payamvha/North_RAG huggingface dataset:
جونـِقان مرکز بخش جونقان در شهرستان فارسان و استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر در دل رشته کوه‌های زاگرس و در دامنه جنوبی قله جهانبین واقع شده است. وجه تسمیه. درباره وجه‌ تسمیه این‌ شهر آرای‌ گوناگونی‌ وجود دارد، از جمله‌ گفته‌ شده‌ است‌ که‌ اهالی آن‌ از اعقاب‌ ترکان‌ قشقایی بودند که‌ برای‌ تملک‌ مراتع‌ و چراگاه‌های شهر، درگیری‌های بسیاری‌ داشتند که‌ طی‌ آن‌ عده‌ای‌ از ترکان نیز کشته‌ شدند؛ از این‌رو، جونقان‌ به‌ معنای‌ محل‌ جاری‌شدن‌ خون‌ دانسته‌ شده‌ است‌ (در زبان ترکی‌، "قان‌" به‌ معنای‌ "خون‌" است‌).
(در زبان ترکی‌، "قان‌" به‌ معنای‌ "خون‌" است‌). این‌ شهر به‌ زبان محلی ترکی «گینه‌کان‌» به‌ معنای‌ "سرزمین آفتاب" نیز خوانده‌ می‌شود. مردم. زبان. طبق نوشته سایت ایران اطلس، مردمان جونقان از ایل قشقایی و زبان آنان ترکی قشقایی می باشد. همچنین فارسی زبانان و بختیاریها نیز در این شهر زندگی میکنند.در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران جونقان را شهری ترک زبان و شیعه دانسته است..زبان فعلی جونقان لری و ترکی است. مردم. ساکنان فعلی جونقان از دو گروه بزرگ ترکها و بختیاری ها تشکیل شده اند. ترکها از قبایل قشقایی و ابیوردی یا
تشکیل شده اند. ترکها از قبایل قشقایی و ابیوردی یا بلوردی هستند و بختیاری ها شامل طوایف زنگنه ، اورک ، شالو ، اسیوند ، زراسوند و... می شوند. جمعیت. جمعیت این شهر بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۴٬۴۳۳ نفر (در ۴٬۱۵۴ خانوار) بوده است. اماکن گردشگری. مکان‌های دیدنی شهر جونقان عبارتند از: حمام تاریخی کربلایی موسی قلعه جونقان آبشار کردیت بنای طاق سنگی خان اوی (خانه خان) چشمه‌های باغ رستم چشمه بلبل چشمه صالح سنگ نوشته سراب (کوچ خوانین به سراب آذربایجان شرقی) قزقلعه سی (قلعه دختر) مین
به سراب آذربایجان شرقی) قزقلعه سی (قلعه دختر) مین زر داشی (سنگ طلا) قورد دلیگی (لانه گرگ) کنده باخان (بام شهر) پیرویس باغهای بکان پل قز جونقان (پل دختر) آثار تاریخی. کتیبه سراب. سنگ نوشتهٔ سراب جونقان که بر فراز ارتفاعات جهان بین در کناره یکی از مسیرهای مربوط به جاده باستانی دزپارت بر روی صخره‌ای حکاکی گردیده و مربوط به زمان قاجاریه است. این سنگ نوشته در سال جلوس مظفر الدین شاه و در ماه فلکی میزان که برابر با مهرماه است و در اواسط ماه شعبان نوشته شده و موضوع آن دربارهٔ بیماری وبا و شیوع آن در تمام میزدج
آن دربارهٔ بیماری وبا و شیوع آن در تمام میزدج است که در آن حال گروهی از خوانین از جونقان کوچ و در شهرستان سراب آذربایجان شرقی سکنی گزیده‌اند. این سنگ نوشته در دامنهٔ کوه جهان بین و در کنار چشمهٔ سراب خودنمایی می‌کند. طاق سنگی خان اوی(خانه‌ی خان). در نزدیکی شهر جونقان آثار بقایای جاده سنگفرش نردبانی دزپارت باقی‌مانده است که معرف هویت تجاری این شهر از قدیم‌ترین ازمنه بر سر راه تجاری فرهنگی و ارتباط دهنده منطقه مرکزی ایران به جلگه بین‌النهرین سفلی می‌باشد. همچنین به واسطهٔ کنترل آمد و شد در این جاده در نزدیکی
به واسطهٔ کنترل آمد و شد در این جاده در نزدیکی این شهر، در کنار محل تلاقی دو سر شاخه رودخانه کارون، به نام‌های رودخانهٔ کلار و آب جونقان در ابتدای تنگ درکش ورکش آثار سنگی طاق سنگی در عرف محل، خان اوی (به ترکی به معنای خانهٔ خان) به چشم می‌خورد که بر اساس حفاری‌های باستان‌شناسی انجام شده، قدمت آن‌ها حد فاصل ادوار پیش از اسلام تا دورهٔ اتابکان را پوشش می‌دهد. قلعه جونقان. قلعه شخصی سردار اسعد بختیاری می‌باشد که بعد از بازگشت از فرانسه و اواخر دورهٔ قاجاریه با الهام از کاخ‌های اروپایی قرن نوزدهم میلادی احداث
الهام از کاخ‌های اروپایی قرن نوزدهم میلادی احداث شد و از پایگاه‌های مشروطیت بود. آبشار کِرِدیت. آبشار کردیت که به عنوان وحشی‌ترین آبشار ایران شناخته می‌شود در مجاورت جاده جونقان-اردل و در تنگه درکش ورکش قرار گرفته است. بهترین زمان برای مشاهده این آبشار، فصل بهار می‌باشد چون حجم آب آن در فصول دیگر به شدت کاهش می‌یابد. این آبشار توسط رودخانه جونقان به رودخانه کاج و در نهایت به رود کارون می‌ریزد. مشاهیر. بیضای جونقانی
فَرادُنبِه (همچنین پَرادُنبِه) شهری در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری است که مردم آن به زبان ترکی صحبت می‌کنند. وجه تسمیه و تاریخچه. احتمالاً ریشهٔ ترکانِ این شهر به طایفه قشقاییِ ابیوردی می‌رسد که از خراسان به فارس و سپس به این ناحیه کوچیدند. از فرهنگ دهخدا. فرادنبه. [فَ دُمْ بَ] (اِخ) قصبه‌ای است از دهستان گندمان. بخش مرکزی شهرستان بروجن، واقع در ۱۱ هزارگزی باختر بروجن متصل به راه بروجن به اصفهان. ناحیه‌ای است واقع در دامنهٔ کوه و معتدل که دارای ۴٬۰۰۴ تن سکنه است. آب آنجا از قنات تأمین
که دارای ۴٬۰۰۴ تن سکنه است. آب آنجا از قنات تأمین می‌شود و محصولاتش غلات، حبوب، کتیرا و لبنیات است. اهالی به کشاورزی و گله‌داری گذران می‌کنند. صنعت دستی زنان قالی‌بافی است. راه ماشین رو و یک باب دبستان و نیز یک قلعهٔ قدیمی و یک زیارتگاه و در حدود ۳۵ باب دکان دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۱۰). جمعیت. بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) جمعیت فرادنبه ۱۳۳۱۷ نفر (۳۸۰۸ خانوار) بوده است. آب و هوا. نزدیکترین ایستگاه هواشناسی به فرادنبه، ایستگاه بروجن می‌باشد که حدوداً در ۵ کیلومتری فرادنبه قرار دارد. از
که حدوداً در ۵ کیلومتری فرادنبه قرار دارد. از بروجن همواره به عنوان یکی از سردترین شهرهای کشور در گزارش‌ها هواشناسی نام برده می‌شود ارتفاع این شهرستان از سطح متوسط دریا ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. تعداد روزهای یخبندان در حدود ۱۲۲ روز در سال می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶درجه سانتیگراد بالغ گردیده است. بارش سالانه این ایستگاه به‌طور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو
متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. فصل خشک آن از خرداد تا شهریور ادامه دارد و فصل مرطوب آن از مهر ماه آغاز و تا اردیبهشت ادامه دارد. در مجموع بارش فصل زمستان به ۴۴ درصد و پاییز به ۳۲درصد و بهار به ۲۴درصد می‌رسد و تابستان ۱ در صد بارش را داراست. بروجن یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور است که این خصیصه بروجن را از جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده است. بناهای تاریخی. بر اساس موقعیت منطقه و سنگ قبور موجود در گورستان‌های قدیمی شهر و آنچه به جای مانده قبل از
گورستان‌های قدیمی شهر و آنچه به جای مانده قبل از پیدایش شهر در منطقهٔ فعلی اجداد ساکنین امروزی در چندین منطقه مجزا قلعه‌های اطراف شهر مستقر بودند که بر اثر یورش‌های پی در پی متجاوزین بر دستاوردهای این دهات ایل‌نشین آن‌ها مجبور به اسکان در محل فعلی می‌گردند اگر چه تاریخ دقیق این اسکان مشخص نیست اما حدود تقریبی و قدمت تاریخی آن به سنه‌های ۱۰۲۴ و ۱۰۲۵ ه‍.ق خود گواه این اسکان می‌باشد. وضعیت اقتصادی. در این شهر حدود نیمی از مردم اقتصادی مبتنی بر کشاورزی نیمه مکانیزه و مکانیزه و دامداری سنتی و نیمه صنعتی دارند.
و مکانیزه و دامداری سنتی و نیمه صنعتی دارند. محصولات موفق آن در زمینه کشاورزی سیب‌زمینی، چغندر قند، گندم، جو و یونجه می‌باشد. قالی‌بافی از صنایع دستی مشهور آن است و نقش «گل پتو» در این شهر به صورت انحصاری استفاده می‌شود. سوغات فرادنبه عبارتند از: کشک، قارا، گلیم و فرش دستباف، لبنیات و…
گندمان یکی از شهرهای شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری و مرکز بخش گندمان است. وجه تسمیه. کلمه «گندمان» از «گندم‌گان» گرفته شده‌است. یکی از هفت قصر بهرام گور در این محل قرار داشته‌است(خانه سابق میرزاعلی علیدادی گندمانی و فعلی محمدآقا رستمی) و نام آن را «گندمان» نهاده بوده‌است. گندمان نام یکی از محال چهارگانه چهارمحال می‌باشد که مصداق آن در این شعر هویدا و مبرهن است که: سرزمین بختیاری و محال اربعه ...پیش از این گویندگانش بود و باشد این زمان خواهی اَر دانی محال اربعه باشد کجا... هست آن لار و کیار و
دانی محال اربعه باشد کجا... هست آن لار و کیار و میزدج با گندمان مردم. مردم این شهر دارای فرهنگ و اصالت بختیاری میباشند. مشاهیر. روح الله عسگری گندمانی اولین دونده 110متر المپیکی در تاریخ ورزش ایران. مجتبی غیاثی ارزشمندترین بازیکن والیبال نوجوانان جهان در سال2007. روح اله طاهری گندمانی عضو سابق تیم ملی فوتبال دانشجویان ایران به مدت 3 دوره و مسئول برنامه ریزی و شورای نظارت راهبردی و پژوهشی اداره کل ورزش و جوانان استان تهران ایوب زمانی گندمانی از فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق و معاون هماهنگ
سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق و معاون هماهنگ کننده تیپ ۴۴ قمر بنی‌هاشم استان منابع. __نمایه__ __بخش‌جدید__
شهر بُلْداجی پایتخت مردم است. این شهر در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. مردمان این شهر به زبانسخن می‌کنند. مردم‌شناسی. بیشتر باشندگانِ این شهر از طایفه ابولوردی در ایل قشقایی هستند که در دهه‌های گذشته از صفی‌آباد به چهارمحال کوچ نموده‌اند و به زبان ترکی چهارمحالی سخن می‌گویند. درصفحه سیصد و هفتاد کتاب دیوان لغات الترک محمود کاشغری بُلداجی به معنای سر آمد و آینده دار ذکر شده است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱۹۸۰ نفر (در ۳٬۵۴۶ خانوار) بوده
جمعیت این شهر ۱۱۹۸۰ نفر (در ۳٬۵۴۶ خانوار) بوده است. تولیدکننده گز در ایران. مهم‌ترین سوغات و تولید این منطقهگز است. گز بلداجی از سال ۱۳۵۲ در شهر بلداجی در استان چهارمحال و بختیاری تولید می‌شود. شهر بلداجی دارای ۸۷ کارگاه گزسازی است، ۸۰۰ تن گز در ماه تولید می‌کند ثبت جهانی گز بلداجی. در سال ۱۳۹۷ بالاخره پس از ۴ سال پیگیری، گز بلداجی ثبت جهانی شد. با دریافت این نشان، تولید و صادرات این محصول افزایش یافت. ثبت برند، هزینه‌های بازاریابی کمتر و در مقابل کسب سود بیشتر را به همراه خواهد داشت همچنین در صنعت برای
بیشتر را به همراه خواهد داشت همچنین در صنعت برای افزایش اعتبار و وجهه تولید بسیار حائز اهمیت است. از سوغات محلی این شهر می‌توان به کشک، قارا، پنیر گوسفندی، روغن حیوانی، کره محلی و همچنین سوغات محلی باغی مانند گردو، بادام، کشمش، شیره انگور و… اشاره نمود. اماکن گردشگری. از جاهای دیدنی این شهر می‌توان به امامزاده حمزه علی (مهم‌ترین زیارتگاه استان)، تالاب چغاخور، باغ تاریخی هفت چشمه، مجتمع تفریحی پارک بزیال، قلعه درگاه، قلعه سفید، دره بید، باغ ارجنه، باغ الله قولی، کت رمضان، دره پلنگی، تالاب چالتر، چمن کلملگاه
کت رمضان، دره پلنگی، تالاب چالتر، چمن کلملگاه اشاره کرد. اماکن تاریخی. از نقاط تاریخی بلداجی می‌توان به تپه باستانی بالاشگرد مربوط به بلاش پادشاه اشکانی و پایتخت تابستانه اشکانیان٬حمام صفوی که مربوط به دوران صفوی می‌باشد و مسجد ابوذر غفاری و مسجد امام خمینی که مربوط به دوره صفوی می‌باشد. قبرستان ارامنه در جنوب شهر بلداجی مربوط به ۳۰۰ سال پیش می‌باشد. قدمت سکونت در بلداجی مربوط به ۹۰۰۰ هزار سال پیش می‌باشد که یکی از قدیمی‌ترین نقاط سکونت گاهی کشور می‌باشد. امامزاده حمزه علی. بر پایه کاوشهای باستان‌شناسی
امامزاده حمزه علی. بر پایه کاوشهای باستان‌شناسی اخیر، سابقه سکونت مردم در این محل به بیش از سه هزار و پانصد سال می‌رسد. شهر بلداجی در کنار یکی از امامزادگان آرمیده برقله کوه، واقع شده است، امامزاده " حمزه علی " بلداجی در ارتفاعی مشرف به کوه کلار و سبزکوه مامن و زیارتگاه خیل مشتاقان است. این مکان به علت جاذبه مذهبی و موقعیت طبیعی و آب و هوا و دیگر جاذبه‌های پیرامون آن سالانه حدود ۳۰ هزار نفر را به خود جذب می‌کند و یکی از قطب‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود.
حزب کار آلبانی حزبی کمونیست بود که تنها حزب قانونی در این کشور در دوران حکم رانی رژیم کمونیستی از ۱۹۴۶ تا ۱۹۹۱ بود. این حزب در ۸ نوامبر ۱۹۴۱ به نام «حزب کمونیست آلبانی» تأسیس شد اما در ۱۹۴۸ نام خود را به «حزب کار آلبانی» تغییر داد. رهبر و چهرهٔ اصلی این حزب انور خوجه بود. ایدئولوژی این حزب مارکسیسم-لنینیستی بود و تشکیلاتش بر پایه اصول سانترالیسم دموکراتیک مرسوم در احزاب چپ سازمان یافته بود. ماده ۳ قانون اساسی ۱۹۷۶ آلبانی نقش حزب را اینگونه تعریف می‌کند: «نیروی سیاسی رهبری کننده دولت و جامعه.» پس از تحولات
سیاسی رهبری کننده دولت و جامعه.» پس از تحولات جهان در اواخر قرن بیستم این حزب نیز دچار تغییراتی شد و به مواضع سوسیال دمکرات روی آورد و در ۱۹۹۱ نامش را به «حزب سوسیالیست آلبانی» تغییر داد. پیروان. در اواخر دهه ۷۰ و با تغییرات در حزب کمونیست چین پس از مرگ مائو بسیاری از احزاب کمونیست (و بخصوص مائوئیست) در سراسر دنیا در مخالفت با هم چین و هم شوروی به موضع حزب کار آلبانی روی آوردند و خود را «روی خط انور خوجه» معرفی می‌کردند. معروف‌ترین این احزاب، حزب کمونیست برزیل، بود. در ایران نیز سازمان مارکسیست لنینیستی
برزیل، بود. در ایران نیز سازمان مارکسیست لنینیستی طوفان (بعدها:حزب کار ایران (طوفان)) طرفدار خط حزب کار آلبانی بود و هنوز هم هست. پس از سقوط رژیم آلبانی این طرفداری هم رو به زوال گذاشت. امروز احزابی که هنوز طرفدار این خط هستند اکثراً در "کنفرانس بین‌المللی احزاب و سازمان‌های مارکسیست لنینیست (اتحاد و مبارزه)" متشکل شده‌اند. منابع. Wikipedia contributors, "Albanian Party of Labour," Wikipedia, The Free Encyclopedia (بازیابی ۹ ژوئیه ۲۰۰۶).
شهرستان شهرکرد، یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که با نزدیک به ۱۴۰۰ کیلومتر مربع گستردگی، بالغ بر ۹٪ از کل مساحت چهارمحال و بختیاری را تشکیل داده است. مرکز این شهرستان، شهر شهرکرد است. جمعیت. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی، شهرستان شهرکرد دارای ۲۷۸٬۹۱۲(۸۲٬۱۷۰ خانوار) جمعیت بوده است. موقعیت جغرافیایی. این شهرستان در طول شرقی ۴۹ درجه و ۲۲ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۴۹ دقیقه و از نظر عرض جغرافیایی در عرض شمالی ۳۲ درجه و ۲۰ دقیقه تا ۳۳ درجه و ۳۱ دقیقه قرار گرفته است. به لحاظ وضعیت توپوگرافی این
دقیقه قرار گرفته است. به لحاظ وضعیت توپوگرافی این شهرستان در بخش شرقی سلسله جبال زاگرس و در حاشیه گسل زاگرس قرار گرفته و مهم‌ترین ارتفاعات آن کوه جهان بین است که با ارتفاع بیش از ۳۳۰۰ متر آن را پوشانیده است. این شهرستان در قسمت شمال شرقی استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است. شهرستان شهرکرد از شمال به شهرستان‌های سامان و بِن، از شرق به استان اصفهان، از غرب به شهرستان فارسان و از جنوب به شهرستان فرخ‌شهر و شهرستان کیار محدود می‌گردد. فواصل بین رشته کوه‌ها را دشتهای وسیعی فرا گرفته است از عمده‌ترین دشتهای
را دشتهای وسیعی فرا گرفته است از عمده‌ترین دشتهای منطقه می‌توان به دشت لار و دشت بن اشاره نمود. تقسیمات کشوری. شهرستان شهرکرد دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۸ شهر به شرح زیر است: فرمانداری شهرکرد. فرمانداری شهرکرد یک نهاد دولتی وابسته به استانداری چهارمحال و بختیاری و نمایندهٔ دولت جمهوری اسلامی ایران در شهرستان شهرکرد است که در شهر شهرکرد واقع شده است. فرماندار کنونی شهرکرد سعید رئیسی می‌باشد. زبان. شهرستان شهرکرد دارای گویش، لریِ بختیاری و فارسی و ترکی چهارمحالی می‌باشد که در مناطقی همچون شهرکرد ، هفشجان و
می‌باشد که در مناطقی همچون شهرکرد ، هفشجان و فرخشهر مردم به زبان فارسی لهجه دار تکلم می‌نمایند و در برخی از مناطق همچون شهرکیان، طاقانک و سودجان مردم به زبان ترکی چهارمحالی و در برخی مناطق دیگر همچون بخش لاران سورشجان و سودجان وهارونی مردم به گویش بختیاری تکلم می‌نمایند. لازم بذکر است که نواحی شرقی استان چهارمحال و بختیاری شامل شهرستان‌های شهرکرد و بروجن از دیرباز سکونت گاه گروه‌هایی از ارمنی‌ها بوده است. هر چند در دهه‌های اخیر تعداد بسیاری از ارمنی‌ها چهارمحال به اصفهان مهاجرت کردند. آثار تاریخی. تپه
چهارمحال به اصفهان مهاجرت کردند. آثار تاریخی. تپه اسکندری و تپه‌های اطراف آن. تپه اسکندری مربوط به دوران پیش از تاریخ است و در نزدیکی شهر هفشجان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قدمت این دولت شهر تاریخی به ۹۰۰۰ سال قبل برمی‌گردد و جزو اولین سکونتگاه‌های دوره نوسنگی محسوب می‌گردد. وجود سفالینه‌های پیش از تاریخ و وفور ابزار سنگی همچون فِلینت و اُبسیدین از استقرار این مکان از هزاره هفتم قبل از میلاد خبر می‌دهد و بیانگر توالی تمدنی منطقه است. تپه
خبر می‌دهد و بیانگر توالی تمدنی منطقه است. تپه شهر کهنه. تپه شهر کهنه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهرکرد، در شهرکیان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کتیبه گر نوشته هفشجان. مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد و ۶۰۰۰ سال پیش است و در هفشجان، کوه جهان بین شهرستان شهرکرد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گورگای تپه شهرکیان. محوطه باستان شناختی گورگای تپه
تپه شهرکیان. محوطه باستان شناختی گورگای تپه (تپه شهر کهنه) درتاریخ با شماره ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است. گورگای تپه در شمال شهرکیان و در مجاورت جاده شهرکیان-شهرکرد قرار دارد و پیشینه این محوطه متعلق به دوره پیش از تاریخ و خصوصاً دوره نوسنگی به بعد است. آثار ۷۰۰۰ ساله این تپه بیانگر قدمت فراوان و اهمیت ثبت ملی این تپه می‌باشد. این تپه باستانی برای اولین بار در سال ۱۳۵۶ خورشیدی توسط آلن زاگارل، باستان‌شناس آلمانی، مورد بررسی و گمانه زنی باستان شناختی قرار گرفت. تپه سراب (گنبدک) شهرکیان.
شناختی قرار گرفت. تپه سراب (گنبدک) شهرکیان. مدیر کل میراث فرهنگی گفت: تپه سراب شهرکیان، مهم‌ترین سایت دوره نوسنگی در زاگرس جنوبی و قدیمی‌ترین سکونت‌گاه انسانی در استان چهارمحال و بختیاری است. تپه سراب با قدمت ۱۰۰۰۰ ساله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال شهرکیان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت۲۹۰۷۸به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه چالشتر. قلعه چالشتر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر چالشتر واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۱
واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۱ و همچنین در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ثبت ۲۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجدجامع محبعلی بیگ شهرکیان. مسجدجامع محب علی بیگ مربوط به دوره افشار است و در مرکز شهرکیان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، این اثر توسط محبعلی بیگ سردار بزرگ نادرشاه افشار تأسیس گردید. جاذبه‌های گردشگری. گردشگاه چشمه‌زنه. گردشگاه چشمه زنه هفشجان در دامنه رشته کوه جهان بین و ۲ کیلومتری هفشجان و ۲۰
دامنه رشته کوه جهان بین و ۲ کیلومتری هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد واقع شده است. در روز طبیعت هرسال بیش از ۱۰ هزار نفر از گردشگاه چشمه زنه و طبیعت زیبای آن دیدن می‌کنند. این گردشگاه در غرب هفشجان و ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد می‌باشد. این گردشگاه از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری نزدیک به شهرکرد مرکز کنونی استان چهارمحال و بختیاری است و آب معدنی و لاله‌های واژگون آن از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌باشد. به منظور تأمین بخشی از آب کشاورزی دشت هفشجان، سدی در ۲۰ کیلومتری جنوب شهرکرد و شمال کوه جهان بین و ۳ کیلومتری شهر
جنوب شهرکرد و شمال کوه جهان بین و ۳ کیلومتری شهر هفشجان بر روی این چشمه احداث شده است. این سد خاکی با هسته رسی، دارای مخزنی به حجم ۱/۳ میلیون مترمکعب می‌باشد. طول تاج سد ۴۱۰ متر و عرض تاج آن ۸ متر و ارتفاع از روی پی در عمیق‌ترین ناحیه ۴۲ متر است. در وجه تسمیه نام چشمه زنه باید توجه داشت که نام زنه به علت زایش چشمه‌ای جوشان در کوه جهان بین هفشجان می‌باشد. کوه جهان‌بین. کوه جهان‌بین در غرب شهر هفشجان در استان چهار محال و بختیاری قرار دارد. این کوه یکی از کوه‌های رشته کوه زاگرس است. کوه جهان بین به طول ۳۰
رشته کوه زاگرس است. کوه جهان بین به طول ۳۰ کیلومتر از جنوب روستای شمس‌آباد شروع و تا غرب روستای مصطفی آباد در حومه شهر هفشجان امتداد دارد. بلندترین قلل آن به نام‌های دالانک با ۳۳۴۲ متر، هفشجان با ۳۳۱۵ متر و شمس‌آباد با ۳۱۳۸ متر ارتفاع می‌باشد. رشته کوه جهان بین در حومه شهرکرد قرار دارد. چون از فراز قله دالانک، مرتفع‌ترین قله رشته جهان بین، منطقه عظیمی شامل شهرکرد و شهرهای نجف‌آباد و اصفهان کاملاً دیده می‌شود به همین مناسبت به آن نام جهان بین داده‌اند. کوه جهان‌بین بهترین انتخاب برای صعودهای یک روزه در
جهان‌بین بهترین انتخاب برای صعودهای یک روزه در شهرستان شهرکرد می‌باشد. این کوه دارای جاذبه‌های طبیعی فراوانی است که از آن جمله می‌توان به گردشگاه و سد چشمه زنه، چشمه حسن، چشمه شعبان و وقت و ساعت و نیز منطقه یورتیچه جهان‌بین اشاره کرد که در اواسط بهار مملو از لاله‌های واژگون می‌باشد. غار جهان‌بین. غار جهان‌بین در دامنه کوه جهان‌بین و در غرب شهر هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد قرار دارد. این غار با بیش از ۱۴۰ متر عمق و متراژ عمودی عمیق‌ترین چاه‌غار طبیعی کشف شده در ایران محسوب می‌گردد.
شهرستان بروجن یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که دومین شهرستان از نظر اهمیت در استان چهارمحال و بختیاری و سومین شهرستان از حیث جمعیت در استان به‌شمار می‌آید. شهرستان بروجن در دشتی به وسعت حدود ۵۸۰ کیلومتر مربع در شرقی‌ترین نقطه استان و در محل تلاقی راه‌های سه استان چهارمحال و بختیاری، اصفهان و خوزستان قرار گرفته است. مرکز این شهرستان، شهر بروجن است. زبان. عمده مردم این شهرستان به زبان لری و فارسی سخن می‌گویند. افزون بر این، مردم سفیددشت، فرادنبه و همچنین بخشی از مردمان نقنه و بلداجی به زبان
و همچنین بخشی از مردمان نقنه و بلداجی به زبان ترکی سخن می‌گویند. تقسیمات کشوری. شهرها: بروجن، فرادنبه، سفیددشت و نقنه شهر: گندمان شهر: بلداجی اقتصاد. شهرستان بروجن یکی از مناطق صنعتی کشور بوده که کارخانه‌های مهمی را در خود جای داده است. سوغات: فرش بختیاری، قالی یلمه، گز بلداجی، پولک و نبات، گیوه و چوقای آن شهرت جهانی دارد.
شهرستان لردگان یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری ایران است. مرکز این شهرستان، شهر لردگان است. «این شهرستان در سال ۱۳۵۹ از شهرستان بروجن جدا و مستقل گردید مردم. اهالی لردگان بخشی از مردم لر به‌شمار می‌آیند و مردم این منطقه از ایل بختیاری می باشند و به زبان بختیاری سخن می گویند. این شهرستان با پیشینه تاریخی بسیار کهن که در کنار ایذه جز کهن ترین شهرهای ناحیه زاگرس مرکزی هست قدمت شهر نشینی در این شهر به سلسله عیلامیان با استناد به آثار یافت شده در حوالی چشمه برم و قلعه گلی بر می.گردد تمدنهای بسیاری در
چشمه برم و قلعه گلی بر می.گردد تمدنهای بسیاری در این شهر به عرصه ظهور و نابودی رسیدند لردگان گذرگاهی مهم میان انشان (ایذه) زادگاه کورش بزرگ و پاسارگاد بوده است. برخی از ایل راههای بسیار کهن عشایری دزپارت) و (بارز از این قسمت عبور میکرده است در سفرنامه ناصر خسرو قبادیانی با نام لوردغان از این شهر اسم برده شده است . موقعیت جغرافیایی. شهرستان لردگان از شمال شرقی با شهرستان خانمیرزا، از شمال غربی با شهرستان اردل، از شرق با شهرستان فلارد، از غرب با شهرستان دزپارت استان خوزستان، از جنوب شرقی با شهرستان دنا، از
استان خوزستان، از جنوب شرقی با شهرستان دنا، از جنوب با شهرستان مارگون و از جنوب غربی با شهرستان کهگیلویه استان کهگیلویه و بویراحمد همسایه است. تقسیمات کشوری. شهرستان لردگان شامل ۳ بخش، ۶ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است: جاذبه‌های گردشگری. از جاذبه‌های گردشگری این شهرستان می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان لردگان برابر با ۱۲۲٬۹۳۰ نفر بوده‌است.
شهرستان فارسان یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است. مرکز این شهرستان، شهر فارسان است. موقعیت جغرافیایی. شهرستان فارسان از شرق تا شمال با شهرستان شهرکرد، از شمال غربی با شهرستان کوهرنگ، از جنوب تا جنوب غربی با شهرستان اردل و از جنوب شرقی با شهرستان کیار همسایه است. پیشینه نام. از قدمت، چگونگی نام‌گذاری و پیشینه‌ی‌تاریخی فارسان اطلاع جامعی در دست نیست. اما آن طور که از ظواهر امر پیداست، مردم این دیار در سوارکاری و تیراندازی مهارت داشته‌اند. فارس "[فا.رِ.س]" در لغت به معنی سوار یا سوارکار یا صاحب
در لغت به معنی سوار یا سوارکار یا صاحب است و مرور به فارسان تبدیل شده است. مناطق گردشگری. آبشار کردیت (خروشان‌ترین آبشار ایران) در جونقان قلعه جونقان (سردار اسعد بختیاری) تنگ درکش ورکش در جونقان طاق سنگی خان اوی در جونقان پیرغار در ده چشمه کتیبه‌های مشروطیت پیرغار در ده چشمه غار سراب در امید آباد رودخانه سراب در امیدآباد قله سالداران در فارسان دریاچه لاغرک مسجدجامع فارسان تپه چغاپنجعلی در فارسان چشمه قلعه در فارسان تقسیمات کشوری. شهرستان فارسان شامل ۳ بخش، ۵ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است: جمعیت. بنابر
۵ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است: جمعیت. بنابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان فارسان برابر با ۹۵٬۲۸۶ نفر بوده است.
شهرستان اردل یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که مرکز آن، شهر اردل است. مردم. مردم این شهرستان لرتبار و از ایل بختیاری می‌باشند که به گویش لری بختیاری سخن می‌گویند مناطق گردشگری. آبشار زردلیمه آبشارهای باغ رستم آبشار اودی لندی رودخانه کارون سد کارون۴ پل معلق دوپلان (بزرگ‌ترین زیپ لاین ایران) چشمه سرداب در رستم‌آباد چشمه مولا در آلیکوه منطقه حفاظت شده هلن آبشار کرودیکن پل تاریخی بهشت آباد چشمه گوگردی روستای معدن رودخانه کاج رودخانه بازفت رودخانه ارمند (کارون علیا) پارک جنگلی روستای شیاسی پارک
ارمند (کارون علیا) پارک جنگلی روستای شیاسی پارک جنگلی روستای گندمکار کاروانسرای شلیل مقبره حاج ایلخانی قلعه ابوالقاسم خان و بی بی عظیمه بختیار امامزاده بی بی عزیز در روستای قراب (دهستان دیناران) پارک دزپارت اردل روستای تاریخی و قدیم لیرابی چشمه آب کری چهاربنیچه کوه سلمونی لیرابی وجه تسمیه. در لغت نامه کلمه ارد به معنی مقدس آورده شده است و اردل متشکل از دو کلمه ارد+ اله می‌باشد که اله نیز به معنای کوه کوچک یا تپه می‌باشد و معنای اردل، «تپه مقدس» است. جغرافیا. اردل در فاصله ۷۷ کیلومتری جنوب باختری شهرکرد
اردل در فاصله ۷۷ کیلومتری جنوب باختری شهرکرد واقع شده است. در مسیر جاده ارتباطی شهرکرد - اهواز قرار دارد. این شهر ۱۸۰۰متر ارتفاع دارد. آب و هوای آن معتدل رو به سرد و نیمه مرطوب و بیش‌ترین درجه حرارت در تابستان‌ها ۳۹ درجه و کم‌ترین درجه حرارت در زمستان‌ها ۱۶ درجه زیر صفر می‌باشد. میزان بارش سالانه شهر اردل به‌طور متوسط بین ۶۰۰تا ۸۰۰ میلی‌متر است. جمعیت. بر پایهٔ آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر اردل بالغ بر ۶۸٬۷۱۴ نفر (۱۱٬۶۴۶ خانوار) می‌باشد. تقسیمات. بخش مرکزی شامل دهستان پشتکوه و دهستان دیناران: شهرها: اردل، کاج،
دهستان پشتکوه و دهستان دیناران: شهرها: اردل، کاج، دشتک و سرخون روستاها: سرپیر و ریگک روستاها: رستم‌آباد، قلعه رشید، قلعه درویش، حسین‌آباد، زرمیتان و آلیکوه شهرها: سرخون
شهرستان کوهرنگ ( به لری بختیاری : کُهرنگ ) پهناورترین شهرستان استان چهارمحال و بختیاری است. مرکز این شهرستان، شهر چلگرد است. شهرستان کوهرنگ به دلیل وجود زردکوه بختیاری (دومین قله مرتفع زاگرس، قطب برفی کوهستان‌های کشور)، سرچشمه رودخانه های زاینده‌رود ، کارون ، دز و... می‌باشد. منطقه کوهرنگ از سردترین مناطق ایران است و همچنین پر برف‌ترین نقطه کشور، که ارتفاع برف در این منطقه در سال‌های نرمال به چندین متر می‌رسد و به پایتخت برفی ایران شهرت دارد. مردم کوهرنگ به گویش بختیاری از زبان لری سخن می‌گویند.کوهرنگ در
گویش بختیاری از زبان لری سخن می‌گویند.کوهرنگ در زمان ایلامیان ییلاق قبایل ایلامی بود که به دلیل گرما به این منطقه کوچ می کردند. مقدمه. شهر چلگرد، مرکز شهرستان در ۸۵ کیلومتری شهرکرد واقع شده‌است. طبیعت بکر و دست نخورده منطقه به همراه جاذبه‌های گردشگری بی‌نظیر، سالیانه گردشگران بسیاری را از سراسر کشور و حتی دنیا به سوی این شهرستان هدایت می‌کنند. در ضمن ۱۰ درصد از کل آبهای کشور از جمله سرچشمه سه رودخانه بزرگ و حیاتی یعنی زاینده رود، کارون و دز در این شهرستان و از قلل سر به فلک کشیده زردکوه بختیاری سرچشمه