payamvha/North_RAG huggingface dataset:
و نهادی کردن سلطنت و تثبیت دولت موفق نشد و به جای ایجاد ثبات، کل رژیم را تضعیف کرد و سلطنت را بیش از پیش از ملت جدا ساخت و معدود پیوند موجود در رژیم را از بین برد و سرانجام در پائیز (۱۳۵۷) به دستور خود رژیم برچیده شد. دوره جمهوری اسلامی. حزب جمهوری اسلامی و حزب کارگزاران سازندگی از احزابی بودند که بعد از انقلاب ۱۳۵۷ توسط مقامات جمهوری اسلامی ایجاد شد. از دیگر احزاب ایجاد شده در قدرت می‌توان به حزب اعتدال و توسعه حزب همبستگی ایران اسلامی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی جبهه مشارکت ایران اسلامی و اصولگرایان و
اسلامی جبهه مشارکت ایران اسلامی و اصولگرایان و اصلاح طلبان و حزب مردم سالاری به رهبری کواکبیان اشاره کرد. لازم به ذکر است بیشتر احزاب فاقد ساختار سازمانی در سطح شهرستان‌ها و استان‌ها هستند و مردم عادی نه عضو این احزاب هستند، نه از برنامه‌های آن‌ها خبر دارند. جستارهای وابسته. احزاب سیاسی در نظام جمهوری اسلامی ایران تحت نظارت و قوانین خاصی فعالیت می کنند.در جمهوری اسلامی احزاب به عنوان یک نهاد اجتماعی وسیاسی شناخته می شوند اما فعالیت های انان محدود به چهارچوب هایی است که توسط وزارت کشور و شورای نگهبان تعیین
هایی است که توسط وزارت کشور و شورای نگهبان تعیین می شود. احزاب می توانند در زمینه های مختلف سیاسی اجتماعی و اقتصادی فعالیت کنند اما باید از قوانین کشور پیروی نمایند و هر گونه فعالیتی که به نظر مقام ها غیر قابل قبول باشد نداشته باشند.همچنین احزاب رسمی فعال در ایران معمولا از مواضع و منافع نظام حمایت می کنند.
سیمین‌شهر شهری در بخش گلدشت شهرستان گمیشان استان گلستان ایران است. شهر سیمین‌شهر با جمعیتی بالغ بر ۱۷٬۲۰۵ نفر و با وسعت ۶ کیلومتر مربع در شمال غربی استان گلستان و در ۴۵ کیلومتری مرکز آن قرار دارد. این شهر طبق مصوبه هیئت دولت به تاریخ ۱۳۸۱/۷/۸ از تجمیع ۳ روستای بُناور، قارقی و کتوک تشکیل گردید. ساکنان این شهر ترکمن و زبان رایج آنها ترکمنی است. اکثر مردم آن دامدار و کشاورزند و مذهب آنان سنی از شاخه حنفی است. گرگان‌رود از میان سیمین‌شهر می‌گذرد و این شهر دارای یک پل چوبی بود که به دلیل احداث پل جدید این پل
یک پل چوبی بود که به دلیل احداث پل جدید این پل تخریب شد. این شهر همچنین دارای یک میدان نیمه‌ساخته است. شغل عمده مردمان این شهر کشاورزی و دامپروری می‌باشد و اندکی از مردم به کار صیادی در دریا مشغول هستند. وجود شهرک صنعتی در ورودی شهر با داشتن کارگاه‌ها و کارخانجات تولیدی مختلف باعث اشتغال بخشی از مردم گردیده است. وجود شنبه‌بازار از نظر اقتصادی و اجتماعی رونق خاصی به این شهر بخشیده است. زنان نیز به تولید صنایع دستی همچون قالی، قالیچه، گلیم و سوزن‌دوزی مشغولند. وجود ساختمان‌های قدیمی با قدمتی بیش از ۱۰۰ سال،
وجود ساختمان‌های قدیمی با قدمتی بیش از ۱۰۰ سال، زیارتگاه بهاءالدین نقشبندی در ۸ کیلومتری جنوبی شهر و همچنین زیارتگاه آشور شیخ در قسمت شمال شرقی شهر و وجودمراتع سرسبز در حواشی از جلوه‌های شهر محسوب می‌گردد. این شهر گازکشی شده و کتابخانه‌ای دارد به نام کتابخانه مختوم‌قلی فراغی. پیشینه. تپه قارقی و سولی‌تپه از تپه‌های باستانی ثبت‌شده محله قارقی سیمین‌شهر و تپه قوشه‌جه منطقه‌ای قدیمی در روستای کتوک است. روستای بُناوَر که یکی از سه روستای تشکیل‌دهنده این شهر است، در قدیم امچلی نامیده می‌شد. امچه در ترکمنی به
در قدیم امچلی نامیده می‌شد. امچه در ترکمنی به معنی ریشه و بُن درخت است و چون در زیر خاک این محل تنه و کُنده درخت فراوان بوده آن را امچلی یا به فارسی بُن‌آور/بناور نامیدند. ترکمن‌صحرا از قدیم به دو ناحیه آتابای و جعفربای تقسیم می‌شد و بناور از روستاهای عمده جعفربای به‌شمار می‌آمد و محلات آن در دو سوی گرگان‌رود قرار داشت. بناور در حدود سال ۱۳۱۴ خورشیدی با دو روستای اطراف خود یعنی قارقی و کتوک نزدیک به ۵ هزار نفر جمعیت داشت. در نزدیکی این محل تپه‌ای وجود دارد به نام عاشورشیخ که سپس گورستان شد. شایع است که از
به نام عاشورشیخ که سپس گورستان شد. شایع است که از این محل صندلی از سنگ مرمر با پایه‌های کوتاه که یک پایه آن‌هم شکسته بوده به‌دست آمده است. سیمین‌شهر در جنوب شرق گُمیشان (گُمیش‌تپه) واقع شده و از آنجا که گمیش در زبان ترکمنی به معنای سیم و نقره است ممکن است نام‌گذاری سیمین‌شهر به این پیشینه مرتبط باشد. فرهنگ. این شهر را به عنوان مرکز کشتی الیش ایران می‌شناسند و در سال‌های گذشته قهرمانی چون ارازقلی دهقان (ارجان پهلوان)، یعقوب کر، عبدالله ایری در این رشته از این محل مطرح بوده‌اند. این شهر زادگاه بخشی (نوازنده
محل مطرح بوده‌اند. این شهر زادگاه بخشی (نوازنده موسیقی سنتی ترکمن) نامداری به نام قزاق پنق می‌باشد. این مکان زیستگاه افرادی چون تایجان آخوند محمدی قره‌جه و نیازمحمد آخوند حنفی بوده است که مؤسس دو حوزه علمیه عرفانی در این محل بوده‌اند. فضای سبز. فضای سبز این شهر در محلهٔ قارقی کنار رود گرگان و پل قارقی ایست قرار دارد. این فضای سبز در سال ۱۳۸۲ شمسی به عنوان پارک توسط شهرداری و زمین وقف شده توسط آقای شیر محمدی احداث شد که پس از چند هفته به دلیل شکایات و گله مندی از کودکان و شلوغی و مزاحمت شهرداری مجبور به
مندی از کودکان و شلوغی و مزاحمت شهرداری مجبور به جمع‌آوری وسایل پارک شد. به این موجب محوطه مذکوره به مدت یک الی دو سال خالی ماند شهردار دوره بعد تصمیم به تبدیل این محوطه به فضای سبز شد و به همت شهردار و مأموران شهرداری، با کاشتن درخت و آبیاری درختان در مدت کمی این محوطه تبدیل به فضای سبز شد و به دلیل زیبایی خوش منظره بودن این فضای سبز اهالی سیمین شهر و روستاهای حومه در عروسی‌ها، عروس و داماد را قبل از بردن به خانه بخت به این پارک می‌آورند و فیلمبرداری و عکسبرداری می‌کنند. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس
می‌کنند. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۷٬۲۰۵ نفر (۴٬۴۹۳ خانوار) بوده است.
آشوراده (به ترکمنی: آشیٛرادا، Aşyrada) روستایی در انتهای شرقی شبه جزیره میان‌کاله در شهرستان بندر ترکمن، استان گلستان است. آشوراده در کنار جزایر آکاز و اسماعیل سای از جزایر ایرانی دریای مازندران است. این جزیره که در سده‌های گذشته در پی عملکرد و فعالیت گروه‌های انسانی با حفر کانال از توده اصلی خشکی خود (شبه جزیره میانکاله) جدا افتاده‌است. این جزیره تا سال‌های پیش با امکاناتی همچون پاسگاه ژاندارمری، شرکت تعاونی روستایی، مدرسه راهنمایی، مغازه، مسجد و حسینیه بیش از ۱۰۰۰ نفر سکنه داشته‌است که به مشاغل دامداری،
از ۱۰۰۰ نفر سکنه داشته‌است که به مشاغل دامداری، کارگری، پیشه‌وری و ماهی‌گیری مشغول بوده‌اند اما در سال ۱۳۷۲ به علت بالا آمدن سطح آب دریای خزر و رخ دادن سیل مردم جزیره، آنجا را ترک کردند. و هم‌اکنون تنها کارمندان شیلات در آن ساکن هستند. ۴۰٪ خاویار ایران در نزدیکی این جزیره به دست می‌آید. در پایان دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد امتیاز سرمایه‌گذاری در آشوراده به یک شرکت لبنی به نام شرکت لبنی صباح ابراهیمی واگذار شد که انتقادات و مناقشاتی را در پی داشته‌است. نام. لفظ «آشوراده» در زبان ترکمنی به معنای
نام. لفظ «آشوراده» در زبان ترکمنی به معنای «جزیرهٔ آشور» است. و دارای دو بخش آشیر (آشور) و آدا (جزیره) {آشیرآدا = آشوراده} است. ترکمن‌ها به این جزیره «مال آشیر» هم می‌گویند زیرا در زمانهای قدیم از ساحل بندر ترکمن دام‌های خود را جهت چراندن به جزیره می‌رساندند و در این لفظ «مال» به معنای «دام» و «آشیر» به معنای مصدری «رساندن» است. جغرافیا. جزیره آشوراده از شمال به دریای مازندران، از شرق به تنگه‌ای باریک موسوم به «تنگه چپق‌اوغلی» و از غرب به کانال خُزینی و ادامه شبه جزیره میانکاله و از جنوب به خلیج گرگان
ادامه شبه جزیره میانکاله و از جنوب به خلیج گرگان منتهی می‌شود. آشوراده در منتهی الیه شرقی شبه جزیره میانکاله واقع شده‌است و هرگاه آب دریای خزر افزایش یابد به صورت جزیره در می‌آید. مرز آشوراده و میانکاله کانالی است بنام کانال خزینی که در زمان اشغال شمال ایران توسط روس‌ها ایجاد شده‌است. فاصله آبی آشوراده با ساحل بندرترکمن در حدود ۲/۲ کیلومتر است که ارتباط از طریق قایق‌های موتوری و یدک‌کش موسوم به بارکاز صورت می‌گیرد. این مکان علاوه بر دارا بودن تأسیسات شیلات از جمله سردخانه و کارخانه کنسرو خاویار، دارای زمین
جمله سردخانه و کارخانه کنسرو خاویار، دارای زمین های ماسه‌ای و پوشش گیاهی متنوع می‌باشد و قبل از پیشروی آب دریای خزر در اوایل دهه ۷۰ مسکونی بوده و حدود ۲۵۰ خانوار با اصالت آذربایجان شرقی و اردبیل، در آن سکونت داشتند که به دلیل پیشروی آب دریا به بندر ترکمن مهاجرت نموده و محله‌ای را در آن شهر به خود اختصاص دادند. ارتفاع آشوراده از سطح دریاهای آزاد برابر ۲۶- متر است. جزیره با آب وهوای معتدل در ۵ کیلومتری غرب بندر ترکمن قرار دارد. طول جغرافیایی آشوراده برابر ۵۳٫۸۵۰۰ عرض جغرافیایی آن ۳۶٫۸۳۳۳ است. پوشش گیاهی
۵۳٫۸۵۰۰ عرض جغرافیایی آن ۳۶٫۸۳۳۳ است. پوشش گیاهی جزیره، بوته‌های تمشک، نوعی خار خودرو و درختان انار ترش است و حیواناتی همچون شغال، روباه، خرگوش، ماهی، قرقاول، کبک و پرندگان دریایی در جزیره یافت می‌شوند. پیشینه. آشوراده در اغلب منابع تاریخی به عنوان مجمع الجزایر آشوراده که متشکل از سه جزیره بوده‌است، آمده که با بالا آمدن سطح آب هر دو جزیره کوچک انتهای آن در آب فرورفته و در حال حاضر تنها یک جزیره باقی مانده‌است. برخی از مورخان اعتقاد دارند که آشوراده همان جزیره آبسکون بوده‌است که در زمان حمله مغول به ایران،
آبسکون بوده‌است که در زمان حمله مغول به ایران، سلطان محمد خوارزمشاه به این جزیره گریخت و همان‌جا در سال ۱۲۲۰ میلادی درگذشت. این شبه جزیره در زمان صفوی به عنوان شکارگاه مورد توجه قرار گرفته و به این سبب دژهایی در این جزیره بنیاد شد. در سال ۱۸۳۷ این جزیره با وجود اعتراض ایران به دست نیروهای روسیه اشغال شد. پس از این اشغال، نیروهای روسی تا چندین دهه یک پاسگاه نظامی در آن داشتند. هم‌اینک این جزیره دو بنای تاریخی در خود دارد. قلعه روس‌ها که در زمان رضاشاه بنای آن تجدید گردیده و به پاسگاه تبدیل شده و خانه وزیر
آن تجدید گردیده و به پاسگاه تبدیل شده و خانه وزیر مختار روس، قلعه تخریب گردیده و خانه نیز در حال تخریب است. واگذاری به بخش خصوصی. مطابق قانون اصلاح قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، هر گونه دخل و تصرف در مناطق حفاظت شده محیط زیست غیرقانونی است. و دادستانی طبق این قانون مخالف واگذاری این جزیره به بخش خصوصی است. واگذاری به بنیاد مستضعفان در دولت خاتمی در ۱۳۸۳، بنیاد علوی وابسته به بنیاد مستضعفان با ارائه سند مالکیت جزیره که در سال ۱۳۷۶ ثبت شده بود، مدعی مالکیت جزیره شد. بنیاد علوی مدتی بعد با
بود، مدعی مالکیت جزیره شد. بنیاد علوی مدتی بعد با واگذاری بخش‌هایی از جزیره به یک شرکت خصوصی، بخش خصوصی را با سازمان محیط زیست وارد مناقشه حقوقی کرد. در دوره ریاست معصومه ابتکار بر سازمان محیط زیست و در آخرین جلسه هیئت دولت محمد خاتمی، دولت واگذاری ۳۸۰ هکتار از این جزیره به شرکت خصوصی «مناطق گردشگری جهان» را تصویب کرد. در نتیجه پیگیری کارشناسان و افشاگری‌های رسانه‌ای، سازمان بازرسی کل کشور به تخلفات برخی مدیران استانداری گلستان و غیرقانونی بودن واگذاری اشاره کرد. دولت محمود احمدی‌نژاد و سازمان محیط زیست با
کرد. دولت محمود احمدی‌نژاد و سازمان محیط زیست با ریاست فاطمه واعظ جوادی، با پیگیری سازمان بازرسی کل کشور، مصوبه واگذاری جزیره آشوراده به عنوان یکی از اصلی‌ترین مناطق حفاظتی پناهگاه حیات وحش میانکاله را باطل کرد. در پایان دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد امتیاز سرمایه‌گذاری در آشوراده به یک شرکت لبنی به نام شرکت لبنی صباح ابراهیمی واگذار شد که انتقادات و مناقشاتی را در پی داشته‌است. دولت حسن روحانی با ریاست معصومه ابتکار بر سازمان محیط زیست، این منطقه را دوباره به بخش خصوصی واگذار کرد. دولت با پشت کردن به
به بخش خصوصی واگذار کرد. دولت با پشت کردن به قانون، بی‌توجهی به دستور معاون دادستان کل کشور، نادیده گرفتن مخالفت مرکز پژوهش‌های مجلس و بر خلاف تمامی قوانین و کنوانسیون‌های بین‌المللی اجرای این طرح مخرب را به تصویب رسانده‌است. بخش خصوصی می‌خواهد در ۲۲ هکتار از جزیره آشوراده هتل، مرکز تجاری، میدان تیراندازی، بازارهای متعدد، زمین گلف و تنیس، باغ پرندگان، موزه، پارک بازی، رستوران، سفره خانه، پلاژ بانوان و آقایان، قایقرانی و جاده احداث کند. معصومه ابتکار، رئیس سازمان محیط زیست که دوبار این جزیره را به بخش خصوصی
محیط زیست که دوبار این جزیره را به بخش خصوصی واگذار کرده‌است، با رد موضوع واگذاری جزیره آشوراده اعلام کرد: «تنها ۱۰ درصد آشوراده مربوط به گردشگری طبیعی است و واگذاری این منطقه به هیچ وجه ممکن نیست، چرا که جزو اراضی ملی است. همچنین چهارچوبی در خصوص گردشگری طبیعی در منطقه آشوراده مشخص شده و فعالیت‌های سنگین نظیر دخل و تصرف و تخریب به هیچ وجه صورت نمی‌گیرد و سازمان محیط زیست اجازه چنین اقدامی را نخواهد داد.»
گُرگان () یکی از شهرهای ایران، شهری در کناره جنوب خاوری دریای مازندران و در نزدیکی خلیج گرگان در شمال ایران و مرکز استان گلستان و شهرستان گرگان است.همچنین گرگان یکی از بزرگترین شهر های طبری نشین ایران به حساب می آید که خارج از استان مازندران میباشد گرگان کنونی تا سال ۱۳۱۶ «اَستَرآباد» یا «اِستارباد» نام داشت. گرگان کهن که به زبانِ عربی جرجان خوانده می‌شد، [شهری] آباد و مهم بود که در نزدیکی گنبد کاووس امروزی قرار داشته، و اینک ویرانه‌های آن در دور و بر امام‌زاده یحیی بن زید قرار دارد. نام کنونی گرگان که
یحیی بن زید قرار دارد. نام کنونی گرگان که جایگزین نام کهنش، استرآباد شده، در واقع، برگرفته از (جرجان) و گرگان پیشین از شهریور ۱۳۱۶ برای این شهر استفاده شد. شهر گرگان و منطقهٔ پیرامونش که از نیمهٔ سال ۱۳۷۶ خورشیدی به گونه رسمی به استان گلستان نشان شده، از ۱ دی ماه ۱۳۱۱ خورشیدی تاکنون به نام «گرگان و دشت» شهرت داشته است. گرگان پرجمعیت‌ترین و بزرگترین شهرِ استان گلستان و بیست و چهارمین شهر ایران بر پایهٔ جمعیت است و بومی ها و یا به‌قول شهروندان این استان، محلی‌های آن طبری هستند که در طبری‌گرگانی دسته بندی
آن طبری هستند که در طبری‌گرگانی دسته بندی می‌شوند. بخشی از دیوار بزرگ گرگان در نزدیکی شهر گرگان قرار دارد. گرگان کهن که در منابع یونانی هیرکانیا، در فارسی باستان ورکانه و در عربی جرجان نامیده می‌شده، سرزمینی باستانی در بخش جنوب خاوری دریای مازندران، و کمابیش یکسان با استان گلستان امروزی بوده است. ۲۰ شهریور به عنوان سالروز تغییر نام استرآباد به گرگان به عنوان روز گرگان نام گرفته است، از این رو هر ساله جشنی برایِ پاسداشت آن با همکاری مردم و شهرداری گرگان گرفته می‌شود. نام‌گذاری. شهر گرگان تا ۲۰ شهریور ۱۳۱۶
می‌شود. نام‌گذاری. شهر گرگان تا ۲۰ شهریور ۱۳۱۶ استرآباد نامیده می‌شد، نامی که پیش‌تر ناصرالدین‌شاه بر روی آن نهاده بود و در دوران صفویه احتمالاً به‌دلیل تعداد زیاد سادات در آنجا به دارالمؤمنین شهرت داشت. طبق سفرنامهٔ فرج‌الله بهرامی، رضاشاه در سال ۱۳۰۵ پس از بازدید از استرآباد این‌گونه می‌گوید: «چون گرگان نام تاریخی و اسم قدیم این ناحیه است، امر دادم به هیئت دولت ابلاغ نمایند که استرآباد را بعد از این، به‌نام قدیمی و تاریخی این ناحیه گرگان بنامند، زیرا مدت‌هاست که این اسم، از این دشت و ناحیه، منتزع و متروک
که این اسم، از این دشت و ناحیه، منتزع و متروک مانده است.» البته اولین بار در فرمانی به تاریخ ۱ دی ۱۳۱۱ نام منطقه استرآباد و صحرا به گرگان و دشت تغییر داده شد. از آن تاریخ به بعد کم‌کم نام استرآباد از میان رفت و عملاً از سال ۱۳۱۴ به بعد در نشریات و مطبوعات نام استرآباد دیده نشد. سرانجام در ۲۰ شهریور ۱۳۱۶ به تصویب فرهنگستان «استرآباد» به «گرگان» تغییر یافت. استرآباد. گرگان کنونی تا سال ۱۳۱۶ «اَستَرآباد» یا «اِستارباد» یا «اِستِرآباد» نام داشت. در کتاب "استرآباد در سفرنامه‌های عصر قاجار" نوشتهٔ احسان
"استرآباد در سفرنامه‌های عصر قاجار" نوشتهٔ احسان گوهری‌راد آمده که مرکز حکومت استرآباد شهر استرآباد با نام قدیمی استرک بوده و کم‌کم به استرآباد تغییر نام یافته است. به باور اغلب پژوهشگران، استرآباد مرکب از «استر» و «آباد» است که استر به معنای ستاره و آباد هم به معنای عمارت و آبادی است. برخی معتقدند خشایارشا این شهر را به خاطر همسرش اِستِر بنا نهاده و آن را استرآباد نامیده است. محققان همچنین استر در استرآباد را به معنی قاطر نیز می‌دانند. گرگان. گرگان یا جرجان نام شهری قدیمی در قسمت شرقی استان گلستان و شهر
نام شهری قدیمی در قسمت شرقی استان گلستان و شهر گنبد کاووس کنونی است که به‌دلیل حملهٔ مغول ویران شد. هم‌اکنون ویرانه‌های آن در حوالی امام‌زاده یحیی بن زید قرار دارد. در واقع نام کنونی گرگان برگرفته از گرگان قدیم یا جرجان است که در سال ۱۳۱۶ جایگزین استرآباد شد. در کتاب "استرآباد در سفرنامه‌های عصر قاجار" آمده: «جرجان از آن جرجان نامیده شده است که جرجان بن لاوذ بن سام بن نوح آن را بنا نهاد». "دانشنامهٔ ایرانیکا" معنی نام گرگان را «سرزمین گرگ‌ها» و جرجان را عربی‌شدهٔ آن می‌داند. در سنگ‌نوشتهٔ بیستون نام شهر
آن می‌داند. در سنگ‌نوشتهٔ بیستون نام شهر وَرْکانَه ذکر شده و شکل لاتینی‌شدهٔ آن هیرکانیا است. ورگ و وهرگ در طبری به معنی گرگ و ورکان یا وهرگان به‌معنی «سرزمین گرگ‌ها» هستند. هیرکانیه، وارکانا و بارکانا اشکال دیگر نام «گرگان» هستند. پیشینه. گرگان از مستحدثات گرگین میلاد است. گرگین از کی‌خسرو درخواست نموده به گرگان آمد و آن شهر را بنا کرد. مساحت این شهر چهار فرسخ بود و نشستگاه مرزبانان طبرستان بود. استرآباد و گرگان دو شهر کاملاً مجزا بوده‌اند. شهر استرآباد بر جای گرگان امروزی و میان دو شهر جرجان و ساری قرار
جای گرگان امروزی و میان دو شهر جرجان و ساری قرار داشت. یاقوت حموی در کتاب "معجم‌البلدان" می‌نویسد: استرآباد شهر بزرگ مشهوریست از اعمال طبرستان در میانهٔ ساری و گرگان از اقلیم پنجم.ابوالفدا متوفی در سال ۷۳۲ قمری دربارهٔ استرآباد می‌نویسد: استرآباد میان ساری و جرجان است، تاریخی دربارهٔ آن نوشته‌اند، ابونعیم عبدالملک استرآبادی از سرشناسان آنجاست.از قول مهلبی در تقویم البلدان نیز آمده است: استرآباد بر حد طبرستان است و از آن تا آمل که مرکز طبرستان است ۳۹ فرسنگ است. همچنین به گفتهٔ مهلبی استرآباد بلده‌ایست از
است. همچنین به گفتهٔ مهلبی استرآباد بلده‌ایست از بلاد مازندران. ظهیرالدین مرعشی در کتاب "تاریخ طبرستان و رویان و مازندران" می‌نویسد: حد طبرستان از طرف شرقی دیناره‌جاری و از طرف غربی ملاط که آن قریه شهر هوسم که اکنون به فرضه روده‌سر اشتهارد دارد. حد مازندران از طرف شرقی بیشه انجدان می‌باشد و از طرف غربی ملاط می‌باشد. حد گرگان حالیا که به استرآباد مشهور است و اصلاً دهستان می‌گفتند شرقی دیناره‌جاری است که حد شرقی تمام طبرستان است و غربی انجدان که حد شرقی مازندران است. به گفتهٔ ظهیرالدین مرعشی مازندران بخشی از
است. به گفتهٔ ظهیرالدین مرعشی مازندران بخشی از طبرستان است و سرزمین طبرستان، هر دو ولایت گرگان و مازندران را در بر می‌گرفت. پیش از اسلام. استرآباد، نام شهری تاریخی است که در منطقه‌ای که اینک شهر گرگان قرار دارد واقع بوده است. از این شهر امروزه تنها تپه‌ای تاریخی درون شهر گرگان، به نام قلعه خندان که احتمالاً ارگ استرآباد در حدود ۳۰۰۰ سال پیش بوده باقی‌مانده و باقی قسمت‌های شهر در اثر سیلاب‌های مکرر و توسعهٔ گرگان در طول تاریخ به کلی از میان رفته است. تاریخ استرآباد پیش از اسلام مبهم است و وجود این شهر در آن
پیش از اسلام مبهم است و وجود این شهر در آن دوره قطعی نیست؛ گرچه ممکن است با نام باستانی زادراکارتا قابل شناسایی باشد. ابن حوقل استرآباد را در کنار گرگان قدیم –واقع در محل تلاقی خرمارود و گرگان‌رود– بندر آبسکون و دهستان از چهار شهر بزرگ ایالت گرگان می‌داند. آثار به‌دست آمده از تورنگ‌تپه (۱۹ کیلومتری شرق گرگان کنونی) و شاه‌تپه (۱۶ کیلومتری غرب گرگان کنونی) نشان از حضور و توقف انسان در حدود ۵۰۰۰ سال قبل و در دورهٔ نوسنگی دارد. در دورهٔ ساسانیان دیوار تدافعی بزرگی در این منطقه به نام دیوار بزرگ گرگان ساخته شد
در این منطقه به نام دیوار بزرگ گرگان ساخته شد که توسط باستان‌شناسان انگلیسی به «مار سرخ» شهرت یافته است. این دیوار بزرگ در سدهٔ ۵ میلادی تکمیل شد و بیانگر صنعت پیشرفتهٔ تدافعی آن دوران است. پس از اسلام. به‌گفتهٔ طبری نخستین بار اعراب در زمان عمر بن خطاب در سال ۱۸ ه‍.ق در منطقهٔ گرگان حضور یافتند؛ چنان‌که سوید بن مقرن پس از فتح ری و قومس در طبس اردو زد، سپس برای حاکم گرگان –رزبان صول– نامه نوشت و به سمت گرگان حرکت کرد. رزبان صول صلح را پذیرفت و بین او و سوید پیمانی منعقد شد. در سال ۲۹ یا ۳۰ ه‍.ق سعید بن عاص
پیمانی منعقد شد. در سال ۲۹ یا ۳۰ ه‍.ق سعید بن عاص که برای جلوگیری از نفوذ شورش خراسان به گرگان مأمور شده بود و از حاکم محلی ۲۰۰ هزار درهم گرفت و با او صلح کرد. ابن اثیر در این باره می‌گوید: یورش دیگری نیز در زمان معاویه توسط سعید بن عاص انجام شد؛ اما تسلط واقعی بر منطقهٔ گرگان در زمان عمر دوم توسط یزید بن مهلب در سال ۹۸ ه‍.ق/۷۱۶–۱۷ م. به‌وقوع پیوست. وی با دریافت بیش از ۳۰۰ هزار درهم صلح کرد، اما هنگامی که برای تصرف طبرستان رفته بود، مردم گرگان شورش کرده و اعراب را کشتند. یزید با شنیدن این خبر در قبال ۷۰۰
اعراب را کشتند. یزید با شنیدن این خبر در قبال ۷۰۰ هزار درهم با حاکم طبرستان صلح کرد و به گرگان بازگشت و عهد کرد اگر بر مردم گرگان پیروز شود، شمشیر از آن‌ها برندارد تا از خونشان گندم آسیاب کند، با آن نان بپزد و بخورد. وی در گرگان ۴۰ هزار نفر را کشت. طبق باوری عمومی بنا نهادن شهر استرآباد در کنار روستایی به نام استرک را به یزید نسبت می‌دهند. با توجه به میل مردم سرزمین‌های کاسپینی به آیین زرتشت و سبک زندگی ایرانی و همچنین شورش‌های آن‌ها بر ضد سلطهٔ اعراب، اسلامی‌سازی در این شهر و منطقه آهسته بود. با این حال
در این شهر و منطقه آهسته بود. با این حال شیعه بعدها به‌شکل قدرتمندی در استرآباد ظاهر شد. از این‌که چگونه مسیحیت نسطوری در آنجا رو به زوال رفت، اطلاعی نیست. در گزارش‌های متون سال‌های ۴۳۰، ۴۹۹ و ۵۷۷ میلادی از گرگان به عنوان اسقف‌نشین یاد شده است. در اوایل دورهٔ اسلامی نام استرآباد به‌شکل پراکنده در کتب تاریخی ذکر شده است. آمده است که در ۲۷۵ ه‍.ق/۸۸۸–۸۹ م. رافع بن هرثمه که شورشی بود محمد بن زید علوی را دو سال در استرآباد در محاصره قرار داد تا این‌که مجبورش کرد کاملاً از طبرستان فرار کند. (۲۷۷ ه‍.ق/۸۹۰ م)؛ وی
کاملاً از طبرستان فرار کند. (۲۷۷ ه‍.ق/۸۹۰ م)؛ وی همچنین حاکم محلی به نام رستم بن قارن را تسلیم خود کرد. ولایت گرگان در آن زمان تحت مشاجرهٔ صفاریان و چند حکومت دیگر بود. در اوایل سدهٔ چهارم هجری قمری (مصادف با سدهٔ دهم میلادی) نیز سامانیان و رهبران کاسپینی و دیلمی بر سر آن مشاجره داشتند. در ۳۱۰ ه‍.ق/۹۲۲–۲۳ م. ماکان بن کاکی دیلمی –که توسط ابوالحسین بن حسن بن اطروش علوی منصوب شده بود– حکومت استرآباد را برعهده داشت؛ در آن زمان دو سردار سامانی به نام‌های سیمجور و محمد بن عبیدالله بلعمی به شهر حمله کرده و آن را
و محمد بن عبیدالله بلعمی به شهر حمله کرده و آن را موقتاً اشغال کردند. بعدها استرآباد تحت سلطهٔ آل بویه درآمد. چنان‌که در ۳۷۱ ه‍.ق/۹۸۱ م. نیروهای امیر عضدالدوله دیلمی بویی به گرگان حمله کردند و برادر وی –مؤیدالدوله– حاکم محلی زیاری –قابوس بن وشمگیر– را به خراسان راند. پس از مؤیدالدوله ولایت به دست امیر ری –فخرالدوله– افتاد. در آن زمان بود که ژنرال سامانی ابوالعباس حاجب تاش پس از شکست از حزب مخالفش در بخارا پایتخت سامانیان، در ۳۷۳ ه‍.ق/۹۸۳–۸۴ م. به فخرالدوله پناهنده شد. فخرالدوله گرگان، استرآباد و دهستان را
پناهنده شد. فخرالدوله گرگان، استرآباد و دهستان را به او به عنوان اقطاعی برای او و لشکریانش اهداء کرد. تاش در سال ۳۷۷ ه‍.ق/۹۸۷–۸۸ م. بر اثر طاعون درگذشت. جغرافی‌دانان سده ۴ ه‍.ق/۱۰ م. اطلاعات زیادی دربارهٔ استرآباد ثبت نکرده‌اند. اصطخری استرآباد را مرکزی مهم برای تجارت ابریشم خام می‌دانست؛ و به‌نقل از حدود العالم منسوجات ابریشمی از انواع مبرم و زعفوری نیز در آن تولید می‌شده است. در همین منبع آمده است که مردم استرآباد به دو زبان سخن می‌گفتند، یکی زبان لوترای استرآباد و دیگری زبان فارسی مرسوم ولایت گرگان؛
استرآباد و دیگری زبان فارسی مرسوم ولایت گرگان؛ مینورسکی اشاره کرده است که تا سده ۹ ه‍.ق/۱۵ م. گویش استرآبادی توسط اعضای فرقهٔ حروفیه برای پروپاگاندای مذهبی کاربرد داشته است. مقدسی با ذکر مسجد جمعه که کمی پس از فتح اعراب ساخته شد، به شهر اشتیاق نشان می‌دهد؛ البته دژ استرآباد تا زمان وی (۳۷۰ ه‍.ق/۹۸۰ م) به‌دلیل جنگ‌های آل‌بویه و زیاریان مخروبه شده بود و خندق دفاعی شهر نیز پر شده بود. زمین‌لرزه شدیدی که تاریخ‌نگاران در ۳۴۵ ه‍.ق/۹۵۶–۵۷ م. ثبت کرده‌اند نیز می‌تواند یکی از دلایل احتمالی تخریب باشد. از سلطهٔ
یکی از دلایل احتمالی تخریب باشد. از سلطهٔ سلجوقیان بر استرآباد زیاد شنیده نشده اما در سده ۶ ه‍.ق/۱۲ م. تحت سلطهٔ حاکم باوندی، شاه غازی رستم بوده است. در ۵۴۴ ه‍.ق/۱۱۵۹ م. درگیری شدیدی در شهر پیش آمد که در نتیجهٔ آن علویان محلی و پارتیزان‌های شیعهٔ آن‌ها، سنی‌های شافعی را شکست داده و قاضی آن‌ها را کتک زدند. شاه غازی رستم در این درگیری میانجی‌گری کرد و با آن که شیعه بود، به علویان سخت‌گیری کرد و قاضی آزاردیده را به مقامش بازگرداند. در اواخر زمان هجوم مغول‌ها، چین تیمور –نایب اوگتای خان– اسپهبد محلی به نام
چین تیمور –نایب اوگتای خان– اسپهبد محلی به نام نصرت‌الدین اهل کبودجامه را به عنوان حاکم تمام ولایت منصوب کرد. در اواسط سده ۷ ه‍.ق/۱۳ م. از تاخت و تازهای اسماعیلیان از دژهای کوه‌های البرز به استرآباد و کبودجامه نیز سخن آمده است. از این زمان به بعد استرآباد جای گرگان (جرجان) را به عنوان مهم‌ترین شهر ولایت گرفت و نفوذ عناصر مهم ترکمان در بخش شرقی ولایت نیز بیشتر شد. از این رو منطقه ناامنی بسیار زیادی متحمل شد که باعث تخریب لحظه به لحظهٔ آن شد؛ در سال ۹۱۶ ه‍.ق / ۱۵۱۰–۱۱ م. شاه اسماعیل صفوی لشکر خود را به
ه‍.ق / ۱۵۱۰–۱۱ م. شاه اسماعیل صفوی لشکر خود را به خراسان حرکت داد و فرماندار ازبک را از استرآباد بیرون کرد. در اواخر سدهٔ ۱۱ ه‍.ق/۱۷ م. استرآباد مرکز اصلی تمرکز قبیلهٔ ترکمان قاجار شامل قویونلو (گوسفندبانان) و دِوِلو (شتربانان) بود. هنگامی که قبیله قاجار در دهه‌های مغشوش سده ۱۲ ه‍.ق/۱۸ م. در نتیجهٔ سقوط صفویه، درحال یکپارچه‌سازی قدرتش بود، پایگاه آن در استرآباد قرار داشت. محمدحسن‌خان قاجار، پدر آقامحمدخان قاجار در سال ۱۱۶۳ ه‍.ق/۱۷۴۹ م. فرماندار استرآباد و جرجان بود و تقریباً خود را در آنجا مستقل کرده بود.
بود و تقریباً خود را در آنجا مستقل کرده بود. نخستین پادشاه سلسلهٔ قاجار نیز در استرآباد به دنیا آمد. استرآباد در زمان قاجاریه به‌دلیل سکونت تعداد زیادی سادات در آن، دارالمؤمنین خوانده می‌شد. دوران معاصر. در سال‌های نخستین سدهٔ کنونی که رابینو به استرآباد سفر کرد، هنوز دیوارها و برج‌های خشتی حدود ۴ مایل به دور شهر کشیده شده بود و شهر دارای پنج دروازه بود اما آن‌ها نیازمند تعمیر بودند و برای غارتگران ترکمان مانعی ایجاد نمی‌کردند. اهمیت استرآباد به عنوان یکی از مراکز شیعه از تعداد قابل توجه مساجد و تکیه‌ها
از مراکز شیعه از تعداد قابل توجه مساجد و تکیه‌ها (۴۰)، حرم‌ها (۱۱) و مدارس علوم دینی (۸) آن مشخص بود. در زمان رضاشاه نام شهر از استرآباد به گرگان تغییر داده شد که نام قدیم ولایت و مرکز قدیم آن بود. استان گلستان در خرداد سال ۱۳۷۶ به مرکزیت شهر گرگان تأسیس شد. کاوش‌های تاریخی. نخستین کاوش‌ها در حدود سال ۱۸۴۱ میلادی در زیر تپهٔ مصنوعی در نزدیک شهر گرگان انجام و خزانهٔ معروف استراباد در آن کشف شد، کارشناسان برخی از اشیای موجود در این خزانه را که شباهت بسیار با کشفیات تپه‌حصار دامغان داشته متعلق به هزارهٔ سوم
کشفیات تپه‌حصار دامغان داشته متعلق به هزارهٔ سوم پیش از میلاد (نزدیک به ۵ هزار سال پیش) دانسته‌اند. در اواخر سدهٔ ۱۹ در محلی به نام خرگوش‌تپه در نزدیکی گرگان امروز در قسمت شمال شهر نیز تحقیقاتی انجام شد و در سال ۱۹۳۱ میلادی یک گروه آمریکایی از دانشگاه پنسیلوانیا به روستای تورنگ‌تپه در ۲۰ کیلومتری شرق گرگان رفته و به کاوش و بررسی پرداختند و آثاری ارزشمند از تمدن قدیم در این منطقه یافتند. دو سال بعد هم در سال ۱۹۳۳ میلادی یک گروه باستان‌شناسی سوئدی به منطقهٔ گرگان آمدند و پس از مطالعهٔ حوزهٔ رودخانهٔ قره‌سو