payamvha/North_RAG huggingface dataset:
است.» خشونت خانگی و قوانین جمهوری اسلامی. رضا پهلوی در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۹۹ در واکنش به قتل رومینا اشرفی به دست پدرش، با انتشار پیامی نوشت: «این جنایت با پشتوانهٔ قوانین واپس‌گرایانهٔ رژیم حاکم بر ایران انجام گرفته است. قوانینی که از خشونت خانگی و قتل ناموسی تا کودک‌آزاری و کودک‌همسری را مجاز می‌شمارد یا تسهیل می‌کند، متعلق به قرن بیست‌ویکم نیست. راه چاره، بازگشت به قوانین عرفی است.» سانحه شناور پشتیبان کنارک. رضا پهلوی در تاریخ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ در واکنش به سانحه شناور پشتیبان کنارک به که منجر به مرگ ۱۹
به سانحه شناور پشتیبان کنارک به که منجر به مرگ ۱۹ ملوان شد، با انتشار پیامی نوشت: «در چند ماه اخیر، نیروهای مسلح رژیم دو فاجعه را یکی در آسمان و دیگری در دریا رقم زده‌اند که منجر به جان‌باختن ۱۷۶ سرنشین هواپیمای اوکراینی، و دست‌کم ۱۹ نفر از پرسنل نیروی دریایی ارتش در آب‌های ساحلی چابهار شده است.» رضا پهلوی در ادامه پیام خود اضافه کرد: «علت وقوع این فجایع از یک‌سو، و پنهان‌کاری و دروغ‌گویی دربارهٔ آنها از سوی دیگر، نمایانگر عمق بی‌کفایتی و بی‌مسئولیتی رژیم حاکم بر میهن‌مان است.» کشته‌شدن قاسم سلیمانی. رضا
حاکم بر میهن‌مان است.» کشته‌شدن قاسم سلیمانی. رضا پهلوی در مورد کشته‌شدن سلیمانی در مصاحبه با روزنامه آلمانی «دی وِلت» گفت که کشته شدن سلیمانی مانند پایان «دارث ویدر» بود! او رویدادهای اخیر پس از کشته شدن سردار قاسم سلیمانی توسط آمریکا را فرصت بزرگی برای ایران ارزیابی کرد و کشته شدن او را یک تسلای خاطر برای ایرانیان دانست. انهدام هواپیمای اوکراینی. رضا پهلوی در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۸ و در واکنش به انهدام هواپیمای اوکراینی از سوی پدافند موشکی سپاه پاسداران، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را «مسئول
علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را «مسئول مستقیم» این فاجعه خواند. انفجارهای کرمان. رضا پهلوی پس از پذیرفتن مسئولیت انفجارهای کرمان از سوی گروه داعش گفت که «داعش و جمهوری اسلامی دو روی سکه تروریسم بنیادگرایانهٔ اسلامی هستند». او خاطر نشان کرد که «جمهوری اسلامی حتی برای حامیانش نیز ماشین مرگ و فلاکت است» و «راه حل روشن است: پایین کشیدن این رژیم شیطانی؛ بازگرداندن قطار ایران به ریل ترقی و تمدن؛ و تأمین امنیت و آزادی برای همه ایرانیان در سایه حکومت قانون». مرگ ابراهیم رئیسی. در پی سانحه سقوط بالگرد
مرگ ابراهیم رئیسی. در پی سانحه سقوط بالگرد ورزقان که به مرگ سید ابراهیم رئیسی منجر شد، رضا پهلوی در بیانیه‌ای با اشاره به شادمانی «ملت ایران و به‌ویژه خانواده‌های قربانیان جمهوری اسلامی» گفت: «شاید تنها افسوس‌شان این است که او سقوط جمهوری اسلامی را ندید و برای جرم و جنایت‌هایش محاکمه نشد.» جنگ ایران و اسرائیل. رضا پهلوی رضا رژیم جمهوری اسلامی را متهم می‌کند که جنگ را بر ایران تحمیل کرده و ادعا می‌کند که این جنگ رژیم است، نه جنگ مردم ایران: «به نظرم مردم ایران دیده‌اند که جهان تاکنون بیش از حد صبور بوده و
دیده‌اند که جهان تاکنون بیش از حد صبور بوده و حتی در قالب مذاکرات بارها به این رژیم فرصت داده است تا رفتار منطقی داشته باشد. آنها دیده‌اند که علی خامنه‌ای به دلیل لج‌بازی‌هایش مسئول وضعیت کنونی است. ایران نباید به این نقطه می‌رسید. اما مسئولیت نهایی بر عهده کیست؟ علی خامنه‌ای.» دیدگاه‌های سیاسی. به گزارش شبکه خبری "ای‌بی‌سی"، رضا پهلوی معتقد به تأسیس ایران سکولار، دمکراتیک و لیبرال است. پهلوی اعلام کرده است که قصد دستیابی به نقش رهبری بلندمدت در ایران پس از دوره انتقالی آینده پس از پایان رژیم جمهوری اسلامی
دوره انتقالی آینده پس از پایان رژیم جمهوری اسلامی را ندارد، و می‌گوید که این انتخاب مردم ایران است که چه شکل حکومتی را ترجیح می‌دهند، چه سلطنت مشروطه و چه جمهوری. پهلوی از برگزاری همه‌پرسی آزاد در ایران حمایت می‌کند که در آن مردم ایران امکان تصمیم‌گیری خواهند داشت. او گفته که پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ به این نتیجه رسیده که «جدایی دین از دولت به عنوان اصل بنیادین و پیش‌شرط نظم دمکراتیک» ضروری است. پهلوی در مصاحبه‌ای با "بی‌بی‌سی" گفت که شخصاً ترجیح می‌دهد ایران جمهوری شود زیرا آن را شایسته‌سالارانه‌تر
ایران جمهوری شود زیرا آن را شایسته‌سالارانه‌تر می‌بیند. بر اساس نظرسنجی گامان از ۱۵۸٬۰۰۰ ایرانی، ۸۰٪ ایرانیان خواهان جایگزینی جمهوری اسلامی با حکومت دمکراتیک هستند. نظرسنجی گامان همچنین نشان داد که رضا پهلوی بالاترین کاندید برای تشکیل شورای همبستگی انتقالی ایران است و بین ۳۲ تا ۴۰ درصد حمایت را در میان ۳۴ کاندید کسب کرده است. پهلوی از افزایش مدارا در ایران حمایت کرده است و برای تأسیس نهادهای نظارتی و تقویت جامعه مدنی به منظور جلوگیری از تمرکز قدرت در یک گروه استدلال می‌کند. پهلوی را پوستر بوی جنبش دمکراسی
استدلال می‌کند. پهلوی را پوستر بوی جنبش دمکراسی در ایران نامیده‌اند. گفته می‌شود پهلوی از چشم‌اندازی دمکراتیک برای ایران دفاع کرده و برای برگزاری انتخابات آزاد به منظور تشکیل مجلس مؤسسان حمایت می‌کند. بر اساس گزارش دانشگاه ناوارا، پهلوی «از تعهد به بازگرداندن سلطنت امتناع کرده است». پهلوی به اعضای پارلمان اروپایی گفته است که ایران پس از فروپاشی رژیم جمهوری اسلامی، متحد اروپا و غرب خواهد بود. او معتقد است که دمکراسی ایرانی باید سکولار و بر پایهٔ حقوق بشر باشد. علاوه بر این، پهلوی به حفظ تمامیت ارضی ایران
علاوه بر این، پهلوی به حفظ تمامیت ارضی ایران اعتقاد دارد. در مصاحبه‌ای با "ایران اینترنشنال" در ژوئن ۲۰۲۵، رضا پهلوی وعده داد که «انتقال قانونمند» قدرت را تضمین خواهد کرد. او تأکید کرد که با کمک متخصصان عدالت انتقالی، محاکماتی عادلانه برگزار خواهد شد و متهمان از حق دفاع در دادگاه برخوردار خواهند بود. به گفتهٔ او، برخلاف انقلاب ۱۳۵۷، از اعدام‌های فوری جلوگیری می‌شود و روند انتقال قدرت به شکلی متفاوت از آن انقلاب انجام خواهد شد. همچنین وعده داد که «حقوق برابر برای همهٔ ایرانیان—صرف‌نظر از دین، قومیت یا
برابر برای همهٔ ایرانیان—صرف‌نظر از دین، قومیت یا باور—» تضمین خواهد شد. پهلوی معتقد است که حکومت دورهٔ پدرش را نمی‌توان حکومت توتالیتر دانست و ایرادی که به حکومت در آن دوره وارد می‌داند نبود فضای آزاد سیاسی است، در عین حال می‌گوید که منتقد سرکوب‌ها و محدودیت‌های سیاسی در دوران سلطنت پدرش است. رضا پهلوی معتقد است که سیاست‌های خارجی نظام جمهوری اسلامی، مسئول «انزوای فعلی ایران» است. رضا پهلوی گفته مخالف هرگونه مداخله و حمله نظامی کشورهای خارجی به ایران است ولی مخالفان نیاز به حمایت خارجی دارند. او همواره
ولی مخالفان نیاز به حمایت خارجی دارند. او همواره تأکید دارد که «مسئلهٔ اصلی رژیم جمهوری اسلامی است و مادام که این نظام بر سر کار است، مردم ایران فرصت پیشرفت و آزادی را نخواهند یافت». رضا پهلوی معتقد به تغییر حکومت ایران از طریق رأی مردم و همه‌پرسی است و به عقیده وی انتخاب محتوای نظام آینده کشور و نهایتاً شکلش باید به دست مردم ایران و نمایندگان منتخب مردم ایران باشد. او اهداف اصلی خود را رسیدن ایران به یک مردم‌سالاری سکولار پارلمانی و قانون اساسی منطبق بر مبنای اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام کرده است. رضا
مبنای اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام کرده است. رضا پهلوی گفته اگر قرار به انتخاب باشد بین جمهوری سکولار و یک سلطنت موروثی، جمهوری را انتخاب می‌کند، اما در صورت انتخاب سلطنت، خواهان یافتن راهی برای انتخابی شدن سلطنت به جای موروثی بودن آن خواهد بود. او با اشاره به نسل جدید اصلاح‌طلبان گفته است: «آن‌هایی که هنوز به‌دنبال تغییر رفتار این رژیم واپس‌گرا و جنایتکار هستند، همچون پیشینیان‌شان آب در هاون می‌کوبند.» در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۱۳، مصاحبه تلویزیون مرکزی چین با پهلوی با واکنش حکومت جمهوری اسلامی روبرو شد. در
پهلوی با واکنش حکومت جمهوری اسلامی روبرو شد. در مصاحبه با این شبکه، پهلوی از «انتخابات آزاد» سخن‌گفت و خواستار تغییر «سیاست‌های قدرت‌های جهان در قبال حکومت جمهوری اسلامی» شد. سفارت ایران در پکن، طی بیانیه‌ای شدیداللحن، آن را «بی‌سابقه، معنا دار و دارای تبعات» و «مداخله آشکار در امور داخلی ایران» خواند. در خصوص احتمال هرج و مرج در صورت فروپاشی رژیم اسلامی، پهلوی گفت که برخلاف سایر کشورهایی که انتقال پرآشوبی را تجربه کردند، ایران یک تمدن کهن است و گفت: «ما عراق یا افغانستان نیستیم. ما ملتی با هزاران سال وحدت
یا افغانستان نیستیم. ما ملتی با هزاران سال وحدت هستیم. اگر حاکمیت قانون و عدالت وجود داشته باشد، هرج و مرجی نخواهد بود.» پهلوی اعلام کرد که جنگ داخلی رخ نخواهد داد. میزان نفوذ و محبوبیت در میان ایرانیان. در اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران شعارهایی همچون «ای شاه ایران برگرد به ایران»، «شاه برگرد شاه برگرد شاه برگرد»، «رضاشاه روحت شاد»، «شاهنشاه روحت شاد»، «رضا، رضا پهلوی»، «رضا شاه معذرت معذرت»، «ولیعهد کجایی به داد ما بیایی»، «ایران که شاه نداره حساب و کتاب نداره»، در میان معترضان در شهرهای مختلف به طرفداری از
در میان معترضان در شهرهای مختلف به طرفداری از دودمان پهلوی سر داده شد، که تحلیل‌ها نشان می‌دهند محبوبیت خاندان پهلوی و متعاقب آن رضا پهلوی در میان ایرانیان داخل کشور و به ویژه نسل جدید افزایش داشته است. پس از آن‌که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در نخستین واکنش به اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران، آن‌ها را از جمله به خانوادهٔ پهلوی نسبت داد، سخنگوی سپاه پاسداران نیز مدعی شد که نسل جوان ایران در مورد دودمان پهلوی «دچار شک و چالش جدی شده است». معترضان در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران در شعارهایشان خواستار بازگشت رضا
آبان ۱۳۹۸ ایران در شعارهایشان خواستار بازگشت رضا پهلوی به ایران و سقوط جمهوری اسلامی شده بودند. "دیلی تلگراف" در مصاحبه‌ای که در تاریخ ۴ اسفند ۱۴۰۳ با پهلوی انجام داد، ادعا حتی منتقدان رضا پهلوی اذعان می‌کنند که او دست‌کم برنامه‌ای برای تغییر اوضاع در ایران دارد و از شهرت عمومی در داخل و خارج از کشور برخوردار است. در ۲۸ خرداد ۱۴۰۴, در پی وضعیت اضطراری که در ایران ایجاد شده، رضا پهلوی اعلام کرد که سقوط جمهوری اسلامی برگشت‌ناپذیر است و تنها یک قیام عمومی برای پایان دادن به جنگ ۴۶ ساله آن با مردم ایران لازم
پایان دادن به جنگ ۴۶ ساله آن با مردم ایران لازم است. او وعده داد که برنامه آماده‌ای برای انتقال آرام به حکومت ملی دموکراتیک طی صد روز نخست دارد و از نیروهای امنیتی خواست به جای فدا کردن خود برای رژیم در حال سقوط، به مردم بپیوندند. رضا پهلوی رضا رژیم جمهوری اسلامی را متهم می‌کند که جنگ را بر ایران تحمیل کرده و ادعا می‌کند که این جنگ رژیم است، نه جنگ مردم ایران. مسایل مالی. شغل. در سال ۱۹۸۹, "واشینگتن پست" گزارش کرد پهلوی در مورد منبع درآمدش پاسخ داد که در هفت سال قبل از آن مورد حمایت مالی «خانواده و دوستان»
سال قبل از آن مورد حمایت مالی «خانواده و دوستان» قرار داشته است. در سال ۲۰۱۷, او به آسوشیتد پرس گفت که از سال ۱۹۷۹ «شغل جانبی‌ای» نداشته و منشأ پول او خانواده‌اش و «ایرانیان بسیاری بوده که از جنبش پشتیبانی کرده‌اند.» بنا بر گزارشی در دسامبر ۲۰۱۸ از پلیتیکو، «تصور می‌رود او عمدتاً با آنچه از ثروت خانواده‌اش باقی مانده زندگی می‌کند، و تنها کار تمام وقت او ابراز نظر دربارهٔ ایران است.». انصاری در برابر پهلوی. در سال ۱۹۹۰, پهلوی و احمدعلی مسعود انصاری، از دستیاران و مشاوران مالی نزدیکش، شکایاتی را علیه یکدیگر
و مشاوران مالی نزدیکش، شکایاتی را علیه یکدیگر طرح کردند. انصاری که دوست کودکی پهلوی بود و شخصیتی پدرانه برای او داشت، مشاور ارشد و مدیر مالی او بود. انصاری به او گفته بود «اگر نمی‌توانی یک امپراتوری سیاسی داشته باشی، من به تو یک امپراتوری اقتصادی می‌دهم.» ساختار پیچیده امور مالی پهلوی باعث گیج شدن و دلسرد شدن پهلوی نسبت به انصاری شد. سرمایه‌گذاری‌های بی ملاحظه در سرمایه‌گذاری قراردادهای آتی در بحران‌های اقتصادی سال ۱۹۸۷ یکی از بزرگ‌ترین زیان‌ها را به آنها وارد کرد. در پی بحران اقتصادی ۱۹۸۷ پس از این که
وارد کرد. در پی بحران اقتصادی ۱۹۸۷ پس از این که پهلوی روایت‌های ضد و نقیضی در خصوص دارایی‌هایش شنید شخصاً در سال ۱۹۸۹ به سوئیس رفت و مشاهده کرد در صندوق امانات او در بانک کردیت سوییس اثری از پول‌ها و املاکش نیست، و انصاری را از سمتش برکنار کرد. پهلوی انصاری را به اختلاس مبلغ ۲۴ میلیون دلار متهم کرد در حالی که انصاری مدعی حق حبس ۱٫۷ میلیون دلاری علیه پهلوی شد. در جریان دادرسی، وکیل پهلوی به دادگاه گفت «پهلوی به دلیل الزامات ناشی از مسئولیت‌های سیاسیش و بی تجربگی در مسایل مالی، مجبور بود برای مدیریت منابع
تجربگی در مسایل مالی، مجبور بود برای مدیریت منابع مالیش به‌طور کامل به انصاری اعتماد کند. در طول سالیان هیچ‌کس به هیچ وجه جای انصاری به عنوان معتمد پهلوی را نگرفت. متقابلاً، هیچ‌کس به اندازه انصاری در اعتماد پهلوی خیانت نکرد» و انصاری را به جاسوسی" برای نظام جمهوری اسلامی ایران متهم کرد. انصاری این اتهامات را رد و پهلوی را متهم کرد با حیف و میل پولش را بر باد داده است، و اظهار داشت که وفادارانه دستورهایی را اجرا کرده که پهلوی از آنها مطلع بوده است. انصاری برای پرداخت پول وکلایش از جمهوری اسلامی پول دریافت
پرداخت پول وکلایش از جمهوری اسلامی پول دریافت کرد و در تلویزیون ایران ظاهر شد. اسناد پرداخت‌های آنها که در جریان دادگاه ارائه شد نشان داد زندگی آنها از آغاز تا چه میزان با کار سیاسی درآمیخته بوده: خرید شرکت‌های نفتی و سرمایه گذاری در قراردادهای آتی ارز و املاک و استفاده از عواید آن برای خرید همپیمانان برای خود. دادگاه از انصاری خواست حساب کاملی از نحوه مدیریت پولش ارائه دهد، ولی او متهم کرد که اسناد برای پیشگیری از مصادره آنها از بین برده شده‌اند. در سال ۱۹۹۶، دادگاه حکم کرد که انصاری باید ۷٫۳ میلیون دلار
دادگاه حکم کرد که انصاری باید ۷٫۳ میلیون دلار به خانواده پهلوی پس بدهد و او را ۲ میلیون دلار دیگر هم جریمه کرد. زندگی شخصی. رضا پهلوی همسرش یاسمین اعتماد امینی را نخستین بار در فرودگاه واشینگتن دی.سی. ملاقات کرد. این دو رابطه خود را بین سوییس (که پهلوی در آن زمان آنجا زندگی می‌کرد) و کالیفرنیا (محل زندگی اعتماد امینی) برقرار کردند و یک سال بعد در روز ۲۲ خرداد ۱۳۶۵ (ژوئیهٔ ۱۹۸۶) در شهر گرینویچ ایالت کنتیکت ازدواج کردند. پهلوی هنگام ازدواج ۲۵ ساله و اعتماد امینی ۱۷ ساله و در حال فارغ‌التحصیلی از دبیرستان
امینی ۱۷ ساله و در حال فارغ‌التحصیلی از دبیرستان بود. این دو صاحب سه دختر به نام‌های نور (م. ۱۴ فروردین ۱۳۷۱)، ایمان (م. ۲۱ شهریور ۱۳۷۲) و فرح (م. ۲۷ دی ۱۳۸۲) هستند و در نزدیکی واشینگتن، دی.سی. زندگی می‌کنند. رضا پهلوی در سال ۲۰۰۴ به عنوان پدرخوانده غیررسمی شاهدخت لوئیز، نوه آلبرت دوم پادشاه وقت بلژیک و فرزند شاهزاده لوئیز بلژیک اعلام شد. جمهوری اسلامی ایران از این تصمیم خانواده سلطنتی بلژیک انتقاد کرد. رضا پهلوی و فرح در مراسم‌های رسمی تشییع‌جنازه مثل انور سادات و ریچارد نیکسون یا مراسم‌های ازدواج
انور سادات و ریچارد نیکسون یا مراسم‌های ازدواج خانواده‌های سلطنتی جهان مثل اسپانیا و موناکو حضور داشته‌اند که گاهی اعتراض جمهوری اسلامی ایران را برانگیخته است. رضا پهلوی به عکاسی علاقمند است. او در مصاحبه‌ای در فروردین ۱۳۹۱ گفت: «اگر زندگی دوباره داشتم، شاید کارگردان سینما می‌شدم.» پهلوی علاقه شدیدی به بازی و تماشای فوتبال داشت. او هوادار تیم باشگاه فوتبال استقلال تهران بود، که در آن زمان "تاج" نام داشت و حمایت او حتی از تلویزیون ملی ایران پخش می‌شد. این باشگاه در رژه‌های سالانه به مناسبت تولد او شرکت
باشگاه در رژه‌های سالانه به مناسبت تولد او شرکت می‌کرد که این باشگاه را به دولت نزدیک می‌کرد. در سال ۱۹۸۱، یونایتدپرس اینترنشنال گزارش کرد که پهلوی برای تماشای تنیس در باشگاه نخبگان الجزیره در قاهره حضور می‌یافت و گاهی در باشگاه‌های شبانه در هتل‌های نزدیک نیل دیده می‌شد. پهلوی پس از نقل مکان به آمریکا، به سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات در شمال ویرجینیا پرداخت. نخستین سرمایه‌گذاری او و مشاورانش در سال ۱۹۸۲ خرید زمین در تایسونز کورنر بود که یک مجتمع مسکونی در آن با طراحی کامران دیبا، پسرعموی مادرش، ساخت.
در آن با طراحی کامران دیبا، پسرعموی مادرش، ساخت. رضا پهلوی، در مصاحبه‌ای که در روز جمعه ۵ تیر ماه ۱۳۸۸ با خبرنگار "نیویورک تایمز"، دِبورا سولومون انجام داد، در پاسخ این پرسش که «دین شما چیست؟» گفت: کتاب‌شناسی. وی تا به حال سه کتاب نوشته است. رضا پهلوی در سال ۲۰۰۲ کتاب "" به زبان انگلیسی را منتشر کرد و زبان جدیدی برای پیکار سیاسی برگزیده بود: او از تغییر، انتخاب، و حقوق مدنی سخن می‌گفت. او در این کتاب دیدگاه‌های خود را در زمینه حمایت از جنبش‌های «ناآرامی‌های مدنی و قیام‌های بدون خشونت» مطرح کرد که این کتاب
مدنی و قیام‌های بدون خشونت» مطرح کرد که این کتاب به زبان فارسی نیز ترجمه شده است. زبان او دیگربه جای مهمانی‌های پرسروصدا، املاک و کنش مخفی با «ساعت انتخاب» ای که مردم برای دموکراسی و آزادی داشتند در پیوند بود. سایر کتاب‌های وی "بیانیه میثاق با مردم" و "آزادی برای هم‌میهنانم" نام دارند که هر دو به فارسی نیز برگردانده شده‌اند. همچنین در سال ۲۰۰۹ میلادی، کتابی از رضا پهلوی به نام "زمان انتخاب" () به زبان فرانسه منتشر شد.
تنگهٔ بُسفُر ( به ترکی استانبولی: İstanbul Boğazı به معنی: تنگۀ استانبول، محاوره‌ای: Boğaz) باریکه آبی در کشور ترکیه است که دریای سیاه را به دریای مرمره می‌پیوندد. این تنگه دو قاره اروپا و آسیا را از یکدیگر جدا می‌کند. شهر استانبول در دو طرف این تنگه قرار دارد. طول متوسط تنگه بُسفُر در حدود ۳۰ کیلومتر و عرض آن میان حدّ تقریبی ۷۰۰ تا ۳۵۵۰ متر و عمق آن بین ۱۳ تا ۱۱۰ متر است. در مرکز این آبراه یک جریان تند (سه کیلومتر و نیم در ساعت) در جهت دریای سیاه به دریای نمک وجود دارد، ولی در زیر سطح آب جریان دیگری در جهت
وجود دارد، ولی در زیر سطح آب جریان دیگری در جهت مخالف در دو سوی آبراه وجود دارد. از مواضع عمده‌ای که در دو سوی تنگه واقع است می‌توان این‌ها را ذکر کرد: بشیکتاش، روم‌ایلی حصاری، پاشا باغچه‌سی، آناطولی حصاری، اسکودار. تنگه بسفر یکی از مهم‌ترین آبراه‌های بین‌المللی است که مسیر کشتی‌های تجاری به سمت روسیه است. بیشتر سواحل تنگه بسفر، به‌جز نواحی شمالی آن، به‌شدت مسکونی شده‌اند و جمعیت کلان‌شهری استانبول با حدود ۱۷ میلیون نفر در هر دو سوی تنگه تا داخل خشکی گسترش یافته‌است. تنگه بسفر و تنگه داردانل در سوی دیگر
یافته‌است. تنگه بسفر و تنگه داردانل در سوی دیگر دریای مرمره با هم به‌عنوان تنگه‌های ترکیه شناخته می‌شوند. بخش‌هایی از ساحل بسفر در استانبول با بتن یا لاشه‌سنگ تقویت شده‌اند و بخش‌هایی از تنگه که مستعد رسوب‌گذاری هستند، هر از گاهی لای‌روبی می‌شوند. نام. نام این تنگه از زبان یونانی باستان با واژهٔ () آمده که به‌صورت عامیانه به یعنی «گذرگاه گاو» (مشابه واژهٔ "Ox-ford" در انگلیسی) برگردانده شده‌است: از حالت اضافی واژهٔ (به‌معنای گاو) و واژهٔ (به‌معنای گذرگاه). بنابراین، این ترکیب به معنای «گذرگاه گاو» یا
بنابراین، این ترکیب به معنای «گذرگاه گاو» یا «گذرگاه گاوان» است. این نام به افسانه‌های یونانی و داستان ایو اشاره دارد؛ دختری که به گاو تبدیل شد و محکوم شد تا در زمین سرگردان باشد تا آن‌که از بسفر گذر کرد و با پرومتئوس، یکی از تیتان‌ها، دیدار کرد. پرومتئوس به او دلداری داد و گفت که روزی زئوس او را دوباره به شکل انسانی درخواهد آورد و او نیاکان هرکول، بزرگ‌ترین قهرمانان، خواهد شد. گفته می‌شود که ایو در نزدیکی کریزوپولیس (اسکدار امروزی) به خشکی آمد؛ جایی که «گاو» نام داشت. این محل همچنین با نام دامالیس ()
«گاو» نام داشت. این محل همچنین با نام دامالیس () شناخته می‌شد، چراکه خارِس آتنی، سردار آتنی، بنایی یادبود برای همسرش «دامالیس» برپا کرده بود که تندیس عظیمی از گاو نیز در آن قرار داشت (واژهٔ به معنای «گوساله ماده» است). نگارش انگلیسی نام این تنگه با «ph» (یعنی Bosphor) از نظر زبان‌شناسی یونانی باستان درست نیست و واژه با «p» نوشته می‌شود. اما در زبان لاتین سده‌های میانه نگارش‌هایی مانند «Bosphor»، «Bosphorus» یا «Bospherus» دیده می‌شود، و در یونانی سده‌های میانه نیز گاهی آمده است. این اشکال به نگارش‌های
میانه نیز گاهی آمده است. این اشکال به نگارش‌های امروزی در زبان‌هایی چون فرانسوی ()، اسپانیایی ()، ایتالیایی () و روسی () راه یافته‌اند. دانشمند یونانی سدهٔ دوازدهم، یوانیس تزتسس، آن را (بسفر دامالیس) می‌نامید، اما می‌گوید که در زبان مردم آن زمان، این تنگه «پروسفوریون» خوانده می‌شده‌است، که نام بندر پروسفوریون، قدیمی‌ترین بندر شمالی قسطنطنیه، نیز هست. در زبان انگلیسی، شکل رایج نام این تنگه «Bosphorus» است. در منابع تاریخی، گاه از بسفر با نام «تنگهٔ قسطنطنیه» یا «بسفر تراکیه‌ای» برای تمایز از بسفر سَکایی (در
یا «بسفر تراکیه‌ای» برای تمایز از بسفر سَکایی (در کریمه) یاد شده‌است. هرودوت در کتاب تواریخ خود (۴.۸۳) این نام‌ها را به صورت ، ، و آورده‌است. وی همچنین از نام‌های «بسفر کالسدونیایی» (، ) و «بسفر میسیایی» () استفاده کرده‌است. در ادامه، واژهٔ یونانی به معنای عام «تنگه» در آمده و در یونانی کلاسیک برای اشاره به هلسپونت نیز به‌کار رفته‌است؛ همان‌گونه که در آثار آشیل و سوفوکل دیده می‌شود. بغاز ایچی. بغاز ایچی (Boğaziçi) به بخش‌هایی از استانبول و نواحی اداری مجاور آن اطلاق می‌شود که چشم‌انداز تنگه بسفر دارند.
آن اطلاق می‌شود که چشم‌انداز تنگه بسفر دارند. معنی لغوی این کلمه در ترکی «داخلهٔ تنگه» است و منظور از آن مناطق درونی پیرامون تنگه است. این عنوان به‌طور خاص به مناطقی از استانبول در شمال شاخ طلایی (خلیج) گفته می‌شود و از منطقهٔ بشیکتاش در ساحل اروپایی آغاز می‌شود. بنابراین، این مناطق به‌ترتیب جنوبی به شمالی در ساحل اروپایی شامل: بشیکتاش، اورتاکوی، آرناووت‌کوی، ببک، روملی‌حصار، بلطالیمانی، امیرگان، ایستینیه، ینی‌کوی، تارابیا، کیریچ‌بورنو، بیوک‌دره و ساری‌یر هستند؛ و در ساحل آسیایی: بیلربیی، چنگل‌کوی،
هستند؛ و در ساحل آسیایی: بیلربیی، چنگل‌کوی، وانیکوی، کندیلی، آنادولوحصار، کانلیجا و بیکوز را در بر می‌گیرند. جغرافیا. تنگه بسفر به‌عنوان یک گذرگاه آبی، دریای سیاه را به دریای مرمره و از آن‌جا به دریای اژه و مدیترانه، از طریق تنگه داردانل، متصل می‌کند. این تنگه همچنین مسیرهای آبی گوناگون در مدیترانه شرقی، بالکان، خاور نزدیک و اوراسیای غربی را به هم می‌پیوندد. ازاین‌رو، بسفر امکان پیوند دریایی از دریای سیاه تا دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس (از راه تنگه جبل‌الطارق) و نیز اقیانوس هند (از راه کانال سوئز) را
و نیز اقیانوس هند (از راه کانال سوئز) را فراهم می‌آورد و به‌ویژه برای انتقال کالاهای صادرشده از روسیه مسیر بین‌المللی مهمی به‌شمار می‌رود. یک جزیرهٔ بسیار کوچک در بسفر، نزدیک کورچشمه، وجود دارد که امروزه به‌نام جزیره گالاتاسرای شناخته می‌شود. این جزیره در سال ۱۸۸۰ توسط سلطان عبدالحمید دوم به معمار ارمنی، سرکیس بالیان، بخشیده شد. خانه‌ای که او در این جزیره ساخت بعداً ویران شد. این جزیره سپس به باغی محصور و پس از آن به مرکز ورزش‌های آبی تبدیل شد و سرانجام در اختیار باشگاه ورزشی گالاتاسرای قرار گرفت. با
در اختیار باشگاه ورزشی گالاتاسرای قرار گرفت. با این‌حال، در دههٔ ۲۰۱۰ با ساخت‌وسازهای گسترده و تبدیل شدن به مجموعه‌ای از باشگاه‌های شبانه روبه‌رو شد، که دولت در سال ۲۰۱۷ این ساخت‌وسازها را تخریب کرد. این جزیره در تابستان ۲۰۲۲ به‌طور انحصاری برای اعضای باشگاه گالاتاسرای بازگشایی شد. شکل‌گیری. علت و تاریخ دقیق شکل‌گیری تنگه بسفر همچنان موضوع بحث در میان زمین‌شناسان است. یکی از فرضیه‌های تازه‌تر، با عنوان «فرضیه طغیان دریای سیاه»، در سال ۱۹۹۷ توسط دو دانشمند از دانشگاه کلمبیا مطرح شد. این فرضیه بیان می‌دارد
از دانشگاه کلمبیا مطرح شد. این فرضیه بیان می‌دارد که بسفر حدود ۵۶۰۰ پیش از میلاد (که در سال ۲۰۰۳ به ۶۸۰۰ پیش از میلاد بازبینی شد) دچار طغیان شد، هنگامی که آب‌های رو‌به‌فزونی دریای مدیترانه و دریای مرمره به‌سوی دریای سیاه که در آن زمان به‌صورت یک پیکرهٔ آبی کم‌ارتفاع و شیرین بود، جاری شدند. با این‌حال، بسیاری از زمین‌شناسان ادعا می‌کنند که تنگه بسفر بسیار کهن‌تر از این است، هرچند از دید زمین‌شناسی، باز هم نسبتاً جوان به‌شمار می‌رود.
سر هنری کاوندیش فیزیک‌دان انگلیسی بود که در ۱۰ اکتبر ۱۷۳۱ در نیس به دنیا آمد. او که از خانواده‌ای اشرافی و با اصالت بود، شخصیتی بسیار خجالتی و گوشه‌گیر داشت و بیشتر زندگی خود را در انزوا گذراند. کاوندیش از جمله دانشمندان برجسته قرن هجدهم بود که به کشف مهمی چون کشف عنصر هیدروژن دست یافت. او در زمینه‌های الکتریسیته، شیمی و فیزیک تحقیقات زیادی انجام داد و به اصول مهمی چون قانون گازها و مفاهیم هدایت الکتریکی پرداخت. با وجود دستاوردهای چشمگیرش، بسیاری از کارهای علمی کاوندیش به دلیل شخصیت کم‌حرف و تمایل او به
علمی کاوندیش به دلیل شخصیت کم‌حرف و تمایل او به دوری از اجتماع تا مدت‌ها ناشناخته ماند. آزمایشگاه کاوندیش در دانشگاه کمبریج به افتخار او نامگذاری شده است. کاوندیش در ۱۸۱۰ درگذشت و آثار او همچنان به عنوان مبنای پژوهش‌های علمی مدرن مورد توجه قرار می‌گیرد. شخصیت. وی شخصی ثروتمند و بسیار خجالتی بود و بیشتر زندگی‌اش را در تنهایی می‌گذراند. وی حتی صاحب یک بانک مشترک با ارتش بود. وی با الکتریسیته کار می‌کرد که به تدریج به کشف هیدروژن توسط وی در سال ۱۷۶۶ منتهی شد. مادرش چهارمین دختر ویلیام کاوندیش، شخصیت مهم
شد. مادرش چهارمین دختر ویلیام کاوندیش، شخصیت مهم درباری، سیاست‌مدار و نخستین دوک کنت بود و پدرش دانشمند، سیاست‌مدار و یک نجیب‌زاده (اشراف) مشهور بود. وی در ۱۱ سالگی در مدرسه شبانه‌روزی هاکنی انگلیس مشغول تحصیل گردید. سپس در ۱۸ سالگی در دانشگاه کمبریج به تحصیلات خود ادامه داد، ولی پس از چهار سال بدون گرفتن درجه دانشگاهی آن‌جا را ترک کرد و به اتفاق برادرش به پاریس رفت و در آن‌جا به تحصیل علوم و ریاضیات پرداخت. وی از اجتماعات مردان دوری می‌کرد و با زنان هم نمی‌آمیخت در حالی که زنان به خاطر ثروتش شیفته او
نمی‌آمیخت در حالی که زنان به خاطر ثروتش شیفته او بودند. او تا آخر عمر تأهل اختیار نکرد. ابتلا به خجالت در او «تا مرز یک بیماری» پیش رفته بود و هرگونه تماس با انسان‌ها عمیقاً موجب آشفتگی و ناراحتی‌اش می‌شد. اوایل زندگی. هنری کاوندیش در ۱۰ اکتبر ۱۷۳۱ در نیس، جایی که خانواده‌اش در آن زمان زندگی می‌کردند، به دنیا آمد. مادرش لیدی آن دو گری، چهارمین دختر هنری گری، دوک اول کنت، و پدرش لرد چارلز کاوندیش، سومین پسر ویلیام کاوندیش، دومین دوک دوونشایر بود. این خانواده نسب خود را در طول هشت قرن تا زمان نورمان‌ها
نسب خود را در طول هشت قرن تا زمان نورمان‌ها ردیابی کردند و ارتباط نزدیکی با بسیاری از خانواده‌های اشرافی بریتانیای کبیر داشتند. مادر هنری در سال ۱۷۳۳، سه ماه پس از تولد دومین پسرش، فردریک، و اندکی قبل از دومین سالگرد تولد هنری درگذشت، و لرد چارلز کاوندیش را ترک کرد تا دو پسرش را بزرگ کند. هنری کاوندیش به عنوان «هنری کاوندیش شریف» ملقب شد. هنری از ۱۱ سالگی به مدرسه نیوکومز که یک مدرسه خصوصی در نزدیکی لندن بود، رفت. در سن ۱۸ سالگی (در ۲۴ نوامبر ۱۷۱۴۸) وارد دانشگاه کمبریج در کالج سنت پیتر شد، که اکنون به
دانشگاه کمبریج در کالج سنت پیتر شد، که اکنون به عنوان پیترهاوس شناخته می‌شود، اما سه سال بعد در ۲۳ فوریه ۱۷۵۱ بدون اخذ مدرک (در آن زمان، یک اتفاق معمول) دانشگاه را ترک کرد. سپس با پدرش در لندن زندگی و به زودی آزمایشگاه خود را در آنجا برقرار کرد. لرد چارلز کاوندیش زندگی خود را ابتدا در سیاست و سپس به‌طور فزاینده ای در علم، به ویژه در انجمن سلطنتی لندن گذراند. در سال ۱۷۵۸، او هنری را به جلسات انجمن سلطنتی و همچنین به شام‌های باشگاه انجمن سلطنتی برد. در سال ۱۷۶۰، هنری کاوندیش به عضویت هر دو گروه انتخاب شد و
هنری کاوندیش به عضویت هر دو گروه انتخاب شد و پس از آن در حضور خود سخت کوشید. او عملاً هیچ مشارکتی در سیاست نداشت، اما از طریق تحقیقات و مشارکت در سازمان‌های علمی، پدرش را در علم دنبال کرد. او در شورای انجمن سلطنتی لندن (که در سال ۱۷۶۵ به عضویت آن انتخاب شد) فعال بود. علاقه و تخصص او در استفاده از ابزارهای علمی، او را به ریاست کمیته ای برای بررسی ابزارهای هواشناسی انجمن سلطنتی و کمک به ارزیابی ابزار رصدخانه رویال گرینویچ هدایت کرد. اولین مقاله او، "هواهای ساختگی"، در سال ۱۷۶۶ منتشر شد. کمیته‌های دیگری که او