payamvha/North_RAG huggingface dataset:
مجموعه گنجعلی خان در مرکز تاریخی شهر کرمان و در کنار بازار بزرگ کرمان قرار دارد. گنجعلی خان که از حاکمان مشهور زمان شاه عباس است از سال ۱۰۰۵ تا ۱۰۳۴ هجری قمری بر کرمان فرمان‌روایی کرد و آثار و بناهای زیادی بنا نمود و در آبادی این منطقه کوشش کرد.بانی این مجموعه گنجعلی خان و معمار آن از معماران بزرگ عصر صفوی استاد سلطان محمد معمار یزدی می باشند از جمله بناهای عمومی که از این حاکم مشهور به جا مانده، مجموعه گنجعلی خان در داخل شهر کرمان و رباط زین الدین (کاروانسرای گنجعلی خان) در راه یزد- کرمان، حوض خان در راه
گنجعلی خان) در راه یزد- کرمان، حوض خان در راه کرمان - مشهد و تعدادی قنات در شهر کرمان بوده‌است. سهمی از درآمد مجموعه و قنات‌ها به آستان قدس رضوی داده می‌شود. این بناها در لشکرکشی‌های آقا محمدخان صدمات جبران ناپذیری دیده‌اند. مساحت مجموعه گنجعلی خان ۱۱۰۰۰ مترمربع و عناصر مجموعه و سال ساخت آن‌ها عبارت‌اند از: میدان ۱۰۰۵ ه‍. ق، بازار ۱۰۰۵ ه‍. ق، در ضلع جنوبی حمام ۱۰۲۰ ه‍. ق، در ضلع شمالی ضرابخانه، در ضلع شرقی مدرسه ۱۰۰۷ ه‍. ق و کاروانسرا ۱۰۲۱ ه‍. ق، در ضلع غربی آب انبار ۱۰۲۱ ه‍.ق در سه سمت میدان، بازارهای
غربی آب انبار ۱۰۲۱ ه‍.ق در سه سمت میدان، بازارهای گنجعلی خان قرار دارد که بازار مسگرها و بخشی از راسته اصلی را تشکیل می‌دهد. معمار مجموعه استاد سلطان محمد معمار یزدی و بانی آن گنجعلی خان، حاکم کرمان در سال‌های ۱۰۰۵ تا ۱۰۲۹ ه‍.ق بوده‌است. چهار مسجد در چهار سمت میدان قرار داشته که سه باب آن باقی‌مانده و زیباترین آن‌ها مسجد ضلع شرقی در کنار کاروانسرا است که موزه‌ای از هنرهای تزئینی به‌شمار می‌آید. سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. بناهای مجموعه. میدان. از آثاری که از مجموعه گنجعلی خان بر جای مانده،
از آثاری که از مجموعه گنجعلی خان بر جای مانده، میدانی در بخش مرکزی شهر کرمان است که در حاشیه بازار بزرگ واقع شده و همانند میدان‌های نقش جهان در اصفهان یا میرچخماق در یزد، در اطراف خود بعضی از عناصر شهری را گرد آورده‌است. در ۳ ضلع میدان گنجعلی خان بازار واقع شده و در ضلع دیگرش سرای گنجعلی خان قرار دارد. وجود حمام، آب انبار، ضرابخانه و همجواری با بازارها و چهار سوق، این مجموعه به هم تنیده را کامل کرده‌است. طاق نماهای آجری، کاشیکاری، فضای سبز، حوض آب و دیگر آثار دیدنی، بر زیبایی این میدان افزوده‌اند. بازار
آثار دیدنی، بر زیبایی این میدان افزوده‌اند. بازار سنتی و تاریخی کرمان شامل بازارهای متعددی از دوره های مختلف است: در این مقاله از دوره صفویه تا دوره قاجاریه برای شما شرح میدهیم: بازار. بازار بین چهارسوق و بازار اختیاری است؛ و در بخش جنوبی میدان گنجعلیخان قرار گرفته و در سمت راست این بازار حمام تاریخی و زیبای گنجعلی خان و هجده مغازه قرار دارند و در سمت چپ آن طاق نماهایی طراحی شده‌اند که منظره زیبایی را نشان می‌دهند در زیر این طاق نماها دستفروشان به کار مشغول هستند و جمعاً ۱۶ طاق‌نما این بازار را به میدان
هستند و جمعاً ۱۶ طاق‌نما این بازار را به میدان مربوط می‌سازند. طول این بازار نزدیک به ۹۳ متر و عرض آن ۷۵/۵ متر است و ۷۵/۵۳۴ متر مربع مساحت دارد. (در انتهای بازار گنجعلیخان بازار زرگری قرار دارد که به قیصریه معروف است) بعد از بازارهای اصلی به ترتیب بازار اختیاری، بازار وکیل، بازار مظفری بازار عزیز، بازار آهنگران، بازار کلاه مال ها قرار دارد. و تا خیابان شریعتی امروزی و بازار حاج اقا علی امتداد دارد. که در اثر توسعه شهری برخی از بازارها به خیابان تبدیل شده است. بازار مسگری. بازار مسگری کرمان قسمتی از مجموعه
بازار مسگری. بازار مسگری کرمان قسمتی از مجموعه گنجعلی خان است که از عهد صفویه در کرمان به یادگار مانده‌است. این بازار شامل دو قسمت شرقی-غربی و شمال-جنوبی است. قسمت شرقی-غربی آن از ورودی مجموعه گنجعلی خان تا ابتدای بازار کلاه مالی ادامه دارد و موزه ضرابخانه نیز داخل آن قرار دارد. قسنت شمال-جنوبی آن نیز از ورودی شمالی مجموعه گنجعلی خان شروع می‌شود و تا چهارسوق گنجعلی خان ادامه دارد. آب انبار گنجعلی خان نیز در همین قسمت واقع شده‌است. مسجد. این بنا در ضلع شمال شرقی میدان گنجعلی خان کرمان واقع گردیده و بخشی از
شرقی میدان گنجعلی خان کرمان واقع گردیده و بخشی از مجموعه گنجعلی خان است که حدود سال ۱۰۰۷ه‍.ق توسط گنجعلی خان - حاکم منصوب شاه عباس صفوی- ساخته شده و به نظر می‌رسد که نمازخانه کاروانسرای بزرگ مجموعه یا مدرسه مجاور بوده‌است. بنای مسجد، کوچک و مشتمل بر شبستانی به ابعاد ۵×۲۵/۵ متر و ایوان ورودی است. نمای ایوان، ساده است و بر روی پوشش آن، طرح‌هایی هندسی بر روی گچ کشیده‌اند. کف ایوان سنگی است و بر بالای در چوبی آن، کتیبه‌ای سنگی با این عبارات نصب شده‌است: " شکر که از دولت شاه عباس شاه آنکه جهان گشت ز عدلش بهشت
که از دولت شاه عباس شاه آنکه جهان گشت ز عدلش بهشت گنج علی خان شده در سبع والف بانی این مسجد طاعت سرشت ". بعد از ورودی ایوان، راهروی باریک و تاریک با پوشش کوتاه و بعد از آن، فضای گنبددار شبستان قرار گرفته‌است. در این شبستان، به کمک دو ستون، بالکن یا رواقی در یک ضلع برپا داشته‌اند که از طریق پلکانی می‌توان بدان راه یافت. پوشش گنبدی بنا دارای ۱۲ نورگیر است. در ضلع قبله مسجد، محرابی تعبیه و در میانه آن، لوح مرمرین بزرگی با نقش گلدان نصب کرده‌اند. تزیینات شبستان مشتمل بر نقاشی، گچبری، مقرنس کاری و کاربندی است.
مشتمل بر نقاشی، گچبری، مقرنس کاری و کاربندی است. این مسجد در دوره اخیر تعمیر و مرمت شده و امروزه تنها جهت بازدید علاقه‌مندان مورد استفاده است و در آن نماز برگزار نمی‌شود. حمام. بر سردر حمام گنجعلی خان، که بخشی از نقاشیهای عهد صفوی آن به تازگی مرمت شده، کتیبه شعری به خط نستعلیق بر سنگ مرمر حک شده که مصرع آخر آن سال ساخت بنا را با تبدیل به حروف ابجد نشان می‌دهد: «کسی نداده نشان در جهان چنین حمام» (سال ۱۰۲۰ ه‍.ق). مدرسه. مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان یکی از حوزه‌های علمیه مشهور کرمان است. این بنا در ضلع شرقی
علمیه مشهور کرمان است. این بنا در ضلع شرقی میدان گنجعلی خان واقع شده و روزگاری مدرسه‌ای پر رونق بوده که بعدها به کاروانسرا تبدیل گردیده‌است. بر کاشی‌های کتیبه سر در آن تاریخ ۱۰۰۷ ه‍.ق مطابق با ۱۵۹۸ میلادی نقش بسته و معمار آن محمد سلطانی یزدی بوده‌است. بر اساس منابع موجود آقا محمدخان قاجار این مدرسه را تخریب کرده‌است. ضرابخانه. ضرابخانه از بناهای مجموعه گنجعلی خان و در ضلع شمالی میدان است. این بنا بین سال‌های ۱۰۰۷ الی ۱۰۳۵ به دستور گنجعلی خان حاکم کرمان ساخته شده‌است. تزئینات داخلی بنا گچ بری به شکل آجر
شده‌است. تزئینات داخلی بنا گچ بری به شکل آجر کاذب است. بند آجرها به رنگ اخرایی است. بنا گنبدی بلند دارد و در رأس آن کلاه فرنگی قرار گرفته که بخشی از نور داخل را تأمین می‌کند. پلان بنا مربعی است و ۴ ایوان و ۴ غرفه در اطراف دارد. قوسها تیزه دار و طاق‌نما ضربی است. در کف بنا و در زیر نورگیر حوض مربع شکلی قرار دارد که انعکاس نور در آن بر زیبایی بنا می‌افزاید. سردر بنا کاملاً ساده و تزئین آن آجرکاری گچی است. در زمان تعمیر بنا تعدادی سکه مسی و قطعات فلزی متعلق به ضرب سکه بدست آمده که تأییدی بر کاربرد بنا برای
به ضرب سکه بدست آمده که تأییدی بر کاربرد بنا برای ضرابخانه‌است. این بنا از سال ۱۳۷۰ هم‌زمان با بزرگداشت خواجوی کرمانی به عنوان موزه سکه افتتاح شد. سکه‌های ادوار مختلف تاریخ از جمله اشکانیان، ساسانیان، عرب ساسانی، اموی، عباسی، گورکانی، تیموری، آل مظفر، آل مکرم، آق قویونلو، قراقویونلو، ایلخانی، صفوی، افشار، افغان‌ها، زندیه، قاجار، پهلوی و همچنین اسکناسهایی از قاجار و پهلوی در آن وجود دارد. آب انبار. گنجعلی خان این آب‌انبار را به اسم پسر خود علیمردان خان نامیده‌است.
مسجد و حسینیه شهر کهنه در شهربابک استان کرمان قرار دارد که احتمالاً در دوره صفویه ساخته شده‌است و تژئینات آجرکاری و گچ‌بری دارد. تاریخچه. مسجد و حسینیهٔ شهر، از قدیمی‌ترین بناهای مرکز شهربابک می‌باشند. تاریخ دقیق بنای مسجد، به درستی مشخص نیست. اما بنا به گفته‌های سالخوردگان و طبق مندرجات کتاب تاریخ شهربابک، مسجد در زمان صفویه بنا شده‌است. مسجد و حسینیه در حاشیه بلوار معلم واقع شده‌اند. در ورودی حسینیه هم‌اکنون در کوچه‌ای در قسمت غرب قرار دارد که در گذشته بازار شهربوده‌است. از دروازهٔ ورودی که وارد صحن
بازار شهربوده‌است. از دروازهٔ ورودی که وارد صحن حسینیه می‌شویم، در شمال صحن حسینیه ۵ اتاق قرار دارد. دو تا از این اتاق‌ها در سال‌های قبل تخریب و با آجر بازسازی شده‌اند ساختمان اتاقها، خشتی و هفت چینه‌ای و طول و عرض هر کدام ۴ در ۵/۸ متر است. جلوی اتاقها، سنگ‌فرش و توسط دو پله به صحن حسینیه وصل می‌شوند. طاق سقف این اتاق‌ها ضربی و ضخامت دیوارهای اتاق‌ها ۵/۱ متر می‌باشد. در ورودی مسجد روبروی در حسینیه قرار دارد. در دو طرف در ورودی مسجد دو سکو وجود دارد و سقف سر در آن به صورت چند گوشواره مقرنس کاری است. بعد از
در آن به صورت چند گوشواره مقرنس کاری است. بعد از در ورودی وارد یک هشتی می‌شویم که طول هر ضلع آن ۲۵/۱ مترو داخل هر کدام از آن‌ها یک سکو برای نشستن تعبیه شده‌است. سقف هشتی به صورت هشت گوشواره مقرنس کاری است. درِ صحن مسجد، در جنوب این هشتی قرار دارد. صحن مسجد مربعی به طول ۷۰/۸ متر که هر چهار طرف آن یک صفه بزرگ و دو صفه کوچک در دو طرف آن قرار دارد. سقف این صفه‌ها به صورت گنبدی و با آجر پوشانده شده و نمای آن‌ها به صورت گوشواره است. در هر چهار طرف حیاط صفه‌ها به وسیله درگاه‌ها به هم ارتباط دارند. البته بعدها
به وسیله درگاه‌ها به هم ارتباط دارند. البته بعدها صفه‌های قسمت جنوب را در گذاشتند و به صورت اتاق درآوردند. صفهٔ قسمت جنوبی، دارای محراب است، سقف محراب نیز به صورت ۵ گوشواره مقرنس کاری، لبه بام صفه‌ها، شرفی آجری است. صحن مسجد قبلاً آجرفرش بوده و یک حوض هم در وسط آن قرار داشته. در سال‌های گذشته، حوض را خراب نموده و صحن مسجد را با موزاییک فرش کرده‌اند. دیوارهای مسجد و ستون‌ها از آجرهای ۲۰ در ۲۰ سانتیمتر ساخته شده‌اند. در قسمت غرب مسجد پشت صفه‌ها یک شبستان است. کف آن مانند کف صفه‌ها آجر فرش و سقف این شبستان در
کف آن مانند کف صفه‌ها آجر فرش و سقف این شبستان در وسط دارای یک گنبد بزرگ و در دو طرف آن دو نیم گنبد و دو گنبد گوچک است. سقف شبستان در سال ۱۳۸۶هجری قمری توسط «حاج شیخ میرزا علی نجفی» بازسازی و مرمت شده‌است. جستارهای وابسته. فهرست آثار تاریخی کرمان
خانه حاج درویش معروف به قلعه حاج درویش از آثار تاریخی زیدآباد است. حاج درویش جد بزرگ خاندان سلطانی، شهابی و رسولی سیرجان و از ارادتمندان رحمت علیشاه (از پیشوایان تصوف و عرفان) بوده‌است. حاج درویش بزرگ از نوادگان صادق خان زند برادر کریم‌خان‌زند مؤسسه سلسلهٔ زندیه بود، حاج درویش مالک قسمت اعظمی از شهر زیدآباد، فردی معتمد و عادل در زمان خودش بود، به نحوی که مردم آبادی اموال خود را از نظر امنیت به ایشان می‌سپردند. پس از فوت حاج درویش قسمت اعظمی از اموال به خاندان سلطانی می‌رسد. وصیت نامهٔ حاج درویش که به عنوان
سلطانی می‌رسد. وصیت نامهٔ حاج درویش که به عنوان اثر مکتوب قدیمی در موزهٔ اوقاف شهر سیرجان نگهداری می‌شود یکی از اسناد با ارزش ملی و تاریخی شهر می‌باشد. موقوفهٔ حاج درویش که قسمت اعظمی از اراضی شهر را دربردارد یکی از موقوف‌های معتبر ملی است که بسیار به روز بوده، وصیت و هدف اصلی حاج درویش از وقف دادن اموال، سر و سامان دادن و آبادانی شهر بود. خانهٔ حاج درویش با پیگیری‌های نوادگان ایشان در سال ۸۱ به عنوان اثر ملی به ثبت رسید. باستانی پاریزی در کتاب دزدان پیغمبر دزدان از حاج درویش سخن گفت است. قسمتی از این خانه
دزدان از حاج درویش سخن گفت است. قسمتی از این خانه در زمان زندیه شروع به ساخت آن شده و در اوایل قاجاریه قسمت‌های آن تکمیل شده‌است. در خانه بعد از در ورودی (هشت ضلعی) یا هشتی موجود است و بعد از گذشتن از چند راهرو طویل به حیاط خانه می‌رسد قسمت‌های تابستان نشین، با بادگیری زیبا و بلند که در نوع خود منحصر به فرد است، هوا را مطبوع می‌کندو در دو طرف اتاقهای پنج دری و سه دری وجود دارد که بعد از آنها در قسمت زمستان نشین گچ بری‌های زیبا، اجاقی بلند و طاقچه‌ها در دو ردیف منظم دیده می‌شوند. بقایای پنجره ای عمودی با
ردیف منظم دیده می‌شوند. بقایای پنجره ای عمودی با شیشه‌های رنگی که نور آفتاب را از خود عبور می‌دهند. در قسمت شمالی بنا مطبخ با حیاطی جداگانه وجود دارد که با چند اتاق مخصوص استراحت خدمه ساخته شده‌است. در طبقه بالا نیز چندین اتاق که مخصوص نگهبانان و یا استراحت شب‌های تابستان می‌باشد تدارک دیده شده‌است. از هشتی ورودی دری جدا شده که به طرف طویله و اصطبل می‌رود. این خانه با دیوارهای بلند، حیاط وسیع اتاق‌های زیاد مخصوص استفاده خانواده حاج درویش، درویش یوسفعلی بوده که علاوه بر تجارت ادویه از بندرعباس به اصفهان و
که علاوه بر تجارت ادویه از بندرعباس به اصفهان و ری، دارای املاک فراوان نیز در این حدود بوده و در عرفان و طریقت به مراتب بلندی دست یافته بود. منابع. فهرست آثار تاریخی کرمان
مقبره میرحیدر مهنی (گورخانه) بنایی مربوط به دورهٔ صفوی بوده و در منطقهٔ اسفندقه از توابع جیرفت قرار دارد. نقشه گنبد از داخل چهارضلعی و در مراحل بعد این بنا دارای گنبد دو پوشه و چهار ورودی به سمت چهار جهت جغرافیایی و شامل ایوان‌هایی در داخل و خارج بنا است. ایوان‌های داخلی و گنبد با تزئینات هندسی شمسی و ستاره رنگی تزئین شده‌اند. تزئینات رنگی بنا نیز شامل رنگ قرمز در ایوان‌های داخلی و رنگ‌های قرمز و سبز در گنبد است. درها و پنجره ها دارای تزئیناتی مشبک بوده اند اما این تزئینات به مرور زمان از بین رفته‌اند. نمای
این تزئینات به مرور زمان از بین رفته‌اند. نمای خارجی بنا آجری بوده و به تازگی مرمت و بازسازی شده‌است. مطالب و یادبودهای متعددی در داخل بنا به خطوط خوش و ممتاز نستعلیق و نسخ نوشته شده‌است. داخل مقبره چند سنگ‌قبر مرمر نیز دیده می‌شود که مربوط به میرحیدر مهنی از عرفای عهد صفوی و یاران و نزدیکان وی است. این بنا دارای تزئینات گچ‌بری است و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. جستارهای وابسته. فهرست آثار تاریخی کرمان
مقبره پیر جارسوز مربوط به اواخر سدهٔ ۷ ه.ق است و در بردسیر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مقبره دارای گنبد دو پوشهٔ آجری و پلان مربع شکل می‌باشد. دردرون بنا تزئینات گچ بری مقرنس کاری و خطوط کوفی دیده می‌شود. اصل بنا سه طبقه ساخته شده و نمای کلی آن آجر است.
ارگ تاریخی راین در شهر گردشگری راین واقع شده است. این ارگ دارای شانزده برج دیدبانی می باشد ارگی خشتی مربوط به دوره ساسانی است که در استان کرمان، شهرستان کرمان، جنوب غربی شهر کنونی راین جای دارد. این اثر با نام "قلعه راین" در با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنای خشتی کوچکتر از ارگ بم است؛ اما به آن شباهت دارد و بر بالای تپه‌ای قرار گرفته است. این بنای تاریخی بزرگ با مساحتی بیش از بیست و دو هزار متر مربع، هرساله میزبان گردشگران داخلی و خارجی است. ارگ راین به سبک معماری
داخلی و خارجی است. ارگ راین به سبک معماری ساسانی ساخته شده است. تاریخچه. قلعه راین یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی کهن راین است و بر موجودیت راین قبل از اسلام مهر تأیید می‌نهد. گفته می‌شود قدمت آن به دوره ساسانیان برمی‌گردد. در تاریخ کرمان، از قلعه راین در قرن اول ه‍.ق نام برده شده است. قلعه‌هایی با قدمت و سابقه بیشتر در این محل وجود داشته که بر اثر حوادث طبیعی از بین رفته‌اند. توصیف قلعه. نقشه قلعه تقریباً مربع شکل و با شانزده برج دیدبانی در اطراف مزین شده‌است. دور تا دور قلعه را حصاری دربرگرفته که ارتفاع آن
دور تا دور قلعه را حصاری دربرگرفته که ارتفاع آن بیش از ده متر است. تنها ورودی قلعه از جبهه شرقی است که با سر در بزرگ و باشکوه به محوطه داخلی راه دارد. عناصر قلعه عبارت‌اند از بازار، حاکم نشین، خانه‌های اعیانی، چهار انبار، آتشکده و محله‌های عامه نشین. این قلعه بخش عامه‌نشین و اعیان‌نشین دارد و فضاهای معماری مورد نیاز مردم مانند مکتب‌خانه و ساختمان قرنطینه در آن دیده می‌شود. مصالح کلی آن خشت خام است و در برابر سلاح‌های زمانه خود نسبتاً مقاوم بوده است.
کاروانسرای پاریز در جبهة غربی بخش پاریز از توابع شهرستان سیرجان قرار دارد. این کاروانسرا از جمله هفت کاروانسرای ایجاد شده توسط مرحوم آقاسیدهدایت سیرجانی کرمانی است که به روزگار قاجار در این بخش ایجاد شده‌است. این بنا از جمله کاروانسراهای برون شهری مسیر سیرجان-رفسنجان است که با پلان چهارضلعی ایجاد شده‌است و دارای قسمت‌های مختلف ازجمله سردر ورودی، اتاق‌های استراحت نگهبانان، غرفه‌ها، ایوان‌ها، اصطبل‌ها و بخش شاه‌نشین می‌باشد. این بنا دارای مالک خصوصی است که مدارک آن پس از طرح در جلسة شورای ثبت منطقه‌ای حوزة
آن پس از طرح در جلسة شورای ثبت منطقه‌ای حوزة جنوب شرق جهت طی مراحل قانونی و ثبت نهایی به سازمان میراث فرهنگی کشور ارسال شده‌است.
کاروانسرای ابراهیم در شهر سیرجان و در کنار بازار قدیمی و اصلی شهر واقع است. این کاروانسرا از کاروانسراهای شاه عباسی می‌باشد که در دوره‌های بعدی یک مرحله مرمت شده‌است. این بنا غیر از ورودی‌ها که دو طبقه هستند بقیهٔ آن یک طبقه بوده و دارای یک حیاط مرکزی و حجره‌هایی اطراف آن می‌باشد که حجره‌ها با واسطه یک فضای رواقی به حیاط متصل می‌شوند. کاروانسرا دو ورودی دارد که یکی به بازار و دیگری به کوچه پشت کاروانسرا باز می‌شوند و در روبروی هم قرار دارند که ورودی کوچه دارای دو برج منحنی شکل است. این ورودی بیشتر برای ورود
دو برج منحنی شکل است. این ورودی بیشتر برای ورود و خروج چهارپایان بکار میرفته‌است. ورودی بازار دارای تناسبات انسانی و هشتی با ارتفاعی در حدود دو طبقه است. حیاط دارای فضای سبز و آب‌نما می‌باشد. ساختمان از خشت خام در پایه‌ها و آجر در نما بنا شده‌است. حجره‌های این کاروانسرا اکثراً متروک شده‌اند ولی بعضی از آن‌ها کاربری خود را حفظ کرده‌اند و بعضی دیگر به‌عنوان انبار کاربرد دارند. این کاروانسرا تزئین خاصی ندارد و فقط در نمای رواق‌ها آجرکاری ساده‌ای به چشم می‌خورد. مالکیت بنای فوق وقفی و نیم دیگر خصوصی است.
کوشک رفعت الدوله بنایی تاریخی در شهر رابر استان کرمان در ایران است. این کوشک در خیابان آیت‌الله خامنه‌ای ، کوچه آیت اله خامنه ای 2 شهر رابر واقع است. این بنا از ابنیة دوره قاجار این شهر است و در سال ۱۳۰۵ هجری قمری و به دستور رستم خان اسفندیاری مشهور به رفعت‌الدوله، حکمران بلوک خمسه (جیرفت، رابر، اسفندقه، ساردوئیه و جبال‌بارز) ساخته شد. این ساختمان که روزگاری سرای حکومتی رفعت‌الدوله بوده‌است، درمیان باغی بزرگ و مفرّح قرار دارد و دارای یک تالار ستون‌دار درجلو، یک اتاق پنج دری در بخش میانی و تالار ستون‌دار
یک اتاق پنج دری در بخش میانی و تالار ستون‌دار دیگری به قرینة تالار جلویی، در پشت بوده‌است که امروزه اثری از این بخش بجای نمانده است. از دیگر قسمت‌های این بنا می‌توان به فضاها و اتاقهای دودری طرفین، مطبخ و زندان اشاره کرد. ملک مذکور تحت مالکیت خصوصی است.
نوشیجان آتشکده و قلعه‌ای باستانی در ۱۵ کیلومتری شمال غرب ملایر است، و در نزدیکی روستای شوشاب قرار دارد. در کاوش‌های باستان‌شناختی تا کنون نشانه‌هایی از سه دوره باستانی مختلف در نوشیجان به دست آمده، که دوره نخست را به مادها(حدس بر اساس آجر های اولیه و زیرین یک سالن )، دوره دوم را به هخامنشیان و دوره سوم را به اشکانیان نسبت می‌دهند. از جمله یافته‌های باستانی در نوشیجان گنجینه‌ای‌ متشکل از بیش از ۲۰۰ شیء ساخته‌شده از نقره است که قدمت برخی از آنها به حدود ۴۰۰۰ سال پیش می‌رسد. به گمان باستان‌شناسان، این اشیای
سال پیش می‌رسد. به گمان باستان‌شناسان، این اشیای چندهزارساله احتمالا میراث خانوادگی ساکنان نوشیجان بوده و همراه آنها به آنجا راه یافته است. به نظر می‌رسد نوشیجان به طور عمده در فاصله میان سالهای ۷۵۰ تا پس از میلاد ‌محل اقامت مردمان بوده است. نام. نوشیجان (در لغت: انوش+گان) احتمالاً به معنی جایگاه انوش بوده‌است و نوش یا انوش ظاهراً نام زنی است که بر این منطقه حکمرانی می‌کرده‌است . بقایای آثار بدست آمده. طبق بررسیهای انجام شده توسط دیوید استروناخ، باستان‌شناس بریتانیایی، طی سال‌های ۱۹۷۷–۱۹۶۷ بقایای آثاری که
بریتانیایی، طی سال‌های ۱۹۷۷–۱۹۶۷ بقایای آثاری که از این تپه بدست آمده دربرگیرنده سازه‌های زیر است: اصطلاح شورکات یعنی محل ایزد سوریاش و انوشیجان معلوم می‌دارد که اینجا مرکز پرستش ایزد خورشید بوده‌است. نمونه‌های پولی یافته شده در نوشیجان. در نوشیجان نمونه‌هایی از نخستین پول‌های بشری پیدا شده است، که نام این نمونه‌های پولی سیگْلو بوده‌است. پول‌هایی از جنس نقره بوده‌اند که قدمت آن‌ها به دوره ماد بازمی‌گردد. این پول‌ها به شکل حلقه‌های توخالی یا حلقه‌هایی مارپیچ از مفتول‌های نقره‌ای بوده و گسترهٔ کاربردشان در
از مفتول‌های نقره‌ای بوده و گسترهٔ کاربردشان در جغرافیای محلی مادها بوده‌است. نامزز سیگلو بعدها در کشورها و زبان‌های دیگر تأثیر گذاشت و برای نمونه در ایران هخامنشی و نیز به پیروی از آن در میان‌رودان با نام «شِکِل» متداول شد و به حیات خود ادامه داد.
نام ثبتی: خانه بهادرالملک || قدمت: قاجاریه || شمارهٔ ثبت: ۲۱۴۶۴ || تاریخ ثبت: ۱۳۸۶/۱۲/۰۷ || نشانی: شهر بردسیر، خیابان شریعتی، کوچه شبنم ۶ . خانه بهادرالملک بردسیر یکی از بناهای تاریخی شهر بردسیر در استان کرمان ایران است. این خانه در برِ غربیِ خیابانِ شریعتیِ بردسیر واقع است. این بنا توسط عبدالمظفرخان سرتیپ مشهور به بهادرالملک که در بردسیر به لقب «ابدال» معروف بود به روزگار قاجار ساخته شد. این بنا همچون اکثر ابنیه دوره قاجاریه این بخش از کشور، با پلان حیاط مرکزی و فضاهای اطراف ساخته شده است بدین نحو که در
مرکزی و فضاهای اطراف ساخته شده است بدین نحو که در جبهه شمالی حیاط، سه دری و در جبهه جنوبی، تالار وسیعی وجود دارد که سایر فضاهای جبهه‌های شرقی و غربی که شامل انبارها، اتاقهای خدمه و مطبخ می‌باشد، درخدمت فضای اصلی خانه بوده است. ازجمله بخش‌های جالب این بنا علاوه بر تالار بزرگ آن، انبارهایِ طبقه فوقانی جهت ذخیره موادغذایی و برجِ خشتی این خانه است که بخش تحتانی آن به صورت محل گذر عموم است. این بنا در مالکیت خصوصی می‌باشد که مدارک آن پس از ارائه در جلسه شورای ثبت منطقه‌ای، جهت ثبت نهایی و طی مراحل قانونی به
ثبت منطقه‌ای، جهت ثبت نهایی و طی مراحل قانونی به سازمان میراث فرهنگی ایران ارسال شده است. پیوند به بیرون. فهرست آثار تاریخی کرمان
مور یا مورچه حشره‌ای اجتماعی است همانند زنبور عسل از راستهٔ نازک بالان که در میانه‌های دورهٔ کرتاسه یعنی حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون سال پیش تکامل یافته است. امروزه بیش از ۱۲٬۰۰۰ گونه مورچه طبقه‌بندی شده‌اند و حدس زده می‌شود این تعداد تا ۲۲٬۰۰۰ گونه نیز برسد. مورچه‌ها به راحتی از شاخک‌های آرنج دارشان، ساختار گره مانندشان، کمر باریک‌شان و حرکات موزون‌شان قابل شناسایی هستند. مورچه‌ها سه نوع خانه را برای خود انتخاب می‌کنند، مانند خانهٔ انسان، تپهٔ شنی یا خاکی و کلوخ. کلوخ به ترکیب شن و خاک می‌گویند که استحکام
کلوخ. کلوخ به ترکیب شن و خاک می‌گویند که استحکام بیشتری در برابر باران و طوفان داشته باشد. بدن مورچه دارای سه قسمت اصلی است. سر، تنه (یا بخش میانی)، پشت یا متازوم (Metatasoma) و تمامی پاها (سه جفت) به قسمت تنه متصل می‌شوند. مورچه‌ها برای ارتباط و بقا به‌شدت به شاخکهای حسی خود متکی هستند. این شاخکها، دو ساختار باریک هستند که ازسرشان و بالای چشم‌ها بیرون آمده و امتداد پیدا کرده‌اند و برای عملکردهای روزانه بسیار مهم هستند؛ مثلاً، وقتی مورچه‌ای یک منبع غذایی پیدا می‌کند که زیادی بزرگ است و نمی‌تواند یک‌نفره آن
می‌کند که زیادی بزرگ است و نمی‌تواند یک‌نفره آن را حمل کند، آن محل را با ماده شیمیایی فرومون علامت‌گذاری می‌کند. رد این ماده شیمیایی مانند سیستم جی‌پی‌اس عمل می‌کند و دیگر اعضا کلونی را به سمت این منبع غذا هدایت می‌کند. اگر مورچه‌ها شاخک خود را از دست بدهند، توانایی جهت‌یابی، برقراری ارتباط و خبردار شدن از خطر را از دست خواهند داد. درمجموع، آنتن‌ها برای زندگی مورچه‌های حیاتی‌اند. اندازهٔ اجتماع مورچه‌ها می‌تواند از چند ده مورچهٔ شکارچی در یک حفره تا چند میلیون مورچهٔ ساده و مورچهٔ نازای ماده و طبقه‌ای از
مورچهٔ ساده و مورچهٔ نازای ماده و طبقه‌ای از کارگرها، سربازها و سایر گروه‌ها را در یک محدودهٔ جغرافیایی وسیع شامل شود. همچنین اجتماع مورچه‌ها شامل تعدادی نر دارای نطفه و همچنین یک یا چند ماده که توانایی بارور شدن دارند و ملکه نامیده می‌شوند، می‌شود. همچنین گاهی اجتماع مورچه‌ها یک ابرجامعه توصیف شده است، زیرا مورچه‌ها در آن با یکدیگر کار می‌کنند و از اجتماع خود دفاع می‌کنند. تقریباً تمام مناطق کرهٔ زمین به جز قطب شمال و قطب جنوب و مناطقی مانند جزایر دور افتاده و غیرقابل دسترسی، مورچه وجود دارد. مورچه به
و غیرقابل دسترسی، مورچه وجود دارد. مورچه به بیشتر محیط‌زیست‌های زمین چیره گشته است و در بیشتر محیط‌زیست‌ها توانایی زندگی دارد. این موجود ۱۵–۲۰٪ موجودات زندهٔ خشکی‌زی زمین را تشکیل می‌دهد. علت موفقیت آن‌ها به زندگی اجتماعی، توانایی بالای انطباق‌پذیری و توانایی تغییر دادن محیط زیست‌شان و بهره‌برداری از منابع و دفاع از یکدیگر برمی‌گردد. انواع مورچه‌ها به صورت‌های مختلفی مانند زندگی انگلی و برده‌داری، همزیستی مسالمت آمیز و … تکامل یافته‌اند. جامعهٔ مورچه‌ها دارای سیستم تقسیم کار، ارتباط میان اشخاص و توانایی حل
سیستم تقسیم کار، ارتباط میان اشخاص و توانایی حل مشکلات پیچیده است. این تشابه با جوامع انسانی سال‌هاست که الهام‌بخش و موضوع مطالعات بوده است. خیلی از تمدن‌های انسانی از مورچه‌ها در مراسم مذهبی، تغذیه و موارد پزشکی سود می‌جویند. برخی از گونه‌ها بخاطر نقشی که در کنترل زیستی آفت‌ها ایفا می‌کنند بسیار ارزشمند هستند، هرچند توانایی آن‌ها برای استفاده از منابع باعث تعارض آن‌ها با انسان‌ها شده است. آن‌ها می‌توانند به محصولات کشاورزی صدمه زده و وارد خانه‌ها شوند. دانشمندان تخمین زدند اگر مورچه‌ها هم اندازهٔ انسان
تخمین زدند اگر مورچه‌ها هم اندازهٔ انسان بودند، سرعت حرکت‌شان ۸۴ کیلومتر در ساعت بود؛ و همچنین مورچه‌ها می‌توانند ۱۰ برابر وزن خودشان جسم حمل کنند که اگر انسان این قدرت را داشت می‌توانست ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم را به راحتی بلند کند. ملکه مورچه‌ها یعنی مورچه بالدار می‌تواند پرواز کند و دارای چهار بال است. مورچه بالدار می‌تواند با سرعت بالا پرواز کند و مسافت‌های زیادی را طی کند. مورچه بالدار نور را دوست دارد و جذب آن می‌شود. بال‌های مورچه بالدار مانند بال‌های زنبور قرمز است و بنابراین می‌تواند مانند زنبور قرمز با
قرمز است و بنابراین می‌تواند مانند زنبور قرمز با سرعت بالا پرواز کند. مورچه بالدار از مانند بقیهٔ مورچه‌ها از بیسکویت نان شکر و غیره تغذیه می‌کند. مورچه‌های بالدار، چیزی در ذهنشان نیست جز جفت‌گیری. مورچه‌های بالدار وقتی که درون تار عنکبوت گرفتار می‌شوند صبر می‌کنند تا عنکبوت به سمت آن‌ها بیاید اگر عنکبوت روی سر مورچه بالدار بپرد مورچه بالدار با گاز گرفتن عنکبوت را می‌کشد و خود مورچه بالدار بعد از مدتی درون تار عنکبوت می‌میرد و اگر شانس بیاورد خود را از تار عنکبوت خلاص می‌کند. و اگر عنکبوت روی جایی غیر از
عنکبوت خلاص می‌کند. و اگر عنکبوت روی جایی غیر از سر مورچه بالدار بپرد مورچه بالدار راه فرار ندارد و عنکبوت مورچه بالدار را می‌خورد. رفتار. ارتباط. مورچه‌ها برای برقراری ارتباط با یکدیگر از فرومون (pheromone) استفاده می‌کنند. این سیگنال‌های شیمیایی در مورچه‌ها نسبت به سایر نازک بالان تکامل یافته‌تر است. همانند سایر حشرات مورچه‌ها برای تشخیص بوی فرومون، از شاخکهای بلند و نازکِ متحرّک خود استفاده می‌کنند. مورچه به وسیلهٔ دو شاخک خود اطلاعاتِ لازم در مورد جهت و شدت بو را استخراج می‌کند. از آنجایی که اغلب
جهت و شدت بو را استخراج می‌کند. از آنجایی که اغلب مورچه‌ها در روی سطح زمین زندگی می‌کنند، از سطح خاک برای بر جا گذاشتن رد فرومون استفاده می‌کنند تا دیگر مورچه‌ها نیز بتوانند آن را دنبال کنند. در گونه‌هایی که به صورت گروهی کاوش می‌کنند مورچه‌ای که غذا پیدا می‌کند یک رَد فرومون در مسیر بازگشت به لانه برجای می‌گذارد و این مسیر به وسیلهٔ دیگر مورچه‌ها دنبال می‌شود، پس از بازگشتِ مورچه‌های دیگر با غذا، این مسیر تقویت می‌شود. هنگامی که منبع غذا تمام می‌شود، دیگر رَد جدیدی توسط مورچه‌ها، در مسیر بازگشت گذاشته