payamvha/North_RAG huggingface dataset:
محدود می‌شوند و بیشتر به قدرت فناناپذیر شاهنشاهی ایران اشاره دارند و بنابراین، دربارهٔ شاهنشاهی هخامنشی که پژوهندگان اصولاً امیدوار به شناسایی آن از این طریق هستند اطلاعات اندکی در اختیار می‌گذارند؛ اغلب رویدادهای سیاسی، تغییرات تاریخی و ساختارهای اداری (به استثنای بیستون) در آن‌ها گزارش نشده‌اند. همهٔ کتیبه‌ها بر ساختمان‌ها و صخره‌ها (به استثنای سنگ‌نبشته خشایارشا که مشرف به دریاچهٔ وان در شرق ترکیه است)، یا اشیای قابل حمل کوچک و احتمالاً متعلق به دربار (ظروف سنگی، ظروف فلزی و مهرها) نقش شده‌اند. یکی دیگر
سنگی، ظروف فلزی و مهرها) نقش شده‌اند. یکی دیگر از مزیت سنگ‌نوشته‌های پارسی باستان این است که آن‌ها همیشه با روایت‌هایی از سایر زبان‌ها - معمولاً ایلامی و بابلی - همراه هستند. آثار تاریخ‌نویسان. پیش از کاوش‌ها و حفاری‌های سدهٔ گذشته و رمزگشایی خطوط خاورمیانه باستانی، امپراتوری هخامنشی را بیشتر از طریق نوشته‌های باستانی به ویژه کتاب تواریخ هرودوت که در قرن پنجم پیش از میلاد نوشته شده است می‌شناختند. هدف اصلی هرودوت در این کتاب ستایش پیروزی‌های یونانیان بر ایرانیان میان سال‌های ۴۹۰ و ۴۷۸ پیش از میلاد بود،
ایرانیان میان سال‌های ۴۹۰ و ۴۷۸ پیش از میلاد بود، بنابراین ارزش اطلاعاتی کتاب از دیدگاه وقایع‌نگاری تاریخی به دورهٔ آغازین این امپراتوری محدود می‌شود. گرچه کتاب هرودوت از لحاظ گستردگی نواحی مورد بحث و جنبه‌های گوناگون امپراتوری بی‌همتا است، علاقه و توجه او در بحث دربارهٔ جزئیات بیشتر به مرزهای شمال غربی امپراتوری محدود می‌شود. نویسندگان پس از هرودوت غیر از مورخان اسکندر، مانند کتزیاس و گزنفون (آغاز قرن چهارم ق. م) - نیز از لحاظ جغرافیای سیاسی دچار همین محدودیت‌ها هستند. این آثار طوری هستند که جدا کردن
محدودیت‌ها هستند. این آثار طوری هستند که جدا کردن واقعیت از افسانه دشوار می‌نماید. ثروت و قدرت پادشاهان ایران نویسندگان یونان را محسور ساخته بود و آن‌ها در واکنش به این عظمت و جلال به نقل داستان‌هایی از دسیسه‌های درباری و انحطاط اخلاقی ناشی از نازپرودگی و رفاه و تجمل بی‌پایان می‌پرداختند. این داستان‌ها که شاهنشاهان ایران را به صورت شخصیت‌هایی ضعیف و اسیر توطئه‌های زن‌های قدرتمند و خواجگان شرور ترسیم‌کرده‌اند، در واقع روایت و بازتابی از هنجارهای اجتماعی و سیاسی خود یونان هستند که در ذهن اروپاییان رسوخ کرده
خود یونان هستند که در ذهن اروپاییان رسوخ کرده است: تصویر شهریاران بزدل و زن صفت ایران که طی قرن‌ها با نیرومندی بر اروپا نفوذ و سلطه داشته‌اند و شاهنشاهی ایران در تضاد با شجاعت و مردانگی «غربی»، قدرت «دیگری» به چشم خاورشناسان اروپایی نمایانده‌اند؛ ولی ما در هنگام مطالعهٔ تاریخ شاهنشاهی ایران باید این حقیقت را در نظر بگیریم که برداشت عامیانه و فراگیری که در مورد نظام سیاسی این شاهنشاهی در ذهنمان شکل گرفته است، از اساس ناقص و مبتنی بر خطا است. علاوه بر آثار تاریخ‌نویسان یونانی، از تاریخ‌نویسان ارمنی، یهودی و
یونانی، از تاریخ‌نویسان ارمنی، یهودی و رومی نیز آثاری دربارهٔ هخامنشیان به‌جا مانده است. منابع مصری و بابلی. اسناد بابلی. حدود شش‌هزار اسناد قانونی، اقتصادی و دیوانسالاری از اسناد شخصی و بایگانی معبد بابلی‌ها در دوران هخامنشیان پیدا شد که تا کنون منتشر گشتند. این اسناد با زبان اکدی و لهجه پساایلامی، بر روی الواح گلی مکتوب شدند. این اسناد شامل متون قرار، گرونامه، قرارداد برای فروش و کرایه زمین و خانه‌ها، رسید پرداخت مالیات، بایگانی اقدامات دربار و … هستند. پانصد تا از این اسناد، نامه‌های اداری یا شخصی
پانصد تا از این اسناد، نامه‌های اداری یا شخصی هستند. بیشتر این متون متعلق به دوران‌های پادشاهی کوروش بزرگ، کمبوجیه و داریوش بزرگ هستند. حدود بیست تا از آنها در مناطق هگمتانه، پرسپولیس، هومدشو (در مجاورت پرسپولیس)، شوش و دیگر شهرهای غربی و جنوب غربی ایران کشف شد. این اسناد، نمایانگر شرح معاملات تاجرهای بابلی در ایران هستند یا در چند مورد محدود، بابلی‌هایی هستند که در آنجا سکونت گزیدند. اسناد مصری. اسناد گوناگونی با خط هیروگلیف مصری بر روی پاپیروس، به مصر دوران هخامنشی تعلق دارد. از میان آنها مجموعه است که
هخامنشی تعلق دارد. از میان آنها مجموعه است که تعدادی سند از دوره‌های مختلف را دربردارد، یکی از آنها به نام «دادخواست Petesi» به تملک غیرقانونی املاک توسط کاهنان در دوره اولیه شاهنشاهی هخامنشی می‌پردازد. این سند بینشی ارزشمند از سیستم حقوقی مصری به‌دست می‌دهد. حکم کمبوجیه دوم برای محدود کردن اموال معابد مصری و فرمان داریوش بزرگ برای مدون کردن قوانین مصری هم از اهمیت بالای برخوردارند. همخوانی و همنگری کاهنان محلی با ساتراپ مصر در زمان داریوش بزرگ که فِرِنداتش نام داشت، اطلاعاتی در مورد نظام حکومتی کشور
نام داشت، اطلاعاتی در مورد نظام حکومتی کشور به‌دست می‌هد. دیگر اسناد دماتیک دربردارندهٔ اجاره‌نامه زمین‌ها و ستورها (حیوانات اهلی)، فروش بردگان، استخدام کارگران، گزارش‌های خودفروشی (برده‌داری داوطلبانه) و موارد مشابه اشاره کرد. منابع. پروفسور دانشگاه کالیفرنیا
بازی رایانه‌ای راهبردی یا بازی استراتژیک نوعی از بازی‌های رایانه‌ای یا غیر رایانه ای است که در آن‌ها برگزیدن استراتژی مناسب برای رسیدن به هدف، اصل و پایه شیوه بازی را تشکیل می‌دهد. در این بازی‌ها هدف اتخاذ استراتژی مناسب جهت غلبه بر حریف می‌باشد. در انواع این بازی‌ها باید حرکتی اصولی جهت جمع‌آوری منابع مانند: کارت‌های امتیاز یا سنگ، چوب، غذا، طلا، پول و به‌طور کلی بر طرف کردن پیش نیازها پیش بگیرید تا هر چه سریع تر به پیشرفت و تولید فناوری برتر یا موقعیت بهتر نسبت به رقیب نائل شوید. گونه ها. استراتژی هم‌زمان
نسبت به رقیب نائل شوید. گونه ها. استراتژی هم‌زمان (RTS). در این سبک از بازی‌ها، عمل در بازی به صورت مستمر است و تأخیری در اتفاقات و حرکت نیروها وجود ندارد. بازیکنان باید تصمیمات و اقدامات خود را در محیطی که همیشه در جریان و در تغییر است انجام دهند و انتخاب کنند. معمولاً در این سبک از بازی‌ها، بازیکنان باید برای بدست آوردن منابع، ساخت پایگاه، تحقیق و فناوری و تولید نیرو تلاش کنند. چند بازی موفق در این سبک: Command &amp; Conquer, Stronghold تاکتیک هم‌زمان (RTT). در این سبک، بازی همچنان در یک محیط بدون تأخیر
در این سبک، بازی همچنان در یک محیط بدون تأخیر انجام می‌شود. در این سبک شبیه‌سازی شرایط و نحوه جنگ‌های عملیاتی و تاکتیکی‌های نظامی‌در نظر گرفته می‌شود بنابراین، این گیم پلی می‌تواند هسته اصلی این سبک بازی‌ها باشد. از ویژگی‌های گیم پلی این سبک، اهمیت کمتر منابع و ساختمان‌های نظامی‌و تولیدی و اهمیت بیشتر نیروهای فردی و تمرکز بر تاکتیک‌های پیچیده جنگ است. چند بازی موفق در این سبک: World In Conflict, Warhammer: Dark Omen استراتژی نوبتی (TBS). این سبک در واقع مخالف سبک استراتژی همزمان است. معمولاً بازیکن در این
سبک استراتژی همزمان است. معمولاً بازیکن در این سبک بازی‌ها، مدتی مشخص شده در اختیار دارد تا حرکت‌های خود را انجام دهد، همچنین حرکت‌ها و فعالیت‌های انجام شده توسط بازیکن دارای محدودیت است و سپس وی مجبور است تا راند را به حریف واگذار کرده تا دشمن حرکت‌های خود را انجام دهد. چند بازی موفق در این سبک: Civilization, Heroes of Might and Magic, Making History, Advance Wars, Master of Orion and AtWar تاکتیک نوبتی (TBT). در سبک تاکتیک نوبتی، تمرکز بر میدان‌های جنگ، نبردها و عملیات‌ها به صورت نوبتی است. در این سبک از
و عملیات‌ها به صورت نوبتی است. در این سبک از بازیکن‌ها انتظار می‌رود تا در نبردها، وظایفی که برای آنها مشخص شده‌است را انجام دهند. معمولاً نیروهایی که به بازیکنان داده می‌شود به صورت انفرادی هستند و هرکدام دارای ویژگی و قدرت‌هایی هستند. چند بازی موفق در این سبک: سری X-COM, تاکتیک‌های نبرد Final Fantasy, Jagged Alliance و Fire Emblem استراتژی همزمان برخط گسترده (MMORTS). این سبک ترکیبی است از دو سبک استراتژیک واقعی همزمان و آنلاین چند نفره. بازی‌های این سبک معمولاً تحت وب هستند و تعداد زیادی از بازیکنان در
معمولاً تحت وب هستند و تعداد زیادی از بازیکنان در یک سرور در حال بازی و نبرد هستند. در این سبک بازی بازیکنان در نقش رهبر، شاه یا هر شخصی که قدرت استراتژی و رهبری یک کشور را داشته باشند ظاهر می‌شوند. بازیکن باید با توجه به منابع در دسترس و اهداف، بازی را به پیش ببرد و برنامه ای متناسب برای پیروزی آماده کند. ساخت ساختمان‌ها، ساخت لشکر و حمله و تصرف همسایگان از جمله این اهداف است. در این نوع بازی‌ها زمان واقعی بوده و دستورها و برنامه‌ها انجام می‌شوند حتی اگر شما افلاین باشید. چند بازی موفق در این سبک:
اگر شما افلاین باشید. چند بازی موفق در این سبک: Travian, Supremacy 1914 – The World War میدان جنگ برخط چندنفره (MOBA). این سبک در اصل زیرشاخه بازی‌های استراتژی همزمان است. در این سبک بازی‌ها، بازیکن کنترل یک کاراکتر را در یکی از دو تیم بدست می‌گیرد و به نبرد مشغول می‌شود. هدف نابودی ساختار و تمام نیروهای تیم حریف است. کاراکترها و قهرمان‌های بازی معمولاً دارای یکسری ویژگی و قدرت‌ها هستند که در طول زمان بازی آنها را بدست می‌آورند و به استراتژی کلی تیم کمک می‌کنند. این سبک که در سال ۲۰۱۰ متولد شده‌است، در
می‌کنند. این سبک که در سال ۲۰۱۰ متولد شده‌است، در واقع مخلوط سبک‌های نقش آفرینی و بازی‌های استراتژیک همزمان است. چند بازی موفق در این سبک: Dota 2, League of Legends, Heroes of the Storm, Smite شهرسازی (Citybuilding). در این سبک از بازی‌ها، بازیکن به عنوان یک شهردار و رهبر یک شهر قرار می‌گیرد. بازیکن که از بالا بر شهر خود کنترل دارد، باید به مسائل رفاهی و اقتصادی نظارت داشته باشد. بازیکنان از امکانات ساخت و ساز و مدیریت مالی استفاده می‌کنند و بر اساس فاکتورهای اشاره شده شهرها توسعه می‌یابند. چند بازی موفق
اشاره شده شهرها توسعه می‌یابند. چند بازی موفق در این سبک: SimCity, Cities XXL, Cities: Skylines شبیه‌سازی ساخت‌وساز و مدیریت (Management). در این سبک از بازی‌ها، بازیکنان باید به ساخت، توسعه و مدیریت یک مکان، محدوده، منابع و پروژه‌ها مشغول شوند. هدف این بازی‌ها شکست دادن دشمنان نیست، شما باید در این سبک از بازی‌ها قدرت مدیریت خود را نشان دهید و نگذارید تا کسب و کار یا وظیفه شما شکست بخورد. از آنجایی که معمولاً تمرکز این بازی‌ها بر واقعیت و سیستم‌های مدیریتی واقعی است، این سبک زیر شاخته شبیه‌سازی (و
مدیریتی واقعی است، این سبک زیر شاخته شبیه‌سازی (و استراتژیک) دسته‌بندی شده‌است. چند بازی موفق در این سبک: Tycoon Series, Theme Park Series, Farm Manager برج دفاعی (Tower Defense). این سبک از بازی‌ها معمولاً ساده هستند. یک لشکر از هیولا و دشمنان در یک مسیر مشخص شده حرکت می‌کنند و بازیکنان باید با ساخت برج و ساختمان‌های دفاعی جلوی آنها را بگیرند. در اکثر بازی‌های برج دفاعی، ساختمان‌های دفاعی قابلیت‌های مختلفی دارند، مانند مسموم کردن، کند کردن سرعت یا تضعیف دشمنان. بازیکنان با کشتن دشمنان پول بدست می‌آورند که
بازیکنان با کشتن دشمنان پول بدست می‌آورند که می‌توانند این پول را برای خرید برج‌های بیشتر یا ارتقای برج‌های قدیمی‌خود خرج کنند. چند بازی موفق در این سبک: Plants vs. Zombies, Kingdom Rush جنگی (Wargame). این سبک از بازی‌ها بر روی تاکتیک‌ها و استراتژیک‌هایی که بر روی نقشه‌های جنگی پیاده می‌شود تمرکز دارد. همچنین معمولاً این بازی‌ها بر تاریخ واقعی و اتفاق‌های واقعی پیاده‌سازی می‌شوند. حالت گیم پلی اولیه این بازی تاکتیک است. در این سبک بازیکنان می‌توانند برای یک نبرد برنامه‌ریزی کنند یا تصرف یک منطقه را انتخاب
نبرد برنامه‌ریزی کنند یا تصرف یک منطقه را انتخاب کنند. چند بازی موفق در این سبک: Koei’s Nobunaga’s Ambition, Romance of the Three Kingdoms, Hearts Of Iron IV
ابراهیم تاتلیسِس خواننده، هنرپیشه و کارگردان اهل ترکیه است. پدر وی از عرب‌های ترکیه و مادر او نیز از کردهای ترکیه بوده‌اند. تاتلیسس افزون‌بر زبان ترکی، به زبان‌های عربی و کردی نیز تسلط کامل دارد. مردم در ترکیه نام ایبو را هم برای او استفاده می‌کنند. امپراتور لقب متداولی برای اوست. وی در جنوب ترکیه و در شهر شانلی‌اورفه که شهری با جمعیتی متشکل از عرب‌ها، کُردها و ترکمن‌ها است، زاده شد. ابراهیم تاتلیسس در سال ۲۰۱۱ بهترین خواننده قرن ترکیه شد. او در ایران با نام ابراهیم تاتلیس هم شناخته می‌شود. او با ترانه‌های
ابراهیم تاتلیس هم شناخته می‌شود. او با ترانه‌های ترکی خود در ترکیه، آسیای میانه و کشورهای خاورمیانه مثل جمهوری آذربایجان، ایران، افغانستان، عراق و سوریه مشهور است. همچنین تاتلیسس با ترانه‌های تورکی اش مشهور شده، ولی گهگاه به عربی و کردی نیز ترانه‌هایی خوانده است. وی افزون بر این، یک تاجر، رستوران‌دار، سازندهٔ شوهای موسیقی تلویزیونی و فعال در زمینهٔ گردشگری است و یک فرستندهٔ رادیویی خصوصی به نام «تاتلیسس» (به‌معنای «شیرین صدا») دارد. وی در پروژه‌های ساخت‌وساز در کردستان عراق نیز درگیر بوده است. وی اکنون در
در کردستان عراق نیز درگیر بوده است. وی اکنون در شهر ازمیر زندگی می‌کند و رستوران تاتلیسس را در این شهر تأسیس کرده است. زندگی شخصی. او برای نخستین بار با عدالت دوراک ازدواج کرد که حاصل آن یک پسر به نام احمد تاتلی و دو دختر به نام‌های گولشن و گولدن هستند. ابراهیم در سال ۱۹۷۹ با پریهان ساواش ازدواج کرد، حاصل این زندگی ۴ ساله، دختری به نام ملک زبیده است. تاتلیسس در سال ۱۹۸۳ با دریا تونا ازدواج کرد که حاصل آن یک پسر به نام ابراهیم یا ایدو است. ابراهیم در سال ۲۰۱۱ با عایشه‌گل ییلدیز ازدواج کرد که حاصل آن یک دختر
با عایشه‌گل ییلدیز ازدواج کرد که حاصل آن یک دختر بنام الیف آدا ملقب به الیفو است. این دو در سال ۲۰۱۳ از هم جدا شدند. او در سال ۲۰۲۱ در برنامه ایبو شو از ازدواج خود با گلچین کاراکایا خبرداد. نحوه ورود به عرصه خوانندگی. ابراهیم تاتلیسس در خانواده‌ای پرجمعیت و فقیر به دنیا آمد و از کودکی کار می‌کرد. وی در اوایل جوانی برای کار به استانبول آمد و مدتی به دست‌فروشی و فروش نخودچی پرداخت. بعدها به فعالیت در امور آهن‌آلات ساختمانی مشغول شد. مهم‌ترین اتفاق زندگی وی آشنا شدنش با دوستی بود که در آدانا به فعالیت سینمایی
شدنش با دوستی بود که در آدانا به فعالیت سینمایی مشغول بود. او صدای ابراهیم را کشف کرد و در واقع درهای شهرت را به رویش باز کرد. از آن پس ابراهیم در کازینوهای آدانا و آنکارا به روی صحنه می‌رفت. در اواسط سال ۱۹۷۰ ابراهیم به استانبول آمد و کار خود را در آنجا ادامه داد و با کمک خانواده‌اش نخستین آلبوم خود را به نام «کفش پاهایش» به صورت صفحهٔ گرامافون به بازار داد،وی در سال ۲۰۰۰ میلادی اقدام به تأسیس کمپانی ضبط و پخش ترانه با نام ایدوبای موزیک نمود و در سال ۲۰۱۹ میلادی مدیریت و انتقال مالکیت این کمپانی ترانه را
میلادی مدیریت و انتقال مالکیت این کمپانی ترانه را به شخص دیگری واگذار نمود،و همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد. ترور. در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۱۱ میلادی در محلهٔ شیشلی استانبول مورد حمله قرار گرفت که به جمجمهٔ او تیراندازی شد، ولی با جراحی زنده ماند. بر خلاف شایعات بسیار زیاد دربارهٔ جراح ابراهیم تاتلیسس جراح و نجات دهنده او دکتر ایلهان ایلماجی بود. حمایت از ارتش ترکیه. در هنگام حملهٔ ترکیه به عفرین در اداره خودمختار شمال و شرق سوریه در سال ۲۰۱۸، گروهی از خوانندگان و ورزشکاران ترکیه طی سفری تبلیغاتی رجب طیب
و ورزشکاران ترکیه طی سفری تبلیغاتی رجب طیب اردوغان را همراهی کردند. ابراهیم تاتلیسس نیز به همراه آژدا پکان و سیبل جان، از جمله خوانندگانی بودند که با حضور در کنار اردوغان و خلوصی آکار در یک پاسگاه مرزی در استان حاتای در مرز ترکیه و سوریه به حمایت از حملهٔ ارتش ترکیه و نیروهای تحت‌الحمایهٔ آن به منطقه عفرین در سوریه پرداختند. حمایت وی از ارتش ترکیه سبب شد تا سفر وی به کردستان عراق در سال ۲۰۲۳ با اعتراضاتی همراه شود.
محمّدعلی فروغی دردشتی (۱۲۵۶ – ۵ آذر ۱۳۲۱) ملقّب به ذُکاءُالمُلک، نویسنده و سیاستمدار ایرانی بود که در دورهٔ پهلوی سه بار به‌عنوان نخست‌وزیر خدمت کرد. او در دورهٔ قاجار چند بار وزیر، دو بار نمایندهٔ مجلس شورای ملی و یک بار رئیسِ دیوان عالی تمیز شد. فروغی از فعّالان و مبارزانِ برجستهٔ جنبشِ مشروطهٔ ایران بود. او در دوران پس از جنگ جهانی اول عضو هیئت اعزامی ایران به کنفرانس صلح پاریس (۱۹۱۹) و جامعهٔ ملل بود. فروغی در ۱۳۰۴، پس از تصویب انقراض دودمان قاجار که خود در آن نقشی تعیین‌کننده داشت، کفیل نخست‌وزیری شد.
در آن نقشی تعیین‌کننده داشت، کفیل نخست‌وزیری شد. با انتقال سلطنت از قاجار به پهلوی، او که اولین نخست‌وزیر دورهٔ پهلوی بود، در نخستین گام، مراسم تاج‌گذاری رضاشاه را برگزار کرد. او از مدت‌ها پیش با مصطفی کمال آتاترک آشنا بود، و رضاشاه به‌اصرار او به ترکیه سفر کرد، که به‌دنبال آن، برخی اصلاحات انجام شد. پس از اینکه میان فروغی و رضاشاه اختلافاتی افتاد، فروغی، سیاست را رها کرد و به کارهای علمی پرداخت، هرچند همچنان تسلط بسیاری بر اوضاع داخلی ایران داشت. به‌دنبال اشغال ایران در جنگ جهانی دوم در شهریور ۱۳۲۰،
اشغال ایران در جنگ جهانی دوم در شهریور ۱۳۲۰، رضاشاه دوباره از فروغی برای نخست‌وزیری دعوت کرد و او را به سیاست بازگرداند. سومین دورهٔ نخست‌وزیری، با استعفای رضاشاه از سلطنت آغاز شد که استعفانامه را فروغی نوشت و به‌امضای شاه رساند. سلطنت، به‌اصرار رضاشاه و با سفارش فروغی، به محمدرضاشاه رسید. فروغی نخستین نخست‌وزیر در دورهٔ محمدرضاشاه شد. او، از یک سو پیشنهاد مأموران متفقین از جمله ریدر بولارد، وزیرمختار بریتانیا بر تغییر رژیم را رد کرده بود، زیرا از نظر او، با بحران‌های پیچیده و فراوان آن زمان، شیرازهٔ امور
بحران‌های پیچیده و فراوان آن زمان، شیرازهٔ امور و تمامیت ارضی کشور با تغییر رژیم، فرومی‌پاشید. از سوی دیگر، با برکناری رضاشاه در زمان اشغال ایران از سوی متفقین و انتقال قدرت به فرزندش، ایران به حامیان متفقین پیوست و خطرات احتمالی جنگ میان ایران و متفقین، مانند تجزیهٔ ایران از سوی متفقین برطرف شد. فروغی نقش مهمی در تأسیس دانشگاه تهران داشت و پایه‌گذار و نخستین رئیسِ فرهنگستان ایران بود. او در پایه‌گذاری انجمن آثار ملی نیز نقش داشت و به تلاش برای نهادینه کردنِ پاسداری و نگهداری از آثار تاریخی ایران
کردنِ پاسداری و نگهداری از آثار تاریخی ایران می‌پرداخت. فروغی همچنین چندین اثر مهم ادبی را تصحیح کرد که مشهورترین آن‌ها، "کلیات سعدی" است. نخستین کتاب فارسی دربارهٔ فلسفه غرب، تحت عنوان "سیر حکمت در اروپا" را نیز او نوشت. افزون‌بر این‌ها، فروغی چندین اثر دربارهٔ تاریخ، به‌ویژه تاریخ ایران باستان، اقتصاد و حقوق نوشت. بعضی، مانند مهرزاد بروجردی، او را مهم‌ترین سیاستمدار ایرانی قرن بیستم گفته‌اند. پیشینهٔ خانوادگی. محمدعلی فروغی، ۱۲۵۶ هجری خورشیدی در تهران زاده شد. پدر و نیاکانش بازرگان بودند و ارباب خوانده
شد. پدر و نیاکانش بازرگان بودند و ارباب خوانده می‌شدند. نیای بزرگش، میرزا ابوتراب، نمایندهٔ اصفهان در شورای کبیر مغان و «از فضلا و ادبای بنام بود و چندین تألیف داشت. ازجمله کتابی در تاریخ و جغرافیای اصفهان به نام "نصف جهان."» پدربزرگش، محمدمهدی ارباب اصفهانی، از بازرگانان بنام اصفهان و به‌ویژه آگاه در تاریخ، جغرافی و هیئت بود. پدرش، محمدحسین فروغی، مدیر دارالترجمه و مترجم عربی و فرانسه در وزارت انطباعات (ادارهٔ انطباعات از زمان قاجار بر مطبوعات نظارت می‌کرد) و دارالترجمه محمدحسن خان اعتمادالسلطنه بود و
و دارالترجمه محمدحسن خان اعتمادالسلطنه بود و بعدها رئیس دارالترجمه، رئیس وزارت انطباعات و مترجم شاه شد. پدرش، که شاعر و نویسندهٔ زمانهٔ ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بود، از سر دوستی و هم‌فکری با میرزا ملکم خان مدتی نیز تحت تعقیب بود. اما در دوران مظفرالدین شاه با انتشار روزنامهٔ تربیت امکان بیشتری برای نشر افکار و آرای تربیتی و ترویج افکار متجددانهٔ خود پیدا کرد. در نخستین روزنامهٔ غیردولتی ایران، افکار تجددخواهانه در ستایش از غرب و علم‌گرایی رخ می‌نمود. برخی، اجداد فروغی را از یهودیان عرب بغداد
برخی، اجداد فروغی را از یهودیان عرب بغداد خوانده‌اند که به اصفهان کوچیدند و مسلمان شدند. اما این درست نیست زیرا سلسلۀ نسب او تا نه پشت معلوم است. در زمان جنگ جهانی دوم، رادیو آلمان نازی بارها به نژاد یهودی فروغی اشاره کرده، او را فردی غیرقابل اعتماد می‌خواند. ملک الشعراء بهار از شاعران معروف آن دوران نیز در ابتدای سلطنت محمّدرضا شاه این شعر را سرود که در آن فروغی را یهودی خوانده است: تحصیلات. فروغی تحصیل را از پنج‌سالگی آغاز کرد و ادبیات فارسی و عربی را نزد پدر و آموزگاری به‌نام مولانا فراگرفت. ۱۲۶۸
را نزد پدر و آموزگاری به‌نام مولانا فراگرفت. ۱۲۶۸ (خورشیدی) وارد دارالفنون شد و چون زبان‌های خارجی به‌ویژه فرانسه را خوب می‌دانست، مطالب را برای هم‌شاگردی‌ها به پارسی برمی‌گرداند. در آغاز، در دارالفنون پزشکی و داروسازی آموخت، ولی با دیدن ضعف کادر علمی یا کمبود امکانات پزشکی و ناهم‌گونی این رشته با ذوقش به فلسفه، ادبیات و تاریخ روی آورد. فرزندش محمود فروغی با اشاره به یادداشت‌های پدرش نقل می‌کند: «دیدم که طب را به این ترتیب نمی‌شد یاد گرفت: نه سالن تشریح داریم، نه وسایل امروزی در اختیارمان هست.» افزون بر
نه وسایل امروزی در اختیارمان هست.» افزون بر دارالفنون، او به مدرسهٔ صدر، مدرسهٔ مروی و مدرسهٔ سپه‌سالار نیز رفت و بر دانش خود در فلسفهٔ مشا و اشراق افزود؛ هم‌زمان و با بیشتر آموختن فرانسوی و انگلیسی، با دیدگاه فیلسوفان اروپایی نیز آشنا می‌شد. فروغی زندگی‌نامه‌های فلاسفه غرب را به پارسی برگرداند و این برگردان‌ها بعدها کتاب "سیر حکمت در اروپا" را شکل داد. فروغی همچنین شاگرد کمال‌الملک در نقاشی بود و در برابر، به او زبان فرانسه می‌آموخت. مترجمی و معلمی. فروغی در ۱۳۱۲ هجری قمری (۱۲۷۳ یا ۱۲۷۴ خورشیدی)، به
در ۱۳۱۲ هجری قمری (۱۲۷۳ یا ۱۲۷۴ خورشیدی)، به استخدام دولت درآمد و مترجم فرانسه و انگلیسی وزارت انطباعات شد. او افزون‌بر این دو، روسی و عربی هم می‌دانست. او «که در آغاز، مترجمی را با اشتیاق پذیرفته‌بود، پس از مدتی آن را مناسب حال‌وهوای نیافت؛ زیرا در دارالترجمه هیچ نبود که بتواند عطش او را برای فهمیدن، و به‌ویژه، فهماندن سیراب کند» در آغاز سلطنت مظفرالدین شاه که نوگرایان به ساخت مدرسه‌های ملی روی آوردند، فروغی معلمی پیشه کرد و در مدرسهٔ ادب به مدیریت میرزا یحیی دولت‌ابادی، مدرسهٔ علمیه به مدیریت مخبرالسلطنه
دولت‌ابادی، مدرسهٔ علمیه به مدیریت مخبرالسلطنه هدایت و دارالفنون به آموزگاری پرداخت. هم‌زمان، با نگاشتن و برگردان مقالات فلسفی و تاریخی، در انتشار هفته‌نامه و روزنامهٔ تربیت و نشر آموزه‌ها و اندیشه‌های نو به پدرش یاری می‌رساند. هفت‌سال پیش از پیروزی جنبش مشروطه‌خواهی، یعنی ۱۳۱۷ ق، مشیرالدولهٔ پسر، مدرسهٔ سیاسی را بنا نهاد. از همان آغاز، فروغی به مترجمی و سپس معلمی در این مدرسه پرداخت و برگردان‌های او، از مهم‌ترین کتاب‌های درسی به‌شمار می‌رفت: به‌گفتهٔ نصرالله انتظام «هر چهار کتاب درسی که در آن زمان به چاپ
انتظام «هر چهار کتاب درسی که در آن زمان به چاپ می‌رسید، دو تای آن تألیف و ترجمهٔ محمدعلی فروغی و پدرش بود».؛ کتاب‌هایی چون "اصول علم ثروت ملل یعنی اکونومی پلتیک"، "تاریخ ملل مشرق‌زمین" و "حقوق اساسی (یعنی) آداب مشروطیت دول" که فروغی در حدود ۲۵ سالگی به فارسی برگرداند. او سال‌ها بعد در خطابه‌ای در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران، کتاب "اصول علم ثروت ملل یعنی اکونومی پلتیک" را تنها کتاب اقتصاد برگردانده به پارسی خواند و نبود کتابی دیگر در این زمینه را غم‌انگیز دانست. بیشتر این برگردان‌ها را پدرش بازبینی و ویرایش
بیشتر این برگردان‌ها را پدرش بازبینی و ویرایش می‌کرد. موسی غنی‌نژاد معتقد است «به‌رغم این‌که کتاب‌های مورد اشاره از منابع فرانسوی‌زبان ترجمه و اقتباس شده و همانند منابع اصلی در واقع آثار آکادمیک و درسی به‌شمار می‌روند، اما نظر به تازگی و کیفیّت علمی مطالبی که در آن‌ها آمده و اهمیّت حیاتی آن‌ها برای ایران در حال غلیان و تحوّل آن دوران، انتشار آن‌ها را می‌توان نقطهٔ عطفی در طرح اندیشه‌های مدرن سیاسی، اقتصادی در کشورمان به حساب آورد.» در برگردان کتاب "اصول علم ثروت ملل یعنی اکونومی پلتیک" از فرانسوی، برای
علم ثروت ملل یعنی اکونومی پلتیک" از فرانسوی، برای بسیاری از واژگان پایه‌ای علم اقتصاد، برابرهایی به پارسی ساخت و برای نخستین بار در ایران، علم اقتصاد را روش‌مند و علمی مطرح کرد. در کتاب "آداب مشروطیت دول" که کمی پس از صدور فرمان مشروطیت به چاپ رسید، برای نخستین بار، مفاهیم کلی حقوق اساسی روش‌مند و سامان‌مند مطرح می‌شوند. یکی از برجستگی‌های این کتاب، واژه‌سازی و معادل‌یابی در علم حقوق است و در واقع، بسیاری از واژگان جاافتادهٔ حقوق، نخستین‌بار در این کتاب به‌کار برده می‌شوند. جواد طباطبایی، این رسالهٔ فروغی
برده می‌شوند. جواد طباطبایی، این رسالهٔ فروغی را از نظر فهم مطلب، توضیح اصطلاحات، زبان فارسی شیوا و سرهٔ آن در نوع خود اثری ممتاز می‌داند. محمّدعلی فروغی پس از درگذشت پدرش (۱۳۲۵ ق/ ۱۲۸۶ ش) در ۳۰ سالگی به ریاست مدرسهٔ سیاسی برگزیده‌شد که رجال و دیپلمات‌های زیادی تربیت کرد و بعدها با تأسیس دانشگاه تهران، دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران شد. او همچنین معلم خصوصی احمدشاه بود. فراماسونری. بر پایهٔ کتاب فراموش‌خانه و فراماسونری در ایران نوشته‌ی اسماعیل رائین، پدر فروغی اثرپذیرفته از میرزا ملکم خان و از پیش‌کسوتان
اثرپذیرفته از میرزا ملکم خان و از پیش‌کسوتان ترویج فرهنگ غرب و فراماسونری در ایران بود و فروغی هم فراماسون شد. ‌آن‌طور که رائین گفته، فروغی در ۳۰ سالگی خود در سال ۱۲۸۶ شمسی، از بنیان‌گذاران لژ بیداری ایران بود و به استادیِ اعظم باعنوان خاص چراغ‌دار رسید. نویسندهٔ "تاریخ بیست‌سالهٔ ایران" در معرفی فروغی می‌نویسد: «یکی از مهره‌های شطرنج سیاسی ایران در دوران مشروطیت و انقراض سلسلهٔ قاجار و روی‌ کار آوردن رضاخان پهلوی، میرزا محمدعلی خان فروغی (ذُکاءُالمُلک) بود. او یکی از فراماسون‌های باهوش و تحصیل‌کرده و
بود. او یکی از فراماسون‌های باهوش و تحصیل‌کرده و دانشمند و دارای تألیفات در ادبیات و حکمت و فلسفه است و از جمله سیاستمداران و افرادی است که همواره طرفدار سیاست انگلستان در ایران و مورد حمایت و اعتماد آنها بوده است. به همین جهت هم مقامات و مشاغل مهمّی را شاغل گردیده است.». ورود به سیاست. ازآنجاکه شناخت نظری فروغی از نظام پارلمانی اروپا، در سامان‌دادن مجلس نوپای مشروطه سخت به‌کار می‌آمد، به پیشنهاد صنیع‌الدوله هدایت رئیس مجلس اول، سرپرستی دبیرخانهٔ مجلس شورای ملی به او واگذار شد. پس از درگذشت پدر (۱۲۸۶
شورای ملی به او واگذار شد. پس از درگذشت پدر (۱۲۸۶ خورشیدی)، فروغی در ۳۲ سالگی از کار در مجلس کناره گرفت. پس از خلع محمدعلی شاه و در انتخابات دورهٔ دوم مجلس شورای ملی، فروغی که حالا ذَکاءُالمُلک شده‌بود، به نمایندگی مردم تهران برگزیده‌شد. در آغاز، منشی عضو هیئت رئیسه و رئیس کمیسیون معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه شد و پس از استعفای مستشارالدوله صادق در شانزدهم تیر ۱۲۸۹ خورشیدی، در ۳۵ سالگی، به ریاست مجلس شورای ملی رسید، اما ریاستش کمتر از هفت ماه بود. در نشست مجلس، ششم بهمن همان سال، میرزا اسدالله‌خان،
نشست مجلس، ششم بهمن همان سال، میرزا اسدالله‌خان، نمایندهٔ کردستان، او را متهم کرد که رعایت بی‌طرفی نمی‌کند و از اداره مجلس برنمی‌آید. ذَکاءالملک پس از پاسخ‌گویی به اسدالله‌خان، قهر و جلسه را ترک کرد، و نمایندگان هم به‌جز ده پانزده نفر او را همراهی کردند. شیخ اسماعیل هشترودی اعلام کرد که در اعتراض به سخنان میرزا اسدالله‌خان، او و دیگر نمایندگان آذربایجان استعفا می‌دهند. پس از نزدیک به یک ساعت، نمایندگان برگشتند و جلسه با سخنان میانجی‌گرانه سیدحسن مدرس و سخنرانی ذَکاءالملک از سرگرفته شد. در پایان جلسه، ۳۷ تن
ذَکاءالملک از سرگرفته شد. در پایان جلسه، ۳۷ تن از نمایندگان با امضای نامه‌ای، نسبت به سخنان میرزا اسدالله کردستانی علیه ذَکاءالملک ابراز تنفر کردند. بااین‌حال، او و سیدنصرالله اخوی نایب‌رئیس مجلس، استعفا دادند. هر دوی آن‌ها در واپسین روزهای این دوره از مجلس، دوم آذر ۱۲۹۰، به‌ترتیب، نایب‌رئیس اول و دوم شدند. وزارت. پنج روز بعد، وزارت مالیه کابینه دوم صمصام‌السلطنه به فروغی واگذار شد. ۲۰ آذر ۱۲۹۰، صمصام‌السلطنه کابینه‌اش را ترمیم کرد و این بار وزارت عدلیه را به ذکاءالملک سپرد. او قانون اصول محاکمات حقوقی را