payamvha/North_RAG huggingface dataset:
پس ترکیبشان کرده است؛ مثل داستان نوح. این داستان بایستی در میثاق خدا مبنی بر اینکه دیگر طوفانی نخواهد فرستاد به اوج برسد؛ لذا روایت‌های طوفان از منابع «جی» و «پی» نمی‌توانند به‌عنوان روایت‌های جداگانه ظاهر شوند و به هم آمیخته شده‌اند. به همین ترتیب، داستان بلای خون (خروج ۷:۱۴–۲۴) دو روایت درهم‌تنیده دارد که در یکی از آن‌ها (جی) موسی شخصیت اصلی است و خون فقط رود نیل را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بلای اصلی مرگ ماهی‌ها است (آیات ۱۷–۱۸). در همین داستان، روایت منبع «پی» نیز اضافه شده که هارون هم در آن ظاهر می‌شود
«پی» نیز اضافه شده که هارون هم در آن ظاهر می‌شود و خون تمام آب مصر را آلوده می‌کند (آیات ۱۹ و ۲۴). علاوه بر روایت‌ها، احکام تورات هم یکپارچه نیستند. به عنوان مثال، قوانین مربوط به بردگان عبرانی یا اسرائیلی در خروج ۲۱:۱–۶، لاویان ۲۵:۳۹–۴۶ و تثنیه ۱۵:۱۲–۱۸ یافت می‌شوند. این احکام را نمی‌توان به نحوی ساده با هم سازگار کرد زیرا سه مفهوم متفاوت از بردگی در پشت آن‌ها نهفته است. مهم‌ترین مسئله آنجاست که سفر خروج بین رفتار با بردگان مرد و زن تمایز قائل می‌شود، ولی سفر تثنیه می‌گوید باید با هر دو به یک شکل رفتار
سفر تثنیه می‌گوید باید با هر دو به یک شکل رفتار شود. خروج و تثنیه هر دو می‌گویند برده‌ای که ارباب خود را دوست داشته باشد می‌تواند تصمیم بگیرد «تا پایان عمر» (خروج ۲۱:۶) یا «همیشه» (تثنیه ۱۵:۱۷) برده بماند، اما لاویان ۲۵ اصرار می‌ورزد باید با بردگان «مانند کارگران اجاره‌ای یا قراردادی» رفتار کرد و آن‌ها فقط تا «سال یوبیل» (آیهٔ ۴۰) می‌توانند بندگی کنند. این منابع بر اساس دیدگاهشان به خدا و دین هم قابل تشخیص هستند؛ منبع «جی» خدای انسان‌واری دارد که به آدمیان نزدیک است؛ مثلاً در پیدایش ۲:۴–۳:۲۴ آمده که «یهوه
نزدیک است؛ مثلاً در پیدایش ۲:۴–۳:۲۴ آمده که «یهوه الوهیم در باغ قدم می‌زد» (۳:۸) و گفته است که «یهوه الوهیم لباس‌هایی از پوست برای مرد و همسرش ساخت و آن‌ها را پوشاند» (۳:۲۱). از طرف دیگر، در «ای» خدا از مردم فاصله بیشتری دارد و معمولاً از طریق رؤیاها یا واسطه‌هایی مانند فرستادگان آسمانی و انبیا با آن‌ها ارتباط برقرار می‌کند. منبع «پی» تمرکز قوی بر خانواده کاهنانِ نسل هارون که بر نظام مذهبی مبتنی بر معبد نظارت می‌کنند، دارد و تأکید منبع «دی» بر این است که خدا قابل رؤیت نیست. «دی» به‌طور منحصربه‌فردی اصرار
قابل رؤیت نیست. «دی» به‌طور منحصربه‌فردی اصرار دارد که خدا به‌طور جسمانی در معبد یا میشکان ساکن نیست؛ بلکه معبد «مکانی است که یهوه خدای شما به عنوان مکان اقامت نام خود برمی‌گزیند» (تثنیه ۱۲:۱۱). دربارهٔ زمان شکل‌گیری این چهار منبع، پژوهشگران کتاب مقدس در اواخر قرن بیستم، «جی» را قدیمی‌ترین منبع می‌یافتند که اغلب به دوران پادشاهی متحدهٔ اسرائیل در زمان داوود و سلیمان در قرن دهم ق‌م نسبت داده می‌شد. پس از آن «ای» قرار داشت که غالباً با پادشاهی شمالی اسرائیل پیوند داده می‌شد. «دی» را مرتبط با اصلاحات شاه
پیوند داده می‌شد. «دی» را مرتبط با اصلاحات شاه یوشیا از مملکت یهودا در اواخر قرن هفتم و «پی» را منبعی از دورهٔ تبعید به بابل در قرن ششم می‌دانستند. امروزه تردیدهایی در این زمینه به وجود آمده است، خاصه در مورد موجودیت داوود و اصلاحات یوشیا، و در مورد ترتیب نسبی و تاریخ تألیف این منابع بحث‌هایی در جریان است. وجود «ای» به عنوان یک منبع کامل نیز زیر سؤال قرار گرفته است، به ویژه به این دلیل که تمایز «ای» از «جی» پس از آغاز داستان خروج از مصر بسیار دشوار است؛ بنابراین، بسیاری از دانشوران اکنون از «جی ای» (JE) به
بسیاری از دانشوران اکنون از «جی ای» (JE) به عنوان یک منبع روایی اولیه صحبت می‌کنند که سنت‌های متنوعی را در بر می‌گیرد. دیگر دانشوران فرضیهٔ مستند را کنار گذاشته‌اند و تورات را کتابی می‌یابند که طی یک دورهٔ طولانی در اثر الحاقات متعدد به یک متن اولیه، شاخ و برگ گرفته و گسترش پیدا کرده است. اکثر پژوهشگرانی که همچنان فرضیه مستند را قبول دارند دیگر این چهار منبع را اثر یک نویسنده واحد در یک زمان خاص نمی‌بینند، بلکه هرکدام را محصول گروه یا «مکتب» به خصوصی در طول مدت زمان طولانی می‌یابند. به هر روی، با وجود
طول مدت زمان طولانی می‌یابند. به هر روی، با وجود اینکه دیگر اجماعی میان محققان وجود ندارد، آنان همچنان در مورد تضادهای درونی تورات هم‌قول هستند. روشن نیست این منابع مختلف که اکنون تورات را تشکیل می‌دهند، در چه روندی یکی شدند تا کتاب واحدی به عنوان تورات را به وجود آورند. برخی از محققان بر این باورند که تورات توسط عزرا بر اساس درخواست مقامات ایرانی گردآوری شده است تا نقش قانون یهودی در شاهنشاهی هخامنشی را داشته باشد. اما این نظریه در شواهد موجود تأیید نشده است. اکثر محققان فرض را بر این می‌گذارند که یک
است. اکثر محققان فرض را بر این می‌گذارند که یک ویراستار یا مجموعه‌ای از ویراستاران یا تدوینگران منابع مختلف را—شاید در چندین مرحله—در طول مدت مدیدی ترکیب کرده‌اند. البته همهٔ منابع، روایت‌ها و احکام اسرائیل باستان به عنوان بخشی از تورات گردآوری و تدوین نشده‌اند و حجم وسیعی از آن‌ها امروزه دیگر در دسترس نیستند. خود تورات گاهی به منابع دیگری ارجاع می‌دهد (به عنوان مثال، اعداد ۲۱:۱۴٬۲۷، به «کتاب جنگ‌های خدا» ارجاع می‌دهد که امروزه در دسترس نیست) و روایاتی دربارهٔ خلقت و تاریخ اولیهٔ اسرائیل که در تورات یافت
خلقت و تاریخ اولیهٔ اسرائیل که در تورات یافت نمی‌شوند، در کتاب‌های انبیاء (به عنوان مثال، اشعیا ۵۱:۹) روایت/یاد شده‌اند. بدون دسترسی مستقیم به این متون و سنت‌های از دست رفته، نمی‌توان به‌طور دقیق توضیح داد که ویراستار(ها) چگونه و چرا اینگونه عمل کرده‌اند. البته بایستی توجه داشت نگارندگان تورات، مانند دیگر ویرایش ویراستاران باستانی، به ایجاد یک دیدگاه صرفاً منسجم و منفرد علاقه نداشتند، بلکه می‌خواستند مجموعه‌ای از روایات و دیدگاه‌ها را حفظ کنند. نگارش تورات به احتمال زیاد در دوران تبعید در بابل (۵۸۶–۵۳۸ قبل
احتمال زیاد در دوران تبعید در بابل (۵۸۶–۵۳۸ قبل از میلاد) یا اندکی پس از آن در اوایل دورهٔ هخامنشی به پایان رسیده است؛ نتیجه، کتابی بسیار طولانی است که آنچه تصور می‌شد دورهٔ شکل‌گیری اسرائیل است—از خلقت جهان تا مرگ موسی—را در بر می‌گیرد. شاید داستان‌های آدم تا پایان طوفان نوح به عنوان نوعی مقدمه برای برگزیدن ابراهیم گنجانده شده باشند تا توضیح دهند چرا خدا ضروری یافت که ملت به خصوصی — اسرائیل — را برگزیند. نگارش هیچ اثر دیگری در خاورمیانهٔ باستان به اندازهٔ تورات به طول نیانجامیده است. محتوا. داستان تورات
تورات به طول نیانجامیده است. محتوا. داستان تورات به صورت تاریخِ خطی روایت شده است؛ از ابتدایی‌ترین زمان آغاز می‌شود و از پیدایشِ زمینِ قابل سکونت تا زمانی که بنی اسرائیل در آستانهٔ ورود به سرزمینی هستند که خدا به آنان وعده داده را در بر می‌گیرد. مجموعهٔ شریعتی که از طریق موسی به آن‌ها اعطا شده است، همه در این جریان رویدادهای روایی قرار گرفته‌اند و مجموعه‌ای انتزاعی یا نظری از احکام فقهی نیستند. تورات منبعی غنی از درام، جزئیات روایی، شخصیت‌های قابل توجه و تعاملات شگفت‌آور با خدایی است که از آن‌ها حمایت
و تعاملات شگفت‌آور با خدایی است که از آن‌ها حمایت می‌کند. این کتاب پایه و اساس برای تاریخ بعدی اسرائیل را می‌نهد که در کتب انبیاء بیان شده است. این پنج کتاب، به این نام‌ها معروفند: پیدایش. سِفر پیدایش در عبری בראשית نامیده می‌شود که به معنای «در آغاز» است. «در آغاز» نخستین واژگان خود کتاب هستند. اینگونه نامگذاری در خاورمیانهٔ باستان رایج بوده است؛ مثلاً "انوما الیش"، افسانهٔ آفرینش بین‌النهرینی، نامش را از اولین لغات متنش دارد. «پیدایش» (جنسیس در یونانی) نام مسیحی این کتاب است که ترجمهٔ لغت عبری «طوله دوت»
مسیحی این کتاب است که ترجمهٔ لغت عبری «طوله دوت» به معنای «داستان» یا «ثبت» است. با این حال، نامگذاری کتاب بدین عنوان ریشهٔ مسیحی ندارد، چراکه ترجمهٔ یونانی هفتادگانی تَنَخ هم کتاب را پیدایش نام داده است. «سِفر پیدایش» واقعاً دربارهٔ پیدایش است: پیدایش جهان، پیدایش فرهنگ و پیدایش قوم اسرائیل. پژوهش‌های دو قرن اخیر دانشوران را بدان نتیجه رسانده که نگارش سفر پیدایش قرن‌ها به طول انجامیده است و با استفاده از مطالب شفاهی و مکتوب تألیف شده است. ردپای این مطالب شفاهی را می‌توان در داستان‌های تکراری که در پیدایش
را می‌توان در داستان‌های تکراری که در پیدایش وجود دارد (مثلا اتفاقات یکسانی که برای ساره همسر ابراهیم (در ۲۰:۱–۱۸ و ۲۱:۲۲–۳۴) و ربه‌کا همسر اسحاق (در ۲۶:۶–۳۳) در منطقه یکسانی روی می‌دهد) مشاهده کرد. سفر پیدایش با دو داستان آفرینش آغاز می‌شود. اولی به خلقت جهان در شش روز می‌پردازد. در روز نخست، خدا نور را آفرید و آن را از تاریکی جدا کرد. در روز دوّم، او آسمانی آفرید تا آب‌های بالا را از آب‌های پایین جدا سازد. در روز سوّم، خدا آب‌های پایین را گرد هم آورد تا خشکی پدیدار شود و گیاهان را بیافریند. در روز چهارم،
پدیدار شود و گیاهان را بیافریند. در روز چهارم، خدا خورشید، ماه و ستارگان را در آسمان نهاد تا نشانه‌ای باشند از روزها، فصل‌ها و سال‌ها. در روز پنجم، ماهیان را برای آب‌ها و پرندگان را برای آسمان آفرید. در روز ششم، احشام، حیوانات وحشی و سرانجام مرد و زن را در صورت خویش آفرید تا بر محلوقات فرمانروایی کنند. خدا دید که آفرینش او نیکوست. سپس داستان دوم—آدم و حوا—روایت شده که قصه‌ای زمینی‌تر است. اینان در باغ عدن زندگی می‌کردند و نگهبان باغ بودند، اما پس از نافرمانی از خدا با خوردن میوهٔ ممنوع از درخت معرفت نیک و
از خدا با خوردن میوهٔ ممنوع از درخت معرفت نیک و بد، بینا شدند. پس خدا که می‌ترسید که از میوهٔ درخت حیات هم بخورند و جاویدان شوند، اخراجشان کرد. آدم و حوا در زمین صاحب دو فرزند به نام‌های قائن و هابیل شدند. قائن، هابیل را کشت و خدا محکومش کرد تا سرگردان شود. آدم و حوا پسر دیگری به نام شیث داشتند که نوح از نسل او بود. در زمان نوح، فساد انسان‌ها و نفیلیم‌ها که از آمیزش پسران خدا و دختران آدمیان به وجود آمده بودند، فراگیر شد و خدا تصمیم گرفت زمین را با طوفانی از بین ببرد. با این حال، نوح نزد خدا مقبول افتاد،
از بین ببرد. با این حال، نوح نزد خدا مقبول افتاد، زیرا مرد درستکاری بود که با ایمان با خدا قدم می‌زد؛ بنابراین خدا به او گفت تا کشتی بسازد تا خودش، همسرش، سه پسرش سام، حام و یافث و همسران آن‌ها را نجات دهد. خدا همچنین به نوح دستور داد تا تعدادی از همهٔ موجودات زنده را نیز به کشتی ببرد تا حفظشان کند. خدا دریچه‌های آسمان را باز کرد و طوفانی فرستاد که همهٔ زمین را پوشاند، اما نوح و خانواده‌اش و موجودات با او در کشتی در امان بودند. پس از مدتی آب طوفان کاملاً فرو نشست، بنابراین خدا به نوح و خانواده‌اش و موجودات
نشست، بنابراین خدا به نوح و خانواده‌اش و موجودات دستور داد تا از کشتی خارج شوند و دوباره زمین را پر کنند. نوح مذبحی ساخت و قربانی کرد. خدا عهد بست دیگر هرگز به خاطر انسان، زمین را نفرین نکند و موجودات زنده را با طوفان از بین نبرد. خدا کمانِ خود (رنگین‌کمان) را در آسمان قرار داد تا عهدش با نوح را فراموش نکند. بعد از طوفان، فرزندان نوح در زمین زیاد شدند و زبانی مشترک داشتند. آن‌ها در شنعار ساکن شدند و با غرور به ساختن شهری و برجی پرداختند تا به آسمان برسد، نامی برای خود پیدا کنند و در زمین پراکنده نشوند. خدا
برای خود پیدا کنند و در زمین پراکنده نشوند. خدا دید اگر آدمیان همه به یک زبان باشند، کسی جلودارشان نخواهد بود، پس پایین آمد و زبان آن‌ها را درهم ریخت تا به گروه‌های جدا تقسیمشان کند. انسان‌ها دیگر نتوانستند یکدیگر را بفهمند و این باعث متوقف شدن ساختن شهرشان شد. در نسل‌های بعد، خدا ابرام (ابراهیمِ آینده) را بخواند تا از حران به ارض موعود در کنعان سفر کند و وعده داد فرزندان او را ملت کثیری خواهد کرد. ابرام، همسرش سارای که خواهرش هم بود، و برادرزاده‌اش لوط به کنعان رسیدند، اما بعداً به علت درگیری بین
لوط به کنعان رسیدند، اما بعداً به علت درگیری بین چوپانانشان، ابرام و لوط از هم جدا شدند. لوط به سدوم رفت و در همه حملهٔ پادشاهان شرقی اسیر شد. ابرام برای نجاتش لشکر کشید و شاهان شرقی را شکست داد. پیروزی نظامی ابرام منجر به این شد که توسط ملکی‌صدق شاه شلیم (اورشلیم) برکت داده شود. ابرام در سفرش به مصر سارای را خواهر خود معرفی کرد. فرعون سارای را به زنی گرفت و بابتش ثروت عظیمی به ابرام داد. خدا به طرز معجزه‌آسایی سارای را به ابرام بازگرداند. او دوباره با ابرام و سارای عهد بست و نامشان را به ابراهیم و ساره
و سارای عهد بست و نامشان را به ابراهیم و ساره تغییر داد. ابراهیم و ساره تا این زمان که قریب به صد ساله بودند، با وجود وعدهٔ خدا فرزندی نداشتند. خدا و دو موجود الهی دیگر به مهمانی به ابراهیم رفتند و به او خبر دادند که ساره با وجود سن بالایش پسری به دنیا خواهد آورد که به نام اسحاق خوانده خواهد شد. سال‌ها بعد به دستور خدا، ابراهیم اسحاق را به کوه موریا برد تا قربانی‌اش کند، اما خدا مانعش شد و به جای اسحاق، قوچی را برای قربانی فرستاد. ساره درگذشت و ابراهیم با همسر دیگرش شش پسر دیگر را تا سن ۱۷۵ سالگی به دنیا
همسر دیگرش شش پسر دیگر را تا سن ۱۷۵ سالگی به دنیا آورد. اسحاق با ربه‌کا ازدواج کرد که پس از ۲۰ سال بی فرزندی، صاحب دو پسر دوقلو به نام‌های عیسو و یعقوب شدند. یعقوب، اسحاقِ پیر و نابینا را فریب داد و برکت و حق نخست‌زادگیِ عیسو را دزدید که باعث نفرت عیسو از او شد. یعقوب برای فرار از خشم برادرش به بین‌النهرین گریخت. آنجا برای دایی خود لابان کار و با دختران او لیه و راحیل ازدواج کرد. یعقوب از زنان و کنیزانش ۱۲ پسر داشت که نیاکان ۱۲ سبط اسرائیل شدند. یعقوب که نامش بعد از شکست دادن خدا در کُشتی به اسرائیل تغییر
بعد از شکست دادن خدا در کُشتی به اسرائیل تغییر یافته بود، در اواخر عمر با عیسو آشتی کرد. یوسف فرزند محبوب یعقوب بود و برادران بزرگ‌ترش به دلیل حسادت در چاهی انداخته، به بردگی فروختند. یوسف سرانجام به خدمت اربابی مصری به نام پوتیفار درآمد اما وقتی که زن پوتیفار او را متهم کرد قصد تجاوز به او را داشته، یوسف زندانی گردید. او با تعبیر خواب‌های فرعون از زندان آزاد شد. یوسف خبر از وقوع قحطی در آینده داد و فرعون که او را مرد خردمندی یافته بود، مأمور مبارزه با قحطی‌اش کرد. بدین ترتیب یوسف در مصر قدرت یافت. به دلیل
کرد. بدین ترتیب یوسف در مصر قدرت یافت. به دلیل قحطی، برادران یوسف برای تهیهٔ مایحتاجشان به مصر رفتند و یوسف را که پیش‌رویشان قرار گرفت نشناختند. سرانجام یوسف خود را به آنها معرفی نمود و تمام خانواده یعقوب را به مصر برد تا در بهترین نقطهٔ مصر ساکن شوند. یعقوب (اسرائیل) پیش از مرگش در مصر، فرزندان یوسف یعنی افرایم و مناسه (اجداد طوایفی که در پادشاهی اسرائیل بیشترین قدرت را داشتند) را در جایگاه پسران خود قرار داد. یوسف پیش از مرگش به بنی اسرائیل یادآوری کرد که خدا اسرائیلیان را به کنعان بازمی‌گرداند و از
که خدا اسرائیلیان را به کنعان بازمی‌گرداند و از ایشان خواست هنگام ترک مصر استخوان‌های او را نیز به ارض موعود ببرند. یوسف در سن ۱۱۰ سالگی در مصر مرد. خروج. سفر خروج با ذکر نام پسران یعقوب (اسرائیل) آغاز می‌شود که در زمان قحطی در پی برادرشان یوسف به مصر رفته بودند. کتاب روایت می‌کند که با گذشت زمان، رونق زندگی بنی اسرائیل در مصر چنان شد که رشک و رنجش مصریان را در پی داشت و ایشان عبرانیان را به بردگی کشیدند. فرعون برای کاهش جمعیت بنی اسرائیل دستور داد فرزندان ذکور آنان را بکشند. موسی یک اسرائیلی بود که مادرش
ذکور آنان را بکشند. موسی یک اسرائیلی بود که مادرش یوکابد برای نجاتش در سبدی در نیل قرارش داد. سبد توسط دختر فرعون پیدا شد و او موسی را به عنوان فرزندخواندهٔ خویش به خانواده سلطنتی برد. در بزرگسالی، موسی پس از کشتن یک مصری برای دفاع از یک بردهٔ عبرانی، از مصر فرار کرد و در سرزمین مدین پناه گرفت. آنجا او با صفورا، دختر یترون کاهن مدین ازدواج کرد. سال‌ها بعد، خدایی به نام یهوه در بوته‌ای سوزان که آتش نمی‌گرفت در کوه حوریب بر موسی ظاهر شد و به او دستور داد تا به مصر رود و به فرعون بگوید که بنی اسرائیل را از
به مصر رود و به فرعون بگوید که بنی اسرائیل را از بردگی آزاد کند. موسی ابتدا تمایلی نداشت اما یهوه راضی‌اش کرد. پس به همراه برادرش هارون به قصر فرعون رفت اما فرعون از پذیرش درخواست او امتناع و کار را بر بردگان عبرانی سخت‌تر کرد. لذا یهوه ده بلا به عنوان نشانهٔ قدرت خویش بر مصر نازل کرد و فرعون سرانجام اجازه داد تا بنی اسرائیل به بیابان بروند و به خدایشان قربانی تقدیم کنند. بنی اسرائیل مصر را ترک کردند اما فرعون دوباره نظرش را تغییر داد و ایشان را تعقیب کرد و بین دریا و خشکی محاصره‌شان کرد. اما موسی عصای خود
بین دریا و خشکی محاصره‌شان کرد. اما موسی عصای خود را بر دریا کشید و خدا آب‌ها را شکافت تا بنی اسرائیل بتوانند عبور کنند. هنگامی که مصریان به دنبال آنان رفتند، آب‌ها فرو ریختند و لشکریان فرعون را غرق کردند بنی اسرائیل با موسیقی و رقص با آوازخوانی میریام، خواهر موسی، پیروزی یهوه بر مصر را جشن گرفتند. بنی اسرائیل راهی کوه سینا شدند تا آنجا با خدا ملاقات کنند. در راه از گرسنگی شکایت کردند و خدا برایشان مَنَ و بلدرچین فراهم کرد تا بخورند. وقتی بنی اسرائیل تشنه شدند، آب از صخره‌ای در حوریب بیرون کشیده شد. جنگی
شدند، آب از صخره‌ای در حوریب بیرون کشیده شد. جنگی بین اسرائیل و عمالقه درمی‌گیرد و موسی با عصایش و درحالی که هارون و حور دستانش را بالا نگه داشته‌اند تا خسته نشود، پیروزی را برای اسرائیل می‌آورد. سه ماه پس از خروج از مصر، بنی اسرائیل در کوه سینا اردو زدند. آنجا یهوه ده فرمان را که روی لوح‌های سنگی حک شده بود به موسی داد. بنی اسرائیل موافقت کردند با پیروی از قوانین خدا عهد ببندند و ملت مقدس او باشند. ملاقات موسی با خدا در بالای کوه ۴۰ روز و شب به طول می‌انجامد. چون غیبتش طولانی می‌شود، بنی اسرائیل تصور
چون غیبتش طولانی می‌شود، بنی اسرائیل تصور می‌کنند ارتباطشان با آن خدا را از دست داده‌اند و از هارون جانشینی طلب می‌کنند. هارون با زیورآلات بنی اسرائیل گوساله‌ای طلایی می‌سازد. موسی وقتی بازمی‌گردد خشمگین می‌شود و لوح‌های سنگی تورات را خرد می‌کند. موسی هارون را سرزنش و کسانی که در بت‌پرستی دست داشتند را مجازات می‌کند و از خدا می‌خواهد دیگران را ببخشد. خدا دستور می‌دهد که تا با کمک بنی اسرائیل برایش خیمه‌ای ساخته شود تا آنجا مسکن گزیند. سفر خروج با بیان اینکه ساخت خیمه/میشکان به پایان رسیده بود و خدا در آن
ساخت خیمه/میشکان به پایان رسیده بود و خدا در آن ساکن شده بود و تمام بنی اسرائیل او را می‌دیدند به پایان می‌رسد. لاویان. عمدهٔ مطالب سفر لاویان به احکام، آیین‌ها و وظایف کاهنان اسرائیل که از سبط لاوی—خاصه فرزندان هارون—هستند می‌پردازد. باب‌های ۱ تا ۷ جزئیات مراسم گوناگون قربانی و هدایا به خدا را شرح می‌دهند. تقدیم قربانی‌های صلح، سوختنی، غلات، گناه، مجازات، تقدیس و تنصیب هر کدام مواد، روش و اهداف خاصی برای کفاره گناهان و ابراز سپاسگزاری دارند. احکامی نیز دربارهٔ قربانی‌های کاهن اعظم، خانوادهٔ او و کلّ قوم
قربانی‌های کاهن اعظم، خانوادهٔ او و کلّ قوم اسرائیل وجود دارد. باب‌های ۸ تا ۱۰ به تنصیب هارون و پسرانش به عنوان نخستین کاهنان اسرائیل اختصاص دارد. موسی هارون، پسرانش و نوادگانشان از طایفهٔ لاوی را با قربانی‌ها، جامه‌های خاص و مراسم مسح‌کردن تقدیس می‌کند. هارون در ردای اولین کاهن اعظم اسرائیل، نخستین قربانی‌ها را تقدیم می‌کند. دو تن از پسران هارون—ناداب و ابیهو—به دلیل آتش نامجاز تقدیم شده به خدا سوزانده و کشته می‌شوند. پس از آن قوانینی دربارهٔ رفتار کاهن و سوگواری ذکر می‌شود. باب‌های ۱۱ تا ۱۵ شامل قوانین
سوگواری ذکر می‌شود. باب‌های ۱۱ تا ۱۵ شامل قوانین مذهبی در زمینه طهارت آیینی است. محدودیت‌های غذایی با جزئیات زیاد حیوانات پاک و ناپاک را از هم جدا می‌سازد. زایمان، بیماری‌های پوستی، ترشّحات و خونریزی‌های بدن مانند قاعدگی و آمیزش جنسی دستورالعمل‌هایی برای طهارت آیینی از طریق شستشو، قربانی‌ها، دوره‌های قرنطینه و غیره دارند. باب‌های ۱۶ و ۱۷ بر یوم‌کیپور (روز کفاره) به عنوان آیینی برای توبهٔ قوم اسرائیل از گناه تمرکز دارد؛ هارون یک‌بار در سال برای تطهیر خود، کاهنان، معبد و کلّ بنی‌اسرائیل وارد اقدس الاقداس
کاهنان، معبد و کلّ بنی‌اسرائیل وارد اقدس الاقداس شده، از طریق خون قربانی، مراسم بز طلیعه و قربانی‌های سوختنی، تطهیر را انجام می‌دهد. پس از آن، قوانینی در مورد منع قربانی و مصرف خون آمده است. باب‌های ۱۸ تا ۲۰ به جزئیات احکام اخلاقی و اعمال ممنوعه می‌پردازد: زنا با محارم، زنا، قربانی‌کردن کودکان، اعمال همجنس‌آمیز مردانه و رابطهٔ جنسی با حیوان؛ انواع اعمال جنسی در زمان عادت ماهیانه؛ ترازوهای عادلانه، پیمانه‌ها و پاداش‌های منصفانه؛ فالگیران و طالع‌بینان؛ کفرگویی، نفرین کردن والدین، زنا، زنای با محارم، رابطهٔ
نفرین کردن والدین، زنا، زنای با محارم، رابطهٔ جنسی مردان با یکدیگر و آمیزش با حیوانات مجازات اعدام دارند. باب‌های ۲۱ و ۲۲ به الزامات ویژه کاهنان اختصاص دارد: سوگواری، ازدواج، قداست، کمال جسمانی و غیره. طهارت آیینی حتّی شامل غذای آنها نیز می‌شود. باب‌های ۲۳ تا ۲۵ به جشن‌ها و رویدادهای تقویم مذهبی اختصاص دارد: استراحت هفتگی شبات و مقرّرات آن؛ پسح و عید فَطیر؛ عید اول برداشت و پنطیکاست؛ روش هشانا؛ یوم‌کیپور؛ سوکوت؛ سال‌های شبات و سال یوبیل برای استراحت زمین و آزاد کردن بردگان. باب ۲۶ به برکات اطاعت از عهد
و آزاد کردن بردگان. باب ۲۶ به برکات اطاعت از عهد اسرائیل با خدا و مجازات‌ها برای سرپیچی از آن — که تا تخریب کشور، غارت و حملهٔ دشمن، قحطی، پراکندگی و تبعید نیز می‌رسد — پرداخته است . باب ۲۷ و پایانی نیز احکام و روال نذورات، عشر و هدایای به خدا را پوشش می‌دهد. اعداد. سفر اعداد نام خود را از سرشماری قوم اسرائیل گرفته است، رویدادی کلیدی که آغازگر کتاب است. پس از تکمیل ساخت میشکان، خدا به موسی فرمان می‌دهد تا از همهٔ مردان اسرائیلی بالای بیست سال بر حسب خانه‌های اجدادی آن‌ها سرشماری و آن‌ها را بر اساس اسباط
اجدادی آن‌ها سرشماری و آن‌ها را بر اساس اسباط ثبت کند تا تعداد مردان جنگی مشخص شود. لاویان جداگانه شمارش می‌شوند. اسرائیلیان با هدایت تابوت عهد از سینا به راه افتادند. جزئیات پیمایش مسیر و محل اسباط اطراف خیمهٔ خدا به جزئیات شرح شده است. قوم در گوش خدا سخنان بد می‌گویند و وقتی خدا آن را می‌شنود، آتشی می‌فرستد تا حومهٔ اردو بسوزد. موسی برای آن‌ها شفاعت می‌کند و آتش خاموش می‌شود. قدرت موسی توسط هارون و میریام، خواهر و برادرش، زیر سؤال می‌رود. اینان از ازدواج موسی با زن حبشی گله دارند. اما خدا طرف موسی را
موسی با زن حبشی گله دارند. اما خدا طرف موسی را می‌گیرد و می‌گوید من با موسی به‌طور مستقیم دیدار می‌کنم، نه از طریق خواب و رؤیا. هارون و میریام مجازات می‌شوند.. موسی دوازده جاسوس را برای سرکشی در ارض موعود/کنعان می‌فرستد، اما ده نفرشان گزارش رعب‌آوری از دشمنان قدرتمندی که آنجایند می‌دهند و وحشت در دل قوم رخنه می‌کند. این خدا را خوش نمی‌آید و به عنوان مجازات، محکومشان می‌کند تا چهل سال در بیابان سرگردان باشند تا نسل فعلی بمیرد. فقط به کالب و یوشع که گزارش نویدبخشی آورده بودند اجازه می‌دهد تا زنده به سرزمین
آورده بودند اجازه می‌دهد تا زنده به سرزمین موعود وارد شوند. احکام اسرائیل در مورد قربانی کردن، نذرها، طهارت، محاکمه حسادت، نذیر، برکت کاهنی، نذورات، ارث و میراث، پسح، ترک سینا، شکایت، تخطی از شبات و شورش علیه موسی در باب‌های ۵–۱۷ شرح داده شده‌اند. هارون پیش از ورود به ارض موعود می‌میرد و موسی به دستور خدا کهانت را به فرزندش الغازار می‌دهد. عراد، از ملوک کنعانی، به اسرائیل حمله می‌کند و شکست می‌خورد. در طول سرگردانی در بیابان، قوم از کمبود غذا و آب به خدا و موسی شکایت می‌برند که خشم خدا را برمی‌انگیزد. او
موسی شکایت می‌برند که خشم خدا را برمی‌انگیزد. او مارهای آتشین به میان ایشان می‌فرستد. موسی برای علاج نیش خوردگان شفاعت می‌کند و مارهای برنجی بر می‌خیزاند تا نجاتشان دهد. وقتی به موأب نزدیک شدند، بالاکِ پادشاه سعی کرد بلعم را به نفرین کردن اسرائیل وادارد، اما او در عوض اسرائیل را برکت می‌دهد. سرشماری از نسل جدید انجام می‌شود. قوانین مربوط به ارث، جانشینی رهبری، پیشکش‌های خاص و نذرها مشخص می‌شود. نبردهای با مدینیان در باب ۳۱ آمده است. اسباط رئوبن و جاد درخواست می‌کنند تا در شرق اردن ساکن شوند و موسی پس از
می‌کنند تا در شرق اردن ساکن شوند و موسی پس از قول گرفتن از آنان مبنی بر کمک به فتح کنعان، اجازه می‌دهد. در پایان کتاب مناطق کنعان برای اسباط مختلف مشخص می‌شود. تثنیه. روایت سفر تثنیه زمانی که قوم اسرائیل در دشت‌های موأب اردو زده‌اند و سرانجام آمادهٔ ورود به ارض موعود هستند، آغاز می‌شود. ورود به کنعان اوج داستانی است که با وعدهٔ خدا به نیاکان اسرائیل در سفر پیدایش آغاز شده بود، اما بردگی در مصر و سرگردانی در بیابان به تعویقش انداخته بود. در آغاز تثنیه، موسی که مرگش نزدیک است، رشتهٔ روایت داستان را می‌گسلد
که مرگش نزدیک است، رشتهٔ روایت داستان را می‌گسلد تا سه سخنرانی (۱:۶–۴:۴۰؛ ۵:۱–۲۸:۶۸؛ ۲۹:۲–۳۰:۲۰) که در واقع وداعش با بنی اسرائیل هستند را ایراد کند. در باب‌های ۱ تا ۴، موسی آنچه بر اسرائیل گذشته بود و توزیع زمین بین ۱۲ سبط را تکرار می‌کند. او به قوم عهدی که خدا با پدرانشان ابراهیم، اسحاق و یعقوب بسته است و چگونه پس از شنیدن رنج‌های ایشان در مصر، خدا آن‌ها را با نشانه‌ها و عجایب بیرون آورد را یادآوری می‌کند. باب‌های ۵ تا ۲۶ حاوی سخنان موسی است که به بنی اسرائیل فرمان می‌دهد از شریعت خدا اطاعت کنند. این شامل
فرمان می‌دهد از شریعت خدا اطاعت کنند. این شامل ده فرمانی است که خدا مستقیماً به قوم در کوه حوریب (در سایر بخش‌های تورات: کوه سینا) اعلام کرده بود. او از قوم می‌خواهد سوگند بخورند ترکیب شریعت و آموزه‌های فقهی را به عنوان مکمل پیمان پیشین با خدا محسوب کنند. در باب‌های بعدی، موسی قوانین آیینی، اخلاقی و مدنی مختلفی در مورد عبادت صحیح، مصرف غذا، ارث بردن زمین، حکومت، هنجارهای اجتماعی و عدالت صادر می‌کند. در باب ۲۷، موسی و مشایخ بنی اسرائیل دستور می‌دهند که پس از ورود قوم به کنعان، مذبحی برای خدا ساخته و بر
از ورود قوم به کنعان، مذبحی برای خدا ساخته و بر رعایت شریعت صحه گذاشته شود. باب ۲۸ برکات گسترده‌ای را که در انتظار اطاعت از قوانین خداست و همچنین مجازات‌ها برای نافرمانی را بیان می‌کند. موسی در سخنرانی دوم خود در باب‌های ۲۹–۳۰ از نسل جدید اسرائیل می‌خواهد که با تمام قلب خدا را جویند و از شریعت هنگام ورود به ارض موعود اطاعت کنند، مبادا آن مجازات‌ها در حقشان روا داشته شود. او آسمان و زمین را برای حفظ عهد گواه می‌گیرد و عهد را انتخابی بین زندگی و رفاه در مقابل مرگ و سختی می‌نمایاند. پس از پایان این سخنرانی‌ها
مرگ و سختی می‌نمایاند. پس از پایان این سخنرانی‌ها و ضمیمهٔ پایانی (باب‌های ۳۱ تا ۳۴) است که خط اصلی داستان از سر گرفته و ورود قوم اسرائیل به کنعان در کتاب‌های یوشع و داوران روایت می‌شود. این باب‌ها شرح انتقال رهبری از موسی به یوشع، خواندن سرودی دربارهٔ فراموش نکردن خدا در آینده و اعطای برکت نهایی به هر سبط قبل از مرگ موسی را به تصویر می‌کشد. موسی به دلیل گناهانش اجازهٔ ورود به ارض موعود را پیدا نمی‌کند و کتاب با مرگ او پس از آن که خدا سرزمین را بالای کوه نشانش داد به پایان می‌رسد. تدوین. پیدایش. دویست و
نشانش داد به پایان می‌رسد. تدوین. پیدایش. دویست و پنجاه سال پژوهش تاریخی بر سفر پیدایش نشان داده که این کتاب در طول قرن‌های متمادی با استفاده از مطالب شفاهی و مکتوب جمع‌آوری شده است. اکثر محققان معتقدند قدیمی‌ترین متونی که اکنون در سفر پیدایش موجود هستند، اثر نویسندگانی در پادشاهی‌های اولیه یهودا و اسرائیل بوده است. با این حال، بخش‌های مهمی از کتاب تنها پس از سقوط پادشاهی در سال ۵۸۶ ق‌م و زمانی که رهبران یهودی در تبعید در بابل زندگی می‌کردند، نوشته شده است؛ یکی از این بخش‌ها، داستان ابراهیم است که در آن‌ها
یکی از این بخش‌ها، داستان ابراهیم است که در آن‌ها وعدهٔ ارض موعود و تبدیل فرزندان ابراهیم به ملت‌های بزرگ داده می‌شود. از طریق چنین آثار و ملحقات جدیدی نویسندگان، آثار قدیمی‌تر در مورد آفرینش و نیاکان اسرائیل را از نو نوشتند تا به یهودیان تبعیدی اطمینان بخشند که خدا آنان را نیز مانند نیاکانشان نجات خواهد داد. متاخرترین مرحلهٔ عمده در تدوین سفر پیدایش، ترکیب نوشته‌های قدیمی‌تر دربارهٔ آفرینش بشر، طوفان نوح و نیاکان اسرائیل با داستان‌های مشابه در متون کاهنان اسرائیل بوده است. احتمالاً این اتفاق در دوران پس