payamvha/North_RAG huggingface dataset:
ارتفاع فوق‌العادهٔ آن است؛ بلندی آن با احتساب گنبد به ۵۲ متر می‌رسد که تقریباً سه برابر قطر بناست. این ارتفاع با توجه به جایگاه برج که بر بالای تپه‌ای مصنوعی بنا شده، ۱۰ متر افزایش می‌یابد. برج قابوس بر دشت اطراف تسلط دارد و می‌توان آن را از فاصلهٔ ۳۰ کیلومتری دید. بنا بر نقلی از یک کمیسر روس، به نام پزلاوسکی، روس‌ها در سال ۱۸۹۹ برای دستیابی به قبر قابوس، در زیرِ زمین و در میان گنبد، چاهی به عمق ۱۰ متر کندند ولی تا آن عمق نیز چیدمان آجرها ادامه داشت. بار دیگر، حدود چهل سال بعد، در سال ۱۳۱۷ شمسی، حفاران به
حدود چهل سال بعد، در سال ۱۳۱۷ شمسی، حفاران به طول ۱۴ ذرع پایین رفتند ولی از یافتن آرامگاه قابوس مأیوس شده و مجدداً چاه را پُر کردند. بنای این سازه را می‌توان به سه بخش شالوده یا پی آجری، ساقه یا بدنه و پوشش مخروطی گنبدی تقسیم نمود. از آنجا که ساخت چنین بنایی بر تپه‌ای مصنوعی مناسب نبود، شالودهٔ بنا را با هزینه و تلاش بسیار، بر زمین سخت قرار دادند. این شالوده یا پی که قطر بالای آن ۱۷٫۰۸ متر است، تماماً با آجر ساخته شده و بر اساس پژوهشی که در مجاورت برج ترانشه زدند، مشخص شد که تا عمق ۹٫۸ متری زیر زمین نیز
زدند، مشخص شد که تا عمق ۹٫۸ متری زیر زمین نیز ادامه پیدا می‌کند که هر چه پایین‌تر می‌رود، قطر و ضخامت آن بیشتر می‌شود. در عمق ۶٫۸ متری و ۸٫۸ متری زیر زمین، بیرون‌زدگی‌هایی دارد که یحتمل برای کنترل و اصلاح شیب بدنه یا مقابله با نشست بنا طراحی شده‌است. تنها حدود ۱٫۴۵ متر از شالوده بالاتر از سطح زمین است و با انحنایی مناسب، آن را پره‌ها و ساقه‌های استوانه‌ای میل پیوند زده‌اند. قسمت ساقه که مدور و استوانه‌ای است، دارای دَه پره مثلثی و به ارتفاع ۳۷ متر ساخته شده و از پایه‌ای که بر شالوده استوار است تا قرنیز زیر
و از پایه‌ای که بر شالوده استوار است تا قرنیز زیر گنبد ادامه دارد. قطر داخلی برج در پایین این قسمت ۹٫۶۷ متر و قطر خارجیش ۱۴٫۶۳ متر است. پره‌ها علاوه بر تزئین، موجب استحکام بیشتر بنا هم می‌شوند. قطر ساقه نیز با بیشتر شدن ارتفاع، کاسته می‌شود؛ از ۱۷٫۰۶ در پای کار به ۱۴٫۶۶ در قسمت پاکار گنبد می‌رسد. گنبد بر روی بالای لایه‌ای از قرنیز پیش‌آمده به صورت مخروطی و به ارتفاع ۱۸ متر، بنا شده در یک‌پوسته یا دوپوسته بودن این گنبد اختلاف نظر وجود دارد. به نظر می‌رسد این گنبد به‌صورت یک‌پارچه تراشیده و صیقل داده
این گنبد به‌صورت یک‌پارچه تراشیده و صیقل داده شده‌است. گمان می‌رود ماندگاریِ بسیار زیادِ این سازه تا اندازه‌ای به‌علت استفاده از آجر پیش‌بُر و ریشه‌دار باشد. برج از پایین به بالا، به تدریج باریک می‌شود و همچون میل استوانه‌ای با برآمدگی‌هایی پَره‌شکل در نمای بیرونی است. دیوار آن سه متر ضخامت دارد و در نمای بیرونی، ۱۰ پَره به شکل قائم‌الزاویه روی محیط خارجی استوانه قرار گرفته‌اند. به‌گونه‌ای که پلان هندسی به شکل ستاره‌ای دَه‌پر است که از پای بنا تا گنبد مخروطی ادامه دارد. اتینگهاوزن، مورخ آلمانی، این‌ها را
ادامه دارد. اتینگهاوزن، مورخ آلمانی، این‌ها را «دَه جرز توکار و بامی مخروطی» توصیف کرده‌است. اولگ گرابر می‌گوید پره‌های مثلثی که به استوانه افزوده شده‌اند، در واقع آن را همانند ستاره کرده‌اند که ترکیبی انتزاعی از خطوط و نواحی یک‌دست نور و سایه دارد. او معتقدست تعادل تقریباً کاملی میان هدف (که نشان دادن شکوه امیر فراتر از مرگ اوست)، فُرم (که برجی استوانه‌ای است که به ستاره بدل شده) و مَتِریال (که آجر است) حاصل شده‌است. گرابر همچنین ارتباط فرم این بنا با مفاهیم کیهانی یا معماری پیش از اسلام را محتمل ولی
مفاهیم کیهانی یا معماری پیش از اسلام را محتمل ولی اثبات‌نشدنی می‌داند. سراپای برج با آجرهای باکیفیت و متراکم مربعی‌شکل به اضلاع ۱۸٫۹ تا ۲۰٫۸ و با ضخامت کمابیش ۴٫۷ سانتی‌متر ساخته شده‌است. ابعاد متفاوت آجرها حین رگ‌چین اصلاح شد. متوسط بندها در بدنه ۲ سانتی‌متر و در پایه ۲٫۸ سانتی‌متر است. ملات مورد استفاده از ساروج و ترکیب آهک، ماسه و خاکستر تون حمام است. مقبره تماماً از آجر پختهٔ مرغوب ساخته شده‌است که رنگ زرد کم‌رنگ آن بر اثر نور خورشید، طلایی شده‌است. کیفیت فنی ساخت‌وساز به گونه‌ای بود که با وجود گذشت
فنی ساخت‌وساز به گونه‌ای بود که با وجود گذشت زمان بسیار، اثرات آب و هوا و حتی گلوله‌باران آن توسط نیروهای نظامی روسیه، همچنان تقریباً سالم مانده‌است. درگاه ورودی. یک درگاه ورودی در ضلع جنوب‌شرقی بنا وجود دارد که دارای طاق است و دارای عرض ۱٫۶۰ از بیرون و ۱٫۳۲ متر از داخل و ارتفاع ۵٫۵۵ متر است. کوچک‌بودن درگاه، شکوه و بزرگی بنا را به ذهن متبادر می‌کند. طاق سردر هلالی و گلویی مقرنسی دارد و دارای سکنجی است که از نخستین مراحل شکل‌گیری هنر مقرنس حکایت دارد. همانند دیگر بناهای آرامگاهی منطقه، فضای داخلی بنا ساده
دیگر بناهای آرامگاهی منطقه، فضای داخلی بنا ساده و فاقد تزئین است و با گچ به ضخامت ۱ تا ۵ سانتی‌متر اندود شده‌است. کتیبه‌ها. تنها تزیین برج، دو نوار کتیبه‌ای آن است که در بالای درگاه و زیر سقف، به دور ساختمان حلقه می‌زند. هر نوار به ده قسمت تقسیم می‌شود که هریک بین جفتی از پره‌های مثلثی قرار گرفته‌است. در متنی که در دو نوار تکرار شده، آمده‌است که امیر قابوس بن وشمگیر این ساختمان را در زمان حیات خود در سال ۳۹۷ قمری (برابر با سال ۳۷۵ خورشیدی) سفارش داد؛ لذا می‌توان ساخت آن را میان سپتامبر ۱۰۰۶ تا اواسط مارس
ساخت آن را میان سپتامبر ۱۰۰۶ تا اواسط مارس ۱۰۰۷ میلادی در نظر گرفت. این کتیبه نثر سجع و به خط کوفی است که ساده و آجری بوده و خوانا هستند. این دو کتیبه، یکی در ۸ متری پای اثر و دیگری در بالا، زیر گنبد مخروطی، قرار دارند و دور تا دورشان را قابی مستطیلی احاطه می‌کند. دو کتیبه یکسان هستند و به‌صورت قرینه، یکی بالای بدنه و دیگری پایین آن، تکرار شده‌اند. متن کتیبه: بسم الله الرحمن الرحیم * هذا القصر العالی * الامیر شمس‌المعالی * الامیر ابن الامیر * امر ببنائه فی حیاته * سنة سبع و تسعین * و ثلثمائة قمریة * و سنة
حیاته * سنة سبع و تسعین * و ثلثمائة قمریة * و سنة خمس و سبعین * و ثلثمائة شمسیة ترجمه: به نام خداوند بخشندهٔ مهربان * این است کاخ باشکوه * امیر شمس معالی * امیر پسر امیر * فرمان داد به ساخت آن در دوران زندگی‌اش * سال سیصد و نود * و هفت هجری قمری * و سال سیصد و هفتاد * و پنج خورشیدی میترا مهرآبادی از متن کتیبه سه نکته را استنباط کرده است: نخست، این که از واژۀ «قصر عالی» (به جای «قبر» و نظایر آن) دریافت که این بنا اقلاً در ابتدا، به عنوان آرامگاه قابوس احداث نشد و جزئی از قصری بود که قابوس پس از بازگشت مجدد
نشد و جزئی از قصری بود که قابوس پس از بازگشت مجدد به حکومت، دستور ساخت آن را داد. مهرآبادی وجود آثار و بقایای پیرامون برج را تأییدی بر این فرض می‌داند. دومین نکته، وجود گاه‌شماری یزدگردی است؛ برخلاف تصور عموم، در اینجا منظور از گاه‌شماری «شمسی» یا خورشیدی، تقویم رایج گاه‌شماری هجری خورشیدی کنونی نیست و مبدأ این تاریخ پادشاهی یزدگرد سوم بوده است. سومین نکته، تأکید متن بر این است که قابوس «در زمان حیاتش» فرمان ساخت این بنا را داده است؛ مهرآبادی این جمله را عجیب انگاشته و نشانه‌ای می‌پندارد که کتیبه پس از مرگ
انگاشته و نشانه‌ای می‌پندارد که کتیبه پس از مرگ قابوس نصب شده و کلام او نیست، بلکه کلام جانشینان اوست که پس از درگذشت قابوس، قصری که بنا کرده بود را، به عنوان آرامگاه و محل نگهداری تابوت او به کار گرفتند. قبر. تاکنون در هیچ قسمتی از برج قبر قابوس کشف نشده است و از این جهت، در آرامگاهی بودن برج تردید هست. در نوشته‌های پیشینیان، از این برج به عنوان مقبرهٔ قابوس یاد شده است. عتبی، که معاصر با قابوس می‌زیست، به کاربرد آرامگاهی برج اشاره دارد و انوری، دو قرن پس از مرگ او چنین سرود: بنا بر افسانه، جسد قابوس درون
مرگ او چنین سرود: بنا بر افسانه، جسد قابوس درون تابوتی شیشه‌ای قرار داشت که درون بنای گنبد معلّق بود. در یک نسخهٔ خطی به نام "لب التواریخ" که در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود، آمده است: رابرت بایرون در کتاب "جاده‌ای به اکسیانا" روایت مشابهی دارد و می‌گوید جسد قابوس در تابوتی شیشه‌ای با زنجیر از سقف گنبد آویزان بوده و در حالتی معلق قرار داشت. همچنین برنهارد دورن در "کاسپیا"، به نقل از گدار چنین مطلبی را آورده است. روبن لوی به روایت رابرت بایرون اشاره می‌کند و می‌گوید این افسانه یک روایت
بایرون اشاره می‌کند و می‌گوید این افسانه یک روایت تکراری است که در داستان‌های یهودی پیش از این وجود داشت و ربّی (خاخام) بنیامین تطیلی روایت مشابهی دربارهٔ آرامگاه دانیال نبی در شوش تعریف کرده‌است. اما میترا مهرآبادی معتقدست که نمی‌توان به صرف وجود روایت مشابه خاخام، وجود چنین سابقه‌ای را منکر شد. مهرآبادی می‌گوید: «باشد تا اسناد آینده چه چیز را ثابت کند.» ملانی میکالیدیس با اشاره به شیوه‌های تدفین مردگان در ایران پیش از اسلام، روایت قرارگیری قابوس در تابوت معلق را دور از ذهن نمی‌داند. او همچنین توضیح
معلق را دور از ذهن نمی‌داند. او همچنین توضیح می‌دهد که چون اهالی طبرستان در آن زمان تدریجاً تغییر آیین می‌دادند، روش دفع مردگان که به کار بردند، نه با روش سنتی زرتشتیان و نه با روش صحیح اسلامی همخوانی نداشت. چون در این برج آرامگاهی هیچ مزاری وجود نداشت، برخی منابع قدیمی‌تر حدس زدند که شاید این بنا کارکرد نجومی داشته و به هدف ساخت رصدخانه احداث شده باشد. مجرد در مقاله‌ای معاشرت قابوس با دانشمندانی همچون ابواسحاق صابی و کوشیار گیلانی را از نشانه‌های این امر دانسته بود. شایعات محلی وجود داشت که روس‌ها در دهه
بود. شایعات محلی وجود داشت که روس‌ها در دهه ۱۹۰۰ میلادی، به صورت محرمانه راهی به مقبره یافتند ولی شواهد چندانی از این مسئله یافت نشده است. وضعیت کنونی. گنبد قابوس در ۱۵ دی ۱۳۱۰ شمسی (برابر ۶ ژانویهٔ ۱۹۳۲ میلادی) با شمارهٔ ۸۶ در میان آثار ملی ایران ثبت گردید. بر اساس قانون حفظ آثار ملی (۱۳۰۹) تحت محافظت است و هرگونه مداخله از جمله تحقیقات باستان‌شناسی در این ملک ممنوع است. مرمت و نگهداری از آثار محوطه باید مورد تأیید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران قرار گیرد. برج آرامگاه و محوطهٔ اطراف آن بر
ایران قرار گیرد. برج آرامگاه و محوطهٔ اطراف آن بر اساس طرح جامع شهرک گنبد قابوس (۱۳۶۸) و طرح تفصیلی آن (۱۳۸۸) که با هدف حفظ ویژگی‌های تاریخی و بصری شهر تصویب شد، توسط شهرداری و میراث فرهنگی مشترکاً مدیریت می‌شوند. اقدامات حفاظتی کنترل ارتفاعات در منطقهٔ حائل و منطقهٔ چشم‌انداز نیز توسط طرح جامع پشتیبانی می‌شود. این بنا همچنین به تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۹۱ شمسی (برابر ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۲ میلادی) در همایش سی و ششم یونسکو، که در سن پترزبورگ برگزار می‌شد، در زمرهٔ فهرست میراث جهانی ثبت گردید و پانزدهمین اثر تاریخی ایران در
جهانی ثبت گردید و پانزدهمین اثر تاریخی ایران در این فهرست شد؛ این سازه معیارهای فرهنگی یکم، دوم، سوم و چهارم میراث جهانی را دارد. رطوبت، وجود سوسک بال‌آتشین، ترک‌خوردگی در اثر عبور وسایل نقلیهٔ سنگین، ساخت‌وساز در حریم برج، گلسنگ، فضولات کبوترها و گردهٔ گیاهان، باران‌های اسیدی، پرواز بالگرد بر فراز برج که باعث ارتعاش سازه می‌شود، نشست موضعی و رانش جزئی از معضلات مرمت و نگهداری برج قابوس هستند. در یک پژوهش دانشگاهی که در سال ۱۴۰۱ شمسی انجام شد، ۹ گروه از ارگانیسم‌ها به‌عنوان عوامل زیستی فرسودگی بنا شناسایی
به‌عنوان عوامل زیستی فرسودگی بنا شناسایی شدند که شامل باکتری‌ها، سیانوباکترها و جلبک‌ها، قارچ‌ها، گلسنگ‌ها، خزه‌ها، گیاهان و همچنین حشرات و جانوران کوچک اعم از زنبور، سوسک‌ها و پرندگان می‌شدند. مهم‌ترین آسیب‌هایی که این عوامل روی بستر آجری بنا گذاشته‌اند، شامل تغییر رنگ و از بین بردن جنبهٔ زیبایی، نفوذ در بین ترک‌ها و شکاف‌ها و آسیب فیزیکی و تجزیهٔ بیوشیمیایی است. رطوبت. محمدکریم متقی، کارشناس مرمت بناهای تاریخی، می‌گوید «برج قابوس یک اثر سردابی است» و «داخل برج قابوس در بخش میانی کف آجری، دریچه‌ای به قطر
برج قابوس در بخش میانی کف آجری، دریچه‌ای به قطر ۲۰ سانتیمتر وجود داشت که من ۵۵ سال پیش شانس دیدن آن را داشتم.» او معتقدست رطوبت درون سرداب حبس شده و طبق قوانین فیزیک به سمت بالا نیل می‌کند و از دیوارهٔ داخلی سرداب بالا آمده و پس از آن که به ارتفاع ۱۵ متری، یعنی سطح بالای تپه رسید، دور ازاره را می‌پوشاند. رطوبت مسیر دیگری هم دارد که حاصل بارش است و به شکل نزولی از لبه‌های طره بالای برج به سمت بدنهٔ آجرچینی‌شدهٔ تزیینات سازه‌ای که در بالای ازاره قرار دارند، روان می‌شود. به همین دلیل این بخش از برج قابوس
روان می‌شود. به همین دلیل این بخش از برج قابوس همیشه بیش از سایر بخش‌ها مرطوب است. پیش‌تر تلاش‌هایی صورت گرفت تا با استفاده از کانال‌های ناکش، رطوبت را کاهش دهند که موفق نبوده‌است. متقی مدعی است که این رطوبت می‌تواند باعث تخریب برج گردد: «در اثر تغییرات دمای روزانه و رطوبت، ملات‌ها را خشک و مرطوب کرده و چرخش باد موجب فرسایش در ضعیف‌ترین بخش بدنهٔ برج می‌شود که آثار آن به صورت ریزش بین ملات در برج ظاهر می‌شود.» از سال ۱۳۹۸ شمسی پروژه‌ای برای مرمت برج آغاز شد که همچنان ادامه دارد. داربست فلزی که به دور بنا
که همچنان ادامه دارد. داربست فلزی که به دور بنا کشیده شده، زنگ زده و فرسوده شده‌است لیکن مرمت بنا انجام نپذیرفت. عبدالمجید نورتقانی، مدیر این پایگاه، در سال ۱۴۰۲ به خبرگزاری فارس گفت: «قسمت مخروطی گنبد قابوس از مجموع پنج‌هزار آجر ارزشمند و تاریخی تشکیل شده که ۱۵۰۰ آجر این قسمت نیاز به مرمت اساسی دارد و طبق برآورد هزینه‌های امسال به ۱۴ میلیارد تومان اعتبار نیاز است. تعمیر یا ساخت آجرهای مشابه با همان کیفیت اصلی آجرهای تاریخی و جایگزین‌کردن آن و انسجام پایین سازه این بنا حداقل به دو سال زمان نیاز دارد.» او
سازه این بنا حداقل به دو سال زمان نیاز دارد.» او بودجهٔ برج قابوس در سال ۱۴۰۰ را ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون ریال و در سال ۱۴۰۱ این مبلغ را ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال اعلام کرد.
باتمان نام یک روستای تاریخی از توابع استان کرمانشاه ایران می‌باشد. باتمان در دهستان راز آور از بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه قرار دارد. تا سال ۱۳۷۵ این روستا جزو دهستان بیلوار در بخش مرکزی شهرستان کامیاران بود.شغل مردم این روستا کشاورزی و باغداری می‌باشد جمعیت. جمعیت این روستا ۱۱۷ خانوار و ۴۵۰نفر است. مردم آن به کردی صحبت می‌کنند. در ۵ کیلومتری شهرستان کامیاران و ۵۵ کیلومتری شهرستان کرمانشاه قرار دارد.
محمود رضا معروف به طلوع (۱۲۶۷خ رشت ۱۵ دی ۱۳۱۹) روزنامه‌نگار، وکیل دادگستری و نماینده مجلس شورای ملی بود. محمود رضا در خانواده‌ای روحانی پا به عرصهٔ وجود نهاد. علاوه بر فراگیری دروس مکتبی قدیم، در مدارس جدید نیز که به تازگی در رشت شکل گرفته بود، تحصیل کرد. با شروع نهضت جنگل به میرزا کوچک خان و یارانش پیوست و حتی در یکی از دولت‌های میرزا کوچک خان جنگلی کمیسر عدلیه شد. پس از خاموش شدن شعلهٔ نهضت به دست رضاخان سردار سپه در سال ۱۳۰۰ خورشیدی به انتشار روزنامه طلوع پرداخت و به همین نام اشتهار یافت؛ به گونه‌ای که
پرداخت و به همین نام اشتهار یافت؛ به گونه‌ای که نام فامیلی رضا بخشی از نام کوچک او شد و همه او را محمودرضا طلوع می‌شناختند. او به نمایندگی از اهالی لاهیجان در مجلس مؤسسان اول شرکت کرد که در سال ۱۳۰۴ تشکیل شد و با تغییراتی در قانون اساسی به سلطنت پهلوی رسمیت بخشید. پس از به پادشاهی رسیدن رضاشاه، در نخستین دوره مجلس شورای ملی (دوره ششم) از لاهیجان نامزد نمایندگی گیلان شد. به دلیل بروز اختلافاتی در گیلان، انتخابات آن ولایت با تأخیر انجام گرفت و محمود رضا همچون دیگر نمایندگان گیلان در اواسط دوره به مجلس راه
دیگر نمایندگان گیلان در اواسط دوره به مجلس راه یافت. او در دوره بعد نیز کرسی خود را حفظ کرد و در طول سه سال نمایندگی جزو نمایندگان اقلیت مخالف دولت بود. پس از اتمام دوره نمایندگی، دیگر جایی در مجالس فرمایشی عصر پهلوی اول پیدا نکرد و به کار وکالت دادگستری و روزنامه نگاری پرداخت. پل سفید رود. احداث پل روی سفیدرود با پیگیری محمود رضا در مجلس شورای ملی صورت گرفت. مجلس در چهارم آبان ۱۳۰۶ پیشنهاد او را برای ساخت پل در دستور کار گذاشت. ساخت پل در نوزدهم شهریور ۱۳۰۸ آغاز شد و در یازدهم اردیبهشت ۱۳۱۱ رضاشاه پل را
آغاز شد و در یازدهم اردیبهشت ۱۳۱۱ رضاشاه پل را در آیین باشکوهی افتتاح کرد. این پل ۱۳۷ متر درازا و هفت متر پهنا دارد و با هزینه‌ای کمتر از صد هزار تومان ساخته شده است.
فولادزره نام یک دیو به صورت یک عفریت بزرگ شاخدار در داستان امیرارسلان نامدار است. امیرارسلان نامدار یکی از داستان‌های تخیلی بومی فارسی نوشته محمدعلی نقیب‌الممالک در زمان قاجار است. نقیب‌الممالک احتمالاً این نام را از یک نثر حماسی قدیمی‌تر فارسی به نام رموز حمزه گرفته‌است. در این داستان، فولادزره در هوا گشت می‌زند و زنان زیبا را نشان کرده و می‌دزدد. این دیو در آغاز، سرکرده لشکر ملک خازن، شاه پریان و فرمانروای دشت زهرگیاه، بود. مادر فولادزره که جادوگری بسیار توانا بود تن و بدن فولادزره را به وسیله افسون و
توانا بود تن و بدن فولادزره را به وسیله افسون و طلسمی، نسبت به همه سلاح‌ها آسیب‌ناپذیر ساخت به جز یک سلاح به نام شمشیر زمردنگار. در پایان داستان هم فولادزره و هم مادر او به دست امیرارسلان کشته می‌شوند. در زبان عوام به زنان درشت‌اندام و قوی و نازیبا و پررو اصطلاحاً «مادر فولادزره» گفته می‌شود. منابع. نقیب‌الممالک، محمدعلی: "امیرارسلان رومی" ("امیرارسلان نامدار")، ویراسته م. ج. محجوب، تهران ۱۳۴۰.
اسپوتنیک-۱ (به روسی: "Cпутник-۱" — به معنی "همسفر-۱") نخستین ماهواره فضایی جهان بود که در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۳۶ (۴ اکتبر ۱۹۵۷) توسط اتحاد جماهیر شوروی از پایگاه فضایی بایکونور به مدار زمین پرتاب شد. پرتاب اسپوتنیک-۱ به مدار زمین آغازگر عصر فضا و مسابقه فضایی بود. این ماهواره نخستین ماه مصنوعی زمین بود که در مدار نزدیک زمین قرار می‌گرفت. این ماهواره که با نام «پی-اس-۱» یا «ماهواره مقدماتی-۱» (به روسی: "Простейший Спутник-۱") نیز شناخته می‌شد، به مدت سه ماه با سرعتی برابر ۲۹٬۰۰۰ کیلومتر در ساعت در مدار زمین حرکت
برابر ۲۹٬۰۰۰ کیلومتر در ساعت در مدار زمین حرکت می‌کرد و به‌طور متوسط هر ۹۲ دقیقه یکبار، یک مدار کامل را می‌پیمود. سیگنال‌های رادیویی این ماهواره که به صورت «بیپ بیپ» های متوالی با فرکانس ۲۰٫۰۰۵ و ۴۰٫۰۰۱ مگاهرتز به زمین مخابره می‌شدند، و توسط گیرنده‌های رادیویی در اقصی نقاط زمین از جمله رادیو آماتورها قابل دریافت بودند. پرتاب اسپوتنیک-۱ چه به لحاظ علمی و چه از نظر سیاسی یکی از مهم‌ترین رویدادهای قرن بیستم محسوب می‌شود. مطالعه امواج رادیویی دریافتی از اسپوتنیک در زمین، اطلاعات زیادی را در مورد حرکت امواج
در زمین، اطلاعات زیادی را در مورد حرکت امواج رادیویی در یونوسفر برای دانشمندان فراهم آورد. همچنین با اندازه‌گیری کاهش سرعت مداری اسپوتنیک-۱ به خاطر اصطکاک با لایه‌های فوقانی اتمسفر زمین، پژوهشگران برای نخستین بار توانستند چگالی لایه‌های فوقانی اتمسفر زمین را با دقت بالایی تخمین بزنند. مجله نیوساینتیست در مقاله‌ای در سپتامبر ۲۰۰۷، پرتاب اسپوتنیک را به دلیل شتاب دادن به سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در زمینه دانش و فناوری، به عنوان بزرگ‌ترین عامل توسعه دانش در تاریخ بشر برشمرده است. ارسال پیام‌های رادیویی از
تاریخ بشر برشمرده است. ارسال پیام‌های رادیویی از ماهواره اسپوتنیک-۱ به مدت ۲۲ روز و تا خالی شدن باتری‌های آن ادامه داشت. سرانجام مأموریت اسپوتنیک-۱ پس از سه ماه و طی مسافتی بیش از ۶۰ میلیون کیلومتر در مدار زمین، در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۳۶ (۴ ژانویه ۱۹۵۸) با سقوط آن به جو زمین به پایان رسید و در اثر اصطکاک شدید با اتمسفر سوخت و از بین رفت. تاریخچه. ایدهٔ استفاده از موشک برای ارسال ماهواره به مدار زمین نخستین بار توسط کنستانتین تسیولکوفسکی دانشمند روسی در سال ۱۹۰۳ ارائه شد. در این مقاله، تسیولکوفسکی علاوه بر تأکید
شد. در این مقاله، تسیولکوفسکی علاوه بر تأکید بر اهمیت دانش موشکی برای سفرهای فضایی و پیشنهاد استفاده از ترکیب اکسیژن و هیدروژن به عنوان سوخت موشک، معادلات ریاضی مقدماتی را برای محاسبه سرعت لازم برای پرتاب ماهواره به مدار زمین ارائه داد. در ۱۹۲۱ وی در مقالهٔ دیگری ایدهٔ استفاده از موشک‌های چندمرحله‌ای را برای سفرهای فضایی مطرح نمود. اندیشه‌های تسیولکوفسکی نقطهٔ آغازینی در فعالیت‌های بشر برای تسخیر فضا محسوب می‌شود، و افکار دانشمندان فضایی قرن بیستم از جمله والنتین گلوشکو —یکی از مهندسان ارشد پروژه
از جمله والنتین گلوشکو —یکی از مهندسان ارشد پروژه اسپوتنیک-۱ را تحت تأثیر قرار داده بوده‌است. با پیشرفت فناوری موشکی در اتحاد جماهیر شوروی، دولت وقت شوروی در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۳۴ (۳۰ ژانویه ۱۹۵۶) طرح فرستادن ماهواره به مدار زمین را در دستور کار خود قرار داد. در راستای این طرح، از گروه‌های صنعتی و دانشگاهی گوناگون در سراسر کشور دعوت به همکاری شد. از جمله این گروه‌ها دانشکده ریاضیات کاربردی در فرهنگسرای علوم شوروی بود که علاوه بر توانایی علمی، به یکی از قوی‌ترین کامپیوترهای آن دوران نیز مجهز بود. سرانجام
کامپیوترهای آن دوران نیز مجهز بود. سرانجام برنامهٔ پرتاب ماهواره در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۳۳۵، به مناسبت «سال جهانی ژئوفیزیک» و با هدف زیر رسماً اعلام شد: ویژگی‌های ماهواره. ماهواره اسپوتنیک-۱ یک ماهواره کروی-شکل آلومینیومی با قطر ۵۸ سانتیمتر بود که چهار عدد آنتن مخابراتی به بدنهٔ آن متصل بودند. باتری‌ها، ابزارهای الکتریکی و دستگاه‌های مخابراتی آن در محفظه‌ای بسته در داخل آن قرار داشتند. درون اسپوتنیک-۱ با گاز نیتروژن و فشاری برابر ۱٫۳ بار (۱۳۰ کیلوپاسکال) پر شده بود. این ماهواره با قطر، از یک توپ والیبال هم
شده بود. این ماهواره با قطر، از یک توپ والیبال هم کوچک‌تر بود و تنها با ۱ وات برق کار می‌کرد. ساخت ماهواره اسپوتنیک-۱ به عهدهٔ دفتر طراحی شماره ۱ با نظارت م.س. خومیاکوف بود. سرگئی کارالیوف بر تمامی مراحل طراحی، ساخت و پرتاب اسپوتنیک نظارت داشت. بدنه اصلی ماهواره به صورت دو نیم‌کره به ضخامت ۲ میلیمتر ساخته شده بود که توسط ۳۶ پرچ کاملاً به هم متصل شده بودند. این دو نیم‌کره توسط یک پوستهٔ خارجی صیقل داده شده از جنس آلیاژ آلومینیوم-منیزیوم-تیتانیوم و به ضخامت یک میلیمتر محافظت می‌شد. همچنین دو جفت آنتن
ضخامت یک میلیمتر محافظت می‌شد. همچنین دو جفت آنتن مخابراتی با زاویهٔ ۳۵ درجه نسبت به محور افقی ماهواره روی بدنهٔ اسپوتنیک نصب شده بود. با انحراف مداری ۶۵ درجه‌ای که مدار این ماهواره داشت سیگنال‌های ارسالی آن همهٔ نقاط مسکونی زمین را در طول دورزدن پوشش می‌دادند. علاوه بر مخابره پیام‌های سادهٔ «بیپ» مانند، اسپوتنیک-۱ دمای سطحی، دمای درونی و فشار نیتروژن درون ماهواره را هم به زمین مخابره می‌کرد. باتری‌های شیمیایی اسپوتنیک-۱ به مدت ۲۲ روز امکان مخابره این اطلاعات به زمین را فراهم آوردند. زیر نظر داشتن فشار گاز
به زمین را فراهم آوردند. زیر نظر داشتن فشار گاز نیتروژن درون ماهواره به دانشمندان امکان می‌داد که از برخورد احتمالی خرده‌شهاب‌سنگ‌ها به اسپوتنیک-۱ مطلع شوند. در صورتی که چنین برخوردی باعث سوراخ شدن دیواره ماهواره می‌شد، افت فشار گاز را در پی می‌داشت. چنین حادثه‌ای در طول ۲۲ روز اول پرتاب اسپوتنیک رخ نداد، و بدین ترتیب نگرانی از وجود خرده شهاب‌سنگ‌های مرگبار در مدار زمین از میان رفت. ماهوارهٔ اسپوتنیک-۱ توسط موشک ماهواره‌بر آر-۷ به مدار زمین پرتاب شد.
پیچال پَری نام یکی از موجودات تخیلی در هندوستان و پاکستان است. در باور برخی از روستائیان دامنه‌های هیمالیا، پیچال‌پری زنی فراطبیعی و زیبا است که پاهای آن در جهت برعکس قرار دارد. مردم بیشتر، پیچال پری‌ها را موجوداتی آسیب‌رسان می‌دانند. بخش نخست واژه یعنی پیچال در هندی به معنی پیچیده و وارونه است بخش دوم واژه یعنی پری همان پری فارسی است. منابع. ویکی‌پدیای انگلیسی.
دَوال‌پا یکی از موجودات خیالی در داستان‌ها و افسانه‌های ایرانی است که بالاتنه‌ای به مانند انسان دارد و پاهایش مانند تسمه دراز و پیچنده‌اند. پیشینه. در اسطوره‌شناسی ایرانی دوال‌پا مصداق آدم سمجی است که در قالب پیرمردی فرتوت و نحیف و رنجور ظاهر گشته و خود را طالب کمک می‌نمایاند، طعمه به قصد یاری او را بر دوش خود سوار کرده سپس دوال پا به هر دلیل به حق یا ناحق به پشت او می‌چسبد و آن‌جا را رها نمی‌کند تا طعمه اش جان داده سپس پایین آمده و در انتظار طعمه دیگر می‌ماند، چنان‌که وقتی بچه‌ای سماجت می‌کند و به مادر
چنان‌که وقتی بچه‌ای سماجت می‌کند و به مادر اصرار می‌ورزد، مادر به او می‌گوید: «چرا مثل دوال‌پا به من چسبیده‌ای؟!» در افسانه‌ها راه چارهٔ رهایی از دست دوال‌پا مست کردن او دانسته شده است. دوال پایان را در زمره دیوان دانسته‌اند. دوال‌پا در افسانه‌های ایرانی این‌گونه توصیف شده: «موجود به ظاهر بدبخت و ذلیل و زبونی است که به راه مردمان نشیند و نوحه و گریه آن‌چنان سر دهد که دل سنگ به ناتوانی او رحم آورَد. چون گذرنده‌ای بر او بگذرد و از او سبب اندوه بپرسد، گوید: بیمارم و کسی نیست مرا به خانه‌ام که در این نزدیکی
بیمارم و کسی نیست مرا به خانه‌ام که در این نزدیکی است برساند؛ و عابر چون گوید: بیا تو را کمک کنم، دوال‌پا بر گُردهٔ عابر بنشیند و پاهای تسمه‌مانند چهل‌متری خود را که زیر بدن پنهان کرده بود گشوده گِرداگِردِ بدن عابر چنان بپیچد و استوار کند که عابر را تا پایان عمر از دست او خلاصی نباشد.» در کتاب سندباد بحری توصیفی این‌گونه از دوال‌پا دیده می‌شود: «دوال‌پا پیرمردی است که دم جاده نشسته گریه می‌کند و هر رهگذری که می‌رسد به او التماس کرده می‌گوید مرا کول بگیر، از روی نهر آب رد کن. هر کس او را کول بکند یک‌مرتبه
روی نهر آب رد کن. هر کس او را کول بکند یک‌مرتبه سه ذرع پا مانند مار از شکمش درآمده دور آن کس می‌پیچد و با دست‌هایش محکم او را گرفته فرمان می‌دهد: کار بکن بده به من. برای این‌که از شر او آسوده بشوند باید او را مست کرد.» کتاب "عجایب‌المخلوقات و غرایب‌الموجودات" محمدبن محمود طوسی (قرن ششم هجری) ضمن نقل حکایتی نام دوال‌پا را به کار می‌برد و آن را گونه‌ای نسناس می‌نامد. البته در لغت‌نامه دهخدا، داستان وامق و عذرا را منبع دیگری هم نقل می‌کند. از آن‌جا به کتاب‌هایی همچون سلیم جواهری و وغ‌وغ ساهاب صادق هدایت راه
همچون سلیم جواهری و وغ‌وغ ساهاب صادق هدایت راه یافته است. ریشه نام دوال پا. دَوال در فارسی به معنی تسمه است. نمونه حکایت از سلیم جواهری. سلیم جواهری مردی ساده‌دل و پاک‌طینت بود. روزی در یک سفر دریایی کشتی‌اش در یک گرداب و بر اثر طوفان شدید غرق شد. او تخته پاره‌ای به کف آورد و بدین وسیله خود را به جزیره‌ای رساند. روزهای مدام در این جزیره دورافتاده تک و تنها می‌زیست و از برگ گیاهان و شکار حیوانات ارتزاق می‌کرد. روزی در حین گردش در جنگل به موجودی شبه انسان برخورد که پاهای او شل و دراز بود، به گونه‌ای که
برخورد که پاهای او شل و دراز بود، به گونه‌ای که نمی‌توانست راه برود. این موجود علیل - یعنی دوال‌پای - از او خواست که او را بر دوش بگیرد و تا خانه‌اش حمل کند. سلیم با توجه به قلب سالم و پاک خود بر او ترحم آورد و بدون این که از طینت پلید این موجود بدنهاد آگاه باشد، او را بر پشت خود سوار کرد و به راه افتاد. دوال پای کم‌کم و به تدریج پاهای دراز و باریک خود را به دور گردن سلیم حلقه کرد و کمی فشار داد و به او اخطار کرد که اگر از دستورهای او سرپیچی کند، او را خفه می‌کند. سلیم نیز وقتی خود را فریب خورده و گرفتار
می‌کند. سلیم نیز وقتی خود را فریب خورده و گرفتار دید، چاره‌ای جز پیروی نداشت. بدین ترتیب روزها سپری شد و سلیم مجبور بود ضمن حمل پیکر سنگین دوال‌پای به دستور او با دوندگی در کوه و جنگل غذای او را جمع‌آوری و برای خوردن او آماده کند. سلیم گاه خیلی خسته و درمانده می‌شد، ولی دوال پای حتی اجازه استراحت نیز به او نمی‌داد. التماس‌های سلیم هم هیچ نتیجه‌ای نمی‌داد. سلیم با خود اندیشید که ناگزیر باید عقل و خرد خود را به کار گیرد. روزی خوراکی از مواد بی‌هوش‌کننده تهیه کرد و به او خورانید. پس از ساعاتی اثر غذای مسموم
کرد و به او خورانید. پس از ساعاتی اثر غذای مسموم جلوه‌گر شد و سلیم، دوال‌پای بی‌هوش شده را از پشت خود سرنگون کرد و به دیار عدم فرستاد و خود نجات یافت. در باور اقوام ایرانی. در باور مشترک ایرانیان مازندرانی و کردو لر دوال‌پا یک موجود شیطانی است که از پاهای منعطف و چرم مانند خود به عنوان شاخک برای گرفتن انسان استفاده می‌کند. اسیران به بردگی گرفته می‌شوند و مجبور به حمل موجودات می‌شوند تا زمانی که از خستگی بمیرند.