payamvha/North_RAG huggingface dataset:
آنان اعلام گردد، پیامبر اسلام در ابتدا به ابوبکر مأموریت داد تا به همراه چهل نفر از مسلمانان به مکّه اعزام شود و ضمن به جای آوردن مراسم حج، آیات سوره برائت را در جمع مشرکان بخواند؛ زیرا پس از فتح مکه در سال هشتم، هنوز قبایل مشرکی در نقاط دور عربستان وجود داشتند و آنان برای انجام طواف- به همان رسم جاهلیت- در ماه‌های حج به مکه وارد می‌شدند. ابوبکر پس از دریافت آیات سوره برائت به طرف مکه به راه افتاد. اما هنوز به منطقه ذوالحُلَیفه نرسیده بود که جبرئیل نازل شد و به پیامبر گفت: «لَا یُودّی عنکَ إلّا أنتَ أو
شد و به پیامبر گفت: «لَا یُودّی عنکَ إلّا أنتَ أو رَجُل مِنک» یعنی: «کسی نمی‌تواند به جای تو دستور الهی را به مردم برساند؛ مگر خودت یا کسی که از تو باشد.» پیامبر پس از آمدن پیام جدید خداوند، به علی بن ابی‌طالب فرمان داد تا در پی ابوبکر روان شود و پس از دریافت آیات سوره برائت، به مکه رفته، آن را در جمع مشرکان قرائت کند. علی به راه افتاد و پس از دریافت این آیات از ابوبکر به مکه رهسپار شد و آیات آغازین سوره را در جمع مشرکان ابلاغ کرد. هنگامی که ابوبکر به مدینه مراجعت کرد و علت امر را جویا گردید. پیامبر به او
مراجعت کرد و علت امر را جویا گردید. پیامبر به او گفت: «جبرئیل از جانب خدای عزوجل نازل شد و به من گفت: در عوض تو کسی نمی‌تواند تبلیغ رسالت کند؛ مگر خودت یا مردی که از تو باشد. و چون تنها علی از من است و من از اویم، لذا در عوض من کسی ادای رسالت نتواند کرد مگر علی». در مورد چگونگی انجام این مأموریت چنان‌که مورخان ذکر کرده‌اند: علی بن ابی‌طالب وارد مکه شد و در روز دهم ذی حجه بالای جمره عقبه، سیزده آیه از سوره برائت را قرائت کرد. سپس فرمان خداوند را که در این باره آمده بود را در جمع مشرکان بیان کرد: «از این سال
آمده بود را در جمع مشرکان بیان کرد: «از این سال به بعد هیچ مشرکی نباید وارد مکه شود و کسی هم نباید عریان به طواف خانه خدا رود. هر کس با پیامبر عهد و پیمانی دارد تا پایان مدتش بر آن عهد بماند.» پس از ابلاغ آیات سوره برائت و اتمام حجت‌های بعدی، مشرکان متوجه شدند که تنها چهار ماه فرصت دارند که نسبت به پذیرش اسلام تصمیم نهایی خود را بگیرند. فضیلت سوره. در روایات فضائل السور آمده‌است: در هنگام نزول این سوره مانند سوره اخلاص هفتاد هزار صف از فرشتگان آن را مشایعت کرده‌اند. بنا بر آنچه در تفسیر نمونه آمده‌است،
کرده‌اند. بنا بر آنچه در تفسیر نمونه آمده‌است، روایتی از جعفر صادق گزارش شده‌است که هرکس دو سوره انفال و توبه را در هر ماه بخواند دچار نفاق نمی‌گردد و از پیروان راستین علی بن ابی‌طالب خواهد بود.
سوره حَشْر سوره ۵۹ از قرآن است و ۲۴ آیه دارد. سوره حشر از سوره‌های هفت گانه «‌مُسَبِّحات‌» است که با تسبیح و نیایش الهی یعنی «‌سَبَّحَ لله‌» آغاز می‌گردد. این سوره که بیشتر ناظر به داستان مبارزه مسلمانان با جمعی از یهود به نام «یهودیان بنی‌نضیر» و سرانجام منتهی به بیرون راندن همه آنها از مدینه شد. این سوره تناسب بسیار نزدیکی با آخرین آیات سوره مجادله دارد که وعده پیروزی در آن به «حزب‌الله» داده شده است. برخی مفسران این سوره را در شش بخش خلاصه کرده‌اند: بخش اول: تنها یک آیه است و مقدمه‌ای برای مباحث مختلف
اول: تنها یک آیه است و مقدمه‌ای برای مباحث مختلف این سوره محسوب می‌شود و سخن از تسبیح و تنزیه عمومی موجودات در برابر خداست. بخش دوم: که از آیه ۲ تا ۱۰ است ماجرای درگیری مسلمانان را با یهود پیمان شکن مدینه بازگو می‌کند. بخش سوم: از آیه ۱۱ تا ۱۷ می‌باشد که داستان منافقان مدینه آمده است که با یهود در این برنامه همکاری نزدیک داشته‌اند. بخش چهارم: شامل چند آیه بوده که مشتمل بر یک سلسله اندرزها و نصایح کلی نسبت به عموم مسلمانان است و در حقیقت به منزله نتیجه‌گیری از ماجراهای فوق است. بخش پنجم: که فقط یک آیه است
از ماجراهای فوق است. بخش پنجم: که فقط یک آیه است (آیه ۲۱) توصیفی است از قرآن مجید و بیان تاثیر آن در پاکسازی روح و جان. بخش ششم: آیات ۲۲ تا ۲۴ این سوره می‌باشد که قسمت مهمی از اوصاف جمال و جلال خدا را بیان می‌دارد. نام این سوره از آیه دوم آن گرفته شده که سخن از «حشر» یعنی اجتماع یهود برای کوچ کردن از مدینه یا حشر مسلمین برای بیرون راندن آنها به میان آمده است، و از اینجا روشن می‌شود که این حشر ارتباطی با حشر در قیامت ندارد. برخی نام این سوره را سوره "بنی نضیر" گفته‌اند. زیرا قسمت عمده‌ای از آیاتش پیرامون
گفته‌اند. زیرا قسمت عمده‌ای از آیاتش پیرامون آنهاست. شأن نزول. در سرزمین مدینه سه گروه از یهود زندگی می‌کردند «بنی نضیر» و «بنی قریظه» و «بنی قینقاع» و گفته می‌شود که آنها اصلاً اهل حجاز نبودند ولی چون در کتب مذهبی خود خوانده بودند که پیامبری از سرزمین مدینه ظهور می‌کند به این سرزمین کوچ کردند و در انتظار این ظهور بزرگ بودند. هنگامی که پیامبر اسلام به مدینه هجرت کرد، با آنها پیمان عدم تعرض بست ولی آنها هر زمان فرصتی یافتند از نقض این پیمان فروگذار نکردند. از مهمترین توطئه‌های آنها علیه محمد این مواردند: ۱-
مهمترین توطئه‌های آنها علیه محمد این مواردند: ۱- پیمان اتحاد "کعب بن اشرف" (بزرگ یهود) با ابوسفیان جهت نابودی محمد پس از جنگ احد. ۲- توطئه «"عمرو بن جحاش"» از یهودیان قبیله بنی نضیر جهت کشتن محمد با استفاده از سنگ. ۳- سرودن شعرهای هجو و بدگویی علیه محمد از جانب شعرای بنی نضیر. پس از تمامی این توطئه‌ها لشکری از مسلمین به مدت چند روز قلعه مستحکم یهودیان را محاصره کردند و با به آتش کشیدن نخل‌های اطراف قلعه و نابودی آنها پس از چند روز یهودیان را وادار به تسلیم نموده و بدون جنگ و خونریزی پیروز شدند. پس از این
نموده و بدون جنگ و خونریزی پیروز شدند. پس از این پیروزی و با پیشنهاد محمد بن عبدالله، یهودیان مدینه را ترک گفته و مقداری از اموال خود را به همراه بردند و مقداری را نابود ساختند. جمعی به سوی «اذرعات» شام و تعداد کمی به سوی «خیبر» و گروهی به «حیره» رفتند و باقیمانده اموال و اراضی و باغات و خانه‌های آنها به دست مسلمین افتاد. منابع. تفسیر نمونه/ آیت‌الله مکارم شیرازی/جلد ۲۳/تفسیر سوره حشر. پیوند به بیرون. گوش دادن به این سوره
سوره فجر دارای ۳۰ آیه است. کلمه فجر به معنی سپیده دم است. آنگلیکا نویورت معتقد است این سوره در طول زمان گسترش پیدا کرده‌است؛ درحالی که هستهٔ اولیهٔ سوره قافیه‌های مشابهی دارند، قافیه در آیات الحاقی متفاوت است. محتوای سوره. این سوره اشاره‌ای به بعضی از اقوام پیشین مانند قوم عاد و قوم ثمود و فرعون؛ و انتقام شدید خدا از آنان کرده‌است، تا قدرتهای دیگر حساب خود را برسند. در بخش دیگر این سوره اشاره مختصری به امتحان و آزمایش انسان دارد. در پایان به مسئله معاد و سرنوشت مجرمان و کافران؛ و همچنین پاداش عظیم مؤمنانی
مجرمان و کافران؛ و همچنین پاداش عظیم مؤمنانی که صاحب "نفوس مطمئنه" هستند می‌پردازد. آیات الحاقی. به گفتهٔ آنگلیکا نویورت، با توجه به سبک ادبی و کیفیت فنی سوره، در سورهٔ فجر نشانه‌های گسترش در طول زمان دیده می‌شود. هستهٔ اولیهٔ سوره متشکل از آیات ۱–۱۴, ۱۷–۲۲ و ۲۵–۲۶ بوده‌است. آیات ۱۵–۱۶ که از حد معمولاً سوره بلندتر هستند بعداً برای سرزنش انسان اضافه شده‌اند. آیهٔ ۲۳ هم که طولانی‌تر از حد معمولاً است، برای تکمیل محتوای آخرالزمانی سوره در آیات ۲۱–۲۲ افزوده شده‌است. آیهٔ ۲۴ نیز به همین ترتیب، خاصه اینکه این
آیهٔ ۲۴ نیز به همین ترتیب، خاصه اینکه این آیه قافیه هم ندارد. در اصل، این سوره با توصیف سرنوشت نهایی گناهکاران به پایان می‌رسیده، ولی آیات پایانیِ ۲۷–۳۰ که دعوت به ورود به بهشت می‌کنند برای ایجاد تضاد میان سرنوشت نهایی مؤمنان و کافران به آن الحاق شده‌اند؛ با این وجود، آیات پایانی فعلی از نظر ریتم نسبت به آیات قبلی کندتر هستند. آیات قدیمی سوره قافیه‌های یکسانی دارند، ولی آیات الحاقی قافیه‌های متفاوتی دارند. دیدگاه سنتی اسلامی. نزول. چهلمین سوره‌ای است که در سال دوم یا سوم بعثت در مکه نازل شده‌است. سوره
در سال دوم یا سوم بعثت در مکه نازل شده‌است. سوره «فجر» بعد از سوره لیل نازل شده‌است (همچنانکه در طبیعت هم سپیده دم فجر، پس از شب فرا می‌رسد). فضیلت سوره. معرفی این سوره به عنوان «سورة حسین بن علی» می‌تواند به این خاطر باشد که مصداق روشن «نفس مطمئنه» حسین بن علی است (همان گونه که در حدیثی از جعفر صادق آمده‌است).
سوره بلد دارای ۲۰ آیه است. کلمه البلد به معنی شهر است. آنگلیکا نویورت عقیده دارد با توجه به ناهمگونی آیات ۱۷–۲۰ با آیات پیشین، این آیات الحاقی هستند یا دستخوش ویراستاری شده‌اند. آیات الحاقی. به گفتهٔ آنگلیکا نویورت، با توجه به سبک ادبی و کیفیت فنی سوره، سورهٔ بلد بعداً گسترش پیدا کرده‌است. آیات ۱۷–۲۰ به لحاظ ساختار جمله‌بندی و حجم آیه با دیگر آیات همگونی ندارند. آیهٔ ۱۶ شبیه به آیات پایانی سوره هاست، ولی این را هم می‌توان در نظر داشت که آیات ۱۷–۲۰ الحاقی نبوده‌اند، بلکه در اثر ویراستاری در زمانی دیگر دچار
بلکه در اثر ویراستاری در زمانی دیگر دچار تغییر شده‌اند تا مفهوم «صبر» که خصوصیات مطالب پایانی دوره مکه است را به سوره ای از آغاز دورهٔ مکه الحاق کنند. دیدگاه سنتی اسلامی. نزول. بعد از سوره ق، در سال ۳ بعثت، در مکه نازل شده‌است. فضیلت سوره. در حدیثی از محمد نقل شده:
انشراح یا شرح سوره‌ای از جزء ۳۰ دارای ۸ آیه است. کلمه شرح به معنی گشاده شدن و وسیع شدن است. اکثر مفسران به مکی بودن سورهٔ انشراح معتقدند. نزول. طباطبائی می‌نویسد: «این سوره هم می‌تواند مکی باشد و هم مدنی». به باور او سیاق این سوره به سوره‌های مدنی نزدیک‌تر است. اسامی. محدثان‌، قاریان و مفسران‌ این سوره را به عنوان «اَلَم‌ْ نَشْرَح‌ْ» خطاب می‌کردند و اسم دیگری روی آن نمی‌گذاشتند؛ محمدعلی لسانی فشارکی می‌گوید آنها بخاطر احتياط چنین کرده‌اند. برخلاف این آنها، خطاطان و ناسخان بالای سوره عنوان «الانشراح» را
خطاطان و ناسخان بالای سوره عنوان «الانشراح» را می‌نگاشتند. «انشراح» مصدر فعل «نشرح» است که در باب انفعال قرار دارد؛ این کلمه برآمده از اولین آیه سوره است. در سال ۱۳۳۷ ه.ق، در قرآنی تحت عنوان "مصحف امیری" (چاپ بولاق) تحت نظر جمعی از علمای جامعة الازهر منتشر شد، عنوان این سوره را «الشرح» ذکر کردند. لسانی فشارکی می‌گوید عنوان «الشرح» از همینجا در بعضی چاپ‌های قرآن و تفسیرها شایع شد و قبل از این رایج نبود.
سورهٔ علق (به معنی خون بسته یا آویزان) نود و ششمین سورهٔ قرآن و دارای ۱۹ آیه است. بنابر باور مسلمانان، پنج آیهٔ اول سورهٔ علق، نخستین آیاتی هستند که از جانب خدا بر پیامبر اسلام در غار حرا در کوه نور واقع در مکه نازل شدند. هرچند سورهٔ علق نخستین سوره‌ای نیست که تمام آن بر پیامبر اسلام نازل شده باشد و سه قسمت آن در سه مرحله بر او نازل شده‌است. همچنین در قرآن از واژه علق به عنوان یکی از مراحل تکوین جنین یاد شده‌است. این سوره جزو ۴ سوره‌ای است که در آن آیه سجده واجب وجود دارد. نام‌ها. این سوره به مناسبت
سجده واجب وجود دارد. نام‌ها. این سوره به مناسبت تعبیرهای مختلفی که در آغاز آن است به نام سوره «علق»، «اقرا»، «قلم» نامیده شده‌است. نزول. بر طبق باور مسلمانان، ۵ آیه اول این سوره، در شب بعثت پیامبر اسلام (۲۷ رجب) در غار حرای کوه نور مکه، توسط جبرئیل بر او نازل شده‌است. متن. معنی: به نام خداوند بخشندهٔ مهربان قرآن را بنام پروردگارت قرائت کن(۱) آن خدائیکه که آدمی را از خون بسته بیافریند(۲) بخوان قرآن را و پروردگار تو کریمترین کریمان عالمست(۳) آن خدائی که بشر را علم نوشتن بقلم آموخت(۴) و به آدم آنچه را که
را علم نوشتن بقلم آموخت(۴) و به آدم آنچه را که نمیداست تعلیم داد(۵) باز چرا انسان (از کفر و طغیان بازنمی‌ایستد و) سرکش مغرور می‌شود(۶) چونکه به غنا و دارائی می‌رسد(۷) که محققاً بسوی پروردگار باز خواهد گشت(۸) آن بنده خدای را که به نماز مشغول شد(۱۰) آیا چه می‌بینی اگر آن به راه راست باشد(۱۱) و خلق را به تقوی و پرهیزکاری امر کند(۱۲) آیا شما مردم بر آنکس که حق را تکذیب می‌کند و از او رو می‌گرداند چه رأی می‌دهید(۱۳) آیا او ندانست که خدا می‌بیند(۱۴) اگر او (از کفر و ظلم تکذیبش) دست نکشد البته خدا موی پیشانیش
کفر و ظلم تکذیبش) دست نکشد البته خدا موی پیشانیش بگیرد(۱۵) آن پیشانی دروغ زن خطاپیشه را(۱۶) آنگاه او هر که را خواهد بخواند(۱۷) و ما هم فرشتگان قهر و عذاب که زبانیه دوزخ‌اند بر گرفتن او می‌خوانیم(۱۸) چنین نیست تو هیچ از او اطاعت مکن و به نماز و سجده خدا پرداز و بحق نزدیک شو۩‎(۱۹)
عادیات یکصدمین سوره قرآن بر اساس ترتیب کنونی مصحف است. عادیات تنها نامی است که تمامی منابع از آن نام برده‌اند. آغاز سوره با سوگند است و از این نظر بیست و دومین سوره قرآن به‌شمار می‌آید. تمام آیاتش به یک‌باره نازل شده‌اند و جزء سوره‌های مفصّل قرآن و از نوع قصار آن است. در گزارش ترتیب نزول سوره‌ها، چهاردهمین سوره قرآن است که پیش از سوره کوثر و پس از سوره عصر نازل شده‌است. دربارهٔ تعیین زمان نزول این سوره اختلافات بسیاری در میان مفسران وجود دارد. به سند روایاتی از مصادر حدیثی شیعه و برخی از منابع تفسیری اهل
از مصادر حدیثی شیعه و برخی از منابع تفسیری اهل سنت، این سوره با توجه به نام آن و سوگندهایی که در آن وجود دارد، اشاره به یکی از جنگ‌های صدر اسلام می‌نماید. اگرچه در اکثر اقوال، سوره عادیات از سوره‌های مدنی قرآن محسوب شده و نزول آن در سال هشتم هجری و پس از سریه ذات السلاسل بوده‌است، اما نظراتی نیز مبنی بر مکی بودن این سوره مطرح شده‌است. به عقیده ماتریدی، ثعلبی، واحدی، بغوی، زمخشری، فخر رازی و ثعالبی از مفسران اهل سنت، در مکه نازل شده‌است. هرچند از میان آنها، فخر رازی بر اساس نقل روایات ناظر به مسئله جهاد،
فخر رازی بر اساس نقل روایات ناظر به مسئله جهاد، مدنی بودن آن را نیز بعید نمی‌داند. طبرسی و شیخ طوسی از دانشمندان شیعی، به نقل هر دو قول بدون ترجیح پرداخته‌اند. اما طباطبایی و مکارم شیرازی از مفسران معاصر شیعه، به دلیل آمدن توصیف صحنه‌هایی از میدان جهاد در آیات ابتدایی سوره، به نزول این سوره در مدینه و پس از سریه ذات السلاسل معتقدند. به لحاظ محتوایی، سوره عادیات دارای سه بخش است که بخش اول آن شامل سوگندهای پنجگانه خداوند، بخش دوم دربردارنده پاسخ این سوگندها و سومین بخش مشتمل بر آیاتی است که به احوالاتی از
و سومین بخش مشتمل بر آیاتی است که به احوالاتی از عالم پس از مرگ و رستاخیز مردگان اشاره دارد. با توجه به مضامین سوره می‌توان گفت، هدف از سوره عادیات هشدار به انسان‌هایی است که به دلیل ناسپاسی در برابر پروردگارشان از او غافل شده‌اند و قرآن به این وسیله به آنها اعلام می‌کند که خداوند به حالشان در روز قیامت آگاه است و بدین ترتیب آنها را با ذکر معاد از غفلت و بی‌خبری دور می‌سازد. به‌طور کلی فضای نزول سوره عادیات دارای وحدت نزول و تک محوری است و آیاتش از لحاظ لفظ و اسلوب، محتوا و موضوع به هم وابسته و مرتبط
لفظ و اسلوب، محتوا و موضوع به هم وابسته و مرتبط هستند. یافتن معنا و مصداق مناسبی برای کلمه «عادیات» در این سوره، از مهم‌ترین مباحث تفسیری سوره است که بسیاری از مفسران تلاش کرده‌اند به آن دست یابند. نتیجه تلاش آنها به دو معنا و مصداق منتهی شده‌است: اسبان جنگی و شتران حجاج. بر اساس این دو مفهوم، هر یک از مفسران شیعه و سنی تفسیر خاصی از سوره ارائه داده‌اند که کاملاً جدا و متمایز از هم است. مفسران شیعی به نزول سوره در مدینه و پس از سریه ذات السلاسل معتقد شده‌اند و تعداد زیادی از مفسران اهل سنت نزول آن را در
و تعداد زیادی از مفسران اهل سنت نزول آن را در مکه می‌دانند و برای آن شأن نزول خاصی را گزارش نمی‌کنند. «کَنود» از الفاظ دیگر سوره است که معانی گوناگونی برای آن در منابع گزارش شده‌است. در کتاب "قاموس قرآن" به معنی بسیار ناسپاس و در "مجمع البیان" به معنای کفران نعمت‌های الهی آمده‌است. از معانی دیگر این لفظ زمینی که چیزی از آن نمی‌روید، عاصی و گناه‌کار و مرد بخیل بداخلاق است. در تفسیر کلمه «الخیر» نیز غالب مفسران آن را به معنای مال گفته‌اند که میبدی از مفسران اهل سنت، در تفسیرش در معنای آیه هشتم سوره چنین
اهل سنت، در تفسیرش در معنای آیه هشتم سوره چنین آورده‌است: انسان به خاطر دوستیِ مال است که بخل می‌ورزد. دو آیه پایانی سوره نیز با تأکید بر عبارت «یومئذ» از آشکار شدن اسرار و جدایی خوبی و بدی در روز قیامت خبر می‌دهد که در آن روز تمام انسان‌ها بر اساس عقاید و اعمالی که در دنیا داشته‌اند، جزا داده می‌شوند. در فضیلت قرائت سوره روایاتی به نقل از بزرگان اهل سنت و شیعه در منابع آمده‌است. از پیامبر اسلام نقل شده‌است که به قرائت‌کننده این سوره به تعداد حاجیان در «مزدلفه» ده حسنه داده می‌شود. بنابه نقلی از جعفر صادق،
ده حسنه داده می‌شود. بنابه نقلی از جعفر صادق، ششمین امام شیعیان، خواننده این سوره در قیامت با علی بن ابی‌طالب محشور می‌شود و در زمره دوستان او خواهد بود. نام‌ها. این سوره با کلمه «عادیات» به معنای «دوندگان» آغاز می‌شود. تنها نامی که برای سوره در منابع از آن یاد شده، «عادیات» است. نام این سوره به شکل «وَ العادیات» — همراه با واو — توسط ابن عاشور مفسر سنی و مکارم شیرازی مفسر شیعی مذهب نیز گزارش شده‌است. به گفته راغب اصفهانی لغت‌شناس سنی مذهب، عادیات جمع «عادیة» از ریشه عَدو بر وزن صَبر در ریشه لغوی به معنی
از ریشه عَدو بر وزن صَبر در ریشه لغوی به معنی گذشتن و جداشدن است. این جدایی اگر در قلب باشد؛ به «عداوت و دشمنی» و اگر در حرکت خارجی باشد به «دویدن» می‌گویند که در اینجا مراد دویدن با سرعت و شتاب است. بنا به گزارش "فرهنگ‌نامه علوم قرآن"، علت نام‌گذاری سوره به «عادیات» قسم خداوند در اولین آیه در سوره است. «عادیات» به اسبهای تندرویی گفته می‌شود که در هنگام دویدن صدای همهمه‌شان به گوش می‌رسد. طبق روایات منابع شیعی و سنی؛ خداوند با سوگند به این اسب‌ها — که از سُم آنها با برخورد به سنگ‌های بیابان آتش می‌پرد و
سُم آنها با برخورد به سنگ‌های بیابان آتش می‌پرد و همراه با سوارانشان سحرگاهان بر دشمنان حمله می‌کنند — به یکی از جنگ‌های صدر اسلام اشاره می‌کند. بر اساس نظر اکثریت مفسران شیعی، این جنگ، سریه ذات السلاسل عنوان شده‌است. محتوا و ساختار. متن و ترجمه. بنابر گزارش مکارم شیرازی، مفسر شیعی مذهب، متن و ترجمه سوره عادیات به شرح ذیل است: محتوا. سوره عادیات از سوره‌هایی است که با سوگند آغاز می‌شود و از این نظر بیست و دومین سوره قرآن و جزو سوره‌های مفصّل قرآن و از نوع قصار آن به‌شمار می‌آید. تعداد آیات سوره ۱۱ آیه و
قصار آن به‌شمار می‌آید. تعداد آیات سوره ۱۱ آیه و کلماتش ۴۰ کلمه است. ولی در مورد تعداد حروف سوره اختلاف است. بر طبق گزارش "فرهنگ‌نامه علوم قرآن" اختلاف در تعداد حروف این سوره بین ۱۶۰ تا ۱۶۹ حرف عنوان شده‌است. بنا بر نظر میبدی از مفسران اهل سنت، هیچ‌کدام یک از آیاتش نسخ نشده‌است. این سوره آیات تاریخ‌دار و زمان‌دار ندارد و به حادثه خاصی اشاره نکرده‌است. سوره مذکور با گسترش روحیه دنیاپرستی در میان مردم مکه، نازل شده‌است و قرآن با سوگندهای پنج‌گانه، زشتی این صفت را به آنها یادآوری می‌کند و آنها را به عذاب روز
را به آنها یادآوری می‌کند و آنها را به عذاب روز رستاخیز هشدار می‌دهد. طبرسی مفسر شیعی، این سوره را از نظر ترتیبی، پیوسته به سوره قبلش — یعنی سوره زلزال — می‌داند و معتقد است در هر دو سوره، سخن از قیامت و پاداش در آخرت است. هیچ‌گونه تقسیم بندی آیاتی در آن وجود ندارد اما از نظر معنا و مفاهیم این سوره به سه بخش تقسیم می‌شود. بخش اول حاوی پنج قسم متوالی است که هر قسم حاکی از یک ویژگی برای دوندگانی است که در آیه اول آمده‌است. سوگند به اسبان جنگی تیزرو و تجلیل از مقام مجاهدان راه خدا و اشاره به پیروزی علی بن
از مقام مجاهدان راه خدا و اشاره به پیروزی علی بن ابی‌طالب در سریه ذات السلاسل از نکات پنج آیه ابتدایی سوره است. در بخش دوم، جواب به این سوگندها که بیانگر ناسپاسی و دلبستگی شدید انسان به دنیاست و در آن به پاره‌ای از ضعف‌های انسان همچون کفر و بخل و دنیاپرستی و ناسپاسی او اشاره می‌شود. بخش سوم و پایانی سوره نیز شامل سه آیه دربارهٔ عالم پس از مرگ و بیان هولناکی آن و رستاخیز مردگان در قیامت است. ساختار. سوره عادیات دارای وحدت رویه موضوعی است و آخر آیات آن هماهنگ، هم‌وزن و هم‌قافیه هستند. به لحاظ اسلوب شعری قابل
هم‌وزن و هم‌قافیه هستند. به لحاظ اسلوب شعری قابل توجه، آهنگین و با وزن مخصوص آمده‌است. قافیه‌های بیانی آن آمیخته با توصیفات حسی است و تصویری از صحنه‌های تکاپو و حرکت را در نظر مجسم می‌کند. از نظر ساختار و ترکیب سوره، آیات آن به شکل (۵ ـ۳ ـ۳) می‌باشد که پنج آیه ابتدایی شامل سوگندهاست و سه آیه بعدی آن به سرزنش انسان و نکوهش اخلاق ناپسند بخل می‌پردازد. سه آیه انتهایی نیز شامل دو پرسش و یک پاسخ بلاغی است. متن این سوره پیچیده و در عین حال منسجم است. به لحاظ متون و مفاهیم آیات، نزدیک به سوره‌‎های قبل و بعدش —
و مفاهیم آیات، نزدیک به سوره‌‎های قبل و بعدش — زلزال و قارعه — است که هر سه به وضوح به آخرت شناسی گرایش دارند. با این حال سوره عادیات، به‌طور رسمی به آن اشاره ندارد و به گونه‌ای رمزآلود و با مجموعه سوگندهای مرموز و سربسته به این موضوع نزدیک می‌گردد. شأن، تاریخ و محل نزول. محل نزول. بنابر گزارش هادی معرفت از قرآن‌پژوهان شیعی، عادیات در ترتیب نزول سوره‌های قرآن، چهاردهمین سوره و در ترتیب کنونی مصحف عثمانی، یکصدمین سوره است. بنابر گزارش تفاسیر اسلامی، این سوره پیش از سوره کوثر و پس از سوره عصر بر محمد نازل
پیش از سوره کوثر و پس از سوره عصر بر محمد نازل شده‌است. از ویژگی‌های این سوره، نزول تمام آیات آن به یکباره عنوان و از سوره‌های جمعی النزول محسوب شده‌است. منابع در مکی یا مدنی بودن سوره دچار اختلاف هستند. بر اساس غالب منابع شیعی و با توجه به آیات آغازین سوره، عادیات در مدینه و در پی یکی از جنگ‌های صدر اسلام — بر اساس روایاتی، سریه ذات السلاسل در هشتم هجری — نازل شده‌است. اما در اکثر اقوال اهل سنت از مکی بودن سوره حکایت شده‌است. از این میان مفسرانی سنی مذهب، افرادی چون ماتریدی، ثعلبی، واحدی، بغوی، زمخشری،
افرادی چون ماتریدی، ثعلبی، واحدی، بغوی، زمخشری، فخر رازی و ثعالبی به مکی بودن سوره تصریح دارند. قرطبی، آلوسی و ابن عاشور از میان مفسران اهل سنت، نیز در گزارش نزول سوره عادیات، فقط به بیان هر دو احتمال پرداخته‌اند و هیچ‌کدام را بر دیگری ترجیح نداده‌اند. قرطبی مفسر سنی مذهب، از قول ابن‌عباس، انس، مالک و قتاده به مدنی بودن سوره اشاره دارد. فخر رازی در تفسیرش گزارش‌هایی را از اختلاف مدنی و مکی بودن سوره آورده‌است. او در گزارش خود به نقل روایاتی که شأن نزول سوره را ناظر به مسئله جهاد عنوان کرده‌اند، نیز
سوره را ناظر به مسئله جهاد عنوان کرده‌اند، نیز پرداخته‌است. البته در یک نگاه کلی، مضمون بیشترین روایاتی که به مکی بودن سوره پرداخته‌اند، به مکان نزول سوره در مکه و ترتیب نزول آن در میان سوره‌های عصر و کوثر اشاره دارند. شیخ طوسی در "التبیان" و مشهدی در "کنز الدقائق" از عالمان شیعی مذهب، به نقل بدون ترجیح هر دو احتمال پرداخته‌اند. طبرسی از مفسران شیعه، نیز مدنی بودن را مرجح دانسته ولی مکی بودنش را هم نفی نکرده‌است. گروه سوم که عقیده اکثر مفسران شیعی است؛ به هیچ عنوان مکی بودن آن را نپذیرفته و دلایلی را برای
عنوان مکی بودن آن را نپذیرفته و دلایلی را برای نظرشان اقامه کرده‌اند. مفاهیم موجود در سوگندها که به میدان جهاد، اسبان و مردان جنگی و حمله بر دشمنان اشاره دارد، از مهم‌ترین دلایل این گروه مفسران است. طباطبایی از مفسران معاصر شیعی، در تأیید این نظریه آورده‌است: «از آنجا که جنگ‌ها و غزوه‌های مسلمانان در مدینه واقع شده و اصولاً مسئله جهاد بعد از هجرت در مدینه تشریع شد، تردیدی نیست که سوره عادیات مدنی است.» این سوره به جهت کوتاهی آیات، داشتن قسم‌های بسیار و کثرت فواصل، وزن و سجع نیرومند به اسلوب سوره‌های مکی
فواصل، وزن و سجع نیرومند به اسلوب سوره‌های مکی نزدیک‌تر و احتمال مکی بودنش بیشتر است. همچنین از نظر موضوعی نیز به خاطر آمدن اصول اعتقادی مانند توحید و معاد، دعوت به رعایت اصول اخلاقی و سخن از عادات و رسوم جاهلیت به سور مکی قرآن شباهت بیشتری دارد. تاریخ و سبب نزول. بیشتر مفسران اهل سنت از جمله ماتریدی که این سوره را مکی می‌دانند؛ به قول علی بن ابی‌طالب و عبدالله بن مسعود که منظور از عادیات را شتر و در مراسم حج گفته‌اند، استناد کرده‌اند. ثعلبی با تصریح به مکی بودن، عادیات را به معنای اسبان جنگی نیز گزارش
مکی بودن، عادیات را به معنای اسبان جنگی نیز گزارش کرده‌است اما هیچ‌یک از آنها را مربوط به مدینه نمی‌داند و در پایان نیز به نقل از علی بن ابی‌طالب، ابن مسعود، محمد بن عمیر، محمد بن کعب و سدی عادیات را به معنای شتر عنوان کرده‌است. در بررسی روایاتی که سبب (شأن) نزول سوره عادیات را درمدینه ذکر کرده‌اند، سیوطی از مفسران اهل سنت، با اشاره به روایتی از قتاده و مقاتل، مدنی بودن سوره را گزارش می‌کند. در مضمون روایت مقاتل چنین آمده‌است: «پیامبر در سریه‌ای گروهی را به سرکردگی منذر بن عمرو به سوی طایفه‌ای از کنانه
به سرکردگی منذر بن عمرو به سوی طایفه‌ای از کنانه فرستاد. منافقان گفتند: همگی کشته شده‌اند. خداوند با نزول سوره عادیات، پیامبر را از حال آنها باخبر ساخت.» در روایت دیگر شأن نزول، ابن‌عباس از اعزام شدن سپاه برای سریه‌ای خبر داده‌است ولی در آن به نام آن سریه و فرمانده‌اش اشاره‌ای نیست. در این روایت نیز بعد از مدتی که پیامبر و مسلمانان از حال سپاهیان خبری نداشتند، با نزول سوره از زنده بودن آنها مطلع می‌شوند. سومین روایت شأن نزول سوره عادیات روایتی است که به شرح سریه ذات السلاسل و پیروزی سپاه مسلمانان به
به شرح سریه ذات السلاسل و پیروزی سپاه مسلمانان به فرماندهی علی پرداخته‌است. در این خصوص مکارم شیرازی مفسر شیعی مذهب، گزارش می‌کند که در سال هشتم هجرت پیامبر اسلام از توطئه دشمنان در سرزمین یابس مطلع می‌شود که با جمع شدن دوازده سوار در آنجا، با هم عهد بستند که محمد و علی را به قتل برسانند و مسلمانان را از بین ببرند. در ابتدا محمد سپاهی را به فرماندهی بعضی از صحابه به آن منطقه می‌فرستد. پس از بازگشت بی‌نتیجه آنان، علی با سپاه دیگری از مهاجر و انصار با شتاب و سرعت حرکت می‌کند. آنان با راه پیمودن در شب، به
و سرعت حرکت می‌کند. آنان با راه پیمودن در شب، به هنگام صبح به منطقه یابس می‌رسند و دشمن را محاصره می‌کنند. پس از عرضه کردن اسلام و عدم پذیرش از سوی دشمن، جنگ آغاز می‌شود که در این نبرد مخالفان شکست می‌خورند. بعد از کشته شدن عده‌ای از دشمنان، سپاه مسلمانان همراه با غنائم جنگی به سمت مدینه بازمی‌گردند. در حالی که هنوز لشکر مسلمانان به مدینه نرسیده بود، سوره عادیات نازل می‌شود. پیامبر اسلام در نماز صبح، این سوره را می‌خواند که اصحاب بعد از پایان نماز دربارهٔ نزول سوره جدید از محمد سؤال می‌کنند. او در جواب به
سوره جدید از محمد سؤال می‌کنند. او در جواب به آنها می‌گوید که جبرئیل هم‌زمان با نزول سوره عادیات، به او خبر داده‌است که علی بر دشمنان پیروز شده‌است. چند روز بعد از این ماجرا علی با غنائم و اسیران به مدینه وارد می‌شود. با بررسی دقیق‌تری بر روی روایات مربوط به این سوره، علت بروز اختلاف در مکی یا مدنی بودن آن در روایات ترتیب نزول و سبب نزول سوره عنوان شده‌است. روایتی از علی بن ابی‌طالب از طریق سعید بن مسیب، روایت عبدالله بن عباس از عطاء، روایت مجاهد، روایت عکرمه و حسن بصری و روایت محمد بن نعمان از دسته
عکرمه و حسن بصری و روایت محمد بن نعمان از دسته روایاتی هستند که بنا به ترتیب نزول، این سوره را مکی معرفی کرده‌اند. در دو روایت ابن‌عباس از طریق ابو صالح و روایت ضحاک به مدنی بودن سوره عادیات تصریح شده‌است. تفسیر. بنا به گزارش مکارم شیرازی مفسر شیعی، این سوره با پنج سوگند آغاز می‌شود. بر اساس روایاتی که در ذیل این سوره نقل شده‌است، سوگندهایی هستند که به میدان جهاد و جنگ با دشمنان مرتبط است. سوگند به اسبان جنگی و نفس زدن‌های آنها، جرقه‌های آتشینی که از سم اسبان برمی‌خیزد و گرد و غباری که به هنگام هجوم بر
اسبان برمی‌خیزد و گرد و غباری که به هنگام هجوم بر دشمن به فضا پخش می‌شود و سوگند به حمله غافلگیرانه بر مخالفان. مکارم معتقد است که از مجموع این سوگندها عظمت و بزرگی جهاد در راه خدا آشکار می‌شود که حتی کوچک‌ترین جزئیات صحنه نبرد در نزد خداوند مهم و ارزشمند است و خداوند در قرآن به آنها سوگند می‌خورد. پنج سوگند ابتدایی سوره دارای وحدت سیاق و وحدت مصداقند. بنت الشاطی پژوهشگر قرآنی سنی مذهبِ معاصر، در تبیین فضای سوره چنین می‌گوید: «در این سوگندها، صحنه پرهیجان یک هجوم ناگهانی و محاصره دشمن توصیف شده‌است که با