RAG huggingface dataset:
باربارا رینگر یکی از بنیانگذاران قانون کپی‌رایت بود. زندگی‌نامه. وی در سال ۱۹۲۵ در آمریکا متولد شد. در دانشگاه جرج واشینگتن تحصیل کرد. رینگر سال‌هایی طولانی را صرف برنامه‌ریزی و اجرای قانون کپی رایت در جهان کرد. در ماه مه ۲۰۰۹ در سن ۸۳ سالگی درگذشت.
لِشان دِدان (به آرامی نو: לשן דידן) از گویش‌های زبان آرامی یهودیان معاصر است که در اصل در آذربایجان صحبت می‌شد. این زبان در منطقه دریاچه ارومیه از سلماس تا مهاباد صحبت می‌شد ولی در این منطقه امروزه منقرض شده‌است. بیشتر گویشوران این زبان امروزه در کشور اسرائیل زندگی می‌کنند. نام لشان ددان در آرامی به معنای «زبان ما» است. به این زبان، آرامی نو و آرامی نو یهودیان آذربایجان ایران نیز می‌گویند.
تَنَفُس یا دم‌وبازدم مجموع دو عمل فروبردن هوا به داخل دستگاه تنفسی (دَم) و سپس خارج کردن هوا (بازدم) که هدف آن رساندن اکسیژن به خون و خارج کردن دی اکسید کربن از خون است. تنفس. تنفس را می‌توان این گونه تعریف کرد: تبادل گازها بین موجود و محیطی که در آن زندگی می‌کند. با این تعریف دو نوع تنفس در موجود زنده خواهیم داشت: تنفس داخلی. تنفس داخلی، تبادل گازها بین جریان خون و سلول‌های مجاور صورت می‌گیرد. خون در طی عبور از میان بافتهای بدن، تقریباً به اندازه ۵ تا ۷٪ از حجم خود، اکسیژن از دست می‌دهد و ۴ تا ۶٪ دی‌اکسید
حجم خود، اکسیژن از دست می‌دهد و ۴ تا ۶٪ دی‌اکسید کربن دریافت می‌کند. هنگامی که دما یا اسیدیته(اسیدی بودن یا به عبارتی داشتن PH کمتر از ۷)، افزایش پیدا می‌کند، اکسیژن بیشتری به بافت‌ها می‌رسد. قسمت اعظم اکسیژن خون به هموگلوبین گویچه‌های سرخ خون (Red Blood Cell) پیوند می‌شود. اما تنها ۳۰٪ دی‌اکسید کربن توسط این سلول‌ها حمل شده، بقیه آن در پلاسما حل می‌شود. تنفس خارجی. تنفس خارجی، تبادل گازها بین ریه و جریان خون است. بسیاری از تجهیزات تنفسی، با اندازه‌گیری یا درمان وضعیت‌های ناهنجار تنفس خارجی سروکار دارند.
درمان وضعیت‌های ناهنجار تنفس خارجی سروکار دارند. تنفس خارجی دو مرحله دارد: دَم و بازدم. ریتم تنفسی. در انسان سالم تعداد تنفس در هر دقیقه دوازده بار است که به آن ریتم نرمال تنفسی می‌گویند. افزایش یا کاهش در تعداد تنفس به‌ترتیب تندنفسی (تاکی‌پنه) و کنددمی (برادی‌پنی) نامیده شده و نشانهٔ بیماری است. اعضای تنفس. اعضای تنفسی به دو بخش تقسیم‌بندی می‌شود: نقش ماهیچه‌های میان‌دنده در تنفس. هنگام دم (تنفس). در دم عمیق ماهیچه های گردن نیز منقبض می شوند. در دم به دلیل گسترش حجم درونی قفسه سینه و کم بودن غلظت هوا و
گسترش حجم درونی قفسه سینه و کم بودن غلظت هوا و اجزای آن مانند اکسیژن، هوا ی بیرون شش‌ها توسط واپخش به درون ششها وارد می‌شود. هنگام بازدم. در بازدم به دلیل کوچک شدن حجم درونی قفسه سینه و زیاد بودن غلظت هوا و اجزای آن مانند دی اکسید کربن، هوای درونی شش‌ها توسط پخش مولکولی به بیرون شش‌ها منتقل می‌شود. اما باید توجه داشت که در بازدم عادی هیچ ماهیچه ای منقبض نمی‌شود و فقط در بازدم عمیق ماهیچه های بین دنده ای درونی و ماهیچه های شکمی منقبض میشوند پارامترهای تنفسی. پارامترهای تنفسی، اندازه‌گیری‌هایی هستند که از
پارامترهای تنفسی، اندازه‌گیری‌هایی هستند که از بررسی آن‌ها می‌توان، وضعیت عملکرد تنفس را نشان داد. این پارامترها شامل حجم‌های ریوی، ظرفیت‌های ریوی، مقاومت راه‌های هوایی. پذیرش و الاستیسیته ریوی و فشار داخل سینه‌ای است. تنها قسمتی از هوایی که به داخل دستگاه تنفس وارد می‌شود، به آلوئل‌ها می‌رسد و قسمتی از آن در فضای هدایتی باقی می‌ماند که در نتیجه برای تبادل گازی، با خون در دسترس نیست. به این هوا، هوای مرده گفته می‌شود. دلیل وجود چنین حجمی این است که همواره مقداری هوا در سیستم تنفسی وجود دارد که سیستم را باز
هوا در سیستم تنفسی وجود دارد که سیستم را باز نگه می‌دارد در نتیجه هربار نیروی زیادی برای بازکردن راه‌های هوایی و بخش تنفسی لازم نیست. نقش قانون بویل در تنفس. با انقباض و انبساط پرده دیافراگم، ماهیچه‌های شکمی و ماهیچه‌های بین‌دنده‌ای، حجم شش‌ها کم و زیاد می‌شود. بر اساس قانون بویل، هنگامی که حجم شش‌ها افزایش می‌یابد، فشار هوای بیرون بیش از فشار هوای درون شش‌هاست و بنابراین، دَم صورت می‌گیرد. با کاهش حجم شش‌ها، فشار هوای درون شش‌ها افزایش می‌یابد و بازدم صورت می‌گیرد. نقش دم و بازدم درست. دم و باز دم درست
می‌گیرد. نقش دم و بازدم درست. دم و باز دم درست موجب افزایش گردش خون و اکسیژن رسانی به موقع به بدن می‌شود. دم و باز دم مناسب در ورزش یکی از نکات بسیار مهمی می‌باشد که ورزشکاران با رعایت این مورد در فعالیت ورزشی خود نتایج بهتری را می‌گیرند.
نای اندامی لوله مانند در دستگاه تنفسی است که از انتهای حنجره آغاز و به نایژه‌ها ختم می‌شود. این عضو حدود ۱۲ سانتی‌متر طول و ۲ سانتی‌متر قطر دارد. در طول نای ۱۶ تا ۲۰ قطعه غضروفی C شکل وجود دارد. نای وظیفه انتقال هوا را به درون شش‌ها برعهده دارد و سطح داخلی آن به وسیلهٔ بافت مطبق کاذب منشوری مژه‌دار پوشیده شده‌است. جستارهای وابسته. دستگاه تنفسی منابع. گایتون "فیزیولوژی پزشکی". تهران
کیسه هوایی یا آلوئول تنفسی انتهایی‌ترین بخش نای و بخشی از پارانشیم شش است. کیسه هوایی در واقع محل اصلی مبادله گازهای هوای تنفسی با گازهای خون است و تنها در پستانداران وجود دارد. این کیسه‌های هوایی در انتها یا در طول نایژک‌ها مبادله ای قرار دارند. بخش اصلی مبادله گازها در این بخش رخ می‌دهد. آناتومی. آلوئول‌ها دارای کلاژن و فیبرهای الاستیک هستند. فیبرهای الاستیک اجازه می‌دهند آلوئول‌ها در زمان "دم تنفسی" با افزایش سطح با هوای اکسیژن‌دار پُرشده و سپس در هنگام "بازدم تنفسی"، جمع شده و دی‌اکسیدکربن مبادله شده به
تنفسی"، جمع شده و دی‌اکسیدکربن مبادله شده به بیرون رانده شود. هردو ریه انسان روی‌هم دارای نزدیک به سیصد میلیون آلوئول بوده، که در مجموع سطحی برابر صدوچهل متر مربع دارند. هفتاد درصد هر گویچه از مویرگ‌ها پوشیده شده و قطر هر آلوئول در انسان بالغ به‌طور متوسط دویست میکرومتر است که در هنگام دم تنفسی افزایش می‌یابد. غشای بین آلوئول‌ها و مجرای مویرگ‌های ریه یا غشای آلوئولی، تنها ۰/۴ تا ۲ میکرومتر ضخامت دارد.&gt;آلوئول در لایه اپیتلیال و ماتریکس برون سلولی دربرگرفته شده‌است. در بعضی از دیواره‌های آلوئولی منافذی
شده‌است. در بعضی از دیواره‌های آلوئولی منافذی بین آلوئول‌ها وجود دارند که "روزنهٔ کوهن" نامیده می‌شوند و این کیسه‌ها از اهمیت زیادی برخوردار هستند. ساختار آلوئول‌ها به شکل خوشه‌های انگور است که سطح تماس وسیعی (70-100 متر مربع در انسان بالغ) برای تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن ایجاد می‌کند. دیواره آلوئول‌ها از سلول‌های پنوموسیت نوع I (برای تبادل گاز) و نوع II (تولید سورفاکتانت) تشکیل شده است. ضخامت این دیواره تنها 0.2-0.5 میکرومتر است. سورفاکتانت ریوی ماده‌ای لیپوپروتئینی است که توسط پنوموسیت‌های نوع II ترشح
لیپوپروتئینی است که توسط پنوموسیت‌های نوع II ترشح می‌شود و با کاهش کشش سطحی، از روی هم خوابیدن آلوئول‌ها جلوگیری می‌کند. شبکه مویرگی وسیع آلوئول‌ها حاوی حدود 280 میلیارد مویرگ است که اگر پشت سر هم چیده شوند، طولی حدود 2400 کیلومتر خواهند داشت. آلوئول‌ها در نوزادان نارس ممکن است به اندازه کافی سورفاکتانت تولید نکنند که منجر به سندرم زجر تنفسی نوزادان (RDS) می‌شود. اندازه آلوئول‌ها در گونه‌های مختلف پستانداران متفاوت است. برای مثال، در موش‌ها قطر آلوئول‌ها حدود 50 میکرومتر و در انسان حدود 200-300 میکرومتر
حدود 50 میکرومتر و در انسان حدود 200-300 میکرومتر است. آلوئول‌ها در طول عمر دائماً در حال بازسازی هستند. سلول‌های نوع I هر 2-3 هفته و سلول‌های نوع II هر 4-6 هفته تجدید می‌شوند. بیماری آمفیزم باعث از بین رفتن دیواره‌های آلوئولی و تشکیل کیسه‌های هوایی بزرگ می‌شود که سطح تبادل گاز را به شدت کاهش می‌دهد. آلوئول‌ها دارای ماکروفاژهای ویژه‌ای به نام ماکروفاژهای آلوئولی هستند که ذرات استنشاق شده و میکروارگانیسم‌ها را فاگوسیتوز می‌کنند. دیواره آلوئول‌ها از لایه‌های سلولی بسیار نازک با ضخامت تنها 0.2-0.5 میکرومتر
سلولی بسیار نازک با ضخامت تنها 0.2-0.5 میکرومتر تشکیل شده‌اند که امکان انتشار سریع گازها را فراهم می‌کنند. این ضخامت فوق‌العاده کم، دیواره آلوئول‌ها را به یکی از نازک‌ترین سدهای بیولوژیکی در بدن انسان تبدیل کرده است. مطالعات میکروسکوپ الکترونی نشان داده‌اند که این دیواره‌ها از سه لایه اصلی تشکیل شده‌اند: لایه اپیتلیال آلوئولی، غشای پایه و لایه اندوتلیال مویرگی. این سه لایه به صورت یک واحد عملکردی یکپارچه عمل می‌کنند. تحقیقات منتشر شده در Journal of Cell Biology نشان می‌دهد که سلول‌های پوششی نوع I
Cell Biology نشان می‌دهد که سلول‌های پوششی نوع I (پنوموسیت‌های نوع I) حدود 95% سطح آلوئول‌ها را می‌پوشانند و دارای سیتوپلاسم فوق‌العاده نازکی هستند که بهینه‌سازی تبادل گاز را ممکن می‌سازد. این سلول‌های نوع I حاوی تعداد اندکی اندامک هستند تا از ایجاد مانع در مسیر انتشار گازها جلوگیری شود. میتوکندری‌ها و دستگاه گلژی در این سلول‌ها عمدتاً در ناحیه ضخیم‌تر اطراف هسته متمرکز شده‌اند. غشای پایه آلوئول‌ها از کلاژن نوع IV، لامینین و سایر گلیکوپروتئین‌ها تشکیل شده است. این غشا نه تنها نقش ساختاری دارد، بلکه در
است. این غشا نه تنها نقش ساختاری دارد، بلکه در سیگنالینگ سلولی و تمایز سلول‌های اپیتلیال نیز مشارکت می‌کند. لایه اندوتلیال مویرگ‌های آلوئولی از سلول‌های بسیار نازکی تشکیل شده که دارای منافذ کوچکی به نام fenestrae هستند. این منافذ به مولکول‌های کوچک اجازه عبور می‌دهند اما مانع از خروج پروتئین‌های پلاسما می‌شوند. فضای بینابینی بین لایه اپیتلیال و اندوتلیال حاوی فیبروبلاست‌ها، رشته‌های کلاژن و الاستین است. این ساختارها استحکام مکانیکی دیواره آلوئول‌ها را تأمین می‌کنند. مطالعات نشان داده‌اند که نسبت سطح به حجم
می‌کنند. مطالعات نشان داده‌اند که نسبت سطح به حجم در آلوئول‌های انسانی حدود 300 cm²/cm³ است که این ویژگی، کارایی تبادل گاز را به شدت افزایش می‌دهد. شبکه مویرگی اطراف آلوئول‌ها به صورت یک صفحه پیوسته عمل می‌کند که تقریباً 80-90% سطح آلوئول‌ها را می‌پوشاند. این ترتیب، فاصله انتشار گازها را به حداقل می‌رساند. دیواره آلوئول‌ها در نقاطی که چند آلوئول به هم می‌رسند، ضخیم‌تر است و حاوی فیبروبلاست‌ها، ماکروفاژها و گاهی لنفوسیت‌ها می‌باشد. این مناطق به عنوان "دیواره‌های مشترک" شناخته می‌شوند. رشته‌های الاستین در
مشترک" شناخته می‌شوند. رشته‌های الاستین در دیواره آلوئول‌ها به صورت شبکه‌ای سه‌بعدی سازماندهی شده‌اند که خاصیت ارتجاعی ریه را تأمین می‌کنند. با افزایش سن، این رشته‌ها دچار تغییرات دژنراتیو می‌شوند. کلاژن نوع I و III حدود 60-70% از پروتئین‌های ساختاری دیواره آلوئول‌ها را تشکیل می‌دهند. این کلاژن‌ها عمدتاً در مناطق ضخیم‌تر دیواره متمرکز شده‌اند. مطالعات ایمونوهیستوشیمی نشان داده‌اند که دیواره آلوئول‌ها حاوی مقادیر قابل توجهی از پروتئوگلیکان‌ها مانند پرلکان و دکورین هستند که در حفظ ساختار و عملکرد دیواره نقش
دکورین هستند که در حفظ ساختار و عملکرد دیواره نقش دارند. سلول‌های نوع I آلوئولی دارای اتصالات محکم (tight junctions) بین سلولی هستند که از نشت مایع به فضای آلوئولی جلوگیری می‌کنند. این اتصالات از پروتئین‌هایی مانند occludin و claudin تشکیل شده‌اند. تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که سلول‌های نوع I آلوئولی به طور فعال در سیگنالینگ ایمنی و پاسخ به آسیب مشارکت دارند، برخلاف تصور قبلی که آنها را صرفاً یک سد غیرفعال می‌دانستند. ضخامت سد آلوئولی-مویرگی در گونه‌های مختلف پستانداران متفاوت است. به عنوان مثال، در موش‌ها
پستانداران متفاوت است. به عنوان مثال، در موش‌ها حدود 0.1-0.2 میکرومتر و در انسان حدود 0.2-0.5 میکرومتر است. در طول ورزش، جریان خون ریوی افزایش می‌یابد و فشار هیدرواستاتیک در مویرگ‌های آلوئولی بالا می‌رود، اما ساختار منحصر به فرد دیواره آلوئول‌ها از ادم ریوی جلوگیری می‌کند. مطالعات میکروسکوپ الکترونی عبوری نشان داده‌اند که سلول‌های نوع I آلوئولی دارای پینوسیتوز وزیکل‌های متعددی هستند که در ترانس‌سایتوز مولکول‌ها نقش دارند. در جنین انسان، آلوئول‌ها تا هفته 24-26 بارداری کاملاً تشکیل نمی‌شوند. این موضوع توضیح
بارداری کاملاً تشکیل نمی‌شوند. این موضوع توضیح می‌دهد که چرا نوزادان بسیار نارس دچار مشکلات تنفسی شدید می‌شوند. تحقیقات جدید با استفاده از میکروسکوپ سه‌بعدی الکترونی نشان داده‌اند که ساختار دیواره آلوئول‌ها بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که قبلاً تصور می‌شد، با شبکه‌ای از کانال‌های بینابینی که ممکن است در هموستاز ریوی نقش داشته باشند. بافت‌شناسی. از نظر هیستولوژی (بافت‌شناسی) دیواره آلوئول (پنوموسیت) از سه نوع سلول اصلی تشکیل شده‌است. پنوموسیت‌های نوع I (Alveolar type I pneumocytes) که با نام علمی AT1
(Alveolar type I pneumocytes) که با نام علمی AT1 cells نیز شناخته می‌شوند، سلول‌های سنگفرشی بسیار نازکی هستند که حدود 95% سطح آلوئول‌ها را می‌پوشانند. ضخامت سیتوپلاسم این سلول‌ها در برخی مناطق به کمتر از 0.1 میکرومتر می‌رسد. پنوموسیت‌های نوع II (Alveolar type II pneumocytes) یا AT2 cells، سلول‌های مکعبی شکل با قطر حدود 10 میکرومتر هستند که تنها 5% سطح آلوئولی را پوشش می‌دهند اما حدود 60% سلول‌های اپیتلیال آلوئولی را تشکیل می‌دهند. AT1 cells دارای هسته‌های مسطح و بیضوی هستند که در ضخیم‌ترین بخش سلول (حدود
مسطح و بیضوی هستند که در ضخیم‌ترین بخش سلول (حدود 3-5 میکرومتر) قرار گرفته‌اند. هسته این سلول‌ها حاوی کروماتین متراکم است. AT2 cells دارای هسته‌های گرد و مرکزی با کروماتین پراکنده هستند. این سلول‌ها دارای دستگاه گلژی توسعه یافته و شبکه آندوپلاسمی زبر گسترده‌ای می‌باشند. غشای پایه زیر AT1 cells به طور کامل با غشای پایه اندوتلیال مویرگ‌ها ادغام شده و یک غشای پایه واحد تشکیل می‌دهد که ضخامت آن حدود 50-100 نانومتر است. AT2 cells بر روی غشای پایه ضخیم‌تری قرار گرفته‌اند که حاوی کلاژن نوع IV، لامینین-511 و
گرفته‌اند که حاوی کلاژن نوع IV، لامینین-511 و لامینین-332 است. این ترکیب خاص برای تمایز و عملکرد AT2 cells ضروری است. AT1 cells فاقد اجسام لاملار هستند اما دارای وزیکول‌های پینوسیتوزی متعددی در نزدیکی غشای پایه و آپیکال می‌باشند. این وزیکول‌ها در ترانس‌سایتوز مولکول‌ها نقش دارند. AT2 cells حاوی اجسام لاملار (Lamellar bodies) اختصاصی هستند که قطر آنها 1-2 میکرومتر است و به عنوان ذخیره‌گاه سورفاکتانت عمل می‌کنند. هر سلول AT2 حاوی 50-150 عدد از این اجسام است. AT1 cells دارای شبکه گسترده‌ای از میکروتوبول‌ها و
AT1 cells دارای شبکه گسترده‌ای از میکروتوبول‌ها و فیلامنت‌های حد واسط (عمدتاً ویمنتین و سیتوکراتین) هستند که به حفظ ساختار سلول کمک می‌کنند. AT2 cells دارای سیستم سیتواسکلتونی توسعه یافته‌ای هستند که شامل فیلامنت‌های اکتین حلقوی در اطراف اجسام لاملار می‌باشد. این ساختار در ترشح سورفاکتانت نقش دارد. AT1 cells دارای چین‌خوردگی‌های غشایی متعدد (plicae) هستند که سطح سلول را تا 50 برابر افزایش می‌دهند و به انتشار گازها کمک می‌کنند. AT2 cells دارای میکروویلی‌های کوتاه و نامنظم در سطح آپیکال هستند که سطح تماس با
کوتاه و نامنظم در سطح آپیکال هستند که سطح تماس با هوای آلوئولی را افزایش می‌دهند. AT1 cells دارای تعداد اندکی میتوکندری هستند که عمدتاً در نزدیکی هسته متمرکز شده‌اند. این ویژگی به کاهش ضخامت سیتوپلاسم برای انتشار گازها کمک می‌کند. AT2 cells حاوی میتوکندری‌های فراوانی هستند که انرژی مورد نیاز برای سنتز سورفاکتانت و سایر عملکردهای متابولیکی را تأمین می‌کنند. AT1 cells دارای اتصالات محکم (tight junctions) بسیار توسعه یافته‌ای هستند که از پروتئین‌های occludin، claudin-3، claudin-18 و ZO-1 تشکیل شده‌اند. این
claudin-3، claudin-18 و ZO-1 تشکیل شده‌اند. این اتصالات مانع نشت مایع به فضای آلوئولی می‌شوند. AT2 cells نیز دارای اتصالات محکم هستند اما نسبت به AT1 cells کمتر توسعه یافته‌اند. این سلول‌ها بیشتر حاوی اتصالات چسبنده (adherens junctions) و دسموزوم‌ها هستند. AT1 cells به ندرت تقسیم می‌شوند و طول عمر آنها حدود 40-80 روز است. در صورت آسیب، این سلول‌ها عمدتاً از تمایز AT2 cells جایگزین می‌شوند. AT2 cells توانایی تکثیر و تمایز به AT1 cells را دارند و به عنوان سلول‌های پیش‌ساز آلوئولی عمل می‌کنند. زمان تکثیر این
پیش‌ساز آلوئولی عمل می‌کنند. زمان تکثیر این سلول‌ها حدود 24-48 ساعت است. AT1 cells در سیگنالینگ ایمنی و پاسخ به آسیب نقش دارند. این سلول‌ها می‌توانند سیتوکین‌های التهابی مانند IL-6 و IL-8 ترشح کنند. AT2 cells علاوه بر تولید سورفاکتانت، در دفاع ایمنی ذاتی ریه نیز مشارکت دارند. این سلول‌ها می‌توانند پروتئین‌های ضد میکروبی مانند دفنسین‌ها و جمع‌کننده‌ها (collectins) ترشح کنند. بیماری‌های مرتبط. بیماری‌هایی که در ارتباط با مشکلات آلوئول هستند عبارتند از:
نایژه یا برونش (از فرانسوی: Bronche) مجرایی در بخش پایینی دستگاه تنفسی است که هوا را به درون شش‌ها هدایت می‌کند. نایژه به عنوان قسمتی از دستگاه تنفسی، بین نای و نایژک‌ها قرار گرفته است. نایژه گذرگاه هوایی شش‌ها، پس از نای است و دیوارهٔ آن دارای ۵ تا ۷ نیم‌غضروف و غده‌های مخاطی است. نایژه‌های اصلی که از نای در محل دوشاخه‌شدن آن موسوم به کارینا منشعب می‌شوند، شامل نایژهٔ اصلی راست و نایژهٔ اصلی چپ هستند. این نایژه‌ها پهن‌ترین نایژه‌ها هستند و به‌ترتیب از طریق ناف ریه وارد شش راست و شش چپ می‌شوند. نایژه‌های
ناف ریه وارد شش راست و شش چپ می‌شوند. نایژه‌های اصلی به نایژه‌های فرعی باریک‌تر یا نایژه‌های لوبی منشعب می‌شوند و این‌ها نیز به نایژه‌های بخشی) باریک‌تر تقسیم می‌شوند. شاخه‌های بعدی نایژه‌های بخشی به‌ترتیب به‌عنوان نایژه‌های بخشی ردهٔ چهارم، پنجم و ششم شناخته می‌شوند، یا به‌طور کلی با عنوان نایژه‌های زیربخشی نامیده می‌شوند. نایژه اصلی سمت راست کوتاه‌تر و قطورتر است و در امتداد نای قرار دارد. نایژه‌ها از آن‌جا که هنوز قطر کافی دارند، توسط غضروف پشتیبانی می‌شوند، اما زمانی که قطر آن‌ها چنان کاهش یابد که دیگر
اما زمانی که قطر آن‌ها چنان کاهش یابد که دیگر غضروفی آن‌ها را نگه ندارد، به نایژک تبدیل می‌شوند. هیچ تبادل گازی در نایژه‌ها رخ نمی‌دهد. نایژک‌ها (یا برونشیول‌ها) با تقسیمات متوالی باریک‌تر شده و در نهایت به کیسه‌های هوایی (یا آلوئول‌های) ریه ختم می‌شوند. ریشه واژه. پسوند ژه پسوند تصغیر است و نایژه به معنی نای کوچک می‌باشد. این پسوند در مژه و برخی واژگان دیگر به جا مانده و دیس دیگر پسوند چه می‌باشد. در فارسی میانه نیز ناییزگ (nayizag) گفته می‌شده است. ساختار. نای در محل کارینا به دو نایژهٔ اصلی، یعنی نایژهٔ
نای در محل کارینا به دو نایژهٔ اصلی، یعنی نایژهٔ راست و نایژهٔ چپ تقسیم می‌شود. کارینای نای در سطح زاویهٔ جناغی و در سطح مهرهٔ پنجم پشتی (در حالت استراحت) قرار دارد. نایژهٔ اصلی راست نسبت به چپ پهن‌تر، کوتاه‌تر و عمودتر است و طول میانگین آن ۱٫۰۹ سانتی‌متر است. این نایژه در سطح تقریبی مهرهٔ پنجم پشتی وارد ریشهٔ شش راست می‌شود و به سه نایژهٔ فرعی (لوبی) تقسیم می‌شود که اکسیژن را به سه لوب شش راست (فوقانی، میانی و تحتانی) می‌رسانند. سیاهرگ تَکی (آزیگوس) از پشت روی این نایژه قوس می‌زند و سرخرگ ریوی راست در
پشت روی این نایژه قوس می‌زند و سرخرگ ریوی راست در ابتدا در زیر و سپس در جلوی آن قرار دارد. حدود ۲ سانتی‌متر پس از آغاز مسیر، شاخه‌ای به سمت لوب فوقانی شش راست می‌دهد که به آن نایژهٔ فراسرخرگی می‌گویند، زیرا موقعیتی بالاتر از شریان ریوی راست دارد. نایژهٔ راست سپس از زیر شریان می‌گذرد و شاخهٔ زیرسرخرگی نام می‌گیرد که به نایژه‌های لوبی میانی و تحتانی تقسیم می‌شود. نایژهٔ اصلی چپ نسبت به راست باریک‌تر ولی بلندتر است و طولی حدود ۵ سانتی‌متر دارد. این نایژه در سطح مقابل مهرهٔ ششم پشتی وارد ریشهٔ شش چپ می‌شود.
سطح مقابل مهرهٔ ششم پشتی وارد ریشهٔ شش چپ می‌شود. مسیر آن از زیر قوس آئورت می‌گذرد، از جلوی مری، مجرای لنفی سینه‌ای و آئورت نزولی عبور می‌کند، و در ابتدا سرخرگ ریوی چپ بالای آن و سپس در جلوی آن قرار می‌گیرد. نایژهٔ چپ شاخهٔ فراسرخرگی ندارد و از این رو برخی بر این باورند که لوب بالایی در شش چپ وجود ندارد و آنچه به‌عنوان لوب فوقانی شناسایی می‌شود، در واقع معادل لوب میانی در شش راست است. نایژهٔ اصلی چپ به دو نایژهٔ فرعی (لوبی) تقسیم می‌شود که هوا را به دو لوب شش چپ (فوقانی و تحتانی) می‌رسانند. نایژه‌های فرعی
شش چپ (فوقانی و تحتانی) می‌رسانند. نایژه‌های فرعی سپس به نایژه‌های بخشی تقسیم می‌شوند. هر نایژهٔ بخشی، یک بخش نایژه‌ای‌ریوی را تأمین می‌کند. این بخش‌ها با تیغه‌هایی از بافت پیوندی از هم جدا شده‌اند و همین ویژگی اجازه می‌دهد تا در جراحی، یک بخش بدون آسیب‌زدن به دیگر بخش‌ها برداشته شود. در آغاز، در هر شش ۱۰ بخش وجود دارد، ولی در شش چپ به‌دلیل داشتن تنها دو لوب، دو جفت از این بخش‌ها با هم ادغام شده‌اند و در نتیجه هشت بخش (چهار برای هر لوب) تشکیل می‌شود. نایژه‌های بخشی در سه شاخهٔ دیگر به‌ترتیب به نایژه‌های
بخشی در سه شاخهٔ دیگر به‌ترتیب به نایژه‌های ردهٔ چهارم، پنجم و ششم یا همان نایژه‌های زیربخشی تقسیم می‌شوند. این نایژه‌ها به نایژک‌های کوچک‌تری منشعب می‌شوند که خود به نایژک‌های پایانی تقسیم می‌شوند. هر نایژک پایانی به چند نایژک تنفسی منشعب می‌شود که به‌نوبهٔ خود به دو تا یازده مجرای هوایی آلوئولی تقسیم می‌شوند. به هر یک از این مجراها پنج یا شش کیسهٔ هوایی (آلوئولی) متصل است. آلوئول‌ها واحد پایهٔ تبادل گاز در شش به‌شمار می‌روند. نایژه‌های اصلی دارای مجرای نسبتاً پهنی هستند که با لایه‌ای از بافت پوششی تنفسی
پهنی هستند که با لایه‌ای از بافت پوششی تنفسی پوشیده شده‌اند. این پوشش سلولی دارای مژک‌هایی است که به سمت دهان حرکت می‌کنند و ذرات گردوغبار و سایر ذرات ریز را خارج می‌سازند. زیر این پوشش لایه‌ای از ماهیچهٔ صاف قرار دارد که به‌شکل دو نوار عضلانی در جهت‌های مخالف پیچیده شده‌اند. این لایهٔ عضلانی دارای غدد مخاطی‌سرومی نیز هست که در دیوارهٔ خود مخاط ترشح می‌کنند. غضروف شفاف (هیالین) نیز پیرامون این لایهٔ عضلانی در نایژه‌ها حضور دارد. در نایژه‌های اصلی، غضروف به‌شکل حلقه‌های C-شکل مانند نای وجود دارد، در حالی که
حلقه‌های C-شکل مانند نای وجود دارد، در حالی که در نایژه‌های کوچک‌تر، غضروف به‌شکل صفحه‌های نیم‌دایره‌ای و نامنظم دیده می‌شود. این صفحات غضروفی از نایژه‌ها پشتیبانی ساختاری می‌کنند و راه هوایی را باز نگه می‌دارند. ضخامت دیوارهٔ نایژه به‌طور معمول حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از قطر کلی نایژه را تشکیل می‌دهد. ریزساختار. غضروف و غشای مخاطی نایژهٔ اصلی (نایژه‌های نخستین) مشابه ساختار نای هستند. این نایژه‌ها با بافت پوششی تنفسی پوشیده شده‌اند که در ردهٔ بافت پوششی مطبق کاذب جای می‌گیرد. بافت پوششی نایژه‌های اصلی دارای
کاذب جای می‌گیرد. بافت پوششی نایژه‌های اصلی دارای سلول جامی است، که نوعی غدهٔ تغییرشکل‌یافته از بافت پوششی ساده به‌شمار می‌رود و موسین تولید می‌کند که مادهٔ اصلی مخاط است. مخاط در فرایند پاک‌سازی مخاطی-مژکی نقش مهمی در پاک نگه‌داشتن راه‌های هوایی دارد. با ادامهٔ شاخه‌زایی در درخت نایژه‌ای، میزان غضروف شفاف (هیلاین) در دیواره‌ها کاهش می‌یابد تا جایی که در نایژک‌ها دیگر وجود ندارد. با کاهش غضروف، مقدار عضلهٔ صاف افزایش می‌یابد. غشای مخاطی نیز دگرگونی‌هایی را تجربه می‌کند؛ از بافت پوششی استوانه‌ای مطبق کاذب
تجربه می‌کند؛ از بافت پوششی استوانه‌ای مطبق کاذب مژک‌دار، به بافت پوششی مکعبی سادهٔ مژک‌دار، و در نایژک‌های انتهایی و آلوئول‌ها به بافت پوششی ساده تغییر می‌کند. گوناگونی ساختاری. در حدود ۰٫۱ تا ۵٪ از مردم، نایژه‌ای از لوب فوقانی شش راست پیش از محل کارینا از نایژهٔ اصلی منشعب می‌شود. به این حالت نایژهٔ نایی گفته می‌شود و به‌عنوان یک دگرریختی کالبدی شناخته می‌شود. این حالت ممکن است اشکال گوناگونی داشته باشد و اگرچه معمولاً بی‌نشانه است، می‌تواند علت زمینه‌ای بیماری‌های ریوی مانند عفونت مکرر باشد. در چنین
بیماری‌های ریوی مانند عفونت مکرر باشد. در چنین مواردی برداشت بخشی از بافت معمولاً درمان‌گر است. نایژهٔ قلبی شیوعی در حدود ۰٫۳٪ دارد و به‌صورت نایژهٔ فرعی‌ای ظاهر می‌شود که از نایژهٔ میانی میان نایژهٔ لوبی بالایی و محل منشأ نایژه‌های لوبی میانی و تحتانی نایژهٔ اصلی راست منشعب می‌شود. نایژهٔ قلبی فرعی معمولاً بدون نشانه است اما ممکن است با عفونت‌های پایدار یا خلط خونی همراه باشد. در حدود نیمی از موارد مشاهده‌شده، نایژهٔ قلبی به‌صورت یک بن‌بست کوتاه دیده می‌شود، و در نیمی دیگر منشعب شده و با پارانشیم هوادار
و در نیمی دیگر منشعب شده و با پارانشیم هوادار همراه است. کارکرد. کار نایژه‌ها انتقال هوای جو زمین استنشاق‌شده به بافت‌های عملکردی شش، یعنی آلوئول‌ها، است. تبادل گاز میان هوای درون شش و خون در مویرگها از طریق دیواره‌های مجراهای آلوئولی و آلوئول‌ها انجام می‌شود. کیسهٔ هوایی و آلوئول‌ها عمدتاً از بافت پوششی ساده ساخته شده‌اند که امکان انتشار سریع اکسیژن و کربن دی‌اکسید را فراهم می‌کند. اهمیت بالینی. ضخیم‌شدن دیوارهٔ نایژه، که می‌تواند در سی‌تی اسکن مشاهده شود، معمولاً (اما نه همیشه) نشان‌دهندهٔ التهاب
شود، معمولاً (اما نه همیشه) نشان‌دهندهٔ التهاب نایژه‌ها (برونشیت) است. به‌طور معمول نسبت ضخامت دیوارهٔ نایژه به قطر آن، بین ۰٫۱۷ تا ۰٫۲۳ است. التهاب نایژه. برونشیت به التهاب نایژه‌ها گفته می‌شود که می‌تواند حاد یا مزمن باشد. برونشیت حاد معمولاً ناشی از بیماری ویروسی یا باکتری بیماری‌زا است. بسیاری از مبتلایان به برونشیت دچار بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) نیز هستند که معمولاً با دود کردن یا تماس بلندمدت با تحریک همراه است. آسپیراسیون. نایژهٔ اصلی چپ با زاویهٔ بیشتری نسبت به نای از آن جدا می‌شود، در حالی‌که
بیشتری نسبت به نای از آن جدا می‌شود، در حالی‌که نایژهٔ راست پهن‌تر است. این تفاوت‌ها باعث می‌شود شش راست بیشتر در معرض آسپیراسیون ریوی (ذات‌الریهٔ ناشی از ورود مواد به شُش) قرار گیرد. اگر غذا، مایعات یا اجسام خارجی آسپیره شوند، احتمال بیشتری دارد که در نایژهٔ راست گیر کنند. این وضعیت ممکن است به ذات‌الریه باکتریایی یا آسپیراسیون ریوی بینجامد. اگر لولهٔ تراشه برای لوله‌گذاری در نای بیش‌ازحد فرورود، معمولاً وارد نایژهٔ راست می‌شود و تنها تهویهٔ شش راست را امکان‌پذیر می‌کند. آسم. آسم با برانگیختگی
راست را امکان‌پذیر می‌کند. آسم. آسم با برانگیختگی بیش‌ازاندازهٔ نایژه‌ها با مؤلفهٔ التهابی مشخص می‌شود، که معمولاً در پاسخ به آلرژن‌ها رخ می‌دهد. در آسم، تنگ‌شدن نایژه‌ها می‌تواند باعث دشواری در تنفس و ایجاد تنگی نفس شود، که ممکن است به کم‌اکسیژنی در بدن بینجامد. در این حالت از افشانه استفاده می‌شود. افشانه نوعی برونکودیلاتور (نایژه‌گشا) را وارد راه‌های هوایی می‌کند که نایژه‌های تنگ‌شده را آرام کرده و مسیر تنفسی را باز می‌کند. این اثر معمولاً به‌سرعت رخ می‌دهد. بندآمدگی نایژه. بندآمدگی نایژه‌ای یک اختلال
بندآمدگی نایژه. بندآمدگی نایژه‌ای یک اختلال مادرزادی نادر است که می‌تواند نمودهای گوناگونی داشته باشد. در این حالت، یکی یا چند نایژه (معمولاً نایژه‌های بخشی و گاه نایژه‌های لوبی) به‌شکل ناقص شکل می‌گیرند و به‌صورت نایژه‌ای بن‌بست ظاهر می‌شوند. پارانشیم (نرم‌آکنه) پیرامون به‌طور طبیعی مخاط ترشح می‌کند، اما به‌دلیل بندآمدگی، ترشحات انباشته و متسع می‌شوند. این وضعیت می‌تواند به بادکردگی شش (آمفیزم) منجر شود. مخاط انباشته‌شده ممکن است به تشکیل توده‌ای مخاطی یا برونکوسل (کیست نایژه‌ای)، یا هر دو منجر شود. سینه
برونکوسل (کیست نایژه‌ای)، یا هر دو منجر شود. سینه قیفی‌شکل نیز ممکن است با بندآمدگی نایژه‌ای همراه باشد.
دیافراگم (Diaphragm) پرده‌ای متشکل از عضله مخطط (ارادی / غیر ارادی،که در دیافراگم غیرارادی است. ) داخلی بدن است که به دنده‌های انتهایی و مُهره‌ها می‌چسبد و قفسه سینه را از محوطه شکم جدا می‌کند. در فارسی به دیافراگم، حجاب حاجز، پردهٔ دل، میان‌بند، واشامه و تراشامه هم گفته‌اند. انقباض این ماهیچه نقش مهمی در انجام غیرارادی تنفس دارد. این ماهیچه سینه را از شکم جدا می‌سازد و در قسمت مرکزی خود ساختاری وتری‌شکل به خود می‌گیرد. چسبندگی این ماهیچه به انتهای سینه‌گاه شامل سه قسمت: کمری - دنده‌ای - استرنال در بالای