payamvha/North_RAG huggingface dataset:
شهر بهار بر اساس اسناد مکتوب تا دوران صفویه قطعی بوده‌است. شهر بهار خاستگاه ایل بزرگ بهارلو است. قبیله ییوا یا ایوا یکی از قبایل ۲۴ گانه ترکهای اوغوز بعد از سکونت در دشت بهار به بهارلو معروف شدند. این قبیله مهم‌ترین تکیه گاه حکومت قراقویونلوها بودند. سندی که تا زمان صفوی موجودیت بهار را به اثبات می‌رساند همان حضور جعفرخان زند است که مدتی در بهار مقیم بوده و مبیین تأثیرگذاری مردان این دیار در معادلات سیاسی و فرهنگی کشور است. حمدالله مستوفی جغرافی‌دان قرن هفتم در نزهةالقلوب، منطقه‌ای که بهار در آن واقع شده
در نزهةالقلوب، منطقه‌ای که بهار در آن واقع شده را با نام فریوار می‌شناسد و می‌نویسد: اصطلاح فریوار در قرن پنجم هـ. ق از زبان راوندی آمده‌است. بهار تا نیم قرن اخیر دهستانی معتبر و مرکز بخش سیمینه رود بوده‌است. خرابه‌های قلعهٔ شهر، به‌نام «دئولر قلعه سی» هنوز موجود است. در پیشینهٔ تاریخی بهار چه پیش از اسلام و چه بعد از اسلام ابهام جدی وجود دارد. کشاورزی. از دیرباز به علت مسطح و دشتی بودن مراتع و همچنین وجود قنات و رودهای دائمی در این شهرستان، کشاورزی وباغداری رونق فراوانی داشته‌است. هم‌اکنون انواع سیب
رونق فراوانی داشته‌است. هم‌اکنون انواع سیب زمینی‌های بذری وارداتی و خوراکی با بالاترین استاندارد و کیفیت در این شهرستان تولید می‌گردد. از دیگر محصولات کشاورزی می‌توان به سیر سفید خشک، سیرقرمز، گندم و جو، دانه‌های روغنی، گردو و میوهای سر درختی نظیر آلو، گردو و همچنین گوجه فرنگی، خربزه، هندوانه و انواع انگور اشاره کرد. در سالهای اخیر با مکانیزه شدن کشاورزی، نیاز به تولید بیشتر و جستجوی زمین‌های بکر و حاصلخیر، بهاری‌ها اقدام به کشت فراسرزمینی در سایر استان‌ها و حتی کشورهای همجوار نموده‌اند. در دو سال گذشته
و حتی کشورهای همجوار نموده‌اند. در دو سال گذشته کمبود بارندگی باعث افزایش مشکلات در زمینه آب‌های زیر زمینی و سطح زیر کشت گردیده‌است. اقلیم. در سال ۱۳۸۷ شهرستان بهار تعداد ۷۰ روستای دارای سکنه معادل ۳/۶ درصد از کل روستاهای دارای سکنه استان همدان را به خود اختصاص داده‌است. این شهرستان از نظر طبیعی، دارای آب و هوای خشک _ سرد و رژیم بارندگی آن از تیپ اقلیم مدیترانه‌ای است. رشته کوه الوند و شهر همدان در جنوب غربی و غرب شهرستان بهار قرار دارد. بقیهٔ وسعت شهرستان را دشت «بهار» در بر می‌گیرد. نقطه خروجی آب‌های
را دشت «بهار» در بر می‌گیرد. نقطه خروجی آب‌های بهار در کوشک آباد با ارتفاع ۱۶۸۰ متر واقع گردیده‌است. رودخانه‌های جاری این شهرستان عبارتند از: رودخانه سِیمینه‌رود صالح آباد، بهادربیگ و قره آغاج ساکنان بهار از قدیم به شغل باغ‌داری و بوستانکاری اشتغال داشتند. دشت‌های بهار. کاربرد اراضی بهار به سبب مشاغل مردم این خطه که اصالتاً باغ‌دار و بوستان‌کار بودند، شکل گرفته بود. یعنی زمین‌های حاشیهٔ شهر تماماً تاکستان بود و پرورش باغ انگور بهار را حقیقتاً هیچ‌یک از اقوام ایرانی بلد نبودند. دشت‌های بهار که متعاقب باغات
ایرانی بلد نبودند. دشت‌های بهار که متعاقب باغات بهار آغاز و امتداد می‌یافت در گذشته برای کشت هندوانه و خربزه بکار گرفته می‌شد. تخصص فوق‌العاده و منحصر به فرد زارعین بهار در کشت بُستان یعنی عمل آوری هندوانه وخربزه بی‌نظیر و زبانزد است. یکی از اصول تغییرناپذیر بوستان‌کاری سنتی، اختصاص زمین بایر (بُعن ـ بُعت) بود که بقول اساتید این فن، زمین مزروعی که یکبار کشت هندوانه یا خربزه در آن انجام می‌پذیرفت دیگر قابل کشت این دو محصول نبود. این موضوع باعث می‌شد برای تهیهٔ زمین بایر، بوستان‌کاران بهاری اطراف و اکناف
تهیهٔ زمین بایر، بوستان‌کاران بهاری اطراف و اکناف ایران را درنوردند و تواماً امتزاج فرهنگی ایجاد کنند. در گذشته مردان گمنامی همچون (حسین فرهانی) معروف به سیمراد، علی‌بهاری و رضا بهاری از پیشکسوتان روابط با اقوام دیگر به‌ویژه کرد‌ها بودند. دشت کوزه گران. شهرت شهر بهار از قدیم‌الایام به دشت‌های آن به ویژه «دشت قرق» و «دشت کوزه‌گران» بود و کوزه‌گران جلگه‌ای است منتهی به دامنه‌های کوه الوند که کهن‌ترین مسیر ارتباط پایتخت کشور ماد به سمت مغرب و جنوب غربی ایران یعنی به سرزمین‌های شوش، بابل، کد و سومر از این
یعنی به سرزمین‌های شوش، بابل، کد و سومر از این ناحیه عبور می‌نمود. اکنون آزاد راه همدان - کرمانشاه - سنندج و سه‌راهی معروف به گلوگاه، محل تلاقی غرب کشور با مرکز، در دشت کوزه گران قرار دارد. دشت قرق. دشت قرق مکانی است با شرایط شکارگاهی و سبزه‌زار از گذشته‌های دور. تا چند دههٔ اخیر که چاه‌های عمیق این ناحیه حفر نشده بود در قرق بهار - منطقه‌ای در جنب بهار - تالابی وجود داشت نسبتاً عمیق که در میان گیاهان مردابی آن انواع پرندگان مهاجر به چرا می‌پرداختند و همچنین محل صید ماهی و مرغابی برای صیادان بود. تالاب دشت
محل صید ماهی و مرغابی برای صیادان بود. تالاب دشت قرق که در گذشته بسیار وسیع‌تر بوده در دورهٔ هخامنشی به دریاچهٔ زراومند مشهور بود و در عصر ساسانیان به بهرام آوند شهرت داشت. در رسالهٔ پهلوی شهرستان‌های ایران نیز بدان اشاره شده‌است. موقعیت قرق‌بهار را به لحاظ جغرافیایی درّّه الوند محسوب شده و اینجا پست‌ترین نقطهٔ شمالی جبال الوند است که اکثر آب‌هایی که از قلل مرتفع الوند سرازیر می‌شود در این ناحیه تالابی تشکیل می‌دهد. اکنون بیش از یکصد حلقه چاه فعال و نیمه فعال کار پمپاژ دائمی آب را از قرق‌بهار جهت تأمین
فعال کار پمپاژ دائمی آب را از قرق‌بهار جهت تأمین بحران آب شرب شهر همدان انجام می‌دهند. به استناد برخی متون کهن بهرام گور همراه اسبش در این باتلاق عمیق فرو رفت و تلاش‌ها برای یافتن او بی‌ثمر ماند. نمایندگان بهار. شهر بهار، قبل از انقلاب اسلامی ایران نمایندگانی به مجلس شورای ملی فرستاده بود، ولی متأسفانه در آن دوران از افراد غیر بومی برای نمایندگی انتخاب می‌شد که اولویت‌های مردم برای ایشان اهمیت نداشت. فقط فرصتی بود تا آن نمایندگان به مدارج عالی صعود نمایند. اغلب نمایندگان از شهر همدان یا حتی از تهران نامزد
اغلب نمایندگان از شهر همدان یا حتی از تهران نامزد نمایندگی می‌شدند که پیوند دورادوری با سکنه این دیار داشتند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا مدتی، همین رویه ادامه داشت یعنی نمایندگان مردم از افراد غیره بومی انتخاب شدند که دستاورد برخی از آن‌ها به ضرر منافع مردم این دیار می‌شد. شهر بهار از چهار جهت نیاز مبرم به پل گذری داشت که هیچگاه نمایندگان این خطه به این نیاز اساسی توجه ننمودند و یا اصلاً نمی‌دانستند منافع مردم اینجا چیست. در دورهٔ پنجم و ششم مجلس شورای اسلامی رضا طلایی نیک نمایندگی شهر بهار و
شورای اسلامی رضا طلایی نیک نمایندگی شهر بهار و کبودرآهنگ را بر عهده گرفت و دستاورد آن خاتمه، احداث بیمارستان آیت‌الله‌بهاری شهر بهار بود که از دو_ سه دهه نیمه‌کاره رها شده‌بود. روال بومی شدن نماینده، از آن پس همچنان ادامه دارد و در دورهٔ نهم نمایندگی مجلس شورای اسلامی، رقابت میان رضا طلایی‌نیک نامزد اصولگرا با شعار «پیروی از ولایت با خدمت و بصیرت» و سردار پور مختار با سابقه عضویت در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نامزد دیگر اصولگرایان با شعار «جهاد اقتصادی، غنای فرهنگی، رفاه اجتماعی» برگزار شد که نهایتاً
غنای فرهنگی، رفاه اجتماعی» برگزار شد که نهایتاً سردار محمدعلی پورمختار متولد و ساکن لالجین برندهٔ این انتخابات بحث‌برانگیز شد. آخرین نماینده این شهرستان مهندس جعفری از روستای داق داق آباد شهرستان کبودراهنگ بود که در همه‌گیری کرونا ۲۰۲۰(کویید۱۹) دچار بیماری شده و فوت کرد. در نتیجه، در انتخابات میان‌دوره ای مجلس سال ۱۴۰۰ فتح‌الله توسلی با اکثریت آرا به عنوان نماینده شهرستان‌های بهار و کبودراهنگ انتخاب شد. مراکز علمی و آموزشی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهار دانشگاه پیام نور مرکز بهار دانشکده صنایع غذایی واحد
پیام نور مرکز بهار دانشکده صنایع غذایی واحد بهار (زیر نظر دانشگاه بوعلی سینا) دبیرستان دخترانه حجاب مرکز فنی و حرفه‌ای پسرانه مرکز فنی و حرفه‌ای دخترانه دبیرستان شریعتی آموزشگاه متوسطه پسرانه علی گلی آموزشگاه دخترانه قدس کتابخانه باهنر بهار کتابخانه آیت الله بهاری
جوکار شهری از توابع بخش جوکار شهرستان ملایر در استان همدان است. مردم این شهر از قوم لر و به زبان لری شمالی تکلم می‌کنند.این شهر مرکز بخش جوکار در شمال غربی شهرستان ملایر است. در سال ۱۳۷۹ با مصوبه هیئت دولت با ادغام دو روستای جوکار و عباس‌آباد تشکیل شد. این شهر در سر مسیر ملایر و همدان قرار دارد و قرارگیری بر سر راه این محور از نکات پیشرفت این شهر بوده است. جمعیت. جمعیت شهر جوکار براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۲٬۴۲۵ نفر (۶۴۴ خانوار) بوده است. موقعیت. فاصله این شهر تقریباً با شهر ملایر
است. موقعیت. فاصله این شهر تقریباً با شهر ملایر حدود ۲۳ کیلومتر است شهر جوکار با روستاهایی چون حسین‌آباد شاملو، کسب، ننج، همسایه است. فاصله این روستا با اثر تاریخی تپه نوشیجان که به زمان هخامنشیان بازمی‌گردد ۲ کیلومتر هست، بخش جوکار. بخش جوکار، از توابع فرمانداری ویژه شهرستان ملایر، متشکل از سه شهر جوکار و ازندریان و اسلام‌شهر آق‌گل سه دهستان جوکار، ترک غربی و المهدی و دارای ۴۲ روستا، بر اساس آخرین سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۰ دارای ۱۱۷۴۹ نفر جمعیت شهری و ۲۷۹۱۲ نفر جمعیت روستایی در نیمه شمالی شهرستان
و ۲۷۹۱۲ نفر جمعیت روستایی در نیمه شمالی شهرستان ملایر واقع شده است. منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
فامنین یکی از شهرهای استان همدان و مرکز شهرستان فامنین است. این شهر در ۱۴۰ کیلومتری جادهٔ ساوه به همدان و در ۷۰ کیلومتری همدان قراردارد. در زمان صفویه دارای بازار بوده و در بین بلاد شمالی همدان مرکزیت داشته است. مردم فامنین به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. جمعیت. طبق سرشماری عمومی نفوس ومسکن ایران در سال۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۴۲۰۸ نفر (۳٬۸۴۷ خانوار) بوده‌است. جاذبه گردشگری. دشت فامنین از گذشته‌های دور استقرارگاه بشر بوده است. غار قلعه جوق، امامزاده ازناو (سلجوقی)، پل جهان‌آباد و حمام قدیمی شهر فامنین
(سلجوقی)، پل جهان‌آباد و حمام قدیمی شهر فامنین (دوره پهلوی اول) جزء آثار تاریخی فامنین است. فامنین به معنای سرزمین مادری یا مادر سرزمین ها است که توسط مادها نام گذاری شده‌است. در قدیم. در فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۵ دربارهٔ فامنین آمده‌است: قصبه‌ای از دهستان درجزین بخش رزن شهرستان همدان که در ۳۱ هزار گزی جنوب قصبهٔ رزن به همدان واقع است. جلگه‌ای سردسیر، مالاریائی و دارای ۴۱۷۰ تن سکنه‌ است. آب آنجا از قنات تأمین می‌شود و محصول عمده‌اش غلات، حبوبات، صیفی، لبنیات است و شغل اهالی، زراعت و گله داری و صنعت دستی
است و شغل اهالی، زراعت و گله داری و صنعت دستی زنان، قالی بافی است. دارای ۵۰ دکان و یک دبستان است. راه فرعی شوسه دارد. فروچاله های دشت فامنین. به دنبال وقوع چندین مورد پدیده فروچاله و ایجاد گودال بزرگ در محدوده اراضی کشاورزی دشت‌های فوق در طی سال‌های ۱۳۷۰ الی ۱۳۸۲ و با توجه به نزدیکی برخی از این گودال‌ها به محل سازه های مهم منطقه از جمله نیروگاه شهید مفتح همدان و همچنین ایجاد خسارات وارده به اراضی کشاورزی و خطرات احتمالی ناشی از وقوع این پدیده در منطقه، یک سری مطالعات پایه سیستماتیک به منظور شناسائی و شناخت
مطالعات پایه سیستماتیک به منظور شناسائی و شناخت و ارزیابی علل ایجاد شد و وضعیت منطقه از نظر ریسک وقوع به مرحله اجراء درآمد. ساختار زیرسطحی دشت‌های فوق و وجود یک زون گسل در توده سنگ‌های بستر آهکی و آهکی مارنی اولیگومیوسن و پوشش آبرفتی بضخامت حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ متر و همچنین افزایش افت سطح آب زیرزمینی در طی دو دهه گذشته به عنوان مهمترین علل در تسریع و شکل گیری وقوع فروچاله ها در منطقه است.
کبودرآهنگ (کورنگ) شهری در استان همدان ایران و مرکز شهرستان کبودراهنگ است. آب‌وهوای این شهرستان سرد و خشک است. غار علیصدر، بزرگترین غار آبی دنیا در کبودراهنگ و روستای علیصدر قرار دارد. به‌علت موقعیت جغرافیایی، کشاورزی و صنعت از مهم‌ترین شهرستان‌های استان است. نام این شهر در زبان مردم محلی، ترکی، کورنگ است و معنی و ریشه واقعی آن دقیقاً مشخص نیست ولی در زبان ترکی ترکمنی کورنگ به معنای آبادی شلوغ و با خانه های زیاد می باشد. در دهه های اخیر نام این شهر به کبودراهنگ تغییر یافته است. قبل از آن در دوره قبل از
تغییر یافته است. قبل از آن در دوره قبل از انقلاب ۵۷ هم نام این شهر به کبوتر آهنگ تغییر داده شده بود. روایت دیگری هم وجود دارد که از ترکیب دو واژه گوی و رنگ تشکیل شده است. گوی در زبان ترکی به معنای رنگ آبی است. مردم کبودرآهنگ این شهر را کورنگ می‌نامند. پیشینه. دربارهٔ پیشینهٔ شهر کبودراهنگ، داده‌های دقیق و درستی در دست نیست ولی با بررسی و پژوهش بر سنگ نوشتهٔ مسجد جامع کبودراهنگ، می‌توان این حقیقت را دریافت که این سازه در پیرامون سال ۱۲۰۲ هجری قمری ساخته شده است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که شهر کبودراهنگ
است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که شهر کبودراهنگ پیشینه‌ای کهن دارد. مردم شناسی. زبان مردم کبودرآهنگ ترکی آذربایجانی است و مردم این شهر شیعه مذهب هستند. صنعت و اقتصاد. کبودرآهنگ دارای شهرک صنعتی ویان و کارخانه فولاد ویان است که در نزدیکی روستای ویان قرار دارند. همچنین نیروگاه شهید مفتح در سال ۱۳۷۵ در نزدیکی این شهر ساخته شد. نیروگاهِ شهید مفتح با تولیدِ سالیانه ۴۰ هزار و ۴۸۵ مگاوات تولیدِ ناخالصِ نیروی برق، یکی از نیروگاه‌های حرارتی کشور است که ۶۰ درصدِ برق تولیدی آن در استان همدان مصرف می‌شود و ۴۰ درصدِ
تولیدی آن در استان همدان مصرف می‌شود و ۴۰ درصدِ باقی‌مانده نیز به استان‌های همجوار همچون استان مرکزی، استان کردستان و استان زنجان صادر می‌شود.
فَرِسفَج شهری از توابع بخش قلقل‌رود شهرستان تویسرکان در استان همدان ایران است. این شهر در جنوب باختری استان همدان قرار گرفته دارد و مرکز بخش قلقل‌رود می‌باشد. فرسفج که از نقاط تاریخی و باستانی شهرستان تویسرکان هم به حساب می‌آید، سومین شهر (از لحاظ جمعیت و مساحت) در این شهرستان پس از تویسرکان و سرکان است. ادامهٔ راه شهر همدان به تویسرکان به دوراهی فرسفج می‌رسد. در این دوراهی یک راه به سوی شهرهای کنگاور و کرمانشاه و راه دیگر به طرف شهرهای فیروزان و نهاوند می‌رود. شهرستان تویسرکان در تقسیمات کشوری ۱۳۷۱ خ. فقط
شهرستان تویسرکان در تقسیمات کشوری ۱۳۷۱ خ. فقط دو شهر به نام‌های تویسرکان و سرکان داشت و در ۱۳۷۹ خ. شهر فرسفج نیز جزو آن شد. معابر. از معابر شهر فرسفج می‌توان به چهارباغ کانون، خیابان‌های خلیج فارس، ولی عصر، امام رضا، مرصاد، شهید مدنی، کوچه‌های امام محمدباقر، شهید ذبیح‌الله بیات، میلاد، میعاد و امام علی و راه پارک کوهستانی (محل بازی کودکان) اشاره کرد. وجه تسمیه. نام قدیمی فرسفج بنام پارت سپه بوده پادگانی در زمان ساسانیان. محصولات کشاورزی. سیب زرد وقرمز الو گلابی هلو. بخاطر سیبهای شیرین وخوش مزه بنام شهر
گلابی هلو. بخاطر سیبهای شیرین وخوش مزه بنام شهر شکوفه‌های سیب می‌شناسند مردم. مردم این شهری از مردم لر هستند و مانند دیگر نقاط شهرستان تویسرکان به زبان لری ثلاثی و تکلم می‌کنند. در قدیم. لغت‌نامهٔ دهخدا به نقل از فرهنگ جغرافیایی ایران، جلد پنجم در مورد فرسفج می‌نویسد: دهی است از دهستان قلقل‌رود شهرستان تویسرکان، واقع در ۱۸ هزار گزی جنوب باختری شهر تویسرکان و ۴ هزار گزی جنوب راه شوسه تویسرکان به کرمانشاه و کنار رودخانه تویسرکان. ناحیه‌ای است جلگه‌ای، سردسیر و دارای ۵۱۶ تن سکنه. از قلقل‌رود مشروب می‌شود. ژان
دارای ۵۱۶ تن سکنه. از قلقل‌رود مشروب می‌شود. ژان اوبن که در اواخر دوره قاجار از فرسفج عبور کرده است شرح بی نظیری از مراسم نوروز در آن بیان کرده استو او مهمان کدخدای ده بوده و از وی و دو همسرش بسیار به نیکی یاد کرده است. -&lt;/ref&gt; اوبن، اوژن، ایران امروز(۱۹۰۷–۱۹۰۶)ایران و بین‌النهرین (سفرنامه و بررسی‌های سفیر فرانسه در ایران)، ترجمه و حواشی علی اصغر سعیدی، تهران:زوار،1362&lt;/ref&gt; محصولاتش غلات، پنبه، حبوب و انواع میوه است. اهالی به کشاورزی و گله‌داری گذران می‌کنند. از صنایع دستی زنان قالیچه‌بافی
گذران می‌کنند. از صنایع دستی زنان قالیچه‌بافی است. راه مالرو دارد. یک پل آجری در جنگ بین‌المللی اول روی قلقل‌رود بنا شده که راه شوسه حمیل‌آباد از روی آن می‌گذرد. دارای دبستان، دو مسجد، زیارتگاه، کاروانسرای شاه عباسی و ۱۰ باب دکان می‌باشد. فرسفج سه محله جانبی به نامهای امیرآباد، فتح‌آباد و برگچه نیز دارد و روستاهای تابع آن شامل منجان، چاشخوره، جرا (گرا)، برفیان، گلیان، اکبرآبار، قاسم‌آباد، حاجی تو، یعقوب شاه (یعقوب آباد)، قلی لاله سفلی و قلی لاله علیا می‌باشند. مرکز بهداشتی-درمانی فرسفج، درمانگاه گلوگاه در
مرکز بهداشتی-درمانی فرسفج، درمانگاه گلوگاه در منطقه بوده و با داشتن هفت خانه بهداشت خدمات سلامت و درمان را در سطح گسترده‌ای به جمعیتی بالغ بر ۸۰۰۰ نفر ارائه می‌کند. اقتصاد. امروزه ناحیهٔ صنعتی فرسفج در کیلومتر ۱۵ جاده تویسرکان - کنگاور قرار گرفته است و کارخانه‌هایی در آن مستقر شده‌اند. شهرک گلخانه‌ای فرسفج نیز با ۹ واحد فعال، تولیدات صیفی دارد که به شهرهای کرمانشاه، همدان، زنجان و تهران صادر می‌شود. آثار تاریخی. پل فرسفج در مجاورت شهر فرسفج و در نزدیکی کاروانسرای شاه‌عباسی و در کیلومتر ۲۰ جاده تویسرکان به
شاه‌عباسی و در کیلومتر ۲۰ جاده تویسرکان به کنگاور روی رودخانه قلقل‌رود بنا شده است از آثار تاریخی این شهر است. این پل ۴۰۰ ساله که در زمان شاه‌عباس صفوی ساخته شده در سال ۱۳۷۶ در فهرست آثار تاریخی کشور قرار گرفت. کاروانسرای فرسفج نیز در سال ۱۳۸۷ خورشیدی به مجموعه‌ای برای تولید و ارائه صنایع دستی همدان تبدیل شد. برخی اشیاء کهن یافت‌شده در فرسفج امروزه در موزه همدان نگهداری می‌شود.
شهر دَمَق مرکز بخش سردرود در شهرستان رزن در شمال استان همدان است. نام اصلی آن " دمه" است که امروز هم با همین نام، عنوان می‌شود و به معنی برف و بوران و هوای دم دار است ولیکن به صورت دمق نوشته می‌شود. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۶٬۳۴۵ نفر (۱۴۵۰ خانوار) بوده‌است. زبان و فرهنگ. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است. از مکان‌های دیدنی این شهر، می‌توان به حمام تاریخی دمق اشاره کرد که قدمت حدود دویست ساله دارد و در سال ۱۳۹۹ توسط سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت قرار گرفت.
رَزَن شهری در شمال استان همدان در غرب ایران است. این شهر مرکز شهرستان رزن و بزرگ‌ترین شهر این شهرستان است که در مسیر جاده همدان - تهران قرار گرفته است. شهر کنونی رزن به واسطه جاده‌ای که از شمال ایران به خلیج‌فارس _که توسط پهلوی اول ساخته شده_ و از رزن هم عبور می‌کرد گسترش یافت، سپس در دوران پس از انقلاب ۵۷ با ورود مهاجرانی از روستاهای اطراف گسترش بیشتری پیدا کرد و به شکل کنونی درآمد. شهر رزن در شمالی‌ترین نقطه استان همدان در دشت‌های دامنه خرقان واقع شده است. نام‌گذاری. صاحب‌نظران بر این باورند که ریشه نام
نام‌گذاری. صاحب‌نظران بر این باورند که ریشه نام رزن کلمه «رزان» بوده است که به علت وجود باغ‌های انگور فراوان در این منطقه به این نام خوانده می‌شده است. (رَز به معنای انگور است.) بعدها این نام به «رازان» و سپس رزن تغییر شکل داده است. همچنین روایت دیگری نیز نقل شده که رزن را برگرفته از کلمه رایزن می‌داند که در اصطلاح رایزن به معنی مهمان‌دار بوده است. نام این شهر ریشه‌ای فارسی دارد. آب و هوا. آب و هوای رزن سردسیر است و نسبت به شهرهای دیگر استان هوای سرد تری دارد. اما در تابستان‌ها از آب و هوای نسبتاً معتدلی
اما در تابستان‌ها از آب و هوای نسبتاً معتدلی برخوردار است و میانگین درجه حرارت سالیانه آن به‌طور متوسط ۱۱ درجه سانتی گراد است. متوسط بارندگی سالیانه این شهرستان نیز حدود ۴۰۰ میلی‌متر محاسبه شده است و در مجموع با توجه به تقسیم‌بندی آب و هوایی، آب و هوای شهرستان رزن سرد و معتدل کوهستانی محسوب می‌شود. ترابری. رزن در مسیر جادهٔ همدان - قزوین قرار دارد و از این‌رو رزن به عنوان یکی از شهرهایی که در مسیر مواصلاتی غرب کشور قرار گرفته از اهمیت بالایی برخوردار است. مردم. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در
مردم. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱۵۳۷۱ نفر بوده است. مردم. مردم شهر رزن به زبان ترکی آذربایجانی و فارسی صحبت می‌کنند. فرهنگ. زبان و فرهنگ. مردم رزن آذری‌ها هستند که به زبان ترکی آذربایجانی و فارسی صحبت می‌کنند. در ادارات و مدارس زبان فارسی رایج است.
شیرین‌سو شهری در استان همدان درغرب ایران است ومرکز بخش شیرین‌سو شهرستان کبودراهنگ است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۵٬۰۶۰ نفر (۷۸۵ خانوار) بوده‌است. زبان. مردم شهر شیرین‌سو به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند. منابع. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
فیروزان یکی از شهرهای استان همدان در غرب ایران است. این شهر با جمعیت ۵٬۶۳۶ نفر مرکز بخش خزل شهرستان نهاوند است. فیروزان در ۳۶ کیلومتری شمال باختری نهاوند واقع شده است. قلقل‌رود از این شهر می‌گذرد، آن را به دوبخش تقسیم می‌کند و پس از طی چند کیلومتر به رود گاماسیاب می‌ریزد. فیروزان از مراکز بافت قالی نهاوند است همچنین گیوه (کلاش) بافی در آن ناحیه قدمت بسیار دارد. فیروزان بر گسل جوان زاگرس واقع شده است. فیروزان در کانون زمین‌لرزه ۱۳۳۶ فارسینج به بزرگی ۷٫۱ ریشتر و زمین لرزهٔ ۱۶ اوت ۱۹۵۸ فیروز آباد نهاوند به
و زمین لرزهٔ ۱۶ اوت ۱۹۵۸ فیروز آباد نهاوند به بزرگی ۶٫۷ در مقیاس ریشتر قرار داشته است. تاریخ. پس از شکست ایرانیان در جنگ جولاء، سپاه اعراب به قصد فتح فلات ایران در جنگ نهاوند که در بهمن ۶۴۲م انجام شد بر ارتش ساسانیان به فرماندهی فیروزان غلبه کرد.فیروزان (فیروز) در آن نبرد کشته شد و مردم نام آن روستا که فیروزان در جوار آن کشته شد را فیروزان نهادند «تپه فیروزان»، محوطه‌ای متعلق به دوران تاریخی (اشکانی-ساسانی) و اسلامی (سده‌های سوم و چهارم قمری) در حاشیه بافت قدیمی شهر فیروزان قرار گرفته که در سال ۱۳۸۴ با
قدیمی شهر فیروزان قرار گرفته که در سال ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۳۰۴۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.روستای فیروز آباد با تأیید ریاست جمهور در مورخ ۱۳۷۴٫۷٫۱۶ به فیروزان تغییر نام داده و به عنوان مرکز بخش خزل شناخته شد مردم. ساکنین فیروزان به زبان‌های لکی و لری سخن می‌گویند. ساکنین آن مردمان ایل خزل و سلگی می باشنددر کتاب فر هنگ جغرافیایی ایران، فیروز آباد خزل دهی با سیصد و ده نفر سکنه در استان کردستان ذکر شده است که در مسیر نهاوند - کرمانشاه قرار داشته و اهالی آن به‌زبان لری ولکی سخن می‌گفته‌اند. کشت آن
اهالی آن به‌زبان لری ولکی سخن می‌گفته‌اند. کشت آن توتون، تریاک و حبوات بوده است
قروه درجزین مرکز شهرستان درگزین در استان همدان است؛ این شهر در فاصله ۱۰۰ کیلومتری از مرکز استان قرار دارد. نام. قروه درگزین در واقع ترکیبی است که از قدیم الایام برای تفکیک قائل شدن بین قروه کردستان و قروه درگزین ساخته شده‌است. قروه درگزین یعنی قروه‌ای که متعلق به منطقه درگزین است. تاریخ. پیشینه تاریخی شهر به نظر می‌رسد قروه همان خوروه باشد که قلعه ای بوده در میان شهر میلاجرد که اکنون تنها نامی از میلاجرد به جا مانده‌است. آثار تاریخی زیادی در هنگام شخم و کشاورزی از این منطقه بدست آمده‌است. آثار باستانی
کشاورزی از این منطقه بدست آمده‌است. آثار باستانی یافته‌شده از تپه سوغان در کنار آبراه قروه درجزین و روستای کرفس، گویای جایگاه مهم این منطقه در دوره هخامنشی است. از جمله این آثار می‌توان از قلعه باستانی قروه درگزین نام برد. یافته‌های باستان‌شناسی حکایت از آن دارد که این قلعه به صورت بنای عظیم پلکانی و مانند زیگورات بوده‌است که احتمالاً می‌تواند عبادتگاه یا آتشکده دوران هخامنشی بوده باشد. شهر قروه از گذشته‌های دور دارای مرکزیت و اهمیت خاصی در منطقه بوده است. وجود تعداد زیاد قنات و اراضی حاصلخیز آن از جمله
وجود تعداد زیاد قنات و اراضی حاصلخیز آن از جمله عللی بود که بر اهمیت آن می‌افزود اما با ورود حسام الملک قراگوزلو معروف به امیر افخم که حاکم ولایات کرمانشاه و لرستان و … شده بود درجه اهمیت قروه صد چندان شد. به طوری که با بنای قلعه ای بزرگ شهر قروه یکی از مراکز نظامی وی محسوب شد. به همین علت قروه شاهد اعدام یا پذیرای شورشیان تبعید شده‌ای مثل گلباغی شد. وی توانست با کوچاندن تعدادی از یهودیان بازاری همدان به شهر قروه، بازار و مرکز تجاری عظیمی را بسازد که شعاع خدمات آن از آبگرم تا فامنین و نوبران هم می‌رسید.
خدمات آن از آبگرم تا فامنین و نوبران هم می‌رسید. قروه تا دهه پنجاه شمسی مرکز خدماتی و تجاری شمال استان همدان بود که اولین بانک‌ها، مدارس و مراکز درمانی را در خود جای داده‌بود. در طی صد سال گذشته شهر قروه دو بار توسط ارتش روس اشغال شد. در اشغال اول که منجر به قحطی بزرگ ایران در سال ۱۲۹۶ گردید، شمار بسیار زیادی از مردم شهر در اثر گرسنگی از بین رفتند. امیر افخم در این سال با پختن بلغور و توزیع بین مردم تا حدودی از کشتار مردم جلوگیری نمود. گورستان کشته شدگان قحطی در سمت جنوب بهشت منظریه و در حاشیه رودخانه قرار
در سمت جنوب بهشت منظریه و در حاشیه رودخانه قرار دارد. در این اشغال بسیاری از نظامیان روس توسط مردم شهر کشته شدند. حتی اردوگاه آنها در «زیوه دره سی» محل تلاقی جاده سایان به جاده نیر، در اثر یک شبیخون چند نفره از هم پاشیده شد. با وقوع انقلاب اسلامی، شهرداری در شهر قروه درجزین استقرار یافت. در دهه شصت با انجام تقسیمات سیاسی جدید و وقوع تغییرات بزرگ اقتصادی و اجتماعی در سطح کشور، قروه درجزین کم‌کم نقش محوری خود را در منطقه از دست داد ولی همچنان به عنوان مرکز فرهنگی و هنری مهمی در استان همدان مطرح ماند. نهایتاً
و هنری مهمی در استان همدان مطرح ماند. نهایتاً در سال ۱۳۹۷ با تأسیس فرمانداری درگزین بار دیگر نام قروه به عنوان مرکز سیاسی درگزین معرفی شد. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱۰٬۲۳۱ نفر (۲٬۹۷۳ خانوار) بوده‌است. زبان. مردم این شهر به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. این منطقه از سکونتگاه‌های ایل قره گوزلو است. موقعیت نسبی. قروه درگزین از شمال به شهر کرفس استان همدان، از شرق به شهرستان ساوه در استان مرکزی، از جنوب به شهرستان فامنین و از غرب نیز به شهرستان رزن منتهی می‌گردد. موقعیت
و از غرب نیز به شهرستان رزن منتهی می‌گردد. موقعیت جغرافیایی. شهر قروه درگزین در عرض ۳۵ درجه و ۲۱ دقیقه و طول ۴۹ درجه و ۱۰ دقیقه قراردارد ارتفاع از سطح دریا. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۷۳۵ متر می‌باشد که در کل دشت رزن ارتفاع به۱۸۵۰ متر نیز می‌رسد. آب و هوا. وجود این دشت‌ها در مجاورت نواحی مرتفع و کوهستانی باعث تولید بادهای شدیدی در سطح استان می‌شوند و همین باعث شده استان همدان از مناطق باد خیز کشور محسوب شود. متوسط سرعت باد در استان ۴ متر بر ثانیه است. وجود همین عوامل و عوامل دیگر قروه را تحت تأثیر قرار
همین عوامل و عوامل دیگر قروه را تحت تأثیر قرار می‌دهند و باعث شده آب و هوای آن کوهستانی و سرد باشد. همچنین قروه از دریاها دور است و با پیش آمدن توده هوایی هوای شمالی و غربی روی هم رفته آب و هوای قروه با همدان تفاوت چندانی ندارد. قروه دارای آب و هوای سرد و یخبندان در زمستان‌ها و آب و هوای معتدل در تابستان است. به دلیل زمستان‌های طولانی و سرد و یخبندان (تعداد روزهای یخبندان در قروه در سال حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ روز است) از سردترین مناطق استان همدان به‌شمار می‌آید. تابستان‌های آن تقریباً معتدل است و گرمترین ماه سال
آن تقریباً معتدل است و گرمترین ماه سال تیر و مرداد است. (متوسط دما (۲۴+)و حداکثر دمای مطلق ۴۰+) و سردترین ماه سال دی و بهمن (حداقل دما ۵۰- و متوسط دمای مطلق ۳۴-) می‌باشد. برخی مناطق مرتفع کوهستانی بین ۵ تا ۷ ماه پایدار می‌ماند و میزان ریزش‌های جوی در سال حدود۲/۳۱۹میلی‌متر می‌باشد. آثار تاریخی و میراث فرهنگی. ۱- امامزاده اظهر: برج تاریخی امامزاده اظهر بن علی با گنبدی مخروطی و نوزده ترک مضرس از آثار قرن هشتم هجری به‌شمار می‌رود که بعدها در سال ۱۰۵۶ هجری قمری به فرمان شاه عباس دوم صفوی تعمیر شد و بار دیگر
به فرمان شاه عباس دوم صفوی تعمیر شد و بار دیگر درسال ۱۳۲۹ شمسی مرمت شده‌است. این بنا در تاریخ ۲/۱۲/۱۳۲۷ به شماره ۳۶۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ۲- امامزاده هود: این بنای تاریخی در روستای ینگه قلعه از توابع دهستان درگزین و در ۳ کیلومتری جنوب شرقی شهر رزن در کنار مزارع کشاورزی واقع شده‌است. بقعه این امامزاده نیز مانند امامزاده اظهر بن علی دارای گنبد مخروطی بوده که در گذشته در اثر پدیده‌های طبیعی و حوادث غیرطبیعی فرو ریخته‌است و به جای آن گنبدی نیم کره بر بالای بنا احداث شده‌است. این برج ۱۲ ترک