payamvha/North_RAG huggingface dataset:
پارک یرکون نام بزرگ‌ترین پارک در کلان‌شهر تل‌آویو است که در کنار رودخانه یرکون بنا شده است. این پارک در سال ۱۹۷۳ میلادی، افتتاح شد. پارک یرکون مرکز فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی، بخصوص پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و حتی قایق‌رانی است. در داخل پارک یرکون، یک دریاچه مصنوعی ساخته شده است و مردم می‌توانند در آن به قایق‌رانی بپردازند. این پارک همچنین دارای مرکز فرهنگی، آمفی‌تئاتر، محل نگهداری پرندگان کمیاب، باغ کاکتوس و باغ صخره‌ای می‌باشد. پارک یرکون پذیرای کنسرت بسیاری از خوانندگان مطرح جهان، هم‌چون پل مک‌کارتنی،
از خوانندگان مطرح جهان، هم‌چون پل مک‌کارتنی، مدونا، مایکل جکسون، یوتو، التون جان، گانز ان روزز، متالیکا، تینا ترنر، دیوید بویی و وست‌لایف بوده است. همچنین به مناسبت‌های مختلف فرهنگی، پارک یرکون، میزبان ارکستر فیل‌هارمونیک اسرائیل می‌گردد.
قانون احوال شخصیه اهل تشیع قانون جنجال برانگیزی است در مورد احوال شخصیه اهل تشیع افغانستان. این قانون توسط آیت‌الله آصف محسنی رئیس شورای علمای شیعه افغانستان در سال ۲۰۰۹ پیشنهاد شد. پس از امضای این قانون توسط حامد کرزی موجی از مخالفت با این قانون از سوی نهادهای داخلی و خارجی افغانستان تبارز کرد. از جمله باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا آنرا شرم‌آور خواند. در پی این اعتراض‌ها حامد کرزی اعلام داشت که این قانون باید دوباره بررسی شود. بخش‌های اصلی این قانون که مورد مخالفت قرار گرفت عبارت بود از قسمت‌هایی که به
مخالفت قرار گرفت عبارت بود از قسمت‌هایی که به شرایط زنان برای خروج از منزل و ملزم بودن آنان به برقراری رابطه جنسی در تمام شرایط بجز بیماری با همسرشان بود. پس از این مخالفت‌ها آیت‌الله آصف محسنی با ظاهر شدن در تلویزیون تمدن این قانون را موافق شرع اسلام خواند و مخالفان آنرا پیروان کشورهای خارجی خواند. گروهی از روحانیون اهل سنت افغانستان نیز از وی حمایت کردند. در ۱۵ آوریل ۲۰۰۹ عده از از زنان در مخالفت با این قانون دست به تظاهرات زدند، آنها به سمت مدرسه خاتم النبیین رفتند، درب آنرا به اعتراض کوبیدند و سپس به
رفتند، درب آنرا به اعتراض کوبیدند و سپس به سمت پارلمان افغانستان حرکت کردند. در همین حال گروهی دیگر از زنان و مردان نیز در مقابل این گروه به حمایت از این قانون تظاهرات کردند. این حوادث با دخالت پلیس‌های زن خاتمه یافت. چندین تظاهر در ضدیت با این قانون در کشورهای اروپایی و چند شهر استرالیا صورت گرفت. برای این قانون شرحی توسط سه تن از محققین نوشته شده است که توسط بنیاد اندیشه منتشر شده است
بندر ریْ یِکا (به معنی:رودخانه) (; ; ) سومین شهر بزرگ و پرجمعیت جمهوری کرواسی پس از زاگرب و بندر اسپلیت در شمال کشور است و براساس سرشماری ۲۰۱۱ جمعیتی بالغ بر ۱۲۸٬۳۸۴ دارد. ریْ یِکا همچنین مرکز شهرستان پریمورسکو-گورانسکا بوده و با وجود کارخانه‌های کشتی سازی و بندرهای متعدد تجاری-توریستی رونق اقتصادی خوبی دارد. این شهر از طریق راه‌آهن و بزرگراه به زاگرب متصل شده‌است..
ریکان یکی از روستاهای شهرستان گرمسار در استان سمنان ایران است. این روستا در دهستان حومه در بخش مرکزی شهرستان واقع است. جمعیت. این روستا در دهستان حومه قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۳۵۴نفر (۱۰۰خانوار) بوده‌است. موقعیت. ریکان در طول جغرافیایی ۵۲درجه و ۲۴ دقیقه و عرض ۳۵ درجه و ۱۲دقیقه قرار دارد .ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۸۵۰متر است و در فاصله ۴کیلومتری شرق گرمسار قرار دارد. محصولات. آب آن از حبله رود و محصول عمده آن غلات و پنبه و بنشن و انار وانجیر است.
میامی، (به انگلیسی Miami) روستایی در دهستان میامی بخش رضویه شهرستان مشهد استان خراسان رضوی ایران است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۲٬۳۵۳ نفر (در ۶۷۸ خانوار) بوده است.
آبراهام والنتاین ویلیامز جکسون (زادهٔ ۱۸۶۲- مرگ ۱۹۳۷) متخصص آمریکایی زبان‌های هندواروپایی بود. وی که زادهٔ شهر نیویورک بود دارای دکترای فلسفه و حقوق و متون انسانی بود. او دانش‌آموختهٔ دانشگاه کلمبیا بود. دستور زبان اوستایی را از متون ترکی و آشوری برگرداند و تدوین کرد همچنان اصلی‌ترین کاری‌است که در این زمینه انجام پذیرفته‌است.واژه"آریان" ابداع ایشان بوده و آن را برای اولین بار در جهان بکار برده است. از و به عنوان نخستین ایران‌شناس بزرگ آکادمیک آمریکایی یاد شده‌است. میان سال‌های ۱۹۰۱–۱۹۱۸ به کشورهای
یاد شده‌است. میان سال‌های ۱۹۰۱–۱۹۱۸ به کشورهای هندوستان، ایران و آسیای مرکزی سفر کرد. وی تاریخ ایران را تصحیح کرد. آثار. اثرهای زیر از اوست: نگارخانه. نمونه‌هایی از طراحی‌های آبراهام والنتاین ویلیامز جکسون از شهرها ، بناهای تاریخی و مردمان ایران منابع. Wikipedia contributors, "A. V. Williams Jackson," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=A._V._Williams_Jackson&amp;oldid=254389271 (accessed &lt;citation&gt;November 27, 2008&lt;/citation&gt;).
پنیر خاودا یا پنیر گودا پنیری تقریباً سفت و زردرنگ است که از شیر گاو درست می‌شود. این پنیر اولین بار در شهر خاودا (گودا) در جنوب هلند ساخته شد و هم‌اکنون در سرتاسر جهان با همین نام شناخته می‌شود. این پنیر یکی از معروف‌ترین پنیرهای جهان است که با رایحهٔ ملایم و گردویی و طعم خوشایندش امروزه در سراسر دنیا طرفداران زیادی پیدا کرده‌است. این پنیر سرشار از کلسیم، پروتئین، فسفر و انواع ویتامین‌ها است که ارزش غذایی آن معادل ۱۲–۱۴ کیلوگرم شیر تازهٔ گاو است. این پنیر به‌صورت خام یا پخته در پیتزا، لازانیا، سالاد،
به‌صورت خام یا پخته در پیتزا، لازانیا، سالاد، چیزبرگر، صبحانه، سوپ، سس و شیرینی استفاده می‌شود.
ماجراهای شرلوک هلمز مجموعه‌ای از ۱۲ داستان نوشته‌ شده توسط سر آرتور کانن دویل در مورد شرلوک هلمز کاراگاه مشهور خلق شده توسط وی است. این داستان‌ ها اولین داستان‌ های کوتاه شرلوک هلمز بودند که ابتدا از ژوئیه ۱۸۹۱ تا ژوئن ۱۸۹۲ در مجله استراند چاپ شدند. این کتاب در ۱۴ اکتبر ۱۸۹۲ در انگلستان چاپ شد. ترجمه‌های فارسی. آقای کریم امامی بسیاری از این ماجرا ها به همراه داستان های کوتاه دیگری از شرلوک هولمز را در چهار جلد به فارسی ترجمه کرده‌ است.
ماجراهای شرلوک هلمز یک مجموعه تلویزیونی بریتانیایی است که بر اساس شخصیت داستانی شرلوک هلمز، در کمپانی گرانادا تلویزیون تهیه شده و در سال‌های ۱۹۸۴–۱۹۹۴ از کمپانی آی‌تی‌وی گرانادا و از شبکه ITV بریتانیا پخش می‌شد. در این مجموعه جرمی برت در نقش شرلوک هلمز بازی می‌کند.او به خاطر بازی در این نقش لقب بهترین شرلوک هلمز تاریخ را از آن خود کرد.این مجموعه خاطره‌انگیز از دیدگاه سایت معتبر بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها یا IMDb عنوان ۷۳ امین سریال برتر دنیا را به خود اختصاص داده‌است. همچنین جزو ۱۰۰ سریال برتر تاریخ از
داده‌است. همچنین جزو ۱۰۰ سریال برتر تاریخ از نگاه مجله ایمپایر نیز می باشد. دکتر واتسون به عنوان نوعی شخصیت کاملاً صالح به تصویر کشیده شده‌است. در ابتدا، واتسون توسط دیوید برک به تصویر کشیده شد. بورک در سال اول سریال ماجراها قبل از عزیمت به عضویت شرکت رویال شکسپیر ظاهر شد. او توسط ادوارد هاردویک جایگزین شد که نقش واتسون را برای بقیه اجرا بازی می‌کرد. این مجموعه از هفت فصل ساخته شده‌است. عنوان فصل اول و دوم ماجراهای شرلوک هلمز است. عنوان فصل سوم و چهارم بازگشت شرلوک هلمز می‌باشد. عنوان فصل‌های پنجم و ششم و
شرلوک هلمز می‌باشد. عنوان فصل‌های پنجم و ششم و هفتم خاطرات شرلوک هلمز است. برنامه این بود که تمام داستان‌های شرلوک هولمز ساخته شود ولی به دلیل مرگ ناگهانی جرمی برت این پروژه ناتمام ماند. داستان. شرلوک هولمز و همکارش دکتر واتسون که در آزمایشگاه دانشگاه توسط استامفورد با هم آشنا شدند (طبق داستان اتود در قرمز لاکی)، دوشادوش هم در ماجراهای اسرارآمیز پلیسی و به دام انداختن آدمکشان دست اندرکارند. این مجموعه تلویزیونی بر اساس یک مجموعه داستان کوتاه و چندین رمان از سر آرتور کانن دویل تهیه شده‌است.
پنیر پارمیجانو (که پارمیژان یا پارمیزان یا پارمزان نیز گفته می‌شود) پنیری ایتالیایی است که از ۲۲ تا ۲۴ کیلو شیر گاو تهیه می‌شود و ساختن آن ۸ ماه زمان می‌برد. پنیر پارمیجانوی نرسیده به‌عنوان پیش‌غذا (اُردُور) و مزه مصرف می‌شود و پنیر پارمیجانوی رسیده را به‌صورت رنده‌کرده یا پودرشده در برنج و سوپ و انواع پاستا یا ماکارونی استفاده می‌کنند. «پارمیجانو» در زبان ایتالیایی، صفت برای شهر «پارما» است که در زبان فرانسوی «پارمِزان» گفته می‌شود. طرز تهیه. پارمژان رِجیانو از شیر گاو غیرپاستوریزه تهیه می‌شود. شیر کامل
از شیر گاو غیرپاستوریزه تهیه می‌شود. شیر کامل دوشیده شده در صبح با شیر کم‌چربی طبیعی شیر شب قبل مخلوط می‌شود که نتیجه آن یک مخلوط نیمه‌چرب است. این مخلوط به داخل دیگ‌های مسی هدایت می‌شود که حرارت را به‌طور یکنواخت منتقل کرده و یون‌های مس را به مایع اضافه می‌کنند. در مرحله بعد، مایه‌ورز (مخلوطی از باکتری‌های لاکتیک اسید حرارتی) به آن اضافه می‌شود و دما به ۳۳–۳۵ درجه سانتی‌گراد (۹۱–۹۵ درجه فارنهایت) می‌رسد. سپس، مایه شیرین‌کننده بچه گاو به مخلوط اضافه می‌شود و اجازه می‌دهند که شیر به مدت ۱۰ تا ۱۲ دقیقه بماند
اجازه می‌دهند که شیر به مدت ۱۰ تا ۱۲ دقیقه بماند تا لخته شود. لخته به‌طور مکانیکی به قطعات کوچک (حدود اندازه دانه‌های برنج) تقسیم می‌شود و سپس دما به ۵۵ درجه سانتی‌گراد (۱۳۱ درجه فارنهایت) افزایش می‌یابد. پس از آن، لخته‌ها به مدت ۴۵ تا ۶۰ دقیقه به‌حال خود رها می‌شوند تا سفت شوند. پس از سفت شدن، لخته‌ها در پارچه‌ای از جنس موسلین جمع‌آوری شده و سپس به دو بخش تقسیم و در قالب‌های مخصوص قرار می‌گیرند. هر دیگ حدود ۱٬۱۰۰ لیتر شیر دارد که از آن دو پنیر به‌دست می‌آید و وزن لخته‌ها در این مرحله حدود ۴۵ کیلوگرم است.
و وزن لخته‌ها در این مرحله حدود ۴۵ کیلوگرم است. پنیرها به یک قالب استیل ضدزنگ گرد انتقال داده می‌شوند که با یک بند به‌طور محکم بسته می‌شود تا پنیر شکل چرخ خود را حفظ کند. پس از یکی دو روز، بند آزاد می‌شود و یک نوار پلاستیکی که نام پارمژان رِجیانو، شماره کارخانه و ماه و سال تولید روی آن حک شده است، دور پنیر قرار می‌گیرد. پس از اینکه حکاکی‌ها به پوست پنیر منتقل شد، پنیرها به یک وان نمک غوطه‌ور می‌شوند تا در طی ۲۰ تا ۲۵ روز نمک جذب کنند. پس از این مرحله، پنیرها برای ۱۲ ماه در اتاق‌های پیرایش پنیر در کارخانه
برای ۱۲ ماه در اتاق‌های پیرایش پنیر در کارخانه نگهداری می‌شوند. در طی ۱۲ ماه، هر چرخ پنیر توسط کارشناسان Consorzio del Formaggio Parmigiano Reggiano بررسی می‌شود. یک کارشناس با استفاده از چکش هر چرخ پنیر را ضربه می‌زند تا ترک‌ها و نقص‌های درون پنیر شناسایی شود. چرخ‌هایی که این تست را قبول می‌کنند، با برند داغ لوگوی Consorzio بر روی پوست پنیر حک می‌شود. چرخ‌هایی که تست را رد می‌کنند، اغلب با خطوط یا صلیب‌هایی علامت‌گذاری می‌شدند تا مصرف‌کنندگان متوجه شوند که این پنیر از کیفیت بالای پارمژان رِجیانو برخوردار
این پنیر از کیفیت بالای پارمژان رِجیانو برخوردار نیست. در روش‌های جدیدتر، فقط پوست این پنیرها بدون هیچ علامتی می‌شود. تولید پارمژان رِجیانو به‌طور سنتی از شیر گاوهایی که تنها از علف یا کاه تغذیه می‌کنند، انجام می‌شود. تنها افزودنی مجاز در تولید این پنیر، نمک است که طی ۲۰ روز غوطه‌وری در تانک‌های شور با نمک دریای مدیترانه جذب می‌شود. این پنیر حداقل یک سال و به‌طور متوسط دو سال می‌سازد و کارشناسان Consorzio برای ارزیابی تکمیل فرایند پیرایش معمولاً با استفاده از چکش، صدا را بررسی می‌کنند تا مشخص کنند آیا پنیر
چکش، صدا را بررسی می‌کنند تا مشخص کنند آیا پنیر به حد پخت رسیده است یا خیر. پنیر پارمژان رِجیانو طعم تند و پیچیده‌ای از میوه و مغز با طعم قوی و لذیذ دارد و بافت آن کمی خشن است. ارزش غذایی. یک کیلوگرم پنیر پارمیجانو معادل ۲۰ لیتر شیر تازه گاو ارزش غذایی دارد و از نظر پروتئین، کلسیم، فسفر و ویتامین بسیار غنی بوده و در عین حال درصد چربی آن نسبتاً پایین است. به دلیل طولانی بودن دورهٔ رسیدن آن بسیار آسان‌گوار است و از طرف بسیاری از پزشکان کودک توصیه می‌شود، مقداری پارمزان رنده شده با غذای کودکان مخلوط گردد.
پارمزان رنده شده با غذای کودکان مخلوط گردد. پنیر پارمیجانو غنی‌ترین پنیر از نظر پروتئین و با کمترین درصد کلسترول است، نرسیده و جوان آن را می‌توان به عنوان دسر با انواع میوه‌ها یا همراه آجیل سرو کرد، رسیده رنده شده آن را نیز به عنوان چاشنی در بسیاری از غذاهای خارجی و ایرانی استفاده نمود.
فریتز فیلیپس در سال ۱۹۰۵ در شهر آیندهوون هلند به دنیا آمد و دقیقاً ۱۰۰ سال بعد در سال ۲۰۰۵ دیده از جهان فروبست. وی لیسانس مهندسی مکانیک از دانشگاه دلفت هلند داشت و شرکت فیلیپس را قبل از جنگ جهانی اول تأسیس کرد. او به دلیل یهودی بودن مجبور به ترک هلند و مهاجرت به انگلستان شد ولی خیلی زود به هلند بازگشت. فیلیپس به دلیل نجات جان ۳۸۲ یهودی در جنگ جهانی دوم جایزه Yad Vashem را از اسرائیل دریافت کرد. وی از طرفداران سرسخت تیم پی‌اس‌وی آیندهوون بود و حتی در سن ۱۰۰ سالگی هم به تماشای بازی‌های این تیم می‌رفت و به جای
هم به تماشای بازی‌های این تیم می‌رفت و به جای نشستن در جایگاه، در میان مردم می‌نشست. در استادیم فیلیپس شهر آیندهوون هلند یک صندلی (بخش دی، ردیف ۲۲، صندلی شماره ۴۳) که وی همیشه روی آن می‌نشسته به افتخار آقای فیلیپس همیشه خالی است
حمد به معنای «ستایش»، کلمه‌ای که عمدتاً برای ستایش خداوند در اسلام استفاده میشود و معمولاً در ترکیب عربی «الحَمْد لله» به کار می‌رود. این تعبیر از فاتحه در ابتدای قرآن گرفته شده‌است. این کلمه در زبان‌های عربی، فارسی، ترکی، اردو، پنجابی و بنگالی به همین صورت استفاده می‌شود. دیوان شعر در جهان اسلام معمولاً با حمد خدا آغاز شده و قوالی نیز دربرگیرده دست کم یک حمد است که در ابتدای اجرا می‌آید. روح‌الله خمینی در تفسیر سوره فاتحه می‌گوید «الحَمدُ لله یعنی تمام محامدی که در عالم و هر کمال و هر حمد و هر ستایشی که
که در عالم و هر کمال و هر حمد و هر ستایشی که باشد، به او واقع می‌شود، برای اوست.»
واسیلی بوریسویچ لیوانوف (۱۹ ژوئیه ۱۹۳۵ -) بازیگر مشهور روسی است. وی به دلیل ایفای نقش شرلوک هلمز در مجموعه تلویزیونی ماجراهای شرلوک هلمز و دکتر واتسون به کارگردانی ایگور ماسلننیکوف مشهور است. از دیگر کارهای او می‌توان به "۳۸ طوطی"، "شاپوکلیاک"، "نامه‌ای که هرگز فرستاده نشد" و "چیبوراشکا" اشاره کرد.
مریت پته (زندگی در حدود ۲۷۰۰ پیش از میلاد) بانوی پزشکی در مصر باستان بود. برجستگی او بیشتر بدین دلیل است که نخستین زنی در تاریخ است که نامی در زمینهٔ پزشکی دارد. همچنین احتمال دارد که او نخستین زن دانشی یادشده در تاریخ نیز باشد. نگارهٔ او در نیایشگاهی در نکروپولیس نزدیک هرم سقاره کشیده شده‌است. پسر او که کاهنی اعظم بود نام او را در جایگاه سرپرستی پزشکان آورده‌است. دهانهٔ آتشفشانی‌ای در ناهید از سوی اتحادیه بین‌المللی ستاره‌شناسی به افتخار او نام‌گذاری شده‌است. منابع. Wikipedia contributors, "Merit Ptah,"
منابع. Wikipedia contributors, "Merit Ptah," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Merit_Ptah&amp;oldid=271788562 (accessed April 16, 2009).
زبان خوارزمی ()، زبانی ایرانی از شاخهٔ شمالی زبان‌های ایرانی میانه شرقی است که تا اواخر سده هشتم هجری/ چهاردهم میلادی در سرزمین خوارزم زنده بود و سپس زبان ازبکی جای آن را گرفت. این زبان هم‌خانوادهٔ زبان‌های سغدی، ختنی (سکایی)، اُسِتی (آسی) و پشتو و همچنین هم ردیف با برخی لهجه‌های ایرانی فلات پامیر است. به نوشته ابوریحان بیرونی، زبان خوارزمی در دوره او زبانی زنده بوده‌ است. وجود عبارت‌های خوارزمی در متون قرن ششم و هفتم ه‍.ق/ دوازدهم و سیزدهم م. (در نسخه‌های خطی قرن هشتم/چهاردهم) نشان می‌دهد که بخشی از ساکنان
قرن هشتم/چهاردهم) نشان می‌دهد که بخشی از ساکنان خوارزم در این دوره با آنکه احتمالاً دوزبانه بوده‌اند، هنوز این زبان را می‌دانستند. در پنج سدۀ نخستین اسلامی، دانشمندان بسیاری از دیار خوارزم برخاستند که از محمد خوارزمی و ابوریحان بیرونی و ابولقاسم محمود بن عمر الزمخشری ملقب به «فخر خوارزم» (مؤلف مقدمة الادب) است که اثر او، در قالب فرهنگ، حاوی بدنه اصلی واژگان موجود زبان خوارزمی است. علاوه بر این افراد، نجم‌الدین کبری، فخر رازی و مجدالدین بغدادی را می‌توان نام برد. خوارزمی خویشاوند زبان سغدی است. این زبان، یک
برد. خوارزمی خویشاوند زبان سغدی است. این زبان، یک زبان دیگر از زبان‌های ایرانی شرقی در آسیای مرکزی محسوب می‌شود که سابقاً در واحه‌های بخش سفلای آمودریا رایج بود. به نوشته بیرونی، زبان خوارزمی در دوره او زبانی زنده بوده است. وجود عبارت‌های خوارزمی در متون قرن‌های ششم و هفتم هجری قمری/ دوازدهم و سیزدهم میلادی (در نسخه‌ها خطی قرن هشتم/ چهاردهم) نشان می‌دهد که بخشی از ساکنان خوارزم در این دوره با آنکه احتمالاً دوزبانه بوده‌اند، هنوز این زبان را می‌دانسته‌اند. اندکی بعد این زبان به شکل نهایی از میان رفت و
اندکی بعد این زبان به شکل نهایی از میان رفت و گویش‌های ترکی جای آن را گرفت. منبع‌شناسی زبان خوارزمی. برای مطالعه زبان خوارزمی اسناد کمی در دسترس است. خط خوارزم باستان نیز مانند خطوط ایران و آسیای مرکزی، مشتق از آرامی و دارای هزوارش بوده است. خطوط روی سکه شاه‌های خوارزم باستانی و گنجینه اسناد خوارزمی که باستان‌شناس‌های شوروی در حفرهای توپراق قلعه یافته‌اند و مربوط به حدود قرن سوم میلادی است، گواه وجود چنین خطی است. این اسناد هنوز منتشر نشده‌اند و منابع عمده ما درباره زبان خوارزمی، هنوز همان منقول‌های
عمده ما درباره زبان خوارزمی، هنوز همان منقول‌های کتاب‌های عبری است که بسیار متاخر هستند. اسناد اصلی در این مورد عبارت‌های مربوط به عقد و طلاق و سوگند و واژه‌هایی است که تعداد آنها کلاً به 3000 واژه می‌رسد و در کتاب فقهی غزمینی ، فقیه خوارزمی قرن هفتم هجری قمری (سیزدهم میلادی) به زبان عربی آمده است. به این مواد عبارت‌های خوارزمی فرهنگ عربی-فارسی مقدمه الادب زمخشری (قرن پنجم و ششم هجری قمری/یازدهم و دوازدهم میلادی) را نیز باید افزود. لغت‌ها و اصطلاح‌های مربوط به نجوم و تقویم خوارزمی نیز در اثرهای عربی بیرونی
به نجوم و تقویم خوارزمی نیز در اثرهای عربی بیرونی باقی مانده است. دو منبع برای زبان خوارزمی وجود دارد که در ویژگی اختصاصی نسبت به هم شباهتی ندارند ولی هر یک مکمل دیگری هستند. نخست کتاب‌های فقهی و حقوقی، بیشتر از همه قنیه المنیه، عبارت و جملاتی در دست داریم. از سوی دیگر واژه‌های خوارزمی در کتاب مقدمه الادب موجود است، که نسخه خطی آن را احمد زکی ولیدی طوغان در ۱۹۷۴ منتشر کرد. بیشتر واژگان خوارزمی را که برای ما نگهداشته شده، می‌توان از میان سطور یک دست‌نوشته (حدود ۵۹۶ ق/ ۱۲۰۰ م)، یعنی لغت‌نامه ارزشمند عربی
(حدود ۵۹۶ ق/ ۱۲۰۰ م)، یعنی لغت‌نامه ارزشمند عربی مقدمه الادب از زمخشری، مؤلف دیگر بومی خوارزمی بدست آورد. برخی نسخه‌های دیگر از همین اثر اندک، شمار اندکی از این‌گونه واژه‌ها را در بر می‌گیرند. در برابر مدخل‌های کی نواخت این لغت‌نامه، متن خوارزمی که به هر شکل مانده‌اند، روی بیش از ۴۰۰ واژه یا جمله ناقص نقل شده، دربارهٔ شرح و تفسیر موضوعی فقهی، به جز کتاب‌های فقهی و حقوقی عربی دربرگرفته از خوارزمی، در دسترس هستند: یتیمة الدهر تألیف علاءالدین تَرجمانی (درگذشت ۶۵۵ ق/ ۱۲۵۷ م) منیه الفقها تألیف فخرالدین قبازنی و
ق/ ۱۲۵۷ م) منیه الفقها تألیف فخرالدین قبازنی و یک تکلمه بعدی، قنیه المنیه تألیف مختار زاهدی غزمینی (درگذشته ۶۵۸ ق، ۱۲۶۰ م). تحقیقات عمده راجع به زبان خوارزمی در کتاب فریمان با عنوان «Xorezmijskil lazyk» گردآوری شده است. هنینگ هم در مقاله «Mitteliranisch» به آثار جدیدتر اشاره کرده است. آثار نو و متاخر. آثار بازمانده زبان خوارزمی عبارتند از: نوشته‌ها و کتاب‌های مربوط به دوران اسلامی با خط آرامی-عربی مربوط می‌شوند و به سده‌های دوازدهم تا چهاردهم م (ششم تا هشتم ق) تاریخ‌گذاری شده‌اند عبارتند از: جغرافیای
هشتم ق) تاریخ‌گذاری شده‌اند عبارتند از: جغرافیای خوارزم. نام خوارزم را نخست در کتیبه‌های هخامنشی Uvārazmiš/Huwārazmiš و متون اوستایی Xāirizəm می‌بینیم. سپس در سراسر قرون دوران میانه تا زمان غلبهٔ اعراب بر آن در قرن هشتم میلادی، از این ایالت تابع شاهنشاهی هخامنشی نامی نمی‌شنویم. حتی کشف شمار بسیاری سکه، نوشته‌های روی الواح گلی و گلدان‌های نقره‌ای و اسناد نگاشته بر چوب و چرم، به همت باستان‌شناسان شوروی سابق، چیزی بر اطلاعات ما نمی‌افزاید؛ چرا که اندکی از آنها، با کیفیتی غالباً نامطلوب منتشر شده‌است. برخی از
با کیفیتی غالباً نامطلوب منتشر شده‌است. برخی از ایران‌شناسان از جمله بنونیست، خوارزم را بخشی از ایران‌ویج (airyanəm vaējō اوستایی و Erānwēʒ فارسی میانه)، میهن اصلی ایرانیانِ نخستین می‌دانند. خوارزم منطقه‌ای در ساحل جنوبی دریاچهٔ آرال، در دو سوی مصب رود جیحون (آمودریا)، که با ریگزارهای قره‌قوم و قزل‌قوم احاطه شده‌است. خوارزم در کرانهٔ شرقی جیحون، شامل شهرهای مهم کاث/کات، خیوه/خیوق و هزار اسپ و در کرانهٔ غربی (بخش صلی خوارزم قدیم)، مشتمل بر شهرهای گرگانج/اورگنج (جرجانیه)، درغان، زمخشر و طاهریه بود. بخش شرقی
(جرجانیه)، درغان، زمخشر و طاهریه بود. بخش شرقی جیحون اکنون جز جمهوری خودمختار قره‌قالپاق ازبکستان و بخش غربی آن جزو جمهوری ترکمنستان است. موضوعی که برخی مباحثی در میان ایرانشناس‌ها برانگیخته است، تاریخ زبان خوارزمی و ارتباط آن با زبان اوستایی است. حدود سال ۱۹۰۱ میلادی یوزف مارکوارت در اثر بسیار معتبر خود، موضوع بسیار برانگیز Airyanəm vaēǰō «سرزمین ایرانیان» را مطرح می‌کند که سرزمین فرضی زبان اوستایی با خوارزم یکی بود. دور از واقعیت این است که خوارزم، همانند ایرانویچ / Airyanəm vaēǰō، سردترین قسمت ایران یاد
ایرانویچ / Airyanəm vaēǰō، سردترین قسمت ایران یاد شده‌است، با این وجود، او هرگز دلایل دیگر خود را منتشر نساخت. این نظریه اشاره می‌کند که زرتشت از خوارزم بود، چنانچه که بنونیست نیز در سال ۱۹۳۳ میلادی آن را مطرح کرد. بنونیست با تعبیر و تفسیر خود از فهرست اسامی استان‌ها و ایالت‌ها در اوستای متاخر، به نتیجه‌ای رسید که ایرانویچ (Airyanəm vaēǰō) بی‌شک با خوارزم یکسان بود. او بسیار محتاط‌تر از آن بود که این موضوع، بیشتر نتیجهٔ واقعی بگیرد تا بگوید ایرانویچ (Airyanəm vaēǰō) از استان‌های شمال‌شرقی ایران، یعنی سغد،
vaēǰō) از استان‌های شمال‌شرقی ایران، یعنی سغد، مرو، نسا، بلخ و هرات دور نبود و با آنکه در بخش جغرافیایی وندیداد از آن‌ها با هم یاد شده‌است. هنینگ آن زمان، قاعدتاً نتیجه‌گیری بنونیست را پذیرفته بود. در سخنرانی که در سال ۱۹۴۹ میلادی ایراد کرد، او تا بدانجا رسید که بگوید «هم اوستا و هم سنت متاخر زرتشتی، به ما اطمینان می‌دهند که این Airyanəm vaēǰō همان خوارزم بوده‌است. با این وجود، او هنوز پیرو نتیجه‌ای بوده‌است که وی پیشتر به آن رسیده بود، در مقالهٔ کم‌نظیر خود که به اوستا اختصاص یافته، می‌نویسد که «سرزمینی
که به اوستا اختصاص یافته، می‌نویسد که «سرزمینی که باید مسکن پدیدآورندگان اوستا در نظر گرفته شود، ناحیه‌ای است متشکل از دریاچه هامون در جنوب، واحه‌های مرو در شمال، و بلخ یعنی باختر باستان، در شمال شرقی». ریشه‌شناسی نام خوارزم. دربارهٔ وجه اشتقاق واژهٔ خوارزم، نظریه‌های مختلفی بیان شده‌است. مثلاً میخائیل نیکولایویچ باگالیوبف این واژه را مرکب از سه جز hu-vara-ʒəmi به معنی «زمین دارای اقامتگاه خوب» می‌داند. مکنزی آن را Hwāra-Zmī به معنی «سرزمین پست» دانسته‌است که با وضع جغرافیایی سرزمین خوارزم، واقع در سواحل
که با وضع جغرافیایی سرزمین خوارزم، واقع در سواحل پست دو رود سیحون و جیحون، مطابقت دارد. مقدسی این واژه را مرکب از «خوار» به معنی گوشت در زبان خوارزمی و «رزم» به معنی هیزم در زبان خوارزمی، می‌داند که وجه اشتقاق عامیانه‌ای به نظر می‌رسد. یکی از نظریات این است که خوارزم را ترکیبی از خور (خورشید) و زم (زمین) به معنای سرزمین شرقی و جایی که خورشید از آن برآید، یا حتی برگرفته از نام قوم خوری/خُری/هوری دانسته‌اند. نظر محتمل‌تری نیز وجود دارد که با توجه به واژهٔ کهن خوار/خار/خور به معنای خوب در گویش‌های شمالی و
کهن خوار/خار/خور به معنای خوب در گویش‌های شمالی و شرقی ایران، خوارزم به معنی سرزمین خوب است. تاریخچه. از خوراسمیا، از استان‌های شاهنشاهی هخامنشی (Huwārazmiŝ) که از آنجا سنگ کبود برای آراستن کاخ داریوش یکم در شوش می‌آوردند، در نوشته‌های دینی تنها در دوره‌های اخیر یادی در میان می‌آید (نگاه کنید به یشت 14/10 ، Xuāirizəm). تعدادی از پژوهشگرها به دلایل گوناگون این تاریکی ظاهری سرزمین آباد و شکوفا را با گفتن خوارسمیا بخشی از میهن اصلی ایرانی‌ها، یعنی ایرنیم وئیجو (گستره آریایی) اوستا، بعدها ایرانویز (ērānwēz) در
(گستره آریایی) اوستا، بعدها ایرانویز (ērānwēz) در کتاب‌های پهلوی، بوده توضیح داده اند. با این همه، هیچ کلمه ای که به نام خوراسیمایی قدیم شناسایی شده باشد، مگر خود همین نام، باقی نمانده است.حتی بر سر معنی این کلمه هنوز چون و چرا می رود. اما اگر بپذیریم که بخش پایانی این نام، یعنی zmī- به معنی زمین در زبان فارسی است، Huwārazmiŝ معنی روشنی خواهد داشت. آغاز این نام، یعنی -Huwār* ریشه کلمه فارسی khuār «خوار»، به زبان کردی khwār «پست، پایین» بوده و خوراسمیا به معنی «سرزمین پست» بوده است. یک چنین نامی برای
به معنی «سرزمین پست» بوده است. یک چنین نامی برای سرزمین‌های که در پیرامون و میان بخش پاییین رودخانه‌ها آمودریا، یعنی واحه کنونی خیوه و قزل قوم نام نهاده اند، نام مناسبی است. چون به سده‌های دیرپای خوارزم می‌رسیدم که از دولت جانشین هخامنشیان آغاز می‌شود و به هحوم اعراب (سده هشتم میلادی/یکم هجری) می رسد بر آگااهی ما درباره این سرزمین چندان افزوده نمی شود. اگر چند باستانشناسان شوروی در چهار دهه اخیر سکه‌ها، نوشته‌های روی گل سفالگری و ظورف سیمین و اسنادی که روی چوب و چرم نوشته شده‌اند، فراوان از زیر خاک بیرون
چوب و چرم نوشته شده‌اند، فراوان از زیر خاک بیرون آوردند، تا کنون مقدار اندکی انتشار یافته است. دست کم روشن است که همه این متون، همانند پارتی و سغدی که در سرزمین‌های همسایه خوراسمیا هستند، به خطی نوشته شده‌اند که برگرفته از خط آرامی است. خط خوارزمی. دو دوره تحول زبان خوارزم را می‌شناسیم: اول خوارزمی میانه به خط آرامی - خوارزمی و دوم خوارزمی متاخر به خط عربی - خوارزمی. خط آرامی- خوارزمی مانند دیگر خطوط ایرانی میانه برگرفته از خط آرامی، هُزوارِش نیز دارد. پیش از اسلام برای نوشتن به کار می‌رفته، از خط آرامی
از اسلام برای نوشتن به کار می‌رفته، از خط آرامی گرفته شده، ولی کشف الفبای آن هنوز امکان نیافته‌است. از آنجا که املای واژگان خوارزمی در آثار ابوریحان بیرونی نسبتاً ثابت است، می‌توان احتمال داد که خط عربی-خوارزمی از سده چهارم هجری برای نوشتن زبان خوارزمی به کار می‌رفته‌است. حروف به کار رفته در این خط عبارتند از: [ا ب پ ت ث ج چ څ ح خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ ع غ ف ڤ ک ل م ن و ه ی]. چنانچه مشاهده می‌شود این خط فاقد [ق] و [گ] بوده اما در عوض دارای دو حرف [څ] (در حرف نویسی c) و [ڤ] (در حرف‌نویسی β) بوده‌است. در
حرف نویسی c) و [ڤ] (در حرف‌نویسی β) بوده‌است. در نوشته‌های متأخرتر، گاه حروف بی‌نقطه، با نقطه و حروفی که چند نقطه دارند با یک نقطه نوشته شده‌اند و گاه حتی جای نقطه‌های حروف عوض شده‌اند (مثلاً ݚ به جای د، ب به جای پ، چ و خ به جای څ، چاواک به جای څاواک «آماده») در خط عربی - خوارزمی از نشانه‌های فتحه، کسره، ضمه، سکون و تشدید نیز استفاده شده‌است. یکی از کاربردهای تشدید، احتمالاً نمایاندن تکیه بر هجای ما قبل بوده‌است، مانند: بیّزار «بیزار»، اخسّد = اخزد [uxuzda] «ششصد». کلمه‌ها و عبارت‌های خوارزمی متون عربی
«ششصد». کلمه‌ها و عبارت‌های خوارزمی متون عربی طبعاً با خط عربی-فارسی نوشته شده‌اند که چند نشانه اضافی برای نشان دادن آواهای خاص خوارزمی به آن اضافه شده است. از آنجا که بیرونی برای نوشتن کلمه‌های خوارزمی از املای نسبتاً ثابتی پیروی می‌کند، می‌توان حدس زد که استفاده از خط عربی برای خوارزمی در کتاب غزمینی دارای اعراب است و این امر به قرائت آنها کمک کرده است. این واقعیت که عبارت‌های خوارزمی در کتاب غزمینی با ترجمه فارسی و عربی همراه است، فهم آنها را بسیار آسان کرده است. تحلیل این مواد موجب شد که فریمان،