payamvha/North_RAG huggingface dataset:
گزارشی درباره شکار نهنگ در حوالی ایرلند نیز به چشم می‌خورد. تاریخ انسانی مرتبط با اقیانوس اطلس به هزاران سال پیش باز می‌گردد. سواحل اقیانوس اطلس محل سکونت تمدن‌های باستانی بوده‌اند. دریانوردان فنیقی، یونانی و رومی در بخش‌های شرقی اقیانوس دریانوردی می‌کردند. با این حال، تاریخ اقیانوس اطلس به معنای گسترده‌تر، به دوران عصر کاوش و عبور اروپایی‌ها از اقیانوس و کشف و استعمار قاره آمریکا گره خورده است. این دوره که به "عصر اقیانوس اطلس" نیز معروف است، شاهد مبادلات گسترده فرهنگی، جمعیتی، اقتصادی و حتی بیماری بین
گسترده فرهنگی، جمعیتی، اقتصادی و حتی بیماری بین قاره‌های اطراف اقیانوس بود (نگاه کنید به تبادل کلمبی). تجارت برده اطلسی نیز یک فصل تاریک اما مهم در تاریخ این اقیانوس است مشخصات اقیانوس اطلس. اقیانوس اطلس، حوزهٔ Sشکلی است که شمالی-جنوبی گسترش دارد و از سوی جریان‌های خلاف استوایی در حدود ۸ درجهٔ عرض جغرافیایی شمالی به اطلس شمالی و اطلس جنوبی تقسیم می‌شود. اقیانوس اطلس را قارهٔ آمریکا (شمالی و جنوبی) از باختر، و اروپا و آفریقا از خاور دربر گرفته‌اند. تنگهٔ جبل‌الطارق، آن را به دریای مدیترانه وصل می‌کند. در
آن را به دریای مدیترانه وصل می‌کند. در شمال از راه تنگهٔ دانمارک، دریای گرینلند، دریای نروژ و دریای بارنتز به اقیانوس منجمد شمالی و از جنوب شرقی از راه اقیانوس هند، از جنوب غربی از راه تنگهٔ دریک به اقیانوس آرام و از جنوب به اقیانوس جنوبگان وصل می‌شود. اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام از راه کانال پاناما میان آمریکای شمالی و جنوبی هم وصل می‌شوند. اقیانوس اطلس همچنین مجاور دریای کارائیب، خلیج مکزیک، خلیج هادسون, خلیج بافین، خلیج بیسکای، دریای شمال، دریای بالتیک و دریای کلتیک است. مساحت اقیانوس اطلس با در نظر
و دریای کلتیک است. مساحت اقیانوس اطلس با در نظر گرفتن دریاهای مجاور آن در حدود است که ۲۰ درصد مساحت زمین و ۲۶ درصد مساحت آب‌های زمین را شامل می‌شود. بدون احتساب این دریاها مساحت آن ۸۲٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع می‌شود. حجم اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور آن ۳۵۴٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب و بدون آن‌ها ۳۲۳٬۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب است. عمق متوسط اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور ۳٬۳۳۹ متر و بدون در نظر گرفتن آن‌ها ۳٬۹۲۶ متر می‌باشد. عمیق‌ترین جای این اقیانوس در گودال پورتوریکو به عمق ۸٬۶۰۵ متر است. عرض اقیانوس اطلس
پورتوریکو به عمق ۸٬۶۰۵ متر است. عرض اقیانوس اطلس از ۲٬۸۴۸ کیلومتر میان برزیل و لیبریا تا ۴٬۸۳۰ کیلومتر میان آمریکای شمالی و آفریقا متغیر است. جغرافیا و زمین‌شناسی. اقیانوس اطلس توسط پشته میانی اقیانوس اطلس در مرکز آن از شمال به جنوب به دو حوضه بزرگ شرقی و غربی تقسیم می‌شود. این پشته یک مرز واگرای ورقه زمین‌ساختی است که در آن پوسته‌های جدید اقیانوسی از ماگمای بالا آمده تشکیل می‌شود و باعث گسترش بستر اقیانوس می‌گردد. این پشته در طول خود توسط گسل‌های ترادیس متعددی قطع شده است. بستر اقیانوس اطلس شامل فلات‌های
قطع شده است. بستر اقیانوس اطلس شامل فلات‌های قاره‌ای در امتداد سواحل قاره‌ها، دشت‌های عمیق بستر اقیانوس، گودال‌های اقیانوسی (مانند گودال پورتوریکو)، و کوه‌های زیردریایی است. فلات‌های قاره‌ای در اقیانوس اطلس شمالی وسیع‌تر از اطلس جنوبی هستند. جزایر متعددی در اقیانوس اطلس وجود دارند که برخی از آن‌ها قله‌های آتشفشانی پشته میانی اقیانوس هستند (مانند ایسلند و آزور) و برخی دیگر جزایر قاره‌ای یا اقیانوسی با منشأ متفاوت می‌باشند (مانند گرینلند، برمودا، جزایر قناری، کیپ ورد، جزایر فالکلند). آب‌شناسی. آب اقیانوس
کیپ ورد، جزایر فالکلند). آب‌شناسی. آب اقیانوس اطلس دارای ویژگی‌های خاص خود است که توسط جریان‌های اقیانوسی و چرخه آب تعیین می‌شود. جریان‌های اقیانوسی در اقیانوس اطلس نقش مهمی در تنظیم آب و هوای مناطق ساحلی ایفا می‌کنند. مهم‌ترین سیستم جریانی در اقیانوس اطلس شمالی جریان خلیج است که آب گرم را از خلیج مکزیک و سواحل شرقی آمریکا به عرض‌های جغرافیایی بالاتر منتقل می‌کند. این جریان تأثیر زیادی بر آب و هوای معتدل اروپای غربی دارد. جریان‌های اصلی در اقیانوس اطلس جنوبی شامل جریان برزیل و جریان بنگوئلا هستند. گردش
شامل جریان برزیل و جریان بنگوئلا هستند. گردش دماشوری، که اغلب به عنوان "نوار نقاله اقیانوسی" شناخته می‌شود، یک جریان عمیق جهانی است که توسط تفاوت در دما و شوری آب هدایت می‌شود و آب‌های اقیانوس اطلس بخشی حیاتی از آن هستند. این گردش آب سرد و شور را از اقیانوس اطلس شمالی به اعماق اقیانوس و سپس به سایر حوضه‌های اقیانوسی منتقل می‌کند. شوری آب اقیانوس اطلس متغیر است و به تبخیر، بارش، جریان آب رودخانه‌ها و ذوب یخ‌ها بستگی دارد که معمولاً میان ۳۳ تا ۳۷ گرم در لیتر است. بالاترین شوری معمولاً در عرض‌های جنب‌مداری
است. بالاترین شوری معمولاً در عرض‌های جنب‌مداری (Subtropical) مشاهده می‌شود جایی که تبخیر بالا و بارندگی کم است. پایین‌ترین شوری نیز در نزدیکی خط استوا (به دلیل بارش زیاد) و در عرض‌های جغرافیایی بالا (به دلیل ذوب یخ‌ها و ورود آب شیرین رودخانه‌ها) دیده می‌شود. دمای سطح آب اقیانوس اطلس بسته به عرض جغرافیایی، جریان‌های دریایی و فصل‌ها، از ۲ تا ۲۹ درجهٔ سانتی‌گراد در تغییر است. بیشترین دما در شمال خط استوا و کمترین دما در نواحی قطبی است. در عرض‌های جغرافیایی میانگین بیشترین دما از ۷ تا ۸ درجهٔ سانتی‌گراد است.
بیشترین دما از ۷ تا ۸ درجهٔ سانتی‌گراد است. آب و هوای اقیانوس اطلس. آب و هوای اقیانوس اطلس و سرزمین‌های اطراف آن از دمای سطح آب و جریان‌های آبی، اثر می‌پذیرد. گرم‌ترین نواحی آب و هوایی اطلس در شمال استوا گسترش دارد و سردترین نواحی آن در عرض‌های جغرافیایی بالا قرار دارند که با یخ پوشیده شده‌اند. جریان‌های اقیانوسی، آب و هوای اطلس را با انتقال آب‌های گرم و سرد به دیگر نواحی کنترل می‌کنند. شوری آب اقیانوس اطلس متغیر است و به تبخیر، بارش، جریان آب رودخانه‌ها و ذوب یخ‌ها بستگی دارد که معمولاً میان ۳۳ تا ۳۷ گرم
ذوب یخ‌ها بستگی دارد که معمولاً میان ۳۳ تا ۳۷ گرم در لیتر است. دمای سطح آب اقیانوس اطلس بسته به عرض جغرافیایی، جریان‌های دریایی و فصل‌ها، از ۲ تا ۲۹ درجهٔ سانتی‌گراد در تغییر است. بیشترین دما در شمال خط استوا و کمترین دما در نواحی قطبی است. در عرض‌های جغرافیایی میانگین بیشترین دما از ۷ تا ۸ درجهٔ سانتی‌گراد است. بوم‌شناسی. اقیانوس اطلس دارای تنوع زیستی غنی از موجودات دریایی است که در اکوسیستم‌های مختلف از آب‌های ساحلی کم‌عمق تا اعماق تاریک اقیانوس زندگی می‌کنند. این اکوسیستم‌ها شامل آب‌سنگ‌های مرجانی،
می‌کنند. این اکوسیستم‌ها شامل آب‌سنگ‌های مرجانی، جنگل‌های کتانجک، مناطق دشت‌های ابیژال و مناطق هیدروترمال در امتداد پشته میانی اقیانوس اطلس می‌باشند. فیتوپلانکتون‌ها به عنوان تولیدکنندگان اولیه، پایه زنجیره غذایی در اقیانوس اطلس را تشکیل می‌دهند. زئوپلانکتون‌ها، سخت‌پوستان کوچک، و انواع مختلفی از ماهی‌ها در آب‌های اطلس زندگی می‌کنند. آب‌بازسانان (مانند نهنگ و دلفین)، پستانداران دریایی (مانند خوک دریایی و شیر دریایی)، لاک‌پشت دریایی و پرندگان دریایی نیز در این اقیانوس یافت می‌شوند. برخی از گونه‌ها مانند
این اقیانوس یافت می‌شوند. برخی از گونه‌ها مانند ماهی تن و کد از نظر تجاری اهمیت بالایی دارند و صید بی‌رویه یکی از چالش‌های بوم‌شناسی در اقیانوس اطلس است. اقتصاد. اقیانوس اطلس نقش بسیار مهمی در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند. این اقیانوس یک مسیر حیاتی برای کشتیرانی بین قاره‌های آمریکا، اروپا و آفریقا است و بخش عمده‌ای از تجارت بین‌المللی از طریق آن صورت می‌گیرد. بنادر بزرگ در دو سوی اقیانوس اطلس از مراکز اصلی فعالیت‌های تجاری هستند. منابع طبیعی متعددی از اقیانوس اطلس استخراج می‌شوند، از جمله ذخایر بزرگ نفت خام و
استخراج می‌شوند، از جمله ذخایر بزرگ نفت خام و گاز طبیعی در فلات‌های قاره‌ای (مانند دریای شمال و خلیج مکزیک). شیلات نیز یک فعالیت اقتصادی مهم است و گونه‌های مختلفی از ماهی‌ها و غذاهای دریایی از اطلس صید می‌شوند. علاوه بر این، خاک‌ماسه‌ها و کلوخک‌های منگنزدار نیز از بستر اقیانوس استخراج می‌شوند. مسیرهای کابل‌های ارتباطی زیردریایی که حجم عظیمی از ترافیک اینترنت و ارتباطات جهانی را منتقل می‌کنند، در کف اقیانوس اطلس قرار دارند. کشورهای همجوار. آفریقا. , (جزایر قناری)، , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ',
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ', , , ' آمریکای جنوبی. ', ', , , , , (گویان فرانسه)، , , , کارائیب. , ', ', , , , , مارتینیک و جزیره گوادلوپ)، , ', , , (جزایر کارائیب هلند)، ', ', ', ', ', ', ', , ', , , , , ' بزرگ‌ترین دریاها و خلیج‌های جانبی اقیانوس اطلس. بزرگ‌ترین دریاها و خلیج‌های جانبی اقیانوس اطلس عبارتند از:
خَنجَر یا خونگر یا دشنه نوعی سلاح سرد است کوتاه، به اندازه کارد، که دو دَم آن تیز و بُرنده و همچنین نوک تیز می‌باشد. اولین خنجرها از موادی مانند سنگ چخماق، عاج یا استخوان در دوران نوسنگی ساخته می‌شدند. خنجرهای مسی برای اولین بار در اوایل عصر برنز، در هزاره سوم قبل از میلاد ظاهر شدند. خنجرهای شرقی بیشتر خم است و خنجرهای اروپایی (Stiletto) بیشتر شبیه یک شمشیر کوتاه است. واژه خنجر معربِ کلمه فارسی خونگر است.
شهرستان خوی بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرستان استان آذربایجان غربی بعد از مرکز استان، ارومیه بوده و دومین شهرستان پرجمعیت استان آذربایجان غربی به حساب می‌آید. جمعیت شهرستان خوی طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۳۴۸٬۶۶۴ نفر، که از این تعداد ۱۹۸٬۸۴۵ نفر ساکن شهر خوی هستند. خوی یکی از قدیمی‌ترین مراکز تمدن در شمال غرب ایران است و بازار تاریخی خوی اوج تمدن شهرنشینی و شهرسازی در دوره اسلامی است. خوی با قدمتی ۷ هزار ساله و قرار گرفتن در مسیر جادهٔ ابریشم دارای تاریخ و تمدن پرفراز و نشیب، شاهد وقایع تاریخی مختلفی بوده
تمدن پرفراز و نشیب، شاهد وقایع تاریخی مختلفی بوده است. خوی با این پیشینهٔ تاریخی و فرهنگی، مدفن بسیاری از بزرگان تاریخ ایران زمین می‌باشد. پهلوان نامی ایرانی، پوریایی ولی از پهلوانان این دیار بوده و آرامگاه ایشان نیز در این شهر قرار دارد. آرامگاه شمس تبریزی، شاعر بزرگ و نامی ایران نیز در این شهر واقع شده است. با توجه به مشترکات فرهنگی و وجود آرامگاه شمس تبریزی در خوی به عنوان استاد و مراد مولانا و مقبره مولانا در قونیه ترکیه، این دو شهر خواهر خوانده اعلام شدند. قلعه کوراوغلی در این شهرستان قرار دارد.
شدند. قلعه کوراوغلی در این شهرستان قرار دارد. کوراوغلی قهرمان حماسی مشترک میان بسیاری مردمان ترک از جمله ترکان آذربایجان و ترکیه، ترکمن‌ها، ازبک‌ها و اویغورها است. اشعار و سروده‌های این اسطوره تاریخی در میان اقوام ۱۶ کشور سروده می‌شود و یکی از مشترکات فرهنگی بین کشورهای همسایه و اکو می‌باشد. خوی به شهر گل‌های آفتابگردان معروف است. این شهر قطب اول تولید دانه‌های آفتابگردان و کدوی کشور به‌شمار می‌رود و صاحب بزرگ‌ترین بازار بورس دانه‌های آفتابگردان کشور است. شهر فیرورق خوی قطب تولید آلبالوی کشور است. فرش
شهر فیرورق خوی قطب تولید آلبالوی کشور است. فرش آذربایجان غربی در بازارهای داخلی و خارجی محبوبیت زیادی دارد و از میان فرش‌های دستباف تولیدی آذربایجان غربی، فرش ریز ماهی خوی به ثبت ملی و جهانی رسیده است. بزرگ‌ترین خانه تئاتر شمال غرب کشور در خوی قرار دارد. بزرگ‌ترین پایانه مسافربری شمالغرب و غرب کشور در شهر خوی واقع شده است. نام‌شناسی. باوجود اینکه شهری در حدود ۳ هزار سال پیش در منطقه امروزی خوی وجود داشته و نام خوی نیز از ۱۴ قرن پیش تا امروز بر این منطقه اطلاق می‌شده است ولی معنی ریشه نام خوی و تاریخچه این
می‌شده است ولی معنی ریشه نام خوی و تاریخچه این لفظ به‌درستی مشخص و روشن نیست، و نظرهای گوناگونی دربارهٔ وجه تسمیهٔ خوی وجود دارد. شهرستان خوی بر دشت خوی و در منطقه‌ای نیمه‌کوهستانی ـ نیمه‌دشتی قرار گرفته و اطراف آن را کوه‌های بلند احاطه کرده است. چون دشت خوی در محلی پست واقع شده و ارتفاع آن از دشتهای مجاور و حتی دریاچه ارومیه پایین‌تر است، ترکان آذربایجان در اصطلاح محلی آن را خوی چوخوری می‌نامند که به معنای گودال خوی است. این احتمال که نام خوی از ریشهٔ زبان ارمنی به‌معنی «قوچ» گرفته باشد، صحیح نیست، چراکه
ارمنی به‌معنی «قوچ» گرفته باشد، صحیح نیست، چراکه در منابع ارمنی نام این منطقه «هیر» ضبط شده است. راجر سیوری، دلیل نام‌گذاری خوی را ریشهٔ کردی آن می‌داند که مرتبط با معادن نمک این شهرستان است، در حالی ساسان‌پور و مسرور، وجه دیگر این نام را جلگه و زمین پست می‌دانند که از نظر آن‌ها با موقعیت جغرافیایی این شهرستان سازگارتر است. موقعیت جغرافیایی. خوی دومین شهر مهم استان آذربایجان غربی پس از ارومیه است و شمال غربی‌ترین نقطهٔ ایران و آذربایجان که در مرز کشور ترکیه قرار دارد. منطقهٔ تجاری خوی به‌عنوان یکی از
ترکیه قرار دارد. منطقهٔ تجاری خوی به‌عنوان یکی از چهارراه‌های مبادلاتی میان شرق و غرب، از دیرباز در تاریخ اقتصادی آذربایجان حضوری چشمگیر داشته است. این شهر در گذشته مرکز اقتصادی بوده و به سبب قرار گرفتن بر سر جاده‌های معروف بازرگانی مانند جاده ابریشم، مکه یولی، راه طرابوزان به جلفا از قدیم دارای کاروانسراهای متعدد، جهت تخلیه کالا و استراحت بازرگانان و بازاری وسیع و گسترده جهت داد و ستد کالای مختلف بوده است. ظرفیت و موقعیت بین‌المللی خوی به دلیل استقرار در مسیر جاده ابریشم و برخورداری از مرز رازی و خط آهن
مسیر جاده ابریشم و برخورداری از مرز رازی و خط آهن متصل به اروپا، برای تبدیل به منطقه ویژه اقتصادی و گردشگری، مورد توجه است. خوی یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی برای دفاع از ایران در طول تاریخ بوده است. در نزدیکی این شهر نبرد سرنوشت‌ساز و حماسی چالدران در میان دو امپراتوری ایران و عثمانی رخ داد. در ایران باستان و به ویژه در دوران اشکانی و ساسانی، سرزمینی که امروز، خوی نامیده می‌شود از ارزش نظامی بسزایی برخوردار بود و در این سرزمین یکی از مهم‌ترین قلاع نظامی ایران یعنی قلعه زینتا قرار داشت، دژ زینتا به دلیل
ایران یعنی قلعه زینتا قرار داشت، دژ زینتا به دلیل آنکه در غرب ایالت آتروپاتن (آذربایجان) و در نزدیکی ارمنستان بود، هنگامی که امپراتوری روم از طریق ارمنستان به ایران یورش می‌آوردند، اولین پادگان برای دفاع از ایران بود. در زمانی نیز که ایران درصدد اعمال حاکمیت بر ارمنستان بود، قلعه (زینتا) پایگاهی برای سپاهیان ایران جهت تدارک لشکرکشی به ارمنستان به‌شمار می‌رفت. شهرستان خوی با وسعتی بالغ بر ۵۵۴۸ کیلومتر مربع در شمال غربی‌ترین نقطهٔ ایران و آذربایجان و در مرز کشور ترکیه واقع شده است. فاصله آن از تهران ۷۸۰ و از
ترکیه واقع شده است. فاصله آن از تهران ۷۸۰ و از تبریز ۱۶۵ کیلومتر است. شهر خوی در ۱۳۵ کیلومتری ارومیه، مرکز استان آذربایجان غربی قرار دارد. جاده ترانزیتی ایران- اروپا از ۳۰ کیلومتری آن عبور می‌کند و با فاصله ۶۷ کیلومتری از مرز ترکیه واقع شده است. شهر خوی از شمال با ماکو و از شرق با مرند و منطقه آزاد ارس باران (جلفا) و از جنوب با سلماس و ارومیه، از مغرب با کشور ترکیه با استان وان به مرکزیت شهر وان همسایه است. فرهنگ و زبان. اکثریت مردم شهرستان خوی به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. در بخش قطور این شهرستان
آذربایجانی سخن می‌گویند. در بخش قطور این شهرستان نیز بخشی از مردم به زبان کردی کرمانجی تکلم می‌کنند. بیشتر جمعیت شهرستان مسلمان و پیرو شیعه هستند و اقلیتی نیز سنی مذهب‌اند. اهل تسنن در خوی شامل ترک‌های کره‌سنی و کردهای شکاک هستند. ترک‌های کره‌سنی که در روستاهای جنوب‌غربی شهرستان ساکن‌اند به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند و از آبادی‌های شاخص آن‌ها می‌توان وار و یزدکان را نام برد. بخشی از ترک‌های سنی جنوب خوی در گذر زمان کردی‌زبان شده‌اند. کردتباران خوی نیز عمدتاً در ناحیهٔ مرزی قطور سکونت دارند و به کردی
عمدتاً در ناحیهٔ مرزی قطور سکونت دارند و به کردی کرمانجی از شاخهٔ کردی شمالی سخن می‌گویند. تقسیمات کشوری. تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابر آنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۰ کل کشور آمده است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است: بخش‌ها. بخش، واحدی از تقسیمات کشوری با محدوده جغرافیایی معین است که از به هم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه، مکان، روستا و احیاناً شهر، که از نظر عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، واحد همگنی را به وجود آورده‌اند، تشکیل شده است. طبق
همگنی را به وجود آورده‌اند، تشکیل شده است. طبق تقسیمات کشوری در سال 1395 شهرستان خوبی دارای ۴ بخش به‌نام‌های بخش مرکزی، بخش صفائیه، بخش ایواوغلی و بخش قطور می‌باشد. بخش مرکزی خود دارای ۵ دهستان دیزج، قره سو، فیرورق، گوهران و رهال می‌باشد. بخش ایواوغلی شامل دهستان ولدیان و ایواوغلی، بخش صفائیه شامل دهستان سکمن‌آباد و الند، بخش قطور نیز شامل دهستان زرئ و قطور می‌باشد. شهرها. شهرستان خوی دارای ۶ نقطه شهری می‌باشد که سه شهر خوی، دیزج دیز و فیرورق در بخش مرکزی واقع شده‌اند. سه شهر ایواوغلی، قطور و زرآباد نیز به
شده‌اند. سه شهر ایواوغلی، قطور و زرآباد نیز به ترتیب در بخش‌های ایواوغلی، قطور و صفائیه قرار دارند. آثار تاریخی- باستانی و جاذبه‌های طبیعی. روستای تاریخی ولدیان کلیسای روستای مهلذان باغات آلبالو و آلوچه؛ زردآلو؛ گیلاس؛ سیب و … در فیرورق گردنه گوردیک در جاده خوی به چالدران غار عالی شیخ در شهر زراباد خوی ییلاق‌های شمال غرب مانند حاجی بیگ و باللی بولاغ؛ جهنم دره سی چشمه‌های اب درمانی کلوانس با تأثیر بر پوست و گوارش و سد تفریحی کلوانس روستای زیارتی و ییلاقی ماموش خان مسیر خوی به مرز رازی (وان ترکیه) قلعه کور
خان مسیر خوی به مرز رازی (وان ترکیه) قلعه کور اوغلی؛ اب گرم قطور؛ پل هوایی پل مواصلاتی آسیا به اروپا و رود قطور. کوه اورین که دارای امکاناتی همچون راه شوسه و پناه گاه می‌باشد. آبشار بدلان در روستای بدلان. مسیرهای ییلاقی و برف گیر با عشایر دامدار و بسیار مهمان نواز که طعم زندگی بدون ماشین آلات و دور از هیاهوی شهری را به خوبی به انسان الغا می‌کنند. در این راه‌ها دیدن علایم باستانی به شکل سنگ تراشه یا سنگ نوشته توجه هر شخص را به خود جلب می‌کند و این گواهی است بر قدمت بسیار کهن این دیار خانه‌های بومی ساخت
است بر قدمت بسیار کهن این دیار خانه‌های بومی ساخت مطابق اقلیم منطقه که در مورد مطالعات برای اقلیم شناسان بسیار کاربرد دار در شمال شهر کوه چله خانه وجود دارد از ییلاق‌های می‌توان به روستاهای ممده؛ جعفر اباد؛ اغرلو؛ طوره اشاره کرد. قلعه دختر مربوط به دوره اورارتورها در روستای قیزقلعه در مجاورت کوه چله خانه در فاصله ۹ کیلیو متری از شهر دشت لاله‌ها که هر ساله در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت توجه هر طبیعت گردی را با تنوع لاله‌ها از نظر رنگ و نوع به خود جلب می‌کند. مسیر قدیم خوی به ماکو منطقه تفریحی گردشگری
مسیر قدیم خوی به ماکو منطقه تفریحی گردشگری زیارتگاه ابوالفضل که با دارا بودن مغازه و اتاق‌های اسکان تجربه دلچسبی را به فرد می‌بخشد. سد اغ چای و روستای بسیار تاریخی چورس نیز در راه قدیم خوی به ماکو نرسیده به چایپاره است. منطقه حفاظت شده مارکان با گونه‌های حیوانات وحشی نادر مورد توجه علاقه‌مند به این امر می‌باشد از حیوانات آنجا می‌توان به بز کوهی و پلنگ؛ گربه وحشی؛ خرس؛ خروس وحشی و کبک‌های مختلف اشاره داشت. در مجاورت مارکان دره شام وجود داردکه در خود آثار قدیمی متعلق به دوره‌های مختلف را مانند آتشکده کلیسا
متعلق به دوره‌های مختلف را مانند آتشکده کلیسا گورهای گبر و زاغه‌های ساخت بشر را دارا است که به عقیده برخی مورخین محل دفن زرتشت نبی می‌باشد. زیرساخت‌های فرهنگی. چند نشریه هفتگی «خوی، اورین خوی، ندای خوی، دار الصفا، فرهنگ شمس و چالدران، اقتصاد آذربایجان» منتشر می‌شوند. دانشگاه آزاد اسلامی با حدود ۵۳۰۰ دانشجو، دانشگاه پیام نور با حدود ۲۵۰۰دانشجو، دانشکده پرستاری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشکده علوم قرانی، حوزه علمیه نمازی، مرکز تربیت معلم و دانشگاه‌های غیردولتی علامه خویی، زرینه و شمس از مراکز علمی - آموزشی
علامه خویی، زرینه و شمس از مراکز علمی - آموزشی شهر به‌شمار می‌آیند و دانشگاه دولتی خوی نیز در دست ساخت می‌باشد. تولیدات کشاورزی. دیگر محصولات این شهر که شهرت جهانی دارند مانند: البالو؛ زرد الو؛ الوچه؛ گیلاس؛ سیب می‌توان اشاره کرد راه و ترابری. شهرستان خوی با وجود قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم تنها راه مرزی نزدیک به کشور ترکیه است. در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۳۹۰ مرز رازی با حضور وزرای خارجهٔ ایران و ترکیه و مقامات محلی به‌طور رسمی گشایش یافت. فرودگاه خوی. فرودگاه خوی در مهر سال ۸۳ به بهره‌برداری رسیده است. دو
خوی در مهر سال ۸۳ به بهره‌برداری رسیده است. دو پرواز هفتگی در مسیر هوایی تهران-خوی-تهران توسط شرکت هواپیمایی ایران ایر (هما) از این فرودگاه انجام می‌شود. پایانه مسافربری. پایانه مسافربری سردار شهید حاج محمد حنیفه درستی در دو طبقه به عنوان بزرگ‌ترین پایانه مسافربری شمال غرب و غرب کشور در سال ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید. ظرفیت روزانه این ترمینال مسافربری برای جابجایی مسافر ۴٬۵۰۰ نفراست. منطقه ویژه اقتصادی خوی. منطقه ویژه اقتصادی شهرستان خوی در جنوب شهرستان خوی در جاده خوی به سلماس و ارومیه به مساحت یکهزار و چهل
جاده خوی به سلماس و ارومیه به مساحت یکهزار و چهل هکتار در زمین‌های روبروی شهرک صنعتی جاده فرودگاه این شهر تعیین شده با امکانات :فرودگاه خوی - نیروگاه سیکل ترکیبی خوی - شهرک صنعتی خوی و…، هم‌اکنون در حال انجام کارهای مقدماتی خود در هیئت دولت می‌باشد. این منطقه در غرب شهرستان خوی واقع شده و بخشی از شهر خوی و جاده قطور و گذرگاه مرزی رازی را شامل می‌شود. خوی تنها شهریست که راه‌آهن ایران به کشور ترکیه و اروپا را دار است و مسافت زمینی آن با شهر وان در کشور ترکیه از طریق بازارچه رازی ۱۲۰ کیلومتراست؛ که با وجود
از طریق بازارچه رازی ۱۲۰ کیلومتراست؛ که با وجود ساخت دو پل امکانات مسافری مرز رازی هم به ترانزیت و کامیون هم مهیا شود با امکانات زیر بنائی پایانه بزرگ شهید درستی خوی فرودگاه خوی و ایستگاه راه‌آهن رازی خوی شاهد پیشرفت و روزافزون این مناطق ویژه و آزاد در شهرستان خوی خواهیم بود. هم‌اکنون در حال انجام کارهای مقدماتی خود در هیئت دولت می‌باشد.
هادی سبزواری (۱۲۱۲–۱۲۸۹ هجری قمری) دانشمند علوم اسلامی و فیلسوف و عارف و شاعر و فقیه ایرانی است. سبزواری غزل‌های حکمی و عرفانی سروده است و در شعر «اسرار» تخلص می‌کرد. و مجموعه‌ای از منطق، الهیات و طبیعیات، علم النفس و فقه را به صورت منظوم فراهم آورده و آن را شرح کرده است. این کتاب شرح المنظومه نام گرفته است. زندگی‌نامه. او در سال ۱۲۱۲ هجری معادل ۱۷۹۷ میلادی در شهر سبزوار به دنیا آمد. پدرش میرزا مهدی سبزواری یکی از دانشمندان علوم اسلامی بود که در ده سالگی وی را از دست داد. هادی پس از فراگیری علوم مقدماتی،
را از دست داد. هادی پس از فراگیری علوم مقدماتی، برای تکمیل درس به مشهد رفت. پس از آن برای تحصیل عرفان و فلسفه راهی اصفهان شد و در جلسات درس استادانی از جمله حسین سبزواری، محمدابراهیم کلباسی، محمدتقی رازی، ملا علی نوری و اسماعیل کوشکی حاضر شد و در قسمت حکمت اشراق استفاده کرد. وی در سال ۱۲۴۲ به مشهد بازگشت و پنج سال در مدرسه حاج حسن مشغول تدریس تفسیر، فقه و فلسفه شد. بعد در سبزوار مدت چهل سال مشغول تدریس می‌شود. در دوره زندگی سبزواری، نام او به عنوان مهم‌ترین دانشمند اسلامی زمان خودش، مطرح بود. دوره زندگی
دانشمند اسلامی زمان خودش، مطرح بود. دوره زندگی هادی سبزواری با ورود دوربین عکاسی به ایران و حکومت ناصرالدین شاه قاجار همزمان بود. به دستور ناصرالدین شاه، شخصی به نام آقا رضا خان اقبال‌السلطنه در سفر خراسان، مأمور شده تا از فیلسوف ایرانی یعنی حکیم سبزواری در منزلش عکاسی کند. آقا رضا عکاس‌باشی نخستین عکاس حرفه‌ای ایران و پیش‌خدمت خاصه (آجودان مخصوص ناصرالدین‌شاه)، حسب‌الامر عکسی از ملاهادی برداشت و چون ملاهادی تا این زمان، عمل عکاسی را ندیده بود و همچنین آن را مخالف قانون و براهین علمیه حکمای سلف می‌دید، به
مخالف قانون و براهین علمیه حکمای سلف می‌دید، به همین دلیل معتقد بود که چنین چیزی امکان ندارد، لذا پس از پایان عکاسی، و دیدن تصویر خودش، بسیار متعجب شد و نهایتاً این موضوع را تأیید نمود. عکاسان ایرانی اکثر روحانیون را در محل تدریس و زندگی شان عکاسی کرده‌اند. می‌توان تصاویر این گروه را گواهی برای تأیید عکاسی از سوی رهبران مذهبی در ایران دانست. درگذشت. هادی سبزواری عصر روز بیست و پنجم ذی الحجه سال ۱۲۸۹ قمری در سن ۷۷ سالگی درگذشت. بنای آرامگاه ملاهادی سبزواری او در ضلع جنوبی میدان کارگر (مشهور به فلکه زند) شهر
در ضلع جنوبی میدان کارگر (مشهور به فلکه زند) شهر سبزوار واقع است. آراء فلسفی. اهمیت و سهم سبزواری عمدتاً در شرح دقیق و اعجاب‌انگیز حکمت متعالیه و گشودن مشکلات آن، و همچنین تداوم بخشیدن به این حکمت و به‌طور کلی حکمت اسلامی از طریق نگارش آثار فراوان و پرورش شاگردان متعدد است. با این حال، این بدان معنا نیست که حکیم سبزواری صرفاً یکی از سخنگویان برجسته حکمت صدرایی بوده و فاقد نوآوری فلسفی است. چرا که هرگاه فیلسوفی از تکرار سخن گذشتگان فراتر رود، نوآوری صورت گرفته است. از این رو، مواردی مانند ارائه تعریف یا
گرفته است. از این رو، مواردی مانند ارائه تعریف یا تحلیل جدید، طرح پرسش‌های نو، نقد و ابطال یک رأی با اقامه استدلال جدید بر یک نظریه، کشف ابعاد تازه‌ای از یک نظریه، طرح نظریه‌ای جدید، تأسیس شاخه‌ای نو در فلسفه، و در نهایت ارائه یک نظام فلسفی می‌تواند به عنوان اشکال نوآوری فلسفی محسوب شود . بر این اساس، سبزواری از این حیث که جنبه‌های کلی و اساسی فلسفه صدرالمتألهین را پذیرفته و آثاری که پدید آورده و آرایی که برگزیده از پهنه حکمت متعالیه بیرون نیست، به تأسیس مکتبی جدید در فلسفه اسلامی نپرداخته، حکیمی نوآور
مکتبی جدید در فلسفه اسلامی نپرداخته، حکیمی نوآور محسوب نمی‌شود؛ اما این نیز درست نیست که وی صرفاً به تکرار تقلیدوار نظرات سلف خود قناعت ورزیده و از خود هیچ ابتکار فلسفی نداشته باشد. بلکه او علاوه بر شرح و بیان دلنشینی که در تفهیم نکات حکمی معمولاً بر قلم او جاری می‌شود، در بسیاری از زمینه‌ها نوآوری‌های قابل توجهی نیز دارد. برخی از این نوآوری‌ها پس از وی مورد توجه و بحث و بررسی قرار گرفته‌اند، اما برخی دیگر که تعداد آن‌ها کم نیست، جایگاه درخور خود را در تاریخ فلسفه اسلامی نیافته‌اند. در حالی که اگر بخواهیم
فلسفه اسلامی نیافته‌اند. در حالی که اگر بخواهیم جایگاه واقعی سبزواری در فلسفه اسلامی را مشخص کنیم و سیر تاریخی مسائلی را که وی در آن‌ها سخنی نو گفته است به درستی بشناسیم، باید هر یک از آن نوآوری‌ها را به تفصیل معرفی، تحلیل و بررسی کنیم. کتاب «نوآوری‌های فلسفی حکیم سبزواری» به همین منظور و برای روشن‌تر شدن سهم و تأثیر حکیم سبزواری در نوآوری و تکامل فلسفه نگاشته شده است. ضمنا «منظومه حکیم ملا‌هادی سبزواری» مهم‌ترین کتاب حکمی فلاسفه متأخر پس‌از «اسفار» ملاصدراست که شامل یک دوره موجز از فلسفه و حکمت متعالی
که شامل یک دوره موجز از فلسفه و حکمت متعالی است. شایان ذکر است که آثار ملا‌هادی سبزواری، خصوصا منظومه حکمت، مجموعه‌ای از تعالیم ناب فلسفی و عرفانی بزرگانی همچون شهاب‌الدین سهروردی، ابن‌عربی، ابن‌سینا، فارابی و دیگر فلاسفه و عرفای نامی است. لازم به ذکر است که عمده منابع تألیفات او را کتاب‌های اسفار ملاصدرا، قبسات میرداماد، شرح خواجه نصیر‌الدین طوسی و حکمت‌الاشراق سهروردی تشکیل داده است. البته تعمق و تأمل عمیق او در آیات الهی، احادیث و ادعیه مأثوره و توجه خاص او به تعالیم پرمحتوای دینی به فلسفه او رنگ‌وبوی
او به تعالیم پرمحتوای دینی به فلسفه او رنگ‌وبوی تقدس و الهی بخشیده است. شاگردان. حکیم سبزواری علاوه بر حوزه علمیه کرمان نزدیک چهل سال در حوزه علمیه مشهد به تدریس پرداخته و حاصل این تلاش پرورش شاگردان بسیاری بوده است. در اینجا تنها به اسامی تنی چند از آنان اشاره می‌شود: ۳۶. میرزا عباس حکیم. آثار. ملاهادی سبزواری حدود ۸۰ اثر دارد که بعضی از آنها به چاپ رسیده است. نمونه اشعار. نمونه شعر دیگر: ۸ اسفندماه روز بزرگداشت ملا هادی سبزواری است و همچنین دانشگاه حکیم سبزواری در سبزوار نیز به نام وی نامگذاری شده است.
سبزواری در سبزوار نیز به نام وی نامگذاری شده است. گفتاوردها. آرتور دو گوبینو (فیلسوف فرانسوی): اقبال لاهوری: توشی‌هیکو ایزوتسو استاد فلسفه دانشگاه مک گیل کانادا: