payamvha/North_RAG huggingface dataset:
خاچیک یک نام کوچک ارمنی برای پسران است. این نام کوتاه شده خاچاطور به معنی «صلیب‌کِش» است، یعنی کسی که در آیین کلیسا مسئول حمل صلیب است. کاربردهای نام خاچیک:
سیّد محمود هاشمی شاهرودی (۲۴ مرداد ۱۳۲۷ – ۳ دی ۱۳۹۷) سیاستمدار ایرانی زادهٔ عراق، از مراجع تقلید شیعه، سومین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، پنجمین رئیس قوه قضائیه، رئیس هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه، عضو فقیه شورای نگهبان، نائب‌رئیس اول مجلس خبرگان رهبری، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، عضو مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و مجمع جهانی اهل بیت و رئیس مؤسسهٔ «دائرةالمعارف فقه اسلامی بر طبق مذهب اهل بیت» بود. وی در مرداد ماه ۱۳۹۰، طی حکمی از سید علی خامنه‌ای، به عنوان رئیس هیئت عالی حل اختلاف و
علی خامنه‌ای، به عنوان رئیس هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه منصوب شد و این سمت را تا پایان عمر عهده‌دار بود. هاشمی شاهرودی، سابقه ریاست قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۸ و ریاست مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق را نیز داشت. درتاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ طی حکمی از سید علی خامنه‌ای، هاشمی شاهرودی به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. وی در نجف پس از اتمام دروس سطح حوزه، در دهه ۱۳۵۰ از شاگردان خاص درس خارج فقه و اصول سیدمحمدباقر صدر بود و از وی اجازه اجتهاد اخذ کرد. همچنین از
صدر بود و از وی اجازه اجتهاد اخذ کرد. همچنین از دروس استادان دیگر نظیر سید ابوالقاسم خویی و سید روح‌الله خمینی بهره برد. وی پس از مراجعت به قم از سال ۱۳۵۸ به تدریس خارج فقه و اصول پرداخت. زندگی. تولّد و کودکی. سید محمود هاشمی شاهرودی در ۲۴ مرداد سال ۱۳۲۷ در شهر نجف اشرف و در خانواده‌ای مذهبی چشم به جهان گشود. خانواده. پدر او سید علی حسینی شاهرودی، از استادان و بزرگان حوزه علمیه نجف بود. وی از شاگردان برجسته سید ابوالقاسم خویی بود که بحث‌های اصول و فقه او را به رشته تحریر درآورد. مادرش فرزند سید علی مددی
را به رشته تحریر درآورد. مادرش فرزند سید علی مددی موسوی قائنی از علمای دینی و از اهالی روستای سیدان استان خراسان جنوبی بود. که سالهای متمادی در شهر مشهد، به تدریس در حوزه علمیه و برپایی نماز جماعت در حرم امام رضا می‌پرداخت. سه تن از برادران او به‌نام‌های سید هادی، سید مصطفی و سید محسن، در دوران حکومت بعث عراق دستگیر و اعدام شدند که تا کنون اثری از ایشان یافت نشده‌است. سید مصطفی که سابقه تحصیلات دامپزشکی در دانشگاه بغداد را داشت، توسط نیروهای بعثی عراق دستگیر، شکنجه و روانه زندان شد. در نهایت در سال ۱۹۸۰
شکنجه و روانه زندان شد. در نهایت در سال ۱۹۸۰ میلادی توسط گروهی از افسران سازمان امنیت به سرپرستی «سروان غالب دوری» به نقطه نامعلومی منتقل شد که تا کنون خبری از وی به دست نیامده است. سید هادی که فارغ‌التحصیل دانشکده اصول‌الدین بغداد و مسلط به چهار زبان زنده دنیا بود، در سال ۱۹۸۰ طی دستگیری‌های گسترده مردم عراق توسط حکومت بعث، در محل کارش در بغداد دستگیر و به اداره کل امنیت منتقل شد. وی توسط «سعدون صبری» و «رائد عامر» مورد شکنجه قرار گرفته و کشته شد و تا کنون اثری از او به‌دست نیامده است. سومین برادر وی سید
اثری از او به‌دست نیامده است. سومین برادر وی سید محسن نیز پس از دستگیری محمدباقر صدر، در محل کارش در بغداد دستگیر و زیر شکنجه‌های نیروهای بعثی کشته شد و مانند دو برادر دیگرش تا کنون اثری از او پیدا نشده‌است. سید علی خامنه ای رهبر ایران در پیام تسلیت خود به مناسبت درگذشت سید محمود هاشمی شاهرودی ضمن اشاره به برادران او، از وی با عنوان «برادر سه شهید» یاد کرد. دوران تحصیل. وی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه علویه نجف به پایان رساند و سپس به تحصیلات حوزوی پرداخت. وی با توجه به هوش و توان علمی بالای خود توانست در
وی با توجه به هوش و توان علمی بالای خود توانست در مدتی اندک، دروس دوره سطح را به پایان برساند. پس از آن به درس سید محمدباقر صدر رفت. او تنها شخصی است که از صدر اجازهٔ اجتهاد کتبی دارد. وی در کلاس‌های درس سیّد روح‌الله خمینی و سید ابوالقاسم خویی و سید محمد حسینی شاهرودی هم حضور داشت. فساد مالی. «عباس پالیزدار»، سیاستمدار افشاگر فساد مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی ایران در یک مصاحبه کم‌سابقه، منصوبان «علی خامنه‌ای» را به فساد بسیار گسترده متهم کرد. به گفته او: "معدن طلای موته اصفهان و چند معدن دیگر در اختیار
"معدن طلای موته اصفهان و چند معدن دیگر در اختیار خانواده «هاشمی شاهرودی» قرار گرفته بود."او بعدها این مطالب را گفته هایی از سر عصبانیت خواند. بیماری و سفر به آلمان. هاشمی شاهرودی در اردیبهشت ۱۳۹۶ به‌دلیل بیماری در یکی از بیمارستان‌های تهران مدتی بستری شد. برخی دیگر از مقامات از جمله رهبر ایران از او عیادت کردند. پزشک معالج شاهرودی دلیل جراحی او را «بیماری گوارشی نسبتاً شایع» عنوان کرده‌بود. در دی ماه ۱۳۹۶ پسر شاهرودی اعلام کرد او برای ادامهٔ معالجات به خارج از کشور سفر کرده ولی به کشوری که او به آن رفته
از کشور سفر کرده ولی به کشوری که او به آن رفته اشاره‌ای نکرد. روزنامه "هانوفریشه آلگماینه" در ۴ ژانویه ۲۰۱۸ گزارش داد محمود شاهرودی هم‌اکنون در بنیاد علمی بین‌المللی علوم مغز و اعصاب در هانوفر آلمان به سر می‌برد. سپس خبرگزاری‌ها ضمن تأیید این خبر، عکسی از شاهرودی به‌همراه سمیعی که ریاست این مرکز را بر عهده دارد، منتشر کردند. هم‌زمان تعدادی از ایرانیان مقیم آلمان در برابر کلینیک علوم مغز و اعصاب دست به تظاهرات زدند. پس از این اعتراضات و نقدهای وارد شده به مجید سمیعی پزشک و جراح مغز و اعصاب ایرانی، ایشان با
سمیعی پزشک و جراح مغز و اعصاب ایرانی، ایشان با بخش فارسی بی‌بی‌سی مصاحبه‌ای انجام داد و در آن ادعا کرد که به دلیل دوری از سیاست، وی را نمی‌شناخته‌است. در ادامه هم با انتشار پستی در اینستاگرامش نوشت که «هر پزشکی که در معالجه بیمارش جنس، نژاد، گرایش جنسی، سیاسی یا هر مولفهٔ دیگری را لحاظ کند می‌باید کار طبابت را کنار بگذارد». با بالا گرفتن اعتراض‌ها گزارش شد که فولکر بک، عضو حزب سبزها و نمایندهٔ پیشین پارلمان آلمان، از محمود شاهرودی به صورت رسمی به اتهام «قتل» و «جنایت علیه بشریت» شکایت کرده‌است. اما شکایت
و «جنایت علیه بشریت» شکایت کرده‌است. اما شکایت به سرانجام مشخصی نرسید و هاشمی شاهرودی دو روز بعد خاک آلمان را به مقصد ایران ترک کرد. او بعداً در مصاحبه‌ای اعلام کرد که به اصرار پزشکان به آلمان سفر کرده و خودش مخالف آن بوده‌است. روزنامه‌های «بیلد» و «هانوفرشه آلگماینه» خبر از ابتلای او به تومور مغزی داده‌اند. به گزارش ایرنا، سید محمود هاشمی شاهرودی پس از بازگشت از آلمان در یک نشست خبری گفت: بعدها محمدرضا باهنر، قصور پزشکی دربارهٔ سید محمود هاشمی شاهرودی را افشا کرد، به گفته او در یکی از عمل‌های جراحی که بر
کرد، به گفته او در یکی از عمل‌های جراحی که بر روی هاشمی شاهرودی صورت گرفت، به جای غده؛ کلیه را از بدن او خارج کردند. وخامت حال و درگذشت. در ۲ دی ۱۳۹۷ تعدادی از رسانه‌های فارسی‌زبان حال او را وخیم گزارش کردند. طبق نوشتهٔ ایسنا، شاهرودی پس از ۱۶ تیر ۱۳۹۷ دیگر در جلسات مجمع تشخیص مصلحت حضور نیافت. سید محمود هاشمی شاهرودی در ۳ دی ۱۳۹۷ در بیمارستان خاتم‌الانبیا تهران درگذشت. بلافاصله پس از مرگ او سید علی خامنه‌ای، حسن روحانی، علی لاریجانی و صادق لاریجانی درگذشت او را تسلیت گفتند. تشییع و خاک‌سپاری. مراسم تشییع
او را تسلیت گفتند. تشییع و خاک‌سپاری. مراسم تشییع و اقامه نماز بر پیکر سید محمود هاشمی شاهرودی، صبح روز چهارشنبه ۵ دی ۱۳۹۷ در مصلی تهران برگزار شد. در این مراسم سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی بر پیکر وی نماز اقامه کرد. ظهر همان روز پیکر وی به قم منتقل شده و از مسجد امام حسن عسکری تا حرم فاطمه معصومه تشییع و در مسجد بالاسر در کنار قبور علما به خاک سپرده شد. فعالیت‌ها و آثار. فعالیت‌های سیاسی. در سال ۱۳۵۳، حکومت وقت عراق با حمله به حوزه علمیه نجف، جمعی از علما به ویژه روحانیون ایرانی و شاگردان صدر را
از علما به ویژه روحانیون ایرانی و شاگردان صدر را دستگیر و زندانی کرد. آقای هاشمی شاهرودی از جمله کسانی بود که روانه زندان شد اما پس از مدتی با وساطت مراجع وقت توانست آزاد شود. سید محمود هاشمی شاهرودی پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ در ایران به ایران آمد و رابط سید روح‌الله خمینی و سید محمدباقر صدر گردید و پیام‌های مراجع تقلید ساکن شهر نجف را به روح‌الله خمینی می‌رساند. او همچنین تشکیلاتِ جامعه روحانیت مبارز و مجلس اعلای عراق را به راه انداخت و مدتی آن را مدیریت و سازمان‌دهی کرد. سید محمود هاشمی شاهرودی سال‌ها از
سازمان‌دهی کرد. سید محمود هاشمی شاهرودی سال‌ها از اعضای شورای نگهبان بود تا اینکه با حکم سید علی خامنه‌ای در ۴ مرداد ۱۳۷۸ به ریاست قوه قضائیه ایران منصوب شد و تا سال ۱۳۸۸ این منصب را در اختیار داشت. وی پس از محمد یزدی عهده‌دار این منصب شد. یزدی به مدت ده سال عهده‌دار این منصب بود. از برنامه‌های قوه قضائیه در دوره ریاست هاشمی شاهرودی توسعه قضایی تدوین لوایح قضایی و تأسیس شوراهای حل اختلاف بود. وی در سال ۱۳۷۸ به عضویت شورای عالی انقلاب فرهنگی درآمد و پس از پایان دوره ریاست در قوه قضائیه به عضویت در شورای
پایان دوره ریاست در قوه قضائیه به عضویت در شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب گشت. همچنین در مردادماه سال ۱۳۹۰ سید علی خامنه‌ای در حکمی سید محمود هاشمی شاهرودی را به ریاست هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه منصوب نمود. علی‌اکبر ناطق نوری در خاطراتش مطرح می‌کند: «آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی نه جزء جناح راست و چپ بوده و نه در یک فراکسیونی می‌باشد …» هاشمی شاهرودی به عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی برای رهبری آینده جمهوری اسلامی محسوب می‌شد. برنامه توسعه قضایی. یکی از برنامه‌های قوه
می‌شد. برنامه توسعه قضایی. یکی از برنامه‌های قوه قضائیه در دوره ریاست هاشمی شاهرودی تحت عنوان توسعه قضایی تدوین لوایح قضایی بوده‌است که عبارتند از : در مجلس دهم هشت لایحه در دستور بررسی قرار داشت که عبارتند از لایحه قانون تجارت، لایحه آئین دادرسی تجاری، لایحه اصلاح قانون آیین دادرسی مدنی، لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان، لایحه تشکیل پلیس قضایی، لایحه جامع وکالت، لایحه حمایت از مالکیت صنعتی و لایحه قضازدایی و حذف برخی عناوین مجرمانه از قوانین مؤسس و رئیس هیئت امنا دانشگاه عدالت. وی مؤسس و رئیس هیئت امنای
امنا دانشگاه عدالت. وی مؤسس و رئیس هیئت امنای دانشگاه عدالت نیز بود. آثار. وی در زمینه‌های گوناگون کتاب‌هایی منتشر کرده‌است که برخی از آن‌ها به شرح زیر است: منابع. زندگی‌نامه آیت‌الله لطفعلی لطفیان مدفون در صحن اتابکی حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله قم ۲۳- مؤسسه آموزش عالی حوزوی و پژوهشکده صحیفه سجادیه و رساله حقوقیه ۲۴- کانون فرهنگی بانوی مجتهده معصومه لطفی سرگزی
ریش بُزی یا ریش پروفسوری گونه‌ای از مدل ریش است که در آن، ریشِ روی چانه بلند نگه داشته می‌شود و ریش اطراف چانه تراشیده شود. تاریخچه. این مدل ریش یکی از قدیمی‌ترین انواع ریش است که ریشه‌های آن به یونان باستان و روم باستان بازمی‌گردد در آن زمان برخی مردان ریش خود را به شکل ریش پان یکی از خدایان یونان باستان درمی‌آوردند، با رواج مسیحیت در اروپا کلیسای کاتولیک برای نشان دادن تصویر ظاهری شیطان از تصویر خدای پان استفاده می‌کرد در نتیجه این ریش تا مدت‌ها محبوبیتی نداشت، تااینکه در غرب از اواخر قرن ۱۹ رواج زیادی
نداشت، تااینکه در غرب از اواخر قرن ۱۹ رواج زیادی یافت به‌ویژه در میان فعالان حوزه هنر و سرگرمی مانند موسیقی‌دانان، بازی‌گران تئاتر و هنرمندان سیرک. مدل‌ها. ریش بزی ساده. نوعی ریش بزی که در قسمت چانه و زیر لب ریش وجود دارد. ریش ون دیک. نوعی ریش بزی دارای سبیل با ریشی پرپشت در قسمت چانه نام این مدل از ریش سر آنتونی ون دیک، نگارگر نامدار هلندی سدهٔ هفدهم گرفته شده‌است. ریش بزی کامل. همچنین شناخته شده با نام ریش پروفسوری نوعی ریش بزی است که در آن ریش روی چانه به سبیل متصل می‌شود و تشکیل یک ریش تقریباً دایره ای
سبیل متصل می‌شود و تشکیل یک ریش تقریباً دایره ای شکل را می‌دهد. ریش لندینگ استریپ. نوعی ریش بزی که تنها در قسمت محدودی از چانه ریش به صورت یک خط عمودی وجود دارد.
کنکورد ، یک هواپیمای مسافربری یا ترابری می‌باشد که توسط شرکت بریتیش ایرکرفت با همکاری سود-اویاسیون طراحی و ساخته شده است. این هواپیما در کنار توپولف-۱۴۴، یکی از دو هواپیمای فراصوت ترابری هوایی است که در پروازهای تجاری برای حمل مسافر مورد استفاده قرار گرفت. این هواپیما که محصول مشترک دو کشور فرانسه و بریتانیا است، قادر بود با سرعتی حدود دو برابر سرعت صوت یا عدد ماخ ۲ پرواز کند. هواپیمای کنکورد، با بهره‌گیری از چهار موتور توربوجت با پس‌سوز، قادر به پرواز در سرعت‌های مافوق صوت بود. این موتورهای بسیار قدرتمند،
مافوق صوت بود. این موتورهای بسیار قدرتمند، مصرف سوخت بالایی داشتند. کنکورد یک هواپیمای بال‌دلتا بود و تنها رقیب آن، هواپیمای توپولف-۱۴۴ بود که در ظاهر بسیار به هواپیمای کنکورد شبیه است. کنکورد در سال ۱۹۷۷ بیست و سه میلیون پوند انگلستان قیمت داشت. این هواپیما برای اوّلین‌بار در دوم مارس ۱۹۶۹ به پرواز درآمد و در ۲۱ ژانویهٔ ۱۹۷۶ رسماً آغاز به کار کرد و بعد از حادثهٔ سقوطی که در ۲۵ ژوئیهٔ سال ۲۰۰۰ در پاریس رخ داد و تمام ۱۱۳ سرنشین این هواپیما کشته شدند، سرانجام با توجه به مصرف سوخت بسیار بالا و هزینه‌های تعمیر
با توجه به مصرف سوخت بسیار بالا و هزینه‌های تعمیر و نگهداری زیاد کنکورد، پرواز با این هواپیما دیگر از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه نبود و در نتیجه در بیست‌وچهارم اکتبر ۲۰۰۳ آخرین پرواز این هواپیما انجام شد. به این ترتیب، فعالیت هواپیمای کنکورد در سال ۲۰۰۳ کاملاً متوقف شد و مدل‌های تولیدشده، اکنون در اختیار موزه‌های هوایی در جهان هستند. هواپیمای کنکورد در ایران. در سال ۱۹۷۳ میلادی (خرداد ۱۳۵۱) هواپیمای کنکورد نخستین پروازش به خاورمیانه را با پرواز به فرودگاه مهرآباد تهران انجام داد. در سال ۱۹۷۲، دولت ایران ۳
تهران انجام داد. در سال ۱۹۷۲، دولت ایران ۳ فروند هواپیمای کنکورد برای هواپیمایی ملی ایران (هما) سفارش داد. این اوّلین سفارش قطعی بود که کنسرسیوم انگلیسی-فرانسوی آن موفق به دریافتش شد و به این ترتیب هما را در صف مقدم پروازهای زبرصوت مسافری جهان قرار داد. با وقوع انقلاب ۵۷ ایران، همهٔ این سفارش‌ها لغو شدند. سوانح. پرواز ۴۵۹۰ ایرفرانس یک پرواز چارتر بین‌المللی از فرودگاه شارل دوگل پاریس به فرودگاه بین‌المللی جان اف کندی در نیویورک بود که توسط هواپیمای کنکورد انجام می‌شد. بعدازظهر روز سه‌شنبه، ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۰،
انجام می‌شد. بعدازظهر روز سه‌شنبه، ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۰، در ساعت ۱۶:۴۴:۳۱ به وقت محلّی، هواپیمای کنکورد، به سریال F-BTSC هنگام برخاستن از باند فرودگاه، پس از برخورد با قطعات فلزی افتاده‌شده بر روی باند، دچار ترکیدگی تایر شد و تکّه‌های لاستیک، با سرعت و قدرت زیادی به قسمت زیرین بال چپ و به محل سیستم ارابه فرود هواپیما، پرتاب شد. همهٔ مهندسان هواپیمای کنکورد بعد از ۵۲ روز فهمیدند که علّت سانحه چه بوده است. قبل از برخاستن کنکورد یک هواپیمای مک دانل داگلاس دی سی-۱۰ از باند فرود برخاسته بود. بعد از برخاستن دی‌سی-۱۰ یک
باند فرود برخاسته بود. بعد از برخاستن دی‌سی-۱۰ یک تکّه از موتور سمت چپ جدا شد و روی باند فرودگاه افتاد. هنگام تیک‌آف کنکورد، چرخ سمت چپ روی این تکّهٔ جداشده از دی‌سی-۱۰ رفت و لاستیک ترکید و یکی از تکّه‌های لاستیک، به یکی از مخازن سوخت برخورد کرد و این موضوع باعث ایجاد موج در مخزن سوخت شد. مخزن سوخت که از استحکام خوبی برخوردار نبود، سوراخ شد و سوخت از داخل به بیرون ریخت و باعث آتش‌سوزی شدید در قسمت چپ هواپیما گردید. وقتی کنکورد از باند فرود بلند شد، خدمهٔ پرواز دیگر نتوانستند آن را کنترل کنند و هواپیما با
دیگر نتوانستند آن را کنترل کنند و هواپیما با برخورد به یک هتل، سقوط کرد. در این سانحه، تمام مسافران و خدمه و چهار کارمند هتل جان باختند.
اوش (تلفظ: اُش، ) شهری در قرقیزستان است که در دره باستانی فرغانه واقع شده و از سال ۱۹۳۹ مرکز استان اوش است. این شهر در حدود ۵ کیلومتری مرز ازبکستان قرار گرفته است. جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۱ بالغ بر ۳۲۲۱۶۴ نفر بوده است. اوش دومین شهر بزرگ قرقیزستان است که در دره فرغانه جنوب کشور قرار دارد و اغلب به عنوان «پایتخت جنوب» نامیده می‌شود. اوش قدیمی‌ترین شهر در قرقیزستان است (تخمین زده شده‌است که بیش از ۳۰۰۰ سال پیشینه دارد). جمعیت اوش حدود ۲۸۲ هزار نفر (در سال ۲۰۱۷) است که از اقوام مختلف شامل ازبک‌ها، قرقیزها،
است که از اقوام مختلف شامل ازبک‌ها، قرقیزها، روس‌ها، تاتارها، اویغورها، تاجیک‌ها، آذربایجانی‌ها، قزاق‌ها و دیگر گروه‌های قومی کوچکتر تشکیل شده است. البته اکثریت جمعیت شهر را ازبک‌ها تشکیل میدهند. این شهر در ارتفاع ۸۷۰ تا ۱۱۰۰ متری از سطح دریا، بر کران رود آق‌بورا که از دامنه‌های کوه آلای سرچشمه می‌گیرد قرار دارد. رودخانه آق‌بورا از میان این شهر می‌گذرد و شهر را در دو سمت راست و چپ خود به دو بخش تقسیم می‌کند. در قدیم بخش عمده شهر در ساحل سمت چپ در دامنۀ کوه سلیمان (که از مکان‌های زیارتی آسیای مرکزی به حساب
سلیمان (که از مکان‌های زیارتی آسیای مرکزی به حساب می‌آمد) قرار می‌گرفت و کاروانسرای شهر هم در همین بخش جای داشت. در ادبیات فارسی نیز به این شهر اشاره شده‌است، برای نمونه دو بیت زیر به ترتیب از سوزنی سمرقندی و حمید بلخی شاهد آورده می‌شود: تاریخ. در منابع اوش در شمار شهرهایی یاد شده‌است که در اواخر هزاره دوم و ابتدای هزاره یکم پیش از میلاد از فرهنگ پیشرفته‌ای برخوردار بودند. چه بسا این منطقه نیز مانند دیگر مکان‌های فرغانه، در پرورش اسب پرآوازه بوده‌است. تاریخ اوش در بسیاری موارد با تاریخ فرغانه درآمیخته است.
اوش در بسیاری موارد با تاریخ فرغانه درآمیخته است. حکمرانان فرغانه در برابر حمله عرب سرسختانه پایداری کردند. این شهر در سده نهم هجری تا پیش از پیدایش راه‌های دریایی، بر سر راه‌های بازرگانی چین و هند واقع بود و همچنین انبار کالاهایی بود که از باختر آسیا و اروپا به چین و هند می‌بردند یا از چین و هند می‌آوردند. اوش در میانه‌های سده هجدهم، بیش از آنکه لایق نام شهر باشد، یک اقامتگاه برای قبایل قرقیز به حساب می‌آمد، چنان‌که آورده‌اند، «قرقیزها در شهر اوش قشلاق می‌کنند، به کار کشاورزی مشغول می‌شوند و به جستجوی
می‌کنند، به کار کشاورزی مشغول می‌شوند و به جستجوی دام‌های خود می‌پردازند». این شهر فاقد برج و باروی محکم بوده، طوری‌که حتی پژوهش‌های باستان‌شناسی هم نتوانسته چنین ویژگی‌هایی را برای آن تأیید کند. به استثنای مدرسه عالم بیگ (آن هم متعلق به میانه قرن نوزدهم) شهر اوش فاقد بناهای قابل توجه و باشکوه است، مقبره منتصب به آصف بن برخیا، مزارهای ایشان بلخی و ارسلان باب، مقبره خانوادگی قربان‌جان (از نخبگان سیاسی قرقیزهای نیمه‌یکجانشین) و مسجد راوات عبداالله خان، حداکثر چیزهایی هستند که شهر دارد. در دهه ۶۰ قرن نوزدهم
چیزهایی هستند که شهر دارد. در دهه ۶۰ قرن نوزدهم پس از مدت‌ها حاکمیت خانات خوقند بر این شهر، اوش ۶ مدرسه و ۱۴۷ مسجد داشت. اوش شهر بسیار مهمی در مقیاس خانات خوقند به حساب می‌آمد و مسکن نخبگان سیاسی قرقیز و قبایل تحت فرمان آنها بود. اوش در ۱۸۷۶ به امپراتوری روسیه پیوست. تخت سلیمان. وامبری نام دیگر اوش را تخت سلیمان یاد کرده‌است و گفته‌است هر ساله شمار فراوانی زایر به آنجا روی می‌آورند. گویا این همان بنای یادبودی است که اسکندر مقدونی در اوش، واپسین نقطه از متصرفات خاوری‌اش، برپا کرد. بر پایه داستانی در
از متصرفات خاوری‌اش، برپا کرد. بر پایه داستانی در افسانه‌ها آمده‌است پس از اینکه آصف بن برخیا دستیار سلیمان نبی می‌میرد، سلیمان دستور داد وی را در پای کوهی معروف به کوه سلیمان در اوش دفن کنند. این مقبره که در قرن هفدهم در پای کوه سلیمان در اوش ساخته شده اکنون بخشی از مجتمع موزه ملی باستان‌شناسی است. تخت سلیمان که مردم محلی آن را سلیمان-تو نیز می‌نامند به معنای تخت پادشاهی حضرت سلیمان است. یونسکو در سال ۲۰۰۹ این کوه که تقریباً ۲۰۰ متر ارتفاع دارد و دارای پنج قله است را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد.
پنج قله است را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد. بازدیدکنندگان ابتدا یک سازه ۷ در ۹ متری می‌بینند که گنبدی بر روی آن قرار دارد که قطر آن ۴٫۵ متر است. در داخل آن، یک ورودی دارای تورفتگی و بسیار مزین و یک فضای داخلی به شکل هشت‌وجهی با ارتفاع ۲ متر دیده می‌شود.
بهرام بیضایی (یا بیضائی، زادهٔ ۵ دیِ ۱۳۱۷) نویسنده و کارگردانِ ایرانیِ فیلم و نمایش است. از کارهای دیگرش می‌شود تدوین و تهیهٔ فیلم، شاعری، مقاله‌نویسی، ترجمهٔ چند نمایشنامه، پژوهشِ تاریخی و ادبی و استادی در دانشگاه را برشمرد. بیضایی از فیلم‌سازانِ صاحبِ سبک و معتبر و از نویسندگان و متفکّرانِ برجستهٔ نمایش و ادبیاتِ نوینِ فارسی به‌شمار می‌رود. بعضی از نمایشنامه‌هایش به زبان‌های دیگری ترجمه و در آسیا و اروپا و آمریکا و استرالیا چاپ و اجرا شده است. ده فیلمِ بلند و چهار فیلمِ کوتاه و کمابیش هفتاد کتاب و چهارده
و چهار فیلمِ کوتاه و کمابیش هفتاد کتاب و چهارده نمایش بر صحنه‌های شهرهای مختلفِ ایران و گاه غیر از ایران از سالِ ۱۳۴۱ به بعد بخشِ عمدهٔ کارنامهٔ هنریِ بیضایی را تشکیل می‌دهد. بسیاری از نمایشنامه و نمایش و فیلمِ "مرگ یزدگرد" را شاهکارِ او دانسته‌اند. بیضایی در تهران در خانواده‌ای «اهل شعر و سخن و ادب» به دنیا آمد. در کودکی اغلب از مدرسه به سینما می‌گریخت و فیلم تماشا می‌کرد. سالِ ۱۳۳۰، با خودکشیِ صادق هدایت، با کار و سرگذشتِ هدایت آشنا شد و از او تأثیر گرفت. سالیانی بعد از آن از دانشجوییِ ادبیاتِ فارسیِ
سالیانی بعد از آن از دانشجوییِ ادبیاتِ فارسیِ دانشکدهٔ ادبیاتِ دانشگاهِ تهران کناره‌گرفت؛ ولی حاصلِ پژوهش‌هایش را به صورتِ کتابِ "نمایش در ایران" منتشر کرد، که یگانه تاریخنامهٔ مهمِّ نمایشِ ایرانی شد. هم‌زمان به نمایشنامه‌نویسی گرایید، آن هم با بهره گرفتن از شیوه‌های تعزیه که نیاکانش در آران برپا می‌کردند. بیشترِ نخستین نمایشنامه‌هایش – مانندِ "پهلوان اکبر می‌میرد" – با نمایشِ گروهِ هنرِ ملّی کامیابی یافت؛ هرچند گاهی چپی‌ها و گاهی راستی‌ها کارش را سخت نکوهیدند. سالِ ۱۳۴۴ با منیراعظم رامین‌فر ازدواج کرد.
سالِ ۱۳۴۴ با منیراعظم رامین‌فر ازدواج کرد. بیضایی در اوایلِ دههٔ ۱۳۴۰ «هم با» گروهِ طرفه «بود و هم نبود»، و از هنگامِ تشکیلِ کانونِ نویسندگانِ ایران از بنیان‌گذارانش و، از جمله به همین خاطر، دچارِ بدگمانیِ ساواک بود. او سالِ ۱۳۵۷ از کانون کناره‌گرفت. دههٔ ۱۳۵۰ را به استادی در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاهِ تهران و نیز فیلم‌سازی گذرانید. سالِ ۱۳۵۸، پس از ده سالی که نمایشی اجرا نکرده بود، "مرگ یزدگرد" را بر صحنه برد؛ که در ۱۳۶۰، سالِ اخراجش این بار از کرسیِ استادیِ دانشگاهِ تهران، فیلم هم شد. پس از نمایشِ
استادیِ دانشگاهِ تهران، فیلم هم شد. پس از نمایشِ "مرگ یزدگرد" تا هجده سال امکانِ کارِ تئاتری نیافت؛ هرچند − «با تمام فشارها و سختی‌هائی که دولت برایش ایجاد می‌کرد» − توانست چند فیلم بسازد. سالِ ۱۳۷۱، که چند سالی از جدایی از همسرش می‌گذشت، با مژده شمسایی ازدواج کرد. از سالِ ۱۳۷۶ دوباره کارِ تئاتر دست داد و بیضایی به شوقِ نمایش از اقامتِ کوتاهش در استراسبورگ دست شست و تا ۱۳۸۶ به تفاریق توانست برای چند نمایش و فیلم و کتاب پروانه بگیرد؛ هرچند، گاه نمایشی از صحنه پایین کشیده شد، فیلمی گرفتارِ سانسور شد یا کتابی
پایین کشیده شد، فیلمی گرفتارِ سانسور شد یا کتابی در محاقِ توقیف ماند. سالِ ۱۳۸۹ به استادیِ دانشگاهِ استنفورد به آمریکا رفت. این هجرت دیرانجام‌ترین اقامتِ بیضایی دور از ایران بوده. او در آمریکا نیز پرکار بوده و، غیر از تدریس، به نوشتن و نمایش پرداخته است. بیضایی، با نویسندگانی چون اکبر رادی و فیلم‌سازانی چون ناصر تقوایی و دیگرانی، در دگرگونیِ نمایش و سینما در ایران نقشِ مهمّی داشته است. او بارها در رأی‌گیری از ناقدانِ سینماییِ ایران برترین کارگردانِ تاریخِ سینمای ایران شناخته شده. "باشو، غریبه‌ی کوچک"، که
سینمای ایران شناخته شده. "باشو، غریبه‌ی کوچک"، که اغلب برترین فیلمِ تاریخِ سینمای ایران شناخته شده، و "سگ‌کُشی"، که پرفروش‌ترین فیلمِ سالِ ۱۳۸۰ ایران شد، دو تا از برجسته‌ترین فیلم‌های بیضایی است. بعضِ تاریخ‌نگارانِ سینما سرآغازِ کارِ فیلم‌سازانی از نسلِ بیضایی و بنیانگذارانِ دیگرِ کانونِ سینماگرانِ پیشرو را سرآغازِ فصلِ جدیدِ سینمای ایران دانسته‌اند که «موجِ نو» نامیده‌اند؛ و فیلم‌های دههٔ ۱۳۵۰ بیضایی مانندِ "غریبه و مه" و "کلاغ" را در این جریانِ سینمایی گنجانیده‌اند. در تئاتر نیز اغلب او را مهم‌ترین
گنجانیده‌اند. در تئاتر نیز اغلب او را مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسِ تاریخِ ادبیاتِ فارسی گفته‌اند که، با نمایشنامه‌هایی چون "هشتمین سفر سندباد" و "ندبه" و نمایش‌هایی چون "مرگ یزدگرد" و "اَفرا"، همراهِ چند هم‌روزگارش گونهٔ نمایشنامه را در زبانِ فارسی به «فرازهای در خورِ اعتنا» و نمایش را به پایه‌ای استوار رسانید تا روزگارِ زرّینِ دههٔ ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ در نمایشِ ایران به حصول پیوست. واروژ کریم مسیحی، رضا قاسمی، سوسن تسلیمی، پرویز شهبازی و شماری دیگر از سینماگران و اهلِ نمایش و هنرمندان و اندیشه‌وران از بوده‌اند.
اهلِ نمایش و هنرمندان و اندیشه‌وران از بوده‌اند. بیضایی فقط فیلم‌نامه‌های خود را به فیلم درآورده و – به استثنای "بانو آئویی" و با وجودِ میل به نمایشِ کارهایی از زآمی موتوکیو و اکبر رادی و ویلیام شکسپیر – همواره نمایشنامه‌های خود را به نمایش درآورده است. او تهیه‌کننده و تدوین‌گر و طرّاح و کارگردانِ بیشترِ کارهای نمایشیِ خود بوده است. تأثیرِ بیضایی را بر اندیشه و هنرِ آزاد در ایران چشمگیر شمرده و او را در زمانِ زندگیِ خودش «با فردوسی قیاس کرده‌اند یا . . . وارثِ فردوسی، یا فردوسیِ معاصر، خوانده‌اند.» زندگی و
فردوسی، یا فردوسیِ معاصر، خوانده‌اند.» زندگی و زمانه. سال‌های آغازین: مدرسه، سینما، "شاهنامه"، دانشگاه، کار، تعزیه. بهرام بیضایی در ۵ دیِ ۱۳۱۷ در تهران زاده شد. مادرش نیّره موافق نام داشت و پدرش میرزا نعمت‌الله بیضائی آرانی، متخلّص به «ذکائی» و کوچک‌ترین برادرِ ادیب بیضائی، بود. نامِ «بیضایی» (یا «بیضائی») از تخلّصِ ادیب آمده: که ذکایی نیز، همچو دیگر بازماندگان، با آغازِ صدورِ سجل همچون نامِ خانوادگی برگزید. در هنگامِ تولّدِ بهرام پنج سالی می‌شد که ادیب مرده بود، ولی اعمامِ دیگرش که شاعرپیشه بودند زنده
مرده بود، ولی اعمامِ دیگرش که شاعرپیشه بودند زنده بودند. مادرش آورده که هنگامی که او متولّد شد عموهایش از آران به تهران رفته بودند. یکی از ایشان چون نوزاد را در گهواره دیده گفته «بهرامْ پسر که زادهٔ شیر استی» و دیگری ادامه داده که «پیداست ز عارضش جهانگیر استی»! بهرام بیضایی پدربزرگ و مادربزرگِ پدریِ خود را ندید، ولی پدربزرگ و مادربزرگِ مادریش در کودکیِ او زنده بودند و برش اثر گذاشتند. مادربزرگش برای او و خواهرِ یک سال بزرگ‌ترش قصّه می‌گفت، از جمله داستان‌های امیر ارسلان و سلطان مار. در کودکیِ این خواهر و
امیر ارسلان و سلطان مار. در کودکیِ این خواهر و برادر پدرشان به زندان افتاد و، تا محاکمه و تبرئه شود، سل گرفت. این دوره به تنگدستی و دشواری گذشت. پیشینهٔ شاعری در خانوادهٔ بیضایی همچنین آمیخته به نمایش، چراکه از زمانِ ابن روح مردانِ این خانواده تعزیه‌گردان بودند. وطنِ پیشینیانِ خانوادهٔ بیضایی آرانِ کاشان است. میانِ پنج برادر و یک خواهر، ذکایی کوچک‌ترین و ادیب بیضایی بزرگ‌ترین فرزندانِ میرزا محمّدرضا، متخلّص به ابن روح (۱۲۸۸–۱۲۳۷)، و طیّبةالنسا خانم (از خانوادهٔ علمای آران؛ متوفّی به سالِ ۱۳۱۳) هستند؛ و ابن
علمای آران؛ متوفّی به سالِ ۱۳۱۳) هستند؛ و ابن روح فرزندِ کوچک‌ترِ ملّا محمّد فقیه آرانی متخلّص به روح‌الأمین (زادهٔ حوالیِ ۱۱۸۸). شجرهٔ مختصرِ تبارِ این خانوادهٔ شاعرپیشه و تعزیه‌گردان – که از بیشترشان آثارِ منظوم و گاه منثور بر جاست – از این قرار است: بهرام بیضایی در تهران از زادگاهِ پدرانش به دور بود و نیز از درس‌های قدیمه و تعزیه که در این خانواده ارثی به‌شمار می‌آمد. حوالیِ پایانِ جنگِ دوّمِ بین‌الملل نامش را در مدرسه نوشتند و با آموزشِ نوین پرورش یافت. در مدرسه شاگردِ زرنگی نبود؛ ولی گروهی از