payamvha/North_RAG huggingface dataset:
یافته است. واژه میناب، در گذشته به جهت شفافیت آب رود میناب، مینا آب بوده، که به مرور زمان و به دلیل دگرگونی، حرف «آ» از بین رفته و به شکل میناب درآمده است. مردم محل بر این باورند که در روزگاران کهن، دو خواهر به نام‌های «بی‌بی مینو» و «بی‌بی نازنین» این شهر را پایه‌گذاری کرده‌اند. ناحیه میناب از دیرباز نه تنها به نام‌های گوناگون، نظر جهانگردان را به خود جلب کرده، بلکه دست‌خوش یورش‌های ویران‌گر نیز بوده است. در محل امروزی میناب، شهری آباد، که مرکز ایالت هرمز کهنه بوده، قرار داشته که تیمورلنگ با یورش وحشیانه
کهنه بوده، قرار داشته که تیمورلنگ با یورش وحشیانه خود، آن را خراب کرده و هفت دژ استوار آن را نیز ویران ساخته است. یکی از دژهای ویران شده شهر به نام دژ «بی بی می نو»، که همان «بی‌بی مینو» باشد، در گوشه شرقی شهر بازمانده است و به این دژ «هزاره» هم می‌گویند. از بازمانده‌های تاریخی این شهر، دژ میناب است، که شهر میناب بر دامنه آن بنا شده است. این دژ تا اواخر دوران قاجاریه، مرکز حکومت بوده و اکنون خرابه‌ای بیش نیست. مردم‌شناسی. قومیت مردم میناب عمدتاً از اقوام فارسی‌زبان تشکیل شده است. موقعیت جغرافیایی. شهرستان
تشکیل شده است. موقعیت جغرافیایی. شهرستان میناب از شمال با شهرستان رودان، از شمال غربی با شهرستان بندرعباس، از شرق با شهرستان منوجان استان کرمان، از جنوب تا جنوب شرقی با شهرستان بشاگرد، از جنوب غربی با شهرستان سیریک و از غرب با خلیج فارس همسایه است. تقسیمات کشوری. شهرستان میناب دارای ۶ بخش، ۱۳ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است: جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان میناب برابر با ۲۵۹٬۲۲۱ نفر بوده است.
شهرستان ایرانشهر یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان ایران است. مرکز این شهرستان، شهر ایرانشهر است. جمعیت. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۹۳٬۷۵۷ نفر بوده است. جغرافیا. شهرستان ایرانشهر با مساحت ۱۶۶۴۸ کیلومتر مربع در مرکز استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان ۳۲۱ کیلومتر است. این شهرستان از شمال به شهرستان‌های خاش و زاهدان، از جنوب شرقی به شهرستان سرباز، از جنوب غربی به شهرستان نیکشهر، از شرق به شهرستان مهرستان،از شمال غربی به
نیکشهر، از شرق به شهرستان مهرستان،از شمال غربی به شهرستان ریگان در استان کرمان و از غرب به شهرستان‌های بمپور و دلگان منتهی می‌شود. سرچشمه رودخانه و منتهی به رودخانه‌های کاجو – باهو و رابیچ در این شهرستان واقع می‌باشد. آب این شهرستان از طریق ۱۰۴۲ حلقه چاه ۱۳ رشته قنات ---رشته چشمه با میزان آبدهی ۵/۹۵ میلیون متر مکعب و رودخانه‌های کاجو با میزان آبدهی ۵۰۰ میلیون متر مکعب به‌طور متوسط سالانه تأمین می‌شود. شهرستان ایرانشهر دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک می‌باشد. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۵/۱۰۵ میلی‌متر
میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۵/۱۰۵ میلی‌متر و متوسط دمای آن در سال ۸۲ از ۲/۴۷ الی ۲/۲- درجه سانتی گراد در تغییر است. تقسیمات کشوری. شهرستان ایرانشهر دارای ۳ بخش،۶ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است: کشاورزی و منابع طبیعی. در سال زراعی ۸۳–۱۳۸۲ سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان ایرانشهر بالغ بر ۳۸۰۸۴ هکتار بود که ۷/۲۳ درصد از سطح کشت زیر کشت استان را تشکیل می‌داد. از این مقدار ۲۵ درصد به کشت باغات و۷۵ درصد به زراعت‌های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی شهرستان غلات می‌باشد. طی همان سال، ۱۵ واحد
زراعی شهرستان غلات می‌باشد. طی همان سال، ۱۵ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده است. همچنین میزان تولید شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ و عسل به ترتیب ۵/۱۵، ۱/۳، ۶/۰و۰۰۲/۰ هزار تن بوده است. لازم است ذکر شود این شهرستان دارای ۴۴ واحد پرورش ماهی با تولید ۱۳۲هزار تن می‌باشد. صنعت و معدن. تعداد صنایع موجود شهرستان ایرانشهر ۷۶ واحد می‌باشد که تعداد – واحد آن در نقاط روستایی و تعداد – واحد بقیه در نقاط شهری مستقر می‌باشند. در سال ۱۳۸۲ تعداد ۲ کارگاه فعال مسئولیت استخراج معادن را به عهده داشته
فعال مسئولیت استخراج معادن را به عهده داشته که عمده‌ترین معادن موجود در سطح این شهرستان عبارت‌اند از: آهک – مرمر – منگنز – تالک – (صادره در سال ۸۳) سهم شهرستان از کارگاه‌های معدنی فعال استان ۳/۱۳ درصد می‌باشد. همچنین نیروگاه سیکل ترکیبی ایرانشهر از منابع تأمین انرژی در این شهرستان است. ادارات کل. در شهرستان چابهار ۴ اداره کل مدیریت ادارت مربوطه در جنوب استان را برعهده دارند شامل اداره کل راه و شهرسازی جنوب استان سیستان و بلوچستان ، اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای جنوب ، فرماندهی انتظامی جنوب استان و
نقل جاده‌ای جنوب ، فرماندهی انتظامی جنوب استان و دانشکده علوم پزشکی ایرانشهر حضور دارند.
شهرستان خاش یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان در ایران است. این شهرستان در محدوده سرحد بلوچستان و مرکز این شهرستان، شهر خاش است. موقعیت جغرافیایی. شهرستان خاش از شمال با شهرستان میرجاوه، از غرب با شهرستان تفتان، از جنوب غربی با شهرستانهای ایرانشهر و مهرستان، از جنوب با شهرستان سیب و سوران و از جنوب شرقی با شهرستانهای سراوان و گلشن همسایه است. پیشینه نام. واش نام قدیمی این شهرستان است که در سال ۱۳۰۸ توسط رضاشاه به خاش تغییر یافت. واش کلمه ای به زبان بلوچی و به معنی وش، شیرین و خوش است. دهخدا در لغت
بلوچی و به معنی وش، شیرین و خوش است. دهخدا در لغت نامه اش دربارهٔ معنی خاش می‌نویسد: خاش: خوش آب و هوا. تقسیمات کشوری. شهرستان خاش دارای ۳ بخش، ۸ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است: عوارض طبیعی. ارتفاعات، رودخانه‌ها، قنات‌ها، چاه‌های آب، چشمه‌ها (اعم از فصلی و غیر فصلی) و کوه تفتان، از نظر تقسیم‌بندی حوزه‌ای آبریز ایران، شهرستان خاش را به ۵ محدوده مطالعاتی تقسیم کرده که قسمت‌هایی از ۳ حوزه آبریز اصلی یعنی حوزه‌های کویر لوت، جازموریان و ماشکید (ماشکیل) را در بر می‌گیرد. این محدوده‌ها عبارت‌اند از: در این شهرستان
این محدوده‌ها عبارت‌اند از: در این شهرستان تقریباً تمام بهره‌برداری آب توسط منابع آب زیرزمینی صورت می‌گیرد و رودخانه‌های منطقه عموماً فصلی می‌باشند. آب و هوا. خاش به سبب ارتفاع بلند از سطح دریا از آب و هوای مطلوب تری نسبت به سایر نقاط استان سیستان و بلوچستان برخوردار است. به‌طور کلی شهرستان خاش دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد. میانگین بارش سالانه در این شهرستان حدود ۱۰ میلی‌متر و دمای آن در زمستان‌های سرد به ۱۰ درجه زیر صفر می‌رسد اما به‌طور عادی سردترین روزهای سال در خاش ۵ درجه زیر صفر و گرمترین روزهای
روزهای سال در خاش ۵ درجه زیر صفر و گرمترین روزهای تابستان دمای ۴۰ درجه سانتی گراد است. پیشینه تاریخی. خاش امروزی در نزدیکی شهر قدیمی خاش قرار دارد که تاریخ پیدایش آن به پیش از حکومت نادرشاه می‌رسد. این شهر تا قبل از نادرشاه به علت ناامنی چندان اعتباری نداشت اما نادر شاه ضمن سرکوبی راهزنان، این منطقه را امن کرد و بعدها قلعه‌هایی ساخته‌شد و بدین‌ترتیب خاش رو به توسعه و آبادانی گذاشت و از شکل یک روستا خارج شد و آرام‌آرام سیمای شهر به خود گرفت. جمعه خونین خاش. جمعه خونین خاش به درگیری‌های ۱۳ آبان ۱۴۰۱ بین مردم
خونین خاش به درگیری‌های ۱۳ آبان ۱۴۰۱ بین مردم معترض خاش و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در میانهٔ خیزش سراسری ایران گفته می‌شود. مولوی عبدالحمید، امام جمعه زاهدان، در بیانیه‌ای اعلام کرد در این حادثه دست‌کم ۱۸ نفر کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند. عفو بین‌الملل در گزارشی شمار کشته‌شدگان را ۱۸ نفر در یک روز اعلام کرد که نیروهای امنیتی در سرکوب مردم از «گلوله‌های جنگی مرگبار» استفاده کرده‌است. مردم‌شناسی. مردم شهرستان خاش بلوچ و به زبان‌ بلوچی (سرحدی و مکرانی) تکلم می‌کنند و مذهب آنها نیز اهل سنت است.
مکرانی) تکلم می‌کنند و مذهب آنها نیز اهل سنت است. جمعیت. براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان خاش برابر با ۱۲۸٬۴۰۸ نفر بوده‌است. گردشگری. کوه بیرک واقع در ایرندگان، مسجد جامع، سرو کهنسال سنگان، قلعه ایرندگان، قلعه حیدرآباد، قلعه روستای ناصری، قلعه کمال‌آباد، قلعه عباس‌آباد، رودخانه ایرندگان، رودخانه کارواندر، رودخانه مرنتاک، غار گواتامک ایرندگان، غار صداکی ایرندگان، تنگه سک ایرندگان، بازارچه سرپوشیده، مناره مسجد جامع روستای تاریخی کولکو کوه تفتان، روستای روپس، هفتاد ملا، کوه شاه خفته
کوه تفتان، روستای روپس، هفتاد ملا، کوه شاه خفته و… آداب رسوم. زندگی قوم بلوچ آمیخته از عقاید و باورهایی است که رشته در سنتی دیرین دارند. کمتر می‌توان دید مراسم یا آئینی با موسیقی بلوچی همراه نباشد. در موسیقی محلی آوازهایی مانند نازینک در مراسم عروسی و آواز نعت که مدح رسول مکرم اسلام استفاده قرار می‌گیرد. برخی از این مراسم‌ها و آئین‌ها عبارتند از: - لیکو و زهیروک: آوازهایی هستند که در مرگ یا فراق بستگان خوانده می‌شود. زهیروک در بدو امر توسط زنان در حین کارهای روزمره خوانده می‌شود. امروزه لیکو و زهیروک
کارهای روزمره خوانده می‌شود. امروزه لیکو و زهیروک (مودگ/موتک) توسط مردان و به همراهی قیچک (سرود/سروز) اجرا می‌شود. - شعر: عبارت است از آوازی که مضمون آنرا داستانهای حماسی، عشقی، وقایع تاریخی، و پند و اندرز در ادبیات بلوچی تشکیل می‌دهد. همانند درگیری قوم بلوچ با قشون انگلیس، جیندخان و داستان میرقنبر و چاکر و گوهرام. در شهرستان خاش، لباس مردان لباس بلوچی هست که متشکل از پیراهن دراز و یقه باز، شلوار گشاد، دستار (لنگ) و جلیقه (باسکت)، و بعضاً کلاه است لباس زنان هم پیراهن بلندی است که با سوزندوزی در قسمت‌های
هم پیراهن بلندی است که با سوزندوزی در قسمت‌های سرآستین، جیب (گپتان)، دم پا و سرسینه تزئین شده‌است. خوراک. قوت غالب شهرستان غذاهای متکی بر نان بوده و غذاهای بومی و محلی شهرستان نظیر تنورچه، خورشت اناردانه، کشک محلی، گندم شیر، سبزک، ترشک، راپنگ، مالیدگ، گوین و … با چاشنی‌هایی نظیر آچار، رب انار و انار دانه زبانزد عام و خاص است. بطوریکه شهرستان خاش را با غذاهای موصوف می‌شناسند. غذاهای محلی شهرستان خاش همواره در جشنواره محلی و استانی تهیه و به نمایش گذاشته می‌شوند. صنعت و معدن. بزرگترین معادن در اطراف شهر خاش
صنعت و معدن. بزرگترین معادن در اطراف شهر خاش قرار دارد معادن طلای کوه تفتان که بیشترین ذخایر با بیش از ۴۸هزار تن ذخایر طلا را در خود جای داده است. و جوانان محلی زیادی در آنجا مشغول به کار هستند زیر نظر شرکت توسعه معادن پارس تامین(شستا) تعداد صنایع موجود شهرستان خاش، ۳۱ واحد می‌باشد. در سال ۱۳۸۲ تعداد ۳ کارگاه فعال، مسئولیت استخراج معادن را به عهده داشته که عمده‌ترین معادن موجود در سطح این شهرستان عبارت‌اند از: آهک، مارن پوزولان، سنگ لاشه معادن ساختمانی، تالک، کرومیت، مس، آهن و…؛ سهم شهرستان از کارگاه‌های
کرومیت، مس، آهن و…؛ سهم شهرستان از کارگاه‌های معدنی فعال استان ۲۰٪ می‌باشد که از این حیث در رتبه اوّل استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. میزان تولیدات اسمی سالانه گروه معدنی غیر فلزی ۵۰/۰۰۰ تن می‌باشد که ۴۱/۲٪ تولیدات معدنی کل استان را به خود اختصاص داده و از این حیث، در رتبه اوّل استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. همچنین شرکت سیمان خاش یکی از بنیادی‌ترین شرکت‌های سیمانی کشور در این شهر قرار دارد
شاهپور قریب (۱۹ آذر ۱۳۱۱ در سمنان – ۱۶ خرداد ۱۳۹۱ در تهران) کارگردان و هنرپیشه ایرانی بود. زندگی. شاپور قریب در سال ۱۳۱۱ در سمنان به دنیا آمد. او از پانزده سالگی فعالیت خود را در زمینه تئاتر آغاز کرد. در فیلم "موطلایی شهر ما" دیالوگ نوشت، سپس دستیار مهدی امیرقاسم خانی شد. در فیلم "چرخ بازیگر" نیز که به کارگردانی مهدی امیرقاسم خانی بود علاوه بر نوشتن بیشتر پرده‌ها، موفق به بازی گرفتن از بازیگران شد که پس از آن طرز کار وی مورد توجه قرار گرفت. سپس با دستیاری جلال مقدم در فیلم سه دیوانه فعالیت هنری خود را ادامه
مقدم در فیلم سه دیوانه فعالیت هنری خود را ادامه داد و پس از بیست و اندی سال کار در تئاتر و سینما نخستین فیلم سینمایی خود را ساخت. وی در دورانی که فشار زندگی او را در تنگنا گذاشت، از تهران به مشهد رفت و سال‌ها با خانواده‌اش، در مشهد زندگی کرد. اصغرفرهادی که سال‌ها پیش فیلمنامه او را شاپور قریب کارگردانی کرده بود، هم در جشن سینمای ایران از وی یاد کرد و جوایز نقدی‌اش را به او اهدا کرد، و هم پس از گرفتن جایزه اسکار و برگشت به ایران، به همراه عزت‌الله انتظامی به ملاقات او رفت. او در ۱۶ خرداد ۱۳۹۱ در سن ۷۹ سالگی
ملاقات او رفت. او در ۱۶ خرداد ۱۳۹۱ در سن ۷۹ سالگی به علت بیماری آلزایمر و کهولت سن درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. کتاب. شاپور قریب علاوه بر کارگردانی و بازیگری، نویسنده نیز بود که دو کتاب گنبد حلبی و عصر پاییزی را نیز نوشت:
سید جواد هاشمی‌پور اصل (زادهٔ ۲۷ دی ۱۳۴۴)، معروف به سید جواد هاشمی، بازیگر، نویسنده و کارگردان ایرانی است. او فعالیت گسترده‌ای در آثار وابسته به جنگ ایران و عراق داشته است. او دانش‌آموختهٔ رشتهٔ کارگردانی تئاتر از دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. هاشمی بازیگری را در سال ۱۳۵۸ با حضور در تئاتر آغاز کرد. نخستین حضور سینمایی وی در فیلم "پرواز در شب" (۱۳۶۵) بود. او در سال ۱۳۸۹ در فیلم "اخراجی‌های ۳" در نقش محمود احمدی‌نژاد ظاهر شد. زندگی. سید جواد هاشمی در سال ۱۳۴۴ در تهران زاده شد. او اصالتاً از تالش و
سال ۱۳۴۴ در تهران زاده شد. او اصالتاً از تالش و بندر انزلی است. پدرش پیش از انقلاب ۱۳۵۷ آهنگساز و پس از آن وکیل دادگستری بود. او تحصیلاتش را در رشتهٔ کارگردانی در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران ادامه داد و در سال ۱۳۷۳ فارغ‌التحصیل شد. هاشمی دارای دو فرزند به نام‌های محسن و فاطمه است. او در ابتدا مسئول حراست یکی از شبکه‌های تلویزیون جمهوری اسلامی بود، اما بعد از آنکه در یکی از سکانس‌های یک تله‌فیلم برای چند ثانیه به ایفای نقش پرداخت مورد توجه کارگردان آن تله‌فیلم واقع شد. او به خاطر نوع پوشش و آرایش
آن تله‌فیلم واقع شد. او به خاطر نوع پوشش و آرایش چهره‌اش اغلب در نقش شخصیت‌های مذهبی و اسلام‌گرا به کار دعوت می‌شود. فعالیت‌های هنری. اولین کار جدی او، تئاتر "حج ابراهیم، حج عاشورا" در سال ۱۳۵۸ به کارگردانی کمال‌الدین قراب در تئاتر شهر و تالار آزادی بود. او پس از آن، تئاتر را در بخش هنری وزارت آموزش و پرورش ادامه داد و کارهای گوناگونی در زمینهٔ سرود و آهنگ‌های انقلابی ارائه کرد، تا آنکه در سال ۱۳۶۵ با بازی در فیلم سینمایی "پرواز در شب" ساختهٔ رسول ملاقلی‌پور رسماً وارد عرصهٔ سینما شد. او هیچ وقت در جبهه
رسماً وارد عرصهٔ سینما شد. او هیچ وقت در جبهه نبوده است. اولین کار تلویزیونی وی مجموعه "سیمرغ" در سال ۱۳۷۰ بود. عمده شهرت سید جواد هاشمی بخاطر شهید شدن در مجموعه کارهایش است که به گفته خودش تاکنون ۳۳ بار در فیلم‌هایش شهید شده است. کار تلویزیونی ۳۵۲ محصول شبکهٔ دو سیما در مقام بازیگری و سریال‌های "مظلوم اول"، "تنها"، "افسون"، "شهر باران" و "پنج دقیقه تا مرز" در مقام نویسندگی و کارگردانی کار شده است. سریال "به سوی خورشید" کار جعفر سیمائی در مقام آهنگساز، فیلم سینمایی "پرواز روح" و فیلم سینمایی "تشنه"
فیلم سینمایی "پرواز روح" و فیلم سینمایی "تشنه" ساخته‌های حسین جامی در مقام آهنگساز از دیگر کارهای وی می‌باشد. موضع‌گیری‌ها. وی در فیلم "اخراجی‌های ۳" در نقش محمود احمدی‌نژاد ظاهر شد و در جریان نشست فرهنگیان با میرحسین موسوی در اردیبهشت سال ۱۳۸۸ دو سرود را در حمایت از میرحسین موسوی اجرا نمود. دربارهٔ گلشیفته. جواد هاشمی در برنامه علی ضیا با انتقاد از کسانی که به عکس کاملاً برهنه چند سال قبل گلشیفته فراهانی معترض بودند آن‌ها را کثیف و لجن قلمداد کرد. فیلم‌شناسی. سینما. او در فیلم‌های زیر در نقش بازیگر ایفای
سینما. او در فیلم‌های زیر در نقش بازیگر ایفای نقش کرده است: شبکه نمایش خانگی. وی در برنامه‌های صداتو، تی ان تی، شب‌های مافیا، شام ایرانی و شب‌های آهنگی به عنوان شرکت کننده حضور داشته است.
استان دهوک از استان‌های کردنشین کشور عراق است که در شمال این کشور و در منطقه خودگردان کردستان قرار دارد. زبان مردم این استان، کردی کرمانجی می‌باشد. ریشه واژه دهوک از کلمه کُردی ده یا روستا گرفته شده است و دهوک به معنی ده کوچک است. استان دهوک به همراه استان‌های اربیل، حلبچه و سلیمانیه چهار استان اقلیم خودمختار کُردستان عراق را تشکیل می‌دهند. بیشتر ساکنان دهوک کردهای سنی‌مذهب هستند و اقلیتی از آشوری‌ها نیز در آن زندگی می‌کنند. تاریخچه. نام این منطقه در زبان آسوری نوهادرا است و پیش از ۱۹۶۹ میلادی بخشی از استان
نوهادرا است و پیش از ۱۹۶۹ میلادی بخشی از استان نینوا به‌شمار می‌رفت و استان موصل هم نامیده می‌شد. استان دهوک بهمراه استان نجف در تاریخ ۱۹۶۹/۰۴/۲۸ به صورت رسمی بعنوان هدیه تولد ۳۲ سالگی صدام حسین تأسیس شدند. در خلال جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، شهر دهوک تخلیه شد و به اشغال نیروهای بعثی درآمد اما به فاصله اندکی دوباره توسط نیروهای بارزانی تصرف شد. از زمان سرنگونی صدام حسین در سال ۲۰۰۳، دهوک از رونق افتاده است. جغرافیا. استان دهوک به هفت شهرستان تقسیم شده است: عمادیه، دهوک، سمیل، زاخو، عقره، شیخان و برده‌رش.
عمادیه، دهوک، سمیل، زاخو، عقره، شیخان و برده‌رش. شهر دهوک مرکز استان و زاخو از دیگر شهرهای مهم استان دهوک است. شهرها و روستاهای استان دهوک عبارتند از: لالش، هاریکا آقا، بامارنی، شارمین، ارادن، اوزروگ، بردرش، ببدی، باختمه، دهی، داوودیه، دهوک، هارماش، هزنی، سرسنگ، زاویته، شاریا و خانکه. منابع. مشارکت‌کنندگان Duhok Governorate، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (نسخهٔ ۴ می ۲۰۲۱).
شهرستان پیرانشهر با جمعیت بیش از ۱۵۰ هزار تَن و مساحتی معادل ۲۱۷۸ کیلومتر مربع یکی از شهرستان‌های ایران در استان آذربایجان غربی است. این شهرستان حدود ۴/۲۵ درصد از جمعیت استان را دربردارد و سهمی معادل ۵/۸ درصد از وسعت استان را شامل می‌شود. مرکز این شهرستان شهر هم‌نام آن پیرانشهر است. موقعیت این شهرستان در کشور ایران، غرب و متمایل به شمال‌غرب است. این شهرستان که از دلاوان تا سنجله امتداد دارد، بین دو شهرستان باستانی اشنویه و سردشت (از گهواره‌های تمدن‌های اورارتو و منائی)، در ضلع شمال‌غربی کشور قرار گرفته است.
و منائی)، در ضلع شمال‌غربی کشور قرار گرفته است. شهرستان پیرانشهر از شمال با شهرستان اشنویه، از شمال شرق با شهرستان نقده، از شرق با شهرستان مهاباد و از جنوب با شهرستان سردشت همسایگی داشته و غرب آنرا مرزهای بین‌المللی ایران در نواری به طول تقریبی ۱۴۶ کیلومتر تشکیل می‌دهد. وفق آخرین تقسیمات اداری و عناصر تقسیماتی، این شهرستان شامل دو شهر و ۵ دهستان است. شهرستان پیرانشهر متشکل از دو شهر به نام‌های پیرانشهر و لاجان، دو بخش الف - بخش مرکزی ب: بخش لاجان و مشتمل بر پنج دهستان به نام‌های پیران، منگور غربی، لاهیجان،
پنج دهستان به نام‌های پیران، منگور غربی، لاهیجان، لاهیجان غربی و لاهیجان شرقی است. شهر پیرانشهر در بخش مرکزی واقع شده، و شهر لاجان (گردکاشانه سابق) در بخش لاجان جای گرفته است. موقعیت شهر پیرانشهر نسبت به شهرستان، قسمت‌های غربی شهرستان است. دهستان‌های پیران، لاهیجان و منگور غربی متعلق به بخش مرکزی و دهستان‌های لاهیجان شرقی و لاهیجان غربی به بخش لاجان تعلق دارند. شهر پیرانشهر مرکز بخش مرکزی و روستاهای چیانه، دربکه و کوپر به ترتیب مرکز دهستانهای پیران، لاهیجان و منگور غربی به‌شمار می‌آیند. در بخش لاجان، شهر
و منگور غربی به‌شمار می‌آیند. در بخش لاجان، شهر لاجان مرکز بخش و روستاهای پسوه و سیلوه به ترتیب مرکز دهستانهای لاهیجان شرقی و لاهیجان غربی به‌شمار می‌آیند. این شهرستان دارای بیش از ۱۴۷ نقطه روستایی است که جمعیت آنها بیش از ۴۸ هزار نفر است. کهنه‌لاهیجان، پسوه، شین‌آباد، دربکه، جلدیان، زیوه، سروکانی، سیلوه و گزگسک پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان پیرانشهر هستند. همچنین ۱۹ مورد از آبادی‌های این شهرستان خالی از سکنه هستند. این شهرستان دارای ۴۱ پارچه آبادی زیر ۲۰ خانوار می‌باشد. همچنین این شهرستان دارای ۹۸ روستای
می‌باشد. همچنین این شهرستان دارای ۹۸ روستای بالای ۱۰۰ نفر، ۲۴ روستای بالای ۵۰۰ نفر و ۵ روستای بالای ۱۰۰۰ نفر جمعیت می‌باشد. متوسط فاصله روستاها از مرکز شهرستان (شهر پیرانشهر) معمولاً بین ۱۰ تا ۳۰ کیلومتر است که دورترین روستا (روستای گرگول علیا) دارای فاصله ۴۷ کیلومتر و نزدیک‌ترین روستا (روستای کاسوره‌ده) دارای فاصله ۴٬۴ کیلومتر می‌باشد. همچنین روستاهای این شهرستان، به دلیل کوهستانی بودن منطقه که امکان پراکندگی زیاد را فراهم نمی‌کند، تا حد زیادی متمرکز و نزدیک به هم هستند. توزیع جمعیت در ناحیه پیرانشهر بر
به هم هستند. توزیع جمعیت در ناحیه پیرانشهر بر حسب دهستان‌های مختلف متفاوت است و این توزیع جمعیت بیشتر از میزان ارتفاعات، نزدیکی به رودخانه زاب و مسیر جاده‌های مواصلاتی به شهرهای نقده و سردشت تبعیت می‌کند. اکثریت قریب به همگی ساکنان این شهرستان را مردمان ایرانی و مسلمانان اهل سنت تشکیل می‌دهند. مردم این شهرستان به زبان کُردی و لهجه موکریانی مکالمه می‌نمایند (زبان درون‌قومی) و علاوه بر زبان کُردی، در محافل رسمی و اداری، به زبان فارسی نیز تکلم می‌کنند (زبان بین‌قومی) و به علت مهاجرپذیری این شهرستان، زبان‌ها و
و به علت مهاجرپذیری این شهرستان، زبان‌ها و لهجه‌های مختلف دیگر، به ویژه تُرکی آذربایجانی کم و بیش در سطح شهرستان رواج دارد. بر اساس آخرین آمار مستند از سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، شهرستان پیرانشهر با ضریب رشد ۳/۳۵ درصد، جمعیتی بالغ بر ۱۳۸ هزار و ۸۶۴ نفر را دارا بوده است و جمعیت نسبی آن ۶۳٫۳۴ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد. وضعیت طبیعی. ایستار گیتاشناختی. محدوده ریاضی. با توجه به نقشه جغرافیایی، شهرستان پیرانشهر حداقل در ۴۴ درجه و ۵۰ دقیقه طول شرقی، و حداکثر در ۴۵ درجه و ۳۲ دقیقه طول شرقی قرار
و حداکثر در ۴۵ درجه و ۳۲ دقیقه طول شرقی قرار دارد. همچنین در حداقل عرض شمالی بین ۳۶ درجه و ۲۴ دقیقه، و در حداکثر عرض شمالی ۳۶ درجه و ۵۷ دقیقه واقع شده است. موقعیت سیاسی. شهرستان پیرانشهر دارای مرز خاکی با ۴ شهرستان مهاباد (شرقاً به طول ۷۸ کیلومتر)، نقده (از طرف شمال‌شرقی به طول ۴۶ کیلومتر)، اشنویه (از طرف شمالی به طول ۴۹ کیلومتر) و سردشت (جنوباً به طول ۹۱ کیلومتر) می‌باشد. دهستان منگور غربی از جنوب‌شرق محدود می‌شود به دهستان گورک نعلین در شهرستان سردشت، از جنوب‌غرب و غرب به کشور عراق و از شرق به دهستان
از جنوب‌غرب و غرب به کشور عراق و از شرق به دهستان منگور شرقی در شهرستان مهاباد. از شمال‌غرب به دهستان پیران، از مرکزشمالی به دهستان لاهیجان و از شمال‌شرق به دهستان لاهیجان شرقی. دهستان پیران از شرق محدود می‌شود به دهستان لاهیجان، از غرب به کشور عراق، از جنوب به دهستان منگور غربی و از شمال به دهستان لاهیجان غربی. دهستان لاهیجان از غرب محدود است به دهستان پیران، از شرق به دهستان لاهیجان شرقی، از جنوب به دهستان منگور غربی و از شمال به دهستان لاهیجان غربی. دهستان لاهیجان شرقی از شرق محدود است به دهستان منگور
لاهیجان شرقی از شرق محدود است به دهستان منگور شرقی و نیز به دهستان مکریان شرقی در شهرستان مهاباد، از شمال‌غرب به دهستان بیگم‌قلعه در شهرستان نقده و از شمال به دهستان اشنویه جنوبی در شهرستان اشنویه. دهستان لاهیجان غربی از جنوب‌شرق محدود است به دهستان لاهیجان، از جنوب به دهستان پیران و از شمال و شمال‌شرق به دهستان‌های هق و اشنویه جنوبی در شهرستان اشنویه. توپوگرافی. از نظر وضعیت ژئومورفولوژی، بخش زیادی از مساحت شهرستان پیرانشهر را واحد کوهستان دربرگرفته و اراضی هموار آن منطبق بر مناطق میانی شهرستان است. از
هموار آن منطبق بر مناطق میانی شهرستان است. از نظر آب و هوایی نیز به دلیل قرار گرفتن در عرض جغرافیایی بالا، دارای زمستان‌های سرد و تابستانی معتدل است. پستی و بلندی و توپوگرافی حاکم بر پیرانشهر به گونه‌ای است که در یک نمای کلی از سمت غرب به شرق تبعیت نموده و به صورت پلکانی از سطح ارتفاعات کاسته می‌شود. کمترین میزان ارتفاع در این شهرستان در حدود ۱۲۴۰ متر و بالاترین ارتفاع حدود ۳۶۲۰ متر از سطح آبهای آزاد است. میانگین ارتفاع شهر پیرانشهر از سطح دریا حدود ۱۴۶۰ متر می‌باشد و سمت غرب و جنوب غربی شهر به علت وجود
متر می‌باشد و سمت غرب و جنوب غربی شهر به علت وجود کوهستانهای مرتفع، ارتفاع قابل ملاحظه ای نسبت به شهر دارد. کوه‌های مرتفعی چون کوه خضرشرفان از سمت غرب و کوه سرگرده از سمت جنوب غربی این شهر را احاطه کرده‌اند و بدین علت است که حداکثر شیب موجود در شهر (۱۸ درصد به بالا) را می‌توان در اراضی غرب و جنوب غربی پیرانشهر بوضوح مشاهده نمود. هر چه به سمت شرق و شمال شرقی و جنوب شرقی متمایل می‌شویم از شیب اراضی کاسته می‌شود و اراضی در این مناطق کاملاً به صورت دشت در می‌آید. شیب کلی اراضی شهر از سمت شمال غربی به طرف جنوب
شیب کلی اراضی شهر از سمت شمال غربی به طرف جنوب شرقی است. اقلیم. آب و هوا. آب و هوای شهر در ناحیه شمالی؛ آب و هوای نسبتاً سرد و در نواحی جنوبی معتدل کوهستانی است و دارای فلات‌های مرتفع و خشک و دشت‌های حاصلخیز؛ است. پیرانشهر تحت دو عامل بارز خشکی تابستان و سرمای زمستان کوهستان‌ها قرار دارد. بخش وسیعی از شهر در شرایط آب و هوای کوهستانی سرد و مدیترانه‌ای با باران بهاره قرار دارد. آب و هوای پیرانشهر در تجزیه خاک، رویش گیاه، گسترش علف‌زار، شرایط مساعد توسعه دیم‌زار، مناطق و معیشت شبانی و گله‌داری و گسترش جنگل و
مناطق و معیشت شبانی و گله‌داری و گسترش جنگل و باغ‌داری نقشی تعیین‌کننده دارد. میزان بارندگی در پیرانشهر از غرب به شرق کاهش می‌یابد. دلیل این امر وجود دیواره کوهستانی ناحیه است که از نفوذ جریان‌هایی که از غرب به فلات وارد می‌شود جلوگیری می‌کند. پیرانشهر با توده‌های هوایی مدیترانه ای، اقیانوس اطلس، قاره ای حاره ای و سرد تحت تأثیر قرار دارد. ویژگی‌های اقلیمی. مجموعه عوامل فوق باعث شده است تا پیرانشهر سرسبزی و زیبایی خاصی داشته باشد. زمین‌شناسی. شهرستان پیراشهر در زونِ سنندج-سیرجان و خوی–مهاباد واقع شده است و
در زونِ سنندج-سیرجان و خوی–مهاباد واقع شده است و بخش‌هایی از زونِ اخیر، افیولیتی شمال باختری و زاگراس و زونِ زاگروس رورانده را شامل می‌شود. این شهرستان از پرتکاپوترین واحدهای زمین ساختی ایران است که باعث شده این زون از نظر فعالیت دگرگونی، بسیار فعال گردد. قدیمی‌ترین رسوبات مربوط به دوران پرکامبرین بوده و شامل رسوباتی از نوع آمفیبولیت شیت، سنگ‌های با درجه حرارت کم تا متوسط. لازم است ذکر شود که رسوبات این دوران، بیشتر در نواحی شمالی (لاهیجان غربی - بخش لاجان) برونزد داشته و قابل رویت است. خاک‌شناسی. تنوع
برونزد داشته و قابل رویت است. خاک‌شناسی. تنوع گروه‌های مختلف خاک در محدوده شهرستان پیرانشهر، کم بوده و فقط به سه گروه خاک محدود می‌شود و دلیل آن، گسترش سنگ‌های آهکی است. این نوع بسترکه معمولاً سنگ مادر آن از سنگ‌های آهکی تشکیل شده موجب گشته تا بیشتر اراضی شهرستان پیرانشهر از خاک لیتوسل آهکی پوشیده شود. حدود ۳۰ درصد از اراضی نیز در محدوده ناچیزی از شمال شهرستان را خاک رسوبی شور تشکیل می‌دهد. گروه‌های مختلف خاک در محدوده شهرستان عبارتند از: ا- لیتسول آهکی ۲-خاک‌های رسوبی بافت ریز ۳-خاک‌های رسوبی شور. گسل
۲-خاک‌های رسوبی بافت ریز ۳-خاک‌های رسوبی شور. گسل پیرانشهر. با توجه به این که گسل پیرانشهر بخشی از کوهزاد زاگرس می‌باشد، از نظر نو زمین ساختی، زاگرس چین خورده، در اثر حرکت روبه شمال صفحه عربی و برخورد آن با صفحه ایران، در راستای شمال خاوری-جنوب باختری فشرده می‌شود. به همین دلیل، در حال حاضر زاگرس تحت تأثیر دگرشکلی ناشی از حرکات زمین ساختی حاصل از ادامه همگرایی پس از برخورد قاره‌ای عربستان قرار دارد. راندگی اصلی زاگرس از شمال بندرعباس تا ناحیه مریوان، در طول ۱۳۵۰ کیلومتر امتداد دارد. در ناحیه مریوان این گسل
۱۳۵۰ کیلومتر امتداد دارد. در ناحیه مریوان این گسل وارد خاک عراق می‌شود و سپس به ناحیه سردشت رسیده و از پیرانشهر وارد خاک ترکیه می‌شود. طول گسل پیرانشهر بالغ بر ۱۸۰ کیلومتر است. مراتع و جنگل. در سال ۱۳۹۸ مساحت جنگلها و مراتع شهرستان پیرانشهر بترتیب معادل ۷٫۵۰۰ و ۱۶۰٫۹۱۰ هکتار می‌باشد که نزدیک به ۷٬۴ و ۶ درصد کل مساحت جنگلها و مراتع استان را شامل می‌شود. پوشش غالب شهرستان پیرانشهر مرتعی است، اما قسمتی از اراضی جنوبی که در قسمت جنوبی شهرستان با فاصله ۳۰ کیلومتری واقع گردیده است و بعنوان سرآغاز جنگل‌های زاگرس