payamvha/North_RAG huggingface dataset:
فراتر می رود. امواج سرمای شدید رخ می دهد که چندین روز به طول می انجامد و ممکن است مجبور به تحمل دمای باشید که حداکثر به می رسد. در غزنی، برف تا مدت ها پس از اعتدال بهاری باقی مانده است. دما تا پایین می آید. سنت شفاهی از نابودی کل جمعیت غزنی در اثر طوفان های برف در بیش از یک نوبت خبر می دهد. از طرف دیگر، دمای تابستان فوق العاده بالا است، به ویژه در مناطق آمو، جایی که حداکثر سایه غیر معمول نیست. گرمای تابستان در حوزه سیستان، جلال آباد و ترکستان شدید است. باد سیموم در ولایت قندهار در طول تابستان رخ می دهد.
سیموم در ولایت قندهار در طول تابستان رخ می دهد. فصل گرم با طوفان های مکرر گرد و غبار و بادهای شدید تشدید می شود. در حالی که پشته های صخره ای برهنه که کشور را در می نوردند، گرما را در طول روز جذب می کنند و آن را در شب ساطع می کنند و شب های تابستان را بسیار طاقت فرسا می کنند. در کابل، گرما گاهی با وزش بادهای خنک از هندوکش تعدیل می شود و شب ها معمولاً خنک هستند. در قندهار به ندرت در دشت ها یا تپه های پایین برف می بارد. وقتی این اتفاق می افتد، بلافاصله ذوب می شود. ترکیب تابستان های گرم و زمستان های به شدت سرد
ترکیب تابستان های گرم و زمستان های به شدت سرد با ایالت وایومینگ ایالات متحده قابل مقایسه است. باران های تابستانی که همراه با موسمی جنوب غربی در هند است، در امتداد دامنه های جنوبی هیمالیا می بارد و تا دره کابل تا لغمان بالا می رود، اگرچه در باجور و پنجکوره، زیر هندوکش و در شاخه های شرقی سفید کوه به وضوح احساس می شود. در این فصل در سر دره کورام نیز باران می بارد. جنوب این منطقه، کوه های سلیمان را می توان به عنوان حد غربی عملکرد موسمی در نظر گرفت. در بقیه افغانستان احساس نمی شود، که در آن، مانند بقیه آسیای
احساس نمی شود، که در آن، مانند بقیه آسیای غربی، باران و برف زمستانی قابل توجه ترین است. باران بهاری، اگرچه کمتر است، اما برای کشاورزی مهمتر از باران زمستانی است، مگر اینکه دومی به شکل برف ببارد. در غیاب تأثیرات موسمی، نشانه های آب و هوایی ثابت تری نسبت به هند وجود دارد. بوران های شمال غربی که در زمستان و بهار رخ می دهد، قابل توجه ترین ویژگی است و تأثیر آنها به وضوح در مرز هند احساس می شود. رودخانه‌ها، نهرها و دریاچه‌ها. افغانستان بین ماه نوامبر و مارس برف دریافت می‌کند، که به تدریج به رودخانه‌ها، نهرها،
دریافت می‌کند، که به تدریج به رودخانه‌ها، نهرها، کانال‌ها، دریاچه‌ها، برکه‌ها و چشمه‌های متعدد ذوب می‌شود، اما بیشتر آب شیرین این کشور همچنان به کشورهای همسایه جریان می‌یابد. این کشور حدود دو سوم از آب خود را به کشورهای همسایه پاکستان، ایران، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان از دست می‌دهد. سیستم زهکشی این کشور عمدتاً محصور به خشکی است. پوشش گیاهی. توزیع مشخص پوشش گیاهی در کوهستان‌های افغانستان شایان توجه است. توده عظیم آن محدود به رشته‌کوه‌های اصلی و شاخه‌های نزدیک آن‌هاست، در حالی که در امتدادهای دورتر و
نزدیک آن‌هاست، در حالی که در امتدادهای دورتر و انتهایی تقریباً به‌طور کامل غایب است؛ در واقع، این مناطق صخره و سنگ‌های عریان هستند. در خود رشته‌کوه آلپی سفیدکوه و شاخه‌های نزدیک آن، در ارتفاع ۱۸۰۰ تا ۳۰۰۰ متری، رشد فراوان درختان جنگلی بزرگ وجود دارد که در میان آن‌ها مخروطیان باشکوه‌ترین و برجسته‌ترین هستند، مانند "سرو هیمالیایی"، "Abies excelsa"، "کاج طویل‌برگ"، "کاج دریایی"، کاج چتری (کاج خوراکی، اگرچه این گونه احتمالاً وارداتی است، زیرا بومی اسپانیا و پرتغال است) و لارچ. همچنین سرخدار، فندق، سرو کوهی،
است) و لارچ. همچنین سرخدار، فندق، سرو کوهی، گردو، هلوی وحشی و بادام نیز وجود دارند. در سایه این درختان، چندین گونه از رز، پیچ امین‌الدوله، انگور فرنگی، انگور سیاه، زالزالک، رودودندرون و علفزار انبوهی می‌رویند که در میان آن‌ها تیره آلالگان از نظر فراوانی و تعداد جنس‌ها مهم است. لیمو و موی وحشی نیز در اینجا یافت می‌شوند، اما در کوه‌های شمالی رایج‌تر هستند. گردو و بلوط (همیشه‌سبز، برگ‌دار و قرمز) به ارتفاعات ثانویه پایین می‌آیند، جایی که با توسکا، زبان گنجشک، خنجک، سرو نقره‌ای، سرو کوهی و گونه‌های گون مخلوط
خنجک، سرو نقره‌ای، سرو کوهی و گونه‌های گون مخلوط می‌شوند. در اینجا همچنین لابورنوم کوتوله و گونه‌های "Indigofera" نیز وجود دارند. در افغانستان، پوشش جنگلی حدود ۲٪ از کل مساحت زمین را تشکیل می‌دهد، که معادل ۱٬۲۰۸٬۴۴۰ هکتار جنگل در سال ۲۰۲۰ بوده و نسبت به سال ۱۹۹۰ تغییری نکرده است. در سال ۲۰۲۰، جنگل‌های باززایی طبیعی ۱٬۲۰۸٬۴۴۰ هکتار را پوشش می‌دادند. از جنگل‌های باززایی طبیعی، ۰٪ به عنوان جنگل بکر (شامل گونه‌های درختی بومی بدون هیچ نشانه آشکار از فعالیت انسانی) گزارش شده است و حدود ۰٪ از مساحت جنگلی در مناطق
گزارش شده است و حدود ۰٪ از مساحت جنگلی در مناطق حفاظت‌شده قرار داشته است. برای سال ۲۰۱۵، ۱۰۰٪ از مساحت جنگلی تحت مالکیت دولتی گزارش شده است. تا ارتفاع ۱۰۰۰ متری زیتون وحشی، گونه‌های گل‌سنگ، یاس وحشی، اقاقیا و گل ابریشم، زرشک و "کنار" وجود دارند؛ و در شاخه‌های شرقی این زنجیره، "Nannorrhops ritchiana" (که برای اهداف مفید مختلفی به کار می‌رود)، "Bignonia" یا گل شیپوری، سیسو، "Salvadora persica"، شاه‌پسند، آکانتوس و گونه‌های ژسنریا یافت می‌شوند. همانطور که گفته شد، پایین‌ترین پشته‌های انتهایی، به ویژه به سمت
شد، پایین‌ترین پشته‌های انتهایی، به ویژه به سمت غرب، منظره‌ای عریان دارند. پوشش گیاهی اندک آن‌ها تقریباً به‌طور کامل علفی است؛ درختچه‌ها فقط گهگاه دیده می‌شوند؛ درختان تقریباً وجود ندارند. گیاهان لب‌گلی‌ها، مرکبیان و چتریان رایج‌ترین هستند. سرخس‌ها و خزه‌ها تقریباً محدود به رشته‌کوه‌های بالاتر هستند. در بوته‌زارهای پراکنده در بخش‌هایی از دشت‌های دلگیر فلات قندهار، می‌توان گیاهان خاردار لگومینی از زیرراسته پروانه‌داران مانند خارشتر ("Hedysarum alhagi")، "Astragalus" در چندین گونه، خار شتر ("Ononis spinosa")
در چندین گونه، خار شتر ("Ononis spinosa") را یافت که ریشه‌های فیبری آن اغلب به عنوان مسواک استفاده می‌شود؛ گیاهان زیرراسته Mimosae مانند گل قهر؛ گیاهی از تیره سدابیان که بومیان آن را "lipad" می‌نامند؛ درمنه معمولی؛ همچنین برخی از ثعلب‌ها و چندین گونه از Salsola نیز وجود دارند. سداب و درمنه عموماً به عنوان داروهای خانگی استفاده می‌شوند—اولی برای روماتیسم و درد عصبی؛ دومی برای تب، ضعف و سوء هاضمه، و همچنین به عنوان ضد انگل. اعتقاد بر این است که لیپاد به دلیل بوی سنگین و تهوع‌آور خود، ارواح شیطانی را دور
بوی سنگین و تهوع‌آور خود، ارواح شیطانی را دور می‌کند. در برخی مکان‌ها، در کناره‌ها و حفره‌های دره‌ها، خرزهره یافت می‌شود که در فارسی "خرزهره" یا "خرزهره" نامیده می‌شود، لابورنوم وحشی و گونه‌های مختلف "Indigofera" نیز دیده می‌شوند. در چند دهه اخیر، ۹۰٪ از جنگل‌های افغانستان نابود شده‌اند و بخش زیادی از الوار آن به کشور همسایه پاکستان صادر شده است. در نتیجه، درصد زیادی از زمین‌های افغانستان ممکن است در معرض فرسایش خاک و بیابان‌زایی قرار بگیرند. نکته مثبت این است که دولت کرزی و سازمان‌های بین‌المللی با کاشت
است که دولت کرزی و سازمان‌های بین‌المللی با کاشت اغلب میلیون‌ها نهال به مقابله با این مشکل کمک می‌کنند. افغانستان در سال ۲۰۱۸ میانگین امتیاز شاخص یکپارچگی چشم‌انداز جنگلی ۸٫۸۵ از ۱۰ را به دست آورد و از بین ۱۷۲ کشور در رتبه ۱۵ جهانی قرار گرفت. جستارهای وابسته. ۱. اقلیم افغانستان ۲. فهرست کوه‌های افغانستان ۳. فهرست رودهای افغانستان ۴. تنظیم منابع آب در افغانستان ۵. منابع آب‌های افغانستان
جَمشید یا جَم یا ییمَه (به ایلامی: ؛ به پارسی باستان: ؛ به اوستایی: 𐬫𐬌𐬨𐬀 𐬑𐬱𐬀𐬉𐬙𐬀 ؛ به پارسی میانه: ). در اوستا، چندین اسطوره در ارتباط با ییمَه وجود دارد. او در عصری طلایی بر جهان حکومت کرد؛ او با حفظ نمونه‌هایی از موجودات زنده در وَر (قلعه) خود، آنها را از فاجعه‌ای طبیعی نجات داد؛ او بیشترین «موهبت» را در میان فانیان دارا بود اما آن و پادشاهی خود را در نتیجهٔ دروغگویی از دست داد؛ و توسط موجودی شریر به «دو نیم» شد. در ادبیات فارسی میانه، اسطوره‌های بیشتری باقی مانده‌اند از جمله جم و جشن روزِ سال نو (نوروز).
مانده‌اند از جمله جم و جشن روزِ سال نو (نوروز). در ادبیات فارسی، دو رشته روایت در زندگینامه جمشید قابل تشخیص است: روایت حماسی غیرمذهبی، که در آن او پسر شاه طهمورث است و دسته روایت روحانی یا مذهبی، که طبق آن او برادر طهمورث است؛ سنت سکولار، که در شاهنامه و متون مرتبط یافت می‌شود، به مرور زمان بر داستان مذهبی غلبه کرد و همچنین توسط سنت شفاهی ایرانی پشتیبانی می‌شود. اگرچه جمشید در سنت کاهنان زرتشتی مسئول گناه خود شناخته می‌شود، که او را به جهنم می‌فرستد و تنها با اکراه او را می‌بخشند، اما در ادبیات و فولکلور
با اکراه او را می‌بخشند، اما در ادبیات و فولکلور فارسی کاملاً از او اعاده حیثیت شده است. بنابراین، گذشته از اشارات مثبت بسیار به شخصیت او که در ادبیات فارسی فراوان است، او به عنوان قدیسی با دانش ویژه تصویر می‌شود. در اوستا. در اوستا، چندین اسطوره در ارتباط با ییمَه وجود دارد. او در عصری طلایی بر جهان حکومت کرد؛ او با حفظ نمونه‌هایی از موجودات زنده در وَر (قلعه) خود، آنها را از فاجعه‌ای طبیعی نجات داد؛ او بیشترین «موهبت» را در میان فانیان دارا بود اما آن و پادشاهی خود را در نتیجهٔ دروغگویی از دست داد؛ و
و پادشاهی خود را در نتیجهٔ دروغگویی از دست داد؛ و توسط موجودی شریر به «دو نیم» (نصف؟) شد. در ادبیات فارسی میانه، اسطوره‌های بیشتری باقی مانده‌اند از جمله جم و جشن روزِ سال نو (نوروز). ییمَه ایرانی و یمَه هندی. اسطوره‌های ودایی و زرتشتی در جزئیات مهمی یکسان و در عین حال متفاوت هستند. یک عنصرِ به وضوح هندو-ایرانی، پدر مشترک است که با این حال، کارکردهایشان در جزئیات متفاوت است: گرچه هر دو به اولین قربانی‌ها اشاره دارند، ویوَسوَنت آتش قربانی را برای بشریت می‌فرستد، در حالی که ویونگهان اولین کسی بود که قربانی
در حالی که ویونگهان اولین کسی بود که قربانی (پیشکش) هوم را انجام داد. دو فرمول زبانی در یک سرود ریگ‌ودا، این دو اسطوره را از هم جداناپذیر می‌کند. از دیگر تطابق‌های کمتر دقیق در همان سرود می‌توان به موردهای زیر اشاره کرد: یمه احتمالا به عنوان یک پادشاه-چوپان عمل کرده است. ییمه رمه‌های خوبی دارد. مادر یمه یا جانشین او(از آنجایی که در عروسی ناپدید شد) دوقلویی به دنیا آورد و یک جفت از خود به جا گذاشت. طبق سنت‌های متاخر، جمشید یک جفت خواهر دوقلو دارد و بنابر روایت‌های پهلوی، یکی از چهار برادر است. تولد یمه
روایت‌های پهلوی، یکی از چهار برادر است. تولد یمه جاودانه/در میان جاودانگان (؟) بود و او «پادشاه در سد آسمان» شد. قلمروی مردگانِ متعلق به او، سکونتگاه «پدران» در اصل در بالاترین آسمان قرار داشت. ییمه در جایگاه پادشاه عصر طلایی، احتمالا در ابتدا مانند رعایای خود جاودانه بود اما هرگز گفته نشده است که او در اصل جزو خدایان یا الوهیت بوده است؛ همستگان که جم پادشاه آن شد، تنها بین زمین و سطح ستارگان قرار داشت. طبری تنها کسی است که به صراحت بیان می‌کند جمشید توسط ابلیس فریب خورد تا خود را خدا بداند و مردم را به
ابلیس فریب خورد تا خود را خدا بداند و مردم را به پرستش فرا بخواند. بلعمی شرح بیشتری در مورد گفته‌های ابلیس می‌دهد: «تو خدای آسمان‌ها و زمین هستی، اما از آن آگاه نیستی؛ تو در اسمان‌ها بودی، این زمین را آفریدی، آسمان‌ها را نظم دادی و به زمین آمدی تا امور زمین را اصلاح کنی، عدالت را برقرار کنی و به آسمان‌ها بازگردی». یمه مرگ را به خاطر (؟) خدایان (دیوها) برگزید، و یا به خاطر نسل، جاودانگی را نخواست. ییمه کشته شد و به جهنم رفت. یمه برای مردگان اقامتگاهی ساخت. ییمه بر انسان‌ها و دیوها حکومت می‌کرد و در سنت
ییمه بر انسان‌ها و دیوها حکومت می‌کرد و در سنت متاخر، ارتباط نزدیکی با دیوها دارد. در مهابارته (کتاب دوم، بخش هشتم)، خانهٔ اجتماعات یمه با عبارت‌هایی شبیه به ور توصیف شده است: این خانه به روشنی طلا، با مساحتی زیاد بود شکوه خورشید را داشت. نه خیلی خنک بود و نه خیلی گرم، هیچ غم و اندوه یا ضعف پیری، گرسنگی و تشنگی در آن وجود نداشت. هر چیزی که ممکن بود کسی آرزویش را داشته باشد، در آنجا یافت می‌شد، انواع چیزهای لذت‌بخش و خوراکی‌های خوشمزه به وفور، تاج‌های گل معطر و درختان میوه، و آب‌های سرد و گرم. همهٔ قهرمانان
و درختان میوه، و آب‌های سرد و گرم. همهٔ قهرمانان بزرگِ قدیم آنجا بودند. همچنین، خانه به هر جایی که یمه می‌خواست، نقل مکان می‌کرد. درون‌مایه جمعیت بیش از حد زمین در هند و همچنین در جاهای دیگر ادبیات هندواروپایی نیز دیده می‌شود. در مهابارته، داستانی در کتاب اول نقل شده است که، در یک دوران طلاییِ مملو از جاودانگان، اسوره‌ها متولد و تکثیر شدند و به زودی زمین زیر باز آن خم شد، و از ترس به برهما پناه برد. پس از آن، خدایان (دیوها) به زمین فرود آمدند تا دشمنان خود را نابود کنند. داستان دیگری در کتاب سوم نقل شده
را نابود کنند. داستان دیگری در کتاب سوم نقل شده است. در اینجا، در دورانی وحشتناک بزرگترین خدا «یمه-بودن» را به عهده گرفت و جهانی آفرید که در آن جاودانگی وجود داشت؛ این امر منجر به ازدیاد جمعیت شد. زمین به نارایانا (ویشنو) شکایت کرد، او خود را بزرگ کرد تا بتواند زمین را بر یکی از عاج‌هایش بالا ببرد. در سنت یونانی، زئوس جنگ تروا را برای خلاص کردن زمین از شر قهرمانان بی‌شماری طراحی کرد که به زمین فشار وارد می‌کردند. سرود گفتگویی ریگ‌ودا بین یمه و یمی است، جزئیات مشترک زیادی با داستان‌های پهلوی دربارهٔ جم و
مشترک زیادی با داستان‌های پهلوی دربارهٔ جم و جمی دارد: یمی سعی می‌کند یمه را متقاعد کند که با او بخوابد. یمه مقاومت می‌کند جمشید شاه و نوروز. بنا بر روایت‌های پارسی، جمشید به حضور خدا احضار شد و پادشاهی بر جهان و نشان‌هایش به او داده شد: انگشتر خاتم، و تاج و تخت، و نیم‌تاج. در بازگشت به زمین، او از کوه البرز پایین آمد، و مردم با نگاه کردن به آن سو، دو خورشید را دیدند که یکی از آنها جمشید بود. به جای این داستان، در شاهنامه آمده است که او برای خود تختی ساخت که با جواهرات تزیین شده بود، سپس دیوان به فرمان او،
با جواهرات تزیین شده بود، سپس دیوان به فرمان او، آن را به آسمان بردند. بدین ترتیب پادشاه در میانهٔ آسمان بود، مانند خورشید می‌درخشید و تمام جهان برای تماشای او جمع شده بودند و بر او جواهرات می‌پاشیدند. بنا به گفتهٔ ابومنثور ثعالبی و طبری، جمشید بدین ترتیب توانست از دماوند یک روزه به بابِل سفر کند. نسخهٔ جدیدتری از این داستان به این صورت است که طبق آن جمشید هر روز به آسمان می‌رفت. روزی که این رویداد اتفاق افتاد، روز هرمز (اولین) در ماه فروردین بود که بعدها «روز نو» نامیده شد و جمشید در آن روز مهمانی همراه
«روز نو» نامیده شد و جمشید در آن روز مهمانی همراه با شراب، آهنگ و موسیقی برگزار کرد. در متن پهلوی ماه فروردین روز خرداد آمده است که در روز خرداد (ششم)، آن روز را «روز (سال) نو» نامیدند. سنت ارتباطِ نوروز با جمشید احتمالاً قدیمی‌تر است، زیرا در یک متن مانوی آمده که چگونه همه اربابان جهان در روز (سال) نو به نزد یَم می‌آمدند. علاوه بر این، در زمان هخامنشیان، جشن روز سال نو شامل رژه‌ای از حاکمان نواحی مختلف امپراتوری بود که هدایایی را برای پادشاه می‌آوردند، همانطور که در نقش برجسته‌های تخت جمشید به تصویر کشیده
که در نقش برجسته‌های تخت جمشید به تصویر کشیده شده است. در این رابطه، روایت‌های پارسی، متفاوت از تقریباً تمام متون دیگر، همچنین شرح می‌دهند که چگونه جمشید انسان‌ها را جاودانه کرد. پیش از آنکه در روز سال نو خود را پادشاه جهانی اعلام کند، به فرمان خالق، به پل چینود رفت، درِ جهنم را بست و آن را قفل کرد تا اهریمن و دیوان نتوانند وارد شوند و بنابراین هیچ کس در دوران سلطنت او نمرد. همهٔ این اتفاقات در روز خرداد از ماه فروردین رخ داد. این اسطوره ممکن است قدیمی باشد، زیرا جمشید در اینجا، مانند پادشاه هخامنشی، به
زیرا جمشید در اینجا، مانند پادشاه هخامنشی، به عنوان مرجع عالی دنیوی و مذهبی عمل می‌کند، کسی که شر را از جهان در روز سال نو دور و بدین ترتیب جهان را جوان می‌کند. در میان مورخان مسلمان، تنها بیرونی این داستان را نقل کرده است، اما به اختصار: از آنجایی که ابلیس در نوروز بزرگ (۶ فروردین) دعای خیر را متوقف کرده بود، خدا به جمشید گفت که به سرزمین ابلیس و یارانش برود. او آنجا بود تا زمانی که مشکل را حل کرد، سپس برگشت و نظم را برقرار کرد؛ به شکل خورشید ظاهر شد، مردم فکر کردند که دو خورشید را در آسمان می‌بینند. او
فکر کردند که دو خورشید را در آسمان می‌بینند. او همچنین به مردم گفت که در آن روز معابد باستانی را ویران کنند و هیچ معبد جدیدی نسازند. داستانی که ممکن است به این موضوع مرتبط باشد در ماه فروردین روز خرداد نقل شده است. در این روز بود که جم پیمانه (معیار درست) را از جهنم بیرون آورد، به طوری که در جهان قابل مشاهده شد و طبق دینکرد، برای جاودانه کردن خلقت و غیره مورد نیاز بود (دینکرد ۷.۱.۲۰). ریشه‌ها و تحول افسانۀ جمشید. نخستین کسی که دربارهٔ افسانهٔ جم، از آغاز نشأت آن در دورهٔ هند و ایرانی تا زمان فردوسی به
نشأت آن در دورهٔ هند و ایرانی تا زمان فردوسی به پژوهش پرداخته، روت است. او یَمه-یِمه و خواهرش را نخستین زوج بشر می‌داند که حاصل وصلت میان نور گنبد آسمانی (ویوَسوَنت) و ابر تاری که خبر از طوفان می‌دهد (سَرَنیُو) هستند. جمشید بنابر قدیمی‌ترین افسانهٔ مشترک آریایی‌ها، در نظر هندیان پدر و شاه فرزندان خود در جهان دیگر می‌گردد که در مرگ به دنبال او می‌روند، او سرور درگذشتگان است. از سوی دیگر ایرانیان، آن زمان آغازین را که در آن جمشید می‌زیست و آغاز شکل گرفتن زمین به صورت اقامتگاه دلپذیر جامعه بشری بود با خوبی‌ها
به صورت اقامتگاه دلپذیر جامعه بشری بود با خوبی‌ها و لذایذ متجلی می‌سازند، تصویری که معمولاً نیروی تخیل آن را در گذشته‌های دوردست جستجو می‌کند. ماکس مولر ویوسنت آسمان و سپیده دم را سرنیو و یمه را روز و خواهرش یمی را شب می‌داند. بنا به نظر اِهنی که بررسی او دربارهٔ جمشید می‌تواند نمونهٔ بدی از روش اسطوره شناسان باشد، جمشید خدای خورشید روز و شب است که نام یمه به معنای توأمان از آن جهت است، و خواهرش یمی که او نیز یکی از دو توأمان است، ماه رو به افزایش و ماه رو به کاهش است. آلفرد هیلبرانت می‌کوشد اثبات کند که
به کاهش است. آلفرد هیلبرانت می‌کوشد اثبات کند که یمه خدای ماه در دوران هندوایرانی بوده است. اشپیگل نیز جمشید را نخستین انسان می‌داند و تأیید می‌کند؛ سقوط جم افسانه‌ای است مربوط به دوره‌ای متأخرتر که شاید تحت تأثیر تفکرات سامی گسترش یافته باشد. دارمستتر نیز جم را قهرمانی افسانه‌ای می‌داند که در اصل نخستین انسان بوده است. این تصور در مورد طبیعت یمه-یمه مورد تأیید لوسین شرمن هندشناس نیز قرار گرفته است. اُلدنبرگ در کتاب خود «دین ودا» مسیر فکر ایران شناسان را دنبال می‌کند. به‌طوری‌که یِمه-یَمه را یک قهرمان بشری
می‌کند. به‌طوری‌که یِمه-یَمه را یک قهرمان بشری نخستین دوران بشر می‌داند. ویوَسوَنت پدر یمه نخستین قربانی‌کننده و پدر بشر است؛ و بنا بر عقیدهٔ اُلدنبرگ در همین‌جا می‌توان طبیعت واقعی ویوَسوَنت را دید؛ دلایلی که بدان توسل جسته‌اند تا او را خدای نور به‌شمار آورند، به نظر او محکم نمی‌آید. اصل یمه و یمی از گندروَهٔ آبها و ایزدبانوی (naiade) آبها منشعب شده است. در پسِ سنت ایرانی متأخرتر که جم را سومین یا چهارمین شاه (پس از هوشنگ و تهمورث یا پس از کیومرث، هوشنگ و تهمورث) می‌داند، در اوستا شکل ابتدایی تر از افسانه
می‌داند، در اوستا شکل ابتدایی تر از افسانه دیده می‌شود که بنابر آن، فرمانروایی جم به تنهایی نخستین هزارهٔ تاریخ بشر را دربرگرفته است. ییمَه، مردگان و جهنم. ارتباط ییمه با مردگان عمدتا به روایات متاخر محدود می‌شود. سه اشاره به رفتن ییمه به جهنم اشاره دارد: به خاطر گناهانش، برای بستن در جهنم، و برای آوردن پیمانگ از جهنم. در ادبیات متاخر هندی، مثلا بودایی، یمَه فرمانروای جهان زیرین، خدای ترسناک مرگ است. در ترجمه‌های سانسکریتِ اوستا او همتایی دارد. در اساطیر هندوایرانی شخصیتی وجود دارد که با پادشاه هندی یمه،
شخصیتی وجود دارد که با پادشاه هندی یمه، پادشاه مردگان شناسایی شده است. جم، طهمورث و گومِز. روایت‌های پارسی و چند نسخه خطی دیگر زرتشتی حاوی داستانی هستند که منشا اثر سودمند ادرار گاو نر را توضیح می‌دهد. خواهران ییمَه. در سنت‌های متاخر، خواهران جمشید، شهرناز و ارنواز نام دارند که اسیر ضحاک می‌شوند و فریدون آنها را نجات می‌دهد. یَم در مانویت. کتاب غولان مانوی شامل دو قطعه سغدی از داستانی دربارهٔ یم است. در ادبیات فارسی. دو رشته روایت در زندگینامه جمشید قابل تشخیص است: روایت حماسی غیرمذهبی، که در آن او پسر شاه
است: روایت حماسی غیرمذهبی، که در آن او پسر شاه طهمورث است (مثلاً شاهنامه؛ ابن فقیه؛ طوسی؛ مستوفی) و دسته روایت روحانی یا مذهبی، که طبق آن او برادر طهمورث است (مثلاً بلعمی؛ مسکویه؛ مجمل التواریخ؛ مقدسی۵؛ منسوب به خیام ... سنت سکولار، که در شاهنامه و متون مرتبط یافت می‌شود، به مرور زمان بر داستان مذهبی غلبه کرد و همچنین توسط سنت شفاهی ایرانی پشتیبانی می‌شود (انجوی). شاهنامه. داستان حماسی زندگی جمشید را می‌توان به دوره پادشاهی او و دوره پس از عزلش تقسیم کرد. منسجم‌ترین زندگینامه حماسی جمشید در شاهنامه یافت
منسجم‌ترین زندگینامه حماسی جمشید در شاهنامه یافت می‌شود که طبق آن، او پسر تهمورث بود، جانشین پدرش بر تخت سلطنت شد و خود را هم پادشاه و هم کاهن اعلام کرد. او مجموعه‌ای از ابزارها و نهادهای مهم را به ترتیب زیر اختراع کرد. او پنجاه سال را صرف اختراع سلاح‌ها و زره‌های مختلف کرد، پنجاه سال را صرف اختراع بافندگی و خیاطی کرد، پنجاه سال دیگر را صرف دسته‌بندی کردن رعایای خود در حرفه‌های جداگانه کرد و در نهایت پنجاه سال دیگر را صرف ایجاد طبقات اجتماعی بر اساس کارکردهایی کرد که به هر گروه اختصاص داده بود. اگرچه
کرد که به هر گروه اختصاص داده بود. اگرچه سازماندهی رعایای او در حرفه‌های مختلف، وظیفه‌ای متفاوت از ایجاد طبقات اجتماعی است، اما این کارکردها اغلب در پژوهش‌های مربوط به جمشید با هم ترکیب می‌شوند. او پنجاه سال بعدی را صرف آموزش دیوان، که پدرش تهمورث آنها را مطیع خود کرده بود، برای ساختن آجر و ساختمان‌هایی مانند کاخ‌ها و حمام‌ها می‌کند. باید توجه داشت که برخلاف برخی از برداشت‌ها از این ابیات، دیوان به جمشید ساختن چیزی را نیاموختند. بلکه این جمشید بود که پس از آموزش آجرپزی، آنها را در پروژه‌های ساختمانی خود به
آجرپزی، آنها را در پروژه‌های ساختمانی خود به کار گرفت. به نظر می‌رسد برخی از دیوها خارج از قلمرو او بوده‌اند. برای مثال، دیو پولادوند ادعا می‌کند که برای جمشید و تعدادی دیگر از پادشاهان دردسرهای زیادی ایجاد کرده است. جمشید به استخراج سنگ‌های قیمتی، پایه‌گذاری استفاده از مواد معطر و آموزش هنر پزشکی ادامه می‌دهد. سپس او کشتی‌هایی می‌سازد و از آب‌هایی که هفت قلمرو را از هم جدا می‌کنند، عبور می‌کند. تکمیل تمام این فعالیت‌ها پنجاه سال دیگر طول کشید. پس از همه این‌ها، جمشید برای خود تختی باشکوه و جواهرنشان
این‌ها، جمشید برای خود تختی باشکوه و جواهرنشان می‌سازد و در اولین روز اعتدال بهاری به دیوهای خود دستور می‌دهد تا آن را در هوا حمل کنند. این دوره از فعالیت خلاقانه ۲۵۰ سال طول کشید. در طول سیصد سال بعدی، جمشید با صلح و آرامش حکومت کرد و رعایای او نه بیمار شدند و نه مردند. او فر پادشاهی خود را از دست داد و قلمرو او دچار هرج و مرج شد. رعایای او به سرزمین اعراب رفتند و از ضحاک، حاکم جدید و قدرتمند عرب، خواستند که به ایران بیاید و تاج و تخت جمشید را تصاحب کند. ضحاک در راس سپاهی بزرگ متشکل از اعراب و ایرانیان به
در راس سپاهی بزرگ متشکل از اعراب و ایرانیان به پایتخت جمشید حمله کرد و جمشید که قادر به مقاومت در برابر نیروهای ضحاک نبود، فرار کرد و به مدت صد سال ناپدید شد. با این حال، در پایان این دوره، ضحاک او را اسیر کرد و دستور داد او را با اره از وسط نصف کنند (به اره‌ش سراسر به دو نیم کرد، جهان را ازو پاک بی‌بیم کرد (چاپ مسکو)). اره کردن جمشید. اره کردن طولی بدن جم، نشان‌دهنده بن‌مایه «اختگی» است. بلعمی که باید به نمونهٔ اولیه نثر فردوسی دسترسی داشته بوده باشد، با گزارش اینکه «اره را بر سر جمشید گذاشتند و او را تا
اینکه «اره را بر سر جمشید گذاشتند و او را تا پاهایش اره کردند»، گفتهٔ فردوسی را تایید می‌کند. تصاویر بسیاری نشان می‌دهد که جمشید به صورت طولی بریده شده و تیغهٔ اره روی سر او قرار گرفته و به سمت پاهایش حرکت می‌کند. بنابراین، تصور اینکه اره به سمت بالا جابجا شده تا ماهیت اخته کردن و مرگ جمشید را بپوشاند، دشوار نیست. شواهدی وجود دارد که نشان‌دهندهٔ وجود داستانی در مورد مرگ جمشید است که طبق آن جمشید به درد واکنشی نشان نمی‌دهد و در سکوت مجازات خود را تحمل می‌کند (خاقانی). گزارش دیگری از اعدام او با انداختن به
(خاقانی). گزارش دیگری از اعدام او با انداختن به دام حیوانات وحشی که او را می‌خورند، حکایت دارد (به عنوان مثال، ثعالبی). طبق روایت دیگری که باید در اوایل قرن سیزدهم در دسترس فخر مدبر بوده باشد، او پس از یک سلطنت طولانی در آرامش درگذشت. گرشاسپ‌نامه. شاهنامه چیزی در مورد آنچه که در یک قرن پس از شکست جمشید بر او گذشت، نمی‌گوید. این اطلاعات در گرشاسپ‌نامه اثر اسدی طوسی ارائه شده است که طبق آن، پس از برکناری، جمشید مجبور به زندگی مخفیانه می‌شود، زیرا ضحاک به تمام پادشاهان تحت فرمان خود دستور داده است که او را
پادشاهان تحت فرمان خود دستور داده است که او را دستگیر و به ایران بفرستند. جمشید در جریان سفرهایش با دختر جنگجوی زیبا، فرزند پادشاه گورنگ زابل، آشنا می‌شود. این شاهزاده خانم که در گرشاسب‌نامه نامی از او برده نشده، اما در مجمل التواریخ پریچهره نامیده شده است. بسیاری از پادشاهان و شاهزادگان از او خواستگاری می‌کنند، اما او از ازدواج امتناع می‌کند زیرا پدرش به او اختیار داده است که شوهر خود را انتخاب کند و علاوه بر این، دایه‌اش به او گفته که مقدر شده است با پادشاهی بزرگ ازدواج کند و پسری قهرمان به دنیا آورد.
بزرگ ازدواج کند و پسری قهرمان به دنیا آورد. جمشید به باغ او می‌آید و از یکی از ملازمانش سه جام شراب درخواست می‌کند و او را نزد او می‌برند. شاهزاده خانم عاشق او می‌شود و آنها شروع به جشن و سرور مشغول می‌شوند. خیلی زود، ضیافت به گفتگویی ظریف و عشوه‌گرانه منجر می‌شود که حول محور دو کبوترِ در حال عشق‌بازی بر روی درختی در همان نزدیکی می‌چرخد که جم و شاهزاده خانم جنگجو با تیر آنها را می‌کشند. این متن یادآور صحنهٔ معاشقهٔ معماگونهٔ مشابهی در یک حماسه ایرلندی است. دایه از راه می‌رسد و هویت جمشید را برای شاهزاده
دایه از راه می‌رسد و هویت جمشید را برای شاهزاده خانم فاش می‌کند. جمشید حتی وقتی یکی از «پوسترهای تحت تعقیب» (به معنای واقعی کلمه، تکه‌ای ابریشم با تصویر جمشید) را که ضحاک برای دستگیری او به نقاط دوردست فرستاده بود، به او نشان می‌دهند، هویت خود را انکار می‌کند و نام خود را ماهان کوهی اعلام می‌کند. سرانجام، جمشید پس از دریافت تضمین‌هایی مبنی بر اینکه به او خیانت نخواهد شد، کوتاه می‌آید و آن دو بی‌سروصدا ازدواج می‌کنند. خیلی زود شاهزاده خانم باردار می‌شود و پدرش که به رفتار او مشکوک شده است، حقیقت را کشف
و پدرش که به رفتار او مشکوک شده است، حقیقت را کشف می‌کند. در ابتدا او جمشید را تهدید به دستگیری و فرستادن او به نزد ضحاک می‌کند، اما نظرش را عوض و موافقت می‌کند که از داماد جدیدش محافظت کند. جمشید پیش‌بینی می‌کند که از پیوند او با شاهزاده خانم، نسل بزرگی از قهرمانان زاده خواهند شد؛ و پنجمین آنها یک پهلوان فوق‌العاده قدرتمند خواهد بود. این موضوع تا حدودی با داستان سقوط معنوی جمشید متناقض است، زیرا اگرچه طبق شاهنامه، فر (شکوه سلطنتی) جمشید - یعنی قدرتی که به پادشاهان مشروع توانایی‌های جادویی از جمله توانایی
پادشاهان مشروع توانایی‌های جادویی از جمله توانایی پیش‌بینی وقایع آینده را می‌دهد - از او رفته است؛ در گرشاسب‌نامه، جمشید قادر است آینده را پیش‌بینی کند، گویی هنوز فر خود را دارد. در واقع، گرشاسب‌نامه هیچ اشاره‌ای به از دست دادن شکوه سلطنتی جمشید نمی‌کند. با گذشت زمان، همسر جمشید پسری به دنیا می‌آورد که او را تور می‌نامند؛ و اگرچه پادشاه سعی می‌کند ازدواج جمشید با دخترش را با این ادعا که نوزاد پسر خودش است، مخفی نگه دارد، شباهت پسر به بسیاری از پوسترهای تحت تعقیب جمشید، هویت واقعی او را فاش می‌کند. شایعات