payamvha/North_RAG huggingface dataset:
این است که در همهٔ آنها، حداقل یک مسجد وجود دارد. اسامی ۱۲ محلهٔ اصلی وفس، به همان نام محلی، در زیر آمده است: ۱) خِیْوَر °۲) مانْداران °۳) مانْدِی مَزَنْ ۴) مانْدِی ویلْجَ ۵) باغْچِمیران °۶) دارانْ ۷) رو ۸) سِیْدانْ مَلَ ۹) دونَ ۱۰) مامَرَّ ۱۱) دُلی اَمَّد °۱۲) دَرْوازَه ترتیب و موقعیت حدودی محله‌ها نسبت به یکدیگر: اگر از طریق تنها راه ارتباطی آسفالت شدهٔ وفس (در قسمت جنوبی) وارد روستا شویم، اولین محله، محلهٔ «دونَ» می‌باشد. در انتهای محلهٔ «دونَ»، گاراژ قرار دارد. گاراژ در حقیقت همان ترمینال مسافربری وفس
دارد. گاراژ در حقیقت همان ترمینال مسافربری وفس است که حمل و نقل مسافران از آنجا صورت می‌گیرد. از محلهٔ «دونَ» به بعضی محله‌ها به‌طور مستقیم و به بقیه به صورت غیر مستقیم راه‌هایی وجود دارد. اگر محلهٔ «دونَ» را تا انتها برویم و از سمت شرق (جغرافیایی) یا سمت راست گاراژ (و به‌طور مستقیم) به جلو برویم (البته در اینجا سراشیبی تندی وجود دارد و باید از آن پایین رفت) ابتدا به محلی به نام «سَرْ قَلْعَه» و سپس به محل دیگری به نام «دروازه ویلْجَ» خواهیم رسید؛ با ادامهٔ مسیر به سمت جلو (در حقیقت به سمت پایین، چون در
مسیر به سمت جلو (در حقیقت به سمت پایین، چون در حال حرکت به طرف دره می‌باشیم) به محلهٔ «باغْچِمیرانْ» می‌رسیم. در واقع مسیر کلی حرکت به این صورت است که ما از محلهٔ «دونَ»، که مرتفع‌ترین محلهٔ وفس می‌باشد به سمت دره و ارتفاعات پایین‌تر حرکت کردیم و به محلهٔ «باغْچِمیرانْ» رسیدیم؛ در ادامه نیز ابتدا به طرف محله‌های با ارتفاع پایین‌تر می‌رویم و سپس به تدریج با حرکت به سمت محله‌های مرتفع‌تر، دوباره به گاراژ می‌رسیم. با گذر از محلهٔ «باغْچِمیرانْ»، به یک دو راهی می‌رسیم که یک راه آن به خارج از روستا و راه دیگر
می‌رسیم که یک راه آن به خارج از روستا و راه دیگر به محلهٔ بعدی که نام آن «رو» است، می‌رود. فاصلهٔ مقداری جلوتر از این دو راهی تا محلهٔ «رو» را «خانَشّاهْ» می‌گویند. با عبور از «خانَشّاهْ»، به «رو» می‌رسیم و سپس به محلهٔ «دارانْ» می‌رویم. از محلهٔ «دارانْ» به‌طور مستقیم به دو محلهٔ «مانْدِی مَزَنْ» و «مامَرَّ»، راه‌هایی وجود دارد. به محلهٔ «مامَرَّ» که ارتفاع کمتری دارد می‌رویم. با گذر از محلهٔ «مامَرَّ» ابتدا به محلهٔ «مانْدارانْ» و سپس به محلهٔ «خِیْوَرْ» می‌رسیم. از محلهٔ «خِیْوَرْ»، علاوه بر محلهٔ
می‌رسیم. از محلهٔ «خِیْوَرْ»، علاوه بر محلهٔ «مانْدارانْ» به سه محلهٔ «سِیْدانْ مَلَ»، «مانْدِی ویلْجَ» و «دونَ»، به‌طور مستقیم راه وجود دارد. از محلهٔ «خِیْوَرْ» به محلهٔ «سِیْدانْ مَلَ» و از آنجا به محلهٔ «مانْدِی ویلْجَ» می‌رویم. با گذر از محلهٔ «مانْدِی ویلْجَ» به محلهٔ «مانْدِی مَزَنْ» که در ارتفاع بالاتری قرار دارد، خواهیم رسید. از این محله، به دو محلهٔ «دَرْوازَه» و «دُلی اَمَّدْ»، به‌طور مستقیم، مسیرهایی وجود دارد. ابتدا به محلهٔ «دَرْوازَه» و سپس به محلهٔ «دُلی اَمَّدْ» می‌رویم. در انتهای محلهٔ
به محلهٔ «دُلی اَمَّدْ» می‌رویم. در انتهای محلهٔ «دُلی اَمَّدْ»، دوباره به گاراژ می‌رسیم. در حقیقت در توصیف بالا از سمت راست گاراژ به طرف دره و محلهٔ «باغْچِمیرانْ» حرکت شد و در سمت چپ و از محلهٔ «دُلی اَمَّدْ» (و با حرکت از دره به سمت محله‌های بالاتر) دوباره به گاراژ رسیدیم. تابستانگاه‌ها. دو منطقه ییلاقی آبرنگ (به وفسی اُورین) و آبدر (به وفسی اُودر) در غرب وفس قرار دارند. این دو منطقه که توسط یک رشته کوه بلندِ ۷ کیلومتری به نام «دِزلی» از وفس جدا شده‌اند، همانند وفس و البته در ارتفاعی بالاتر در میان
همانند وفس و البته در ارتفاعی بالاتر در میان دره‌ها ایجاد شده‌اند. متوسط فاصله این مناطق از وفس، ۲ کیلومتر است و هرکدام یک رشته قنات، چندین چشمه و باغات وسیعی دارند. منطقه ییلاقی وفس از زمانهای قدیم، محل سکونت دائمی بعضی از وفسی‌ها بوده است اما از حدود ۳۰ سال پیش، جمعیت آنها کاهش یافته و در حال حاضر هیچ‌کس در خانه‌های این مناطق به‌طور دائمی زندگی نمی‌کند. زاغه‌ها. زاغه‌ها که محل نگهداری گوسفند، بز و گاو است، در وفس به دو گونه «دستْ‌کند» و «طبیعی» تقسیم می‌شود. وفسی‌ها از ده‌ها سال قبل اقدام به ایجاد
می‌شود. وفسی‌ها از ده‌ها سال قبل اقدام به ایجاد زاغه‌ها و خانه‌های متعدد زیرزمینی در چند طبقه کرده‌اند. آنها دل کوه را کندند و مکان‌هایی برای نگهداری احشام، آذوقه،... و مکانی برای زندگی خودشان حفر کردند و با سنگچین کردن دیوارهای درونی و در ورودی، بر استحکام بنا افزودند. وفسی‌ها با استفاده از خارهای سرسخت بیابان، حصارهای بلندی در اطراف مجموعهٔ زاغه‌ها ایجاد می‌کردند تا از حمله حیوانات درنده و دزدان در امان باشند. این منطقه در وفس «زرین دوبرین»(zerin-dobrin) نامیده می‌شود و برای دسترسی به آن باید نزدیک به ۱۵
می‌شود و برای دسترسی به آن باید نزدیک به ۱۵ کیلومتر راه پیمود؛ که دو مسیر مختلفش عبارتست از: ۱)باغ کاچان و کوه علی آوا و ۲) باغ نیدر تا انتهای باغات وفس. در پای بعضی کوه‌ها یا در دامنه آنها، فرورفتگی و شکاف‌هایی طبیعی وجود دارد که از آنها به عنوان محل نگهداری موقتی دام در شب یا مواقع اضطراری همچون بارندگی، حمله حیوانات درنده و … استفاده می‌شود. این فضاهای طبیعی، بسته به راه دسترسی و طول و عرضشان، کیفیت گوناگونی دارند و لازمست فضای داخلی آنها قبل از استفاده، بازسازی شده و به ویژه دهانه شکاف با سنگچینی محدود
بازسازی شده و به ویژه دهانه شکاف با سنگچینی محدود شود. از این دست زاغه‌ها، در سطح وفس و به ویژه در شمال آن، در دشت انجمن فراوان وجود دارد که هنوز هم اکثر آنها، مورد استفاده قرار می‌گیرند. این زاغه‌ها معمولاً به نام همان شخصی که اولین بار از آنها استفاده کرده نامگذاری می‌شود، مانند (به وفسی): «نوری زاغه»، «فِیضُ‌لْلای زاغه»، «آهَنْگَری زاغه»، «جُوزی زاغه»، «سَلمانْلوی زاغه»، «سِی مُحَمدعَلی زاغه»، «شاه عَبْدُلْلای زاغه» یا ممکن است به نام آن محل نامگذاری شوند: «اَنْجیوینی زاغه»، «تُرشَکه زاغه»، «هُلِّ
شوند: «اَنْجیوینی زاغه»، «تُرشَکه زاغه»، «هُلِّ دُبَرِ زاغه»، «زاغه دو شاخه».
دفاتر اصلی حسابداری که مورد قبول اداره دارایی می‌باشد شامل دفتر روزنامه و دفتر کل می‌باشد. اطلاعات مالی به صورت روزانه از تراز و اسناد حسابداری به دفتر روزنامه و معمولاً به صورت هفتگی از دفتر روزنامه به دفتر کل منتقل می‌شود. انواع دفتر حسابداری. دفاتر حسابداری علاوه بر موارد ذکر شده شامل دفاتر دیگری نیز می‌باشد اما به‌طور کل و عامیانه از این دفاتر نام برده می‌شود. به زودی نرم افزارهای حسابداری تایید شده جایگزین دفاتر قانونی کاغذی خواهند شد.
تاجر باید در انتهای هر سال بداند که دارائی او تا چه اندازه‌است و در جریان سال گذشته چه مقدار سود یا زیان داشته از این جهت ناچار است بیلان حساب تجارتی خود را داشته باشد. بنابراین قانون تجارت تنظیم دفتر دارائی را تا ۱۵ فروردین هر سال نسبت به سال قبل الزامی دانسته‌است. دفتر دارائی استخراج از دفتر کل است و در آن کلیه دارائی تاجر اعم از منقول و غیر منقول و مطالبات و دیون و وجه نقد اعم از این که در صندوق موجد باشد یا در بانک‌ها، ثبت می‌شود. فرقی که این دفتر با سایر دفاتر دارد این است که تاجر باید ذیل آن را امضاء
دفاتر دارد این است که تاجر باید ذیل آن را امضاء نماید و در حقیقت صحت مفاد آن را تصدیق کند و علت آن هم این است که چون از دفاتر مختلف استخراج می‌شود صحت انتقال و مطابقت آن باید با استحضار تاجر باشد. الزام به نگاه داری دفتری به نام دارائی بی‌فایده و در نظر اول ممکن است موجب اتلاف وقت باشد، زیرا عملاً تجار از دفتر کل استفاده می‌نمایند و همه ساله به نام ترازنامه از دفتر کل استخراج می‌نمایند که دارائی و سود و زیان تجارتخانه در آن قید شده‌است. ولی با در نظر گرفتن این که مقصود قانون‌گذار این است که بیلان عملیات و
این که مقصود قانون‌گذار این است که بیلان عملیات و حتی ترازنامه همه ساله تاجر در دسترس بوده و با نظر اجمالی در مواقع لازم بتوان وضعیت تجارتی او را تشخیص داد، لزوم آن معلوم می‌شود. البته قابل ذکر است که دفتر دارائی در قانون تجارت ذکر شده و عملاً از آن استفده نمی‌شود چرا که الزامی قانونی برای آن وجود ندارد مثل دفتر کل و دفتر روزنامه که عملاً منسوخ شده ولی به سبب این که وزارت امور اقتصاد و دارایی مجری آن است و این دفاتر را از موءدیان خود خواستار است آن را نگهداری می‌کنند اما قانون تجارت مجری خاصی در کشور ندارد
می‌کنند اما قانون تجارت مجری خاصی در کشور ندارد بنابراین این دفتر عملاً استفاده نمی‌شود. منابع. دانشنامه رشد. قانون مالیات‌های مستقیم و ایین نامه تحریر دفاتر
فیلتر هپا یا فیلتر هوا با بازدهی بالا یک استاندارد در میزان بازدهی و اثربخشی فیلترهای هوا در جداسازی آلاینده‌های هوا است. بر اساس تعریف سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ایزو)، یک فیلتر هپا باید حداقل ۹۹٫۹۵ درصد از آلاینده‌ها با قطر بیش از ۰٫۳ میکرون در هوای عبوری از فیلتر را تصفیه کند. این رقم، در تعریف انجمن مهندسان مکانیک آمریکا و وزارت انرژی ایالات متحده آمریکا، معادل ۹۹٫۹۷ است. فیلترهای هپا، اجزای معلق در هوا مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، نَم، باکتری‌ها، ویروس‌ها و ذرات هواپخش با قطری کمتر از یک میکرون
ویروس‌ها و ذرات هواپخش با قطری کمتر از یک میکرون را تصفیه می‌کنند. بعضی میکروب‌ها مانند افشانک سیاه، استافیلوکوک اپیدرمیدیس و باسیلوس سوبتیلیس به‌روش اکسیداسیون کاتالیزگر نوری (PCO) در فیلترهای هپا گرفتار می‌شوند. فیلترهای هپا قادرند برخی از باکتری‌ها و ویروس‌های با قطر کمتر از ۰/۳ میکرون و باسیل‌ها و کلوستریدیاها را نیز گرفتار کنند. عملکرد فیلتر هپا. فیلتر هپا از درهم تنیده شدن نامنظم و کاملاً تصادفی الیاف‌های فایبرگلاس، پوشال یا حصیر و فشردن آن‌ها ساخته می‌شود. قطر الیاف‌های فوق بین ۰/۵ تا دو میکرون
می‌شود. قطر الیاف‌های فوق بین ۰/۵ تا دو میکرون می‌باشد. سه عامل اصلی مؤثر در جذب ذرات توسط فیلتر هپا به شرح زیر می‌باشد: فضای باز بینابین الیاف‌های تشکیل دهنده فیلتر هپا تا ۰/۳ میکرون است. برخلاف تصور عامیانه عملکرد جذب ذرات توسط فیلتر هپا مانند الک کردن نیست. در فیلترهای هپا ذرات سوار بر شعاعی از جریان هوا با عبور از فیلتر در لابه لای لایه‌های آن گیر می‌کنند و شعاع جریان هوا با انعطاف خود از میان شبکه فیلتر عبور می‌کند. برخلاف فیلترهای Membrane (پرده‌ای) که مانند یک الک در مقابل جریان هوا مانع عبور ذرات
که مانند یک الک در مقابل جریان هوا مانع عبور ذرات آلاینده تا قطر معینی هستند. فیلتر هپا توان جذب ذرات با اندازه‌های بسیار ریز و درشت را در لایه‌های مختلف خود داراست و خیلی دیرتر مسدود شده و مانع عبور جریان هوای سالم نمی‌گردد. هدف استفاده از فیلتر هپا جذب ذرات فوق‌العاده ریز آلاینده است و طراحی آن به نوعی است که با سه روش هم‌زمان به این هدف دست می‌یابد. در زیر به شرح این سه روش می‌پردازیم: جلوگیری از عبور ذرات. ذراتی که بر روی شعاع مستقیم جریان هوا حرکت می‌کنند با برخورد به کناره الیاف‌ها به آن گیر کرده و
با برخورد به کناره الیاف‌ها به آن گیر کرده و می‌چسبند سپس شعاع هوا با تغییر مسیر از مانع عبور و از فیلتر خارج می‌شود. (ذرات تا ۱۰۰ نانومتر) گیر افتادن ذرات به علت تراکم بافت الیافی. ذرات معلق با برخورد به بافت متراکم فیلتر در آن جاگیر می‌شوند و جریان هوا با حرکت منحنی از راه‌های باز میان فیلتر عبور می‌کنند. تأثیر این مکانیزم با پخش شدن الیاف کاهش و با سرعت جریان هوا افزایش می‌یابد. انتشار. در این مکانیزم نتیجه عملکرد فیلتر به‌طور چشم‌گیری افزایش می‌یابد. در اثر تصادم مولکول‌های گازی با ذرات معلق بسیار کوچک
اثر تصادم مولکول‌های گازی با ذرات معلق بسیار کوچک (کمتر از ۰/۱ میکرون) جهت حرکت ذرات معلق در داخل فیلتر تغییر کرده و سرعت‌اش نیز کاهش می‌یابد و همین تأخیر باعث بالا رفتن احتمال توقف و گیرکردن ذره معلق در درون فیلتر می‌شود. (قابل مقایسه باپدیده فیزیکی "حرکت بروانین") این روش در جذب ذرات با قطر کمتر از ۰/۱ میکرون روش برتر می‌باشد. همان‌طور که دو روش تراکم و مسدود کردن در جذب ذرات بالاتر از ۰/۴ میکرون مؤثر می‌باشند. ذرات بین این دو اندازه بیشترین نفوذ را در فیلتر می‌کنند (۰/۳ میکرون) که توأماً توسط هر سه عامل
می‌کنند (۰/۳ میکرون) که توأماً توسط هر سه عامل به کمک هم در فیلتر گیر می‌افتند.
کلینیک سیار مجموعه امدادی و درمانی ویژه‌ای است که کاربردهای مختلفی را در شرایط عادی و بحرانی دارا می‌باشد. طراحی اولیه این سازه‌ها به همراه تجهیزات داخلی آن اساساً برای مصارف نظامی و شرایط غیرمترقبه بوده‌است و لیکن از آن می‌توان جهت مصارف دیگری از قبیل مناطق توریستی و سیاحتی، ورزشگاه‌ها، مناطق روستایی، طرح‌های پژوهشی و تحقیقاتی و آماری بر روی جمعیت‌ها و موارد مشابه به کار برد. از مزایای کلینیک سیار امکان حمل و نقل آسان در شرایط مختلف است که مورد توجه مراکز درمانی و امدادی است و در شرایط گوناگون متناسب با
درمانی و امدادی است و در شرایط گوناگون متناسب با اهداف تعریف شده سازمانی می‌باشد. کلینیک سیار از یک مجموعه کانتینر به همراه اسب کشنده تشکیل شده‌است که دارای قابلیت نصب تجهیزات درمانی و پزشکی جهت درمان و بستری موقت بیماران در شرایط گوناگون را دارا می‌باشد. با توجه به نصب نوع تجهیزات مورد استفاده در داخل کلینیک سیار می‌توان آن را به کلینیک تخصصی سیار تبدیل نمود که جهت فعالیت‌های خاص پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربردهای عمومی کلینیک سیار عبارت‌اند از:
اَبهَر () با نام باستانی اوهر یا اوهیرد از شهرهای کهن شمال غرب ایران و دومین شهر بزرگ استان زنجان و مرکز شهرستان ابهر است. این شهر با وسعتی برابر ۲۷۷ هزار هکتار در ۹۰ کیلومتری جنوب شرقی زنجان و ۲۳۰ کیلومتری غرب تهران واقع شده است. ابهر به علت قرار داشتن در کناره جاده آزادراه ۲ از نظر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بهترین و مطلوب‌ترین جایگاه استان قرار دارد. جمعیت این شهر ۹۹٬۲۸۵ تَن در ۳۰٬۹۳۲ خانوار بر مبنای سرشماری سال ۱۳۹۵ بوده است. ابهر قطب سرمایه‌گذاری صنعتی زنجان است و بیش از ۴۰ درصد حجم
سرمایه‌گذاری صنعتی زنجان است و بیش از ۴۰ درصد حجم سرمایه‌گذاری استان زنجان در ابهر انجام شده است. باغ شهر ابهر حاصل پیوند مناطق شهری و مسکونی مجزای ابهر قدیم، ناحیه شریف‌آباد و منطقه شناط می‌باشد که در طول زمان باهم ترکیب شده‌اند و شهر ابهر امروزی را تشکیل داده‌اند. ارتفاع شهر ابهر از سطح دریا ۱۵۴۰ متر است. از مهم‌ترین آثار تاریخی این شهر می‌توان به بقعهٔ امام‌زاده اسماعیل در شناط، بقعهٔ امام‌زاده زیدالکبیر در خاور این شهر و آرامگاه پیر احمد زهرنوش در جنوب باختری شهر اشاره کرد. شهرداری ابهر به چهار ناحیهٔ
باختری شهر اشاره کرد. شهرداری ابهر به چهار ناحیهٔ «مرکزی»، «شناط» (در قسمت شمالی شهر)، «شریف‌آباد» (در قسمت شرقی شهر) و «حسین‌آباد» (در قسمت غربی شهر) تقسیم شده است. فاصله این شهر تا زنجان ۹۰ کیلومتر، قزوین ۸۰ کیلومتر، تبریز ۳۷۸ کیلومتر، اردبیل ۳۵۵ کیلومتر، خرم‌آباد ۴۵۶ کیلومتر، ارومیه ۵۲۹ کیلومتر، رشت ۱۸۱ کیلومتر، همدان ۲۱۴ کیلومتر و تهران ۲۲۵ کیلومتر است. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۵۴۰ متر است. بیشینه گرمای آن ۴۵ درجه و کمینه سرمای آن ۳۰ درجه زیر صفر گزارش شده است. نام‌شناسی. واژه ابهر ریشه در زبان آذری
شده است. نام‌شناسی. واژه ابهر ریشه در زبان آذری دارد و تشکیل شده است از دو بخش "اَب" (آب) و "هر" (آسیا کردن یا خورد کردن) است. که در کل معنی آب آسیاب می‌دهد. در کتاب حدود العالم مربوط به قرن دهم میلادی، این نام به صورت «اوهیرد» نیز نوشته شده است. یاقوت حَمَوی (متوفی ۱۲۲۹ میلادی) نیز گزارش می‌دهد که ایرانیان این شهر را «اوهیرد» می‌نامند. یاقوت حموی جغرافی نویس قرن هفتم هجری در کتاب معجم البلدان بیان می‌کند ایرانیان (هندوایرانی زبان‌ها) ابهر را اَوهَر تلفظ می‌کنند و برخی از آن‌ها نیز بر این باورند که واژه
می‌کنند و برخی از آن‌ها نیز بر این باورند که واژه ابهر مرکب از دو واژه آب+هر به معنی آسیا است. یعقوبی در مورد نام‌گذاری ابهر چنین می‌گوید؛ زکریای قزوینی در کتاب آثارالبلاد و اخبارالعباد در مورد آسیاب‌های آبی ابهر چنین می‌گوید؛ در طول تاریخ، ابهر را شهر آسیاب‌های آبی و خانه‌های سفید نامیده‌اند و سیاحان و جهان‌گردان مختلف اروپایی این آسیاب‌ها را مشاهده و توصیف کرده‌اند. نام قدیم ابهر در گذشته اوهر بوده است و مردم محلی آن را ابر می‌گویند. بررسی کتاب‌ها و متون گذشته بیانگر این موضوع است که ابهر به معنای آب
گذشته بیانگر این موضوع است که ابهر به معنای آب آسیاب بوده است و رودخانه ابهررود از میان شهر می‌گذشته و چرخ آسیاب‌های زیادی را به گردش درمی‌آورده است. ابهررود مهم‌ترین رودخانه جاری در شهرستان ابهر و شریان حیاتی این منطقه بوده و یکی از سرشاخه‌های اصلی رودخانه شور فشاپویه است. تاریخ. منطقه ابهر و مناطق اطراف ابهر رود نامیده می‌شود. اولین آثار تمدنی ابهر، تپه‌ای باستانی به نام قلعه تپه است که در کناره راست رودخانه ابهر رود واقع شده است. این محل یکی از نخستین زیستگاه‌های انسانی منطقه زنجان به‌شمار می‌رود و
زیستگاه‌های انسانی منطقه زنجان به‌شمار می‌رود و حداقل از اوایل هزاره چهارم پیش از میلاد مسکونی بوده است. طی کاوش‌های انجام شده در قلعه‌تپه ابهر آثار و بقایای عصر مفرغ، عصر آهن و دوره‌های اشکانی و اسلامی به دست آمده است. آثار به دست آمده از کاوش‌های قلعه تپه ابهر نشان دهنده فرهنگ ماوراءقفقاز یا کورا-ارس هستند. پیش از اسلام. شهر ابهر در دوران پادشاهی شاپور دوم ساسانی بنیاد گذاشتنه شد. در دوره حکومت ساسانیان، ناحیه واقع بین دو رودخانه ابهر رود و خررود که تاکستان، فارسجین و ضیاءآباد را شامل می‌شود آباد بوده و
فارسجین و ضیاءآباد را شامل می‌شود آباد بوده و منطقه ابهر رود و شهرهای این ناحیه تحت تسلط و حکومت خاندان مهران قرار داشت. ابهر در منطقه سپهبد شمال قرار داشت و خاندان مهران یکی از هفت خاندان مهم حکومت گر ایران دوره ساسانی بودند و این خاندان علاوه بر ابهر به مناطق وسیعی که از ناحیه خوار تا آوج و دشتبی امتداد داشت مالکیت داشتند و معروفترین افرادی که از این خاندان شناخته شده‌اند شروین دشتبی، بهرام چوبین، پیران گشسب، گریگوریوس و سیاوش رازی هستند. پس از اسلام. در متون تاریخی منطقه ابهر، قزوین و زنجان را تا دوره
متون تاریخی منطقه ابهر، قزوین و زنجان را تا دوره ساسانیان مرتبط با ایالت‌های شمالی ایران از جمله دیلم و آذربایجان قلمداد کرده‌اند ولی بعد دوره عباسی با تقسیمات اداری جدید، مناطق قزوین و زنجان و ابهر را جزو حوزه جبال و عراق عجم آورده‌اند. مورخان اسلامی در سده چهارم هجری قزوین را سرحد دیلم و جبال ذکر کرده‌اند. ابن حوقل در توصیف شهر قزوین به مردم دیلم اشاره می‌کند و این شهر و مناطق اطراف را دیلم نشین معرفی می‌کند که در روزگار بنی عباس، به عنوان شهر سرحدی محل نزاع خلفا عباسی و دیلمیان بوده است. یاقوت حموی
نزاع خلفا عباسی و دیلمیان بوده است. یاقوت حموی دربارهٔ فتح ابهر بدست اعراب گوید:فتح ابهر در سال ۲۴ پس از هجرت و به ایام عثمان ابن عفان بود که در این وقت مغیره بن شعبه والی کوفه بود و جریر بن عبدالله بجلی حکومت همدان را داشت و براءبن عازب نیز ولایت ری را داشت عثمان لشکری بمدد براء فرستاد و او بغزاء ابهر شد و حنظله بن زیدالخلیل با او بود و او در پشت حصار منیع ابهر لشکرگاه کرد و گویند این حصن (قلعه) را شاپور ذوالاکتاف کرده است چون براء به آنجا فرود آمد مردم حصار با وی بجنگ برخاستند و جنگ چندین روز بکشید سپس
با وی بجنگ برخاستند و جنگ چندین روز بکشید سپس امان نامه خواستند و براء آنان را به آن شرط که حذیفه بن الیمان باهل نهاوند امان داده بود زنهار داد. در اوایل سده چهارم هجری قمری ابهر در قلمرو یوسف ابن ابو ساج والی آذربایجان بود سپس به قلمرو دیلمیان درآمد و در اواخر سده چهارم هـ. ق به دست وهسودان بن سالار محمد بن مسافر از دودمان آل مسافر افتاد که جنوب آذربایجان و دیلم را در تصرف خود داشت و در ۴۲۰ هـ. ق لشکریان محمود غزنوی به ری و قزوین درآمدند و ولایت را از چنگ و غارت رهانید. در جنگ‌هایی که بین دیلیمان و قشون
و غارت رهانید. در جنگ‌هایی که بین دیلیمان و قشون اسلام جریان داشت از برخی از شعرای اعراب که در قشون اسلام بودند. در برخی از شعرها و قصاید خود یادی از سرگذشت خود با دیلیمان کرده‌اند. پیش از خلافت هارون الرشید، ابهر منطقه نسبتاً وسیعی را شامل بود. وی قسمتی از قاقازان و نیز ناحیه ابهررود را از ابهر جدا کرد و به قزوین ملحق ساخت. در اوایل سده ۸ قمری ولایت ابهر ۲۵ پاره دیه داشت و حقوق دیوانی آن به یک تومان و چهار هزار دینار می‌رسید. در زمان روی کار آمدن امپراتوری ایلخانان و انتخاب سلطانیه در نزدیکی ابهر به عنوان
ایلخانان و انتخاب سلطانیه در نزدیکی ابهر به عنوان پایتخت امپراتوری بزرگ مغول، این منطقه به علت برخوردار شدن از شبکه‌های جاده‌ای اهمیت ارتباطی قابل توجهی به دست آورد و بر آبادانی و اهمیت این منطقه افزوده گردید. ژان شاردن می‌نویسد ابهر در دوره شاه عباس دوم صفوی دارای ۲۵۰۰ خانه و باغچه بوده است. چنانچه سواره نیم ساعت وقت لازم داشته تا از آن عبور کند. ابهر در این زمان دارای اماکن عمومی و سه مسجد بزرگ بوده و در وسط شهر بقایای گلین قلعه مخروبه‌ای مشاهده می‌شود. در سال ۱۱۰۰ هجری ژان تاوِرْنیه، جهانگرد فرانسوی قرن
سال ۱۱۰۰ هجری ژان تاوِرْنیه، جهانگرد فرانسوی قرن هفدهمی، که به ابهر سفر کرده‌بود، در کتاب خود ابهر را به عنوان یک شهر بزرگ و باستانی گزارش نمود که ویران شده است و جمعیتی از ارامنه در آن حضور دارند. در دوره قاجار از ابهر به عنوان بلوک معتبر از ولایت خمسه با باغات فراوان و آب‌های جاری نام برده شده است. خاندان امیرافشاری‌ها ار تیره قاسملو و خاندان ذوالفقاری‌ها از تیره آیرلوها دو خاندان حکومتگر ترک‌تبار و از ترک‌های افشار خمسه (افشارهای دویرانی‌ها) بودند که در دوره قاجار در ولایت خمسه قدرت را در دست داشتند.
دوره قاجار در ولایت خمسه قدرت را در دست داشتند. ایل‌های قدرتمند افشار طی دوره‌های تاریخی مختلف و طی چند مرحله به منطقه آذربایجان و زنجان مهاجرت کرده‌اند که آخرین مرحله اسکان ایل‌های افشار در منطقه خمسه مربوط به دوره صفویه می‌باشد. افشارهای منطقه خمسه را اصطلاحاً افشارهای دویرانی می‌گفتند تا از افشارهای منطقه قزوین و افشارهای آذربایجان غربی متمایز باشند، افشارهای خمسه از ابهرچای تا گروس پراکنده بودند. یکی دیگر از جهانگردان ژوبر بود که در زمان فتحعلی‌شاه قاجار باغ‌های ابهر و خانه‌های تمیز و راحت آن را ستوده
باغ‌های ابهر و خانه‌های تمیز و راحت آن را ستوده است. در سال ۱۲۴۷ هجری ابهر ۷۰۰ خانه و باغ‌های دانشین داشته و قبر شیخ قطب الدین از مشایخ سلسله شیخ صفی الدین اردبیلی در ابهر واقع شده است. براساس کتاب کنت دوسرسی در سال ۱۲۵۰ هجری دوره محمد شاه قاجار ابهر دارای ۲۰۰ خانه و ۹۰۰ نفر جمعیت بوده و دو گنبد نیمه ویران از دو مسجد در آن دیده می‌شده است اما زین العابدین شیروانی (درگذشت به سال ۱۸۳۷ میلادی) از وجود ۷۰۰ خانه خبر داده است. در زمان حکومت ناصرالدین شاه قاجار (ح. ۱۸۴۸–۱۸۹۶ میلادی)، توپخانه سلطنتی از ابهر به
(ح. ۱۸۴۸–۱۸۹۶ میلادی)، توپخانه سلطنتی از ابهر به عنوان یکی از پایگاه‌های مرکزی خود استفاده می‌کرد. چنانچه خرمدره در تیول فراشخانه بوده در همین دوره قلعه خرابه‌ای به نام دارا در ربع فرسخی شهر دیده می‌شده است و خانه‌های آن کمتر از ۱۱۰۰ نبوده. در سده ۱۰ قمری از مرقد پیر حسن بن اخی آوران نیز در ابهر یاد شده و سیدی علی کاتبی دریاسالار عثمانی در ۹۶۴ ه‍.ق آن را زیارت کرده است. وضعیت طبیعی. جغرافیا. شهر ابهر از شمال به طارم، از جنوب به استان همدان، از غرب به خدابنده و زنجان و از شرق به تاکستان محدود است. اقلیم.
و زنجان و از شرق به تاکستان محدود است. اقلیم. براساس طبقه‌بندی اقلیمی دومارتن، اقلیم این شهر نیمه‌خشک و سرد است. ابهر زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل دارد و بیشترین بارندگی در فصول زمستان و بهار اتفاق می‌افتد. رودخانه‌های ابهررود و دلی‌چای از منابع آبی اصلی تأمین آب منطقه می‌یاشند. سلسله کوه‌های آق‌داغ و قارلوق و شترکوه در شمال و رشته کوه‌های ملاداغی و چال چالا در جنوب شهر قرار گرفته‌اند. رودخانه‌ها. رودخانه ابهررود یکی از رودخانه‌های حوضه دریاچه نمک است که از شرق زنجان سرچشمه می‌گیرد و با عبور از
است که از شرق زنجان سرچشمه می‌گیرد و با عبور از شهرهای صائین‌قلعه و سلطانیه وارد شهرهای خرمدره و ابهر می‌گردد و پس از عبور از قروه وارد دشت تاکستان می‌شود. رودخانه کینه‌ورس مهم‌ترین شاخه فرعی رودخانه ابهررود می‌باشد و سد کینه‌ورس بر روی این رود ساخته شده است. مردم‌شناسی. زبان. امروزه زبان مردم ابهر تُرکی آذربایجانی با لهجه ابهری است که عموماً دو زبانه بوده و از ترکی آذربایجانی و فارسی استفاده می‌کنند. و همچنین زبان لری بختیاری نیز در بعضی خانواده‌ها رایج است. در کتاب ابهر گذری و نظری در مورد زبان مردم ابهر
در کتاب ابهر گذری و نظری در مورد زبان مردم ابهر چنین می‌گوید:پیش از گسترش زبان تُرکی مردم ابهر به فارسی سخن می‌گفتند، ظهور زبان تُرکی در ابهر در زمان سلجوقیان درنتیجهٔ مهاجرت طوایف تُرک از فرارود به فلات ایران شروع شده است و سپس در عهد حکومت مغول که قشون ایشان عمدتاً تُرک بوده‌اند، گسترش تُرکی در ابهر رفته رفته قوت گرفته، تا در دوران تیموریان، قراقویونلو و آق‌قویونلو، یعنی در دورهٔ فترت میان مغول و صفویه، به نهایت درجهٔ انتشار و گسترش خود رسیده است. به‌طور کلی می‌توان گفت که پس از یورش‌های تیمور لنگ به
کلی می‌توان گفت که پس از یورش‌های تیمور لنگ به ایران و نفوذ و تسلط سلسله‌های قراقویونلو و آق‌قویونلو در ابهر، فارسی بزرگ‌ترین آسیب‌ها را دید و در برابر زبان تُرکی به مرور عقب‌نشینی کرد و تنها در شماری از روستاهای دوردست و در پناه کوهپایه‌ها باقی ماند. به‌ویژه در دورهٔ صفویه به سبب چیرگی و انبوهی تیره‌های تُرک شیعه که هواخواه خاندان صفوی بودند، به مرور فارسی در ابهر متروک شد. جغرافی‌دان مسلمان حمدالله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب (تألیف در ۷۴۰ق/۱۳۳۹م) زبان زنجان، "ابهر"، مراغه و تالش گشتاسبی را پهلوی ذکر
زنجان، "ابهر"، مراغه و تالش گشتاسبی را پهلوی ذکر می‌کند و می‌گوید: مستوفی همچنین در کتاب تاریخ گزیده به شاعری به نام «جولاهه ابهری»، اشاره می‌کند که به زبانِ پَهلَوی (پارسی میانه) اشعار نیکو دارد؛ این نکته درمورد ذکر نام‌هایی مانند پهلوی، فارسی و آذری حائز اهمیت است که در این باره مسعودی از مورخان قرن چهارم هجری قمری مفصل دربارهٔ آن پرداخته، وی از میان زبان‌های مختلف ایرانی به زبان‌های پهلوی، دری و آذری اشاره کرده و آن‌ها را به عنوان گویش‌های زبان فارسی معرفی می‌کند و می‌افزاید: سند دیگر از وجود زبان آذری
می‌کند و می‌افزاید: سند دیگر از وجود زبان آذری جمله‌ای از شیخ صالح ادریس صانع ابهری است که در کتاب التدوین فی اخبار قزوین عبدالکریم بن محمد رافعی قزوینی آمده است. ژان شاردن که در مجموع یازده سال در دوره صفویان (۷۰–۱۶۶۴ و ۷۷–۱۶۷۱ میلادی) در ایران بوده و از ابهر دیدن کرده دربارهٔ زبان مردمش می‌نویسد: ابن حوقَل جغرافی‌دان مسلمان قرن چهارم هجری در کتاب صورة الارض گوید؛ «"ابهر کُردنشین است و آب و درخت فراوان و گندم بسیار دارد."» این مورد در نوشته‌های ابن حوقل حائز اهمیت است که برخی جغرافی‌دانان و مورخان دوران
اهمیت است که برخی جغرافی‌دانان و مورخان دوران اسلامی، نظیر وی گروه‌های صحرانشین و نیمه‌صحرانشین ایرانی را نیز به عنوان کلی اکراد ذکر می‌کرده‌اند و منظور آن‌ها لزوماً مردمان کُردنژاد نبوده بلکه همه چادرنشینان و گله‌داران ایرانی غیر عرب و غیر تُرک را به همین نام می‌خواندند. جمعیت. شهر ابهر دومین شهر بزرگ استان زنجان دارای جمعیتی بالغ بر ۱۲۰ هزار نفر است. شهرستان ابهر قطب صنعتی استان زنجان محسوب می‌شود و در چند دهه اخیر از توسعه و گسترش سریع شهری و رشد جمعیتی برخوردار بوده است، به طوری که جمعیت ۲۲۰۰۰ هزار
برخوردار بوده است، به طوری که جمعیت ۲۲۰۰۰ هزار نفری آن در سال ۱۳۵۵ با مهاجرت‌های انجام شده با رشد ۳٫۷ برابری به ۸۲۰۰۰ نفر در سال ۱۳۹۰ رسید. مذهب. پیش از پیدایش و گسترش اسلام مردم ابهر مانند دیگر نواحی ایران پیرو دین زرتشتی بودند فتح ابهر در سال ۲۴ هجری به دست مسلمانان سرآغاز گسترش اسلام در این شهر شد. حمدالله مستوفی در سدهٔ ۸ قمری (۱۴ میلادی) می‌گوید؛ مردم ابهر شافعی بودند، اما در آغاز دورهٔ سلجوقی شیعیان و اشعریان در آن‌جا نفوذ داشته‌اند. در مورد حضور گرایش‌های شیعی در ابهر خبرهایی نقل شده است. راوندی اهل