payamvha/North_RAG huggingface dataset:
«نقشه ایزومتریک شهرستان اردکان و مناطق پیرامون» شامل شهرهای نائین، عقدا، احمدآباد، میبد، اردکان، یزد و خرانق. منطقه حفاظت‌شده دره انجیر، باتلاق گاوخونی، پارک ملی سیاه‌کوه، کویر ریگ زرین، کویر مغستان، ریگ شتران و ریگستان (چغات) هم مناطق طبیعت‌گردی مشخص شده در نقشه هستند. همچنین نشان داده شده که اگر از این پهنه به سمت شمال غربی بروید، به اصفهان می‌رسید. اگر هوای جنوب به سرتان بزند، به کرمان می‌رسید. شمال شرقی شما را به طبس می‌رساند و بعد هم به چوپانان؛ اما اگر راه شمال را در پیش بگیرید، به پایتخت ایران،
اگر راه شمال را در پیش بگیرید، به پایتخت ایران، تهران، می‌رسید. هشت جاذبه اصلی مشخص‌شده روی نقشه هم عبارت‌اند از: کاروان‌سرای نوگنبد، کاروان‌سرای یغمیش، قلعه خرگوشی، غار اشکفت یزدان، زیارتگاه پارس‌بانو، زیارتگاه پیرهریشت، زیارتگاه چک‌چک و کاروان‌سرای انجیره. تالاب‌ها. در بخش جغرافیا و تاریخ این کتاب جمله قابل تأملی دربارهٔ «تالاب گاوخونی» نوشته شده است: «هر چند باتلاق گاوخونی در تقسیمات کشوری متعلق به استان اصفهان است، وقتی بارش باران فراوان و باب میل دهقانان باشد، باتلاق تا ده برابر بزرگ‌شده، به تقسیمات
باشد، باتلاق تا ده برابر بزرگ‌شده، به تقسیمات استانی بی‌اعتنایی می‌کند و به شهرستان اردکان سرک می‌کشد. باتلاق گاوخونی در ایام کم‌بارش سال پنجاه کیلومترمربع وسعت دارد؛ اما این استعداد را دارد که در صورت گشاده‌دستی آسمان تا پانصد کیلومترمربع رشد کند. همین باتلاق پای پرندگان مهاجر را در فصول سرد سال به شهرستان اردکان باز می‌کند تاجمعیت موجودات زنده شهرستان تنوع و افزایش یابد. در پاییز و زمستان در اطراف باتلاق علاوه بر پرندگان بومی منطقه می‌توان فلامینگو، پلیکان، انواع غاز و آکلان را ملاقات و تماشا کرد.» در
انواع غاز و آکلان را ملاقات و تماشا کرد.» در این بخش از فاصله میان اردکان و یزد به‌عنوان «برهنه‌ترین قسمت‌های دشت کویر» یادشده که دلیلش عوامل انسانی و تلاشش برای از بین بردن پوشش گیاهی و جانوری منطقه است! در ادامه به سوغات اردکان برای «فولاد مبارکه ایران» هم اشاره‌شده و آمده: «اردکان منبع بزرگ فلزات باارزشی چون طلا، رویف سرب، آهن، منگنز و مس است. در جای‌جای آن می‌توان سنگ‌آهن، فلدسپات، باریت، سیلیس، مرمریت، گچ، نمک طعام، سنگ چینی یافت. معدن سنگ چادرملو در نزدیکی ساغند به‌تنهایی چهارصد میلیون تن ذخیره آهن
نزدیکی ساغند به‌تنهایی چهارصد میلیون تن ذخیره آهن دارد که سالانه پنج میلیون تن از آن استخراج، تبدیل به کنستانتره و بار واگن‌های قطار می‌شود و به اصفهان می‌رود تا خوراک فولادمبارکه شود و این تنها یکی از چند معدن سنگ‌آهن اردکان است.» «شواهد باقی‌مانده آتشکده مدور روستای هفتادر در شمال اردکان یکی از نمونه‌های شکل‌گیری تمرکزگرایی جمعیتی در دوره قبل از اسلام اردکان به‌شمار می‌رود. وجه دیگر موضوع موقعیت راهبردی اردکان به‌عنوان مفصل ارتباطی برای دسترسی به چهارگوشه فلات مرکزی است. این موضوع با توجه به‌واقع‌شدن
فلات مرکزی است. این موضوع با توجه به‌واقع‌شدن اردکان در محور تبادلات فرهنگی حوزه‌های تمدنی همچون سیلک کاشان در شمال، تپه‌های باستانی ابلیس، یحیی و جیرفت در جنوب، تپه حصار دامغان در شرق و حوزه تمدنی فارس در غرب این منطقه اهمیت دارد. عینی‌ترین و قطعی‌ترین شواهد این مزیت راهداری و راهبردی، مسیر هزیمت و عقب‌نشینی یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی است که در مسیر عقب‌نشینی از تیسفون به مروه از این محور جغرافیایی عبور کرده و حتی بخشی از نیروها و عقبه سپاه او در اطراف عقدا و حول محور غار اشکفت یزددان برای مدتی عنوان
عقدا و حول محور غار اشکفت یزددان برای مدتی عنوان آخرین هسته‌های مقاومت در برابر تازیان، سنگربندی کرده‌اند و اعلام موجودیت داشته‌اند.» در همین بخش از محراب گلی و پرکار مسجد نخستین در آبادی زردگ هم به‌عنوان قدیمی‌ترین سازه تاریخی این شهر یاد و نوشته‌شده که قدمتش «به دوره اتابکان و فرمانروایی ابومسعود بهشتی و ابویعقوب اسحق می‌رسد. تاریخ ساخت بقعه هم مربوط به سال ۴۲۹ ه‍.ق است که می‌تواند یک مرجع تاریخی برای شکل‌گیری آبادی تاریخی زردگ اردکان محسوب شود.» در صفحه ۴۸ کتاب هم این توضیح آمده: «یزد در دوره صفوی
صفحه ۴۸ کتاب هم این توضیح آمده: «یزد در دوره صفوی به‌عنوان یک مرکز تجارت از اهمیت بیشتری برخوردار شد و ازآنجاکه قصبه اردکان در مسیر راه قرار داشت، به اهمیت آن افزوده شد. در دوران شاه‌عباس و پس از انتقال پایتخت به اصفهان نیز راه شاهی اصفهان به یزد و کرمان از طریق ورزنه، سرو علیا و عقدا به اردکان مجدداً احیا شد؛ بنابراین در این دوره کم‌کم اردکان به‌عنوان نقطه‌ای مهم بیش‌ازپیش مطرح شد.» نام گروه پرتعدادی از نویسندگان در شناسنامه کتاب ذکرشده ازجمله محسن ادیب، زهره استادی، مجتبی گهستونی، رضا ملاحسینی اردکانی،
زهره استادی، مجتبی گهستونی، رضا ملاحسینی اردکانی، آرش نورآقایی، پرویز شجاعی پارسا، ستایش فرجی و جعفر باپیری. در انتهای کتاب هم فهرستی از اقامتگاه‌های سنتی و خانه‌های بوم‌گردی منطقه (از بوم‌گردی‌های خشت و ماه و خانه سلامت گرفته تا ماه و ماهی و انار عقدا و خالومیرزا) منتشر شده که می‌تواند راهنمای کاربردی‌ای برای گردشگران باشد. غذاهای محلی. «آش بی‌بی سه‌شنبه» با آرد و شکر و روغن و هل و زعفران، «آش حسین» با گوشت گوسفندی بااستخوان، نخود، لوبیاچیتی، عدس، گندم، پیاز و ارده، «آش شولی» با لپه و عدس و آرد و چغندر و
و ارده، «آش شولی» با لپه و عدس و آرد و چغندر و برگ چغندر، «اشکنه ارده» با نان خشک و آب و ارده، «اشکنه مغز پسته» با نرمه برنج و پیاز و مغز پسته آسیاب شده و تخم گشنیز، «اُنخود» با نخود بلغورشده، مغز گردو یا پسته و مغز بادام و پیاز، «چاشنی» با لوبیا قرمز پخته، سیب‌زمینی آب‌پز، پیاز، گشنیز و زیره، «حلوای سن» با جوانه گندم و خرما و مغز گردو و تخم رازیانه همه فقط بخشی از طعم‌های اردکانی هستند که در یکی از فصول کتاب به هرکدام پرداخته و نحوه پختشان هم خیلی داستانی نوشته شده است. «سیب بادمجونگ»، «سیر و سداب»، «شفته
شده است. «سیب بادمجونگ»، «سیر و سداب»، «شفته شلغم»، «گورماس ارده»، «گیپا»، «لتیروگ» و «محراکدو» هم غذاهای محلی دیگری هستند که در خانه‌های اردکان و مناطق پیرامونی پخته می‌شده‌اند.
اَشکذَر مرکز شهرستان اشکذر در استان یزد است که در حاشیه کویر مرکزی قرار گرفته است. این شهر، مرکز پروش اسب اصیل عرب در ایران بوده و بیش از ۵۰ مرکز پرورش اسب در این شهر دایر است و سالانه میزبان جشنواره ملی زیبایی اسب در ایران است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۴۰۱ جمعیت این مکان ۳۸٬۲۴۶ نفر (۱۱٬۰۰۲ خانوار) بوده است. تاریخچه و وجه تسمیه. بنای اولیه شهر اشکذر بدست اشکین زال یا اشک بن زال که از ملوک الطوایف زمان اشکانیان بوده، بنیان نهاده شده است که اهالی شهر نیز آن را قبول دارند و در مورد «ذر»
که اهالی شهر نیز آن را قبول دارند و در مورد «ذر» به گفته اهالی شهر اشک ابن زال همسری بنام آذر داشته است و پسوند «ذر» در واقع مخفف نام آذر بوده است. در مورد سکونت گزینی، بنای اولیه شهر اشکذر به زمان اشکانیان بازمی‌گردد که در زمان اخیر با توجه به خشت‌های یافت شده در اطراف مسجد جامع که از زیر ریگزار بیرون آمده است به گفتهٔ مسئولان میراث فرهنگی متعلق به دورانی حدود ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سال قبل می‌باشد. آثار دیدنی. شهرستان اشکذر دارای جاذبه‌های گردشگری و تفریحی زیر است: چاپار خانه و قلعه همت‌آباد
هِرات مرکز شهرستان خاتم است که در جنوبی‌ترین نقطهٔ استان یزد میان استان فارس و استان کرمان، در مسیر بزرگراه در حال احداث مهریز به نی‌ریز واقع شده است. موقعیت جغرافیایی. از شمال با شهرستان مروست (استان یزد)، از شرق با شهربابک(استان کرمان) و از غرب با شهرستان‌های بختگان، سرچهان و بوانات (استان فارس) و از جنوب با مشکان (استان فارس) همسایه است. جمعیت. جمعیت این شهر بنا بر سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، برابر ۱۳٬۰۳۲ نفر می‌باشد. هرات در سه‌راهی یزد، شیراز، کرمان قرار گرفته و به سه استان متصل است. جاذبه‌های
قرار گرفته و به سه استان متصل است. جاذبه‌های گردشگری. از جاذبه‌های این شهر می‌توان به سرچشمهٔ نهر مسیح در ۵ کیلوتری جنوب شرق شهر هرات، قلعهٔ ملکی، قلعهٔ محمد کریم خان، قلعهٔ محمد باقری، منطقه حفاظت شده باغ شادی و باغ معدن، پناهگاه حیات وحش بروئیه و … اشاره کرد. جاذبه‌های هرات. منطقه حفاظت شده باغ شادی. منطقه حفاظت شده باغ شادی بخشی از جنگل‌های استان فارس بوده که جدیداً در اختیار استان یزد قرار گفته و با وسعتی معادل ۹ هزار هکتار از نوع جنگل‌های زاگرسی و تنها منطقهٔ جنگلی استان است. پوشش گیاهی این منطقه:
منطقهٔ جنگلی استان است. پوشش گیاهی این منطقه: بنه، بادام کوهی، کیکم، ارژن، آلوچهٔ وحشی، درمنه، گون، شقایق وحشی و … است. قلعهٔ محمد باقری هرات. قلعه‌ای است با نقشهٔ چهار ضلعی و قدمت ۳۰۰ ساله که منسوب به «حاج محمدباقر» نامی است. سال داخلی آن در سال ۱۳۶۵ ه‍.ش بر اثر سیل ویران شده، اما سردر ورودی و برج‌های بنا کاملاً سالم مانده است. نهر مسیح. سرچشمهٔ نهرمسیح در ۵ کیلومتری جنوب شرق شهر هرات که در راه آن قنات احمدآباد، اکبرآباد و دیوار مرگ قرار گرفته. منطقهٔ شکار ممنوع قره‌تپهٔ هرات. قره‌تپه با ۸۰ هزار هکتار
ممنوع قره‌تپهٔ هرات. قره‌تپه با ۸۰ هزار هکتار مساحت از جنوب به شهر هرات می‌رسد و شاخص‌ترین زیستگاه هوبره در ایران است. این پرنده از نظر ملی گونه‌ای حفاظت‌شده و از نظر جهانی در فهرست سرخ اتحادیهٔ بین‌المللی حفاظت از محیط‌زیست قرار دارد. شایان ذکر است قره‌تپهٔ هرات زیستگاه گونه‌های منحصربه‌فرد دیگری از جانوران کمیاب مانند گوزن زرد، آهو و زاغ بور نیز می‌باشد. هوبره همچنین در پناهگاه حیات وحش هامون نیز به وفور یافت می‌شود. آب و هوا. هرات دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک بوده اختلاف دمای شب و روز معمولاً در آن
گرم و خشک بوده اختلاف دمای شب و روز معمولاً در آن بالاست. این شهر دمای هوای متوسط بالای دارد که در ماه تیر به حدود ۴۱ درجه سانتی‌گراد (۱۰۵ درجه فارنهایت) می‌رسد. زمستان‌ها، اگرچه روزها ملایم هستند، شب‌ها دمای آن به حدود ۱ درجه سانتی‌گراد (۳۴ درجه فارنهایت) در ماه دی کاهش می‌یابد. بارش سالانه در این شهر کمتر از ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ) است و بیشتر در اواخر زمستان و اوایل بهار رخ می‌دهد. رطوبت در طول سال پایین باقی می‌ماند و معمولاً بین ۱۰٪ تا ۳۸٪ متغیر است. اختلاف دمای بالای شبانه‌روزی در هرات که به دلیل
اختلاف دمای بالای شبانه‌روزی در هرات که به دلیل آسمان‌های صاف و رطوبت کم جو ایجاد می‌شود منجر به سرمای سریع پس از غروب آفتاب می‌شود که شب‌های خنک حتی در تابستان را به دنبال دارد. آب‌وهوای هرات تحت تأثیر موقعیت جغرافیایی آن در نزدیکی بیابان لوت قرار دارد، بیابانی که به‌خاطر گرمای شدید، پوشش گیاهی کم و بادهای موسمی قوی شناخته شده است. فاصلهٔ هرات با برخی از شهرها. ۲۴۰ کیلومتر مسیر: هرات، هرابرجان، مروست، تنگ چنار، مهریز، یزد ۲۷۰ کیلومتر مسیر: هرات، خوانسار، توجردی، کره‌ای (سرچهان)، قادرآباد، سعادت شهر،
توجردی، کره‌ای (سرچهان)، قادرآباد، سعادت شهر، مرودشت، شیراز ۳۰۰ کیلومتر مسیر: هرات، شهربابک، رفسنجان، کرمان ۴۳۰ کیلومتر مسیر: هرات، هرابرجان، بوانات، صفاشهر، آباده، شهرضا، اصفهان منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
حمیدیا شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان یزد در استان یزد بود. این شهر در سال ۱۳۹۵ به شهر یزد ملحق شد . شهر سابق حمیدیا از محله‌های رحمت‌آباد ، نجف‌آباد ، قاسم‌آباد جدید (قاسم نقی)، اسدآباد، شهرک قدس ، شهرک کوثر ، شهرک لاله تشکیل شده‌است. شرکت کابلهای شهید قندی، تیپ ۱۸ الغدیر، پادگان شهید صدوقی و صدا و سیمای دولتی یزد در این بخش قرار دارند. این منطقه دارای اقلیت نسبتاً بزرگی از زرتشتیان است که از ابتدا در این منطقه به کشاورزی مشغول بوده‌اند. خیابانهای اصلی این بخش عبارتند از: بلوار شهید حاج حسن دشتی، بلوار
بخش عبارتند از: بلوار شهید حاج حسن دشتی، بلوار پاسداران، بلوار شهید قندی و… ادغام با شهر یزد. در بهمن ماه سال ۹۵ پس از طی چندی کش و قوس‌های فراوان، شهردار وقت یزد با اعلام انحلال شهرداری و شورای شهر حمیدیا، از الحاق این شهر به یزد خبر داد. الحاق حمیدیا به یزد با اعتراضات مردمی این شهر در ۱۳ بهمن ۹۵ همراه بود. منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شاهدیه شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان یزد در استان یزد ایران است. ویژگی‌ها. شاهدیه از سه بخش ابرندآباد، گردفرامرز و نصرت آباد تشکیل شده است. ابرندآباد بزرگ‌ترین بخش از این سه بخش است و مرکز شاهدیه است گردفرامرز بلافاصله بعد از ابرندآباد قرار دارد و نصرت آباد در کنار این دو قرار گرفته است. تقریباً به شهر یزد چسبیده است. شغل اصلی مردم در ابرند آباد و نصرت آباد کشاورزی است. اهالی گردفرامرز که به کویت یزد معروف است به کار تولید پارچه و روفرشی مشغول هستند و بیش از ۸۰ درصد پارچه‌های مبل و تقریباً تمام روفرشی در
از ۸۰ درصد پارچه‌های مبل و تقریباً تمام روفرشی در ایران در گردفرامرز تولید می‌شود. در سال ۱۳۹۵ جمعیت شاهدیه به ۱۸۰۰۰ نفر رسیده است و به علت موقعیت مناسب در حاشیه شهرستان یزد مهاجرپذیری زیادی دارد. موقعیت جغرافیایی شهر شاهدیه. شهر شاهدیه در شمال غربی شهر یزد و طول شرقی ۵۴٬۱۵ و ۵۴٬۱۸ درجه و عرض شمالی ۳۱٬۵۵ و ۳۱٬۵۸ درجه قرار گرفته است و مساحتی برابر با ۲۰٫۲ کیلومتر مربع را اشغال کرده است. - عوارض طبیعی شهر شاهدیه بین دشت یزد-اردکان قرار گرفته و ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۱۸۰ تا ۱۲۰۰متر است و وسعتی برابر با
از سطح دریا ۱۱۸۰ تا ۱۲۰۰متر است و وسعتی برابر با ۲۰٫۲ کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد. - وضعیت توپوگرافی شهر در دشت قرار دارد و شیب عمومی شهر از سمت شرق به غرب است. متوسط ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۱۱۸۰ متر است و در بالاترین ارتفاع به ۱۲۰۰ متر می‌رسد. - مسائل اقلیمی بر اساس تقسیم‌بندی کوپن شهر شاهدیه در اقلیم گرم و خشک بیابانی واقع شده است. بررسی وضعیت بارندگی طی دوره مطالعاتی ۱۵ ساله در منطقه شاهدیه، حدود ۶۴٫۲ میلیمتر است. کمترین میزان بارندگی ۲۳٫۳ میلی‌متر و بیشترین آن ۱۲۶٫۱ میلیمتر است که اکثراً در
و بیشترین آن ۱۲۶٫۱ میلیمتر است که اکثراً در فصل‌های زمستان و بهار رخ می‌دهد. همچنین میانگین درجه حرارت سالانه برابر با ۱۸٫۸ است. میانگین درجه حرارت گرمترین ماه سال، ۳۱٫۵ درجه و در تیر ماه است. میانگین درجه حرارت در سردترین ماه سال نیز از دی ماه تا تیر ماه سیر صعودی و از تیر ماه تا دی ماه سیر نزولی دارد. تعداد و نحوه استقرار آبادی‌ها. شهر شاهدیه به دلیل تنوع فرم در بخش‌های گوناگون، تنوع ساکنین و بنیادهای فرهنگی –اجتماعی و عواملی از این قبیل دارای یک الگوی ذهنی اجتماعی قوی است که در آن محدوده‌های منفصل ولی
اجتماعی قوی است که در آن محدوده‌های منفصل ولی مشخص قابل شناسایی است که این محدوده‌ها به عنوان محله شناسایی شده است. شهر از سه محله به نام‌های ابرندآباد، گردفرامرز و نصرت آباد تشکیل شده است که هر کدام یک ناحیه شهری محسوب شود و خود غالباً متشکل از چند زیر محله کوچکتر است. علاوه بر الگوی ذهنی یک الگوی عینی نیز وجود دارد مثل: منطقه کارگاه‌ها، بافت قدیم و… از آنجاکه شهر در دو دهه اخیر به شهر تبدیل شده و هسته اولیه آن چند روستاست بنابراین آبادی‌ها در مجموع شهر را تشکیل داده‌اند. وضع ارتباطات بین آبادی‌ها و شهر و
تشکیل داده‌اند. وضع ارتباطات بین آبادی‌ها و شهر و سیستم حمل و نقل حمل و نقل و جابجایی کالا و مسافر از هر مرکز جمعیتی یا تولیدی به سایر مراکز جمعیتی به صور مختلف صورت می‌گیرد. این روش‌ها عبارتند از: ارتباط جاده‌ای شهر شاهدیه از طریق معابر زیر به شهر یزد متصل می‌شود: ۴. بلوار ۲۲ بهمن که با ادغام شدن به بلوار کشاورز در جنوب نصرت آباد به بزرگراه شیخ فقه خراسانی متصل می‌شود. ۵. خیابان امام خمینی که از سمت شمال با عبور از میدان صاحب الزمان به کنار گذر شمالی شهر یزد متصل می‌شود. ارتباط هوایی به دلیل وجود فرودگاه
متصل می‌شود. ارتباط هوایی به دلیل وجود فرودگاه در شهر یزد و نزدیکی آن به شاهدیه می‌توان فرودگاه یزد را برای شهر شاهدیه نیز تلقی کرد. ارتباط ریلی شاهدیه در سمت جنوب از طریق شهر یزد به شبکه ریل سراسری کشور که از تهران به بندرعباس می‌رود متصل است. سفرهای برون‌شهری در شهر شاهدیه به دلیل مجاورت با شهر یزد عمدتاً از شهر یزد صورت می‌گیرد، به همین دلیل هیچگونه ترمینال مسافربری در شهر شاهدیه وجود ندارد. مساجد مهم و زیارتگاه‌ها: مسجد جامع ابرند آباد – مسجد جامع گردفرامرز- مسجد مهدیه ابرند آباد – زیارتگاه شیخ محمد
مسجد مهدیه ابرند آباد – زیارتگاه شیخ محمد سلطان مسجد باغستان و… مجتمع‌های میراث فرهنگی و آثار باستانی و نقاط دیدنی قلعه تاریخی ابرند آباد - قلعه گردفرامرز – آب‌انبار نصرت آباد- بادگیرها و آتشکده نصرت آباد – کاروانسرا و آب‌انبار تاریخی گردفرامرز- بافت قدیم ابرند آباد پارک‌ها، تفرجگاه‌ها و مناطق طبیعی گردشگری: پارک لاله -پارک شهدای هفتم تیر- تپه‌های تاریخی ابرند آباد- کوچه باغ‌های شاهدیه هتل و مجتمع پذیرایی سیب و نار شاهدیه – هتل و مجتمع پذیرایی باغ گل انار شاهدیه – هتل سنتی در شر بهره‌برداری در نصرت آباد.
شاهدیه – هتل سنتی در شر بهره‌برداری در نصرت آباد. دانشگاه‌ها: دانشگاه پیام نور واحد شاهدیه – مرکز تحقیقات نانو ساختار شاهدیه منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
عشق‌آباد شهری در بخش مرکزی شهرستان عشق‌آباد در استان خراسان جنوبی است. این شهر، مرکز شهرستان عشق‌آباد است. پیشینه. در کمتر از دویست سال پیش فردی به نام خدابخش رمضان در این محل واقع در منطقه‌ای که به جلگه دستگردان معروف بود برای بیرون آوردن آب، چاله‌ای و سپس قناتی حفر کرد و با توجه به بالا بودن آب‌های زیرزمینی در این نقطه، آغاز به کشاورزی کرد و از آن قنات کوچک، روستایی ساخت که مرکز بخش و سپس شهر عشق‌آباد را تشکیل داد. البته در این منطقه روستای میان‌آباد با قدمت زیاد وجود داشت و به خاطر جمعیتی بیشتری که داشت
زیاد وجود داشت و به خاطر جمعیتی بیشتری که داشت در آغاز برای مرکزیت دستگردان پیشنهاد شده‌بود اما به خاطر مخالفت ریش‌سفیدان و املاک‌داران این روستا با این استدلال که مرکزیت میان‌آباد موجب شلوغی می‌شود، از این کار جلوگیری شد و عشق‌آباد عنوان مرکزیت را به‌دست‌آورد. عشق‌آباد امروزی از ترکیب عشق‌آباد و محله‌های میان‌آباد، زیرک‌آباد، حاجی‌آباد تشکیل شده است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر عشق‌آباد برابر با ۳٬۹۶۵ نفر (۱٬۲۷۷ خانوار) بوده است.
مروست مرکز شهرستان مروست در جنوب استان یزد قرار دارد. جمعیت شهر مروست در سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۹،۳۷۹ نفر بوده است. این شهر از سال ۱۴۰۰ تبدیل به مرکز شهرستان مروست شد. ریشه‌شناسی واژهٔ مروست. در خصوص ریشه‌شناسی واژهٔ «مروست» و اینکه این واژه به چه شکل به وجود آمد و به چه معنا می‌باشد و علت این که این نام را بر این منطقه قرار داده‌اند در کتب تاریخی زیادی به شکل‌ها و تعاریف مختلفی به آن پرداخته شده‌است و با بررسی‌های به‌عمل آمده و تحقیقات صورت گرفته آنچه که به واقعیت نزدیک‌تر می‌باشد این گونه است که به سال
به واقعیت نزدیک‌تر می‌باشد این گونه است که به سال (پیش از سال ۱۳۲ هجری قمری) عمر بن هبیره فزاری، معن بن زائده را که در شجاعت و سخا ثانی حاتم طائی است، از جانب دیگری روانهٔ فارس نمود پس معن با سپاه عبدالله بن معاویه در مرو شاذان که اکنون او را مروست گویند جنگ نمود و شکست فاحش بر سپاه عبدالله افتاد و یکنفر از اولاد ابولهب در آن جنگ کشته شد و فرموده اهل بیت طهارت که «یکنفر از بنی هاشم در مرو شاذان مدفون شود» «یقتل رجل من بنی هاشم بمروالشاذان» به صحت پیوست … (ص ۱۹۷) استخری این نام را مروسف ضبط کرده، می‌نویسد:
۱۹۷) استخری این نام را مروسف ضبط کرده، می‌نویسد: مروسف منبر ندارد (ص ۹۸، مسالک و ممالک) حمداله مستوفی می‌نویسد: مروست دیهی بزرگ است از سردسیرات فارس و در اصل مر بود پس برای تمییز از مرو خراسان آنرا مرو شاذان گفتند چنانچه مرو خراسان را مرو شاهجهان (ص ۱۲۲، نزهت‌القلوب، چاپ لیدن) فارسنامهٔ ابن بلخی، ص ۱۲۵ کامل، ابن اثیرف جلد چهارم، ص ۳۰۶ در جایی دیگر اینگونه آمده‌است که نام مروست در متون تاریخی به خاطر وجود قلعه‌های فراوان و وجود آثار تاریخی بسیار زیاد که نشان از وسعت و آبادانی آن در گذشته بوده‌است به نام
از وسعت و آبادانی آن در گذشته بوده‌است به نام دارالکلات معروف بوده‌است به طوری‌که در دور تا دور مروست بیش از ۱۸ قلعه هنوز پابرجا باقی مانده‌است که هر کدام زادگاه و محل زندگی افراد و طوایف بسیاری بوده‌است و برخی از آن‌ها تا دههٔ ۷۰ نیز هنوز مورد سکونت بود و در برخی روستاها هم‌اکنون جهت نگهداری دام از آن‌ها استفاده می‌شود. تاریخچه. آثار تاریخی. مجموعه بناهای تاریخی مروست، نقطهٔ دیدنی تاریخ این شهر است. این مجموعه عبارت است از: مسجد شاه حسین مروست متعلق به دوران قاجاریان (ثبت در فهرست آثار ملی)، مسجد حاج
دوران قاجاریان (ثبت در فهرست آثار ملی)، مسجد حاج قاسم، گنبدی، قلعهٔ تاریخی مروست، مسجد جامع، بقعهٔ شیخ عبدالله، بقعهٔ شیخ بهاالدین و کاروانسرای شعبه. پیشینه. امیر مظفر پسر منصور پسر غیاث‌الدین حاجی خراسانی که پهلوانی دولتیار و نیک اعتقاد خوش‌پندار بود در خدمت اتابکان یزد به رتبهٔ امارت رسید؛ وقتی از اتابکان یزد رنجید خدمت ایلخان، ارغون خان رسید و در نزد او به منصب یساولی سرافراز گردید. پس از ارغون خان، گیخاتو خان، غازان خان و سپس اولجایتوسلطان او را به خدمت گرفتند و حکومت ابرقوه و هرات و مروست و اردستان را
گرفتند و حکومت ابرقوه و هرات و مروست و اردستان را به او واگذاشتند. (ص ۳۰۵) هرات و مروست شهری است کوچک و غله و بوم و میوه روی و هوای معتدل و آب روان دارد و مروست دیهی است بزرگ و همان صفات دارد. (نزهت‌القلوب، حمدالله مستوفی) شیخ اقدم سعیدالمشهور (۷۹ ب) بوفور الکرامات المعروف بعد المقامات شیخ‌الحق ولدین محمد بن بهاء الدین. شیخ مشارالیه به چند خواص مخصوص بود. اول آنکه دایماً در بند آن بود که غمی از دل درویش غمزه بردارد. دیگر آنکه بسیار دوست داشتی که کسی را مهمی ساخته گرداند و از بند قید و گرفتاری خلاصی دهد.
ساخته گرداند و از بند قید و گرفتاری خلاصی دهد. دیگر آنکه اعانت فروماندگان بر خود واجب و لازم شمردی، دیگر آنکه چون جهانشاه میرزا پیر بوداق را از شیراز استخراج کرد و او به بغداد متوجه شد ابو یوسف میزا را در شیراز به‌جای او نصب فرمود و پنج هزار تومان در شیراز در وجه {ناخوانا} او تعیین فرمود. بوانات و هرات و مروست را از ولایت شیراز ضمیمهٔ ولایت کرمان ساخت. (دیار بکر، ابوبکر طهرانی) از بلوکات میان شیراز و یزد، حد شمالی آن انار، شرقی شهر بابک، جنوبی هرات و غربی بوانات فارس است. مرکز آن قصبهٔ مروست و دارای ۱۲
بوانات فارس است. مرکز آن قصبهٔ مروست و دارای ۱۲ قریه و مساحت آن ۵۰ فرسخ و جمعیت ۲٬۴۱۲ تن است. از بلوکات فارس میانه شمال و مشرق شیراز درازای آن از تاج آباد تا مزرعهٔ صحاف چهارده فرسخ است و پهنای آن از دو فرسخ نگذرد از مشرق و شمال به بلوک شهر بابک کرمان و از مغرب به بلوک بوانات و از جنوب به بلوک نیریز محدود است. قصبه بلوک نیز بنام مروست است. ولایت پارس پنج کورت ست. هر کورتی به پادشاهی که نهاد آن کورت به آغاز او کرده‌است بازخوانده اند بدین جملت، کورهٔ اصطخر، کوره دار البجرد و شهرهای این کوره (کورهٔ اصطخر) این
دار البجرد و شهرهای این کوره (کورهٔ اصطخر) این است بوان و مروست. بوان شهرکی است با جامع و منبر و مروست با آن رود و میوه بوم است. چنانک درختان آن مانند بیشه است به اعمال کرمان نزدیک است و هوای آن معتدل است و آبهای روان دارد و آبادانست. مروست دهی مرکز دهستان هرات - مروست، بخش شهربابک، شهرستان یزد واقع در ۹۶ هزار گزی شمال باختری شهربابک و کنار راه شوسه یزد به مروست با ۲٬۵۴۲ تن آب آن از قنات و محصول آن غلات است. (جغرافیای سیاسی کیهان) حمدالله مستوفی می‌نویسد: مروست بلوک بزرگی بود در استان فارس در مرز کرمان که
بلوک بزرگی بود در استان فارس در مرز کرمان که از غرب به بوانات و از جنوب به نی‌ریز محدود و مرکز آن روستای مروست است. این روستای مهم ملک خاصه میرزا محمود افغان بود. در سال ۱۳۲۹ ه‍.ش سکنه روستای مروست ۲٬۵۴۲ نفر گزارش شده‌است. و بنا به دلایل مشهود در گذشته و وجود مستندات مکتوب و کتب تاریخی، مروست سرزمینی پهناور بوده که آثار باستانی بسیار باارزش و اصیل بجامانده، قبرستان وسیع و آثار بدست آمده در قلعهٔ همدان و فخرآباد و سایر مناطق مروست حاکی از این موضوع می‌باشد، مروست همواره بخشی از کرمان بوده و به بوان کرمان
مروست همواره بخشی از کرمان بوده و به بوان کرمان شهرت داشت وبسیار آباد بود (مقدسی 2/634)برخی معتفد هستنداز اوایل دورهٔ قاجاریان جزء یکی از بلوکات فارس بوده و در عهد جهانشاه قراقویونلو به سال ۸۴۱ ه‍.ق مروست ضمیمهٔ کرمان شده‌است اسکار فن نیدر مایر که در دوران قاجار از مروست دیدن کرده نوشته منطقه توسط نائب الحکومه ای که از طرف والی کرمان بر آن حکومت می کند اداره می شود که نشان دهنده رونق و توسعۀ مروست در آن زمان است ( زیر آفتاب سوزان ایران صفحۀ 333) پس از انقلاب اسلامی مروست از استان کرمان جدا شد وبه دلیل
اسلامی مروست از استان کرمان جدا شد وبه دلیل احداث سدهایی و انتقال آب به نواحی مرکزی استان جدیدالتاسیس یزد کشاورزی هرات و مروست محدود شده و ازجمعیت واهمیت آن کاسته شد . فرهنگ مردم منطقه همچنان متاثر از فرهنگ کرمان، فارس و گویش محلی نیز ترکیبی از این دو منطقه می‌باشد که با توجه به ارتباط تنگاتنگ روزانه هم‌اکنون مردم این بخش با منطقهٔ همجوار که از توابع شهرستان بوانات استان فارس می‌باشد و روزانه مردم این مناطق جهت انجام امور بانکی، بهداشتی و درمانی و خرید به شهر مروست و رفت آمد مردم شهر مروست به این مناطق جهت
مروست و رفت آمد مردم شهر مروست به این مناطق جهت استفاده از منابع طبیعی و تفریحی وابستگی و ارتباط‌های بسیار خوبی به این مناطق و مردم شهر مروست برقرار شده و نیز با توجه به اینکه شغل اکثر مردم شهر مروست کشاورزی بوده و آبریز سدهای مروست از این مناطق می‌باشد این ارتباط را ارتقاء داده و این شرایط منطقه‌ای به‌خصوص در بخش فرهنگی، گویشی، نیازمندی‌های روزانه و فواصل کوتاه ارتباطی همگی نشان‌دهندهٔ این مطلب است که مروست با تاریخی دیرینه و فرهنگی اصیل و با وجود ظرفیت‌ها و منابع عالی و همچنین نظر به موقعیت منطقه‌ای و
و منابع عالی و همچنین نظر به موقعیت منطقه‌ای و شرایط فرهنگی، اجتماعی، منابع طبیعی، سیاسی و … که به‌طور جامع و کامل که در ادامه آمده شایستگی لازم را جهت توسعه و ارتقا، پیشرفت بیش از این را دارا می‌باشد. آب و هوا و اقلیم. اقلیم شهر مروست نیمه بیابانی با تابستان های نسبتا گرم و زمستان های سرد است. ارتفاع شهر مروست از سطح دریا ۱٬۵۴۴ متر است. مردم و جمعیت. جمعیت. جمعیت شهر مروست در سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۹،۳۷۹ نفر بوده است. مردم شناسی. زبان مردم مروست فارسی و با گویش یزدی است. مردم شهر همگی مسلمان و شیعه
و با گویش یزدی است. مردم شهر همگی مسلمان و شیعه مذهب هستند. جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و گردشگری مروست. مروست در فاصلهٔ ۱۸۰ کیلومتری از مرکز استان واقع گردیده‌است و دارای دهستان‌های هرابرجان و ایثار می‌باشد. منابع طبیعی. حدود ۱۰۰ گونه داروهای گیاهی در دامنه کوهستان شناسایی شده‌است کشاورزی. محصولات کشاورزی این منطقه عبارتند از:گندم، جو، ذرت، انگور، پسته و انار این شهر مهم‌ترین قطب کشاورزی استان یزد و یکی از مناطق اصلی تولید انگور در ایران می‌باشد. موقعیت فرهنگی مروست. فرهنگ منطقه مروست تأثیر پذیرفته از فرهنگ
مروست. فرهنگ منطقه مروست تأثیر پذیرفته از فرهنگ کرمان، فارس و یزد است و گویش محلی نیز ترکیبی از این ۳منطقه می‌باشد که باتوجه به ارتباطات و و رفت آمدهای مردم شهر مروست به این مناطق جهت استفاده از منابع طبیعی و تفریحی و مناطق همجوار به مروست جهت انجام امور بانکی و خرید وابستگی و ارتباط‌های بسیار خوبی به این مناطق و مردم شهر مروست برقرار شده و نیز باتوجه به اینکه شغل اکثر مردم شهر مروست کشاورزی بوده و آبریز سدهای مروست از این مناطق می‌باشد این ارتباط را ارتقاء داده واین شرایط منطقه ای به‌خصوص در بخش فرهنگی،
داده واین شرایط منطقه ای به‌خصوص در بخش فرهنگی، گویشی، نیازمندی‌های روزانه و فواصل کوتاه ارتباطی همگی نشان دهنده این مطلب است که مروست با تاریخی درینه و فرهنگی اصیل و با وجود ظرفیتها و منابع عالی و همچنین نظر به موقعیت منطقه ای وشرایط فرهنگی، اجتماعی، منابع طبیعی، سیاسی و… که به‌طور جامع و مفصل به پرداخته شد و همان‌طور که در مطالب قبل به آن اشاره شد نام دیگر مروست در متون تاریخی به خاطر وجود قلعه‌های فراوان و وجود آثار تاریخی بسیار زیاد که نشان از وسعت و آبادانی آن در گذشته بوده‌است به نام دارالکلات معروف