payamvha/North_RAG huggingface dataset:
فضایی نیوهورایزنز و گذر آن از نزدیک پلوتو در سال ۲۰۱۵ مشخص شد که پلوتو بزرگ‌تر از اریس است. جرم این سیارهٔ کوتوله ۱۰۲۲×۱٫۶۷ کیلوگرم است. چگالی اریس نیز ۲٫۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب است. به باور دانشمندان، درون اریس مخلوطی از سنگ و یخ است. سطح این سیارهٔ کوتوله نیز از یخ متان و نیتروژن ساخته شده و جو آن نیز یخ‌زده و منجمد است. دیسنومیا تنها ماه اریس است که در سال ۲۰۰۵ توسط مایکل براون و گروهی از دانشمندان، مدتی پس از کشف اریس کشف شد. قطر این ماه ۱۰۰ تا ۲۵۰ کیلومتر است. اریس از نظر میزان جرم و حجم، هفدهمین جسم
است. اریس از نظر میزان جرم و حجم، هفدهمین جسم در منظومهٔ خورشیدی است. اکتشاف. در سال ۲۰۰۳، اریس برای نخستین بار طی یک بررسی دربارهٔ بخش بیرونی منظومهٔ خورشیدی در رصدخانهٔ پالومار توسط مایکل براون (استاد اخترشناسی سیاره‌ای در مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا)، چد تروهیو از رصدخانهٔ جمینی و دیوید رابینوویتز از دانشگاه ییل کشف‌شد. در ژانویه ۲۰۰۵، این اکتشاف مورد تأیید قرار گرفت و به‌عنوان دهمین سیارهٔ منظومهٔ خورشیدی انتخاب‌شد و نخستین شیء در کمربند کویپر بود که بزرگتر از پلوتو بود. از پاییز سال ۲۰۰۱، مؤسسهٔ فناوری
از پلوتو بود. از پاییز سال ۲۰۰۱، مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا بررسی‌های مداومی دربارهٔ بخش بیرونی منظومهٔ خورشیدی با استفاده از تلسکوپ ساموئل اوشین در رصدخانهٔ پالومار در کالیفرنیای جنوبی انجام داده‌است و تاکنون بیش از ۸۰ شیء نورانی در کمربند کویپر پیدا کرده‌است. این مؤسسهٔ فناوری برای پیدا کردن اشیاء در بیش از سه ساعت، سه نگاره از یک منطقهٔ کوچک در آسمان شب می‌گیرد و به دنبال اشیاء متحرک می‌گردد. میلیاردها ستاره و کهکشان در آسمان ثابت و ماهواره‌ها، سیارات، سیارک‌ها و دنباله‌دارها متحرک به نظر می‌رسند. این
سیارک‌ها و دنباله‌دارها متحرک به نظر می‌رسند. این مؤسسه سه نگاره در شب ۲۱ اکتبر ۲۰۰۳ گرفت و سیارهٔ جدیدی پیدا کرد. از آن‌جا که این سیارهٔ کوتوله بسیار دور است، حرکت آن کندتر از بسیاری از اشیاء پیداشده توسط این مؤسسه بوده‌است. حرکت اریس به اندازه‌ای آرام بود که رایانه‌های این مؤسسه برای نخستین بار متوجه آن نشدند. در سال آینده، این مؤسسه بررسی ویژه برای اشیاء بسیار دور را آغاز کرد و سیارهٔ جدید را در ۵ ژانویهٔ ۲۰۰۵ در ساعت ۱۱:۲۰ قبل از ظهر به منطقه زمانی اقیانوس آرام پیدا کرد. طبقه‌بندی. اریس پس از کشف،
اقیانوس آرام پیدا کرد. طبقه‌بندی. اریس پس از کشف، عنوان «"سیارهٔ دهم"» را به خود گرفت و به‌عنوان دهمین سیارهٔ منظومهٔ خورشیدی شناخته‌شد. اما در دههٔ نخست سدهٔ ۲۱، اکتشافات بزرگی انجام گرفته و ستاره‌شناسان را به بررسی دوباره تعریف یک سیاره واداشته‌است. بنابراین در ماه اوت سال ۲۰۰۶، در تعریف سیاره تجدید نظر شد. در این سال، اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی تعریف تازه‌ای از سیاره ارائه داد و طبق آن تعریف، سیاره جسم آسمانی است که ویژگی‌های زیر را داشته‌باشد: از سوی دیگر، عنوان تازه‌ای به نام سیارهٔ کوتوله به وجود
دیگر، عنوان تازه‌ای به نام سیارهٔ کوتوله به وجود آمد که به جسم آسمانی گفته می‌شود که دارای ویژگی‌های زیر باشد: تنها تفاوت میان سیارات و سیارات کوتوله، مناطق پیرامون آن‌هاست. اجرام آسمانی دیگری پیرامون سیارات کوتوله وجود دارند، اما پیرامون سیارات وجود ندارند. با توجه به این تعاریف، پلوتو، اریس و سرس (که پیش از آن سیارک بوده‌است) در گروه سیارات کوتوله قرار گرفتند. دو سیارهٔ کوتولهٔ دیگر به نام‌های هاومیا و ماکی‌ماکی نیز جزء سیارات کوتولهٔ منظومهٔ خورشیدی هستند. از آن پس، شمار سیارات منظومهٔ خورشیدی به ۸
هستند. از آن پس، شمار سیارات منظومهٔ خورشیدی به ۸ رسید. در ماه ژوئن سال ۲۰۰۸، اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی عنوان تازه‌ای به نام پلوتوئید به وجود آورد و آن را این‌گونه تعریف کرد: «"پلوتوئیدها سیارات کوتوله‌ای هستند که نسبت به نپتون فاصلهٔ بیشتری با خورشید دارند و بزرگ‌ترین اجرام کمربند کویپر هستند."» اکنون پلوتو، هاومیا، ماکی‌ماکی و اریس ۴ پلوتوئید منظومهٔ خورشیدی هستند. اما چون سرس در کمربند سیارک‌ها قرار دارد، پلوتوئید به‌شمار نمی‌رود. نام‌گذاری. نام جایگزین اریس «"۲۰۰۳ یوبی۳۱۳"» و نام ریزسیاره‌ای آن
اریس «"۲۰۰۳ یوبی۳۱۳"» و نام ریزسیاره‌ای آن «"اریس ۱۳۶۱۹۹"» است. زینا. هفته‌نامهٔ نیو ساینتیست نظرسنجی در اوت ۲۰۰۵ برپا ساخت و در آن ۱۰ نام برتر برای نهادن بر روی سیارهٔ جدید را معرفی کرد و دیدگاه مردم را خواستار شد. این ۱۰ نام عبارت بودند از: پرسفونه، پاکس، گالیلئو، زینا، روپرت، باب، تیتان، نیبیرو، سربروس و لوکی. سرانجام، مایکل براون نام زینا را که از روی شخصیت زینا در نمایش تلویزیونی "" برگرفته شده‌بود، بر این سیارهٔ کوتوله نهاد. مدتی پس از کشف زینا، مایکل براون ماه زینا را نیز کشف کرد و نام گابریل را که
براون ماه زینا را نیز کشف کرد و نام گابریل را که از شخصیت‌های وابسته به زینا بود، بر آن نهاد. مایکل براون دربارهٔ گزینش نام زینا برای این سیارهٔ کوتوله گفته‌است: گزینش نام رسمی. به‌طور کلی، به اجسام فرانپتونی نام‌هایی اساطیری و افسانه‌ای مرتبط با دنیای مردگان داده می‌شود. در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۶، اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی نام سیارهٔ کوتولهٔ زینا را به پیشنهاد مایکل براون به اریس (ایزدبانوی یونانی نفاق و کشمکش) تغییر داد. نام «اریس ۱۳۶۱۹۹» یا اریس توسط گروه کاری نام‌گذاری سیستم سیاره‌ای و کنواسیون نام‌گذاری
نام‌گذاری سیستم سیاره‌ای و کنواسیون نام‌گذاری اخترشناسی پذیرفته‌شد. ایزدبانوی اریس، حسادت و رشک را برای ایجاد جنگ و خشم در میان مردان تحریک می‌کند. در جشن عروسی پلئوس و تتیس، همهٔ خدایان به جز اریس دعوت شدند و اریس خشمگین شد و از روی کینه و نفرت، باعث نزاع و کشمکش میان خدایان شد که سرانجام منجر به جنگ تروآ شد. پس از اریس، ماه اریس که با عنوان «"اس۲۰۰۵٫"» شناخته می‌شد، نام رسمی دیسنومیا را به خود گرفت. دیسنومیا دختر اریس و ایزدبانوی هرج‌ومرج و درگیری و قرین یونومیا است و یونومیا به خشم و درگیری‌های شدید
یونومیا است و یونومیا به خشم و درگیری‌های شدید پایان می‌بخشد. نام دیسنومیا نیز که توسط مایکل براون پیشنهاد شده‌بود، توسط گروه کاری نام‌گذاری سیستم سیاره‌ای پذیرفته‌شد. این نام‌گذاری‌های جدید توسط کمیتهٔ سازماندهی بخش سوم اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی و مقامات این اتحادیه مورد تأیید قرار گرفت و در بخش‌نامهٔ ۸۷۴۷ این اتحادیه در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۶ اعلام‌شد. موقعیت مکانی و مدار. از زمان کشف نپتون و ماه آن تریتون در سال ۱۸۴۶، اریس بزرگ‌ترین جسم یافت‌شده‌است که در مداری پیرامون خورشید می‌چرخد. اریس تقریباً ۱۰
در مداری پیرامون خورشید می‌چرخد. اریس تقریباً ۱۰ میلیارد مایل از خورشید فاصله دارد و فاصلهٔ آن تا خورشید سه برابر فاصلهٔ پلوتو از خورشید است و مدت گردش آن به دور خورشید دو برابر مدت گردش پلوتو به دور خورشید است. مدار اریس عجیب‌تر از مدار پلوتو است؛ پلوتو ۳۰ تا ۵۰ برابر فاصلهٔ زمین از خورشید را در بیش از ۲۵۰ سال می‌پیماید؛ در حالی که اریس ۳۸ (کمترین فاصله) تا ۹۷ (بیشترین فاصله) برابر فاصلهٔ زمین از خورشید را در بیش از ۵۶۰ سال می‌پیماید. مسافتی که اریس برای یک بار گردش پیرامون خورشید می‌پیماید، ۱۰۱۰×۶٫۰۸۴
یک بار گردش پیرامون خورشید می‌پیماید، ۱۰۱۰×۶٫۰۸۴ کیلومتر است. اوج این سیارهٔ کوتوله ۱۰۱۰×۱٫۴۵۹۴۵ کیلومتر و حضیض آن ۱۰۹×۵٫۷۶۵۷۳ کیلومتر است. سرعت متوسط اریس در مدار خود ۱۲٬۳۸۴ کیلومتر بر ساعت است و خروج از مرکز مداری آن ۰٫۴۳۳۶۲۸۳۶۷ و طول روز آن ۱٫۰۷۹ برابر روز زمینی و ۲۵٫۹ ساعت است. اریس در منطقه‌ای بسیار دور در منظومهٔ خورشیدی به نام دیسک فشرده پیرامون خورشید می‌چرخد. اشیاء دیسک فشرده به تمایل و شیب بسیار و خروج از مرکز مدار گرایش دارند. اریس °۴۶٫۸۷ نسبت به دائرةالبروج کج و مایل است، در حالی که تمایل پلوتو
دائرةالبروج کج و مایل است، در حالی که تمایل پلوتو نسبت به دائرةالبروج تنها °۱۷ است. اریس در اوج خود قرار دارد و ۹۷ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد و تا ماه مارس ۲۲۵۷ میلادی در حضیض خورشید قرار خواهد گرفت. اندازه، جرم و چگالی. طی پژوهشی در رصدخانهٔ پاریس در سال ۲۰۱۰، قطر اریس ۲٬۳۲۶ کیلومتر محاسبه‌شد. پیش از آن در سال ۲۰۰۹، قطر پلوتو حداقل ۲٬۳۳۸ کیلومتر محاسبه شده‌بود. با این حال، در نخستین برآوردی که پس از کشف اریس از اندازهٔ آن شد، قطر آن ۳٬۰۰۰ کیلومتر (۴۰۰± کیلومتر) برآورد شد. مدتی بعد، برآوردی توسط
(۴۰۰± کیلومتر) برآورد شد. مدتی بعد، برآوردی توسط تلسکوپ فضایی هابل شد و قطر اریس ۲٬۴۰۰ کیلومتر (۱۰۰± کیلومتر) برآورد شد. بحث و اختلاف بر سر این که اریس بزرگ‌ترین سیارهٔ کوتوله است یا پلوتو، هم‌چنان ادامه دارد. اگر قطر اریس را ۲٬۴۰۰ کیلومتر (۱۰۰± کیلومتر) بدانیم، اندازهٔ آن ۱۰۵ درصد اندازهٔ پلوتو است. مایکل براون دربارهٔ اریس و پلوتو گفته‌است: مشاهدات جدید رصدخانهٔ کک و تلسکوپ هابل نشان می‌دهد که دیسنومیا (ماه اریس) مداری دایره‌ای شکل به شعاع ۳۷٬۳۵۰ کیلومتر دارد و دورهٔ مداری آن ۱۵/۷۷۴ روز است. جرم اریس از
دارد و دورهٔ مداری آن ۱۵/۷۷۴ روز است. جرم اریس از این پارامترهای مداری به دست آمده و برابر با ۱۰۲۲×۱٫۶۷ کیلوگرم (۱۰۲۲×۰٫۰۲± کیلوگرم) است و از جرم پلوتو ۲۷ درصد بیشتر است. مقدار جرم اریس توسط مایکل براون و امیلی اسکالر اندازه‌گیری شد و یک هفتهٔ بعد در مجلهٔ ساینس منتشر شد. آلن استرن، پژوهشگر اصلی مأموریت فضایی نیوهورایزنز گفته‌است که نسبت پلوتو به اریس و دیسنومیا، مانند نسبت سیب به پرتقال است. چگالی اریس برابر با ۲٫۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب (g/cm۳) است. این مقدار چگالی نشان می‌دهد که اریس احتمالاً یک جسم سنگی
چگالی نشان می‌دهد که اریس احتمالاً یک جسم سنگی بزرگ است که توسط پوششی نسبتاً نازک از جنس یخ پوشیده شده‌است. ساختار، سطح و جو. دانشمندان بر این باورند که درون اریس مانند درون پلوتو مخلوطی از سنگ و یخ است. تا زمانی که دانشمندان اطلاعات بیشتری دربارهٔ چگالی اریس را به دست نیاورده‌اند، فقط می‌توانند دربارهٔ ترکیبات درونی این سیارهٔ کوتوله گمانه‌زنی کنند. سطح اریس خاکستری رنگ است و روی آن یخ متان وجود دارد. دانشمندان با مطالعات آزمایشگاهی و مشاهدات تلسکوپی دریافته‌اند که سطح اریس شباهت بسیاری به سطح پلوتو دارد.
که سطح اریس شباهت بسیاری به سطح پلوتو دارد. حدود ۹۰ درصد از سطح یخی اریس از نیتروژن و ۱۰ درصد دیگر آن از متان ساخته شده‌است. در دماهای بسیار پایین، متان که به حالت گاز بر روی کرهٔ زمین موجود است، بر روی اریس و پلوتو به حالت یخ‌زده وجود دارد. با این حال، اریس و پلوتو به‌طور کامل یکسان نیستند. سطح پلوتو نسبتاً قرمز رنگ و سطح اریس تقریبهٔ سفید رنگ است. بر خلاف پلوتو، اریس سطح لکه لکه ندارد و سطح آن تقریباً یکسان است و ۸۶ درصد (۷± درصد) از نوری که به آن تابیده می‌شود را منعکس می‌کند. علت سطح روشن و رنگ سفید
می‌شود را منعکس می‌کند. علت سطح روشن و رنگ سفید یکنواخت اریس، دوری بیش از حد آن از خورشید و در نتیجه سرمای بسیار آن است و در این فاصله از خورشید (در نزدیک‌ترین فاصله، ۲۸۰ سال)، حتی جو سیاره هم یخ می‌زند. این سیارهٔ کوتوله ۹۷ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد و دمای سطحی آن حدود ۲۱۷- درجهٔ سانتی‌گراد تا ۲۴۳- درجهٔ سانتی‌گراد است و بسیار تاریک است. اریس جو قابل توجهی ندارد. جو آن مانند جو پلوتو، یخ‌زده و منجمد است و مانند لایه‌ای نازک و یخ‌زده بالاتر از سطح آن قرار دارد و لایه‌ای از متان روی سطح را
از سطح آن قرار دارد و لایه‌ای از متان روی سطح را پوشانده‌است. این لایهٔ متان در پلوتو به علت تابش کم نور خورشید، قرمز رنگ است. اما متان در اریس تا حدودی زرد رنگ‌تر است و شاید به دلیل دوری بیشتر آن به خورشید نسبت به پلوتو باشد. به احتمال زیاد، متان و نیتروژن اجزایی هستند که جو اریس را تشکیل داده‌اند. وقتی که اریس در نزدیک‌ترین فاصله به خورشید قرار می‌گیرد، گرمای خورشید موجب تصعید (تبدیل جامد به گاز) گازهای منجمد اریس می‌شود. دانشمندان بر این باورند که اگر اریس به خورشید نزدیکتر شود، جو نازک یخی اریس ذوب
اریس به خورشید نزدیکتر شود، جو نازک یخی اریس ذوب خواهد شد و سطح سنگی پلوتو مانند آن آشکار خواهد شد. ماه اریس. دیسنومیا تنها ماه اریس است و در سال ۲۰۰۵ توسط مایکل براون و گروهی از دانشمندان، مدتی پس از کشف اریس کشف‌شد. قطر دیسنومیا تنها ۱۰۰ تا ۲۵۰ کیلومتر و کوچکتر از ایالت ماساچوست است. دانشمندان مطمئن نیستند که دیسنومیا از چه چیزی ساخته‌شده، اما بر این باورند که از آب منجمد ساخته شده‌است. ستاره‌شناسان برای شناسایی پلوتو و اریس از دیسنومیا استفاده می‌کنند؛ آن‌ها می‌دانستند که اریس از پلوتو بزرگتر است، اما
آن‌ها می‌دانستند که اریس از پلوتو بزرگتر است، اما نمی‌دانستند که جرم اریس از پلوتو بیشتر است. آن‌ها می‌توانند جرم جسم را با استفاده از ماه آن اندازه‌گیری کنند؛ به‌طوری‌که فاصلهٔ میان جسم و ماه آن و مدت زمان گردش ماه به دور جسم را اندازه‌گیری می‌کنند. با استفاده از این روش، ستاره‌شناسان دریافتند که جرم اریس ۲۷ درصد بیشتر از پلوتو است. درک درست ویژگی‌های خلأ کوانتومی ممکن‌است که انقلاب علمی آینده باشد. به تازگی پیشنهاد شده‌است خلأ کوانتومی شامل دو قطبی‌های گرانشی مجازی است و این فرضیه را می‌توان در منظومهٔ
مجازی است و این فرضیه را می‌توان در منظومهٔ خورشیدی مورد آزمایش قرار داد. درک این پدیده ممکن‌است با مطالعهٔ دقیق‌تر بر مدار سیارات صورت بگیرد. بهترین آزمایشگاه برای مطالعهٔ ویژگی‌های گرانشی خلأ کوانتومی، اریس و دیسنومیا است. به این دلیل که حرکت تقدیمی حضیض (تقدیم دیسنومیا) پیرامون اریس به‌شدت تحت سلطهٔ خلأ کوانتومی است.
داده‌نامه‌نویسی یا فهرست‌نویسی در علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، یک فرایند ایجاد فراداده است که هدف این فراداده‌ها نمایش منابع اطلاعاتی، مثل کتاب‌ها، صداهای ضبط شده، تصاویر متحرک، و غیره است. داده‌نامه‌نویسی اطلاعاتی مثل نام سازنده، عنوان، و اصطلاح‌های موضوعی که منابع را توصیف می‌کند را تهیه می‌کند، این کار از طریق ایجاد رکوردهای کتاب‌نگاری انجام می‌شود. فهرست نویسی به فرایندی گفته می‌شود که برای آماده‌سازی یک کتاب، یا یک مجموعه مکتوب، یا چندرسانه‌ای انجام می‌شود تا دستیابی سریع و صحیح به آن کتاب یا مجموعه
تا دستیابی سریع و صحیح به آن کتاب یا مجموعه میسر شود. هدف اصلی فهرست‌نویسی، برقراری نظمی است که به کمک آن هم کتابدار و هم مراجعه‌کننده بتوانند به سهولت و صحت، کتاب مورد نیاز خود را از میان کتابهای موجود در کتابخانه بیابند. البته در اغلب کتابخانه‌ها، سعی می‌شود کتابهای هم موضوع در کنار یکدیگر قرار گیرند. به هر یک از موارد اطلاعاتی که برای توصیف کتاب‌شناختی مشخصات یک کتاب ذکر می‌شود یک شناسه گویند. فهرست‌نویس‌ها توصیفات لازم در شناسه‌ها را می‌نویسند. افزون بر شناسه‌نویسی، معمولاً امور رده‌بندی و تعیین موضوع
شناسه‌نویسی، معمولاً امور رده‌بندی و تعیین موضوع نیز بر عهده فهرست‌نویس است. در کتابخانه ملی ایران برای هر کتاب یک فهرست‌نویسی پیش از انتشار صورت می‌گیرد که به اختصار فیپا نامیده می‌شود. برگه کتاب. مشخصات یک کتاب در بدو ورود به کتابخانه روی یک برگه مقوایی به ابعاد ۱۲٫۵ در ۷٫۵ سانتیمتر نوشته می‌شود. متن هر برگه از دو قسمت فهرست توصیفی و فهرست تحلیلی تشکیل می‌شود. البته این کار بسیار زمان‌بر بوده‌است.
روسیه تزاری که با نام روسیه مسکووی نیز شناخته می‌شود، یک حکومت متمرکز در تاریخ روسیه از زمان استفادهٔ رسمی عنوان تزار توسط ایوان چهارم در سال ۱۵۴۷، تا تأسیس امپراتوری روسیه توسط پتر کبیر در سال ۱۷۲۱ میلادی بود. روسیه تزاری با همسایگان خود چون مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی، خانات کریمه، امپراتوری سوئد و عثمانی پیوسته در جنگ بود. از سال ۱۵۰۰ تا ۱۷۰۰، قلمرو روسیه به‌طور متوسط سالانه ۳۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱۴٬۰۰۰ مایل مربع) رشد کرد. این دوران مهم از تاریخ روسیه شامل تحولاتی چون انتقال دودمان حاکم از دودمان روریک
تحولاتی چون انتقال دودمان حاکم از دودمان روریک به رومانوف، تمرکز دولت و استبداد تزاری، فتح سیبری توسط روسیه و اصلاحات مذهبی چون راسکول بود که تا سلطنت پتر کبیر در اواخر سدهٔ هفدهم ادامه یافت که این حکومت را به امپراتوری روسیه تبدیل کرد. نام. نخستین حکومت بزرگ تاریخ روسیه روس کی‌یف نام داشت. به دنبال افول حکومت روس کی‌یف در سدهٔ دوازدهم، قلمرو آن به چندین بخش ازجمله ولادیمیر-سوزدال در شمال، تجزیه شد. درحالی که قدیمی‌ترین نام شاهزاده‌نشین بزرگ مسکو که در اسناد آن استفاده می‌شد «روس» بود، شکل جدیدی از نام آن
آن استفاده می‌شد «روس» بود، شکل جدیدی از نام آن به زبان روسی تا سدهٔ پانزدهم رایج شد و نام بومی "روس" به راسیا (Rus(s)iya) یا روسیا (Ros(s)iya) که شکل یونانی "روس" بود تبدیل شد. سرانجام اصطلاح «روسیه» به تدریج جایگزین نام "روس" شد. از آنجایی که هم پایتخت شاهزاده‌نشین بزرگ مسکو و هم روسیه تزاری شهر مسکو بود، این سرزمین «روسیه مسکووی» یا به اختصار «مسکووی» هم خوانده می‌شد. اصطلاح مسکووی در اروپا و به ویژه در مناطق کاتولیک لاتین (جنوبی) ادامه یافت. اما نام "روسیه" به‌طور فزاینده‌ای در شمال اروپا و قلمرو
"روسیه" به‌طور فزاینده‌ای در شمال اروپا و قلمرو امپراتوری مقدس روم به‌کار گرفته شد. تاریخچه. پیشینه. با کاهش تدریجی قدرت امپراتوری مغول که از کازان بر سرزمین‌های روسیه حکمرانی می‌کرد و سپس شکست خوردن آنها، دوران حکومت مسکووی آغاز شد. روسیه در اوایل سده شانزدهم میلادی، شاهد حکومت فرمانروایانی با شخصیت قدرتمند و خودکامه با نام «تزار» بود. نخستین حاکم روسیه که به‌طور جدی تلاش کرد تزار نامیده شود، ایوان سوم (۱۴۶۲–۱۵۰۵) بود. او نخست عنوان «فرمانروای تمام روس» را برای خود برگزید و بعدها نیز شروع به استفاده منظم
برای خود برگزید و بعدها نیز شروع به استفاده منظم از عنوان تزار در دیپلماسی و روابط خود با دولت‌های غرب کرد. ایوان با استفاده از این لقب، سعی داشت تا تأکید کند که او یک حاکم یا امپراتور بزرگ و هم‌تراز با امپراتور بیزانس است. ایوان سوم همچنین ازدواج با سوفیا پالایولوگینا، برادرزادهٔ آخرین امپراتور بیزانس کنستانتین یازدهم در سال ۱۴۷۲ را، راهی برای آوردن مشروعیت بیزانسی به دربار روسیه در نظر بود. این کار موجب ورود هرچه بیشتر آیین‌ها و نمادهای بیزانسی به دربار روسیه شد. به دنبال گسترش نفوذ روسیه، فیلوتئوس
روسیه شد. به دنبال گسترش نفوذ روسیه، فیلوتئوس پاتریارک پسکوف در سال ۱۵۱۰ ادعا کرد که پس از سقوط قسطنطنیه به دست امپراتوری عثمانی در سال ۱۴۵۳، تزار روسیه تنها حاکم مشروع باقی مانده در «جهان ارتدکس» و مسکو (پس از رم و قسطنطنیه) روم سوم است. مفهوم «روم سوم» در تصور مردم روسیه از خود و سیاست‌های حکومت در قرون آینده، بسیار تأثیر گذاشت. تا آن زمان، مسکووی یک جامعهٔ ناشناخته در اروپا بود. اطلاعات بیشتر درباره آن توسط بازرگانان انگلیسی و هلندی منتشر شد. ایوان چهارم (۱۵۴۷–۱۵۸۴): بنیان‌گذاری. ایوان چهارم مشهور به
(۱۵۴۷–۱۵۸۴): بنیان‌گذاری. ایوان چهارم مشهور به «ایوان مخوف» در سال ۱۵۳۳ و در سه سالگی شاهزاده بزرگ مسکو شد. ابتدا جناح‌های شویسکی و بلسکی از بویارها برای کنترل سلطنت با هم رقابت می‌کردند؛ تا اینکه ایوان در سال ۱۵۴۷ خود تاج و تخت را به دست گرفت. او نخستین حاکم روسی بود که رسماً با عنوان «تزار» تاج‌گذاری کرد. با کمک مستمر گروهی از بویارها، ایوان سلطنت خود را با یک سری اصلاحات مفید آغاز کرد. در دهه ۱۵۵۰، او قوانین جدیدی وضع کرد، ارتش را اصلاح و حکومت‌های محلی را سازماندهی کرد. ایوان هنگ‌های استرلتسی را که
را سازماندهی کرد. ایوان هنگ‌های استرلتسی را که نخستین هنگ‌های پیاده‌نظام مجهز به سلاح گرم در روسیه بودند ایجاد کرد. هدف این اصلاحات بدون شک تقویت دولت مرکزی در مواجهه با جنگ مداوم بود. شرکت مسکووی میان روسیه و انگلیس در سال ۱۵۳۳ و در زمان او تأسیس شد. روسیه تزاری از همان ابتدا شروع پهناور شدن کرد و وسعت آن از ۲.۸ میلیون کیلومتر در سال ۱۵۳۳، به ۵.۴ میلیون کیلومتر مربع در سال ۱۵۸۴ رسید. ایوان چهارم خانات کازان را در ولگا میانی در سال ۱۵۵۲ و سپس خانات آستراخان را در شمال دریای خزر ضمیمه خاک روسیه کرد. حال
را در شمال دریای خزر ضمیمه خاک روسیه کرد. حال تزار روسیه تمام منطقه ولگا را تحت کنترل داشت و به آسیای مرکزی نیز دسترسی پیدا کرده بود. با این حال، گسترش به سمت شمال غربی و دریای بالتیک، بسیار دشوارتر بود. در سال ۱۵۵۸، ایوان به لیوونیا حمله کرد و در نهایت خود را درگیر یک جنگ عظیم ۲۵ ساله علیه کشورهای مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی، سوئد و دانمارک کرد. علیرغم پیشرفت‌های اولیه، ارتش ایوان به عقب رانده شد و روسیه نتوانست موقعیت مطلوبی را در دریای بالتیک به دست آورد. خان کریمه از فرصت تمرکز روسیه بر امور لیوونیا
خان کریمه از فرصت تمرکز روسیه بر امور لیوونیا استفاده کرد و با بیش از ۱۰۰ هزار سوار بارها مسکو و مناطق مجاور آن را ویران کرد؛ تا اینکه نبرد مولودی به چنین تهاجماتی به سمت شمال پایان داد. اما برای دهه‌های آینده، مرزهای جنوبی روسیه هر سال توسط اردوی نوقای و خانات کریمه غارت و ساکنان محلی آنجا به عنوان برده، تاراج می‌شدند. در اواخر دهه ۱۵۵۰، ایوان نسبت به مشاوران خود، دولتمردان و بویارها خصومت پیدا کرد و سیاست‌های پارانویایی وی آغاز شد. او در سال ۱۵۶۵ با سیستم "اوپریچینینا" روسیه را به دو بخش «قلمرو خصوصی»
"اوپریچینینا" روسیه را به دو بخش «قلمرو خصوصی» خود و «قلمرو عمومی» تقسیم کرد. ایوان برای حوزه خصوصی خود، برخی از مرفه‌ترین و مهم‌ترین مناطق روسیه را انتخاب کرد. در این مناطق، مأموران ایوان به بویارها، بازرگانان و حتی مردم عادی حمله کردند، برخی را کشتار و زمین و اموال را مصادره کردند. بدین ترتیب یک دهه عصر وحشت در روسیه آغاز شد که با قتل‌عام نووگورود (۱۵۷۰) به اوج خود رسید. در نتیجه سیاست‌های اوپریچینینا، ایوان قدرت اقتصادی و سیاسی خاندان‌های برجسته بویار را شکست و با این کار دقیقاً افرادی که روسیه را ساخته
شکست و با این کار دقیقاً افرادی که روسیه را ساخته بودند و بیشترین توانایی را در اداره آن داشتند، نابود کرد. تجارت کاهش یافت و کشاورزان با افزایش مالیات و تهدید به خشونت، شروع به ترک روسیه کردند. تلاش برای کاهش فرار کشاورزان از انتصاب آنها به زمین، سیستم رعیت‌داری را در روسیه جدی‌تر کرد. در سال ۱۵۷۲، ایوان سرانجام برنامه اوپریچنینا را کنار گذاشت. پس از ایوان چهارم: عصر مشکلات. ایوان چهارم در سال ۱۵۸۴ به‌طور ناگهانی درگذشت و پس از او پسرش فیودور یکم که احتمالاً از نظر ذهنی دچار کمبود بود و علاقه‌ای هم به
از نظر ذهنی دچار کمبود بود و علاقه‌ای هم به حکومت نداشت، تزار روسیه شد. در واقعیت اما، قدرت به برادر زن فئودور یعنی بویار بوریس گودونوف رسید. شاید مهم‌ترین رویداد سلطنت فئودور اعلام پاتریارک مسکو در سال ۱۵۸۹ بود. ایجاد آن پاتریارک‌سالاری، تکامل کلیسای ارتدکس روسیه مجزا و کاملاً مستقل را به اوج خود رساند. در سال ۱۵۹۸، فئودور بدون بر جای گذاشتن وارثی درگذشت که موجب انقراض سلسله کهن روریک‌ها و بحران جانشینی تازه‌ای در روسیه شد. نخست بوریس گودونوف جاه‌طلب، یک زمسکی سوبور (مجمع ملی) را از بویارها، مقامات کلیسا
سوبور (مجمع ملی) را از بویارها، مقامات کلیسا و مردم عادی تشکیل داد که او را تزار اعلام کرد؛ اگرچه جناح‌های مختلف بویار از به رسمیت شناختن وی خودداری کردند. خرابی گسترده محصولات زراعی باعث قحطی در روسیه (۱۶۰۳–۱۶۰۱) و در جریان نارضایتی متعاقب آن، ظاهر شدن مردی شد که ادعا می‌کرد تزارویچ دیمیتری، پسر ایوان چهارم است که تصور می‌شد در سال ۱۵۹۱ درگذشته است. دیمیتری که در لهستان مورد حمایت قرار گرفت، به سوی مسکو لشکر کشید و پیروانی را نیز در میان بویارها و سایر عناصر به دور خود جمع کرد. تاریخ‌پژوهان حدس می‌زنند که
به دور خود جمع کرد. تاریخ‌پژوهان حدس می‌زنند که اگر گودونف در سال ۱۶۰۵ نمی‌مرد، روسیه می‌توانست این بحران را پشت سر بگذارد. در نتیجه، دیمیتری دروغین اول وارد مسکو شد و پس از به قتل رسیدن پسر گودونوف یعنی فیودور دوم، در همان سال تاج‌گذاری کرد. از آن پس، روسیه وارد دوره‌ای از هرج و مرج و بحران سیاسی مستمر شد که به عنوان «زمان مشکلات» شناخته می‌شود. در عین آزار و شکنجه بویارها توسط تزار، نارضایتی مردم شهر و فشار تدریجی بر دهقانان، تلاش‌ها برای محدود کردن قدرت تزار به جایی نرسید. روس‌های ناراضی که هیچ نهاد
تزار به جایی نرسید. روس‌های ناراضی که هیچ نهاد جایگزینی برای آن خودکامگی‌ها پیدا نکردند، پشت سر مدعیان مختلف تاج و تخت گرد می‌آمدند. در آن دوره، هدف از هرگونه فعالیت‌های سیاسی، به دست آوردن نفوذ بر حاکم مستبد بر تخت نشسته یا قرار دادن نامزد مورد نظر خود بر تاج و تخت بود. این بسیاری را بر آن داشت تا «استبداد تزاری» را به عنوان وسیله‌ای ضروری برای بازگرداندن نظم و وحدت در روسیه بپذیرند. زمان مشکلات یک دوره بحران اجتماعی عمیق و بی‌قانونی بود؛ بویارها با یکدیگر جنگیدند و رعایا کورکورانه شورش کردند. در جریان
جنگیدند و رعایا کورکورانه شورش کردند. در جریان قحطی که از سال ۱۶۰۱ آغاز شد، روسیه یک سوم جمعیت خود را از دست داد و توسط مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی اشغال شد. این اشغال لهستانی‌ها، به برانگیختن احساسات میهن‌پرستانه در روس‌ها انجامید و ارتش داوطلبی که توسط بازرگانان استروگانف تأمین و توسط کلیسای ارتدکس روسی متبرک شد، در نیژنی نووگورود تشکیل گشت و به رهبری پرنس دیمیتری پوژارسکی و کوزما مینین، لهستانی‌ها را از کرملین بیرون راند. زمان مشکلات با برگزیدن میخائیل جوان به عنوان تزار توسط زمسکی سوبور در سال ۱۶۱۳ به
به عنوان تزار توسط زمسکی سوبور در سال ۱۶۱۳ به پایان رسید که موجب روی کار آمدن دودمان رومانوف شد؛ دودمانی که به مدت ۳۰۰ سال تا انقلاب فوریه در سال ۱۹۱۷ بر روسیه حکومت کرد. میخائیل یکم (۱۶۱۳–۱۶۴۵): تثبیت. الحاق میخائیل رومانوف پایان عصر مشکلات را مشخص کرد. وظیفه فوری سلسله جدید بازگرداندن نظم بود. در عین حال، دشمنان اصلی روسیه یعنی لهستان و سوئد، درگیر جنگ با یکدیگر شدند و این فرصت را برای روسیه فراهم شد تا در سال ۱۶۱۷ با سوئد صلح برقرار کند. سال‌های بعد با ترمیم اقتصاد و مدیریت عمومی مشخص شد. با این وجود،
ترمیم اقتصاد و مدیریت عمومی مشخص شد. با این وجود، در جنگ اسمولنسک تزار میخائیل تلاش کرد تا اسمولنسک را که در زمان مشکلات به دست لهستان تصرف شده بود، به روسیه بازگردد. در زمان سلطنت میخائیل، روسیه شاهد یکی از بیشترین گسترش‌های سرزمینی در تاریخ خود بود. ازجمله فتح سیبری که از زمان ایوان مخوف آغاز شده بود و عمدتاً توسط کازاک‌ها انجام شد، در زمان او با شدت ادامه یافت. به لطف لشکرکشی‌ها میان سال‌های ۱۶۴۸ تا ۱۶۵۳، منطقه آمور (استان آمور کنونی) نیز ضمیمه خاک روسیه شد؛ اما این موضوع باعث ایجاد تنش با حکومت چین شد
شد؛ اما این موضوع باعث ایجاد تنش با حکومت چین شد که روسیه را وادار کرد از آمور چشم بپوشد. الکسی یکم (۱۶۴۵–۱۴۷۶): تکامل. پس مرگ تزار میخائیل در سال ۱۶۴۵، پسرش الکسی یکم جانشین او شد. در سال ۱۶۵۳، ضعف و بی‌ثباتی لهستان که به تازگی از قیام خملنیتسکی پدید آمده بود، تزار الکسی را برای الحاق سرزمین‌های قدیمی روسیه تشویق کرد. لشکرکشی اولیه روسی، یک پیروزی کامل با دستاوردهای بی‌وقفه بود و تعداد زیادی شهر از جمله قلعه مهم اسمولنسک به دست روس‌ها افتاد. سوئد نیز فرصت را غنیمت شمرد و به لهستان حمله‌ور گشت و با این
را غنیمت شمرد و به لهستان حمله‌ور گشت و با این اینکه روسیه در ابتدا واکنشی به حمله سوئد نداشت، سرانجام الکسی و کارل دهم گوستاو امپراتور سوئد بر سر تقسیم تصرفات با هم به نزاع برخاستند و در پایان ماه مه ۱۶۵۶، الکسی به سوئد اعلان جنگ داد. روسیه از جنگ با سوئد انتظار دستاوردهای بزرگی داشت؛ اما چیزی از آن حاصل نشد. جنگ لهستان شش سال بیشتر به درازا کشید و سپس با آتش‌بس آندروسوو در ۱۱ فوریه ۱۶۶۷، اسماً پس از سیزده سال به پایان رسید. طبق این آتش‌بس، پولوتسک و لیوونیای لهستانی به لهستان بازگردانده شدند، اما شهرهای
لهستانی به لهستان بازگردانده شدند، اما شهرهای مهم‌تر اسمولنسک و کی‌یف به همراه کل ساحل شرقی رودخانه دنیپر به قلمرو روسیه بازگشتند. سیاست‌های دولت در زمان سلطنت تزار الکسی به شورش نمک در سال ۱۶۴۸ و شورش مس در سال ۱۶۶۲ و جنگ ویرانگر با لهستان، شکاف کلیسا و بردگی دهقانان منجر، به بزرگ‌ترین قیام کازاک‌ها و کشاورزان به رهبری استپان رازین تا آن زمان شد که کل منطقه ولگا و جنوب روسیه را در بر گرفت. قیام توسط نیروهای تزاری سرکوب شد و رهبران آن اعدام شدند. یک واقعه مهم دیگر در زمان سلطنت الکسی میخایلوویچ اصلاحات