payamvha/North_RAG huggingface dataset:
تأسیس شد، توسط مورخ معاصر، مارک یان اولبریشت، به عنوان «سیناتروکیدها» که تا سال ۱۲ پس از میلاد بر تخت امپراتوری اشکانی تکیه زدند، ابداع شده است. خاندان سیناکروتید به ویژه توسط قبیله سورن از سکستان حمایت می‌شد. در زمان سلطنت سیناتروک، پادشاه آرتاشسی ارمنستان، تیگران کبیر (۹۵-۵۵ ق.م)، از ضعف اشکانیان استفاده کرد و «هفتاد دره» را که پیشتر به مهرداد دوم واگذار کرده بود، پس گرفت و همچنین عزم تسخیر قلمروهای اشکانی ماد آتروپاتن، گوردین، آدیابنه، اسروئن و شمال بین النهرین نمود. سیناتروک در سال ۶۹ قبل از میلاد
بین النهرین نمود. سیناتروک در سال ۶۹ قبل از میلاد درگذشت و پسرش فرهاد سوم جانشین او شد. ساقی گازرانی، تاریخ‌نگار معاصر، این فرضیه را مطرح کرده که بخش‌هایی از داستان پادشاه افسانه‌ای ایرانی، زاو طهماسپ، بازتاب‌دهنده زندگی سیناتروک است. ظاهراً در آشوب آن دوران ميان ارمنستان و کاپادوکيه، دولت اشکانی بی‌طرف بوده است. سکه شناسی. بر روی سکه‌های ضرب‌شده در دوران پادشاهی سیناتروک، او با تاجی مزیّن به تعدادی گوزن که در پی هم قرار دارند تصویر شده است و از دو طرف دو شاخ به تاج متصل است. گوزن‌ها اشاره‌ای به نمادگرایی
به تاج متصل است. گوزن‌ها اشاره‌ای به نمادگرایی مذهبی سکاها است که به او کمک کرده بودند تا به پادشاهی برسد. فرهاد سوم، پسر سیناتروک نیز از نمادهای گوزن بر روی سکه های خود استفاده کرده است.
فرهاد سوم (همچنین با املای فراهاد سوم؛ اشکانی: Frahāt) (اشک یازدهم) یازدهمین شاهنشاه اشکانی است (۶۹ پ.م – ۵۷ پ.م). او فرزند سیناتروک بود و پس از پدرش به شاهی رسید. در زمان او پیش زمینه جنگ‌های دامنه‌دار ایران و روم آغاز شد. در دوران پادشاهی او اشکانیان سرزمین‌های زیادی را در غرب و همچنین در شرق از دست دادند. رومیان فرهاد را تحریک به لشکرکشی به ارمنستان کردند. در آن زمان پومپه که یکی از سران حکومت سه نفره روم بود، وارد آسیای صغیر شده بود. پومپه نیرومندی ارمنستان و تیگران شاه ارمنستان را جدی تلقی کرد، سفیری
و تیگران شاه ارمنستان را جدی تلقی کرد، سفیری به ایران فرستاد و به فرهاد سوم پیشنهاد لشکرکشی به ارمنستان را داد. او تعهد داد که در صورت انجام این کار دو شهر کردوئنه و ادیابن (این دو ولایت قسمتی از آسور قدیم بودند) از آن ایران خواهند شد. فرهاد با سپاهی انبوه و به همراه پسر ارشد تیگران و شاهزاده‌های ارمنی که در دربار ایران بودند، به ارمنستان حمله برد، آرتاشات را محاصره نمود و تیگران به کوهستان‌های اطراف فرار کرد. شاه ایران پس از فرار تیگران و سپاه او، خود را پیروز دانست و بازگشت. تیگران پس از شنیدن خبر
را پیروز دانست و بازگشت. تیگران پس از شنیدن خبر بازگشتن فرهاد، به کشورش ارمنستان بازگشت و سپاه ایران که محاصره ارمنستان را بر عهده داشت، پراکنده شد. این پیشامدها و جنگ و گریزهای بین فرهاد و تیگران به پومپه فرصت داد تا ارمنستان را به تصرف درآورد، ولی او به پیمانی که با فرهاد بسته بود، عمل نکرد و افزون بر این فرهاد را شاهنشاه نیز نخواند. این کارهای او باعث تشدید خطر وقوع جنگ میان ایران و روم شد. پومپه که جنگ با ایرانیان را صلاح نمی‌دید، تا زمانی که در آسیا بود، با اشکانیان مدارا می‌کرد، ولی درخواست فرهاد از
با اشکانیان مدارا می‌کرد، ولی درخواست فرهاد از رومیان که رود فرات را مرز میان ایران و روم بدانند، برآورده نشد. از سوی دیگر پومپه با پارس، خوزستان و آذربایجان ارتباط برقرار کرد و دست به تحریکاتی علیه شاهنشاهی اشکانی زد. در زمان سلطنت فرهاد سوم، امپراتوری او دیگر نمی‌توانست به عنوان قدرت برتر در خاور نزدیک در نظر گرفته شود، زیرا ارمنستان تحت رهبری تیگران کبیر (۹۵-۵۵ ق.) و پنتوس در کنترل مهرداد ششم اوپراتور قرار داشت. سلطنت فرهاد سوم با تلاش های او برای بازگرداندن امپراتوری اشکانی به موقعیت سابقش متمایز شده
امپراتوری اشکانی به موقعیت سابقش متمایز شده است. در غرب امپراتوری او، جنگ منطقه را فرا گرفته بود. تیگران و مهرداد ششم از او خواستند که به جنگ آنها علیه جمهوری روم بپیوندد، در حالی که رومیان به نوبه خود سعی کردند فرهاد سوم را متقاعد کنند که به آنها بپیوندد. فرهاد ظاهراً به هر دو طرف قول داد اما منفعل ماند. او منتظر نتیجه جنگ بود تا در فرصتی مناسب برای اشکانیان از آن بهره ببرد. در سال ۶۵ قبل از میلاد، فرهاد سوم و داماد جدیدش تیگران کوچک (که پسر تیگران بزرگ بود) لشکرکشی به ارمنستان را رهبری کردند. در ابتدا
بود) لشکرکشی به ارمنستان را رهبری کردند. در ابتدا موفقیت آمیز بود، تلاش های آنها با محاصره طولانی در آرتاشات متوقف شد. این امر باعث شد که فرهاد سوم، تیگران کوچک را مسئول لشکرکشی ارمنیان کند و او را با چند سرباز اشکانی تقویت کرد. با این حال، تیگران کوچک در نهایت از پدرش شکست خورد و او را به رهاکردن فرهاد سوم فراخواند، اما او در عوض به فرمانده رومی پومپیوس پیوست. تیگران بزرگ به زودی تسلیم رومیان شد که او را به عنوان پادشاه نگه داشتند. آنها تیگران کوچک را به فرمانروایی سوفن منصوب کردند. با این حال، او به سرعت
سوفن منصوب کردند. با این حال، او به سرعت با پمپی درگیر شد و به عنوان زندانی به رم فرستاده شد. این مورد توسط فرهاد مورد اعتراض قرار گرفت اما فایده ای نداشت. تقریباً در همان زمان - در اواخر سال ۶۵ قبل از میلاد - فرهاد سوم آدیابن، گوردین و شمال بین النهرین را از تیگران بازپس گرفت. با این حال، یورش رومیان تحت فرماندهی ژنرال‌های آئولوس گابینیوس و لوسیوس آفرانیوس به دجله، منجر به از دست دادن رفتن گوردین شد که توسط رومیان به تیگران بازگردانده شد. در آغاز سال ۶۴ قبل از میلاد، در حالی که پومپه بر لشکرکشی خود علیه
از میلاد، در حالی که پومپه بر لشکرکشی خود علیه مهرداد ششم تمرکز داشت، فرهاد سوم به ارمنستان حمله کرد و در نهایت با پومپه و تیگران به توافق رسید. بین النهرین و آدیابنه به عنوان قلمرو اشکانی قلمداد شد، در حالی که گوردین به ارمنستان واگذار شد. علاوه بر این، پیمان صلح بین فرهاد سوم و تیگران منعقد شد. در حدود ۵۷ قبل از میلاد، فرهاد سوم توسط دو پسرش، ارد دوم و مهرداد چهارم، مسموم شد و به قتل رسید. کمی بعد جنگ داخلی بین دو برادر درگرفت و در نهایت ارد دوم پیروز شد. ریشه نام. Phraátēs (Φραάτης) شکل یونانی Frahāt
ریشه نام. Phraátēs (Φραάτης) شکل یونانی Frahāt است که خود از ایرانی قدیم *Frahāta- به دست آمده.[1] ویرایش فارسی امروزی آن «فرهاد» است.[2] پیش زمینه. فرهاد سوم پسر سیناتروک (۷۵-۶۹ ق.م) بود، [3] که احتمالاً پسر فرمانروای اشکانی مهرداد اول (حکمرانی ۱۷۱ تا ۱۳۲ پیش از میلاد) بود.[4] نام شاخه خاندان اشکانی که توسط سیناتروک بر حکومت اشکانی برقرار شد توسط مورخ معاصر مارک یان اولبریشت به عنوان «سیناتروکیدها» که از ۷۸/۷۷ قبل از میلاد تا ۱۲ میلادی بر امپراتوری اشکانیان حکومت می کردند، نامگذاری شده است.[5] پس از مرگ
حکومت می کردند، نامگذاری شده است.[5] پس از مرگ مهرداد دوم (۱۲۴-۹۱ پیش از میلاد)، امپراتوری اشکانی دچار آشفتگی و افول شد. اقتدار پادشاه کاهش یافته بود، در حالی که امپراتوری سرزمین هایی را به همسایگان واگذار نموده بود.[6] پادشاه ارمنستان از خاندان آرتاشسی، تیگران کبیر (۹۵–۵۵ ق.م)، از ضعف اشکانیان استفاده کرد و «هفتاد دره» را که قبلاً به مهرداد دوم واگذار کرده بود، پس گرفت. او همچنین به فتح مستعمرات اشکانی ماد آتروپاتن، کردئونه، آدیابنه، اوسروئن و شمال بین النهرین ادامه داد.[7] تیگران به پادشاهی های دیگر نیز
ادامه داد.[7] تیگران به پادشاهی های دیگر نیز لشکرکشی کرده بود و سوریه، کیلیکیه و سرزمین شام را به پادشاهی وسیع خود اضافه کرده بود.[8] حکومت. هنگامی که فرهاد سوم در سال ۶۹ قبل از میلاد به سلطنت رسید، حکومتی را به ارث برد که دیگر نمی‌شد آن را قدرت برتر در خاور نزدیک به حساب آورد، زیرا ارمنستان تحت رهبری تیگران و پونتوس در زمان مهرداد ششم اوپاتور، (120-63 پیش از میلاد) برتری یافتند.[8] با این حال، این شرایط شروع به تغییر کرد. در همان سال، لوکولوس، فرمانده رومی، تیگران را از سوریه و کیلیکیه بیرون راند و او را
تیگران را از سوریه و کیلیکیه بیرون راند و او را مجبور به عقب نشینی به ارمنستان کرد، جایی که مهرداد ششم به او پناهنده شد.[9] لوکولوس سپس به سمت ارمنستان لشکر کشید، و در آنجا نیز موفق شد و تیگران و مهرداد ششم را مجبور به عقب نشینی به بخش شمالی کشور کرد. در این زمان تیگران و مهرداد از فرهاد سوم درخواست کردند تا در ازای سرزمین های از دست رفته اشکانی گوردین، آدیابنه و شمال بین النهرین به آنها کمک کند.[10] این اولین بار نبود که این دو متحد تلاش می کردند اشکانیان را به اتحاد علیه رومیان متقاعد کنند. چند سال قبل
را به اتحاد علیه رومیان متقاعد کنند. چند سال قبل از آن (۷۲ قبل از میلاد)، مهرداد ششم از پدر فرهاد سوم، سیناتروک، خواست تا به او بپیوندد. او نپذیرفت و ترجیح داد بی طرف بماند.[11] در همان زمان، فرهاد سوم با لوکولوس مکاتبه می‌کرد که ظاهراً با این تضمین که از خواسته‌های اشکانیان علیه تیگران حمایت کند، اتحاد بین دو قدرت را پیشنهاد کرد.[12] اگرچه لوکولوس در ابتدا در جنگ خود علیه این دو پادشاه موفق بود، اما نیروهای آنها تهدیدی برای رومیان باقی ماندند و همچنان قدرت دفع او را داشتند.[13] فرهاد سوم ظاهراً به هر دو
دفع او را داشتند.[13] فرهاد سوم ظاهراً به هر دو طرف قول داد، اما در انتظار نتیجه جنگ منفعل ماند. پس از آن می‌توانست در فرصتی مناسب برای اشکانیان از آن بهره ببرد.[14] در سال ۶۶ قبل از میلاد، فرهاد سوم با جانشین لوکولوس، پومپیوس وارد مذاکره شد، که احتمالاً به رومیان پیشنهاد کرد در ازای کمک نظامی، حاکمیت اشکانیان بر بین النهرین، آدیابنه و گوردین را تأیید کند.[13] در همان زمان، پسر و وارث همنام تیگران، تیگران کوچک، با پدرش درگیر شد و به دربار فرهاد سوم گریخت. او موافقت کرد که در ازای ازدواج با دخترش، به فرهاد
موافقت کرد که در ازای ازدواج با دخترش، به فرهاد سوم کمک کند تا تاج و تخت ارمنستان را به دست گیرد.[15] این ازدواج که در سال ۶۶/۶۵ قبل از میلاد صورت گرفت، به فرهاد سوم این فرصت را داد تا خود را درگیر امور ارمنستان کند، از جمله مانع از به خطر انداختن منافع پارت ها توسط پومپه شود.[16] فرهاد سوم، همراه با تیگران جوان، لشکرکشی به ارمنستان را رهبری کردند. در ابتدا موفقیت آمیز بود، تلاش های آنها با محاصره طولانی در آرتاشات متوقف شد، که باعث شد فرهاد سوم، تیگران کوچک را مسئول لشکرکشی ارمنیان کند و او را با چند
کوچک را مسئول لشکرکشی ارمنیان کند و او را با چند سرباز اشکانی تقویت کند.[17] در نهایت، تیگران کوچک توسط پدرش شکست خورد، با این حال، او را به ترک فرهاد سوم و پیوستن به پومپه فراخواند.[18] تیگران بزرگ به زودی تسلیم پومپه شد و او تصمیم گرفت که به او اجازه دهد سلطنتش را حفظ کند.[19] در عوض، تیگران کوچک با این اطمینان که پس از مرگ پدرش به تخت سلطنت ارمنستان خواهد رسید، فرمانروای سوفن شد.[20] با این حال، پس از یک سلطنت کوتاه، تیگران کوچک به زندان افتاد و به رم تبعید شد. دلیل این امر مورد مناقشه است. به گفته رحیم
شد. دلیل این امر مورد مناقشه است. به گفته رحیم شایگان، به این دلیل بود که او متحد فرهاد سوم بود، که هنوز با او برای سرنگونی تیگران بزرگ توطئه می کرد، در حالی که میشل مارسیاک اظهار می دارد که این به دلیل اختلاف او با پمپه بر سر خزانه سوفن بوده است.[21] در بهار سال ۶۵ قبل از میلاد، فرهاد سوم به دستگیری دامادش اعتراض کرد، اما بی نتیجه بود.[22] تقریباً در همان زمان - در اواخر سال ۶۵ قبل از میلاد - فرهاد سوم آدیابن، گوردین و شمال بین النهرین را دوباره فتح کرد.[23] با این حال، حمله رومیان تحت فرماندهی ژنرال‌های
با این حال، حمله رومیان تحت فرماندهی ژنرال‌های آئولوس گابینیوس و لوسیوس آفرانیوس تا دجله منجر به از دست دادن گوردین توسط فرهاد سوم شد که توسط رومیان به تیگران بازگردانده شد.[24] فرهاد برای دومین بار علیه رومیان اعتراض کرد - باز هم فایده ای نداشت. پس از خروج نیروهای رومی از بین النهرین در زمستان ۶۵/۴ قبل از میلاد، و پومپیوس جنگ خود را علیه مهرداد ششم از سر گرفت، فرهاد سوم از این موقعیت استفاده کرد و در آغاز سال ۶۴ قبل از میلاد به ارمنستان حمله کرد.[25] فرهاد سوم در نهایت با پومپه و تیگران به توافق رسید. بین
سوم در نهایت با پومپه و تیگران به توافق رسید. بین النهرین و آدیابنه به عنوان قلمرو اشکانیان قلمداد شد، در حالی که کوردوئنه به ارمنستان پیوست.[26] علاوه بر این، یک معاهده صلح بین فرهاد سوم و تیگران منعقد شد.[27] سکه شناسی. فرهاد سوم پادشاه ماقبل آخر اشکانی بود که از افسانه "شاه، خدا" در ضرب سکه خود استفاده کرد (اولین اشکانی که از آن استفاده کرد مهرداد یکم بود)، که عنوانی غیرمعمول در میان پادشاهان اشکانی است. آخرین فرمانروای اشکانی که از این عنوان استفاده کرد، مهرداد چهارم بود.[28] عناوین دیگری که توسط فرهاد
مهرداد چهارم بود.[28] عناوین دیگری که توسط فرهاد سوم استفاده شد القاب امپراتوران سلوکی شامل "اپیفان"، "تئوپاتور" و "اوپراتور" بودند. به گفته مورخ معاصر، ادوارد دابروا، ظاهراً اشکانیان از این القاب به عنوان روشی برای حمایت از ادعاهای خود در مورد تاج و تخت استفاده می کردند، «از طریق رابطه نزدیکشان با جد الهی، یا به دلیل موقعیت الهی خودشان». فرهاد سوم همچنین از القاب پادشاه پادشاهان و پادشاه بزرگ استفاده می کرد. مانند بقیه پادشاهان اشکانی، او از عنوان ارشک - نام اولین فرمانروای اشکانی ارشک یکم (ح. ۲۴۷ – ۲۱۷
نام اولین فرمانروای اشکانی ارشک یکم (ح. ۲۴۷ – ۲۱۷ قبل از میلاد)- در ضرب سکه خود استفاده کرد. این امر در میان پادشاهان اشکانی به دلیل تحسین آنها از دستاوردهای او به افتخاری سلطنتی تبدیل شده بود.11 فرهاد سوم روی سکه های خود از دو نوع سرپوش استفاده کرد. یک تاج تزئین شده با خطی از گوزن‌ها،[33][b] و یک سربند منحصر به فرد با الهام از سربند هلنیستی.[35] پس از مرگ او، مدتی تاج روی سکه های اشکانی دیده نمی شود.[36] ضرب سکه فرهاد سوم بر پادشاهی پارت اشکانی پارس تأثیر گذاشت. پادشاه آن، پاکور اول، همان مدل موی مورد
گذاشت. پادشاه آن، پاکور اول، همان مدل موی مورد استفاده در سکه های فرهاد سوم را به کار گرفت.[37] در پشت سکه های چهاردرهمی فرهاد سوم، ویرایش تغییر یافته ای از شکل سنتی کماندار نشسته به تصویر کشیده شده است. او به جای یک کت آستین دار، همان تونیک یقه باز را پوشیده که فرهاد سوم بر روی سکه هایش به تن دارد.[38] به گفته مورخ امروزی وستا سرخوش کورتیس، «کمان‌دار در پشت سکه اکنون به وضوح همان شخص پادشاه در جلو است.»[39] پرنده‌ای شبیه به عقاب خدای یونانی زئوس نیز بر روی دست فرد نشسته اضافه شده است.[39] در عصر اشکانیان،
دست فرد نشسته اضافه شده است.[39] در عصر اشکانیان، ایرانیان از شمایل نگاری هلنیستی برای به تصویر کشیدن چهره های الهی خود استفاده می کردند، [40][41] بنابراین عقاب را می توان با اوستایی، بهرام، شاهین سلطنتی مرتبط کرد.[42][43] مرگ و جانشینی. حدود در سال ۵۷ قبل از میلاد، فرهاد سوم توسط دو پسرش، ارد دوم و مهرداد چهارم به قتل رسید. اورد دوم در ابتدا از برادر بزرگترش مهرداد چهارم حمایت کرد، اما در نهایت تصمیم به شورش گرفت.[44] با حمایت طایفه سورن، ارد دوم برادرش را شکست داد و خود را به عنوان تنها فرمانروای
را شکست داد و خود را به عنوان تنها فرمانروای امپراتوری اشکانی در سال ۵۵ قبل از میلاد معرفی کرد.[45] میراث. فرهاد سوم اولین پادشاه اشکانی بود که پس از مرگ مهرداد دوم در سال ۹۱ قبل از میلاد به شدت تلاش کرد قلمرو اشکانی را به موقعیت بین المللی سابق خود بازگرداند - تلاشی که بخش اعظم سلطنت او را به خود اختصاص داد.[46] او در تلاش های خود برای بازپس گیری سرزمین های از دست رفته، مانند شمال بین النهرین و آدیابنه تا حدی موفق بود.[26] او در جاه‌طلبی‌های خود نسبت به ارمنستان ناموفق بود که پس از مرگ تیگران و جانشینی
ارمنستان ناموفق بود که پس از مرگ تیگران و جانشینی پسرش آرتاوازد دوم در سال ۵۵ قبل از میلاد توسط پسرش ارد دوم ادامه یافت.[47] خانواده. ازدواج ها. همسران فرهاد سوم از گزارش های مندرج بر روی الواح بابلی شناخته شده اند: "پریوستانا" و "تله ئونیک" فرزندان. مهرداد چهارم، پسر ارشد و پادشاه اشکانی از 57 تا 54 قبل از میلاد.[49] ارد دوم، پادشاه اشکانی از 57 تا 37 قبل از میلاد.[49] دختر بی نام، با پسر تیگران کبیر، تیگران کوچک ازدواج کرد.[1
مهرداد چهارم (اشک دوازدهم) (به لاتین: Mithridates IV) دوازدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۵۷ پ.م - ۵۴ پ.م). او فرزند فرهاد سوم اشکانی است. مهرداد چهارم و برادر کوچکترش، ارد دوم، پدر خود فرهاد سوم را که شاه ایران بود مسموم کردند. پس از این کار، مهرداد که پسر بزرگتر بود به پادشاهی رسید. دوران سلطنت مهرداد چهارم به درگیری با برادر کوچکترش بر سر جانشینی پدرشان گذشت، سرانجام هنگامی که ارد دوم بر مهرداد پیروز شد او را اعدام کرد و بدین ترتیب جانشین وی شد. زندگی‌نامه. پیش از سلطنت وی حاکمیت استان ماد آتروپاتن
پیش از سلطنت وی حاکمیت استان ماد آتروپاتن را بر عهده داشت. در سال ۵۷ پ. م، مهرداد پدرش را با کمک برادر کوچکش ارد به قتل رساند؛ با این حال، دو برادر به سرعت از هم جدا شدند و ارد با حمایت خاندان سورن قیام کرد. هر دو برای نشان دادن ادعای برتری خود بر یکدیگر عنوان شاه شاهان را به خود گرفتند. این معنای عنوان را تغییر داد. در ابتدا به عنوان نمادی از سلطه سیاسی بر سایر قلمروها استفاده می‌شد، اما از این زمان این عنوان به عنوان نمادی از قدرت و مشروعیت برای مدعیان در خانواده سلطنتی شناخته شد. مهرداد چهارم مجبور شد
خانواده سلطنتی شناخته شد. مهرداد چهارم مجبور شد به سوریه فرار کند. او به اولوس گابینیوس، معاون کنسول و فرماندار سوریه پناه برد. سپس مهرداد چهارم برای حمله به شاهنشاهی اشکانی با حمایت گابینیوس بازگشت. گابینیوس با مهرداد چهارم به فرات لشکر کشید، اما بعد از مدتی عقب‌نشینی کرد تا حاکم دیگری به نام بطلمیوس دوازدهم مصر را بر تخت سلطنت خود بازگرداند. مهرداد چهارم علی‌رغم از دست دادن حمایت رومیان، به بین‌النهرین پیشروی کرد و موفق شد بابل را فتح کند. او ارد را برکنار کرد و مدت کوتاهی سلطنت خود را به عنوان پادشاه
کرد و مدت کوتاهی سلطنت خود را به عنوان پادشاه برای مدت کوتاهی در سال ۵۵ پ. م تا ۵۴ پ. م بازگرداند و در سلوکیه سکه ضرب کرد. با این حال، پادشاه مهرداد چهارم در سلوکیه توسط سردار ارد، سورنا محاصره شد و پس از مقاومت طولانی، به نبرد با نیروهای ارد پرداخت و شکست خورد. مهرداد چهارم پس از آن در ۵۴ پ. م توسط ارد اعدام شد.
فرهاد چهارم (اشک چهاردهم) (پادشاهی ۳۷ ق. م - ۲ ق. م) (درگذشت ۲ پیش از میلاد) چهاردهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. پدر وی ارد دوم از سلطنت کناره‌گیری کرد و مقام شاهی را به او واگذار کرد. فرهاد چهارم همین که به تخت نشست، برادران خود را از بین برد. پدر وی که هنوز در قید حیات بود، او را مورد سرزنش قرار داد و فرهاد او را نیز به قتل رسانید. وی بعد به وسیله تیرداد از سلطنت برکنار شد ولی بعد از چند سال به سلطنت بازگشت. با بازگشتش بر قدرت اولین امپراتور روم برای وی کنیز بسیار زیبایی به نام "تئا موزا" که بعداً
وی کنیز بسیار زیبایی به نام "تئا موزا" که بعداً ملکه موزا اشکانی نام گرفت، فرستاد و این زن به ملکه‌ی اصلی اشکانی و مادر تنها وارث کشور تبدیل شد. فرهاد به دست وارث و ملکه‌اش موزا کشته شد. بعد از مرگ فرهاد مادر و پسر به صورت فرمانروای مشترک به‌طور مساوی و مشترک به تخت نشستند و تاجگذاری کردند. جنگ با روم. فرهاد به قدری با نجبا سختی می‌کرد که بعضی از آنها جلای وطن کردند و مُنِزس — یکی از سرداران نامی او — نزد مارک آنتوان که یکی از سه زمامدار حکومت سه نفره روم و والی مصر بود، رفت و به او گفت که حاضر است وی را
و والی مصر بود، رفت و به او گفت که حاضر است وی را برای نبرد با ایران جهت گرفتن انتقام شکست کراسوس یاری دهد و او را برای حمله به ایران تحریک نمود. فرهاد وقتی که خبر را شنید، سردار مزبور را به دربار خویش فراخواند و از او عمیقاً دلجویی کرد. آنتوان توسط او از فرهاد خواهش کرد که پرچم‌های رومی و اسرایی را در زمان پدر او ارد دوم به دست ایرانیان اسیر شده بودند، را به رومیان بازگرداند؛ ولی این ظاهر کار بود و در خفا آنتوان خود را برای نبرد آماده می‌کرد. وقتی که تجهیزات او کامل شد، با لژیون‌هایی که عدهٔ نفراتشان به
او کامل شد، با لژیون‌هایی که عدهٔ نفراتشان به صدهزار می‌رسید، راهی ایران شد و پادشاه ارمنستان آرتاوازد دوم (Artavardes) شش هزار پیاده و همان قدر سوار به او داد. آنتوان می‌خواست از طرف فرات وارد خاک ایران شود، ولی چون همهٔ راه‌ها را توسط پارتیان بسته یافت، به طرف ارمنستان رفت. پادشاه ارمنستان به او گفت که تمام قشون ایران در نواحی فرات است و بنابراین به سهولت می‌تواند به آذربایجان حمله برد و پایتخت آن را که پْرَاَسْپا (تخت سلیمان) نام داشت، تسخیر کند.او به طرف این شهر روانه شد و چون به آنجا رسید، دید که شهر
این شهر روانه شد و چون به آنجا رسید، دید که شهر محکم است و ساخلوی کافی دارد. این بود که منتظر ورود بار و بنهٔ قشون و ادوات محاصره گردید. به زودی پارتی‌ها با اسلوب جنگی خودشان بنای تعرض نسبت به رومی‌ها را گذاشتند و ده‌هزار نفر از آنها را کشتند. متعاقب این حمله قشون اَرتاواردِس نیز از پارتی‌ها شکست فاحشی خورد و کار آنتوان سخت گردید.در این بین اشکانیان از فرصت استفاده کردند و به ساز و برگ نظامیان رومی دست یافتند و غنایم زیادی برگرفتند. زمامدار رومی چاره را منحصراً در این دید که عقب‌نشینی کند و راه‌های
را منحصراً در این دید که عقب‌نشینی کند و راه‌های کوهستانی را پیش گرفت تا از سواره نظام اشکانی در امان باشد. راه کوهستانی دو روز بیش نبود و روز سوم همین که وارد جلگه شد، پارتی‌ها که در کمین آنان بودند، پدیدار شدند و بنای تعرض را گذاشتند. سپس در مدت ۱۹ روز که او در خاک ایران بود، هشت هزار نفر دیگر از رومی‌ها کشته شدند و پس از عبور از ارس اگر چه پارتی‌ها دیگر او را تعقیب نکردند، لیکن از سرمای زمستان و فقدان آذوقه و مشقات راه هشت هزار رومی دیگر نیز مردند و باقی قشون روم خسته و فلاکت‌زده جان به در بردند. خط
قشون روم خسته و فلاکت‌زده جان به در بردند. خط عقب‌نشینی رومی‌ها از کنارهٔ شرقی دریاچه ارومیه و محل‌هایی بوده که در حوالی تبریز امروزی واقع است.پلوتارک نوشته که آنتوان در این سفر وقتی که مشقات و صدمات عقب‌نشینی را می‌دید، همواره می‌گفت: «آی ده هزار نفر» و منظورش آن ده هزار نفر یونانی بود که در زمان اردشیر دوم بعد از کشته شدن کورش کوچک از کوناکسا عقب‌نشینی کردند و تمام این صدمات را متحمل شدند. تمجید آنتوان از یونانی‌های مذکور بجاست، لیکن اگر تفاوت اوضاع این زمان و زمان اردشیر دوم را در نظر آوریم، می‌فهمیم که
و زمان اردشیر دوم را در نظر آوریم، می‌فهمیم که رنج و محن رومی‌ها به مراتب بیشتر بوده، چه در آن زمان از کوناکسا تا ترابوزان متعرض ده هزار نفر یونانی مذکور نشد و در این جنگ، هشتاد هزار نفر رومی وقتی که از ایران خارج می‌شدند، شکر می‌کردند که از دست تیراندازان ایرانی رسته‌اند. آنتوان برای گرفتن انتقام از ایرانیان بی‌درنگ سپاهی گرد آورد و به ارمنستان تاخت. وی ارمنستان را تصرف کرد و سپس به مصر که مقر فرمانروایی او بود، بازگشت. وی در سال ۳۳ پیش از میلاد به سوی رود ارس بازگشت و با فرمانروای ماد پیمانی بست. در پی
ارس بازگشت و با فرمانروای ماد پیمانی بست. در پی این پیمان، بخش‌هایی از ارمنستان به همراه شماری از سپاهیان رومی به فرمانروای ماد واگذار شد. در این هنگام در روم نبرد سیاسی برای قدرت بین مارک آنتوان و رقیبش آگوستوس بالا گرفت. فرهاد چهارم از این پیش‌آمد استفاده کرد و برای باز پس‌گیری سرزمین‌های از دست رفته با سپاهی راهی ماد شد. در نبردی که بین او و فرمانروای ماد درگرفت، فرمانروای ماد شکست خورد و به اسارت درآمد. فرهاد سپس به ارمنستان رفت و آن دیار را از وجود نیروهای رومی پاک کرد و پس از آن، آن دسته از سپاهیان
رومی پاک کرد و پس از آن، آن دسته از سپاهیان رومی که زیر فرمان ستاسیانوس افسر رومی بودند، را به کلی نابود کرد. مارک آنتوان که عرصه را چنان تنگ دید، با دادن تلفات سنگین ارمنستان را رها کرد و بازگشت. زمامداری کوتاه تیرداد. فرهاد چهارم به خاطر پیروزی بر رومیان مغرور و بسیار خشن شد. تغییر رفتار او نابسامانی‌های بسیاری را موجب شد و ارتشیان و بزرگان کشور از او ناراضی شدند. در سال ۳۲ پیش از میلاد شخصی به نام تیرداد بر فرهاد خروج کرد و وی را به آسیای میانه فراری داد. مردم و بزرگان که از فرهاد به خاطر تندروی‌هایش
مردم و بزرگان که از فرهاد به خاطر تندروی‌هایش ناراضی بودند، با بر تخت نشستن تیرداد هیچ مخالفتی نکردند. در سال ۳۰ میلادی فرهاد چهارم به کمک سکاها تیرداد را شکست داد و به سوریه فراری داد و دوباره بر تخت شاهی نشست. تیرداد یکی از پسران فرهاد را به عنوان گروگان با خود برد و به نزد اکتاویوس فرمانروای سوریه رفت و پسر فرهاد را به رومیان داد. او از اکتاویوس که در آن زمان آگوستوس نامیده می‌شد، درخواست یاری کرد، ولی آگوستوس از این کار خودداری کرد. پس از گذشت هفت سال از این واقعه، مذاکراتی میان آگوستوس و فرهاد صورت
از این واقعه، مذاکراتی میان آگوستوس و فرهاد صورت گرفت. اکتاویوس، پسر فرهاد را به ایران فرستاد و خواستار بازپس دادن پرچم‌های روم بود که ایرانیان در نبردهایشان با رومیان به غنیمت گرفته بودند. آگوستوس برخلاف کراسوس و مارک آنتوان از درگیر شدن در جنگ با ایرانیان خودداری کرد و به بازپس گرفتن پرچم‌ها اکتفا نمود. رومیان پس از دریافت پرچم‌هایشان جشن‌های بزرگ و مفصلی برپا کردند. آگوستوس با فرهاد مناسبات دوستانه‌ای برقرار کرد و در جهت تحکیم این روابط کنیزکی ایتالیایی به نام موزا را برای فرهاد فرستاد. تأثیر ملکه موزا
به نام موزا را برای فرهاد فرستاد. تأثیر ملکه موزا بر فرهاد پنجم و مرگ او. موزا برای اینکه بتواند پسری را که از فرهاد داشت، به شاهی برساند، فرهاد را تحریک کرد تا دیگر پسرانش را به روم فرستد تا در آنجا اقامت گزینند. فرهاد چهارم نیز بنابر میل موزا پسرش فرهاد را که از او بود، به جانشینی برگزید. در سال ۲ پیش از میلاد فرهاد به دست فرزند و همسر خود ملکه موزا و فرهاد که پس از او به عنوان فرهاد پنجم و ملکه موزا اشکانی که در قدرت و سلطنت شریک بودند به قدرت رسیدند، مسموم شد. پس از مرگ فرهاد چهارم استحکام و ثبات در
مسموم شد. پس از مرگ فرهاد چهارم استحکام و ثبات در شاهنشاهی اشکانی و به ویژه در خاندان شاهی به تدریج کمتر و کمتر شد و موجبات نبردهای خانگی بسیاری را فراهم کرد که تنها به ضعیف شدن و سپس از میان رفتن شاهنشاهی اشکانی کمک کرد. سکه شناسی. در دوران فرهاد چهارم و پدرش، تولید سکه به اوج خود رسید و تنها فرمانروای اشکانی که تعداد مشابهی سکه ضرب نموده، مهرداد دوم (۱۲۴-۸۸ ق.م) بود. فرهاد چهارم بیشتر همان سبک ضرب سکه اشکانی را که در زمان پدرش به کار می رفت، حفظ کرد. روی سکه هایش او را با موی کوتاه و ریش و سبیل مشهود
سکه هایش او را با موی کوتاه و ریش و سبیل مشهود نشان می دهد. به گفته مورخ معاصر وستا سرخوش کورتیس، این چهره بسیار شبیه تندیس شمی است که در کوه های بختیاری در جنوب غربی ایران کشف شده و در حال حاضر در موزه ملی ایران در تهران نگهداری می شود. پرنده ای شکاری پشت سر او حضور دارد که با فر یعنی شکوه پادشاهی همراه است. این پرنده که احتمالاً نمادی از پرنده ایزد بهرام است، یک تاج گل یا یک حلقه گل بر منقار دارد. تصویر پشت سکه، کمانداری نشسته را نشان می دهد که کلاهی نرم (باشلیق) بر سر دارد و بر تخت نشسته است. کورتیس به
(باشلیق) بر سر دارد و بر تخت نشسته است. کورتیس به شباهت نزدیک آن به تخت پادشاهان هخامنشی اشاره می کند که بر روی نقش برجسته های سنگی تخت جمشید به تصویر کشیده شده است. با این حال، پشت دیگر سکه‌های او صحنه‌ای از اعطای نشان را نشان می‌دهد، جایی که ارد دوم در حال دریافت دست افزار الهه یونانی توخه است. در عصر اشکانیان، ایرانیان از شمایل نگاری هلنیستی برای به تصویر کشیدن چهره های الهی خود استفاده می کردند،بنابراین صحنه اعطای نشان را می توان با فَر مرتبط کرد، به طوری که توخه یا نمایش آناهیتا یا اردیشت بود. عنوان
که توخه یا نمایش آناهیتا یا اردیشت بود. عنوان فرهاد چهارم روی سکه‌های او این بود: «شاه شاهان، ارشک، عادل، نیکوکار، نامدار، دوستدار یونان». همچنین نوع دیگری از سکه های فرهاد چهارم دیده شده که در پشت آنها، تصویر خودش را در حال دریافت نشان از الهه یونانی آتنا نشان می دهد. پانویس. این نام را در پارسی قدیم «فْرادَاَسْپه» می‌گفتند. این شهر در ۲۵ فرسخی دریاچه ارومیه از طرف جنوب شرقی واقع بود و اکنون موسوم به تخت سلیمان است.