payamvha/North_RAG huggingface dataset:
از آنها را حذف می‌کنند یا بداهه نوازی‌هایشان را مقام مجلسی می‌نامند. مقام‌های مجلسی منطقه گوران به شرح زیر است: از مقام‌های بالادستان و خان احمد خانی جز نام آنها چیزی بر جای نمانده‌است. مقام‌های مجلسی هر کدام دارای قسمت‌های فرعی متعلقات و گوشه‌های کوچک‌تری هستند که در اصطلاح کردی، به آنها لاوچ یا بلوچ می‌گویند. مقامات مجازی. مقامات مجازی این مقام‌ها به‌طور عمده از مقام‌های سرنا هستند که توسط دوزله و نرمه‌نای و تمبک و شمشال و کمانچه (یا موکش) و به‌طور کلی توسط سازهایی که در مناطق مختلف کردستان رواج دارد،
توسط سازهایی که در مناطق مختلف کردستان رواج دارد، نواخته می‌شوند. نوازندگان قدیمی که مهارت بیشتری داشته و این مقامات را توسط تنبور می‌نواخته‌اند، آن‌ها را به شاگردان خود نیز آموزش می‌دادند. رفته رفته اکثر نوازندگان آن‌ها را در کنار سایر مقام‌های تنبور اجرا کردند، تا اینکه این مقام‌ها به عنوان بخشی از مقام‌های تنبور در میان نوازندگان این ساز معرفی شدند. این مقام‌ها عمدتاً سازی هستند و ریتم‌های متنوع تر و تند تری نسبت به سایر مقام‌ها دارند. اگرچه نسبت به دو گروه قبل، از روحانیت کمتری برخوردارند. مقام‌های
گروه قبل، از روحانیت کمتری برخوردارند. مقام‌های مجازی را می‌توان به سه گروه کلی تقسیم کرد. گروه اول مقام‌های قدیمی اند، مانند جلوشاهی، سوار سوار و بایه بایه. گروه دوم آن‌هایی هستند که توسط افراد نیک‌سرشت و درویش مسلک در یکصد سال گذشته ساخته شده‌اند و آن‌ها در جم خانه‌ها و خانقاه‌ها می‌نوازند و به آهنگ‌های خانقاهی نیز معروفند. گروه سوم، هر مقام دیگری را گویند که جزو مقام‌های اصلی تنبور نباشد. بر این اساس، بعضی از نوازندگان قدیمی تمام مقام‌ها را به دو دسته حقیقی و مجازی تقسیم می‌کنند. نام چند مقام مجازی به
و مجازی تقسیم می‌کنند. نام چند مقام مجازی به شرح زیر است: موسیقی تنبور دارای حالات و جنبه‌های متفاوتی است و برای هر جنبه و حالت مقام خاصی وجود دارد. بر این اساس، می‌توان آنها را به صورت زیر نیز دسته‌بندی کرد: مقام‌های تنبور را بر اساس وجوه موسیقایی مختلف، مانند وزن و ریتم و سازی یا آوازی بودن، می‌توان به صورت زیر تقسیم کرد: نوازندگان معروف تنبور. نوازندگان معروف تنبور در صد سال گذشته به شرح زیر هستند: ساختمان. تنبور از خانواده سازهای زهی زخمه‌ای است و کاسه طنینی نیمه گلابی دارد. حجم کاسه تنبور در مقایسه با
نیمه گلابی دارد. حجم کاسه تنبور در مقایسه با دوتارهای خراسان کم‌تر است و کاسه آن در قدیم یکپارچه بوده‌است. امروزه در منطقه گوران بیشتر تنبورها هنوز کاسه یکپارچه دارند و در صحنه اغلب تنبورها دارای کاسه ترکه‌ای هستند. تنبور ترکه‌ای را تنبور چمنی نیز می‌گویند. عمق کاسه از قدیم به امروز بیشتر شده‌است و در قدیم عمق ساز تنبور کم‌تر بوده‌است. قدیمی‌ترین نمونه کاسه ترکه‌ای، تنبورهای ساخت خداوردی در منطقه صحنه و مربودا به ۷۰ تا ۸۰ سال پیش است. بعضی از سازهای خداوردی هنوز موجود است. این تنبورهای ترکه‌ای دارای قسمت
هنوز موجود است. این تنبورهای ترکه‌ای دارای قسمت رابط (گلو) یا (گلویی) هستند که رابط میان دسته و کاسه است و ترکه‌ها بر روی آن مهار می‌شوند. سازهای خداوردی گاه ۷ ترکه دارند و حجم کاسه آنها نیز از تنبورهای جدید کمتر است. امروزه تعداد ترکه‌ها بیشتر است و هر سازنده به روش خود از ۷ تا ۱۰ ترکه استفاده می‌کند کاسه‌های ترکه‌ای قدمت زیادی ندارند و قدیمی‌ترین نمونه‌های آن بر اساس اطلاعات به دست آمده به ۷۰ تا ۸۰ سال پیش مربوط است. تنبورهایی که کاسه یکپارچه دارند فاقد قسمت رابط گلو (گلویی) هستند و دسته آنها مستقیماً به
رابط گلو (گلویی) هستند و دسته آنها مستقیماً به کاسه متصل می‌شود. روی کاسه صفحه چوبی نازکی که تقریباً حالت گرده ماهی دارد قرار می‌گیرد ورودی این صفحه معمولاً تعدادی سوراخ دیده می‌شود. بنا به قولی وجود این سوراخ‌ها در طنین و جنس صدای تنبور مؤثر است. تعداد و محل این سوراخها ثابت نیست و در ساز سازنده‌ای متفاوت است. حتی تعداد و محل آنها روی صفحه سازهای یک سازنده نیز ممکن است متفاوت باشد. معمولاً ۵ تا ۶ سوراخ به شکل گل در وسط کمی متمایل به دسته و گاه دو سوراخ کنار هم در نقطه‌ای نزدیک به محل اتصال کاسه به دسته
هم در نقطه‌ای نزدیک به محل اتصال کاسه به دسته روی صفحه ایجاد می‌شود. برخی از تنبورها نیز دو سوراخ روی کاسه در قسمت بالایی و نزدیک به لبه و صفحه دارند. (مخصوصاً در تنبورهای ساخت مهم چنگیز گهواره‌ای به‌صورت پنج سوراخ دو قسمت در روی دسته تنبور تعدادی دستان در محل‌های معین بسته می‌شوند. تنبورهای منطقه گوران معمولاً ۱۳ دستان و تنبورهای منطقه صحنه غالباً ۱۴ دستان دارند. امروزه در منطقه گوران تنبورهایی با ۱۴ دستان (دستان چهاردهم اضافه شده‌است) نیز دیده می‌شود. تعداد دستان‌های تنبور در اصل ۱۳ دستان بوده‌است. در
دستان‌های تنبور در اصل ۱۳ دستان بوده‌است. در سال‌های اخیر برخی از تنبور نوازان چند دستان دیگر به ساز خود افزوده‌اند. به عنوان مثال سید خلیل عالی‌نژاد در چند سال پیش پنج دستان به تنبور خود اضافه کرد که جواب دستانهای سوم، چهارم، پنجم، ششم، هفتم در یک اکتاو بالاتر بود. البته این نوازنده بعدها دستان‌های اضافی را باز کردند. اگر تنبور از جنس چوب‌های مرغوب ساخته شود و در ساختمان آن به خصوص (کاسه رزوناسین) ابعاد لازم در نظر گرفته شود همچنین در انتخاب سیم‌های آن سعی شده باشد تا آنها را از آلیاژهای مناسب ساخته باشند
شده باشد تا آنها را از آلیاژهای مناسب ساخته باشند دارای چنان سونوریسته‌ای عرفانی و پریانی است که هیچ‌یک از سازهای دیگر قادر به صدور این اصوات خیال‌انگیز و روحانی که گویی از جهان دیگری به گوش می‌رسد با شنیدن این موسیقی شنونده از اصالت نغزگویی و وقار و سنگینی و باستانی بودن این نعمات حیرت‌زده می‌شود که به وضوح با دیگر موسیقیهای ایران متفاوت است. نغمه‌های این ساز به وسیله دست و بدون هیچ واسطه‌ای اخذ می‌شود و صدای حاصله از آن نسبت به محل برخورد مضراب به سیم‌ها در نقاط مختلف صفحه نوعی تغییر رنگ موسیقایی را به
در نقاط مختلف صفحه نوعی تغییر رنگ موسیقایی را به وجود می‌آورد. معرفی این ساز ورپراتوار موسیقی مربوط آن را در خارج از یارسان مدیون زحمات موسیقیدانان با تجربه به دو سه دهه اخیر از قبیل شهرام ناظری کیخسرو پور ناظری و علی‌اکبر مرادی و سید خلیل عالی نژاد و… دانست که با اجرای کنسرت‌های متعدد در داخل و خارج از کشور و انتشار آثار متنوع و جذاب این موسیقی نقش به سزایی داشته‌اند. در برخی از تنبورهای جدید، ساختمان خرک به‌طور کلی تغییر کرده‌است. در تنبورهای ساخت ابراهیم قنبری مهر (تهران) و عبدالرضا رهنما (صحنه) خرک و
قنبری مهر (تهران) و عبدالرضا رهنما (صحنه) خرک و سیم گیر به پیروی از بربط (عود) شیئی واحد هستند و روی صفحه کاملاً تثبیت شده‌اند. سیم‌گیر که در قسمت پایینی کاسه قرار گرفته‌است. برای قلاب شدن وترها شکلی شانه‌ای دارد. همان‌طور که ذکر شد تنبورهای ساخت ابراهیم قنبری و برخی از تنبورهای عبدالرضا رهنما فاقد سیم‌گیر هستند. محل شیطانک در انتهای دسته و قبل از سرپنجه است و معمولاً شیء جداگانه‌ای است که در شیار ایجاد شده بر روی دسته قرار می‌گیرد روی شیطانک نیز دو یا سه شیار برای عبور وترها ایجاد شده‌است؛ بنابراین
سه شیار برای عبور وترها ایجاد شده‌است؛ بنابراین قطعه‌های مختلف تنبور عبارت‌اند از کاسه طنینی (یکپارچه، ترکه‌ای با ۷ تا ۱۰ ترکه) صفحه دسته، گلو یا گلویی (در تنبورهای ترکه‌ای) سیم‌گیر در برخی از تنبورهای جدید، خرک کار سیم‌گیر را انجام می‌دهد) ۲ یا ۳ وتر شیطانک، خرک (در برخی از تنبورهای جدید، سیم‌گیر کار خرک را انجام می‌دهد) ۱۳ تا ۱۴ دستان، ۲ تا ۳ گوشی و پرده قبل از شیطانک. مشخصات و شکل ظاهری و خواص مواد این ساز تشکیل شده‌است از یک کاسه گلابی شکل که با صفحه‌ای از چوب پوشیده شده‌است. یا دسته‌ای بلند که بر روی
از چوب پوشیده شده‌است. یا دسته‌ای بلند که بر روی آن ۱۳ تا ۱۴ پرده یا دستان بسته می‌شود. سیم‌گیر در آخر صفحه برای مهار سیم‌ها و گوشیها در قسمت بالای دسته برای کوک آن استفاده می‌شود و خرک که در فاصله ۶ تا ۷ سانتی‌متری انتهای صفحه قرار دارد و در نهایت دو وتر که یکی زیر و دیگر بم‌تر و اخوان کوک می‌شود اخیراً سیم اصلی مضاعف گردیده و در واقع دو سیم اصلی به منزله یک سیم و یکی از آنها تکرار دیگری است. بلندای این ساز از حدود ۸۵ تا ۹۸ سانتی‌متر است. وسعت و صدا دهی تنبور در بم‌ترین قسمت که دست باز سیم و اخوان است.
تنبور در بم‌ترین قسمت که دست باز سیم و اخوان است. [فا] و در زیرترین قسمت به نت [ر] می‌رسد مانند شکل روبه رو در واقع سیم اصلی یک اکتاو و نیم تا یک پرده وسعت و صدادهی دارد. انواع کاسه تنبور. لازم است ذکر شود که درخت‌های توت که در کوهپایه‌ها هستند و کم‌آبی کشیده‌اند چون خشک هستند طنین و زنگ بیشتری دارند و برعکس درختانی که در خاک‌های دارای املاح و در نواحی مرطوب رشد کرده‌اند صدای نامطلوبی دارند. تنبور کاسه‌ای دارای اصالت زیادی است و از هزاره‌های قبل اولین تنبورها با این نوع کاسه ساخته شده‌اند. این کاسه‌ها را
با این نوع کاسه ساخته شده‌اند. این کاسه‌ها را در گذشته با ابزارهای ابتدایی مانند تیشه معمولی و اسکنه و چند رنده چوب می‌ساختند و امروزه با پیشرفت تکنولوژی می‌توان این نوع کاسه‌ها را در مدت زمان اندک ساخت هرچند در حال حاضر نیز بعضی از سازندگان تنبور هنوز از همین ابزارهای ابتدایی برای ساختن این کاسه‌ها استفاده می‌کنند؛ زیرا آنها معتقدند حس و حال سازنده ارتباط رمز و راز گونه‌ای با صدای حاصل از ساز دارد. ساخت کاسه ترکه‌ای به‌جز سازندگان تنبور در منطقه گوران نزد تمامی سازندگان تنبور معمول بوده‌است. از سازندگان
تمامی سازندگان تنبور معمول بوده‌است. از سازندگان این نوع کاسه می‌توان عبدالرضا رهنما و خداوردی عرضه را نام برد. دسته. صفحه: صفحه را معمولاً از چوب توت می‌سازند ضخامت آن ۲ تا ۴ میلی‌متر است عرض آن در پهن‌ترین قسمت دهند کاسه به ۱۵٫۵ تا ۲۰ سانتی‌متر در انواع کاسه متغیر است و طول آن نیز تا دستان سیزدهم ۳۵ تا ۴۲ سانتی‌متر تنبور متغیر است بر روی صفحه سوراخ‌هایی تعبیه می‌شود که طرز قرار گرفتن آنها بر روی صفحه و تعداد آنها در سازهای مختلف و بنابر سلیقه سازندگان آنها متغیر است. هدف از ایجاد آنها آزاد کردن صدای ساز
متغیر است. هدف از ایجاد آنها آزاد کردن صدای ساز است و معمولاً ۸ تا ۱۲ سوراخ تعبیه می‌شود. سیم‌گیر: در انتهای کاسه و پشت آن نصب می‌شود جنس آن در قدیم بیشتر از شاخ کَل (بز کوهی) و امروزه آن را از چوب‌های مختلف مانند شمشاد و کیکوم می‌سازند. سیم‌گیر برای مهار سیم‌ها در انتهای صفحه است. خرک دسته: در قدیم جنس خرک دسته بیشتر از شاخ کَل (بز کوهی بوده‌است) اما امروز از چوب گردو یا شمشاد و کیکوم هم ساخته می‌شود و بر روی دسته نصب می‌شود و بر روی آن سه شیار برای مهار سیم‌ها ایجاد می‌شود که به آن شیطانک نیز می‌گویند و
ایجاد می‌شود که به آن شیطانک نیز می‌گویند و به گویش کردی «خرک بان» گفته می‌شود. خرک صفحه: این خرک نیز از چوب شمشاد ساخته می‌شود. این خرک بر روی صفحه و به فاصله ۵ تا ۷٫۵ سانتی‌متری از سیم‌گیر نصب می‌شود و ارتفاع آن ۲٫۵ تا ۴ میلی‌متر است. طول آن نیز ۲ تا ۵ سانتی‌متر است و بر روی آن سه شیار برای عبور سیم‌ها ایجاد می‌شود. بهتر است که خرک در جای خود ثابت شود که برای این کار معمولاً با چند قطره چسب به صفحه چسبانده می‌شود. دو یا سه گوشی: گوشی‌ها در قسمت سر پنجه قرار دارند و جنس آنها باید از نوع چوب سست مانند بید
دارند و جنس آنها باید از نوع چوب سست مانند بید باشد زیرا چوب استفاده شده در گوشی باید سست‌تر از چوب دسته باشد تا دسته به مرور زمان خورده نشود و گوشی‌ها که قابل تعویض می‌شوند از بین بروند. وترها (سیم‌ها): وترها در گذشته از جنس ابریشم خام تابیده شده و بیش از آن از زه بوده و ظاهراً قطر و ضخامت آنها یکسان بوده‌است. امروزه جنس وترها از سیم‌های فولادی یا آلیاژی مانند آن و نیز از مس و برنج است. بهتر است وتر اول (زیر) از سیم فولاد و وتر دوم (بم) ار مس و سرخ رنگ باشد امروزه وترها دوگانه یا سه‌گانه تنبور را بیشتر از
امروزه وترها دوگانه یا سه‌گانه تنبور را بیشتر از یک جنس (سیم‌های فولادی سفید) انتخاب می‌کنند؛ که سیم‌های فولادی شماره [۱۸] مناسب‌تر است. طول سیم از خرک تا شیطانک ۶۴ تا ۸۳٫۵ سانتی‌متر در انواع تنبور است. قبلاً بر روی این ساز دو وتر تعبیه شده بود که یکی زیرتر (سیم اول) و دیگری بم‌تر (و اخوان) به فاصله چهارم و پنجم درست کوک می‌شوند اما اخیراً سیم اصلی (اول) به صورت مضاعف گردیده‌است که صرفاً برای حجم زیاد صدا است. در حقیقت دو سیم اصلی به منزله یک سیم‌اند و یکی از آن‌ها تکرار دیگری است. دستان (پرده): تنبور
یکی از آن‌ها تکرار دیگری است. دستان (پرده): تنبور دارای ۱۳ دستان به‌صورت پرده و نیم‌پرده است. در واقع فواصل موجود بین دستان‌ها همگی نیم‌پرده است که موسیقی‌دانان قدیم ایران مانند فارابی، ابن سینا، صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغه‌ای آن را دستان فرس نامیده‌اند؛ که از طنین یکی پرده کامل به دو نیم پرده مساوی یا تقسیم اکتاو به ۱۲ فاصله تقریباً مساوی است و همان موسیقی‌دانان مذکور این نوع دستان‌بندی را مربوط به دوره‌های قبل از اسلام می‌دانند. جنس دستان‌های تنبور از روده گوسفند است. روده گوسفند را بلافاصله بعد از
روده گوسفند است. روده گوسفند را بلافاصله بعد از ذبح، در آب گرم می‌گذارند؛ چربی‌ها و زواند آن را با دست و با کمک آب گرم از بین می‌برند و تمیز می‌کنند پس از تراشیدن قسمت بیرون روده قسمت درونی که سفیدرنگ و لطیف است باقی می‌ماند که آن را با دست تاب می‌دهند و در آفتاب خشک می‌کنند. قسمت‌های تاب داده شده را به دقت بررسی کرده تا یکنواخت شوند و صبر می‌کنند تا خشک شده و قابل استفاده گردد. کوک تنبور. امروزه مبنای صداهای موسیقی در سازها نت دوی دیاپازن است که سازهای شاخص موسیقی ایرانی نیز از آن تبعیت نموده‌اند؛ مثلاً
موسیقی ایرانی نیز از آن تبعیت نموده‌اند؛ مثلاً اکثر نوازندگان تار، دست باز یا مطابق دو سیم اول که سیم‌های اصلی تارند را برابر با نت یاد شده می‌گیرند. همین امر باعث شده‌است که صدای سازهای ایرانی به دلیل مبالغه در زیر شدن از اعتدال خارج گشته و صداها اکثراً خشک و بدون طنین شده و از حالت اصلی خود خارج گشته‌است.در گذشته مبنای صداهای موسیقی نت لا بوده‌است چه در موسیقی ایرانی و چه در موسقی جهانی. این امر تاکنون در تنبور مراعات گردیده یعنی دست باز یا مطابق دو سیم اول که سیم‌های اصلی تنبورند، معمولاً برابر است با
اول که سیم‌های اصلی تنبورند، معمولاً برابر است با نت لا؛ یعنی یک و نیم پرده بم‌تر از مبنای امروزی کوک می‌شوند. دو سیم اول تنبور که دو نامیده می‌شوند نسبت به دیاپازون لا کوک می‌شوند و سیم سوم (سل) که به سیم واخوان نیز مشهور است با فاصله چهارم یا پنجم درست پایین‌تر از سیم دو کوک می‌شود که در اصل این دو کوک به کوک پنج و هفت یا فا و سل مشهورند. شهر ملی تنبور. شهرستان دالاهو در ۲۲ دی ۱۳۹۹ به عنوان شهر ملی تنبور در کشور ایران از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی معرفی شد. ثبت ملی دالاهو به عنوان شهر
صنایع دستی معرفی شد. ثبت ملی دالاهو به عنوان شهر تنبور در حوزهٔ صنایع دستی و ساخت این ساز بوده و نه مقام‌های موسیقی آن. در شهرستان دالاهو علاوه بر وجود خانه تنبور، ۱۵۸ کارگاه ساخت تنبور وجود دارد که برخی از آن‌ها قدمت دیرینه‌ای دارند.
فراشبند، یکی از شهرهای استان فارس است که در ۱۶۶ کیلومتری جنوب غربی شیراز واقع شده است. این شهر دارای قدمت ۱۶۰۰ ساله است و در باور عموم این شهر در زمان بهرام گور و در عهد وزارت مهرنرسه شکل گرفته است. البته با توجه به آثار تاریخی موجود در این منطقه ممکن است زمان شکل‌گیری این شهر به دوران اشکانیان هم برسد. طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، این شهر ۲۰٬۳۲۰ نفر جمعیت داشته و همچنین شهرستان فراشبند ۴۵٬۴۵۹ نفر جمعیت داشته است. شهر فراشبند از مناطق گرم و خشک، استان فارس است و میانگین دمای سالانه آن ۲۵ درجه
استان فارس است و میانگین دمای سالانه آن ۲۵ درجه است، با این وجود کشاورزی در این منطقه رونق دارد و مهم‌ترین محصول آن هم خرما است. دین مردم این شهر اسلام و مذهب شیعه دوازده امامی است. زبان مردم منطقه به دو گونه فارسی (عمدتاً متمرکز در شهرها) و ترکی قشقایی (عمدتاً پراکنده در روستاها) است. اقتصاد شهر با توجه به گسترش منابع گاز طبیعی در این مناطق و تأسیس پالایشگاه فراشبند پیشرفت زیادی کرده اما همچنان شغل اکثریت مردم شهر کشاورزی است. معنی لغوی شهر فراشبند در لغت‌نامه دهخدا به معنای: «بنای کوچک گنبددار متعلق به
دهخدا به معنای: «بنای کوچک گنبددار متعلق به عهد اشکانیان || نقاط اطراف بنای کوچک گنبددار» آمده است که نشان از چهارطاقی‌های زیاد این شهر می‌دهد. پیشینه. فراشبند شهری با قدمت ۱۶۰۰ ساله یا بیشتر است، و به دوران ساسانیان بازمی‌گردد، این شهر در آن دوره احتمالاً از توابع اردشیرخوره و شهر گور بوده است. وجود بقایای بیش از ۲۵ چهارطاقی به این شهر لقب پایتخت چهارطاقی‌های ایران را داده، از معروف‌ترین آنان آتشکده فراشبند و چهارطاقی نقاره‌خانه هستند، احتمالاً نقش این چهارطاقی‌ها در گذشته آتشکده و نیایشگاه بوده. آتشکده
در گذشته آتشکده و نیایشگاه بوده. آتشکده فراشبند از آتشکده‌های معروف استان فارس است که معماری آن شبیه به آتشکده کازرون است، این آتشکده یکی از ۵ آتشکده ساخته شده توسط مهرنرسه در منطقه فراشبند و کازرون است. از دیگر چهارطاقی‌های این منطقه می‌توان به چهارطاقی رهنی اشاره کرد، این چهارطاقی نیز احتمالاً به دست مهرنرسه ساخته شده است. با توجه به وجود مراتع وسیع در منطقه، در چند قرن اخیر عشایر و به ویژه عشایر قشقایی اکثراً از طوایف شش بلوکی، عمله و صفی خانی در این منطقه حضور قابل توجهی در فصول قشلاقی داشتند و در
منطقه حضور قابل توجهی در فصول قشلاقی داشتند و در گذشته بخشی از ولایت قشقایی و زیر نظر خوانین قشقایی اداره می‌شده. جغرافیا. این شهر از شمال به شهر والاشهر در شهرستان کازرون، از شرق به شهرستان‌های فیروزآباد، قیروکارزین، خنج، از غرب به شهرستان‌های دشتی و دشتستان در استان بوشهر و از جنوب به شهرستان مهر متصل است. آب و هوای این شهر گرم و خشک است و همچنین این شهر دارای منابع گاز طبیعی است. مردم‌شناسی. جمعیت. برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، این شهر ۲۰٬۳۲۰ نفر جمعیت داشته و همچنین شهرستان فراشبند ۴۵٬۴۵۹
نفر جمعیت داشته و همچنین شهرستان فراشبند ۴۵٬۴۵۹ نفر جمعیت داشته است. زبان. عمده جمعیت مردم فراشبند به زبان فارسی با گویش محلی فراشبندی صحبت می‌کنند، با توجه به حضور عشایر قشقایی در فراشبند، زبان ترکی قشقایی نیز در این منطقه رایج است، گویش‌های کوهمره ای و دشتی هم ممکن است در روستاها و مناطق اطراف استفاده شود. اقوام. اکثر مردم این منطقه از قومیت‌های فارس و قشقایی تشکیل شدند، سالانه حدود ۲۵۰۰۰ عشایر قشقایی به مدت ۷ الی ۸ ماه در مراتع فراشبند حضور دارند، طوایف مختلفی مانند عمله، شش بلوکی، فارسیمدان، صفی خانی و
مانند عمله، شش بلوکی، فارسیمدان، صفی خانی و تیره آردکپان و تیره قتلو از عشایر قشقایی این منطقه هستند، همچنین مابقی جمعیت شهر (اکثریت درون شهر) را فارس‌ها تشکیل می‌دهند. کشاورزی. کشاورزی فراشبند رونق بسیار دارد، هرچند که در سال‌های اخیر با کمبود آب و مشکلات ناشی از خشک سالی زمین‌های زیر کشت کاهش یافته است اما با این وجود هنوز یکی از شهرهای مهم در امر کشاورزی و تولیدات کشاورزی می‌باشد. محصولات کشاورزی فراشبند: گندم، جو، کلزا، کنجد، صیفی‌جات، سبزی‌جات (انواع خیار، بادمجان، سبزی، سبزی خورشت، گوجه، کلم، کدو،
خیار، بادمجان، سبزی، سبزی خورشت، گوجه، کلم، کدو، فلفل دلمه)، محصولات باغی شامل: خرما، مرکبات شامل (لیمو، نارنج، پرتقال، لیمو شیرین). در این شهرستان ۴ هزار هکتار نخلستان وجود دارد که سالیانه افزون بر ۳۲ هزار تن انواع خرما در فراشبند برداشت می‌شود و خرما این شهرستان علاوه بر ارسال به سایر استان‌ها، به کشورهای همسایه و اروپایی نیز صادر می‌شود.
جام جم روزنامه‌ای است که از ۱۰ اردیبهشت ۱۳۷۹ در سراسر ایران منتشر می‌شود و مهمترین تولید موسسه فرهنگی، مطبوعاتی جام جم به شمار می‌آید. صاحب امتیاز این روزنامه سازمان صداوسیما است. مدیرعامل کنونی مؤسسه مراد عنادی است. یوسف غروی قوچانی مدیرمسئول و سردبیر روزنامه است. این نشریه دارای ضمایمی است که به صورت روزانه و البته رایگان در کنار روزنامه عرضه می‌شوند. "جام جم" تنها روزنامه‌ای بوده که دارای چاپخانه‌های متعدد در سطح کشور (شش استان) بود. البته با تجمیع چاپخانه‌ها در تهران عملا برخوردار از مجتمع چاپخانه‌ای
در تهران عملا برخوردار از مجتمع چاپخانه‌ای شده‌است‌، به گونه‌ای که تعداد زیادی از نشریات مطرح کشور، امور مربوط به چاپ را به مجتمع چاپخانه‌های جام جم سپرده‌اند. تاریخچه. روزنامه جام‌جم در تاریخ دهم اردیبهشت ماه 1379 پا به عرصه وجود گذاشت و پس از چند پیش‌شماره آزمایشی، نسخه اول آن بر روی پیشخوان دکه مطبوعات قرار گرفت. فلسفه وجودی و مبانی نظری ایجاد آن، وجود یک رسانه نوشتاری در کنار رسانه‌های دیداری و شنیداری رسانه ملی بود تا یکی از حلقه‌های بنگاه چندرسانه‌ای کشور را تکمیل کرده باشد. این امر نه‌تنها مغایرتی
کشور را تکمیل کرده باشد. این امر نه‌تنها مغایرتی با ماموریت‌های ذاتی سازمان صداوسیما نداشته بلکه یک فرض ضروری برای آن و در کنار شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی به حساب می‌آمد. فضای متنوع و چندگونه مطبوعاتی در کشور، طبیعتاً دارای گرایش‌های سیاسی، ورزشی، اقتصادی بود اما روزنامه‌ای که بتواند فارغ از مباحث خاص سیاسی یا اقتصادی یا ورزشی، موضوعات فرهنگی و اجتماعی را بیشتر مورد توجه قرار دهد اصلا وجود نداشت یا کمتر منتشر شده بود. گو اینکه نفس عمل روزنامه‌نگاری و البته تحریریه جام‌جم بر این قرار گرفت که به تمامی
البته تحریریه جام‌جم بر این قرار گرفت که به تمامی حوزه‌های خبری بپردازد اما نگاهی یکسوگرایانه و یکجانبه‌نگر در امور سیاسی نخواهد داشت و به‌دنبال آلودگی‌های سیاسی برای مخاطبان نیست، چرا که اساسا به‌دنبال رنجش خاطر مخاطب نباید باشد. اما وجه عمل در دور ماندن از منازعات و صرفاً روایت مباحث سیاسی و اقتصادی باعث شد توفیقی روزافزون برایش به ارمغان آید. با آنکه در ابتدای انتشار، جام‌جم 25000 نسخه را عرضه می‌نمود اما به دلیل مخاطب‌پذیری و اشتیاق ایشان به این روزنامه، در حدود 10 ماه پس از انتشار نسخ آن به 6 برابر
در حدود 10 ماه پس از انتشار نسخ آن به 6 برابر زمان اولیه یعنی حدود 155/000نسخه بالغ شد تا در سبد خواندنی‌های مخاطبان و خانواده‌های کشور قرار گیرد. این اقبال عمومی تا بدانجا پیش رفت که در یکسال و نیم پس از انتشار اولین شماره، تیراژ آن به حدود 440000 نسخه در روز رسید و به عنوان پرتیراژترین روزنامه کشور مطرح گشت. البته اکنون نیز با توجه به ضریب نفوذ بالای فضای اطلاع‌رسانی مجازی و تغییرات گسترده در نوع کارکرد روزنامه‌های کاغذی در سراسر دنیا به خصوص در ایران، همچنان جام جم عنوان پرمخاطب‌ترین را در سطح کشور یدک
جام جم عنوان پرمخاطب‌ترین را در سطح کشور یدک می‌کشد. تولیدات دفاتر سرپرستی و نمایندگان استانی موسسه جام جم تحت عنوان ویژه‌نامه‌های استانی روزنامه که برای اولین بار در تاریخ مطبوعات کشور به ثمر رسیده، خود مسبب رونق و همراهی مخاطبان استانی و به تبع آن در سطح کشور شده است.
ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری به اختصار ابن هیثم (۳۵۴–۴۳۰) ریاضی‌دان، اخترشناس و فیزیک‌دان عرب در دوران طلایی اسلام بود. از او به عنوان «پدر نورشناسی مدرن» یاد می‌شود. او مشارکت عمده‌ای در اصول نورشناسی و بینایی داشته است. تأثیرگذارترین اثر وی یعنی "المناظر" (زبان عربی: ، کتاب نورشناسی) در طول سال‌های ۱۰۱۱–۱۰۲۱ میلادی نوشته شده است. او همچنین دربارهٔ فلسفه، الهیات و پزشکی نیز نوشته است. به دید برخی پژوهشگران ابن هیثم نخستین دانشمند جهان است که سرعت صوت را محاسبه کرده است. ابن هیثم با معیار متعارف
صوت را محاسبه کرده است. ابن هیثم با معیار متعارف اندازه‌گیری طول در زمان خود، که واحد ذرع بود، سرعت نور و دور کره زمین را محاسبه کرد. وی نخستین کسی است که ۷۰۰ سال پیش از نیوتن به بررسی ویژگی‌های نور پرداخت. ابن هیثم ۵ سده پیش از دانشمندان رنسانس روش علمی را که مبتنی بر آزمایش است، پایه گذاشت. زندگی. در حدود ۳۵۴ قمری (۹۶۵ میلادی) در بصره زاده شد. در ۱۰۲۰ م در دوران خلیفه الحاکم (۹۸۵–۱۰۲۱ میلادی) به مصر رفت تا جریان نیل را تنظیم کند هنگامی که به ممکن نبودن این کار پی برد، با وجود خشم خلیفه، کار را رها کرد تا
کار پی برد، با وجود خشم خلیفه، کار را رها کرد تا اینکه پس از مرگ خلیفه، دوباره به قاهره برگشته و با رونویسی کتابهای علمی تا پایان عمر به گذران زندگی پرداخت. ابن هیثم بر آن بود که تنها راه رسیدن به حق دانشی است بر پایهٔ امور حسی و عقلی — یعنی طبیعیات و الهیات و منطق. او در بصره منصب دیوانی داشت، و به جنون تظاهر کرد تا برکنارش کنند و بتواند به علم بپردازد. او سپس به مصر و نزد الحاکم فرمانروای فاطمی آنجا رفت. در مصر، ابن هیثم در صدر گروهی از مهندسین در خصوص نیل و تنظیم جریان آن پژوهش کرد ولی به این نتیجه رسید
و تنظیم جریان آن پژوهش کرد ولی به این نتیجه رسید که این کار ممکن نیست. خلیفه از این نتیجه عصبانی گشت و ابن هیثم را به جای یک منصب علمی به کار دیوانی برگمارد. ابن هیثم پذیرفت ولی دوباره به جنون تظاهر کرد، که خلیفه او را در خانه‌اش زندانی، اموال وی را مصادره و کسی را به عنوان قیم او منصوب کرد. پس از مرگ الحاکم دیگر به جنون تظاهر نکرد و آزاد شد و اموالش را پس گرفت. باقی عمر مشغول نوشتن کتب علمی بود. وی را بطلمیوس دوم یا «فیزیک‌دان» نیز خوانده‌اند. در سده‌های میانه در اروپا الهازن خوانده می‌شد. ابن هیثم تفاسیر
در اروپا الهازن خوانده می‌شد. ابن هیثم تفاسیر روشنگری در آثار ارسطو، بطلمیوس و اقلیدوس، ریاضی‌دان یونانی دارد. عمدتاً در قاهره زندگی کرده و در همان‌جا در سن ۷۶ سالگی درگذشت. کارها. ابن هیثم پدر علم فیزیک نور و آغازکننده تحولاتی است که بعدها به ساخت دوربین عکاسی، دوربین سینما و پروژکتور پخش فیلم منجر شد. ابن هیثم تلاش زیادی در شناخت فیزیک نور انجام داد. او رساله‌ای دربارهٔ نور نوشت و ذره‌بین را ساخت. به نسبت زاویه تابش و زاویه انکسار پی برد و اصول تاریکخانه را شرح داد و در مورد قسمت‌های مختلف چشم بحث کرد.
را شرح داد و در مورد قسمت‌های مختلف چشم بحث کرد. رسالهٔ نور ابن هیثم نفوذ زیادی در اروپا گذاشت. کارهای وی توسط کمال‌الدین فارسی پیگیری شد. بیش از بیست اثر بازمانده از ابن هیثم ویژه مسائل نجومی است. شهرت ابن هیثم در نجوم بیشتر به سبب تألیف رساله‌ای است به نام مقاله فی هیئته العالم. ظاهراً این رساله از آثار جوانی او است، زیرا در آن از «پرتوی که از چشم خارج می‌شود» سخن گفته است و ماه را جسمی صیقلی توصیف کرده که نور خورشید را «باز می‌تاباند». این دو نظر را وی در المناظر و مقاله فی ضوء القمر رد کرده است این
در المناظر و مقاله فی ضوء القمر رد کرده است این رساله تنها نوشته نجومی ابن هیثم است که در سده‌های میانه به باختر راه یافته است. آبراهام هبرایوس آن را به سفارش آلفونسوی دهم، شاه کاستیل (درگذشته: ۱۲۸۴ میلادی) به اسپانیایی ترجمه کرد و این ترجمه را مترجم ناشناسی (تحت عنوان کتاب جهان و آسمان) به لاتینی درآورد. در این رساله ابن هیثم ثابت می‌کند که اگر ماه مانند آینه‌ای رفتار کند، لازم می‌آید که سطحی از ماه که نور خورشید را به زمین باز می‌تاباند کوچک‌تر از سطحی باشد که ما می‌بینیم، پس نتیجه می‌گیرد که ماه نور
باشد که ما می‌بینیم، پس نتیجه می‌گیرد که ماه نور عرضی خود را در دریت مانند اجسام منیر، یعنی از همه سطح خود و در همه جهات گسیل می‌دارد، این نظر با استفاده از یک ذات‌الثقبتین نجومی ثابت می‌شود. از این رو وی آسمان را متشکل از مجموعه‌ای از پوسته‌های کروی (با افلاک) هم مرکز فرض کرده است که برهم مماسند و درون یکدیگر می‌چرخند، در داخل ضخامت هر پوسته، که نماینده فلک یکی از سیارات است، پوسته‌های هم مرکز و خارج از مرکز و کرات کامل دیگری وجود دارد که به ترتیب با افلاک خارج از مرکز و افلاک تدویر متناظرند. همه پوسته‌ها
خارج از مرکز و افلاک تدویر متناظرند. همه پوسته‌ها و کره‌ها سر جای خود و به گرد مرکز خود می‌چرخند، و از ترکیب آن‌ها حرکت ظاهری سیاره که طبق فرض روی استوای فلک تدویر قرار دارد، پدید می‌آید. ابن هیثم با توصیف دقیق همه حرکت‌هایی که در کار می‌آیند، در واقع گزارشی کامل و روشن و غیر فنی از نظریه بطلمیوس دربارهٔ سیارات ارائه می‌کند، و همین نکته راز محبوبیت رساله او را آشکار می‌کند. ایراد ابن هیثم به حرکت پنجم ماه که در فصل پنجم از مقاله پنجم مجسطی بیان شده، بسیار آموزنده است. این اشکال کاملاً از نوع برهان خلف است،