payamvha/North_RAG huggingface dataset:
یک هجوم ناگهانی و محاصره دشمن توصیف شده‌است که با غافلگیر شدن انسان با مرگ و رستاخیز دقیقاً تناسب معنایی دارد.» آنگلیکا نویورت قرآن‌پژوه آلمانی، نیز معتقد است که قرآن در سوگندهای این سوره از اشیاء به صراحت نام نمی‌برد بلکه از طریق بیان کیفیت آنها به توصیفشان می‌پردازد. او این روشِ تشریح با کنایه به جای نام بردن مستقیم را از ویژگی‌های شعر کهن عربی می‌داند که در جاهای مختلف قرآن استفاده شده‌است. آیه اول. این آیه از دو کلمه «عادیات» و «ضَبح» تشکیل شده‌است: «عادیات» جمع «عادیة» که مصدر آن «عَدو» و به معنی
«عادیات» جمع «عادیة» که مصدر آن «عَدو» و به معنی گذشتن و جداشدن است. در اینجا به دویدن با سرعت اشاره دارد. «ضَبح» بر وزن مَدح نیز به معنای صدای نفس‌های تند و سریع اسب است که در هنگام دویدن از او به گوش می‌رسد. به گفته راغب این صدای نفس اسب شبیه و نزدیک «ضُباح» صدای روباه هست. فخر رازی مفسر اهل سنت و طبرسی مفسر شیعی در این باره گفته‌اند که منظور از این صدا شیهه و همهمه نیست و تنها صدای نفس اسب است. با توجه به معنای این دو کلمه، برای این آیه در کتاب‌های تفسیری دو گونه تفسیر ارائه شده‌است. اول اینکه منظور قسم
دو گونه تفسیر ارائه شده‌است. اول اینکه منظور قسم به اسب‌هایی است که به شتاب به سمت میدان نبرد در حرکتند. تفسیر دیگر سوگند به شترانی است که در مراسم حج در مواقف حج به سرعت حرکت می‌کنند. قرطبی روایتی از ابن‌عباس را دربارهٔ معنای مذکور آورده‌است که روزی او در «حجر اسماعیل» نشسته بود. مردی از معنای آیه «والعادیات ضبحاً» پرسید. ابن‌عباس مراد از آن را اسبانی می‌داند که در راه جهاد حمله می‌کنند و شب‌هنگام به استراحت‌گاه می‌روند و سربازانی که آتش می‌افروزند و برای خود غذا می‌پزند. سپس آن مرد از علی بن ابی‌طالب از
خود غذا می‌پزند. سپس آن مرد از علی بن ابی‌طالب از تفسیر آیه می‌پرسد. علی هنگامی که متوجه می‌شود که ابن‌عباس آیه را به اسبان تعبیر کرده‌است، او را صدا می‌زند و به او می‌گوید: چرا مردم را به چیزی که نمی‌دانی فتوا می‌دهی؟ اولین غزوه در اسلام، غزوه بدر بود و ما در آن جنگ جز دو اسب بیشتر نداشتیم. بدان که مقصود از «عادیات ضبحاً» شترانی است که از عرفات به مشعر و از مشعر به منا می‌روند. ابن‌عباس با شنیدن این سخن از نظر خویش برمی‌گردد و تفسیر علی بن ابی‌طالب را می‌پذیرد. طباطبایی مفسر معاصر شیعی، در توضیح کلمه
می‌پذیرد. طباطبایی مفسر معاصر شیعی، در توضیح کلمه «ضبح» می‌آورد که بنابر آنچه در بین اهل لغت معروف است، منظور نفس‌نفس زدن اسبان است، درحالیکه ادعای بعضی بر این است که برای بسیاری از حیوانات دیگر هم به کار می‌رود. صاحب "تفسیر المیزان" در مورد معنا و مصداق «عادیات» آن را به نقل از مفسران به دو نظر اشاره می‌کند: اول منظور شتران حاجیان است که صاحبان خود را در روز عید قربان از مشعر به منا می‌برند و دوم بعضی هم آن را شتران سربازان در راه خدا دانسته‌اند. اما طباطبایی با توجه به آیات بعدی این دو نظر را درست
طباطبایی با توجه به آیات بعدی این دو نظر را درست نمی‌داند و معنای آن را به اسبان مجاهدان راه خدا نزدیک‌تر و مناسب‌تر عنوان می‌کند. اگرچه در تفاسیر اهل سنت «عادیات» را به شتران حاجیان در مراسم حج معنا کرده‌اند ولی فخر رازی از مفسران آنها، این نظر را رد می‌کند و می‌گوید: «مفهوم واژه «ضَبح» که اشاره به نفس زدن در هنگام دویدن است و تنها برای اسب کاربرد دارد، با مصداق شتر سازگاری ندارد. کاربردش برای شتر استعاری خواهد بود و عدول از حقیقت به مجاز بدون ضرورت جایز نیست. همچنین مخالفت مفهوم «قَدح» با دویدن شتر نیز
نیست. همچنین مخالفت مفهوم «قَدح» با دویدن شتر نیز در اینجا موجود است. چرا که قدح فقط اختصاص به اسب دارد و قدح و جرقه فقط در نعل اسب ظاهر می‌شود؛ نه در سُم شتر.» از نظر مکارم شیرازی مفسر معاصر شیعی، «عادیات» می‌تواند دارای معنای وسیعی باشد که هر دو معنی اسبان سربازان و شتران حاجیان را در بربگیرد. او معتقد است که با توجه به روایت علی بن ابی‌طالب معنای آن تنها به اسبان محدود نمی‌شود و این معنا هم در همه جا درست به‌نظر نمی‌رسد. بلکه مصداق واضح‌تر این کلمه «شتران حجاج» است. بنابه نظر نویورت قرآن‌پژوه آلمانی،
حجاج» است. بنابه نظر نویورت قرآن‌پژوه آلمانی، منظور از عادیات — دونده‌های سریع که جرقه‌هایی را به شدت پرتاب می‌کنند— اسب‌هایی هستند که سم‌هایشان با زمین سنگی برخورد می‌کند. او همچنین سوگندهای ابتدایی سوره را یک متن ارجاعی از کتاب عهد جدید مسیحیان معرفی می‌کند و تصویر تمثیلی قرآن از اسب‌هایی که به سرعت نزدیک می‌شوند؛ را همان سواران آخرالزمانی در مکاشفه یوحنا می‌داند. به اعتقاد او، این مجموعه سوگندها که به شکل تابلو و تصویری در چشم خواننده درآمده‌است؛ می‌تواند به پیشگویی و هشدار اشعیای پیامبر در مورد حمله
به پیشگویی و هشدار اشعیای پیامبر در مورد حمله آشور به یهود مربوط باشد. گابریل سعید رینولدز به نقل از محمد اسد اسلام شناس اتریشی، می‌نویسد: «عادیات» نماد انسان‌های خطاکار و یا اشاره به روح انسانی است که از جهات معنوی خالی باشد. آیه دوم تا پنجم. سوگندهای چهارگانه بعدی سوره، از نظر معنا و مفهوم در ادامه آیه اول هستند و بنا به تفسیر اکثر مفسران به توصیف کلمه عادیات می‌پردازند. «موریات» جمع اسم فاعل «موریه» است که ریشه آن از «ایراء» به معنای بیرون کردن آتش از سنگ چخماق است. «قَدح» نیز به زدن سنگ یا چوب یا آهن و
چخماق است. «قَدح» نیز به زدن سنگ یا چوب یا آهن و چخماق به یکدیگر گفته می‌شود که از آن جرقه تولید شود. بنا به گزارش طباطبایی، معنای این آیه که به آیه اول برمی‌گردد، اسبانی است که به هنگام دویدن در زمین سنگ‌زار جرقه‌هایی از برخورد نعل‌هایشان با سنگ زمین بیرون می‌جهد. سپس طباطبایی در معنی «موریات» نظرات فخر رازی مفسر سنی مذهب، را مطرح می‌کند. او موریات را مکر و حیله جنگ‌جویان در میدان جنگ یا اشاره به زبان مردانی می‌داند که با سخنان خود آتش فتنه‌ها را در بین مردم می‌افروزند، اگرچه طباطبایی این اقوال را ضعیف
مردم می‌افروزند، اگرچه طباطبایی این اقوال را ضعیف دانسته‌است. رشیدالدین میبدی نیز از مفسران اهل سنت، با آوردن دو قول از مجاهد و عکرمه تفسیر دیگری از این آیه را بیان می‌کند. بنا به گفته او، مجاهد «موریات» را افکار دانشمندانی می‌داند که معانی و مفاهیم کلام را استنباط و روشن می‌کنند و عکرمه نیز آن را به زبان‌هایی که حق را با گفتار خویش آشکار می‌سازند، معنا کرده‌است. در آیه سوم «مغیرات» از ریشه «اغارة» به معنای هجوم بردن و سرعت سیر است. این کلمه در آیه همراه صبح آمده‌است، یعنی سربازان در شب حرکت می‌کردند و در
آمده‌است، یعنی سربازان در شب حرکت می‌کردند و در صبح به دشمن هجوم بردند. غارت و هجوم بر دشمن به هنگام صبح از رسوم اعراب آن زمان بوده و از حمله در شب نهی می‌شده‌است. چنانچه طبرسی مفسر شیعی نیز آورده‌است، رسم عرب بر این بوده‌است که شب نزدیک منطقه دشمن می‌رفتند و کمین می‌کردند تا هنگام صبح بر آنها حمله کنند. مکارم شیرازی از مفسران معاصر شیعی، دو احتمال دیگری را برای کلمه «مغیرات» گزارش کرده‌است. حرکت سریع قبایل و طوایف مهاجم به سمت میدان یا حرکت با شتاب به سوی سرزمین منا که او هر دوی این احتمالات را با آیه اول
منا که او هر دوی این احتمالات را با آیه اول مغایر می‌داند؛ زیرا این توصیفاتی که در آیات پنجگانه آمده‌اند، توصیف اسب‌ها یا شتران است و نه صاحبان و سواران آنها. آیات چهارم و پنجم این سوره، صحنه حمله غافلگیرانه سربازان را گزارش می‌کند و گوشه‌ای از آن را به تصویر می‌کشد. قرشی لغت‌شناس شیعی در "قاموس قرآن"، معنای «اثرن» از ریشه «اثاره» را به حرکت درآوردن و پراکنده‌ساختن آورده‌است و مکارم شیرازی مفسر شیعی، در این باره می‌آورد که چون این فعل با «نقعا» همراه است، پراکندن غبار را می‌رساند. همچنین او در توضیح مرجع
پراکندن غبار را می‌رساند. همچنین او در توضیح مرجع ضمیر به‌کار رفته در این آیه می‌نویسد: «ضمیر در «بِه» به دویدن — عَدو — در جمله «و العادیات ضبحا» برمی‌گردد و در اینجا به معنی سببیت است؛ یعنی به دلیل این دویدن گرد و غبار برخاست.» البته بنا به نظر فخر رازی مفسر سنی مذهب، احتمال دارد که به معنای ظرفیت هم باشد. در این حالت اشاره به زمان یا مکانی است که در آن حمله سربازان و جنگ اتفاق افتاده‌است. از این دو احتمال (سببیت و ظرفیت) مکارم شیرازی احتمال اول را صحیح‌تر می‌داند. این مرجع ضمیر و معنی باء در آیه بعدی
می‌داند. این مرجع ضمیر و معنی باء در آیه بعدی «فوسطن به جمعاً» هم تکرار می‌شود. در آیه پنجم فعل «وسطن» از ماده «وسط» بر وزن (فلس) به معنی در میان واقع شدن است. در کتاب "قاموس قرآن"، به نقل از "اقرب الموارد" آمده‌است که «وسط القوم و المکان وسطا» در میان قوم یا مکان قرار گرفت. از نکات ادبی قابل توجه در این آیات، استفاده مکرر از فاء در ابتدای آنهاست که نشان‌دهنده پیشرفت حرکت سواران و اثرات متوالی آن است. فخر رازی مفسر اهل سنت، با توجه به دو قول مشهورتری که دربارهٔ این آیات و کلمه «عادیات» گفته شده‌است، قول
این آیات و کلمه «عادیات» گفته شده‌است، قول مقاتل را از نظر ادبی مناسب‌تر دانسته‌است. در این قول، مقاتل عادیات را به عَدو — اسب‌های دونده مجاهدان — تفسیر کرده بود. با این حال احتمالی را که در آن عادیات به شتر معنا شده بود، نیز آورده‌است که در این صورت منظور از «وسطن به جمعاً» جمع شدن حاجیان در منا خواهد بود. بیضاوی مفسر اهل سنت، از قسم‌های پنجگانه سوره، تفسیر و نتیجه متفاوتی با سایر مفسران را بیان می‌کند. او منظور از این سوگندها را به ترتیب آیات، نفوسی می‌داند که می‌توانند کمالات خود را به دیگران منتقل کنند
که می‌توانند کمالات خود را به دیگران منتقل کنند و جرقه‌های دانش را با افکار خود ظاهر سازند. این نفوس مانند سربازان جنگی بر هوا و هوس هجوم می‌برند و شوق و دوستی خداوند را در خود و دیگران پراکنده می‌کنند تا سرانجام در قلب ساکنان علیین جای گیرند. آیه ششم تا هشتم. طبرسی از مفسران شیعی، به نقل از ابن‌عباس کاتب و مفسر قرآن در صدر اسلام و قتاده و حسن از مفسران اهل سنت آورده‌است که آیه «اِنَّ الاِنسانَ لِرَبّه لَکَنودٌ» جواب قَسَم و «کَنود» به معنی کفران نعمت‌های الهی است. به گزارش او، «کَنود» در زبان مردم کنده و
است. به گزارش او، «کَنود» در زبان مردم کنده و حضرموت «عاصی و گناه‌کار» و در لغت قبایل مضر و ربیعه و قضاعه به معنای «کَفور و ناسپاس» آمده‌است. به گفته قرشی قرآن‌پژوه شیعه در "قاموس قرآن"، کلمه «کَنود» در عبارت «لِرَبّه لَکَنودٌ» به معنای بسیار ناسپاس و به زمینی که از آن چیزی نمی‌روید، نیز گفته شده‌است. قرطبی مفسر اهل سنت، در کتاب "الجامع لاحکام القرآن" از پیامبر اسلام روایتی نقل می‌کند که «کَنود» به معنای انسانی است که به تنهایی می‌خورد و نسبت به برده و زیر دستش، بخشش ندارد. طباطبایی مفسر شیعه مذهب، این آیه
بخشش ندارد. طباطبایی مفسر شیعه مذهب، این آیه را نظیر آیه ۶۶ سوره حج می‌داند که از یکی از صفاتی که در وجود انسان قرار دارد، حکایت می‌کند. از نظر طباطبایی، انسان با پیروی از خواسته و هوای نفسش به دنیا و لذت‌های آن دلبسته می‌گردد و در نتیجه از شکر نعمت‌های خدا بازمی‌ماند. به عقیده وی، این آیه کنایه به همان مردمی است که در جنگ ذات السلاسل به محاصره سپاه مسلمانان درآمدند و دعوت به اسلام را نپذیرفتند. به اعتقاد او، کفران نعمت اسلام که از نعمت‌های بزرگ خداوند است، همان کفر این گروه است که در این آیه به آن اشاره
همان کفر این گروه است که در این آیه به آن اشاره شده‌است. قرطبی در تفسیرش، ذیل معنای «کَنود» به قبیله کنانه اشاره می‌کند که آنان به مرد بخیلِ بداخلاق کَنود گفته‌اند و همان معنای کَفور یا بسیار ناسپاس را دارد. همچنین قرطبی «کَنود» را منکر حق و کسی که به آسانی ناسپاسی می‌کند و شاکر نعمت‌های فراوان نیست، می‌داند. به گفته او کَنود را از قَطَعَ به معنای جداشدن هم آورده‌اند، یعنی به‌طوری از شکر کردن بریده و جدا شده‌است که امیدی به وصل شدن و پیوستن در او وجود ندارد. بر اساس گزارش میبدی مفسر سنی مذهب، «کَنود» کسی
بر اساس گزارش میبدی مفسر سنی مذهب، «کَنود» کسی است که نعمت‌های خدا را در گناهان خرج می‌کند و یکی دیگر از معانی آن را حسودِ کینه‌ای گفته‌است. از نظر نویورت اسلام شناس آلمانی، «کَنود» اشاره به رفتارهای سرسختانه اعراب جاهلی است که در میان آنها به عنوان اخلاق پهلوانی تجلیل می‌شده‌است اما قرآن در اینجا آن را صفتی زشت برای انسان‌ها برمی‌شمارد و نکوهش می‌کند. فخر رازی دیگر مفسر سنی مذهب، درتفسیر آیه «و انّه علی ذلک لَشهید» دو قول را می‌آورد که در قول اول بازگشت ضمیر «انَّه» را به انسان در آیه قبلش و «ذلک» را
ضمیر «انَّه» را به انسان در آیه قبلش و «ذلک» را آگاهی انسان به نفس و اعمال خود در رستاخیز می‌داند. او با رد این قول، برگشت ضمیر «ه» در «انَّه» را به کلمه الله بهتر و مناسب‌تر دانسته‌است و «ذلک» را به عذاب و کیفر انسان به سبب گناهانش می‌داند. به نظر او از آنجا که خداوند محاسبه‌گر اعمال انسان‌ها در قیامت است، مرجع درست ضمیر در این آیه خداوند خواهد بود. طبرسی در تفسیرش همان دو قولی را که فخر رازی آورده‌است، با این تفاوت که او معنای آیه را در حالت دوم به آگاهی خدا بر کفر انسان‌ها عنوان کرده که طبرسی آن را
خدا بر کفر انسان‌ها عنوان کرده که طبرسی آن را بنابر نظر ابن‌عباس، قتاده و عطاء گزارش نموده‌است بیان می‌کند. در تفسیر آیه هشتم «و انّه لحبّ الخیر لشدید» بیضاوی، ثعلبی، فخر رازی و قرطبی از مفسران گذشته، آلوسی و ابن عاشور از مفسران معاصر اهل سنت، «خیر» را به مال تفسیر کرده‌اند. طبرسی، مشهدی، طباطبایی و مکارم شیرازی از میان مفسران شیعه، و نویورت اسلام شناس آلمانی، نیز همین معنا را در تفاسیر خود آورده‌اند.«حبّ الخیر» از نظر میبدی، همان دوست داشتن مال و «شدید» به معنی بخیل است. با توجه به این دو نکته او آیه را
معنی بخیل است. با توجه به این دو نکته او آیه را اینگونه تفسیر کرده‌است: انسان به خاطر دوستیِ مال است که بخل می‌ورزد. میبدی از قول ابن زید آورده‌است که خداوند مال را خیر نامید، به جهت اینکه مردم آن را خیر و خوبی می‌دانند. هرچند که ممکن است که مال از طریق حرام و راه نادرست به دست بیاید. مشابه این حالت دربارهٔ جهاد است که خدا در قرآن، به زبان مردم آن را سوء نامیده‌است، اگرچه جهاد در پیش خدا فضیلت و خوبی است. به عقیده مکارم شیرازی مفسر شیعی، اطلاق خیر بر مال به این جهت است که مال و ثروت به خودی خود چیز خوبی
به این جهت است که مال و ثروت به خودی خود چیز خوبی است و می‌تواند منشأ خیرات و نیکی‌هایی فراوان دیگر باشد، ولی انسان بخیل و ناسپاس از مال برای رسیدن به خواسته‌های نفسانی خویش استفاده می‌کند و آن را از هدف اصلیش دور می‌سازد. قرشی در "قاموس قرآن" مراد از «الخیر» را علاوه بر مال کثیر، داشتن اسبان فراوان گزارش کرده‌است. چنانچه که در آیه ۳۲ سوره ص به این معنا آمده‌است. در نقل روایتی از پیامبر اسلام که طبرسی آورده‌است، زیاد شدن اسبان را سبب زیاد شدن خیر برای انسان می‌داند. پس اشاره به اسب در این آیه هم می‌تواند
می‌داند. پس اشاره به اسب در این آیه هم می‌تواند اشاره به فرهنگ جاهلی مردم زمان پیامبر و جایگاه اسب در زندگی آنها باشد و اهمیت آن را در نزد آنان نشان بدهد. همچنین می‌توان گفت در حقیقت خدا می‌خواهد به خاطر گسترش روحیه دنیا طلبی و مال‌پرستی مردم مکه، با نزول این آیات آنها را از این صفات نکوهیده و سبک زندگی ناپسند بازدارد و هشدار دهد. نظر طباطبایی مفسر معاصر شیعی، در مورد ضمایر تکراری «لربّه، انّه و انّه» در سه آیه ششم و هفتم و هشتم این است که از سیاق آنها می‌توان گفت: این ضمایر به انسان برمی‌گردد و اینکه
می‌توان گفت: این ضمایر به انسان برمی‌گردد و اینکه انسان علیه خودش شاهد است به این معناست که انسان ناسپاس به نعمت‌های پروردگار در قیامت بر خود شاهد و گواه است. او این آیه را هم معنای آیه ۱۴ سوره قیامت می‌داند. آیه نهم تا یازدهم. «بعثر» از ماده «بعثرة» در اصل به معنی زیر و رو کردن، بیرون آوردن و خارج کردن آمده‌است که راغب اصفهانی لغت‌شناس سنی مذهب، احتمال می‌دهد که این کلمه مرکب باشد از بعث و اثیر (هر دو به صیغه مجهول) یعنی برانگیخته و پراکنده شد. به عقیده نویورت پراکندگی مورد اشاره در این آیه در حال ارائه
پراکندگی مورد اشاره در این آیه در حال ارائه تصویری مخالف با تصاویر قبلی است که به انباشت و جمع‌آوری اموال و کالاها اشاره می‌کرد. طباطبایی مفسر شیعی، در تفسیر آیه نهم، جمله «افلا یعلم» را جمله استفهام انکاری می‌داند که مفعول آن جمله محذوفی است که از سیاق کلام فهمیده می‌شود. بنا به نظر او، از کلمه «اذا بعثر» مطلب جدیدی شروع می‌شود تا انکار جمله قبل را تأکید کند و منظور از «ما فی القبور» بدن‌های انسان‌ها در قبر است که اشاره به معاد جسمانی دارد. از نظر مکارم شیرازی دیگر مفسر شیعی، تعبیر به «ما فی القبور» — با
دیگر مفسر شیعی، تعبیر به «ما فی القبور» — با توجه به اینکه «ما» برای غیر صاحبان شعور استعمال می‌شود — یا به این خاطر است که هنوز مردگان در خاکند یا به خاطر ابهامی است که بر آنها حاکم است و معلوم نیست که داخل قبرها چه کسانی هستند؟ بر طبق گفته راغب اصفهانی، «حُصّل» از ماده «تحصیل» در اصل به معنی بیرون آوردن مغز از پوست است و سپس در معنای مطلق استخراج و جداکردن به‌کار رفته‌است. بنا به نظر طبرسی و طباطبایی از مفسران شیعی، در اینجا منظور جداسازی خوبی و بدی است که در سینه‌ها پنهان بوده‌است و شامل ایمان و کفر یا
در سینه‌ها پنهان بوده‌است و شامل ایمان و کفر یا صفات نیکو و زشت یا نیت‌های خوب و بد است که در روز قیامت از یکدیگر جدا و آشکار می‌شوند. سپس بر اساس این جداسازی‌ها پاداش و کیفر انسان‌ها داده می‌شود. سید حسین نصر، از پژوهشگران شیعی معاصر، نیز روز قیامت را روز جدایی نیکی‌ها از بدی‌ها می‌داند و معتقد است که حقیقت همه اعمال و دل‌ها در آن روز معلوم خواهد شد. فخر رازی از دانشمندان اهل سنت و مکارم شیرازی و نصر از مفسران شیعی، این آیه را با آیه نهم سوره طارق هم معنا و مشابه می‌دانند. «صدر» در لغت عرب به معنای قلب
و مشابه می‌دانند. «صدر» در لغت عرب به معنای قلب انسان که محل عواطف و افکار اوست و همچنین از آن به جایگاه اعتقاد و کفر نیز تعبیر شده‌است. «حصّل» نیز معمولا به معنی جمع‌آوری و سودآوری انسان از انباشتن اموال است اما در اینجا به خاطر همراهی با کلمه «صدر» اشاره به این مطلب دارد که خداوند در روز قیامت اسرار قلب‌ها و سینه‌های مردم را جمع‌آوری و آشکار می‌سازد. لذا به لحاظ مفاهیم معاد شناسی نظام ارزش‌های دنیایی معکوس شده و این خیر — مال — دیگر خوبی و خیر نیست؛ بلکه همان دارایی‌های منفی انسان و رفتارهای نادرست اوست
همان دارایی‌های منفی انسان و رفتارهای نادرست اوست که در دلش نهفته بوده و اکنون در جمع ظاهر شده‌است. در این آیه تضاد دیگری نیز وجود دارد که عبارت است از علم خدا به عنوان داور و قاضی روز قیامت و غفلت انسان‌ها از عواقب و نتایج اعمالشان است که در این روز به آن آگاه می‌شوند. بر اساس گزارش طبرسی، تأکید بر عبارت «یومئذ» در آیه پایانی، با اینکه خدا همیشه از اعمال و نیت‌های مخفی انسان‌ها آگاه و باخبر است؛ به این دلیل است که آن روز؛ روزی است که حسابرسی از اعمال واقع می‌شود و انسان‌ها بر اساس اعمال و عقایدشان پاداش
می‌شود و انسان‌ها بر اساس اعمال و عقایدشان پاداش می‌گیرند یا کیفر می‌بینند. این تعبیر نظیر این جمله است که به زودی عملت را به تو نشان می‌دهم درحالیکه همین امروز این عمل معلوم است ولی مراد از این جمله آن است که نتیجه آن کار را در آن وقت به تو خواهم داد. بنابر عقیده مکارم شیرازی، این عبارت هشداری برای انسان‌هاست که اگر ایمان راستین داشته باشند، این فاش شدن اسرار و آشکار شدن درون‌ها در قیامت مانع محکمی میان انسان و گناهان در دنیا ایجاد می‌کند و اثر تربیتی بالایی بر او دارد. به گزارش نصر، همان‌طور که ده‌ها آیه
بر او دارد. به گزارش نصر، همان‌طور که ده‌ها آیه از قرآن گواهی می‌دهند که خداوند همیشه از کارهای انسان‌ها آگاه است، اشاره خاص این آیه به این ویژگی او در روز قیامت، به عنوان نشانه‌ای است بر اینکه انسان‌ها خود به حقیقتِ آگاهی و اطلاع همیشگی خداوند بینا و هشیار گردند. لذا دیگر نمی‌توانند خویش را فریب دهند یا اهدافی را که در پس اعمالشان نهفته است، انکار کنند. تا جایی که حتی کافران شهادت می‌دهند که سزاوار آتش جهنم هستند. از نکات با اهمیت سوره اشاره به ارتباط مفاهیم و مضمون آیات ابتدا و انتهایی سوره است که عایشه
و مضمون آیات ابتدا و انتهایی سوره است که عایشه بنت الشاطی در تفسیر خود، فضای نزول سوره را چنین توصیف می‌کند: «سوره با بیان یک حمله سریع و ناگهانی شروع می‌شود تا نظرها را به پراکندگی، تحیر و سردرگمی‌هایی جلب کند که در پی حوادث ناشی از غارت‌گری‌هایی ناگهانی به وجود می‌آید که در آن زمانه مرسوم و معمول بوده‌است.» از نظر بنت الشاطی در این سوره سخنی از جهاد نیست بلکه صحبت از جنگی است که به‌طور ناگهانی و غافلگیرانه بوده‌است. به عقیده وی هدف قرآن از بیان و توصیف این جنگ هشدار به مردم است که نسبت به معاد و قیامت
این جنگ هشدار به مردم است که نسبت به معاد و قیامت غافل و بی‌خبر نباشند. به عبارت دیگر همچنان‌که جنگ به یکباره شروع می‌شود، قیامت نیز ناگهان برپا می‌شود که موضوع مورد اشاره آیات پایانی سوره است. براین اساس نویورت قرآن پژوه آلمانی، برخاستن مردگان از قبرها را همانند حمله‌ای می‌داند که همه چیز را زیر و رو می‌کند. به نظر او توصیفات این حمله در آیات قبلی بیان شده بود که اکنون با بیرون آمدن مردگان از قبرها و آشکار شدن اسرار نهانی دل‌ها نشان داده می‌شود. سوره عادیات با ادعای علم الهی در برابر نادانی و ناتوانی
با ادعای علم الهی در برابر نادانی و ناتوانی اراده بشر به پایان می‌رسد. فضیلت سوره. بنا به گزارش طبرسی مفسر شیعی، در فضیلت تلاوت این سوره از پیامبر اسلام آمده‌است که: «هر کس آن را تلاوت کند به عدد هر یک از حاجیانی که — شب عید قربان — در «مزدلفه» توقف می‌کنند و در آنجا حضور دارند، ده حسنه به او داده می‌شود.» مکارم شیرازی دیگر مفسر شیعی، در "تفسیر نمونه" روایتی را از جعفر صادق به این مضمون آورده‌است که «هر کس سوره والعادیات را بخواند و بر آن مداومت کند، خداوند روز قیامت او را با علی بن ابی‌طالب محشور می‌کند و
روز قیامت او را با علی بن ابی‌طالب محشور می‌کند و در جمع او و میان دوستان او خواهد بود.» همچنین سیوطی از دانشمندان اهل سنت، مضمون روایتی را در فضیلت سوره آورده که در این روایت ابن‌عباس از پیامبر اسلام نقل کرده‌است: «سوره‌های زلزال و عادیات معادل نصف قرآن و سوره توحید ثلث قرآن و سوره کافرون ربع قرآن هستند.»
سوره قارعه در مکه نازل شده و دارای ۱۱ آیه است. کلمه قارعه به معنی کوبنده است. نزول. بعد از سوره قریش، در مکه در اوائل بعثت نازل شده‌است. محتوای سوره. این سوره بطورکلی از معاد و مقدمات آن سخن می‌گوید، و انسان‌ها را به دو گروه تقسیم می‌کند: لغات سوره. قارعة یعنی کوبیدن چیزی بر چیزی هاویة یعنی سقوط حامیة یعنی شدت گرما فراش مبثوث یعنی ملخ‌های متفرق عهن یعنی پشم رنگارنگ منفوش یعنی حلاجی شده یا زده شده (پشم زده شده) تفاسیر سوره قارعه. در این سوره حتی به پیامبر می‌گوید تو نمی‌دانی ان حادثه کوبنده (روز قیامت) چیست
تو نمی‌دانی ان حادثه کوبنده (روز قیامت) چیست (به خاطر عظمت ان واقعه) مشخص نیست منظور از کوبنده بودنِ قیامت، حوادثِ پایانِ دنیا است یا مرحله زنده شدن مردگان که ترس و وحشت باعث کوبیده شدن دلها می‌شود که هر دو البته وحشتناک است. از پیامبر نقل شده‌است وقتی روح مؤمن از جسمش خارج می‌شود، بندگان اهل رحمت الهی که قبل او مرده‌اند به دیدنش می آیند و از احوال او میپرسند و احوالپرسی می‌کنند و وقتی حال شخصی را بپرسند و او بگوید فلانی خیلی وقته مرده می‌گویند: انا لله و انا الیه راجعون او را به جهنم نزد مادرش هاویه
و انا الیه راجعون او را به جهنم نزد مادرش هاویه بردند. این معنا از انس بن مالک و از حسن و اشعث بن عبداللّه اعمی از محمد روایت شده‌است.
اِنسان‌ها یا انسان‌های مدرن رایج‌ترین و گسترده‌ترین گونه از نخستی‌سانان و همچنین آخرین گونهٔ بازمانده از سردهٔ هومو هستند. آن‌ها کَپی‌های بزرگی هستنند که مشخصه‌شان شامل کم‌مویی، دوپایی، و هوش بالا می‌شود. انسان‌ها با مغز بزرگ می‌توانند مهارت‌های شناختی پیشرفته‌تری داشته باشند تا در محیط‌های متنوع رشد کنند و سازگار شوند، ابزارهای به‌شدت پیچیده به وجود بیاورند و تمدن‌ها و ساختارهای اجتماعی پیچیده‌ای را شکل دهند. انسان‌ها بسیار اجتماعی هستند، به طوری که هر یک از آن‌ها تمایل دارند به شبکهٔ چندلایه‌ای از
هر یک از آن‌ها تمایل دارند به شبکهٔ چندلایه‌ای از گروه‌های اجتماعی متمایز — از خانواده‌ها و گروه‌های همتایان گرفته تا کورپوریشن‌ها و دولت‌ها — تعلق داشته باشند. بدین ترتیب، تعاملات اجتماعی میان انسان‌ها طیف گسترده‌ای از ارزش‌ها، هنجارهای اجتماعی، زبان‌ها و سنت‌ها (که در مجموع آن را نهاد می‌نامند) ایجاد کرده است و هر یک از آن‌ها جامعه انسانی را تحکیم می‌سازد. انسان‌ها همچنین به‌شدت کنجکاو هستند: میل و علاقه به درک و تأثیرگذاری بر پدیده‌ها، باعث برانگیخته‌شدن آن‌ها به‌منظور گسترش علم، فناوری، فلسفه، اساطیر،
آن‌ها به‌منظور گسترش علم، فناوری، فلسفه، اساطیر، دین و سایر چارچوب‌های دانش شده است. همچنین خود انسان‌ها چنین حیطه‌هایی مانند انسان‌شناسی، علوم اجتماعی، تاریخ، روان‌شناسی و پزشکی را مطالعه می‌کنند. تا آوریل ۲۰۲۴ تخمین زده می‌شود که بیش از ۸ میلیارد انسان زنده وجود داشته باشد. انسان‌ها برای بخش عمده‌ای از تاریخچه‌شان، شکارچی-گردآورندهٔ کوچ‌نشین بودند. انسان‌ها از حدود ۱۶۰٫۰۰۰ تا ۶۰٫۰۰۰ سال پیش شروع به آشکارسازی مدرنیته رفتاری کردند. انقلاب نوسنگی که حدود ۱۳٫۰۰۰ سال پیش در جنوب غربی آسیا (و به‌صورت جداگانه
سال پیش در جنوب غربی آسیا (و به‌صورت جداگانه در چند مکان دیگر) آغاز شد، شاهد ظهور کشاورزی و سکونتگاه انسانی دائمی بود. سپس این روند به پیشرفت تمدن منجر شد و آغازکنندهٔ دوره‌ای از رشد جمعیت مداوم (و در جریان) و دگرگونی‌های سریعِ فناوری بوده است. از آن زمان، تعدادی از تمدن‌ها ظهور و سقوط کرده‌اند، در حالی که تعدادی از پیشرفت‌های اجتماعی-فرهنگی و فناورانه منجر به دگرگونی‌های چشمگیری در سبک زندگی بشریت شده است. مدارک به‌دست‌آمده از دی‌ان‌ای انسان نشان می‌دهد که انسان خردمند، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ سال پیش، از آفریقا
که انسان خردمند، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ سال پیش، از آفریقا سرچشمه گرفته است، در حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش، تغییرات بسیاری در رفتار او پدید آمد و در همان زمان، مهاجرت را آغاز کرد. انسان خردمند با دیگر انسان‌تباران، بچه‌دار شده‌اند و این باعث شد که پس از انقراض سه گونه دیگر، انسان‌تباران، دی‌ان‌ای آن‌ها همچنان در انسان خردمند، موجود باشد. انسان خردمند، حامل دی‌ان‌ای انسان‌تبار دنیسووا، انسان نئاندرتال و گونه‌ای دیگر که هنوز شناسایی نشده می‌باشد. افرادی که دارای‌تبار غیرآفریقایی هستند، بین ۲ تا ۴ درصد دی‌ان‌ای نئاندرتال‌ها
هستند، بین ۲ تا ۴ درصد دی‌ان‌ای نئاندرتال‌ها را دارا هستند، ۳ تا ۴ درصد دی‌ان‌ای بومیان ملانزی، متعلق به انسان‌تبار دنیسووا است، و دی‌ان‌ای گروهی از شکارچی-گردآورنده آفریقایی، متعلق به گونه‌ای است که هنوز شناسایی نشده است. این انسان‌ها هوش بالا، توانایی تجزیه و تحلیل، زبان سخن گفتن، درون‌گرایی و احساسات داشتند. این استعدادها همراه با یک بدنِ راست‌قامت با توانایی راه رفتن و بازوان آزاد برای گرفتن اشیاء، انسان‌ها را به رفتن سفرهای طولانی (مانند مهاجرت) و استفاده از ابزارها توانا ساخت. این انسان‌ها با مهاجرت
از ابزارها توانا ساخت. این انسان‌ها با مهاجرت تقریباً در تمامی نقاط جهان به جز نواحی غیرقابل سکونت (مانند جنوبگان) ساکن شده‌اند. اما از قرن بیستم میلادی وسعت سکونت انسان‌ها به جنوبگان (توسط پایگاه‌های دائمی)، دریاها (توسط سکوها) و مدار زمین (توسط ایستگاه فضایی بین‌المللی) افزایش یافته است. انسان‌ها همه‌چیزخوار و قادر به مصرف مواد گیاهی و جانوری بسیار متنوعی هستند و از زمان انسان راست‌قامت از آتش و سایر اشکال گرما برای تهیه و طبخ غذا استفاده می‌کردند. انسان‌ها تأثیر شگرفی بر محیط زیست داشته‌اند. آن‌ها
تأثیر شگرفی بر محیط زیست داشته‌اند. آن‌ها شکارچی رأس هرم هستند و به ندرت توسط گونه‌های دیگر شکار می‌شوند. رشد جمعیت انسان، صنعتی‌سازی، توسعهٔ ارضی، مصرف بی‌رویه و احتراق سوخت‌های فسیلی منجر به تخریب و آلودگی محیط زیست شده است که به‌طور قابل توجهی در انقراض جمعی مستمر سایر اشکال حیات نقش دارد. در سدهٔ گذشته، انسان‌ها محیط‌های چالش‌برانگیزی مانند جنوبگان، ژرف‌دریا و ماورای جو را کشف کرده‌اند. سکونت انسان در این محیط‌های ناسازگار محدود و پرهزینه است، معمولاً مدت زمان کوتاهی دارد و محدود به سفرهای هدفمندِ