payamvha/North_RAG huggingface dataset:
شهرستان دنا، یکی از شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد است. مرکز این شهرستان، شهر سی‌سخت است. شهرستان دنا در سال ۱۳۷۹ از شهرستان بویراحمد جدا و مستقل گردید. موقعیت جغرافیایی. شهرستان دنا در شمال استان کهگیلویه و بویراحمد واقع گردیده است. این شهرستان از شمال با شهرستان لردگان استان چهارمحال و بختیاری، از شرق با شهرستان سمیرم استان اصفهان، از جنوب و جنوب غربی با شهرستان بویراحمد و از غرب با شهرستان مارگون همسایه است. منابع آبی شهرستان. عمده‌ترین منابع آبی شهرستان دنا عبارت‌اند از: کبگیان، خرسان، تنگ پوتک،
دنا عبارت‌اند از: کبگیان، خرسان، تنگ پوتک، دیاشم کره، بهرام بیگی و شبلیز؛ همچنین آبشارهای فصلی و دائمی چون میمند، بهرام بیگی، منج، دودراک کره، دره ناری و توف شاه که در این شهرستان جریان دارد. ارتفاعات شهرستان. ارتفاعات مهم شهرستان دنا نیز عبارت‌اند از: قله دنا یا دینار به ارتفاع ۴۴۰۹ متر که نهمین قله مرتفع ایران بوده و هر ساله تعداد زیادی کوهنورد از سراسر کشور و سایر نقاط جهان برای فتح آن و سایر قلل همجوار به شهر سی‌سخت وارد می‌شوند. از دیگر ارتفاعات مهم این شهرستان می‌توان به ارتفاعات شوروم، کوه سیوک و
این شهرستان می‌توان به ارتفاعات شوروم، کوه سیوک و سیاه کوه اشاره کرد. تقسیمات کشوری. شهرستان دنا دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است: جاذبه‌های گردشگری. از مهم‌ترین آثار باقی‌مانده تاریخی شهرستان دنا، ویرانه‌های شهر سی‌سخت (قبل از اسلام)، ویرانه‌های شهر دینار (ده نار)، کوشک میمند (خرنده)، پل پاتاوه و قلعه کره می‌باشند. زیارتگاه‌ها و اماکن تفریحی مهم این شهرستان نیز عبارت‌اند از: امامزاده عبدالله، امامزاده بی بی زهرا خاتون در روستای کره، امامزاده سید نجم الدین مشهور به محمود طیار در روستای درب
سید نجم الدین مشهور به محمود طیار در روستای درب کلات، کوه گل و دریاچه‌های واقع در این منطقه، بن رود، دشتک، منطقه حفاظت شده دنا، چشمه میشی، غار دنا و غار کیخسرو است. منطقه تفریحی دیگر شهرستان در روستای توت نده قرار دارد 《 پر توت نده》و 《ساحلی رودخانه بشار》 همچنین از روستاهای گردشی این شهرستان می‌توان به روستای کَریَک اشاره کرد؛ در ادبیات معماری ایران، این دسته از روستاها را روستاهای ماسوله‌ای می‌نامند. جمعیت. براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان دنا برابر با ۴۲٬۵۳۹ نفر بوده است.
لِو ایوانوویچ یاشین (که بیشتر با نام لو یاشین شناخته می‌شود) ملقب به «عنکبوت سیاه» یا «پلنگ سیاه» (زادهٔ ۲۲ اکتبر ۱۹۲۹ – درگذشت ۲۰ مارس ۱۹۹۰) دروازه‌بان نامدار و افسانه‌ای تیم ملی فوتبال شوروی بود که از او به عنوان یکی از بهترین دروازه‌بانان تاریخ فوتبال یاد می‌شود. یاشین بارها (از جمله در جام جهانی) برای تیم ملی شوروی به میدان رفت. او به دفع ضربات پنالتی معروف بود و در دوران حرفه‌ای‌اش بیش از ۱۵۰ پنالتی مهار کرد و ۲۲۰ کلین شیت ثبت کرد و نیز تنها دروازه‌بان تاریخ فوتبال است که توپ طلا را کسب کرده است. از او
فوتبال است که توپ طلا را کسب کرده است. از او در آن روزگار به غیر از فضانوردان روس، یاشین چهره نوآوری و پیشرفت اتحاد جماهیر شوروی محسوب می‌شد و درواقع او به یوری گاگارین دروازه‌بانی معروف است. او در ۱۴ دسامبر سال ۲۰۲۰، به انتخاب بیش از ۱۷۰ خبرنگار و کارشناس برتر جهان به عنوان بهترین دروازه‌بان تاریخ فوتبال، بالاتر از بوفون و نویر انتخاب شد. او همچنین به انتخاب فیفا به عنوان عضوی از تیم رؤیایی جام جهانی فوتبال انتخاب شد. زندگی. یاشین در سال ۱۹۲۹ متولد شد او سختی‌های بسیار زیادی را تحمل کرد وقتی فقط شش سال
سختی‌های بسیار زیادی را تحمل کرد وقتی فقط شش سال داشت مادرش بر اثر سل از دنیا رفت و وقتی یازده ساله شد به همراه پدرش که کارگر صنعتگر بود در کارخانه ساخت قطعات هواپیما کار کرد رژیم غذایی وحشتناک در شوروی بخصوص در دوران جنگ جهانی دوم باعث شد اون زخم معده بگیرد و تا ابد نیز همیشه شیشه بی کربنات همراه داشته باشد تا دردش را کمی تسکین دهد البته او با استفاده از الکل و سیگار سعی می‌کرد عضله‌هایش را باز کند افرادی که اولین بازی اورا دیدند حتی فکرش هم نمی‌کردند او به بهترین دروازه‌بان تاریخ تبدیل شود او روی لباسش
به بهترین دروازه‌بان تاریخ تبدیل شود او روی لباسش استفراغ زد او مدتی از فوتبال فاصله گرفت و برای تیم هاکی روی یخ دینامو مسکو بازی کرد و با اعتماد به نفس دوباره به فوتبال بازگشت و بین سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۶۷ اولین انتخاب برای ایستادن در دروازهٔ اتحاد جماهیر شوروی بود. در این مدت او با تیم ملی کشورش در سه دورهٔ جام جهانی یعنی جام جهانی ۱۹۵۸، ۱۹۶۲ و ۱۹۶۶ شرکت کرد، بازی‌های خوب او در جام آخر باعث شد تا اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۶۶ به نیمه‌نهایی راه یابد. او همچنین در قهرمانی تیم فوتبال اتحاد جماهیر شوروی در سال
در قهرمانی تیم فوتبال اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۵۶ در بازی‌های المپیک ملبورن سهم به‌سزایی داشت. یاشین چهار سال بعد به همراه تیمش فاتح جام ملت‌های اروپا ۱۹۶۰ شد. افتخارات. از مهم‌ترین موفقیت‌های او این بود که در سال ۱۹۶۳ به‌عنوان بهترین بازیکن اروپا شناخته شد، او همچنان تنها گلری است که این افتخار نصیب او شده است. یاشین در سن ۴۱ سالگی از بازی فوتبال خداحافظی کرد و بازی خداحافظی او در سال ۱۹۷۱ در مقابل تیم ستارگان اروپا انجام شد. عنکبوت سیاه لقبی بود که به دروازه‌بان افسانه‌ای شوروی داده بودند. او مدتی در
دروازه‌بان افسانه‌ای شوروی داده بودند. او مدتی در تیم هاکی روی یخ دینامو به عنوان دروازه‌بان بازی کرد و همراه این تیم در سال ۱۹۵۳ قهرمان شوروی شد ولی از این سال به بعد به‌طور جدی به فوتبال پرداخت و طی یک سال به پیراهن تیم ملی رسید. اولین بازی ملی وی در برابر تیم ملی سوئد و در ۸ سپتامبر ۱۹۵۴ بود که با پیروزی (۷-صفر) شوروی به پایان رسید. از این پس او به دروازه‌بان اصلی تیم ملی شوروی بدل شد، دروازه‌بانی که عامل موفقیت‌های این تیم در سال‌های بعد بود. در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن به لطف درخشش یاشین، تیم شوروی به مدال
۱۹۵۶ ملبورن به لطف درخشش یاشین، تیم شوروی به مدال طلای فوتبال دست یافت و دو سال بعد در جام جهانی ۱۹۵۸ حضور پیدا کرد. اوج موفقیت‌های شوروی در این سال‌ها، اولین دورهٔ جام ملت‌های اروپا به سال ۱۹۶۰ بود که با هنرنمایی یاشین پس از پیروزی بر تیم یوگسلاوی (۲–۱) با فتح جام به پایان رسید و افسانهٔ عنکبوت سیاه آغاز شد. در جام جهانی ۱۹۶۶ انگلستان، تیم شوروی با رهبری دروازه‌بان خود تا مرحلهٔ نیمه‌نهایی پیش رفت و در نهایت به مقام چهارم رسید. یاشین در سال ۱۹۶۳ عنوان بازیکن سال اروپا را به دست آورد، عنوانی که تنها یک بار
سال اروپا را به دست آورد، عنوانی که تنها یک بار به یک دروازه‌بان تعلق گرفته است. پس از سال‌ها درخشش و افتخارآفرینی در سطح ملی، لو یاشین در ژانویهٔ ۱۹۷۱ درحالی‌که ۷۴ بار پیراهن تیم ملی کشورش را به تن کرد و برای دینامو مسکو ۳۲۶ بازی انجام داده بود از دنیای فوتبال خداحافظی کرد. بازی تیم منتخب جهان و انگلستان. سال ۱۹۶۳ نقطهٔ قوت یاشین در دوران حرفه‌ای‌اش بود. در بازی‌ای که بین تیم منتخب جهان و تیم ملی انگلستان برگزار شد، یاشین در درون دروازهٔ تیم منتخب جهان قرار داشت و با عملکردی باورنکردنی و عالی یکی از
قرار داشت و با عملکردی باورنکردنی و عالی یکی از بهترین عملکردهای یک دروازه‌بان در طول تاریخ فوتبال را رقم زد. در انتهای همان سال برای اولین بار توپ طلای جهان را دریافت کرد و تاکنون اولین و تنها دروازه‌بان در طول تاریخ فوتبال بوده است که توپ طلای جهان را کسب کرده است. خداحافظی با فوتبال. او در ۲۰۷ مسابقه از ۴۳۸ دیدار رسمی خود (۴۷٪) گلی دریافت نکرد که رکوردی جالب توجه است. در سال ۱۹۸۶ به علت جراحت زانو مجبور به انجام عمل جراحی شد که در نهایت ادامهٔ زندگی او به قطع یکی از پاهایش منوط شد. یاشین در ماه مارس
به قطع یکی از پاهایش منوط شد. یاشین در ماه مارس ۱۹۹۰ پس از انجام ۸۱۲ بازی ملی و باشگاهی از دنیا رفت. فیفا به احترام وی از جام جهانی ۱۹۹۴ جایزه‌ای را تحت نام یاشین به بهترین دروازه‌بان جام جهانی اهدا می‌کند.
سِزار از زمان هادریانوس، امپراتور روم، عنوان سزار به کسانی که از سوی یک امپراتور به عنوان جانشین منصوب می شدند، داده می شد. این لقب در اصل نام خانوادگی گایوس ژولیوس سزار بود. در زمان امپراتوری بیزانس، این لقب به نزدیکان امپراتور هم گفته می‌شود، به عنوان مثال بارداس دایی میخائیل سوم این لقب را گرفته بود. واژه‌های اسلاوی تزار ، قیصر ، در عربی و فارسی نیز مشتق شده از این عنوان و به همین معنا به کار می‌رود.
بایدو بایکه (چینی: 百度百科، آوانویسی لاتین: bǎidù bǎikē)، دانشنامهٔ مشارکتی برخط (آن‌لاین) چینی است که توسط شرکت چینی بایدو که در زمینهٔ جستجوی اینترنتی فعالیت می‌کند راه‌اندازی شده است. این دانشنامه که در رسانه‌های غربی با نام «بایدوپدیا» مشهور شده، پروژه‌ای است شبیه به ویکی که ایدهٔ کلی آن از ویکی‌پدیای چینی گرفته شده است. نسخهٔ آزمایشی این وب‌گاه در ۲۰ آوریل ۲۰۰۶ راه‌اندازی شد و سه هفتهٔ بعد این دانشنامه بیش از ۹۰ هزار ورودی را دربر داشت که البته بیشتر این محتویات دارای حق تکثیر هستند یا با استفاده از شرایط
دارای حق تکثیر هستند یا با استفاده از شرایط مجوز مستندات آزاد گنو از ویکی‌پدیای چینی برداشت شده‌اند. این دانشنامه پس از محدودیت دسترسی به ویکی‌پدیای چینی از سوی دولت چین رونق یافت. انتقادی که از این وبگاه می‌شود این است که محتویات آن بر خلاف ویکی‌پدیا به محض ایجاد، قابل دیدن نیستند و باید به تایید مسوولین برسند. محتویاتی که شامل هرزه‌نگاری، خشونت و دیدگاه‌های مخالف سیاسی باشند، سانسور و حذف می‌شوند. به عنوان مثال در حال حاضر (سال ۲۰۰۶م) ورودی‌ای برای اعتراضات میدان تیان‌آن‌من در این دانشنامه وجود ندارد. حق
میدان تیان‌آن‌من در این دانشنامه وجود ندارد. حق تکثیر. سیاست حق تکثیر بایدو بایکه در بخش «شرایط استفاده» در صفحه راهنمای آن نوشته شده است. بر اساس این شرایط، کاربران با اضافه کردن محتوا در وبگاه بایدو بایکه می‌پذیرند که حقوق نوشته متعلق به مشارکت‌کنندگان اصلی است. در این شرایط اعلام شده است حق مالکیت فکری زیر پا گذاشته نمی‌شود و مشارکت‌کنندگانی که کارشان را با پروانه کرییتیو کامنز و/یا گنو نقل شده است باید محدودیت‌های مربوط به این پروانه‌ها را رعایت کنند. منابع. ویکی‌پدیای انگلیسی
غورس طبیب پزشک یونانی و از شاگردان بقراط بود. جان فیلوپونوس (به عربی: یحیی النحوی) گوید: هشت تن از اطبای یونان در صناعت طب سرآمد بودند: اول ایشان اسقلبیوس اول و دوم غورس بود. غورس ۴۷ سال زندگی کرد. هفده سال از آن را در کودکی و دانشجویی گذرانید و سی سال بقیه را دانشمند و معلم بود. از وفات اسقلبیوس تا ظهور غورس ۸۵۰ سال فاصله بود، و در این فاصله، اطبایی از جمله (سورندوس) و (مانیوس) ظاهر شدند. غورس روش تجربه را برگزید و آن را تقویت کرد و هفت تن از فرزندان و خویشان غورس که شاگرد وی بودند پس از او جانشین او شدند.
غورس که شاگرد وی بودند پس از او جانشین او شدند. ایشان مرقس، جورجیس، مالسطس، قولس، ماهالس، اراسسطراطس اول و سقیروس بودند. هر یک از اینان روش استاد خود یعنی روش تجربه را برگزیدند.
فن‌دام (که قبلا به‌عنوان ویکی‌سیتی و ویکیا نیز شناخته می‌شد) یک سرویس میزبان ویکی که ویکی‌ها را عمدتاً در موضوعات سرگرمی (مانند؛ بازی‌های ویدیویی, سریال‌های تلویزیونی, فیلم‌ها, سرگرمی ها و غیره) میزبانی می‌کند. شرکت خصوصی و انتفاعی فن‌دام در اکتبر ۲۰۰۴ توسط بنیان‌گذار ویکی‌پدیا؛ جیمی ولز و آنجلا بیزلی تأسیس شد. فن‌دام در سال ۲۰۱۸ توسط تی‌پی‌جی کپیتال خریداری شد.. فن‌دام از مدیا ویکی، نرم‌افزار متن باز ویکی که توسط ویکی‌پدیا استفاده می‌شود، استفاده می‌کند. شرکت فن‌دام درآمد خود را از تبلیغات و محتوای فروخته
فن‌دام درآمد خود را از تبلیغات و محتوای فروخته شده به‌دست می‌آورد و بیشتر متن‌های ارائه شده توسط کاربر را تحت مجوز کپی‌لفت منتشر می‌کند. همچنین این شرکت معمولاً اخباری مربوط به فرهنگ و بازی را ارائه می‌دهد. اکثر ویکی‌هایی که در fandom.com وجود دارد به ویژه آنهایی که بر موضوعاتی غیر فرنچایز رسانه ای تمرکز دارند، تحت wikia.org میزبانی می‌شوند. شرکت فن‌دام. شرکت مادر یعنی شرکت فن‌دام در ساختمان هالیدی در خیابان ساتر شماره ۱۳۰ در سانفرانسیسکو، کالیفرنیا مستقر است. این شرکت در دسامبر ۲۰۰۴ در فلوریدا ثبت شد و در
این شرکت در دسامبر ۲۰۰۴ در فلوریدا ثبت شد و در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۶ با نام شرکت ویکیا در دلاویر دوباره ثبت شد. فن‌دام کادر فنی در ایالات متحده دارد، اما همچنین یک دفتر در پوزنان در لهستان دارد که وظایف مهندسی اولیه در آنجا انجام می‌شود. فن‌دام از تبلیغات درآمد کسب می‌کند. این شرکت در ابتدا از گوگل ادسنس استفاده می‌کرد اما قبل از اینکه مدیریت تبلیغات را به صورت داخلی انجام دهد، به فدریتد مدیا نقل مکان کرد. در کنار تبلیغات داخلی فن‌دام، آنها همچنان از ادسنس و همچنین آمازون ادز و چندین سرویس تبلیغاتی شخص ثالث دیگر
آمازون ادز و چندین سرویس تبلیغاتی شخص ثالث دیگر استفاده می‌کنند. فن‌دام همچنین از مشارکت‌های مختلفی که حول محور حمایت‌های مالی مختلف از قرعه‌کشی در ویکی‌های مرتبط است، درآمد کسب می‌کند. فن‌دام چندین دفتر دیگر نیز دارد. عملیات بین‌المللی در آلمان مستقر است و عملیات و فروش آسیایی در توکیو انجام می‌شود. سایر دفاتر فروش در شیکاگو، آمریکای لاتین، لس‌آنجلس (برنامه‌ریزی و محتوای بازاریابی)، نیویورک سیتی و لندن واقع شده‌اند.
غَزنی با نام‌های تاریخی غزنه و غزنین شهری در مرکز شرقی ولسوالی غزنی، ولایت غزنی، افغانستان و مرکز تاریخی منطقهٔ زابلستان است. بشتر مردم این شهر ترک تباران هزاره هستند. هزاره‌ها تنها قومی است که مشخصات غزنویان را دارند نژاد غربی و شرقی و زبان ترکی و فارسی دری سلطان محمود غزنوی که پادشاه ولایت غزنی بود عاشق شعر فارسی بود و قانون ثبت کرد که مردم غزنی باید به زبان فارسی صحبت کنند و هزاره‌های که مجبور به تَرک زبان فارسی شدند به مرور فارسی زبان شدند که به فارسی آنها دری می‌گویند. غزنی در دورهٔ غزنویان (۹۷۵–۱۱۸۷
دری می‌گویند. غزنی در دورهٔ غزنویان (۹۷۵–۱۱۸۷ میلادی) پایتخت این امپراتوری بود و به مرکز تجمع دانشمندان، شاعران و نویسندگان تبدیل شد. بخشی از بزرگ‌ترین شاهکارهای ادبیات فارسی مانند «شاهنامه» فردوسی، «تاریخ بیهقی» و آثار سنایی در این شهر پدید آمدند. غزنی با جمعیت تقریبی ۱۴۱٬۰۰۰ نفر، در ارتفاع ۲٬۲۱۹ متری از سطح دریا قرار دارد. این شهر مرکز ولایت غزنی است که توسط شاهراه کابل – قندهار به شهرهای شمالی و جنوبی افغانستان وصل می‌شود. نواباد یک شهرک در مرکز غزنی است. شهر غزنی که بیشتر آنها هزاره‌های ناور، قره‌باغ و
شهر غزنی که بیشتر آنها هزاره‌های ناور، قره‌باغ و جغتو هستند را «غزنوی» و در گویش عامه «غزنیچی» می‌گویند. در پیرامون غزنی آرامگاه‌های چند تن از شاعران و دانشمندان ازجمله آرامگاه ابوریحان بیرونی واقع شده است. ویرانه‌های غزنیِ کهن، یعنی پایتخت دودمان غزنویان، در شمال خاوری این شهر به فاصلهٔ پنج کیلومتری از آن قرار دارد. غزنی همچنین به داشتن مناره‌های ستاره‌شکلی از سدهٔ دوازدهم میلادی مشهور است. این مناره‌ها باقی ماندهٔ مسجد بهرام‌شاه هستند. اطراف این مناره‌ها با طرح‌های هندسی و با آیات قرآن با خط کوفی مزین
با طرح‌های هندسی و با آیات قرآن با خط کوفی مزین بوده است. قسمت گنبد آن‌ها خراب شده است. براساس تصویب اجلاس سال ۲۰۰۷ وزیران فرهنگ کشورهای اسلامی، غزنی پایتخت فرهنگی اِسلام در سال ۲۰۱۳ شد. نام. واژه "غزنه" در واژه است مرتبط با واژهٔ گَنزَک که در زبان‌های افغانستان قدیم به معنای گنج بوده است و نام غزنه پس از روی دادن جایگشت آوایی به این شکل درآمده است. پیشینه. بر طبق گفته‌های کلادیوس بطلمیوس جغرافی‌دان رومی-یونانی مقیم مصر، غزنی در عهد باستان یک بازار کوچک بود. در سدهٔ ششم پیش از میلاد کوروش دوم؛ پادشاه وقت
در سدهٔ ششم پیش از میلاد کوروش دوم؛ پادشاه وقت خاندان هخامنشی این منطقه را تصرف کرده و آن را شامل قلمرو شاهنشاهی هخامنشی کرد. در سال ۳۲۹ پیش از میلاد و در طی فتوحات اسکندر بزرگ، جمعیتی از یونانیان همراه او در این منطقه سکونت یافته و شهری جدید به نام «اسکندریه در اُپیانا» تأسیس نمودند که پایهٔ اصلی شهر امروزی است. تا سدهٔ هفتم میلادی غزنی یکی از مراکز بودایی در آسیای مرکزی بود. با ورود سپاه عرب‌های مسلمان در منطقه این سپاهیان مردم این شهر را مجبور به مسلمان شدن می‌کردند. اما مخالفت‌ها با دین نو باعث شد تا
شدن می‌کردند. اما مخالفت‌ها با دین نو باعث شد تا یقوب لیث صفاری از زرنج این شهر را به زور تصرف و قوانین اسلام را در آنجا حاکم کند. غزنی در سال ۳۴۱ هجری خورشیدی به عنوان پایتخت سلسلهٔ غزنویان انتخاب شد. در سدهٔ ۱۱ میلادی، غزنی یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی-ادبی پارسی در منطقه بود. علاقهٔ ادبی سلطان محمود غزنوی باعث شده بود تا بسیاری از شاعران و فیلسوفان پارسی‌گو در دربار او مشغول باشند. غزنی از پیش از اسلام مرکز زابلستان بوده است. زابلستان در شاهنامهٔ فردوسی به عنوان کانون پهلوانان از اهمیت زیادی برخوردار
به عنوان کانون پهلوانان از اهمیت زیادی برخوردار است. غزنی از دوران پس از اسلام نیز شهری بزرگ در خراسان بوده، و از جملهٔ آبادترین و زیباترین شهرهای آسیا به‌شمار می‌آمده است. این شهر هزار باب مدرسه داشته است، و مرکز تجمع دانشمندان بسیاری مانند ابوریحان بیرونی، فردوسی، ابوالفضل بیهقی، عبدالحی گردیزی، سنایی، مسعود سعد سلمان، عنصری، منوچهری دامغانی و فرخی سیستانی بوده است. غزنی پایتخت سلطنت غزنویان در سال‌های (۱۱۸۷–۹۷۵ میلادی) بود و سلطان محمود غزنوی سال‌ها در آبادی و گسترش آن کوشید. در دهه‌های نخست سدهٔ یازدهٔ
و گسترش آن کوشید. در دهه‌های نخست سدهٔ یازدهٔ میلادی غزنی مهم‌ترین کانون ادبیات پارسی بود و این نتیجهٔ کوشش‌های سلطان محمود غزنوی بود که انجمنی از دانشوران، فیلسوفان و شاعران را به گرد تختگاه خود گرد هم آورده‌بود. در جنگ‌هایی که میان افغان‌ها و انگلستان در سال‌های ۱۸۴۲–۱۸۳۸ م. واقع شد، غزنی به تصرف انگلیسی‌ها درآمده بود. جغرافیا. شهر غزنی در شمال ولایت غزنی قرار دارد. این شهر مانند اکثر مناطق افغانستان در حصار کوه‌ها بوده و داری آب و هوای خیلی گرم در تابستان و خیلی سرد در زمستان می‌باشد. آب و هوا. آب و
و خیلی سرد در زمستان می‌باشد. آب و هوا. آب و هوای سرد در زمستان و تابستان‌های خوش آب و هوا، همراه با بارش سالانه ۲۲۰ میلیمتر فرهنگ. تعلیم و تربیت شهر غزنی ۵۴ مکتب دولتی و ۱۶ مکتب خصوصی برای آموزش محصلان ثانوی دارد. بر طبق آمار وزارت معارف غزنی دارای ۵۹٬۹۶۰ محصل ثانویه می‌باشد که ۱۳٬۸۸۶ نفر از آن‌ها را دختران تشکیل می‌دهند.دانشگاه غزنی در سال ۱۳۹۳ ه‍.ش راه‌اندازی شد که در آن رشته‌های تربیت معلم، کشاورزی، اقتصاد، ژورنالیسم، حقوق، زراعت، کامپیوتر، ساینس، و طب تدریس می‌شود. در سال ۲۰۱۰ ایالات متحده با
و طب تدریس می‌شود. در سال ۲۰۱۰ ایالات متحده با راه‌اندازی یک کتابخانهٔ عمومی دسترسی به اطلاعات را در این شهر برای مردم آسان‌تر کرد. ترابری. در آپریل ۲۰۱۲، موسی خان اکبر زاده والی غزنی اولین سنگ ساخت فرودگاه غزنی را گذاشت. کار در سال دیگر و با نظارت متصدی مدیریت ولایت غزنی احمد ولی توکلی تکمیل شد. شهر غزنی در نزدیکی شاهراه اصلی نمبر ۱ افغانستان که کابل را به کندهار و هرات متصل می‌سازد، است. جاده یی در شمال غربی، شاهراه را با شهر غزنی جاده یی در شرق، شاهراه را با شهر گردیز و جاده‌های دیگری هم شهر غزنی را با
با شهر گردیز و جاده‌های دیگری هم شهر غزنی را با دیگر قریه‌ها و هزاره جات متصل می‌سازد. مردم. بیش از ۹۰ درصد مردم این شهر فارسی‌وان با لهجه غزنیچی ("یکی از لهجه‌های بسیار مختلط از فارسی ساده هزارگی، ترکی و فارسی دری") هستند و شهر غزنی دارای ساختار جمعیتی بسیار متنوع و پیچیده‌ای است که نشانه‌ای از تنوع قومی افغانستان به‌شمار می‌رود و بازتابی از ساختار قومی کل افغانستان می‌باشد. این تنوع نه تنها در اقوام، بلکه در زبان، مذهب و فرهنگ نیز قابل مشاهده است. آموزش. شهر دارای چندین مکتب عمومی است. مکتب ملکه جهان،
شهر دارای چندین مکتب عمومی است. مکتب ملکه جهان، مکتبی تماماً دخترانه است که ۵۰۰۰ دانش آموز دختر و ۱۵۰ معلم دارد. مکتب نسوان شهر کهنه هم مکتبی تماماً دخترانه است که ۳۰۰۰ دانش آموز دختر را تعلیم می‌دهد. امنیت. شهر غزنی یکی از شهرهای نسبتاً خطرناک می‌باشد. گروه‌های دهشت‌افکن مانند طالبان نفوذ زیادی در این شهر و ولسوالی‌های پشتون‌نشین این ولایت دارد. بسته‌شدن مکتب‌ها، شلیک راکت بر روی خانه‌های مسکونی و حملات بر روی افراد نظامی اتفاقاتی هستند که هر از چند وقتی در این شهر و ولسوالی‌های اطراف آن رخ می‌دهد. سقوط
در این شهر و ولسوالی‌های اطراف آن رخ می‌دهد. سقوط ولایت غزنی به دست طالبان. پنج‌شنبه شب مطابق نهم آگوست سال ۲۰۱۸ میلادی، گروه طالبان همراه با بیش از سه هزار افراد مسلح از چهار طرف شهر غزنی بالای غزنی حمله نمودند و برای مدتی کنترل شهر را به دست گرفتند، اما نتوانستند مقاومت کنند و در نهایت طالبان شکست خوردند و بالای مقام ولایت و ادارات امنیتی مسلط شوند. پس از سه روز جنگ با بیش از ۲٬۰۰۰ قربانی از طالبان و بیش از ۳٬۰۰۰ قربانی از نظامیان و افراد ملکی، طالبان عقب‌نشینی نمودند. در میان کشته‌شدگان طالبان
عقب‌نشینی نمودند. در میان کشته‌شدگان طالبان تروریست‌ها جنگجویان پاکستانی نیز دیده می‌شد. مکان‌های تاریخی. مکان‌های دیدنی دورهٔ غزنویان: حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه غزنی را این‌گونه وصف کرده است: نگارخانه. غزنی در ۱۹۳۹ میلادی منابع. این کتاب، در بردارنده مقاله‌ای است با عنوان "غزنه، زادگاه سنایی"، که توسط دکتر عبدالجبار عابد، عضو آکادمی علوم افغانستان نوشته شده است.
ولایت غزنی یکی از ۳۴ ولایت افغانستان به مرکزیت شهر غزنی می‌باشد که از ولایات جنوب شرقی افغانستان به‌شمار می‌رود. غزنی با ۱٬۳۶۲٬۵۶۴ جمعیت پنجمین ولایت پرنفوس افغانستان می‌باشد. این ولایت از لحاظ مدیریت اداری به نوزده ولسوالی تقسیم شده است و ۲۲٬۹۱۵ کیلومتر مربع پهناوری دارد. نام. نام غزنه تلفظی در زبان‌های ایرانی شرقی است از واژه گَنزَک که در زبان‌های ایرانی قدیم به معنای گنجه ("گنج") بوده است و نام غزنه پس از روی دادن جایگشت آوایی گنزک/گزنک به شکل کنونی درآمده است. به زبان یونانی باستان: احتمالاً همان
درآمده است. به زبان یونانی باستان: احتمالاً همان Gázaca/گَزَکه یا Gāzaca/گازکه که بطلمیوس (در کتاب ۶، فصل ۱۸، بند ۴ از Geographia) آورده؛ به زبان چینی قدیم: Ho-si-na، آنطور که هیوان‌تسانگ، زائر مشهور چینی سدهٔ هفتم میلادی یاد کرده؛ واژهٔ درست غزنین به نون آخر است و غزنه یا غزنی تلفظ عامه می‌باشد. پیشینه. غزنی با قدمت بیش از ۱۰۰۰ قرن یکی از کهن‌ترین مناطق جهان به‌شمار می‌رود. ابزارهای مربوط به دورهٔ پارینه‌سنگی زیرین با قدمت بیش از ۱۰۰ هزار سال پیش در دشت ناوُر در غرب غزنی پیدا شده است. این ابزار شامل
ناوُر در غرب غزنی پیدا شده است. این ابزار شامل تعدادی ابزار سنگی ساخته شده از کوارتز است که شامل تراشه، ساطور، رنده، تیشه و تبر ابزار هستند. این آثار نخستین شواهد بدست‌آمده از دورهٔ پارینه‌سنگی زیرین در افغانستان هستند. غزنی در طول قرن هفتم میلادی یکی از مراکز مهم بودایی در افغانستان بود. کاوش‌های تیم باستانشناسی لهستانی نشان می‌دهد که آثار مذهبی کشف شده از تپه سردار غزنی هر دو فرهنگ هندویی و بودایی را دارا است. در سال ۶۴۴ م. زائر چینی شوان‌زانگ در حالی که از وارنو (امروزه بنو، در پاکستان) برمی‌گشت، از شهر
وارنو (امروزه بنو، در پاکستان) برمی‌گشت، از شهر جاگودا (احتمالاً غزنی) بازدید کرد. اسلام. در سال ۶۸۳ م. ارتشهای خلافت اموی، اسلام را به منطقه آوردند و تلاش کردند شهر غزنی را فتح کنند اما مردم شهر به شدت مقاومت کردند؛ بنابراین غزنی الی زمان یعقوب لیث به اسلام نگروید. مقاومت غزنی آن چنان مشهور شد که وقتی یعقوب صفاری (۸۷۹–۸۴۰) تحت نام اسلام در حال فتوحات بود، در تصرف غزنی بسیار پرآوازه شد. این شهر در سال ۸۶۹ توسط صفاریان به‌طور کامل ویران شد. بخش قابل توجهی از جمعیت محلی شامل هندوها و بودایی‌ها نیز در زمان
از جمعیت محلی شامل هندوها و بودایی‌ها نیز در زمان محمود غزنوی به اسلام گرویدند. غزنین ولایتی مشهور در زابلستان و پایتخت غزنویان بود. پس از بازسازی این شهر توسط عمرو لیث، برادر یعقوب، از ۹۹۴ الی ۱۱۶۰ به‌عنوان به پایتخت خیره‌کننده غزنویان تبدیل شد. غزنویان هند شمالی، ایران و آسیای میانه را از غزنی کنترل می‌کردند. بسیاری از حملات به هند از غزنی سازماندهی می‌شد. غزنویان اسلام را به هند بردند و با ثروتهای خارق‌العاده‌ای که از شاهزاده‌ها و خدایان معبد غنیمت می‌گرفتند بازمی‌گردیدند. تاریخ نگاران با شگفتی از
می‌گرفتند بازمی‌گردیدند. تاریخ نگاران با شگفتی از آراستگی ساختمان‌ها، کتابخانه‌های بزرگ، مجلل بودن دربار و ثروت گرانبهای شهروندان غزنی می‌نویسند. اما غزنی که زمانی باشکوه‌تر از بغداد بود در ۱۱۵۱ میلادی، توسط علاءالدین حسین جهانسوز به تلی از خاکستر مبدل گردید. پس از ۶ سال غزنی دوباره در زمان خوارزمشاهیان شکوفا گردید اما این بار در سال ۱۲۲۱، توسط چنگیز خان برای همیشه ویران شد. موقعیت استراتژیک غزنی، چه از نظر اقتصادی و چه از نظر نظامی، دوباره غزنی را احیا کرد اما بار دیگر توسط انگلیسی‌ها و ۱۰۰ سال بعد توسط
اما بار دیگر توسط انگلیسی‌ها و ۱۰۰ سال بعد توسط شوروی‌ها ضربه دید. شهر غزنی به دلیل مناره‌های ساخته شده ستاره‌ای شکل خود مشهور است. قدمت آنها از اواسط قرن دوازدهم است و بازمانده مسجد بهرام‌شاه می‌باشد. اضلاع آنها با نقوش هندسی تزئین شده است و بخش‌های بالای مناره‌ها آسیب دیده یا از بین رفته است. مهم‌ترین مقبره واقع در غزنی آرامگاه سلطان محمود غزنوی است. موارد دیگر شامل مقبره شاعران و دانشمندان است، به عنوان مثال ابوریحان بیرونی و سنایی. ابن بطوطه خاطرنشان می‌سازد: «قسمت اعظم شهر ویران شده است، اما چیزی جز
«قسمت اعظم شهر ویران شده است، اما چیزی جز بخشی از آن هنوز پابرجاست، اگرچه قبلاً شهر بزرگی بود.» بابر در بابرنامه ثبت می‌کند که غزنی بخشی از زابلستان بوده است. این منطقه توسط مغول‌ها کنترل می‌شد تا اینکه در سال ۱۷۳۸ نادرشاه با نیروهایش به آن حمله کردند. احمد شاه درانی غزنی را در سال ۱۷۴۷ فتح کرد و آن را بخشی از امپراتوری درانی ساخت. در جریان جنگ اول افغان و انگلیس، غزنی توسط نیروهای هندی به رهبری انگلیس در نبرد غزنی تخریب شد. در دهه ۱۹۶۰ بودایی مٶنث ۱۵ متری از سایت باستانی تپه سردار کشف شد که به پشت خوابیده
سایت باستانی تپه سردار کشف شد که به پشت خوابیده و با ستونهای خالی احاطه شده بود که در گذشته توسط بوداهای نر کوچکتر محافظت شده‌بود. بخشهایی از این بودا به سرقت رفته است. در دهه ۱۹۸۰ یک پناهگاه آجری گلی برای محافظت از مجسمه ایجاد شد، اما تکیه گاه‌های چوب برای هیزم به سرقت رفته و پناهگاه تا حدی فرو ریخت. غزنین در گذشته از نظر اقتصادیی اهمیت فراوان داشته است. این امر نه تنها به دلیل موقعیت استراتژیک و مهم تجاری آن که خراسان و ایران را به شبه قاره هند پیوند می‌داد و به‌عنوان مرکز مهم تجاری و بارانداز کالاهای
و به‌عنوان مرکز مهم تجاری و بارانداز کالاهای شبه قاره به خراسان، شمال و ایران نقش خود را ایفا می‌کرد، بلکه خاک خوب، هوای معتدل، آب نسبتاً کافی، مردمان کوشا و زحمت‌کش و پیداوار متنوع و فراوان زراعتی و دامی، آن را به یک نقطه مهم و غنی تبدیل نموده بود. آثار تاریخی. غزنی، تاریخ ۱۵۰۰ ساله قبل از اسلام دارد؛ مناطق تاریخی زیاد و آثارهای باستانی فراوان در غزنی موجود است؛ اما اکثر این مناطق و آثارهای تاریخی، در اثر بی‌توجهی از بین رفته یا هم در حالت نابودی قرار دارد. مهم‌ترین منطقهٔ تاریخی غزنی؛ شهر کهنهٔ غزنی یا
مهم‌ترین منطقهٔ تاریخی غزنی؛ شهر کهنهٔ غزنی یا بالاحصار است، که قبلاً مقر سلطنت سلطان محمود غزنوی بود. این قلعه، حدود ۴۰ برج دارد و گفته می‌شود که صدها سال قبل، یک سرپوش بازار طلا نیز در اینجا وجود داشت، که به اثر جنگ‌ها تخریب و آثار تاریخی و طلای این بازار زیرخاک شده‌اند. در ولایت غزنی، جمعاً حدود ۳۰۰ آثار و مقبرهٔ تاریخی موجود است. جغرافیا. ولایت غزنی در مرکز افغانستان بین ۳۲ درجه و چهار دقیقه و ۹ ثانیه تا ۳۴ درجه و ۱۳ دقیقه و ۵۱ ثانیه عرض شمالی و ۶۶ درجه و ۴۹ دقیقه و ۱۶ ثانیه تا ۶۸ درجه و ۴۹ دقیقه " ۵۶
و ۴۹ دقیقه و ۱۶ ثانیه تا ۶۸ درجه و ۴۹ دقیقه " ۵۶ ثانیه عرض شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. طول متوسط این ولایت به خط مستقیم در جهت شمال به جنوب ۲۴۰ کیلومتر و عرض متوسط ان در جهت شرقی -غربی حدود ۱۸۱ کیلومتر است. ولایت غزنی از سمت شمال با ولایت بامیان و میدان وردک، از جنوب و جنوب غربی با ولایت زابل، از مشرق با ولایت لوگر و پکتیا و از جنوب شرقی به ولایت پکتیکا از مغرب نیز به ولایت ارزگان و دایکندی محدود است. شهر غزنی مرکز ولایت غزنی است و از کابل ۱۳۵ کیلومتر فاصله دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا