payamvha/North_RAG huggingface dataset:
که از کدام «مداد» صحبت می‌شود. در صورتی که اسمی برای خواننده یا شنونده آشنا نباشد، به آن نکره می‌گویند. انواع اسم معرفه. در صورتی که اسمی برای خواننده یا شنوده آشنا نباشد، به آن اسم نکره می‌گویند. مانند جمله «دوستی را دیدم» که در آن خواننده نمی‌داند که آن دوست چه کسی است. اسم‌های مفرد، جمع و اسم جمع. اسمی که بر یک شخص، چیز یا یک مفهوم دلالت کند، مفرد است. اسم‌های مفرد در زبان فارسی نشانه‌ای ندارند. اما، اسم‌هایی که به بیش از یک فرد، کالا یا مفهوم اشاره کنند، جمع هستند. در صورتی که به اسم‌های مفرد، یکی از
جمع هستند. در صورتی که به اسم‌های مفرد، یکی از نشانه‌های «ها» یا «ان» اضافه شود، جمع می‌شود. به کار بردن یکی از نشانه‌های «ها» و «ان» برای جمع بستن به سهولت تلفظ و شیوایی و آهنگ سخن بستگی دارد، البته قواعدی نیز در این باره موجود است: اسم جمع. بعضی از اسم‌ها هستند که مفرد نیستند و علامت جمع ندارند، اما بر بیش از یک نفر یا چیز دلالت می‌کنند، مانند «مردم»، «دسته» و «لشکر». به این گونه، اسم جمع می‌گویند. اسم‌های جمع را نیز می‌توان جمع بست و این تفاوت آنها با جمع‌های مکسر عربی است. اسم جامد و اسم مشتق. اسم‌هایی
مکسر عربی است. اسم جامد و اسم مشتق. اسم‌هایی را که با بن مضارع و بن ماضی ساخته می‌شوند، اسم مشتق می‌گویند. مانند: بن مضارع + ِ ش: دانش بن ماضی + - ار: رفتار اسم‌هایی را که در ساختمان آنها از بن مضارع یا بن ماضی استفاده نشده‌است، اسم جامد می‌گویند. مانند: کتاب، مرغ، قلم انواع اسم. اتباع. اتباع، واژهای بی‌معنی یا بدون معنای مشخص است که به دنبال اسم یا صفت می‌آید و برای تأکید و گسترش معنی آن اسم یا صفت یا بیان نوعی مفهوم به کار می‌رود. همانند «خرده مرده (آوانویسی: xurde murde)»، «کِتابْ مِتاب»، «اَخم و تَخم»
xurde murde)»، «کِتابْ مِتاب»، «اَخم و تَخم» گاهی هم واژه ثانویه بی‌معنی نیست، مثل: «حَشر و نَشر» و «شایِسته و بایِسته» و نظایر آن. اسم آلت. اسمی که به وسایل و لوازم کار اشاره می‌کند، برخلاف زبان عربی بعضی اوقات که اسم آلت وزن خاصی دارد، در زبان فارسی اسم آلت معمولاً جامد است. اسم صوت. اسم صوت، اسمی مرکب است که غالباً از طبیعت گرفته می‌شود و نشانگر اصوات مختلف است، مانند «قاه قاه»، «چلپ و چلوپ» اسم مصغر. اسمی که خردی و کوچکی را در مقابل نوع برزگ‌تر نشان دهد، اسم مصغر نامیده می‌شود، مانند «باغچه» به معنای
اسم مصغر نامیده می‌شود، مانند «باغچه» به معنای باغ کوچک. اسم‌های مصغر معمولاً پسوند «چه» یا «َک» دارند و برای بعضی از اسم‌های مصغر نیز پسوند «و» استفاده می‌شود، مانند «یارو». در لهجه‌های مختلف نیز برای تصغیر یا تعریف از «ِه» استفاده می‌شود، مانند «پسره» مصدر. اسمی است که معنای فعل را می‌رساند و از بن ماضی + َن تشکیل شده‌است. اسم مصدر. اسمی که علاوه بر مصدر می‌تواند معنی مصدر را برساند: آموزش: آموختن انواع اسم مصدر: بن مضارع +ش مانند:نگار+ش=نگارش بن مضارع+شت مانند: خور+شت=خورشت بگیرید. کاربرد اسم در جمله.
مانند: خور+شت=خورشت بگیرید. کاربرد اسم در جمله. اسم می‌تواند در نقشهای مختلف جمله قرار بگیرد. پیوند به بیرون. آوای آزاد
هم‌آوا یا هوموفون به واژه‌هایی می‌گویند که در تلفظ شبیه هم باشند، مثل (حیاط -حیات .، خورده، خرده - خاستن، خواستن). نوع دیگری از واژگان هم‌آوا وجود دارند که افزون‌بر تلفظ مشابه، یکسان نیز نوشته می‌شوند ولی معانی مختلفی را می‌تواند منظور کند، (مانند شیر حیوان جنگل و شیر خوراکی). به این دسته از لغات چندمعنایی می‌گویند. گفتنی است در تلفظ خواهر و خوردن در گذشته «و» به‌صورت صدای w تلفظ می‌شده و اکنون نیز در بسیاری از گویش‌های فارسی این‌چنین تلفظ می‌شود (مثلاً در گویش همدانی به خواهر خوآر گفته می‌شود) ولی در گویش
همدانی به خواهر خوآر گفته می‌شود) ولی در گویش معیار به‌صورت «خا» تلفظ می‌شود؛ بنابراین لزوما هم‌آوا به شمار نمی‌روند.
اضافه واژه‌ای قدیمی برگرفته شده از زبان است، که در جامعهٔ زبان‌شناسیِ ایران به همان مفهوم «ترکیب اضافی» اشاره می‌کند. البته چون ترکیب اضافی در فارسی معمولاً با چینش «مضاف+مضاف‌الیه» است، برخی منابع این چینش را «اضافه» نام داده و چینش «مضاف‌الیه+مضاف» را «اضافهٔ معکوس». اضافه یا وابستگی نوعی از ترکیب کلمات در گروه اسمی‌ست. برخلاف ترکیب «موصوف و صفت (ترکیب وصفی)»، در ترکیب «مضاف و مضافٌ‌الیه (ترکیب اضافی)» که به آن اضافه گفته می‌شود، هر دو کلمهٔ ترکیب، اسم هستند؛ اسم اولی اسم توصیف‌شده و اسم دومی اسم
اسم هستند؛ اسم اولی اسم توصیف‌شده و اسم دومی اسم "توصیف‌کننده" است. اضافه ملکی. ترکیب اضافی ملکی یا تعلقی، تعلق اسم را به کسی یا چیزی نشان می‌دهد؛ مثلاً در ترکیب‌های «مداد او»، «درخت جنگل»، «پیراهن حسن» و «شیشه پنجره» تعلقی هستند. برای ترکیب‌های اضافی تعلقی می‌توانیم به ترتیب، این جمله‌ها را بنویسیم: «جنگل درخت دارد»، «حسن پیراهن دارد» و «پنجره شیشه دارد». در زبان فارسی پسوند «ان» سازندهٔ صفت ملکی است که امروزه استفاده از آن رو به افول رفته است؛ مانند کلمهٔ: «پهلوان». این پسوند ملکی‌ساز در نام‌های ابوی عصر
«پهلوان». این پسوند ملکی‌ساز در نام‌های ابوی عصر ساسانیان کاربر داشت؛ مانند کلمهٔ: «اردشیران» "Ardaxšīrān ('rthšyr'n)" به معنی «پسر اردشیر». امروزه در زبان‌های دنیا استفاده از صفات ملکی بسیار پرکاربرد است که در ترجمهٔ آنها اشکالاتی در صورت عدم استفاده از پسوند ملکی‌ساز «ان» ایجاد می‌شود؛ مانند عبارت "Hellenic Republic" به معنی «جمهوری هلنان» (هلن + ان) که به صورت «جمهوری یونان» هم ترجمه می‌شود. اضافه گسسته. گاهی مضاف الیه بدون نشانه کسره پیش از مضاف می‌آید که به آن «اضافه گسسته» می‌گوییم؛ مثلاً در جمله
که به آن «اضافه گسسته» می‌گوییم؛ مثلاً در جمله «احمد کیفش قهوه‌ای است» منظور «کیف احمد قهوه‌ای است» است. اضافه اقترانی. در اضافه اقترانی، میان مضاف و مضاف الیه رابطه مقارنت و همراهی برقرار است؛ مثلاً در جمله «با چشم رحمت بر ما نظر کن»، ترکیب اضافی «چشم رحمت» یعنی چشمی به نشانه رحمت یا چشمی همراه با رحمت. البته در اینجا منظور از چشم همان نگاه یا دید است. دستورهای سنتی. در دستورهای سنتی، گروه‌های اسمی به دو دسته «موصوف و صفت» و «مضاف و مضافٌ‌الیه» تقسیم می‌شوند. در دستورهای سنتی، گروه‌های اسمی اضافه‌ای بر
در دستورهای سنتی، گروه‌های اسمی اضافه‌ای بر اساس ملاک‌های معنایی دسته‌بندی شده‌اند. دستورهای سنتی معمولاً گروه‌های اسمی اضافه‌ای را به این شکل دسته‌بندی می‌کنند (انوری و گیوی، ۱۳۸۵: ۱۲۸): هرگاه مضاف، مختوم به «الف» یا «واو» باشد، بعد از مضاف و پیش از مضافٌ‌الیه، «ی» اضافه می‌شود: آوای بلبل، موی سر. هر گاه مضاف، مختوم به «ه» غیر ملفوظ باشد، این حرف به صورت «هٔ» در می‌آید و به شکل «ی» تلفظ می‌شود: خانهٔ یوسف. در سایر حالات، بعد از مضاف یک کسره تلفظ می‌شود: دوستِ مریم. فرق اضافه و صفت. اگر چه در ظاهر هم صفت و
مریم. فرق اضافه و صفت. اگر چه در ظاهر هم صفت و موصوف و هم مضاف و مضافٌ‌الیه حاصل ترکیب دو کلمه هستند، اما معنای حاصل از این دو ترکیب متفاوت است؛ مقصود از صفت همان موصوف است ولی مقصود از مضافٌ‌الیه همان مضاف نیست؛ مثلاً اگر بگوییم «آب گوارا» مقصود از گوارا، آب (خاصیتی از آب) است ولی اگر بگوییم «آب قنات» می‌بینیم که قنات چیزی غیر از آب است. اگر میان موصوف و صفت یای نکره و وحدت بیاوریم معنی آن درست است. مانند: توپی بزرگ. اما میان مضاف‌الیه یای نکره واقع نمی‌شود. مانند: توپی مجید (که نادرست است). اگر کسره صفت
مانند: توپی مجید (که نادرست است). اگر کسره صفت و موصوف را برداریم و فعلِ «است» به آن بیفزاییم جمله‌ای معنی‌دار ساخته می‌شود، مانند «توپ، بزرگ است». اما در مورد مضاف و مضاف‌الیه این‌چنین نیست. آنچه در زبان‌های غربی صفت ملکی خوانده می‌شود (مانند my در انگلیسی و mon / ma در فرانسه) در دستور زبان فارسی «اضافهٔ تملیکی» نامیده می‌شود؛ مانند: کتابم = کتابِ من یا کتابش = کتابِ او (کتابِ آرمین) تتابع اضافات. آوردن چند اضافه را پشت سر هم "تتابع اضافات" می‌گویند. اضافه مقلوب. به حالتی که مضافٌ‌الیه پیش از مضاف بیاید
مقلوب. به حالتی که مضافٌ‌الیه پیش از مضاف بیاید اضافه مقلوب گفته می‌شود. در این حالت مضافٌ‌الیه اول می‌آید و کسره اضافه حذف می‌شود و اسم مرکب می‌سازد. در واژه‌گزینی رسمی ترجیح با اضافه مقلوب است زیرا این نوع اضافه موجب حذف نشانه اضافه و تبدیل ترکیب به یک واژه می‌شود. استفاده از اضافه مقلوب موجب پدید آمدن تشخّص واژگانی نیز می‌شود. حذف نشانه اضافه در واژه‌سازی. ساختن واژۀ مرکب از طریق حذف نشانۀ اضافه (فک اضافه) یکی از فرایندهای واژه‌سازی در زبان فارسی است. این فرایند که در ساخت واژه‌هایی با ساختار اسم+اسم
این فرایند که در ساخت واژه‌هایی با ساختار اسم+اسم (مانند «دم‌برگ») یا اسم+صفت (مانند «بشقاب‌پرنده») به کار می‌رود، موضوع بحث در شوراهای واژه‌گزینی فرهنگستان نیز بوده است. مخالفان این فرایند بر این باورند که این‌گونه واژه‌ها در اصل ترکیب‌هایی نحوی (مانند «آچارِ چرخ») بوده‌اند که در طول زمان و با کاربرد فراوان، نشانۀ اضافۀ خود را از دست داده و به واژۀ مرکبی چون آچارچرخ تبدیل شده‌اند. از این رو، ایشان ساخت آگاهانه و از پیش اندیشیدۀ واژه‌هایی مانند «راهکار» را نادرست می‌دانند و معتقدند که این فرایند باید به
نادرست می‌دانند و معتقدند که این فرایند باید به گذشت زمان واگذار شود. در مقابل، موافقان برای توجیه این فرایند دلایلی را مطرح می‌کند. نخست آنکه واژه‌سازی اصولاً بر قیاس استوار است و وجود صدها واژه با این ساختار در زبان فارسی، الگویی برای ساخت واژه‌های جدید در اختیار اهل زبان قرار می‌دهد. دوم آنکه میان گروه نحوی (ترکیب اضافی) و واژۀ مرکب متناظر آن تفاوت معنایی وجود دارد؛ برای نمونه، «صاحب‌خانه» به عنوان یک واحد واژگانی در حالت جمع به صورت «صاحب‌خانه‌ها» درمی‌آید، در حالی که جمع «صاحبِ خانه» می‌تواند «صاحبانِ
در حالی که جمع «صاحبِ خانه» می‌تواند «صاحبانِ خانه» باشد که معنای متفاوتی (چند صاحب برای یک خانه) را افاده می‌کند. این تبدیل گروه نحوی به واژۀ مرکب، با حذف نشانۀ اضافه و تغییر تکیه، موجب دگرگونی در معنا و کاربرد می‌شود. همچنین، حذف عناصر دستوری برای انتقال یک سازه از حوزۀ نحو به صرف، یک اصل کلی در واژه‌سازی است. امروزه گرایش فارسی‌زبانان به استفاده از همین فرایند برای ساخت واژگان جدید مشهود است و این روش نه‌تنها در زبان عمومی، بلکه در واژگان مصوب فرهنگستان نیز (مانند «صفحه‌کلید»، «صورت‌حساب» و
فرهنگستان نیز (مانند «صفحه‌کلید»، «صورت‌حساب» و «جعبه‌فرمان») به کار رفته است.
صفت (به فارسی: گزارواژه، به انگلیسی: Adjective) چیزی که نام گزارد. یا به عبارتی دیگر صفت، واژه‌ای است که یک اسم را توصیف کند. «یک اسب خاکستری»، عبارتی دقیق‌تر از «یک اسب» است. ما می‌توانیم برای توصیف بیشتر این کلمه، از صفت‌هایی مانند بزرگ و دوست‌داشتنی نیز استفاده کنیم: «اسب خاکستری بزرگ و دوست‌داشتنی.» برچسب جزء کلامی یک صفت ADJ می‌باشد. انواع صفت. صفت‌ها معمولاً بعد از اسم می‌آیند: «کیک خوشمزه»؛ ولی گاهی وقتها قبل از اسم هم قرار می‌گیرند: مانند «تاریک‌خانه». بر اساس زبان، یک صفت می‌تواند قبل از اسم متناظر
بر اساس زبان، یک صفت می‌تواند قبل از اسم متناظر بر اساس پیشوندی بیاید، یا می‌تواند بعد از یک اسم متناظر بر یک اساس پسوندی بیاید. ملاحظات ساختاری، زمینه‌ای، و نگارشی، می‌تواند روی حمل قبل یا بعد یک صفت در یک نمونه داده شده از وقوع آن تاثیر گذارد. صفت فاعلی. شیوهٔ ساخت: بن مضارع + پسوند … آن است که بر کنندهٔ کار یا دارندهٔ معنی دلالت کند و نشانه‌های آن عبارت‌اند از: صفت فاعلی که به «نده» ختم شود، غالباً در عمل و صفت غیر ثابت به کار گرفته می‌شود، مانند: رونده، یعنی کسی که عمل رفتن را انجام می‌دهد. صفاتی که به
یعنی کسی که عمل رفتن را انجام می‌دهد. صفاتی که به «ان» ختم می‌شود، بیشتر معنی حال را می‌دهد، مانند: سوزان، نالان، روان، دوان صفاتی که به «الف» ختم می‌شود، حالت ثابت را می‌رساند، مانند: دانا لغاتی که به «گار، کار، گر» ختم می‌شود مبالغه را می‌رساند مانند: آموزگار، ستمکار، ستمگر «گار» همیشه بعد از واژه‌هایی که از فعل مشتق می‌شود می‌آید ولی «کار» پس از اسم معنی و غیر مشتق به کار می‌رود. «گر» در غیر اسم معنی، شغل را می‌رساند، مانند: آهنگر و این جزو صفات فاعلی نیست. «== ترکیب صفت فاعلی ==» صفت فاعلی چهار نوع
نیست. «== ترکیب صفت فاعلی ==» صفت فاعلی چهار نوع دارد: ۱- حالت اضافی که صفت به مابعدِ خود اضافه می‌شود: فزایندهٔ باد آوردگاه / فشانندهٔ خون ز ابر سیاه ۲- با تقدّم صفت و حذف کسرهٔ اضافه: جهاندار محمودِ گیرنده شهر / ز شادی به هرکس رساننده بهر ۳- با تأخیر صفت بدون آن که در آن تغییری رخ دهد: من‌ام گفت یزدان پرستنده شاه / مرا ایزد پاک داد این کلاه ۴- با تأخیر صفت و حذف علامت صفت «نده» مانند سرافراز، گردن‌فراز که سر افرازنده و گردن‌فرازنده بوده و این کار قیاسی است. هرگاه صفت فاعلی با مفعول یا یکی از قیود مثل:
است. هرگاه صفت فاعلی با مفعول یا یکی از قیود مثل: بیش، کم، بسیار، پیش، پس و نظایر آن ترکیب شود علامت صفت حذف می‌شود مثل: کم گوی، پیش‌گوی، کم‌گوی، بسیاردان، پیشرو، پس‌رو صفتی که به «ان» ختم می‌شود، هرگاه مکرر شود، ممکن است علامت صفت را از اول حذف کنند، مثل: لرزلرزان، جنب‌جنبان، پرس‌پرسان، کش‌کشان، لنگ‌لنگان صفت مفعولی. شیوهٔ ساخت: بن ماضی + پسوند… صفت مفعولی بر آنچه فعل بر آن واقع شده باشد، دلالت می‌کند، مانند: پوشیده، برده. یعنی آنچه پوشیدن و بردن بر آن واقع شده باشد و علامت آن «ه» ماقبل مفتوح است که به بن
شده باشد و علامت آن «ه» ماقبل مفتوح است که به بن ماضی فعل افزوده می‌شود.&lt;br&gt; آنچه گفته شد برای افعال ساده است. برای افعال مرکب اگر دارای همکرد کردن باشند صفت مفعولی نداریم و اگر همکرد فعل مرکب غیر از کردن باشد با افزودن پسوند «ه» به ستاکِ گذشتهٔ همکرد صفت مفعولی ساخته میشود. ترکیبات صفت مفعولی از این قرار است: هرگاه بخواهند صفت مفعولی را که تخفیف یافته، جمع ببندند آن را به حال اول برمی‌گردانند، مثلاً: دست‌پروردگان ولی در تخفیف صفت فاعلی برگرداندن به حال اصلی لازم نیست، مثل: گردنکشان، سرافرازان،
به حال اصلی لازم نیست، مثل: گردنکشان، سرافرازان، نامداران صفت برتر. صفت برتر (تفضیلی) آن است که در آخر آن لفظ «تر» افزوده شود و مفاد آن، ترجیح موصوف است بر شخص دیگر که در وجود صفت با او شریک و همتاست و آن تنها به آخر صفت و کلماتی که در معنی صفت باشد، پیوسته شود، مانند: گوینده‌تر، شتابنده‌تر، فزاینده‌تر، گریانده‌تر، مردتر، برتر صفت برتر به یکی از سه طریق زیر استعمال می‌شود: صفت برترین: هرگاه بخواهند صفت برتر را اضافه کنند: «ین» در آخر آن می‌آورند: بزرگ‌ترینِ شعرای ایران فردوسی است. الفاظی از قبیل: مه، به،
شعرای ایران فردوسی است. الفاظی از قبیل: مه، به، که و بیش به معنی صفت برتر به کار می‌روند و در آخر آن‌ها نیز «ین» درمی‌آورند: مهین، بهین، کهین. هرگاه «ین» در آخر صفات تفضیلی درآید، افادهٔ معنی تخصیص کند، مثل: کمترین، فاضل‌ترین. در این حالت اگر صفت برتر را اضافه کنند، مابعد آن را جمع آورند، مثل: بزرگ‌ترینِ مردان و فاضل‌ترینِ رجال امروز اوست؛ و بدون اضافه باید لفظ مفرد استعمال شود: تواناترین مرد، بیناترین شاگرد. صفت نسبی. صفت نسبی آن است که نسبت به چیزی یا محلی را برساند و علامت‌های آن عبارت است از: ۱- «ی» در
را برساند و علامت‌های آن عبارت است از: ۱- «ی» در آخر کلمه مانند: آسمانی، زمینی، آتشی، هوایی، خاکی، پارسی، اصفهانی، نیشابوری «ی» نسبت همواره به مفرد پیوسته می‌شود و کلماتی از قبیل: کاویانی، خسروانی، کیانی، پهلوانی، نادر است و بر آن قیاس نمی‌توان کرد. ۲- «ه» مخفی و غیرملفوظ: دوروزه، یک‌شبه، یکساله، صده، دهه، هزاره و این «ه» غالباً در ترکیبات عددی استعمال می‌شود؛ و گاهی تنهایی در غیر این مورد استعمال شده‌است، مثل: نبرده صفت مرکب (صفت ترکیبی). صفاتی را که از ترکیب دو کلمه حاصل شود، مرکب یا صفت ترکیبی می‌گویند
دو کلمه حاصل شود، مرکب یا صفت ترکیبی می‌گویند و اقسام آن به شرح زیر است: صفت سماعی و قیاسی. و گاه قیاسی: نیلی، آبی، سرمه‌ای ۳- صفات سماعی هنگام ترکیب مقدم هستند: گران‌سنگ، سبک‌مغز، کوتاه‌قد و گاه مؤخر: چشم‌سفید، بالابلند صفت لیاقت ۱.از ترکیب مصدرفعل+ی ساخته میشود.مثل آشامیدنی،ستودنی چندی صفت و موصوف. هرگاه موصوفی دارای چند صفت باشد آن را به یکی از سه طریق استعمال می‌کنند: الف - موصوف را مقدم می‌کنند و صفات را به همدیگر اضافه می‌کنند، مانند: آسمانِ غرانِ بیکران ب- صفات را به هم عطف می‌کنند، مانند: طبیعت
بیکران ب- صفات را به هم عطف می‌کنند، مانند: طبیعت زیبا و دوست‌داشتنی ج- بعضی از صفات را پیش از موصوف و بعضی را پس از آن می‌آورند و در صورتی که در آخر موصوف، «ی» وحدت نباشد، اضافه می‌کنند، مانند: سپید موی بلند. هرگاه صفت و موصوف متعدد باشد، ممکن است آن را به یکی از چند طریق استعمال کنند: الف- هر صفتی با موصوف خود ذکر شود، مانند: دشت وسیع و کوه بلند ب- موصوف‌ها مقدم و صفت‌ها مؤخر باشند و در این صورت یا هر دو صفت به هر دو موصوف ممکن است راجع شود یا آن که هر صفتی به یکی از موصوف‌ها تعلق گیرد، مانند کوه‌ها و
صفتی به یکی از موصوف‌ها تعلق گیرد، مانند کوه‌ها و دشت‌های وسیع و بلند. همچنین ممکن است یک صفت دارای دو موصوف باشد، مانند دشت خشک بیکران. تَقَدُّمِ صفت بر مضافٌ‌الیه. وقتی موصوف را بخواهند اضافه کنند، صفت را می‌آورند و پس از آن عمل اضافه را انجام می‌دهند و این مطّرد و در نظم و نثر متداول است، ولی در بعضی مواقع اضافه را بر وصف مقدم می‌کنند: هوای آلودهٔ تهران. «ی» وحدت در موصوف و صفت. «ی» وحدت یا در آخر صفت درمی‌آید چنان‌که می‌گوییم: «مرد فاضلی است. طبع لطیفی دارد»، و اکنون این طریقه زبان فارسی معمول است؛ یا
دارد»، و اکنون این طریقه زبان فارسی معمول است؛ یا در آخر موصوف، مذکور می‌افتد هرگاه مقصود از صفت بیان جنس و نوع موصوف باشد، بیشتر آن را با «ی» وحدت همراه می‌کنند و در اول آن لفظ «ازین» می‌آورند هرگاه مقصود تعداد و شمردن اوصاف باشد، آن را هم عطف نمی‌کنند در موقع ندا و الحاق «ی» وحدت به هریک از صفت‌ها، مقصود شمردن و تعداد اوصاف باشد و غالباً موصوف ذکر نمی‌شود. ضمیر موصوف. ضمیر «من» از میانهٔ ضمایر، موصوف واقع می‌شود در سایر ضمایر، صفت در حکم توضیح و به‌منزلهٔ بدل است. صفت حالیه. مانند: شادان، بهاران، گریان
ایران و آمریکا در چارچوب برنامه اتم برای صلح که آیزنهاور پیشنهاد کرده بود قرارداد همکاری در زمینه‌های غیرنظامی اتمی امضا کردند. بر پایه این قرارداد ایران چند کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده برای مصرف پژوهشی از آمریکا دریافت می‌کرد. مرکز مؤسسه علوم هسته‌ای که زیر نظر سازمان پیمان مرکزی (سنتو) اداره می‌شد، از بغداد به تهران منتقل شد. به دستور محمدرضا شاه یک مرکز پژوهش هسته‌ای در دانشگاه تهران تأسیس شد. ایران مقدمات خرید یک رآکتور هسته‌ای پژوهشی ۵ مگاواتی را برای دانشگاه تهران فراهم می‌کند. آمریکا همراه با فروش
دانشگاه تهران فراهم می‌کند. آمریکا همراه با فروش رآکتور هسته‌ای به ایران، چند اتاقک داغ نیز به ایران می‌فروشد. وزارت خارجه آمریکا با طرح ستاد مشترک آمریکا برای استقرار سلاح‌های اتمی در ایران مخالفت می‌کند. آمریکا ۵٫۵۴۵ کیلوگرم اورانیوم غنی شده برای استفاده در رآکتور پژوهشی به ایران تحویل داد. همچنین ۱۱۲ گرم پلوتونیوم نیز به عنوان راه‌انداز رآکتور تحویل شد. ایران پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را در همان روزی که برای امضا ارائه شد، امضا کرد. کمیساریای انرژی اتمی فرانسه با تعمیر رآکتور تهران موافقت
انرژی اتمی فرانسه با تعمیر رآکتور تهران موافقت کرد. آمریکا قرارداد هسته‌ای با ایران را به مدت ده سال دیگر تمدید کرد. پیمان‌نامهٔ منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به تصویب مجلس رسید دولت ایران اعلام کرد که قصد دارد در ده‌سال آینده چند نیروگاه برق اتمی تهیه کند و وزارت نیرو بررسی در مورد امکان ساخت نیروگاه در جنوب ایران را آغاز کرد. دولت پرونیست آرژانتین معاملات مخفیانه‌ای در زمینه هسته‌ای با ایران انجام داد. ایران وامی به مبلغ یک میلیارد دلار به کمیساریای انرژی اتمی فرانسه داد. از این وام برای ساخت کارخانه
اتمی فرانسه داد. از این وام برای ساخت کارخانه غنی‌سازی اورانیوم (متعلق به کنسرسیوم اورودیف) در تریکاستن استفاده شد. در مقابل ایران صاحب ۱۰٪ از سهام این کارخانه شد. شاه ایران تشکیل سازمان انرژی اتمی ایران را اعلام کرد. سرپرست این سازمان دکتر اکبر اعتماد بود که در سوئیس در رشته فیزیک تحصیل کرده بود. این سازمان مستقیماً زیر نظر شاه اداره می‌شد. وزیر خارجه آمریکا به سفیر ایران گفت که آمریکا آمادهٔ بررسی امکانات همکاری بیشتر اتمی بین ایران و آمریکا است. دکتر دیکسی‌لی، رئیس کمیسیون انرژی اتمی آمریکا از امکان
دیکسی‌لی، رئیس کمیسیون انرژی اتمی آمریکا از امکان تأسیس یک مرکز منطقه‌ای برای غنی‌سازی و بازفرآوری اورانیوم در ایران سخن گفت. پس از سفر ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند به ایران، دو کشور بیانیه مشترکی انتشار دادند که در آن از تماس بین سازمان‌های انرژی اتمی دو کشور برای همکاری در این زمینه سخن رفته بود. دریابان اُسکار آرماندو کیهیات رئیس پیشین کمیسیون انرژی اتمی آرژانتین به ایران رفت و در مورد انرژی هسته‌ای به ایران مشاوره داد. رئیس کمیسیون انرژی اتمی آمریکا پس از سفر به ایران به این کشور در مورد همکاری‌های
پس از سفر به ایران به این کشور در مورد همکاری‌های آینده آمریکا در زمینه انرژی هسته‌ای اطمینان داد. شاه ایران در سخنانی گفت که ایران «بدون شک و زودتر از آنچه فکر کنید» به سلاح اتمی دست خواهد یافت. این سخنان را سفارت ایران در فرانسه تکذیب کرد و شاه نیز بعداً با عقب‌نشینی گفت که نه فقط ایران بلکه کشورهای منطقه نیز نباید به دنبال ایجاد زرادخانه هسته‌ای باشند. شاه و اکبر اعتماد به پاریس رفتند و قراردادهائی برای ایجاد پنج نیروگاه ۱۰۰۰ مگاواتی، دریافت اورانیوم لازم و نیز تأسیس یک مرکز پژوهشی با فرانسه منعقد
لازم و نیز تأسیس یک مرکز پژوهشی با فرانسه منعقد کردند. ایران و آمریکا به توافقی مقدماتی برای تحویل دو نیروگاه هسته‌ای و دریافت اورانیوم غنی شده دست یافتند. برخی منابع از تمایل ایران به خرید منظم اورانیوم از استرالیا اشاره کردند. در یکی از مدارک وزارت خارجه آمریکا از آماده شدن ایران و آمریکا برای توافق در تحویل دو نیروگاه و اورانیوم «به هر میزان که شاه می‌خواهد» اشاره شد. ایران قراردادی با شرکت کرافت‌ورک اونیون (کا.و. او) برای خرید دو نیروگاه آب تحت فشار ۱۲۰۰ مگاواتی برای نصب در بوشهر امضا کرد. همچنین
۱۲۰۰ مگاواتی برای نصب در بوشهر امضا کرد. همچنین قراردادی با شرکت فراماتوم فرانسه برای خرید دو نیروگاه ۹۰۰ مگاواتی برای نصب در بندرعباس امضا شد. بر اساس این قراردادها شرکت آلمانی و شرکت فرانسوی اورانیوم غنی شده اولیه را نیز تحویل می‌دند و نیاز ایران برای دهسال بعد را نیز تأمین می‌کنند. ایران و آمریکا توافق می‌کنند که کمیسیون مشترکی برای تقویت روابط دو کشور در زمینه‌های گوناگون، به‌ویژه در زمینه انرژی هسته‌ای تشکیل دهند. در همین حال قراردادهای موقت برای تحویل سوخت غنی شده برای هشت نیروگاهی که قرار است آمریکا
سوخت غنی شده برای هشت نیروگاهی که قرار است آمریکا در ایران بسازد نیز تهیه شد. هر دو طرف توافق کردند که از گسترش سلاح‌های هسته‌ای مطابق با پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای جلوگیری کنند. دانمارک ده کیلوگرم اورانیوم بسیار غنی‌شده و ۲۵ کیلوگرم اورانیوم طبیعی برای استفاده در رآکتور پژوهشی به ایران فروخت. گفته می‌شود سازمان انرژی اتمی ایران ۱۵۰ کارمند دارد که در زمینه فیزیک هسته‌ای تحصیل کرده‌اند. نماینده ایران در کنفرانس خلع سلاح ژنو بر مخالفت ایران با تولید سلاح اتمی تأکید می‌کند. شاه نیز می‌گوید که داشتن
سلاح اتمی تأکید می‌کند. شاه نیز می‌گوید که داشتن سلاح اتمی برای ایران با در نظر گرفتن زرادخانه‌های آمریکا و شوروی «مسخره» است. هنری کیسینجر وزیرخارجه آمریکا و هوشنگ انصاری وزیر اقتصاد ایران قرارداد تجاری گسترده‌ای را امضا کردند که در آن خرید هشت رآکتور به مبلغ ۶٫۴ میلیارد دلار نیز پیش‌بینی شده بود. روسای کمیسیون‌های انرژی اتمی کشورهای عضو پیمان عمران منطقه‌ای دیدار کردند تا در مورد نحوه همکاری در یک کمیسیون واحد انرژی اتمی مذاکره کنند. ایران و هند توافقنامه‌ای برای همکاری‌های هسته‌ای امضا کردند. شاه ایران
برای همکاری‌های هسته‌ای امضا کردند. شاه ایران گفت ایران تمایلی به کسب سلاح‌های هسته‌ای ندارد ولی اگر کشورهای کوچک به ساختن این سلاح‌ها بپردازند ایران ممکن است در این سیاست خود بازنگری کند. کمیسیون مشترک ایران و آمریکا در یادداشتی به هنری کیسینجر وزیرخارجه آمریکا اطلاع داد که ایران علاقه‌مند به خرید حداقل چهار رآکتور دومنظوره و کارخانه‌های آب‌شیرین کن است که بهای هرکدام یک میلیلرد دلار است و قرارداد آن ممکن است به شرکت‌های آمریکایی داده شود. ایران اصرار دارد که تأسیسات بازفرآوری سوخت اتمی در ایران نصب شود.
که تأسیسات بازفرآوری سوخت اتمی در ایران نصب شود. مذاکرات آمریکا و ایران در این مورد ادامه یافت. کمیسیون مشترک ایران و آمریکا در واشینگتن ادامه یافت. وزارت خارجه آمریکا اطلاع داد که دو طرف در مورد استفاده غیرنظامی ایران از انرژی اتمی، که شامل تبادل اطلاعات و تجهیزات و اورانیوم غنی‌شده خواهد بود، پیشرفت‌هایی داشته‌اند. مقامات اداره کل تحقیق و توسعه انرژی آمریکا فهرستی از کشورهایی را که احتمال دستیابی به سلاح هسته‌ای دارند، اعلام کرده‌اند. این کشورها به ترتیب احتمال دسترسی عبارت‌اند از: هند، تایوان، کره
احتمال دسترسی عبارت‌اند از: هند، تایوان، کره جنوبی، پاکستان، اندونزی و ایران. در گزارشی که برای هنری کیسینجر وزیرخارجه آمریکا تهیه شده‌است گفته می‌شود که یکی از مسائل حل نشده مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا آن است که آیا باید به ایران اجازه بازفرآوری پلوتونیوم تحویلی آمریکا را داد یا نه. ایران از نظر مربوط به ایجاد یک کارخانه بازفرآوری چند ملیتی استقبال می‌کند ولی می‌خواهد که در صورت موافقت با این امر به ایران اجازه داده شود که خود نیز با «حسن نیت» به بازفرآوری سوخت هسته‌ای بپردازد. در یادداشتی از وزارت
سوخت هسته‌ای بپردازد. در یادداشتی از وزارت حارجه آمریکا گفته شده‌است که پاکستان انتظار دارد ۵۰٪ از هزینه ساختن کارخانه بازفرآوری سوخت هسته‌ای خود را از بازفرآوری سوخت مصرف شده ایران و ژاپن جبران کند. یک گروه آلمانی از شرکت کرافت‌ورک اونیون (کا.و. او) کار برای نیروگاه بوشهر را، براساس تفاهم‌نامه امضا شده، شروع کرد. قرارداد این کار در سال ۱۹۷۶ امضا شد. بودجه سازمان انرژی اتمی ایران از ۳۰ میلیون دلار به یک میلیارد دلار افزایش یافت. ایران تمایل خود را به دستیابی به فناوری غنی‌سازی اورانیوم ابراز کرد. ایران قصد
به فناوری غنی‌سازی اورانیوم ابراز کرد. ایران قصد داشت یک دستگاه غنی‌ساز لیزری از شرکت آمریکایی لیشم بخرد. رئیس بخش صادرات وزارت انرژی آمریکا گفت که ما مطمئن هستیم که این سیستم کارآئی برای غنی‌سازی اورانیوم نیست و کارشناسان ما مشکلی با این معامله ندارند. آفریقای جنوبی با فروش ۷۰۰ میلیون دلار کیک زرد به ایران در مقابل تأمین اعتبار برای کارخانه غنی‌سازی اورانیوم موافقت کرد. شرکت کرافت‌ورک اونیون برنده قرارداد ساخت نیروگاه هسته‌ای در ایران شد و سفارشی برای تحویل چهار مولد بخار به شرکت ایتالیائی آنسالدو داد.
چهار مولد بخار به شرکت ایتالیائی آنسالدو داد. جفری ارکنز کارشناسی که در پروژه‌های محرمانه غنی‌سازی اورانیوم آمریکا کار می‌کرد به ایران سفر کرد تا مذاکراتی در مورد تحویل یک سیستم غنی‌سازی لیزری که خودش طرح کرده‌است با ایران انجام دهد. آمریکا ۲۲۶ کیلوگرم اورانیوم تضعیف شده برای استفاده به عنوان وزنه تعادل در هواپیما به ایران داد. سازمان انرژی اتمی ایران قراردادی به مبلغ ۷٫۸ میلیارد دلار با شرکن کرافت‌ورک اونیون برای ساخت نیروگاه بوشهر امضا کرد. این قرارداد شامل ساخت دو واحد آب سبک تخت فشار هریک با بازده ۱۲۹۶
ساخت دو واحد آب سبک تخت فشار هریک با بازده ۱۲۹۶ مگاوات است. همچنین قراردادهایی برای تحویل ۲۰۰۰۰۰ متر مکعب آب خالص و سوخت مورد نیاز برای نیروگاه امضا شد. مذاکرات ایران و آمریکا پس از اختلاف بر سر تضمین‌های ایمنی قطع شد. والری ژیسکار دستن رئیس‌جمهور فرانسه با تحویل فوری دو رآکتور و تحویل آتی شش رآکتور دیگر به ایران موافقت کرد. ایران با پرداخت ۱۸۰ میلیون دلار برای دریافت خدمات غنی‌سازی آتی از کارخانه کنسرسیوم اورودیف واقع در تریکاستن موافقت کرد. آمریکا و ایران قراردادی برای مبادله فناوری هسته‌ای و همکاری در