payamvha/North_RAG huggingface dataset:
بر نقشه‌های بازرگانان پدیدار شد و بعدها به جاده ابریشم معروف گشت که تا سده‌های ۱۷ و ۱۸ یکی از راه‌های بزرگ بازرگانی بود. بدخشان در آن زمان سرزمینی به نام ایریانم‌ویجه بود و «ورنه» در اوستا به بخشی از بدخشان در نبرد خَتلان اشاره دارد. بدخشان با این دو گونه سنگ قیمتی، در زمان عیلامی‌ها، مادها و هخامنشیان جایگاه ویژه‌ای میان تمدن‌های جهان یافت؛ زمانی که راه‌های ارتباطی به اندازه‌ای گسترده بود که «راه شاهی» ۲۴۰۰ کیلومتر درازا داشت و برای انتقال یاقوت از بدخشان، فیروزه از خوارزم و یشم از دریاچه بایکال به‌کار
فیروزه از خوارزم و یشم از دریاچه بایکال به‌کار می‌رفت. آ. ئی. فرسمان، کانی‌شناس، نوشت که در سراسر تاریخ فرهنگ تنها یک سنگ نامدار بوده است: لاجوردِ آبیِ درخشان افغانستان (بدخشان) که از راه‌های کاروانی به مصر، چین، روم و بیزانس برده می‌شد. برخی پژوهشگران بر این باورند که «دروازه‌های اسکندر» که یونانیان از آن یاد کرده‌اند، همان بدخشان بوده است. تاریخ اوایل دوران جدید. این منطقه زیر فرمان میرهای بدخشان اداره می‌شد. سلطان محمد، واپسین شاه از دودمانی بود که نسب خود را به اسکندر بزرگ می‌رساند. او به دست ابوسعید
خود را به اسکندر بزرگ می‌رساند. او به دست ابوسعید میرزا، فرمانروای تیموریان، کشته شد و بدخشان به دست او افتاد. پس از مرگش، پسرش سلطان محمود میرزا بر آن فرمان راند. سلطان محمود سه پسر داشت: بی‌سنگر میرزا، علی میرزا و خان میرزا. با مرگ او، امیر خسرو خان، یکی از بزرگانش، بی‌سنگر میرزا را کور کرد، شاهزادهٔ دوم را کشت و به‌عنوان غاصب بر تخت نشست. او در سال ۱۵۰۴ میلادی به شاهنشاه گورکانی بابر تسلیم شد. زمانی که بابر در ۱۵۰۶ قندهار را از شاه بگ ارغون گرفت، خان میرزا را به‌عنوان حاکم بدخشان فرستاد. پسری به نام
میرزا را به‌عنوان حاکم بدخشان فرستاد. پسری به نام میرزا سلیمان در ۱۵۱۴ از او زاده شد. پس از مرگ خان میرزا، بدخشان به نیابت از بابر توسط شاهزاده همایون، سلطان ویس خان (پدرزن میرزا سلیمان)، شاهزاده هندال میرزا و سپس میرزا سلیمان اداره شد. او تا ۸ اکتبر ۱۵۴۱ بدخشان را در اختیار داشت، اما سرانجام ناچار شد خود و پسرش میرزا ابراهیم را به کامران میرزا تسلیم کند. آنان در ۱۵۴۵ به‌دست همایون آزاد شدند و دوباره بدخشان را در دست گرفتند. با تسلط همایون بر کابل، او با میرزا سلیمان که از فرمانبرداری سر باز زده بود جنگید
سلیمان که از فرمانبرداری سر باز زده بود جنگید و شکستش داد؛ اما با بازگشت کامران میرزا از سند، همایون ناچار شد به کابل برود و میرزا سلیمان دوباره بر بدخشان مسلط شد و تا ۱۵۷۵ در آنجا ماند. او در سال ۱۵۶۰ به قصد کشورگشایی به بلخ حمله کرد، اما ناچار به عقب‌نشینی شد. پسرش، میرزا ابراهیم، در جنگ کشته شد. با رسیدن اکبر به سلطنت گورکانی، مادر میرزا محمد حکیم (برادر ناتنی اکبر) به‌دست شاه ابوالمعالی کشته شد. میرزا سلیمان به کابل رفت و ابوالمعالی را به دار آویخت. او سپس دخترش را به همسری میرزا محمد حکیم داد و
او سپس دخترش را به همسری میرزا محمد حکیم داد و امیدعلی، یکی از بزرگان بدخشان، را به‌عنوان نمایندهٔ میرزا محمد حکیم برگزید. اما روابط میان او و میرزا محمد حکیم تیره شد. سلیمان سال بعد با نیت دشمنی دوباره به کابل بازگشت؛ میرزا محمد حکیم از فیض‌آباد گریخت و از اکبر یاری خواست. هرچند میرزا سلیمان جلال‌آباد را گرفت، اما ناچار شد به بدخشان بازگردد. در ۱۵۶۶ دوباره به کابل آمد، ولی این بار در برابر وعدهٔ خراج عقب نشست. همسر میرزا سلیمان، خرم بیگم از قبیلهٔ کیپچاک بود. او زنی زیرک بود و نفوذ زیادی بر شوهرش داشت.
بود. او زنی زیرک بود و نفوذ زیادی بر شوهرش داشت. دشمن او محترم خانم، بیوهٔ کامران میرزا بود. میرزا سلیمان خواستار ازدواج با او شد، اما خرم بیگم او را برخلاف میلش به ازدواج میرزا ابراهیم درآورد که پسری به نام میرزا شاهرخ از او داشت. پس از کشته‌شدن میرزا ابراهیم در جنگ بلخ، خرم بیگم قصد داشت خانم را نزد پدرش شاه محمد در کاشغر بفرستد، اما او نپذیرفت. با بزرگ‌شدن شاهرخ، مادرش و شماری از بزرگان بدخشان او را به شورش علیه پدربزرگش میرزا سلیمان برانگیختند. شاهرخ چند بار شورید و دوباره صلح کرد. پس از مرگ خرم بیگم،
بار شورید و دوباره صلح کرد. پس از مرگ خرم بیگم، شاهرخ بخش‌هایی از بدخشان را گرفت و پیروان زیادی یافت. میرزا سلیمان به بهانهٔ حج، بدخشان را ترک کرد و در ۱۵۷۵ از راه سند به هند رفت. خان جهان، حاکم پنجاب، به فرمان اکبر مأمور حمله به بدخشان شد، اما به‌سرعت به بنگال فرستاده شد، زیرا منعم خان درگذشته بود و میرزا سلیمان به حکومت بنگال که اکبر به او پیشنهاد کرده بود، علاقه‌ای نداشت.
اوگتای، اوگتای قاآن یا اوگتای خان یا صرفاً قاآن سومین پسر چنگیز خان بود، وی پسر بورته («یسونجین بیگی») اولین و محبوبترین زن از میان همسران چنگیزخان و بانوی اول مغولستان بود. چنگیزخان در هنگام مرگ اوگتای خان را به عنوان جانشین خویش تعیین کرد و پس از مرگ چنگیز خان شاهزادگان و نوه‌ها که از سوگواری فارغ شدند هریک به خرگاه‌های خود برگشتند و پس از گذشت دو سال در آغاز بهار همه شاهزادگان و نوه‌ها رو به اردوی بزرگ نهادند تا امور فرمانروایی را سامان دهند. از دشت قبچاق باتو و برکه و برکجار و سایر برادران یعنی پسران
باتو و برکه و برکجار و سایر برادران یعنی پسران جوجی و از سوی شرق برادران چنگیز اوتتکین و بیلکوتای براه افتادند. الغنوین (تولی پسر چهارم چنگیزخان) قبلاً با برخی از سران مغول در اردوگاه چنگیز بودند. پس از آیین جشن و سرور درونمایه عهدنامه چنگیز را خواندند که اوگتای را بر سریر شاهی بنشانند. اوگتای ابتدا نپذیرفت و گفت که امر سلطنت سزاوار برادر بزرگ‌تر جغتای است و عموهایم نیز حضور دارند می‌توانند هریک این مسئولیت بزرگ را به دوش بگیرند که از همه ما سزاوارتراند. پس از چهل روز گفتگو، سرانجام اوگتای پذیرفت. جغتای
پس از چهل روز گفتگو، سرانجام اوگتای پذیرفت. جغتای برادر بزرگ‌تر دست راست او را گرفت و اوتتکین که عمویش بود دست چپش را گرفت و او را در ساعتی که اخترشماران تعیین کرده بودند بر تخت پادشاهی نشاندند. همه شاهزادگان و امیران دربار به یکبار زانو زدند و او را قاآن نام نهادند و شاهزادگان مغول از اردو بیرون رفته سه بار پیش آفتاب زانو زدند. پس از آن دوباره جشنی بزرگ برپا کردند و در آن اوگتای گنجینه‌های چنگیز را که از سرزمین‌های گوناگون غارت کرده و گرد آورده بود میان شاهزادگان و امیران مغول تقسیم نمود و دستور داد تا سه
و امیران مغول تقسیم نمود و دستور داد تا سه روز جهت روان چنگیز به مردم غذا بدهند و به مقتضای رسم اجدادان خود چهل تن از دختران زیباروی را که از نسل امیران بودند آراسته و بر اسبان سوار کرده نزد روح چنگیز فرستادند. اوگتای پس از برنشستن بر تخت لشکرها را به اطراف روان ساخت تا خللی را که پس از مرگ چنگیز دست داده بود جبران کند و جورماغون را با سی هزار سپاه به پس‌راندن سلطان جلال الدین خوارزمشاه مأمور کرد. جانشین اوگتای خان فرزند او گویوک خان بود که اسماً شش سال و رسماً دو سال حکومت کرد. در چهار سال اول مادرش به
رسماً دو سال حکومت کرد. در چهار سال اول مادرش به عنوان نایب السلطنه حکومت می‌کرد. زندگی. نام اوگتای از ۲کلمهٔ اوک به معنای تیر و تای به معنای همتا و همانند تشکیل شده و در واقع به معنای مانند تیر قوی و منحصر به فرد. مادر وی یسونجین محبوب‌ترین زن چنگیز و بانوی اول مغولستان بود. اوگتای خواهران بسیار زیادی داشته است ولی تعداد برادران او ۶۰ نفر بوده است. در میان خواهران وی چهارنفر از شهرت برخوردار بودند: ۱) بوراقچین، ۲) توراکته، ۳) موکا، ۴) جاجین بناکتی. اوگتای هفت پسر داشته که توراکنه ما در پنج پسر بزرگتر بوده
پسر داشته که توراکنه ما در پنج پسر بزرگتر بوده است. ۷) ملک اوگتای قاآن پادشاهی عاقل و عادل و جوانمرد بود. وی بیشتر وقت خود را به شرابخواری و خوشگذرانی می‌گذراند و چنگیزخان همیشه وی را نصیحت می‌کرده است. چنگیزخان که از اوضاع و احوال فرزندان خود مطلع بود هرکدام را مسئول کاری کرد. وی مسئلهٔ جانشینی اوگتای را در زمان حیات خود روشن کرد و این مسئله را با سایر فرزندان خود و بزرگان مغول در میان گذاشت و آن‌ها نیز از فرمان او تبعیت کردند. تولی خان، که بزرگتر از اوگتای بود با وجود اینکه اوگتای از جانب پدر رسماً به
بود با وجود اینکه اوگتای از جانب پدر رسماً به مقام قاآنی انتخاب شده بود به‌طور غیررسمی تا تعیین اوگتای از طرف قوریلتای با کمک سه نفر از مشاوران پدرش به مدت دو سال به‌طور غیررسمی فرمانروایی کرد. سرانجام دو سال و نیم بعد از مرگ چنگیزخان یعنی در بهار سال ۶۲۶ در کنار نهر کرولن در نتیجهٔ قوریلتیای که تشکیل شد اوگتای به‌طور رسمی به مقام قاآنی انتخاب شد. اوگتای در ابتدا با قبول این مقام مخالف بود به اصرار برادران و برادرزادگان خود این تکلیف را که وصیت پدر خویش بود را پذیرفت و به مقام قاآنی رسید. کسی که بیشتر از
را پذیرفت و به مقام قاآنی رسید. کسی که بیشتر از بقیهٔ افراد در زمان چنگیز به جانشینی اوگتای اصرار داشت شخصی به نام یلوچوت سای مشاوری چینی چنگیز بود وی قصد داشت شخصی عادل و سلیم و بی‌آزار به مقام خانی برسد که بتواند خرابی‌های عهد چنگیز را جبران کند به همین دلیل به اوگتای که بیشتر به عیش و عشرت و خوشگذرانی مایل بود تا کشت و کشتار و خرابی و ویرانی توجه داشت که سرانجام نیز به مقصود خود رسید و اوگتای نیز او را حاکم ولایت چینی متعلق به مغول و مستوفی خود کرد. وی بعد از اینکه بر تخت خانی نشست نخست با عقل و درایتی
از اینکه بر تخت خانی نشست نخست با عقل و درایتی که داشت یاساها را بر قاعدهٔ دورهٔ چنگیزخان مقرر کرد و لشکری گران با فرماندهی برادران خود به مناطق مختلف فرستاد. تا رنج و وی تمامی جریمه او افرادی که مرتکب خطایی شده بودند را بخشید و گفت اگر کسی گستاخی کند و مرتکب کار خطایی شود مکافات و جریمهٔ آن فراخور گناه او به او می‌رسد. در ایران اوضاع بسیار آشوب بود. سلطان جلال‌الدین هنوز مقاومت می‌کرد. وی چراطاغون نویان را به همراه جمعی از امرا و سی هزار سوار به دفع او روانه کرد. چراطاغون نویان با کمک‌هایی که از امرا و
کرد. چراطاغون نویان با کمک‌هایی که از امرا و حکام ترکستان و حکام مغولی خوارزم گرفت و نیز تعداد خشرهایی که در خراسان به دست آورد تعداد نفرات اردوی او به ۹۰۰ هزار نفر رسید! که از راه اسفراین خود را به صفحات غربی ایران رسانیدند و در آن موقع سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه در (خوی) به سر می‌برد. پایان کار سلطان جلال‌الدین بعد از چند برخورد با مغولان فرار به کوه‌های میاخارتین و قتل او به دست یکی از اکراد بود. اوگتای قاآن فردی زیرک و هشیار بود در صورت لزوم فردی دست و دلباز بود و در جای خود سختگیر و بیرحم. آنچه صفت
و دلباز بود و در جای خود سختگیر و بیرحم. آنچه صفت مشخصهٔ وی بود توجه وی به اسلام بود وی در تمام دوران سلطنت خویش روش سازش را برای به مسلمانان در بیشتر گرفت و برای آنان ارجحیت خاصی نسبت به دیگر اقوام و مذاهب قائل بود. به همین دلیل اوگتای در جهت گسترش سیاست اسلام‌دوستی خود، فرمان‌هایی در زمینهٔ انجام فرائض دینی صادر کرد از جمله آزاد بودن مسلمانان در ساختن مساجد و مدارس و ابنیهٔ خیریه و همچنین نزدیک صدهزار دینار زر سرخ و دو هزار جامه برای مشایخ و روحانیون دیگر فرستاد. در زمان اوگتای حکومت ایالات مسلمان همزمان
فرستاد. در زمان اوگتای حکومت ایالات مسلمان همزمان در اختیار محمود یلواج باقی ماند. چنگیزخان هر کدام از پسرانش را به امری مخصوص اختیار کرده بود. بزرگترینشان جوچی در کار صید و شکار که نزدیک ایشان کاری شگرف و پسندیده است؛ و جغتای را که از او فروتر بود در تنفیذ یاسا و سیاست و التزام آن و مؤاخذت و عقاب بر ترک آن گزیده و اوگتای را به عقل ورای و تدبیر ملک اختیار کرده و تولی را به ترتیب و ولیت جیوش جنود ترجیح نهاده. در روزگار پدر همراه او و دیگر برادران در جنگ با قبیله‌های مغول، در لشکرکشی به چین شمالی و ایران
قبیله‌های مغول، در لشکرکشی به چین شمالی و ایران شرکت داشت و در فتح اترار خوارزم نیز حضور داشت. وی کوکتای و سوبدای را به سوی دشت قبچاق و بلغارستان ولگا و اروپای شرقی و گروهی از فرماندهان را به سوی چین شمالی، تبت، کره و منچوری فرستاد؛ و خود در سال ۶۲۷. ق همراه تولی خان برادرش به چین شمالی لشکرکشی کرد که این لشکرکشی تا ۶۳۱. ق ادامه یافت. در زمان اوگتای اوضاع برخی نقاط به خصوص خراسان آشفته بود. اوگتای برای سرکوبی مخالفان چراماغون و طایربهادر را مأمور کرد. طایر سعی کرد که حکومت خراسان را از سلطهٔ چینمتور
طایر سعی کرد که حکومت خراسان را از سلطهٔ چینمتور قراقتایی به درآورد. سرانجام اوگتای چراماغون و طایر را از دخالت در کارها منع کرد و حکومت چینمتور را به رسمیت شناخت. وی در سال (۶۳۲. ق/ ۱۲۳۵. م) شهر قره قروم را در ساحل رود اروخون بنا نهاد و در آن شهر چینی‌ها و مسلمانان هر یک کاخی به شیوهٔ معماری خویشتن برای او ساختند و باغ‌های زیبایی در آن شهر و اطراف آن ایجاد کردند و نخستین بار در آن شهر به کشاورزی پرداخته شد. وی دستور داد تا در سرتاسر امپراتوری مغول توقفگاه‌های سواران زبده و اسب‌های تازه‌نفس نگهداری شود و
سواران زبده و اسب‌های تازه‌نفس نگهداری شود و مأموران، سفیران و بازرگانان به آسانی و به سرعت بتوانند رفت‌وآمد نمایند. هر یک از بزرگان، امیران، و حاکمان وظیفه یافتند تا در تدارک آن سازمان بکوشند. قاآن همچنین فرمان داد تا شهر هرات را که پس از لشکرکشی مغول جز ویرانه‌ای از آن برجای نمانده بود آباد کنند و در (۶۳۶. ق/۱۲۳۹. م) فرمان داد که ۲۰۰ خانوار از مردم هرات که کوچ کرده بودند، بازگردانده شوند. در ۶۳۷. ق به فرمان او به شهر هرات آب رسانده شد. اوگتای قاآن پس از بازگشت از چین، دیگر در هیچ لشکرکشی شرکت نکرد و
از بازگشت از چین، دیگر در هیچ لشکرکشی شرکت نکرد و همواره به شکار و خوشگذرانی مشغول بود و برخی از مورخان افراط وی را در این کار سبب مرگ زودرس او دانسته‌اند. زمانی که اترار مورد هجوم مغول قرار گرفت لشکری از ارتش مغول تشکیل شده از هزار سوار تحت فرماندهی با فرمان‌هایی برای از بین بردن هرگونه تهدید از طرف جنوب و عزیمت به طرف ماوراءالنهر، به طرف جنوب رهسپار شد. به لشکر جوجی نیز دستور داده شد که به دنبال لشکر جبر رود و پس از آن جدا شود و به طرف پادگان‌های خوارزمشاه در فجند یورش برد. احترام اوگتای قاآن به
خوارزمشاه در فجند یورش برد. احترام اوگتای قاآن به مسلمانان. قاآن نسبت به سایر ملل به ویژه مسلمانان که آنها را تازیک می‌نامیدند، احترام فراوان می‌نهاد. حمایت قاآن از مسلمانان، سبب شد تا آنان که به مغولستان رفته بودند، موقعیت ممتازی به دست آورند.
تولی‌خان یا تولوی‌خان، پسر چهارم چنگیزخان که از برادران خود جوجی و جغتای و اوگتای کوچک‌تر بود و در دلاوری و قلعه گشایی و سپاهیگری مانند نداشت. هیچ‌یک از پسران و برادران چنگیز مانند وی لشکرکشی و فتوحات نکرده‌اند. چنگیز در اوایل میل داشت که او را به جانشینی تعیین کند اما بعد نظرش تغییر کرد و گفت که منصب لشکرکشی و ضبط یورت و حفظ خزانه بر تو مناسبتر است. تولی در بیشتر اوقات ملازم چنگیزخان بود و او همواره با وی مشورت می‌کرد. طی دوران به قدرت رسیدن چنگیزخان، تولوی نسبت به برادران بزرگترش جوجی، جغتای و اوگتای،
نسبت به برادران بزرگترش جوجی، جغتای و اوگتای، کمتر کنشگر بود، اما زمانی که به بزرگسالی رسید بهترین جنگجوی این چهار نفر به حساب می‌آمد. او طی نخستین حمله به چینِ کین (۱۲۱۱–۱۲۱۵) لشکرهای امپراتوری مغول را فرماندهی کرد و فتوحات و خدمات ممتاز او در حمله به ایران اعتبار و جایگاه او را مستحکم نمود. پس از سقوط شهرهای ماوراءالنهر در سال ۱۲۲۰، چنگیزخان در اوایل سال بعد تولوی را اعزام کرد تا مردمان سرزمین خراسان را که سر به شورش برداشته بودند سرکوب کرده تحت سلطه قرار دهد. تولوی دستورهای پدر را با کارایی بی‌رحمانه‌ای
دهد. تولوی دستورهای پدر را با کارایی بی‌رحمانه‌ای به اجرا درآورد و به شهرهای بزرگ مرو، نیشابور و هرات حمله کرده و شهرهای بسیار دیگری را با خاک یکسان کرد. رویدادنگاران سده‌های میانی بر این باورند در قتل‌عام‌هایی که او در نیشابور و مرو به راه انداخت، بیش از سه میلیون نفر کشته شدند. گرچه این شمار از سوی تاریخ‌نگاران مدرن گزافه‌گویی دانسته می‌شوند، اما به هر حال این‌ها شواهدی از بی‌رحمی غیرعادی تولوی در برخورد با ملل مغلوب هستند. چون چنگیزخان به سال ۱۲۲۷ میلادی در مغولستان درگذشت و شاهزادگان هریک به مقام خود
در مغولستان درگذشت و شاهزادگان هریک به مقام خود رفتند تولی در یورت اصلی که تختگاه چنگیزخان بود بماند تا آنکه قوریلتای (مجلس بزرگ) دایر شد و برادر بزرگترش اوگتای را به قاآنی برداشتند. پس از آن به دستور اوگتای قاآن تولوی به چین لشکر کشید و سپاهیان التان خان را شکست داد و از رودخانه‌ یانگ‌تسه که تا آن زمان هیچ‌کس از آن نگذشته بود گذشت و به برادرش پیوست. تولی در زمان قاآنی اوگتای درگذشت و از جمله فرزندان او منکوقاآن و هولاگوخان و قوبیلای قاآن و اریق بوقا بودند. سرقویتی بیگی زن تولوی‌خان را زنی بسیار خردمند
سرقویتی بیگی زن تولوی‌خان را زنی بسیار خردمند گفته‌اند، این زن خردمند و شایسته بود که فرزندان خود را جنگجو و کاردان تربیت کرد و چنان با قدرت عظیم و نفوذ بسیارش زمام امور را در دست گرفت که پس از مرگ گیوگ خان، سلطنت به طور قانونی به پسرش منکوقاآن تعلق گرفت. سلطنت غیررسمی تولی. تولی درجنگ‌های ایران مأمور فتح خراسان بود وارشد اولاد چنگیز خان. با وجود این که برادرش اوگتای رسماً از جانب پدر به خانی منصوب شده بود، به همراه این به‌طور غیررسمی تا تعیین اوگتای از جانب قوریلتای با کمک سه مشاور پدرش «محمود یلواج»
جانب قوریلتای با کمک سه مشاور پدرش «محمود یلواج» «تاتاکوس» «یه لیوچوتسای» طی دو سال ۶۲۴ تا ۶۲۶ هجری قمری مدت فاصله مرگ چنگیز خان تا جلوس اوگتای به مقام قاآنی به‌طور غیررسمی فرمانروایی کرد و دراین مدت ممالک چنگیز خان به همان روش و شیوه و سبک و سیاق سابق اداره می‌شد. لشکرکشی به خراسان. طی حمله مغول به امپراتوری خوارزمشاهیان که در ۱۲۱۹ آغاز شد، تولوی در ابتدا به ارتش پدرش پیوست. آن‌ها از محاصرهٔ در حال پیشرفت فاراب میانبر زدند تا در اوایل ۱۲۲۰ به مراکز مهم ماوراءالنهر (پایتخت خوارزمشاه یعنی سمرقند و همسایهٔ
(پایتخت خوارزمشاه یعنی سمرقند و همسایهٔ آن بخارا) حمله کنند. بخارا در فوریهٔ همان سال پس از محاصرهٔ سریعی تصرف شد، در حالی که سمرقند چند ماه بعدتر سقوط کرد. چنگیز به سمت جنوب یعنی رشته‌کوه ترکستان حرکت کرد، و آن‌جا در تابستان به ارتش خود استراحت داد، در حالی که سردارهایش جبه نویان و سبتای به سمت غرب حرکت کردند و پسرانش عملیات‌های مختلفی را انجام دادند؛ او در پاییز به ترمذ حمله و آن را تسخیر کرد. تولوی و پدرش در زمستان ۱۲۲۰–۱۲۲۱ با شورشیان در بالای رود وخش در تاجیکستان امروزی سروکار داشتند. تا این زمان، جبه
تاجیکستان امروزی سروکار داشتند. تا این زمان، جبه نویان و سبتای به سمت غرب ایران حرکت کرده بودند و شهرهایی که اوایل در منطقهٔ خراسان به آن‌ها تسلیم شده بودند جسورتر شده بودند. توقوچار، داماد چنگیزخان، در نوامبر ۱۲۲۰ در جریان شورش نوپایی در نیشابور کشته شد. چنگیز پس از تصرف بلخ در اوایل ۱۲۲۱ و در حالی که به محاصره تالقان ادامه می‌داد، تولوی را به خراسان اعزام کرد تا مطمئن شود هیچ مخالفی در این منطقهٔ وسیع و ثروتمند باقی نمانده‌است. وظیفه او این بود که هر طور شده این منطقه و شهرهای آن را آرام کند و تحت سلطهٔ
شده این منطقه و شهرهای آن را آرام کند و تحت سلطهٔ خود درآورد. به گفتهٔ مورخ جان اندرو بویل، او وظیفه‌اش را «با دقت عمل که در نتیجه، آن منطقه هرگز بهبود نیافت» به انجام رساند. ارتش تولوی متشکل از یک دهم نیروی مهاجم مغول بود که به‌وسیلهٔ سربازان وظیفه خوارزمی تقویت شده بود. مورخ کارل سوردروپ اندازهٔ آن را حدود ۷٫۰۰۰ سرباز تخمین زده‌است. او از بلخ به سمت غرب یعنی موریچاق در مرز کنونی افغانستان و ترکمنستان حرکت کرد و سپس از رود مرغاب و شاخهٔ آن یعنی کوشک گذشت تا از جنوب به شهر مرو نزدیک شود. او در شب ۲۴ فوریه
از جنوب به شهر مرو نزدیک شود. او در شب ۲۴ فوریه برای نیروهای مهاجم ترکمن کمین کرد؛ این حملهٔ مهاجمان را غافلگیر کرد و کسانی که به‌دست مغول‌ها کشته یا در رودخانه غرق نشدند، پراکنده شده بودند. مغولان روز بعد به مرو رسیدند. پس از ارزیابی شهر به مدت شش روز، تولوی به این نتیجه رسید که استحکامات شهر در یک محاصره طولانی مقاومت می‌کند. اهالی شهر که در روز هفتم در معرض تهاجم عمومی قرار گرفتند، دو بار اقدام به حمله جنگی ناگهانی کردند اما نتیجه‌ای نداشت. آن‌ها اراده خود را برای مقاومت از دست دادند و تسلیم مغول‌ها
خود را برای مقاومت از دست دادند و تسلیم مغول‌ها شدند. مغول‌ها قول دادند با آن‌ها منصفانه رفتار کنند. با این حال تولوی از این تعهد سرپیچی کرد و دستور داد همهٔ جمعیت را به استثنای تعداد کمی از صنعتگران و کودکان به بیرون دشت برانند و قتل‌عام کنند. گزارش شد بین سی تا چهارصد تن برای هر سرباز مغول اختصاص داشت. وقایع‌نگار معاصر عزالدین بن اثیر تعداد کشته‌شدگان را ۷۰۰٫۰۰۰ نفر تخمین زده‌است، در حالی که وقایع نگار عطاملک جوینی چند دهه بعد نوشت که یک روحانی سیزده روز را صرف شمارش مردگان کرده و به عدد ۱٫۳۰۰٫۰۰۰
روز را صرف شمارش مردگان کرده و به عدد ۱٫۳۰۰٫۰۰۰ رسیده‌است. مرگ. مطابق تاریخ مخفی تاریخ سری مغولان، تولی خود را فدا کرد تا بتواند اوگتای خان را از یک بیماری بسیار شدید در طی یک کارزار در چین درمان کند. شمن‌ها مشخص کرده بودند که ریشه بیماری اوگتای خان، ارواح زمین و آب چین است. به عقیده شمن‌ها این ارواح از اینکه رانده شده و سرزمین شان ویران شده بود ناراحت بودند. پیشکش زمین، حیوانات و مردم فقط به تشدید بیماری اوگتای منجر شده بود، اما هنگامی شمن‌ها پیشنهاد دادند که یک عضو خانواده را قربانی کنند، اوگتای بلافاصله
که یک عضو خانواده را قربانی کنند، اوگتای بلافاصله بهتر شد. تولی داوطلبانه و بی‌درنگ پس از مصرف و نوشیدن نوشابه نفرین درگذشت. با این حال، عطاملک جوینی می‌گوید که تولی در اثر الکلیسم در گذشته‌است. خانواده. خاقان‌ها یا نایب‌السلطنه‌های امپراتوری مغول به صورت پررنگ نشان داده شده‌است. منبع:
گویوک‌خان، کیوک‌خان (پیرامون ۱۲۰۶–۱۲۴۸ میلادی)، سومین خان مغول پسر اوگتای‌خان و نوهٔ چنگیزخان بود و از ۱۲۴۶ تا ۱۲۴۸ میلادی به‌مدت دو سال شاهی کرد. تخت‌نشینی. اوگتای قاآن در ایام سلطنت خویش پسر بزرگ‌تر خود کوچو خان را که از توراکینا خاتون زاده شده بود به جانشینی تعیین کرده بود اما او در زمان حیات پدر مرد. اوگتای پسر دیگرش شیرامون را در نظر گرفت. چون اوگتای مرد گیوک خان که به سفر جنگی درازی رفته بود به تعجیل بازگشت و به ایمیل رسید و چون شنید که اوتچکین برادر چنگیز به طمع سلطنت حرکت کرده‌است بی‌درنگ آهنگ اردوی
به طمع سلطنت حرکت کرده‌است بی‌درنگ آهنگ اردوی پدر کرد و چون به اردو رسید رعایت یاسا (قانون چنگیزی) را واجب دانست؛ و با آنکه قدرت و شوکت داشت در کارها دخالتی نکرد و زمام امور را همچنان در دست توراکینا خاتون باز گذاشت. توراکینا خاتون دستور تشکیل قوریلتای داد تا امرا و شاهزادگان و سرداران سپاه جانشین اوگتای را تعیین کنند. در فصل بهار از سراسر امپراتوری امرا و شاهزادگان به اردو رسیدند. اشتراک کنندگان در قوریلتای چندان تحفه و پیشکش آوردند که از شمار بیرون بود. از سوی دیگر اوتچکین نیز با هشتاد پسر و نبیره با
از سوی دیگر اوتچکین نیز با هشتاد پسر و نبیره با شرمساری از اقدامی که پس از مرگ اوگتای کرده بود به قوریلتای حاضر شد. در آن صحرا از بس مردم از اطراف امپراتوری جمع شده بود جا و منزل کم آمد و خواربار بسیار گران شد. گویند فقط برای مسلمانان دوهزار خرگاه ترتیب داده بودند. پس از اجتماع دربارهٔ کسیکه شایسته مقام سلطنت باشد رای زدند. چون شیرامون هنوز کودک بود و کوتان بیمار بود و گیوک خان که در شجاعت و تسلط مشهور بود، میل توراکینا خاتون به سوی او بود. چون بسیاری از امیران و شاهزادگان با وی همنوا بودند قرعهٔ فال بر وی
و شاهزادگان با وی همنوا بودند قرعهٔ فال بر وی افتاد. در روز تعیین شده از قبل مراسم تخت‌نشینی را به جا آوردند. فرمان‌روایی (۱۲۴۶ تا ۱۲۴۸ میلادی). پس از یک هفته جشن به دستور گیوک خان در گنج‌های قدیم و جدید را باز کردند و اموال را بین شاهزادگان و امرا و سرداران سپاه بخش نمودند. پس از آن به کار مملکت پرداختند نخست برغوچیان (قاضیان و بازرسان) فاطمه خاتون را محاکمه کردند و بعد اوتچکین برادر چنگیز را مورد بازرسی قرار دادند و چون امر او نازک و خانوادگی بود جزء منگوقاآن و تنی چند از شاهزادگان را بدان اجازه دخول
و تنی چند از شاهزادگان را بدان اجازه دخول ندادند و چون اوتچکین به گناه خویش اعتراف کرد او را عفو نمودند. ایلجیگدای را با سپاه سنگین به سوی مغرب فرستاد تا مهم گرجستان و روم را فیصله کند و نخست به قلع و قمع اسماعیلیان در الموت بپردازد. ضبط عراق و فارس و کرمان را تا حدود هرمز به ارغون آقا رجوع کرد. گیوک عزم ولایات غربی کرد در بهار همان سال به سمرقند رسید و در آنجا مرگ گلویش را گرفت، مدت حکومتش دو سال بیش نبود. نامه گیوک خان به پاپ اینوسنت چهارم. در سال ۱۲۴۵ میلادی پاپ اینوسنت چهارم عده‌ای را برای تحقیق از
میلادی پاپ اینوسنت چهارم عده‌ای را برای تحقیق از اوضاع و احوال مغول‌ها به مغولستان فرستاد. دو نفر از آن‌ها (Giovanni da Pian del Carpine و Lawrence of Portugal) در ۲۴ اوت سال ۱۲۴۶ هنگامی به قراقوروم پایتخت مغولستان رسیدند و پیغام پاپ را تسلیم کردند که گویوک خان در حضور عدهٔ زیادی از شاهان و سران کشورهای مختلف به‌عنوان خان بزرگ بر تخت می‌نشست. گویوک خان در جوابیه‌اش به دو نوشتهٔ پاپ، ضمن جواب به سؤالات او، مدعَیات مذهبیِ او را رد می‌کند و از او می‌خواهد که به‌همراه تمام شاهان اروپایی به دربار خان بیایند و
به‌همراه تمام شاهان اروپایی به دربار خان بیایند و شخصاً اعلام بندگی و اطاعت کنند، وگرنه او آن‌ها را به‌عنوان دشمن خود تلقی خواهد کرد. اصل نامه در کتابخانهٔ مخفی واتیکان نگهداری می‌شود. با استفاده از مقاله «مغولها و پاپها»
بوم‌شناسی یا اِکولوژی (ترکیبی از کلمه به معنای «خانه» و پسوند به معنای «مطالعه») شاخه‌ای از زیست‌شناسی است که با الگوهای مکانی و زمانی توزیع و فراوانی جانداران سروکار دارد و بررسی‌هایش شامل علیت (علت و معلول) رویدادها نیز می‌گردد. موضوعات مورد بررسی در بوم‌شناسی شامل تنوع زیستی، توزیع، زیست‌توده و جمعیت جانداران به‌علاوه همکاری و رقابت بین گونه‌ها می‌باشد. بوم‌سازگان (اکوسیستم‌ها)، برهمکنش پویای بین جانداران، اجتماعاتی که تشکیل می‌دهند و مؤلفه‌های غیرزنده محیطشان می‌باشند. فرآیندهای بوم‌سازه‌ای (اکوسیستمی)
می‌باشند. فرآیندهای بوم‌سازه‌ای (اکوسیستمی) چون: تولید اولیه، خاک‌زایی، چرخش مواد مغذی و ساختار کنام، شار انرژی و ماده را در محیط تنظیم می‌کند. این فرایندها توسط موجوداتی با مشخصات خاصی در تاریخ زندگیشان پایدار می‌گردد. بوم‌شناسی مترادف با «محیط زیست‌گرایی» یا «تاریخ طبیعی» نیست. بوم‌شناسی با شاخه‌های علمی چون: زیست‌شناسی فرگشتی، ژنتیک، رفتارشناسی جانوران رابطه نزدیک و همپوشانی دارد. یکی از تمرکزهای اصلی بوم‌شناسان ارتقاء فهم اثرات تنوع زیستی روی عملکرد بوم‌شناسانه است. بوم شناسان به دنبال توضیح این موارد
است. بوم شناسان به دنبال توضیح این موارد هستند: بوم‌شناسی کاربردهای عملی در این موارد دارد: زیست‌شناسی بقا، مدیریت تالاب، مدیریت منابع طبیعی (بوم‌شناسی کشاورزی، کشاورزی، جنگل‌داری، دارکشت‌ورزی، شیلات)، طرح‌ریزی شهری (بوم‌شناسی شهری)، سلامت جمعی، اقتصاد، پژوهش‌های بنیادی، علوم کاربردی و برهمکنش‌های اجتماعی انسان‌ها (بوم‌شناسی انسانی). بوم‌شناسی، انسان‌ها را به‌عنوان جانداران مجزا مورد بررسی قرار نمی‌دهد. بوم‌سازگان متشکل از جانداران (شامل انسان) و منابعی است که به‌نوبه خود دارای بازخوردهای زیست‌فیزیکی بر
که به‌نوبه خود دارای بازخوردهای زیست‌فیزیکی بر روی اجزای زنده و غیرزنده سیاره زمین هستند. بوم‌سازگان دارای عملکردهایی است که از حیات پشتیبانی کرده و سرمایه‌های طبیعی چون زیست‌توده (غذا، سوخت، الیاف و دارو) را تولید کرده و نقش‌های متعدد دیگری چون تنظیم اقلیم، چرخه زیست-زمین-شیمیایی جهانی، فیلتر آب، خاک‌زایی، کنترل فرسایش، حفاظت از غذا را دارا بوده و از نظر علمی، تاریخی، اقتصادی یا ارزش‌های ذاتی حائز اهمیت است. کلمه "بوم‌شناسی" (Ökologie) اولین بار در ۱۸۶۶ توسط دانشمند آلمانی ارنست هکل ابداء شد. تفکر