payamvha/North_RAG huggingface dataset:
و ارکستر است. این قطعه را بروخ از آهنگ یکی از دعاهای عبری گرفته‌است. برخی به‌خاطر همین آهنگ او را یهودی شمرده‌اند، ولی سندی در مورد یهودی‌تبار بودن او وجود ندارد. آثار. برخی از آثار او عبارتند از:
کمیته مجازات فیلمی است از علی حاتمی که در اسفند ۱۳۷۷ بر پرده سینما به نمایش درآمد. این فیلم، خلاصه قسمت‌هایی از سریال هزار دستان است که به صورت فیلم سینمایی درآمده است. این فیلم برداشتی آزاد از فعالیتهای «کمیته مجازات» در سالهای پایانی دوره قاجار است. چکیده داستان. به هنگام پادشاهی احمد شاه قاجار، ابوالفتح میرزای صحاف که به همراه همسر و فرزندش اصلان از تبریز به تهران آمده و عضو انجمن مجازات است، با جذب رضا، تفنگچی معیر الدوله، نقشه‌ای برای ترور شخصیت‌هایی را که از دیدگاه انجمن خائن به میهن هستند می‌کشند.
را که از دیدگاه انجمن خائن به میهن هستند می‌کشند. ابوالفتح همسر و فرزندش را راهی ولایت می‌کند و به دستور او اسماعیل خان، رئیس سازمان غله را که به انگلیس غله صادر کرده‌است و سبب کمبود غله و نان در کشور شده‌است، ترور می‌کند. پس از چندی، شبی رضا که در می‌خوارگی زیاده روی کرده، اسرار انجمن را نزد شعبان استخوانی فاش می‌کند و درگیری شعبان و همراهانش با او سبب می‌شود دریابد که شعبان نیز از آدمهایی است که انجمن ازشان استفاده می‌کند. ترور دوم را رضا با حضور در مجلس زنانه، هنگام سخنرانی متین السلطنه، مدیر روزنامه
زنانه، هنگام سخنرانی متین السلطنه، مدیر روزنامه عصر جدید و مخالف سرسخت انجمن مجازات انجام می‌دهد. نوبت به ترور خان مظفر، عامل اصلی استعمار در ایران مشهور به هزاردستان که می‌رسد، او با پرداخت وجهی برای کمک به انجمن جان خود را می‌خرد. ترور سوم را شعبان با کشتن کفیل شعبه تأمینات در سلمانی انجام می‌دهد. ابوالفتح به رضا خبر می‌دهد که او به دلیل فاش کردن اسرار انجمن، خود باید به دست شعبان کشته شود. ابوالفتح به دلیل همسو شدن انجمن با هزاردستان، از آن جدا می‌شود و رضا نیز با حیله‌ای شعبان و همراهانش را به ته چاه
رضا نیز با حیله‌ای شعبان و همراهانش را به ته چاه می‌فرستد و خود تهران را ترک می‌کند.
دِلتا (بزرگ Δ، کوچک δ) چهارمین حرف الفبای یونانی است. در انگلیسی با حرف D و در فارسی با حرف د برابر است. برابری عددی دلتا، عدد ۴ است.
الفبای یونانی الفبایی است که، زبان یونانی از سده نهم پیش از تولد مسیح بدان نگاشته می‌شود. این الفبا دارای ۲۴ حرف می‌باشد و یکی از کاملترین سامانه‌های الفبایی و نیز کهن‌ترین الفبایی است که هنوز نیز کاربرد دارد. در گذشته برای نشان دادن شمارگان نیز از این الفبا سود برده می‌شد ولی امروزه یونانیان از نمادهای ریاضی برای نشان دادن شماره‌ها بهره می‌برند. الفبای یونانی از الفبای فنیقی گرفته شده‌است. همچنین الفبای گوتی، سیریلیک و لاتین نیز از این الفبا گرفته شده‌اند. حتی برخی می‌انگارند که الفبای ارمنی نیز از این
حتی برخی می‌انگارند که الفبای ارمنی نیز از این الفبا به‌دست آمده. کاربرد. امروزه از الفبای یونانی در ریاضیات، فیزیک، نامگذاری‌های علمی و … بسیار استفاده می‌شود؛ مثلاً کمترین طول موج و بیشترین انرژی در بین امواج، مربوط به پرتو گاما است، یا مثلاً از حرف دلتا Δ در فیزیک برای بازه و تغییرات و اختلاف، یا در هندسه و فیزیک از حرف تتا برای بیشتر زاویه‌ها، یا از سیگما برای مجموع اعداد بین بازه‌ای از اعداد، استفاده می‌شود. یا در ریاضیات، نسبت محیط به قطر هر دایره را با حرف π که مساوی با ...۳٫۱۴۱۵ هست، نشان میدهند.
با حرف π که مساوی با ...۳٫۱۴۱۵ هست، نشان میدهند. یا از حرف ρ به عنوان نماد چگالی و مقاومت الکتریکی در فیزیک استفاده میشود. یا مثلا حرف Φ که بیشتر به عنوان نماد مجموعه تهی یا خالی در علم ریاضیات به کار می‌رود. یا از حرف Ω به عنوان نماد اهم(یکای مقاومت الکتریکی) استفاده میشود.
دریاچهٔ آرال یا دریاچهٔ خوارزم یک دریاچهٔ آب شور در آسیای میانه، میان قره‌قالپاقستان در کشور ازبکستان در جنوب و قزاقستان در شمال بود. دریای آرال میلیون‌ها سال پیش بخشی از دریای پاراتتیس بود. دریای آرال یک دریاچه اندورهیک (پرشور) بود که بین قزاقستان در شمال و ازبکستان در جنوب آن قرار داشت که در دهه ۱۹۶۰ شروع به کوچک شدن کرد و در دهه ۲۰۱۰ تا حد زیادی خشک شد. در منطقه آکتوبه و کیزیلوردا قزاقستان و منطقه خودمختار کاراکالپاکستان ازبکستان قرار داشت. این نام تقریباً از زبان‌های مغولی و ترکی به «دریای جزایر» ترجمه
از زبان‌های مغولی و ترکی به «دریای جزایر» ترجمه می‌شود، که اشاره‌ای به تعداد زیادی جزیره (بیش از ۱۱۰۰) است که زمانی در آب‌های آن پراکنده بودند. حوضه آبریز دریای آرال ازبکستان و بخش‌هایی از افغانستان، ایران، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان را در بر می‌گیرد. دریاچه آرال که قبلاً چهارمین دریاچه بزرگ جهان با مساحت ۶۸۰۰۰ کیلومتر مربع (۲۶۳۰۰ مایل مربع) بود، در دهه ۱۹۶۰ پس از منحرف شدن رودخانه‌هایی که از آن تغذیه می‌کردند توسط پروژه‌های آبیاری اتحاد جماهیر شوروی شروع به کوچک شدن کرد. تا سال ۲۰۰۷، به
شوروی شروع به کوچک شدن کرد. تا سال ۲۰۰۷، به ۱۰٪ از اندازه اصلی خود کاهش یافت و به چهار دریاچه تقسیم شد: دریای آرال شمالی، حوضه‌های شرقی و غربی دریای آرال جنوبی که زمانی بسیار بزرگتر بود، و دریاچه میانی کوچکتر بارساکلمز. تا سال ۲۰۰۹، دریاچه جنوب شرقی ناپدید شد و دریاچه جنوب غربی به یک نوار نازک در لبه غربی دریای جنوبی سابق عقب‌نشینی کرد. در سال‌های پس از آن، جریان‌های گاه‌به‌گاه آب سبب تجدید دریاچه جنوب شرقی شده است که گاهی به میزان کمی دوباره پر می‌شود. تصاویر ماهواره‌ای ناسا در اوت ۲۰۱۴ نشان داد که برای
ماهواره‌ای ناسا در اوت ۲۰۱۴ نشان داد که برای اولین بار در تاریخ مدرن حوضه شرقی دریای آرال کاملاً خشک شده است. حوضه شرقی اکنون صحرای آرالکم نامیده می‌شود. در تلاشی در قزاقستان برای نجات و دوباره پر کردن دریای آرال شمالی، سد دایک کوکارال در سال ۲۰۰۵ تکمیل شد. در سال ۲۰۰۸، سطح آب ۱۲ متر (۳۹ فوت) بالاتر از سال ۲۰۰۳ بود. از سال ۲۰۱۳، شوری کاهش یافت و ماهی‌ها دوباره به تعداد کافی برای برخی از ماهیگیری‌ها حضور داشتند. پس از بازدید از مویناک در سال ۲۰۱۱، بان کی مون، دبیرکل پیشین سازمان ملل، کوچک شدن دریای آرال را
دبیرکل پیشین سازمان ملل، کوچک شدن دریای آرال را «یکی از بدترین بلایای زیست‌محیطی سیاره» نامید. صنعت ماهیگیری منطقه که زمانی پررونق بود، ویران شده و بیکاری و مشکلات اقتصادی را به همراه داشته است. آب رودخانه سیر دریا برای آبیاری حدود دو میلیون هکتار (۵۰۰۰۰۰ هکتار) از زمین‌های کشاورزی در دره فرغانه استفاده می‌شود. منطقه دریای آرال به شدت آلوده است و به دنبال آن مشکلات بهداشت عمومی جدی است. یونسکو اسناد تاریخی مربوط به دریای آرال را به عنوان منبعی برای مطالعه تراژدی زیست‌محیطی به فهرست حافظه جهانی خود اضافه
تراژدی زیست‌محیطی به فهرست حافظه جهانی خود اضافه کرده است. پیشینه. از زمان هخامنشیان آسیای میانه را اورزمی یا خوارزمی می‌نامیدند که در پارسی نو به شکل خوارزم (زمین خوار و پست و جلگه‌ای) درآمد. نام این دریاچه در طول تاریخ، دریاچه خوارزم یا دریاچه وخش بوده است، ولی از زمانی که آسیای مرکزی زیر سلطه امپراتوری مغول‌ها و سپس روسیه قرار گرفت، نام آرال جایگزین نام تاریخی خوارزم شد. دو رود تاریخی این سرزمین، رود وخش و رود یخشاارته نیز از سده ۱۶ به بعد به آمودریا و سیردریا تغییر نام داده شد. مطالب ارائه‌شده از سوی
سیردریا تغییر نام داده شد. مطالب ارائه‌شده از سوی چژان-تسیان، بزرگ‌ترین کاشف چینی نواحی غربی آسیای میانه، مؤید وجود دریاچه‌ای بزرگ در شمال غرب چین است که بارتولد آن را دریای آرال می‌داند. زِمارْخُس، سفیر روم شرقی در دربار ترکان که در ۵۶۸ میلادی در زمان خسرو انوشیروان ساسانی، به هنگام بازگشت در منطقهٔ خوارزم از مردابی نام می‌برد که گمان می‌رود، دریاچهٔ آرال باشد. در دورهٔ پس از اسلام، نخستین کسی که به وصف این دریاچه بدون ذکر نام آن می‌پردازد، ابن رُسته و پس از او اصطخری است. ابن خرداذبه از دریای کِرْدِر یاد
او اصطخری است. ابن خرداذبه از دریای کِرْدِر یاد می‌کند که احتمالاً همان دریاچهٔ آرال باشد. اصطخری، نویسندهٔ «حدود العالم»، گردیزی و جغرافی‌نویسان پس‌تر، همگی از این دریاچه به «بُحَیْرة خوارزم» نام برده‌اند. آرال، در گذشته یکی از چهار دریاچهٔ بزرگ دنیا بود که ۶۸ هزار کیلومتر مربع وسعت داشت و حدود ۱۱۰۰ کیلومتر مکعب آب را در خود جای داده بود، اما از دههٔ ۱۹۶۰ که دولت شوروی انحراف مسیر رودخانه‌های آمودریا و سیردریا به بیابان قره‌قوم را به منظور کشاورزی آغاز کرد، این دریاچه رفته رفته کوچک شد و در سال ۱۹۸۷
کرد، این دریاچه رفته رفته کوچک شد و در سال ۱۹۸۷ میلادی به دو دریاچهٔ کوچک آرال شمالی و آرال جنوبی تقسیم شد. در سال ۲۰۰۴ مساحت آن به ۲۵٪ مساحت اصلی رسید و شوری آب آن ۵ برابر شد. دو دریاچه شمالی و جنوبی در سال ۲۰۰۷ به ۴ دریاچه مجزا تقسیم شدند. یکی دریاچهٔ آرال شمالی، دو دریاچه در شرق و غرب دریاچهٔ جنوبی پیشین و یک دریاچهٔ کوچک بین دریاچه شمالی و جنوبی، که همگی در مجموع ۱۰ درصد مساحت اصلی دریاچه را داشتند. به بیابانی که از سال ۱۹۶۰ در بستر آنچه پیش از این دریاچه آرال بود پدیدار شده رسماً بیابان آرال‌قوم
دریاچه آرال بود پدیدار شده رسماً بیابان آرال‌قوم می‌گویند. این بیابان در قسمت جنوبی و شرقی آنچه در کشورهای ازبکستان و قزاقستان از دریاچه آرال به جا مانده قرار گرفته است. تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۰۹ میلادی نشان می‌دهد که دریاچهٔ شرقی و دریاچهٔ جنوبی هم به‌کلی خشک شده و دریاچهٔ غربی نیز بسیار کوچک‌تر شده است. حداکثر ژرفای دریاچهٔ آرال نیز در سال ۲۰۰۸ حدود ۴۲ متر اندازه‌گیری شده است. بخش کوچک باقی‌ماندهٔ این دریاچه هم گرفتار آلودگی‌هایی نظیر دورریزهای آزمایش‌های نظامی، کودهای شیمیایی، آفت‌کش‌ها، و پسماندهای
نظامی، کودهای شیمیایی، آفت‌کش‌ها، و پسماندهای پروژه‌های صنعتی و همچنین درصد نمک بسیار بالا شده است. آلودگی زیست‌بوم بزرگ‌ترین مشکل این پهنه آبی است. در پی کاهش مساحت این دریاچه، صنعت پر رونق ماهیگیری در آن تقریباً نابود شده است که سبب بیکاری و مشکلات اقتصادی زیادی شده است. همچنین منطقه‌های اطراف این دریاچه، دچار آلودگی‌های زیست‌محیطی مهیبی شده‌اند که با افزایش بیماری‌ها خود را نشان می‌دهند. پس‌روی آب این دریاچه نیز، تغییرات آب‌وهوایی را در منطقه ایجاد کرده است. پس‌روی آب این دریاچه، سبب شده که تابستان‌ها
است. پس‌روی آب این دریاچه، سبب شده که تابستان‌ها گرم‌تر و خشک‌تر و زمستان‌ها سردتر و طولانی‌تر شوند. در سال‌های اخیر تلاش‌هایی از سوی دولت قزاقستان برای حفظ و احیای دریاچهٔ آرال شمالی صورت گرفته که سبب کاهش شوری آب دریاچه و افزایش تعداد ماهیان در برخی نقاط شده است. اما دریاچهٔ جنوبی شانس چندانی برای بقا ندارد. خشکیدن دریاچهٔ آرال یکی از بزرگ‌ترین فجایع زیست‌محیطی کره زمین به‌شمار می‌رود. این دریاچه در گذشته بین ۴۳ تا ۴۶ درجه عرض جغرافیایی و ۵۸ تا ۶۲ درجه طول جغرافیایی قرار داشت. کانال‌های آبیاری و نابودی
جغرافیایی قرار داشت. کانال‌های آبیاری و نابودی دریاچه. در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، دولت شوروی تصمیم گرفت رودخانه‌های آمودریا (جیحون) و سیردریا (سیحون) که بیشتر آب دریاچه آرال را تأمین می‌کردند، به سوی بیابان‌های آسیای میانه تغییر مسیر دهد تا پنبه، برنج، صیفی‌جات و غلات در این مناطق کشت شود. این برنامه برای آن بود تا شوروی به یک صادرکنندهٔ عمدهٔ پنبه تبدیل شود. این اتفاق سرانجام افتاد و امروزه ازبکستان بزرگ‌ترین صادرکنندهٔ پنبه است. ساخت کانال‌های آب بر روی این دو رود از دههٔ ۱۹۴۰ آغاز شده بود. بیشتر
روی این دو رود از دههٔ ۱۹۴۰ آغاز شده بود. بیشتر کانال‌ها بد ساخته شده و آب آن درز کرده یا تبخیر می‌شد. در کانال قره‌قوم که بزرگ‌ترین آن‌ها بود ۳۰٪ تا ۷۵٪ آب هدر می‌رفت. اکنون هم تنها ۱۲٪ کانال‌های ازبکستان آب را هدر نمی‌دهند. از سال ۱۹۶۰ میلادی، هر سال ۲۰ تا ۶۰ کیلومتر مکعب آب، به جای دریاچه آرال به سوی بیابان می‌رفت. بیشتر آبی که در گذشته به دریاچهٔ آرال می‌ریخت، تغییر مسیر داده بود. از دههٔ ۱۹۶۰ دریاچه آرال کوچک شدن خود را آغاز کرد. از ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۰ هر سال به‌طور میانگین ۲۰ سانتی‌متر از ژرفای آب این
سال به‌طور میانگین ۲۰ سانتی‌متر از ژرفای آب این دریاچه کاسته شد. در دههٔ ۱۹۷۰ این رقم به ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متر و در دههٔ ۱۹۸۰ به ۸۰ تا ۹۰ سانتی‌متر رسید. از ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۰ میلادی، آبی که برای کشاورزی مصرف می‌شد به دو برابر رسید. کشت پنبه هم در این دوره دو برابر شد. نابودی دریاچه برای شوروی‌ها عجیب نبود و آن‌ها از ابتدا انتظار آن را داشتند. اما این تصمیم در شورای وزیران و پولیت‌بورو گرفته شده‌بود و شخصی در سطوح پائین‌تر نمی‌توانست به آن اعتراض کند. واکنش‌ها به نابودی تدریجی آرال متغیر بود. برخی کارشناسان شوروی
تدریجی آرال متغیر بود. برخی کارشناسان شوروی دریاچهٔ آرال را «خطای طبیعت» توصیف کرده و نابودی آن را غیرقابل اجتناب می‌دانستند. اما از سوی دیگر طرحی در دههٔ ۱۹۶۰ پیشنهاد شد که رودخانه‌های حوضهٔ آبریز رود اوب با یک پروژهٔ کانال‌کشی عظیم به آسیای مرکزی منتقل شود که پر کردن دریاچهٔ در حال خشکیدن آرال یکی از اهداف این طرح بود. این طرح در نهایت به علت هزینهٔ بسیار زیاد و مخالفت افکار عمومی در ۱۹۸۶ میلادی کنار گذاشته شد. از ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۸ میلادی، حدود ۶۰٪ سطح دریاچه خشکید. مساحت این دریاچه از ۶۸ هزار کیلومتر مربع در
مساحت این دریاچه از ۶۸ هزار کیلومتر مربع در سال ۱۹۶۰ میلادی به ۲۸٬۶۸۷ کیلومترمربع، هشتمین دریاچه دنیا، در سال ۱۹۹۸ رسید. در این مدت درصد نمک آب هم از ۱۰ گرم در لیتر به ۴۵ گرم در لیتر رسید. در ۱۹۸۷ دریاچه به دو پهنهٔ آبی مجزا تقسیم شد. یک دریاچهٔ کوچک‌تر در شمال و یکی بزرگتر در جنوب. در سال ۲۰۰۳ دریاچهٔ آرال جنوبی با سرعتی بیشتر از پیش‌بینی‌ها شروع به خشکیدن کرد. چون در بخش‌های عمیق‌تر آن بخش زیرین آب شورتر از بخش روئی بود و آب زیر و رو با هم ترکیب نمی‌شدند به همین دلیل گرمای تابستان فقط به روی آب می‌رسید و
همین دلیل گرمای تابستان فقط به روی آب می‌رسید و آن را با سرعتی بیش از حد انتظار تبخیر می‌کرد. در همین سال دریاچهٔ جنوبی به دو دریاچه در شرق و غرب خود تقسیم شد. در سال ۲۰۰۴ میلادی، مساحت دریاچه به ۱۷٬۱۶۰ کیلومترمربع رسید، یعنی یک‌چهارم مساحت اصلی. شوری آب آن نیز به پنج برابر رسید و در نتیجه اکثر جانوران و گیاهان دریاچه نابود شدند. در سال ۲۰۰۷ مساحت دریاچه به ۱۰ درصد مساحت اصلی رسید و شوری آب دریاچهٔ جنوبی به ۱۰۰ گرم در لیتر رسید. در مقام مقایسه، میزان شوری آب دریاهای آزاد حدود ۳۵ گرم در لیتر و بحرالمیت ۳۰۰
دریاهای آزاد حدود ۳۵ گرم در لیتر و بحرالمیت ۳۰۰ تا ۳۵۰ گرم در لیتر است. از سال ۲۰۰۶ با احداث یک سد، دریاچهٔ آرال شمالی در حال افزایش وسعت، افزایش عمق و کاهش شوری آب است اما باقی‌مانده‌های دریاچهٔ جنوبی همچنان در حال خشکیدن است و صحرای آرال‌قوم را در بستر دریاچهٔ سابق پدیدآورده است.
سیردَریا (رود یخشاارته به معنی مروارید اصل/ Jaxartus) یا سیحون یا گل‌زریون، بعد از آمودریا، دومین رود پرآب در آسیای میانه است که به دریاچه خوارزم (آرال) می‌ریزد. تاجیک‌ها به رود، دریا می‌گویند. این رود دو سرچشمه دارد، یکی کوه‌های تیان‌شان در قرقیزستان کنونی و دیگری شرق ازبکستان است. این رود در ۲۲۲۰ کیلومتر در غرب و شمال غربی سرچشمه دارد و پس از گذر از جنوب کشور کنونی قزاقستان به دریاچه خوارزم می‌رسد. این رود در گذر خود سرتاسر کشتزارهای پنبه را در آسیای مرکزی آبیاری می‌کند. سیردریا از کنار شهرهای خجند و
آبیاری می‌کند. سیردریا از کنار شهرهای خجند و قیزیل‌اوردا و خوقند می‌گذرد. معنی لغوی. در منابع اروپای غربی، سیردریا با نام یونانی باستانی‌اش Jaxartes) Ιαξάρτης؛ یَکسارتِس) شناخته می‌شود، که برگرفته از واژهٔ زبان پهلوی «یَخشَرت» (آنطور که یوزف مارکوارت، خاورشناس نامدار آلمانی، در «Die Chronologie der alttürkischen Inschriften» یاد کرده)، برگرفته از واژهٔ پارسی باستانی «یَخشَه اَرتَه»، به معنای «مروارید واقعی» است. در سده (دهم هجری) ابوالغازی بهادُرخان، مورخ و خان خیوه، دریاچه خوارزم را «سیر تِنیزی» (دریای
و خان خیوه، دریاچه خوارزم را «سیر تِنیزی» (دریای سرخ‌رنگ) نامید. تاریخچه. دریاچه خوارزم از سال ۱۹۶۰ به بعد رو به خشکی رفت و نود درصد آن خشک شده است. دلیل این خشکی بیشتر این بوده که شوروی سابق مسیر دو رودخانه سیحون و جیحون را به سمت بیابان‌ها تغییر می‌دهد تا آن اراضی را به زمین‌های کشاورزی تبدیل کند. از زمان هخامنشیان آسیای میانه را اورزمی یا خوارزمی می‌نامیدند که در پارسی نو به شکل خوارزم (زمین خوار و پست و جلگه ای) درآمد. نام این دریاچه در طول تاریخ دریاچه خوارزم یا دریاچه وخش بوده است ولی از زمانی که
خوارزم یا دریاچه وخش بوده است ولی از زمانی که آسیای مرکزی به دست مغول‌ها و روس‌ها افتاد نام غیراصیل آرال جایگزین نام تاریخی خوارزم شد. دو رود تاریخی این سرزمین هم رود وخش و رود یخشاارته بود که از سده ۱۶ به بعد به نام‌های آمودریا و سیردریا جعل شد. جغرافیا. در میان شش حوضه رودخانه اصلی آسیا، یعنی براهماپوترا، سند، گنگ، مکونگ، آمودریا و سیردریا، سیردریا با حوضه آبریز ۴۰۲۷۶۰ کیلومتر مربع با متوسط جریان سالانه از ۳۹ کیلومتر مکعب کوچک‌ترین حوضه است، اما با چالش‌هایی همچون بقیه حوضه‌های بزرگ‌تر روبه‌رو است. در
همچون بقیه حوضه‌های بزرگ‌تر روبه‌رو است. در جریان نیم قرن اخیر، ویژگی‌های رواناب سیردریا به‌طور قابل توجهی تغییر کرده است: سهم ذوب برف در آن یک پنجم کاهش یافته، در حالی که سهم رواناب یخچال‌های طبیعی افزایش یافته است.
یوزف مارتین «یوشکا» فیشر (به آلمانی: Joseph Martin „Joschka“ Fischer) (متولد ۱۲ آوریل ۱۹۴۸ در گِرابْرون)، وزیر امور خارجه آلمان در دولت گرهارد شرودر و سیاستمدار آلمانی از حزب اتحاد ۹۰/سبزها بود. این کتاب‌فروش سابق از سال ۱۹۸۳ عضو بوندستاگ (پارلمان فدرال آلمان) بود و از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ به عنوان وزیر امور خارجه و معاون صدراعظم جمهوری فدرال آلمان خدمت کرد. فیشر تقریباً یک سال پس از انتخابات پارلمانی سال ۲۰۰۵، از سیاست فعال کناره‌گیری کرد. او پس از پایان دوران حرفه‌ای سیاسی خود، به عنوان مشاور، روزنامه‌نگار
حرفه‌ای سیاسی خود، به عنوان مشاور، روزنامه‌نگار (یا نویسنده مقالات)، نویسنده کتاب و لابیست مشغول به کار است. یوشکا فیشر در سال ۲۰۰۳ از همسرش نیکولا لسکه جدا شد و در سال ۲۰۰۵ با همسر پنجم خود، مینو براتی ۲۹ ساله، فیلم‌ساز آلمانی–ایرانی، ازدواج کرد. آن دو همراه یکدیگر در منطقهٔ برلین زندگی می‌کنند. زندگی. یوزف «یوشکا» فیشر در گِرابْرون به عنوان سومین فرزند یوزِف فیشر (József Fischer)، قصاب (۱۹۰۹–۱۹۶۶)، و همسرش اِرژِبِت (Erzsébet) فیشر، با نام خانوادگی اصلی ساسواری (Sasvári)، متولد شد. اجداد فیشر قصابانی از
(Sasvári)، متولد شد. اجداد فیشر قصابانی از منطقه‌ی فریدینگن (در لانگِنِنسْلینگن) بودند که در سال ۱۷۳۱ به عنوان مهاجر به مجارستان کوچ کردند. والدین فیشر به همراه دخترانشان جورجینا (متولد ۱۹۳۹) و فرانتسیسکا (متولد ۱۹۴۳)، به عنوان آلمانی‌های مجارستان (Ungarndeutsche)، مجبور شدند در سال ۱۹۴۶ زادگاه خود وودیگِس (Wudigeß) (در مجاری: بوداکِسی (Budakeszi)، که یک شهر در نزدیکی پایتخت مجارستان، بوداپست است)، را ترک کنند. این خانواده در نهایت در لانگِنبورگ مستقر شدند، جایی که پدر خانواده شغل قصابی را برعهده گرفت. نام
جایی که پدر خانواده شغل قصابی را برعهده گرفت. نام «یوشکا» که فیشر با آن شناخته می‌شود، از واژه مجاری یوشکا ("Jóska") گرفته شده است، که خود یک شکل کوچک‌شده و مُصَغَّر از نام مجاری یوزسِف ("József") است. در اوایل نوجوانی، فیشر در کلیسای کاتولیک محلی خود در اوفینگن به عنوان دستیار کشیش (Ministrant) فعالیت می‌کرد. او در سال ۱۹۶۵، پیش از اتمام کلاس دهم و بدون گرفتن دیپلم، دبیرستان در باد کانشتاتِ اشتوتگارت را ترک کرد و در فلباخ دوره‌ی کارآموزی عکاسی را شروع کرد، که در سال ۱۹۶۶ آن را نیز رها کرد. جنبش دانشجویی.
که در سال ۱۹۶۶ آن را نیز رها کرد. جنبش دانشجویی. از سال ۱۹۶۷، فیشر (که دانشجو نبود) در جنبش دانشجویی و اپوزیسیون خارج از پارلمان (APO) فعالیت می‌کرد. او از سال ۱۹۶۸ در فرانکفورت آم ماین زندگی می‌کرد. بعدتر، او در انتشارات "نویه کریتیک" (Neue Kritik) که متعلق به SDS (اتحادیه دانشجویان سوسیالیست) بود و همچنین در یک کتابفروشی چپ‌گرا به کارهای موقت پرداخت. همزمان، به گفته خودش، او به عنوان مهمان آزاد (Gasthörer) در سخنرانی‌های پر ازدحام تئودور آدورنو، یورگن هابرماس و شرکت می‌کرد. در سال ۱۹۶۹، فیشر در کنفرانس
و شرکت می‌کرد. در سال ۱۹۶۹، فیشر در کنفرانس سازمان PLO (سازمان آزادی‌بخش فلسطین) در الجزیره شرکت کرد. در سال ۱۹۷۰، او یکی از بنیانگذاران کتابفروشی کارل مارکس در محله دانشگاهی فرانکفورت بود. در سال ۱۹۷۱، او در شرکت آدام اُپِل آ.گ. (Adam Opel AG) در روسلزهایم مشغول به کار شد. هدف او این بود که با تأسیس یک گروه کاری در داخل کارخانه، کارگران را سیاسی کرده و در نهایت برای «انقلاب» بسیج کند. اما این تلاش به موفقیت مورد انتظار نرسید و فیشر به دلیل فعالیت‌هایش پس از شش ماه فوراً اخراج شد. پس از انجام کارهای موقت
از شش ماه فوراً اخراج شد. پس از انجام کارهای موقت دیگر — از جمله ترجمه رمان برای انتشارات المپیا پِرس (Olympia Press) — فیشر تا سال ۱۹۸۱ به عنوان راننده تاکسی و تا سال ۱۹۸۲ به عنوان کمک‌کار در یک کتابفروشی در فرانکفورت کار کرد. او همچنین در سال ۱۹۸۳ در فیلم تلویزیونی "روبرت پرنده" (Der Fliegende Robert) و در سال ۱۹۸۶ در فیلم "وا بانک" (Va Banque) (که در آن نقش یک راننده تاکسی را بازی کرد) برای مدت کوتاهی به عنوان بازیگر حضور داشت.
گُرگانْج (اورگَنج — جُرجانیّه) (ازبکی: Urganch, Урганч) شهری در ازبکستان، مرکز استان خوارزم و در نزدیکی مرز ترکمنستان است. گرگانج در کنار رودخانهٔ آمودریا و آبراه شَوَت (Shavat) قرار دارد. در میانهٔ سدهٔ ۱۷ میلادی ساکنان شهر باستانی گرگانج در نزدیکی کهنه‌گرگانج در ترکمنستان کنونی که در ۱۳۰ کیلومتری شمال غربی گرگانج کنونی است؛ به دلیل کمبود آب به این محل کوچیدند و شهر کنونی گرگانج را تأسیس کردند. گرگانج پیش از این یکی از مراکز بازرگانی خانات خیوه بوده‌است و اکنون دارای صنایع سبک، تئاتر موزیکال و درام
و اکنون دارای صنایع سبک، تئاتر موزیکال و درام می‌باشد. این شهر در زمان حمله مغول، پایتخت سلسله خوارزمشاهیانِ ایران بود و سرانجام بعد از مقاومت بسیار، بدست مغولان افتاد و با خاک یکسان شد. مغولان برای اینکه تسخیر این شهر هزینه و تلفات زیادی برایشان داشت، این شهر را کاملا نابود کرده و به آب بستند.
میشل لوگران (زاده ۲۴ فوریه ۱۹۳۲ – درگذشته ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۹) نوازنده پیانو و آهنگساز ارمنی‌تبار اهل فرانسه بود. لوگران برای بیش از ۲۰۰ فیلم موسیقی ساخته‌است. قطعه «منتظرت می‌مانم» که او برای فیلم "چترهای شربورگ" به کارگردانی ژاک دمی ساخت و قطعه «آسیاب‌های ذهن» که برای فیلم "حادثه توماس کراون" به کارگردانی نورمن جویسون ساخت تبدیل به نغمه‌های استاندارد جاز شده‌اند. میشل لوگران سه بار جایزه اسکار را بخاطر موسیقی فیلم برده‌است. در عرصه موسیقی جاز او پیانیست بسیار باذوقی است که با بزرگان جاز مانند دیزی گلیسپی،
باذوقی است که با بزرگان جاز مانند دیزی گلیسپی، مایلز دیویس، جان کولترین، استن گتز و بیل اوانس نواخته‌است. کارگردان‌هایی مانند ژان لوک گدار و برناردو برتولوچی و رابرت آلتمن و آندره وایدا ساختن موسیقی فیلم را به او سپرده‌اند. میشل لوگران موسیقی کلاسیک نیز می‌نوازد. او بیش از ۱۰۰ آلبوم موسیقی منتشر کرده‌است.
کُهنه‌گُرگانج (کُهنه‌گُرگانچ، کُهنه‌اورگَنج، جُرجانیّه) (به ترکمنی:‌ Köneürgenç، کؤنه‌‌اۆرگنچ) که در گذشته آن را به فارسی گرگانج به عربی جرجانیه و به ترکی اورگنج می‌نامیدند، نام شهری باستانی در شمال شرقی کشورترکمنستان است، که امروزه سی‌هزار نفر جمعیت دارد به زبان های ترکی ترکمنی وترکی ازبکی و به فارسی تاجیکی سخن می گویند مردم خوارزم و گرگانج در گذشته از نژاد ایرانی و زبان رسمی آنها ایرانی بود. مردم گرگانج بیشتر به زبان خوارزمی زبان ایرانی سخن گفته و گاها اقلیت زبان ترکی نیزبین آن ها یافت میشد. تاریخچه. این
زبان ترکی نیزبین آن ها یافت میشد. تاریخچه. این شهر در آغاز گرگانج نام داشته است. شهر گرگانج در زمان پادشاهی سلطان محمد خوارزمشاه مرکز سرزمین خوارزم و پایتخت خوارزمشاهیان بود. رود آمودریا از کنار این شهر می‌گذشت. این شهر بزرگ‌ترین شهر در سر راه ابریشم بود. یافته‌های باستان‌شناسی در این جا نشانه‌هایی از زمان هخامنشیان به‌دست می‌دهد. روزگار زرین این شهر در سده‌های ۱۲ و ۱۳ میلادی بوده‌است چه که پس از بخارا این شهر پرآوازه‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر آسیای میانه در آن زمان بوده‌است. رشیدالدین وطواط، ادیب معروف
در آن زمان بوده‌است. رشیدالدین وطواط، ادیب معروف ادبیات فارسی و عربی که در زمان خوارزمشاهیان می‌زیست، بیشتر عمر خود را در این شهر گذرانید. در سال ۶۱۶ هجری قمری، کمی قبل از هجوم چنگیز بدان شهر، یاقوت حموی جرجانیه را دیده و آن را گرگانج (کهنه‌گرگانج امروزی) خوانده‌است. او که سفرهای بسیاری به شهرهای گوناگون جهان آن روز داشته دربارهٔ شهر گرگانج (کهنه‌گرگانج امروزی) گوید: در ۶۱۷ ه‍ ق چنگیز خان مغول بدین شهر تاخت، محاصرهٔ این شهر ۴ ماه از ذیقعدهٔ ۶۱۷ تا صفر ۶۱۸ به طول انجامید. وی کشتار خونینی به راه انداخت و شهر
طول انجامید. وی کشتار خونینی به راه انداخت و شهر را با خاک یکسان ساخت. لغتنامهٔ دهخدا در سرواژهٔ گرگانج می‌نویسد: این وضع با هجوم و حملهٔ مغول به آن شهر یکباره دگرگون شد. سدها و بندهای رودخانه شکافته شد و آب جیحون از مجرای خود به مجرای جدید وارد گردید که تمام شهر در زیر آب رفت و چون لشکریان مغول از آن جا رفتند به‌گفتهٔ یاقوت اثری از آبادی در آن باقی نماند و هم او گوید مغول‌ها تمام ساکنان شهر را کشتند. با این همه پس از چند سال در مجاورت آن شهر نقطهٔ دیگری رو به آبادی نهاد و کرسی خوارزم گردید و به‌گفتهٔ ابن
به آبادی نهاد و کرسی خوارزم گردید و به‌گفتهٔ ابن اثیر در سال ۷۲۸ ه‍ ق شهری نو در مجاورت خوارزم کهنه ایجاد شد، پیش از حملهٔ مغول در سه فرسخی کرسی قدیم خوارزم شهری وجود داشت موسوم به گرگانج کوچک که ایرانیان آن را گرگانجک می‌نامند و ظاهراً خوارزم جدید در محل همین گرگانج کوچک ساخته شد. به هر حال مدتی طول نکشید که خوارزم نو مرکز و کرسی ایالت گردید و این خوارزم است که حمداللّه مستوفی و ابن بطوطه در قرن هشتم هجری از آن گفتگو کرده‌اند. تقریباً در قرن هشتم هجری این شهر پس از محاصره‌ای که سه ماه طول کشید به‌دست
این شهر پس از محاصره‌ای که سه ماه طول کشید به‌دست لشکریان امیر تیمور خراب شد ولی بعدها امیر تیمور آن را تجدید عمارت کرد و در سال ۷۹۰ ه‍ ق بنای جدید آن پایان یافت. در سدهٔ ۱۷ میلادی (سدهٔ ۱۲ هجری) بسیاری از ساکنان این شهر به‌دلیل کمبود آب به محلی در ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرقی آن کوچ کردند و شهر کنونی گرگانج را بنا نهادند که امروز در جمهوری ازبکستان قرار دارد و مرکز استان کنونی خوارزم است و بیشتر جمعیت آن را ترکمن های ازبکستان تشکیل میدهند. کاوش در کهنه‌گرگانج. نخستین کاوش‌های باستان‌شناختی در کهنه‌گرگانج به دست
کاوش‌های باستان‌شناختی در کهنه‌گرگانج به دست باستان‌شناس روس الکساندر یاکوبوفسکی در سال ۱۹۲۹ میلادی انجام گرفت. پس از او سرگئی تالستوف سراسر عمر خود را در کویرها و شن‌زارهای خشک و سوزان جنوب دریاچهٔ خوارزم (آرال) صرف کاوش و پژوهش در خوارزم باستان کرد. بیشتر یافته‌های این شهر از هم گسیخته و ویران اند. سه آرامگاه کوچک از سدهٔ ۱۲ میلادی، یک آرامگاه ویرانه شناخته‌شده به نام "ترابک خانم" از سدهٔ چهاردهم - که از سال ۱۹۹۰ در حال بازسازی اند - در این جایند. نشان ویژهٔ این شهر گلدستهٔ قوتلوغ تیمور وابسته به سدهٔ ۱۱
این شهر گلدستهٔ قوتلوغ تیمور وابسته به سدهٔ ۱۱ میلادی است. این گلدسته ۶۰ متر بلندا دارد و پس از سازه‌ای به نام گلدستهٔ جم بلندترین سازه است. همچنین کهن‌ترین آرامگاه این جا آرامگاه ایل ارسلان است با گنبد مخروطی شکل ۱۲ تَرکه. ایل ارسلان پدر بزرگ سلطان محمد خوارزمشاه بود که در سال ۱۱۷۲ میلادی مرده است. یک گورستان مربوط به سده‌های میانه نیز در شمال این شهر جای گرفته‌است. از سال ۲۰۰۵ میلادی ویرانه‌های کهنه‌گرگانج زیر پوشش میراث جهانی یونسکو درآمده‌است. منابع. ویکی‌پدیا انگلیسی