payamvha/North_RAG huggingface dataset:
dans Ma Vie) اجرا شده‌بود. او ترانه‌های «"دو دونه"»، «"حسود"»، «"قطره‌ها"»، «"خونه خالی"»، «"پرندهٔ تنها"»، «"سکهٔ ماه"»، «"شوخ"»، «"قصه"»، «"جفت سلیمان"»، «"قُمری"»، «"کویر دل"»، «"کی صدا کرد منو"»، «"گم‌شده"»، «"من همینم"» و «"تکیهٔ بر باد"» را اجرا کرد و با شرکت در شوهای تلویزیونی «میخک نقره‌ای» و «رنگارنگ» محبوبیت او بیش‌تر شد. از جمله ترانه‌های دیگر او می‌توان به ترانهٔ جنجالی «"ای شکسته تو شکستی"» با آهنگسازی عماد رام اشاره کرد که در سال ۱۳۵۸ منتشر شد. اثری که گفته می‌شود یکی از دلایل دستگیری او در
اثری که گفته می‌شود یکی از دلایل دستگیری او در بعد از انقلاب شد. پس از انقلاب. مرجان در آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ با کم‌تر از ۳۰ سال سن در زندگی هنری خود مشهور و سرشناس بود. وی پس از سال ۱۳۵۷، از فعالیت در هر بخشی از امور هنری، بازیگری، خوانندگی و حتی نواختن پیانو نیز محروم شد. ولی او بدون توجه به تهدیدها و شرایط خاص زمان، با پذیرش درخواست علیرضا میبدی و عماد رام، به‌دنبال اجرای ترانهٔ «"ای شکسته»" و پخش آن در سری کاست‌های "شبانه" که توسط علیرضا میبدی و یارانش تولید می‌شد، در سال ۱۳۵۹ برای نخستین‌بار دستگیر و
تولید می‌شد، در سال ۱۳۵۹ برای نخستین‌بار دستگیر و زندانی گردید. مرجان پس از مدتی با تحمل زندان و مصادرهٔ بخشی از اموالش تحت عنوان خمس و زکات و ... (از پانزدهم خرداد ١۳۴۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷) به کوشش همسرش فریدون ژورک آزاد می‌شود. (ویلائی واقع در متل قوی شمال که مصادره شد) بار دوم در ۶ تیر ۱۳۶۱، به‌جرم هواداری از سازمان مجاهدین خلق ایران دستگیر و به زندان اوین منتقل می‌شود. وی با تجربه کردن هشت ماه انفرادی، دو سال زندان، هفده سال ممنوعیت اجتماعی و عدم خروج از کشور، نهایتا با سپردن یک وثیقهٔ ملکی و گرفتن حکم سه
نهایتا با سپردن یک وثیقهٔ ملکی و گرفتن حکم سه سال حبس تعلیقی، آزاد می‌شود و به‌مدت ۱۷ سال در عزلتی خانگی به‌سر می‌برد. او سرانجام اواخر سال ۱۳۸۰ (۲۰۰۲)، به‌دنبال درج مطلبی در روزنامهٔ کیهان توسط شخص حسین شریعتمداری، مبتنی بر ارتباط مخفیانه‌اش با خارج از کشور، پیش از دستگیری با فرار به امارات متحده، همراه با همسرش به‌عنوان پناهنده‌ی سیاسی از سال ۱۳۸۱، مقیم لس‌آنجلس می‌شود. اولین ترانه‌ای که مرجان در خارج از کشور اجرا کرد، ترانه «"رهائی»" بود که آن‌ را به مناسبت سالگرد هجدهم تیر با شعری از فریدون ژورک، آهنگی
سالگرد هجدهم تیر با شعری از فریدون ژورک، آهنگی از خودش و تنظیم پرویز رحمان‌پناه منتشر کرد که در آلبوم «"شب‌های خط‌خطی»" نیز بازنشر شد. مرجان در طول هجده سالی که در غربت اجباری می‌زیست، تنها یک آلبوم به‌نام «"شب‌های خط‌خطی"» را در سال ۱۳۸۴ منتشر کرد که شامل ۱۰ ترانه و حاصل همکاری با هنرمندان داخل ایران بود. مرجان پس از خروج از ایران، از فعالان مخالف حکومت ایران بود و با هواداری از سازمان مجاهدین خلق ایران به فعالیت خود ادامه داد. او در ۳ ژوئن ۲۰۱۵ در مصاحبه‌ای گفت: «تصمیم گرفتم مبارزه کنم چون من حق داشتم در
گفت: «تصمیم گرفتم مبارزه کنم چون من حق داشتم در مملکت خودم آزاد زندگی کنم»... «می‌خواهم هنرم را وقف مقاومت برای آزادی میهن و خلق ستم دیده و محروم ایران کنم.» مرجان پس از اجرای ترانهٔ «"رویش ناگزیر"» در اجتماع کنگره ایرانیان در واشینگتن دی سی، ده‌ها ترانه و اثر هنری دیگر را با همکاری هنرمندان سازمان مجاهدین خلق اجرا و منتشر کرد. از جمله این ترانه‌ها: «"می‌توان و باید"»، «"قدغن"»، «"وقت براندازی"»، «"چی بگم"»، «"اوین بگو"»، «"میهنی می‌سازیم"»، «"شهیدای شهر"»، «"پرچم"»، «"فریاد بی‌صدا"»، «"چشم به‌راه"»،
«"پرچم"»، «"فریاد بی‌صدا"»، «"چشم به‌راه"»، «بی‌بهونه» و «"اطمینان"» بودند. برخی از این کارها را محمد شمس، آهنگساز ایرانی ساخته بود. درگذشت. مرجان در ۱۷ خرداد ۱۳۹۹ در ۷۲ سالگی بر اثر ایست قلبی در پی یک عمل جراحی درگذشت. یک رسانه به نقل از اطرافیان وی علت درگذشت را اشتباهات پزشکی عنوان کرده است. وی در آرامگاه پاسیفیک ویوو مموریال پارک در نیوپورت بیچ کالیفرنیا (واقع در ساحل ایالتی کورونا دل مار) به خاک سپرده شد. او واپسین سال‌های عمر خود را در لس آنجلس به سر برد. مریم رجوی ضمن تسلیت فقدان مرجان تأکید کرد:
برد. مریم رجوی ضمن تسلیت فقدان مرجان تأکید کرد: راه و رسم و یاد و خاطره مرجان که تا آخر به مقاومت در برابر فاشیسم دینی و به آرمان آزادی متعهد ماند، برای همیشه زنده و جاوید خواهد بود… و کلمات او خطاب به زن ایرانی از یاد نخواهد رفت که «عزیزانم کمر همت ببندید و به‌عنوان چاوشان این کاروان پرشتاب جلودار میدان مبارزه باشید و به همت و قدرت خودتان باور داشته‌باشید». سازمان مجاهدین خلق ضمن اعلام خبر درگذشت وی در بیانیه‌ای نوشت که او تا لحظهٔ آخر زندگی «به آرمان آزادی متعهد ماند». رضا معینی مسئول دفتر ایران و
آزادی متعهد ماند». رضا معینی مسئول دفتر ایران و افغانستان گزارشگران بدون مرز دربارهٔ درگذشت مرجان نوشت: «شهلا صافی‌ضمیر «مرجان»، هنرمند و زندان سیاسی در دهه شصت، چشم از جهان فروبست. یاد و صدایش و پایداری‌اش در برابر نظام تباهان مانا و با ماست.» درگذشت مرجان واکنش زیادی در شبکه‌های اجتماعی به‌دنبال داشت و بسیاری ضمن تاسف از رفتار جمهوری اسلامی در قبال او و سایر هنرمندان، ترانه‌های معروف او را به اشتراک گذاشتند. همکاری هنری. سینما. شهلا صافی‌ضمیر در طول فعالیت سینمایی خود با بازیگران مطرحی چون محمدعلی فردین،
سینمایی خود با بازیگران مطرحی چون محمدعلی فردین، بهروز وثوقی، ناصر ملک‌مطیعی، رضا بیک ایمانوردی، ایرج قادری، سعید راد، رضا فاضلی و عارف به ایفای نقش پرداخته بود. خواننده‌هایی چون عهدیه در فیلم‌ها با وی ترانه می‌خواندند. موسیقی. مرجان با آهنگسازان خبره و بنامی همچون پرویز مقصدی، فریبرز لاچینی، منوچهر چشم‌آذر، آرش سزاوار، تورج شعبان‌خانی، اریک ارکانت، آندرانیک و … همکاری داشت. برخی کنش‌های هنری مرجان:
سیّد علی شایگان (زاده – درگذشته در نیوجرسی) روزنامه‌نگار و حقوق‌دان ایرانی، از رهبران سیاسی طراز اول ایران و از همکاران محمد مصدق، از رهبران جبهه ملی ایران بود که پس از کودتای ۲۸ مرداد توسط حکومت پهلوی به زندان محکوم شد و تا سال ۱۳۳۴ در زندان به سر برد. دکتر علی شایگان مورد احترام در کشور و از بنیادگذاران نهضت مقاومت ملی پس از کودتای ۲۸ مرداد بود. دکتر علی شایگان را همراه با دکتر فاطمی چهره‌های برجستهٔ جناح چپ دولت مصدق می‌نامیدند. زندگی. او که یکی از رهبران جبههٔ ملی ایران به‌شمار می‌آید، از همکاران مصدق
جبههٔ ملی ایران به‌شمار می‌آید، از همکاران مصدق در روند ملی شدن صنعت نفت و استاد برجستهٔ حقوق بین‌الملل بود. سید علی شایگان فرزند سید هاشم مولی رهی شیرازی بود که در سال ۱۲۸۱ در شیراز به دنیا آمد و پس از پایان تحصیلات متوسطه مدتی به آموزگاری پرداخت. وی یک دوره کامل فقه و اصول و حکمت را نیز نزد استادان گذرانید و بعدها پس از گذراندن دوره مدرسه عالی حقوق در سال ۱۳۰۶ شمسی به فرانسه رفت. او دو سال در دانشکده حقوق دانشگاه لیون در رشته حقوق تحصیل کرد. سپس به دانشکده حقوق دانشگاه پاریس رفت و پایان‌نامه اش را در
حقوق دانشگاه پاریس رفت و پایان‌نامه اش را در موضوع «تاریخ حقوق عمومی اسلام» نوشت و مدرک دکترای حقوق در رشته حقوق عمومی و اقتصاد را از همین دانشگاه دریافت کرد. در سال ۱۳۱۳ با اخذ درجهٔ دکترای حقوق به ایران بازگشت و به سمت دانشیاری دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران مشغول خدمت شد. علی شایگان در سال ۱۳۲۶ به عنوان یکی از نخستین استادان رشته حقوق مدنی در دوره دکترای حقوق در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و سال‌ها عهده‌دار همین کرسی بود. همچنین به عنوان مستشار حقوقی وزارت دارایی با این وزارتخانه همکاری داشت. یکی از آثار
دارایی با این وزارتخانه همکاری داشت. یکی از آثار تألیفی او کتاب «حقوق مدنی» است. فعالیت‌های سیاسی. سید علی شایگان در دولت قوام به وزارت فرهنگ نیز رسید و مناسبات حکومتی او باعث شد پس از مدتی روابط نزدیکی با مصدق پیدا کند. از این روزها تا پایان عمر همگان علی شایگان را یار وفادار مصدق می‌شناختند. شایگان همچنین از مهر ۱۳۲۵ تا اسفند ۱۳۲۵ مسئول سازمان تربیت بدنی ایران بود و در دوره‌ی او برای اولین بار فدراسیون‌های ورزشی ایران ایجاد شده و شروع به کار کردند. در مهر ۱۳۲۸ همراه با محمد مصدق در تحصن شرکت کرد و بعد از
۱۳۲۸ همراه با محمد مصدق در تحصن شرکت کرد و بعد از تشکیل جبههٔ ملی نیز در جبهه ملی عضو شد. شایگان در دانشگاه نیز فعالیت‌های گسترده‌ای داشت و آنگاه که هژیر تلاش می‌کرد تعهدنامه‌ای از دانشجویان بگیرد تا در سیاست دخالت نکنند، او نامهٔ سرگشاده آیزنهاور خطاب به دانشجویان آمریکا را ترجمه و چاپ کرد تا تشویق دانشجویان برای مشارکت‌های سیاسی باشد. شایگان و حسن صدر و اصغر پارسا در تهیه لایحهٔ دفاعیه ایران در جریان پروندهٔ ایران در مقابل شرکت نفت ایران و انگلیس در دیوان دادگستری بین‌المللی همکاری کردند. از اعضای هیئت
دادگستری بین‌المللی همکاری کردند. از اعضای هیئت نمایندگی ایران در دیوان دادگستری بین‌المللی، آقایان حسین نواب، وزیر مختار ایران در هلند، نصرالله انتظام، اللهیار صالح، علی شایگان، کاظم حسیبی، کریم سنجابی، مظفر بقائی و محمدحسین علی‌آبادی بودند. شایگان از رهبران سیاسی طراز اول ایران و از بنیادگذاران نهضت مقاومت ملی پس از کودتای ۲۸ مرداد بود و از وی به عنوان یکی از بنیان‌گذاران لایحه‌های دیوان قضائی بین‌الملل یاد می‌شود. کودتای ۲۸ مرداد. پس از پیروزی کودتای ۲۸ مرداد با همکاری دو سازمان سیا و سازمان اطلاعات
۲۸ مرداد با همکاری دو سازمان سیا و سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا شایگان مانند سایر اعضای جبهه ملی و همکاران محمد مصدق دستگیر شد. او را همراه با حسین فاطمی چهره‌های برجسته جناح چپ دولت مصدق می‌نامیدند که پس از کودتای ۲۵ مرداد در سخنرانی میدان بهارستان شاه را کالایی نامید که قرار بود به تهران بیاید اما به بغداد رفت. هنگامی که شایگان و دیگر یاران دکتر مصدق در فردای کودتا، یعنی صبح روز ۲۹ مرداد ۳۲ برای اعلام وفاداری خود به مصدق دسته‌جمعی خود را به مقامهای انتظامی معرفی کردند، همین جمله مستمسکی برای محکومیت او
معرفی کردند، همین جمله مستمسکی برای محکومیت او در دادگاه شد. زندان. شایگان در آبان‌ماه ۱۳۳۲ در دادگاه نظامی که مصدق در آن محاکمه می‌شد به عنوان شاهد شرکت کرد. او در نخستین جلسهٔ دادگاه همین که دکتر مصدق را دید علاقه و وفاداری خود را با این بیت شعر به مصدق نشان داد: چنان پر شد فضای سینه از دوست… که یاد خویش گم شد از ضمیرم طی مراسم دادرسی با کمال افتخار از همکاری خود با مصدق یاد کرد و تا سال ۱۳۳۴ در زندان ماند. در زمان دستگیری فاطمی به عنوان آخرین بازماندهٔ مبارزان نهضت ملی، علی شایگان دوران زندان را
مبارزان نهضت ملی، علی شایگان دوران زندان را می‌گذراند. در شب اعدام دکتر فاطمی با درخواست ملاقات او با شایگان موافقت شد. شایگان به سلول فاطمی رفت و با وی در آخرین شب زندگیش ملاقات کرد. سال‌های بعد نشر خاطرات شایگان که در دوران اسارت به رشته نگارش درآورد، منبع غنی برای روشن شدن زوایای ملی شدن نفت را در اختیار پژوهش‌گران قرار داد. پس از کودتا. پس از سپری کردن دوران زندان شایگان ناگزیر شد، ایران را به سوی آمریکا ترک گوید. در آمریکا او به همراه خانواده در شهر کوچک نیوراشل در حومه نیویورک اقامت گزید و در دانشگاه
نیوراشل در حومه نیویورک اقامت گزید و در دانشگاه معروف نیواسکول به تدریس زبان فارسی پرداخت. اما در آنجا نیز با تهمت کمونیست بودن مواجه شد. علی‌رغم این وقایع تا زمان پیروزی انقلاب رهبری جبههٔ ملی در آمریکا را بر عهده گرفت. در اسفند ۵۷ نیز به ایران بازگشت و به لحاظ جایگاه علمی و ادبی او از سوی برخی گروه‌ها به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری انتخاب شد. اما ترجیح داد این پیشنهاد را مسکوت بگذارد و به فعالیت‌های دانشگاهی بپردازد. سخنرانی او در سالروز یکصدمین زادروز مصدق در اردیبهشت ۵۸ و سخنان او در گردهمایی کانون
مصدق در اردیبهشت ۵۸ و سخنان او در گردهمایی کانون وکلا که خرداد ۵۸ شکل گرفت را باید از آخرین فعالیت‌های او برشمرد. دکتر شایگان در ۹ مرداد ۵۸ نیز در گردهمایی جبههٔ دموکراتیک ملی سخنرانی کرد. این گردهمایی به اغتشاش و ضرب وشتم انجامید. درگذشت. شایگان با قصد معالجه برای مدتی نامعلوم تهران را به مقصد آمریکا ترک کرد و در تاریخ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۶۰ در حالی که شش روز از بیهوشی کامل او به علت سکتهٔ مغزی می‌گذشت، در سن ۷۸ سالگی در بیمارستانی در نیوجرسی آمریکا مرد. جنازهٔ او پس از مرگ به ایران منتقل گردید و در بهشت زهرا
او پس از مرگ به ایران منتقل گردید و در بهشت زهرا قطعه ۸۹، ردیف ۱۸، شماره ۶ به خاک سپرده شد.
شیرمحمد اسپندار (زادهٔ ۱۳۰۶) نوازنده ساز دونلی اهل ایران در بلوچستان است. زندگی. شیرمحمد اسپندار در سال ۱۳۰۶ خورشیدی در بمپور متولد گردید. در نوجوانی به کراچی پاکستان رفت و در سال ۱۳۳۷ پس از کسب تجربه در زمینهٔ موسیقی به ایران بازگشت. وی تا سال ۱۳۶۲ برای نواختن موسیقی بلوچی از تک نی هم استفاده می‌کرده است. او موفق به کسب دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه و دیپلم افتخار نوازندگی در ایران شده است. تندیس او و نخستین دونلی در موزه تهران به یادگار گذاشته شده است. تندیس او و نخستین دونلی درموزه تهران به یادگار
تندیس او و نخستین دونلی درموزه تهران به یادگار گذاشته شده است. وی نواختن دونی را با نگاه کردن به انگشتان کسی که همزمان در دو نی می‌نواخته، فراگرفته است. در حال حاضر تنها نوازنده دو نلی در ایران که در جشنواره پارسال و امسال جایزه ویژه جشنواره فجر را دریافت کرد متأسفانه شاگردی که کار وی را دنبال کند، ندارد. آن گونه که شیرمحمد اسپندار می‌گوید تنها یک نفر در استان سیستان و بلوچستان، نواختن دونلی را از او آموخته که آن یک نفر هم در سال ۱۳۹۰ بر اثر سانحه تصادف از دنیا می‌رود. بیماری. وی از سال ۱۳۹۶ در بستر بیماری
می‌رود. بیماری. وی از سال ۱۳۹۶ در بستر بیماری است و با با درآمد ماهیانه ۱۸۰ هزار تومان که از وزارت ارشاد دریافت می‌کند، زندگی خود را اداره می‌کند. منابع. وبگاه آپارات وبگاه پیام بلوچ ظریف، هومن. «یک مرد، دو نی و یک جهان ملودی ناب». روزنامه اطاعات، ۲۵ شهریور ۱۳۸۶، شماره ۲۴۰۰۹، صفحه نخست ضمیمه
دونلی یا دونی یکی از سازهای محلی بلوچستان و از خانوادهٔ نی است. «نَل» در بلوچی یعنی نی. این ساز شامل دو نی است که نوازنده هر دو را هنگام نواختن در دهان خود قرار می‌دهد.این ساز شامل دو نی است که نوازنده هنگام نواختن هر دو نی را در دهان خود قرار داده و نی مؤنث را اندکی پایینتر از نی مذکر قرار می‌دهد. تنها شش سوراخ نی مذکر از محل دمیدن مورد استفاده قرار می‌گیرند. نی مؤنث وظیفه واخوان را به عهده دارد. سه سوراخ صوتی آن از محل دمیدن ساز گاهی نواخته می‌شوند. دونل در حقیقت استفاده همزمان دو عدد ساز نل است که یکی از
حقیقت استفاده همزمان دو عدد ساز نل است که یکی از آنها صدای ثابت و دیگری ملودی‌ها را جاری می‌کند. به گفته «نصیراحمد ملازهی» در تاریخ ایران باستان ابزاری شبیه به دونلی در تصاویر و نقاشی های به جامانده از آن دوران قابل مشاهده است و ردپای این ساز را در تاریخ باستان می توان پیدا كرد و گذشته از آن در خود بلوچستان تاریخ دیرینه دارد و ساز نوظهوری نیست. منابع. ظریف، هومن. «یک مرد، دو نی و یک جهان ملودی ناب». روزنامه اطلاعات، ۲۵ شهریور ۱۳۸۶، شماره ۲۴۰۰۹، صفحه نخست ضمیمه پیوند به بیرون. توضیح درباره ساز دونلی
اسفندیارخان (زاده ۱۲۲۱ - درگذشته ۱۲۸۲) ملقب به سردار اسعد اول یا اسفندیارخان سردار اسعد از رجال دوره قاجار و از رؤسای ایل بختیاری بود، که در فاصله سال‌های ۱۲۷۵ تا ۱۲۸۲ همزمان با سلطنت مظفرالدین‌شاه، ایلخانی بختیاری (ریاست ایل بختیاری) را برعهده داشت. وی پسر ارشد حسینقلی‌خان ایلخانی بود، همچنین برادر بزرگتر صمصام‌السلطنه و علیقلی‌خان سردار اسعد و نیز پدربزرگ ثریا اسفندیاری؛ ملکه پیشین ایران است. زندگی. اسفندیار خان بختیاری در سال ۱۲۲۱ ه‍.ش در منطقه بختیاری زاده شد، پدرش حسینقلی خان ایلخانی ایلخان بختیاری و
شد، پدرش حسینقلی خان ایلخانی ایلخان بختیاری و مادرش بی‌بی‌خانم نام داشت. وی برادر بزرگتر علیقلی خان سردار اسعد (از رجال فعال در انقلاب مشروطه) و نجفقلی‌خان صمصام‌السلطنه (دو دوره رئیس الوزراء ایران در دوره قاجار) است. زندان اصفهان. در سال ۱۲۶۱ حسینقلی‌خان ایلخانی و دو پسر ارشد اسفندیار خان و علیقلی‌خان به اصفهان احضار شدند. در آنجا مسعود میرزا ظل السلطان حسینقلی‌خان را مسموم کرد و هر دو فرزندش را زندانی نمود. پس از یک سال در نتیجهٔ وساطت میرزا علی اصغرخان امین السلطان، علیقلی خان آزاد شد و به بختیاری
امین السلطان، علیقلی خان آزاد شد و به بختیاری بازگشت؛ ولی اسفندیار خان، همچنان در حبس در اصفهان باقی ماند. لقب سردار اسعد. در ۱۲۷۵ با ضعف حکومت ظل السلطان و عزل وی از حاکمی اصفهان، اسفندیار خان نیز از زندان آزاد شد و به درخواست امین السلطان، به همراه علیقلی خان رهسپار تهران گردید. سپس از جانب مظفرالدین شاه، لقب سردار اسعد به اسفندیار خان داده شد و علیقلی خان نیز به درجه سرتیپی رسید و به‌عنوان فرمانده تیپ سواران بختیاری، به سمت فرمانده محافظان شاه قاجار منصوب گردید. ایلخانی بختیاری. اسفندیار خان پس از آزادی
گردید. ایلخانی بختیاری. اسفندیار خان پس از آزادی از زندان، مدت زیادی در تهران ماندگار نشد و با حمایت علی‌اصغر‌خان اتابک، موفق شد در سال ۱۲۷۵ هجری شمسی، لقب ایلخانی منطقه بختیاری را از ناصرالدین شاه دریافت کند. پس از آن امامقلی خان حاجی ایلخانی عموی اسفندیار خان، از ایلخانی بختیاری برکنار شد و اسفندیار خان به‌عنوان ایلخانی، رهسپار بختیاری گردید. وی تا پیش از درگذشت در سال ۱۲۸۲ ایلخانی بختیاری را برعهده داشت. فرزندان. اسفندیار خان، پانزده فرزند داشت. (۱۰ پسر و ۵ دختر) اسامی پسران اسفندیار خان سردار اسعد:
و ۵ دختر) اسامی پسران اسفندیار خان سردار اسعد: درگذشت. اسفندیار خان بختیاری، در سال ۱۲۸۲ شمسی و در سن ۶۱ سالگی درگذشت.
پرواز برفراز آشیانهٔ فاخته که در ایران به نام دیوانه از قفس پرید معروف است، فیلمی آمریکایی در ژانر درام و روان شناسانه به کارگردانی میلوش فورمن و بازی جک نیکلسون است که در سال ۱۹۷۵ میلادی بر اساس رمانی به همین نام نوشته کن کیسی ساخته شده‌است. فیلم‌برداری در ژانویه ۱۹۷۵ آغاز شد و سه ماه به طول انجامید، لوکیشن فیلم‌برداری در سیلم، اورگن و اطراف آن و همچنین دپ بای، اورگن در ساحل شمالی اورگن انجام شد. تهیه کنندگان تصمیم گرفتند که فیلم را در بیمارستان ایالتی اورگان، یک بیمارستان روانی واقعی فیلم‌برداری کنند،
یک بیمارستان روانی واقعی فیلم‌برداری کنند، اگرچه ساختمان های اصلی که در فیلم دیده می شوند تخریب شده اند ولی هنوز این بیمارستان در حال فعالیت است. دیوانه از قفس پرید ۱۹ نوامبر سال ۱۹۷۵ اکران شد. داستان. در سال ۱۹۶۳، رندل پاتریک مک مورفی (جک نیکلسون) را به جرم داشتن رابطه جنسی با دختری پانزده ساله (که در ایالات متحده جرم سنگینی محسوب می‌شود) دستگیر می‌کنند. از آنجایی که احتمال می‌رود وی برای اجتناب از اعمال شاقه (کار سخت در دوران محکومیت) است که تمارض به داشتن بیماری روانی می‌کند، وی به حکم دادگاه برای بررسی
بیماری روانی می‌کند، وی به حکم دادگاه برای بررسی وضعیت روانی‌اش به تیمارستان ایالتی فرستاده می‌شود. اما مک مورفی در تیمارستان، با مقررات سخت تیمارستان که توسط زن سرپرستاری (پرستار راچد با بازی لوئیز فلچر) اعمال می‌شود مخالفت می‌کند و حتی یکبار به همراه سایر بیماران اقدام به فرار می‌کنند اما دوباره به بیمارستان روانی برگردانده می‌شوند. این مخالفت‌ها باعث دشمنی سرپرستار با وی می‌گردد و پس از جدالی بین مک مورفی و برخی از دوستانش با سرپرستار، جدال کنندگان را به بخشی می‌فرستند که به آن‌ها شوک الکتریکی وارد
به بخشی می‌فرستند که به آن‌ها شوک الکتریکی وارد می‌شود. بعد از وارد کردن شوک الکتریکی به سر او وی در تصمیمش برای فرار مجدد مصمم تر می‌شود. در سکانسهای پایانی داستان طی اتفاقاتی، یکی از بیماران خودکشی کرده و به خاطر نقش سرپرستار در خودکشی وی، مک مورفی به قصد خفه کردن و کشتن سر پرستار به وی حمله می‌کند اما با دخالت یکی از کارمندان مرد تیمارستان، سرپرستار در ثانیه‌های پایانی از مرگ نجات پیدا می‌کند. در نتیجهٔ این اقدام غیرقابل گذشت وی را با لوبوتومی (برداشتن تکه‌ای از مغز) به موجودی تبدیل می‌کنند که دیگر خودش
از مغز) به موجودی تبدیل می‌کنند که دیگر خودش نیست و زندگی نباتی پیدا کرده‌است. در پایان مشخص می‌شود فرد وعده داده شدهٔ داستان (دیوانه‌ای که از تیمارستان روانی فرار می‌کند) مک مورفی نبوده بلکه… نام فیلم. ترجمهٔ واژه به واژه نام فیلم به فارسی «یکی از روی آشیانه فاخته پرید» است که با توجه به این که "Cuckoo's Nest" یا "آشیانهٔ فاخته" در زبان انگلیسی کنایه‌ای است به معنای بیمارستان روانی، نام آن "دیوانه از قفس پرید" ترجمه شده‌است. هرچند که رمان آن اولین بار با نام "پرواز بر فراز آشیانه فاخته" ترجمه شده‌است و تا
"پرواز بر فراز آشیانه فاخته" ترجمه شده‌است و تا به امروز کتاب با نام اول، و فیلم با نام دوم مشهور هستند. همچنین این نام بخشی از یک از شعر کودکانه است: در کتاب، شخصیت سرخ‌پوست، این ترانه را از کودکی خود به یاد می‌آورده‌است. با وجودی که این بخش در فیلم‌نامه نیامده، هنوز عنوان فیلم وجه تسمیه خود را حفظ کرده‌است: دو نفر به دلایل مختلف مردند، و دیگری آزاد شد. جوایز و افتخارات. اسکار سال ۱۹۷۵. فیلم پرواز بر فراز آشیانه فاخته موفق به دریافت اسکار در تمام پنج رده اصلی جوایز (مشهور به بیگ فایو Big Five) در چهل و
اصلی جوایز (مشهور به بیگ فایو Big Five) در چهل و هشتمین دوره جوایز اسکار (مخصوص فیلمهای ساخته شده در ۱۹۷۵) شد: درکنار جوایز بالا، این فیلم نامزد (نه برنده) جایزه‌های زیر هم شد: جوایز دیگر
نورثروپ بی-۲ اسپیریت یک بمب‌افکن سنگین راهبردی آمریکایی است که از فناوری پنهان‌کار با قابلیت نفوذ در سامانه‌های متراکم جنگ ضدهوایی بهره می‌برد. این هواگرد معمولاً با عنوان بمب‌افکن پنهان‌کار شناخته می‌شود. بی-۲ که یک هواپیمای ساب‌سونیک بال‌دیس با دو خدمه است، توسط نورثروپ (که بعدها به نورثروپ گرامن تبدیل شد) به‌عنوان پیمان‌کار اصلی طراحی شد و شرکت‌های بوئینگ، هیوز و ووت نیز از پیمان‌کاران فرعی بودند. تولید این بمب‌افکن از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۰ ادامه داشت. این بمب‌افکن قادر است سلاح‌های متعارف و بمب هیدروژنی
بمب‌افکن قادر است سلاح‌های متعارف و بمب هیدروژنی پرتاب کند؛ مانند حداکثر هشتاد بمب ام‌کی ۸۲ هدایت‌شونده با جی‌پی‌اس از نوع جی‌دام با وزن ، یا شانزده بمب هسته‌ای بی۸۳ به وزن . بی-۲ تنها هواگرد عملیاتی شناخته‌شده‌ای است که می‌تواند موشک هوابه‌سطح دورایستا را در پیکربندی پنهان‌کار حمل کند. فرایند توسعهٔ بی-۲ تحت پروژهٔ بمب‌افکن فناوری پیشرفته (ATB) در دوران دولت کارتر آغاز شد. دولت کارتر بمب‌افکن بی-۱ای را که توان پرواز با سرعت ماخ ۲ داشت، تا حدی به‌دلیل امیدبخش بودن پروژهٔ بمب‌افکن فناوری پیشرفته لغو کرد؛
بودن پروژهٔ بمب‌افکن فناوری پیشرفته لغو کرد؛ بااین‌حال، دشواری‌های توسعه، پیشرفت پروژه را به تأخیر انداخت و هزینه‌ها را افزایش داد. در نهایت، این برنامه به تولید ۲۱ فروند بی-۲ منجر شد، با میانگین هزینهٔ ۲٫۱۳ میلیارد دلار برای هر فروند (~ میلیارد دلار به قیمت )، که شامل هزینه‌های توسعه، مهندسی، آزمایش، تولید و تدارکات بود. هزینهٔ ساخت هر هواپیما به‌طور میانگین ۷۳۷ میلیون دلار بود، درحالی‌که میانگین هزینهٔ کلی تدارکات (شامل تولید، قطعات یدکی، تجهیزات، مقاوم‌سازی و پشتیبانی نرم‌افزاری) برای هر فروند ۹۲۹
و پشتیبانی نرم‌افزاری) برای هر فروند ۹۲۹ میلیون دلار (حدود دلار در ) برآورد شد. هزینهٔ سرمایه‌ای و عملیاتی قابل‌توجه این پروژه باعث شد حتی پیش از پایان جنگ سرد، که نیاز به هواپیمایی پنهان‌کار برای نفوذ به عمق خاک شوروی را کاهش داد، در کنگرهٔ آمریکا بحث‌برانگیز شود. به همین دلیل، در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ و دههٔ ۱۹۹۰ قانون‌گذاران شمار بمب‌افکن‌های برنامه‌ریزی‌شده را از ۱۳۲ فروند به ۲۱ فروند کاهش دادند. نورثروپ بی-۲ اسپیریت می‌تواند مأموریت‌های تهاجمی را در ارتفاعاتی تا انجام دهد؛ برد آن بدون سوخت‌گیری بیش از است و
تا انجام دهد؛ برد آن بدون سوخت‌گیری بیش از است و با یک‌بار سوخت‌گیری هوایی می‌تواند بیش از پرواز کند. این هواپیما در سال ۱۹۹۷ وارد خدمت شد و پس از هواگرد تهاجمی لاکهید اف-۱۱۷ نایت‌هاوک، دومین هواپیمایی بود که با فناوری پنهان‌کار پیشرفته طراحی شده است. بی-۲ که در اصل برای مأموریت‌های هسته‌ای طراحی شده بود، نخستین‌بار در جنگ کوزوو در سال ۱۹۹۹ برای پرتاب مهمات متعارف و غیرهسته‌ای به‌کار رفت. این بمب‌افکن سپس در جنگ عراق، افغانستان، لیبی و یمن نیز مورد استفاده قرار گرفت. در ژوئن ۲۰۲۵ ایالات متحده در حملات خود
قرار گرفت. در ژوئن ۲۰۲۵ ایالات متحده در حملات خود به تأسیسات هسته‌ای ایران از این بمب‌افکن استفاده کرد. تا سال ۲۰۲۴، نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا دارای نوزده فروند بی-۲ عملیاتی است. یکی از آن‌ها در سانحه‌ای در سال ۲۰۰۸ منهدم شد، و دیگری نیز احتمالاً پس از آسیب دیدن در سانحه‌ای در سال ۲۰۲۲ از خدمت خارج شده است. نیروی هوایی آمریکا برنامه دارد تا این هواگردها را تا سال ۲۰۳۲ در خدمت نگه دارد، زمانی که قرار است نورثروپ گرامن بی-۲۱ ریدر جایگزین آن‌ها شود. ویژگی‌ها. نسل دوم این بمب‌افکن، دارای ویژگی رادارگریزی
نسل دوم این بمب‌افکن، دارای ویژگی رادارگریزی بهتری است که می‌تواند در برابر تهدیدهای سیستم‌های ضدهوایی ایمن باشد. بدنهٔ این بمب‌افکن از مواد خاصی ساخته شده که امواج رادار را جذب می‌کند. دودهای حاصل از احتراق موتور بی-۲ قبل از اینکه خارج شوند، کاملاً سرد می‌شوند تا رادارهای حرارتی نتوانند مسیر آن را پیدا کنند. همان‌طور که در تصاویر بی-۲ پیداست، در این بمب‌افکن سکان عمودی وجود ندارد. به این نوع طراحی، بال‌دیس می‌گویند که در آن همه تجهیزات و محموله درون بال هواپیما قرار دارد. بی-۲ برای چرخش و غلت زدن، مرکز
هواپیما قرار دارد. بی-۲ برای چرخش و غلت زدن، مرکز ثقل خود را تغییر می‌دهد. تمام این ویژگی‌ها سبب شده‌اند که بی-۲ مانند یک شبح با آزادی عمل بالا، آسمان را طی کند. این بمب افکن در سال ۱۹۹۷ معرفی شد و تعداد ۲۱ فروند از آن تاکنون ساخته شده است. نام مستعاری که برای هر فروند از این ۲۱ فروند انتخاب شده، به صورت ترکیب کلمه "شبح (spirit)" به علاوهٔ نام یکی از ایالت‌های آمریکا است (مانند "شبح نیویورک، شبح اوهایو، شبح پنسیلوانیا و…").از میان این ۲۱ فروند، یک فروند به‌نام «شبح کانزاس» در ۲۳ فوریه ۲۰۰۸، مدت کمی پس از
«شبح کانزاس» در ۲۳ فوریه ۲۰۰۸، مدت کمی پس از برخاستن از باند فرودگاه پایگاه هوایی اندرسن، بر اثر نقص فنی با باند پرواز برخورد کرد و کاملاً نابود شد. دو خلبان این بمب‌افکن، بعد از برخورد بال چپ به زمینِ کنار باند، اقدام به خروج اضطراری (ایجکت) از بمب افکن کردند و از این سانحه جان سالم به در بردند. این حادثه از پرهزینه‌ترین حادثه‌های هوانوردی دنیا به‌شمار می‌آید. هزینه‌های نگهداری این هواپیما هم بسیار زیاد است. هزینه نگهداری هر فروند بی-۲ در هر ماه ۳٫۴ میلیون دلار است و پس از هر ساعت پرواز باید ۶۰ ساعت
دلار است و پس از هر ساعت پرواز باید ۶۰ ساعت فعالیت تعمیراتی و نگهداری بر روی آن انجام شود. با توجه به اینکه عملیات‌های بی-۲ معمولاً بیش از ۳۰ ساعت طول می‌کشند، پس از هر مأموریت باید ده‌ها روز فعالیت تعمیراتی بر روی آن‌ها انجام شود. نمونه توسعه یافته این بمب‌افکن با نام نورثروپ گرومن بی-۲۱ ریدر (به معنای "مهاجم")، در حال تکمیل، توسعه و گذراندن آزمایش‌ها است. انتظار می‌رود این بمب افکن تا سال ۲۰۲۵ وارد خدمت شود. بی-۲ اسپیریت به دلیل ساختار ترکیبی، مجبور است برای جلوگیری از «تخلیه الکترواستاتیکی و برخورد
برای جلوگیری از «تخلیه الکترواستاتیکی و برخورد صاعقه» تا فاصلهٔ از توفان‌های تندری فاصله بگیرد مقایسه با سایر بمب‌افکن‌های آمریکایی. این هواپیما در مقایسه با سایر بمب‌افکن‌های آمریکایی مانند بی-۵۲ و بی-۱، انعطاف‌پذیری بسیاری دارد و کاربردی‌ترین نوع در میان بمب‌افکن‌های سرنشین دار است. طبق ادعای سازندگان، مهم‌ترین ویژگی این بمب افکن، رادارگریزی آن است که توانایی بی‌نظیری در انهدام مهم‌ترین و ارزش‌مندترین پایگاه‌های دشمن حتی در قلب پدافندهای هوایی بسیار سنگین به این بمب‌افکن می‌دهد. به این ترتیب، این هواپیما