payamvha/North_RAG huggingface dataset:
خود چنین اعلامیه‌ای را امضاء کند.» گزارش سازمان عفو بین‌الملل. گزارش سازمان عفو بین‌الملل نیز حاکی از این است که قتل کشیشان مسیحی بعلت مخالفت آن‌ها با جمهوری اسلامی ایران است. در این گزارش که در مورد قتل کشیشان صادر شده آمده است: «در یکسال و نیم یعنی از نیمه سال ۱۹۹۳ تا سال ۱۹۹۵ پیکرهای چهار تن از رهبران اقلیت‌های مذهبی در شرائط مشکوکی یافت شده. همه این افراد به سیاست‌های دولت با نظر انتقادی می‌نگریسته‌اند». یک نماینده کنگره آمریکا در مجلس نمایندگان در این باره گفت: «اسقف هوسپیان چند روز قبل از مرگش در
باره گفت: «اسقف هوسپیان چند روز قبل از مرگش در ژانویه گذشته کشته شدن خود را پیش‌بینی کرده بود. او در دسامبر گذشته هنگام بازگشت از کنفرانسی در پاکستان، به یکی از هم کیشانش گفت: آنها به دلیل اینکه من ساکت ننشستم، مرا خواهند کشت. در ۲۰ ژانویه ۱۹۹۴ جسد اسقف هایک پیدا شد. او قبل از مرگش شکنجه شده بود. او ریسک اینکه به معتقداتش عمل کند را پذیرفته بود و بهای آنرا پرداخت». (صورتجلسه مجلس نمایندگان آمریکا، ۱۳۷۳ ۱۱ ۲۰) پس از کشته شدن هوسپیان‌مهر. براساس خبر خبرگزاری فرانسه به تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۷۲ یکی از اعضای خانواده
فرانسه به تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۷۲ یکی از اعضای خانواده هایک هوسپیان‌مهر گفت: یکی از نزدیکان اسقف هوسپیان‌مهر نیز تأکید نمود: چند تن از اعضای کلیسای مجامع الهی نیز در همان تاریخ گفتند: «اعضای مجامع الهی از چند ماه پیش موضوع فشار و ارعاب مقامات در سراسر ایران هستند.» روزنامه داگ بلاد چاپ نروژ به تاریخ ۱۹۹۴ (۱۱ بهمن ۱۳۷۲) نوشت: نیویورک تایمز ۱۹۹۴ (۱۷ بهمن ۱۳۷۲) نوشت: «ربکا هوسپیان دختر ۲۲ ساله هوسپیان در مورد قتل پدرش گفت: "من احساس آزادی نمی‌کنم که الان حرف بزنم"». اقدام هوسپیان‌مهر برای لغو حکم اعدام کشیش مهدی
اقدام هوسپیان‌مهر برای لغو حکم اعدام کشیش مهدی دیباج. اسقف هوسپیان‌مهر در ۱۱ ژانویه ۱۹۹۴ (۲۱ دی ۱۳۷۲) برای نجات جان یک کشیش ایرانی بنام مهدی دیباج که از سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۵) محبوس بوده و توسط دادگاه انقلاب اسلامی ساری به اتهام ارتداد حکم مرگ گرفته بود، نامه‌ای به شورای کلیساهای مجامع ربانی، برای فراخوان به یک اقدام بین‌المللی نوشته بود. در این نامه آمده است: این نامه باعث شد که جمهوری اسلامی ایران حکم اعدام کشیش مهدی دیباج را منتفی کند و مهدی دیباج را در ۱۹۹۴ (۲۶ دی ۱۳۷۲) آزاد کند. اما سه روز پس از آن اسقف
(۲۶ دی ۱۳۷۲) آزاد کند. اما سه روز پس از آن اسقف هوسپیان‌مهر توسط پلیس مخفی جمهوری اسلامی ربوده می‌شود و در ۲۰ ژانویه ۱۹۹۴ (۳۰ دی ۱۳۷۲) به قتل می‌رسد. سازمان جهانی مسیحیان تحت ستم در بیانیه‌ای از اقدام شجاعانه هوسپیان‌مهر برای نجات کشیش ایرانی مهدی دیباج از اسارت و مرگ تجلیل نمود و آزادیخواهی و شهامت روحانی فقید را ستایش کرد. کشف پیکر اسقف هوسپیان‌مهر. بنا به گزارش رادیو فرانسه «پیکر هایک هوسپیان‌مهر در منطقه‌ای به‌نام اسلام‌آباد در شمال کرج کشف شد. مقامهای ایران هیچ توضیحی دربارهٔ چگونگی مرگ این اسقف
ایران هیچ توضیحی دربارهٔ چگونگی مرگ این اسقف آزادمنش که ریاست شورای کشیشان پروتستان ایران و دبیرکل کلیسای ربانیان را به‌عهده داشت به دست نداده‌اند. مسئولان کلیسای مسیحی در ایران از دولت خواستار آن شدند که جسد اسقف هوسپیان‌مهر تحویل آنان شود». سرانجام خانواده کشیش هایک هوسپیان پس از ۱۱ روز تلاش بی‌وقفه پس از ناپدید شدن وی در مسیر فرودگاه مهرآباد، پیکر مثله شده او را از سردخانه پزشکی قانونی تحویل گرفتند. پیکر هوسپیان با ۲۶ ضربه چاقو پاره شده بود، قاتلان حفره‌ای عمیق روی سینه او و درست بر قلبش با آلتی برنده
عمیق روی سینه او و درست بر قلبش با آلتی برنده ایجاد کرده بودند. فیلم فریادی از ایران. دو تن از پسران هایک هوسپیان به نام‌های آندره و ژوزه هوسپیان ساکن بربنک در ایالات متحده آمریکا فیلمی مستند به نام «فریادی از ایران» در مورد کشته‌شدن پدرشان ساختند که ۱۳ سال پس از مرگ پدرشان کار تهیه فیلم تکمیل و به نمایش گذاشته شد. ایده ساختن این فیلم یک سال پس از کشته شدن هایک هوسپیان جرقه زد. برادران هوسپیان از همان زمان به جمع‌آوری سند و مدرک دربارهٔ قتل پدرشان پرداختند و تهیه فیلم را آغاز کردند. در این فیلم مستند ۵۵
و تهیه فیلم را آغاز کردند. در این فیلم مستند ۵۵ دقیقه‌ای برادران هوسپیان، اوضاع و احوال و شرایطی را به نمایش گذاشتند که به کشته شدن پدرشان با ضربات کارد انجامید. در این فیلم پسران هوسپیان از مرگ او به‌عنوان شهادت یاد می‌کنند و تمرکز فیلم بر کشته شدن هایک هوسپیان با ۲۶ ضربه کارد است. اما فریادی از ایران به‌خصوص از این جهت یگانه و منحصر به فرد است که بازگوی تلاش‌های یک کشیش ایرانی ارمنی‌تبار برای رهایی همکار ایرانی سابقاً مسلمانش از چوبه دار نیز هست و می‌خواهد توجه جهانیان را به‌ضرورت مدارای مذهبی جلب کند.
توجه جهانیان را به‌ضرورت مدارای مذهبی جلب کند. این فیلم برای اولین بار روز ۶ سپتامبر ۲۰۰۷ در لس‌آنجلس به نمایش درآمد. هایک هوسپیان سرپرستی بیش از ۱۲ کلیسا را عمدتاً در شمال ایران برعهده داشت. فیلم کوتاه. ما برنده میشیم
شهرستان بروجرد یکی از شهرستان‌های استان لرستان است. این شهرستان در منطقه کوهستانی زاگرس قرار گرفته و مرکز آن شهر بروجرد است. شهرستان بروجرد از شمال با شهرستان‌های ملایر و نهاوند در استان همدان، از شرق با شهرستان شازند در استان مرکزی، از جنوب با شهرستان دورود و از غرب با شهرستان‌های سلسله و دلفان و از جنوب غربی با خرم‌آباد دارای مرز است. تقسیمات کشوری. شهرستان بروجرد دارای ۱۸۶ روستا است. این شهرستان ۱۶۷۰ کیلومتر مربع مساحت دارد و از سه بخش مرکزی، اشترینان، شیروان و ۷ دهستان تشکیل شده است. سه نقطه شهری این
شیروان و ۷ دهستان تشکیل شده است. سه نقطه شهری این شهرستان عبارتند از شهرهای بروجرد و اشترینان و ونایی. دهستان‌های شهرستان بروجرد از این قرارند: جمعیت. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان بروجرد در سال ۱۳۹۵ برابر ۵۶۶٬۴۵۲ نفر و در سال ۱۳۹۰ برابر با ۵۳۷٬۶۳۱ نفر بوده است که ۳۱٫۵ درصد جمعیت استان لرستان را شامل می‌شود. به این ترتیب، شهرستان بروجرد، دومین شهرستان پرجمعیت استان لرستان محسوب می‌شود. جمعیت شهرستان بروجرد در سال ۱۳۸۵ برابر با۵۲۰٬۵۴۷ نفر بوده است. جغرافیای شهرستان بروجرد. بلندترین نقطه
بوده است. جغرافیای شهرستان بروجرد. بلندترین نقطه شهرستان بروجرد قله ولاش با در غرب شهر بروجرد و پست‌ترین ناحیه در دشت سیلاخور با ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰ متر قرار دارد. شهرستان بروجرد بخشی از منطقه کوهستانی زاگرس شمالی است. این منطقه مشتمل بر کوه‌های مرتفع زاگرس در غرب و جنوب، دشت سیلاخور در مرکز و پیشکوه‌های داخلی زاگرس در شرق و شمال است. کوه‌های بلند زاگرس به صورت نواری از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌اند و مرز طبیعی بین دشت سیلاخور و لرستان به حساب می‌آیند. رشته کوه گرین بخشی از زاگرس مرتفع است که از شمال
رشته کوه گرین بخشی از زاگرس مرتفع است که از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده و اشترانکوه دنباله آن است. قلل عمده این رشته کوه، چهل نابالغان، ولاش و میش پرور هستند. پست‌ترین ناحیه، در دشت سیلاخور با ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰ متر قرار دارد. گِلِرود، تیره، ماربره و تهیج رودهای شهرستان بروجردند که از سراب‌ها و چشمه‌های فراوان منطقه مانند سراب ونایی، زارم، کرتول، زرشکه، سفید، پنبه، جانیزه و چشمه‌های دره خونی سرچشمه می‌گیرند. بروجرد دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با تابستانهای معتدل و زمستان‌های پر باران و برف و سرد
معتدل و زمستان‌های پر باران و برف و سرد است. تعداد روزهای یخبندان در برخی از نقاط این ناحیه به بیش از ۷۰ روز می‌رسد. در ۴۰ سال پیش، روزهای یخبندان بروجرد، ۱۰۰ روز بوده است. بیشترین درجه حرارت در تابستان‌ها ۳۸ درجه و کم‌ترین آن در زمستان ۱۸ درجه زیر صفر برآورد شده که در برخی سال‌های سخت، تا ۳۵ درجه زیر صفر نیز رسیده است. این شهرستان بین عرضهای شمالی حد اقل ۳۳ درجه و ۳۶ دقیقه و حداکثر ۳۴ درجه و ۶ دقیقه و طول شرقی و داخل ۴۸ درجه و ۲۷ دقیقه و حداکثر ۴۹ درجه و ۲۷ دقیقه قرار دارد. دشت سیلاخور منطبق با گسل سراسری
دقیقه قرار دارد. دشت سیلاخور منطبق با گسل سراسری زاگرس است و وجود گسل‌های فرعی مانند گسل دورود و گسل قلعه حاتم در این منطقه، استعداد منطقه را برا ی زمین لرزه‌های بزرگ موجب شده است. زمین لرزه ۱۲۸۷ که در دشت سیلاخور در جنوب شهرستان بروجرد با بزرگای ۷/۳ ریشتر روی داده، یکی از بزرگ‌ترین زمین لرزه‌های ثبت شده ایران است. زلزله فروردین ۱۳۸۵ سیلاخور با قدرت ۶/۱ ریشتر نیز از دیگر زمین لرزه‌های بزرگ منطقه در سالهای اخیر است. باستان‌شناسی و آثار تاریخی. محدوده شهرستان بروجرد حاوی تعداد زیادی تپه‌های باستانی و تاریخی
بروجرد حاوی تعداد زیادی تپه‌های باستانی و تاریخی است که از دورهای پیش از تاریخ تا قرن معاصر آباد بوده‌اند. از نظر باستان‌شناسی، تپه قرق و تپه بزازنا در دهستان شیروان، مهم‌ترین تپه باستانی شهرستان بروجرد است و تا پنج طبقه لایه برداری و مطالعه شده است. اشکال هندسی و رنگ اخرایی سفال‌های کشف شده قدمت آن را با تپه گیان و کوهدشت لرستان هم‌زمان می‌کند. در لایه‌های بیرونی، تک سفال‌هایی از دوره‌های بعدی از جمله اشکانیان هم در آن دیده می‌شود (ص. ۹). همچنین باستان شناسان با توجه به اسناد معتبر تاریخی که جدیداً کشف
با توجه به اسناد معتبر تاریخی که جدیداً کشف شده مطمین شده‌اند که منطقه گسترده بروجرد (بروگرد) بیش از ۵۰۰ سال قدمت دارد و تا مدت مدیدی بعد از صفویان استان لرستان زیر نظر بروجرد بوده است و به خزانه بروجرد خراج پرداخت می‌کردند. همچنین اسناد به خاک و خون کشیدن این استانها توسط پادشاه بروجرد به دست آمده است. (تاریخ طبری. تاریخ ده هزار ساله. کتیبه سنگی شاه سرداری اول) از آثار تاریخی بروجرد می‌توان به مسجد جامع و مسجد سلطانی بروجرد اشاره کرد. پوشش گیاهی. دامنه‌های کوه‌های زاگرس در محدوده بروجرد درپوشش گیاهان
کوه‌های زاگرس در محدوده بروجرد درپوشش گیاهان خودرو از تنوع زیادی برخوردار است و بسیاری از گیاهان ناحیه بروجرد ارزش خوراکی یا دارویی دارند. در محدوده فعلی شهرستان بروجرد جنگل وجود ندارد اما در ناحیه سیلاخور و در دامنه کوه‌های زاگرس که به‌طور سنتی جزو منطقه بروجرد به حساب می‌آیند جنگلهایی از درختان بلوط و ارس وجود دارد. گل گاوزبان، خاکشیر، گل ختمی، آویشن، عناب، ترنجبین، پر سیاوش، کاسنی، گل سرخ، شقایق، بیدمشک، لاله، زنبق، شیرین بیان، بن سرخ، خاکشیر و نرگس و همچنین نباتات خوراکی چون پیشوک، شنگ، زرشک، کنگر،
همچنین نباتات خوراکی چون پیشوک، شنگ، زرشک، کنگر، ریواس، حاجی بیان، فرفیان، پونه و نعناع از گیاهان خودروی منطقه‌اند. محصولات کشاورزی و باغی عمده بروجرد عبارت‌ند از گندم، جو، چغندر، ذرت، تخمک، انواع لوبیا، نخود، گیاهان علوفه‌ای، دانه‌های روغنی، پنبه، باقلا، محصولات جالیزی، سبزیجات و میوه‌هایی چون سیب، انگور، گلابِ، انواع آلو، آلبالو، گیلاس، بادام، گردو، انجیر، سنجد، خربزه، هندوانه، گونه‌های جانوری. گرگ، گراز، روباه، خرگوش، شغال، خرس قهوه‌ای، کفتار، بز کوهی، میش، غزال، آهو برخی گونه‌های مار، لاک‌پشت، برخی
میش، غزال، آهو برخی گونه‌های مار، لاک‌پشت، برخی ازخزندگان و پرندگان (کرکس، درنا، تیهو، بلبل، سهره، رنگرز، دارکوب، عقاب، قوش، خفاش، پرستو، گنجشک، سار، کلاغ، زاغچه ...) جانوران منطقهٔ بروجرد را تشکیل می‌دهند. در گذشته‌های دور شیر ایرانی (دزفولی) در شهرستان بروجرد می‌زیستند که به علت شکارهای متعدد منقرض شدند. زبان و تبارشناسی. گویشوران شهرستان بروجرد. بیشتر مردم شهرستان بروجرد به ویژه ساکنان شهر بروجرد و روستاهای شمال آن با گویش گویش بروجردی زبان لری سخن می‌گویند. این گویش با تفاوت‌های جزئی میان برخی از مردم
این گویش با تفاوت‌های جزئی میان برخی از مردم شهرستان ازنا و مناطق مجاور رواج دارد. لغت‌نامه دهخدا زیر مدخل شهرستان بروجرد آمده است: «زبان مادری سکنه شهرستان بروجردی و مذهب عموم مسلمانان شیعه اثناعشری است». احمد اسفندیاری در کتاب «گویش بروجردی» زبان محاوره‌ای ساکنان ناحیه بروجرد را می به چند دسته تقسیم کرده است: علاوه بر گویش‌های فوق، با توجه به این که ناحیه جاپلق نیز در گذشته بخشی از ولایت بروجرد محسوب می‌شده، بنابراین به لحاظ تاریخی گویش گویش بختیاری و نیز گویش مردم ازنا نیز جزو گویش‌های منطقه بروجرد
نیز گویش مردم ازنا نیز جزو گویش‌های منطقه بروجرد بوده‌اند اما امروزه به دلیل تفکیک این مناطق از بروجرد، جزو گویش‌های رایج در شهرستان بروجرد به حساب نمی‌آیند. ایلات و طوایف. وجود آب فراوان، مراتع و زمین‌های کشاورزی مناسب، طایفه‌هایی از ایلات دیگر را در سده‌های گذشته به منطقه کشانده که اینان بیشتر در در روستاهای جنوب این شهرستان ساکن شده‌اند و به کشاورزی و دامداری مشغول‌اند. طوایفی از ایل ایل زیار که در شهرستان‌های بروجرد، ملایر، تویسرکان، شازند و مناطقی دیگر ساکن هستند و بیرانوند در محدوده شهرستان‌های
دیگر ساکن هستند و بیرانوند در محدوده شهرستان‌های بروجرد و خرم‌آباد در دشت سیلاخور تا پل هرو ساکن شده‌اند.ایل زند از ایلات لر معروف دیگر شهرستان بروجرد است زنده ها با تیره های متعدد مانند کرزه بر و لشنی در شهرستان بروجرد و دورود استان لرستان زندگی می کنند.
شهرستان سلسله یکی از شهرستان‌های استان لرستان است. مرکز این شهرستان، شهر الشتر می‌باشد. مردم سلسله به زبان لکی تکلم می‌کنند. نام. برخی نام سلسله را برگرفته از سئ له سئ له یعنی آب گوارا می‌دانند اما برخی دگر معتقدند سلسله (الشتر) را به علت وصل بودن چشمه‌ها به هم آن را سلسله (الشتر) می‌نامند. برخی معتقدند سِل سِل یا سلسله را فردی از قوم عرب بوده‌است برخی هم نسب سلسله (حسنوندها، کولیوندها، یوسفوندها) را به اسیران نهاوندی می‌رسانند که سال‌ها در میان قبایل عرب زندگی کرده‌اند و سپس به لرستان بازگشته‌اند و در
زندگی کرده‌اند و سپس به لرستان بازگشته‌اند و در الشتر، مجاور نهاوند سکنی گزیده‌اند.به روایت دیگر آنان فرزندان اردشیر بابکان هستند که تا زمان نادرشاه افشار در منطقه ایلام زندگی می‌کردند اما نادر به پاس جنگ آن‌ها علیه عثمانی منطقه شمال لرستان را به آنان بخشید. بنابر اسناد تاریخی هیچ‌یک از این نظرات نمی‌تواند درست باشد. جغرافیا. وسعت شهرستان سلسله ۱۲۱۲ کیلومتر مربع است. این شهرستان در ۲۷ دقیقه و ۴۸ درجه شرقی و ۳۲ دقیقه و ۳۳ درجه شمالی قرار گرفته‌است. آب و هوای معتدل کوهستانی دارد. جمعیت این شهرستان، پس از جدا
معتدل کوهستانی دارد. جمعیت این شهرستان، پس از جدا شدن بخش خاوه و ملحق شدن آن به شهرستان دلفان، ۷۰۵۸۶ نفر است. این شهرستان از شمال به شهرستان نهاوند، از جنوب به شهرستان دوره، از جنوب شرق به شهرستان خرم‌آباد، از شمال غرب به شهرستان دلفان و از شمال شرق به شهرستان بروجرد منتهی می‌گردد. تاریخ. در سال ۱۸۹۴ میلادی (۱۲۷۳ خورشیدی) محمدحسین میرزا حشمت‌الدوله فرزند محمدعلی‌میرزا دولتشاه که حاکم لرستان و خوزستان بود، بخش بزرگی از طوایف سلسله را که پیشتر به صورت کوچ‌نشینی زندگی می‌کردند در دشت الشتر یکجانشین کرده و در
زندگی می‌کردند در دشت الشتر یکجانشین کرده و در ۱۲۰ روستا اسکان داد. همچنین برخی حکمرانان این شهرستان (از جمله مهرعلی‌خان حسنوند) در طول تاریخ با سایر ایلات لرستان تنش‌هایی داشته‌اند. جمعیت. بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهرستان ۷۵٬۵۵۹ نفر برآورد شده که ۳۸٬۲۴۲ نفر مرد و ۳۷٬۳۱۷ نفر زن بوده‌اند. شهرستان سلسله دارای ۲۱٬۱۴۰ خانوار می‌باشد.
شهرستان دِلفان یکی از شهرستان‌های استان لرستان به مرکزیت شهر نورآباد در میان رشته کوه‌های زاگرس و در شمال غربی استان لرستان است. این شهرستان از شمال به شهرستان نهاوند دراستان همدان، از غرب به شهرستان صحنه و شهرستان هرسین در استان کرمانشاه، از جنوب غرب به شهرستان هلیلان در استان ایلام و از جنوب و جنوب شرقی به شهرستان کوهدشت و شهرستان چگنی و از شرق به شهرستان سلسله محدود می‌شود. این شهرستان در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۶۷ در استان لرستان تشکیل گردید. شهر نورآباد به‌عنوان مرکز در شرق شهرستان واقع شده است که در سال ۱۳۶۸
مرکز در شرق شهرستان واقع شده است که در سال ۱۳۶۸ خورشیدی از بخشداری به فرمانداری تغییر وضعیت داده است. نام. محمود میرزا قاجار، دلیل نام‌گذاری دلفان را برگرفته از مسلک اهل حق، که در این طایفه پیروانی داشت، و به معنای فانی بودن دل آنان (دل فانی) ذکر کرده‌است. در روایت‌های محلی نیز دلفان نام فردی نهاوندی ذکر شده‌ است که در گذشته‌های دور به خاوِه (مرکز پیشین منطقه دلفان و امروزه بخشی از آن) گریخت و آنجا را خرید و بین خاندان خود تقسیم کرد. برخی محققان نیز نام دلفان را برگرفته از نام یکی از سرداران عرب، مشهور به
را برگرفته از نام یکی از سرداران عرب، مشهور به ابودُلَف عِجْلی، می‌دانند که در قرن سوم تیولی در شمال لرستان داشت. پیشینه. قدمت منطقه دلفان به نیمه نخست هزاره پیش از میلاد می‌رسد سرزمینی که در دوره‌های مختلف از اهمیت مهمی برخوردار بوده به‌طوری‌ که همواره مورد توجه بسیاری از باستان شناسان جهان بوده است. مردم‌شناسی. مقاله اصلی: ایل دلفان دِلفان، عنوان عام گروهی از طوایف لک، پراکنده در نواحی گوناگون ایران می‌باشد. این طوایف از پیشکوه لرستان تا ایلام و حتی مازندران، به‌ویژه کلاردشت و چالوس، پراکنده‌اند. گویش
به‌ویژه کلاردشت و چالوس، پراکنده‌اند. گویش لکی و رواج مسلک اهل حق در میان طوایف مشهور به دلفان از ریشه مشترک آنان حکایت دارد. همچنین تمرکز بیشتر دلفان‌ها در لرستان و وجود منطقه دلفان در آنجا تردیدی باقی نمی‌گذارد که موطن اصلی همه این طوایف لرستان بوده‌ است. از دوره زندیه به بعد، این گروه از لک‌ها در موطن اصلی خود، لرستان، در نیمه شمالی و شمال‌غربی شهرستان خرّم‌آباد و در بخشهای طَرْهان، چِگینی، اَلَشتَر و عمدتاً در دلفان (امروزه شهرستان دلفان) سکونت داشته‌اند. در سال ۱۸۹۴ میلادی (۱۲۷۳ خورشیدی) محمدحسین
در سال ۱۸۹۴ میلادی (۱۲۷۳ خورشیدی) محمدحسین میرزا حشمت‌الدوله فرزند محمدعلی‌میرزا دولتشاه که حاکم لرستان و خوزستان بود، شروع به اسکان عشایر منطقهٔ لرستان کرد. در همین راستا همزمان با یکجانشین کردن طوایف سلسله در دشت الشتر در قالب ۱۲۰ روستا، طوایف دلفان هم که پیشتر به صورت کوچ‌نشینی زندگی می‌کردند، در ۴۰ روستا در جلگهٔ خاوه اسکان داده شدند. جمعیت‌شناسی. بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان دلفان ۱۴۳٬۹۷۳ نفر و جمعیت شهر نورآباد (مرکز شهرستان دلفان) ۶۵٬۵۴۷ نفر بوده است. زبان. مردم
شهرستان دلفان) ۶۵٬۵۴۷ نفر بوده است. زبان. مردم شهرستان دلفان از ایلات لک هستند و زبان آنان لکی است. طوایف. دلفان نام سرزمین و مردمانی متشکل از روستاییان و عشایر مردم لک، تخته قاپو شده (یک جان‌نشین شده و خلع سلاح) است ایشان همچنین نسبت نزدیک خویشاوندی با عشایر کوهدشت لرستان دارند. طوایف ساکن شهرستان دلفان شامل: سیاست. شهرستان دلفان به همراه شهرستان سلسله دارای یک نمایند در مجلس شورای اسلامی می‌باشد. اقتصاد و تاسیسات. اقتصاد شهرستان دلفان شامل: زراعت، باغداری، صنایع غذایی، صنایع تبدیلی و تکمیلی، دامداری،
صنایع غذایی، صنایع تبدیلی و تکمیلی، دامداری، شیلات، طیور، صنعت، صنایع دستی و خدمات می‌باشد. در بخش کشاورزی، بیشتر سطح زیر کشت شهرستان مربوط به زراعت گندم، جو، کنجد، نخود، عدس، یونجه، گشنیز، صیفی‌جات و بعضا چقندر قند، ذرت و کلزا بوده است. در شهریور ۱۴۰۲ شهرستان دلفان با ۴۵ هزار هکتار سطح زیرکشت نخود و برداشت هزار تن محصول، رتبهٔ نخست در ایران برای شهرستان به ثبت رسیده است. شهرستان دلفان دارای دو شهرک صنعتی به نام علی میرزایی و نورآباد است. جغرافیا. ناهمواری. چین خوردگی‌های شهرستان دلفان جزئی از رشته‌کوه‌های
چین خوردگی‌های شهرستان دلفان جزئی از رشته‌کوه‌های زاگرس می‌باشد که در دوران سوم زمین‌شناسی به وجود آمده است و با جهتی شمال غربی – جنوب شرقی از مریوان امتداد دارد. واقع شدن این شهرستان در میان رشته کوه‌های مرکزی زاگرس با ارتفاع متوسط ۱۷۰۰ تا ۲۱۰۰ متر باعث گردیده است که این منطقه در زمره مناطق مرتفع و بلند کشور به‌شمار آید. به‌طور کلی این شهرستان، منطقه‌ای کوهستانی است که مرکز و اطراف آن را کوه فرا گرفته و بجز چند درهٔ آبرفتی و چند دشت محدود، سرزمین هموار دیگری در آن به چشم نمی‌خورد. رشته کوه‌های دلفان
دیگری در آن به چشم نمی‌خورد. رشته کوه‌های دلفان عبارتند از: رشته‌کوه گرین در شمال شهرستان که همچون سدی بزرگ، شهرستان دلفان را از نهاوند و صحنه جدا کرده است. رشته کوه مهم دیگر دلفان رشته کوه مانگه‌نی است که در حقیقت بخشی از رشته کوه بزرگ سفید کوه است و از تنگه گاوشمار در جنوب دلفان تا رودخانه گیزه رود در غرب این شهرستان ادامه دارد و مناطق جنوبی و غربی دلفان را از شهرهای کرمانشاه، کوهدشت و شهرستان دوره چگنی جدا می‌سازد. سرکشتی نیز دیگر رشته کوه زیبا و دیدنی دلفان است که به موازات سفید کوه در جنوب دلفان کشیده
است که به موازات سفید کوه در جنوب دلفان کشیده شده است، اما طول و ارتفاع آن از سفید کوه کمتر است. از دیگر کوه‌های دلفان شامل: مهراب کوه، کوه پری، منگاول، چال غلام، بزکن، سلاسل و گل عناوو است. بر اساس نقشه توپوگرافی دلفان، حداکثر ارتفاع در شمال شهرستان متعلق است به قله زیبا و دیدنی چهارشاخ در رشته کوه گرین با ارتفاع ۳۱۸۸ متر و حداقل آن در غرب شهرستان، در محل خروجی رودخانه زیبا و خروشان گیزه رود در دهستان کاکاوند غربی با ارتفاعی معادل ۱۱۹۰ متر است؛ شهر نورآباد نیز دارای ارتفاعی معادل ۱۸۷۰ متر از سطح دریا است.
نیز دارای ارتفاعی معادل ۱۸۷۰ متر از سطح دریا است. آب و هوا. دلفان دارای اقلیمی سرد و مرطوب با زمستان‌هایی سرد و یخبندان و تابستان‌هایی معتدل و بهار گونه و به ویژه در نیمه شمالی می‌توان به بارش سنگین برف، دمای پایین همراه با یخبندان‌های طولانی و وزش بادهای شدید اشاره کرد. متوسط بارندگی سالانه دلفان حدود ۴۵۰ میلی‌متر است. بر اساس سیستم اقلیمی «دومارتن»، دلفان دارای اقلیم مدیترانه‌ای و بر اساس تقسیم‌بندی «آمبرژه» دارای اقلیم ارتفاعات (سرد کوهستانی) است. این شهرستان در بهمن ماه سال ۹۵ حدود ۱ متر برف را تجربه
در بهمن ماه سال ۹۵ حدود ۱ متر برف را تجربه کرده است که موجب قطع راه‌های ارتباط شده است. آب‌های روان. شهرستان دلفان به دلیل بهره‌مندی از ریزش فراوان نزولات جوی و وجود ارتفاعات برفگیر که نقش مهمی در ذخیره آب بر عهده دارند، دارای رودهای فصلی و دائمی فراوانی است که از سرشاخه‌های اصلی کشکان و سیمره (کرخه) به‌شمار می‌روند، همچنین در این شهرستان بیش از صد سراب بزرگ و چشمهٔ دائمی وجود دارد. همچنین در زبان لکی به رود (چه‌م، ڕوو) می‌گویند. حوزه‌های آبریز دلفان. حوزه‌های آبریز دلفان را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد که
آبریز دلفان را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد که عبارتند از: از مهم‌ترین رودهای دلفان می‌توان به رودهای خاوه و گچینه که پس از عبور از شهر نورآباد، رودخانهٔ بادآور را به وجود می‌آورند و در نهایت به گیزه‌رود در غرب دلفان می‌ریزد؛ همچنین رودخانه‌های حسن گاویار (چم زکریا)، تیزآب و رود سرخگون زوُوَر و کنگاوری از دیگر رودهای دلفان هستند؛ از مهم‌ترین سراب‌های دلفان می‌توان به سراب قمش، عبدالحسینی، حسین‌آباد، مرادآباد، گلام‌بحری، نیاز، آب دوغ، دولیسکان، غسلگه، سربیشه، مورینه، دم قلمه و … اشاره کرد. همچنین در دهستان
مورینه، دم قلمه و … اشاره کرد. همچنین در دهستان کاکاوند غربی چشمهٔ آب گرمی به نام گرمابه وجود دارد که به دلیل وجود گوگرد و املاح معدنی و خاصیت درمانی این‌گونه چشمه‌ها گردشگرانی را به خود جذب می‌کند. تقسیمات کشوری. شهرستان دلفان دارای ۵ بخش، ۱۰ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است: آموزش و فرهنگ. همچنین اولین مرکز رشد دانشگاه‌های پیام نور کل کشور در شهر نورآباد تأسیس شد. اماکن و جاذبه‌های گردشگری شهرستان. این کوه از دو نیمه مهراب کوچک و مهراب بزرگ تشکیل شده است که پوشیده از درختان کهنسالی چون گردو، سماق، زالزالک،
پوشیده از درختان کهنسالی چون گردو، سماق، زالزالک، آلو، انگور، انجیر، سیب و گلابی وحشی است. وجود غارهای تنگ قلا، داله‌لان، غار باغ سیری جان و ده‌ها غار کوچک و بزرگ دیگر که از زمان باستان وجود داشته و جایگاهی برای اختفای گنجینه سلاطین و محلی برای اسکان موقت دامداران بوده و همواره حافظ جان و مال مردم دره مهرگان بوده، بر زیبایی‌های این منطقه افزوده است. وجود تاپو (محلی برای نگه‌داری غلات به زبان محلی) با قدمتی هزاران ساله در دل صخره‌های مهراب که محل نگه‌داری آذوقه ساکنان این منطقه بوده با وجود زمستان‌های سرد و
ساکنان این منطقه بوده با وجود زمستان‌های سرد و طاقت‌فرسا و پر برف در گذشته، کمکی برای مردم این منطقه بوده است. بلندترین آبشار دلفان نیز که در دامنه کوه مهراب قرار دارد و به آن داله‌لان (آشیانه عقاب‌ها) می‌گویند با ارتفاع ۱۰۰ متر برزیبایی این کوه و دیدنی‌های دلفان افزوده است. و حیواناتی از جمله:گرگ، روباه، خرس، شغال، جوجه تیغی، لاک پشت و… و پرندگانی از جمله:عقاب، جغد، شاهین، کبوتر کوهی، کلاغ و… در خود جای داده است. این راه یکی از محورهای ارتباطی باستانی در ایران باستان بوده است و بخشی از راه شاهی معروف بین
باستان بوده است و بخشی از راه شاهی معروف بین هگمتانه و شوش بوده است که در گذشته‌های دور ارتباط دو پایتخت زمستانی و تابستانی هخامنشیان را امکان پذیر می‌ساخته است. لفظ بابا در لرستان به بزرگان و پیران قابل احترام گفته می‌شود و از این جهت این امامزاده برای مردم لرستان به خصوص اهالی شهرستان دلفان و شهرستان کوهدشت از احترام بسیار بالایی برخوردار است. گنبد و تزئینات داخلی مقبره امامزاده ابراهیم به صورت کامل آجر کاری است و بیشتر تزئینات بنا به سبک معماری سدهٔ هفتم هجری و معماری دوره قاجار شباهت دارد، ساختمان
هفتم هجری و معماری دوره قاجار شباهت دارد، ساختمان مقبره هشت ضلعی بوده و در ورودی آن رو به شمال است، نحوه کلی ساخت و معماری مقبره با معماری دوران صفوی هم قابل مقایسه است. چشمه آب‌گرم دلفان با آب‌دهی ۳۰ لیتر در ثانیه و دمای ۶۰ درجه سانتی‌گراد از دامنه کوه گله از اعماق زمین می‌جوشد.
دریاچه اُوان در استان قزوین و در منطقه معروف الموت در جوار روستاهای اوان و وربن قرار دارد. دریاچه اوان ۸۹اُمین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. موقعیت و مشخصات. دریاچه زیبای اُوان در نیمه شمالی الموت، در دامنه کوه خشچال، در فاصله ۷۵ کیلومتری قزوین و در میان چهار روستای اوان، وربن، زواردشت و زرآباد شهر قزوین قرار دارد. این دریاچه که بیش از هفتاد هزار متر مربع مساحت دارد، در ارتفاع هزار و هشتصد و پانزده متری از سطح دریا واقع شده است. طول آن در
و پانزده متری از سطح دریا واقع شده است. طول آن در طویل‌ترین قسمت ۳۲۵ متر و عرض آن ۲۷۵ متر می‌باشد. تنها از آب چشمه‌های کوچک زیرزمینی موجود در بستر دریاچه تغذیه می‌شود و بخش ناچیزی از آن هنگام بارندگی تأمین می‌شود اما به صورت سطحی و خیلی کم. عمیق‌ترین بخش آن که توسط یک تیم غواصی در ۱۸ مرداد ماه سال ۹۲ با استفاده از دو دستگاه دایو کامپیوتر سوانتو اندازه‌گیری شده است ۶٫۸ متر با دمای آب ۲۳ درجه سانتیگراد و میدان دید در زیر آب کمتر از یک متر می‌باشد که در جنوب شرقی آن واقع شده است البته برخی از مردم محلی
جنوب شرقی آن واقع شده است البته برخی از مردم محلی عمق‌های متفاوتی را برای این دریاچه عنوان نموده‌اند که تیم غواصی چنین چیزی را تأیید نکرد. بستر دریاچه مملو از لجن و رسوبات ته‌نشین شده می‌باشد که حالت چسبندگی بسیاری دارد. از سرریز آب دریاچه نیز رود کوچکی تشکیل می‌شود که آب آن مورد استفاده کشاورزان روستاهای کوشک و آیین است. در تابستان این دریاچه محل ماهی‌گیری، آب‌تنی و قایق‌رانی و در پاییز، مأمن پرندگان مهاجر مانند قو، غاز، مرغابی و در زمستان با توجه به برودت هوا و یخ زدن سطح آن قابل اسکی سواری است. دریاچهٔ
هوا و یخ زدن سطح آن قابل اسکی سواری است. دریاچهٔ اُوان احتمالاً ۵۰۰ سال پیش بر اثر لغزش به وجود آمده که این لغزش در حال حاضر غیرفعال است. اعتقادی وجود دارد مبنی بر اینکه این دریاچه بازماندهٔ دریاچه بزرگی در قدیم است. گیاهان. غیر از گونه‌های درختی دست‌کاشت نظیر بید، چنار، تبریزی، سیب، آلبالو، گیلاس، سنجد، فندق و گردو، گیاهان علفی مانند گون، کنگر، شیرین‌بیان و گونه‌های مختلف دیگر از خانواده گرامینه و لگومینیوزه هم در حوزه آبخیز وربن وجود دارند. از گیاهان داخل دریاچه هم می‌توان به نی‌بن در آب و گیاهان غوطه ور