payamvha/North_RAG huggingface dataset:
برنامه‌های خود را با نام شبکهٔ استانی صدای مرکز آذربایجان شرقی پخش می‌کند و پس از این تاریخ تغییرات عمده‌ای در نحوهٔ پخش برنامه‌های رادیو به وقوع پیوست. برنامه‌های رادیو تبریز از سال ۱۳۹۲ به صورت بیست و چهار ساعته پخش می‌شود. در حال حاضر برنامه‌های رادیو تبریز با عنوان «شبکهٔ استانی صدای مرکز آذربایجان شرقی» از طریق فرستنده‌های ماهواره‌ای و زمینی قابل دریافت است: عرب‌ست (بدر ۵): فرکانس: ۱۲۳۰۲ سیمبل ریت: ۳۲۰۰۰ قطبیت: HOR اینتل‌ست ۹۰۲: فرکانس: ۱۱۰۲۶ سیمبل ریت: ۲۳۰۰ قطبیت: VER موج AM: ردیف ۱۰۲۶ کیلوهرتز
ریت: ۲۳۰۰ قطبیت: VER موج AM: ردیف ۱۰۲۶ کیلوهرتز (تبریز)، ۸۴۶ کیلوهرتز (میانه) و ۱۱۳۴ کیلوهرتز (کلیبر) موج FM: فرکانسهای ۹۴ و ۹۵ مگاهرتز (تبریز) رادیو آذری. رادیو برون مرزی آذری روزانه از ساعت ۰۴:۳۰ تا ۰۹:۰۰ صبح و ۱۷:۵۰ تا ۲۰:۳۰ به زبان ترکی آذربایجانی برای جمهوری آذربایجان از ماهواره، اینترنت و موج متوسط ۱۳۲۳ و ۷۰۲ کیلوهرتز برنامه پخش می‌کند. این رادیو نخستین رادیوی برون مرزی به زبان ترکی آذربایجانی محسوب می‌گردد. آثار برگزیده. در جشنوارهٔ تولیدات مراکز صدا و سیما که در سال ۱۳۸۵ خورشیدی برگزار شد، برخی از
و سیما که در سال ۱۳۸۵ خورشیدی برگزار شد، برخی از آثار صدا و سیمای مرکز آذربایجان شرقی به‌عنوان آثار برگزیده انتخاب شدند که در بخش صدا برنامه‌های «بولوت» و «عاشیق غریب»، در بخش سیما برنامه‌های «افتخار نغمه‌سی»، «القدس لنا»، «باباباغی»، «پیشانی و خاک»، «حرکت»، «عدل و داد» و «یای گئجه‌لری»، در بخش موسیقی برنامه‌های «آذربایجان اویاخدی»، «پیامبر اعظم» و «چشم به‌راه»، در بخش پژوهش برنامهٔ «بررسی گرایش جمعیت فعال به هویت قومی و ملی» و در بخش خبر برنامه‌های «افتتاح آزادراه تبریز–زنجان در هاله‌ای از ابهام»،
«افتتاح آزادراه تبریز–زنجان در هاله‌ای از ابهام»، «قربانیان خطاهای پزشکی در تبریز» و «نیمه‌تمام ماندن ورزشگاه یادگار امام.
سورِن (با کد پی۲) مدل تغییر شکل یافتهٔ سمند معمولی X7 و سمند LX است. این خودرو نخستین بار در ۱۸ بهمن ۱۳۸۵ توسط گروه صنعتی ایران خودرو رونمایی شد. ( پنج سال پس از ارائه سمند معمولی توسط ایران خودرو) تفاوت ظاهری این خودرو با سمند معمولی، طراحی بیرونی بدنه و آپشن‌ها قابل سفارش داشبورد جدید ستون فرمان تلسکوپی است که در صورت تصادف از داخل جمع شده و مانع از آسیب دیدن راننده می‌شود، کمتر وارد شدن صدا موتور به داخل اتاق، داشتن ۱ ایربگ در سورن معمولی و دو ایربگ در مدل ای ال ایکس، تنظیم گودی کمر صندلی‌ها جلو علاوه بر
ای ال ایکس، تنظیم گودی کمر صندلی‌ها جلو علاوه بر ۵ تنظیم دیگر موجود در مدل ال ایکس، تنظیم نور چراغ‌ها جلو توسط کلید از داخل، تنظیم مقدار نور صفحه کیلومتر و داشبورد، سامانه تهویه مطبوع خودکار، صندلی‌ها مدل سریر، تیوتر بلندگوها جلو، بدنه نسبت به سمند معمولی تقویت شده، چراغ‌ها عقب ال ای دی، آیینه‌های بغلی مجهز به راهنمای ال ای دی، سنسور دنده عقب، مجهز به چراغ‌های مه‌شکن جلو و عقب و…، ترمز ای بی اس و حداقل داشتن تمام امکانات سمند ال ایکس می‌باشد. وزن سورن معمولی ۱۲۲۰ کیلوگرم، طول آن ۴۵۳۴ میلی‌متر، عرض آن ۱۹۴۴
۱۲۲۰ کیلوگرم، طول آن ۴۵۳۴ میلی‌متر، عرض آن ۱۹۴۴ میلی‌متر و ارتفاع آن ۱۴۶۰ میلی‌متر است و ظرفیت صندوق عقب این خودرو ۵۰۰ لیتر است. موتور سورن تیپ یک XU7JP/L3 بوده و دارای ۴ سیلندر است. حجم موتور این خودرو ۱۷۶۱ سی‌سی و حداکثر توان آن ۱۰۰ اسب بخار است و ماکزیمم گشتاور آن ۱۵۳ نیوتن بر متر است. رینگ‌های این خودرو آلومینیمی یا فولادی ۱۵ اینچ (مانند L90 , زانتیا و پارس ELX) می‌باشد. این خودرو در نسخه‌های صادراتی مدل ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۵ از موتور TU5 سود می‌برد. نام. سورِن به معنای نام یکی خاندان‌های کهن ایرانی است. طراحی.
معنای نام یکی خاندان‌های کهن ایرانی است. طراحی. طراحی داخلی. طراحی کابین تفاوت‌هایی با سمند معمولی دارد و چیدمان قسمت مرکزی کنسول جلو تغییر کرده و بیشتر ادوات کابین در قابی عمودی قرار گرفته‌است. رنگ‌بندی تیره کابین نیز زیبا و همه پسند است. می‌توان کیفیت کابین را در رده متوسطی ارزیابی کرد. فضای کابین و صندوق بار سمند نیز برای همه ثابت شده و کاملاً به درد استفاده خانوادگی و سفرهای چندنفره می‌خورد. طراحی خارجی. طراخی خارجی سورن دچار تغییرات خوبی شده‌است. در این خودرو چراغ‌های جلو و عقب تغییر کرده و با وجود
این خودرو چراغ‌های جلو و عقب تغییر کرده و با وجود چراغ‌های LED نمای به روز تری (نسبت به سمند LX و سمند X7) دارد. سپرها نیز با نمای کلی خودرو هماهنگ هستند. درها با مدل‌های دیگر سمند برابر است. مدل‌ها. سورن. این مدل با داشبورد سمند معمولی عرضه شد که به کیسه هوای راننده مجهز است. این مدل اولین نسخه از سمند سورن است که در سال ۱۳۸۵ به بازار عرضه شد و در سال ۱۳۹۱ تولید این مدل متوقف شد. این مدل از موتور XU7JP/L3 عرضه شده است. سورن ئی‌ال‌ایکس ELX. این مدل در سال ۱۳۹۰ عرضه شد. این مدل هم با موتور XU7 و هم با موتور
عرضه شد. این مدل هم با موتور XU7 و هم با موتور EF7 تولید شده‌است. در سال ۱۳۹۵ نسخه سال این مدل معرفی شد که داشبورد این خودرو تغییراتی کرد که می‌توان به پنل تهویه جدید، اضافه شدن کلیدهای کنترلی روی غربیلک فرمان، سیستم صوتی جدید با سیستم ضد سرقت و ساب‌ووفر، اضافه شدن هندزفری موبایل، شیشه بالابر برقی با آنتی‌ترپ و پاور ویندوز، آینه تاشو برقی و رینگ آلومینیومی جدید است. این مدل سپس در سال ۱۳۹۹ تولیدش متوقف شد و سورن پلاس جایگزین این خودرو شد. سورن ئی‌ال‌ایکس EF7 TC (توربوشارژر). تولید سورن توربو در سال ۱۳۹۵
EF7 TC (توربوشارژر). تولید سورن توربو در سال ۱۳۹۵ شروع شد. این نسخه به یک توربوشارژر مجهز شده‌است. این پیشرانه ۱٫۷ لیتری توان تولید ۱۴۸ اسب بخار قدرت را دارد و همچنین گشتاور تولید شده نیز ۲۱۵ نیوتن‌متر است. شتاب‌گیری سورن توربو در دنده یک و از دور ۲۰۰۰ به بعد، رنگ و بوی متفاوتی با سمند معمولی دارد. چرا که توربو از دور ۲۲۰۰ وارد مدار می‌شود. البته در سربالایی‌ها شاهد کمی افت کشش هستیم و برای استفاده از حداکثر قدرت، موتور باید در دور بالا نگه داشته شود. قطعات این پیشرانه توربو نسبت به یک EF7 عادی مورد
قطعات این پیشرانه توربو نسبت به یک EF7 عادی مورد بهینه‌سازی قرار گرفته و بازطراحی شده‌است. هم چنین پیشرانه با توجه به کیفیت سوخت کشور طراحی شده تا درگیر مشکل‌هایی که خودروهای توربو با بنزین بی کیفیت دارند (ناک زدن و خودسوزی) نشود. افزون بر اینها تغییراتی در ضرایب دنده‌ها داده شده و سامانه ترمز نیز مورد بازنگری قرار گرفته‌است؛ ولی با این حال که ایران خودرو ادعا می‌کند سامانه توربو این ماشین سازگار با بنزین بی کیفیت است و برخی مشخصات موتوری نسبت به EF7 معمولی نظیر رینگ پیستون‌ها و نسبت تراکم تغییر کرده ولی
نظیر رینگ پیستون‌ها و نسبت تراکم تغییر کرده ولی هنوز مشکلاتی از قبیل مشکلات منیفولد، مشکل آسیب به پره‌های توربو و همچنین روغن ریزی از شفت آن در کارکردهای پایین در این خودرو مشاهده می‌شود به علاوه بوست توربو علی‌رغم توان بیشتر پیشرانه روی PSI 5.5 قرار گرفته تا ضرایب اطمینان بیشتر و استهلاک پیشرانه کم‌تر شود. سورن توربو با دو کلاس عرضه شده است که کلاس ۱ با داشبورد قدیم تولید شده است و در کلاس ۲ با داشبورد جدید تولید شده است. تولید سورن توربو در سال ۱۳۹۷ متوقف شد. سورن پلاس. سورن پلاس، به عنوان یکی از
متوقف شد. سورن پلاس. سورن پلاس، به عنوان یکی از جدیدترین فیس لیفت های خودروی ملی سمند شناخته می شود. این خودرو، با وجود تلاش ایران خودرو برای نمایش آن به عنوان محصولی کاملاً جدید، در واقع ادامه ای از مسیر تکامل سمند سورن است. نمای بیرونی سمند سورن پلاس در گرافیک چراغ‌هایش مورد فیس لیفت قرار گرفته و درب‌های جانبی مشابه خودرو دنا است. جلوپنجره به رنگ مشکی براق درآمده و اسپویلر عقب بر روی صندوق اضافه شده‌است. در طراحی داخل کابین نیز طراحی قطعات دکوراتیو داشبورد و رودری‌ها تغییر کرده و به طرح فیبرکربن تیره
و رودری‌ها تغییر کرده و به طرح فیبرکربن تیره تبدیل شده‌اند. این مدل جدید علاوه بر امکانات مدل‌های پیشین به تجهیزات جدیدتری همچون کروز کنترل و کامپیوتر سفری مجهز شده‌است. این خودرو جایگزین سورن‌های قبلی شده و در حال حاضر تنها این فیس لیفت تولید می‌شود.این مدل با موتور EF7 تنفس طبیعی اما اینبار با استاندارد یورو ۵ عرضه شد. سورن پلاس دوگانه‌سوز با موتور EF7 در سال ۱۴۰۱ تولید و به بازار عرضه شد. سورن پلاس دوگانه‌سوز از یک مخزن گاز CNG به گنجایش ۷۵ لیتر (کپسول کوچک) و ۱۰۰ لیتر (کپسول بزرگ) استفاده می‌کند و
کوچک) و ۱۰۰ لیتر (کپسول بزرگ) استفاده می‌کند و گفتنی است که به دلیل استفاده از دریچه گاز سیمی برخلاف تمام تیپ‌های تک‌سوز فاقد کروز کنترل است. گنجایش باک سوخت سورن پلاس معمولی ۶۳ لیتر است؛ اما این رقم در نسخه دوگانه‌سوز به ۶۰ لیتر رسیده و از کپسول گاز هم استفاده می‌شود. حجم صندوق عقب هم از ۵۰۰ لیتر در نسخه معمولی، به ۳۵۰ لیتر در نسخه دوگانه‌سوز رسیده‌است. در اواخر پاییز ۱۴۰۲، سمند سورن پلاس با موتور XU7P به بازار عرضه شد که موتور این خودرو همان موتوری است که در خودروهای وانت آریسان ۲، پژو پارس استفاده شده
در خودروهای وانت آریسان ۲، پژو پارس استفاده شده است که قدرت ۹۸ اسب‌بخار و گشتاور ۱۴۶ نیوتن‌متر می‌تواند تولید کند.
وینکو بگوویچ (زاده ۲ اکتبر ۱۹۴۸ در اسپلیت) بازیکن سابق و مربی اهل کرواسی است. وی سابقه سرمربی‌گری در تیم‌های فولاد خوزستان، پرسپولیس، الوصل، پگاه گیلان، تیم ملی فوتبال امید ایران، پاس همدان آلومینیوم هرمزگان مس رفسنجان، مس کرمان و گل‌گهر سیرجان را دارد. بگوویچ در سومین دوره لیگ برتر ایران در تیرماه ۱۳۸۲ با سر و صدا و‌جنجال زیاد و به پشتوانه چهار سال کار در تیم فولاد جانشین علی پروین در پرسپولیس شد و علی دایی را هم پس از یک دهه حضور بعنوان لژیونر به خدمت گرفت ولی توفیقی نیافت. او مجددا ابتدای سال ۲۰۱۳ در
ولی توفیقی نیافت. او مجددا ابتدای سال ۲۰۱۳ در مقام دستیار یحیی گل محمدی در پرسپولیس بود. او سابقه قهرمانی در لیگ آزادگان با باشگاه فوتبال گل گهر سیرجان را دارد. تسلط به زبان فارسی. وینکو بگوویچ تسلط کاملی به زبان فارسی دارد و همین مسئله باعث شد ارتباط بسیار خوبی با تصمیم گیران فوتبال داشته باشد. رکورددار مربیگری در ایران. وینکو بگوویچ در ایران برای ۱۰ تیم سرمربیگری کرده است و حدود ۲۲ سال در ایران سابق کار دارد و از این نظر باسابقه‌ترین مربی خارجی فوتبال ایران محسوب می شود.
کیای اصطلاحی در هنرهای رزمی است و معمولاً به فریادی اشاره دارد که در هنگام اجرای تکنیک‌ها زده می‌شود. این واژه از دو بخش کی (気) به معنی ذهن، اراده یا روان و آی (合 یا 合い) کوتاه شده فعل آواسو (合わす) به معنی به‌هم‌پیوستن تشکیل شده‌است. این واژه در هنرهای رزمی کره‌ای کیاپ خوانده می‌شود. در هنرهای رزمی چون تکواندو، کاراته، کِندو، آیکیدو و جودو ورزشکاران در هنگام اجرای تکنیک از "کیای" برای تمرکز انرژی خود بهره می‌برند. این واژه همچنین به فریاد همراه برخی از ضربات در هنگام اجرای فرم نیز اشاره دارد. هنر استفاده از
در هنگام اجرای فرم نیز اشاره دارد. هنر استفاده از کیای در هنرهای رزمی کیایجوتسو نامیده می‌شود البته کیایجوتسو در واقع هنر استفاده از کی است.
گرگ و میش رمانی خون‌آشامی است که توسط استفانی مایر نوشته شده. این کتاب به صورت رسمی با جلد سخت در سال ۲۰۰۵ منتشر شد و نام اولین کتاب از مجموعه گرگ و میش است. قهرمان این داستان ایزابلا(بلا) سوان هفده ساله نام دارد، او از شهر فینیکس در ایالات آریزونا به شهر فورکس در ایالت واشینگتن سفر می‌کند و زمانی که عاشق خون‌آشامی به اسم ادوارد کالن می‌شود، زندگی‌اش تغییرات زیادی میکند. کتاب‌های بعد این مجموعه شامل ماه نو ، کسوف، سپیده دم و خورشید نیمه‌شب هستند. ایجاد ایدهٔ رمان. استفانی میر جرقهٔ ذهنی رمان گرگ و میش را
رمان. استفانی میر جرقهٔ ذهنی رمان گرگ و میش را دیدن یک خواب عجیب و غریب توصیف می‌کند. همچنین وی گرگ و میش را بر اساس غرور و تعصب از جین آستین ماه نو را با اقتباس از نمایش نامه رومئو و ژولیت از شکسپیر، کسوف را بر اساس رمان بلندی‌های بادگیر اثز امیلی برونته و دست آخر سپیده دم را بر اساس نمایشنامه رؤیای نیمه شب تابستان به قلم شکسپیر نگاشته‌است. خلاصهٔ داستان. ایزابلا «بلا» سوآن از شهر آفتابی فینیکس به شهر بارانی فورکس برای زندگی در کنار پدرش سفر می‌کند. او اینکار را می‌کند تا مادرش بتواند با همسرش که یک
اینکار را می‌کند تا مادرش بتواند با همسرش که یک بازیکن بیسبال است به مسافرت برود. مدرسهٔ جدیدش در شهر فُورکس نظر او را جلب می‌کند و با تعدادی از دانش‌آموزان ارتباط برقرار می‌کند. همچنین وی اذعان داشته برای نگارش روز اول مدرسه، زمانی که بلا برای نخستین‌بار کنار ادوارد کالن می‌نشیند، او وی را کاملاً تحت تأثیر قرار می‌دهد. فیلم گرگ و میش. در این فیلم کریستن استوارت در نقش بلا سوان و رابرت پتینسون در نقش خون‌آشامی به اسم ادوارد کالن نقش آفرینی می‌کنند. نمایش این فیلم از ۲۱ نوامبر ۲۰۰۸ آغاز شد و در روز اول
این فیلم از ۲۱ نوامبر ۲۰۰۸ آغاز شد و در روز اول اکران توانست ۳۵٫۷ میلیون دلار فروش کند.
در آستانه عنوان مجموعه‌شعری است از احمد شاملو، شاعر معاصر ایرانی. این مجموعه که بر اساس یکی از اشعار درون مجموعه نام‌گذاری شده است از زیباترین آثار شاملو به شمار می‌رود. از شعرهای دیگر این کتاب می‌توان به «قصه مردی که لب نداشت»، «میلاد»، «طرح بارانی»، «طرح‌های زمستانی»، «ببر»، «گدایان بیابانی»، «بوسه»، «جوشان از خشم»، «قفس قفس این قفس...» و «سِفْر شُهود» اشاره کرد. اشعار کتاب. شعر «در آستانه» در تاریخ ۲۹ آبانِ ۱۳۷۱ سروده شده است. جستارهای وابسته. احمد شاملو جایزه شعر احمد شاملو آیدا سرکیسیان منابع.
شاملو جایزه شعر احمد شاملو آیدا سرکیسیان منابع. http://shamlou.org/
لحظه‌ها و همیشه عنوان یکی از مجموعه‌های شعری احمد شاملو شاعر معاصر ایرانی است. از شعرهای این مجموعه می‌توان انگیزه‌های خاموشی، کوه‌ها، ره‌گذران، شبانه و وصل را نام برد. منابع. سایت رسمی احمد شاملو
خیر میان شرور یا انتخاب بین بد و بدتر اشاره به اختیار مطلق میان انتخاب بین دو شر بدون فرصت انتخاب دیگری دارد. قرائن تاریخی بسیاری برای انتخاب‌هایی نظیر نوع مجازات مرگ، دادن امتیازات و پذیرش شروط سخت سیاسی و اقتصادی وجود دارند.خیر میان شرور از روش‌های جوسازی است. انتخاب بین بد و بدتر ایده‌ای‌ست که می‌گوید هنگامی که در بین دو انتخاب بد قرار داریم یکی شان هست که مانند دیگری آنچنان بد نیست پس بهتر است که این بد از بین این دو بد و بدتر انتخاب شود.
تاریخچه علم رایانه خیلی قبل از نظم و انضباط پیشرفته علم رایانه که در قرن بیستم ظاهر شده‌است، آغاز شده‌است. این ترقّی از اختراعات مکانیکی و تئوری‌های ریاضی به سمت عقاید و ماشین‌های مدرن پیشرفته‌است و یک رشتهٔ آکادمی بزرگ و پایهٔ یک صنعت جهانی خیلی بزرگ را تشکیل داده‌است. خلاصه تاریخچه. بل از اختراع رایانه دیجیتال پایه اصلی علم رایانه ایجاد شد. ماشینهایی برای محاسبه وظایف عددی ثابت، مانند چرتکه که در روزگار باستان وجود داشته‌است. ویلیام اشیکارد اولین محاسبه گر الکتریکی را در سال ۱۶۲۳ ساخت. در زمان ملکه
گر الکتریکی را در سال ۱۶۲۳ ساخت. در زمان ملکه ویکتوریا، چارلز بابیج ماشین متفاوتی را ( بین سال‌های ۱۸۳۷ و ۱۹۰۱ ) به کمک آدا لاولکا طراحی کرد. حدود سال ۱۹۰۰ شرکت IBM ماشین‌های کارت پانچ را فروخته‌است. هر چند که همه این ماشین‌ها برای انجام یک وظیفه یا بهترین تعداد زیر مجموعهٔ همه وظایف ممکن، تحمیل شده‌اند. در طول دهه ۱۹۴۰، ماشین‌های محاسباتی قوی تر و جدید تری توسعه داده شد، کلمه Computer به ماشین‌های سریع تر از پردازش گرهای بشری آن‌ها بر می‌گردد. چنانکه آن روشن و واضح است که رایانه‌ها می‌توانند برای بیشتر از
و واضح است که رایانه‌ها می‌توانند برای بیشتر از فقط محاسبات ریاضی استفاده شوند. رشته علم رایانه منتشر شده تا محاسبات را در کل مطالعه کند. علم رایانه آغاز شده‌است تا برتری نظم آکادمی را در دهه ۱۹۶۰ با ساخت اولین دپارتمان علم رایانه و مدرک برنامه‌ها برقرار کند. زمانی که رایانه‌های کاربردی در دسترس شدند تعدادی کاربردهای محاسبات در حق خودشان در نواحی مورد مطالعه برتری داده شدند. اگر چه تعدادی در ابتدا اعتقاد داشتند که آن غیرممکن است که خودشان واقعاً یک رشته مطالعاتی باشند، در پنجاه سال اخیر آن به تدریج بین
مطالعاتی باشند، در پنجاه سال اخیر آن به تدریج بین بزرگترین جمعیت علمی و دانشگاهی مقبول واقع شد. آن الان توسط مارک IBM خوب شناخته شده که قسمت انقلاب علم رایانه در طول این مدت را شکل داده‌است. IBM (کوتاه شده ماشین تجاری بین‌المللی یا International Business Machine ) رایانه‌های IBM۷۰۴ و بعد از آن IBM۷۰۹ را منتشر کرد، که در طول کشف چنین قطعاتی طولانی‌تر استفاده می‌شدند. همیشه کار با رایانه‌های IBM ناامید کننده بود...اگر شما هر قدر یک کاراکتر را در یک دستورالعمل گم کردید، برنامه ریزریز شده و شما باید پردازش
گم کردید، برنامه ریزریز شده و شما باید پردازش کامل را دوباره شروع کنید. در جریان اواخر دههٔ ۱۹۵۰ نظم علم رایانه خیلی در حال توسعه یافتن مراحلش بود و چنین مسئله‌ای پیش پا افتاده و معمولی بود. زمان در بهبودی قابلیت استفاده و مؤثر بودن تکنولوژی علم رایانه مهم دیده می‌شده‌است. انجمن یا گروه پیشرفته به نظر می‌رسیده که برای آن‌ها مهم بوده که استفاده کنندگان رایانه را از متخصصین و حرفه‌ای‌ها به کار بران رایج تر تغییر دهند. در آغاز محاسبات. سریع‌ترین ابزار شناخته شده در دوران باستان، برای محاسبه٬ چرتکه بوده‌است.
شده در دوران باستان، برای محاسبه٬ چرتکه بوده‌است. چرتکه در حدود ۲۴۰۰ سال قبل در بابل اختراع شد. چرتکه‌های بابلی در اصل خطوطی روی خاک بودند و دانه‌های چرتکه، دانه‌های شن. چرتکه اولین رایانهٔ شناخته شده و پیشرفته‌ترین سیستم محاسباتی شناخته شده تا ۲۰۰۰ سال پیش است. در ۱۱۱۵ سال پیش از دوران فعلی، در چین باستان ارّابهٔ بندکشی جنوبی اختراع شده بود. آن اختراع اولین سازوکار چرخ دنده شناخته شده بود که در چرخ‌های گوناگون مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است و بعداً در رایانه‌های قیاسی یا آنالوگ استفاده شدند. به‌علاوه، در
قیاسی یا آنالوگ استفاده شدند. به‌علاوه، در حدود دو قرن پیش از دوران فعلی چینی‌ها چرتکه ماهرتری را اختراع کردند. در سدهٔ پنجم پیش از دوران فعلی در هند باستان، پانینی متخصص گرامر، دستور زبان سانسکریت را در ۳۹۵۹ قانون شناخته شده قاعده دار و تدوین کرده‌است. مثل آشتادهایی(Ashtadhyayi) که سیار فنی اسلوب داده شده بود. پانینی از قوانین تغییر شکل و بازگشتی‌ها استفاده کرده بود و با این قبیل مهارتی که گرامرش داشت، معادل قدرت محاسبه ماشین تیورینگ بود. بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ سال پیش از این، جاینا ریاضی دان هندی، لگاریتم را
سال پیش از این، جاینا ریاضی دان هندی، لگاریتم را اختراع کرد. از قرن سیزدهم جدول لگاریتم توسط ریاضی دانان مسلمان ابداع شد. باور بر این است که ماشین آنتیکیترا قدیمی‌ترین رایانه قیاسی شناخته شده‌است. آن ماشین برای اینکه موقعیت‌های نجومی را محاسبه کند طراحی شده بود. آن ماشین در سال ۱۹۰۱ در لاشه کشتی آنتی کیترا در جزیره یونانی آنتی کیترا بین کیترا و کرت حدود ۱۰۰ سال قبل کشف شده بود. قطعات مکانکی رایانه آنالوگ دو باره در یک هزار سال اخیر در جهان اسلام و در قرون وسطی ظاهر شده و توسط ستاره شناسان مسلمان توسعه داده
ظاهر شده و توسط ستاره شناسان مسلمان توسعه داده شده بود. مانند خط استوایی توسط آرزاشل، چرخ دنده‌های مکانیکی توسط ابوریحان بیرونی و نیروی گشتاور توسط جابر ابن افلح. اولین ماشین‌های قابل برنامه‌ریزی هم توسط مهندسان مسلمان اختراع شده بود.مانند نوازنده فلوت اتوماتیک توسط برادران بنو موسی (Banu Musa) و روباتهای شبه انسان توسط الجازاری. همچنین ریاضی دانان مسلمان مهم‌ترین پیشرفت‌ها را در رمز نگاری کرده بودند مانند پیشرفت در کشف نوشته رمزی و آنالیز فرکانس توسط آلکیندوس. زمانی که جان نپیر در اوایل قرن هفدهم لگاریتم
زمانی که جان نپیر در اوایل قرن هفدهم لگاریتم را برای اهداف محاسباتی کشف کرده بود به دنبال آن یک دوره پیشرفت قابل توجه توسط مخترعان و دانشمندان در ساخت ابزار محاسباتی شروع شد. حدود سال ۱۶۴۰، بلیز پاسکال یک ریاضی‌دان اهل فرانسه، اولین وسیله جمع مکانیکی را مبنی بر طراحی توصیف شده توسط قهرمان آلکساندر، ریاضی دان یونان، ساخته‌است. در ابتدا هیچ‌کدام از وسایل محاسباتی واقعاً رایانه در مفهوم پیشرفته نبوده‌اند. آن پیشرفت قابل توجه در ریاضیات و تئوری قبل از اولین رایانه مدرن طراحی شده، گرفته شده‌است. الگوریتم‌ها. در
مدرن طراحی شده، گرفته شده‌است. الگوریتم‌ها. در قرن هفتم، ریاضی‌دان هندی، براهماگوپتا اولین بار سیستم اعداد هندی-عربی را توضیح داد و از عدد صفر استفاده کرد. در حدود سال ۸۲۵ میلادی ریاضی‌دان ایرانی، خوارزمی کتابی تحت عنوان «محاسبات با اعداد هندی» نوشت. کتابی که بعدها باعث انتشار سیستم اعداد هندی در خاورمیانه و اروپا گردید. کتاب او در حدود قرن دوازدهم میلادی تحت عنوان «Algoritmi De Numero Indorum» به لاتین ترجمه شد که البته علاوه بر مفهوم اعداد هندی شامل کاربردها و استفاده‌های محاسباتی قاعده دار در عمل جمع
و استفاده‌های محاسباتی قاعده دار در عمل جمع نیز می‌شد. نام الگوریتم در زبان‌های اروپایی از نام خوارزمی، دانشمند ایرانی مشتق شده‌است. منطق دودویی. حدود سه قرن قبل، پینگالا ریاضی‌دان هندی سیستم اعداد دودویی را کشف کرد. در این سیستم که هنوز هم در پردازش رایانه‌های مدرن به کار می‌رود با یک توالی و ترتیب صفرها و یک‌ها می‌توان هر عددی را نشان داد. در سال ۱۷۰۳ گوتفرید لایبنیتس، منطق مجرد را توسعه داد. ریاضیات تحت سیستم اعداد دودویی با دست‌نوشته‌های او مفهوم پیدا کرد. در سیستم او علاوه بر صفرها و یک‌ها، صحیح و غلط
در سیستم او علاوه بر صفرها و یک‌ها، صحیح و غلط (True / False) و وضعیت‌های روشن و خاموش نمایان بودند. اما بیشتر از یک قرن قبل، در سال ۱۸۵۴ جرج بول جبر بولی را منتشر کرد. اولین بار وسایل مکانیکی تحت یک الگوی دودویی حرکت داده می‌شد. انقلاب صنعتی، به مکانیزه کردن دستگاه‌ها سرعت بخشید از جمله دستگاه‌های بافندگی. در سال ۱۸۰۱ جوزف ماری کارگاه بافندگی‌اش را توسط کارتهای پانچ کنترل می‌کرد. یک حفره روی کارت نمایانگر عدد یک، و نقطه سوراخ نشده، نمایانگر عدد صفر بود. با اینکه دستگاه بافندگی نساجی تفاوت زیادی با رایانه
اینکه دستگاه بافندگی نساجی تفاوت زیادی با رایانه دارد اما مثال خوبی برای نمایش کار یک ماشین با سیستم دودویی است. ماشین تحلیلی. ماشین تحلیلی نبود تا چارلز بابیج (Charles Babbage)، که پدر علم محاسبه بوده‌است آغاز رایانه مدرن با کار او روی ماشین تحلیلی شکل گرفته‌است. این دستگاه به هر حال با همهٔ وظایف و کارهایی که در طراحی یک رایانه مدرن صورت گرفته‌است، هرگز با موفقیت ساخته نشد. او اولین بار آن را در سال ۱۸۳۷، توصیف و تشریح کرده‌است. بیش از ۱۰۰ سال قبل هر دستگاه مشابهی با موفقیت ساخته شده بود. تفاوت بین ماشین
مشابهی با موفقیت ساخته شده بود. تفاوت بین ماشین بابیج و ماشین‌های قبلی ساده‌است : « او برنامه‌ریزی شده طراحی کرده‌است. » در این هنگام همکار او، ریاضی دان، آدا لاولیس (Ada Lavelace)، نخستین برنامه‌های رایانه‌ای را در یک دستگاه جامع و فراگیر روی ماشین تحلیلی منتشر کرده‌است. لاولیس به خاطر این کارش محبوب هست و اولین برنامه نویس رایانه لحاظ شده بود. اما تعدادی محقق ادعا کردند برنامه‌های منتشرشده تحت نام او در اصل توسط بابیج ساخته شده‌است. تولد علم رایانه. قبل از دهه ۱۹۲۰ رایانه‌ها کارمندان از نوع انسان
قبل از دهه ۱۹۲۰ رایانه‌ها کارمندان از نوع انسان بوده‌اند که محاسبات را انجام می‌دادند. آن‌ها معمولاً تحت هدایت یک فیزیکدان بوده‌اند. هزاران رایانه در تجارت، دولت و تشکیل یک تحقیق کار می‌کردند یا استخدام شده بودند. بیشتر این رایانه‌های خانم‌ها بوده‌اند و آن‌ها مدرکی در حسابان داشته‌اند. تعدای از آن‌ها برای سالنامه‌ها محاسبات نجومی را انجام می‌دادند. بعد از دههٔ ۱۹۲۰، بیان ماشین محاسبات، به ماشینی که کار یک رایانه انسانی را انجام می‌داده اطلاق می‌شده‌است. مخصوصاً آن‌ها با روش‌های مؤثر قضیه جرج – تیورینگ
مخصوصاً آن‌ها با روش‌های مؤثر قضیه جرج – تیورینگ مطابقت داشته‌اند. این قضیه که روشی است برای یک ریاضی دان، اگر توانایی تنظیم یک لیست دستورالعمل‌ها را به وسیلهٔ یک کارمند انسانی با مداد و کاغذ داشته باشد، مؤثر است. به دلیل ضرورت خیلی زیاد و بدون قوه ابتکار و نبوغ. ماشینهایی که مقادیر متوالی را محاسبه می‌کردند به عنوان نوع آنالوگ یا قیاسی شناخته شده‌اند. آن‌ها از دستگاهی که کمیت عددی متوالی را نشان بدهد استفاده می‌کردند. مانند زاویه چرخش یک گلوله یا اختلاف در پتانسیل الکتریکی. ماشین‌های دیجیتال در تقابل با
پتانسیل الکتریکی. ماشین‌های دیجیتال در تقابل با آنالوگ ٬توانایی تحویل وضعیت یک مقدار عددی و ذخیره هر تک رقم را داشتند. ماشین دیجیتال قبل از اختراع قطعات سریعتر حافظه، در ماشین‌های مختلف یا دستگاه‌های تقویت نیرو استفاده می‌شده‌است. عبارت «Computing Machine» (ماشین محاسبه) به تدریج بعد از دهه ۱۹۴۰ از بین رفته‌است. درست بودن عبارت رایانه از زمانی که ماشینهای دیجیتال الکترونیک رایج شده‌اند شروع شده‌است. این رایانه‌های توانایی انجام محاسبات را که قبلاً توسط کارمندان انسان انجام می‌شده‌است را داشته‌اند. چون
کارمندان انسان انجام می‌شده‌است را داشته‌اند. چون مقادیر ذخیره شده توسط ماشینهای دیجیتال مانند وسایل آنالوگ به خصوصیات فیزیکی محدود نبود، یک رایانه منطقی مبتنی بر تجهیزات دیجیتال، توانایی انجام هر چیزی را که می‌توانست ماشین خالص را تولید کند، داشته‌است. آلن تیورینگ که به عنوان پدر علم رایانه شناخته می‌شده‌است، این قبیل رایانه‌های منطقی را که به عنوان ماشین تیورینگ شناخته می‌شود را اختراع کرده بود. که بعد از آن داخل رایانه‌های مدرن و پیشرفته رشد پیدا کرد. به علاوه این رایانه‌های جدید توانایی انجام محاسبات
علاوه این رایانه‌های جدید توانایی انجام محاسبات غیر عددی را مثل موسیقی داشته‌اند. از زمانی که پردازش‌های محاسباتی توسط کارمندان انسانی انجام می‌شده‌است، این مطالعهٔ توانایی انجام محاسبات، به وسیله آشکار ساختن چیزی که در مفهوم متداول آشکار نبوده‌است، یک علم را آغاز کرده‌است. نظم و انضباط غیرمنتظره. اساس تئوری. اساس ریاضی علم رایانه مدرن توسط کرت گدل با قضیه ناقصش در سال ۱۹۳۱ آغاز شده بود. در این قضیه او نشان داده که، جایی محدود بوده که داخل یک سیستم قراردادی چیزی را نتواند رد یا اثبات کند. این قضیه به کاری
چیزی را نتواند رد یا اثبات کند. این قضیه به کاری توسط Godel و بقیه راهنمایی کرده تا این سیستم‌های رسمی یا قراردادی را تشریح یا تعریف کنند. که این شامل مفاهیمی مانند توابع بازگشتی mu(μ) و توابع تعریف پذیر Lambda(λ) می‌باشد. سال ۱۹۳۶ یک سال کلیدی برای علم رایانه بوده‌است. آلن تیورینگ و آلونزو جرج، مستقلاً و همچنین با هم الگوریتم را به‌طور رسمی، با محدوده‌هایی که می‌توانست محاسبه کند و مدلی برای محاسبات مکانیکی خالص بود، معرفی کردند. این عناوین توسط چیزی که اکنون قضیه جرج – تیورینگ نامیده می‌شود، تحت پوشش
اکنون قضیه جرج – تیورینگ نامیده می‌شود، تحت پوشش قرار می‌گیرد. که یک فرضیه در مورد طبیعت وسایل محاسباتی مکانیکی مانند رایانه‌های الکترونیکی، می‌باشد. این قضیه ادعا کرده که هر محاسباتی که ممکن است (حل شدنی است) می‌تواند توسط اجرای الگوریتم روی رایانه انجام شود. که با زمان کافی و فضای ذخیره‌سازی در دسترس فراهم می‌شود. همچنین تیورینگ، قضیه توصیف ماشین تیورینگ را شامل می‌شود. یک ماشین تیورینگ یک نوار طولانی نا محدود و یک هد یا سوزن نوشتن یا خواندن (R/W) دارد که همراه با نوار می‌تواند حرکت کند و تنها مقادیر
که همراه با نوار می‌تواند حرکت کند و تنها مقادیر مسیر را می‌تواند حرکت دهد. به‌طور شفاف همانند ماشینی است که هرگز نمی‌تواند بسازد، اما با این وجود مدلی است که می‌تواند محاسبات هر الگوریتمی را که روی هر رایانه مدرنی قابل اجراست، تقلید کند. همچنین تیورینگ برای علم رایانه مهم است چونکه نام او نمایانگر جایزه تیورینگ و آزمایش تیورینگ است. او در جنگ جهانی دوم همکاری موفقیت‌آمیز و بزرگی با کد شکن‌های بریتانیایی داشته‌است و طراحی رایانه‌ها و نرم‌افزارها را در دهه ا۱۹۴۰ کاملاً ادامه داده‌است. در یک نشست خیلی بزرگ