payamvha/North_RAG huggingface dataset:
در اول مارس ۱۵۶۲، در حادثه‌ای که به قتل‌عام واسی معروف شد، دوک گیز و افرادش به هوگنوهایی که در انباری در واسی عبادت می‌کردند حمله کرده و ۷۴ نفر را کشتند و ۱۰۴ نفر را زخمی کردند. گیز که این قتل‌عام را «یک حادثه تأسف‌بار» خواند، در خیابان‌های پاریس به‌عنوان قهرمان تشویق شد، در حالی‌که هوگنوها خواستار انتقام شدند. این قتل‌عام جرقه‌ای بود که جنگ‌های مذهبی فرانسه را شعله‌ور کرد. در سی سال بعد، فرانسه یا در جنگ داخلی بود یا در آتش‌بس مسلحانه به سر می‌برد. در عرض یک ماه، لویی دو بوربون، شاهزاده کُنده، و دریاسالار
ماه، لویی دو بوربون، شاهزاده کُنده، و دریاسالار گاسپار دو کلینی ارتشی با ۱۸۰۰ نفر تشکیل دادند. آن‌ها با انگلستان متحد شدند و شهرهای متعددی در فرانسه را یکی پس از دیگری تصرف کردند. کاترین با کلینی ملاقات کرد، اما او حاضر به عقب‌نشینی نشد. بنابراین، کاترین به او گفت: «از آنجا که به نیروهای خود تکیه می‌کنی، ما هم نیروهای خود را به تو نشان خواهیم داد». ارتش سلطنتی به‌سرعت ضدحمله زد و شهر روآن که در دست هوگنوها بود را محاصره کرد. کاترین به بالین آنتوان دو بوربون، پادشاه ناوار، رفت که بر اثر شلیک تفنگ فتیله‌ای
پادشاه ناوار، رفت که بر اثر شلیک تفنگ فتیله‌ای به‌طور مرگباری زخمی شده بود. کاترین اصرار داشت شخصاً به میدان جنگ برود و وقتی از خطرات به او هشدار دادند، با خنده گفت: «شجاعت من به اندازه شجاعت شماست». کاتولیک‌ها روآن را تصرف کردند، اما پیروزی‌شان کوتاه‌مدت بود. در ۱۸ فوریه ۱۵۶۳، جاسوسی به نام پُلترُ دو مِره در محاصره اورلئان از پشت با تفنگ فتیله‌ای به دوک گیز شلیک کرد. این ترور یک خون‌خواهی اشرافی را برانگیخت که سال‌ها جنگ‌های داخلی فرانسه را پیچیده‌تر کرد. با این حال، کاترین از مرگ متحدش خرسند بود. او به
با این حال، کاترین از مرگ متحدش خرسند بود. او به سفیر ونیز گفت: «اگر آقای دو گیز زودتر کشته می‌شد، صلح خیلی زودتر برقرار می‌گشت». در ۱۹ مارس ۱۵۶۳، فرمان آمبواز، که به فرمان صلح نیز معروف است، جنگ را پایان داد. کاترین سپس نیروهای هوگنو و کاتولیک را متحد کرد تا لوهاور را از انگلیسی‌ها پس بگیرند. هوگنوت‌ها. در ۱۷ اوت ۱۵۶۳، شارل نهم در پارلمان روآن رسماً به سن قانونی اعلام شد، اما او هرگز نتوانست به‌تنهایی حکومت کند و علاقه چندانی به امور دولت نشان نداد. کاترین تصمیم گرفت اقدامی برای اجرای فرمان آمبواز و احیای
تصمیم گرفت اقدامی برای اجرای فرمان آمبواز و احیای وفاداری به تاج‌وتخت آغاز کند. برای این منظور، او به همراه شارل و دربار از ژانویه ۱۵۶۴ تا مه ۱۵۶۵ سفری در سراسر فرانسه انجام داد. کاترین در ماکون و نِراک با ژان دالبره، ملکه پروتستان ناوار (و همسر آنتوان دو بوربون) دیدار کرد. او همچنین در بایون، نزدیک مرز اسپانیا، با دخترش الیزابت ملاقات کرد، در حالی که جشن‌های باشکوه دربار در جریان بود. فیلیپ دوم در این مراسم شرکت نکرد و به‌جای خود دوک آلبا را فرستاد تا به کاترین بگوید فرمان آمبواز را لغو کرده و راه‌حل‌های
بگوید فرمان آمبواز را لغو کرده و راه‌حل‌های سخت‌گیرانه‌تری برای مشکل بدعت‌گذاران بیابد. در سال ۱۵۶۶، از طریق سفیر فرانسه در امپراتوری عثمانی، گیوم دو گرانشام دو گرانتری، و به دلیل اتحاد دیرینه فرانسه و عثمانی، شارل و کاترین طرحی را به دربار عثمانی پیشنهاد دادند که بر اساس آن، هوگنوهای فرانسوی و لوتری‌های فرانسوی و آلمانی در مولداوی تحت کنترل عثمانی اسکان داده شوند تا یک مستعمره نظامی و سپری در برابر هاپسبورگ‌ها ایجاد کنند. این طرح همچنین مزیت حذف هوگنوها از فرانسه را داشت، اما عثمانی‌ها به آن علاقه‌ای نشان
فرانسه را داشت، اما عثمانی‌ها به آن علاقه‌ای نشان ندادند. در ۲۷ سپتامبر ۱۵۶۷، در حمله‌ای که به «شبیخون مو» معروف شد، نیروهای هوگنو تلاش کردند تا پادشاه را غافلگیر کرده و به او حمله کنند، که این اقدام جنگ داخلی تازه‌ای را برانگیخت. دربار که غافلگیر شده بود، با شتاب و بی‌نظمی به پاریس گریخت. جنگ با صلح‌نامه لانژومو در ۲۲ تا ۲۳ مارس ۱۵۶۸ پایان یافت، اما ناآرامی‌های مدنی و خونریزی همچنان ادامه پیدا کرد. شبیخون مو نقطه عطفی در سیاست کاترین نسبت به هوگنوها بود. از آن لحظه به بعد، او سیاست مصالحه را کنار گذاشت و
آن لحظه به بعد، او سیاست مصالحه را کنار گذاشت و رویکردی سرکوبگرانه در پیش گرفت. او در ژوئن ۱۵۶۸ به سفیر ونیزی گفت که از هوگنوها چیزی جز فریب نمی‌توان انتظار داشت و از دوران وحشت دوک آلبا در هلند، جایی که کالوینیست‌ها و شورشیان هزاران نفره اعدام می‌شدند، تمجید کرد. هوگنوها به دژ مستحکم لا روشل در ساحل غربی فرانسه عقب‌نشینی کردند، جایی که ژان دالبره و پسر پانزده‌ساله‌اش، هِنری دو بوربون، به آن‌ها پیوستند. ژان در نامه‌ای به کاترین نوشت: «ما تصمیم گرفته‌ایم همه ما بمیریم، تا این که خدای خود و دینمان را رها
همه ما بمیریم، تا این که خدای خود و دینمان را رها کنیم.» کاترین، که تصمیم ژان برای شورش را تهدیدی برای خاندان والوا می‌دانست، او را «بی‌شرم‌ترین زن دنیا» نامید. با این حال، صلح‌نامه سن‌ژرمن-آن-له که در ۸ اوت ۱۵۷۰ امضا شد، به دلیل خالی شدن خزانه ارتش سلطنتی، آزادی‌های مذهبی بیشتری برای هوگنوها نسبت به گذشته به رسمیت شناخت. کاترین برای تقویت منافع خاندان والوا به ازدواج‌های بزرگ دودمانی چشم دوخته بود. در سال ۱۵۷۰، شارل نهم با الیزابت اتریش، دختر ماکسیمیلیان دوم، امپراتور مقدس روم، ازدواج کرد. کاترین همچنین
دوم، امپراتور مقدس روم، ازدواج کرد. کاترین همچنین مشتاق بود یکی از دو پسر کوچک‌ترش با الیزابت اول انگلستان ازدواج کند. پس از آنکه دخترش الیزابت در سال ۱۵۶۸ هنگام زایمان درگذشت، کاترین دختر کوچک‌ترش، مارگارت، را به‌عنوان عروس احتمالی فیلیپ دوم اسپانیا پیشنهاد داده بود. اکنون او به دنبال ازدواج بین مارگارت و هِنری سوم ناوار، پسر ژان دالبره، بود تا منافع والوا و بوربون را با هم متحد کند. با این حال، مارگارت به‌طور پنهانی با هِنری دو گیز، پسر دوک فقید گیز، در ارتباط بود. وقتی کاترین از این موضوع باخبر شد،
در ارتباط بود. وقتی کاترین از این موضوع باخبر شد، دستور داد دخترش را از تخت بیرون بکشند. سپس او و پادشاه مارگارت را کتک زدند، لباس خوابش را پاره کردند و دسته‌ای از موهایش را کندند. کاترین ژان دالبره را تحت فشار قرار داد تا به دربار بیاید. او در نامه‌ای نوشت که می‌خواهد فرزندان ژان را ببیند و قول داد آسیبی به آن‌ها نرساند. ژان در پاسخ نوشت: «مرا ببخش اگر با خواندن این حرف‌ها خنده‌ام می‌گیرد، چون می‌خواهی ترسی را از من دور کنی که هرگز نداشته‌ام. هرگز فکر نکرده‌ام، همان‌طور که می‌گویند، تو بچه‌های کوچک
نکرده‌ام، همان‌طور که می‌گویند، تو بچه‌های کوچک می‌خوری.» وقتی ژان به دربار آمد، کاترین به‌شدت او را تحت فشار گذاشت و با بازی با امیدهای او برای پسر محبوبش، سرانجام او را وادار کرد با ازدواج پسرش و مارگارت موافقت کند، به شرطی که هِنری همچنان هوگنو باقی بماند. ژان وقتی برای خرید لباس عروسی به پاریس آمد، بیمار شد و در ۹ ژوئن ۱۵۷۲ در سن چهل‌وسه‌سالگی درگذشت. نویسندگان هوگنو بعدها کاترین را متهم کردند که او را با دستکش‌های سمی کشته است. مراسم ازدواج در ۱۸ اوت ۱۵۷۲ در نوتردام پاریس برگزار شد. قتل عام روز سنت
۱۵۷۲ در نوتردام پاریس برگزار شد. قتل عام روز سنت بارتولومیو. سه روز بعد، زمانی که دریاسالار کُلونِی در حال بازگشت از لوور به اقامتگاهش بود، شلیک گلوله‌ای از خانه‌ای در نزدیکی او را در دست و بازو زخمی کرد. یک آرکبوز هنوز داغ در پنجره پیدا شد، اما ضارب از پشت ساختمان روی اسبی که در انتظارش بود گریخت. کُلونِی به اقامتگاهش در هتل دو بِتِیسی منتقل شد، جایی که جراح آمبروز پارِه گلوله‌ای را از آرنج او خارج کرد و یک انگشت آسیب‌دیده را با قیچی قطع نمود. گفته می‌شود کاترین وقتی خبر را شنید بدون هیچ احساسی واکنش نشان
وقتی خبر را شنید بدون هیچ احساسی واکنش نشان داد، اما بعداً به‌طور اشک‌بار به دیدار کُلونِی رفت و قول داد عامل حمله را مجازات کند. بسیاری از تاریخ‌نگاران کاترین را مسئول این حمله دانسته‌اند، در حالی که برخی دیگر خانواده گیز یا توطئه‌ای اسپانیایی-پاپی برای پایان دادن به نفوذ کُلونِی بر شاه را عامل آن می‌دانند. در هر صورت، حمام خونی که پس از این واقعه رخ داد، به‌سرعت از کنترل کاترین یا هر رهبر دیگری خارج شد. قتل‌عام روز سن‌بارتلمی، که دو روز بعد آغاز شد، از آن زمان تا امروز لکه ننگی بر شهرت کاترین گذاشته است.
زمان تا امروز لکه ننگی بر شهرت کاترین گذاشته است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد او در تصمیم‌گیری شریک بوده، چرا که در ۲۳ اوت گفته می‌شود شارل نهم دستور داد: «پس همه‌شان را بکشید! همه‌شان را بکشید!» تاریخ‌نگاران بر این باورند که کاترین و مشاورانش انتظار داشتند هوگنوها برای انتقام حمله به کُلونِی دست به شورش بزنند. بنابراین تصمیم گرفتند پیش‌دستی کرده و رهبران هوگنو را در حالی که هنوز برای مراسم عروسی در پاریس بودند، نابود کنند. کشتار در پاریس تقریباً یک هفته طول کشید و به بسیاری از نقاط فرانسه گسترش یافت و
طول کشید و به بسیاری از نقاط فرانسه گسترش یافت و تا پاییز ادامه پیدا کرد. به گفته تاریخ‌نگار ژول میشله، «سن‌بارتلمی یک روز نبود، بلکه یک فصل بود.» در ۲۹ سپتامبر، وقتی ناوار برای حفظ جان خود و جلوگیری از کشته شدن، مذهب خود را تغییر داد و به‌عنوان یک کاتولیک رومی در برابر محراب زانو زد، کاترین به سمت سفیران برگشت و خندید. از آن زمان، افسانه ملکه شرور ایتالیایی شکل گرفت. نویسندگان هوگنو کاترین را یک ایتالیایی دسیسه‌گر معرفی کردند که بر اساس اصول ماکیاولی عمل کرده و در یک ضربه همه دشمنانش را نابود کرده است.
کرده و در یک ضربه همه دشمنانش را نابود کرده است. سلطنت هنری سوم. دو سال بعد، کاترین با بحران تازه‌ای روبه‌رو شد؛ مرگ شارل نهم در سن بیست‌وسه‌سالگی. آخرین کلمات شارل پیش از مرگ این بود: «آه، مادرم...» روز قبل از مرگش، او کاترین را به‌عنوان نایب‌السلطنه منصوب کرد، چرا که برادر و وارثش، هِنری، دوک آنژو، در اتحادیه لهستان-لیتوان قرار داشت؛ جایی که سال قبل به‌عنوان پادشاه انتخاب شده بود. بااین‌حال، سه ماه پس از تاج‌گذاری در کلیسای جامع واول، هِنری آن تاج و تخت را رها کرد و به فرانسه بازگشت تا پادشاه فرانسه شود.
رها کرد و به فرانسه بازگشت تا پادشاه فرانسه شود. کاترین در نامه‌ای به هِنری درباره مرگ شارل نهم نوشت: «از دیدن چنین صحنه‌ای دل‌شکسته‌ام و از عشقی که او در پایان به من نشان داد... تنها تسلایم این است که به‌زودی تو را اینجا ببینم، همان‌طور که پادشاهی‌ات به آن نیاز دارد، و در سلامتی کامل؛ چرا که اگر تو را از دست بدهم، خودم را با تو زنده‌به‌گور خواهم کرد.» هِنری پسر محبوب کاترین بود. برخلاف برادرانش، او به‌عنوان یک مرد بالغ به تخت نشست. او همچنین سالم‌تر بود، اگرچه از ضعف ریه و خستگی دائمی رنج می‌برد.
بود، اگرچه از ضعف ریه و خستگی دائمی رنج می‌برد. بااین‌حال، علاقه‌اش به امور حکومتی ناپایدار بود. او تا آخرین هفته‌های زندگی کاترین به او و تیم دبیرانش وابسته بود. اغلب از امور دولتی دوری می‌کرد و خود را در اعمال مذهبی، مانند زیارت‌ها و تازیانه‌زنی، غرق می‌ساخت. هنری در فوریه ۱۵۷۵، دو روز پس از تاج‌گذاری‌اش، با لویییز دو لورن-وادومون ازدواج کرد. این انتخاب، برنامه‌های کاترین برای ازدواج سیاسی با یک شاهزاده‌خانم خارجی را نقش بر آب کرد. در آن زمان، شایعاتی درباره ناتوانی هنری در داشتن فرزند به‌طور گسترده پخش
ناتوانی هنری در داشتن فرزند به‌طور گسترده پخش شده بود. فرستاده پاپ، سالویاتی، نوشت: «به‌سختی می‌توان تصور کرد که از این ازدواج فرزندی به دنیا بیاید... پزشکان و کسانی که او را خوب می‌شناسند می‌گویند او مزاجی بسیار ضعیف دارد و عمر طولانی نخواهد داشت.» با گذشت زمان و کاهش احتمال تولد فرزندی از این ازدواج، کوچک‌ترین پسر کاترین، فرانسیس، دوک آلنسون، که به «مسیو» معروف بود، از نقش خود به‌عنوان وارث تاج‌وتخت بهره‌برداری کرد و بارها از هرج‌ومرج جنگ‌های داخلی، که حالا به همان اندازه جنگی بر سر قدرت اشرافی‌ها بود که
به همان اندازه جنگی بر سر قدرت اشرافی‌ها بود که مذهبی، سود جست. کاترین تمام تلاشش را کرد تا فرانسیس را دوباره به جمع خود برگرداند. یک‌بار در مارس ۱۵۷۸، او را به‌خاطر رفتارهای به‌شدت فتنه‌انگیزش شش ساعت تمام سرزنش کرد. در ۱۵۷۶، در حرکتی که تاج‌وتخت هنری را به خطر انداخت، فرانسیس با شاهزادگان پروتستان علیه تاج‌وتخت متحد شد. در ۶ مه ۱۵۷۶، کاترین تقریباً با تمام خواسته‌های هوگنوها در فرمان بیولیو موافقت کرد. این پیمان به «صلح مسیو» معروف شد، چون تصور می‌کردند فرانسیس آن را به تاج‌وتخت تحمیل کرده است. فرانسیس
فرانسیس آن را به تاج‌وتخت تحمیل کرده است. فرانسیس در ژوئن ۱۵۸۴، پس از مداخله‌ای فاجعه‌بار در سرزمین‌های پست که طی آن ارتشش قتل‌عام شد، بر اثر سل درگذشت. کاترین روز بعد نوشت: «بسیار بدبختم که آن‌قدر زنده مانده‌ام که مرگ این‌همه آدم را پیش از خودم ببینم، هرچند می‌دانم که باید از خواست خدا اطاعت کرد، چون او صاحب همه‌چیز است و فرزندانی را که به ما می‌دهد فقط تا زمانی که خودش می‌خواهد به ما قرض می‌دهد.»مرگ کوچک‌ترین پسرش فاجعه‌ای برای رؤیاهای سلسله‌ای کاترین بود. طبق قانون سالیک، که فقط مردان می‌توانستند به تخت
طبق قانون سالیک، که فقط مردان می‌توانستند به تخت سلطنت برسند، حالا هنری ناوار پروتستان، وارث احتمالی تاج‌وتخت فرانسه شد. کاترین حداقل این احتیاط را کرده بود که دختر کوچکش، مارگاریت، را به ناوار شوهر دهد. بااین‌حال، مارگاریت تقریباً به‌اندازهٔ فرانسیس خار چشم کاترین شد و در ۱۵۸۲ بدون شوهرش به دربار فرانسه بازگشت. شنیده شد که کاترین بر سر او داد می‌زند چون معشوقه گرفته بود. کاترین پومپون دو بلیور را به ناوار فرستاد تا بازگشت مارگاریت را ترتیب دهد. در ۱۵۸۵، مارگاریت دوباره از ناوار گریخت. او به ملکش در آژن
مارگاریت دوباره از ناوار گریخت. او به ملکش در آژن رفت و از مادرش پول خواست. کاترین فقط به‌اندازهٔ «گذاشتن غذا روی میز» برایش فرستاد. مارگاریت به قلعهٔ کارلا رفت و معشوقی به نام دو بیاک گرفت. کاترین از هنری خواست کاری کند قبل از اینکه مارگاریت دوباره مایهٔ ننگشان شود. بنابراین در اکتبر ۱۵۸۶، هنری مارگاریت را در قلعهٔ اوسون زندانی کرد. دو بیاک اعدام شد، گرچه نه در برابر چشم مارگاریت، برخلاف میل کاترین. کاترین مارگاریت را از ارثش محروم کرد و دیگر هرگز او را ندید. کاترین نتوانست هنری را مانند فرانسیس و شارل
ندید. کاترین نتوانست هنری را مانند فرانسیس و شارل کنترل کند. نقش او در دولت هنری تبدیل شد به مدیر اجرایی ارشد و دیپلمات سیّار. او در سراسر پادشاهی سفر کرد تا قدرت هنری را تحکیم کرده و از جنگ جلوگیری کند. در ۱۵۷۸، او مأمور آرام‌سازی جنوب شد. در پنجاه‌ونُه سالگی، سفری هجده‌ماهه به جنوب فرانسه آغاز کرد تا رهبران هوگنو را رو‌در‌رو ببیند. تلاش‌هایش احترام تازه‌ای برای کاترین میان مردم فرانسه به‌دست آورد. وقتی در ۱۵۷۹ به پاریس بازگشت، در بیرون شهر توسط پارلمان و جمعیت استقبال شد. سفیر ونیزی، جرولامو لیپومانو،
و جمعیت استقبال شد. سفیر ونیزی، جرولامو لیپومانو، نوشت: «او شاهزاده‌ای خستگی‌ناپذیر است که برای رام‌کردن و حکومت بر مردمی به این آشفتگی، مانند فرانسوی‌ها، به دنیا آمده است: حالا آن‌ها شایستگی‌اش، دغدغه‌اش برای اتحاد، و حسرت‌شان از اینکه زودتر قدرش را ندانسته‌اند، درک کرده‌اند.» بااین‌حال، کاترین توهمی نداشت. در ۲۵ نوامبر ۱۵۷۹ به شاه نوشت: «شما در آستانهٔ یک شورش سراسری هستید. هرکسی غیر از این به شما بگوید، دروغ‌گو است.» بسیاری از رهبران برجسته کاتولیک رومی از تلاش‌های کاترین برای جلب رضایت هوگنوها به شدت
از تلاش‌های کاترین برای جلب رضایت هوگنوها به شدت خشمگین بودند. پس از صدور فرمان بُولیو، آن‌ها شروع به تشکیل انجمن‌های محلی برای حفاظت از دین خود کردند. مرگ وارث تاج و تخت در سال ۱۵۸۴ باعث شد دوک گیز رهبری اتحادیه کاتولیک را بر عهده بگیرد. او قصد داشت جلوی جانشینی هنری ناوار را بگیرد و به جای او عموی کاتولیکش، کاردینال شارل دو بوربون، را بر تخت سلطنت بنشاند. برای این منظور، او شاهزادگان بزرگ کاتولیک، نجیب‌زادگان و مقامات مذهبی را جذب کرد، معاهده ژوانویل را با اسپانیا امضا کرد و برای جنگ با «مرتدان» آماده
با اسپانیا امضا کرد و برای جنگ با «مرتدان» آماده شد. تا سال ۱۵۸۵، هنری سوم چاره‌ای جز جنگ با اتحادیه نداشت. همان‌طور که کاترین می‌گفت: «صلح با چوب حمل می‌شود» (bâton porte paix). او به شاه نوشت: «مراقب باش، مخصوصاً در مورد خودت. آن‌قدر خیانت در اطراف هست که من از ترس در حال مرگم.» هنری قادر نبود هم‌زمان با کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها بجنگد، چون هر دوی آن‌ها ارتش‌های قوی‌تری نسبت به او داشتند. در معاهده نمور، که در ۷ ژوئیه ۱۵۸۵ امضا شد، او مجبور شد به تمام خواسته‌های اتحادیه تن بدهد، حتی این‌که هزینه ارتش
خواسته‌های اتحادیه تن بدهد، حتی این‌که هزینه ارتش آن‌ها را هم بپردازد. او به انزوا رفت تا روزه بگیرد و دعا کند، در حالی که گروهی از محافظان به نام «چهل‌وپنج نفر» در اطرافش بودند، و کاترین را برای سامان‌دادن به این آشفتگی تنها گذاشت. سلطنت کنترل کشور را از دست داده بود و دیگر در موقعیتی نبود که بتواند در برابر حمله قریب‌الوقوع اسپانیا به انگلستان کمکی بکند. سفیر اسپانیا به فیلیپ دوم گفت که «این دمل در آستانه ترکیدن است». تا سال ۱۵۸۷، واکنش کاتولیک‌ها علیه پروتستان‌ها به یک کارزار در سراسر اروپا تبدیل شد.
پروتستان‌ها به یک کارزار در سراسر اروپا تبدیل شد. اعدام ماری، ملکه اسکاتلند، در ۸ فوریه ۱۵۸۷ به دست الیزابت اول انگلستان، جهان کاتولیک را به خشم آورد. فیلیپ دوم اسپانیا خود را برای حمله به انگلستان آماده کرد. اتحادیه کاتولیک کنترل بخش بزرگی از شمال فرانسه را در دست گرفت تا بنادر فرانسه را برای ناوگان دریایی او تأمین کند. هنری برای دفاع از خود در پاریس، نیروهای سوئیسی را استخدام کرد. با این حال، مردم پاریس ادعا کردند که حق دفاع از شهر را خودشان دارند. در ۱۲ مه ۱۵۸۸، آن‌ها در خیابان‌ها سنگرهایی برپا کردند و
مه ۱۵۸۸، آن‌ها در خیابان‌ها سنگرهایی برپا کردند و از پذیرش فرمان هر کسی جز دوک دو گیز خودداری کردند. هنگامی که کاترین تلاش کرد به مراسم عشای ربانی برود، راهش مسدود شد، هرچند که اجازه عبور از میان سنگرها را به او دادند. تاریخ‌نگار لستوال گزارش داد که او تمام مدت ناهار آن روز گریه کرد. او به بلیِور نوشت: «هرگز خودم را در چنین گرفتاری یا با این‌همه بی‌راه فرار ندیده‌ام.» کاترین، طبق معمول، به شاه که در آخرین لحظه از شهر گریخته بود، توصیه کرد مصالحه کند و برای روز دیگری برای جنگیدن زنده بماند. در ۱۵ ژوئن ۱۵۸۸،
دیگری برای جنگیدن زنده بماند. در ۱۵ ژوئن ۱۵۸۸، هنری طبق انتظار «قانون اتحاد» را امضا کرد که همه خواسته‌های تازه اتحادیه را پذیرفت. در ۸ سپتامبر ۱۵۸۸ در بلوآ، جایی که دربار برای نشست مجلس ایالات گرد هم آمده بود، هنری بدون هیچ هشداری همه وزیرانش را برکنار کرد. کاترین که با عفونت ریه در بستر بود، از این موضوع بی‌اطلاع مانده بود. این اقدام شاه عملاً دوران قدرت او را پایان داد. در ۵ ژانویه ۱۵۸۹، کاترین در سن شصت‌و‌نه‌سالگی درگذشت، احتمالاً بر اثر ذات‌الریه. لستوال نوشت: «اطرافیانش باور داشتند که عمرش به‌خاطر
نوشت: «اطرافیانش باور داشتند که عمرش به‌خاطر ناراحتی از کار پسرش کوتاه شد.» او افزود که کاترین به‌محض مرگ، با او چنان رفتار شد که گویی یک بز مرده است. چون پاریس در دست دشمنان تاج‌وتخت بود، کاترین موقتاً در بلوآ دفن شد. هشت ماه بعد، ژاک کلِمان هنری سوم را با ضربه چاقو کشت. در آن زمان، هنری سوم در حال محاصره پاریس با کمک پادشاه ناوار بود، که پس از او به‌عنوان هنری چهارم فرانسه جانشینش شد. ترور هنری سوم تقریباً سه قرن حکومت خاندان والوا را پایان داد و دودمان بوربون را به قدرت رساند. سال‌ها بعد، دیان، دختر
بوربون را به قدرت رساند. سال‌ها بعد، دیان، دختر هنری دوم و فیلیپا دوچی، بقایای کاترین را در باسیلیکای سن-دنیس در پاریس به خاک سپرد. در ۱۷۹۳، اوباش انقلابی استخوان‌های او را همراه با استخوان‌های سایر پادشاهان و ملکه‌ها به یک گور دسته‌جمعی انداختند. گزارش شده که هنری چهارم بعدها درباره کاترین گفته بود: «از شما می‌پرسم، زنی که پس از مرگ شوهرش با پنج فرزند کوچک تنها ماند و دو خاندان فرانسه [بوربون‌ها و گیزها] در فکر تصاحب تاج‌وتخت بودند، چه کاری می‌توانست بکند؟ آیا مجبور نبود نقش‌های عجیبی بازی کند تا یکی را
آیا مجبور نبود نقش‌های عجیبی بازی کند تا یکی را فریب دهد و بعد دیگری را، تا از پسرانش که به لطف مدیریت هوشمندانه آن زن زیرک یکی پس از دیگری سلطنت کردند، محافظت کند؟ من تعجب می‌کنم که او کار بدتری نکرد.» حامی هنر. کاترین به ایده‌آل انسان‌گرای شاهزاده رنسانس معتقد بود؛ شاهزاده‌ای که اقتدارش هم بر دانش و هم بر قدرت نظامی تکیه دارد. او از نمونه‌ی پدرشوهرش، فرانسوای اول، پادشاه فرانسه، الهام گرفت؛ کسی که برجسته‌ترین هنرمندان اروپا را به دربارش دعوت می‌کرد، و همچنین از نیاکان مدیچی خود. در دوره‌ای از جنگ‌های
همچنین از نیاکان مدیچی خود. در دوره‌ای از جنگ‌های داخلی و کاهش احترام به سلطنت، او سعی داشت با نمایش‌های باشکوه فرهنگی، اعتبار سلطنت را تقویت کند. پس از کنترل خزانه سلطنتی، او برنامه‌ای از حمایت هنری را آغاز کرد که سه دهه ادامه یافت. در این مدت، او ریاست بر فرهنگی متمایز از رنسانس متأخر فرانسه در همه شاخه‌های هنر را بر عهده داشت. فهرستی که پس از مرگ کاترین در هتل دو لا رن تهیه شد، نشان می‌دهد او مجموعه‌داری مشتاق بوده است. آثار هنری ثبت‌شده شامل فرشینه‌ها، نقشه‌های دست‌کشیده، مجسمه‌ها، پارچه‌های گران‌بها،
نقشه‌های دست‌کشیده، مجسمه‌ها، پارچه‌های گران‌بها، مبلمان آبنوس با منبت‌کاری عاج، ست‌های چینی و سفال لیموژ بود. همچنین صدها پرتره وجود داشت که در زمان زندگی کاترین بسیار محبوب شده بودند. بسیاری از پرتره‌های مجموعه او اثر ژان کلویه (۱۴۸۰–۱۵۴۱) و پسرش فرانسوا کلویه (حدود ۱۵۱۰–۱۵۷۲) بودند. فرانسوا کلویه پرتره‌های تمام اعضای خانواده کاترین و بسیاری از درباریان را طراحی و نقاشی کرده بود. پس از مرگ کاترین، کیفیت پرتره‌نگاری فرانسوی رو به افول گذاشت و تا سال ۱۶۱۰، مکتبی که توسط دربار والوا حمایت می‌شد و به اوجش با
که توسط دربار والوا حمایت می‌شد و به اوجش با فرانسوا کلویه رسیده بود، تقریباً از بین رفت. فراتر از پرتره‌نگاری، درباره نقاشی در دربار کاترین دِ مدیچی اطلاعات زیادی در دست نیست. در دو دهه پایانی زندگی او، فقط دو نقاش به‌عنوان شخصیت‌های قابل‌تشخیص شناخته می‌شوند: ژان کوزن جوان (حدود ۱۵۲۲–حدود ۱۵۹۴) که تعداد کمی از آثارش باقی مانده است، و آنتوان کارون (حدود ۱۵۲۱–۱۵۹۹) که پس از کار در فونتنبلو زیر نظر پریماتیتچو، به نقاش رسمی کاترین تبدیل شد. سبک مانیریسم زنده کارون، با علاقه به مراسم تشریفاتی و تمرکز بر
زنده کارون، با علاقه به مراسم تشریفاتی و تمرکز بر قتل‌عام‌ها، بازتاب‌دهنده فضای عصبی دربار فرانسه در طول جنگ‌های مذهبی بود. بسیاری از نقاشی‌های کارون، مانند نقاشی‌های پیروزی‌های فصل‌ها، موضوعات تمثیلی دارند که بازتاب‌دهنده جشن‌هایی هستند که دربار کاترین به خاطر آن‌ها مشهور بود. طرح‌های او برای فرشینه‌های والوا، جشن‌ها، پیک‌نیک‌ها و جنگ‌های نمایشی سرگرمی‌های «باشکوه» میزبانی‌شده توسط کاترین را گرامی می‌دارند. آن‌ها رویدادهایی را نشان می‌دهند که در فونتنبلو در سال ۱۵۶۴، در بایون در ۱۵۶۵ برای نشست با دربار
در سال ۱۵۶۴، در بایون در ۱۵۶۵ برای نشست با دربار اسپانیا، و در تویلری در ۱۵۷۳ برای بازدید سفرای لهستان که تاج لهستان را به پسر کاترین، هانری آنژو، تقدیم کردند، برگزار شد. نمایش‌های موسیقایی به‌ویژه به کاترین این امکان را دادند که استعدادهای خلاقانه‌اش را بروز دهد. این نمایش‌ها معمولاً به ایده‌آل صلح در قلمرو اختصاص داشتند و بر اساس موضوعات اسطوره‌ای ساخته می‌شدند. برای خلق درام‌ها، موسیقی و جلوه‌های صحنه‌ای لازم برای این رویدادها، کاترین از بهترین هنرمندان و معماران زمان خود استفاده می‌کرد. تاریخ‌نگار
و معماران زمان خود استفاده می‌کرد. تاریخ‌نگار فرانسیس ییتس او را «یک هنرمند خلاق بزرگ در برگزاری جشن‌ها» نامیده است. کاترین به‌تدریج تغییراتی در سرگرمی‌های سنتی ایجاد کرد؛ برای مثال، او نقش رقص را در نمایش‌هایی که نقطه اوج هر مجموعه از سرگرمی‌ها بودند، پررنگ‌تر کرد. از این نوآوری‌ها، یک شکل هنری جدید و متمایز به نام باله درباری پدید آمد. به دلیل ترکیب رقص، موسیقی، شعر و صحنه‌آرایی، اجرای باله کمیک دو لا رن در سال ۱۵۸۱ توسط پژوهشگران به‌عنوان نخستین باله اصیل در نظر گرفته می‌شود. بزرگ‌ترین علاقه کاترین دِ
در نظر گرفته می‌شود. بزرگ‌ترین علاقه کاترین دِ مدیچی در میان هنرها، معماری بود. «به‌عنوان دختر خاندان مدیچی»، ژان-پیر بابلون، تاریخ‌نگار هنر فرانسه، می‌گوید: «او با شوق ساختن و آرزوی بر جای گذاشتن دستاوردهای بزرگ پس از مرگش هدایت می‌شد.» پس از مرگ هانری دوم، کاترین قصد داشت خاطره شوهرش را جاودانه کند و شکوه سلطنت والوا را از طریق مجموعه‌ای از پروژه‌های ساختمانی پرهزینه تقویت کند. این پروژه‌ها شامل کار در قلعه مونتو، قلعه سن-مور و شنونسو بود. کاترین دو کاخ جدید در پاریس ساخت: تویلری و هتل دو لا رن. او
کاخ جدید در پاریس ساخت: تویلری و هتل دو لا رن. او به‌طور مستقیم در طراحی و نظارت بر همه طرح‌های معماری‌اش نقش داشت. کاترین نشانه‌هایی از عشق و اندوه خود را بر روی سنگ‌کاری‌های ساختمان‌هایش حک کرد. شاعران او را «آرتمیسای جدید» نامیدند، به افتخار آرتمیسای دوم کاریه که آرامگاه هالیکارناسوس را به‌عنوان مقبره‌ای برای شوهر درگذشته‌اش ساخت. به‌عنوان مرکز یک کلیسای جدید و بلندپروازانه، کاترین یک آرامگاه باشکوه برای هانری در کلیسای سن-دنی سفارش داد. طراحی آن را فرانچسکو پریماتچو (۱۵۰۴–۱۵۷۰) انجام داد و پیکره‌تراشی
پریماتچو (۱۵۰۴–۱۵۷۰) انجام داد و پیکره‌تراشی آن را ژرمن پیلون (۱۵۲۸–۱۵۹۰) بر عهده داشت. تاریخ‌نگار هنری، آنری زرنر، این یادبود را «آخرین و درخشان‌ترین آرامگاه سلطنتی دوره رنسانس» نامیده است. کاترین همچنین به ژرمن پیلون سفارش داد مجسمه‌ای مرمری بسازد که قلب هانری دوم را در خود جای دهد. بر پایه این اثر، شعری از رنسار حک شده بود که به خواننده می‌گوید شگفت‌زده نشود که چگونه گلدانی کوچک می‌تواند چنین قلب بزرگی را در خود نگه دارد، زیرا قلب واقعی هانری در سینه کاترین جای دارد. اگرچه کاترین مبالغ گزافی را صرف
کاترین جای دارد. اگرچه کاترین مبالغ گزافی را صرف حمایت از هنر کرد،[139] بیشتر حامی‌گری‌های او هیچ میراث ماندگاری بر جای نگذاشت.[140] پایان سریع سلسلهٔ والوا پس از مرگ او نیز باعث تغییر در اولویت‌ها شد. افسانه آشپزی. افسانه‌ای که می‌گوید کاترین دِ مدیچی فهرست بلندی از غذاها، فنون و ابزارهای آشپزی را از ایتالیا به فرانسه معرفی کرد، از سوی تاریخ‌نگاران آشپزی رد شده است.[141] باربارا کچام ویتن و استفان منل دلایل قطعی علیه این ادعاها ارائه داده‌اند.[142][143] آن‌ها اشاره می‌کنند که پدرشوهر کاترین، فرانسوای اول،
اشاره می‌کنند که پدرشوهر کاترین، فرانسوای اول، و بسیاری از اشراف برجستهٔ فرانسوی در طول لشکرکشی‌های ایتالیایی پادشاه در عالی‌ترین میزهای ایتالیایی غذا خورده بودند (و یک نسل پیش از آن، در زمان تهاجم شارل هشتم در ۱۴۹۴ نیز چنین شده بود)؛ همچنین یک همراهی عظیم از ایتالیایی‌ها برای ازدواج پدر کاترین با مادر فرانسوی‌تبارش به فرانسه آمده بودند؛ و این‌که کاترین تا زمان مرگ همسرش نفوذ چندانی در دربار نداشت چون او شیفتهٔ معشوقه‌اش دیان دو پوآتیه بود. در واقع، جمعیت بزرگی از ایتالیایی‌ها—بانکدارها، بافندگان ابریشم،
بزرگی از ایتالیایی‌ها—بانکدارها، بافندگان ابریشم، فیلسوفان، موسیقی‌دان‌ها و هنرمندانی از جمله لئوناردو داوینچی—برای پیشبرد رنسانس در حال شکوفایی به فرانسه مهاجرت کرده بودند. با این وجود، فرهنگ عامه هنوز هم نفوذ آشپزی ایتالیایی و معرفی چنگال در فرانسه را به کاترین نسبت می‌دهد.[144] قدیمی‌ترین اشارهٔ شناخته‌شده به کاترین به‌عنوان مروّج نوآوری‌های آشپزی ایتالیایی، مدخل مربوط به «آشپزی» در دانشنامهٔ دیدرو و دالامبر است که در سال ۱۷۵۴ منتشر شد. در این مدخل، آشپزی سطح‌بالا (haute cuisine) به‌عنوان آشپزی افراطی و
سطح‌بالا (haute cuisine) به‌عنوان آشپزی افراطی و زن‌صفتانه توصیف می‌شود و توضیح داده می‌شود که سس‌های پرزرق‌وبرق و فریکاسه‌های تجملی از طریق «آن گروه از ایتالیایی‌های فاسدی که در دربار کاترین دِ مدیچی خدمت می‌کردند» وارد فرانسه شدند.[142][145] پیوندهایی به علوم غریبه. کاترین دِ مدیچی توسط ویکن جرالد گاردنر «ملکه‌ای شوم … مشهور به علاقه‌اش به هنرهای غیبی» توصیف شده است.[146] ناتوانی کاترین و هنری در به‌دنیا آوردن وارث در ده سال اول ازدواجشان باعث شد شایعاتی دربارهٔ جادوگری مطرح شود. لابووِی پیشنهاد می‌کند