payamvha/North_RAG huggingface dataset:
و از قلل سر به فلک کشیده زردکوه بختیاری سرچشمه می‌گیرند. اصغر کریمی (مردم‌شناس ایرانی) در سال ۱۳۴۹ شمسی به کوهرنگ آمد. کتاب وی با نام «سفر به دیار بختیاری» که در سال ۱۳۶۸ چاپ شده، از مهم‌ترین کتاب‌های علمی برای مطالعه این شهرستان در سالهای قبل از انقلاب اسلامی در ایران است. اصغر کریمی در کتاب سفر به دیار بختیاری می‌نویسد: «در ۲۴ خرداد ۱۳۴۹ کلی شتر در چلگرد دیدیم که تعجب کردیم و به پرس و جو نشستیم. مقدمتاً فهمیدیم که این شتردارها از اردکان یزد برای تعلیف شترها به این حدود می‌آیند. هر سال سه ماه تابستان را
به این حدود می‌آیند. هر سال سه ماه تابستان را در این حدود می‌چرانند و شترهای پروار به یزد برمی‌گردانند و به قصابی می‌دهند. سابقه چرای شتر در این منطقه طولانی است. می‌گفتند در حدود ۵۰ سال پیش سر سال حدود هزار نفر شتر به این منطقه می‌آمد و از هر شتر حدود ۵۰ ریال به طایفه بابااحمدی و بابادی‌ها می‌رسید که بالمناصفه تقسیم می‌کردند. عده دیگر از این شتردارها مال غلام‌خواست شیراز بودند هم شتردار هستند و هم گله دار.» اقلیم‌شناسی. شهرستان کوهرنگ دارای ایستگاه هواشناسی سینوپتیک است که در شهر چلگرد و در ارتفاع ۲۳۶۵
سینوپتیک است که در شهر چلگرد و در ارتفاع ۲۳۶۵ متری از سطح دریا قرار دارد. همچنین در این شهرستان ایستگاه‌های باران سنجی و برف سنجی در شهر بازفت، صمصامی و روستای سرآقاسید وجود دارد. این شهرستان با میانگین بارش سالانه ۱۳۴۹٫۷ میلی‌متر بعد از بندر انزلی، دومین قطب بارش در کشور به‌شمار می‌رود. تقسیمات کشوری. این سرزمین سابقاً جز اصلی و قلب ولایت بختیاری بود که در دوره اول سرزمین بختیاری منحل شده و سرزمین‌های آن میان استان‌های لرستان و اصفهان و خوزستان تقسیم شد. شهرستان کوهرنگ در سال ۱۳۸۰ از شهرستان فارسان جدا و
کوهرنگ در سال ۱۳۸۰ از شهرستان فارسان جدا و به عنوان یک شهرستان مستقل معرفی شد. براساس آخرین تقسیمات سیاسی، شهرستان کوهرنگ دارای ۳ شهر و ۳ بخش و ۷ دهستان است. این شهرستان دارای سه بخش مرکزی، دو آب صمصامی و بازفت است که از دهستان‌های شوراب تنگ گزی، دشت زرین، میانکوه موگویی، شهریاری، صمصامی، بازفت بالا و بازفت پائین تشکیل یافته‌است. مناطق مسکونی. شهرها. چلگرد بازفت صمصامی روستاها. در شهرستان کوهرنگ حدود ۲۸۰ روستا وجود دارد.&lt;del&gt;وروستاهای&lt;/del&gt; سرآقاسید(۱۶۹۸نفر)، مورز(۱۲۰۱ نفر)، خویه(۱۰۲۶نفر)
سرآقاسید(۱۶۹۸نفر)، مورز(۱۲۰۱ نفر)، خویه(۱۰۲۶نفر) &lt;del&gt;پرجمعیت ترین&lt;/del&gt; روستاهای این شهرستان در سال ۱۳۹۵ &lt;del&gt;بوده اند&lt;/del&gt;. . جمعیت. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان کوهرنگ در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴۱٬۵۳۵ نفر بوده‌است. جاذبه‌های گردشگری. چشمه دیمه در روستای دیمه سد نصیرآباد در سه کیلومتری شرق روستای نصیرآباد تونل کوهرنگ در چلگردزردکوه (دومین قله مرتفع زاگرس) دشت لاله‌های واژگون کوهرنگ در روستای بنواستکی پیست اسکی کوهرنگ در چلگرد غار یخی چما در روستای شیخ علی خان آبشار شیخ
چلگرد غار یخی چما در روستای شیخ علی خان آبشار شیخ علیخان در روستای شیخ علی خانآبشار نیاکان در روستای نیاکان زاینده رودرودخانه کوهرنگرودخانه بازفتچشمه کوهرنگ در چلگرد روستای پلکانی سرآقاسید (ماسوله زاگرس) چشمه دزداران در صمصامی چشمه مورز در روستای مورز پل خداآفرین در بازفت سوغات. کرفس کوهی، موسیر، تره کوهی، چویل، بن سرخ، عسل کوهرنگ، روغن حیوانی، کشک و قارا،قالی بختیاری، چوغا بافی، وریس بافی، خورجین و سیاه چادر،گردو،بادوم،میوه های تابستانی انتقال آب به اصفهان. تونل کوهرنگ ۱: نخستین بررسی‌ها برای انتقال آب
تونل کوهرنگ ۱: نخستین بررسی‌ها برای انتقال آب رودخانه بیرگان به حوضه زاینده‌رود به سال‌های پس از جنگ دوم جهانی بازمی‌گردد. در نتیجه این بررسی‌ها طراحی و اجرای بند انحرافی و تونل اول کوهرنگ به وسیله مهندسان مشاور الکساندر گیپ واگذار گردید و از این سیستم در سال ۱۳۳۷ خورشیدی بهره‌برداری شد. این سیستم شامل بند و یک تونل ۲۹۰۰ متری به‌طور میانگین سالانه حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب آب را به حوضه زاینده‌رود منتقل می‌کند. تونل کوهرنگ ۲: طراحی و اجرای سد انحرافی و تونل دوم کوهرنگ به وسیلهٔ «مهندسان مشاور سوگرا»
و تونل دوم کوهرنگ به وسیلهٔ «مهندسان مشاور سوگرا» انجام‌گرفت و از این سیستم در سال ۱۳۶۴ خورشیدی بهره‌برداری شد. از سال ۱۳۶۶ خورشیدی با پایان یافتن ساختمان سد و تونل ماربران و انتقال ۱۱۵ میلیون متر مکعب آب چشمه‌های ماربران و کلنچین به پشت این سد، سد و تونل دوم کوهرنگ سالانه به‌طور میانگین حدود ۲۵۵ میلیون متر مکعب آب را به مخزن سد زاینده‌رود انتقال می‌دهند. تونل کوهرنگ ۳: طراحی و ساخت سد و تونل سوم کوهرنگ به وسیلهٔ مهندسان مشاور «زایندآب» و «تهران برکلی» در سال‌های دهه ۶۰ بررسی شد. گزارش این بررسی‌ها و
در سال‌های دهه ۶۰ بررسی شد. گزارش این بررسی‌ها و نقشه‌های طرح مقدماتی سد، سازه‌های وابسته و تونل انتقال آب در سال ۱۳۶۷ خورشیدی منتشر شد. در سال ۱۳۷۰ اسناد مناقصه تونل سوم کوهرنگ تهیه و پس از برگزاری مناقصه بین‌المللی و سپس مناقصه داخلی نهایتاً شرکت ساختمانی «تابلیه» برنده مناقصه می‌شود و کار را با نظارت شرکت «زایندآب» شروع می‌کند. در سال ۱۳۷۷ خورشیدی سازمان آب منطقه‌ای اصفهان، مطالعات تکمیلی فاز یک سد را به شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس و همچنین مطالعات تکمیلی مرحله دوم تونل انتقال آب کوهرنگ ۳ را به مشارکت
مرحله دوم تونل انتقال آب کوهرنگ ۳ را به مشارکت مهاب قدس- زایندآب واگذار کرد. تونل سوم کوهرنگ به منظور انتقال ۲۵۵ میلیون متر مکعب آب در سال، به حوضه آبریز زاینده‌رود، طراحی و عملیات اجرایی آن آغاز شد.البته این طرح به دلایل مختلف تا به امروز به بهره برداری نرسیده و در دست عملیات است. حجم انتقال آب طوریست که تاکنون ۳ سرشاخه کارون (کوهرنگ اول، کوهرنگ دوم؛ کوهرنگ سوم:) به زاینده رود انتقال داده شده و سالانه آبی معادل ۸۰۰ الی ۹۰۰ میلیون متر مکعب (آبی که معادل یک زاینده‌رود جدید است) را که حقابه کارون است به
یک زاینده‌رود جدید است) را که حقابه کارون است به زاینده‌رود منتقل می‌کند. زلزله کوهرنگ. راندگی اصلی زاگرس که گسل اصلی معکوس زاگرس نیز نامیده می‌شود و همچنین گسل زاگرس بلند از شهرستان کوهرنگ عبور می‌کنند و احتمال وقوع زمین لرزه را در این شهرستان بالا برده‌اند. در ۱۲ مهر۱۴۰۰ زلزله ای با بزرگی ۵٫۷ ریشتر و در ۲۴ آذرماه ۱۴۰۰ زلزله ای با بزرگی ۴٫۵ ریشتر این شهرستان را لرزاند.
سفیددشت شهری از توابع بخش مرکزیِ شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری است که مردم آن در محاوره به زبان ترکی قشقایی سخن می‌گویند. جمعیت. براساس آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۵٬۴۷۱ نفر بوده‌است. مشخصات. مردم سفیددشت بیشتر به کشاورزی، دامداری و صنعت اشتغال دارند و در کنار آن به بافت قالی و قالیچه‌های بختیاری و نائینی نیز توجه دارند. شرکت فولاد چهارمحال و شهرک صنعتی سفیددشت در این شهر قرار دارد. مردم‌شناسی. مردم سفیددشت به زبان ترکی تکلم می‌کنند. در این شهر گویش‌ورانی از «فارسی بختیاری» هم می‌زیند.
این شهر گویش‌ورانی از «فارسی بختیاری» هم می‌زیند. در کتاب «فرهنگ جغرافیایی ایران» از حسینعلی رزم‌آرا، زبان مردم سفیددشت، فارسی و لری و ترکی ذکر شده است.
نَقْنِه شهری در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر، شرقی‌ترین نقطه در استان است. تاریخچه. تاریخ دقیق اسکان در مکان فعلی شهر نقنه مشخص نیست، هرچند قدیمی‌ترین تاریخ مسجل برای نقنه را می‌توان بر اساس زمان ساخت مسجد جامع نقنه که طبق بررسی‌های باستان‌شناسی به دوره تیموریان (۷۷۱ – ۹۱۱ ه‍.ق/۱۳۷۰–۱۵۰۶ م) بازمی‌گردد، به آن زمان نسبت داد. مردم‌شناسی. جمعیت. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت نقنه ۹۹۲۳ نفر است. مردم. مردمان این شهر به زبان‌های فارسی چهارمحالی، قشقایی و اقلیت کوچکی به لری بختیاری
چهارمحالی، قشقایی و اقلیت کوچکی به لری بختیاری سخن می‌گویند. ترکیب زبانی شهر: وجه تسمیه. به گفته برخی از بزرگان شهر، کلمه نقنه از قنات مشتق شده‌است و این به دلیل قنات‌های متعددی (به قولی ۷ دهنه قنات) است که در گذشته در نقنه وجود داشته و در حال حاضر نیز برخی از آن‌ها فعال هستند و آب آن‌ها از مرکز شهر نقنه می‌گذرد و مزارع پایین دست نقنه را آبیاری می‌کند. جاذبه‌های گردشگری. مسجد جامع نقنه. مسجد جامع نقنه مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان بروجن، بخش مرکزی، شهر نقنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ
شهر نقنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. چشمه اردوبار. این چشمه که در شمال نقنه و در پایین کوهی به همین نام قرار دارد در همه فصول سال پرآب است و آب گوارایی دارد. آب این چشمه اراضی پایین دست را آبیاری می‌کند. در اطراف این چشمه مرغزار زیبایی قرار دارد. چشمه سفید نقنه. چشمه سفید نقنه دارای چشم‌اندازی بسیار زیبا با چشمه‌ای بسیار گوارا و درختان بسیار زیبا و کهن در کنار کوه چشمه سفید قرار گرفته این مکان در۲کیلومتری شهر نقنه در جاده تنگ آهن واقع
مکان در۲کیلومتری شهر نقنه در جاده تنگ آهن واقع شده‌است. در فصل بهار و تابستان بسیار زیبا و سرسبز محلی جهت گردش مردم و در زمستان با پوشیده شدن کوه‌های اطرافش از برف محلی جهت پیست اسکی اهالی می‌شود. آسیاب آبی نقنه. آسیاب آبی نقنه در جنوب این شهر و در حاشیه رودخانه نقنه قرار گرفته‌است. این آسیاب تا دهه ۴۰ شمسی فعال بوده‌است اما متأسفانه در حال حاضر به دلیل عدم توجه و همچنین خشک شدن رودخانه (به دلیل خشکسالی و احداث سد)، جز ویرانه‌ای از آن باقی نمانده‌است. امامزاده میر حیدر شاه. امامزاده میر حیدر شاه،این
امامزاده میر حیدر شاه. امامزاده میر حیدر شاه،این امامزاده از نوادگان امام جعفرصادق(ع) است که همراه باعده‌ای از انصار و شیعیان برای عزیمت به طوس از طریق اروندرود به خاک ایران حرکت نمودند و موقعی به خاک ایران رسیدند که امام رضا(ع) را مسموم کرده بودند و حاکمان عباسی، دستور تعقیب و دستگیری و کشتن آل ابوتراب را به حکام منطقه صادر کرده بودند و امامزاده شاه حیدر را در کنار شهر نقنه (۵ کیلومتری بروجن) به شهادت رساندند. در زمان سلطنت قاجار گنبد و بارگاهی به سبک معماری قدیم به صورت هشت ضلعی بر روی مرقد امامزاده
معماری قدیم به صورت هشت ضلعی بر روی مرقد امامزاده ساخته‌اند. پس از شروع جنگ ایران و عراق، پیکر مطهر شهدای شهر در این مکان به خاک سپرده شدند. لاله‌های واژگون. لاله‌های واژگون در دامنه کوه‌های جنوب نقنه (کوه‌های سی دره سی و تنگ خرسی) و دشت‌ها و دره‌های پایین دست آن در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به گل می‌نشینند. این گونه از لاله واژگون بسیار نادر است و یک اثر طبیعی ملی به‌شمار می‌آید. عمر این گیاه بسیار کوتاه است. گل‌دهی آن از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود و در فصل بارش پایان می‌یابد. لاله واژگون از گیاهان
در فصل بارش پایان می‌یابد. لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار و چندساله‌است که تاکنون ۱۵ گونه آن در ایران شناسایی شده‌است. در دشت‌های نقنه می‌توان این گل را به رنگ‌های قرمز و زرد (که کمتر دیده می‌شود) یافت. صنایع دستی. در گذشته بسیاری از زنان نقنه به شغل قالیبافی اشتغال داشتند اما متأسفانه در سال‌های اخیر به دلیل کم رونق شدن فرش دستباف ایرانی در بازارهای جهانی، رونق این شغل در این منطقه نیز کاهش چشمگیر داشته‌است. آب و هوا. ارتفاع شهرستان بروجن از سطح دریا به طور متوسط ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای
به طور متوسط ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. تعداد روزهای یخبندان در حدود ۱۲۲روز در سال می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶درجه سانتیگراد بالغ گردیده‌است. بارش سالانه این ایستگاه به‌طور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. بروجن یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور است که این خصیصه بروجن را از جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده‌است.
تالاب چُغاخور تالابی بین‌المللی در شهرستان بروجن استان چهارمحال بختیاری است. این تالاب با مساحتی حدود ۱۳۷۰ هکتار در دامنه ارتفاعات بر آفتاب و کلار (۳۸۳۰ متر)، در مسیر جاده بروجن-اهواز قرار گرفته است. این تالاب بین مردم منطقه به دریاچه چغاخور و سد چغاخور معروف است. تالاب چغاخور منشأ آب چشمه‌های اطراف خود مثل چشمه شهر گهرو و شهرک آورگان و شهرک گلوگرد است. عمق آب. عمق آب تالاب چغاخور در مواقع بارندگی و پرآبی به ۶ متر می‌رسد. این تالاب را مرغزاری با مساحت حدود ۷۰۰ هکتار دربر گرفته است. این مرغزار در ماه‌های
۷۰۰ هکتار دربر گرفته است. این مرغزار در ماه‌های اردیبهشت تا مهر که سطح آب رو به کاهش می‌گذارد، از این هم وسیع‌تر می‌شود. آب و هوای چغاخور. آب و هوای تالاب چغاخور متأثر از چهار نوع توده هوا شامل توده‌های هوای قطبی و پرفشار از سمت اروپا، توده‌های هوای مدیترانه‌ای، توده‌های هوای قطبی از شمال کشور و توده‌های هوای حاره بحری است. اعتدال هوا در تابستان یکی از جذابیت‌های تفریحی این ناحیه است. منابع آبی تالاب عمدتاً از طریق نزولات جوی و چشمه‌های حاشیه کوه کلار تأمین می‌شود. امکانات تفریحی و گردشگری. باغ خان. یکی از
می‌شود. امکانات تفریحی و گردشگری. باغ خان. یکی از مشهورترین و پرطرفدارترین جاهای دیدنی چهارمحال در اطراف تالاب چغاخور، باغ خان است. این باغ قدمتی چند صد ساله دارد و زمان ساخت آن به دوره زندیه برمی‌گردد. مساحت باغ خان حدود ۳ هکتار است و درخت‌هایی قدیمی با تنه‌ای بزرگ و شاخه‌های پُر مثل گردو، چنار و مثمر و غیرمثمر در آن دیده می‌شود. باغ خان در زمان‌های قدیم محلی برای ییلاق و اتراق خان‌های بزرگ ایل بختیاری از جمله «تیمور بختیار» و «سردار اسعد بختیاری» بوده است. -هتل و مجتمع تفریحی، گردشگری آفتاب چغاخور
است. -هتل و مجتمع تفریحی، گردشگری آفتاب چغاخور -قایقرانی و ماهی‌گیری در دریاچه چغاخور نوسازی سد دریاچه چغاخور. در گذشته در مسیر خروجی آب تالاب چُغاخور سد به ارتفاع ۶ متر بود و مساحتی در حدود ۱۳۶۰ هکتار داشت که با احداث سد جدید چغاخور، مساحت تالاب به حدود ۲۵۰۰ متر رسید. هدف از احداث سد جدید، تجمع آب انتقال یافته به تالاب از محل آب جمع‌آوری شده در سد انحرافی سبزکوه است که پس از ورود به کانال به طول ۴۵۰۰ متر و تونلی به طول ۸۵۰۰ متر به محل دریاچه سد چغاخور انتقال خواهد یافت. گیاهان و جانوران. ویژگی منحصر به
خواهد یافت. گیاهان و جانوران. ویژگی منحصر به فرد تالاب، وجود نوعی ماهی از خانواده گامبوزیا (کپوردندان) در این مکان است. به دلیل وسعت خوبی که این زیستگاه دارد و به‌علت عدم وجود آلاینده یا حداقل بودن آلاینده‌ها در آب این تالاب، ماهیان تالاب چغاخور از نظر ژنتیکی ارزشمند هستند. در سال ۱۳۹۵ اردک سرسفید در این تالاب بین‌المللی توسط آقای حامد علیمردانی مشاهده و ثبت کمیته ملی پرندگان ایران شد. اردک سر سفید گونه در خطر انقراض و تحت حمایت سازمان حفاظت محیط زیست است. پوشش گیاهی تالاب چغاخور از گونه‌های حاشیه ای، نم
پوشش گیاهی تالاب چغاخور از گونه‌های حاشیه ای، نم پسند، شناور و غوطه ور مانند بید، پتامژتون، پلی گونیوم و ساز تشکیل شده است. در فصل بهار حاشیه‌های این تالاب پر از گل‌های قرمز رنگ شقایق می‌شود. از سال ۱۳۷۸ به‌دلیل گونه‌های جانوری نادر در اطراف تالاب و شرایط متنوع زیستی آن، سازمان حفاظت محیط زیست، چغاخور را منطقه شکار ممنوع اعلام کرد و آن را تحت پوشش و حمایت خود قرار داد. منطقه شکار ممنوع تالاب بیش از ۲٬۳۰۰ هکتار مساحت دارد. اختلاط زندگی انسانی و حیات‌وحش. به دلیل ساخت سد چغاخور، آب لازم برای این تالاب به
به دلیل ساخت سد چغاخور، آب لازم برای این تالاب به صورت قابل اطمینانی تأمین شد و وسعت تالاب بعد از حداث سد تقریباً دو برابر قبل از ساخت سد شد. مردم منطقه از بخشی از آب برای کشاورزی استفاده می‌کنند. همچنین مردم منطقه از طریق گردشگری در منطقه اقامتی، تفریحی و گردشگری چغاخور کسب درآمد می‌کنند. در تابستان دیدن عشایر و روستاهای اطراف چغاخور بسیار لذت بخش است. نگهداری. تالاب چغاخور یکی از تالاب‌های کنوانسیون بین‌المللی رامسر است و در فهرست مناطق مهم پرندگان (IBA) نیز به چشم می‌خورد. این تالاب بخشی از با عنوان
نیز به چشم می‌خورد. این تالاب بخشی از با عنوان «تنگ صیاد-سبزکوه» به‌شمار می‌رود که به ثبت جهانی رسیده است.
ناغان مرکز بخش ناغان در شهرستان کیار از توابع استان چهارمحال و بختیاری است. ناغان یکی از قطب‌های مهم تولید ماهیان سرد آبی و همچنین انگور در کشور می‌باشد. زلزله ناغان. زلزلهٔ ۶ ریشتری که در فروردین سال ۱۳۵۶ هجری شمسی در ناغان اتفاق افتاد و باعثی ویرانی کامل این شهر شد. شمار کشتگان زلزله حدود ۳۶۶ نفر و تعداد زخمیان ۲۰۰ نفر برآورده شده‌است. در این زمین لرزه ۳۵۰ خانه از ۴۵۰ خانه شهر تخریب شد و در همان سال خانه‌های جدید در فاصله کمتری از شهر ویران شده برای هر خانواده ساخته شد. در جریان این اتفاقات فرح پهلوی(ملکه
ساخته شد. در جریان این اتفاقات فرح پهلوی(ملکه ایران) و امیرعباس هویدا(نخست وزیر) به ناغان سفر کردند. دلیل نام شهر. بر اساس سنگ نبشته ها و مدارک موجود، سابقه سکونت در این مکان به قبل از اسلام برمی گردد. نام این مکان در زمان ساسانی نایگان بوده است. کلمه ناغان، معرب کلمه نایگان به معنای مکان مرطوب است که با توجه به وجود رودخانه‌ها و چشمه سارهای فراوان، علت این نام گذاری مشخص می‌شود. ناغان باداشتن قدمت تاریخی و با وجود چشمه ساران زیاد و آب فراوان جزء اولین نقاطی است که عشایر برای سکونت انتخاب کردند. به مرور
است که عشایر برای سکونت انتخاب کردند. به مرور زمان کلمه نایگان به نایغان و سپس به ناغان (در گویش محلی ناغون) تبدیل شده‌است. مردم. مردم این شهر لر و از ایل بختیاری می باشند و به گویش لری بختیاری تکلم می کنند. تاریخچه. ناغان در سال ۱۳۰۵ به شهرستان بروجن انتقال یافت و در سال ۱۳۷۳ به شهر تبدیل شد و نهایتا در سال ۱۳۸۷ از لحاظ تقسیمات سیاسی از شهرستان اردل جدا و یکی از بخش‌های شهرستان کیار شد.
روستای دوپلان، مرکز دهستان مشایخ در بخش ناغان، شهرستان کیار و استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد.دوپلان روستایی بسیار سرسبز و خوش آب و هوا در دل کوه های زاگرس است، این روستا در مجاورت دو رودخانه بزرگ است، دوپلان محل تلاقی رودخانه کاج و رودخانه سبزکوه می باشد و در واقع رودخانه کارون از اینجا آغاز می شود، همچنین وجود جنگلهای بلوط اطراف این روستا بر جذابیت آن افزوده است.مردم این روستا لر و از طایفه بختیاری دورکی باب هستند.این روستا قطب ورزش هیجانی بانجی جامپینگ و قایقرانی است. جمعیت. این روستا در دهستان مشایخ
و قایقرانی است. جمعیت. این روستا در دهستان مشایخ قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۳۱ نفر (۹۸خانوار) بوده‌است.
آلونی، مرکز شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری است. مردم آلونی به گویش بختیاری سخن می گویند. آلونی در دشت خانمیرزا و انبوهی از زمین های کشاورزی قرار دارد. آب و هوا. آلونی زمستان هایی سرد و تابستان هایی معتدل دارد. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر آلونی برابر با ۵٬۲۴۸ نفر (۱٬۳۸۲ خانوار) بوده‌است.
مال‌خلیفه، شهری در بخش مرکزی شهرستان فلارد در استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر، مرکز شهرستان فلارد است. پیشینه نام. در گویش لری بختیاری، به تعدادی خانه که در کنار هم بنا شده‌اند، «مال» گفته می‌شود. مردم‌شناسی. مردم این منطقه پیرو دین اسلام و مذهب شیعه هستند؛ همچنین از اقوام لر هستند و به گویش لری بختیاری سخن می‌گویند. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر مال‌خلیفه برابر با ۴٬۰۲۴ نفر (۱٬۲۲۸ خانوار) بوده‌است.
میلاس، دشتی در شهرستان لردگان در استان چهارمحال و بختیاری است. دشت میلاس شامل روستاهای میلاس (فاضل)، دهنو میلاس، چاگاه میلاس، برآفتاب میلاس (ده سهرابی)، تل ماران، اسلام‌آباد، باغ انارمیلاس، ده کلگه میلاس ،ده بارسنی میلاس، کرف میلاس و گوشه ،حسین آباد میلاس پیشکوه میلاس و پشتکوه میلاس که شامل روستاهای لیرابی، له‌دراز ، گَر گُرگی میلاس ، وار ملاعزیزالله ، سرقلعه، بردکارخانه ، مهرسه میلاس ، ده سوخته میلاس،گَرگَرمیلاس ، اَنجو میلاس، نساکوه میلاس ، مونگاسه میلاس ، تنگ زنگنه میلاس ،تنگ بیرَه شامل است.
جوانمردی، روستایی در دهستان جوانمردی بخش مرکزی شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری ایران است. این روستا، مرکز دهستان جوانمردی است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲٬۳۸۵ نفر (۷۱۴ خانوار) بوده‌است.
سندگان، ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
باغ بهزاد، روستایی در دهستان جوانمردی بخش مرکزی شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری ایران است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲٬۴۵۴ نفر (۷۳۲ خانوار) بوده‌است.
جَهرُم یکی از شهرهای استان فارس و مرکز شهرستان جهرم است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۱٬۶۳۴ نفر بوده است. جهرم بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر نیمهٔ جنوبی استان فارس، دومین شهر بزرگ و سومین شهر پرجمعیت در استان فارس و هشتمین شهر بزرگ جنوب ایران است. شهر جهرم به دلیل دارا بودن بالاترین شاخص‌های جمعیتی و توسعه‌یافتگی، مهم‌ترین گزینه برای مرکزیت سیاسی جنوب استان فارس در صورت تقسیم به‌شمار می‌رود. جهرم از شهرهای تاریخی ایران است. بانی و سازندهٔ شهر جهرم اردشیر یکم پسر خشایارشا پنجمین پادشاه
شهر جهرم اردشیر یکم پسر خشایارشا پنجمین پادشاه هخامنشی عنوان شده است. فردوسی در شاهنامه، در موارد متعددی به خصوص در داستان‌های مربوط به اردشیر بابکان، از جهرم نام برده است. آثار باستانی و جاذبه‌های گردشگری فراوانی در جهرم وجود دارند. آتشکده جهرم، بازار جهرم، مسجد جامع، مدرسه خان و غار سنگ‌تراشان از شناخته‌شده‌ترین آثار تاریخی جهرم هستند. جهرم در منطقهٔ نیمه‌خشک گرم قرار گرفته و میزان بارندگی آن حدود ۲۸۵ میلی‌متر در سال می‌باشد. میانگین دمای این شهر حدود ۲۰ درجهٔ سانتی گراد است. بیشینهٔ دما در تابستان به
درجهٔ سانتی گراد است. بیشینهٔ دما در تابستان به ۴۰٫۵ درجه و کمینهٔ دما در زمستان به ۲٫۴ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. ارتفاع متوسط جهرم، حدود ۱۰۵۰ متر از سطح دریاست. بیشتر اهالی جهرم شیعه و فارسی‌زبان می‌باشند. بعضی از ارتفاعات جهرم را به‌طور پراکنده درختان بومی و طبیعی پوشانده‌اند. پوشش گیاهی جهرم بخشی از آن نوار جنگلی است که از پیرانشهر کُردستان در شمال‌غرب ایران شروع و در امتداد رشته جبال زاگرس و بختیاری تا اطراف جهرم و فسا در استان فارس ادامه می‌یابد. جهرم قطب درمانی جنوب کشور، و با داشتن منطقهٔ ویژهٔ
قطب درمانی جنوب کشور، و با داشتن منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی، بندر خشک، پتروشیمی، فرودگاه بین‌المللی، گمرک و نیروگاه سیکل ترکیبی و دو شهرک صنعتی از قطب‌های صنعتی کشور است. جهرم از شهرهای دارای فرمانداری ویژه است و شهرداری آن نیز دومین شهرداری استان فارس از نظر تاریخ تأسیس و درجه شهرداری (پس از شیراز) می‌باشد. اقتصاد جهرم برپایه کشاورزی و صنعت استوار است و مهم‌ترین فراورده‌های کشاورزی آن خرما و مرکبات است. جهرم به «بزرگ‌ترین باغ شهر ایران» معروف است و با تولید بیش از یک میلیون تن محصولات باغی در سال، ۲/۱ درصد از
از یک میلیون تن محصولات باغی در سال، ۲/۱ درصد از خرما و ۶ درصد از مرکبات جهان را تولید می‌کند. نام. دربارهٔ وجه تسمیه جهرم سه نظریه وجود دارد: لقب‌ها. «چتر سبز» یکی از لقب‌های جهرم است که به خاطر شباهت توده‌های انبوده درختان نخل اطراف جهرم به چتری سبزرنگ است. «دارالمومنین»، دیگر لقب شهر جهرم است که توسط آیت‌الله خامنه‌ای به دلیل حضور پررنگ مردم جهرم در صحنه‌های انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی انتخاب شده است. جهرم همچنین به «شهر طلای ترش» و «دیار نخل و نارنج» نیز معروف است. تاریخ. جهرم از شهرهای بسیار قدیمی
نیز معروف است. تاریخ. جهرم از شهرهای بسیار قدیمی ایران است که نام قبلی آن "گهرم" بوده است. به روایت مورخان و محققان تاریخ شهر جهرم به سده چهارم قبل از میلاد می‌رسد. روایت شاهنامه فردوسی از آبادانی جهرم در دوره هخامنشی و ساسانی حکایت می‌کند. پیش از اسلام. حمدالله مستوفی در نزهةالقلوب می‌نویسد «جهرم شهری وسط و از بناهای بهمن بن اسفندیار است.» اگر چه بهمن و اسفندیار و غیره جنبهٔ افسانه‌ای داشته و سندیت تاریخی ندارد ولی توجه به اشارات تاریخی از سرنوشت دارا و اردشیر و بهرام گور و غیره و اشارات فردوسی چنین به
اردشیر و بهرام گور و غیره و اشارات فردوسی چنین به نظر می‌رسد که جهرم در دوران قبل از اسلام دارای اهمیت مخصوصی بوده و یکی از شهرهای معتبر فارس به‌شمار می‌رفته است و حتی اشتهار آن در داستان‌های قدیم ایران به حدی بوده که در سرگذشتهای اسکندر و دارا نیز نامی از این شهر به میان می‌آید؛ و به‌طور خلاصه از داستان‌های اشاره شده در شاهنامه و دیگر منابع تاریخی چنین بر می‌آید که جهرم در ان زمان در بین شهرهای فارس، به صورت دژی مستحکم و نقطه سوق‌الجیشی پراهمیتی بوده و در تمام داستان‌های مربوط، آخرین موضع حفاظتی در خط
در تمام داستان‌های مربوط، آخرین موضع حفاظتی در خط عقب‌نشینی بوده است؛ و آثار بناهای مشهور به قلعه گبری که در دامنه کوه‌های جنوبی و شمال غربی شهر هنوز باقی است نام برد که به سبک معماری ساسانی ساخته شده است. اسناد و آثار تاریخی گویای آنست که جهرم در دوره هخامنشی تأسیس می‌شود و دردوره ساسانیان اوج می‌گیرد و گسترش پیدا می‌کند. شهر جهرم از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده است به طوری که در زمان ساسانیان این شهر منطقه شاهزاده نشین بوده که این شاهزادگان ساسانی در محله کوشکک امروزی ساکن بوداند که وجه تسمیه کوشکک
محله کوشکک امروزی ساکن بوداند که وجه تسمیه کوشکک برگرفته از قصر کوچک است که در مرکز این محله بوده که بر اساس شاهنامه فردوسی فرخزاد خسرو پسر خسرو پرویز پس از مرگ آزرمیدخت یا به گزارش طبری پس از مرگ خسرو پسر مهر گشنسب به مدت ۱ماه پادشاهی با نوشیدن می‌آمیخته به زهر از دست یک بندهٔ دربار از پای درآمد. آثار به جا مانده از آن دوران مانند چندین چهار طاق و قلعه گبری و همچنین وجود بزرگانی مانند باربد و جاماسب حکیم که در این محدوده ساکن بوده‌اند بیانگر اهمیت این منطقه در دوران ساسانی است و نشانگر آنست که جهرم همواره
در دوران ساسانی است و نشانگر آنست که جهرم همواره مورد توجه حاکمان و مردمان بوده و نقش والا و تأثیرگذاری در منطقه داشته است. در فارسنامه ابن بلخی بعنوان یکی از قدیمی‌ترین مستندات نوشتاری به صراحت آمده است: افزون بر این، در شاهنامه نیز شانزده بار از جهرم اسم آورده شده و حکیم ابوالقاسم فردوسی با ذکر حکایاتی بر آبادانی و نقش تأثیرگذار جهرم در آن دوران تأکید می‌کند. از جهرم در کارنامه اردشیر بابکان به صورت «زرهم» یاد شده است. نام جهرم ۱۶ بار در شاهنامه فردوسی تکرار شده است. به گفته فردوسی، وقتی که اسکندر مقدونی
شده است. به گفته فردوسی، وقتی که اسکندر مقدونی به ایران حمله می‌کند و ایرانیان را شکست می‌دهد، «دارا» به جهرم فرار می‌کند؛ «جهاندار دارا به جهرم رسید». طبق شاهنامه، مهرک نوش‌زاد هم از اهالی شهر جهرم بوده است؛ ابیات فردوسی در مورد جهرم به شرح زیر است: پس از اسلام. آنگونه که درکتاب فتوح البلدان اثر احمدبن یحیی البلاذری و کتاب فارسنامه ابن‌بلخی آمده است؛ فتح جهرم درسال بیستم هجری بدست عثمان‌بن ابی‌العاص ثقفی اتفاق افتاده است ولی ابن‌اثیر تاریخ فتح جهرم را درسال ۲۳ هجری توسط ساریه بن زنیم می‌داند. دراین منابع
۲۳ هجری توسط ساریه بن زنیم می‌داند. دراین منابع آمده است که عمربن الخطاب قشونی را به فرماندهی عثمان بن ابی العاصی مأمور حمله به داراب، فسا و جهرم می‌کند. پس از چند بار حمله، موفق می‌شود با تصرف بوشهر از مسیر دشتستان، خنج و افزر به طرف جهرم حرکت کند. در آن زمان قشون فارس که به فرمان هربذ داماد یزدگرد آخرین پادشاه ساسانی در جهرم قرارگاه زده بودند برای جلوگیری از پیشروی اعراب به سمت کارزین حرکت می‌کند ولی درآنجا شکست خورده و اعراب به سمت جهرم حرکت کرده و نهایتاً پس از محاصره و درگیری جهرم را فتح می‌کنند. بعضی
پس از محاصره و درگیری جهرم را فتح می‌کنند. بعضی بر این عقیده اند که محل این درگیری در سمت غرب جهرم که امروزه به دره شهدا مشهور است و بقعه ای نیز به همین نام وجود دارد، بوده است. جغرافیانویسان سده‌های ۴ تا ۶ هجری جهرم را شهری آباد و از نظر اقتصادی پر رونق توصیف کرده‌اند و فهرستی از تولیدات این شهر به دست داده‌اند که از جملهٔ آنها پارچه‌های پر نقش و نگار، گلیم و قالیچه‌های نمازی (سجاده) و زیلوهایی معروف به زیلوی جهرمی را می‌توان نام برد که از جهرم به دیگر نقاط صادر می‌شده، و از شهرت فراوانی برخوردار بوده