payamvha/North_RAG huggingface dataset:
این نبرد مجروح شد و نزدیک به اسارت بود. همسران او به‌وسیلهٔ سلیم یکم، سلطان عثمانی دستگیر شدند و حداقل یکی از آن‌ها را با یکی از دولت‌مردانش ازدواج داد. اسماعیل پس از این شکست در کاخ خود منزوی شد و از اداره حکومت دست کشید و دیگر در لشکرکشی‌ها شرکت نکرد. نیروهای عثمانی پس از پیروزی به ایران لشکرکشی کردند و برای مدت کوتاهی پایتخت صفویان، تبریز را اشغال کردند و خزانه شاهنشاهی ایران را به‌طور کامل غارت کردند. این نبرد به یکی از مهم‌ترین نبردهای تاریخ ایران تبدیل شد؛ زیرا نه تنها عقیده در امان بودن مرشد کامل از
شد؛ زیرا نه تنها عقیده در امان بودن مرشد کامل از هرگونه خطا و بلا را زیر سؤال برد، بلکه سران کرد را وادار کرد تا بر اقتدار خود تأکید کنند و به جای صفویان، با حکومت عثمانیان بیعت کنند. همین امر در آینده باعث از دست رفتن مرزهای غربی ایران شد. مقدمه. قدرت گرفتن شاه اسماعیل یکم در عرصه نظامی و سیاسی، با پیوستن صوفیان ترکمانی بود که بیشترشان در آناتولی و شام زندگی می‌کردند. در واقع، بخش بزرگی از ایل‌های قزلباش، پیش از پیوستن به شاه اسماعیل در آناتولی زندگی می‌کردند و حتی پس از مهاجرت قبایل اصلی، بخش بزرگی از
و حتی پس از مهاجرت قبایل اصلی، بخش بزرگی از مردمان آناتولی پیرو یا متمایل به تشیع صوفی صفوی بودند. سازمان تبلیغی تصوف صفوی پیوسته از طریق شبکه‌های منظم خود و توسط خلفا، دده‌ها و… مریدان را به پیوستن به مرشد کامل فرقه که شاه اسماعیل بود، تشویق می‌کرد. صفویان، در پی فعالیت و سازمان‌دهی فرهنگی در طول دو سده (بر اساس تعالیم صوفیانه و شیعی)، توانستند با حمایت پیروان خود (قزلباش‌ها) حکومت صفوی را در ایران پایه‌گذاری کنند. صفویان با گردآوری و پناه دادن به آن‌ها به‌ویژه به نیروهای ینی‌چری، نیروی نظامی توانمندی را
به نیروهای ینی‌چری، نیروی نظامی توانمندی را تشکیل دادند. قدرت گرفتن یک دولت مستقل شیعی مذهب و متعصب در ایران، امپراتوری عثمانی را که قصد حملهٔ نهایی جهت تصرف اروپا را داشت از سوی شرق، نگران کرد و باعث لشکرکشی به سمت ایران شد. این جنگ در دشت چالدران روی داد. در سال ۱۵۱۱ شورش شاهقلی در قلمرو عثمانی تعداد زیادی از قزلباش‌ها و صوفیان ناراضی را به خود جلب کرد. هر چند این شورش سرکوب شد ولی هراس از گرایش روز افزون شیعیان قلمرو عثمانی به صفویه و عدم تمایل آشکار بایزید دوم برای سرکوب صفویه باعث شد سلیم با کمک
بایزید دوم برای سرکوب صفویه باعث شد سلیم با کمک ینی‌چری‌ها موفق شد پدر خود (بایزید دوم) را مجبور به کناره‌گیری کند اما با مقاومت برادرش احمد روبرو بود و پس از شکست دادن او در ینی‌شهر در سال ۱۵۱۳ توانست توجه خود را به همسایه مشکل‌ساز خود (صفویان) معطوف کند. قبل از شروع کارزار علیه صفویان، سلطان سلیم دستور اعدام بیش از ۴۰۰۰۰ قزلباش آناتولی را به عنوان مجازات شورش و رفتار سرکش آنها صادر کرد. وی همچنین از صادرات ابریشم ایران به امپراتوری عثمانی جلوگیری نمود. روابط صفویه و عثمانی. در ابتدا اجداد شاه اسماعیل
روابط صفویه و عثمانی. در ابتدا اجداد شاه اسماعیل مورد احترام سلاطین عثمانی بودند، مثلاً وقتی که شیخ جنید از طرف جهانشاه قراقویونلو از اردبیل رانده شد و به قرامان آمد، پادشاه عثمانی مراد دوم برای نشان دادن احترام خود هدیه‌های گوناگون برای جنید فرستاد. همچنین سلطان بایزید دوم به عنوان پادشاهی علاقمند به تصوف به یکی از مریدان طریقت صفویه در جنوب آناتولی به نام حسن خلیفه (پدر شاهقلی) کمک سالانه می‌کرد. تصور عثمانیان بر این بود که ارتداد صفویه با روی کار آمدن شاه اسماعیل یا دقیق‌تر از زمان پدرش شیخ حیدر آغاز
شاه اسماعیل یا دقیق‌تر از زمان پدرش شیخ حیدر آغاز شده است. در نسخه‌ای از کتاب تاریخ آل عثمان عاشق پاشازاده آمده: «صفویان پیشتر پیرو شرع محمدی بودند به خاطر همین تمام علما و دانشمندان به آنها احترام می‌گذاشتند. ولی در زمان شاه اسماعیل رفض و الحاد خودشان را آشکار کردند. طرفداران حیدر اکنون پیرو اسماعیل شده‌اند. به طوری که هر کدام از این طرفداران اسماعیل هر وقت که همدیگر را می‌دیدند به جای سلام علیک، شاه می‌گفتند به جای اینکه برای بیماران دعا کنند شاه را لبیک میگفتند. در ولایات روم به عنوان حج فقط به اردبیل
میگفتند. در ولایات روم به عنوان حج فقط به اردبیل می‌رفتند وقتی که پیروان اهل سنت علت آن را می‌پرسیدند و می‌گفتند که چرا به جای اردبیل به مکه نمی‌روید بهتر است که از جایگاه پیامبر دیدن کنید. در جواب می‌گفتند که ما به زیارت مردگان نمی‌رویم و به زیارت زندگان می‌رویم. نماز نمی‌خواندند و روزه نمی‌گرفتند. همیشه در مورد رفض و الحاد حرف می‌زدند. وقتی که رفض خودشان را آشکار کردند سلطان بایزید دوم تمام آن پیروان صفویه را که به اردبیل می‌رفتند به روملی تبعید کرد». بایزید دوم در جواب نامه‌های سلطان یعقوب آق قویونلو و
دوم در جواب نامه‌های سلطان یعقوب آق قویونلو و الوندمیرزا، کشته شدن شیخ حیدر را تبریک گفت. در جواب سلطان یعقوب می‌گویدː«...مشحون به حصول آمال و وصول کوکبه سعادت به درجه اقبال ایام فرخ فال را خلعت نوروزی در بر کرده و از استیلا و تغلب فرق ناجیه بایندریه ایدهم الله بر گروه ضاله حیدریه لعنهم الله و دمرهم جهانیان را فرحت در فزوده و از اشعه شمع این فتح و فیروزی انجمن روم و شام را نور و صفا در فزود». و در جواب الوندمیرزا می‌گویدː«طائفه باغیه قزلباشیه خذلهم الله اگر چه شعله‌های آتشین از کلاه سرخ نکبت اندود به گیتی
چه شعله‌های آتشین از کلاه سرخ نکبت اندود به گیتی در انداخته و چون مجوسیان روز بادگان (شاید منظور آذربادگان؟) آتش پاره‌ها را فرا فرق سر برداشته و از پیچش فوطهای کبود جهان پر دود ساخته و چون میل آتشین از آن سرزمین نمایان شده... پیش از آن که شرار فتنه بالا گیرد به انطفا درکوشند و باشد که به توفیق الله به خاک سیاه پایمال ساخته، نام و نشان آن ملاعین را از صفحه جهان بزدایند و عالمیان را با اخبار مسرت آثار فتح و فیروزی شاد و خرم گردانند و همت بی‌همتای همایون ما را مبذول و مصروف شمرده خلاف آن تصور ننمایند».
ما را مبذول و مصروف شمرده خلاف آن تصور ننمایند». اسماعیل وقتى که در بهار ۱۵۰۰ میلادی به ارزنجان آمد توسط خلیفه‌هایش نامه و هدیه‌هایش را برای بایزیددوم فرستاد و چنین گفت: «منظور اصلى من لشکرکشى به کشور شما نیست. ما براى گرفتن انتقام اجداد خود از دشمنانمان آمده‌ایم. ما درویشیم». شاه اسماعیل پس از پیروزی در نبرد شرور و فتح تبریز در ۲۲ دسامبر ۱۵۰۱ به سلطنت رسید و لشکری به ارزنجان فرستاد و آنجا را تصرف کرد. اگرچه این منطقه بخشی از خاک عثمانی نبود، اما تصرف آن توسط شاه اسماعیل، شاهزاده سلیم، فرماندار ترابزون را
شاه اسماعیل، شاهزاده سلیم، فرماندار ترابزون را به شدت خشمگین کرد. متعاقباً، شاهزاده سلیم در سال‌های ۱۵۰۳ و ۱۵۰۷ با حمله به قلمرو صفویان، تلاش کرد ارزنجان را تصرف کند. این رویداد جدید باعث شد که ساختار سیاسی منطقه عوض شود و به جنگ‌های طولانی منجر شود. عثمانیان تا سال ۱۵۰۵ میلادی به جای اینکه با ایران به طور مستقیم رابطه سیاسی برقرار کنند توسط جاسوسان حکام کردستان یا امرای خودشان در مرز ایران و عثمانی دائماً از فعالیت‌های ایران اطلاعات جمع آوری می‌کردند. در طی این سه سال شاه اسماعیل در داخل کشور با بقایای
طی این سه سال شاه اسماعیل در داخل کشور با بقایای آق‌قویونلو جنگید و عثمانیان فعالیت‌های صفویان را با نگرانی از نزدیک دنبال می‌کردند. به طوری که دفاتر احکام این دوره پر از گزارش‌ها جاسوسانی است که از طرف ایران می‌آمدند. در واقع بایزید دوم به هیچ وجه به دنبال جنگ با شاه اسماعیل نبود چون او می‌دانست که شاه اسماعیل پیروان زیادی در آناتولی دارد از این رو در روابط خود با شاه اسماعیل خیلی زیرکانه و محتاطانه رفتار می‌کرد. شاه اسماعیل در طی این سه سال هیچ بشارت نامه‌ یا فتح نامه‌ای حاکی از فتوحات و استقرار دولت خود
یا فتح نامه‌ای حاکی از فتوحات و استقرار دولت خود به بایزید دوم ارسال نکرده بود. سفیر بایزید دوم محمد چاوش بالابان در ژانویه ۱۵۰۵ برای تبریک فتوحات شاه اسماعیل در عراق و فارس با هدیه‌های گوناگون فرستاده شد. بایزید، دو نامه به زبان ترکی به شاه ایران نوشت که در یکی فقط او را به فتح عراق و فارس تبریک گفته بود و در نامه دیگر، شاه اسماعیل را نصیحت کرده بود که از ظلم و آزار سنیان دست بردارد و خون بی‌گناهان را نریزد. شاه اسماعیل سفیر عثمانی را با کمال احترام پذیرفت و نامه سلطان را در یک مجلس علما و امرا داد قرائت
و نامه سلطان را در یک مجلس علما و امرا داد قرائت نمودند. امرای شاملو و ذوالقدر و بعض از روملو نصایح سلطان را محق دانسته و بر آن شدند که در ترویج مذهب اظهار شدت ننموده و این موضوع را به طبیعت حواله کنند، اما غالب صوفیان سخت اعتراض و از قبول نصایح سلطان امتناع کردند. بعد از مشورت در مجلس مناسب دیدند که هدایایی لایق برای دربار عثمانی فرستاده و در جواب نامه نیز به تقیه رفتار نمایند و به موجب آن مجلس جوابی به نامه سلطان نوشته و به همراهی یکی از امرای شاملو، سفیر سلطان را به عثمانی فرستادند. در حال حاضر متن جواب
سلطان را به عثمانی فرستادند. در حال حاضر متن جواب نامه به دست نیامده است. رئیس اولین سفارت شاه اسماعیل در صفر ۹۱۱ / ماه ژوئیه ۱۵۰۵ به استانبول رسیدند، بایزید دوم از سفارت شاه اسماعیل با احترام فراوان استقبال کرد و به سفیر و نمایندگانش که بیش از هشت نفر بودند، هدایای گوناگون داد. به گفته دیپلمات‌های ونیزى، شاه اسماعیل براى نشان دادن علاقه‌اش به صلح با عثمانی و نیز اعتراض به فعالیت‌های نظامى شاهزاده سلیم در مرز ترابوزان، سفارتی را به استانبول فرستاده بود که شاه قصد لشکرکشى به سرزمین‌های علاءالدوله ذوالقدر
شاه قصد لشکرکشى به سرزمین‌های علاءالدوله ذوالقدر (حاکم ذوالقدریان) را دارد و می‌خواست به آنان بفهماند که در طول این لشکرکشى هیچ آسیبى از وى نخواهند دید. درگیری در آناتولی شرقی و کردستان. الوند بیگ و سلطان مراد دو مدعی سلطنت بودند که قلمرو آق‌قویونلو را میان خود تقسیم کرده بودند. تمامی ولایات دیاربکر، آران و آذربایجان متعلق به الوند بیگ و ولایات عراق، فارس و کرمان نیز برای سلطان مراد بود، رود قزل اوزن نیز مرز این دو قلمرو بود سلطان مراد پس از شکست از شاه اسماعیل به سمت شیراز متواری شد. شاه صفوی در سال ۱۵۰۳
به سمت شیراز متواری شد. شاه صفوی در سال ۱۵۰۳ (۹۰۹ قمری) شیراز را تسخیر کرد و سلطان مراد ناگزیر از آنجا گریخت و در آخر نزد علاءالدوله ذوالقدر رفت. ناحیه کردستان پس از تضعیف حکومت آق قویونلو به صورت ملوک الطوایفی توسط اُمرای کُرد اداره می‌شد. شاه اسماعیل حاکمیت آق قویونلوها را در مناطق آذربایجان، عراق عجم و فارس برانداخت و قدرت خود را در ایران تثبیت نمود. در آن مقطع صارم‌خان مکری حاکم مکریان نیز در مناطق جنوبی دریاچه ارومیه توانست قدرت خود را گسترش دهد و تهدیدی برای آذربایجان شده بود. به روایت عالم آرای صفوی
برای آذربایجان شده بود. به روایت عالم آرای صفوی صارم خان با چهل هزار نفر قلعه اروملو را تسخیر کرده و قراگونه سلطان حاکم قلعه اروملو را همراه با ۳۰۰ نفر به قتل رسانده و متوجه تبریز گردید. شاه اسماعیل در سال۱۵۰۷ (۹۱۲ قمری) با فرستادن سپاهی موفق به سرکوب نیروهای صارم‌خان گردید هرچند شاه اسماعیل در این اقدام پیروز بود اما از هر دوطرف جمع زیادی کشته شدند و بعدها صارم‌خان به سلطان سلیم عثمانی پناه برد. هم‌زمان با این درگیری، شاه اسماعیل نامه‌ای به بایزید دوم ارسال می‌کند و از او درخواست می‌کند که مانع ورود
ارسال می‌کند و از او درخواست می‌کند که مانع ورود مریدان طریقت صفویه به ایران به منظور زیارت خانقاه اردبیل نشود. بایزید دوم در جواب نامه توضیح می‌دهد که دلیل این اقدام آن بود که سربازان عثمانی به بهانه زیارت خانقاه اردبیل خدمت در سپاه عثمانی را ترک نکنند ولی با این وجود، بایزید دوم جهت حفظ روابط دوستانه دستور داد تا مانع آنان نشوند. با پیچیدن آوازه قدرت شاه اسماعیل، امرای کُرد به رویه قدیمی خود یعنی اظهار اطاعت از قدرت برتر برای حفظ قلمرو و استقلال خود همت گماشتند .کُردان دُنبلی از دوران شیخ حیدر صفوی و
گماشتند .کُردان دُنبلی از دوران شیخ حیدر صفوی و امیر بهلول دنبلی حاکم امارت دنبلی، جز هواداران حیدر به شمار می‌آمدند. ملک‌خلیل ایوبی حاکم حصن کیفا به واسطه ازدواج با خواهر شاه اسماعیل، داماد و از نزدیکان شاه محسوب می‌شد و در واقع کسی از حاکمان کردستان در آن عصر به عظمت و حشمت او نبود. میان حاکم وان، زاهدبیگ عزالدین شیر حکاری و شاه صفوی صمیمیت و احترام خاصی وجود داشت طوری که شاه اسماعیل او را به لفظ «عمی» یا «عمو» خطاب می‌کرد. خالد بیگ پازوکی پسر شهسوار بیگ با ظهور شاه اسماعیل به خدمت او رسید و ملازمت وی را
ظهور شاه اسماعیل به خدمت او رسید و ملازمت وی را پذیرفت، همچنین شاه اسماعیل او را به حکومت نواحی خنس، ملازگرد و ناحیه اوحکان موش منصوب کرد. میرحامد امیر کُردان محمودی به قزلباشان شاه اسماعیل پیوست و تا زمانی که از دنیا رفت به شاه صفوی وفادار ماند. با ورود نورعلی خلیفه به چمیشگزک، حاج رستم بیگ بدون درگیری قلمرو خود را تسلیم قزلباشان کرد و شاه اسماعیل حکومت عراق را به وی بخشید. نقشه علاءالدوله ذوالقدر برای تصاحب متصرفات آق‌قویونلوها در جنوب شرقی آناتولی از عوامل حمله شاه اسماعیل به علاءالدوله بوده است. در
عوامل حمله شاه اسماعیل به علاءالدوله بوده است. در برخی گزارش‌های عثمانی‌ها، موافقت نکردن علاءالدوله با ازدواج دخترش با شاه اسماعیل نیز از علت های این حمله بیان شده است. پیوستن سلطان مراد به علاءالدوله و وصلت خانوادگی این تصور را برای شاه اسماعیل پدید آورد که آن دو قصد دارند به اتفاق هم به او حمله کنند از این رو در تابستان سال ۱۵۰۷ (۹۱۳ قمری) شاه اسماعیل که با خبر شد علاءالدوله همراه با دامادش به طغیان علیه وی پرداخته و به دیاربکر آمده و در آنجا به تاخت و تاز پرداخته است پیش از آنان دست به حمله زد او در
تاز پرداخته است پیش از آنان دست به حمله زد او در زمان کمی لشکر بسیاری فراهم آورد و به سمت ذوالقدر حرکت کرد. علاءالدوله پس از اطلاع از حرکت شاه اسماعیل برخی از قلعه‌های دیاربکر را تصرف کرد و به افراد مورد اعتمادش سپرد سپس خود به سمت البستان رفت. سپاه شاه اسماعیل برای ورود به البستان و نبرد با علاء‌الدوله ذوالقدر باید از حوالی قیصریه که تحت حاکمیت سلطان بایزید دوم عثمانی بود عبور می‌کردند و سپاه صفوی هرگز متعرض به آن شهر و مردمانش نشدند. شاه اسماعیل در نامه‌ای به بایزید دوم تأکید کرد که در طى لشکرکشی‌هایش
به بایزید دوم تأکید کرد که در طى لشکرکشی‌هایش هیچگاه به خاک و مردم عثمانى آسیبی نرسانده است. بایزید دوم نیز جهت حفظ اتحاد و دوستی با وی، حاکمان اطراف را مطلع کرد که با شاه اسماعیل هم سو باشند. امیربیگ موصللو از طرف حاکمان آق قویونلوها سال‌ها حاکم دیاربکر بود با ورود شاه اسماعیل به البستان و متواری شدن علاءالدوله ذوالقدر به کوه‌های البستان، امیربیگ موصللو که توسط نیروهای کُردان تحت امر علاء‌الدوله ذوالقدر، تحت فشار قرار گرفته بود در حوالی البستان به خدمت شاه اسماعیل شتافت و شاه اسماعیل او را به مقام
شاه اسماعیل شتافت و شاه اسماعیل او را به مقام مُهرداری منصوب کرد. شاه اسماعیل در راه بازگشت به خوی، قلعه خرپوت را فتح و محمدخان استاجلو را حاکم دیاربکر کرد. شاه اسماعیل در این لشکرکشی، از ملطیه ( شمال غرب دیاربکر) که تابع سلطنت ممالیک مصر بود نیز عبور کرده بود، در ماه ربیع الآخر ۹۱۳ (ماه اوت ۱۵۰۷ ) به سلطان قانصو غوری خبر رسید که شاه اسماعیل در حال پیشروی به سمت سرزمین‌های ممالیک است و سپاهش به ملطیه رسیده‌اند و از آنان رفتارهای خشنی سر زده است. سلطان مصر که از این اتفاق نگران و عصبانی شده بود به پیشنهاد
که از این اتفاق نگران و عصبانی شده بود به پیشنهاد مشاورانش، دستور آمادگی برای حمله نظامی را صادر کرد چهار ماه پس از آن واقعه در ماه شعبان ۹۱۳ فرستاده‌ای از جانب شاه اسماعیل به مصر آمد، شاه در نامه نوشته بود که آن دسته از سپاهیانم که وارد سرزمین‌های تحت امر سلطان مصر شده بودند، بدون اجازه و اطلاع من این کار را انجام داده‌اند و قصدی مبنی بر تعرض به قلمرو سلطان در کار نبوده است. سلطان قانصو غوری که به دلیل مشکالت فراوان خواهان جنگ در آن مقطع زمانی نبود، این عذر را پذیرفت و آن فرستاده را احترام نمود. شاهزاده
را پذیرفت و آن فرستاده را احترام نمود. شاهزاده سلیم فرماندار ترابوزان با مشاهده پیروزی‌های شاه اسماعیل و پیوستن ترکمن‌های آناتولی ناراضی از دولت عثمانی به سپاه صفوی، بدون کسب اجازه از پدرش، لشکرکشی‌هایی را علیه گرجی‌ها آغاز کرد تا ترکمن‌ها را به دولت پیوند دهد و در مهمترین آنها در لشکرکشی به کوتایسی در اواخر سال ۱۵۰۷ بود و در مسیر این لشکرکشی، شهرهای قارص، ارزروم، آرتوین و بسیاری از مناطق دیگر را تصرف کرد. در آخرین حمله شاهزاده سلیم، سلاح‌ها و گنجینه‌های شاه اسماعیل نیز به غنیمت گرفته شد. پس از آن، شاه
شاه اسماعیل نیز به غنیمت گرفته شد. پس از آن، شاه فرستاده‌ای نزد سلیم فرستاد، اما شاهزاده سلیم از بازگرداندن اقلام به غنیمت گرفته شده خودداری کرد. پس شاه اسماعیل فرستاده‌ای نزد بایزید دوم فرستاد و فرستاده با ابراز صلح و دوستی از رفتار خصمانه سلیم شکایت کرد و خواستار بازگرداندن سلاح‌ها و گنجینه‌های به غنیمت گرفته شده شد. بر اساس گزارش‌های ونیزى، سفیران شاه اسماعیل، از حمله شاهزاده سلیم به خاک ایران و دزدیده شدن توپ‌های خود توسط سلیم، شکایت می‌کردند. هیئت سفارت، توپ‌های به سرقت رفته را طلب کرد و گفت که ایران
توپ‌های به سرقت رفته را طلب کرد و گفت که ایران با علاءالدوله می‌جنگد نه با عثمانى. سفیران شاه اسماعیل در ماه اوت استانبول را ترک کردند. بایزید دوم از شاه اسماعیل که به خاک و رعیت عثمانى تجاوز نکرده بود، قدردانى کرد اما درخواست سفیران شاه را نادیده گرفت و آن‌ها را غرق در هدایا کرد. در بین این سفیران که بیش از ده نفر بودند، حاج رستم بیگ نیز حضور داشت. در سال ۱۵۱۰ (۹۱۵ قمری) شاه اسماعیل در خوی بود که دوازده نفر از اُمرای کُرد به رهبری امیرشرف بیگ حاکم بدلیس به حضور وی شتافتند تا اظهار اطاعت خود را اعلام کنند
حضور وی شتافتند تا اظهار اطاعت خود را اعلام کنند و مورد لطف شاه قرار بگیرند. از اُمرای مهم و قابل توجه در این گروه می‌توان به ملک‌خلیل ایوبی حاکم حصن کیفا شاه‌علی بیگ بختی حاکم جزیره، امیر علی بیگ بن میر ابدال حاکم شیروان و غازی قرآن بن سلطان و احمد حاکم برادوست و میرداود خیزانی حاکم خیزان حضور داشتند. طبق نوشته های شرف‌خان بدلیسی اُمرای کرد در اوایل مورد احترام شاه اسماعیل واقع شدند. اما به توصیه محمدخان استاجلو که از نزدیک با این اُمرا و نقش مهم آنان در دیاربکر آشنا بود، شاه همگی آنان را به بند کشید. به
آشنا بود، شاه همگی آنان را به بند کشید. به این ترتیب شاه اسماعیل حاکمیت نواحی جزیره را به اولاش بیگ برادر محمدخان استاجلو، بدلیس به چایان سلطان و حصن کیفا به زینل‌خان شاملو واگذار کرد. همسر ملک‌خلیل که خواهر شاه بود را همراه پسر و سه دختری که از او داشت، به تبریز آوردند. با اسارت اُمرای کُرد توسط شاه اسماعیل موقعیتی ویژه نصیب محمدخان استاجلو شد و او توانست در تمام آناتولی شرقی و جزیره به تنها قدرت حاکم در منطقه تبدیل شود. البته شاه اسماعیل عده‌ای از اُمرا را با این تعهد آزاد ساخت که هوادار وی باشند و به
را با این تعهد آزاد ساخت که هوادار وی باشند و به جای تحریک مردم بر ضد قدرت مرکزی جهت همبستگی با وی و اُمرای قزلباش در منطقه کار کنند. شاه اسماعیل همچون اوزون حسن بسیاری از رؤسای کُرد را از میان برداشت و به جایشان نزدیکان خود را گماشت گاهی هم مردم بومی را به حکومت می‌گماشت البته این مردم از خاندان‌های اشراف قدیمی نبودند. شاه اسماعیل با رسیدن خبر حمله شیبک خان اُمرای دربند را آزاد کرد و امیرشرف و ملک‌خلیل را به عنوان رهبران اصلی اُمرای کُرد در بند نگه داشت. امیرشرف و ملک‌خلیل به مدت سه سال در حبس شاه اسماعیل
و ملک‌خلیل به مدت سه سال در حبس شاه اسماعیل ماندند. امیرشرف به کمک ملازمش و نفوذ وی در میان قزلباشان توانست از زندان آزاد شده و به کردستان بازگردد. بایزید دوم برای نشان دادن روابط قوى خود با شاه اسماعیل، در ۹ شعبان ۹۱۶ / نوامبر ۱۵۱۰ برخلاف سفارت قبلى خود این بار از استانبول هدیه‌های گرانبها براى شاه اسماعیل فرستاد. این هدیه‌ها توسط فرستاده شاه اسماعیل ارسال نشده بود. یعنى بایزید دوم این هدیه‌ها را مستقیماً از استانبول فرستاد. بر اساس گزارش‌ها ونیزى به جز تبریک گفتن فتوحات شاه اسماعیل، بایزید دوم اهداف
تبریک گفتن فتوحات شاه اسماعیل، بایزید دوم اهداف دیگرى هم داشت. شاهزاده سلیم به ارزنجان حمله کرده و آن مناطق را تحت تصرف خود درآورده بود. به همین دلیل شاه اسماعیل، در سال ۱۵۱۰ براى لشکرکشى آماده شده بود و با ارسال این هدایا، بایزید تنش‌های پیش‌آمده بین دو طرف را کاهش داد. به گفته عالم آرای صفوی پس از پیروزی شاه اسماعیل در نبرد مرو، محمدخان استاجلو حاکم دیاربکر در نامه‌ای به شاه خبر داد که سلیم بدون اجازه پدرش به سمت دیاربکر حمله کرده و نواحی آنجا را غارت کرده و به سمت آماسیه بازگشته است و چون او و برادرش
و به سمت آماسیه بازگشته است و چون او و برادرش قراخان حاکم قره‌حمید بیمار بودند نتوانستند با سلیم مقابله کنند. شاه اسماعیل در جواب این تاخت و تازهای سلیم، دستور داد تا پوست سر شیبک خان را که از کاه پر شده بود همراه با دو بازوبندش که از سنگ‌های قیمتی بود برای سلطان بایزید بفرستند. فرستاده شاه در حضور سلیم سر شیبک خان و نامه شاه را تقدیم سلطان بایزید کرد در نامه شاه اسماعیل با بیان پیروزی‌هایش و عاقبت شیبک خان که از نسل چنگیزخان بود و او را تهدید می‌کرد، به سلطان عثمانی هشدار داد. به گفته مورخ عثمانی مصطفی
سلطان عثمانی هشدار داد. به گفته مورخ عثمانی مصطفی عالی افندی در اواخر سال ۹۱۶ قمری (مارس ۱۵۱۱) شاه اسماعیل، سه هزار نفر را با برادرش [ابراهیم میرزا] و برخی از فرماندهان فرستاد تا ولایت ترابوزان که تحت حکومت شاهزاده سلیم بود، غارت و ویران کند، با این حال، شاهزاده سلیم کاملاً هوشیار و آماده تصمیم گیری بود. او افرادی را فرستاد تا از اوضاع باخبر شود. آن‌ها فرصت را یافتند و تمام افراد او را از دم تیغ گذراندند و برادر شاه اسماعیل را اسیر و در قلعه ترابوزان زندانی کردند و وضعیت را به اطلاع دولت عثمانی رساندند.
کردند و وضعیت را به اطلاع دولت عثمانی رساندند. محمد صولاق‌زاده دیگر مورخ عثمانی نیز روایت مشابهی از قول مصطفی عالی افندی نقل می‌کند و محل نبرد را در نزدیکی ارزنجان گفته است که با شکست ابراهیم میرزا، سلیم ارزنجان را تصرف ‌می‌کند اما درباره اسارت ابراهیم میرزا تردید می‌کند. آخرین سفیر شاه اسماعیل در جمادی الاول ۹۱۷ / اوت ۱۵۱۱ در استانبول بودند. بر اساس گزارشی که در تابستان ۱۵۱۱ میلادی از استانبول به ونیز فرستاده شده، سفیران شاه اسماعیل، سر بریده شیبک خان توسط شاه را در یک جعبه نقره‌ای با خودشان آورده بودند.
شاه را در یک جعبه نقره‌ای با خودشان آورده بودند. بایزید دوم از ترس آنکه نزاع بین شاهزاده‌هایش را بفهمند و بعداً به قزلباش‌های آناتولی کمک کنند، سفیران شاه را تحت نظارت خود قرار داد و حرکات روزانه آن‌ها را از نزدیک تجسس کرد. در آوریل ۱۵۱۱ شورش شاهقلی آغاز شد و حدوداً سه ماه طول کشید و تلاقی این دو باعث شد بایزید دوم این شورش را از طرف شاه اسماعیل بداند و با ارسال نامه‌ای به زبان ترکی واکنش خود را نشان بدهد. متن ترجمه نامهː «...ای جوان کم تجربه باز نصیحتی از پدر بشنو از برای قبولانیدن مذهب تازه‌ات خون
از پدر بشنو از برای قبولانیدن مذهب تازه‌ات خون مسلمانان را مریز... طریقت اجداد عظامت انارالله برهانهم را مسلک خود ساز فرستادن پوست شیبک خان سلاطین شجاعت آئین عثمانیان را گرفتار خوف و تلاش نمیکند. بعضی اشخاص ملعنت اختصاص را به این مملکت فرستادن، جهلای نیک و بدنفهم این ممالک را به وسیله ایشان بالاغفال به ایران کوچانیدن و در راهگذارشان آبادی‌ها را تاراج و اهالی مسکونه را مقتول گردانیدن کار دزدان است نه کار پادشاهان... دیگر آنکه از استیلای ممالک روم قطع امید کنید... و من بعد طوری رفتار ننمائید که غازیان
کنید... و من بعد طوری رفتار ننمائید که غازیان عثمانیان که مشغول به جهاد فی سبیل الله و ساعى با علای کلمه الله هستند، ناچار به کشیدن شمشیر انتقام از نیام گشته رو به ایران آورند و بیش از پیش ویران سازند». بعد از دو هفته که سلطان بایزید دوم پسرش سلیم را در ادرنه شکست داد، هیئت شاه اسماعیل با این نامه و هدیه‌های مرسوم به ایران روانه شدند. پس از عزل و مرگ سلطان بایزید دوم و درگیری‌های سلطان سلیم با سایر شاهزادگان، شاه اسماعیل در سال۱۵۱۲ (۹۱۸ قمری) نورعلی خلیفه را برای هموار کردن راه مهاجرت مریدان صفویه و حمایت
برای هموار کردن راه مهاجرت مریدان صفویه و حمایت از شاهزاده مراد برادرزاده سلیم به آناتولی شرقی اعزام کرد، چون نورعلی خلیفه به کویول حصار رسید نزدیک سه چهار هزار نفر از مریدان به وی ملحق شدند و سپس به سمت ملطیه حرکت کرد. فایق بیگ که از طرف سلطان سلیم حاکم آنجا شده بود با ۳ هزار نفر به جنگ با او شتافت، در نزدیکی توقات طی اولین درگیری سپاه صفوی با سپاه عثمانی، نورعلی خلیفه پیروز شد. مردم شهر توقات به خدمت خلیفه رفتند و خطبه به نام شاه اسماعیل خواندند و نورعلی خلیفه متعرض آن شهر نشد و در مکانی به نام قازچایری
خلیفه متعرض آن شهر نشد و در مکانی به نام قازچایری ساکن شد. در آنجا شاهزاده مراد با ده هزار نفر به نورعلی خلیفه پیوست، هر دو متوجه شهر توقات شدند ولی مردم شهر مخالفت کردند و سپاه صفوی شهر را سوزاندند شاهزاده مراد از او جدا شد و به دربار شاه اسماعیل پناهنده شد. نورعلی خلیفه در بازگشت به ایران مجدداً بر سپاهیان عثمانی به فزماندهی سنان پاشا پیروز شد و در ارزنجان که فرماندارش شده بود مستقر شد. امیرشرف با آگاهی از عزم سلطان سلیم به حمله به قلمرو شاه اسماعیل، با راهنمایی و همراهی ادریس بدلیسی به حاکم عثمانی پناه
و همراهی ادریس بدلیسی به حاکم عثمانی پناه بردند. در این اقدام کم سابقه بیست تن از اُمرای برجسته کُرد امیر شرف را همراهی کردند و با نوشتن نامه‌ای مبنی بر اظهار اطاعت از حکومت عثمانی آمادگی خود را برای رفتن به آن سرزمین اعلام کردند. امیرشرف با بعضی حکام کرد در جنگ چالدران حضور داشته‌اند اما سپاه کُردان آن قدر قابل توجه نبود که در سرنوشت نبرد چالدران تأثیر گذار باشد. به روایت عالم آرای صفوی پیش از آنکه سلطان سلیم به سمت ایران لشکرکشی کند سفیری به نام سلیمان چاوش همراه با نامه‌ای به نزد شاه اسماعیل فرستاد. در
همراه با نامه‌ای به نزد شاه اسماعیل فرستاد. در نامه سلطان سلیم یادآور شد که او مدام پدرش را فریب می‌داد و با فرستادن سر شیبک خان باعث وحشت وی می‌شد و به همین خاطر پدرش را عزل کرده است و خود قصد گرفتن انتقام گذشته را دارد. همچنین از شاه اسماعیل خواست که شاهزاده مراد برادر زاده‌اش را تحویل بدهد و گماشتگانش را از دیاربکر خارج کند تا جنگ برطرف شده و به دوستی مبدل گردد وگرنه آماده جنگ باشد. شاه اسماعیل در جواب گفت پدر شما مرد دور اندیشی بود و می‌دانست که هر کسی با من درگیر شود نابود خواهد شد و حال که شما قصد
با من درگیر شود نابود خواهد شد و حال که شما قصد جنگ داری سر شما را هم برداشته و به پادشاه پرتغال خواهم فرستاد. ولایت دیاربکر ملک موروثی ما است و در تصرف پدر شما نبوده که ما آن را از شما گرفته باشیم بلکه علاءالدوله ذوالقدر از فرزندان اوزون حسن گرفته بود و ما آن را با ضرب شمشیر گرفتیم. همچنین شاه اسماعیل درخواست بازگرداندن شاهزاده مراد را رد کرد. نامه‌نگاری‌های سلطان سلیم و شاه اسماعیل. سلطان سلیم ابتدا نامه‌ای به زبان فارسی برای عبیدالله خان ازبک برادرزاده و جانشین شیبک خان که در ماوراءالنهر حکومت می‌کرد
و جانشین شیبک خان که در ماوراءالنهر حکومت می‌کرد فرستاد و او را تحریک کرد تا انتقام خون عموی خود را بگیرد و همزمان که سپاه عثمانی از غرب به آذربایجان حمله می‌کند، او نیز به خراسان حمله کند. سپس سلطان سلیم نامه‌ای تهدید آمیز به زبان فارسی برای شاه اسماعیل نوشت که توسط یکی از جاسوسان شاه اسماعیل که دستگیر شده بود فرستاده شد و در آن نامه خبر داد که به قصد جنگ عازم ایران است. متن نامه اول سلطان سلیم به شاه اسماعیل. «... از جانب جناب خلافت مآب ما که قاتل الکفرة و المشرکین قامع اعداء الدین، مرغم انوف الفراعین
و المشرکین قامع اعداء الدین، مرغم انوف الفراعین مغفرتیجان الخوافین سلطان الغزاة والمجاهدین، فریدون فر سکندر در کیخسرو عدل و داد، دارای عالی نژاد، سلطان سلیم شاه بن سلطان بایزید بن سلطان محمدخانیم به سوی تو که فرمانده عجم سپهسالار اعظم سردار معظم ضحاک روزگار داراب گیر و دار افراسیاب عهد، امیر اسماعیل نامداری سمت صدور یافت تا خبیر و آگاه باشی…بنا به مناسبت تفرقه جماعت بایندریه به حکم بیتː از طریق تعدی، امارت بلاد شرقی را متصدی گشتی و از کنج مذلت فرمانبری به صفه با حشمت فرمانفرمایی قدم نهادی ابواب ظلم و بیداد