payamvha/North_RAG huggingface dataset:
در دههٔ ۱۹۳۰ بود. ضمناً چند شهر و شمار زیادی روستا و کشتزار و کارخانه به‌کلی تخریب شد. در دسامبر ۱۹۹۲ و ژانویهٔ ۱۹۹۳، حدود شصت هزار تن در پی حملات کولابی‌ها به افغانستان گریختند، از جمله قاضی اکبر تورجان‌زاده بالاترین مقام مذهبی تاجیکستان که حکومت، او را به تلاش برای برقراری دولتی اسلامی متهم کرده بود. در فوریهٔ ۱۹۹۳ فتح‌اللّه شریف‌زاده به جای وی مفتی تاجیکستان شد که او نیز در ژانویهٔ ۱۹۹۶ به دست افراد ناشناسی کشته شد. جنگ داخلی تاجیکستان در ۱۹۹۳ تا حد زیادی آرام شد، ولی درگیری‌ها با شدت کمتری تا چند سال
آرام شد، ولی درگیری‌ها با شدت کمتری تا چند سال بعد ادامه یافت. در ژوئن ۱۹۹۳ دیوان عالی رسماً فعالیت حزب نهضت اسلامی تاجیکستان، سازمان لعل بدخشان، سازمان رستاخیز و حزب دموکراتیک تاجیکستان را غیرقانونی اعلام کرد و عملاً تنها حزب کمونیست تاجیکستان را قانونی دانست. در دسامبر ۱۹۹۳ در نتیجهٔ اختلاف کولابی‌ها و خجندی‌ها، عبدالله جانوف از نخست‌وزیری استعفا کرد. مذاکرات صلح میان حکومت و مخالفانش از آوریل ۱۹۹۴ در مسکو تحت نظارت سازمان ملل و در حضور نمایندگانی از ایران، پاکستان، روسیه و ایالات متحدهٔ آمریکا آغاز شد.
پاکستان، روسیه و ایالات متحدهٔ آمریکا آغاز شد. در انتخابات ریاست جمهوری در ششم نوامبر ۱۹۹۴، رحمان با ۵۸٪ آرا بر تنها رقیب خود عبدالله جانوف، که ۳۵٪ آرا را کسب کرد، پیروز شد. در همین انتخابات ۹۰٪ رأی دهندگان قانون اساسی جدید را تأیید کردند. پس از مذاکرات طولانی نمایندگان حکومت با مخالفان آن، در مسکو، کابل، آلماتی، عشق‌آباد، بیشکک، مشهد و تهران، سرانجام سیدعبداللّه نوری رهبر حزب نهضت اسلامی و امامعلی رحمان، سازش‌نامهٔ عمومی استقرار صلح و سازگاری ملی را در ۲۷ ژوئن ۱۹۹۷ در مسکو امضا کردند و رسماً به جنگ داخلی
ژوئن ۱۹۹۷ در مسکو امضا کردند و رسماً به جنگ داخلی پنج ساله پایان دادند. به دنبال آن شبه‌نظامیان مخالف حکومت عفو شدند و به آن‌ها اجازهٔ بازگشت به کشور داده شد. بسیاری از این شبه‌نظامیان بنابر سازشنامهٔ صلح، در ارتش تاجیکستان ادغام شدند. ضمناً در شورای مصالحهٔ ملی که در نتیجهٔ پیمان صلح به وجود آمد، و هریک از طرفین سیزده کرسی به دست آوردند و ۳۰٪ از مناصب حکومتی در سطح ملی و منطقه‌ای به مخالفان داده شد. در اوایل نوامبر ۱۹۹۸ نیروهای فرمانده شورشی ارتش، محمود خدای بِردی اف، به خجند حمله کردند و پنج روز نبرد
خدای بِردی اف، به خجند حمله کردند و پنج روز نبرد شدید میان نیروهای او و سربازان حکومتی درگرفت. پس از سرکوبی تهاجم، خدای بردی اف به ازبکستان گریخت. رحمان، چند تن از جمله عبدالله جانوف نخست‌وزیر سابق، و دوستوف معاون پیشین رئیس‌جمهور، را از محرکان این واقعه اعلام کرد. وی همچنین اسلام کریموف، رئیس‌جمهور ازبکستان، را به دست داشتن در این توطئه متهم کرد. این وقایع به تیرگی روابط دو کشور انجامید. در اواخر سال ۱۹۹۹ مجلس عالی به طرح‌های رحمان مبنی بر اصلاحاتی در قانون اساسی رأی داد. این اصلاحات که شامل تمدید دورهٔ
اساسی رأی داد. این اصلاحات که شامل تمدید دورهٔ ریاست جمهوری از پنج به هفت سال و قانونی کردن احزاب سیاسی و مذهبی می‌شد، در همه‌پرسی ۲۶ سپتامبر ۱۹۹۹ به تأیید مردم رسید. در انتخابات ریاست جمهوری در ششم نوامبر ۱۹۹۹، رحمان در رقابت با تنها رقیبش، دولت عثمان، به پیروزی دست یافت. سیاست. پس از استقلال، تاجیکستان درگیر جنگ داخلی شد. جناح‌ها توسط کشورهای خارجی از جمله افغانستان، ایران، پاکستان، ازبکستان و روسیه حمایت می‌شدند. روسیه و ایران بر حفظ صلح در کشور جنگ‌زده متمرکز بودند تا احتمال دخالت ایالات متحده یا ترکیه
بودند تا احتمال دخالت ایالات متحده یا ترکیه کاهش یابد. روسیه از جناح طرفدار دولت حمایت کرد و نیروهایی از مشترک‌المنافع کشورهای مستقل را برای محافظت از مرز تاجیکستان و افغانستان مستقر کرد. تمام روس‌های قومی که بیشتر در صنعت مشغول به کار بودند، به جز ۲۵۰۰۰ نفر از بیش از ۴۰۰۰۰۰ نفر، به روسیه گریختند. تا سال ۱۹۹۷، جنگ پس از توافق صلح بین دولت و اپوزیسیون تحت رهبری اسلام‌گرایان به پایان رسید و یک دولت مرکزی با انتخابات صلح‌آمیز در سال ۱۹۹۹ شکل گرفت. ایلان گرینبرگ در مقاله‌ای در "نیویورک تایمز" پیش از انتخابات
در مقاله‌ای در "نیویورک تایمز" پیش از انتخابات ریاست جمهوری نوامبر ۲۰۰۶ این کشور نوشت: «ناظران قدیمی تاجیکستان اغلب این کشور را به شدت مخالف ریسک و بدبین به وعده‌های اصلاحات توصیف می‌کنند، انفعال سیاسی که ریشه آن را در جنگ داخلی ویرانگر کشور می‌دانند.» انتخابات پارلمانی سال ۲۰۰۵ اتهاماتی را از سوی احزاب اپوزیسیون و ناظران بین‌المللی مبنی بر اینکه رئیس‌جمهور امامعلی رحمان به‌طور فاسدانه روند انتخابات و بیکاری را دستکاری می‌کند، برانگیخت. انتخابات فوریه ۲۰۱۰ شاهد از دست دادن چهار کرسی حزب حاکم PDPT در
۲۰۱۰ شاهد از دست دادن چهار کرسی حزب حاکم PDPT در پارلمان بود، اما همچنان اکثریت را حفظ کرد. ناظران انتخابات سازمان امنیت و همکاری اروپا اعلام کردند که رای‌گیری سال ۲۰۱۰ «نتوانست بسیاری از تعهدات کلیدی OSCE را برآورده کند» و «این انتخابات در بسیاری از استانداردهای اساسی دموکراتیک شکست خورد.» دولت اصرار داشت که تنها تخلفات جزئی رخ داده است که بر اراده مردم تاجیکستان تأثیر نخواهد گذاشت. گزارش شده است که دولت تاجیکستان در چارچوب سرکوب نفوذ اسلامی و به دلیل ارتباط ظاهری آن با افراط‌گرایی اسلامی، که در کشور
ارتباط ظاهری آن با افراط‌گرایی اسلامی، که در کشور همسایه افغانستان مشهود است، موهای صورت را ممنوع کرده است. انتخابات ریاست‌جمهوری که در ۶ نوامبر ۲۰۰۶ برگزار شد، توسط احزاب اپوزیسیون «اصلی»، از جمله حزب ۲۳۰۰۰ نفری حزب نهضت اسلامی تحریم شد. چهار رقیب باقی‌مانده «تقریباً همگی رئیس‌جمهور فعلی»، رحمان، را تأیید کردند. آزادی مطبوعات رسماً توسط دولت تضمین شده است، اما رسانه‌های مستقل و همچنین میزان محتوای وب محدود باقی مانده‌اند. به گزارش مؤسسه گزارشگری جنگ و صلح، دسترسی به وب‌سایت‌های محلی و خارجی مسدود است و
دسترسی به وب‌سایت‌های محلی و خارجی مسدود است و روزنامه‌نگاران گاهی از گزارش برخی رویدادها منع می‌شوند. در عمل، هیچ انتقاد عمومی از رژیم تحمل نمی‌شود و هرگونه اعتراض مستقیم سرکوب شده و در رسانه‌های محلی پوشش داده نمی‌شود. در شاخص دموکراسی سال ۲۰۲۰ که توسط واحد اطلاعات اکونومیست منتشر شد، تاجیکستان پس از عربستان سعودی در رتبه ۱۶۰ قرار گرفت و عنوان «رژیم اقتدارگرا» را دریافت کرد. در ژوئیه ۲۰۱۹، سفیران ۳۷ کشور از جمله تاجیکستان، نامه مشترکی را به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد امضا کردند و از رفتار چین با
بشر سازمان ملل متحد امضا کردند و از رفتار چین با اویغورها در منطقه شین‌جیانگ دفاع کردند. در اکتبر ۲۰۲۰، رئیس‌جمهور امامعلی رحمان در یک انتخابات عمدتاً تشریفاتی با کسب ۹۰ درصد آرا برای یک دوره هفت ساله دیگر دوباره انتخاب شد. در آوریل ۲۰۲۱، یک درگیری بر سر آب با قرقیزستان به یکی از درگیری‌های مرزی بین دو کشور از زمان استقلال تبدیل شد. در ژوئیه ۲۰۲۱، تاجیکستان از اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) به رهبری روسیه که شامل کشورهای پساشوروی است، برای کمک در مقابله با چالش‌های امنیتی ناشی از کشور همسایه
در مقابله با چالش‌های امنیتی ناشی از کشور همسایه افغانستان درخواست کمک کرد. این نگرانی‌های امنیتی پس از خروج نیروهای خارجی مانند ارتش ایالات متحده و بریتانیا از این کشور به وجود آمد و باعث شد بیش از ۱۰۰۰ غیرنظامی و نظامی افغان پس از به دست گرفتن کنترل بخش‌هایی از افغانستان توسط شورشیان طالبان به تاجیکستان همسایه فرار کنند. جغرافیا. پهناوری تاجیکستان ۱۴۳٬۱۰۰ کیلومتر مربع (۹۵ ام در جهان) است و جمعیت آن ۹٬۵۱۵٬۰۰۰ تن (۹۸ ام در جهان) است (آمار ۲۰۲۰). تراکم جمعیت در این کشور ۵۷ تن در هر کیلومتر مربع است.
جمعیت در این کشور ۵۷ تن در هر کیلومتر مربع است. تاجیکستان کشوری کوهستانی و سرسبز با بارندگی فراوان است که می‌تواند صادرکنندهٔ آب و برق به سایر کشورها باشد. تاجیکستان کشوری مرتفع است که رشته‌کوه پامیر آن را پوشانده است، ولی در شمال کشور، منطقه پست فرغانه وجود دارد. در شمال تاجیکستان دشت فرغانه، در شمال غربی و بخش مرکزی، رشته‌کوه‌های ترکستان، زرافشان، حصار و آلای، در جنوب شرقی رشته‌کوه‌های بلند پامیر (بلندی تا ۷۴۹۵ متر) قرار دارد. در بخش جنوب غربی زمین‌های نسبتاً پست‌تر وخش و حصار و غیره قرار دارد. رودها و
پست‌تر وخش و حصار و غیره قرار دارد. رودها و دریاچه‌های تاجیکستان از قله‌ها سرچشمه می‌گیرند. مجموع طول ۹۴۷ رودخانه تاجیکستان بیش از ۲۸۵۰۰ کیلومتر است که ۶۰٪ ذخیره آبی آسیای مرکزی را تشکیل می‌دهند. در تاجیکستان بیش از ۸۰ گونه از پستانداران، بیش از ۳۶۵ گونه پرنده، ۴۹ گونه خزنده، تقریباً ۴۰ گونه ماهی و بیش از ۱۰ هزار گونه حشره زندگی می‌کنند. از جانوران این کشور می‌توان به پلنگ برفی، سیاه‌گوش ، خرس، گرگ، و روباه اشاره کرد. در این کشور آهو و گوسفندهای کوهی بسیاری هم زندگی می‌کنند. در تاجیکستان چهار حفاظتگاه ملی
هم زندگی می‌کنند. در تاجیکستان چهار حفاظتگاه ملی (بیشه پلنگان، رامیت، دشت جوم و زارغول)، و ۱۳ پرورشگاه و پارک ملی فعالیت دارند. مناطق حفاظت‌شده طبیعی این کشور جمعاً حدود ۲۱٪ از خاک کشور را دربر می‌گیرند. رودها. تاجیکستان دارای رودهای بسیاری است. شمار رودهایی که طول آن‌ها از ۱۰ کیلومتر تجاوز می‌کند به ۹۴۷ می‌رسد. رودهای مهم آن عبارتند از: در مجموع طول ۹۴۷ رودخانه تاجیکستان بیش از ۲۸٫۰۰۰ کیلومتر است. همچنین در تاجیکستان ۱٫۳۰۰ مرداب، جمعاً به مساحت ۷۰۵ کیلومتر مربع وجود دارد. بزرگ‌ترین مرداب کشور قراکول نام
مربع وجود دارد. بزرگ‌ترین مرداب کشور قراکول نام دارد. مرزها. در ماه ژانویه سال ۲۰۱۱ مجلس نمایندگان تاجیکستان پروتکل تعیین خطوط مرز میان تاجیکستان و چین را تصویب کرد که طبق این سند ۱٫۱ هزار کیلومتر مربع (حدود یک درصد) از خاک تاجیکستان در ولایت بدخشان این کشور، به کشور چین داده شد. تقسیمات کشوری. تقسیمات کشوری تاجیکستان از ۳ ولایت، ۱ ناحیهٔ تابع جمهوری، ۱ پایتخت، ۵۸ ناحیه و ۴۰۱ جماعت تشکیل می‌شود که ولایت‌ها شامل ولایت مختار کوهستان بدخشان، ولایت سغد، ولایت ختلان و ناحیه‌های تابع جمهوری می‌شوند. هر ولایت به
و ناحیه‌های تابع جمهوری می‌شوند. هر ولایت به چندین ناحیه و هر ناحیه به چندین جماعت و هر جماعت به چندین ده تقسیم می‌گردد. تقسیمات کشوری جمهوری تاجیکستان از بدو تأسیس آن دستخوش تغییر بوده است و نام جای‌های آن به علت‌های گوناگون عوض شده است. برای نمونه، انگیزهٔ سیاسی در تغییر نام دو شهر عمدهٔ تاجیکستان مشهود است. در دورهٔ شوروی، دوشنبه پایتخت این کشور چندی "استالین‌آباد" خوانده می‌شد و به شهر خجند نیز "لنین‌آباد" می‌گفتند. برخی از تغییر نام‌ها به‌دلیل جابه‌جایی جمعیت بوده است. برای نمونه در اواخر دههٔ ۱۹۵۰
جمعیت بوده است. برای نمونه در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ میلادی که گروهی از مردم مستچا از بالا آب زرافشان به دشت‌های واقع در گوشهٔ شمال غربی تاجیکستان کوچانیده شدند، نام مستچا را با خود به آن‌جا بردند. ولایت خودمختار بدخشان، تنها ولایتی است که نام آن از بدو تشکیل تاجیکستان تاکنون بی‌تغییر مانده است. صفت «مختار» (خودمختار) برای این ولایت هرگز جدی نبوده است و آن اختیارات فرهنگی که قانون اساسی اتحاد شوروی برای نواحی خودمختار پیش‌بینی کرده‌بود، از جانب مردم بدخشان مورد تقاضا نبوده است. ولایت خجند در شمال که رشتهٔ حصار،
نبوده است. ولایت خجند در شمال که رشتهٔ حصار، آن را از دیگر نواحی تاجیکستان جدا می‌کند، در دورهٔ شوروی، لنین‌آباد خوانده می‌شد. نواحی مرکزی و جنوبی که تنهٔ اصلی تاجیکستان را تشکیل می‌دهد و مشتمل بر یک تا ۴ ولایت بوده، بارها دستخوش تجدیدنظر اداری واقع شده است. در سال ۱۹۴۴ میلادی این ناحیه مشتمل بر ولایت مرکزی وابسته به پایتخت یا «ناحیه‌های تابع جمهوری»، غرم، کولاب و قرغان تپه بود. ابتدا ولایت کولاب و سپس ولایت قرغان تپه در اوایل دههٔ ۱۹۸۰ میلادی از ناحیه‌های تابع جمهوری جدا شدند. پس از استقلال تاجیکستان دو
تابع جمهوری جدا شدند. پس از استقلال تاجیکستان دو ولایت کولاب و قرغان تپه در ولایت واحدی ادغام شدند که نام تاریخی ختلان بر آن نهاده شد. اقتصاد. تاجیکستان یکی از جمهوری‌های سابق اتحاد جماهیر شوروی است. در سال ۲۰۰۵، تولید ناخالص ملی آن نزدیک به ۲ میلیارد دلار بود.و در سال ۲۰۲۳ به ۱۲ میلیارد دلار رسید. تولید ناخالص داخلی (GDP) در تاجیکستان در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۴ نسبت به سه‌ماهه مشابه سال قبل ۸٫۴۰ درصد افزایش یافته است. نرخ رشد سالانه تولید ناخالص داخلی در تاجیکستان از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۲۴ به‌طور متوسط ۵٫۳۵ درصد
از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۲۴ به‌طور متوسط ۵٫۳۵ درصد بوده است که در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۰۳ به بالاترین حد خود یعنی ۱۱٫۰ درصد رسیده است. واحد پول این کشور سامانی نام دارد. هر سامانی معادل ۰٫۰۸ دلار آمریکا و هر دلار معادل ۱۲٫۴۶ سامانی است. (آوریل ۲۰۲۲). چین طبق پروژه ابتکار کمربند و جاده به سرمایه‌گذاری در کشورهای کریدور راه ابریشم نو پرداخته که تاجیکستان یکی از این کشور هاست، در نیمه اول سال‌های ۲۰۰۰ چین به‌طور عمده در صنایع خام تاجیکستان سرمایه‌گذاری می‌کرد، اما در سال‌های اخیر، به‌طور فعال در زیرساخت‌های حمل و نقل
اخیر، به‌طور فعال در زیرساخت‌های حمل و نقل و انرژی سرمایه‌گذاری کرده است. اتحادیه اروپا طی پروژه «دروازه جهانی» که قرار است رقیب ابتکار کمربند و جاده چین باشد، به سرمایه‌گذاری در کشورهای آسیا مرکزی پرداخته و در تاجیکستان بخش توسعه انرژی در اولویت قرار گرفت و توافقی با بانک اروپایی بازسازی و توسعه برای مدرن‌سازی سیستم انرژی و افزایش استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر به امضا رسید. نیروگاه برق‌آبی راغون (در ۱۱۰ کیلومتری شمال‌شرق دوشنبه در تاجیکستان)، نیروگاهی در حال ساخت در تاجیکستان با ظرفیت تولید ۳٬۶۰۰
در حال ساخت در تاجیکستان با ظرفیت تولید ۳٬۶۰۰ مگاوات است. پروژهٔ سد و نیروگاه راغون یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های عمرانی در جهان بوده (بلندترین سد خاکی با هستهٔ رسی دنیا) که بر روی رودخانهٔ وخش در حال اجرا می‌باشد. کارفرمای اصلی این پروژه وزارت انرژی جمهوری تاجیکستان می‌باشد. بانک توسعه آسیایی (ADB) در یک جلسه در مارس ۲۰۲۵ اعلام کرد که در چهار سال آینده حدود ۲۰ پروژه را در تاجیکستان برنامه‌ریزی کرده است. این پروژه‌ها شامل بخش‌های کشاورزی، توسعه شهری، بخش‌های اجتماعی، مالی، مدیریت بخش عمومی، حمل و نقل و انرژی
مالی، مدیریت بخش عمومی، حمل و نقل و انرژی می‌باشند. تاجیکستان دارای ذخایر هفتاد نوع کانی معدنی و فلزات کمیاب شامل اورانیوم، طلا، آلومینیوم، نقره و … می‌باشد. نفت و گاز تاجیکستان. دولت تاجیکستان حدود ۹۰ درصد از نیازهای انرژی خود را با واردات تأمین می‌کند. بیشتر ذخایر نفت و گاز این کشور در جنوب غرب تاجیکستان در امتداد حوزه آمودریا قرار دارد. به گزارش پایگاه اینترنتی روزنامه وال استریت ژورنال، شرکت ملی نفت چین (سی ان پی سی)، توتال فرانسه و شرکت انگلیسی-کانادایی تزیس پترولیوم توافقنامه‌ای برای توسعه میدان‌های
تزیس پترولیوم توافقنامه‌ای برای توسعه میدان‌های نفت و گاز در تاجیکستان امضا کردند. بنابر اعلام شرکت تزیس پترولیوم، منطقه بوختار احتمال دارد ۳٬۲۲ تریلیون مترمکعب گاز و ۸٫۵ میلیارد بشکه نفت داشته باشد. چندی پیش نیز یک شرکت نفتی انگلیس در بیانیه‌ای اعلام کرد، تاجیکستان ذخائر نفت و گاز بسیاری دارد که به‌طور قابل توجهی بیشتر از ذخایر باقی‌مانده منابع نفتی در دریای شمال است. این میزان نفت در تاجیکستان از ذخایر کشورهای صادرکننده‌ای چون جمهوری آذربایجان با صادرات روزانه ۸۲۰ هزار بشکه، عمان ۷۰۵ هزار بشکه و نروژ
روزانه ۸۲۰ هزار بشکه، عمان ۷۰۵ هزار بشکه و نروژ ۱میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه بیشتر است. همچنین میزان منابع گازی تاجیکستان از کشورهای صادرکننده گاز مانند الجزایر، مصر و ازبکستان بیشتر است. فقر در تاجیکستان. تاجیکستان فقیرترین کشور در میان کشورهای پساشوروی و بر اساس آمار صندوق بین‌المللی پول رتبه ۱۲۵ را در دنیا بر اساس شاخص برابری قدرت خرید دارد. تاجیکستان با وجودی که تلاش‌ها و کارهای قابل توجهی در کاهش فقر انجام داده است و توانسته بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ فقر را از ۸۳ درصد به ۲۶ درصد جامعه کاهش دهد و نرخ بیکاری
از ۸۳ درصد به ۲۶ درصد جامعه کاهش دهد و نرخ بیکاری را به کمتر از دو درصد برساند.همچنان فقیرترین کشور آسیای مرکزی است.در سال ۲۰۲۳ رئیس جمهور تاجیکستان با ارائه برنامه‌ای اقتصادی اعلام کرد تا سال ۲۰۳۰ فقر در تاجیکستان ده درصد دیگر کاهش میابد. دولت تاجیکستان به کمک صندوق بین‌المللی پول برنامه‌ای سی ساله را برای کاهش فقر آغاز کردههمچنین در همکاری با WFP (برنامه جهانی غذا) برنامه‌ای را برای بهبود زنجیره کشاورزی و بهره‌وری بیشتر غذا تا سال ۲۰۳۰ اجرایی می‌کند. حدود ۳۵ درصد از جمعیت زیر ۱۵ سال سن دارند. مردم
حدود ۳۵ درصد از جمعیت زیر ۱۵ سال سن دارند. مردم روستایی حدود ۷۳ درصد از کل جمعیت را تشکیل می‌دهند. تاجیکستان به کشاورزی به عنوان ستون حیات زندگی نگاه می‌کند. سازمان یونیسف از وضعیت معیشتی تاجیکستان و گرسنگی مردم آن ابراز نگرانی کرد. بیانیه گزارش جدید یونیسف نشان می‌دهد که از هر ۳ کودک در تاجیکستان ۱ کودک در فقر شدید غذایی زندگی می‌کند دوشنبه، ۶ ژوئن ۲۰۲۴ - گزارش جدید یونیسف بیش از ۴۳۱۰۰۰ کودک زیر پنج سال در تاجیکستان با فقر شدید غذایی کودکان مواجه هستند . این گزارش نشان می‌دهد که از هر ۳ کودک زیر پنج سال
این گزارش نشان می‌دهد که از هر ۳ کودک زیر پنج سال در تاجیکستان، ۱ کودک با فقر غذایی شدید مواجه است، به این معنی که نمی‌تواند به رژیم غذایی مغذی و متنوع برای حفظ رشد و تکامل بهینه در دوران کودکی و بعد از آن دسترسی داشته باشد و از آن استفاده کند. این بالاتر از میانگین جهانی ۱ در ۴ کودک است. اری دوویدی، معاون نماینده یونیسف در تاجیکستان گفت. یونیسف خواستار اقدام فوری برای تغییر سیستم‌های غذایی، بهداشتی و اجتماعی است تا کودکان بتوانند به رژیم‌های غذایی متنوع و مغذی دسترسی داشته باشند تا بتوانند رشد کنند، رشد
مغذی دسترسی داشته باشند تا بتوانند رشد کنند، رشد کنند و با پتانسیل کامل خود بیاموزند. مردم. طبق گزارش چکیده‌نامهٔ جهان سازمان سی‌آی‌اِی، جمعیت تاجیکستان در سال ۲۰۲۰ میلادی ۹٬۵۳۷٬۶۴۵ تن برآورد شده است که از این تعداد نزدیک به ۸۴٫۳٪ تاجیک و ۱۳٫۸٪ ازبک‌اند. قرقیزها، ترکمن‌ها، تاتارها، عرب‌ها و روس‌ها روی هم رفته نزدیک به دو درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند. تاجیک‌ها به فارسی تاجیکی سخن می‌گویند. دو زبان فارسی و ازبکی در تاجیکستان به گستردگی سخن رانده می‌شوند که فارسی تاجیکی از شاخهٔ زبان‌های ایرانی و ازبکی از
فارسی تاجیکی از شاخهٔ زبان‌های ایرانی و ازبکی از شاخهٔ زبان‌های ترکی‌تبار است. تقویم. تاجیکستان مانند بیشتر کشورهای جهان، از تقویم میلادی استفاده می‌کند. استفاده از این تقویم در شوروی شدت گرفت و تأثیر تا به امروز در تاجیکستان باقی مانده است. دین. پس از حمله مسلمانان به فرارود، تاجیک‌ها چندین سده مستعمره خلافت اموی و عباسی شدند. در سده بیستم میلادی با گسترش لنینیسم در شوروی، بی‌خدایی در تاجیکستان بسیار گسترش یافت و حتی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در قانون اساسی تاجیکستان کشوری سکولار تعیین شده و دین
اساسی تاجیکستان کشوری سکولار تعیین شده و دین رسمی ندارد. امروزه دین حدود ۹۸٪ از مردم تاجیکستان اسلام است (۹۵٪ سنی حنفی، اقلیت ۵٪ شیعه که غالباً شیعهٔ اسماعیلی و کمتر از ۱٪ آن شیعهٔ دوازده‌امامی) است. شیعیان بیشتر در بدخشان زندگی می‌کنند. مسیحیان، یهودیان، زرتشتیان، بوداییان و بهائیان از جمله اقلیت‌های دینی ساکن در تاجیکستان هستند. طریقت نقشبندیهٔ تصوف نیز در تاجیکستان وجود دارد. شخصیت‌ها. باباجان غفورف تاریخ‌دان و نویسندهٔ کتاب (تاریخ تاجیکان) از اهالی تاجیکستان است. تیمور ملک نیز از شخصیت‌ها و قهرمانان
است. تیمور ملک نیز از شخصیت‌ها و قهرمانان تاریخی تاجیک به‌شمار می‌آید. بانو گلرخسار شاعر معاصر تاجیکستان از همراهان مهدی اخوان ثالث، احمد شاملو و سیمین بهبهانی و بسیاری از دیگر شاعران و اهل فرهنگ و هنر ایران بوده و است. ادبیات. نظم (سروده) و نثر (نوشتار) فارسی تاجیکی در درازنای (درطول) چندین سده پیشرفت کرد. زمانه بالندگی و نمایان شدنِ ادبیات فارسی (تاجیکی) با سده‌های میانه (قرون وسطی)(سدهٔ ۹ تا ۱۱ میلادی) همخوانی دارد، هنگامی که در آسیای میانه نخستین دولت تاجیکان ساخته می‌شود (م۸۷۴–۱۰۰۵). درست همین زمانه
تاجیکان ساخته می‌شود (م۸۷۴–۱۰۰۵). درست همین زمانه از پیشرفت مردم تاجیک برشمرده می‌شود. سامانیان به علم و ادبیات و هنر نگاه ویژه‌ای نشان می‌دادند. شاعران و دانشمندان همان زمانه به‌مانند رودکی، ابن سینا، فردوسی، عنصری، دقیقی در دربار شاهان سامانی کار و کوشش می‌کردند. ایرانیان و تاجیکان آن روزگار یک تبار با ریشه‌های به هم پیوسته بودند و ادبیات، صنعت، هنر و علم نیز در دسترس همگان بود. رودکی بنیان‌گذار ادبیات فارسی است. چیرگی عرب‌ها به آسیای میانه دگرگونی‌های زیادی باخود آورد. بناها و معماری پیشین تاجیکان نیست
باخود آورد. بناها و معماری پیشین تاجیکان نیست و نابود می‌شد، کتاب‌ها سوزانده می‌شدند. در آسیای میانه دین اسلام جاری شده و زبان عربی همگانی گردید. زبان نوین ادبی - زبان فارسی (تاجیکی) در سده‌های ۹و۱۰ میلادی پایه‌گذاری شد. رودکی - سرایندهٔ برجسته، پایه‌گذار ادبیات فارسی ، نخستین شدهٔ (اثر) زبان را نمایان کرد و آن را در سروده‌های خود به‌کار برده، چندین گونه (ژانر) ادبی آن زمان را به‌وجود آورد. به‌ویژه در همان روزگار سرآمد ادبیات فارسی شناخته شده، و در سراسر جهان پرآوازه گردید. در پایان سدهٔ ۹ میلادی فردوسی
جهان پرآوازه گردید. در پایان سدهٔ ۹ میلادی فردوسی «شاهنامه» بی‌زوال (سودمند) خود را رونمایی کرد، که از دید معنا و اندازه (حجم) در سراسر ادبیات جهان همتایی ندارد. سدهٔ ۱۰ میلادی با به روی کار آمدن داستان‌های احساسی شناخته شده است. به‌ویژه در همین ژانر (گونهٔ ادبی) رشته داستان‌های عنصری، اییوکی، گنگوری، عمر خیام می‌باشند، ولی «خمسهٔ» نظامی گنجوی بهترین نمونه به‌شمار می‌آید که در سدهٔ ۱۰ پدید آمده است. در سدهٔ ۱۰ «بوستان» و «گلستان» سعدی، در سدهٔ ۱۱ داستان‌های امیرخسرو دهلوی و خواجه کرمانی، کمال خجندی و
امیرخسرو دهلوی و خواجه کرمانی، کمال خجندی و غزل‌های حافظ شیرازی پدیدار شده‌اند. سدهٔ ۱۰ همچنین با نظم جامی شناخته شده است. در روزگار شوروی، واقع‌گرایی اجتماعی (سوسیال رئالیسم) در ادبیات معاصر تاجیکستان جریانی محوری و تأثیرگذار به‌شمار می‌رفت. فرهنگ. زبان فارسی تاجیکی زبان مادری حدود ۸۴/۴ درصد از شهروندان تاجیکستان است. مراکز شهری در تاجیکستان شامل دوشنبه (پایتخت)، خجند، کولاب، پنجکنت، باختر، خاروغ و استروشن هستند. اقلیت‌های ازبک، قرقیز و روس نیز وجود دارند. مردم یغنابی در مناطقی از شمال تاجیکستان زندگی
مردم یغنابی در مناطقی از شمال تاجیکستان زندگی می‌کنند. تعداد تخمینی یغنابی‌ها حدود ۲۵٬۰۰۰ نفر است. مهاجرت‌های اجباری در قرن بیستم تعداد آنها را به شدت کاهش داد. آنها به زبان یغنابی صحبت می‌کنند که تنها بازمانده مستقیم زبان سغدی است. صنعتگران تاجیکستان چای‌خانه دوشنبه را ساختند که در سال ۱۹۸۸ به عنوان هدیه‌ای به شهر خواهرخوانده بولدر، کلرادو اهدا شد. در کشور، به ویژه در میان زنان از جمعیت بومی، پوشیدن لباس‌های سنتی ملی حفظ شده است. خیاطان و گلدوزان مناطق تاجیکستان از پارچه‌های کارخانه‌ای و سوزن‌دوزی محلی
از پارچه‌های کارخانه‌ای و سوزن‌دوزی محلی برای تزئینات خانه و لباس زنان استفاده می‌کنند. هنر سوزن‌دوزی چکن در میان زنان در مناطق خاصی حفظ شده و دانش آن از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. ورزش. ورزش ملی تاجیکستان گوشتیگیری است، نوعی کشتی. ورزش دیگر بزکشی است، بازی‌ای که روی اسب انجام می‌شود، مانند چوگان. بزکشی می‌تواند به صورت انفرادی و تیمی بازی شود. هدف بازی گرفتن یک بز مرده ۵۰ کیلوگرمی، دور شدن از بازیکنان دیگر، بازگشت به نقطه شروع و انداختن آن در دایره مشخص شده است. این بازی در جشن‌های نوروز انجام می‌شود.
شده است. این بازی در جشن‌های نوروز انجام می‌شود. تاجیکستان از زمان استقلال خود، ورزشکارانی را به تمام بازی‌های المپیک تابستانی و چهار بازی‌های المپیک زمستانی اعزام کرده و موفقیت محدودی داشته است. بهترین نتایج این کشور در پرتاب چکش به دست آمده است، با آندری عبدالوالیف و دلشاد نظروف که هر کدام در سال‌های ۱۹۹۲ و ۲۰۱۶ مدال طلا را در بخش مردان کسب کردند (اگرچه عبدالوالیف به عنوان بخشی از تیم متحد شرکت کرد). بیشترین تعداد مدال تاجیکستان در یک دوره بازی‌های المپیک در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ به دست آمد، جایی
در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ به دست آمد، جایی که ورزشکارانش سه مدال کسب کردند. فدراسیون فوتبال تاجیکستان نهاد حاکم بر فوتبال در تاجیکستان است. در حالی که هیچ‌یک از تیم‌های مردان و زنان به جام جهانی راه پیدا نکرده‌اند، تیم مردان به جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳ راه یافت که در آن به‌طور غیرمنتظره‌ای به مرحله یک‌چهارم نهایی رسیدند. تیم مردان چهار بار در چلنج کاپ آسیا شرکت کرده و اولین دوره آن را در سال ۲۰۰۶ برنده شده است. تیم زنان دو بار در مسابقات قهرمانی زنان کافا شرکت کرده و در دوره ۲۰۱۸ سوم شده و در سال ۲۰۲۲
شرکت کرده و در دوره ۲۰۱۸ سوم شده و در سال ۲۰۲۲ میزبان مسابقات بوده است. فدراسیون کریکت تاجیکستان در سال ۲۰۱۲ به عنوان نهاد حاکم بر ورزش کریکت در تاجیکستان تشکیل شد. در همان سال عضویت وابسته شورای کریکت آسیا به آن اعطا شد. در سال ۲۰۰۸، راگبی ۱۵ نفره به‌طور رسمی در وزارت دادگستری ثبت شد و سه باشگاه مردان وجود دارد. خاروغ، مرکز ولایت مختار کوهستان بدخشان، مرتفع‌ترین مکانی است که در آن باندی بازی شده است. تاجیکستان یک پیست اسکی به نام صفدره (نام قبلی "تکاب") در نزدیکی شهر ورزاب دارد.
میرزا محمد فرخی یزدی ملقب به تاج الشعرا (۱۲۶۸ خورشیدی – ۲۵ مهر ۱۳۱۸) شاعر و روزنامه‌نگار آزادی‌خواه و دموکرات صدر مشروطیت، سردبیر نشریات حزب کمونیست ایران از جمله روزنامه طوفان و همچنین نماینده مردم یزد در دوره هفتم مجلس شورای ملی بود. زندگی. خانواده و تحصیلات. پدرش محمدابراهیم سمسار یزدی بود. برادری به نام عبدالغفور داشت که یازده سال از وی بزرگ‌تر بود. فرخی علوم مقدماتی را در یزد فراگرفت. قدری در مکتب‌خانه و مدتی در مدرسه مرسلین انگلیسی یزد تحصیل کرد. فرخی تا حدود ۱۶ سالگی درس خواند و فارسی و مقدمات عربی
تا حدود ۱۶ سالگی درس خواند و فارسی و مقدمات عربی را نیک آموخت. او در حدود ۱۵ سالگی، و به دلیل اشعاری که علیه مدرسان و مدیران مدرسه یزد می‌سرود، از مدرسه اخراج شد. اشعار. فرخی شاعری را از کودکی آغاز کرد و فرخی خود معتقد بود که طبع شعرش برخاسته از مطالعه اشعار سعدی به خصوص رباعی زیر است: شعر فرخی از میان شعرای متقدم، بیش از همه از مسعود سعد سلمان متأثر است. او علاوه بر اشعار سیاسی، در سرودن غزلیات عاشقانه نیز تبحر داشته است: سروده فوق مورد استقبال همه شعرای پارسی زبان واقع شد؛ مخصوصاً شعرای بزرگ افغانستان
پارسی زبان واقع شد؛ مخصوصاً شعرای بزرگ افغانستان مانند قاری عبدالله خان و امیر عمرخان. حسین مکی در مقدمه دیوان فرخی در ادامه اضافه می‌کند: «مقام فرخی در غزل‌سرایی [را باید] دریابند. نه تنها مرگ وی را یکی از ضربات سهمگین بر پیکر دلفریب ادب و درشت سیلی بر چهره زیبای سخن دانند بلکه فقدان المناک ادبی جبران‌ناپذیر به‌شمار آرند، زیرا این قبیل اشخاص در هر عصری خود به خود پیدا نمی‌شوند و قرن‌ها می‌گذرد تا چنین افرادی پا به عرصه ظهور گذارند». این شعر نیز از اوست: شعر کامل آغاز مبارزه در یزد. فرخی از هواداران جدی و
کامل آغاز مبارزه در یزد. فرخی از هواداران جدی و حقیقی حزب دموکرات در شهر یزد بود. وی در غزلی آزادی را چنین می‌ستاید: در نوروز سال۱۲۹۷ ش، فرخی برخلاف سایر شعرای شهر که معمولاً قصیده‌ای در مدح حاکم و حکومت وقت می‌ساختند شعری در قالب مسمط ساخت و در مجمع آزادیخواهان یزد خواند. در پایان این مسمط ضمن بازخوانی تاریخ ایران، خطاب به ضیغم‌الدوله قشقایی حاکم یزد چنین گفت: به همین دلیل حاکم یزد دستور داد دهانش را با نخ و سوزن دوختند و به زندانش افکندند. تحصن مردم یزد در تلگرافخانه شهر و اعتراض به این امر موجب استیضاح
تلگرافخانه شهر و اعتراض به این امر موجب استیضاح وزیر کشور وقت از طرف مجلس شد؛ ولی وزیر کشور به‌کلی منکر وقوع چنین واقعه‌ای شد. دو ماه بعد فرخی از زندان یزد فرار کرد و شعر زیر را با زغال بر دیوار زندان نگاشت: فرخی دربارهٔ دوخته شدن لبانش سروده است: مبارزه در تهران. میرزا محمد فرخی یزدی در اواخر سال ۱۲۹۸ خورشیدی به تهران سفر کرد و در آنجا مقالات و اشعار مهیجی را دربارهٔ آزادی در روزنامه‌ها به نشر سپرد. وی در جریان جنگ جهانی اول، رهسپار بغداد و کربلا شد، در آنجا تحت پیگرد انگلیسی‌ها قرار گرفت. وی هنگامی که