payamvha/North_RAG huggingface dataset:
جهانگیرنامه یکی از حماسه‌های منظوم ملی ایران به زبان فارسی است در بحر متقارب (هم‌وزن شاهنامه). این حماسه‌نامه درباره دلاوریهای جهانگیر پسر رستم است. ناظم این داستان در یکی از ابیات پایانی خود را قاسم مادح معرفی می‌کند. از احوال شاعر اطلاع دیگری در دست نیست. نظم این دفتر که حدود ۶۳۰۰ بیت است، چنان‌که از بیت پایانی منظومه بر می‌آید، در هرات بوده‌است. این منظومه از تأثیر افکار متأخر اسلامی خالی نیست و کاربرد واژگان عربی در آن به مراتب بیشتر از حماسه‌های متقدم‌تر است. از این رو ذبیح‌الله صفا تاریخ نظم آن را در
است. از این رو ذبیح‌الله صفا تاریخ نظم آن را در پایان قرن ششم هجری یا به احتمال بیشتر در اوایل قرن هفتم هجری می‌داند. لیکن از آنجا که گاه ترکیبات و اصطلاحاتی که به طرز عجیبی متأخرتر است در منظومه یافت می‌شود صفا نتیجه می‌گیرد که در قرن نهم هجری در آن دست برده‌اند و ابیاتی به آن افزوده‌اند و ابیات احیاناً سست یا نارسای موجود در منظومه را باید نتیجهٔ الحاقات شاعر متأخرتر دانست.
کیا ریو یک خودرو کامپکت، محصولی از شرکت کیا موتورز کره جنوبی است که تولید آن از سال ۲۰۰۰ آغاز شده و اکنون نسل چهارم آن در حال تولید است. از لحاظ کلاس‌بندی خودروها دارای دو نوع پنج‌در هاچ‌بک و چهاردر سدان است و دارای موتور چهار سیلندر بنزین‌سوز و دیزل و محورجلو می‌باشد. نسل اول این خودرو در ایران از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹ توسط سایپا مونتاژ می‌شد. این خودرو یکی از محصولات خوب و مطرح شرکت کیا موتورز کره است و نسل‌های مختلف آن فروش خوبی در بازار ایالات متحده آمریکا داشته است؛ بازاری که میزان فروش در آن، به عنوان شاخص
است؛ بازاری که میزان فروش در آن، به عنوان شاخص موفقیت یک خودروساز محسوب می‌شود. این خودرو در سال ۲۰۰۳ با فروش ۴۶۰۰۰ هزار دستگاه پرفروش‌ترین خودرو کلاس ساب کامپکت در آمریکا شد. به‌جز ایالات متحده، این خودرو در اروپا، آمریکای جنوبی و آسیا هم فروش بالایی داشته است. نسل اول. نسل اول کیا ریو در سال ۲۰۰۰ میلادی به بازارهای جهانی عرضه شد. این خودرو در دو گونه سدان (Sedan) و استیشن (Station Wagon) تولید شده و از سه موتور بنزینی ۱٫۳ لیتری، ۱٫۵ لیتری و ۱٫۶ لیتری نیرو می‌گرفت. کیا ریو نسل اول در سال ۲۰۰۲ به روز رسانی
می‌گرفت. کیا ریو نسل اول در سال ۲۰۰۲ به روز رسانی شد. این گونه از این خودرو به بازارهای خودروی ایران نیز راه پیدا نمود. کیا ریو نسل اول در سال ۲۰۰۵ میلادی با نسل دوم این خودرو جایگزین شد. این خودرو (کیا ریو مونتاژ سایپا) بر اساس پلت فرم فورد فیستا ساخته شده است و دارای سیستم تعلیق مک فرسون در جلو و نیمه مستقل پیچشی با میل تعادل در عقب می‌باشد. موتور این خودرو نیز از نوع DOHC از سری موتورهای B طراحی شرکت مزدا ژاپن است. در مدل‌های تولید شده در ایران از موتور B5 استفاده شده است. از جمله ویژگی‌های مهم این
B5 استفاده شده است. از جمله ویژگی‌های مهم این خودرو شاسی محکم، هماهنگی گیربکس و موتور و آیرودینامیک مناسب آن می‌باشد که موجب بالا رفتن راندمان موتور خودرو گردیده است. این خودرو دارای سه ستاره ایمنی از مؤسسه یورو ان‌سی‌ای‌پی اروپاست. این نسل از ریو در ایران توسط شرکت سایپا از سال ۱۳۸۴ تا سال ۱۳۹۱ تولید شد. این خودرو با وزن ۱۱۰۰ کیلوگرم و نسبت توزیع وزنی ۶۰ جلو، ۴۰ عقب، دارای موتور ۱۵۰۰ سی‌سی ۱۶ سوپاپ به قدرت ۹۸ اسب بخار می‌باشد که شتاب صفر تا صدی برابر ۱۱ ثانیه، بیشینهٔ سرعتی برابر ۱۹۵ کیلومتر و مصرف سوخت ۵
بیشینهٔ سرعتی برابر ۱۹۵ کیلومتر و مصرف سوخت ۵ لیتر در بزرگراه و ۷ لیتر در شهر و مصرف ترکیبی برابر ۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر دارد. در خودروی ریو تولید شده در ایران بسیاری از امکانات خودرو از جمله ایربگ‌های راننده و شاگرد، آینه‌های برقی، رینگ آلومینیومی ۱۴ اینچی، چراغ نقشه خوان، تنظیم برقی چراغ جلو، اهرم تنظیم فرمان، گرم‌کن صندلی، مه‌شکن جلو، آنتن برقی و سیستم صوتی فابریک کره‌ای توسط سایپا حذف شدند. تولید این خودرو در ایران سال ۱۳۹۰ به دلیل نبود ایربگ (که از آن سال به بعد نصب آن بر روی تمام خودروهای ایرانی
آن سال به بعد نصب آن بر روی تمام خودروهای ایرانی اجباری شد) و مخالفت کیا با هرگونه دستکاری از طرف شرکت سایپا در این خودرو خاتمه یافت. نسل دوم. نسل دوم کیا ریو در سال ۲۰۰۵ میلادی به بازار عرضه گردید و تا سال ۲۰۱۱ در خط تولید این شرکت قرار داشت. این خودرو از پلتفرم مشترکی با هیوندای اکسنت (Hyundai Accent) استفاده می‌کرد. کیا ریو در بازارهای کشو کره جنوبی با نام New Pride به فروش می‌رسید. این نسل از کیا ریو با دو موتور بنزینی ۱٫۴ لیتری، ۱٫۶ لیتری و یک نمونه دیزل ۱٫۵ لیتری استفاده می‌کرد. این خودرو در سال ۲۰۱۰
۱٫۵ لیتری استفاده می‌کرد. این خودرو در سال ۲۰۱۰ به‌روزرسانی و با ظاهری جدید به بازارها عرضه شد. نسل سوم. نسل سوم این خودرو در سال ۲۰۱۱ و در نمایشگاه خودروی ژنو به نمایش درآمد. این خودرو با سه موتور بنزینی ۱٫۲ لیتری، ۱٫۴ لیتری و ۱٫۶ لیتری و دو موتور توربو دیزل ۱٫۱ لیتری و ۱٫۴ لیتری قابل سفارش بود. طراحی ظاهری این خودرو نیز بسیار زیبا بود و از امکانات و تجهیزات به روزی استفاده می‌کرد. این نسل از کیا نیز توانست به بازارهای خودرو ایران را یابد. نسل چهارم کیا ریو تا پایان سال ۲۰۱۶ در خط تولید قرار داشت. نمونه
تا پایان سال ۲۰۱۶ در خط تولید قرار داشت. نمونه موجود در ایران از یک موتور ۱٫۴ لیتری ۴ سیلندر خطی ۱۶ سوپاپه سود برده که توانایی تولید نیرویی معادل ۱۰۹ اسب بخار در دور موتور ۶٫۳۰۰ RPM را داشته و حداکثر گشتاور تولیدی آن نیز برابر با ۱۳۷ نیوتون متر بوده که از دور موتور ۴٫۲۰۰ RPM در اختیار راننده قرار می‌گیرد. این نیرو توسط یک جعبه دنده ۴ سرعته اتوماتیک به چرخ‌های جلو (FWD) منتقل می‌گردد. نسل چهارم. این مدل، آخرین نسل از کیا ریو بوده که از اواسط سال ۲۰۱۷ میلادی در اختیار مشتریان قرار گرفت.
در تقویم بهائی هر سال شامل ۱۹ ماه ، و هر ماه ۱۹ روز است. در این بین ۴ یا در سالهای کبیسه ۵ روز اضافه می‌آید که ایام « هاء » نام گرفته‌است. «هاء » یا همان "ه" در حروف ابجد شماره ۵ را دارد که همان نهایت تعداد این روزها است. ضمن اینکه در دین بهائی حرف "ه" از اسرار و رموز خاصی بر خوردار است. ایام « هاء » دقیقاً قبل از ماه روزه در دین بهائی قرار دارد.این ایام که بین ماه هیجدهم و نوزدهم قرار گرفته ، اختصاص به جشن و سرور دارد.
این روز شمار و گاه‌شمار با قدمتی کمتر از دویست سال، از جدیدترین گاه‌شمارهای رایج به‌شمار می‌رود. تقویم بدیع یا تقویم بهائی توسط سید علی محمد باب (مؤسس دیانت بابی) در کتاب بیان تدوین شده‌است و بعدها توسط بهاءالله مورد تأیید و به عنوان تقویم بهائی معرفی شد. دور بهائی از اظهار امر سید علی محمد باب (مؤسس دیانت بابی) در سال ۱۸۴۴ میلادی آغاز شده‌است. سال بهائی مانند سال خورشیدی ۳۶۵ روز است که از ۱۹ ماه ۱۹ روزه تشکیل شده‌است که جمعاً ۳۶۱ روز می‌شود و چهار روز باقی‌مانده که در سال‌های کبیسه پنج روز می‌گردد، به ایام
که در سال‌های کبیسه پنج روز می‌گردد، به ایام هاء مشهور است. تحویل سال و شروع سال در این تقویم مطابق با نوروز ایرانی است. ساختار تقویم. در این گاه‌شمار، سال به ۱۹ ماه با اسم‌های خاص تقسیم شده‌است؛ که هر ماه دارای ۱۹ روز است. در این گاه‌شمار، سال از ۳۶۱ روز تشکیل می‌شود و از آنجایی‌که سالِ بَیانی با سال شمسی تطابق دارد، کسریِ آن در سال‌های عادی ۴ و در سال‌های کبیسه ۵ روز به نام [ایّام هاء] به آن اضافه می‌شود و پیش از آخرین ماهِ سال، یعنی بین ماه ۱۸ و ۱۹ قرار دارد. هر ۱۰۰ سال یک قرن بدیع نامیده می‌شود. اسامی
دارد. هر ۱۰۰ سال یک قرن بدیع نامیده می‌شود. اسامی ماه‌ها و ایام هفته. ایام هفته در این گاه‌شمار مانند دیگر گاهشمارها داری هفت روز و هریک به نام‌های ویژه است. اسامی ماه‌های تقویم برگرفته از دعای سحر ماه مبارک رمضان است. ایام هاء. در هر سال ۴ روز و در سال‌های کبیسه ۵ روز باقی می‌ماند که به ایام هاء در دین بهائی نام‌گذاری شده‌است. این ایام دقیقاً قبل از شهرالعلاء (ماهی که در آن بهائیان روزه می‌گیرند) قرار گرفته‌است و به نوعی تأکیدی بر اهمیت ماه روزه در این دین می‌باشد. تغییر گاهشماری بهائی توسط بیت العدل در
می‌باشد. تغییر گاهشماری بهائی توسط بیت العدل در سال ۱۳۹۴. از آنجایی‌که برخی از ایام تعطیل و مخصوص تقویم بهایی بر اساس تقویم قمری تعیین گردیده بود، به ویژه روز تولد باب و بهاءالله که در روز اول و دوم ماه محرم قرار داشت. بیت العدل در نامه مورخه ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۴ (میلادی)، توضیحی دربارهٔ استفاده بهائیان از تقویم و تعطیلات بهایی اعلام کرد. بیت العدل تاریخ بعضی روزهای تاریخی بهائی مانند تولد بهاءالله و باب را در تقویم جدید تغییر داد و از بهائیان خواست که از سال ۱۳۹۴ معادل سال ۱۷۲ بهائی به تقویم جدید عمل کنند (پیام
معادل سال ۱۷۲ بهائی به تقویم جدید عمل کنند (پیام بیت العدل، مورخه ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۴). شوقی افندی در نوشته‌ای به این عدم تطابق روزها اشاره کرده و از شمسی شدن تمام روزها در آینده خبر داده بود ولی جزئیات آن را مطرح نکرد. ایام محرمه. در هر سال بهائی ۹ روز به نام ایام محرمه وجود دارد که در آن روزها بهائیان کار اداری، مالی و تجاری را تعطیل می‌کنند. این روزها در حقیقت سالروز وقایعی مربوط به شخصیت‌های بارز این دین است و به قرار زیر می‌باشند: پیوند به بیرون. تقویم بهائی
نَجران نام شهری است در منطقه نجران در اقصی جنوب غربی عربستان سعودی در حدود مرزی کشور یمن. شهر نَجران درپایهٔ کوه عسیر واقع شده‌است. این منطقه در گذشته اُخدود نامیده می‌شده‌است. این شهر مرکز استان نجران است. این شهر در سال ۱۹۶۵ به عنوان یک شهر جدید از سوی حکومت سعودی اعلام شده‌است، وهم اکنون یکی از مناطق مهم کشاورزی و بازرگانی عربستان و دارای یک فرودگاه داخلی است. مساحت شهر نجران در حدود ۱۱۹۰۰۰ متر مربع می‌باشد. براساس اطلاعات موجود در مرکز آمار عربستان سعودی در ۴۴ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی و ۱۷ درجه و ۲۰
در ۴۴ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی و ۱۷ درجه و ۲۰ دقیقه عرض شمالی از نصف‌النهار مبدأ واقع شده‌است. پست‌ترین نقطهٔ شهر نجران با ارتفاع ۲۴۰۰ متر از سطح دریا در بخش‌های غربی منطقه نجران می‌باشد. شیب عمومی منطقه از مغرب به مشرق بوده وهرچه به سمت مشرق برویم از میزان ارتفاع آن کاسته می‌شود، و در نزدیکی صحرای ربع‌الخالی به ۱۱۰۰ متر می‌رسد. منطقهٔ نجران شامل شهرهای زیر است: شرورة، الخرخیر، حبونا، یدمه، بدر الجنوب و خباش. وضعیت توپوگرافی. نَجران در منطقه‌ای ناهمگون از نظر ناهمواری واقع است. ارتفاعات کوه سرسبز (جبال
نظر ناهمواری واقع است. ارتفاعات کوه سرسبز (جبال السروات) که در شمال غربی نجران واقع است منظر وطبیعت زیبایی به شهر داده‌است. نَجران از گذشته تا امروز یکی مشهورترین واحه‌های عرب بوده ونام «نجران» در بسیاری از سروده‌های شاعران عرب در عصر جاهلی وعصر پس از آن آمده‌است. همچنین تپه ماهورهایی که از جانب شرقی واقع شده‌است به زیبایی و طبیعت آن افزوده‌است. به‌طور کلی منطقه نجران منطقهٔ شبه کوهستان است، و از دوطرف بواسطهٔ کوه احاطه شده ولی قسمت‌های داخلی وجنوبی آن هموار بوده و به نواحی پست جلگه‌ای منتهی می‌گردد. در
بوده و به نواحی پست جلگه‌ای منتهی می‌گردد. در منطقهٔ نجران چشمه‌های گوارا، باغ‌های نخل خرما، مزارع مرکبات و باغ‌های میوه به وفور وجود دارد، خانه‌های کاه‌گلی تاریخی، آثار باستانی، و دژهای زیبایی وجود دارد که شاهد برقدمت تاریخی این شهر است، همچنین قرار داشتن صحرای ربع‌الخالی و تپه‌های شنی و تلماسه‌های طلایی رنگش در قسمت شرقی نجران بر زیبایی منطقه افزوده‌است و رونق خاصی از جمال طبیعت به منطقهٔ نجران بخشیده‌است. جمعیت. این شهر اکنون از پررشدترین شهرهای عربستان است و جمعیت آن از ۴۷۵۰۰ نفر در سال ۱۹۷۴ به ۹۰۹۸۳
است و جمعیت آن از ۴۷۵۰۰ نفر در سال ۱۹۷۴ به ۹۰۹۸۳ نفر در ۱۹۹۲ رسید. سرشماری سال ۲۰۰۴ جمعیت این شهر را ۲۴۶۸۸۰ نفر نشان می‌دهد. ساکنان نجران عمدتاً از قبیله یام هستند ، و در آنجا ترکیبی از سنی و اسماعیلی زندگی می کنند. بیشتر مردمش پیشهٔ کشاورزی دارند. سد بزرگی در شمال شهر وجود دارد که به نام «سد وادی نجران» معروف است، ظرفیت این سد در حدود ۸۵ میلیون متر مکعب است که برای آبیاری باغهای میوه، نخل خرما، صیفی جات و شتوی جات استفاده می‌شود. پیشینه تاریخی. «نجران» از شهرهای بسیار قدیمی است، و یکی از واحه‌های مشهور
شهرهای بسیار قدیمی است، و یکی از واحه‌های مشهور یمن السعید (یمن خوشبخت) بوده‌است. دلیل نامگذاری آن به نَجران نسبت دادن آن به نجران بن زیدان بن سبأ بن یعرب بن قحطان است. «نجران» آخرین منطقه‌ای بود که در سال ۱۹۳۴، بعد از تأسیس کشور عربستان سعودی در سال ۱۹۳۲ میلادی به آن پیوست. همچنین عربستان سعودی در همین سال ۱۹۳۴، عسیر و جیزان را که پیش از آن جزء یمن بودند ضمیمه خود کرد. البته ضمیمه این شهر بعد از اختلاف طولانی بین زمام‌داران سعودی و حاکمان امامیه یمن - منظور از امامیه در اینجا لقب حاکمان یمن است -اتفاق
از امامیه در اینجا لقب حاکمان یمن است -اتفاق افتاد. در دوران الامام یحیی بن حمیدالدین، این امام لشکر بزرگی گسیل داشت و مناطق مختلفی از منطقهٔ نجران را اشغال نمود وتحت فرمان روایی خود قرار داد از جمله واحه‌های شمالی آن: حبونة، یدمه، هدادة و از بهترین و آبادترین محله‌های آن: «أبا السعود»، «الفیصلیه»، «الخالدیة» و «حی المفرق». پس از ورود سپاه امام یحیی بن حمیدالدین به منطقه نجران، یکی از بزرگان قبیلهٔ الیامی به نام جابر بن حسین ملقب به (بأبی رجل) «أبو ساق»، گروهی از مردم منطقه را دور خود جمع‌آوری نمود و به
گروهی از مردم منطقه را دور خود جمع‌آوری نمود و به مقاومت واخراج سپاه الامام یحیی بن حمیدالدین تشویق نمود. شهر نجران به‌خاطر اهمیت باستان‌شناسی خود شهرت دارد. مردمش به دعوت پیامبر، عابد، زاهد وصاحب معجزات فیمیون به دین مسیحی گرویدند. پیش از آن، ایشان مشرک وثنی و بت‌پرست بودند. در آن دوران پادشاه یمن یکی از ملوک یهودی به نام یوسف ذی نواس بود، همچمنین گفتند نامش زرعة بن تبان اسعد أبو کرب ولقبش ذونواس بود، این پادشاه مردم یمن به زور وادار نمود که پیرو دین یهودی شوند. ذی نواس مسیحیان یمن در اخدودی که در قرآن
شوند. ذی نواس مسیحیان یمن در اخدودی که در قرآن ذکر شده‌است سوزانده وکشته‌است. چنان‌که در آیه کریمه آمده‌است: (قُتلَ أصَحاب اَلأُخدُودَ. اَلناَر ذاتَ اَلوُقُودَ). شاه ذی نواس مؤمنین مسیحی را به دین یهودیت فراخواند، وخطاب به آنان گفت: فقط دو راه در پیش دارید، یا اینکه مذهب ودین من بپذیرید ویهودی شوید و مسیحیت رها کنید، ویا اینکه شماهارا در آتش اخدود می‌سوزانم. مؤمنین مسیحی راه دوم را اختیار نمودند، و در آتش سوزان اخدود بدستور پادشاه یمن ذی نواس در سال ۵۲۴ میلادی سوزانده شدند. در هنگام سوزاندن مردم در اخدود،
سوزانده شدند. در هنگام سوزاندن مردم در اخدود، یکی از مسیحیان به نام دوس بن ثعلبان توانست از این کشتار وحشتناک فرار کند ونجات یابد، اسب سواران شاه خواستند او را دستگیر کنند، اما موفق نشدند. دوس بن ثعلبان خودرا به قیصر روم رساند، و برای انتقام جویی قربانیان اخدود (نجران) از قیصر طلب کمک نمود. چندی بعد قیصر روم با همیاری پادشاه حبشه ارتشی به سرپرستی ابرهٔ أشرم به سوی یمن گسیل داشت و یمن را اشغال نمود. پس از آن یمن مدت ۷۰ سال تحت نفوذ اشغالگران حبشی بود. نجران تا زمان ظهور اسلام نیز سکونت‌گاه جامعه‌ای از
تا زمان ظهور اسلام نیز سکونت‌گاه جامعه‌ای از مسیحیان بود که با محمد، پیغمبر اسلام، در ستیز بودند. از نقاط باستانی آن نقش‌های برجسته أخدود است که در منطقهٔ آن استخوان‌های مردگان نیز دیده می‌شود. در موزه منطقه سر برنزی شیری نیز به نمایش گذاشته شده‌است. قبیله‌های ساکن نجران. قبیله‌های ساکن نجران عبارت‌اند از: قصائدی در وصف نجران. در نجران بنایی وجود داشته موسوم به کعبه نجران، این بنا توسط «بنو عبدالمدان بن الدیان الحارثی» ساخته شده بود به شکل بنای کعبه معظمه، و آن را تعظیم وتبجیل می‌نمودند، و اطراف آن را طواف
آن را تعظیم وتبجیل می‌نمودند، و اطراف آن را طواف می‌کردند، و آن را کعبه نجران نامیده بودند. شاعر جاهلی میمون بن قیس (اعشی) در وصف آن چنین سروده‌است: همچنین یکی از شعراء فحول عرب می‌سراید: از پیامبر اسلام روایت است که قریه‌های محفوظ چهارند: بزرگان نجران. مشاهیر اعلام نجران در دوران قدیم عبارتند از: آثار باستانی. در نجران آثار باستانی گوناگونی وجود دارد، آثار برجسته أخدود، نقوش و سنگ نبشته‌های مختلف از دوران باستان، قلعه‌ها، وکاخ‌های شاهان پیشین یمن، هزارها مواقع تاریخی وشگفت انگیز، واحات سر سبز و زیبا
مواقع تاریخی وشگفت انگیز، واحات سر سبز و زیبا واماکن گردشگری مختلف که نظر گردشگران از سایر نقاط دنیا جلب می‌کند و به سوی خود می‌کشاند. وروستای ذی عین یکی مناطق تاریخی و گردشگری منطقه‌است.
ابوالمغیث عبدالله بن احمد بن ابی طاهر مشهور به حسین بن منصور حلاج (کنیه: ابوالمغیث) شاعر، عارف و صوفی پُرآوازهٔ ایرانی سده سوم هجری است. او در ۲۴۴ هجری به دنیا آمد. به خاطر عقایدش عده‌ای از علمای اسلامی آموزه‌هایش را مصداق کفرگویی دانسته، او را به اتهام صوفی بودن تکفیر کردند و حکم به ارتدادش دادند. قاضی شرع بغداد به دستور ابوالفضل جعفر مقتدر، خلیفه عباسی حکم اعدامش را صادر کرد و به جرم «کُفرگویی و الحاد» پس از شکنجه و تازیانه در ملاعام به دار آویخته شد. فرمان قتل حلاج در ۲۴ ذی‌القعده ۳۰۹ هـ.ق. صادر شد. او
قتل حلاج در ۲۴ ذی‌القعده ۳۰۹ هـ.ق. صادر شد. او را ابتدا هزار تازیانه زدند، دست و پایش را بریدند و بدنش را به دار آویختند، سپس سرش را بریدند، جسدش را آتش زدند و خاکسترش را به دجله ریختند. جملهٔ معروف "«انا الحق»" (من حقیقت هستم یا من خدا هستم) که در ادبیات فارسی بارها تکرار شده است، از حلاج است. برخی این مسئله را نشانه‌ای از ادعای خدایی کردن حلاج می‌دانند؛ حال آنکه عده‌ای دیگر بر این باورند خدا از طریق حلاج سخن گفته است. شاعران فارسی‌زبانی همچون باباطاهر، عطار نیشابوری، حافظ، سنایی، مولوی، ابوسعید ابوالخیر،
نیشابوری، حافظ، سنایی، مولوی، ابوسعید ابوالخیر، فخرالدین عراقی، مغربی تبریزی، محمود شبستری، قاسم انوار، شاه نعمت‌الله ولی و اقبال لاهوری محمد علی بهمنی دربارهٔ او بیت‌هایی سروده‌اند. حلاج از عارفان و صوفیان جهان اسلام که اختلافات فراوانی دربارهٔ مذهب، عقاید و اقدامات او وجود دارد. برخی او را سنی دانسته‌اند، اما بر اساس برخی منابع شیعه، و همچنین بنابر نقل خطیب بغدادی در کتاب تاریخ بغداد، حلاج منسوب به شیعیان بوده است. حلاج را از قرمطیان، معتقد به اتحاد و حلول، زندیق، اهل سحر و شعبده و همچنین کافر
و حلول، زندیق، اهل سحر و شعبده و همچنین کافر خوانده‌اند. همچنین او را مدعی امامت، نبوت، ربوبیت و الوهیت دانسته‌اند. مذهب او، گاه شیعه زیدی، گاه اسماعیلی و گاه شیعه اثناعشری دانسته شده و او در محکمه‌هایی خود را از اهل سنت و معتقد به اصول و فروع اسلام و مبانی قرآن معرفی کرده است. نام‌ها. او بیشتر به نام پدرش، منصور حلاج، معروف است. برای وی کنیه‌های دیگری نیز چون «ابو عماره»، «ابو محمد» و «ابو مسعود» نیز آورده‌اند. اهل فارس او را ابوعبدالله الزاهد، اهل خراسان ابوالمهر، اهل خوزستان حلاج الاسرار، در بغداد
ابوالمهر، اهل خوزستان حلاج الاسرار، در بغداد مصطلم، در بصره مخبر. اهل هند ابوالمغیث و اهل چین او را ابوالمعین می‌خواندند. عطار نیشابوری در کتاب تذکرةالاولیاء شرحی گسترده بر کرامات و مقامات حسین بن منصور نگاشته است. برای لقب او، «حلاج»، سه توجیه آورده‌اند: زندگی‌نامه. کودکی و نوجوانی. حسین بن منصور در سال ۲۴۴ هجری قمری در روستای تور از توابع شهرستان بیضا استان فارس در خانواده‌ای تازه مسلمان و سنی مذهب متولد شد، جد او در ابتدا زرتشتی بود که مسلمان شد. پدر حلاج همراه با حسین خردسال به واسطه تنگ‌دستی از تور
همراه با حسین خردسال به واسطه تنگ‌دستی از تور بیضاء به شوشتر که مرکز نساجی و بافندگی بود، رفت و مدتی در آن جا بود. سپس از آنجا به شهر واسط که کنار دجله و بین بصره و کوفه بود، مسافرت کرد. او در دارالحفاظ شهر واسط به کسب علوم مقدماتی پرداخت و در ۱۲ سالگی حافظ کل قرآن شد. سپس برای درک مفاهیم قرآن نزد سهل بن عبدالله شوشتری رفت و راه و رسم تصوف را از او آموخت و خرقه پوشید. حلاج در دوران کودکی و نوجوانی در شوشتر و واسط نشو و نما یافت. سفر به بصره. زمانی که سهل به بصره تبعید شد، حسین نیز به همراه استاد خویش به
به بصره تبعید شد، حسین نیز به همراه استاد خویش به بصره رفت. چندی بعد در ۱۸ سالگی به بغداد رفت و نزد عمرو بن عثمان مکی ۱۸ ماه همنشین شد. حلاج در بصره با امّ‌الحسین، دختر ابویعقوب اقطع صوفی، منشی جنید، ازدواج کرد و دارای سه پسر و یک دختر شد. ازدواج او با اعتراض شدید استادش، عمرو مکی، روبه‌رو شد. این اعتراض به اختلاف و دشمنی بین استاد و پدرزنش، ابویعقوب اقطع، انجامید عمرو بن عثمان از او رنجید و او را از خود راند. او نیز راهی بغداد شد و در حلقه درس جنید بغدادی وارد شد اما جنید او را به مدارا با استاد و
بغدادی وارد شد اما جنید او را به مدارا با استاد و خلوت‌نشینی فراخواند. سفر به مکه. ۲۶ ساله بود که برای زیارت کعبه راهی مکه شد و یک سال مجاور بیت‌الحرام ماند. غذایش در هر روز سه لقمه نان و اندکی آب بود و جز برای قضای حاجت از آن خارج نمی‌شد. پس از مجاورت کعبه به بغداد بازگشت و دوباره به حلقه یاران جنید بغدادی پیوست اما به جهت دعوی «اناالحق» از جانب آن‌ها طرد شد و رابطه خود را با صوفیه برید. بعد از سفر سوم خود به حج، پدر زنش ابویعقوب و استادش عمروبن عثمان نیز از او بیزاری جستند. جنید نیز پس از ایجاد اختلاف و
از او بیزاری جستند. جنید نیز پس از ایجاد اختلاف و شنیدن سخنان حلاج به او گفت: تو در اسلام رخنه‌ای و شکافی افکنده‌ای که سر جدا شده از پیکرت می‌تواند آن را مسدود کند. سفر به ماوراءالنهر و چین. پس از ایجاد اختلاف بین حلاج و استادانش او به سفرهایی به هند، خراسان، ماوراءالنهر، ترکستان، چین و… پرداخت و طرفداران و پیروانی را نیز با خود همراه کرد. طوری‌که مردم هندوستان او را «ابوالمُغیث» مردم چین و ترکستان «ابوالمعین»، مردم خراسان و فارس «ابوعبدالله زاهد» و مردم خوزستان او را «شیخ حلاج اسرار» خطاب می‌کردند. وی در
او را «شیخ حلاج اسرار» خطاب می‌کردند. وی در این سفرها موفق به نگاشتن آثاری هم شد. حلاج در این سیاحت‌ها، ضمن فراخواندن بت‌پرستان به اسلام، عقاید خود را نیز انتشار داد. وی در میان ترکان ایغوری و مردمان دیگر، ضد ثنویت (زندقه) نیز تبلیغ کرد. بازگشت به بغداد. او پس از سفرهای طولانی و دیدار با مانویان و بودائیان به بغداد بازگشت و نقطه تمرکز فعالیت‌های خود را در آنجا قرار داد. او در میان مردم می‌گشت و با انجام اموری خارق‌العاده آن‌ها را به عقاید خویش دعوت می‌کرد و به آنان اینطور می‌گفت که مهدی موعود از طالقان
و به آنان اینطور می‌گفت که مهدی موعود از طالقان ظهور خواهد کرد و ظهور وی نزدیک است. به همین جهت بزرگانی چون شیخ توسی، ابن اثیر و ابن ندیم او را در زمره مدعیان بابیت قرار داده‌اند. حج سوم. در حج سوم ــ که در حدود سال ۲۹۰ هجری انجام شد و دو سال با اعتکاف تمام در آن دیار به طول انجامیدـ در اندیشه و گفتار او تغییر اساسی پدید آمد. پسرش، حمد، در این‌باره می‌گوید که پس از بازگشت از سومین حج به بغداد، احوال او به کلی دگرگون شد و مردم را به چیزهایی خواند که او از آن‌ها بی‌خبر است. از برخی اشعار او پیداست که با این
بی‌خبر است. از برخی اشعار او پیداست که با این نیت به مکه رفت تا عقاید باطل خود را به پیشگاه حق عرضه کند و به جای گوسفند خود را قربان سازد. مخالفان حلاج گفته‌اند وی پیش از سفر حج، در هند نور ایمانش را به کفر باخت. تبلیغ افکار. پس از انزوا و دوری حلاج از اهل تصوف وی سعی کرد در میان امامیه برای خود طرفدارانی پیدا کند و با وجودی که حلاج اهل تسنن بود، با ارسال نامه‌هایی به بزرگان امامیه چون ابوسهل نوبختی و ابوالحسن بابویه خود را نائب امام زمان معرفی می‌کرد. حلاج پس از ادعای بابیت تصمیم گرفت ابوسهل اسماعیل بن
پس از ادعای بابیت تصمیم گرفت ابوسهل اسماعیل بن علی نوبختی (متکلم امامی) را به مسلک خویش آورد که در نتیجه هزاران شیعه امامی که تابع او بودند را به عقاید حلولی خویش معتقد سازد. به ویژه آنکه جماعتی از درباریان خلیفه، به حلاّج حسن نظر نشان داده و جانب او را گرفته بودند؛ ولی ابوالحسن بابویه که پیری مجرّب بود، نمی‌توانست ببیند او با مقالاتی تازه، خود را معارض حسین بن روح نوبختی وکیل امام غایب معرفی می‌کند. ابوسهل نوبختی در پاسخ به حلاج گفت: «وکیل امام زمان باید معجزه (گواهی بر مدعا) داشته باشد. اگر راست می‌گویی،
(گواهی بر مدعا) داشته باشد. اگر راست می‌گویی، موهای مرا سیاه کن. اگر چنین کاری انجام دهی، همه ادعاهایت را می‌پذیرم». حسین بن حلاج که می‌دید ناتوان است، با تمسخر مردم روبه‌رو شد و به قم شتافت و به مغازه علی بن بابویه (پدر شیخ صدوق) رفت و خود را نماینده امام زمان خواند. مردم قم نیز بر وی شوریدند و او را با خشونت از شهر بیرون افکندند. ابن حلاج، پس از آن‌که جمعی از خراسانیان ادعایش را پذیرفتند، دوباره به عراق رفت. فرار و پنهان شدن. گسترش بدبینی‌ها و شکست هواداران حلاج، بغداد را برای او ناامن کرد؛ از این‌رو، وی
حلاج، بغداد را برای او ناامن کرد؛ از این‌رو، وی به تستر گریخت و در آنجا، که مرکز هواخواهان حنبلی‌اش بود، پنهان شد. در همین فاصله برخی از یاران حلاج، به سبب پافشاری بر عقاید او، دستگیر شدند و به عقاید کفرآمیز خود دربارهٔ ربوبیت حلاج اعتراف کردند. دستگیری. حلاج دو سال متواری و مخفی بود تا آنکه ابوالحسن علی‌بن احمد راسبی که از قدیمی‌ترین دشمنان حلاج بود، اتفاقاً مخفیگاه او را کشف کرد. حلاج با لباس مبدل، در حالی‌که سعی در انکار هویت خود داشت، دستگیر شد و هویتش با خیانت یکی از پیروان او، به نام حماد دَبّاس، فاش
خیانت یکی از پیروان او، به نام حماد دَبّاس، فاش گردید. دبّاس قبلاً در بغداد دستگیرشده و زیر شکنجه قول داده بود برای کشف مخفیگاه حلاج همکاری کند. راسبی پیامی برای دربار فرستاد مبنی بر اینکه حلاج مدعی ربوبیت و قائل به حلول است؛ بنابراین، در ربیع‌الآخر ۳۰۱، حلاج را در راه رفتن به بغداد، وارونه بر مرکب سوار کردند و لوحه‌ای به گردنش آویختند که بر آن نوشته شده بود: «این از داعیان قرمطی است». حبس. دوران حبس حلاج در سال‌های ۳۰۱–۳۰۸ هجری با دست به دست شدن مکرر منصب وزارت مصادف بود. حلاج این فرصت را غنیمت شمرد و به
وزارت مصادف بود. حلاج این فرصت را غنیمت شمرد و به نشر افکار خود در میان زندانیان پرداخت. گزارش‌های بسیاری از بروز کرامات و خوارق عادات او در زندان خبر می‌دهد و همین عامل برشمار مریدان حلاج از میان زندانیان افزود. او طی این مدت نوشته‌هایی را نیز تحریر کرد و به تببین نظرات و عقاید خود پرداخت. این‌گونه به نظر می‌رسد که یکی از انگیزه‌ها برای تشکیل دادگاه دوم همین نوشته‌ها بوده است. مرگ. رفتار شطح‌گونه و رفتار عجیب و خارق‌العاده حلاج باعث شد که معتزلیان او را به حیله‌گری و شعبده محکوم کنند. سرانجام حلاج بر اثر
حیله‌گری و شعبده محکوم کنند. سرانجام حلاج بر اثر فتوای ابوبکر محمد بن داوود مؤسس مذهب ظاهریه مبنی بر واجب بودن قتل او و اقامه دعوای سهل بن اسماعیل بن علی نوبختی و پیگیری‌های ابوالحسن علی بن فرات وزیر شیعی مقتدر عباسی و نیز ابن مجاهد، مقری بزرگ قرآن در پایتخت خلافت عبّاسی، نهایتاً در بغداد دستگیر و نزد برخی از قضات و روحانیون معروف و سرشناس، بازجویی شد. پس از گفت و شنودهایی در آن مجلس، علما و قضات آن عصر، از جمله «قاضی ابوعمرو» فتوا به حلیت خونش داده و وی را مهدورالدم اعلام کردند. آن گاه، وی را به زندان
را مهدورالدم اعلام کردند. آن گاه، وی را به زندان افکنده و منتظر فرمان مقتدر عباسی ماندند. مقتدر، در پاسخ شان گفت: اگر علما، فتوا به ریختن خونش دادند، وی را به جلاد بسپارید تا هزار تازیانه بر او بزند و اگر هلاک نشد، هزار تازیانه دیگر بزند و سپس او را گردن زنند. حامد بن عباس، وی را به محمد بن عبدالصمد سپرد تا در تاریکی شب، در کنار رود دجله و در داخل محوطه سربازخانه، وی را هزار تازیانه زدند و سپس دست‌ها و پاهایش را قطع و آن‌گاه، سرش را از بدن جدا نمودند و تن بی‌جانش را در آتش سوزانیدند و خاکسترش را در دجله
بی‌جانش را در آتش سوزانیدند و خاکسترش را در دجله ریخته و سرش را پس از مدتی آویختن بر روی پل بغداد به خراسان (مرکز اصلی پیروان حلاج) فرستادند، تا درس عبرتی برای پیروانش باشد. اتهام کفرگویی. احتمالاً حلاج عبارت اناالحق را از بایزید بسطامی (متوفی ۲۶۱) گرفته است، چون شبیه همین تعبیر در آثار بایزید وجود دارد، اما تکرار و تأکید آن با تعابیر گوناگون در کلمات و اشعار حلاج، و نیز فرجام وی که سخت با این ادعا پیوند داشت، اناالحق را به حلاج منتسب کرد. این تعبیر در کتاب الطواسین حلاج آمده است. با ترجمه و شرح روزبهانِ