payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تولوئن و تربانتین)، به عنوان پاک کننده‌های لاک ناخن و حلال‌های چسب (استون، متیل استات، و اتیل استات)، در مواد پاک کننده لکه‌ها (مانند هگزان، و اتر بنزن)، در مواد شوینده (ترپین مرکبات) و در عطرها (اتانول). آب یک حلال برای مولکول‌های قطبی و متداول‌ترین حلالی است که توسط موجودات زنده استفاده می‌شود. تمام یون‌ها و پروتئین‌های موجود در داخل سلول، در آب درون سلول حل می‌شوند. حلال‌ها در صنایع شیمیایی، دارویی، نفت و گاز از جمله در سنتزهای شیمیایی و فرایندهای تصفیه، کاربردهای مختلفی پیدا می‌کنند. طبقه‌بندی حلال‌ها.
کاربردهای مختلفی پیدا می‌کنند. طبقه‌بندی حلال‌ها. حلال‌ها را می‌توان به‌طور کلی به دو دستۀ قطبی و غیر قطبی طبقه‌بندی کرد. یک مورد خاص جیوه است که محلول‌های آن به نام آمالگام شناخته می‌شود. همچنین محلول‌های فلزی دیگری نیز وجود دارند که در دمای اتاق مایع هستند. به‌طور کلی، ثابت دی الکتریک حلال، مقیاسی تقریبی برای تعیین قطبیت حلال فراهم می‌کند. قطبیت بالای آب با ثابت دی الکترتیک بالای آن یعنی ۸۸ (در دمای ۰ درجه سلسیوس) نشان داده می‌شود. به‌طور کلی حلال‌هایی با ثابت دی الکتریک کمتر از ۱۵ غیر قطبی در نظر گرفته
ثابت دی الکتریک کمتر از ۱۵ غیر قطبی در نظر گرفته می‌شوند. ثابت دی الکتریک تمایل حلال را برای لغو بخشی از قدرت میدان الکتریکی ذره باردار غوطه ور اندازه‌گیری می‌کند. این کاهش سپس با قدرت میدان ذره باردار در خلأ مقایسه می‌شود. به صورت ابتکاری، می‌توان ثابت دی الکتریک یک حلال را توانایی آن در کاهش بار مؤثر داخلی املاح دانست. عموماً، ثابت دی الکتریک یک حلال پیش‌بینی کننده ای برای توانایی حلال در حل کردن ترکیبات یونی رایج، مانند نمک‌ها است. آب. مولکول آب (HOH) هم اتم هیدروژن و هم عامل OH- دارد؛ بنابراین هم باز و
اتم هیدروژن و هم عامل OH- دارد؛ بنابراین هم باز و هم اسید و از این رو از لحاظ شیمیایی خنثی است. آب خالص یا آب مقطر اسیدها، قلیاها، نمک‌های فلزی، صمغ‌های گیاهی، چسب‌های قوی (مانند: سریشم، چسب کازیین، چسب نشاسته، چسب اوره فرمالیدیید و ملامین فرمالیدیید)، سریش، رنگ پلاستیک و الکل‌ها را در خود حل می‌کند. حلال‌های آلی (غیر آبی). هیدروژن و کربن عناصر اصلی این حلال‌ها می‌باشند و شامل ۱۰ نوع می‌باشند: حلال‌های ترپنی. از قدیمی‌ترین گونه حلال‌ها می‌باشد که از درختان کاج و صنوبر به دست می‌آید و در گذشته مصرف بسیار
کاج و صنوبر به دست می‌آید و در گذشته مصرف بسیار زیادی در ساخت رنگ‌های ساختمانی، ورنی‌ها و رنگ‌های هنری داشته‌اند. اما امروزه به علت گران‌قیمت بودن روش تهیه، حلالیت کم، کندی سرعت تبخیر و بوی تند، آن‌ها با حلال‌های هیدروکربنی که از مواد نفتی به دست می‌آیند و ارزان قیمت تر هستند جایگزین شده‌اند. علاوه بر صنایع رنگ‌سازی در هنر عکاسی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند و مشتمل بر تربانتین، دی پنتن، روغن کاج و صنوبر هستند. اتانول. اتانول بیشترین کاربرد در آزمایش‌های علمی را دارد. اما به علت قابلیت حل شدن در آب و اتر
را دارد. اما به علت قابلیت حل شدن در آب و اتر در رزین‌های طبیعی مانند شلاک، پلی وینیل استات PVA، پلی وینیل بوتیرال، استرهای رزینی، رزین‌های کیتونی و غیره به کار برده می‌شود. از اتانول به عنوان حلال، میکروب کش، ضدیخ، سوخت، مادهٔ کسل‌کننده در صنایع پتروشیمی، داروسازی و غیره استفاده می‌شود. حلال‌های چندجزئی. حلال های چند جزئی پس از جنگ جهانی دوم در اتحاد جماهیر شوروی ظاهر شدند و امروزه همچنان در سایر کشورها مورد استفاده و تولید قرار می‌گیرند. خواص فیزیکی. جدول خصوصیات حلالهای رایج. حلال‌ها به سه گروه غیرقطبی،
خصوصیات حلالهای رایج. حلال‌ها به سه گروه غیرقطبی، قطبی اپروتیک، و قطبی پروتیک تقسیم‌بندی شده‌اند. خواص حلال‌هایی که بیشتر از آب هستند با حروف پررنگ مشخص شده‌اند. انجمن شیمی آمریکا ابزاری را برای انتخاب حلال‌ها بر اساس تجزیه و تحلیل مولفه‌های اصلی خواص حلال ارائه می‌دهد.
این فهرست شامل تمامی فرمانروایانی است که بر اساس منابع تاریخی بر سراسر یا بخشی از سرزمین ایران حکمرانی کرده‌اند. این فهرست بدون توجه به اصالت تاریخی، دولت ملی، دین، قومیت، زبان و ویژگی‌های فرهنگی و سیاسی هر دوره تنظیم شده است. نخستین امپراتوری ایرانی معمولاً ماد (حدود ۷۲۷–۵۵۰ پیش از میلاد) یا شاهنشاهی هخامنشی (۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد) محسوب می‌شود. پس از فتح امپراتوری هخامنشی توسط اسکندر (۳۳۴–۳۳۰ پیش از میلاد)، بخش بزرگی از ایران به مدت دو قرن تحت سلطه حکومت‌های هلنیستی، به ویژه امپراتوری سلوکی (۳۰۵–۱۲۹ پیش از
هلنیستی، به ویژه امپراتوری سلوکی (۳۰۵–۱۲۹ پیش از میلاد) قرار گرفت. حکومت بومی ایرانی با گسترش شاهنشاهی اشکانی (۲۴۷ پیش از میلاد–۲۲۴ میلادی) دوباره احیا شد. اشکانیان جای خود را به شاهنشاهی ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) دادند، که تا زمان حمله مسلمانان (۶۳۳–۶۵۱ میلادی) بر این سرزمین حکومت کردند. در دوران قرون وسطی، ایران میان حکومت‌های بزرگ خارجی و پادشاهی‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شد. بخش عمدهٔ سرزمین‌های ساسانی ابتدا به خلافت راشدین (۶۳۳–۶۶۱ میلادی)، سپس خلافت اموی (۶۶۱–۷۵۰ میلادی) و خلافت عباسی (۷۵۰–۱۲۵۸ میلادی)
(۶۶۱–۷۵۰ میلادی) و خلافت عباسی (۷۵۰–۱۲۵۸ میلادی) پیوستند. کاهش اقتدار خلفا منجر به پدید آمدن دوره‌ای به نام میان‌پرده ایرانی شد، که در آن فرماندهان ایرانی سلسله‌ها و پادشاهی‌های مستقل خود را بنیان نهادند و برخی از آن‌ها نمادها و ایدئولوژی سلطنتی ساسانیان را احیا کردند. در قرن یازدهم، ایران توسط امپراتوری سلجوقی ترک‌تبار اما دارای فرهنگ ایرانی (۱۰۳۸–۱۱۹۴ میلادی) فتح شد. پس از آن، فتوحات دیگری توسط فرمانروایان ترک‌تبار و مغول ایرانی‌مآب، از جمله خوارزمشاهیان (۱۰۷۷–۱۲۲۰ میلادی)، مغول (۱۲۲۰–۱۲۵۹ میلادی) و
(۱۰۷۷–۱۲۲۰ میلادی)، مغول (۱۲۲۰–۱۲۵۹ میلادی) و تیموریان (۱۳۷۰–۱۴۵۸ میلادی) انجام گرفت. وحدت سیاسی ایرانیان در سال ۱۵۰۱ میلادی با پایه‌گذاری امپراتوری صفوی (۱۵۰۱–۱۷۲۲ میلادی) احیا شد. سقوط صفویان به دوره‌ای از آشفتگی منجر شد، که طی آن حکومت میان شاهزادگان صفوی و دودمان افغان‌تبار هوتکی (۱۷۲۲–۱۷۲۹ میلادی) دست‌به‌دست شد. نادرشاه با تأسیس امپراتوری افشار (۱۷۳۶–۱۷۹۶ میلادی) این دوران را پایان داد، اما پس از ترور او در ۱۷۴۷ میلادی، افشاریان با دودمان زند (۱۷۵۱–۱۷۹۴ میلادی) تحت رهبری کریم‌خان زند و جانشینانش رقابت
میلادی) تحت رهبری کریم‌خان زند و جانشینانش رقابت کردند. ایران با به قدرت رسیدن دودمان قاجار (۱۷۸۹–۱۹۲۵ میلادی) بار دیگر یکپارچه شد و پس از آن دودمان پهلوی (۱۹۲۵–۱۹۷۹ میلادی) آخرین دودمان شاهنشاهی ایران بود. از زمان انقلاب ۱۳۵۷، رهبر مذهبی رئیس کشور محسوب می‌شود. عهد باستان. گاوباریان. گاوباریان، دودمانی از شاهزادگان ساسانی بودند که از سال ۶۴۲ تا سال ۷۶۰ میلادی به مدت ۱۱۹ سال بر مناطق طبرستان و گیلان فرمانروایی کردند. دوران خلافت. سلسله‌های ترک‌تبار. غزنویان. غزنویان پس از ضعیف شدن سامانیان و صفاریان قلمرو
غزنویان پس از ضعیف شدن سامانیان و صفاریان قلمرو آنان را تصرف کردند. در زمان اوج قدرت غزنویان که تا ری را تصرف نمودند ایران به دوبخش تقسیم شده بود آل بویه در غرب از گیلان تا فارس و خوزستان و عراق و غزنویان در شرق خراسان و سیستان و سند و تا نزدیکی هند را در تصرف داشتند و قدرت عباسیان در ایران کمرنگ شد. از حملهٔ مغول تا ظهور صفویه. دودمان‌های محلی. جلایریان (بغداد وغرب). چوپانیان (تبریز) ایران مدرن (۱۵۰۱–۱۹۷۹). ایران صفوی (۱۵۰۱–۱۷۲۲). اجداد دودمان صفوی در ابتدا رهبران طریقت صفویه بودند. در سال ۱۴۹۹ میلادی،
رهبران طریقت صفویه بودند. در سال ۱۴۹۹ میلادی، شیخ اسماعیل توانست شروان‌شاهان در آذربایجان را شکست دهد و کنترل ایران را از دست آق‌قویونلوها خارج کند. قدرت آق‌قویونلوها در سال ۱۵۰۱ میلادی با شکست قطعی سلطان الوند پایان یافت و اسماعیل در سال ۱۵۰۲ میلادی در تبریز تاج شاهنشاهی بر سر گذاشت. ظهور صفویان به‌عنوان نقطه عطف تاریخ مدرن ایران در نظر گرفته می‌شود، چرا که آغازگر تحولاتی بودند که در نهایت ایران را به یک دولت - ملت مدرن تبدیل کرد. آن‌ها با فتوحات گسترده، ایران را به‌عنوان یک واحد سیاسی یکپارچه احیا کردند
را به‌عنوان یک واحد سیاسی یکپارچه احیا کردند و نظام قبیله‌ای و کوچ‌نشینیِ رایج در دوره حکومت ترکان-مغولان را به جامعه یک‌جانشین و غیرمهاجر تبدیل کردند. همچنین، مذهب شیعه برای نخستین بار به‌عنوان دین رسمی کشور به رسمیت شناخته شد. فرمانروایان صفوی با عنوان شاهنشاه ایران حکومت می‌کردند. پایتخت اولیه امپراتوری صفوی در تبریز بود اما به دلیل درگیری با امپراتوری عثمانی در غرب، پایتخت در سال ۱۵۴۸ میلادی به قزوین منتقل شد و در دهه ۱۵۹۰ میلادی به اصفهان تغییر یافت. هوتکی‌ها (۱۷۲۲–۱۷۲۹). در سال ۱۷۰۱ میلادی، ناآرامی
هوتکی‌ها (۱۷۲۲–۱۷۲۹). در سال ۱۷۰۱ میلادی، ناآرامی در میان قبیله پشتون غلجی در افغانستان منجر به شورشی علیه صفویان شد. این شورش ابتدا توسط فرمانده محلی، گرگین خان گرجی، سرکوب گردید؛ اما جنبش ضدصفوی افغان‌ها تحت رهبری میرویس خان هوتک و پسرش، محمود هوتکی، ادامه یافت. محمود در ابتدا وانمود به وفاداری کرد و رسماً به سمت حاکم قندهار منصوب شد. در سال ۱۷۲۰ میلادی، محمود به منطقه کرمان حملاتی کرد و در مارس ۱۷۲۲، ارتش بزرگ‌تر و قدرتمندتر صفوی که به‌سرعت تجهیز شده بود، در نبرد گلون‌آباد شکست خورد. پس از محاصره
بود، در نبرد گلون‌آباد شکست خورد. پس از محاصره شش‌ماهه در اصفهان، شاه سلطان حسین یکم به‌طور رسمی تسلیم محمود شد و او را به‌عنوان شاه جدید ایران به رسمیت شناخت. حاکمان هوتکی ایران از پایتخت پیشین صفویان، یعنی اصفهان، حکومت می‌کردند. صفویان پس از سقوط اصفهان (۱۷۲۲–۱۷۷۳). پس از سقوط اصفهان و رسیدن خبر آن به تهماسب دوم، پسر سلطان حسین یکم، که در قزوین بود، تهماسب خود را شاه ایران اعلام کرد. نیروهای طرفدار صفوی در سال ۱۷۲۹ میلادی موفق شدند اشرف را شکست دهند و نیروهای افغان را از ایران بیرون کنند. اما تهماسب
نیروهای افغان را از ایران بیرون کنند. اما تهماسب نتوانست پس از تهاجم هوتکی‌ها اقتدار خود را تثبیت کند و حاکمیت عملی ایران به دست سردار نادرقلی افتاد. در سال ۱۷۳۲ میلادی، نادر تهماسب را از قدرت کنار زد و عباس سوم هشت‌ماهه را جایگزین او کرد. سپس در سال ۱۷۳۶ میلادی عباس از قدرت کنار گذاشته شد و نادر تحت عنوان نادرشاه به‌عنوان شاه جدید ایران معرفی شد و دودمان صفوی پایان یافت. با این حال، پس از سال ۱۷۳۶ میلادی نوادگان صفوی گاهی به‌عنوان مدعی یا حاکمان اسمی از سوی جنگ‌سالاران که در تلاش برای کسب قدرت بودند، در
جنگ‌سالاران که در تلاش برای کسب قدرت بودند، در ایران معرفی شد. ایران افشاری (۱۷۳۶–۱۷۹۶). دودمان افشاری توسط نادرشاه، یکی از فرماندهان صفوی که در سال ۱۷۳۶ میلادی پس از برکناری عباس سوم قدرت را به دست گرفت، پایه‌گذاری شد. نادرشاه فاتح قدرتمندی بود، اما امپراتوری افشاری پس از ترور او در سال ۱۷۴۷ میلادی به سرعت فروپاشید. سرزمین‌های وسیعی به دودمان رقیب، یعنی زندیان، و همچنین امپراتوری درانی افغان واگذار شد. قلمرو وارثان نادر عمدتاً به مناطق ایرانی خراسان محدود شد. در بخش زیادی از دوره‌های بعدی، حکومت افشاری
شد. در بخش زیادی از دوره‌های بعدی، حکومت افشاری تحت سلطه فرماندهان نظامی یا جناح‌های مختلف دربار بود. افشاریان با عنوان شاهنشاه حکومت می‌کردند و پایتخت آن‌ها مشهد بود. ایران زندی (۱۷۵۱–۱۷۹۴). در پی ترور نادرشاه، خاندان زند به قدرتمندترین رقیبان افشاریان تبدیل شدند و در دهه ۱۷۵۰ میلادی کنترل بخش‌های بزرگی از ایران را به دست گرفتند. دودمان زندیه توسط کریم‌خان پایه‌گذاری شد. حاکمان زند هرگز خود را شاه معرفی نکردند. آن‌ها در عوض خود را وکیل ایران نامیدند؛ ابتدا به نمایندگی از اسماعیل سوم (۱۷۵۰–۱۷۷۳ میلادی) و
به نمایندگی از اسماعیل سوم (۱۷۵۰–۱۷۷۳ میلادی) و سپس به نمایندگی از مردم ایران. کریم‌خان با عنوان خان و همچنین با لقب وکیل یا «وکیل‌الرعایا» (به معنای نماینده مردم) حکومت می‌کرد. جانشینان او تنها با عنوان «خان» حکومت کردند، اما از دیدگاه ناظران اروپایی اغلب «پادشاه» (king) تلقی می‌شدند. شیراز و اصفهان پایتخت های دودمان زندیه بود. ایران قاجاری (۱۷۸۹–۱۹۲۵). دودمان قاجار از یک خانواده اشرافی ترکمان در شمال ایران، تحت حکومت صفویان، سرچشمه گرفت. با درگیری‌های دیگر خاندان‌ها در ایران، قاجارها به تدریج قدرت یافتند
خاندان‌ها در ایران، قاجارها به تدریج قدرت یافتند تا این‌که آقامحمدخان در سال ۱۷۸۹ میلادی، خود را حاکم اعلام کرد و در برابر دودمان‌های افشاریه و زندیه قیام نمود. او در سال ۱۷۹۴ میلادی زندیان را شکست داد و در سال ۱۷۹۶ میلادی تاج‌گذاری کرد. پس از آن، شاهرخ شاه افشار را به اسارت گرفت و او را عزل کرد و ایران را بار دیگر یکپارچه ساخت. آقامحمدخان ابتدا با عنوان خان و سپس شاه حکومت کرد، اما هرگز لقب عالی‌تر شاهنشاه را برای خود انتخاب نکرد. جانشین او، فتحعلی‌شاه، علاوه بر لقب شاهنشاه از لقب خاقان مغولی نیز استفاده
بر لقب شاهنشاه از لقب خاقان مغولی نیز استفاده کرد، که بعدها بسیاری از حاکمان قاجار نیز آن را به‌کار بردند. قاجاریان همچنین از عناوین متعدد دیگر با معانی مذهبی و سیاسی بهره می‌بردند. دودمان قاجار از تهران، که در دهه ۱۷۸۰ میلادی توسط آقامحمدخان به عنوان پایتخت ایران انتخاب، حکمرانی می‌کرد. ایران پهلوی (۱۹۲۵–۱۹۷۹). در اواخر دورهٔ قاجار، ایران به‌طور فزاینده‌ای درگیر ناآرامی‌های سیاسی بر سر میزان قدرت شاه، و نیز دیگر رویدادهایی بود که به جنبش مشروطه ایران (۱۹۰۵–۱۹۱۱) منجر شد. در سال ۱۹۲۳، نظامی رضاخان به سرعت
منجر شد. در سال ۱۹۲۳، نظامی رضاخان به سرعت مدارج ترقی را پیمود و به نخست‌وزیری رسید. رضا در سال ۱۹۲۵ احمدشاه را از پادشاهی خلع کرد و از سوی مجلس شورای ملی ابتدا به عنوان نایب‌السلطنه و سپس به‌عنوان شاه جدید معرفی شد. رضا نام خانوادگی پهلوی را به اقتباس از نام خط باستانی ایران برگزید. فرمانروایان پهلوی خود را شاهنشاه ایران نامیدند. تهران در زمان حکومت پهلوی همچنان پایتخت ایران بود.
انجمن مِهِستان (به انگلیسی :Mehestan Assembly) مجلسی در دوره اشکانیان بود. در سالهای اولیه سلطنت اشکانیان، مجلسی از اشراف به نام «مهستان» تشکیل شد که تصمیم نهایی را در مورد مسائل بسیار مهم می‌گرفت. کلمه «مهستان» از دو بخش «مه»، واژه‌ای از پارسی کهن که در لغت به معنای «بزرگ» و «ـستان» پسوندی در زبان فارسی به معنای مکان، تشکیل شده‌است. در کل مهستان به معنای جایی بود که بزرگان گرد هم می‌آیند. مجلس مهستان که متشکل از رهبران دینی زرتشتی و بزرگان طایفه‌ها بود، نفوذ زیادی در مدیریت کشور داشت. از مهم‌ترین تصمیمات
زیادی در مدیریت کشور داشت. از مهم‌ترین تصمیمات این شورا که در سال ۲۰۸ پس از میلاد گرفته شد، زمانی بود که جنگ داخلی درگرفت و مهستان تصمیم گرفت که کشور به‌طور همزمان توسط دو برادر اردوان پنجم و بلاش پنجم اداره شود. برخی نویسندگان بیگانه این مجلس را مُغستان می‌نامند ولی حسن پیرنیا نویسندهٔ کتاب ایران باستان آورده که: در سال ۲۲۴ بعد از سقوط سلسله اشکانی پس از ۴۷۰ سال، شورای مهستان نیز به پایان رسید.
رومن گیرشمن (به روسی: Роман Михайлович Гиршман، لاتین: "Roman Mikhailovich Ghirshman)" (زادهٔ ۳ اکتبر ۱۸۹۵ – درگذشتهٔ ۵ سپتامبر ۱۹۷۹) (۱۲۷۴ تا ۱۳۵۸) باستان‌شناس اوکراینی‌تبار فرانسوی بود که در تمدن ایران باستان تخصص داشت. او نزدیک به سی سال از زندگی حرفه‌ای‌اش را صرف کاوش در محوطه‌های باستانی ایران و افغانستان کرد. زندگی‌نامه. گیرشمن در خارکیف اوکراین در خانواده‌ای یهودی به دنیا آمد. به سال ۱۹۱۷ به پاریس نقل مکان کرد تا باستان‌شناسی و زبان‌های باستانی را فراگیرد، تحصیلاتش را در دانشگاه سوربن، مدرسه تحصیلات
تحصیلاتش را در دانشگاه سوربن، مدرسه تحصیلات عالیه و مدرسه عالیه لوور به پایان رسانید. نخستین کار تجربی او زمانی بود که همراه با یک هیئت باستان‌شناسی فرانسوی به تلو واقع در عراق رفت (۱۹۳۰). وی بیشتر به آثار باستانی ایران علاقه‌مند بود، در سالهای بعد، در راس هیئتی همراه با همسرش، تانیا گیرشمن به ایران آمد و به حفاریهایی در تپه جمشیدیه حبیبوند گندمبان، تپه گیان نهاوند، زرامین سفلی، لرستان، اسدآباد، تپه سیلک کاشان، بگرام (افغانستان)، بیشاپور و شوش پرداخت. گیرشمن از سال ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۲، مدیر هیئت باستان‌شناسی
از سال ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۲، مدیر هیئت باستان‌شناسی فرانسه در افغانستان بود. هم‌چنین عضو «فرهنگستان کتیبه‌ها و زبان‌های باستانی» (Académie des Inscriptions et Belles-Lettres) نیز بود. وی در ۱۹۴۹ سفری به کوه‌های سخت‌گذر ناحیه بختیاری داشت و برای نخستین بار در ایران موفق به کشف غاری گردید که مسکن انسان‌های عصر نوسنگی بود. مطالعات وی در چغازنبیل در ۴ جلد چاپ شده‌است. همچنین وی گروه کاوش در جزیره خارگ، ایوان کرخه، و آثار پارت‌ها در مسجد سلیمان خوزستان را سرپرستی کرد. نوشته‌ها. گیرشمن آثار زیادی در زمینه باستان‌شناسی،
گیرشمن آثار زیادی در زمینه باستان‌شناسی، تاریخ، کتیبه‌ها و سکه‌های ایرانی و افغانستان از خود به یادگار گذاشت و بارها از سوی انجمن‌های گوناگون از او به خاطر خدمت به فرهنگ‌ها تجلیل به عمل آمد. با ۳۰۰ یادداشت و ۲۰ کتاب منتشر شده، گیرشمن پربارترین و مورد توجه‌ترین کارشناس دربارهٔ ایران باستان بود. برخی از پژوهش‌های وی دربارهٔ شوش هنوز منتشر نشده، اما راهنمای باستان‌شناسان دیگر مانند هنری گش (Henri Gashe) در مطالعات باستان‌شناسی در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ در ایران بوده‌است. کتاب کاوش های تپه گیان نوشته رومن گیرشمن،
کتاب کاوش های تپه گیان نوشته رومن گیرشمن، ژرژ کنتنو و هنری ویکتور وولیس در سال ۱۴۰۰ خورشیدی به کوشش مرتضی کیانی، و توسط میلاد سهرابی پیله رودی ترجمه و منتشر شده است. از مهم‌ترین آثارش کتاب "ایران از آغاز تا اسلام" است که در ایران توسط دکتر محمد معین ترجمه شد و در سال ۱۳۳۶ خورشیدی اولین جلد آن چاپ شد.
تحلیل سامانه‌ها یا تحلیل سیستم‌ها یا آنالیز سامانه‌ها یا آنالیز سیستم‌ها یک نگرش جامع به مسئله یا مشکل است. تحلیل سیستم یکی از ابعاد دوگانه نگرش سیستمی است و در آن به‌منظور شناسایی پدیده‌ها، ابتدا آن را به اجزاء کوچک‌تر تقسیم می‌کنند و پس از بررسی، تجزیه و تحلیل و رفع مشکل هر یک از اجزاء، مشکل سیستم کل را حل می‌کنند. یک مهندس تحلیل سیستم‌ها با استفاده از دانش سیستم یا نظریه سیستمی به جای یک دید محدود و بسته به یک دیدگاه جامع و کلی می‌رسد. بسیاری از مشکلات صنعتی و اداری و حتی اقتصادی تنها با کمک نگرش سیستمی
و اداری و حتی اقتصادی تنها با کمک نگرش سیستمی قابل تجزیه و تحلیل هستند.
مس نام یک عنصر جدول تناوبی با نماد شیمیایی Cu (برگرفته از واژهٔ لاتین "cuprum") است عدد اتمی آن ۲۹ و عنصری فلزی با ویژگی‌های شکل‌پذیری و رسانایی گرمایی و الکتریکی بالا است و پس از نقره بالاترین رسانایی الکتریکی را دارد، ولی به دلیل قیمت مناسب تر مس نسبت به نقره، کمتر از نقره در سیم برق و … استفاده می‌شود. مس خالص، نرم و چکش‌خوار است و اگر از آن که در برابر هوای آزاد قرار دارد، به رنگ قرمز مایل به زرد است. هزاران سال است که از مس و آلیاژهایش استفاده می‌شود. در دوران روم باستان، از معدن‌های مس در قبرس بهره‌
در دوران روم باستان، از معدن‌های مس در قبرس بهره‌ برداری می‌شد ریشهٔ نام لاتین مس از واژهٔ "сyprium" به معنی "فلز قبرس" (metal of Cyprus) گرفته شده‌ است که بعدها کوتاه شده و به شکل "cuprum" درآمده‌ است. ترکیب‌های مس معمولاً به شکل نمک‌های مس (II) دیده می‌شوند، رنگ آبی یا سبز کانی‌هایی مانند آزوریت و فیروزه که از گذشته به عنوان گوهر دانسته می‌شدند ناشی از همین فلز است. از مس در معماری ساختمانی و هنرهای تزئینی هم بهره برده می‌شود. مس یک مادهٔ معدنی ضروری برای اندام‌های زنده است چون سهمی کلیدی در ساخت آنزیم
اندام‌های زنده است چون سهمی کلیدی در ساخت آنزیم تنفسی سیتوکروم اکسیداز سی دارد. خون نرم‌تنان و سخت‌پوستان از ماده‌ای به نام هموسیانین ساخته شده‌ است. مادهٔ اصلی هموسیانین، مس است درحالی که خون ماهی‌ها و مهره‌داران دارای هموگلوبین است و مادهٔ اصلی سازندهٔ آن، آهن است. در اندام‌های اصلی بدن انسان مانند کبد، ماهیچه و استخوان‌ها مس یافت می‌شود. تاریخچه. «در حدود پنج هزار سال پیش از میلاد مردم غارنشین فلات ایران بر اثر تغییراتی که از لحاظ آب و هوا و تشکیل مزارع و چمنزارها به وجود آمد به دشت‌ها روی آوردند و
و چمنزارها به وجود آمد به دشت‌ها روی آوردند و زندگی تازه‌ای را آغاز کردند و در تمدن آن‌ها نسبت به دوران‌های پیشین پیشرفت بیشتری دیده شد. مردمی که در فلات ایران زندگی می‌کردند گهگاه به سفال‌گری و ساختن اشیاء با گل می‌پرداختند و با پختن آن‌ها از آن‌ها آثاری زیبا پدیدمی‌آوردند. آن‌ها در برخی اوقات مشاهده می‌کردند که بعضی از ظروف سفالینشان در اثر ضربه نمی‌شکند و همین‌طور در برخی اوقات از ظروفی که در آتش می‌نهادند ماده‌ای خارج می‌شد که پس از سرد شدن سخت می‌گشت. آن‌ها نام این ماده را مس گذاشتند و در ساخت ظروف و
آن‌ها نام این ماده را مس گذاشتند و در ساخت ظروف و ابزار کشاورزی و جنگ از آن استفاده‌های بسیار کردند. در پایان عهد حجر پسین مردم این منطقه آلات و ابزار خود را با مس می‌ساختند و کم‌کم این‌گونه ادوات جای ابزار سنگی را که تا آن زمان متداول بود گرفت. در هزاره چهارم پیش از میلاد مردم دشت‌نشین فلات ایران در کار و زندگی پیشرفت بیشتری کردند. با آن‌که سنگ در ساختن آلات و ادوات در این عهد به کار می‌رفت فلز نیز بیش از دوره پیش وارد صنعت گردید، مس را با چکش صاف می‌کردند، اما طرز ذوب کردن فلزات را نمی‌دانستند و با مس
اما طرز ذوب کردن فلزات را نمی‌دانستند و با مس سنجاق و ظروف ظریف می‌ساختند. در این دوره ذوب مس نیز متداول شد و آلات و ادوات را به شیوه ریخته‌گری ساختند. در سکونت‌گاه‌های دوره مزبور چاقوها و دشنه‌هایی با تیغه مسین به دست آمده‌است. همچنین در حفاری‌های سیلک کاشان مقداری آینه مسی جهت آرایش به دست آمده‌ است. از ویژگی‌های این دوره وجود گوشواره‌هایی از طلا و لاجورد است.» مس برای تعدادی از تمدن‌های قدیمی ثبت شده، شناخته شده بود و تاریخ استفاده از آن حداقل به ۱۰٬۰۰۰ سال پیش می‌رسد. یک آویزه مسی، متعلق به ۸۷۰۰ سال
سال پیش می‌رسد. یک آویزه مسی، متعلق به ۸۷۰۰ سال قبل از میلاد در شمال عراق کنونی پیدا شد. نشانه‌هایی مبنی بر ذوب و خالص کردن مس از اکسیدهای آن مانند مالاکیت و آزوریت تا سال ۵۰۰۰ قبل از میلاد وجود دارد. در عوض اولین نشانه‌های استفاده از طلا تقریباً به ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد بر می‌گردد. مصنوعات مسی و برنزی که از شهرهای سومری و مصنوعات مصری که از مس و آلیاژ آن با قلع یافت شده تقریباً متعلق به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد هستند. در یکی از اهرام یک سامانه لوله‌کشی با مس پیدا شده که مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش است. مصریان
مس پیدا شده که مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش است. مصریان دریافتند افزودن مقدار کمی قلع، قالب‌گیری مس را آسان‌تر می‌کند بنابراین آلیاژهای برنزی که در مصر کشف می‌شوند تقریباً قدمتی همانند مس دارند. استفاده از مس در چین باستان حداقل به ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مربوط بوده و تا ۱۲۰۰ سال قبل از میلاد در این کشور برنز مرغوب ساخته می‌شده‌است. در نظر داشته باشید چون مس به راحتی برای استفاده و کاربرد مجدد ذوب می‌شود، دوران ذکر شده تحت تأثیر جنگ‌ها و کشورگشایی‌ها قرار می‌گیرد. در اروپا مرد یخی [Ötzi]، مردی که به دقت نگهداری
در اروپا مرد یخی [Ötzi]، مردی که به دقت نگهداری می‌شود و متعلق به ۳۳۰۰ سال قبل از میلاد بوده و در شمال کشور ایتالیا نزدیک مرز اتریش یافت شده‌است، تبری با نوک مسی در دست دارد که درجه خلوص فلز آن ۹۹٫۷٪ است. مقدار زیاد آرسنیک موجود در موهای او نشان دهنده سر و کار او با پالایش مس است. استفاده ار برنز در مرحله‌ای از تمدن به قدری فراگیر بود که آن مرحله را عصر برنز می‌نامند. برنج برای یونانیان شناخته شده بود اما اولین بار به صورت گسترده توسط رومیان به‌کار رفت. به خاطر زیبایی درخشانش- به‌طوری‌که در باستان برای
به خاطر زیبایی درخشانش- به‌طوری‌که در باستان برای ساخت آینه از آن استفاده می‌شد -و نیز به دلیل ارتباط آن با قبرس که مربوط به الهه بود، در اسطوره‌شناسی و کیمیاگری فلز مس با ایزدبانوهای آفرودیته و ونوس پیوند دارد. در کیمیاگری علامتی را که برای مس در نظر گرفته بودند، علامت سیاره ناهید نیز بود. سر رونالد پیرین در کتاب خویش به نام مس و آناتومی یک صنعت، مس را به‌عنوان یکی از فلزاتی که از آغاز تمدن توسط آدمی به‌کار گرفته شده شناخته و از دره تیمنا در بخش غربی صحرای عدبه در اسرائیل به‌عنوان گهواره این صنعت نام
عدبه در اسرائیل به‌عنوان گهواره این صنعت نام برده‌است، دره تیمنا در اسرائیل تأمین کننده مس فراعنه بوده‌است (در یک پاپیروس مصری کاربرد مس برای درمان عفونت‌ها و ضدعفونی کردن آب ثبت شده‌است) شخصی به‌نام فیشل اظهار داشت: در دهه ۱۸۵۰ در منطقه بوردو فرانسه، کشاورزی در تاکستان خود، با آغشته نمودن آهک و مس سعی کرد انگورها را برای عدم استفاده افراد غیرجذاب نماید، کشاورز به شکل اتفاقی متوجه شد انگورهای آغشته شده در برابر بیماری‌های قارچی مقاوم هستند. از همان‌جا بود که خاصیت قارچ‌کش مس به اثبات رسید. ویژگی‌ها.
بود که خاصیت قارچ‌کش مس به اثبات رسید. ویژگی‌ها. ویژگی‌های فیزیکی. «مس»، «نقره» و «طلا» همگی در گروه یازدهم جدول تناوبی جای دارند از این رو برخی رفتارهای مشترک را از خود نشان می‌دهند. همهٔ این عنصرها پس از یک لایه الکترونی d دارای یک الکترون در اوربیتال sاند. ویژگی مشترک همهٔ این عنصرها، چکش‌خواری و رسانایی الکتریکی بالا است. لایهٔ الکترونی d که پر از الکترون است چندان در واکنش‌های میان اتمی وارد نمی‌شود بلکه پیوند فلزی از طریق الکترون اوربیتال s صورت می‌گیرد. برخلاف فلزهایی که دارای لایهٔ d نیمه پر هستند،
برخلاف فلزهایی که دارای لایهٔ d نیمه پر هستند، پیوند فلزی در مس دارای ویژگی‌های پیوند کووالانسی نیست و نسبتاً ضعیف است. این مطلب دلیل سختی پایین و شکل‌پذیری بالای یک تک بلور مس است. در نگاه ماکروسکوپیک به شبکهٔ بلوری مس، در می‌یابیم که سختی آن زیر اثر یک تنش معلوم افزایش می‌یابد. از این رو مس معمولاً در قالب چندبلوری ریز که مقاومت بالاتری دارد قرار می‌گیرد تا در قالب تک‌بلوری. نرمی مس تا حدی رسانایی الکتریکی بالا ( زیمنس بر متر) و در نتیجه رسانایی گرمایی بالای آن را توضیح می‌دهد. مس در مقایسه با دیگر
بالای آن را توضیح می‌دهد. مس در مقایسه با دیگر فلزهای خالص دومین رسانای گرمایی بالا در دمای اتاق را دارد. این پدیده به این دلیل است که مقاومت در برابر جابجایی الکترون در فلزها در دمای اتاق بیشتر از پراکندگی الکترون‌ها در لرزش گرمایی شبکه سرچشمه می‌گیرد که البته این لرزش برای یک فلز نرم نسبتاً ضعیف است. بیشینهٔ چگالی جریان مجاز برای مس در هوای آزاد، نزدیک به در سطح مقطع آن است. اگر جریان از این مقدار بیشتر شود، مس انرژی گرمایی بیش از اندازه‌ای را پدیدمی‌آورد. مانند دیگر فلزها اگر مس در برابر فلزی دیگر قرار
مانند دیگر فلزها اگر مس در برابر فلزی دیگر قرار گیرد خوردگی گالوانیک روی می‌دهد. مس یکی از چهار فلزی است که رنگ طبیعی آن خاکستری یا نقره‌ای نیست. دیگر فلزهای رنگین عبارتند از: سزیم و طلا به رنگ زرد و اسمیم به رنگ آبی. رفتار و ویژگی‌های عمومی. مس یک فلز مهم مهندسی است که کاربرد آن قدمتی بیش از ۶۰۰۰ سال دارد. مس به صورت خالص، ستون فقرات صنعت برق بوده‌است. مس همچنین فلز پایه تعدادی از آلیاژها است که عموماً به عنوان برنج و برنز شناخته می‌شوند. در مقایسه با سایر مواد مهندسی، مس و آلیاژهای مس دارای سه ویژگی مهم
مواد مهندسی، مس و آلیاژهای مس دارای سه ویژگی مهم هستند: (۱) "هدایت الکتریکی و حرارتی بالا"، (۲) "استحکام مفید با شکل‌پذیری بالا"، و (۳) "مقاومت در برابر خوردگی در طیف وسیعی از محیط‌ها". تقریباً دو سوم کل مس تولید شده، به دلیل رسانایی الکتریکی عالی آن، در کاربردهای برقی، از جمله سیم‌کشی، استفاده می‌شود. سایر کاربردهای اصلی مس استفاده در لوله‌کشی، گرمایش و تهویه مطبوع و شیرآلات و اتصالات صنعتی است. مس بدون افت کیفیت قابل بازیافت است و بعد از آهن و آلومینیوم سومین فلز بازیافتی است. مس خالص در حالت آنیل شده
سومین فلز بازیافتی است. مس خالص در حالت آنیل شده خود دارای استحکام کششی در حدود تنها ۲۰۰ مگاپاسکال با توانایی ازدیاد طول نزدیک به ۶۰ درصد است. از طریق کار سرد، استحکام کششی می‌تواند بیش از دو برابر شود و به بیش از ۴۵۰ مگاپاسکال برسد، با کاهش توانایی ازدیاد طول تا حدود ۵٪. مس به دلیل استحکام نسبتاً کم و شکل‌پذیری بالا، فلزی بسیار مطلوب برای کاربردهایی است که در آن شکل‌دهی گسترده مورد نیاز است. از آنجایی که دمای تبلور مجدد مس کمتر از ۲۶۰ درجه سلسیوس است، اثرات افزایش سختی کرنشی را می‌توان به راحتی حذف کرد تا