payamvha/North_RAG huggingface dataset:
اسرائیل بوده است. احتمالاً این اتفاق در دوران پس از تبعید که تبعیدیان به یهودیه بازگشته و در حال بازسازی اورشلیم و معبد آن بودند، رخ داده است. تلفیق روایات موازی در پیدایش (و باقی کتب تورات) منجر به تورات کنونی شد که جامعهٔ تبعیدی و غیرتبعیدی می‌توانست گرد آن متحد شود. با این حال، این تلفیق همچنین تناقضاتی را در سفر پیدایش به وجود آورده که خواننده می‌تواند با کمی دقت تشخیص دهد؛ مثلاً در داستان نوح، یک بار به او گفته می‌شود یک جفت از هر حیوان ناپاک و هفت جفت از حیوانات پاک با خود به کشتی ببرد (۷٫۱–۵ و
جفت از حیوانات پاک با خود به کشتی ببرد (۷٫۱–۵ و ۸٫۲۰–۲۲) اما در نسخهٔ کاهنی او تنها یک جفت از هر حیوان لازم دارد (۶٫۱۱–۲۲ و ۹٫۱–۱۷): در نسخهٔ قدیمی‌تر، نوح به آن شش جفت اضافه را برای تقدیم قربانی به خدا بعد از طوفان لازم داشته است (قربانی به خدایان بعد از طوفان در "حماسه گیلگمش" نیز وجود دارد)، ولی در نسخهٔ کاهنی هنوز احکام تقدیم قربانی اعلام نشده است (این احکام در داستان موسی شرح داده شده‌اند) و نوح نیازی به حیوانات دیگر ندارد. در مجموع، جزئیات زیادی از تدوین اولیهٔ سفر پیدایش روشن نیست و داستان‌های شفاهی
اولیهٔ سفر پیدایش روشن نیست و داستان‌های شفاهی که پشت این کتاب قرار دارند، از بین رفته‌اند. با این حال، مشخص است که این کتاب طی قرن‌ها توسط نویسندگان متعددی نوشته شده است و تصویری دقیق‌تر و مطمئن‌تری از مراحل نهایی تدوین آن وجود دارد. سفر پیدایش از ترکیب مطالب دو منبع قدیمی و ناشناس که امروزه «منبع پی» و «منبع جی» نامیده می‌شوند، ترکیب شده بخش‌های کوچکی از آن (شامل باب‌های ۱۴، ۱۵، ۲۴ و ۴۹) هم به نظر می‌رسد به هیچ‌کدام از این دو منبع تعلق ندارند. توصیف دنیای طبیعی در سفر پیدایش نیز به جهان‌بینی همان زمان
طبیعی در سفر پیدایش نیز به جهان‌بینی همان زمان تعلق دارد: جهانی با مرکزیت زمین که در آن نور و زمین پیش از خورشید آفریده شده‌اند و ستارگان، خورشید و ماه به سطحِ گنبد آسمان متصل هستند (باب ۱). اولین زن از دندهٔ اولین مرد آفریده شده است. رنگین‌کمان سلاح عظیم خداست که در ابرها قرار دارد (۹:۱۳). سفر پیدایش را می‌توان به دو بخش عمده تقسیم کرد: تاریخ اولیهٔ جهان در باب‌های ۱:۱–۱۱:۲۶ و تاریخ نیاکان اسرائیل در باب‌های ۱۱:۲۷–۵۰. در واقع، روایت با داستانِ تمام جهان آغاز می‌شود و با داستان گروهی بسیار کوچک—پسران
آغاز می‌شود و با داستان گروهی بسیار کوچک—پسران یعقوب— به پایان می‌رسد. بخش اولیهٔ تاریخ دو بخش اصلی دارد که موازی هم هستند: (۱) خلقت جهان و داستان‌های اولین انسان‌ها نظیر آدم و حوا و (۲) طوفان نوح و پراکندگی بشریت پس از طوفان. این بخش، داستان‌ها و ویژگی‌های مشابهی با اساطیر خاور نزدیک و یونان باستان دارد. به عنوان مثال، حماسهٔ بابلی آترا-هاسیس، قرن‌ها قبل از سفر پیدایش نوشته شده، اما با جزئیات زیادی از روایت تورات هماهنگ است، مثل داستان نوح و عهدی که خدایان پس از آن می‌بندند تا دیگر طوفانی نفرستند. بخش دوم
پس از آن می‌بندند تا دیگر طوفانی نفرستند. بخش دوم حاوی داستان ابراهیم و ساره، داستان یعقوب و عیسو و داستان یوسف و برادرانش است (اسحاق پیوند دهندهٔ ابراهیم و یعقوب است و موضوع داستان مستقلی نیست). علی‌رغم مردمحوری داستان‌ها، مادران اسرائیل—ساره، ربه‌کا، راحیل و لیه—نقشی تعیین‌کننده در زمینهٔ تحقق وعدهٔ خدا به قوم دارند. این قصه‌ها بیش از هر چیز به نظر می‌رسد داستان‌های عامیانه و شفاهی باشند؛ بنابراین غالباً دشوار است که در منابع مکتوب فرهنگ‌های دیگر قصه‌های موازی آن‌ها را یافت. ولی مثلاً یعقوب—که نیرنگ‌باز
موازی آن‌ها را یافت. ولی مثلاً یعقوب—که نیرنگ‌باز و فریب‌کار است—شاید شباهت‌هایی با «شعبده‌بازان مکار» در سنت‌های سرخپوستان آمریکا داشته باشد. خروج. سفر خروج حاوی دو داستان عمده است؛ خروج بنی‌اسرائیل از مصر و عهد بستن با یهوه در کوه سینا. کتاب نامش را از قصهٔ اول دارد و در زبان یونانی بدین نام خوانده می‌شده است. عنوان عبری‌اش «نام‌ها» (שמות، شموت) است، برگرفته از نخستین کلمات متن کتاب (۱:۱–۷، «چنین‌اند نام‌ها»). منظور از «نام‌ها» اسامی فرزندان اسرائیل است. از یک نظر، سفر خروج مستقیماً داستان خاندان یعقوب
از یک نظر، سفر خروج مستقیماً داستان خاندان یعقوب در مصر را ادامه می‌دهد (پیدایش ۳۷–۵۰). بدین ترتیب یهوه به خاطر پیمانش با نیاکان اسرائیل، بنی اسرائیل را می‌رهاند (۲:۲۴؛ با ۳:۶، ۱۵–۱۶؛ ۴:۵؛ ۶:۲–۴). در نگاهی دیگر، خروج یک کتاب مجزاست که داستان ظهور اسرائیل به عنوان یک قوم و پیمان آن‌ها با خدا را روایت می‌کند. بخش دوم داستان وابسته به بخش اول است: با نجات بردگان اسرائیلی از مصر، خدا این حق را به دست می‌آورد که آن‌ها را برای خودش به بردگی بگیرد (جانشین فرعون شود). نجات اسرائیل از مصر به‌طور کلی در تورات، کتب
نجات اسرائیل از مصر به‌طور کلی در تورات، کتب انبیا و مزامیر به عنوان مثالی از قدرت نجات‌بخش الهی به کار رفته است. در متون دورهٔ تبعید به بابل، بارها از یهوه خواسته می‌شود دوباره برخیزد و مثل داستان خروج، اسرائیل را از رنج نجات دهد. جزئیات داستان اغلب با هم در تضاد هستند یا معنای روشنی ندارند. به عنوان مثال، اگرچه گفته شده بنی اسرائیل در سرزمین جوشن جدا از دیگران زندگی می‌کردند (مثلا پیدایش ۴۷:۱–۶؛ خروج ۸:۲۲؛ ۹:۲۶)، آن‌ها اشیای ارزشمند و جواهرات همسایگان مصری خود را غارت می‌کنند (۳:۲۱–۲۲) و خدا مجبور است از
خود را غارت می‌کنند (۳:۲۱–۲۲) و خدا مجبور است از خانه‌های اسرائیلی عبور کند تا به خانه‌های مصری برسد و نخست‌زادگانشان را بکشد (۱۲:۱۲–۱۳). پدرزن موسی گاهی رئوئیل و گاهی یترون خوانده می‌شود و کوهی که یهوه بالایش تورات را به موسی می‌دهد دو نام متفاوت سینا و حوریب دارد. تفاوت‌هایی در واژگان، سبک ادبی و دیدگاه‌های اعتقادی نیز در آن دیده می‌شود. نتیجتاً، سفر خروج را می‌توان ترکیبی از جریانات و روایاتی یافت که در طول قرن‌ها توسط شمار نامعلومی از راویان و نویسندگان ناشناس شکل گرفته است. تاریخی بودن داستان خروج محل
ناشناس شکل گرفته است. تاریخی بودن داستان خروج محل تردید است، تا حدی به دلیل رشته‌های ادبی متعددی که قرن‌ها پس از رویدادهایی که ادعا می‌کنند توصیف کرده‌اند، به هم بافته شده‌اند. خود رویدادها—که شامل فرار نیروی کار فرعون، اختلال در کشاورزی مصر و کشته شدن بسیاری از مصری‌هاست—در منابع مصری ذکر نشده است. به همین ترتیب، موسی که تورات با چنین صفات محیرالعقولی توصیفش کرده، در منابع معاصرش اصلاً ذکر نشده است. هیچ اثری هم از گروه بزرگی که از شبه‌جزیره سینا عبور کرده باشند، در کاوش‌های باستان‌شناسی پیدا نشده است.
باشند، در کاوش‌های باستان‌شناسی پیدا نشده است. علاوه بر این، نکات مختلف داستان هم باورپذیر نیستند — مانند معجزات انجام شده در مصر، تعداد بسیار زیاد افرادی که گفته می‌شود مصر را ترک کرده‌اند و حجم عظیم فلزات گران‌بها (مثلاً حدود ۱۱۳۰ کیلوگرم طلا) که برای ساخت میشکان استفاده شد. تقریباً هیچ‌یک از مکان‌های مذکور در خروج، از جمله کوه مقدس، نمی‌توانند با مکان‌های کشف شده در سینا یا با نام‌های شناخته شده از سایر منابع وفق داده شوند. با این حال، حضور خارجیان به عنوان برده در خدمت فرعون مصر، امری معمول بوده است.
برده در خدمت فرعون مصر، امری معمول بوده است. کارول مایرز می‌گوید شاید یک گروه کوچکی از این بردگان موفق به فرار شدند و این چنان دستاورد غیرمعمولی بود که آنان یا رهبرشان (در اینجا، موسی) آن را به کمک الهی نسبت دادند و وقتی وارد کنعان شدند، قصهٔ این خدا را ترویج کردند. لاویان. این کتاب نام مرسوم خود را از ترجمهٔ باستانی یونانی تنخ—یعنی هفتادگانی—گرفته است و آنجا «لاویان» نامیده شده زیرا مطالب اصلی آن دربارهٔ برگزاری مراسم و آئین‌های مذهبی است به رهبری کاهن اعظم هارون و فرزندانش—که متعلق به طایفهٔ لاوی هستند.
هارون و فرزندانش—که متعلق به طایفهٔ لاوی هستند. عنوان ربانی قدیمی کتاب، «دستورالعمل کاهنان» ("تورات کوهانیم" در عبری) بوده است. نام عبری فعلی آن ויקרא ("وییقرا"؛ «و او [یهوه] می‌خواند») است که به رسم نام‌گذاری آثار ادبی خاور نزدیک باستان بر اساس کلمات آغازینش خوانده می‌شود. سفر لاویان خودش را سخنان یهوه به موسی می‌نمایاند، ولی پژوهشگران معاصر کتاب را بخشی از منبع کاهنی بزرگ‌تری در تورات می‌یابند که در پیدایش-اعداد نیز به کار رفته است و چنین نام گرفته زیرا محتوا، مطالب الهیاتی و سبک ادبی آن بازتاب‌دهندهٔ
محتوا، مطالب الهیاتی و سبک ادبی آن بازتاب‌دهندهٔ دیدگاه‌های کاهنان است. این منبع توسط چندین نویسندهٔ ناشناس یا گروه‌های نویسندگان نوشته شده است و در سفر لاویان به دو لایهٔ اصلی که اصطلاحاً «پی» (باب‌های ۱–۱۶) و «اچ» (باب‌های ۱۷–۲۶) نام گرفته‌اند، تقسیم می‌شود. پژوهش‌های اخیر نشان داده‌اند که «اچ» برای بازنگری و تکمیل لایهٔ قدیمی‌تر پی—که ساختار روایی کلی و طرح داستان را نهاده— تدوین شده است. «اچ» به‌طور کلی با اساطیر و عقاید مذهبی «پی» موافق است و بسیاری از مطالب جدید آن برای ایجاد همخوانی میان مطالب «پی»
مطالب جدید آن برای ایجاد همخوانی میان مطالب «پی» و احکام غیرکاهنی تورات الحاق شده‌اند. به عنوان مثال، در «پی» تنها کاهنان مقدس هستند، ولی در تثنیه همهٔ اسرائیل. «اچ» بین این مواضع واسطه‌ای ایجاد می‌کند به این ترتیب اسرائیلیان عادی می‌توانند از طریق اطاعت از فرمان‌ها الهی به تقدس کاهنان برسند. محققان روش‌های مختلفی برای تشخیص زمان نگارش کتاب لاویان پیشنهاد کرده‌اند. یکی از این روش‌ها، بررسی تطابق بین بخش‌های «اچ» و احکام سفر تثنیه است. شواهد قوی نشان می‌دهد حداقل هستهٔ اصلی تثنیه در اواخر قرن هفتم قبل از
حداقل هستهٔ اصلی تثنیه در اواخر قرن هفتم قبل از میلاد به وجود آمده است (پایین‌تر را ببینید). از آنجا که «اچ» به نظر می‌رسد این هستهٔ تثنیه را بازنگری کرده باشد، پس باید بعد از تثنیه نوشته شده باشد. لایهٔ «پی» در لاویان—که قبل از «اچ» وجود داشته—تطابق کمی یا هیچ تطابقی با تثنیه ندارد و محتملا معاصر یا قدیمی‌تر از تثنیه است؛ بنابراین، لاویان، مانند سایر کتب تورات، طی دورهٔ طولانی تدوین شده است: چندی از سنت‌های پیشاتبعیدی را حفظ کرده، اما شکل مکتوب آن احتمالاً در دوران تبعید یا پس از تبعید به وجود آمده است.
در دوران تبعید یا پس از تبعید به وجود آمده است. تشابه میان لاویان و کتاب حزقیال (محصول دورهٔ تبعید) نیز این دیدگاه را تأیید می‌کند. تثنیه. نویسندگان سفر تثنیه با مسئلهٔ تنش میان سنت‌های گذشتگان و نیازهای نسلِ معاصرشان روبرو بودند؛ این کتابی است که از خوانندگانش می‌خواهد در فرضیاتشان دربارهٔ زمان، کتاب مقدس و دین بازاندیشی کنند. البته تثنیه همچنین متنی عمیقاً سنتی است که بیش از هر کتاب دیگری در تَنَخ بر یهودیت اثرگذار بوده است و بسیاری از ادعیه و آیین‌های یهودیت—از جمله "بشنو ای اسرائیل" که مهم‌ترین دعای
یهودیت—از جمله "بشنو ای اسرائیل" که مهم‌ترین دعای یهودیت است—ریشه در آن دارند. نام عبری این کتاب דברים ("دِواریم") به معنای «سخنان» است، برگرفته از اولین واژگان متن کتاب («این است سخنانی که موسی…»). «تثنیه» ریشه در ترجمهٔ یونانی دارد و به معنای «شریعت ثانی» است؛ این عنوان بازتاب‌دهندهٔ اعتقادی است مبنی بر اینکه که تثنیه بازگویی موسی از شریعتی است که پیش‌تر در سفر خروج اعطا شده بود. علی‌رغم این دیدگاه و نیز آنچه کتاب خود را می‌نمایاند، تثنیه اثر موسی نیست، بلکه به احتمال بیشتر، هستهٔ اصلی کتاب در طول سدهٔ
بلکه به احتمال بیشتر، هستهٔ اصلی کتاب در طول سدهٔ هفتم پیش از میلاد توسط کاتبانی که در خدمت دربار سلطنتی اورشلیم بودند نوشته شده است. در واقع شباهت‌های آشکاری میان الزامات مذهبی و فقهی که فقط در این کتاب هستند و شرح اصلاحات عظیم مذهبی یوشیا پادشاه یهودا در ۶۲۲ ق‌م وجود دارد. حتی کتاب دوم پادشاهان ۲۲:۸ می‌گوید آن اصلاحات زمانی آغاز شد که «لوح تورات» را در معبد کشف کردند. اصلاحات یوشیا تقدیم قربانی را به اورشلیم محدود کرد و عناصر بیگانه را از دین کشورش زدود؛ این اصلاحات با نخستین عید ملی پسح در معبد اورشلیم
این اصلاحات با نخستین عید ملی پسح در معبد اورشلیم (دوم پادشاهان، باب‌های ۲۲ تا ۲۳) به اوج خود رسید. ابتکارات این پادشاه به روشنی با تثنیه مطابقت دارند؛ بنابراین پژوهشگران از دیرباز «لوح تورات» یافت‌شده در زمان یوشیا را سفر تثنیه دانسته و آن را قرن هفتم ق‌م نسبت داده‌اند. اصلاحات یوشیا، به واسطهٔ تثنیه یا نسخهٔ دیگری از آن، با بخش‌های دیگر تنخ؛ مثلاً تقدیم قربانی توسط ابراهیم در شکیم و بث‌ئیل (پیدایش ۱۲:۷–۸)، یعقوب در بث‌ئیل (پیدایش ۳۵:۱–۷) و سموئیل در بیت‌لحم (اول سموئیل ۱۶:۱–۵)؛ تعارض دارد. این اصلاحات در
(اول سموئیل ۱۶:۱–۵)؛ تعارض دارد. این اصلاحات در اثر گسترش هژمونی آشور انجام شدند؛ بخش بزرگی از قلمروی پیشین یهودا از دست رفته و در اثر ائتلاف‌های سیاسی، عناصر خارجی وارد معبد اورشلیم شده بود. نتیجتاً، اصلاحات یوشیا تلاشی برای حفظ فرهنگ و دین یهودا بوده است. تثنیه احکام خود را به قلمروی پادشاهی شمالی اسرائیل—که توسط آشور نابود شده بود—تعمیم داده و نویسندگانش اشکال پیشین عبادت یهوه را دیگر ممکن نمی‌یافتند. احکام دینی جدیدی که تثنیه پیش می‌گذارد در باب‌های ۱۲–۲۶ هستند و آن‌ها را عهد قوم با خدا می‌داند. این
هستند و آن‌ها را عهد قوم با خدا می‌داند. این عهد، شباهت ساختاری بسیاری به عهدنامه‌های آشوری این دوره دارند. با این حال، نویسندگان تثنیه کتاب را نه از جانب خودشان، که از زبان موسی معرفی می‌کنند. نسبت دادن چنین آثاری به اشخاص مقبول امر رایجی بوده است. تورات و تاریخ. ابراهیم و یعقوب: از نیاکان دو قوم متفاوت تا پدربزرگ و نوه. داستان‌های یعقوب در تورات احتمالاً حاوی دو لایهٔ مجزا هستند که هر کدام شرایط و محیط متفاوتی در عصر آهن را منعکس می‌کنند. برخی مورخان مثل اسرائیل فینکلشتاین اعتقاد دارند دستهٔ قدیمی‌تر
اسرائیل فینکلشتاین اعتقاد دارند دستهٔ قدیمی‌تر اساطیر یعقوب به اواخر هزارهٔ دوم قبل از میلاد برمی‌گردند و شفاهی نقل می‌شدند. این داستان‌های اولیه از نظر جغرافیایی در قلمروی پادشاهی شمالی اسرائیل در حوزهٔ رود یبوق در گیلاد—منطقه‌ای به وسعت ۵۰۰ کیلومتر مربع در شمال فرااردن—ریشه داشتند و روزگاری در قرن دهم قبل از میلاد را بازتاب می‌دهند که اسرائیلیان و آرامیان در کنار هم زندگی می‌کردند و برای تعیین مرزها در منازعه بودند. مصفه (مکانی که یعقوب با لابانِ آرامی پیمان بست و مرز را تعیین کرد)، پنوئیل و سوکوت از
پیمان بست و مرز را تعیین کرد)، پنوئیل و سوکوت از مناطق کلیدی دربارهٔ منشأ روایات یعقوب هستند. داستان تورات در مورد معبدی که یعقوب در پنوئیل می‌سازد، احتمالاً قدیمی‌ترین مطلب موجود دربارهٔ اوست. این اساطیر شفاهیِ محلی دربارهٔ «پدر یعقوب» احتمالاً ابتدا در معبد ئیل خدای بزرگ کنعانی در پنوئیل رایج بودند تا اینکه زمانی مکتوبشان کردند. لایهٔ دوم یعقوب منعکس‌کنندهٔ دوران شاه یربعام دوم در قرن هشتم قبل از میلاد است. این داستان‌ها یعقوب را به بث‌ئیل پیوند می‌دهند که مکان مهمی برای معبد در پادشاهی یربعام بود. شواهد
مکان مهمی برای معبد در پادشاهی یربعام بود. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد بث‌ئیل در این زمان رونق داشته، حال آنکه در ادوار قبل و بعد از آن چنین اثری یافت نشده است. حتی رؤیای یعقوب در بث‌ئیل با مفاهیم مذهبی آشوری-بابلی این دوره هماهنگ است. این لایه احتمالاً نمایانگر اولین باری است که اسطوره‌های یعقوب مکتوب شدند، شاید در هر دو مکان بث‌ئیل و پنوئیل. اما اینکه پشت داستان یعقوب و برادرش عیسو (جد ادوم) چه وقایعی پنهان است، همچنان روشن نیست — یکی از نظریات این است که یهوه در اصل خدایی ادومی بوده است. همان‌طور که
که یهوه در اصل خدایی ادومی بوده است. همان‌طور که در پادشاهی شمالی اسرائیل اساطیر اولیهٔ یعقوب در ارتباط با مکان‌های مقدسی مانند بث‌ئیل و پنوئیل وجود داشت، اساطیر مشابه و البته رقیبِ روایت یعقوب دربارهٔ شخصیتی اسطوره‌ای به نام ابراهیم نیز در مرکز پادشاهی یهودا ریشه داشته‌اند. احتمالاً قدیمی‌ترین اساطیر ابراهیم از مکانی مقدس به نام بلوط ممری نزدیک حبرون، یکی از مراکز عمدهٔ جمعیتی منطقه کوهستانی از دوره آهن عصر آهن دوم به بعد، منشأ گرفته‌اند. شاید حتی روایتی دربارهٔ دفن ابراهیم در این منطقه نیز وجود داشته
دربارهٔ دفن ابراهیم در این منطقه نیز وجود داشته است، چون روایت دفن او در غار مخپلا از منبع «پی» و بسیار متاخر است و احتمالاً زمانی شایع شده که ممری دیگر در قلمروی یهودا نبوده است. بسیاری از داستان‌های تورات به نظر شاهدی هستند بر اینکه شخصیت ابراهیم قدیمی‌تر از پادشاهی یهودا نبوده است؛ تورات برای عمون و موأب، شهرهایی در دشت نزدیک دریای مرده و همسایه پادشاهی یهودا، نسل شرم‌آوری (دختران لوط پدرشان را مست کردند و از او حامله شدند تا موأب و بن‌عمی را بزایند) و آنان را خویشاوندان ابراهیم می‌نماید. دلیلی ندارد
آنان را خویشاوندان ابراهیم می‌نماید. دلیلی ندارد قصهٔ لوط و دخترانش را در زمان هخامنشی درست کرده باشند، زیرا موأب و عمون دیگر وجود نداشتند. داستان سفر ابراهیم و اسحاق به فلیسطیه می‌تواند ارجاعی به مناقشات مرزی با شهر جرار در قرن ۷ پیش از میلاد یا پیشتر باشد و ابیملک پادشاه جرار محتملا ارتباطی با اَحی‌ملکی پادشاه اشدود داشته است. ارتباط میان اسماعیل و طوایفی که منابع آشوری «شوموئیل» نامیده‌اند نیز با بافت قرن هفتم ق‌م که یهودا تحت سلطهٔ آشور بوده، تطابق دارد. اسماعیل را پسر ابراهیم (جد یهودا) معرفی کردند تا
اسماعیل را پسر ابراهیم (جد یهودا) معرفی کردند تا گسترش ارضی پادشاهی یهودا را توجیه کنند. علاوه بر این، به نظر می‌رسد اسحاق نیز نیای دومی بوده که در درهٔ بئرشبع در جنوب تکریم می‌شده است. از این زمان که سکونتگاه‌های یهودی در بئرشبع افزایش پیدا کرده‌اند، دیگر ابراهیم دو پسر داشته است. در مجموع، احتمالاً اسطورهٔ ابراهیم دوره‌ای طولانی را توصیف می‌کند، ولی قبل از قرن ۸ پیش از میلاد که جمعیت یهودا رو به افزایش بوده، ظهور نکرده است. سپس برای اولین بار در اواخر قرن ۷ پیش از میلاد به صورت مکتوب ثبت شده است. همانند
۷ پیش از میلاد به صورت مکتوب ثبت شده است. همانند داستان‌های یعقوب، این سنت‌ها در قرون بعدی نیز گسترش پیدا کردند. اجماع قابل توجهی میان پژوهشگران وجود دارد که یعقوب را اولین بار پناهندگان اسرائیلی بعد از تسخیر سامریه توسط آشور با خود به یهودا بردند، خاصه بین سال‌های ۷۲۰ تا ۵۸۶ قبل از میلاد. تنها از این نقطه به بعد است که امکان ترکیب آن‌ها با داستان‌های نیای یهودا — ابراهیم — به وجود آمده است. پس از سیل پناهندگان اسرائیلی به جنوب، پادشاهان یهودا خود را حاکم مملکتی یافتند که جمعیتی متشکل از گروه‌های مختلط
مملکتی یافتند که جمعیتی متشکل از گروه‌های مختلط جنوبی و شمالی بوده است – و این مملکت نیازمند ایجاد وحدتی بوده که با ترکیب اساطیر جنوبی و شمالی به دست آمده است. ایجاد خویشاوندی میان ابراهیم و یعقوب تصمیمی عامدانه و دولتی بوده و از همان ابتدا به صورت مکتوب انجام شده است. در شجره‌نامهٔ جدید همچنین یهودا (ابراهیم و اسحاق) در صدر قرار گرفته و یعقوب در انتهای آن (او نوهٔ ابراهیم است و پسر اسحاق) و هدف از این ترتیب زمانی این است که داستان‌های یعقوب تابع داستان‌های ابراهیم باشند – به بیان دیگر، پادشاهی اسرائیل (که
ابراهیم باشند – به بیان دیگر، پادشاهی اسرائیل (که دیگر وجود نداشت) حالا تابع یهوداست. موسی و داستان خروج. داستان خروج هم در ابتدا افسانهٔ اجدادی شمالی دیگری بوده است. هیچ اشاره‌ای به موسی و خروج اسرائیلیان در اسناد و منابع مصری نشده است. نیز هیچ مدرک باستان‌شناسی وجود ندارد که مهاجرت گروهی خارجی به اسرائیل در آغاز تاریخش را تأیید کند. امروزه نظر باستان‌شناسان چنین است که بنی‌اسرائیل گروهی بومی بودند که در آغاز خدایان کنعانی را می‌پرستیدند و فرهنگ کنعانی داشتند. تنها تفاوت عمده میان سکونت‌گاه‌های اسرائیلی و
تنها تفاوت عمده میان سکونت‌گاه‌های اسرائیلی و کنعانی این است که در سکونت‌گاه‌های اسرائیلی استخوان خوک یافت نشده است. اما در ربط با داستانی که امروزه در تورات وجود دارد، نسخهٔ فعلی این قصه محصول دورهٔ هخامنشی است. در آن زمان یهودیان حضوری در تپه‌های جنوبی حبرون یا درهٔ بئرشبع نداشته‌اند. لذا دانش کاهنان و نویسندگان «منبع پی» از بیابان جنوبی در بهترین حالت باید مخدوش بوده باشد، ولی نام‌های مناطقی که در روایت سرگردانی در بیابان ذکر شده‌اند، صحت خوبی دارند محتملا بر پایهٔ منابعی هستند که روزگار قدیمی‌تری را
بر پایهٔ منابعی هستند که روزگار قدیمی‌تری را منعکس می‌کنند. یهودا در دهه‌های پایانی تاریخ خود، پس از عقب‌نشینی آشوریان از منطقه، همچنان به شدت در درهٔ بئرشبع و در قادش بارنیا حضوری گسترده داشته است و این بدان معنی است که یهودیان در آن عهد به خوبی با منطقه آشنا بودند. حال سؤالی ایجاد می‌شود: چرا در داستانی شمالی چنین تأکیدی بر بیابان‌های جنوبی وجود دارد؟ فینکلشتاین جواب را در سایت باستان‌شناسی کونتیلت عجرود می‌یابد؛ یافته‌ها نشان می‌دهند در نیمهٔ اول قرن هشتم ق‌م اسرائیل بر مسیر تجارت بیابانی در شمال شرقی
ق‌م اسرائیل بر مسیر تجارت بیابانی در شمال شرقی سینا مسلط بوده است. کتیبه‌ها و نقوشی که در این محوطه کشف شده‌اند، به حضور پررنگ یک پادشاه اسرائیلی—احتمالاً یربعام دوم—اشاره دارند. مهم‌ترین مسئله، ذکر نام «یهوهٔ تیمان» و یهوهٔ سامریه» در این کتیبه‌هاست. به نظر می‌رسد پرستشگاه کونتیلت عجرود به یهوهٔ تیمان، یعنی یهوهٔ مناطق خشک جنوبی، اختصاص داشته است. یهوهٔ سامریه نیز احتمالاً باید خدایِ حامی پایتخت پادشاهی شمالی باشد. پادشاهی شمالی دو افسانهٔ اجدادی داشته – یعقوب و روایت خروج و سرگردانی در بیابان. لایه
– یعقوب و روایت خروج و سرگردانی در بیابان. لایه قدیمی‌تر داستان‌های یعقوب آشکارا در بث‌ئیل و پنوئیل تبلیغ می‌شده است ( را ببینید). در نتیجه، روایت موسی و خروج از مصر می‌توانسته متعلق به سامریه باشد و ارتباط قوی کونتیلت عجرود با پادشاه اسرائیل به نظر می‌رسد این نظر را تأیید می‌کند. در ادیان دیگر. اسلام. در قرآن، ۱۸ بار از این کتاب با نام تورات و چند مرتبه با اصطلاحات دیگری یاد شده است. اصطلاح «قرآن» در آیهٔ ۹۱ سورهٔ حجر به تورات هم اطلاق شده است. املای عربی نام کتاب به شکل «تورات» مستقیماً یا غیرمستقیم از
نام کتاب به شکل «تورات» مستقیماً یا غیرمستقیم از کلمهٔ عبری תּוֹרָה مشتق شده است، ولی مفسرین مسلمان برای اثبات اینکه قرآن حاوی کلمات غیرعربی نیست، آن را از ریشهٔ عربی و-ر-ی به معنای آتش زدن—در معنای نورِ تورات—تعبیر کرده‌اند. برخی مفسران مانند فخر رازی و زمخشری این ریشه‌شناسی را رد کرده و اصل غیرعربی آن را پذیرفته‌اند. گرچه در قرآن، تورات بیشتر در معنای کتاب موسی به کار رفته، اما در ادبیات اسلامی بعدی، اغلب در معنای کل کتاب مقدس یهودی استعمال شده است. در اکثر آیات قرآن، اشارات به تورات با «انجیل» همزمان
اکثر آیات قرآن، اشارات به تورات با «انجیل» همزمان است. قرآن می‌گوید تورات پیش از این توسط عیسی تأیید شده بود و اکنون دوباره توسط وحی جدیدی که بر محمد نازل شده تأیید و روشن می‌شود. در آیات متعددی، تورات تحت عنوان کلی «کتاب» خطاب شده است. این آیات در سوره‌های مکی و مدنی یافت می‌شوند، ولی همهٔ آیاتی که کلمهٔ «تورات» را به کار برده‌اند—غیر از اعراف ۱۵۷—به سوره‌های مدنی منسوب است. «صحف»، «فرقان» و «الواح» دیگر نام‌هایی هستند که قرآن به تورات داده و گفته بالای کوه بر موسی نازل شده است. احتمالاً نویسندهٔ قرآن
کوه بر موسی نازل شده است. احتمالاً نویسندهٔ قرآن به‌صورت مستقیم با خود تورات آشنا نبوده، زیرا می‌گوید در تورات به کسانی که جهاد کشته شوند وعدهٔ بهشت دادیم، ولی بهشت و جهنم در تورات وجود ندارد (همهٔ مردگان به شئول می‌روند). در قرآن، انکار تورات با انکار قرآن مرتبط دانسته می‌شود. می‌گوید بنی اسرائیل با زیرپا گذاشتن پیمان خود، مثل اقوام دیگری که خدا پیامبرانی به سوی‌شان فرستاده بود، رفتار کردند و محمد نیز در طول رسالت خود با واکنش مشابهی مواجه خواهد شد. در قرآن آمده یهودیان انکار کردند که بر محمد وحی نازل
قرآن آمده یهودیان انکار کردند که بر محمد وحی نازل می‌شود و خواستار شدند کتابی مانند آنچه به موسی داده شده بود، بیاورد. قرآن پاسخ می‌دهد بنی اسرائیل وقتی موسی کتاب خود را آورد نیز قانع نشدند و در عوض خواستار دیدن خدا بودند. نیز می‌گوید به اهل کتاب بگویید خدای محمد و خدای شما یکی است، ولی واکنششان منفی بود و تنها تعداد اندکی ایمان آوردند. اما آن‌ها باید این پیام (یا شاید خود محمد) را می‌شناختند، همان‌طور که پسران خویش را می‌شناسند. علی‌رغم تمام این‌ها، قرآن به محمد می‌گوید در صورت شک بر آنچه خدا بر او نازل
به محمد می‌گوید در صورت شک بر آنچه خدا بر او نازل کرده، از اهل کتاب مشورت بگیرد. قرآن چند بار بنی اسرائیل، یهودیان و اهل کتاب را به تحریف تورات و جا زدن نوشته‌های خود به عنوان وحی الهی متهم می‌کند. آنان در قرآن متهم به «اختلاط حقیقت و باطل»، «پنهان کردن حقیقت»، «مخفی کردن بخشی از کتاب» و «چرخاندن زبان هنگام تلاوت کتاب» شده‌اند. ریشهٔ این اتهامات ممکن است این باشد که یهودیان موافق نبودند محمد در کتاب آنان ذکر شده است. از آنجا که قرآن به‌طور صریحی بیان نمی‌کند چگونه، کِی و توسط چه کسی این تحریف صورت گرفته،
چگونه، کِی و توسط چه کسی این تحریف صورت گرفته، تفسیرهای متفاوتی دربارهٔ آیات مربوط به وجود آمده است؛ مثلاً گفته شده یهودیان تورات را تغییر ندادند، فقط اشتباه تعبیرش می‌کنند. مسلمانانی که قائل به این تفسیر بودند و باور داشتند یهودیان تورات اصلی را در اختیار دارند، فرض می‌کردند ارجاعات به محمد که در آیهٔ ۱۵۷ سورهٔ اعراف آمده، را می‌توانند در تورات بیابند. حتی از میان مفسرانی که تورات را کتابی مخدوش و غیرقابل اعتماد می‌دانستند هم کسانی مدعی شدند در آن ارجاعاتی به محمد و امت و دین او در تورات پیدا کرده‌اند، با
به محمد و امت و دین او در تورات پیدا کرده‌اند، با این توضیح که خدا این بخش‌های خاص را از تحریف مصون نگه داشته است. ترجمه. در قرن دوم یا سوم قبل از میلاد تورات به زبان «یونانی کوئیس» ترجمه شد و در طی قرن‌ها بقیه کتاب نیز ترجمه شدند. این ترجمه را هفتادگانی یا سبعینه می‌نامند و توسط یهودیان یونانی‌زبان و سپس مسیحیان بسیار مورد استفاده قرار می‌گرفته است. درنهایت تعدادی متن بسیار مشابه تهیه شد که به هر یک از آن‌ها متن‌های مازورتی (TM) می‌گویند. مازورت‌ها «حروف صدادار» (با نام «نیکود») را به متن اضافه کردند تا
صدادار» (با نام «نیکود») را به متن اضافه کردند تا متن اصلی از یکنواختی خارج شود. برخی از این ملحقات در زبان یونانی به متن اصلی اضافه شده و بقیه هم ترجمه‌های عبری کتاب‌ها و متونی هستند که در متون مازورتی وجود نداشته‌اند. کشفیات جدید نشان می‌دهد که بیشتر مطالعات سپتاجینت منشأ عبری دارند درحالی‌که دست نوشته کاملی از متون عبری وجود ندارد که سپتاجینت برپایه آن شکل گرفته است اما بسیاری از متفکران معتقدند که متون عبری یک «جهش» متن از متن اصلی متون مازورتی را به تصویر می‌کشند. همچنین یهودیان ترجمه‌های آزادی را به
می‌کشند. همچنین یهودیان ترجمه‌های آزادی را به زبان آرامی تهیه کردند که آن‌ها را ترجم می‌نامیدند. سپتاجینت (ترجمه یونانی که توسط الکساندر در مصر و در دوران حکومت تولمائیک‌ها انجام شد) در مقابل متن مازورتی مورد توجه کمتری قرار گرفت تامتن مازورتی بتوان به عنوان متن اصلی عهد عتیق برای ترجمه به زبان‌های غربی عرض‌اندام کند و این روند از زمان ترجمه کتاب ولگاته توسط جروم تاکنون ادامه یافت. در مسیحیت شرقی هنوز ترجمه‌هایی وجود دارند که متن اصلی آن سپتاجینت بوده است در برخی از ترجمه‌های غربی مدرن از سپتاجینت برای
در برخی از ترجمه‌های غربی مدرن از سپتاجینت برای تشریح بخش‌هایی از متن مازورتی که به نظر می‌رسید در هنگام نوشتن با غرض ورزی نویسندگان روبرو شده و تحریف شده‌استفاده می‌شود همچنین گاهی در این ترجمه‌ها از متن پیمایش دریای ساکن نیز استفاده شده است. تعدادی از کتب تثنیه مقدس که بخشی از سپتاجینت یونانی هستند اما درکتاب مقدس عبری وجود ندارند را آپوکریفا می‌نامند. اغلب پروستان‌های مدرن آپوکریفا را به عنوان کتب مقدس در نظر نمی‌گیرند اگر چه حدود سال ۱۸۲۰ کتب مقدس پروتستان این مطالب را درخود جای داده بودند. با این وجود
این مطالب را درخود جای داده بودند. با این وجود اغلب مسیحیان (شامل اعضا کلیسای کاتولیک روم، کلیسای ارتدوکس شرق و کلیساهای ارتدوکس خاور) آپوکریفا را بخشی از عهد عتیق می‌دانند. کلیسای کاتولیک روم هفت کتاب از این دسته شامل (کتاب توبیت، کتاب جودیت، مکابیان ۱، مکابیان ۲، خرد سلیمان، کتاب واعظ وکتاب باروخ و همچنین بخش‌هایی ازکتاب استر وکتاب دانیال را جزء عهد عتیق می‌داند. کلیساهای ارتدوکس تعدادی کتاب دیگر مانند مکابیان ۳، زبور ۱۵۱-۱۵۵، اسدراس ۱، اودس، زبور سلیمان و گاهی مکابیان ۴ را در این عهد قرار می‌دهند.