payamvha/North_RAG huggingface dataset:
هندوستان (پاکستان امروزین و شمال غربی هند امروزین) پیش از حکومت انگلیسی‌ها بود. برخی واژه‌های فارسی نیز در دوران پیوندهای فرهنگی مورها و مسیحیان در شبه‌جزیره ایبری در سده‌های میانه درون زبان‌های اروپایی (و در برخی موارد زبان انگلیسی) شدند و به همین چرایی از زبان عربی به عنوان زبان واسط عبور کرده‌اند. پیشوند. جهت اطمینان و مطالعه می‌توانید به وند مراجعه کنید.(البته ریشه پسوند ها و پیشوندها با هم یکی است و وام‌داده نشده!!) _in_/im و _a_/ab: از آ/اَ/ان توضیح: این پیشوند برای نفی به کار رفته، همراه با اسم و
این پیشوند برای نفی به کار رفته، همراه با اسم و فعل استفاده می‌شود. ریشه: در زبان فارسیِ باستان، فارسی میانه و اوستایی به صورت a/an می‌باشد. نمونه: آکندن، اَنیران (غیر ایرانی)، آوردن، اَمُرداد (نامردنی، جاودان) _a_/ab: از اَبی توضیح: این پیشوند دیسهٔ کهن‌تر «بی» بوده که کاربردی نیز مانند آن دارد و به معنی «بدونِ» می‌باشد. ریشه: در زبان فارسیِ میانه، به‌صورت abi، در زبان فارسی باستان به صورت apaiy و در اوستایی به صورت apa می‌باشد. _apo: از اَپا توضیح: این پیشوند به معنی دور، دور از، بیرون از و از می‌باشد.
به معنی دور، دور از، بیرون از و از می‌باشد. ریشه: در زبان فارسی باستان و اوستایی به صورت apâ است. _api_/ apiy: از اَپی توضیح :این پیشوند به معنی روی، در، کنار، افزون بر و به سوی می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی باستان و اوستایی به صورت api/apiyمی‌باشد. _ortho: از ارتا/اردا/ارد توضیح :این پیشوند به معنی راست، درست و مستقیم می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی اوستایی به صورتǝrǝdua می‌باشد. نمونه :اردیبهشت، اردستان، اردبیل، اردکان. _ex: شاید از اس/سُ/زُ توضیح :این پیشوند به معنی» بیرون «،» بیرون از «و » از «می‌باشد.
به معنی» بیرون «،» بیرون از «و » از «می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی میانه به صورت -us-, uz و فارسی باستان به صورت ud می‌باشد و در فارسی نو به صورت ه، ز ا، ز ز به جای مانده‌است. نمونه :زدودن، آزمایی، هزینه. _up_/above: از اَف توضیح :این پیشوند به معنی بر، بالا و روی می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی اوستایی به صورت aiwi و فارسی باستان به صورت abiy می‌باشد. نمونه :افسر (چیزی که بر سر می‌نهند)، افراشتن، افزودن. _inter: از اندر توضیح :دیسه‌ای دیگر از《در》بوده و به معنی در، بین، درون است ولی امروز به چم در میان یا بین
در، بین، درون است ولی امروز به چم در میان یا بین به کار می‌رود. ریشه :در زبان فارسی اوستایی به صورت antare و فارسی باستان به صورت antar می‌باشد. _ambi: شاید از اوبا توضیح :این پیشوند به معنی هرد، و باهردو و… می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی باستان و اوستایی به صورت ubâ می‌باشد. _hypo: از اوپا توضیح :این پیشوند به معنی زیر و با می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی باستان و اوستایی به صورت upāمی‌باشد. _Poly: از بُل توضیح :این پیشوند معنی پر و بسیار داد، ه ظاهراً دیسه‌ای دیگر از پر می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی میانه به
دیگر از پر می‌باشد. ریشه :در زبان فارسی میانه به صورتpurr، زبان فارسی باستان به صورت paru و اوستایی به صورت parav/porou/pauruمی‌باشد. _Pre: از پار/پری/پیرار این پیشوند به معنی قبل و پیش در زمان را می‌دهد. مانند پارسال، پیرارسال، پریروز _Para: از پارا/پرا این پیشوند از زبان اوستایی گرفته شده. مانند پاراهور، پراسو، پرآسه Post: از پَسا این پیشوند به معنی بعد (بعد از چیزی) است. _Peri: از پیرا/پر توضیح :این پیشوند به معنی پیرامون (پیرامون چیزی) است. ریشه :در زبان فارسی میانه به صورتpêrâ، زبان فارسی باستان به
فارسی میانه به صورتpêrâ، زبان فارسی باستان به صورت pariy و فارسی نو به صورت -par-, pirâ می‌باشد. trans: از تَرا این پیشوند به معنی سرتاسر و از ورا (ورای چیزی) است و از زبان اوستایی گرفته شده‌است. homo: از هم/هن/ان ین پیشوند هم‌معنی، syn com, co, col, conدر زبان انگلیسی است. دیس کهنتر هم هن/ان می‌باشد. مانند (هم):همایش هماور، د همنشی، ن همزما، ن همبس، ت همراه. مانند (هن) :هنداختن هندسه مانند(ان) :اندازه، انباشتن اندوختن. پسوند. ic_وics_: از ایک این پسوند دیسه کهن تر از پسوند» ای «است. مانند تاریک، نزدیک.
کهن تر از پسوند» ای «است. مانند تاریک، نزدیک. __بی‌فهرست__ B. Babouche ریشه‌شناسی: از فارسی «پاپوش». Babul ریشه‌شناسی: فارسی گیاه «بابُل»، هم‌ریشه با سنسکریت babbula, babbla (درخت صمغ عربی). این درخت احتمالاً بومی سودان است اما از شمال آفریقا تا آسیا و هند گسترده شده. Badian ریشه‌شناسی: فرانسوی badiane، از فارسی گیاه «بادیان». Baghdad از فارسی میانه «بغداد»Bhagadad به معنای "هدیهٔ خداً. Bakhtiar ریشه‌شناسی: فارسی «بختیار» Bakhtyr، شاید از «بخت یار» به معنای «خوشبخت». عضوی از مردم بختیاری. Baksheesh از
«خوشبخت». عضوی از مردم بختیاری. Baksheesh از فارسی «بخشش» از فعل «بخشیدن». در انگلیسی به معنای انعام. Balaghat ریشه‌شناسی: شاید از هندی، از فارسی «بالاً (از فارسی میانه) + هندی gaht» گذشتن". فلات برفراز کوه‌ها. Baluchi ریشه‌شناسی: فارسی «بلوچ»، «بلوچی». از اقوام هندوایرانی که در ناحیهٔ بلوچستان زندگی می‌کنند. Baluchistan ریشه‌شناسی: ناحیه‌ای در آسیای غربی، از فارسی «بلوچستان». قالیچه‌ای با رنگ‌های تیره که توسط چادرنشینان بلوچی و سیستانی بافته می‌شود. Ban (title) فرماندار کرواسی، از صربو-کرواتی. «ارباب،
(title) فرماندار کرواسی، از صربو-کرواتی. «ارباب، فرماندار، حکمران»، از فارسی «بان». Bank ریشه‌شناسی:از بانک و هم‌معنی دیگر در فارسی بایگ. Barbican ممکن است از فارسی «خانه» یا «برج و بارو» باشد. Barsom ریشه‌شناسی: فارسی «بَرسم»، از فارسی میانه bursam، از اوستایی barsman. چوبی مقدس در آیین زرتشتی. Bas ریشه‌شناسی: هندی bas، از فارسی «بس» به معنای «کافی و اندازه». Bazaar از فارسی «بازار»، از فارسی میانه bahâ-zâr به معنای «جای قیمت». Bazigar ریشه‌شناسی: هندی bazigar، از فارسی «بازیگر». برای نامیدن چادرنشینان
از فارسی «بازیگر». برای نامیدن چادرنشینان دوره‌گرد مسلمان در هند به کار می‌رود. Bedeguar ریشه‌شناسی: فرانسوی میانه bedegard، از فارسی «باداورد». نوعی گیاه. Begar ریشه‌شناسی: هندی begaar، از فارسی «بیکار». Begari بنگرید به بالا. Beige ریشه‌شناسی: فرانسوی، شاید از ایتالیایی پنبه bambagia، از لاتین میانه bambac-,bambax، از یونانی میانه bambak-,bambax، احتمالاً از واژه‌ای ترکی که اکنون پنبه pamuk می‌خوانند و احتمالاً با منشأ فارسی «پنبه». پارچه ساخته شده با پنبه با رنگ قهوه‌ای مایل به زرد خاکستری. این واژه
پنبه با رنگ قهوه‌ای مایل به زرد خاکستری. این واژه شاید هم از cam byses گرفته شده باشد (یونانی byssos لباس فاخر، bysses یا byses به نخ درجه یک می‌گفتند که لباس شاهزادگان پارسی بود) فارسی «کمبوجیه»، بابلی kam buzi، نام شاه ایران که به لباسش تعمیم داده شده. Belleric ریشه‌شناسی: فرانسوی، از عربی «بَلیلَج»، از فارسی گیاه «بَلیله». میوه‌ای از خانوادهٔ بادام هندی. Bellum ریشه‌شناسی: از فارسی «بَلَم»، قایق هشت‌نفره. Benami ریشه‌شناسی: هندی benaam، از فارسی «به نام» + «ـ ی». Bezoar از «پادزهر». که بیشتر در پزشکی و
+ «ـ ی». Bezoar از «پادزهر». که بیشتر در پزشکی و رنگ‌سازی شرقی کاربرد دارد. Bheesty ریشه‌شناسی: از فارسی «بهشتی». در هند: حمل‌کنندهٔ مخصوص آب برای خانه یا هنگ. Bhumidar ریشه‌شناسی: هندی bhumidar، از «بوم» زمین (از سنسکریت و ایرانی Bumi و فارسی باستان Bum) + «دار» (پسوند فارسی). در هند: زمیندار بزرگ. Bibi ریشه‌شناسی: هندی bibi، از فارسی. Bildar ریشه‌شناسی: هندی beldar، از فارسی «بیل دار». در کاربرد حفار و حفرکننده. Biryani ریشه‌شناسی: هندی و اردو biryaan، از فارسی «بِریان». غذایی هندی مخلوطی از:گوشت یا
از فارسی «بِریان». غذایی هندی مخلوطی از:گوشت یا ماهی، سبزیجات، برنج همراه با زعفران و زردچوبه. Bobachee ریشه‌شناسی: هندی babarchi، از فارسی «باورچی» آشپز مرد. Bombast ریشه‌شناسی:از فرانسوی میانه bombace، از لاتین میانه bombac-، از لاتین bombyc-، ابریشم و کرم ابریشم، از یونانی bombyk-، ابریشم و جامهٔ ابریشمین؛ احتمالاً از ریشهٔ فارسی «پنبه». Borax ریشه‌شناسی: از فارسی «بوره».sodium borate. Bostanji ترکی bostanci، به معنای باغبان. از bostan از فارسی «بوستان»: «بو» عطر + «ستان» جایگاه. شغلی درباری در باغ‌های
«بو» عطر + «ستان» جایگاه. شغلی درباری در باغ‌های سلطنتی عثمانی. Bronze ریشه‌شناسی: شاید از فارسی فلز «برنج». Brinjal ریشه‌شناسی: از فارسی «بادنجان»، احتمالاً از سنسکریت vaatingana. Buckshee ریشه‌شناسی: هندی bakhsis، از فارسی «بخشش». Budmash ریشه‌شناسی: فارسی «بدمعاش»، «بد» (از فارسی میانه vat) + معاش (عربی). در هند به شخص بدسیرت و هرزه گویند. Bukshi ریشه‌شناسی: فارسی «بخشی» (بخشنده). در هند: مأمور پرداخت. Bulbul ریشه‌شناسی: از ریشهٔ ایرانی و گرفته‌شده از عربی. فارسی «بلبل». Bund ریشه‌شناسی: هندی band، از
فارسی «بلبل». Bund ریشه‌شناسی: هندی band، از فارسی «بند». درهند: سدی برای جلوگیری از نفوذ آب. Bunder Boat ریشه‌شناسی: هندی bandar، از فارسی «بندر». قایق ساحلی در خاور دور. Bundobust ریشه‌شناسی: هندی band-o-bast، از فارسی «بند و بست». در هند: مرتب یا تسویه کردن جزئیات. Burka ریشه‌شناسی: روسی، احتمالاً از buryi «قهوه‌ای تیره» (اسب). احتمالاً از ریشهٔ ترکی burقرمز روباهی؛ این واژه احتمالاً از فارسی گرفته شده «بور» (قهوه‌ای مایل به سرخ). Burkundaz ریشه‌شناسی: هندی barqandz، از فارسی «برق انداز». «برق» (عربی) +
barqandz، از فارسی «برق انداز». «برق» (عربی) + «انداز». نیروهای مسلح یا پلیس هند در سدهٔ ۱۸ و ۱۹ میلادی. Buzkashi از فارسی «بز کشی». C. Caftan ریشه‌شناسی: روسی kaftan، از ترکی، از فارسی «خفتان». ردایی نظامی، تا قوزک پا و آستین‌های بسیار بلند و پرشده از پنبه یا ابریشم و یراق کمربندی رایج در سده‌های میانی اسلام. Cake از کاک(kaak) در پارسی باستان. Calabash احتمالاً از فارسی «خربزه». Calean ریشه‌شناسی: از فارسی «قلیان». Calender ریشه‌شناسی: فارسی «قلندر»، از عربی، از فارسی kalandar(کلندر؟) انسان ژولیده، یکی از
از فارسی kalandar(کلندر؟) انسان ژولیده، یکی از فرقه‌های صوفیه که درویشانه زندگی می‌کردند. Camaca ریشه‌شناسی: انگلیسی میانه، از فرانسوی میانه camocas یا لاتین میانه camoca، از عربی «کمخا، از فارسی» کَمخا پارچه‌ای منقش از ابریشم یا موی شتر. Cambodia فارسی باستان Kabujia. فارسی «کمبوجیه». نام کشور کامبوج بنگرید به Kamboh. Candy از عربی «قندی»، از فارسی «قند». Carafe از عربی «قرافه»، «پاشیدن»، از فارسی «قرابه». Caravan ریشه‌شناسی: ایتالیایی caravana, carovana، از فارسی «کاروان». Caravansary ریشه‌شناسی: فارسی
از فارسی «کاروان». Caravansary ریشه‌شناسی: فارسی "کاروانسراً. Carcass ریشه‌شناسی: فرانسوی میانهcarcasse، از فرانسوی باستان carcois، شاید از carquois, carquais به معنای ترکش، از تغییر tarquais، از لاتین میانه tarcasius، از عربی «ترکَش»، از فارسی «ترکش». از تیر (از فارسی باستان tigra «نوک‌تیز») + -کش (از «کشیدن»، از اوستایی karsh-). Carcoon ریشه‌شناسی: هندی kaarkun، از فارسی «کارکُن». در هند: دفتردار، منشی. Cash ریشه‌شناسی: از سنسکریت karsa، واحدی در وزن طلا و نقره، هم‌ریشه با فارسی باستان karsha-، واحد پولی
نقره، هم‌ریشه با فارسی باستان karsha-، واحد پولی ایران هخامنشی. Cassock ریشه‌شناسی: فرانسوی میانه casaque، از فارسی «کژاکند» (قزاگند). «کژ» (کج) ابریشم کم بها + «آگند» (از آکندن: پر کردن). لباسی که درون آن را با ابریشم و پنبه پر می‌کردند. Caviar از فرانسوی caviar، از ایتالیایی یا ترکی وارد انگلیسی شده، از فارسی «چاو-دار» به معنی «تکه‌ای از قدرت». به دلیل اینکه ایرانیان باستان کاملاً از خواص مفید و نیروبخش آن آگاه بوده‌اند. Ceterach لاتین میانه ceterah، از «شیطرگ»، فارسی «شاه تره». گیاهی از خانوادهٔ سرخس.
«شیطرگ»، فارسی «شاه تره». گیاهی از خانوادهٔ سرخس. Chador هندی caddar، از فارسی «چادر». پوشش رایج میان بانوان مسلمان و هندو، به ویژه در ایران و هند. Chakar هندی chakor، از فارسی «چاکِر». در هند: خادم و نوکر خانه و دفتر. Chakari «چاکری». در هند: خادم خانگی و عمومی. Chakdar از پنجابی chakdar، از chak(«حق تصدی» از سنسکریت cakra) + «دار». در هند: مالک دارای زمین‌های اجاره‌ای و برزگران. Chalaza اسلاوی باستان zledica «باران منجمد»، فارسی «ژاله» (در معنای تگرگ). Chappow فارسی «چپاو» یا «چپاول». Charka هندی carkha،
فارسی «چپاو» یا «چپاول». Charka هندی carkha، از فارسی «چرخه». چرخ (از فارسی میانه chark، اوستایی chaxra-، سنسکریت cakra). دستگاهی که در هند برای ریسیدن پنبه استفاده می‌کنند. Charpoy از فارسی «چارپای». رختخواب طنابی در هند. Chawbuck هندی cabuk، از فارسی «چابک». در هند: تازیانهٔ بزرگ. chemical از فارسی «کیمیا» Cheque از فارسی «چِک». ایرانیان برای نخستین بار چک را اختراع کردند. بانک‌ها در امپراتوری ساسانی در سده نخست پ. م اوراق بهاداری را به کار می‌بردند به نام «چک». که پایهٔ چک‌های امروزی است. Check از
به نام «چک». که پایهٔ چک‌های امروزی است. Check از فرانسوی باستان eschequier «جلوگیری کردن» (در شطرنج)، از eschec، از لاتین میانه scaccus، از فارسی «شاه» (در شطرنج). در سدهٔ هفده این کلمه معنای عمومی «ممانعت کردن از دزدی» را گرفت و سرانجام در ۱۷۹۸ نام نخستین چک‌های بانکی را به خود گرفت. Checkmate از فرانسوی میانه eschec mat، از فارسی «شاه‌مات» (شاه نمی‌تواند بگریزد)، شطرنج. Chess از روسی shach، از فارسی «شاه»، مختصر «شاه‌مات»، شطرنج. Cheyney ریشه‌شناسی: احتمالاً از فارسی «چینی». پارچه‌ای پشمی در سده‌های ۱۷
از فارسی «چینی». پارچه‌ای پشمی در سده‌های ۱۷ و ۱۸. Chick هندیciq، از فارسی chiq. پرده و محافظی برای ورودی ساختمان در هند و آسیای شرقی. Chillum ریشه‌شناسی:هندیcilam، از فارسی «چَلَم». Chilamchi ریشه‌شناسی:هندیcilamci، از فارسی «چَلَمچی». در هند:ظرف فلزی شستشو. China از فارسی «(ظرف) چینی»، از چینی. Chinar هندی chinar، از فارسی «چنار». گونه‌ای درخت آسیایی. Chobdar هندی cobdar، از فارسی «چوبدار». «چوب» (از فارسی میانه chup) + «دار». Cinnabar احتمالاً از عربی «زنجَفر»، از فارسی «شنگرف». Coomb انگلیسی میانه
«زنجَفر»، از فارسی «شنگرف». Coomb انگلیسی میانه combe، از انگلیسی باستان cumb، واحد اندازه‌گیری مایعات؛ وابسته با آلمانی میانهٔ جنوبی kump قدح، کاسه و آلمانی میانهٔ شمالی kumpf، فارسی «گنبد». Come و comma از ریشه «گام» است که در پهلوی و اوستایی نیز موجود است. واژه گام به باور نگارنده حتی می‌تواند ریشه Go در زبان انگلیسی باشد. Culgee ریشه‌شناسی: هندیkalg، از فارسی «کلگی» پر تزیینی. پری که هندیان بر دستار سرخود ی زدند. Cummerbund هندی kamarband، از فارسی «کمربند». Cushy هندی khush، از فارسی «خوش». D. Daeva
Cushy هندی khush، از فارسی «خوش». D. Daeva Daeva, deva از اوستایی daevo؛ فارسی «دیو». روح شیطانی در آیین زرتشتی. dafadar از فارسی «دفعه دار». «دفعه» (عربی)+ «دار». Daftar هندی daftar، از فارسی «دفتر»، از عربی «دِفتر»، از یونانی diphtheria(چرم، پارچه نوشتنی). Daftardar ریشه‌شناسی: هندی daftardar، از فارسی «دفتردار». Dakhma ریشه‌شناسی: فارسی «دخمه»، از فارسی میانه dakhmak، از اوستایی daxma-(مکان جنازه). Daroga ریشه‌شناسی:هندی daroga، از فارسی «داروغه». در هند: رئیس افسران. Darvesh از فارسی «درویش». Darzi
هند: رئیس افسران. Darvesh از فارسی «درویش». Darzi هندی darzi، از فارسی «درزی». خیاط یا صنف خیاطان هندو در هند. Das سنسکریت dassa دشمن، بنده، احتمالاً وابسته با فارسی «داه» غلام، اوستایی dahyn-, dainhu-, danghu- سرزمین، فارسی باستان dahyn- سرزمین، ایالت، سنسکریت dasyu بیگانه. خادم هندویی در هند. Dastur هندی dastur سنت، از فارسی «دستور». هزینهٔ عمومی. Dastur از فارسی «دستور». موبد موبدان در کیش زرتشتیان هند. Dasturi هندی dasturi، از فارسی «دستور». پاداش. Defterdar ترکی، از فارسی «دفتردار». در ترکیه: مأمور
ترکی، از فارسی «دفتردار». در ترکیه: مأمور حساب‌های مالی. Dehwar فارسی «دِه وَر». ارباب دارای بنده و غلام. Del فارسی «دل». Dervish از فارسی «درویش»، از فارسی میانه darweesh. Dewan ریشه‌شناسی: هندی diwan، از فارسی «دیوان». کتاب محاسبات. Demitasse از فرانسوی «نیم فنجان» demi+tasse. فرانسوی باستان وام گرفته از عربی «تسَه» از فارسی «تشت». Div از فارسی «دیو». Divan از فارسی «دیوان»، از فارسی باستانdipi («نوشته»)+ vahanam(«خانه»). Doab ریشه‌شناسی: فارسی «دوآب». سرزمینی در میان دو رودخانه. Dogana ریشه‌شناسی: از
سرزمینی در میان دو رودخانه. Dogana ریشه‌شناسی: از فارسی «دوگانه»، دیوان محاسبه. گمرگ ایتالیایی. ریشه‌شناسی: از دامنه پارسی. Douane ریشه‌شناسی: از فارسی «دیوان». گمرک. Dubber ریشه‌شناسی: از فارسی «دبه». بطری چرمی در هند برای نگهداری روغن و مایعات. Duftery ریشه‌شناسی: از «دفتر» + «ـ ی». پسر پادو در ادارات و دفاتر. Dumba ریشه‌شناسی: فارسی «دُمب». گوسفند دُم‌پهن بخارایی و قرقیزی. Durbar ریشه‌شناسی: از فارسی «دربار». حضار در برابر شاه. Durwan ریشه‌شناسی: از فارسی «دربان». «در» (از فارسی میانهdar، از فارسی
فارسی «دربان». «در» (از فارسی میانهdar، از فارسی باستان duvar-)+ «بان». Dustuck ریشه‌شناسی: هندی dastak، از فارسی «دستک/دسته». (دستگیره) E. Emblic لاتین نوemblica، از عربی «اَملَج»، از فارسی «آمُله». درختی از خانوادهٔ Phyllanthus emblica. Enamdar هندی in'aamdaar، از فارسی «انعام دار». Euphrates از فارسی باستان Ufratu «شایسته برای عبور». Elephant از کلمه الفیل عربی که ریشه پارسی آن پیل است. F. Farsakh عربی «فرسخ»، از فارسی «فرسنگ». واح اندازه‌گیری در حدود ۱۰ کیلومتر. Farsi نامی برای زبان فارسی در عربی. در
کیلومتر. Farsi نامی برای زبان فارسی در عربی. در عربی «پ» وجود ندارد و این نام پس از حملهٔ اعراب به ایران به جای «پارسی» در ایران رایج شد. Fallow از واژه پَیرو در زبان فارسی آمده‌است. Faujdar هندی fawjdaar، از فارسی «فوج دار». «فوج» (عربی)+ «دار». افسر جزء در هند. Faujdari از فارسی «فوج‌داری». دادگاه جنایی در هند. Ferghan از فارسی «فرغانه». منطقه‌ای در آسیای مرکزی. نوعی قالیچهٔ ایرانی که با پنبه بافته می‌شود. با زمینهٔ آبی یا قرمز تیره و با گل حنا رنگ آمیزی می‌شود و بسیار نفیس است. Feringhee از فارسی
آمیزی می‌شود و بسیار نفیس است. Feringhee از فارسی «فرنگی»، از فرانسوی. Frankish. شخص اروپایی؛ زیرا اولین برخورد مسلمانان با اروپاییان به‌خصوص اروپاییان غربی در زمان «شارلمانی» پادشاه فرانک‌ها رخ داد. عربی «فرنجی» و در عثمانی با تلفظ feringhee. Fers انگلیس میانه، از فرانسوی میانه fierce، از عربی «فَرزَن»، از فارسی «فرزین». وزیر شطرنج. Fida'i عربی «فِداء + ـ ی». فداییان و پیروان اسماعیلیه و حَشّاشین. Firman از فارسی «فرمان»، از فارسی باستان framânâ. Far از واژه فرای فارسی، به معنی دور، در سانسکریت و کُردی
واژه فرای فارسی، به معنی دور، در سانسکریت و کُردی پَر، هم ریشه با پرت (به معنای دور انداختن) G. Gatch از فارسی «گچ». Ghee از فارسی «گَردان». آمیختن. Galingale از فارسی «خَلَنجان». گونه‌ای گیاه. Gazelle از فارسی غزال یا آهو Gherkin احتمالاً از فارسی میانه angArah «هندوانه». خیار ریز هندی که در خیارترشی استفاده می‌شود. Ghorkhar از فارسی «گوره خر». در هند :خرهای وحشی در شمال هند. Giaour از فارسی «گَئُر/گَبر». (آتش‌پرست). Gigerium از لاتین gigeria امحا پرنده، شاید از فارسی «جگر». Gizzard نزدیک یهgysard، تحول
شاید از فارسی «جگر». Gizzard نزدیک یهgysard، تحول یافته یgysar، از انگلیسی میانه giser, gyser، از فرانسوی باستان شمالی guisier «جگر» (مخصوصا برای پرندگان)، از لاتین gigeria، شاید از فارسی که با «جگر» پیوند دارد. Gul ریشه‌شناسی: فارسی «گل». گل سرخ. Gulhinnai ریشه‌شناسی: «گل» +"حِنّاء (عربی). نوعی قالیچهٔ ایرانی. Gulmohar ریشه‌شناسی: هندی gulmohur، از فارسی «گُل‌مُهر». سکهٔ طلا. Gunge ریشه‌شناسی: هندی gãj، از ریشهٔ ایرانی. فارسی «گنج». Gymkhana ریشه‌شناسی: احتمالاً تغییریافتهٔ (متأثر در واژهٔ gymnasium) هندی
تغییریافتهٔ (متأثر در واژهٔ gymnasium) هندی gend-khana «جای شلوغ». از فارسی «خانه». Gyroscope مسیر یاب یا قطب نما ، از کلمه ((جای رو)) به معنی وسیله ای که جای رفتن را مشخص میکند. H. Halalcor هندیhalalkhor، از فارسی «حلال خور». Havildar هندی hawaldar، «حواله» (عربی)+ «دار». افسر وظیفه و مأمور اجرایی در ارتش هند. Hyleg از فارسی «هیلاج». وضعیت ستارگان در نجوم برای تخمین زمان تولد. Hindi از فارسی «هندی». زبانی بومی در مناطق شمالی هند و رسمی در سراسر هند. Hindu از فارسی میانه «هندو»، از اوستایی hendava، از
از فارسی میانه «هندو»، از اوستایی hendava، از سنسکریت saindhava «هندی». Hindustan هندی Hindustan، از فارسی «هندوستان» (سرزمین هندوها). Hindustan is Persian, in Hindu language, the country is called Bharat. Hircarrah فارسی «هرکاره». «هر» (از فارسی باستان haruva-)+ «کار» (از فارسی میانه، از فارسی باستان kar-) Homa hom از فارسی «هوم»، از اوستایی haoma. درختی مقدس برای زرتشتیان و در میانرودان درخت زندگی بود. I. India از فارسی «هند». Iran از فارسی میانه Iran = Aryan Ispaghol گیاه «اسبغول». در لغت به معنای «گوشِ
Ispaghol گیاه «اسبغول». در لغت به معنای «گوشِ اسب». asp(فارسی میانه:اسب)+ «غول»(:گوش). J. Jolt از فارسی دری و لهجهٔ مشهدی به معنای تکان خوردن می‌باشد. در لهجه مشهدی جل جل کردن رواج بسیار دارد. Jackal از فارسی «شَغال»، گونه‌ای سگسان از خانوادهٔ سگ‌سانان در آفریقا و آسیای جنوبی. Jagir از فارسی «جاگیر». عوارض مالیاتی شخصی در شمال هند و پاکستان برای ادارهٔ بخش. Jama از فارسی «جامه». لباس بلندی که هندی‌ها و پاکستانی‌ها می‌پوشند. Jasmine از فارسی «یاسمن». گونه‌ای یاس بالا روندهٔ خوشبو. Jemadar هندی
گونه‌ای یاس بالا روندهٔ خوشبو. Jemadar هندی jama'dar/jam'dar. «جمع/جمعیت» (عربی)+ «دار». ستوان در ارتش هند. Jezail فارسی «جزایر/جزایل». نوعی تفنگ بزرگ پایه دار. Jujube یونانی zizyphon، از فارسی «زیزفون». گونه‌ای گیاه. Julep از فارسی «گل آب». شربت طبی. امروزه در آمریکا به آن ویسکی یا ودکا با نعنا گفته می‌شود از فرهنگ معاصر هزاره Jungle از فارسی «جنگل» K. Kabob احتمالاً از فارسیِ «کباب»، یا از عربی‌شده یا اردوشدهٔ نام فارسی آن. Kabuli فارسی «کابُلی»، وابسته به کابل. Kaftan از فارسی «خفتان». Kajawah از فارسی
کابل. Kaftan از فارسی «خفتان». Kajawah از فارسی «کجاوه». نشیمنی بر دو شتر برای حمل و نقل در هند. Kala-Azar از هندی kala(سیاه)+ «آزار». بیماری واگیر عفونی سخت آسیایی ناشی از کمخونی. Kamarband In English it refers to the wide belt made of a wide band of silk or shiny cloth worn by men around the waiste as part of a Black Tie suit. It entered the English language in India from the colonial times. But it is a Persian word, Kamar = waiste and Band = band, binder meaning Belt. Kamboh ریشه‌شناسی: در فرهنگ وبستر:
meaning Belt. Kamboh ریشه‌شناسی: در فرهنگ وبستر: «اعضای طبقهٔ پایین در پنجاب که به‌خصوص در کشاورزی گماشته شده‌اند». این تعریف در فرهنگ وبستر از ریشهٔ عنوانی فارسی آمده که ظاهراً در حال به افراد شرور افغانی و کشمیری می‌گویند. این عنوان کاربردی بسیار عمومی دارد که در دورهٔ پادشاهی مغولان در هند مخصوصاً اکبر و جهانگیر رایج شد. بنابر "دانشنامهٔ بریتانیکا" سیدها (منظور گدایان است) و کامبوها افراد پستی بودند که در زمان حکومت اسلامی در هند زندگی می‌کردند. این واژه صورت کنونی واژهٔ Kambojas است. خاندان معروف
واژه صورت کنونی واژهٔ Kambojas است. خاندان معروف جنگاور هندوایرانی؛ که در نوشته‌های سنسکریت و پالی در زمان امپراتوری آشوکا ثبت شده؛ و با نام کامبیز/کمبوجیه در فارسی باستان وابستگی دارد. بنابر متون ودایی مانند "مهابهاراتا" از کشاترا (جنگاور)های اصیل بودند. این‌ها مانند سکاها و پهلوها جنگاورانی اصیل و خارجی بودند (هندی نبودند) و چون با آیین هندو و برهمنی مخالفت داشتند و بیشتر بودایی بودند به‌مرور در هند به زوال کشانده شدند. البته کامبوها یا کامبُجاها در بنگال، سریلانکا و کامبوج نیز حکومت می‌کردند. Karez
سریلانکا و کامبوج نیز حکومت می‌کردند. Karez ریشه‌شناسی:فارسی «کاریز». قنات. Kemancha ریشه‌شناسی: از فارسی «کمانچه». رایج در خاورمیانه، قفقاز و آسیای میانه. Kerana ریشه‌شناسی:از فارسی «کَرنای». Kenaf ریشه‌شناسی:فارسی «کنف». گیاهی از خانوادهٔ Hibiscus cannabinus. Khaki فارسی «خاکی». Khakhsar ریشه‌شناسی:هندیkhâksâr، از فارسی «خاکسار». گروهی مسلمان ناسیونالیست در هند. Khan عربی «خان»، از فارسی (نباید با واژهٔ آلتایی «خان» اشتباه گرفت). کاروانسرا در برخی کشورهای آسیایی. Khankah ریشه‌شناسی:هندی khânaqâh، از
آسیایی. Khankah ریشه‌شناسی:هندی khânaqâh، از فارسی «خانقاه». «خانه» + «گاه». Khidmatgar «خدمﺔ» (عربی)+ «گر». در هند: نوکر. Khoja ریشه‌شناسی:از فارسی «خواجه». عنوانی احترام آمیز. Khuskhus ریشه‌شناسی:هندی khaskhas، از فارسی «خس‌خس». گیاه معطر هندی. Kincob ریشه‌شناسی:هندیkimkhab, kamkhwab، از فارسی «کم خاب». پارچی زربفت. Kiosk از فارسی «کوشک»، یا از فارسی میانه gōšak «گوشه». Koftgari هندیkoftgar، از فارسی «کوفتگر». زرکار/فلزکار هندی. Koh-i-noor از فارسی «کوه نور». الماسی معروف که در سال ۱۸۴۹ به دست انگلیس
نور». الماسی معروف که در سال ۱۸۴۹ به دست انگلیس افتاد. Kotwal هندیkotwal، از فارسی «کوتوال». رئیس پلیس در هند. Kotwalee هندیkotwalee، از فارسی «کوتوالی». ادارهی پلیس در هند. Kran فارسی «قِران». سکهٔ نقره واحد پولی ایران از ۱۸۲۶ تا ۱۹۳۲، سکهٔ نقره. Kurta هندی و اردوkurta، از فارسی «کُرته». پیراهن بی یقهٔ نازک. Kusti فارسی «کُستی/کُشنی»، از فارسی میانه kust, kustak «کمر». ریسمانی مقدس که زرتشتیان به کمر می‌بندند. L. Lac هندیlakh، از فارسی «لاک». مانند لاک انگشت. Lamasery فرانسوی lamaserie، از lama+serie(از
Lamasery فرانسوی lamaserie، از lama+serie(از فارسی "سَراً) Larin ریشه‌شناسی:فارسی «لاری». نوعی پول نقره در بخش‌هایی از آسیا. Lascar اردو lashkarī، از فارسی «لشکری». توپخانه در هند و انگلیس. Lasque ریشه‌شناسی: احتمالاً از فارسی «لَشک/لاشک» (قطعه). قطعه الماس نامرغوب در هند. Leucothoe شاهزادهٔ افسانه‌ای ایرانی که گمان می‌رود آپولو را به توت‌فرنگی شیرین مسخ کرد. گونهٔ این گیاه در آسیا و آمریکا. Lemon از انگلیسی میانه limon، از فرانسوی باستان limon، از ایتالیایی limone، از لاتین میانه līmōnium، از عربی
limone، از لاتین میانه līmōnium، از عربی «لَیمون»، از فارسی «لیمون/لیمو». این میوه در سده ۱۵ م. به انگلستان برده شد. Lilac از فارسی «لیلکی»، از «نیلک» (نیلی). Lungī هندیlungī، از فارسی «لُنگی». لنگی که در هند، پاکستان و برمه مردان استفاده می‌کنند. Laari ریشه‌شناسی: احتمالاً از دیوهی (زبان مالدیو)، از «لاری». پول مالدیو. Leg از فارسی لنگ با کسره M. Magic انگلیسی میانهmagik، از فرانسوی میانه magique، از لاتینmagicus، از یونانیmagikos، ازmagos, magus جادوگر (از ریشهٔ ایرانی، فارسی باستان magu- «مغ»). Magus,
ریشهٔ ایرانی، فارسی باستان magu- «مغ»). Magus, magi از magus، از فارسی باستان magu- «شخص مقتدر»، فارسی «مغ». روحانی زرتشتی. در عهد جدید از سه مغ نام برده شده که از شرق می‌آیند و بشارت میلاد عیسی را می‌دهند. Malguzar هندیmalguzar، از «مال» (عربی)+ «گذار». در هند:مالک. Manichean لاتینManichaeus مانوی، از یونانی Manichaios، فارسی «مانوی». پیرو آیین مانی در سده ۳ م. Manticore از فارسی باستان «آدمخوار». martiya-(آدم)+ khvar-(خوردن). موجودی افسانه‌ای با سر انسان و شاخ، بدن شیر و دم اژدها یا عقرب. Markhor فارسی
و شاخ، بدن شیر و دم اژدها یا عقرب. Markhor فارسی «مارخور» (خورندهٔ گاو). بزی کوهی در افغانستان و هند. Mazdak فارسی «مزدک». اصلاحگر زرتشتی در دوران ساسانی در سده ۵ م. از Mazda. Mazdakite فارسی «مزدکی». پیرو اصلاحات مزدک. Mazdoor هندیmazdur، از فارسی «مُزدور». کارگر هندی. Mehmandar فارسی «مهماندار». Mehtar فارسی «مهتر». «مه» (از فارسی میانهmeh, mas)+ «تر» (از فارسی میانه، از فارسی باستان-tara-) Mesua لاتین نو، از نام دانشمند ایرانی مسیحی و طبیعت‌شناس یوحنا ابن مساویه (Johannes Mesue) متوفی به سال ۲۳۶ هـ. ش