payamvha/North_RAG huggingface dataset:
طولانی مدت از بارندگی آن در اختیار نیست، اما آمار ایستگاه‌های محلی حکایت از این دارد که میانگین بارندگی آن حدود ۱۹۰ میلی‌متر است. بیشینهٔ دما در تابستان به ۳۵ درجه می‌رسد و کمینهٔ دمای ثبت‌شده در زمستان حدود ۱۹- است. زبان و لهجه. زبان ساکنان قمصر اساساً فارسی است. البته در بیان مطالب و نحوه تلفظ لغات و به کاربردن صدای حروف (کسر و فتح و ضم) تفاوت‌هایی دیده می‌شود که این خود متأثر حضور مردم کاشان در این منطقه است. از دیدگاه زبان‌شناسی علمی نیز زبان ساکنان قمصر فارسی است و گویش و لهجهٔ این منطقه با لهجهٔ
قمصر فارسی است و گویش و لهجهٔ این منطقه با لهجهٔ کاشانی اندکی تفاوت دارد. از حیث زبان‌شناسی تاریخی، زبان و گویش ساکنان برخی از روستاهای بخش قمصر نظیر قهرود کاملاً با زبان فارسی امروزی متفاوت است و به‌طور کلی به علت در حاشیه ماندن این روستا از تحولات تاریخی و دگرگونی‌های فرهنگی و روحیه مقاومت و پایداری در برابر تجدد زبان کنونی ساکنان این روستا زبان پهلوی ساسانی است و به‌طور کامل رواج دارد. در محاورهٔ معمول ساکنان قمصر، الفاظ و لغات خاص و غیر مرسوم و نامأنوس زیادی به کار می‌رود که تعداد آن‌ها اندک نیست و این
به کار می‌رود که تعداد آن‌ها اندک نیست و این نیازمند بررسی بیشتر است. محصولات. قمصر علاوه بر گلاب و عرقیات گیاهی محصولات دیگری هم دارد از جمله عصاره یا عطر گل محمدی که به کشورهای اروپایی صادر می‌شود، آلوچه یا گوجه‌سبز خشک شده، جوزقند (الگ یا نوعی هلوی پوست‌کندهٔ خشک‌شده و پرشده با پودر بادام و هل و شکر و آرد نخودچی)، صابون محلی، قالی دست‌بافت (این سه مورد اخیر در سال‌های اخیر تقریباً از رونق افتاده‌اند) که البته در چند سال گذشته و از سال ۱۳۹۸ شمسی جوزقند قمصر جز میراث ناملموس ثبت گردیده است. گلاب قمصر شهرت
جز میراث ناملموس ثبت گردیده است. گلاب قمصر شهرت جهانی دارد و هر سال خانهٔ کعبه با آن شسته می‌شود. مردم شناسی. جمعیت. جمعیت شهر قمصر در سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۳،۸۷۷ نفر بوده است. زبان و مذهب. دین مردم این شهر اسلام و مذهب آن‌ها شیعه است. زبان مردم قمصر نیز همانند اکثر کاشانی ها فارسی و با لهجه کاشانی است. وقایع طبیعی. از وقایع این شهر می‌توان زلزلهٔ مهیب سال ۱۲۶۰ و سیل سال‌های ۱۳۳۵ و ۱۳۸۶ را نام برد. تاریخچهٔ گل و گلاب. برای انواع گل رز (Rose) در فارسی نام‌هایی مانند سرخ گل و گل محمدی یا گل چای ذکر شده
مانند سرخ گل و گل محمدی یا گل چای ذکر شده است. البته این نام بیانگر تنوع گسترده گونه‌های آن نیست زیرا تاکنون بیش از ۲۰۰۰۰ گونه گل رز شناخته شده است. این گل گذشته از آن که سر دسته تیره مهمی از گیاهان است از نظر ساختمان، رنگ و عطر گل‌هایش کامل‌ترین نوع گل است و تاکنون هیچ‌یک از جنس‌ها و نژادهای متنوع گیاهان در تنوع و تکامل به پای این گل نرسیده است. نژاد گل سرخ به ۷ دسته تقسیم شده است: سرخ گل فرانسه نسترن گل چای سرخ گل با گل‌های متعدد سرخ گل مینیاتور سرخ گل بنگال سرخ گل ایران در بین گونه‌های متنوع رزها و
بنگال سرخ گل ایران در بین گونه‌های متنوع رزها و سرخ‌گل‌ها، سرخ گل ایران یا گل محمدی، که از خانوادهٔ Rosaceus است و در منابع مختلف و در کشورهای غربی و انگلیسی زبان به Domask Rose معروف است، منحصر به ایران است و طبق نظر اکثر کارشناسان زیست گیاهی گونهٔ مذکور از ابتدا در ایران پرورش یافته و از این کشور به دیگر نقاط جهان پخش شده است. گل محمدی یا طلای معطر از نظر ویژگی‌های فیزیکی و شکل ظاهری دارای خصوصیات زیر است: گل نیمه پر پر، صورتی رنگ و بسیار خوشبو، برگ‌گل‌ها به شکل تخم مرغی، دارای ۵ تا ۷ برگچه و یک دم برگ،
به شکل تخم مرغی، دارای ۵ تا ۷ برگچه و یک دم برگ، شکل گیاه آن بوته‌ای پر پشت با بلندای نزدیک به ۱٫۵ متر، دارای خارهای ریز بیشمار روی ساقه‌ها به ویژه در ساقه‌های جوان آن. برای تهیه بهترین گلاب در ماه‌های اردیبهشت و خرداد، باید گل‌های محمدی قبل از طلوع آفتاب چیده شوند و به دستگاه‌های گلاب‌گیری منتقل شوند. انواع گلاب، ساده، دوآتشه و ممتاز می‌باشد. در نشستی در ۱۳۷۴/۹/۲۲، که با حضور ریاست انجمن باغبانی ایران و شماری از استادان دانشگاه‌های ایران برگزار شد، گل سرخ محمدی با ویژگی‌های مذکور به عنوان گل ملی کشور
سرخ محمدی با ویژگی‌های مذکور به عنوان گل ملی کشور تأیید و برگزیده شد. منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ قمصر گذشته، حال، آینده نویسنده:هادی اکبری http://www.qamsar.ir https://web.archive.org/web/20130313151848/http://sartar.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86.html
کَرکِوَند شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان مبارکه در استان اصفهان است. این شهر در جنوب غربی استان اصفهان و در فاصله ۶۵ کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد. کارخانه فولاد مبارکه در همسایگی این شهر است. از مکان‌های دیدنی این شهر می‌توان به خانه اربابی، برج‌های کبوتر و امامزاده حلیمه خاتون اشاره کرد. وجه تسمیه. براساس شواهد و مستندات جدید کرکوند از طریق اسکان یک قبیله کوچ‌نشین و به احتمال قوی در دوره مغول به وجود آمده است این مطلب را ساختار دستوری واژه کرکوند که دارای پسوند اتصاف قبیله‌ای و عشیره‌ای است نیز تأیید
پسوند اتصاف قبیله‌ای و عشیره‌ای است نیز تأیید می‌کند در اسناد و مدارک باقی‌مانده از دوره صفوی به ویژه در طومار شیخ بهایی کرکوند با همین نام آمده است. شواهدی وجود دارد که مرکزیت این محل در اوایل دوره صفویه و پیش از آن در شمال محل فعلی در سمت غرب ده کهنه باغ معروف به باغ نواب بوده است. در سمت غرب باغ نواب که تا چندی پیش در سال قبل هنوز بعضی از سنگ مزارهای آن موجود بوده است. تاریخ سنگ‌ها و موقعیت محل گویای برجسته خاندان صفوی بنام میرزا رضی نوه دختری شاه عباس اول می‌داند و او همان کسی است که به جرم تصرف در
اول می‌داند و او همان کسی است که به جرم تصرف در موقوفات بدستور شاه عباس دوم اموالش توقیف و خودش کور شد. خیرآباد ا… قلی خان یکی از محله‌های کرکوند روستائی است که در دوره صفویه به همین نام موسوم بوده است سیاهبوم در آن زمان رمضان آباد و باغشاه یکی از مزارع محله سورچه پائین از روستای دوره قاجار که تابع سمیرم و در اوایل دوره پهلوی خرو دهستان آشیان و تابع لنجان علیا بوده است. کشاورزی. زاینده رود به عنوان یک منبع دائمی در سال‌های اخیر با مشکل بی آبی مواجه شده است. اما منابع آبی موقتی دیگری نیز ناشی از ریزش‌های
اما منابع آبی موقتی دیگری نیز ناشی از ریزش‌های جوی وجود دارد که این آب‌های سطحی موقتی نیز پس از مشروب کردن بخشی از کرکوند از طریق دو مسیل در شمال این شهر به زاینده رود می‌پیوندد. محصولات کشاورزی این شهر شامل برنج، گندم، جو، پیاز، گوجه، هلو، زرد آلو و.. می‌شود. متأسفانه به دلیل خشکسالی و آلودگی هوا کشاورزی این منطقه دچار ورشکستگی و روبه نابودی است. جمعیت. شهر کرکوند طبق سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ دارای ۷۰۵۸ نفر جمعیت بوده است. جغرافیا. شهر کرکوند متشکل از محلات کرکوند، سیاهبوم، سورچه پائین، خیرآباد
از محلات کرکوند، سیاهبوم، سورچه پائین، خیرآباد و محمدیه در حاشیه جلگه سرسبز زاینده رود و در بین ارتفاعات زاگرس شرقی مابین چاله سنندج به سیرجان بر روی طول جغرافیایی ۴۸٫۵۱ شرقی و عرض جغرافیایی ۲۲٫۳۲ واقع شده و از جنوب به مجتمع فولاد مبارکه، از غرب به شهرستان لنجان، از شرق و شمال به شهرستان مبارکه محدود می‌شود، مسیر ترانزیتی کنار گذر غربی اصفهان از مرکز این شهر است.
کلیشاد و سودرجان، شهری در بخش مرکزی شهرستان فلاورجان در استان اصفهان ایران است که در فاصله ۱۰ کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد. این شهر دارای مجموعه ویلا سازی‌ها و مجموعه باغ رستوران‌های فراوان است که از چهار محله تشکیل شده است. نام این شهر از دو محلّهٔ «کلیشاد» و «سودرجان» گذاشته شده است و حدّفاصل این دو محل، یک خیابان است؛ امّا فرهنگ، لهجه و برخی از آداب و رسوم این دو محلّه به‌طور چشمگیری متفاوت است. افجد و آغچه‌بدی نیز قسمت‌هایی از شهر کلیشاد و سودرجان به‌شمار می‌روند. وجه تسمیه کلیشاد و سودرجان را وجود دو
می‌روند. وجه تسمیه کلیشاد و سودرجان را وجود دو قلعهٔ قدیمی به این‌نام‌ها در این دو محل گفته‌اند که شهر سودرجان در قدیم یک قلعه یا کاروانسرایی بوده است که این قلعه یا کاروانسرا در حال حاضر محلی بین مزارع کشاورزی شهر سودرجان و شهر ابریشم قرار گرفته است که با توجه به عدم وجود فیزیکی قلعه، مردم و ساکنان محلی آن قسمت را با نام قلعه می‌شناسند. این قلعه با نام قلعه سورگان شناخته می‌شده است و با گذر زمان و تغییر آوایی و گویشی در نام این شهر، این نام به سورگون و بعدها به سودرجان تغییر پیدا کرده است که حتی در گویش
به سودرجان تغییر پیدا کرده است که حتی در گویش محلی از سوی بومیان منطقه و مناطق اطراف هنوز هم نام این شهر به صورت عامیانه «سورگون» ذکر می‌شود و به اهالی این شهر «سورگونی» می‌گویند. افجد یکی از محله‌های شهر کلیشاد و سودرجان از توابع شهرستان فلاورجان می‌باشد. در وجه تسمیه افجد نقل شده که افجد، روستایی در جنوب غرب اصفهان بوده است که در منطقه لنجان سفلی می‌باشد. این روستا داری قنات آبی بوده که از زیر یک مسجد در روستای سهلوان (شهر بهاران) سرچشمه می‌گرفته و نیز آب این قنات در محل افجد از داخل مسجد گذر می‌کرده که
این قنات در محل افجد از داخل مسجد گذر می‌کرده که هنوز نهر خشک شده در داخل مسجد قدیمی محل قراردارد و نام روستا از کلمه آبمسجد که در لهجه محلی اوجِد و ابجِد بیان می‌شده و درگذر زمان به افجد تغییر یافته است. «وجه تسمیه محله آغچه بدی نیازمند درج ویراستار است» جغرافیا. موقعیت جغرافیایی. شهر کلیشاد و سودرجان در کنار شهر ابریشم و شهرداری منطقه ۱۳ اصفهان که در دشتی در ۱۱کیلومتری جنوب غربی اصفهان و ۱/۵ کیلومتری جنوب شرقی فلاورجان و شرق بزرگراه اصفهان به زرین‌شهر قرار دارد. این شهر از شمال به شهرستان‌های خمینی‌شهر و
دارد. این شهر از شمال به شهرستان‌های خمینی‌شهر و نجف آباد، از جنوب به شهرستان مبارکه، از شرق به شهرستان اصفهان و از غرب به شهرستان لنجان محدود می‌شود. ارتفاعات. ارتفاعات مهم شهر شامل: ایران کوه (شاه کوه)، کوه فیروزان و نیز گردنه آبنیل است که در انتهای جنوبی ایرانکوه (شاه کوه) واقع است و راه اصفهان به گرکن شمالی (پیربکران) از آن عبور می‌نماید. این شهرستان قریب به ۱۶۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. آب و هوا. کلیشاد و سودرجان دارای آب و هوایی معتدل و خشک است. وجود ساحل زیبای زاینده رود و درختان فراوان و انبوه
ساحل زیبای زاینده رود و درختان فراوان و انبوه سبب اصلی اعتدال هوا در کلیشادوسودرجان است. زاینده رود مهم‌ترین منبع تأمین آب زراعتی در شهر می‌باشد که به وسیلهٔ انشعابات کوچک و بزرگ خود نیاز مزارع کشاورزی را تأمین می‌کند. مردم. جمعیت. نرخ رشد و گسترش شهرنشینی زمینه‌های اقتصادی حاصل از گسترش فعالیت‌های صنعتی در منطقه کلیشاد و سودرجان می‌باشد. تاقبل از حمله افغانها به ایران به صورت دو قلعه کلیشاد و سودرجان وجود داشته است و در حال حاضر حدود ۲۴ هزار نفر جمعیت دارد. اهمیّت کلی شهر. رودخانهٔ زاینده رود از کنار این
اهمیّت کلی شهر. رودخانهٔ زاینده رود از کنار این شهر عبور می‌کند که این شهر را از چشم‌اندازهای زیبایی برخوردار نموده و به ایجاد پارک ساحلی کلیشاد منجر شده است. از جاذبه‌های گردشگری شهر می‌توان به پارک زیبای ساحلی این شهر در حاشیهٔ رودخانهٔ زاینده‌رود (با امکانات تفریحی و ورزشی) و برج‌های کبوترخانه (مربوط به دوره قاجاریه) اشاره کرد. از بناهای تاریخی این شهر حمام تاریخی آن است که در فهرست آثار ملی ثبت شده است. مسجد جامع شهر کلیشاد نیز از مکان‌های دیدنی است که با ترکیبی از معماری مدرن و سنتی، بنایی زیبا
که با ترکیبی از معماری مدرن و سنتی، بنایی زیبا به‌وجود آورده است و هم‌اکنون میزبان برگزاری مجالس مذهبی همچون محفل انس با قرآن کریم، اعتکاف،و … است و در حال حاضر به زورخانه تبدیل شده است. اماکن مذهبی. از جمله اماکن مذهبی شهر می‌توان به بقعه‌های سیدابراهیم و شاه‌عبدالله در کلیشاد و سید عبدالله معروف به امامزاده شاهجراء در سودرجان اشاره کرد و مسجد اعظم سودرجان، مسجد بقیةالله سودرجان، مسجد جامع کلیشاد و حسینیه حضرت ابوالفضل کلیشاد نیز جزو اماکن مذهبی این شهر به حساب می‌آیند. پارک ساحلی کلیشاد. این پارک در
به حساب می‌آیند. پارک ساحلی کلیشاد. این پارک در مجاورت زاینده‌رود قرار دارد. اماکن فرهنگی. اماکن فرهنگی شهر شامل دانشگاه هنر، دانشگاه علمی کاربردی، کتابخانه مرکزی عمومی و سالن ورزشگاه سودرجان است. اقتصاد. کشاورزی. کشاورزی مهم‌ترین اشتغال مردم این شهر به حساب می‌آید و هرساله محصولات مختلفی نظیر برنج (با کیفیت مرغوب) معروف به برنج لنجان، سیب زمینی، پیاز، گندم، جو و انواع صیفی‌جات تولید می‌شود. صنعت. در این شهر یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های داروسازی ایران به نام شرکت داروسازی امین فعالیت دارد. منابع. iirancafe@
کُمشِچـِه شهری در بخش حبیب آباد از شهرستان برخوار در استان اصفهان کشور ایران است. این شهر در بیست و پنج کیلومتری جاده اصفهان قرار دارد. نان و نانوایی‌کردن در زندگی مردم این شهر نقش پررنگی دارد، تعداد زیادی از مردم شهر در کارگاه‌های نانوایی مشغول به کارند. برکت نان باعث شده است که نرخ بیکاری در این شهر پایین باشد. شهرک صنعتی این شهر دارای شش فاز و یکی از بزرگ‌ترین مراکز صنعتی استان است. زبان اهالی این شهر فارسی قدیم است و استفاده از این زبان مانند بسیاری از زبانهای دیگر قدیمی در حال نزول است. تعزیه (شبیه
زبانهای دیگر قدیمی در حال نزول است. تعزیه (شبیه خوانی) در این شهر دارای محبوبیت فراوانی است و هر ساله شاهد برگزاری تعداد زیادی از این نوع عزاداری در این شهر هستیم . این شهر دارای معادن باریت و فلوریت است. جغرافیای سیاسی، انسانی، اقتصادی. این شهر تابع شهرستان برخوار و یکی از سه شهر بخش حبیب آباد می‌باشد. کمشچه در حدود ۲۰ کیلومتری شمال شهر اصفهان واقع شده‌است. جمعیت این شهر بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ هجری شمسی جمعیت برابر با ۵۱۰۰ نفر بوده‌است. در این شهر نزدیک به ۳۰۰ واحد کارگاه نانوایی وجود دارد که تعداد زیادی
۳۰۰ واحد کارگاه نانوایی وجود دارد که تعداد زیادی از مردم این شهر در این کارگاه‌ها مشغول کارند. این شهر یک شهرک صنعتی نیز دارد که حدود ۲۰ درصد مردم این شهر در آن شهرک مشغول کارند. کمشچه به لطف کارگاه‌های نانوایی، شهرک صنعتی و البته تلاش و پشتکار مردم آن معضلی به نام بیکاری ندارد. کمشچه در سال ۱۳۸۱ خورشیدی به عنوان شهر شناخته شد.
کُمه شهری در بخش پادنا شهرستان سمیرم استان اصفهان ایران است. کمه جنوبی‌ترین شهر استان اصفهان است. این شهر در کوه‌پایه‌های خاوری قله دنا قرار گرفته و منطقه‌ای سردسیر است. چشمه بابا زرنگ، امامزاده بی بی گل خاتون مشرف بر شهر کمه، تپه وزیری معروف به (تل وزیری)/ طاقچه بت در شمال کمه/کلنجه کوه در جنوب کمه با پوشش گیاهی (گیاهان دارویی فراون) و جانوری فراوان از جاذبه های طبیعی شهر کمه میباشد. مردم. اکثریت مردم این شهر از ایل لر هستند و به و زبان لری و عده ایی نیز به ترکی سخن می گویند.
کَهریزسَنگ شهری است در بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان ایران است که در مسیر بلوار آتشگاه اصفهان به سمت شهر نجف‌آباد قراردارد و دارای مجموعه باغ و ویلاسازی های متعدد است. موقعیت جغرافیایی این شهر از شمال به اصغرآباد، از جنوب به قهدریجان، از شرق به کوشک و از غرب به شهر گلدشت ختم می‌شود؛ و به همین دلیل یکی از شهرهای مواصلاتی استان به‌شمار می‌رود. این شهر به‌دلیل قرارگرفتن در مسیر اصلی جادهٔ اصفهان-نجف‌آباد، از رونق اقتصادی خوبی برخوردار است. در اطراف شهر، باغات کشاورزی و دامداری وجود دارد. با توجه به
باغات کشاورزی و دامداری وجود دارد. با توجه به شرایط آب و هوایی اصفهان، شهرکهریزسنگ همانند اصفهان آب و هوایی نیمه خشک دارد.
کوشک شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان خمینی شهر در استان اصفهان ایران قرار دارد. این شهر، در غرب شهرهای خمینی شهر و اصفهان و در شرق شهر نجف آباد واقع شده‌است. این شهر به علت گنجایش بیش از هزار باغ به باغ شهر کوشک معروف است و در واقع نقش ریه تنفسی شهر اصفهان را در غرب این شهر ایفا می‌کند. از سرویس ها و خدمات زیرساختی شهر کوشک می‌توان به مرکز معاینه فنی اشاره کرد که در سطح استان مطرح میباشد. سابقه تاریخی. پیشینهٔ تاریخی کوشک به سده‌های پیش از اسلام بازمی‌گردد. برج‌های داخلی و قبرستان تاریخی شهر که از زمان
برج‌های داخلی و قبرستان تاریخی شهر که از زمان زرتشتیان آن باقی‌مانده گواه بر این مدعا است. از ابنیه تاریخی شهر کوشک می‌توان به ارگ باستانی و حمام تاریخی آن اشاره کرد. از دیگر اماکن تاریخی شهر محلهٔ پاچنار است که به زیربازارچه نیز شهرت دارد. همین‌طور آسیابی آبی در شمال غربی شهر قرار دارد که در سالیان اخیر بر اثر کم‌توجی و تبدیل مادی آب به کانال، آسیب دیده‌است. همچنین قسمتی از مسجد جامع این شهر که قدمت ۷۰۰ ساله دارد. آب و هوا. به لحاظ شرایط اقلیمی، کوشک از آب و هوایی مشابه اصفهان با این تفاوت که همیشه حدود ۲
و هوایی مشابه اصفهان با این تفاوت که همیشه حدود ۲ الی ۳ درجه از شهر اصفهان پایین‌تر است یعنی هوای سردتری نسبت به اصفهان دارد و به دلیل نزدیکی به مرکز شهر اصفهان (۱۳ کیلومتر) و وجود باغات خوش‌منظره و هوای پاک مورد استقبال گردشگران قرار دارد. منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
گزِ بُرخوار، شهری در بخش مرکزی شهرستان شاهین‌شهر در استان اصفهان ایران است. موقعیت جغرافیایی. شهر تاریخی گز در دشت نسبتاً مسطحی قرار گرفته که فاقد عوارض طبیعی است. این شهر به فاصله ۱۸ کیلومتری شمال اصفهان قرار دارد. آب و هوا. از نظر آب و هوایی دارای آب و هوای نیمه صحرایی و از لحاظ اقلیم‌شناسی جزء اقلیم نیمه‌بیابانی خفیف به‌شمار می‌رود. بارندگی آن کمتر از شهر اصفهان و تبخیر آن زیادتر است. خاک‌های منطقه عموماً از جنس رس با چسبندگی نسبتاً زیاد با کمی شن و ماسه است. پیشینه تاریخی. قدمت و کهن‌سالی گز به بیش از
است. پیشینه تاریخی. قدمت و کهن‌سالی گز به بیش از چهارهزار سال پیش می‌رسد. بافت این شهر از بافت قدیمی بیرون آمده و اگر چه در گذشته به صورت سنتی ساخته شده اما در دهه‌های گذشته دگرگونی‌هایی در بافت و معماری نوین انجام شده و سبک نوین معماری در آن آغاز شده است. فردوسی در شاهکار خود یعنی شاهنامه در داستان شاپور ذوالاکتاف در زمان رفتن شاه ایران به روم از شهر گز نام برده و در بیتی اشاره میکند که : به بازارگانی برفتم ز جز یکی کاروان دارم از خز و بز حمدلله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب می‌نویسد: «بهمن بن اسفندیار در این
نزهةالقلوب می‌نویسد: «بهمن بن اسفندیار در این ده آتشکده‌ای ساخته است.» برخی تاریخ شناسان بر این باورند که این آتشکده بعد از یورش اعراب به ایران و با نفوذ اسلام در این شهر به مسجد تبدیل شده است. گزبرخوار با دارا بودن تپه باستانی باقی‌مانده از دوران اشکانیان، قدیمی‌ترین سند باستان‌شناسی و گور خمره را در خود دارد. گویش و زبان محلی. گویش و زبان گزبرخوار گویش گزی، فرس قدیم به‌صورت قسمتی از زبان‌های چهارگانه پهلوی یا پهله‌ای (شهری)، ولایتی (روستایی)، بتری (بریده و کوتاه) و دری که مربوط به بیان و دشت و دره و صحرا
کوتاه) و دری که مربوط به بیان و دشت و دره و صحرا بوده است. این زبان به تدریج از قرن یازدهم هجری به بعد تحت تأثیر زبان و خط فارسی قرار گرفته و تغییر یافته است ولی در حال حاضر، زبان مزبور یک زبان قدیمی و اصیل محسوب می‌گردد و از نظر نوشتار بدون خط و از الفبای فارسی و عربی و اعراب آن‌ها کارایی گرفته و می‌گیرد و به دلیل همانندی‌هایی که در برخی واژه‌ها با گویش زبان آلمانی و بعضی نواحی اروپا و حتی یونان داشته است، مورد تحقیق و بررسی متخصصان و فرهنگ شناسان آلمانی نظیر «ویلهلم آیلرس» (۱۹۸۹–۱۹۰۶ م) قرارگرفته است. به
«ویلهلم آیلرس» (۱۹۸۹–۱۹۰۶ م) قرارگرفته است. به طوری که نامبرده، هنگامی که در موسسّهٔ باستان‌شناسی آلمان در اصفهان بود (۱۳۲۰–۱۳۱۵ هـ. ش) و سپس در دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی به ضبط زبان گزی همّت گماشت. وی حاصل این گردآوری را با کمک اولریش شاپکا در دو جلد نفیس در آلمان و با عنوان «Westiranische Mundarten aus der Sammlung Wilhelm Eilers» (گویش‌های ایران باختری از گردایه‌های ویلهلم آیلرس) منتشر کرد. این زبان در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۹۶ در فهرست آثار میراث ناملموس کشور با شماره ۱۵۳۰ و با نام «گویش گزی» ثبت گردید. دیوان درویش
۱۵۳۰ و با نام «گویش گزی» ثبت گردید. دیوان درویش عباس گزی به زبان محلی گزبرخوار به جا مانده و به چاپ رسیده است. این کتاب شامل حدود ۴۰۰ غزل است بناهای تاریخی. تپه باستانی گز. مهم‌ترین سند تاریخی شهر گز، تپه باستانی گز می‌باشد که در محدوده پارک مدرس گز قرار دارد. این تپه از سال ۱۳۸۴ به صورت اتفاقی کشف گردید و طی یک فصل کاوش باستان‌شناسی، پنج گور خمره و تعدادی خشت‌های سفالی از دل این تپه کشف گردید. بنا به نظر کارشناسان میراث فرهنگی استان اصفهان، این گور خمره‌ها مربوط به دوران اشکانیان بوده و قدمت گز به دوره
مربوط به دوران اشکانیان بوده و قدمت گز به دوره اشکانی می‌رسد. نمونهٔ مشابه این گور خمره‌ها در تپه اشرف اصفهان و تپه سیلک کاشان مشاهده شده است. علیرضا جعفری زند باستان‌شناس، در مصاحبه ای با خبرگزاری ایرنا اعلام کرد: آنچه باعث شده احتمال اشکانی بودن تپه اشرف اصفهان قوت بگیرد، گورخمره‌هایی بود که قبلاً مشابه آن‌ها در تپه گز کشف گردید. این تپه در سال ۱۳۸۵ به شماره ۱۶۰۰۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. در سال‌های بعد در حفاری‌ها اطراف شاه نعمت اله، که در راس تپه قرار دارد، دو ظرف شیشه ای (اشکدان یا
در راس تپه قرار دارد، دو ظرف شیشه ای (اشکدان یا گلابدان) مربوط به دوره ساسانی کشف گردید که توسط اداره اوقاف شهرستان شاهین شهر ضبط گردید. همچنین تعدادی قبر گبرا، نیز پیدا شد که جهت این گورها بر خلاف جهت گورهای مسلمانان بود و مربوط به قبل از اسلام می‌باشد. در حال حاضر پنج گور خمره کشف شده از تپه باستانی شهرگز در موزه مردم‌شناسی شهر گز واقع در فرهنگسرای ادیب برومند نگهداری می‌شود. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ و همزمان با روز جهانی موزه‌ها، آیین رونمایی از دو گورخمرهٔ مکشوفه از تپه گز که توسط دانشگاه هنر اصفهان
مکشوفه از تپه گز که توسط دانشگاه هنر اصفهان مرمت شده بود، با حضور مدیر کل میراث فرهنگی استان اصفهان در فرهنگسرای ادیب برومند شهر گز رونمایی شد. مسجدجامع گز. مسجد جامع گز یک مسجد کوچک چهار ایوانی از دوره سلاجقه است (قرن ششم) که دردوره‌های بعد خرابی‌هایی به آن وارده آمده و دوباره تجدید ساختمان شده، با این همه، مقدار زیادی از مشخصات سلجوقی خود را حفظ کرده است. ایوان‌های شمالی، جنوبی، شرقی و غربی دراین مسجد، دو به دو قرینه هم هستند و صحن آن به شکل مربع و طول و عرض آن در حدود ۱۲ متر می‌باشد. آثار قابل ملاحظه
و عرض آن در حدود ۱۲ متر می‌باشد. آثار قابل ملاحظه سلجوقی این مسجد در ایوان غربی آن است و دو راهروی فعلی مسجد در طرفین این ایوان قرار دارند. در هر یک از اضلاع شمالی و جنوبی، ایوانی در مدخل به ارتفاع تقریبی دو متر و نیم قرار دارد. کاروانسرای عباسی. یکی از نمونه‌های جالب کاروانسراهای دوره شاه عباس اول که در سر راه اصفهان به شمال ساخته شده، کاروانسرای گز است. طول این کاروانسرای تاریخی در قسمت خارج آن از مشرق به مغرب ۹۶ متر و عرض آن از شمال به جنوب ۸۳ متر و در داخل کاروانسرا طول صحن آن از مشرق به مغرب چهل متر و
کاروانسرا طول صحن آن از مشرق به مغرب چهل متر و عرض آن از شمال به جنوب ۴۰ متراست. در چهار گوشه کاروانسرا چهار برج دیگری بنا شده که منظره آن از دور هم نمایان است و برای دیده‌بانی به‌کار می‌رفته است. ارتفاع سردر باشکوه کاروانسرای گز یازده متر است و نمای خارجی آن شامل ایوان‌های فوقانی و تحتانی با جرزها و پشت‌بغل‌های کاشی‌کاری از نوع معقلی می‌باشد. قسمت فوقانی سردر ورودی کاروانسرا نیز تزئینات جالبی از نوع کاشی‌کاری معقلی دارد. موزه مردم‌شناسی برخوار. اولین موزه خصوصی مردم‌شناسی ایران با محور شناخت دشت برخوار به
مردم‌شناسی ایران با محور شناخت دشت برخوار به همت آقای مجید فروتن در فرهنگسرای ادیب برومند تأسیس گردیده است. این مجموعه حاوی ۱۰۰۰ قطعه شیء شامل اشیا و سفال‌های اشکانی و ساسانی، آلات زندگی مردم، نسخ و کتب، آهن‌آلات و قفل و یراق و … می‌باشد. مسجد آقا محمود. یکی از آثار آجری و قدیمی گز، مسجد مستطیلی شکل و کوچک آقامحمود به عرض تقریبی ۱۰ متر و طول ۱۲ متر بوده که در محل مدخل ورودی بازار قدیمی تخریب شده گز بنا گردیده و به نظر می‌رسد آن هم از آثار معماری اواخر حکومت صفویه باشد که توسط شخصی به نام آقامحمود بنا شده
صفویه باشد که توسط شخصی به نام آقامحمود بنا شده است. بقعه متبرکه امامزاده شاه نعمت‌اله و قبرستان سادات. یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین و مستندترین بناهای تاریخی دوران صفویه و مقابر متبرکه گز و منطقه برخوار است که بیش از ۵۰۰ سال قدمت دارد و از سال‌های ربع اول قرن دهم هجری (بعد از سال‌های ۹۱۷ هجری قمری) از زمان شاه اسماعیل صفوی بر جای مانده است. بنیاد فرهنگی و فرهنگسرای ادیب برومند. فرهنگسرای ادیب برومند در سال ۱۳۸۰ به همت شاعر ملی ایران ادیب برومند به منظور ایفای خدمتی ویژه برای زادگاه ایشان بنیاد شد. این
ایفای خدمتی ویژه برای زادگاه ایشان بنیاد شد. این فرهنگسرا به صلاحدید هیئت امنای این بنیاد و شورای شهر، فرهنگسرای ادیب برومند نامیده شده است. محل فرهنگسرا بنایی کهن، با قدمت حدود ۱۳۰ سال و به مساحت ۳۴۰۰ متر مربع می‌باشد. در قسمت شمالی زمین یک تالار مزیّن به گچ بری و شاه‌نشینی با دو پستو و در دو سوی آن دو طاق هم قواره و پیوسته به هم وجود دارد. در قسمت شرقی یک حوض‌خانهٔ بزرگ و یک آبدارخانهٔ کوچک و در قسمت غربی یک اتاق بزرگ با دو اتاق کوچک‌تر واقع شده است. افزون بر این در ضلع غربی یک راهرو به یک زیرزمین منتهی
بر این در ضلع غربی یک راهرو به یک زیرزمین منتهی می‌گردد که هم‌اکنون موزهٔ مردم‌شناسی برخوار در آن‌جا مستقر شده است. در حیاط این عمارت، حوضی آبی رنگ و دورسنگی در میان ساختمان و روبروی سالن ساخته شده و آب آن در جویباری به رنگ آبی پلّه پلّه با داشتن فوّاره‌های متعدد به سوی جنوب جاری می‌شود. این بنا در واقع بخشی از عمارت ساخته شده در عهد قاجار توسط حاج محمدعلی‌خان کلانتر، فرزند علی‌اکبر بیگ والی منطقه از عهد فتحعلی شاه قاجار بوده که شامل ۳ بخش بیرونی (فرهنگسرای کنونی)، اندرونی و کاروانسرا (مجموعاً حدود ۱۰ هزار
کنونی)، اندرونی و کاروانسرا (مجموعاً حدود ۱۰ هزار متر مربع) بوده است. فرهنگسرای گز برخوار یکی از خانه‌های تاریخی برومند در گز برخوار متعلق به آقای حیدرعلی خان برومند بود و در حال حاضر"فرهنگسرای ادیب برومند " نام گرفته است. دیگر آثار. باروی قدیمی شهر، منازل قدیمی امینیان و سلیمان آقا، باغ سالار. کشاورزی. کشاورزی شهر گز در گذشته معروف بوده است. وجود قنوات متعدد در منطقه حاکی از سابقه طولانی و پرکار مردم در امر کشاورزی است. لیکن به واسطه خشکسالی‌های متوالی و حفر چاه‌های عمیق در منطقه که به مبدأ قنوات نزدیک
حفر چاه‌های عمیق در منطقه که به مبدأ قنوات نزدیک بوده و نیز به واسطه عدم نگهداری و لایروبی بموقع، قنوات این شهر دچار کم‌آبی و رکود کشاورزی و از بین رفتن باغات و در نتیجه روی آوردن کشاورزان به شهرها وتغییرشغل آنهاراسبب شده است. محصولات عمده کشاورزی آن که به‌طور مختصر تولید می‌شود شامل:غلات، چغندر قند، به ویژه خربزه می‌باشد. از محصولات سر درختی می‌توان به پرورش درختانی نظیر پسته و انگور اشاره نمود. صنعت. به علت وجود خاک رس مرغوب و کوره‌های آجرپزی در این منطقه، شهر گزبرخوار تبدیل به یکی از قطب‌های صنعت تولید
شهر گزبرخوار تبدیل به یکی از قطب‌های صنعت تولید آجر ایران شده است. درآمد و کسب و کار. عموماً از طریق شغل آزاد کسب درآمد می‌کنند. پیوند به بیرون. سایت مسجد جامع گزبرخوار
گُلدَشت شهری در بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان است. نام اول این منطقه قلعه شاه بود که پس از انقلاب به شهرک امام تبدیل گردید. این شهر تا ۱۶ بهمن ۱۳۷۰، شهرک امام نام داشت که در آن تاریخ با الحاق قلعه سفید به آن ، امکان ارتقا به شهر را پیدا کرد و نام آن به گلدشت تغییر داده‌ شد. منطقه گلشهر. به منطقه شهر گلدشت از ابتدای بلوار ابوذر که از حدفاصل نمایندگی سایپا و مدیران خودرو آغاز می شود و تا آخر بلوار ابوذر امتداد پیدا می کند، گفته می شود. قلعه سفید. امروزه روستای قلعه سفید جزئی از شهر گلدشت محسوب می
روستای قلعه سفید جزئی از شهر گلدشت محسوب می شود و دارای دومحله ی بالا و پائین است.