payamvha/North_RAG huggingface dataset:
سیاسی خود استفاده می‌کردند، ترکیه در سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۲ به شورشیان کُرد شکاک ضدایرانی کمک‌های نظامی و پناهگاه ارائه می‌کرد، در حالی‌که ایران‌هم همین کار را در جریان شورش آرارات علیه ترکیه در سال ۱۹۳۰ انجام داد. پیروزی نظامی رضاشاه بر سران قبایل کُردی، آغازگر دوره‌ای سرکوبگرانه علیه اقلیت‌های غیرفارس در ایران بود. سیاست اجبار دولت به قبیله‌زدایی و یک‌جانشینی در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ منجر به شورش‌های قبیله‌ای متعددی در مناطق ایرانیِ آذربایجان، لرستان و کُردستان شد به‌ویژه در مورد کُردها، این سیاست‌های
کُردستان شد به‌ویژه در مورد کُردها، این سیاست‌های سرکوبگر تا حدی به شکل‌گیری و رشد ملی‌گرایی در میان برخی قبایل کمک کرد. در واکنش به رشد پان‌ترکیسم و پان‌عربیسم در منطقه که به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای تمامیت ارضی ایران دیده می‌شد، ایدئولوژی پان‌ایرانیسم در اوایل دههٔ ۱۹۲۰ شکل گرفت، برخی از این گروه‌ها و نشریات، آشکارا از ایران بخاطر حمایت از شورش کُردها علیه ترکیه دفاع می‌کردند. سلسلهٔ سکولار پهلوی، ملی‌گرایی قومی ایرانی‌را تأیید و ترویج کرد که کُردها را بخشی جدایی‌ناپذیر از ملت ایران می‌دانست. محمدرضا
بخشی جدایی‌ناپذیر از ملت ایران می‌دانست. محمدرضا پهلوی شخصاً کُردها را ایرانی خالص و یکی از شریف‌ترین مردم ایران ستایش می‌کرد. ایدئولوژی مهم دیگری در این دوره، مارکسیسم بود که تحت تأثیر اتحاد جماهیر شوروی میان کُردها شکل گرفت. این جریان به بحران ایران در سال ۱۹۴۶ منجر شد که شامل تلاش جدایی‌طلبانهٔ حزب دموکرات کردستان ایران و گروه‌های کمونیست برای تأسیس دولت دست‌نشانده‌ای به نام جمهوری مهاباد بود. این وضعیت هم‌زمان با تشکیل حکومت خودمختار آذربایجان، دولت دست‌نشاندهٔ دیگر شوروی، رخ داد. خود این دولت، قلمروی
دیگر شوروی، رخ داد. خود این دولت، قلمروی بسیار کوچکی را دربر می‌گرفت که فقط استان آذربایجان غربی را شامل می‌شد، و قادر نبود کُردستان جنوبی ایران که در منطقهٔ تحت نفوذ انگلو-آمریکایی قرار داشت را دربر بگیرد، و همچنین نتوانست قبایل خارج از مهاباد را به جنبش ملی‌گرایانه جذب کند. در نتیجه، زمانی که شوروی‌ها در دسامبر ۱۹۴۶ از ایران خارج شدند، نیروهای دولتی توانستند بدون مقاومت وارد مهاباد شوند. چندین شورش ملی‌گرایانه و مارکسیستی در سال‌های ۱۹۶۷، ۱۹۷۹، ۱۹۸۹–۱۹۹۶ در طول دهه‌ها ادامه یافت که توسط حزب دموکرات
در طول دهه‌ها ادامه یافت که توسط حزب دموکرات کردستان ایران و کومه‌له رهبری می‌شد، اما این دو سازمان هرگز مانند حزب کارگران کردستان در ترکیه از تشکیل یک دولت کُرد مستقل یا کردستان بزرگ حمایت نکردند. با این‌حال، بسیاری از رهبران مخالف ایران، از جمله قاضی محمد و عبدالرحمن قاسملو، اعدام یا ترور شدند. در جریان جنگ ایران و عراق، تهران از گروه‌های کُردی مستقر در عراق مانند حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان حمایت کرد و به حدود ۱٫۴ میلیون پناهنده کُرد عراقی، پناهندگی داد. گروه‌های کُردی مارکسیست از زمان
پناهندگی داد. گروه‌های کُردی مارکسیست از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در ایران به حاشیه رانده شدند. در سال ۲۰۰۴، شورش جدیدی توسط پژاک، سازمان جدایی‌طلب وابسته به حزب کارگران کردستان ترکیه که از سوی ایران، ترکیه و ایالات متحده به‌عنوان گروه تروریستی معرفی شده، آغاز شد. برخی تحلیل‌گران ادعا می‌کنند که پژاک تهدید جدی برای حکومت ایران ایجاد نمی‌کند. آتش‌بس در سپتامبر ۲۰۱۱ پس از عملیات ایران علیه پایگاه‌های پژاک برقرار شد، اما چندین درگیری بین پژاک و سپاه پاسداران پس از آن نیز رخ‌داد. از زمان انقلاب ایران در
پس از آن نیز رخ‌داد. از زمان انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹، اتهام تبعیض از سوی سازمان‌های غربی و اتهام دخالت خارجی از سوی مقامات ایرانی بسیار شایع شده‌است. کُردها در طول تاریخ و تحت حکومت‌های مختلف، به‌طور نسبتاً خوبی در سیاست و زندگی سیاسی ایران مشارکت داشته‌اند. سیاستمدار لیبرال کُرد، کریم سنجابی، در سال ۱۹۵۲ تحت نخست‌وزیری محمد مصدق به‌عنوان وزیر آموزش و پرورش خدمت کرد. در دورهٔ محمدرضا پهلوی، برخی نمایندگان مجلس و افسران ارشد ارتش کُرد بودند و حتی یک وزیر کابینهٔ کُرد نیز حضور داشت. در دوران حکومت پهلوی،
کابینهٔ کُرد نیز حضور داشت. در دوران حکومت پهلوی، کُردها از سوی مقامات مزایای متعددی دریافت کردند، برای مثال توانستند پس از انقلاب سفید سال ۱۹۶۲ زمین‌های خود را حفظ کنند. در اوایل دهه ۲۰۰۰، حضور سی نماینده کُرد در مجلس شورای اسلامی ۲۹۰ نفره نیز به کاهش ادعاهای تبعیض کمک کرد. در سال‌های اخیر، برخی سیاستمداران کُرد شناخته‌شده شامل محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور سابق، و محمدباقر قالیباف، شهردار تهران و نفر دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۳، بوده‌اند. امروزه زبان کُردی بیشتر از هر زمان دیگری پس‌از انقلاب در
زبان کُردی بیشتر از هر زمان دیگری پس‌از انقلاب در ایران استفاده می‌شود، هم در روزنامه‌ها و هم در میان دانش‌آموزان. عراق. کُردها حدود ۱۷٪ از جمعیت عراق را تشکیل می‌دهند. آن‌ها اکثریت جمعیت سه استان در شمال عراق را تشکیل می‌دهند. کُردها همچنین جمعیت قابل‌توجهی در شهرای کرکوک، موصل، خانقین و بغداد دارند. حدود ۳۰۰٬۰۰۰ کُرد در پایتخت عراق زندگی می‌کنند، ۵۰٬۰۰۰ نفر در شهر موصل و حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر دیگر در مناطق جنوبی عراق ساکن هستند. کُردها به رهبری مصطفی بارزانی از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۵ درگیر جنگ‌های سنگین با
از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۵ درگیر جنگ‌های سنگین با حکومت‌های متوالی عراق بودند. در مارس ۱۹۷۰، عراق یک طرح صلح اعلام کرد که خودمختاری کُردها را پیش‌بینی می‌کرد و قرار بود این طرح طی چهارسال اجرا شود. با این‌حال، هم‌زمان، رژیم عراق برنامه‌ای برای عرب‌سازی مناطق نفت‌خیز کرکوک و خانقین آغاز کرد. توافق صلح مدت زیادی دوام نیاورد و در سال ۱۹۷۴، دولت عراق یک حملهٔ جدید علیه کُردها آغاز کرد. علاوه بر این، در مارس ۱۹۷۵، عراق و ایران توافق‌نامه الجزایر را امضا کردند که بر اساس آن، ایران ارسال کمک‌ها به کُردهای عراق را قطع
آن، ایران ارسال کمک‌ها به کُردهای عراق را قطع کرد. عراق همچنین موج دیگری از عرب‌سازی را با انتقال اعراب به مناطق نفت‌خیز کُردستان، به‌ویژه اطراف کرکوک، آغاز کرد. بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۸، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ کُرد به سایر مناطق عراق تبعید شدند. در جریان جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰، رژیم عراق سیاست‌های ضدکُردی را اجرا کرد و عملاً یک جنگ داخلی رخ داد. جامعه بین‌المللی عراق را به‌شدت محکوم کرد، اما هرگز به‌طور جدی برای اقدامات سرکوبگرانه‌ای مانند قتل‌عام صدها هزار غیرنظامی، تخریب گسترده هزاران روستا و تبعید هزاران
تخریب گسترده هزاران روستا و تبعید هزاران کُرد به مناطق جنوب و مرکز عراق مجازات نشد. این برنامهٔ سرکوبگرانه و نسل‌کشی که بین سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۹ انجام شد و در سال ۱۹۸۸ به اوج رسید، توسط دولت عراق علیه مردم کُرد اجرا شد و «انفال» (به معنای «غنائم جنگ») نام گرفت. در جریان این برنامه، بیش از دو هزار روستا نابود شد و ۱۸۲٬۰۰۰ غیرنظامی کُرد کشته شدند. این برنامه شامل حملات زمینی، بمباران هوایی، تخریب سیستماتیک روستاها، تبعید دسته‌جمعی، جوخه‌های اعدام و حملات شیمیایی بود، از جمله مشهورترین آن‌ها حمله به شهر
شیمیایی بود، از جمله مشهورترین آن‌ها حمله به شهر کُردنشین حلبچه در سال ۱۹۸۸ که بلافاصله ۵٬۰۰۰ غیرنظامی را کشت. پس‌از سرکوب قیام کُردها در مارس ۱۹۹۱، نیروهای عراقی بیشتر مناطق کُردنشین را بازپس گرفتند و ۱٫۵ میلیون کُرد خانه‌های خود را ترک کرده و به مرزهای ایران و ترکیه گریختند. برآورد می‌شود نزدیک به ۲۰٬۰۰۰ کُرد بر اثر خستگی، کمبود غذا، سرما و بیماری جان خود را از دست داده‌باشند. در ۵ آوریل ۱۹۹۱، شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامه ۶۸۸ شورای امنیت را تصویب کرد که سرکوب غیرنظامیان کُرد عراق را محکوم و خواستار
که سرکوب غیرنظامیان کُرد عراق را محکوم و خواستار پایان اقدامات سرکوبگرانه عراق و دسترسی فوری سازمان‌های بشردوستانه بین‌المللی شد. این نخستین سند بین‌المللی بود (از زمان داوری جامعه ملل دربارهٔ موصل در سال ۱۹۲۶) که صراحتاً کُردها را نام می‌برد. در اواسط آوریل، ائتلاف مناطقی امن داخل مرزهای عراق ایجاد کرد و پرواز هواپیماهای عراقی شمال مدار ۳۶ درجه را ممنوع کرد. در اکتبر ۱۹۹۱، چریک‌های کُرد پس از سلسله درگیری‌ها با نیروهای عراقی، اربیل و سلیمانیه را تصرف کردند. در اواخر همان ماه، دولت عراق با اعمال تحریم
در اواخر همان ماه، دولت عراق با اعمال تحریم غذایی و سوختی علیه کُردها و توقف پرداخت حقوق کارکنان دولتی در منطقه کُردستان واکنش نشان داد. با این‌حال، این تحریم نتیجه معکوس داد و کُردها در مه ۱۹۹۲ انتخابات پارلمانی برگزار کرده و اقلیم کردستان عراق را تأسیس کردند. کُردها در سال ۲۰۰۳ با برگزاری جشن و رقص در خیابان‌ها، ورود نیروهای آمریکایی را جشن گرفتند. اختیار حکومت اقلیم کردستان و مشروعیت قوانین و مقررات آن در ماده‌های ۱۱۳ و ۱۳۷ قانون اساسی جدید عراق که در سال ۲۰۰۵ تصویب شد، به رسمیت شناخته شد. ترکیه. بر
سال ۲۰۰۵ تصویب شد، به رسمیت شناخته شد. ترکیه. بر اساس داده‌های رسمی سرشماری سال ۱۹۳۵، تعداد افرادی که زبان مادری آن‌ها کُردی بود ۱٬۴۸۰٬۲۴۶ نفر (۹٫۱۶٪) اعلام شد و بر اساس داده‌های رسمی سرشماری سال ۱۹۶۵ این رقم ۲٬۲۱۹٬۵۰۲ نفر (۶٫۹٪) بود. تفاوت میان سرشماری‌های ۱۹۳۵ و ۱۹۶۵ در این بود که در سرشماری ۱۹۳۵، زبان زازاکی به‌عنوان شاخه‌ای از کُردی محسوب می‌شد، اما در سرشماری ۱۹۶۵ به‌عنوان زبانی جداگانه در نظر گرفته‌شد و به‌طور مستقل شمارش شد. طبق گزارش کتاب حقایق جهانی سیا، کُردها در سال ۲۰۰۸ حدود ۱۸٪ از جمعیت ترکیه
سیا، کُردها در سال ۲۰۰۸ حدود ۱۸٪ از جمعیت ترکیه (۱۴ میلیون نفر) را تشکیل می‌دادند. یک منبع غربی دیگر جمعیت کُردها را تا ۲۵ درصد از جمعیت ترکیه (۱۸ تا ۱۹ میلیون نفر) برآورد کرده‌است. منابع کُردی ادعا می‌کنند که در ترکیه حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون کُرد وجود دارد. در سال ۱۹۸۰، اتنولوگ تعداد کُردزبانان در ترکیه را حدود ۵ میلیون نفر برآورد کرد در حالی‌که جمعیت کشور ۴۴ میلیون نفر بود. روداو در گزارشی که بر اساس داده‌های سرشماری ترکیه در فوریه ۲۰۲۴ تهیه کرده‌بود، اعلام کرد که جمعیت کل مناطق کُردنشین در ترکیه حدود ۱۷
کرد که جمعیت کل مناطق کُردنشین در ترکیه حدود ۱۷ میلیون نفر است. کُردها بزرگ‌ترین گروه اقلیت در ترکیه را تشکیل می‌دهند و جدی‌ترین و مداوم‌ترین چالش‌را برای تصویر رسمی از یک جامعه یکدست ایجاد کرده‌اند. برای انکار وجود کردها، دولت ترکیه از اصطلاحات مختلفی استفاده کرده‌است، اصطلاح «ترک‌های کوهستانی» نخستین بار توسط عبدالله آلپ‌دوغان به‌کار رفت. در سال ۱۹۶۱، جمال گورسل رئیس‌جمهور ترکیه در پیشگفتار کتاب تاریخ "استان‌های شرقی و ورتو" نوشته محمد شریف فیرات، اعلام کرد که اثبات ترک‌بودن کردها از اهمیت بسیار بالایی
کرد که اثبات ترک‌بودن کردها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. امروزه کُردها در ترکیه هنوز با عنوان «شرقی‌ها» (Doğulu) شناخته می‌شوند. چندین شورش بزرگ کُردها در سال‌های ۱۹۲۵، ۱۹۳۰ و ۱۹۳۸ توسط دولت ترکیه سرکوب شد و بیش‌از یک میلیون کُرد بین سال‌های ۱۹۲۵ تا ۱۹۳۸ به اجبار جابه‌جا شدند. استفاده از زبان کردی، پوشاک کردی، فولکلور و نام‌های کُردی ممنوع شد و مناطق کُردنشین تا سال ۱۹۴۶ تحت حکومت نظامی باقی ماندند. شورش آرارات که در سال ۱۹۳۰ به اوج رسید، پس‌از یک حمله نظامی گسترده که طی آن بسیاری از روستاها و
یک حمله نظامی گسترده که طی آن بسیاری از روستاها و ساکنانشان نابود شدند، سرکوب شد. تا دهه ۱۹۷۰، سازمان‌های چپ‌گرای کُردی در ترکیه، مانند حزب سوسیالیست کُردستان، فعالیت می‌کردند که مخالف خشونت بوده و از فعالیت‌های مدنی و شرکت در انتخابات حمایت می‌کردند. در سال ۱۹۷۷، مهدی زانا، از اعضای آن سازمان، شهردار دیاربکر شد. هم‌زمان، شکاف‌های نسلی منجر به تأسیس دو سازمان جدید آزادی ملی کردستان و حزب کارگران کردستان شد. واژه‌های «کُرد»، «کُردستان» و «کُردی» به‌طور رسمی توسط دولت ترکیه ممنوع اعلام شد. پس‌از کودتای نظامی
دولت ترکیه ممنوع اعلام شد. پس‌از کودتای نظامی سال ۱۹۸۰، زبان کُردی رسماً در عرصه‌های عمومی و خصوصی ممنوع شد. بسیاری از افرادی که به زبان کُردی صحبت می‌کردند، آثار منتشر می‌کردند یا به‌این زبان آواز می‌خواندند، دستگیر و زندانی شدند. کُردها همچنان اجازه دریافت آموزش ابتدایی به زبان مادری خود را ندارند و حتی با وجود اینکه ترکیه به میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی پیوسته است، حق تعیین سرنوشت نیز برای آن‌ها به رسمیت شناخته نمی‌شود. همچنین تبعیض و بیگانه‌سازی مداوم علیه کُردها در جامعه ادامه دارد. حزب کارگران
علیه کُردها در جامعه ادامه دارد. حزب کارگران کردستان یا پ‌ک‌ک یک سازمان مسلح کُردی است که مبارزه مسلحانه‌ای علیه دولت ترکیه برای دستیابی کُردها به حقوق فرهنگی و سیاسی و حق تعیین سرنوشت شروع کرده‌است. متحدان نظامی ترکیه، از جمله ایالات متحده، اتحادیه اروپا و ناتو، پ‌ک‌ک را یک سازمان تروریستی می‌دانند در حالی‌که سازمان ملل، سوئیس و روسیه از افزودن پ‌ک‌ک به فهرست تروریستی خود خودداری کرده‌اند، حتی برخی از آن‌ها از پ‌ک‌ک حمایت کرده‌اند. بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۹، پ‌ک‌ک و ارتش ترکیه وارد جنگی آشکار شدند و بخش
پ‌ک‌ک و ارتش ترکیه وارد جنگی آشکار شدند و بخش زیادی از مناطق روستایی جنوب‌شرق ترکیه خالی از سکنه شد، زیرا غیرنظامیان کُرد از روستاها به شهرهای بزرگ‌تر مانند دیاربکر، وان و شرناک و همچنین به شهرهای غربی ترکیه و حتی اروپای غربی مهاجرت کردند. دلایل این خالی‌نشینی عمدتاً بخاطر عملیات نظامی دولت ترکیه، اقدامات سیاسی دولت، فعالیت‌های دولت پنهان در ترکیه و فقر جنوب‌شرق بود. اقدامات دولت ترکیه شامل شکنجه، تجاوز جنسی، جابه‌جایی اجباری، تخلیه اجباری، ویرانی روستاها، دستگیری‌های غیرقانونی و اعدام غیرقانونی غیرنظامیان
غیرقانونی و اعدام غیرقانونی غیرنظامیان کُرد بوده‌است. از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون، دادگاه حقوق بشر اروپا، ترکیه را به دلیل هزاران مورد نقض حقوق بشر محکوم کرده‌است. این احکام عمدتاً به موارد اعدام غیرنظامیان کُرد، شکنجه، جابه‌جایی‌های اجباری، ویران کردن گسترده روستاها، دستگیری‌های خودسرانه، و همچنین به قتل و ناپدید شدن روزنامه‌نگاران کُرد مربوط می‌شود. لیلا زانا، نخستین زن کُرد عضو پارلمان از دیاربکر بود، در سال ۱۹۹۴ هنگام مراسم سوگند در مجلس ترکیه جنجال‌آفرین شد؛ زیرا پس‌از ادای سوگند پارلمانی، جمله‌ای به زبان
زیرا پس‌از ادای سوگند پارلمانی، جمله‌ای به زبان کُردی افزود: «این سوگند را برای برادری ملت‌های ترک و کُرد یاد می‌کنم.» در مارس ۱۹۹۴، پارلمان ترکیه به لغو مصونیت لیلا زانا و پنج عضو دیگر حزب دموکراسی شامل حاتم دیجل، احمد ترک، صری ثاکیک، اورهان دوغان و سلیم صادق رأی داد. در اکتبر ۱۹۹۵، دیوان عالی کشور، زانا، دیجل، صادق و دوغان را به ۱۵ سال زندان محکوم کرد. زانا در همان سال از سوی پارلمان اروپا به دلیل فعالیت‌هایش در حوزه حقوق بشر برنده جایزه ساخاروف شد. او در سال ۲۰۰۴ آزاد گردید، آزادی وی پس‌از هشدار نهادهای
سال ۲۰۰۴ آزاد گردید، آزادی وی پس‌از هشدار نهادهای اروپایی مبنی بر اینکه ادامه زندانی بودن این چهار نماینده کُرد می‌تواند بر تلاش ترکیه برای پیوستن به اتحادیه اروپا تأثیر بگذارد، انجام شد. انتخابات محلی سال ۲۰۰۹ برای حزب سیاسی کُردی «حزب جامعه دموکراتیک» نتیجه‌ای برابر با ۵٫۷ درصد آرا به همراه داشت. گروهک‌های مسلح تحت حمایت دولت ترکیه متهم‌اند که در سال‌های ۱۹۹۳ و ۱۹۹۴ حدود ۳۲۰۰ نفر از کُردها و آشوری‌ها را در چارچوب «قتل‌های مشکوک» ناپدید کرده‌اند. در میان قربانیان، سیاستمداران کُرد، فعالان حقوق بشر،
میان قربانیان، سیاستمداران کُرد، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، معلمان و دیگر روشنفکران نیز حضور داشتند. تقریباً هیچ‌یک از عاملان این وقایع مورد تحقیق یا مجازات قرار نگرفتند. همچنین گفته می‌شود دولت ترکیه از گروه اسلام‌گرای افراطی مانند حزب‌الله کُردی حمایت می‌کرد تا افراد مظنون به عضویت در پ‌ک‌ک و حتی برخی شهروندان عادی کُرد را ترور کند. عظیمت کویلو اوغلو، وزیر دولت در امور حقوق بشر، در پاییز ۱۹۹۴ ابعاد تخلفات نیروهای امنیتی را افشا کرد و گفت: «در حالی‌که اقدامات تروریستی در دیگر مناطق توسط پ‌ک‌ک انجام
اقدامات تروریستی در دیگر مناطق توسط پ‌ک‌ک انجام می‌شود، در تونجلی این خود دولت است که دست به تروریسم می‌زند. در تونجلی، این دولت است که روستاها را تخلیه و به آتش می‌کشد و در جنوب‌شرق، دو میلیون نفر بی‌خانمان شده‌اند.» سوریه. کُردها حدود ۹ درصد جمعیت سوریه را تشکیل می‌دهند که در مجموع نزدیک به ۱٫۶ میلیون نفر برآورد می‌شود؛ این امر کُردها را به بزرگ‌ترین اقلیت قومی در سوریه تبدیل می‌کند. آن‌ها عمدتاً در شمال‌شرق و شمال کشور متمرکز هستند، اما جمعیت قابل‌توجهی از کُردها در شهرهای حلب و دمشق نیز زندگی می‌کنند.
از کُردها در شهرهای حلب و دمشق نیز زندگی می‌کنند. کُردها معمولاً در محافل عمومی به زبان کُردی صحبت می‌کنند، مگر آن‌که همهٔ حاضران آن زبان را نفهمند. به گفتهٔ عفو بین‌الملل، فعالان حقوق بشر کُرد در سوریه با بدرفتاری و آزار و اذیت مواجه می‌شوند. روش‌های به‌کاررفته برای سرکوب هویت قومی کُردها در سوریه شامل ممنوعیت‌های مختلف در استفاده از زبان کُردی، خودداری از ثبت نام‌های کُردی، تغییر نام مناطق کُردی به نام‌های جدید عربی، ممنوعیت فعالیت کسب‌وکارهایی که نام عربی ندارند، ممنوعیت مدارس خصوصی کُردی و همچنین
عربی ندارند، ممنوعیت مدارس خصوصی کُردی و همچنین ممنوعیت کتاب‌ها و سایر منابع مکتوب به زبان کُردی بوده‌است. با محرومیت از حق تابعیت سوری، نزدیک به ۳۰۰٬۰۰۰ کُرد از دسترسی به هرگونه حقوق اجتماعی محروم شده‌اند که نقض قوانین بین‌المللی به‌شمار می‌رود. در نتیجه، این کُردها عملاً در داخل سوریه گرفتار شده‌بودند. در مارس ۲۰۱۱، به‌منظور جلوگیری از گسترش تظاهرات و ناآرامی‌ها در سراسر کشور، دولت سوریه وعده داد که این مسئله را حل کند و تابعیت سوری را به حدود ۳۰۰٬۰۰۰ کُرد که پیش‌تر از حق تابعیت محروم شده‌بودند، اعطا
کُرد که پیش‌تر از حق تابعیت محروم شده‌بودند، اعطا کند. در ۱۲ مارس ۲۰۰۴، در جریان رویدادی که از یک استادیوم در قامشلی آغاز شد، درگیری‌هایی میان کُردها و سوری‌ها رخ داد و چندین روز ادامه‌یافت. دست‌کم سی نفر کشته و بیش‌از ۱۶۰ نفر زخمی شدند. این ناآرامی‌ها به دیگر شهرهای کُردی در طول مرز شمالی با ترکیه و سپس به دمشق و حلب گسترش یافت. در نتیجهٔ جنگ داخلی سوریه، از ژوئیه ۲۰۱۲، کُردها توانستند کنترل بخش‌های وسیعی از کُردستان را از اندیوار در شمال‌شرق دورافتاده تا جندیرس در شمال‌غربی‌ترین نقطهٔ سوریه به‌دست گیرند.
در شمال‌غربی‌ترین نقطهٔ سوریه به‌دست گیرند. کُردهای سوریه در سال ۲۰۱۳ انقلاب روژاوا را آغاز کردند. کانتون عفرین، که عمدتاً کُردها در آن ساکن هستند، از زمان عملیات نظامی ترکیه در عفرین اوایل سال ۲۰۱۸ تحت اشغال نیروهای مسلح ترکیه و ارتش آزاد سوریه تحت حمایت ترکیه قرار گرفته‌است. در پی این مداخله، بین ۱۵۰٬۰۰۰ تا ۲۰۰٬۰۰۰ نفر آواره شدند. در اکتبر ۲۰۱۹، ترکیه و دولت موقت سوریه حمله‌ای به مناطق عمدتاً کُردنشین سوریه آغاز کردند، که باعث شد حدود ۱۰۰٬۰۰۰ غیرنظامی از این مناطق فرار کنند، زیرا از احتمال انجام پاک‌سازی
مناطق فرار کنند، زیرا از احتمال انجام پاک‌سازی قومی توسط ترکیه هراس داشتند. ماوراء قفقاز. بین دهه ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۰، ارمنستان بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود و کُردها مانند سایر گروه‌های قومی، وضعیت اقلیت محافظت‌شده را داشتند. کُردهای ارمنی اجازه داشتند روزنامه، برنامه‌های رادیویی و رویدادهای فرهنگی تحت حمایت دولت خود داشته‌باشند. در طول درگیری در ناگورنو-قره‌باغ، بسیاری از کُردهای غیریزیدی مجبور به ترک خانه‌های خود شدند، زیرا هم آذری‌ها و هم کُردهای غیریزیدی مسلمان بودند. در سال ۱۹۲۰، دو منطقه کُردنشین
مسلمان بودند. در سال ۱۹۲۰، دو منطقه کُردنشین جواَن‌شیِر (با مرکز کلبجر) و زنگزور شرقی (با مرکز لاچین) با هم ترکیب شدند تا منطقهٔ اداری کُردستان یا «کردستان سرخ» شکل گیرد. دورهٔ وجود این واحد اداری کُردی کوتاه بود و تا سال ۱۹۲۹ بیشتر ادامه نیافت. کُردها پس‌از آن با اقدامات سرکوبگرانهٔ بسیاری، از جمله تبعیدها، از سوی دولت شوروی مواجه شدند. در نتیجهٔ مناقشهٔ ناگورنو-قره‌باغ، بسیاری از مناطق کُردی ویران شده و بیش‌از ۱۵۰٬۰۰۰ کُرد از سال ۱۹۸۸ توسط نیروهای جدایی‌طلب ارمنی تبعید شده‌اند. دیاسپورا. بر اساس گزارشی
ارمنی تبعید شده‌اند. دیاسپورا. بر اساس گزارشی از شورای اروپا، حدود ۱٫۳ میلیون کُرد در غرب اروپا زندگی می‌کنند. نخستین مهاجران، کُردهای ترکیه بودند که در دهه ۱۹۶۰ در آلمان، اتریش، بنلوکس، بریتانیا، سوئیس و فرانسه سکنی گزیدند. دوره‌های متوالی بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی در منطقه در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ موج‌های جدیدی از پناهندگان کُرد، عمدتاً از ایران و عراق تحت حکومت صدام‌حسین، را به اروپا آورد. در سال‌های اخیر، بسیاری از پناهجویان کُرد از ایران و عراق در بریتانیا سکنی گزیده‌اند، به‌ویژه در شهر دوزبری و برخی
سکنی گزیده‌اند، به‌ویژه در شهر دوزبری و برخی مناطق شمالی لندن. حضور آن‌ها گاهی باعث بروز جنجال‌های رسانه‌ای در مورد حق اقامتشان شده‌است. تنش‌هایی میان کُردها و جامعهٔ مسلمانان مقیم دوزبری ایجاد شده‌بود. این شهر میزبان مسجدهای بسیار سنتی مانند مارکازی است. از آغاز بحران سوریه، بسیاری از پناهندگان جنگ داخلی سوریه کُردهای سوری بوده‌اند و در نتیجه، بخش قابل‌توجهی از پناهجویان سوری فعلی در آلمان کُردها هستند. مهاجرت قابل توجهی از کُردها به کانادا و ایالات متحده رخ داده‌است که عمدتاً شامل پناهندگان سیاسی و
رخ داده‌است که عمدتاً شامل پناهندگان سیاسی و مهاجرانی است که به دنبال فرصت‌های اقتصادی هستند. بر اساس سرشماری ۲۰۱۱ کانادا، ۱۱٬۶۸۵ با اصالت کُرد در کانادا زندگی می‌کنند. و بر اساس همین سرشماری، ۱۰٬۳۲۵ نفر در کانادا به زبان‌های کُردی صحبت می‌کردند. در ایالات متحده، مهاجران کُرد از سال ۱۹۷۶ به‌طور گسترده در نشویل سکنی گزیدند. این شهر اکنون میزبان بزرگ‌ترین جامعهٔ کُردی در ایالات متحده است و به «کردستان کوچک» معروف شده‌است. جمعیت کُردها در نشویل تقریباً ۱۱٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود. بر اساس برخی منابع، جمعیت
نفر برآورد می‌شود. بر اساس برخی منابع، جمعیت کُردها در کل ایالات متحده حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود. زبان کردی. کُردی از ریشه زبان‌های ایران قبل از حمله اعراب به ایران است. این زبان از عربی و ترکی تأثیر چندان نپذیرفته و اصیل مانده‌است. زبان کُردی دارای ادبی پهناور است. قدیمی‌ترین نوشته به زبان پهلوی اشکانی قباله‌ای است که از اورامان در کُردستان به‌دست‌آمده. زبان کُردی با دسته شمالی لهجه‌های ایرانی غربی و از زبان‌های مهم دسته شمال غربی به‌شمار می‌رود اما نزدیکی زیادی با زبان پارسی باستان و پارسیگ ساسانی
نزدیکی زیادی با زبان پارسی باستان و پارسیگ ساسانی دارد و صاحب همتون و تصنیف‌ها و قصه‌ها و سنت‌های ادبی است. زبان کردی به پنج دستهٔ عمده تقسیم می‌شود: کردی ایلامی، کردلی، کرماشانی، کلهری، لکی، کُردی بغدادی) زبان کُردی در عراق در کنار زبان عربی رسمی است، و در ارمنستان نیز به عنوان زبان اقلیت شناخته می‌شود. زبان کُردی در ایران به‌عنوان یک زبان محلی پذیرفته‌شده اگرچه رسانه‌ها برای عدم استفاده از آن و جایگزینی آن با فارسی تلاش می‌کنند. در ترکیه هم کُردها با وجود اینکه بزرگ‌ترین اقلیت کشور هستند اما زبانشان به
اینکه بزرگ‌ترین اقلیت کشور هستند اما زبانشان به رسمیت شناخته نمی‌شود به طوری‌که حتی لیلا زانا نمایندهٔ پارلمان ترکیه به جرم صحبت کردن به زبان کُردی در سال ۱۹۹۴ در حین ادای سوگند در پارلمان ترکیه به ۱۵ سال حبس محکوم شد. در سوریه فدراسیون شمال سوریه در کنار زبان عربی کُردی هم در مدارس تدریس می‌شود. در کشورهای ترکمنستان، قزاقستان، آلمان و سوئد نیز اقلیت کُرد زبان زندگی می‌کنند. دو گویش گورانی و زازاکی توسط بسیاری از زبان شناسان به علت تفاوت با سایر گویش‌های کُردی، در زمرهٔ زبان کُردی شناخته نمی‌شوند. البته
کُردی، در زمرهٔ زبان کُردی شناخته نمی‌شوند. البته گویشوران این دو زبان از نظر قومیت جزو مردمان کُردتبار هستند و خودشان را کُرد می‌دانند. همچنین در مورد زبان لکی به عنوان یکی از زبانهای کُردی یا گویشی از زبان کُردی نیز اختلاف نظر وجود دارد؛ چنان‌که برخی از منابع آن‌را شاخه‌ای از گورانی، لری، بازماندهٔ فارسی باستان و برخی نیز لکی را یک زبان مستقل دانسته‌اند. فرهنگ و آداب و رسوم. فرهنگ کُردی میراثی است از مردمان باستانی گوناگونی که کُردهای امروزی و جامعهٔ آن‌ها را شکل داده‌اند. همانند بسیاری از دیگر جمعیت‌های
را شکل داده‌اند. همانند بسیاری از دیگر جمعیت‌های خاورمیانه، میزان بالایی از تأثیرات متقابل میان کُردها و مردمان همسایه‌شان مشهود است؛ بنابراین، در فرهنگ کُردی عناصری از فرهنگ‌های گوناگون دیده می‌شود. با این‌حال، در مجموع، فرهنگ کُردی به فرهنگ دیگر مردمان ایرانی نزدیک‌تر است، به‌ویژه آن‌هایی که از نظر جغرافیایی در گذشته بیشترین نزدیکی را با کُردها داشته‌اند، مانند فارسی‌زبانان و لُرها. برای نمونه، کُردها نیز نوروز (۲۱ مارس) را به عنوان آغاز سال‌نو جشن می‌گیرند. در برخی از افسانه‌های کُردی، منشأ این جشن را
در برخی از افسانه‌های کُردی، منشأ این جشن را به کیومرث، نخستین پادشاه پیشدادیان، منسوب می‌دارند. (کیومرث به کُردی، کیموروس) در کوهستان‌های رواندوز در شرق شهر «دیانا»، با اهریمن می‌جنگد و بر او پیروز می‌شود. به‌این مناسبت، دستور می‌دهد تا در کوه‌ها و بلندی‌ها آتش بیفروزند و خبر پیروزی را به همه‌جا برسانند. او فرمان می‌دهد مردم روز پیروزی را جشن بگیرند و به‌مدت نُه روز ادامه‌دهند. بوکه باران، از آداب و رسوم باران‌خواهی در کُردستان است که در ایام خشکسالی یا سال‌هایی که میزان بارندگی آن کم است برگزار می‌شود.
که میزان بارندگی آن کم است برگزار می‌شود. بوک به معنی عروسک است. دختران نوجوان روستا با استفاده از دو تکه چوب عروسکی ساخته و لباسی از پارچه‌های رنگی بر تن آن عروسک می‌پوشانند و برای آن سربندی درست می‌کنند. سپس آن عروسک را در دست می‌گیرند و در حالی‌که شعر می‌خوانند در کوچه‌ها می‌گردند. هنگام عبور «بوکه باران» از کوچه‌ها اهالی بر آن عروسک آب می‌پاشند به نیت این که باران و گندم در آن سال فراوان باشد. اهالی هدایایی مانند تخم مرغ، پول یا گردو به دختران می‌دهند. دختران پس‌از گذراندن بوک (عروسک) از همه کوچه‌ها
دختران پس‌از گذراندن بوک (عروسک) از همه کوچه‌ها آن‌را به قبرستان یا زیارتگاه موجود در روستا می‌برند، سپس آن‌را می‌سوزانند یا به آب می‌اندازند و هدایای جمع‌آوری شده را بین خود تقسیم می‌کنند. اهالی روستای هشمیز از دهستان ژاورود شرقی، بخش مرکزی شهر سنندج در منطقه‌ای سرد و خشک در ۳۶ کیلومتری جنوب غرب سنندج به این عروسک «بووکه چووینه»(bokâ cuwina) گویند و آن عروسک چوبی را در گهواره‌ای گذاشته و می‌چرخانند. این دختران هنگام چرخاندن عروسک در کوچه‌ها اشعاری را آوازوار و آهنگین و به‌صورت دسته‌جمعی می‌خوانند.
آوازوار و آهنگین و به‌صورت دسته‌جمعی می‌خوانند. زبان‌های کُردی‌تبار شامل ۳ گروه اصلی است: کُردی شمالی، کُردی مرکزی، کُردی جنوبی. بیشتر کُردها مسلمان هستند و سایر آنان نیز ایزدی، یارسان، مسیحی و یهودی هستند. زن. به‌طور کلی، حقوق و برابری زنان کُرد در سده‌های بیستم و بیست‌ویکم به دلیل جنبش‌های پیشرو در درون جامعهٔ کُرد بهبود یافته‌است. با این‌حال، با وجود این پیشرفت‌ها، سازمان‌های حقوق زنان کُرد و سازمان ملل همچنان از مشکلاتی مربوط به نابرابری جنسیتی، ازدواج‌های اجباری، قتل‌های ناموسی در کُردستان عراق گزارش
اجباری، قتل‌های ناموسی در کُردستان عراق گزارش می‌دهند. فرهنگ عامه (فولکلور). کُردها دارای سنتی غنی از فرهنگ عامه هستند که تا زمان‌های اخیر عمدتاً به‌صورت شفاهی یا از راه آواز از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شد. هرچند برخی از داستان‌های نویسندگان کُرد در سراسر کردستان شناخته‌شده بودند، بیشتر داستان‌هایی که گفته یا خوانده می‌شدند تنها در سده‌های بیستم و بیست‌ویکم به نگارش درآمده‌اند. بسیاری از این داستان‌ها بنا بر گفته‌ها قدمتی چندین سده‌ای دارند. فرهنگ عامهٔ کُردی از نظر هدف و سبک بسیار گوناگون است؛ در میان آن
از نظر هدف و سبک بسیار گوناگون است؛ در میان آن می‌توان داستان‌هایی دربارهٔ طبیعت، حیوانات انسان‌گونه، عشق، قهرمانان، جنگجویان، موجودات اسطوره‌ای و زندگی روزمره یافت. شماری از این شخصیت‌های اسطوره‌ای را می‌توان در فرهنگ‌های دیگر نیز دید، همچون سیمرغ و کاوهٔ آهنگر در اسطوره‌شناسی گسترده‌تر ایرانی، و داستان‌های شاه‌ماران در سراسر آناتولی. افزون بر این، برخی از داستان‌ها می‌توانند صرفاً جنبهٔ سرگرمی داشته‌باشند یا جنبه‌ای آموزشی یا مذهبی. رایج‌ترین داستان تکرارشونده دربارهٔ روباه است که با زیرکی و هوشمندی بر