payamvha/North_RAG huggingface dataset:
خورخه ماریو پدرو بارگاس یوسا (؛ – ) داستان‌نویس، مقاله‌نویس، سیاستمدار و روزنامه‌نگار اهل پرو بود. یوسا از رمان‌نویسان و مقاله‌نویسان معاصر آمریکای جنوبی و برنده جایزه نوبل ادبیات بود. ادبیات آمریکای لاتین مدیون گابریل گارسیا مارکز، کارلوس فوئنتس و یوسا است. آغاز زندگی و تحصیل. ماریو بارگاس یوسا در ۲۸ مارس ۱۹۳۶ در ارکیپای پرو زاده شد. وی تنها فرزند خانواده بود. پدر او، ارنستو بارگاس مالدونادو، پیش از تولد او خانواده را ترک کرده بود و مادرش، دورا یوسا اورتا برای جلوگیری از رسوایی، با فرزند خود به بولیوی رفت.
جلوگیری از رسوایی، با فرزند خود به بولیوی رفت. جایی که پدربزرگش که مردی سختگیر بود به عنوان دیپلمات در کنسولگری پرو در شهر کوچابامبا خدمت می‌کرد. ماریو ۱۰ سال نخست زندگی خود را در بولیوی و با مادرش گذراند. پس از آن که پدربزرگ او مقام دولتی مهمی در پرو به دست آورد، همراه مادرش در سال ۱۹۴۶ به پرو بازگشت. بارگاس یوسا نویسندگی را از ۱۵ سالگی به عنوان خبرنگار پاره‌وقت حوادث برای روزنامه "لاکرونیکا" آغاز کرد. در ۱۴ سالگی پدر ماریو او را به دبیرستان نظام فرستاد که تأثیری ژرف و پایا بر او نهاد و ایده نخستین رمانش
تأثیری ژرف و پایا بر او نهاد و ایده نخستین رمانش را در ذهن او پروراند. نگرش داروینگرایانه او نسبت به زندگی حاصل تجربه همین دو سال است. بارگاس یوسا در رشته هنرهای آزاد دانشگاه لیما دانش‌آموخته شد و سپس از دانشگاه مادرید در رشته ادبیات درجه دکترا گرفت. یوسا در سال ۱۹۵۹ به پاریس مهاجرت کرد و به عنوان آموزگار و روزنامه‌نگار خبرگزاری فرانسه و همچنین تلویزیون ملی فرانسه مشغول به کار شد. وی سال‌ها در اروپا به ویژه در پاریس، لندن و مادرید زیست و به کارهای گوناگون از جمله مترجمی، روزنامه‌نگاری و تدریس پرداخت.
از جمله مترجمی، روزنامه‌نگاری و تدریس پرداخت. ازدواج. ماریو بارگاس یوسا در نوزده سالگی با خولیا اورکیدی که یکی از نزدیکانش و هیجده سال از او بزرگ‌تر بود، ازدواج کرد. رمان برجستهٔ "عمه خولیا و میرزابنویس" (۱۹۷۷) از شخصیت این زن الهام گرفته است. اما این ازدواج دیری نپایید و در ۱۹۶۴ به طلاق انجامید. باگاس در سال بعد با پاتریسیا «بانوی زندگی‌اش» دیدار کرد که از او سه فرزند داشت. نویسندگی. ماریو بارگاس یوسا نخستین داستان کوتاه خود به نام "سردسته‌ها" را در بیست سالگی منتشر شد. داستان در یکی از نشریات پایتخت به
سالگی منتشر شد. داستان در یکی از نشریات پایتخت به چاپ رسید. ماریو بارگاس یوسا از سنین نوجوانی با نشریه "لاکرونیکا" همکاری داشت. او در دانشگاه ملی سن مارکوس حقوق را به دلیل میل خانواده و ادبیات را از روی علاقه شخصی فرا گرفت. سپس در سال ۱۹۵۸ با گرفتن مدرک ادبیات و بدون ارائه پایان‌نامه حقوق خود، موفق به دریافت بورس تحصیلی دکترا در دانشگاه مادرید شد. سال بعد مجموعهٔ داستان‌های کوتاه او در بارسلون به چاپ رسید. او سرانجام از پاریس سر درآورد و با خورخه لوئیس بورخس، کارلوس فوئنتس و شماری دیگر از نویسندگان زبان
کارلوس فوئنتس و شماری دیگر از نویسندگان زبان اسپانیایی آشنا شد. در سال ۱۹۶۳ نخستین رمان یوسا به نام "دوران قهرمان" منتشر شد که ماجرای دخالت نظامیان در عرصهٔ سیاست و تبعات شوم اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن است. این رمان با استقبال منتقدان و خوانندگان روبرو شد و نام نویسنده به عنوان یک منتقد رادیکال مطرح شد. همزمان شماری از نسخ این کتاب به عنوان کتاب ضاله طی مراسمی رسمی به آتش کشیده شدند. اما این مانع از اهدا جایزه منتقدان به یوسا نشد. یوسا در سال ۱۹۶۶ پس از چاپ دومین رمان خود به نام "خانه سبز" از پاریس به
چاپ دومین رمان خود به نام "خانه سبز" از پاریس به لندن رفت و به تدریس ادبیات اسپانیایی – آمریکایی پرداخت. سال بعد دومین مجموعه داستان او منتشر شد و او را برنده دو جایزه ادبی کرد. سومین رمان ماریو بارگاس یوسا به نام "گفتگو در کاتدرال" در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. یک سال بعد به بارسلون رفت تا نوشتن یکی از معتبرترین نقدها بر آثار مارکز را آغاز کند. این کتاب در سال ۱۹۷۱ منتشر شد. ماریو بارگاس یوسا چند سفر به کوبا داشت و رابطه خوبی با حکومت کوبا پیدا کرد. زندانی شدن ابرتو پادیلا، نویسنده کوبایی، زمینه‌ساز اعتراض گسترده
پادیلا، نویسنده کوبایی، زمینه‌ساز اعتراض گسترده نویسندگان آمریکای لاتین شد. یوسا به همراه دیگر نویسندگان، اختناق حاکم بر جامعهٔ کوبا و شخص فیدل کاسترو را محکوم کردند. او با کمک شماری از نویسندگان هم فکر خود نشریه "آزاد" را در پاریس و کتاب "ماجرای پنهانی یک رمان" را در بارسلون منتشر کرد. چهارمین اثر ماریو بارگاس یوسا به نام "سروان پانتوخا و خدمات ویژه" در سال ۱۹۷۳ منتشر شد. او در سال ۱۹۷۴ به زادگاه خود بازگشت. زیرا احساس می‌کرد در حال از دست دادن ارتباط زبانی و زندگی روزمره با جامعه خود است. وی در سال ۱۹۷۶
و زندگی روزمره با جامعه خود است. وی در سال ۱۹۷۶ به ریاست باشگاه پن (انجمن قلم آمریکا) برگزیده شد و سفرهایی به دانشگاه‌های مختلف اروپا و آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی کرد و به عنوان استاد مدعو به سخنرانی و تدریس پرداخت. "عمه خولیا و میرزابنویس" داستان نخستین ازدواج یوسا است که در ۱۹۷۷ به چاپ رسید. رمان "جنگ آخرالزمان" در سال ۱۹۸۱ منتشر شد. این پروژه بزرگ، زیر قلم یوسا با مهارت شگرفی شکل گرفته و حجم کار و شخصیت‌های پرشمار و رابطه بینامتنی رمان با بخشی از تاریخ برزیل، هیچگاه موجب سستی اثر نشد. تا جایی که این
برزیل، هیچگاه موجب سستی اثر نشد. تا جایی که این اثر را به عنوان نظیری برای "جنگ و صلح" لئو تولستوی در ادبیات آمریکای لاتین توصیف کرده‌اند. ماجرای اصلی این رمان نیز در سده ۱۹ (میلادی) می‌گذرد. ماریو بارگاس یوسا پس از "جنگ آخرزمان" چند اثر دیگر "زندگی واقعی الخاندرو مایتا"، "سور بز" و "نامه‌هایی به نویسنده جوان" نیز به مجموعه آثارش افزود. "گفتگو در کاتدرال" و "جنگ آخرالزمان" به عنوان مهم‌ترین آثار نویسنده مورد توجه مخاطبان و منتقدان هستند. ماریو بارگاس یوسا "عصر قهرمان" را در بیست و شش سالگی نوشت که برای او
قهرمان" را در بیست و شش سالگی نوشت که برای او شهرتی جهانی به ارمغان آورد. یوسا، آندره مالرو را نویسنده‌ای دانست که بر نگارش اثر "عصر قهرمان" تأثیر گذاشت. از دیگر رمان‌های ماریو بارگاس یوسا می‌توان به "زندگی واقعی آلخاندرو مایتاً"، "چه کسی پالومینو مولرو را کشت؟"، "بهشت، آن‌جا" (۲۰۰۳)، "سور بز" (۲۰۰۰)، "خانهٔ سبز" (۱۹۶۵)، "شهر و سگ‌ها" (۱۹۶۳) و "لیتوما در میان کوه‌های آند" اشاره کرد. آثار پژوهشی او "زبان هیجان"(۲۰۰۱)، "نامه‌هایی به رمان‌نویس جوان"(۱۹۹۷)، "ماهی در دریا" (۱۹۹۳)، "واقعیت پوشیده" (۱۹۹۰)، "میان
در دریا" (۱۹۹۳)، "واقعیت پوشیده" (۱۹۹۰)، "میان سارتر و کامو" (۱۹۸۱) و "چرا ادبیات" هستند. از نمایش‌نامه‌های او می‌توان به "دیوانهٔ ایوان‌ها" (۱۹۹۳) و "شوخی" (۱۹۸۶) اشاره کرد. رابطه با مارکز. گابریل گارسیا مارکز، رمان‌نویس کلمبیایی از دوستان نزدیک و صمیمی یوسا بود. در سال ۲۰۰۳ در نمایشگاه کتاب بوگوتا، در تهاجم یوسا به مارکز و "چاپلوس کوبا" خواندن او، این دوستی به تیرگی گرایید. این تهاجم زبانی به علت دوستی نزدیک مارکز با فیدل کاسترو بود. در سال ۱۹۷۶ در مکزیکوسیتی، بارگاس یوسا به گابریل گارسیا مارکز مشت زد.
بارگاس یوسا به گابریل گارسیا مارکز مشت زد. دلیل این درگیری هرگز مشخص نشد. زیرا هیچیک از آنها حاضر نشد درباره آن صحبت کند. در آن روز یوسا به علت عکس‌العمل شدید دوست‌داران مارکز که به قهرمان محبوبشان اهانت شده بود، ناگزیر شد از سالن نمایشگاه خارج شود. یوسا در روز درگذشت گابریل گارسیا مارکز در مورد وی چنین گفت: «نویسنده بزرگی که کارهایش، دانش و اعتبار گسترده‌ای برای ادبیات زبان ما به ارمغان آورد، از دست رفته است. رمان‌های او پس از او هم زنده خواهند ماند و به جذب خوانندگان از سرتاسر جهان ادامه خواهند داد.»
جذب خوانندگان از سرتاسر جهان ادامه خواهند داد.» آثار و سبک. شهرت ماریو بارگاس یوسا با نخستین رمان او با نام "زندگی سگی" آغاز شد. رمانی که در آن به تجربه‌های سخت خود در خدمت نظامی می‌پرداخت. بدین ترتیب جهان خیلی زود با دورهٔ طلایی ادبیات آمریکای لاتین (بوم) آشنا شد. این دوره، از دههٔ ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ آغاز شد و توجه جهانیان را به این قاره و ادبیات آن جلب کرد. "اوتوپیا" یوسا را که آن را بزرگ‌ترین آرمان انسان در طول تاریخ می‌داند، بسیار به خود جلب کرده است و نیز بارها از ادبیات متعهد دفاع و بر نقش افشاگر روشن‌فکر
از ادبیات متعهد دفاع و بر نقش افشاگر روشن‌فکر تأکید کرده است. کتاب "سور بز" جنجالی به پا کرد. زیرا در آن به زندگی رافائل لئونیداس تروخیو، رئیس‌جمهور جمهوری دومینیکن پرداخته بود. مضمون عمده رمان‌های یوسا جدال بر سر قدرت و اعمال این قدرت در آمریکای لاتین هستند. قهر و خشونت مردانی که سودای سالاری را در سر دارند (خواه در ارتش، در گروه‌های چریکی یا در احزاب سیاسی) در بسیاری از کتاب‌های او مضمون عمده هستند. داستان رمان "چه کسی پالومینو مولرو را کشت" که ماجرای آن در بیابان‌های شمال پرو نزدیک یک پایگاه نیوری هوایی
بیابان‌های شمال پرو نزدیک یک پایگاه نیوری هوایی روی می‌دهد. سیاست. ماریو بارگاس یوسا در سال‌های نخستین جوانی مجذوب شخصیت فیدل کاسترو بود. اما مدتی بعد جدایی کامل خود از جنبش‌های تندرو چپ را اعلام کرد و به حمله شدید علیه کاسترو پرداخت. چرخش او به محافظه‌کاری بازار آزاد باعث از دست دادن پشتیبانی نویسندگان آمریکای لاتین و منتقدان ادبی شد. او در سال ۱۹۸۰ اعلام کرد که دیگر سوسیالیسم را راه‌حلی برای کشورهای در حال توسعه نمی‌داند و در سال ۱۹۸۸ در کنار شماری از احزاب راست‌گرا در تشکیل «جنبش آزادی‌ها» شرکت کرد. وی
راست‌گرا در تشکیل «جنبش آزادی‌ها» شرکت کرد. وی در سال ۱۹۹۰ نامزد ریاست جمهوری پرو شد. اما از رقیب خود آلبرتو فوجیموری شکست خورد و پس از آن همه فعالیت‌ها و برنامه‌های سیاسی خود را کنار گذاشت. او به گفتهٔ خود از فعالیت‌های سیاسی خویش، فساد حکومت و تحریک مردم به فدا کردن همه چیز در راهش را به خوبی درک کرده بود. ماریو بارگاس یوسا به علت حمایت از ایالات متحده آمریکا و انتشار مقالاتی در تأیید سیاست‌های آن کشور مورد انتقاد قرار گرفت. این مقالات در دوران جنگ عراق نوشته شده بودند. در آن هنگام یوسا با دختر عکاسش
نوشته شده بودند. در آن هنگام یوسا با دختر عکاسش مورگانا به صحنهٔ جنگ رفته و کار مشترکی با عنوان "روزنگار عراق" تهیه کردند. درگذشت. ماریو بارگاس یوسا، یکشنبه ۱۳ آوریل ۲۰۲۵ در سن ۸۹ سالگی در لیما درگذشت. افتخارات و جوایز. ماریو بارگاس یوسا جایزهٔ پلانترا را به خاطر رمان" مرگ در کوه‌های آند" دریافت نمود. او در سال ۲۰۰۲ جایزه قلم نابوکوف را دریافت کرد. گزیدهٔ آثار. ماریو بارگاس یوسا بیش از ۳۰ رمان و نمایشنامه نوشت که می‌توان به "گفتگو در کاتدرال" (۱۹۶۹)، "خانه سبز" (۱۹۶۶)، "عصر قهرمان" (۱۹۶۳) و سرانجام "جنگ
سبز" (۱۹۶۶)، "عصر قهرمان" (۱۹۶۳) و سرانجام "جنگ آخرالزمان" (۱۹۸۱) اشاره کرد. این نویسنده زمانی به شهرت جهانی رسید که کتاب "عصر قهرمان" وی منتشر شد و در آن به شرح تجربیات خود در آکادمی نظامی لئونسیو پرادو پرداخت. این کتاب در پرو جنجال‌برانگیز شد و هزار نسخه آن از سوی افسران این آکادمی در ملاء عام آتش زده شد. بسیاری از آثار ماریو بارگاس یوسا به زبان‌های مختلف دنیا از جمله فارسی برگردانده شده است.
داران مرکز شهرستان فریدن و یکی از شهرهای تاریخی استان اصفهان در مرکز ایران است. داران در زمان صفوی «دارالاماره» بوده که به مناسبت زندگی خان‌ها و رهبران عشایر بختیاری که در این محل می‌زیستند، بدین نام خوانده شده‌ است. جمعیت داران بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، برابر با ۲۰٬۰۷۸ نفر (۵٬۸۸۱ خانوار) بوده‌است. جغرافیا. داران در ۳۲ درجه و ۵۸ دقیقه و ۴۵ ثانیه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد. ارتفاع داران از سطح دریا ۲۳۹۰ متر است و از شهرهای مرتفع و سرد کشور
دریا ۲۳۹۰ متر است و از شهرهای مرتفع و سرد کشور با آب‌وهوایی معتدل و خشک می‌باشد که تابستان‌هایی معتدل و زمستان‌هایی بسیار سرد دارد. بیشترین درجه حرارت در تابستان ۳۵ درجه سانتی گراد بالای صفر و کم‌ترین آن، در زمستان ۲۰ درجه زیر صفر است. میانگین بارش سالیانه داران، ۳۵۰ میلی‌متر است. مردم. رزم‌آرا زبان و مذهب اهالی داران را فارسی و شیعه اثنی‌عشری و در قراء ارمنی نشین ارمنی و مسیحی دانسته است. در حال حاضر زبان اهالی به ترتیب ترکی ، بختیاری و فارسی می‌باشد. کشاورزی. مهم‌ترین محصولات کشاورزی این منطقه گندم، ذرت،
مهم‌ترین محصولات کشاورزی این منطقه گندم، ذرت، یونجه، جو و سیب زمینی است. انواع گونه‌های درختی داران شامل گردو، آلو، آلبالو، زردآلو و سیب درختی می‌باشد. در سال ۱۳۱۶ هجری خورشیدی، داران مرکز شهرستان فریدن شد که امروزه شامل چهار شهرستان فریدن، چادگان، فریدون‌شهر و بوئین میاندشت است.
دالان‌کوه یا کودالان که در زبان لری بختیاری دالون‌کوه نیز گفته می‌شود، رشته‌کوهی/واقع در زاگرس مرکزی است که در غرب استان اصفهان، خط‌الرأسی به طول تقریبی ۶۰ کیلومتر دارد. این رشته‌کوه، در میان سه شهرستان فریدن، تیران و کرون و چادگان قرار گرفته‌است، اما بیشترین بخش این رشته‌کوه، در منطقه کرون قرار دارد. در طول خط‌الرأس آن، قله‌های متعددی با ارتفاع بیش از ۳٬۰۰۰ متر وجود دارد. این رشته‌کوه به دلیل بارش برف فراوان و باران‌های پاییزی و بهاری منبع ذخیره آب دشت بزرگ دامنه و داران و منطقهٔ کرون است. بلندترین نقطهٔ
دامنه و داران و منطقهٔ کرون است. بلندترین نقطهٔ رشته‌کوه دالان‌کوه، قلهٔ داراب‌شاه نام دارد که ۳٬۹۴۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و در ۸ کیلومتری شرق شهر داران قرار دارد. قله‌های مهم این رشته‌کوه عبارت‌اند از: داراب‌شاه، دالان‌کوه (مسیر پناهگاه)، نشاط (دامنه) و تاوا (آنالوجه) که آسان‌ترین مسیر برای صعود به قلهٔ اصلی از روستای آنالوجه و دشت چال‌گاو در دامنهٔ جنوبی این قله است. این رشته‌کوه که در ادامه به سد زاینده‌رود می‌رسد هم‌اکنون تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست با نام منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ دالان‌کوه است. در
زیست با نام منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ دالان‌کوه است. در ارتفاع حدود چهار هزار متری قلهٔ دالان‌کوه، بقایای آثار یک ساختمان قدیمی مشاهده شده که هنوز مشخص نیست به چه علت در قلهٔ کوه ساخته شده اما طبق تاریخ شفاهی موجود بر سر زبان مردم روستای آنالوجه، قلعه‌ای متعلق به شاهی به نام داراب‌شاه بوده و آجرهای آن در دشت چاله‌گاو در محلی که امروزه به نام کوره مشهور است پخته می‌شده و توسط بزهای در حال چرا به قله حمل می‌شده. این قلهٔ مخروطی‌شکل به‌دلیل شباهت ظاهری که به قله دماوند دارد به دماوند اصفهان معروف است. یکی دیگر از
دارد به دماوند اصفهان معروف است. یکی دیگر از قله‌های رشته‌کوه دالان‌کوه که مورد توجه کوهنوردان است، با ارتفاع ۳۶۳۶ متر از سطح دریا، در جبههٔ شمالی این رشته‌کوه قرار دارد و مسیر صعود این قله، از پناهگاه دالان‌کوه شروع می‌شود. پناهگاه و پیست اسکی دالان‌کوه در جاده تیران به سمت داران بعد از روستای کردعلیا با فاصلهٔ ۳کیلومتری از جادهٔ اصلی قرار گرفته‌است. واژه‌شناسی. از آن‌جایی که این رشته‌کوه از دو خط‌الرأس موازی از روستای چشمه احمدرضا در منطقه کرون تا فریدن تشکیل شده‌است و حدفاصل آن‌ها دشت‌های وسیعی وجود
تشکیل شده‌است و حدفاصل آن‌ها دشت‌های وسیعی وجود دارد و فضایی شبیه دالان به وجود آورده‌است، به «دالان‌کوه» مشهور شده‌است. همچنین و بر طبق بیانی دیگر در گویش لری بختیاری چون به عقاب دال می‌گویند ممکن است وَجهِ تَسمیه دالان کوه از واژه های دال(عقاب)و کوه گرفته شده باشد در روستاهای بختیاری از این کوه به عنوان آشیانه عقاب ها نام می‌برند. دشت چل‌گاو. چل‌گاو یا چاله‌کاو، دشتی پر از چشمه و مرغزار و گیاهان کوهستانی است که در بین دو رشته‌کوه، در میانه ارتفاع دالان‌کوه قرار دارد. منطقهٔ گردشگری چل گاو همه ساله پانزده
قرار دارد. منطقهٔ گردشگری چل گاو همه ساله پانزده خرداد پذیرای جمع کثیر کوهنوردان و گردشگران است. دشت لاله‌های واژگون. دالانکوه از مهم‌ترین رویشگاه‌های طبیعی لاله‌های واژگون در غرب استان اصفهان می‌باشد که در فصل بهار دارای طبیعتی بی نظیر برای گردشگران و علاقه مندان طبیعت می‌باشد. چشمه‌ها. این منطقه دارای چشمه‌های فراوانی می‌باشد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به چشمه مرغاب،چشمه احمدرضا و چشمه شاهی در منطقه کرون اشاره کرد.
سلطان‌نشین سلجوقیان روم حکومتی مسلمان و تُرک‌نژاد با فرهنگ تُرکی-ایرانی و از شاخه ترکان اغوز بود که از سال ۱۰۷۷ تا ۱۳۰۸ میلادی، به مدت ۲۳۰ سال در بیشتر بخش‌های آناتولی (ترکیه کنونی) که پس از نبرد مَلازگرد توسط امپراتوری سلجوقی از امپراتوری بیزانس گرفته شده بود حکمرانی می‌کرد. برآمدن سلجوقیان. قبایل تُرک از سده پنجم هجری به بعد کوچ‌های گسترده‌ای در آسیای مرکزی انجام دادند که به دنبال آن حکومت قراختاییان در ماوراءالنهر و سلجوقیان در ایران تأسیس شدند. دسته‌ای از این ترکان وارد ایران شدند. بدنهٔ اصلی این گروه
از این ترکان وارد ایران شدند. بدنهٔ اصلی این گروه تحت رهبری خاندان سلجوق قرار داشت. گروهی دیگر از ترکان از راه دریای سیاه به سوی شبه جزیرهٔ بالکان رهسپار شدند و گروهی هم که تعدادشان بسیار زیاد بود در منطقهٔ جیحون اسکان گزیدند و در همان‌جا ماندگار شدند. اهمیت تاریخی سلجوقیان. سلجوقیان چند دهه پس از آنکه آل‌بویه شیعی‌مذهب با اقتدار سیاسی و نظامی خود قدرت سیاسی و مذهبی خلفای عباسی را در بغداد تحت سلطهٔ خود درآورند، در صحنهٔ جهان اسلام ظاهر شدند. در این زمان اگرچه چندی از امارت‌نشین‌های کوچک اعراب در عراق،
اگرچه چندی از امارت‌نشین‌های کوچک اعراب در عراق، جزیره و شمال سوریه شیعی‌مذهب بودند، اما خطر اصلی در وجود فاطمیان، خلافت شیعی اسماعیلی شمال آفریقا و مصر و جنوب سوریه و رقیب خلافت عباسی نهفته بود که هنوز حالت نظامی و گسترش‌یابنده و پیش‌رو داشت و پایتخت آن از همان آغاز در قلمرو و شکوه فکری و مادی بر بغداد برتری داشت. استقرار سلجوقیان ترک‌نژاد در ایران، جزیره و شمال سوریه، سدی در برابر پیشروی بی‌امان سیاسی این تشیع روبه‌رشد ایجاد کرد و پیش از اینکه تشیع بتواند ترکیب‌بندی مذهبی بیشتر نواحی شمالی خاورمیانه،
ترکیب‌بندی مذهبی بیشتر نواحی شمالی خاورمیانه، ایران و شرق آناتولی را به نفع خود برهم بزند سلجوقیان توانستند به مدت چهار سده بر این مناطق تسلط بیابند. سلجوقیان، سنی‌مذهب از نوع حنفی بودند و سر آن داشتند که جای قدرت‌های موجود ایران از جمله غزنویان و سلسله‌های شیعی دیلمی شمال و غرب ایران را بگیرند و خلافت عباسی را از زیر فشار آن‌ها برهانند و خود نیز از نتایج پیروزی‌های نظامی و سیاسی بهره‌مند شوند. این نکته که سلاجقه به دنبال این بودند که از نتایج پیروزی‌های سیاسی و نظامی منتفع بشوند در آینده سبب شد تا میان
سیاسی و نظامی منتفع بشوند در آینده سبب شد تا میان آن‌ها و خلافت تنش و اختلاف جدی شکل گیرد و با اینکه القائم در آغاز از ظهور طغرل‌بیک استقبال کرد، ولی بعدها رابطه بین عباسیان و سلجوقیان بزرگ تیره شد. خلفا هنگامی که در اواسط قرن هفتم هجری توانستند در مقابل سلجوقیان در حال ضعف و سقوط، استقلال عملی از خود نشان دهند به خود آمدند. با همزیستی ۱۳۰ساله عباسیان و سلجوقیان، شرایط مناسبی برای توسعه و تحول اسلام ایجاد شد و مفهوم «خلیفه ـ امام» در مقام رهبر روحانی و معنوی و مفهوم سلطان (در این مورد سلطان سلجوقی) به
معنوی و مفهوم سلطان (در این مورد سلطان سلجوقی) به عنوان رهبر دنیوی و اجرایی برای شمار زیادی از مسلمانان مطرح شد. یورش سلجوقیان به سرزمین‌های اسلامی آغاز مهاجرت و حرکت دیرباز و طولانی اقوام آسیای مرکزی به خاورمیانه بود؛ حرکتی که تأثیرات بلندمدت اجتماعی ـ اقتصادی و سیاسی برجای گذاشت. از تأثیرات مضاعف رهبری سیاسی سلجوقیان بزرگ، استقرار و استحکام تسنن به عنوان مذهب برتر و فایق سرزمین‌های اسلامی بود. استقرار امپراتوری سلجوقی به لحاظ فرهنگی، زبان عربی را در مقام تنها زبان جوامع فرهیخته و ادبی خاورمیانه از صحنه
تنها زبان جوامع فرهیخته و ادبی خاورمیانه از صحنه بیرون راند. سلجوقیان با مهاجرت از ماوراءالنهر (که هنوز فرهنگ ایرانی و زبان فارسی بر آن حاکم بود) سرتاسر ایران را مال خود کردند؛ آن‌ها به لحاظ فرهنگی موقعیت و جایگاه بالایی نداشتند، از این‌رو زبان فارسی، زبان دیوانی و فرهنگی آن‌ها در سرزمین‌های ایران و آناتولی شد. فرهنگ فارسی سلجوقیان روم در سطح بالایی قرار داشت و مدت‌ها طول کشید تا زبان ترکی و به‌تدریج در زمینه‌های حکومتی و ادبی به جایگاه آن رسید؛ زبان فارسی در تمدن عثمانی چنان نفوذ کرد و ریشه دواند که تا
در تمدن عثمانی چنان نفوذ کرد و ریشه دواند که تا قرن نوزدهم قدرت و صلابت خود را نگاه داشت. آناتولی از مهم‌ترین مناطق خاورمیانه بود که سلجوقیان وارد آن شدند و تأثیرات بی‌درنگ و عمیق و گسترده‌ای در آن برجای گذاشتند، طوری‌که آثار عمیق و گستردهٔ سیاسی، مذهبی و فرهنگی آن‌ها هنوز هم محسوس و قابل مشاهده است. در این منطقه (آناتولی) سلطنت سلجوقیان روم با مرکزیت قونیه و سایر امارت‌نشین‌های ترک‌نژاد شمال و شرق آناتولی بر بخش بزرگ مناطق امپراتوری بیزانس و ارمنستان آسیای صغیر تسلط یافت. خاستگاه و پیشینهٔ سلجوقیان.
آسیای صغیر تسلط یافت. خاستگاه و پیشینهٔ سلجوقیان. سلجوقیان شاخه‌ای از قوم ترک اوغوز بودند. توقوز اوغوز یا «قبایل نه‌گانه اوغوز» بخشی از امپراتوری نخستین گوک‌ترک را در اوایل سدهٔ هشتم میلادی شکل می‌دادند و در کتیبه‌های اورخون، سالنامه‌های سلطنتی این امپراتوری بارها از آن‌ها نام برده شده است. هنگامی که این امپراتوری در سال ۷۴۱ م فروپاشید، سرکردهٔ اوغوزها سرانجام در جناج راست اردوی ترکان غربی به مقام نظامی یبغو دست یافت. اوغوزها از راه استپ‌های سیبری به طرف جنوب غرب تا دریاچهٔ آرال و سرحدات ماوراءالنهر، و از
غرب تا دریاچهٔ آرال و سرحدات ماوراءالنهر، و از طرف شرق تا ولگا و جنوب روسیه دست به مهاجرت زدند. اوغوزها در اواخر سدهٔ چهارم هجری در سرحدات و حواشی شمالی امارت سامانی ظاهر شدند و از اینجا به بعد حضوری شفاف و روشن در تاریخ اسلام یافتند. ایل حاکم بر قوم اوغوز ایل قنیق بود و خاندان سلجوق (که ظاهراً از گروه‌های بزرگ اجتماعی نیز به حساب نمی‌آمدند) از ایل قنیق بودند. بعدها که سلجوقیان در ایران صاحب قدرت و شوکت شدند درصدد برآمدند تا به این خانواده پیشینهٔ باشکوهی قائل شوند؛ از این‌رو ابوالعلاءبن حسول (متوفی ۴۵۰
قائل شوند؛ از این‌رو ابوالعلاءبن حسول (متوفی ۴۵۰ ه‍.ق) دبیر رسمی طغرل‌بیک آن‌ها را به افراسیاب، شاه افسانه‌ای ترکان پیوند داد. طبق شواهد متقن تاریخی، چنین می‌نماید که سرکردهٔ سلجوقیان (با نام سلجوق‌بن دقاق‌بن تمور یلیغ «آهنگین کمان») در سدهٔ چهارم هجری در کنار منصب یبغو، مقام سوباشی یا فرماندهی نظامی را نیز به دست آورده است. سلجوقیان به حکم غلبه و تنگی چراگاه و مرتع با خدم و حشم خود به جند در سفلای سیر دریا رفتند و در اینجا سلجوق درگذشت و خانواده و پیروان او به اسلام گرویدند. دشمنی و خصومت دو تیره ایل قنیق
به اسلام گرویدند. دشمنی و خصومت دو تیره ایل قنیق (اوغوز و سلجوق) تا سال ۴۳۳ ه‍.ق ادامه داشت و در این زمان سلجوقیان با پیروزی‌هایی که در خراسان و خوارزم کسب کرده بودند، ملک‌شاه فرزند و جانشین نهایی یبغو علی را از خوارزم راندند. در این روزگار سلجوقیان و سایر گروه‌های غزان در حواشی خوارزم و ماوراءالنهر به خدمت سامانیان که در این ایام دچار مشکلات زیادی بودند، درآمدند و در نهایت جانشین نهایی آنان در شمال جیحون، قراختاییان و حکام محلی خوارزم که از حواشی استپ به این مناطق و قراقوم (جمهوری ترکستان امروزی) وارد شده
مناطق و قراقوم (جمهوری ترکستان امروزی) وارد شده بودند، شدند. سرکردگان سلجوقیان در آغاز سه فرزند سلجوق، موسی، میکائیل و ارسلان (و احتمالاً چهارمین فرزند او یوسف) بودند و از نسل بعد دو فرزند میکائیل، طغرل‌بیک محمد و چغری‌بیک داود رهبری آن‌ها را بر عهده گرفتند. در سال ۴۲۶ ه‍.ق مسعود غزنوی از سلجوقیان و پیروان آنها، مناطق نسا، فراوه، سرخس و چراگاه‌های حاشیه شمالی خراسان را درخواست کرد. سلجوقیان در چند سال بعد به خراسان رخنه کردند و به طرف غرب تا شمال ایران هجوم آوردند و جنگجویان سبک‌سلاح و چابک آن‌ها در مقابل
آوردند و جنگجویان سبک‌سلاح و چابک آن‌ها در مقابل سپاه مجهز ولی کم‌تحرک غزنوی به پیروزی رسیدند و پس از شکست دادن مسعود غزنوی در دندانقان در سال ۴۳۱ ه‍.ق توانستند خراسان را به دست بیاورند و سپس نواحی دیگر ایران را مال خود کنند. طغرل هنگامی که برای نخستین بار و به‌طور موقت نیشاپور را در دست گرفت (۴۲۹ ه‍.ق) راه استقلال در پیش گرفت و خطبه به نام خود خواند (گرچه شاید در کنار نام سلطان مسعود غزنوی) و لقب سلطان معظم را به خود داد و این عنوان سرانجام روی سکه‌های او نقش بست. پس از مرگ طغرل در سال ۴۵۵ ه‍.ق آلپ ارسلان
بست. پس از مرگ طغرل در سال ۴۵۵ ه‍.ق آلپ ارسلان رهبری امپراتوری سلجوقی را در درست گرفت. تمامی حاکمان بعدی سلجوقیان بزرگ و حاکمان سلجوقی عراقی و غرب ایران از بازماندگان آلپ ارسلان هستند. پس از آلپ ارسلان و ملکشاه که جانشین او شد بر سر مسئلهٔ جانشینی صحبت‌های زیادی به میان آمد. پیشتر در زمان سلطنت طغرل، ابراهیم ینال و دو تن از برادرزادگان وی علیه طغرل شوریدند (۴۵۱ ه‍.ق) ولی شورش آن‌ها ناکام ماند. هنگامی که آلپ ارسلان به قدرت رسید (۴۵۵ ه‍.ق) عمویش، قلتمش، در ساوه شورش کرد (۴۵۶ه‍.ق) و مسئلهٔ ارشدیت خانوادگی را
شورش کرد (۴۵۶ه‍.ق) و مسئلهٔ ارشدیت خانوادگی را پیش کشید. هنگامی که ملکشاه در سال ۴۶۵ ه‍.ق به جای پدر نشست عموی او، قاورد، شورش کرد ولی با دخالت نظام‌الملک به قتل رسید. آلپ ارسلان به منظور جبران داعیه سلطنت قلتمش، فرزند او، اسماعیل، را به همراهی ترکمانانی که احتمال سرپیچی از آن‌ها می‌رفت و از تمرکز قدرت نیز چندان راضی نبودند به طرف غرب و درون سرزمین‌های آناتولی فرستاد و ورود آن‌ها به این سرزمین موجبات گسترش سلجوقیان و پیروزی آن‌ها را بر بیزانسی‌ها در سال ۴۶۳ ه‍.ق در نبرد ملازگرد فراهم ساخت. از همین اقدام
ه‍.ق در نبرد ملازگرد فراهم ساخت. از همین اقدام بود که بعدها سلطنت سلجوقیان روم در قونیه شکل گرفت. نخستین ارتباط‌های ترکان با عالم اسلام. ترکان سلجوقی که یکی از دوران‌های بسیار مهم تاریخ ایران را به خود اختصاص داده‌اند، در روزگاری ظهور کردند که خلافت عباسی رو به سستی می‌رفت، زیرا حکومت یکپارچهٔ آن‌ها به دولت‌های بسیاری بخش شده بود. سلاجقه به زودی داری چنان قدرتی شدند که توانستند در جریانات منطقه مداخله کنند. آن‌ها در بیشتر موارد به عنوان هم‌پیمان سامانیان ضد دشمنان آن‌ها وارد جنگ با آن‌ها می‌شدند. از سدهٔ
دشمنان آن‌ها وارد جنگ با آن‌ها می‌شدند. از سدهٔ پنجم هجری به این‌سو شمار دودمان‌های ترک که در عالم اسلام به حکومت می‌رسیدند رو به افزایش می‌رفت، به‌طوری‌که در سرزمین‌های دوردستی نظیر الجزایر و بنگال فرمانروایانی بودند که اصلیت ترکی داشتند. در عصر بویهیان دیلمی، در مالکیت و بهره‌برداری از زمین در ایران دگرگونی‌های بسیاری به وجود آمده بود؛ اما ظهور سلجوقیان دگرگونی‌های بیشتری را به بار آورد. در جمعیت موجود ایران، رقم صحراگردانی که از دشت‌ها می‌آمدند، زیاد نبود و ترکان سلجوقی مدت‌ها در میان دشمن بالقوه که
نبود و ترکان سلجوقی مدت‌ها در میان دشمن بالقوه که اکثریت غیرترک بودند، گروه کوچکی را تشکیل می‌دادند تا اینکه عالی‌ترین قدرت سیاسی به دست آن‌ها افتاد و همان‌گونه که پیش از این اشاره شد آن‌ها تأثیر به سزایی در معادلات سیاسی و اجتماعی جهان اسلام به دنبال داشتند. جغرافیای تاریخی آسیای صغیر. آسیای صغیر (شبه جزیرهٔ آناتولی) شبه جزیرهٔ بسیار پهناوریست که از سوی شمال به دریای سیاه و تنگه بسفر (بوسفور) و دریای مرمره و تنگهٔ داردانل، از جانب مغرب به دریای اژه و بخشی از دریای مدیترانه، از سوی جنوب به دریای مدیترانهٔ
از دریای مدیترانه، از سوی جنوب به دریای مدیترانهٔ شرقی و سوریه و عراق، از شرق به ایران، و از شمال شرقی به ارمنستان و گرجستان محدود است. امروزه همهٔ آسیای صغیر جزء بخش آسیایی خاک ترکیه به حساب می‌آید. وسعت سرزمینی که سلاجقهٔ روم بر آن حکومت می‌کردند در زمان‌های مختلف تغییر پیدا می‌کرد و با زیاد و کم شدن قدرت امپراتوری روم شرقی و پیشرفت دولت ارمنستان صغیر مسیحی و اوضاع کشورهای مسلمان‌نشین مجاور که برخی به دست صلیبیون مغلوب شدند و فرمان‌روایی رعایای مسلمانان آن نواحی به دست رومیان افتاد ارتباط داشت. اسامی