payamvha/North_RAG huggingface dataset:
(خیابان)، آب انبار ملاوردی خان، آب انبار آقا، آب انبار حکیم، آب انبار شیشه‌گر، آب انبار پنجه علی، آب انبار حاج کریم، آب انبار حاجی بابا، آب انبار زرگره کوچه و … اشاره کرد. بازارها و کاروان سراها. کاروان‌سرای سعدالسلطنه با مساحت ۲۶ هزار متر مربع از کامل‌ترین و وسیع‌ترین سراهای سنتی ایران محسوب می‌شود. این بنای تاریخی در مجموعه بازار تاریخی قزوین قرار گرفته است و در دوره ناصر الدین شاه قاجار و به دستور باقر خان سعدالسلطنه (سعدیه) بنا شده است. در کتیبه این بنا ذکر شده "خدایگان کرم سعدالسلطنه عادل، بنا نهاد به
ذکر شده "خدایگان کرم سعدالسلطنه عادل، بنا نهاد به قزوین سرای سعدیه ". این کاروان سرا به صورت چهار ضلعی ساخته شده و چهار ایوان در چهار ضلع حیاط دار آن که طاق نمای ایوان‌ها دارای آجرکاری و سقف داخلی ایوان‌ها دارای تزیین و مقرنس کاری است. این کاروان سرا یادآور رونق نسبی تجارت بخش خصوصی ایران در عهد قاجاریه با اروپا از طریق روسیه می‌باشد؛ و با توجه به وسعت این کاروانسرا یکی از مهم‌ترین مراکز تجاری در زمان قاجار و محل تبادل کالاهای تجار در داخل کشور بوده است. ورودی اصلی کاروانسرای سعدالسلطنه در خیابان امام
ورودی اصلی کاروانسرای سعدالسلطنه در خیابان امام خمینی قزوین دارای هشتی زیبایی در ورودی بنا بوده، که خیابان را به حیاط اصلی مجموعه متصل می‌کند. این مجموعه ارزشمند در ردیف ۳۸ بناهای منتخب میراث فرهنگی کشور جای گرفته است. مهم‌ترین و با ارزش‌ترین بخش‌های این کاروانسرا عبارتند از: سرای نگارالسلطنه، سرای سعدیه، چهارسوق بزرگ و کوچک، حیاط قهرمانی، راسته وزیر، سرای بهشتی و شتر خان. متن اصلی مقاله از هفته‌نامه هتلداری و صنایع وابسته اخذ شده است. جاذبه‌های مذهبی. قزوین محل دفن امام‌زادگان بسیاری است، که امروز
قزوین محل دفن امام‌زادگان بسیاری است، که امروز زیارتگاه شیعیان است. گفته شده امامزاده شاهزاده حسین فرزند دو ساله امام رضا بود که در سفر ایشان از مرو هنگام عبور از قزوین، در این شهر درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد. در زمان صفوی زینب بیگم دختر شاه تهماسب صفوی بنای باشکوهی برای شاهزاده حسین ساخت که تا امروز پا بر جا است. سلسله صفوی علاوه بر ساخت بنا بر مزار قدیمی شاهزاده حسین، مزار آمنه خاتون، حلیمه خاتون و نیز بقعه پیغمبریه معروف به چهار انبیاء، مزار چهار تن از پیامبران به نام‌های سلام، سلوم، سلوهی و
تن از پیامبران به نام‌های سلام، سلوم، سلوهی و القیا را ساخت که امروز نیز زیارتگاه مردم است. از دیگر امام زاده‌های قزوین می‌توان به امامزاده اباذر، امامزاده اسماعیل، امامزاده علی قزوین، امامزاده سلطان سید محمد و امامزاده باراچین اشاره کرد. مسجدهای تاریخی قزوین. مسجد النبی، مسجد حیدریه، مسجد پنجه علی، سنجیده مسجد، مسجد سوخته چنار (که آرامگاه داود بن سلیمان غازی از یاران علی بن موسی الرضا را در خود جای داده است)، مسجد آقامیرعبدالصمد، مسجد آقا معصوم، مسجد شهید (که محراب شبستان زیرین آن محل ضربت خوردن شهید ثالث
محراب شبستان زیرین آن محل ضربت خوردن شهید ثالث است)، مسجد خواجه شهدا، مسجد سبز، مسجد محمدیه، مسجدلله (لعل)، مسجد راه چمن، مسجد احمدیه، مسجد مقبره. موزه‌ها و نگارخانه‌ها. قزوین با توجه به تاریخی بودن و پایتخت بودن قزوین در زمان صفویه دارای موزه‌ها و نگارخانه‌های متعددی می‌باشد که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: هتل‌ها و مراکز اقامتی. بیشتر هتل‌ها و مراکز اقامتی در قزوین در خیابان امام خمینی و نزدیک ان قرار دارد. ورزش. مراکز ورزشی. اولین مجموعه ورزشی قزوین مجموعه ورزشی معلم نام دارد و بزرگ‌ترین مجموعه ورزشی
ورزشی معلم نام دارد و بزرگ‌ترین مجموعه ورزشی قزوین ورزشگاه سردار آزادگان قزوین نام دارد که در زمینی به وسعت ۷۰ هکتار ساخته شده و قرار است در مرحله دوم، یک سالن ورزشی به ظرفیت هزار نفر، یک سالن سرپوشیده و پیست دو و میدانی هم به آن اضافه شود. همچنین ساخت استخر، سالن چند منظوره، زمین‌های تنیس، زمین سوارکاری، زمین اسکیت و دریاچه قایقرانی در مراحل بعدی ساخت این مجموعه ورزشی پیش‌بینی شده است. استان قزوین دارای دو تیم فوتبال و فوتسال است؛ تیم فوتبال شمس آذر در لیگ برتر خلیج فارس بازی می‌کند و تیم فوتسال کراپ
لیگ برتر خلیج فارس بازی می‌کند و تیم فوتسال کراپ الوند هم درحال حاضر در لیگ برتر فوتسال بازی می‌کند، ازجمله تیم‌های استان قزوین هستند. شهرهای خواهرخوانده. قزوین با ۱۲ شهر، خواهرخوانده است:
مردم کُرد مردم ایرانی تباری هستند که در منطقه‌ای به وسعت تقریبی ۵۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع به نام کردستان و بخش‌های دیگری از آسیا (به ویژه در قفقاز، اسرائیل، قزاقستان و ترکمنستان) زندگی می‌کنند. کُردها به زبان‌های کردی و زبان‌های زازا-گورانی که شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی غربی هستند، تکلم می‌کنند.در سال‌های اخیر به علت جنگ‌های داخلی و خارجی جمعیت زیادی از کُردها به اروپا مهاجرت کردند که پرتعدادترین آن‌ها در کشورهای آلمان، فرانسه، سوئد و انگلستان هستند. کُردها از اقوام آریایی تبار و از ساکنان کهن فلات ایران هستند.
آریایی تبار و از ساکنان کهن فلات ایران هستند. تمامی مناطق کُردنشین به غیر از مناطقی واقع در سوریه امروزی، تا دوران صفویان جزئی از ایران بودند که بخش‌های بزرگی از این مناطق طی جنگ چالدران در سال‌های ۱۵۱۲–۱۵۲۰ میلادی، به دولت عثمانی واگذار شد. به‌دنبال شکست امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول و تجزیه آن در اوایل قرن بیستم، این مناطق در سه کشور ترکیه، عراق و سوریه قرار گرفتند. جمعیت. تعداد کُردهای ساکن در جنوب‌غرب آسیا بین ۳۰ تا ۴۵ میلیون نفر برآورد می‌شود و ۱ تا ۲ میلیون نفر دیگر نیز در دیاسپورا زندگی می‌کنند،
۲ میلیون نفر دیگر نیز در دیاسپورا زندگی می‌کنند، و همچنین کُردها حدود ۱۸٪ تا ۲۵٪ در ترکیه ۱۵٪ تا ۲۰٪ در عراق ۱۰٪ در ایران و ۹٪ جمعیت را در سوریه تشکیل می‌دهند. کُردها در هر چهار کشور یادشده اکثریت منطقه‌ای را تشکیل می‌دهند؛ یعنی در کردستان ایران، کردستان عراق، کردستان ترکیه و کردستان سوریه. کُردها پس از عرب‌ها، فارسی‌زبانان و ترک‌ها، چهارمین گروه قومی بزرگ در غرب آسیا به‌شمار می‌آیند. جمعیت کل کُردها در سال ۱۹۹۱ حدود ۲۲٫۵ میلیون نفر برآورد شد که ۴۸٪ از آنان در ترکیه، ۲۴٪ در ایران، ۱۸٪ در عراق و ۴٪ درصد در
در ترکیه، ۲۴٪ در ایران، ۱۸٪ در عراق و ۴٪ درصد در سوریه زندگی می‌کردند. مهاجرت‌های اخیر موجب شکل‌گیری جمعیتی نزدیک به یک‌ونیم میلیون نفر در کشورهای غربی شده است که حدود نیمی از آنان در آلمان ساکن هستند. یکی از موارد خاص، کُردهای ساکن قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی هستند. بیشتر آن‌ها در دوران امپراتوری روسیه به این مناطق کوچانده شدند و طی بیش‌از یک قرن، مسیر تحول جداگانه‌ای را طی کرده و هویت قومی متمایزی برای خود ایجاد کرده‌اند؛ جمعیت این گروه در سال ۱۹۹۰ نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر برآورد شده‌است. دین. دین اکثریت مردم
۴۰۰ هزار نفر برآورد شده‌است. دین. دین اکثریت مردم کُرد اسلام است. بیشتر کُردها مسلمان سنی و پیرو فقه شافعی هستند. اکثریت کُردهای استان آذربایجان غربی مسلمان و سنی شافعی هستند. در استان کردستان نیز اکثریت سنی هستند، اما در شرق استان در شهرستان‌های بیجار و قروه کُردهای شیعه و اقلیتی از کُردهای یارسان نیز زندگی می‌کنند. در استان کرمانشاه بخشی سنی و بخشی پیرو آئین یارسان (اهل حق) و بخشی هم شیعه هستند؛ و در ایلام تقریباً همهٔ مردم شیعه هستند. اکثریت کُردهای کرمانج شمال شرق ایران (خراسان) هم شیعه هستند و کُردهای
شمال شرق ایران (خراسان) هم شیعه هستند و کُردهای ساکن در استان‌های مازندران و قزوین برخی شیعه و برخی یارسان هستند. در کُردستان عراق اکثریت با مسلمانان اهل سنت است ولی اقلیتی از دیگر ادیان و مذاهب مانند شیعیان که اکثرا در شهر خانقین ساکن‌اند، برخی‌هم نیز ایزدی و یارسان (کاکه‌ای) هستند. در کردستان ترکیه اقلیتی ار کردهای علوی مذهب در استان‌های تونجلی و حکاری زندگی می‌کنند. گفتنی است دو طریقت قادریه و نقشبندیه مریدان زیادی در کردستان دارند و هنوز هم در خانقاه‌ها مشغول به ذکر هستند. سایر کردها نیز از بجوران‌ها
مشغول به ذکر هستند. سایر کردها نیز از بجوران‌ها ،زرتشتی، مسیحی یا یهودی هستند که بیشتر در کشورهای اروپایی سکوت دارند. اسلام. اکثر کُردها مسلمانان سنی هستند و به مذهب شافعی پایبندند، همچنین جمعیت قابل توجهی‌هم از آنان پیرو مذهب حنفی هستند، و همچنین گروهی از کُردها علوی هستند. علاوه بر این، بسیاری از کُردهای شافعی به یکی از دو طریقت صوفیه نقشبندیه یا قادریه پایبندند. علاوه بر اسلام سنی، علوی‌گری و اسلام شیعه نیز میلیون‌ها پیرو کُردی دارند. ایزدی. ایزیدی‌گری یک دین یکتاپرست است که ریشه‌های آن به شاخه‌ای غربی
دین یکتاپرست است که ریشه‌های آن به شاخه‌ای غربی از یک دین پیشا زرتشتی ایرانی‌تبار بازمی‌گردد. این دین بر باور به یک خدای یکتا استوار است که جهان را آفریده و آن‌را به هفت موجود مقدس سپرده‌است. رهبر این هفت‌گانه، ملک طاووس است که با طاووس نمادین می‌شود. پیروان آن از ۷۰۰٬۰۰۰ تا ۱ میلیون نفر در سراسر جهان برآورد می‌شود، و بومی کردستان عراق، کردستان سوریه و کردستان ترکیه هستند، و برخی جوامع قابل توجه و نسبتاً جدید در روسیه، گرجستان و ارمنستان نیز وجود دارند که توسط پناهندگانی که از آزار و اذیت مسلمانان در
که توسط پناهندگانی که از آزار و اذیت مسلمانان در امپراتوری عثمانی گریخته‌اند، شکل گرفته‌اند. ایزیدی‌گری با علوی‌گری و یارسانی‌گری شباهت‌های زیادی دارد که به دوران پیش‌از اسلام بازمی‌گردد. یارسان. یارسانی‌گری (که به نام‌های اهلِ حق یا کاکه‌ای هم شناخته می‌شود) نیز یکی از ادیانی است که با کُردستان مرتبط است. بیشتر متون مقدس یارسانی به زبان گورانی هستند و تمام مکان‌های مقدس یارسانی در کُردستان قرار دارند، بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ یارسانی در کردستان عراق و بیش از ۲ میلیون یارسانی در کردستان ایران زندگی می‌کنند. با این
یارسانی در کردستان ایران زندگی می‌کنند. با این حال، یارسانی‌ها در هر دو کشور از حقوق سیاسی محروم هستند. زرتشت. دین ایرانی زرتشتی‌گری تأثیر بزرگی بر فرهنگ ایرانی، که کُردها نیز بخشی از آن هستند، گذاشته و از زمان پایان این دین در قرون وسطی همچنان تأثیراتی باقی مانده‌است. فیلسوف ایرانی شهاب‌الدین یحیی سهروردی نیز به شدت از آموزه‌های زرتشتی بهره برده است. طبق آموزه‌های پیامبر زرتشت، خدای این دین اهورا مزدا است. ویژگی‌های اصلی آن، مانند موعودگرایی، قاعده طلایی، بهشت و جهنم، و اختیار آزاد، بر سایر نظام‌های دینی،
و جهنم، و اختیار آزاد، بر سایر نظام‌های دینی، از جمله یهودیت معبد دوم، گنوسیسم، مسیحیت و اسلام تأثیر گذاشته است. در سال ۲۰۱۶، اولین آتشکده رسمی زرتشتی در کردستان عراق، شهر سلیمانیه افتتاح شد. شرکت‌کنندگان این مناسبت را با روشن کردن آتش آیینی و نواختن دف جشن گرفتند. آوات طیّب، رئیس پیروان زرتشتی‌گری در منطقه کُردستان، ادعا کرد که بسیاری از مردم از دین‌های دیگر به زرتشتی‌گری بازمی‌گردند، اما برخی آن‌را از ترس واکنش‌های تند اسلام‌گرایان مخفی نگه می‌دارند. مسیحیت. اگرچه در تاریخ گزارش‌های متعددی از کُردهای
اگرچه در تاریخ گزارش‌های متعددی از کُردهای مسیحی وجود دارد، اما اغلب این موارد به صورت فردی بوده و نه به شکل جوامع. با این حال، در قرن‌های ۱۹ و ۲۰، سفرنامه‌های مختلف از قبایل کُرد مسلمان که جمعیت قابل توجهی مسیحی در میان آن‌ها زندگی می‌کردند، خبر می‌دهند. گفته می‌شود تعداد قابل توجهی از این افراد در اصل ارمنی یا آشوری بوده‌اند، و ثبت شده‌است که تعداد کمی از سنت‌های مسیحی حفظ شده‌اند. چندین دعا و نیایش مسیحی به زبان کُردی از قرون گذشته پیدا شده‌است. در سال‌های اخیر، برخی از کُردها با پیشینه مسلمان به مسیحیت
اخیر، برخی از کُردها با پیشینه مسلمان به مسیحیت گرویده‌اند. بخش‌هایی از کتاب مقدس برای نخستین بار در سال ۱۸۵۶ به زبان کُردی کرمانجی در دسترس قرار گرفت. از مسیحیان برجسته تاریخی کُرد می‌توان به برادران زاکار و ایوانه مخارگردزلی اشاره کرد. پیشینهٔ واژه کُرد. به گفته گودفری رولز شرق‌شناس انگلیسی، اصطلاح کُرد مربوط به کاردا سومری است که در لوح‌های سفالی سومری هزاره سوم قبل از میلاد یافت شد. وی در مقاله‌ای که در سال ۱۹۲۳ منتشر شد نوشت که اصطلاح کُرد در ملل مختلف به‌طور متفاوتی مورد استفاده قرار نگرفته‌است و با
به‌طور متفاوتی مورد استفاده قرار نگرفته‌است و با بررسی تغییرات فلسفی کاردا در زبان‌های مختلف مانند کوردونی، گردینی، کردیویی، کاردوچی، کاردوینی، قردو، کاردایی، قارداوی، او دریافت که شباهت‌ها بدون شک به تبار مشترک اشاره دارد. با این حال دیدگاه‌های مخالفی وجود دارد که نام کُردها را از قردو و کوردوئن نمی‌گیرند؛ بلکه به جای آن از کیرتی (کیرتایی) مشتق شده‌اند. در مورد اسم پارسی میانه kwrt- که از یک نام خانوادگی باستانی سرچشمه گرفته‌است، استدلال شده است که در نهایت ممکن است یک نام کاردا (Kar-da) در عصر داوود را
ممکن است یک نام کاردا (Kar-da) در عصر داوود را منعکس کند. این نام در دوران باستان کلاسیک به عنوان نام اصلی کوردوئن (Corduene) و ساکنان آن بود، که توسط گزنفون به عنوان قبیله کاردوچوها (Carduchoi) که مخالف عقب‌نشینی قبیله بودند ذکر شد. این دیدگاه توسط برخی از منابع آکادمیک اخیر که کوردین را به عنوان منطقه کُردستان اولیه در نظر گرفته‌اند، پشتیبانی می‌شود. با این حال، برخی از محققان مدرن این ارتباطات را رد می‌کنند. متناوباً، kwrt- ممکن است مشتق از نام قبیله Cyrtii باشد. شرف‌خان بدلیسی در قرن شانزدهم بیان
Cyrtii باشد. شرف‌خان بدلیسی در قرن شانزدهم بیان می‌کند که چهار بخش «کُردها» وجود دارد: کورمانج، لر، کلهر و گوران، که هر یک از آنها با گویش یا تنوع زبانی متفاوت صحبت می‌کنند. پل (۲۰۰۸) خاطرنشان می‌کند که استفاده از اصطلاح کُرد در قرن ۱۶ بدلیسی، صرف نظر از گروه‌بندی زبانی، ممکن است باز هم هویت قومی «کُردی» ایرانیان شمال غربی اولیه را که کرمانج، کلهر و گوران را متحد می‌کند منعکس کند. گزنفون، فیلسوف و مورخ یونانی قرن چهارم قبل از میلاد، حدود ۲۴۰۰ سال پیش، تمام منطقهٔ غرب را کُردو نامیده‌است. استرابون به قوم
منطقهٔ غرب را کُردو نامیده‌است. استرابون به قوم کرتی در سرزمین ماد اشاره می‌کند، وی از اقوام کادوسی، آماردی، تپوری و کرتی به عنوان اقوام کوهستان‌نشین ماد یاد می‌کند. استرابون می‌نویسد: احمد کسروی در کتاب کاروند از قول استرابون می‌نویسد: شرف‌خان بدلیسی مورخ قرن دهم در کتاب شرفنامه (یا تاریخ مفصل کُردستان) در مورد لفظ کُرد می‌گوید: و سپس در مورد معنای واژهٔ کُرد نتیجه‌گیری می‌کند: کُردها و هوری‌ها. منابع سریانی اولیه از اصطلاحات هوردانای (Hurdanaye)، کوردانای (Kurdanaye) و کوردایه (Kurdaye) برای اشاره به
(Kurdanaye) و کوردایه (Kurdaye) برای اشاره به کُردها استفاده می‌کنند. به گفته میکائیل سوری، هوردانای از اعراب جدا شد و به امپراتور بیزانس تئوفیلوس پناه بردند. او همچنین از سپاهیان پارسی یاد می‌کند که در سال ۸۴۱ با موسی رئیس هوردانای در منطقه قَردو(Qardu) جنگیدند. به گفته بارهبریوس، پادشاهی به نام کُردانای(Kurdanaye) ظاهر شد و آنها در سال ۸۲۹ علیه اعراب قیام کردند. در قرن ۲۲ پیش از میلاد، شیروان و به‌طور کلی نیمهٔ شمالی استان ایلام، به نام هورتی(Hurti) شناخته شده است. بر پایه نظریه‌ای از مهرداد ایزدی
شناخته شده است. بر پایه نظریه‌ای از مهرداد ایزدی هوری‌ها اجداد باستانی کُردها بودند که به اسامی خوریت (Khurrites) و هوریت (hurrites) در منابع تاریخی ذکر شده‌اند. هوری‌ها در مدتی طولانی در مناطق کوهستانی زاگرس، توروس و پنتوس گسترش یافتند و در دشت‌های مجاور بین‌النهرین و فلات ایران نفوذ کردند. با این حال، آنها هرگز خیلی از کوه‌ها دور نشدند. چهار مرکز تجاری افسانه‌ای، ، ملیدی، و در تجارت بین منطقه‌ای خود با اقتصادهای خارج از کوهستان محصولات خود را با نام هوری ارائه کردند. با قطعیت، آراپ‌ها در کرکوک امروزی،
ارائه کردند. با قطعیت، آراپ‌ها در کرکوک امروزی، ملیدی با ، در حالی که آراتا و واشوکان به ترتیب با مکان‌های باستانی غنی گودین‌تپه (نزدیک کنگاور در جنوب شرقی کُردستان ایران) و (غرب قامشلی، مرکز کُردستان سوریه) شناسایی می‌شوند. در اواسط هزاره دوم پیش از میلاد، به نظر می‌رسد که فرهنگ و مردم کُردستان تحت یک هویت هوری متحد شده‌است. ایزدی نزدیک به سه چهارم نام‌های طوایف کُردی و تقریباً نیمی از نام‌های توپوگرافی و شهری را نیز دارای منشأ هوری می‌داند. بسیاری از نقوش خالکوبی که توسط کُردها بر روی بدن خود طرح می‌گردد
خالکوبی که توسط کُردها بر روی بدن خود طرح می‌گردد به عنوان کپی از روی مجسمه‌های هوری دیده می‌شود. برخی از نقوش هوری به‌طور برجسته بر روی دیوار زیارتگاه لالش حکاکی شده‌است. پژوهش در داده‌های ژنتیک از میان ۷۷۴۶ کروموزوم مربوط به سه جمعیت کُرد در گرجستان، ایران و عراق نشان داد کُردها به یک بستر ژنتیکی باستانی تعلق دارند. بر اساس شواهد دیگر از جمله اپیدمیولوژی و فارماکوژنومیک و همچنین انسان‌شناسی گفته می‌شود که یکی از کهن‌ترین گروه‌های اجدادی کُردها، هوری‌ها بوده‌اند. با این حال هیچ نتیجه قطعی برای استنباط
بوده‌اند. با این حال هیچ نتیجه قطعی برای استنباط اینکه بیشتر مردم کُرد یا از خاورمیانه یا از آسیای مرکزی سرچشمه گرفته‌اند وجود ندارد. لورنس وادل پادشاهی میتانی را ماد‌های نخستین توصیف کرده‌است.میتانی‌ها مردمانی با زبان هوری، زبانی غیر سامی و هندواروپایی بودند. نخستین پادشاه میتانی به نام کِرتا یک پادشاه افسانه‌ای هوری است. به‌طور سنتی تصور می‌شود که او سلسله میتانی را پایه‌گذاری کرده‌است. کشف مهری مربوط به ۱۵۴۰ پیش از میلاد که روی آن نوشته شده‌بود «شوتارن، پسر کرتا، پادشاه میتانی.» ظهور میتانی تحت فرمان
پسر کرتا، پادشاه میتانی.» ظهور میتانی تحت فرمان کرتا را نشان می‌دهد. پیش‌از مهاجرت آریایی‌ها. ریشه واژهٔ کُرد به درستی مشخص نیست، ولی دانشگاه کمبریج نخستین اشاره به نام کُرد را لوح سومری هزاره سوم پیش‌از میلاد می‌داند. در اسناد کهن تمدن ماری مربوط به چهار هزار سال پیش بارها به دولت شهری در شمال موصل به اسم کُردها اشاره شده‌است که پادشاه آن‌را شَرکُردا می‌نامیدند که در زبان هوری شَر به معنای سرکرده و رهبر است. رینولدز بر این باور است نام کُرد از واژه کُردو که برای نخستین‌بار در یک سنگ‌نبشته سومری مربوط به
که برای نخستین‌بار در یک سنگ‌نبشته سومری مربوط به هزارهٔ سوم پیش از میلاد با عنوان «زمین کار-دا» آمده‌است در ارتباط است. کُردو از نظر ریشه‌شناسی مربوط به اصطلاح آشوری، اورارتو که همان آرارات می‌باشد، است. به باور آستریان، منطقی‌ترین توضیح این است که این واژه با کیرتی‌ها (یک قبیله باستانی) در ارتباط باشد. امان‌الله قرشی قدیمی‌ترین سند را در رابطه با واژه کُرد، واژه «"بیت قردو"» می‌داند که در عهد پادشاهی گیمیل‌سین از سلسله سوم سلاطین اور در قرن ۲۲ پیش از میلاد به کُردستانات فعلیِ عراق، ایران و ترکیه اطلاق
به کُردستانات فعلیِ عراق، ایران و ترکیه اطلاق می‌شده و حکومت آن در آن‌زمان به امیری به نام "وردننر" (Vard-nannar) سپرده شده‌است. وی این واژه‌را واژه آرامی دانسته‌است. در همان زمان به منطقه موسوم به جزیره ابن‌عمر در آرامی "گُزرتای قردو" گفته می‌شده‌است. از نظر قرشی کُرد یک واژه گیتایی است (واژه‌ای که در یک زبان منسوخ معنا داشته و اکنون معنای خود را از دست داده‌است) و معتقد است که این واژه سومری یا آشوری نیست و با واژه بابلیای که بدان شبیه است و معنای پهلوان دارد تنها در لفظ شبیه‌است، چرا که بسیار قدیم‌تر از
تنها در لفظ شبیه‌است، چرا که بسیار قدیم‌تر از به قدرت رسیدن بابلی‌هاست و دیگر اینکه کُرد (قردو) در ابتدا نام مکان بوده و پهلوان نمی‌تواند نام مکان باشد. همان ناحیه بیت قردو در جغرافیای آشور، بعدها توسط یونانیان "کردوئن"، "کردوئنه" یا "کردوئنا" نامیده‌شد و این عقیده نیز وجود دارد که نام کُرد برگرفته از سرزمین باستانی کردوئنا باشد که در جنوب دریاچهٔ وان، جایی میان موش و دیاربکر امروزی بوده‌است. امان‌الله قرشی نام کردوئن را نیز واژه‌ای گیتایی و هندواروپایی غربی می‌داند که در دوران هیتی‌ها به ناحیه مزبور داده
می‌داند که در دوران هیتی‌ها به ناحیه مزبور داده شده است. نام این محل در اسناد ارمنی به صورت "کُردُخوی" آمده که بخش آخر آن علامت جمع زبان ارمنی است. برخی نیز اعتقاد دارند ریشه این نام از قوم باستان گوتی گرفته شده‌است. پس‌از مهاجرت آریایی‌ها. واژهٔ کُرد به صورت «کورت» در متون پارسی میانه دیده می‌شود و از پارسی میانه به زبان عربی به صورت «کُرد» انتقال یافته‌است. به باور امان‌الله قرشی واژه کُردو که پیشتر نام مکان بود در دوران مادها به ساکنان محل گفته‌شد و ساکنان سرزمین کُردوئن را "کُردو" یا "کاردو" نامیدند.
سرزمین کُردوئن را "کُردو" یا "کاردو" نامیدند. گزنفون در بازگشت ده هزار نفر این مردم را کُردوک (کاردوخ) خوانده است. به باور او در دوران اشکانی علاوه بر کردوئن (جنوب شرقی ارمنستان قدیم و همسایه جنوبی آذربایجان) که از قدیم کُردنشین بوده‌است، منطقه موسوم به ادیابن (هدیپ) در قلب آشور باستان به مرکزیت اربیل در کنار رود زاب نیز کُردنشین بوده‌است. در سال ۱۹۶۱، یکی از شاگردان معروف مینورسکی بنام دی.ان. مک کنزی که جزو سرشناس‌ترین متخصصین زبان فارسی میانه (پهلوی) و زبان کُردی شمرده می‌شود، مقاله‌ای با عنوان «ریشه‌های
کُردی شمرده می‌شود، مقاله‌ای با عنوان «ریشه‌های زبان کُردی» نوشت. او با رد این دیدگاه، آن را سیاسی و تحریف تاریخ دانسته و نوشت: «موضع کُردهای معاصر به تاریخ از یک انگیزه بسیار ساده سرچشمه می‌گیرد و آن هم نیاز به اجداد قهرمان است و از آنجا که دوره امپراتوری مادها هنوز به اصطلاح صاحبی ندارد، کُردهای معاصر پنهان نمی‌کنند که می‌خواهند مادهای باستان را در این نقش ببینند» او در ادامه می‌نویسد: «امروزه با رشد ناسیونالیسم کُردی این نام (یعنی «کُرد») چنان بکار برده می‌شود که گویا شامل همه ملل و قوم‌های ساکن بین
می‌شود که گویا شامل همه ملل و قوم‌های ساکن بین ترک‌ها و عرب‌ها در غرب و ایرانیان خود ایران در شرق می‌شود. این تعبیر در میان مردم ایرانی (به غیر از کُردها) شامل لرها و قبایل گورانی هم گردانیده می‌شود» پیش از او مینورسکی نیز تبارشناسی کُردها به عنوان تیپی جداگانه در خاورمیانه را ناممکن دانسته و آن‌ها تلفیقی از تیپ عربی، نسطوری، بابلی می‌دانست. علی جوادی تاریخ‌دان و متخصص اقوام باستانی نیز این ادعا را علاوه بر منظر نژادی، از دید زبانی نیز بررسی کرده و آن را سیاسی دانسته و معتقد است که مادها که در اواخر هزاره
دانسته و معتقد است که مادها که در اواخر هزاره دوم و نخست‌های هزاره یکم به فلات ایران کنونی و از جمله آتروپاتن بعدی آمدند، از نظر قومی با ده‌ها قبیله بومی این مناطق درآمیختند و زبانشان در مناطق مادنشین مجموعاً مادی (یعنی گونه غربی و شمال غربی زبان‌های ایرانی) شد. به همین جهت گونه‌های زبان مادی در دوره پس از هخامنشیان تبدیل به گونه‌های مختلف فارسی میانه در آتروپاتن می‌شود و امروزه زبان‌های گیلکی، تاتی (از جمله تاتی جنوبی، آذری باستان)، تالشی، کُردی، زازاکی و گورانی مشتقات معاصر آن زبان مادی باستان هستند که
گورانی مشتقات معاصر آن زبان مادی باستان هستند که با دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی و به‌ویژه فارسی آمیزش یافته‌اند. بر همین اساس از دید او: «برخلاف برخی ادعاها، کُردی به تنهایی باقیمانده زبان باستان مادی نیست. تصور چنین چیزی دور از جدیت علمی است.» او ادامه می‌دهد: «بی شک بخشی از «ترکیب تباری» و ژنتیک اکثر کُردها به دوران ماد بر می‌گردد، لیکن تنها ریشه کُردهای معاصر نیست که قسماً به مادها می‌رسد. آن‌ها به همان درجه نوادگان مادهای گذشته و آمیزه با اقوام و تبارهای دیگر فلات ایران و شرق آناتولی-شمال عراق هستند
دیگر فلات ایران و شرق آناتولی-شمال عراق هستند که آذربایجانیان و مردم همدان، گیلان، استان مرکزی، اصفهان و حتی فارس و عیلام حاملین این ترکیب قومی و تباری بشمار می‌روند.» به عبارت دیگر تمامی مردمان ساکن نواحی ماد کوچک و بزرگ که بخش بزرگی از ایران را در بر می‌گیرد، حتی آذربایجانی‌ها نیز، هرچند به زبان‌هایی متفاوت سخن می‌گویند، چنان‌که دیاکونوف اشاره می‌کند باقی ماندگان مادهای باستان هستند و کُردها هیچ جایگاه متفاوتی برای مدعی میراث‌بری آن‌ها ندارند. تغییر معنایی واژه کُرد در دوره پس‌از ورود اعراب به ایران.
واژه کُرد در دوره پس‌از ورود اعراب به ایران. واژهٔ کُرد در دوره پس از ورود اعراب به ایران و در متون عربی به معنای مردمان کوچ‌نشین و عشایر و رمه‌گردان انتقال یافت و از بار معنایی قدیمی و باستانی خود خارج گردید. پس از حمله اعراب به ایران، ایرانیان دست به شورش‌های متعدد و مقاومت زدند، از جمله بابک خرمدین. مثلاً محمد بن جریر طبری می‌نویسد:بسیاری بر این باورند که کردوئنه همان مکانی است که امروزه کردستان نامیده می‌شود. و دانشنامه کلمبیا این ارتباط را ذکر کرده‌است. برخی از دانشوران قرن نوزدهم نظیر جرج رولینسن
برخی از دانشوران قرن نوزدهم نظیر جرج رولینسن کردوئنه و کاردوخی را با کُردهای امروزی یکی دانستند و اظهار کردند "کاردوخی" معادل لغوی باستانی کردستان است. برخی منابع آکادمیک تازه معتقدند باید پروتو-کُرد دانسته شود. نمونه‌های زیادی از این‌گونه نام‌ها وجود دارد که به دلیل سختی بیان حرف «خ» در لاتین است. با این‌حال باور بر این است که مردم کردوئنا به زبانی ایرانی سخن می‌گفته‌اند. بعد از تمدن کردوئنه یا کردوئنا که در اطراف دریاچه وان و دریاچه ارومیه بود، اولین مکانی که کُرد خطاب شد جاییست که تقریباً مطابق با استان
که کُرد خطاب شد جاییست که تقریباً مطابق با استان ایلام کنونی تا حدود خانقین کنونی در کُردستان عراق بود.شرف‌الدین بدلیسی حدود کُردستان را در کتاب شرفنامه خود ذکر می‌کند و در شرفنامه سرزمین کردستان و حکام کُرد را برمی‌شمارد. لسترنج می‌گوید آنچه دربارهٔ اصل ایالت کُردستان می‌گویند این است که در دوره امپراتوری سلجوقیان، سلطان سنجر سلجوقی قسمت غربی ایالت جبال یعنی آنچه که از توابع کرمانشاه بود جدا کرد و آن را کردستان نامید و برادرزاده خود سلیمان شاه معروف به ابوه یا ایوه را فرمان‌فرمای آنجا قرار داد. در دوران
یا ایوه را فرمان‌فرمای آنجا قرار داد. در دوران اسلامی واژه کُرد به معنای رمه‌گردانان و کوچ‌نشینان ایرانی‌تبار به کار رفته است و دیگر اقوام ایرانی را نیز «کُرد» نامیده‌اند. از دوران سلجوقیان، مناطق وسیع کوهستانی غرب فلات ایران کردستان نام می‌گیرد. اما معنای اجتماعی واژه کُرد هنوز ادامه دارد و شرف‌خان بدلیسی کُردها را بر پایهٔ شیوهٔ زندگی و اجتماعی نزدیک، به چهار گونه تعریف می‌کند که از نظر زبان و شیوه زندگی از یکدیگر متفاوتند: کلهر، لر، گوران و کرمانج. ولی او مردمان رعیت که چنین شیوه زندگی را نداشتند یا جزو
مردمان رعیت که چنین شیوه زندگی را نداشتند یا جزو قبیله‌ای نبودند را کُرد حساب نمی‌کند. مینورسکی نیز در رابطه با این عبارت شرف‌خان بدلیسی بر این نظر است که کرمانجی (کرمانجی شمالی، کرمانجی میانی و کرمانجی جنوبی) را امروز بتوان جزو زبان‌های کردی دانست. حمزه اصفهانی در کتاب "ملوک الارض و الانبیا" می‌نویسد: ولادمیر الکسیویچ ایوانف می‌گوید نام کُرد در سده‌های میانه (کم و بیش‌از سده پنجم میلادی تا شانزدهم میلادی) نامی بود که بر همهٔ رمه‌گران و کوچ‌گران ایرانی اطلاق می‌شد. دیوید نیل مکنزی می‌گوید: مارتین فان
اطلاق می‌شد. دیوید نیل مکنزی می‌گوید: مارتین فان براینسن، پژوهشگر هلندی و کُردشناس می‌گوید: ولادمیر مینورسکی ایران‌شناس، مورخ و کُردشناس نیز می‌گوید: ریچارد فرای، ایران‌شناس و پروفسور دانشگاه هاروارد نیز می‌گوید: در کارنامه اردشیر بابکان (پاپکان) هم کُردان به معنی عشایر و شبان آمده‌است، نه نام و نژاد یا تیره. در زبان طبری امروز نیز کلمهٔ کُرد به معنی چوپان و شبان است. آنچه که روشن است، تحول واژهٔ کُرد از یک معنی اجتماعی و شیوهٔ زندگی گروه‌های مختلف ایرانی‌تبار به معنی قومی امروز آن بسیار طول کشید. در رد
به معنی قومی امروز آن بسیار طول کشید. در رد نظریهٔ کوچ‌نشین‌بودنِ معنای کُرد. نام کُرد بارها در کتیبه‌های سومر، آشور و بابل آورده شده است. فردیناند هنر بیشلر ریشهٔ اسم کُرد را سومری می‌داند نام کُرد مشتق شده از گوتی و گوتیوم است که در کردستان معاصر (مابین استانهای کرمانشاه، لرستان و کردستان) واقع شده‌است، خود نام کُرد توسط محققان به‌عنوان تنها شکل تغییریافته از واژه کهن «گوتی» مشاهده شده‌است. پروفسور هوورت موافق با اشتقاق کُردستان با گوتیوم بوده، و لغت باستانی برای گوتی‌را با کُرد یکسان می‌داند، هونیگمن به