payamvha/North_RAG huggingface dataset:
باعث افزایش فاصله بین اوربیتال‌های s و p می‌شود و این فاصله با انرژی آزادشده از پیوندهای اضافی حاصل از هیبریداسیون قابل جبران نیست. به جای داشتن ساختار مکعبی الماسی، سرب پیوند فلزی تشکیل می‌دهد که در آن فقط الکترون‌های p به‌صورت غیرموضعی توزیع شده و بین یون‌های Pb2+ به اشتراک گذاشته می‌شوند. ازاین‌رو، سرب دارای یک دستگاه بلوری مکعبی است، مشابه فلزات ظرفیت شیمیایی با اندازه مشابه مانند کلسیم و استرانسیم. توده‌ای. سرب خالص ظاهری براق و خاکستری با ته‌رنگ آبی دارد. در تماس با هوای مرطوب تیره شده و رنگ آن بسته
در تماس با هوای مرطوب تیره شده و رنگ آن بسته به شرایط محیطی تغییر می‌کند. خواص مشخصهٔ سرب شامل چگالی بالا، چکش‌خواری، انعطاف‌پذیری، و مقاومت بالا در برابر خوردگی به دلیل غیرفعال‌سازی است. ساختار فشردهٔ مکعبی سرب و وزن اتمی بالای آن منجر به چگالی ۱۱٫۳۴ g/cm3 می‌شود که از فلزات رایجی مانند آهن (۷٫۸۷ g/cm3)، مس (۸٫۹۳ g/cm3) و روی (۷٫۱۴ g/cm3) بیشتر است. این چگالی بالا منشأ اصطلاح انگلیسی "to go over like a lead balloon" است. سرب یک فلز بسیار نرم با سختی موس ۱٫۵ است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان آن را با ناخن خراشید.
است؛ به‌گونه‌ای که می‌توان آن را با ناخن خراشید. همچنین چکش‌خوار و تا حدی انعطاف‌پذیر است. مدول حجمی آن—به‌عنوان معیاری از سهولت فشرده‌شدن—۴۵٫۸ پاسکال (یکا) است. برای مقایسه، این مقدار برای آلومینیم ۷۵٫۲ GPa، مس ۱۳۷٫۸ GPa و فولاد کربنی ۱۶۰–۱۶۹ GPa است. مقاومت کششی نهایی سرب، در محدودهٔ ۱۲–۱۷ مگاپاسکال، پایین است (برای مقایسه، این مقدار برای آلومینیوم ۶ برابر، مس ۱۰ برابر و فولاد نرم ۱۵ برابر بیشتر است)؛ اما افزودن مقادیر اندکی مس یا آنتیموان می‌تواند آن را تقویت کند. نقطه ذوب سرب—در ۳۲۷٫۵ °C (621.5
آن را تقویت کند. نقطه ذوب سرب—در ۳۲۷٫۵ °C (621.5 °F)—بسیار پایین‌تر از اکثر فلزات است. نقطه جوش آن ۱۷۴۹ °C (3180 °F) است که کمترین مقدار در بین عناصر گروه کربن محسوب می‌شود. مقاومت ویژه و رسانندگی الکتریکی سرب در ۲۰ °C برابر با ۱۹۲ اهم-متر است که تقریباً یک مرتبه بزرگی بیشتر از سایر فلزات صنعتی مانند مس (۱۵٫۴۳ nΩ·m)، طلا (۲۰٫۵۱ nΩ·m) و آلومینیم (۲۴٫۱۵ nΩ·m) است. سرب در دماهای پایین‌تر از ۷٫۱۹ کلوین یک ابررسانا است، که بالاترین ابررسانایی را در میان ابررسانا نوع یک دارد و از نظر دمای بحرانی در بین عناصر
نوع یک دارد و از نظر دمای بحرانی در بین عناصر ابررسانا سوم است. ایزوتوپ‌ها. سرب طبیعی شامل چهار ایزوتوپ پایدار با عدد جرمی ۲۰۴، ۲۰۶، ۲۰۷ و ۲۰۸ است، و همچنین دارای آثار کمی از شش ایزوتوپ پرتوزا با عمر کوتاه و اعداد جرمی ۲۰۹ تا ۲۱۴ می‌باشد. تعداد بالای ایزوتوپ‌های سرب با عدد اتمی زوج آن همخوانی دارد. سرب دارای عدد جادویی (فیزیک) پروتون‌ها (۸۲) است که به‌وسیله مدل پوسته‌ای هسته به‌عنوان یک هسته به‌ویژه پایدار پیش‌بینی می‌شود. سرب-۲۰۸ دارای ۱۲۶ نوترون، یک عدد جادویی دیگر است، که ممکن است دلیل پایداری
یک عدد جادویی دیگر است، که ممکن است دلیل پایداری فوق‌العاده آن باشد. با داشتن عدد اتمی بالا، سرب سنگین‌ترین عنصری است که ایزوتوپ‌های طبیعی آن پایدار در نظر گرفته می‌شوند؛ سرب-۲۰۸ سنگین‌ترین هسته پایدار است. (این ویژگی پیش‌تر به بیسموت، با عدد اتمی ۸۳، اختصاص داشت تا اینکه در سال ۲۰۰۳ مشخص شد تنها نوکلید دیرینه آن، بیسموت-۲۰۹، با سرعت بسیار کمی واپاشی می‌کند) چهار ایزوتوپ پایدار سرب می‌توانند از نظر تئوری دچار واپاشی آلفا به ایزوتوپ‌های جیوه شوند، اما این پدیده در هیچ‌کدام مشاهده نشده است؛ نیمه‌عمر
این پدیده در هیچ‌کدام مشاهده نشده است؛ نیمه‌عمر پیش‌بینی‌شده آن‌ها بین ۱۰۳۵ تا ۱۰۱۸۹ سال است (حداقل ۱۰۲۵ برابر عمر کنونی جهان). سه ایزوتوپ پایدار سرب در سه مورد از چهار زنجیره واپاشی اصلی وجود دارند: سرب-۲۰۶، سرب-۲۰۷ و سرب-۲۰۸ محصولات نهایی واپاشی اورانیوم-۲۳۸، اورانیوم-۲۳۵ و توریوم-۲۳۲ هستند. غلظت این ایزوتوپ‌ها در نمونه‌های سنگی طبیعی به میزان اورانیوم و توریوم موجود بستگی دارد. به‌عنوان مثال، فراوانی نسبی سرب-۲۰۸ می‌تواند از ۵۲٪ در نمونه‌های معمولی تا ۹۰٪ در سنگ‌های توریوم تغییر کند. به همین دلیل، وزن
در سنگ‌های توریوم تغییر کند. به همین دلیل، وزن اتمی استاندارد سرب تنها تا یک رقم اعشار ارائه می‌شود. با گذشت زمان، نسبت سرب-۲۰۶ و سرب-۲۰۷ به سرب-۲۰۴ افزایش می‌یابد، زیرا دو ایزوتوپ اول از واپاشی عناصر سنگین‌تر تأمین می‌شوند در حالی که سرب-۲۰۴ این‌گونه نیست؛ این ویژگی مبنای سنجش سن سرب-سرب است. علاوه بر این، تغییر نسبت اورانیوم به سرب در طول زمان، اساس سنجش سن اورانیوم-سرب را تشکیل می‌دهد. سرب-۲۰۷ دارای خاصیت رزونانس مغناطیسی هسته‌ای است که برای مطالعه ترکیبات آن در محلول و حالت جامد، و حتی در بدن انسان
آن در محلول و حالت جامد، و حتی در بدن انسان مورد استفاده قرار گرفته است. گذشته از ایزوتوپ‌های پایدار، که تقریباً تمام سرب طبیعی را تشکیل می‌دهند، چندین ایزوتوپ پرتوزای ناچیز نیز وجود دارند. یکی از آن‌ها سرب-۲۱۰ است که با نیمه‌عمر ۲۲٫۲ سال، به دلیل تولید مداوم در زنجیره واپاشی اورانیوم-۲۳۸ در طبیعت یافت می‌شود. سرب-۲۱۱٬۲۱۲ و -۲۱۴ در زنجیره‌های واپاشی اورانیوم-۲۳۵، توریوم-۲۳۲ و اورانیوم-۲۳۸ حضور دارند، بنابراین ردپای آن‌ها نیز در طبیعت دیده می‌شود. در مجموع، ۴۳ ایزوتوپ سرب با عدد جرمی ۱۷۸ تا ۲۲۰ سنتز
مجموع، ۴۳ ایزوتوپ سرب با عدد جرمی ۱۷۸ تا ۲۲۰ سنتز شده‌اند. پایدارترین ایزوتوپ پرتوزا، سرب-۲۰۵ است که نیمه‌عمری در حدود ۱٫۷۰ سال دارد. دومین ایزوتوپ پرتوزای پایدار، سرب-۲۰۲ است که نیمه‌عمری حدود ۵۲٬۵۰۰ سال دارد. ویژگی شیمیایی. سرب حجمی که در معرض هوای مرطوب قرار می‌گیرد، یک لایه محافظ با ترکیب متغیر تشکیل می‌دهد. سرب کربنات یکی از اجزای رایج است؛ سرب(II) سولفات یا سرب(II) کلرید نیز ممکن است در محیط‌های شهری یا دریایی حضور داشته باشند. این لایه باعث می‌شود که سرب حجمی به‌طور مؤثر در هوا بی‌اثر شیمیایی شود.
سرب حجمی به‌طور مؤثر در هوا بی‌اثر شیمیایی شود. سرب پودری ریز شده، همانند بسیاری از فلزات، آتش‌زایی است، و با شعله‌ای آبی-سفید می‌سوزد. فلوئور در دمای اتاق با سرب واکنش نشان می‌دهد و فلورید سرب (II) تشکیل می‌دهد. واکنش با کلر مشابه است اما نیاز به حرارت دارد، زیرا لایه کلرید تشکیل شده، واکنش‌پذیری عناصر را کاهش می‌دهد. سرب مذاب با کالکوژنها واکنش نشان می‌دهد و سرب(II) کالکوژنیدها را تشکیل می‌دهد. فلز سرب در برابر سولفوریک اسید و فسفریک اسید مقاوم است اما در برابر هیدروکلریک اسید یا نیتریک اسید مقاومتی
در برابر هیدروکلریک اسید یا نیتریک اسید مقاومتی ندارد؛ نتیجه این واکنش‌ها به نامحلول بودن و سپس غیرفعال شدن نمک حاصل بستگی دارد. اسیدهای آلی مانند استیک اسید در حضور اکسیژن سرب را حل می‌کنند. قلیاهای غلیظ سرب را حل کرده و plumbiteها را تشکیل می‌دهند. ترکیبات معدنی. سرب دو حالت اکسیداسیون اصلی دارد: +۴ و +۲. حالت ظرفیت شیمیایی برای گروه کربن رایج است. حالت دو ظرفیتی برای کربن و سیلیسیم نادر است، برای ژرمانیوم جزئی است، برای قلع مهم (اما نه غالب) است و برای سرب از دو حالت اکسیداسیون، مهم‌تر است. این به شیمی
از دو حالت اکسیداسیون، مهم‌تر است. این به شیمی کوانتومی نسبیتی مربوط است، به ویژه اثر جفت ساکن، که زمانی که تفاوت زیادی در الکترونگاتیوی بین سرب و آنیون‌های اکسید، هالید یا نیترید وجود دارد، بروز می‌کند و باعث ایجاد بار مثبت جزئی زیادی روی سرب می‌شود. نتیجه این است که اوربیتال 6s سرب بیشتر از اوربیتال 6p آن منقبض می‌شود، که آن را در ترکیبات یونی نسبتاً بی‌اثر می‌کند. اثر جفت ساکن در ترکیباتی که در آن سرب پیوندهای کووالانسی با عناصری با الکترونگاتیوی مشابه تشکیل می‌دهد، مانند کربن در ترکیبات ارگانوسرب، کمتر
می‌دهد، مانند کربن در ترکیبات ارگانوسرب، کمتر قابل اعمال است. در این ترکیبات، اوربیتال‌های 6s و 6p مشابه اندازه باقی می‌مانند و هیبریداسیون sp3 همچنان از نظر انرژی مطلوب است. سرب، مشابه کربن، در چنین ترکیباتی عمدتاً چهار ظرفیتی است. تفاوت نسبتاً زیادی در الکترونگاتیوی سرب(II) با مقدار ۱٫۸۷ و سرب(IV) با مقدار ۲٫۳۳ وجود دارد. این تفاوت معکوس شدن روند افزایش پایداری حالت اکسیداسیون +۴ را در پایین‌تر رفتن گروه کربن نشان می‌دهد؛ در مقایسه، قلع دارای مقادیر ۱٫۸۰ در حالت +۲ و ۱٫۹۶ در حالت +۴ است. سرب(II). ترکیبات
حالت +۲ و ۱٫۹۶ در حالت +۴ است. سرب(II). ترکیبات سرب(II) ویژگی‌های شیمیایی معدنی سرب را نشان می‌دهند. حتی عوامل اکسنده قوی مانند فلوئور و کلر با سرب واکنش نشان می‌دهند و فقط فلورید سرب (II) و سرب(II) کلرید تشکیل می‌دهند. یون‌های سرب(II) معمولاً در محلول بی‌رنگ هستند، و جزئی به هیدرولیز شده و Pb(OH)+ تشکیل می‌دهند و در نهایت [Pb4(OH)4]4+ (که در آن یون‌های هیدروکسیل به عنوان لیگاند واسطه عمل می‌کنند) تشکیل می‌شود، اما مانند یون‌های قلع(II) عامل کاهنده نیستند. تجزیه کیفی معدنی برای شناسایی وجود یون Pb2+ در آب
تجزیه کیفی معدنی برای شناسایی وجود یون Pb2+ در آب معمولاً بر روی رسوب کردن سرب(II) کلرید با استفاده از اسید هیدروکلریک رقیق تمرکز دارد. از آنجا که نمک کلرید در آب به سختی حل می‌شود، در محلول‌های رقیق بسیار، رسوب سرب(II) سولفید به جای آن با عبور هیدروژن سولفید از محلول حاصل می‌شود. اکسید سرب (II) در دو چندریختی (علم مواد), لیترج α-PbO (قرمز) و مسی‌کوت β-PbO (زرد) وجود دارد که دومی تنها در دماهای بالاتر از حدود ۴۸۸ درجه سانتی‌گراد پایدار است. لیترج معمول‌ترین ترکیب معدنی سرب است. هیچ هیدروکسید سرب(II) وجود
ترکیب معدنی سرب است. هیچ هیدروکسید سرب(II) وجود ندارد؛ افزایش pH محلول‌های نمک‌های سرب(II) منجر به هیدرولیز و کندانسیون می‌شود. سرب معمولاً با چالکوجن‌های سنگین‌تر واکنش نشان می‌دهد. سرب سولفید یک نیم‌رسانا، فوتورسانندگی و یک آشکارساز ذرات بسیار حساس است. دو چالکوجنید دیگر، سلنید سرب و تلورید سرب نیز فوتورسانا هستند. آن‌ها در این که رنگ آن‌ها در هنگام حرکت به سمت پایین گروه روشن‌تر می‌شود، غیرعادی هستند. دی‌هالیدهای سرب به‌خوبی شناسایی شده‌اند؛ این شامل دی‌استاتید و هالیدهای ترکیبی، مانند PbFCl است.
دی‌استاتید و هالیدهای ترکیبی، مانند PbFCl است. حل‌ناپذیری نسبی این‌ها مبنای مفیدی برای تعیین گراویمتری فلوئور است. دی‌فلورید اولین ترکیب هدایت یونی (حالت جامد) کشف‌شده بود (در ۱۸۳۴، توسط مایکل فارادی). سایر دی‌هالیدها هنگام قرار گرفتن در معرض نور فرابنفش یا مرئی تجزیه می‌شوند، به‌ویژه سرب (II) یدید. بسیاری از پسو دو هالیدها سرب(II) شناخته‌شده‌اند، مانند سیانید، سیانات و تیوسیانات سرب (II). سرب(II) یک تنوع گسترده از کمپلکس‌های هالیدی کمپلکس شیمیایی را تشکیل می‌دهد، مانند [PbCl4]2−, [PbCl6]4− و
را تشکیل می‌دهد، مانند [PbCl4]2−, [PbCl6]4− و [Pb2Cl9]"n"5"n"− آنیون زنجیره‌ای. سرب(II) سولفات در آب حل نمی‌شود، مانند سولفات‌های سایر یون‌های دو ارزشی سنگین. سرب (II) نیترات و سرب(II) استات بسیار حل‌شدنی هستند و از این ویژگی برای سنتز دیگر ترکیب‌های سرب استفاده می‌شود. سرب(IV). چند ترکیب معدنی سرب(IV) شناخته شده است. این ترکیب‌ها فقط در محلول‌های اکسیدکننده قوی تشکیل می‌شوند و معمولاً تحت شرایط استاندارد وجود ندارند. اکسید سرب(II) در اکسیداسیون بیشتر به یک اکسید ترکیبی Pb3O4 تبدیل می‌شود. این ترکیب
به یک اکسید ترکیبی Pb3O4 تبدیل می‌شود. این ترکیب به‌عنوان سرنج توصیف می‌شود، یا به‌طور ساختاری ۲PbO·PbO2، و شناخته‌شده‌ترین ترکیب سرب با بار ترکیبی است. دی‌اکسید سرب یک عامل اکسیدکننده قوی است که قادر به اکسید کردن اسید هیدروکلریک به گاز کلر است. این به این دلیل است که PbCl4 پیش‌بینی‌شده‌ای که تولید می‌شود، ناپایدار است و به‌طور خودبه‌خود به PbCl2 و Cl2 تجزیه می‌شود. مشابه با اکسید سرب (II), دی‌اکسید سرب قادر به تشکیل آنیون‌های plumbate است. سولفید سرب (IV) و دی‌سلنید سرب تنها در فشارهای بالا پایدار هستند.
و دی‌سلنید سرب تنها در فشارهای بالا پایدار هستند. فلورید سرب چهارگانه، یک پودر بلوری زرد، پایدار است، اما کمتر از فلورید سرب (II). کلرید سرب چهارگانه (یک روغن زرد) در دمای اتاق تجزیه می‌شود، تترابروماستیل سرب کمتر از آن پایدار است، و وجود سرب تتراآیدید مورد سؤال است. سایر حالات اکسیداسیون. برخی ترکیب‌های سرب در حالات اکسیداسیون غیر از +۴ یا +۲ وجود دارند. سرب(III) ممکن است به‌عنوان یک واسطه بین سرب(II) و سرب(IV) در کمپلکس‌های بزرگ‌تر ارگانوسرب به‌دست آید؛ این حالت اکسیداسیون ناپایدار است، زیرا هم یون
این حالت اکسیداسیون ناپایدار است، زیرا هم یون سرب(III) و هم کمپلکس‌های بزرگ‌تری که آن را دارند، رادیکال آزاد هستند. همین امر برای سرب(I) صادق است که می‌تواند در چنین گونه‌های رادیکالی یافت شود. اکسیدهای مخلوط سرب(II,IV) بسیاری شناخته شده است. هنگامی که PbO2 در هوا گرم می‌شود، در دمای ۲۹۳ درجه سانتی‌گراد به Pb12O19 تبدیل می‌شود، در دمای ۳۵۱ درجه سانتی‌گراد به Pb12O17، در دمای ۳۷۴ درجه سانتی‌گراد به Pb3O4 و در نهایت در ۶۰۵ درجه سانتی‌گراد به PbO تبدیل می‌شود. یک سسکوکسید دیگر، Pb2O3، می‌تواند تحت فشار بالا
یک سسکوکسید دیگر، Pb2O3، می‌تواند تحت فشار بالا به‌دست آید، همراه با چندین فاز غیر استوکیومتریک. بسیاری از آن‌ها ساختارهای فلوریت معیوب نشان می‌دهند که در آن برخی اتم‌های اکسیژن با خلأها جایگزین شده‌اند: PbO می‌تواند چنین ساختاری داشته باشد، به‌طوری‌که هر لایه‌ای از اتم‌های اکسیژن به‌طور متناوب غایب است. واحدهای اکسیداسیون منفی می‌توانند به صورت فاز زینتل وجود داشته باشند، به‌عنوان آنیون‌های آزاد سرب، مانند Ba2Pb که در آن سرب به‌طور رسمی سرب(−IV) است، یا در یون‌های خوشه‌ای حلقوی یا چندوجهی حساس به اکسیژن
یون‌های خوشه‌ای حلقوی یا چندوجهی حساس به اکسیژن مانند یون هندسه مولکولی دو هرمی مثلثی Pb52− که در آن دو اتم سرب سرب(−I) و سه اتم دیگر سرب(۰) هستند. در چنین آنیون‌هایی، هر اتم در یک رأس چندوجهی قرار دارد و دو الکترون به هر پیوند کووالانسی در امتداد یک لبه از اوربیتال‌های هیبریدی sp3 خود می‌دهد، و دو الکترون دیگر جفت الکترون غیرپیوندی خارجی هستند. این آنیون‌ها ممکن است در آمونیاک از طریق کاهش سرب توسط سدیم ساخته شوند. ترکیب‌های آلی سرب. سرب می‌تواند زنجیره‌های با پیوندهای چندگانه بسازد، ویژگی‌ای که آن را با
با پیوندهای چندگانه بسازد، ویژگی‌ای که آن را با هم‌خانواده‌های سبک‌تر خود در گروه کربن مشترک است. ظرفیت آن برای این کار بسیار کمتر است، زیرا انرژی پیوند Pb–Pb بیش از سه و نیم برابر کمتر از پیوند کربن-کربن است. سرب می‌تواند با خود پیوندهای فلز–فلز از ترتیبی تا سه بسازد. با کربن، سرب ترکیب‌های آلی سرب می‌سازد که شبیه به ترکیب‌های آلی معمولی است، اما معمولاً پایداری کمتری دارند (به دلیل ضعیف بودن پیوند Pb–C). این موضوع باعث می‌شود که شیمی آلی فلزی سرب بسیار محدودتر از قلع باشد. سرب عمدتاً ترکیب‌های آلی
محدودتر از قلع باشد. سرب عمدتاً ترکیب‌های آلی سرب(IV) می‌سازد، حتی زمانی که با واکنش‌دهنده‌های سرب(II) غیرآلی شروع می‌شود؛ تعداد کمی ترکیب آلی سرب(II) شناخته شده‌اند. شناخته‌شده‌ترین استثناها عبارتند از Pb[CH(SiMe3)2]2 و پلمبوسن. آنالوگ سربی ساده‌ترین ترکیب آلی، متان، پلامبان است. پلامبان ممکن است در واکنشی بین سرب فلزی و هیدروژن اتمی به دست آید. دو مشتق ساده، tetramethyllead و تترااتیل‌سرب، بهترین ترکیب‌های شناخته‌شده ترکیب آلی سرب هستند. این ترکیب‌ها نسبتاً پایدارند: تترااتیل‌سرب تنها در صورتی تجزیه
نسبتاً پایدارند: تترااتیل‌سرب تنها در صورتی تجزیه می‌شود که گرم شود یا در معرض نور خورشید یا نور ماوراء بنفش قرار گیرد. با سدیم فلزی، سرب به راحتی آلیاژی به میزان مساوی تشکیل می‌دهد که با هالوآلکان واکنش داده و ترکیب‌های شیمی آلی فلزی مانند تترااتیل‌سرب را می‌سازد. طبیعت اکسیدکنندگی بسیاری از ترکیب‌های آلی سرب به‌طور مفید مورد استفاده قرار می‌گیرد: استات سرب (IV) یک معرف مهم آزمایشگاهی برای اکسیداسیون در سنتز آلی است. تترااتیل‌سرب، زمانی که به بنزین خودرویی افزوده می‌شد، در مقادیر بیشتری نسبت به هر ترکیب
افزوده می‌شد، در مقادیر بیشتری نسبت به هر ترکیب آلی فلزی دیگر تولید می‌شد، و هنوز هم در بنزین هوایی به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود. سایر ترکیب‌های آلی سرب از نظر شیمیایی کمتر پایدار هستند. برای بسیاری از ترکیب‌های آلی، آنالوگ سربی وجود ندارد. منشأ و وقوع. در فضا. مقدار سرب به ازای هر ذره در منظومه شمسی برابر با ۰٫۱۲۱ بخش در یکای سنجش (parts per billion) است. این عدد دو و نیم برابر بیشتر از پلاتین، هشت برابر بیشتر از جیوه و هفده برابر بیشتر از طلا است. مقدار سرب در گیتی به‌طور تدریجی در حال افزایش است زیرا
سرب در گیتی به‌طور تدریجی در حال افزایش است زیرا بیشتر اتم‌های سنگین‌تر (که همه آن‌ها ناپایدار هستند) به‌طور تدریجی به سرب تجزیه می‌شوند. میزان سرب در منظومه شمسی از زمان تشکیل آن حدود ۴٫۵ میلیارد سال پیش، تقریباً ۰٫۷۵٪ افزایش یافته است. جدول فراوانی‌های منظومه شمسی نشان می‌دهد که سرب با وجود شماره اتمی نسبتاً بالای خود، بیشتر از بیشتر عناصر دیگر با شماره اتمی بالای ۴۰ رایج‌تر است. سرب اولیه—که شامل ایزوتوپ‌های سرب-۲۰۴، سرب-۲۰۶، سرب-۲۰۷ و سرب-۲۰۸ است—بیشتر به‌عنوان نتیجه‌ای از فرایندهای جذب نوترون تکراری
به‌عنوان نتیجه‌ای از فرایندهای جذب نوترون تکراری در ستارگان ایجاد شده است. دو حالت اصلی جذب، s و فرایند تند گیراندازی نوترون هستند. در فرایند s (که s به معنی «آهسته» است)، جذب‌ها با فاصله سال‌ها یا دهه‌ها از یکدیگر انجام می‌شود و این فرصت را به هسته‌های ناپایدار می‌دهد تا واپاشی بتا انجام دهند. یک هسته پایدار تالیم-۲۰۳ می‌تواند نوترونی جذب کرده و به تالیم-۲۰۴ تبدیل شود؛ این هسته سپس از طریق واپاشی بتا به سرب-۲۰۴ پایدار تبدیل می‌شود؛ با جذب نوترون دیگری، به سرب-۲۰۵ تبدیل می‌شود که نیمه‌عمر آن حدود ۱۷ میلیون
تبدیل می‌شود که نیمه‌عمر آن حدود ۱۷ میلیون سال است. جذب‌های بعدی منجر به سرب-۲۰۶، سرب-۲۰۷ و سرب-۲۰۸ می‌شود. با جذب نوترون دیگری، سرب-۲۰۸ به سرب-۲۰۹ تبدیل می‌شود که به‌سرعت به بیسموت-۲۰۹ تجزیه می‌شود. با جذب نوترون دیگری، بیسموت-۲۰۹ به بیسموت-۲۱۰ تبدیل می‌شود و این از طریق واپاشی بتا به پولونیوم-۲۱۰ تبدیل می‌شود که از طریق واپاشی آلفا به سرب-۲۰۶ تجزیه می‌شود؛ بنابراین چرخه به سرب-۲۰۶، سرب-۲۰۷، سرب-۲۰۸ و بیسموت-۲۰۹ خاتمه می‌یابد. در فرایند r (که r به معنی «سریع» است)، جذب‌ها سریع‌تر از آن که هسته‌ها بتوانند
است)، جذب‌ها سریع‌تر از آن که هسته‌ها بتوانند تجزیه شوند، رخ می‌دهند. این در محیط‌هایی با چگالی بالای نوترون مانند یک ابرنواختر یا هم‌پیوستگی دو ستاره نوترونی رخ می‌دهد. جریان نوترون‌های involved ممکن است به میزان 1022 نوترون در هر سانتی‌متر مربع در ثانیه باشد. فرایند r به اندازه فرایند s سرب تولید نمی‌کند. این فرایند تمایل دارد زمانی که هسته‌های غنی از نوترون به ۱۲۶ نوترون برسند متوقف شود. در این مرحله، نوترون‌ها در پوسته‌های کامل در هسته اتمی قرار می‌گیرند و پذیرش نوترون‌های بیشتر از نظر انرژی دشوار
و پذیرش نوترون‌های بیشتر از نظر انرژی دشوار می‌شود. زمانی که جریان نوترون کاهش می‌یابد، این هسته‌ها از طریق واپاشی بتا به ایزوتوپ‌های پایدار اسمیم، ایریدیم، پلاتین تبدیل می‌شوند. در زمین. سرب به عنوان یک طبقه‌بندی گلداشمیت در طبقه‌بندی گلداشمیت طبقه‌بندی می‌شود، به این معنی که معمولاً با گوگرد ترکیب می‌شود. این عنصر به‌ندرت به‌صورت فلز بومی و شکل فلزی خود یافت می‌شود. بسیاری از کانی‌های سرب نسبتاً سبک هستند و در طول تاریخ زمین، در پوسته (سیاره) باقی‌مانده‌اند به‌جای آنکه به عمق بیشتر درون زمین فروروند. این
به‌جای آنکه به عمق بیشتر درون زمین فروروند. این امر توضیح می‌دهد که چرا فراوانی سرب در پوسته زمین به 14 ppm می‌رسد؛ سرب بیست و ششمین عنصر از نظر فراوانی در پوسته زمین است. مینرال اصلی سرب گالن (PbS) است که عمدتاً با سنگ‌های معدن روی یافت می‌شود. بیشتر کانی‌های سرب دیگر به‌نوعی با گالن مرتبط هستند؛ بولانژریت، Pb5Sb4S11، یک سولفید ترکیبی است که از گالن به‌دست می‌آید؛ آنگلزیت، PbSO4، یک محصول اکسیداسیون گالن است؛ و سروزیت یا سنگ معدن سفید سرب، PbCO3، یک محصول تجزیه شیمیایی از گالن است. آرسنیک، قلع، آنتیموان،
تجزیه شیمیایی از گالن است. آرسنیک، قلع، آنتیموان، نقره، طلا، مس و بیسموت ناخالصی‌های معمول در کانی‌های سرب هستند. منابع جهانی سرب بیش از دو میلیارد تن است. ذخایر قابل‌توجهی در استرالیا، چین، ایرلند، مکزیک، پرو، پرتغال، روسیه و ایالات متحده آمریکا یافت می‌شود. ذخایر جهانی—منابعی که از نظر اقتصادی قابل استخراج هستند—در سال ۲۰۱۶ به ۸۸ میلیون تن رسید که از این مقدار، استرالیا ۳۵ میلیون، چین ۱۷ میلیون و روسیه ۶٫۴ میلیون تن سهم داشتند. مقادیر معمولی پس‌زمینه سرب در جو از ۰٫۱ μg/m3 فراتر نمی‌روند؛ 100 mg/kg در
در جو از ۰٫۱ μg/m3 فراتر نمی‌روند؛ 100 mg/kg در خاک؛ 4 mg/kg در گیاهان، ۵ μg/L در آب‌های شیرین و آب دریا. واژه‌شناسی. کلمه مدرن انگلیسی "lead" از ریشه ژرمنی است؛ این واژه از انگلیسی میانه و زبان انگلیسی باستان آمده است (علامت ماکرون بالای "e" نشان‌دهنده صدای بلند آن حرف است). واژه انگلیسی باستان از زبان نیاژرمنی بازسازی‌شده ('سرب') مشتق شده است. بر اساس نظریه زبان‌شناسی، این واژه در زبان‌های ژرمنی مختلف با همان معنی به ارث رسیده است. در مورد منشأ زبان نیاژرمنی توافق‌نظر وجود ندارد. یکی از فرضیه‌ها این است
توافق‌نظر وجود ندارد. یکی از فرضیه‌ها این است که این واژه از زبان نیاهندواروپایی ('سرب') مشتق شده است؛ که در آن، بزرگ‌نویسی حرف صدا معادل ماکرون است. فرضیه دیگر این است که این واژه از زبان سلتی اولیه ('سرب') وام گرفته شده است. این واژه با لاتین ارتباط دارد که نماد شیمیایی عنصر را به عنوان "Pb" به‌دست داده است. واژه به‌عنوان منشأ زبان نیاژرمنی (که آن نیز به معنی 'سرب' است) شناخته می‌شود، از این واژه، واژه آلمانی مشتق شده است. نام عنصر شیمیایی به فعل هم‌نام خود ارتباطی ندارد، که خود از ('رهبری کردن') در زبان
ارتباطی ندارد، که خود از ('رهبری کردن') در زبان نیاژرمنی آمده است. تاریخ. پیش از تاریخ و تاریخ اولیه. گوی‌های سربی فلزی که به ۷۰۰۰–۶۵۰۰ پیش از میلاد تعلق دارند در آناتولی پیدا شده‌اند و ممکن است نخستین نمونه‌های ذوب فلز را نشان دهند. در آن زمان، سرب کاربردهای زیادی نداشت (یا اصلاً نداشت) به دلیل نرمی و ظاهر کدر آن. دلیل اصلی گسترش تولید سرب ارتباط آن با نقره بود که از طریق سوزاندن گالن (معدن سرب معمول) به‌دست می‌آمد. مصر باستانیان اولین کسانی بودند که از مواد معدنی سرب در لوازم آرایشی استفاده کردند،
از مواد معدنی سرب در لوازم آرایشی استفاده کردند، کاربردی که به یونان باستان و مناطق دیگر گسترش یافت؛ مصریان از سرب برای تهیه غرق‌کننده‌ها در تور ماهیگیری، لاک (قالب‌دهی)، شیشه، میناکاری و زینت‌آلات استفاده می‌کردند. تمدن‌های مختلف هلال حاصلخیز از سرب به عنوان ماده نوشتاری، سکه، و مواد ساختمانی استفاده می‌کردند. چینی‌ها باستان از سرب به عنوان محرک (دارو), به عنوان پول رایج، به عنوان پیشگیری از بارداری، و در چوب غذاخوری استفاده می‌کردند. تمدن دره سند و آمریکای میانه نیز از آن برای ساخت تعویذ استفاده
و آمریکای میانه نیز از آن برای ساخت تعویذ استفاده می‌کردند؛ و مردم شرق و جنوب آفریقا از سرب در کشش مفتول استفاده می‌کردند. دوران کلاسیک. از آنجا که نقره به‌طور گسترده‌ای به عنوان یک ماده تزئینی و وسیله مبادله مورد استفاده قرار می‌گرفت، ذخایر سرب از ۳۰۰۰ پیش از میلاد در آناتولی استخراج می‌شدند؛ سپس ذخایر سرب در جزایر اژه و لوریوم توسعه یافت. این سه منطقه به‌طور مشترک تولید سرب استخراج شده را تا حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد سلطه داشتند. از حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد، فنیقی‌ها ذخایر را در شبه‌جزیره ایبری استخراج
فنیقی‌ها ذخایر را در شبه‌جزیره ایبری استخراج می‌کردند؛ تا سال ۱۶۰۰ پیش از میلاد، استخراج سرب در قبرس، یونان، و ساردینیا وجود داشت. گسترش سرزمینی جمهوری روم در اروپا و سراسر مدیترانه و توسعه استخراج معادن باعث شد تا روم به بزرگ‌ترین تولیدکننده سرب در دوران اروپای دوران باستان تبدیل شود، با برآورد تولید سالانه به ۸۰٬۰۰۰ تن. مانند پیشینیانشان، رومی‌ها عمدتاً سرب را به عنوان محصول جانبی از ذوب نقره به‌دست می‌آوردند. استخراج سرب در اروپای مرکزی، بریتانیا (استان روم), بالکان، یونان، آناتولی، هیسپانیا انجام می‌شد
بالکان، یونان، آناتولی، هیسپانیا انجام می‌شد و این مناطق ۴۰٪ از تولید جهانی را به خود اختصاص می‌دادند. تخته‌های سربی به‌طور معمول به عنوان ماده‌ای برای نوشتن استفاده می‌شدند. تابوت‌های سربی که در قالب‌های شنی صاف ریخته می‌شدند و با موتیف‌های قابل تعویض متناسب با ایمان متوفی ساخته می‌شدند، در یهودیه (استان رومی) استفاده می‌شدند. سرب برای ساخت گلوله‌های تلسکوپی از قرن پنجم پیش از میلاد مورد استفاده قرار گرفت. در دوران روم، گلوله‌های سربی به‌طور گسترده استفاده می‌شدند و مؤثر در فاصله بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ متر بودند.
می‌شدند و مؤثر در فاصله بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ متر بودند. سنگ‌اندازهای بالئاریک که به عنوان مزدور در ارتش‌های کارتاژی و رومی استفاده می‌شدند، به دلیل فاصله شلیک و دقت خود معروف بودند. سرب در ساخت لوله‌های آب در امپراتوری روم استفاده می‌شد؛ واژه لاتین این فلز، ، منبع واژه انگلیسی «لوله‌کشی» است. سهولت کار با آن، نقطه ذوب پایین که امکان ساخت جوش‌های کاملاً ضدآب را فراهم می‌کرد، و مقاومت آن در برابر خوردگی باعث شد تا در سایر کاربردها مانند داروسازی، سقف‌سازی، سکه‌سازی و جنگاوری نیز به‌طور گسترده‌ای استفاده شود
و جنگاوری نیز به‌طور گسترده‌ای استفاده شود نویسندگان آن زمان، مانند کاتوی بزرگ، کولوملا و پلینیوس، استفاده از ظروف سربی (و سرب‌پوش) را برای تهیه شیره انگور افزوده شده به شراب و غذا توصیه می‌کردند. سرب طعمی مطلوب ایجاد می‌کرد زیرا «شکر سرب» (سرب(II) استات) ایجاد می‌کرد، در حالی که ظروف مسی طعمی تلخ به دلیل تشکیل سبز مسی داشتند. نویسنده رومی ویترویوس خطرات سلامتی سرب را گزارش کرده است و نویسندگان مدرن اشاره کرده‌اند که مسمومیت با سرب ممکن است نقش عمده‌ای در سقوط امپراتوری روم غربی داشته باشد. برخی محققان این
امپراتوری روم غربی داشته باشد. برخی محققان این ادعاها را مورد انتقاد قرار داده‌اند و یادآور شده‌اند که تمامی درد شکمی به دلیل مسمومیت با سرب نیست. تحقیقات باستان‌شناسی نشان می‌دهند که لوله‌های رومی سطح سرب را در آب شیر افزایش دادند، اما این اثر «بعید است که واقعاً مضر بوده باشد». زمانی که مسمومیت با سرب رخ می‌داد، قربانیان را «ساتورنینی» می‌نامیدند، تاریک و بدبین، به یاد پدر وحشتناک خدایان، ساترن. به این ترتیب، سرب به عنوان پدر تمام فلزات شناخته می‌شد. وضعیت اجتماعی آن در روم پایین بود، زیرا به راحتی در
اجتماعی آن در روم پایین بود، زیرا به راحتی در دسترس و ارزان بود. اشتباهات در تشخیص سرب و قلع و آنتیموان. از عصر برنز، فلزگران و مهندسان تفاوت بین قلع کمیاب و ارزشمند، که برای آلیاژ کردن با مس به منظور تولید برنز مقاوم و ضد خوردگی ضروری بود، و سرب "ارزان و شاد" را درک کرده‌اند. با این حال، نام‌گذاری در برخی زبان‌ها مشابه است. رومی‌ها به سرب ("سرب سیاه") و به قلع ("سرب روشن") می‌گفتند. ارتباط سرب و قلع را می‌توان در دیگر زبان‌ها نیز مشاهده کرد: واژه در زبان چکی به معنای "سرب" است، اما در زبان روسی،
در زبان چکی به معنای "سرب" است، اما در زبان روسی، هم‌خانواده آن () به معنی "قلع" است. به علاوه، سرب ارتباط نزدیکی با آنتیموان داشت: هر دو عنصر معمولاً به صورت سولفید (گالن و استیبین) وجود دارند و اغلب با هم یافت می‌شوند. پلینیوس اشتباه نوشته بود که استیبنیت با حرارت دادن سرب تولید می‌کند، به جای آنتیموان. در کشورهایی مانند ترکیه و هند، نام اصیل فارسی به سولفید آنتیموان یا سولفید سرب اشاره دارد و در برخی زبان‌ها، مانند روسی، نام آنتیموان را به خود گرفته است (). قرون وسطی و رنسانس. استخراج سرب در اروپای غربی
قرون وسطی و رنسانس. استخراج سرب در اروپای غربی پس از سقوط امپراتوری روم غربی کاهش یافت، با اندلس (اسلامی) که تنها منطقه‌ای بود که تولید قابل توجهی داشت. بزرگ‌ترین تولید سرب در جنوب آسیا و شرق آسیا، به ویژه چین و هند، صورت گرفت که در آنجا استخراج سرب به سرعت رشد کرد. در اروپا، تولید سرب از قرن یازدهم و دوازدهم شروع به افزایش کرد، زمانی که دوباره از آن برای سقف‌سازی و لوله‌کشی استفاده شد. از قرن سیزدهم، سرب برای تولید شیشه رنگی قرون وسطی به کار می‌رفت. در سنت‌های کیمیا و کیمیاگری و شیمی در اسلام قرون وسطی،