payamvha/North_RAG huggingface dataset:
خدا می‌داند فردا این زن‌های بیسوادتر از مردهای ما چه بکنند.» (خاطرات عین السلطنه قهرمان میرزا) از جمله کارهای این انجمن می‌خوانیم که: «زنان محله سنگلج تهران (از کانونهای مخالفت با مشروطه) ضمن ابراز انزجار از مردان ضد مشروطه خویش، اعلام آمادگی برای جانفشانی در راه مشروطه کرده و پایان این «حرکات وحشیانه» را خواستار شدند.» هما ناطق در مقاله «نگاهی به برخی نوشته‌ها و مبارزات زنان در دوران مشروطیت» با اتکا به «فریدون آدمیت» در مورد این انجمن می‌نویسد: «در دوران مشروطه در جهت احقاق حقون زن «انجمن نسوان»[۱۵]
مشروطه در جهت احقاق حقون زن «انجمن نسوان»[۱۵] تشکیل شد. از محتوای آن آگاهی نداریم، اما در مجلس اول به کار درگیری لفظی میان مرتجعان و آزادیخواهان کشید. یکی می‌گفت از اجتماع زنان «فتنه» برمی‌خیزد، دیگری می‌گفت:؟ «باید به نظمیه گفت قدغن کند»، یا «اصلاً نباید چنین انجمنی تشکیل شود» و یا: «در اجتماع زنان بعضی گفتگوها می‌شود که ابداً من نمی‌خواهم در مجلس مذاکره و صحبت شود». فقط یک نفر بر این بود که به «موجب قانون اساسی ایرادی بر اجتماع زنان نیست، زیرا لفظ ایرانی شامل مرد و زن هر دو است».[۱۶]» برخی از مخالفین
شامل مرد و زن هر دو است».[۱۶]» برخی از مخالفین انجمن نسوان. محمدعابدی نویسنده مقالهٔ «سابقه مبارزه با حجاب تا دوران پهلوی اول» از شیخ فضل‌الله نوری نقل می‌کند که: «مجلس دارای شورای کبرای اسلامی است و به مساعی مشکوره حجج اسلام و نواب عامه امام قائم شده… ممکن نیست که آثار (پارلمان پاریس و انگلیس بر آن مترتب گردد و (بتوان) قانون آزادی عقاید و تغییر شرایع و احکام از آن گرفت و بر افتتاح قمارخانه و اشاعه فواحش و کشف مخدرات (حجاب) و اقامه منکرات نائل گردید.» و سپس می‌نویسد: به گفته آدمیت، قضیه مهم‌تر (پس از آزادی
می‌نویسد: به گفته آدمیت، قضیه مهم‌تر (پس از آزادی مطبوعات که هدف اصلی روشنفکران غرب‌زده بود) و باریکتر، مسئله آزادی و بر پا داشتن انجمن نسوان بود که مخالفت سنت خواهان را برانگیزاند. طراحی چند ساختمان. علاوه بر مدرسه سعادت، عمارت امیریه و عمارت دریابیگی از جمله یادگارهای او در دوران حکومتش در بوشهر می‌باشند. عمارت دریابیگی در سال ۱۳۶۷ خ. تخریب گردید. عمارت امیریه (موزه مردم‌شناسی بوشهر). در سال ۱۳۷۶ خ. به پیشنهاد اداره میراث فرهنگی و بنیاد ایران‌شناسی، عمارت امیریه به موزه مردم‌شناسی بوشهر تبدیل می‌شود.
امیریه به موزه مردم‌شناسی بوشهر تبدیل می‌شود. عبدالکریم مشایخی در مقالهٔ خود به مناسبت افتتاح موزه مردم‌شناسی بوشهر (عمارت امیریه) در سال ۱۳۷۸ خ. می‌نویسد: «یکی از زیباترین بناهای تاریخی بوشهر، عمارت امیریه می‌باشد که در سال ۱۳۱۷ ه‍.ق به همت احمد خان دریا بیگی حکمران کل بنادر و جزایر خلیج فارس احداث گردید. این عمارت، دارالحکومه بوشهر بوده که بعد از تخریب بنای «چهار برج» که امروزه اداره گمرک بوشهر در آنجا مستقر است، زمین آن از تاجر بوشهری به نام جمشیدیان خریداری شده و تا سال ۱۳۱۹ ه‍.ق تکمیل گردیده‌است.»
خریداری شده و تا سال ۱۳۱۹ ه‍.ق تکمیل گردیده‌است.» سدیدالسلطنه کبابی دربارهٔ موقعیت جغرافیایی این عمارت می‌نویسد: «مغرب آن محله‌ای نیست و دریاست و مشرق آن محله عرب‌ها و شمال محله یهودی‌ها و جنوب محله کوتی است» درمورد ساختار و هنر به کار رفته در این عمارت می‌خوانیم: «عمده مصالح تشکیل دهنده این بنا سنگ‌های مرجانی، گچ، چوب ساج می‌باشد که به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به دلیل نزدیکی به دریا و موریانه نخست اطراف ستونها را با بند کمال (کنبال) که از الیاف درخت نارگیل درست می‌شود می‌پیچانده‌اند و سپس روی پوست
نارگیل درست می‌شود می‌پیچانده‌اند و سپس روی پوست مزبور با گچ تزئین داده‌اند.» همچنین می‌خوانیم که: این بنا از دو طبقه تشکیل شده‌است. در جلو ساختمان ایوانی بزرگ وجود دارد که دارای دو درگاه ورودی است و در طبقه بالا بالکنی با جنس چوب است. وسط دو درگاه ورودی از داخل ساختمان اتاق بزرگ در دو طبقه درست شده‌است که احتمالاً برای پذیرایی یا کنفرانس بوده و دارای چشم‌اندازی زیبا به بیرون و منظره دریا می‌باشد. ساختمان دارای حیاط مرکزی و تمامی اتاق‌ها دورتا دور واقع شده‌اند که در هر طبقه ده اتاق وجود دارد. در گوشه خاوری
که در هر طبقه ده اتاق وجود دارد. در گوشه خاوری راه پله‌ای برای رفتن به پشت بام ساخته شده‌است. جنس درها و پنجره‌ها از چوب ساج بوده و حفاظ آن‌ها در جلو می‌باشد. درها دو لنگه هستند و دارای نقش و نگار هستند. ورودی عمارت دارای چشم‌اندازی بسیار زیباست و پوشش سقف از چوب صندل یا چندل است (نوعی چوب مخصوص که از هندوستان و مومباسا می‌آورده‌اند). ستونها جلو ساختمان نیز از جنس چوب ساج است. در جهت جلوگیری از نفوذ رطوبت (به دلیل نزدیکی به دریا) و موریانه نخست اطراف ستون‌ها را با بند کنبال یا «کومبار» که از پوست درخت
را با بند کنبال یا «کومبار» که از پوست درخت نارگیل درست می‌شود پیچانده و سپس روی آن را با گچ تزیین کرده‌اند. چوب‌های کنده کاری به کار رفته در طارمه و نقوش در و پنجره‌ها، گچبری سر درها، کنده کاری و گوه‌های برنجی به کار رفته در درگاه ورودی از عوامل تزیینی بنا هستند. برخی به اشتباهی ساخت عمارت امیریه را به سید حسین بلدیه نسبت می‌دهند در حالیکه سید حسین بلدیه در زمان رضا شاه شهردار بوشهر بوده‌است و ساختمان عمارت امیریه در سال ۱۳۱۹ ق یعنی ۲۵ سال قبل از پادشاهی رضا شاه به پایان رسیده‌است. در این مورد می‌خوانیم
رضا شاه به پایان رسیده‌است. در این مورد می‌خوانیم که: «عمارت امیریه در اوایل حکومت رضا شاه به عنوان ساختمان بلدیه (شهرداری) منظور گردید، و شهردار وقت بوشهر سید حسین سعادت که به سید حسین بلدیه مشهور شده، در آن انجام وظیفه می‌کرد.» عمارت دریابیگی در بوشهر. تحقیقات احمد خان دریابیگی در سال ۱۸۸۷. سلمان قاسمیان با رجوع به هوشنگ مهدوی می‌نویسد: «تجدید حاکمیت ایران بر لنگه در سال ۱۸۸۷ م/ ۱۳۰۵ ه‍. ق، و تحقیقات احمد خان دریابیگی و ارسال این موارد به دربار ناصر الدین شاه و صدر اعظم او -امین السلطان- از دیدگاه مقامات
شاه و صدر اعظم او -امین السلطان- از دیدگاه مقامات انگلیسی یک شوک سیاسی بود. نماینده سیاسی که مخفیانه از این نامه اطلاع یافته بود، آن را برای وزیر مختار انگلستان در تهران فرستاد. ظاهراً این نخستین سندی است که ایران رسماً بر حاکمیت دیرین خود بر جزایر تأکید نموده و به دست مقامات انگلیسی رسیده‌است. این نامه مقامات انگلیسی را نسبت به آینده موقعیت خود در خلیج فارس نگران نمود. همزمان، پرچم ایران بر سیری برافراشته شد.» رابطه دریابیگی با شیخ ابوظبی برای تقویت موضع ایران در خلیج فارس در سال ۱۹۰۰. بر طبق تحقیقات کورش
در خلیج فارس در سال ۱۹۰۰. بر طبق تحقیقات کورش احمدی دیپلمات با سابقه ایرانی: "در سال ۱۹۰۰ نظر بر آن بود که ایرانیها دوباره تلاشهای خودشان را و این بار در مورد شیخ ابوظبی آغاز کرده‌اند. در نامه شماره ۱۲۰ ماه مه ۱۹۰۰، کاپیتان کمبل، مقیم سیاسی خلیج فارس، به عملکرد رئیس ابو ظبی در معاوضه هدایا با دریابیگی اشاره کرده و اینکه (شیخ) قبول می‌کند که فرمانی را که از طرف دولت ایران به او داده شده بخواند. او (کاپیتان کمبل) این اعمال را در تضاد با معاهده نامه انحصاری که شیخ در سال ۱۸۹۲ قبول کرده بود دانست. علاوه بر آن،
شیخ در سال ۱۸۹۲ قبول کرده بود دانست. علاوه بر آن، او گزارش داد که اخیراً چند نفر از تبعه‌های شیخ ابوظبی به‌طور مستقیم شکایتی را که علیه یک تبعه ایرانی داشته‌اند به دریابیگی ارائه داده‌اند و اینکه «عمل شیخ ابوظبی به نظر می‌رسد که شیوخ دیگر منطقه را به هیجان آورده‌است.»" "در مراوده قبلی به شماره ۱۹ مورخ ۲۲ مارس ۱۹۰۰، (کاپیتان) کمبل توضیح داده بود که «فرمان» یک تعهد دوستی بین دولت ایران و شیخ بود. همانطوری‌که دونالد هاکلی اشاره می‌کند، "شیخ به مؤاخذه گرفته شد و روابط مستقیمش با ایران متوقف شد." نامه مظفرالدین
روابط مستقیمش با ایران متوقف شد." نامه مظفرالدین شاه در رابطه با تنب و ابو موسی در سال ۱۹۰۴. در این حال، مظفرالدین شاه طی فرمانی توسط عین الدوله صدر اعظم به وزیر امور خارجه مورخ ۲۲ ربیع‌الثانی ۱۳۲۲ [۶ ژوئیه ۱۹۰۴م / ۱۵ تیر ۱۲۸۳] نوشت: «در خصوص تمب و ابوموسی… با اینکه دولت علیه این دو محل را که ملک ثابت خود می‌داند… و از دریابیگی و معین‌التجار هم که احتمال قوی می‌رود مستندات این کار را بدانند یا بتوانند تحصیل نمایند هم جداً خواهید خواست که هر سندی بتوانند به دست بیاورند یا دلیلی اقامه نمایند به اطلاع جناب
دست بیاورند یا دلیلی اقامه نمایند به اطلاع جناب مستطاب عالی برسانند که به لندن مرقوم بنمایید…" راپورت دریابیگی در مورد شیخ شارجه و جزیرهٔ تمب در سال ۱۹۰۵. سفارت انگلستان در تهران طی یادداشتی به وزارت امور خارجه ایران به تاریخ ۲۸ ربیع‌الاول ۱۳۲۳ (۱۲ خرداد ۱۲۸۴ خورشیدی/ ۲ ژوئن ۱۹۰۵) می‌نویسد: «چندی قبل توسط جناب مؤتمن الملک به دوستدار اظهار شد که از قراری که می‌گویند شیخ شارجه بعضی عمارات در جزیرهٔ تمب احداث می‌نماید و خواسته بودند که این کار را ترک نمایند… امروز تلگرافی از میجر کاکس به دوستدار رسید، مثمر بر
تلگرافی از میجر کاکس به دوستدار رسید، مثمر بر اینکه مشارٌ‌الیه بشخصه به جزیره تمب رفته، معلوم نماید که آیا این راپورت که از جناب دریابیگی به جناب مستطاب اجل عالی رسیده، حقیقت دارد یا خیر و معلوم شده که ابداً حقیقت ندارد. به نظر دوستدار افسوس است که اشخاصی به رتبه جناب دریابیگی بدون اینکه قبل از وقت متحمل زحمت شده، معلوم نمایند که آیا هیچ حقیقتی در این گونه شهرتها هست یا خیر، تلگرافی به حکومت مرکزی اطلاعاتی دهند که اسباب زحمت و مورث اشتباهات فی‌مابین دو دولت دوست گردد.») فتح لنگه در سال ۱۸۹۹. پس از فتح لنگه
دوست گردد.») فتح لنگه در سال ۱۸۹۹. پس از فتح لنگه در سال ۱۳۱۶ق/ ۱۸۹۹م توسط احمد خان دریابیگی، حاکمیت ایران بر لنگه و توابع تثبیت شد، اما همه از این امر راضی نبودند. به عنوان مثال در روزنامه وقایع اتفاقیه آن دوره به تاریخ ۱۷ اسفند ۱۲۷۷ خورشیدی (۲۵ شوال ۱۳۱۶ ق) آمده‌است: «از این فتحی که دریابیگی در بندر لنگه کرده همه اهل شیراز خوشحال هستند؛ ولی پسران قوام‌الملک خیلی دلتنگ هستند که چرا این فتح به اسم ما نشد.» «شیخ محمد هم که در سنة ۱۳۱۸ قمری به بندر لنگه تاخت و به مأموریت دریابیگی قلع و قمع شد، از جواسم کنگی
و به مأموریت دریابیگی قلع و قمع شد، از جواسم کنگی بود و لذا این دلیل هم که جنرال قونسول [سرکنسول] اقامه کرده‌است، مقبول نیست و مداخلات مشایخ مزبور فقط جهت حکومتی بوده‌است که در لنگه داشته‌اند به نمایندگی خانوادگی و تبعیت آن‌ها به دولت علیه مسلم است» (مذاکره معاضدالسلطان رئیس اداره انگلیس با وزیر مختار انگلیس در تهران در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۲۹۱ / ۱۳ فوریه ۱۹۱۳).» فتح بحرین در سال ۱۸۹۹. نادره جلالی با استناد به "مرات الوقایع مظفری" توسط عبدالحسین خان سپهر و روزنامه حبل المتین می‌نویسد: "دریابیگی در ذیحجه ۱۳۱۶
حبل المتین می‌نویسد: "دریابیگی در ذیحجه ۱۳۱۶ بحرین را فتح کرد و به همین دلیل منصب امیر تومانی گرفت و به دریافت حمایل و نشان مخصوص نائل شد (سپهر، ۱۳۸۶، ج ۱:۳۶۸) و به نوشته روزنامه حبل المتین (دوشنبه ۵ شعبان ۱۳۱۶) در شب چهاردهم، یعنی شب مولود اعلیحضرت شاهنشاهی، در محل حکومتی به همین مناسبت جشن ملوکانه‌ای گرفت و از همه بزرگان و اشراف و بازرگانان پذیرایی کرد. به همین دلیل شاه، یک قبضه شمشیر درجه دوم به وی مرحمت کرد (شیبانی، ۱۳۶۶: ۳۴۲)." مع‌هذا، اشاره یا استناد به مسئله فتح بحرین در سال ۱۸۹۹ توسط احمد خان
به مسئله فتح بحرین در سال ۱۸۹۹ توسط احمد خان دریابیگی در مدارک دیگر تاکنون یافت نشده‌است. احمد خان دریابیگی و رابطه اش با دولت انگلستان. شکایت دولت انگلستان از کارشکنی دریابیگی در سال ۱۹۰۵. دولت انگلستان از کارشکنی دریابیگی در رابطه بین دو کشور شکایت می‌کند: «امروز تلگرافی از میجر کاکس به دوستدار رسید، مثمر بر اینکه مشارٌ‌الیه بشخصه به جزیره تمب رفته، معلوم نماید که آیا این راپورت که از جناب دریابیگی به جناب مستطاب اجل عالی رسیده، حقیقت دارد یا خیر و معلوم شده که ابداً حقیقت ندارد. به نظر دوستدار افسوس است
که ابداً حقیقت ندارد. به نظر دوستدار افسوس است که اشخاصی به رتبه جناب دریابیگی بدون اینکه قبل از وقت متحمل زحمت شده، معلوم نمایند که آیا هیچ حقیقتی در این گونه شهرتها هست یا خیر، تلگرافی به حکومت مرکزی اطلاعاتی دهند که اسباب زحمت و مورث اشتباهات فی‌مابین دو دولت دوست گردد.» انگلستان و شکایت از خواست دریابیگی برای برافراشتن پرچم ایران بر کشتیهای خارجی در سال ۱۹۰۷. «روسها برتری انگلستان بر خلیج را تهدیدی بر اعتبار خود دیدند. اگرچه (انگلیسیها- م) به‌طور کامل با کنترل وبا در سیستان مشغول بودند، با وجود این،
با کنترل وبا در سیستان مشغول بودند، با وجود این، آن‌ها هر آنچه که می‌توانستند انجام دادند تا از اجرای هموار سرویس قرنطینه انگلیسی جلوگیری کنند. به تحریک آنها، دریابیگی یا حاکم خلیج، این تقاضای عجیب را کرد که نه تنها تمامی کشتیهای درگیر در کار قرنطینه، بلکه به همچنین تمامی کشتیهایی که در حال بررسی برای قرنطینه می‌باشند بایستی که پرچم ایران را برافرازند. در دسامبر یک کشتی روسی در بندر عباس لنگر انداخت و با خوشحالی از اجازه ورود دادن به افسر قرنطینه خودداری نمود چرا که براه افتادن آن بعد از کشتی یونیون جک
نمود چرا که براه افتادن آن بعد از کشتی یونیون جک بود. این مسئله به تهران مراجعه داده شد و شورای پزشکی دریابیگی را تشویق کرد که از قواعد دست و پاگیر خود دست بردارد.» نقض حاکمیت ایران، عدم اعتماد به دریابیگی و تکیه انگلستان بر شیخ خزعل در سال ۱۹۰۷. «دومین نمونه نقض حاکمیت ایران دستگیری دزدان دریایی و تخریب کشتیها و پناهگاه‌های آن‌ها در» دیار" واقع بر سواحل ایرانی جنوب بوشهر بود. دزدی‌ها در نوامبر سال ۱۹۰۶ و مارس ۱۹۰۷ صورت گرفته بود. برای توجیه (عملکرد ناوگان انگلیس- م) با تکیه به مشابهات قبلی و توافقات با
انگلیس- م) با تکیه به مشابهات قبلی و توافقات با ایرانیها، کاکس برای چندین ماه یک مورد بدون خدشه برای عملکرد ناوگان انگلیس در قلمرو ایران درست کرده بود. اداره امور خارجه نتوانست که هیچ اشتباهی پیدا کند. دولت ایران در تهران پس از اعتراضی شدید به غرامات جنگی تن به سازش داد. کشتی‌ها در راه خود به طرف «دیار» بودند در حالیکه دولت ایران سعی می‌کرد که تصمیم بگیرد، و در هفته دوم دسامبر به مقصدشان برای دستگیری دزدان دریایی رسیدند، و انهدام (مراکز دزدان دریایی – م) را به انجام رساندند. کاکس به مارلینگ تلگراف کرد که:
به انجام رساندند. کاکس به مارلینگ تلگراف کرد که: «اخبار دستگیری و چنین مجازات فوری به سرعت همه جا خواهد رفت، و صلح دریایی و اعتبار ما را به شدت در خلیج فارس مرتفع خواهد کرد.» تصمیم گرفته شد که زندانیان به دریابیگی حکمران بندرها داده نشوند چرا که ترس آن می‌رفت که رشوه‌های محلی و ارعاب کاری را که به دقت و پس از چند ماه انجام داده شده بود بی‌اثر کند، جدا از آنکه بخواهیم از هزاران پوندی که خرج شده بود حرفی بزنیم. در آن موقع ضرورت داشت که یک مقام رسمی ایرانی را پیدا کنیم که می‌شد به او در مورد اجرای سیاست
را پیدا کنیم که می‌شد به او در مورد اجرای سیاست انگلستان و (مسئله – م) دزدان دریایی حساب کرد. شیخ خزعل ثابت کرد که آن فرد ایده‌آلی می‌باشد که این در این کار می‌شد به او اطمینان کرد. دزدان دریایی، که به هر حال تحت حکومت او بودند، به او تحویل داده شدند. اما، همانطوری‌که اغلب اوقات شیخ بر اساس تناسب اهمیت منافع محلی و منافع انگلیس تصمیم می‌گرفت، او نتیجه گرفت که به نفع ارتباطات قبیله‌ای خود تصمیم بگیرد و مجازات آن‌ها را به حبس ابد تقلیل داد." استعفای دریابیگی به دلیل دخالتهای انگلستان و دول خارجی در سال ۱۹۰۸.
دلیل دخالتهای انگلستان و دول خارجی در سال ۱۹۰۸. از قول روزنامه بالیوز انگلیس در بوشهر به تاریخ ۱۰ ماه مه ۱۹۰۸: «در اوایل هفته گزارش گردید که دریابیگی به‌طور تلگرافی استعفاء خود را به دولت مرکزی تسلیم کرده‌است. او مدعی شده‌است که نمی‌تواند وظائف اداری اش را ادامه دهد زیرا کنسولگری‌های خارجی، به‌خصوص انگلستان از او چیزهایی می‌خواهند که انجام آن از عهده اش بر نمی‌آید. گفته شده‌است که استعفاء او مورد قبول واقع نشده و از او خواسته‌اند تا دلایل این اقدام را اعلام نماید. گزارش دیگری می‌گوید که دریابیگی به تهران
نماید. گزارش دیگری می‌گوید که دریابیگی به تهران تلگراف کرده که او در بوشهر می‌ماند به شرط اینکه (الف) مستمری اش که به نصف تقلیل یافته تمام و کمال پرداخت شود (ب) اجازه یابد که نیرویی-پیاده و سواره- با حقوق مکفی و پوشاکی شایسته تشکیل دهد، (پ) کارگزار فعلی از کار برکنار شود (ج) مسیر کاروان رو «شیف» بسته شود. با وجود این گزارش دیگری می‌گوید که او احضار شده و این حرکات و اعمال تنها سرپوشی است که می‌خواهد با آن مردم را از دریافت واقعیت دور نگهدارد» تقاضای دولت انگلیس از ایران برای عزل دریابیگی و جایگزینی او با
از ایران برای عزل دریابیگی و جایگزینی او با موقرالدوله در سال ۱۹۲۰. "در همین دوره هیئت نمایندگی انگلستان از فرمانفرما خواست که احمد خان دریابیگی را از حکمرانی بندرها معزول کرده و به جای او موقرالدوله را بگمارد. انتخاب حکمران بندرها در قلمرو دولتی حکمران فارس بود. کابینه مشیرالدوله حکمران جدیدی را برای بندرها انتخاب نمود. فرمانفرما که کابینه مشیرالدوله را موقتی می‌شمارد، به این انتخاب اعتراض نمود و دریابیگی هم احتمالاً به خاطر آنکه فرمانفرما به شدت با این تغییر مخالفت کرده بود، علیه جانشین خودش نقشه
این تغییر مخالفت کرده بود، علیه جانشین خودش نقشه می‌کشید." انقلاب مشروطه و جنبش تنگستان. منتقدین. نادره جلالی در مقاله انتقادی خود دربارهٔ نقش میرزا احمد خان دریابیگی در تحولات خلیج فارس می‌نویسد که: «دریابیگی هنگام انقلاب مشروطه در زمره مخالفان این انقلاب درآمد و به دولت انگلستان خدمت کرد. در جنگ دلیران بوشهر و تنگستان با قوای مهاجم انگلیس با آنکه خود ایرانی و مأمور دولت ایران بود، از انگلیسی‌ها طرفداری کرد. او به دنبال اشغال بوشهر به دست نیروهای انگلیسی، به مخالفت با رئیس علی دلواری، رهبر جنبش ضد
به مخالفت با رئیس علی دلواری، رهبر جنبش ضد استعماری در جنوب، پرداخت و زمینه تبعید آیت‌الله اهرمی، روحانی مبارز را فراهم آورد.» معهذا، احمد خان دریابیگی در فاصله سال‌های ۱۹۱۵–۱۹۱۱ میلادی ریاست قشون فارس را به عهده داشت. در این دوره محمد خان موقرالدوله حکمران بوشهر و بندرهای خلیج فارس بود. رئیسعلی دلواری در ۳ سپتامبر ۱۹۱۵ به وسیله یکی از نیروهای خودی به قتل رسید. احمد خان دریابیگی پس از چهار سال دوری از بوشهر، بیش از یکماه پس از قتل رئیسعلی دلواری و تصرف بوشهر به دست نیروهای انگلیس، به تاریخ ۱۶ اکتبر ۱۹۱۵
به دست نیروهای انگلیس، به تاریخ ۱۶ اکتبر ۱۹۱۵ مجدداً به عنوان حکمران جدید بوشهر و بندرهای خلیج فارس منصوب شد ولی دولت انگلیس ابتدا از ورود او به بوشهر جلوگیری نمود و سرانجام پس از یکسری رایزنی‌ها با دولت ایران اجازه داد که دریابیگی در روز شانزدهم دسامبر ۱۹۱۵ وارد بوشهر شود. با آمدن وی، پرچم انگلستان از فراز عمارت امیریه (عمارت حکومتی-که به طراحی و دستور احمد خان دریابیگی در سال ۱۹۰۱ ساخته شده بود) به پایین کشیده شد و پرچم ایران به فراز درآمد.رئیس علی دلواری در سایت حوزه هنری استان بوشهر در مقاله‌ای به
در سایت حوزه هنری استان بوشهر در مقاله‌ای به مناسبت سالگرد مرگ «رئیسعلی دلواری» که نام نویسنده ذکر نشده، بدون اشاره به منابع استفاده شده چنین آمده‌است: «Rais Ali Delvari به کمک آزادی خواهان، از جمله خالوحسین بردخونی و تفنگچی‌های تنگستانی و دشتی با هدایت آیت‌الله اهرمی، در سال ۱۳۲۷ ق (۱۹۰۹ م) عناصر وابسته به محمدعلی شاه را از بوشهر خارج کرد و فعالیت‌های گسترده‌ای علیه منافع انگلیسیها آغاز کرد. انگلیسیها با هجوم به بوشهر و تبعید آیت‌الله اهرمی، برای سرکوب رئیسعلی، احمدخان دریابیگی حاکم بوشهر را تحریک کردند
احمدخان دریابیگی حاکم بوشهر را تحریک کردند که به دلوار حمله کند. احمدخان با حمایت مالی و تدارکاتی انگلیسی‌ها چند بار به تنگستان لشکر کشید و با ده‌ها سرباز و چندین قبضه توپ صحرایی، به دلوار یورش برد این حملات با مقاومت سرسختانه رئیسعلی و یارانش سرانجام دفع شد. احمدخان دریا بیگی که خود نتوانسته بود ضربهٔ مؤثری به رئیسعلی وارد کند، برخی از خوانین با نفوذ تنگستان را تشویق کرد تا به دلوار حمله برند، این جنگ و گریز تا آستانه جنگ جهانی نخست ادامه داشت.» برخورد سیاست مدارانه. بهنام آزادخواه، به نقل از کتاب «فرهنگ
مدارانه. بهنام آزادخواه، به نقل از کتاب «فرهنگ نامه نام آوران» می‌نویسد: «در ماجرای قیام تنگستانی‌ها بر ضد انگلیسی‌ها، دریابیگی به ظاهر از انگلیسی‌ها طرفداری می‌کرد اما در باطن با قیام کنندگان همراه بود.» علیمحمد حکمت بوشهری در کتاب خود به نام «گوش ه‌ای از انقلاب مشروطیت در جنوب» می‌نویسد: سپس می‌نویسد: «در همین هنگام مرحوم دریابیگی نیز به بوشهر آمد و مأموریت یافته بود آزادیخواهان جنوب را تنبیه کند و سر جای خود بنشاند؛ ولی او که مردی زیرک و وقت‌شناس بود به خوبی می‌دانست درافتادن با «انجمن اتحاد اسلامی» و
خوبی می‌دانست درافتادن با «انجمن اتحاد اسلامی» و آزادیخواهان غیور جنوب کاری بس صعب و دشوار بلکه امری پرخطر است. ازاین‌رو زهرچشم خود را متوجه سید اهرمی که خشم و غضب زعماء «انجمن» و مجاهدان انقلاب در حق خود برانگیخته بود کرد. با این کار چنین وانمود کرد که هم اوامر مرکز را اطاعت می‌کند و هم از خطری که از ناحیهٔ «انقلابیون» در صورت درگیر شدن با «زعماء انجمن» ممکن است دامن‌گیر او شود، اجتناب می‌ورزد.» آنگاه ادامه می‌دهد: «دریابیگی هوشیارانه سید اهرمی را در فشار گذاشت. سید هم به خیال رسیدن کمک در خانه خود متحصن
گذاشت. سید هم به خیال رسیدن کمک در خانه خود متحصن و حصاری شد و به وسیله نامه از دلواریها و دشتستانیها خواستار کمک گردید. دریابیگی ناچار دستور داد خانه او را به توپ بسته و او را از تحصن خارج و دستگیر سازند. پس از ویرانی خانه از صدمت توپ، مردم که اتلاف وجوه گمرک را مغایر حیثیت انقلابی خود می‌دانستند سید را در میان گرفته و شخصی به نام «سید غریب» با دار و دسته‌اش او را در کوچه و بازار گردانیدند. هنگامی که مأمورین «انجمن» برای نجات او آمدند و از دست مردم عصبانی که عده اوباش و اراذل هم قاطی آن‌ها شده بودند نجاتش
عده اوباش و اراذل هم قاطی آن‌ها شده بودند نجاتش دادند، به جای این‌که اوامر زعماء را اطاعت و خود را در اختیار انجمن قرار دهد از دست نجات‌دهندگان فرار کرد و به زیر بیرق کنسولگری انگلیس گریخت و آن‌جا «بست» نشست.» مخالفت با محمدعلی شاه. درفاصله روزهای ۲۲–۱۹ دی ۱۲۸۵ و در پی استنکاف ولیعهد (محمد علیشاه) «از تأیید مجلس ملی و نیز گزارش راجع به وقوع آشوب در تهران»، دریابیگی تلگراف دیگری به مجلس فرستاده و می‌گوید که آماده است تا در صورت تصویب مجلس ملی تظاهراتی مردمی در بوشهر به راه بیندازد. متعاقباً، پس از تاجگذاری،
بوشهر به راه بیندازد. متعاقباً، پس از تاجگذاری، محمد علیشاه دریابیگی را از حکمرانی بنادر عزل و سعیدالسلطنه را به جای او می‌گمارد. تقریباً سه سال بعد از به توپ بستن مجلس توسط محمد علی شاه، کتاب «لئالی المربوطه فی وجوب المشروطه» نوشته شیخ محمد محلاتی که در مخالفت با محمد علی شاه و حکومت دیکتاتوریست در زمان حکومت احمد خان دریابیگی در بوشهر و بندرها به چاپ می‌رسد. محسن هجری در مقاله خود تحت عنوان: «حکومت، مشروط به منافع عمومی» در رابطه با شیخ محمد محلاتی می‌نویسد: «نکته کلیدی در اندیشه محلاتی، تعریف او از
«نکته کلیدی در اندیشه محلاتی، تعریف او از حکومت است. او با خلع ید از شخص سلطان این گونه استدلال می‌کند که کشور مایملک خصوصی حاکم نیست، بلکه به عامه مردم تعلق دارد، بنابراین شخص حاکم مجاز نیست که حکومت را در جهت مطا مع و منافع شخصی خود به کار گیرد و موظف است که در سیاست گذاری‌ها منافع عامه را لحاظ کند.» و در پی‌نوشت مقاله اضافه می‌کند که: «کتاب» لئالی المربوطه فی وجوب المشروطه «به وسیله اداره مظفری بندر بوشهر در سال ۱۲۸۹ ه‍.ش یعنی دوسال بعد از تألیف آن چاپ می‌شود. در آن مقطع میرزا احمد خان دریابیگی حکمرانی
در آن مقطع میرزا احمد خان دریابیگی حکمرانی استان‌های جنوبی را به دست داشت که از مخالفان محمدعلی شاه قاجار بود.» نوشته‌ای از احمدخان دریابیگی در رابطه با سید مرتضی اهرمی. دریابیگی در سال ۱۳۲۸ هجری قمری در رابطه با سید مرتضی اهرمی تلگراف زیر را به وزیر داخله ایران می‌فرستد: اداره تلگراف دولت علیه ایران، از بوشهر به طهران، به تاریخ ۱۲ شهر سنبله (۳۰ شعبان)، آیت ئیل سنه ۱۳۲۸، نمره جواب ۱۷۱ دولتی، عدد کلمات ۱۴۰ مقام منیع آقای وزیر داخله سید اهرمی بعد از این که چهار هزار تومان از مالیات هیجده هزار تومان از گمرک،
هزار تومان از مالیات هیجده هزار تومان از گمرک، قریب ده هزار تومان اموال معززالدوله متجاوز از دویست تفنگ و طپانچه و فشنگ مال دولت قریب سه هزار تومان مال خارجه و داخله به غارت برداشت به نجف برد حسب‌الامر حضرت آیت‌الله خراسانی من بدبخت پانصد تومان او را تعمیر کردم متجاوز از پانصد خرج مهمانی و تشریف نجفشان شد. حالا هم از برای تشریف آوردن به بو شهرشان چاکر ابداً جرفی ندارد، مانعی که‌است این است که باید انگلیس‌ها را در طهران وزیر امور خارجه متقاعد کند و حضرت آیت‌الله هم چیزی به بوشهر به اهالی بنویسند و آن‌ها را
هم چیزی به بوشهر به اهالی بنویسند و آن‌ها را متقاعد فرمایند. چاکر نه با سید اهرمی طرف است و نه از آمدن او دلتنگ. ۲۶ شعبان نمره ۸۲۵۲ چاکر احمد (ی) ۴۰۱ ط ۲ ب آ ۱–۲۹۳۰۰۰۴۷۶ نامه سردار اسعد بختیاری در دوران انقلاب مشروطه به دریابیگی در رابطه با سید مرتضی اهرمی. جناب جلالت مآ ب دریابیگی حکمران بندرهای دام اقباله و اعضای انجمن ولایتی دامت تأییداتهم بحمداللّه اردوی ملی باشکوه و وقار وارد، اهالی شهر با نهایت نشاط و مسرّت پذیرایی و استقبال نمودند. پیش قراول اردو هم به منظریه مأمور شد و انشاءالله تعالی با موافقت و
به منظریه مأمور شد و انشاءالله تعالی با موافقت و اتفاق حضرت سپهدار (محمد ولی‌خان تنکابنی) عازم تهران خواهیم شد. البته جناب اجل عالی و عموم اعضای انجمن ولایتی در ترتیبات و انتظامات بوشهر و تمام بندرها اهتمامات وافیه خواهید فرمود که ذره‌ای اختلاف و بی‌نظمی واقع نشود و انشاءالله تاکنون از شر زحمات و خرابکاری‌های سید مرتضی آسوده شده‌اید و رفع فتنه و فساد او را فرموده، منتظرم اخبار ولایت و انتظامات آنجا خاطر این خادم ملت خواه را مسبوق و مسرور دارید (علی‌قلی بختیاری) انجمنهای محلی/ایالتی در بوشهر و بندرها در
انجمنهای محلی/ایالتی در بوشهر و بندرها در دوره انقلاب مشروطه و استبداد صغیر. تشکیل انجمنهای محلی و نقش دریابیگی. ""مجلس نظار «یا نخستین هستهٔ» انجمن محلی «در بوشهر در آغاز متشکل از تجار و روحانیون بود، نخستین جلسهٔ انجمن محلی بوشهر در ۱۹ دیماه ۱۲۸۵ ه-ش/۲۲ ذیقعده ۱۳۲۴ ه-ق با اطلاع دریابیگی حکمران بوشهر در چهاربرج (عمارت حکمران) تشکیل شد. در این انجمن چهار طبقه ملاکان، ملاحان، اصناف و اعیان نماینده‌ای نداشتند، و مسوولیت آن به عهدهٔ حاج عبدالرسول تاجر بوشهری بود. به جای بررسی این موضوع که چگونه فردی برای
بود. به جای بررسی این موضوع که چگونه فردی برای نمایندگی مجلس ملی انتخاب شود، در این جلسه چند مسئله» قضایی «بررسی و به دادگاه شریعت (روحانیون) احاله شد. اما واگذاری» حل اختلاف «و» دعاوی «به انجمن محلی باعث نارضایتی روحانیونی شد که در بوشهر محل مراجعه مردم بودند و به نحوی به‌طور عرفی» دستگاه قضایی «مرکز حکومت بنادر در دستشان بود. به همین خاطر روحانیون (صدر الاسلام، امام جمعه و علم الهدی) نظر مساعدی نسبت به انجمن محلی نداشتند. این مخالفت و اعتراض روحانیون سبب شد تا دریابیگی برای حل این مشکل جلسه‌ای با حضور
شد تا دریابیگی برای حل این مشکل جلسه‌ای با حضور روحانیون در (چهاربرج) تشکیل دهد تا روحانیون» یکی را به عنوان عضو انجمن نمایندگان محلی انتخاب کنند. اما چون این جلسه به بحث و مجادله پیرامون دشمنی‌های شخصی کشیده شد، لذا حکمران بدون اخذ هیچ نتیجه‌ای آن را منحل کرد" ۸ دیماه ۱۲۸۵ محمد علیشاه تاجگذاری کرد و اندکی پس از تشکیل انجمن محلی در بوشهر (۱۹ دیماه ۱۲۸۵ ه-ش)، دریابیگی را از حکومت عزل و سعیدالسلطنه را به جای او تعیین می‌کند. مع‌هذا، «دریابیگی اگرچه می‌دانست عزل شده‌است و حاکم جدید در راه است، با این وجود…
عزل شده‌است و حاکم جدید در راه است، با این وجود… تلاش کرد تا میان صدر الاسلام و امام جمعه شیخ محمد آل عصفور آشتی برقرار کند و آن‌ها را در انجمن محلی منصوب کند، این موضوع با مخالفت سید مرتضی علم الهدی (سید مرتضی اهرمی-خ-پارسی) روبرو شد. علم الهدی از روز تأسیس انجمن همواره ابراز مخالفت خود با منتخبین و… کرده بود، این بار نیز در جلسه‌ای در ۸ بهمن ۱۲۸۵ در منزل حاج عبدالرسول رئیس انجمن و با حضور دریابیگی برگزار شده بود، طی پیامی پرسیده بود که:» آیا این جلسه برای تعیین نمایندهٔ روحانیون است؟ «و به محض اطلاع از