payamvha/North_RAG huggingface dataset:
گوشه‌ای از زندگی خانواده‌ای خود را بازگو می‌کند که در آن‌ها از گذراندن تابستان در تفرجگاه الدنای کنار دریای بالتیک و بازی کروکه روی چمن و خواندن رمان‌های والتر اسکات در هنگام شب و اجرای نمایش و موسیقی با شرکت افراد خانواده سخن می‌گوید. تحصیلات. پلانک دوره دبیرستان را در دبیرستان ماکسیمیلان شهر مونیخ گذرانید و در آنجا بود که به علاقهٔ خود به علوم پی برد. پلانک دبیر ریاضی‌اش هرمان مولر را نخستین کسی می‌داند که معنای قوانین فیزیک را برای اولین بار به او فهماند. پلانک یک تیزهوش استثنایی نبود، دبیرانش در
فهماند. پلانک یک تیزهوش استثنایی نبود، دبیرانش در دبیرستان از لحاظ رتبه او را به شاگرد اولی نزدیک می‌دانستند اما او را در هیچ زمانی شاگرد اول نشناختند. معلمان وی جز رفتار شخصی خوب و سخت‌کوشی در کار، نشانه‌ای که حاکی از تابناکی هوش یا وجود استعداد خاصی در او باشد، ندیدند. به هر حال مهارت‌های او در برخوردهای اجتماعی باید از گونهٔ تراز اولی بوده باشد چرا که محبوب معلمان و همکلاسان خود بود. پلانک پس از گذراندن دوره در گیمنازیوم در سال ۱۸۷۴، ابتدا در دوره کارشناسی دانشگاه مونیخ و چندی بعد در دانشگاه برلین مشغول
دانشگاه مونیخ و چندی بعد در دانشگاه برلین مشغول به تحصیل شد. وی به خواندن فیزیک و ریاضیات پرداخت و در پی انتقال به دانشگاه برلین در کلاس‌های فیزیکدانان مشهور آن روز هلمهولتز و گوستاو کیرشهف شرکت کرد. پلانک علاقهٔ خویش به ترمودینامیک را مدیون این دو استاد می‌دانست. پلانک نظریه مکانیکی گرمای کلاوزیوس را به تفصیل مطالعه کرد و بعدها خاطر نشان ساخت که این مطالعهٔ خصوصی چیزی بود که سرانجام وی را به فیزیک کشاند. پلانک که تحت تأثیر کار و روشنی روش استدلال کلاوزیوس قرار گرفته بود، ترمودینامیک را به عنوان رشتهٔ اصلی
گرفته بود، ترمودینامیک را به عنوان رشتهٔ اصلی خود انتخاب کرد و برای موضوع تز دکترای خویش در دانشگاه مونیخ (سال ۱۸۷۹)، بررسی قانون دوم ترمودینامیک را برگزید. تز دکترای پلانک مروری بر دو اصل کلاسیک ترمودینامیک بود، اصل اول، اصل بقای انرژی و اصل دوم مفهوم انتروپی (کمیتی که اندازه‌اش در تمام فرایندهای فیزیکی حقیقی، مدام در افزایش است). هیچ‌کدام از راهنمایان دانشگاهی ممتاز تحت تأثیر افکار پلانک دربارهٔ انتروپی و آزمایش‌های پیشنهادی او قرار نگرفت. استاد هلمهولتز تز او را اصلاً نخواند و کیرشهف هم از آن خوشش
تز او را اصلاً نخواند و کیرشهف هم از آن خوشش نیامد، حتی کلاوزیوس که منبع الهام او بود کمترین علاقه‌ای به موضوع نشان نداد. پلانک با آن واکنش استادان نسبت به پایان‌نامه دکترای خود با وقار و آرامش برخورد کرد و با اشتیاقی حتی بیش از پیش به کار برگشت. فارغ‌التحصیل شدن وی به سبب بیماری‌اش با دو سال تأخیر همراه بود، اما با رتبهٔ ممتاز موفق به اخذ درجهٔ دکترایی در سال ۱۸۷۹ شد. فعالیت‌های علمی. پلانک در سال ۱۸۸۰ با سمت دانشیاری به هیئت علمی دانشگاه مونیخ پیوست و ۵ سال پس از آن به مقام استادی دانشگاه کیل رسید.
و ۵ سال پس از آن به مقام استادی دانشگاه کیل رسید. استخدام به عنوان استاد غیررسمی در دانشگاه کیل پلانک، او را از لحاظ علمی مستقل‌تر ساخت. گوستاو کیرشهف استاد راهنمای قدیمی پلانک در سال ۱۸۸۹ درگذشت و کرسی استادی او در دانشگاه برلین خالی ماند، پلانک به جای کیرشهف به عنوان استادیار و مدیر مؤسسه فیزیک نظری منصوب شد. روزی پلانک فراموش می‌کند در چه کلاسی از دانشگاه برلین درس دارد، جلوی اتاق دفتر بخش ایستاده و از کارمندی نشانی محل برگزاری درس آن روز پروفسور پلانک را جویا می‌شود کارمند در جواب می‌گوید: «آنجا مرو
را جویا می‌شود کارمند در جواب می‌گوید: «آنجا مرو مرد جوان، تو بسیار جوان‌تر از آن هستی که بتوانی درس پلانک، استاد فرهیخته ما را بفهمی.» تئوری کوانتوم. پلانک در پی استقرار در کرسی استادی خویش، توجه خود را معطوف به پدیدهٔ تابش جسم سیاه، مشکل روز فیزیک کلاسیک کرد که آن را نخستین بار کیرشهف به میان آورده بود. پلانک در سال ۱۹۰۰ به این نتیجه رسید که برای توضیح پدیدهٔ تابش جسم سیاه باید ایده کاملاً جدیدی را پیش کشید. وی این فکر را که انرژی نیز مانند ماده از آحاد یا بسته‌های کوچکی درست شده است، در میان نهاد. آن
یا بسته‌های کوچکی درست شده است، در میان نهاد. آن بسته را کوانتوم نامید که کلمه‌ای برگرفته از زبان لاتین به معنی «چقدر» و جمع آن «کوانتا» بود، این فکر که با اصول و قوانین آن زمان مطابقت نداشت، بالطبع مخالفانی به‌وجود آورد؛ ولی این مخالفت‌ها بیش از ۵ سال طول نکشید، زیرا تئوری انیشتین که متکی به تئوری کوانتا بود، بیان شد و ارزش واقعی و حقیقی تئوری پلانک را معلوم نمود. بعد از آن پلانک و انیشتین با یکدیگر مکاتباتی آغاز کردند که تا پایان عمر پلانک ادامه یافت و سبب همکاری‌های مهمی بین آن‌ها در زمینهٔ خواص نور نیز
همکاری‌های مهمی بین آن‌ها در زمینهٔ خواص نور نیز شد. سهمی که پلانک در پیشبرد علم ادا کرد، او را به یکی از برترین دانشمندان تبدیل کرد. او مورد احترام همکاران خود در همهٔ حوزه‌های علمی و از همهٔ ملیت‌های جهان بود. جایزهٔ نوبل. در سال ۱۹۱۸ آلبرت اینشتین، نیلز بور و ارنست رادرفورد، که همگی مستحق کسب جایزه نوبل بودند، با توافق پلانک را مستحق‌ترین شخص برای کسب این افتخار دانستند. بدین ترتیب پلانک به اخذ جایزهٔ نوبل نائل آمد و استاد دانشگاه برلین گردید. به جای انجمن قیصر ویلهلم که در سال ۱۹۱۱ منحل شده بود، انجمن
قیصر ویلهلم که در سال ۱۹۱۱ منحل شده بود، انجمن ماکس پلانک برای پیشبرد علم تأسیس شد که خود او از ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۷ ریاست این انجمن را بر عهده داشت. دیدگاه مذهبی. پلانک عضو کلیسای لوتران بود. او در طول زندگی دیدگاه دادارباوری یا دئیسم داشت. به عنوان مثال شش ماه قبل از مرگش شایع شده بود که او به مسیحیت کاتولیک گرویده است اما وقتی از او دربارهٔ این تصمیمش سؤال شد او پاسخ داد که اگرچه در طول زندگی همواره عمیقاً شخصیتی مذهبی داشته‌ام اما به خدای شخص‌وار اعتقادی ندارم. پلانک یک دانشمند را به عنوان شخصی رویاپرداز و
پلانک یک دانشمند را به عنوان شخصی رویاپرداز و مسیحی می‌دانست او گفت: «علم و دین هر دو نیازمند اعتقاد به خدا هستند، به اعتقاد مؤمنان خدا در ابتدای هرچیز است و به اعتقاد فیزیک‌دانان خدا در پایان هرگونه نظریه‌پردازی است… شروع هر چیزی بوده و در ادامه ملکه عمارت هرگونه جهان بینی توسعه یافته است». او در سال ۱۹۴۴ گفت: «به عنوان شخصی که تمام زندگیش را صرف مطالعه در روشن‌ترین علوم و مطالعه ماهیت ماده کرد، نتایج تحقیقاتم را این گونه خلاصه می‌کنم: هیچ ماده‌ای به معنای واقعی کلمه وجود ندارد، منشأ و حیات عالم مادی به
واقعی کلمه وجود ندارد، منشأ و حیات عالم مادی به لطف وجود نیرویی است که ذرات زیراتمی را کنار هم و به صورت مرتعش نگاه داشته که به‌واسطه آن این منظومه شمسی کوچک که در ساختار اتم وجود دارد حفظ می‌شود و ما باید این را درنظر داشته باشیم که در ورای این نیرو یک وجود و روح هوشمند و آگاه حضور دارد، که این وجود، روح و شالوده تمام هستی است.». درگذشت. پلانک در روز ۴ اکتبر ۱۹۴۷ در ۸۹ سالگی در پی یک حملهٔ قلبی درگذشت. تاریخ او را به پاس دو کشف عمده‌اش به یاد خواهد داشت: کشف نظریه کوانتومی و کشف آلبرت اینشتین. اینشتین در
نظریه کوانتومی و کشف آلبرت اینشتین. اینشتین در سال ۱۹۳۲ در ستایش ماکس پلانک نوشت: «انسان‌های زیادی عمر خود را وقف علم می‌کنند اما آن‌ها همه به خاطر خودِ علم آن کار را نمی‌کنند. عده‌ای برای آن به معبد علم می‌آیند که علم به آن‌ها فرصت بروز استعدادهای ویژه‌شان را می‌دهد. برای این گروه علم گونه‌ای ورزش است که آن‌ها از تمرین در آن به وجد می‌آیند، مانند آن ورزشکاری که از تمرین دادن به ماهیچه‌های قوی خود شاد می‌شود. گروه دیگری از انسان‌ها به معبد علم برای عرضه توده مغز خود می‌آیند به آن امید که از آن کار بازده
مغز خود می‌آیند به آن امید که از آن کار بازده مفیدی بیندوزند. این عده تنها از آن رو سر از کار علمی درمی‌آورند که شرایط گزینش حرفه انتخابی را به حسب اتفاق پیش روی آن‌ها نهاده است. اگر شرایط حاکم بر آن گزینش به گونه دیگری بود، آن‌ها ممکن بود سیاست‌مدار یا مدیر تجاری بشوند. چنانچه پیش آید که خدا فرشته‌ای از فرشتگان خود را برای بیرون راندن گروه‌هایی که نام بردیم از معبد به پایین بفرستد، بیم آن دارم که معبد از بن خالی شود. با این حال هنوز شمار اندکی از عابدان در آن باقی خواهند ماند برخی از زمان‌های گذشته و برخی
آن باقی خواهند ماند برخی از زمان‌های گذشته و برخی از عصر خود ما. پلانک ما جای در گروه اخیر دارد و از این روست که ما همه او را دوست داریم.»
آلبرت کبیر (۱۱۹۳؟ -۱۲۸۰) که در زبان‌های اروپایی با نام لاتین آلبرتوس ماگنوس Albertus Magnus شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین فیلسوف آلمان در سده‌های میانه بود و به عقیده بسیاری از مورخان او نخستین زمینه ساز رنسانس در اروپا شناخته می شود . او یکی از ۳۳ نفری است که از سوی واتیکان لقب دکتر کلیسا گرفته‌اند. «کبیر» در نام او نوعی لقب نیست و ترجمهٔ لاتینی نام خانوادگی او de Groot است که معنی بزرگ یا کبیر است. آلبرتوس ماگنوس در لاوینگن، بر کرانه رود دانوب در ایالت بایرن، به دنیا آمد. برای تحصیلات به پادوا در ایتالیا رفت و
دنیا آمد. برای تحصیلات به پادوا در ایتالیا رفت و با آثار ارسطو آشنا شد. در همین دوره مدّعی دیدن مریم مقدس شد و به سلک راهبان فرقه دومینیکن درآمد. آثاری فلسفی در رد ابن رشد نوشت. توماس آکویناس شاگرد او بود و آلبرت آثاری در دفاع از راست‌کیشی او نوشت. یکی از کارهای بزرگ او در علم شیمی اکتشاف زرنیخ (سولفید آرسنیک) در سال ۱۲۵۰ م است. دانته از پیروان او بود و در کمدی الهی از او و توماس آکویناس نام می‌برد.
بلورهای جامدات کامل نیستند یعنی دارای عیوب شبکه کریستالی (Crystal defects) می‌باشند. از نظر کریستالوگرافی، کریستالی که دارای ساختمان شبکه‌ای کاملاً منظم از تکرار سلول واحد باشد، کریستال ایده‌آل نامیده می‌شود و منظور از عیوب بلوری، بی نظمی شبکه‌ای است که ابعاد آن در محدوده قطر اتمی می‌باشد. در طبیعت ماده‌ای که تمام بلورهای آن بی نقص باشند وجود ندارد و همچنین خواص فیزیکی و مکانیکی برخی مواد به شدت تحت تأثیر حضور عیوب می‌باشد به‌طوری که این عیوب در پلاستیسیته، استحکام فلزات، هدایت الکتریکی نیمه رسانا، پس ماند
استحکام فلزات، هدایت الکتریکی نیمه رسانا، پس ماند مغناطیسی، مغناطیس‌های دائمی، هدایت الکتریکی فوق رسانا، استحکام در مقابل درجه حرارت‌های بالا، قابلیت هدایت حرارتی مواد سرامیکی کریستالی در درجه حرارت‌های پایین تأثیر قابل توجهی دارند و همچنین یکی از مهم‌ترین دلایل استحکام، وجود نواقص (Defects) در ساختمان کریستالی تلقی می‌شود که البته این اثر همیشه مضر نیست و برخی ویژگی‌های خاص ماده اغلب به صورت عمدی و با استفاده از وارد کردن مقادیر کنترل شده از عیوب خاص ایجاد می‌گردند. عیوب کریستالی بر اساس شکل قرارگیری عیوب
می‌گردند. عیوب کریستالی بر اساس شکل قرارگیری عیوب (روی نقطه، خط، صفحه یا حجم) به چهار دسته تقسیم می‌شوند: عیوب نقطه‌ای. عیوب نقطه ای (Point defects) به دسته‌ای از عیوب بلوری گفته می‌شود که بسته به ماهیتشان منجر به وجود آمدن نقص در تعداد متناهی و کوچک اتم در شبکه بلوری می‌شوند و در هیچ جهت مختصات منتشر نشده‌اند. بنابر دلایل تاریخی عیوب نقطه‌ای در کریستال‌های یونی مرکز (Center) نامیده می‌شوند. اگر یک اتم در محل خود در ساختمان بلوری حضور نداشته باشد نقص جای‌خالی (تهی‌جایی) نامیده می‌شود که ساده‌ترین و
جای‌خالی (تهی‌جایی) نامیده می‌شود که ساده‌ترین و مهم‌ترین عیب نقطه‌ای می‌باشد. چنین عیوبی می‌توانند در مواقع انجماد، تغییر شکل دادن، اشعه دادن با انرژی زیاد یا در درجه حرارت‌های بالا به وجود بیایند. وجود نقص جای‌خالی منجر به نزدیک شدن اتم‌های اطراف جای‌خالی می‌شود و نظم اتمی اندکی به هم می‌ریزد و همچنین باعث افزایش انتروپی (Entropy) بلور می‌گردد. یک خود بین‌نشین اتمی از بلور است که یک مکان بین‌نشین (یک حفره کوچک که تحت شرایط معمولی اشغال نشده‌است) را پر کرده‌است این عیب بیشتر در شبکه‌هایی با ضریب تراکم
کرده‌است این عیب بیشتر در شبکه‌هایی با ضریب تراکم پایین دیده می‌شود شرط اولیه برای قرار گرفتن یک اتم ثالث به صورت بین‌نشین در بین اتم‌های شبکه اصلی به اندازه کافی کوچکتر بودن شعاع اتمی آن از اتم‌های اصلی شبکه است. در فلزات، یک خود بین‌نشین باعث ایجاد اعوجات شدید در اطراف خود می‌گردد زیرا اندازه این اتم متفاوت از موقعیت بین نشینی است که در آن قرار گرفته‌است اختلاف اندازه اتمی ذکر شده منجر به ایجاد تنش فشاری در مکان نقص می‌شود و انرژی محرکی نفوذ را افزایش می‌دهد در نتیجه این عیب در غلظت‌های بسیار کمی وجود
در نتیجه این عیب در غلظت‌های بسیار کمی وجود دارد که بسیار کمتر از جای خالی است. کاربرد مهم این عیب در آلیاژ سازی است مانند آلیاژ فولاد. در این حالت اتم‌های ناخالصی یا حل شونده جایگزین اتم‌های میزبان می‌شوند که اختلاف بین اندازه‌های اتمی که سبب اعوجاج در شبکه بلوری می‌شود و نظم اتمی به هم می‌ریزد اگر اندازه اتمی اتم جانشین بزرگتر از اندازه اتمی اتم حلال باشد تنش فشاری ایجاد می‌شود و اگر اندازه اتمی اتم جانشین کوچکتر از اندازه اتمی اتم حلال باشد، تنش کششی ایجاد می‌شود. کاربرد این عیب در آلیاژ سازی مانند برنج
می‌شود. کاربرد این عیب در آلیاژ سازی مانند برنج (مس+روی) است. در هر صورت بر انرژی محرکه نفوذ اتم جانشین افزوده می‌شود یعنی حرکت اتم جانشین راحت‌تر می‌شود. (شرایطی در مورد اتم‌های حل شونده و حلال وجود دارد که تعیین‌کننده میزان حل شوندگی اتم‌های حل شونده در اتم‌های حلال است) عیوب نقطه‌ای می‌توانند در ترکیبات سرامیکی هم وجود داشته باشد همانند فلزات حضور جاهای خالی و بین نشین‌ها در سرامیک‌ها نیز ممکن است. عبارت ساختمان عیب برای مشخص کردن انواع و غلظت‌های عیوب اتمی در سرامیک‌ها استفاده می‌شود از آنجا که اتم‌ها
در سرامیک‌ها استفاده می‌شود از آنجا که اتم‌ها به صورت یون‌های باردار موجود می‌باشند، به هنگام در نظر گرفتن عیب شرایط الکترو خنثایی(Charge balance) باید رعایت شود یعنی تعداد مساوی از بارهای مثبت و منفی یونی وجود داشته باشد. ساختارهای کریستالی با شبکه متراکم عیوب جای‌خالی شاتکی بیشتری نسبت به عیوب بین‌نشینی و فرنکل دارد زیرا برای انتقال اتم‌های جدید به درون محل‌های جدید انرژی زیادتری لازم است و همچنین تعداد تعادلی عیوب فرانکل و شاتکی به دما وابسته بوده و با آن افزایش می‌یابد که این افزایش شبیه به افزایش
با آن افزایش می‌یابد که این افزایش شبیه به افزایش تعداد جاهای خالی در فلزات است. عیوب فرنکل و شاتکی نقش به سزایی در ایجاد مواد با کاربردهای گسترده الکترونیکی ایفا می‌کنند؛ مثلاً با افزایش این عیوب رسانایی الکتریکی نیز افزایش می‌یابد. بدین صورت که می‌توان با افزودن موادی (به عنوان مثال فسفر یا آلومینیوم) و ورود آن‌ها به ساختار کریستالی این سرامیک‌ها و جای‌گیری مناسب آن‌ها در حفرات و فضاهای خالی ناشی از عیوب فرنکل و شاتکی در ساخت ترانزیستور‌ها و نیمه هادی‌ها و ساختار P-N-P یا N-P-N از آن‌ها بهره برد. عیوب
و ساختار P-N-P یا N-P-N از آن‌ها بهره برد. عیوب خطی. نابه‌جایی یک عیب کریستالی خطی (Line defects) است که اتم‌های اطراف آن به صورت ناموزون آرایش گرفته‌اند. این عیب خطی به حالت‌های مختلفی می‌تواند وجود داشته باشد. حالت اول به صورت یک بخش اضافی یا یک نیم صفحه از اتم‌ها که لبه آن در بلور خاتمه می‌یابد یا به عبارتی انتهای یک نیم صفحه اتمی اضافی که بین دو صفحه اتمی از یک شبکه قرار گرفته، می‌باشد که به این نوع نابجایی لبه‌ای(Edge Dislocation) می‌گویند. حالت دوم، نابه‌جایی پیچی (Screw Dislocation) است که دو قسمت
نابه‌جایی پیچی (Screw Dislocation) است که دو قسمت از یک شبکه کریستالی در جهت مخالف بر روی یکدیگر لغزیده است به‌طوری که این لغزش تنها بر روی یک صفحه در جهت موازی خط نابجایی به اندازه یک فاصله اتمی انجام گرفته که توسط تنش برشی اعمالی ایجاد می‌گردد. بسیاری از نابه‌جاییهای موجود در مواد بلوری به صورت کاملاً لبه‌ای یا پیچی نبوده و رفتار مختلطی از هر دو نوع نابه‌جایی را به نمایش می‌گذارند که به این نوع نابه‌جایی‌ها، نابه‌جایی‌های مختلط (Mixed Dislocation) می‌گویند. مقدار و جهت اعوجاج شبکه‌ای ناشی از حضور یک
مقدار و جهت اعوجاج شبکه‌ای ناشی از حضور یک نابه‌جایی بر حسب بردار برگرز بیان می‌شود و همچنین ماهیت یک نابجایی توسط جهات نسبی خط نابجایی و بردار برگرز تعیین می‌گردد. واقعیت آن است که تمامی مواد بلوری حاوی تعدادی نابجایی هستند که در حین انجماد تغییر شکل پلاستیکی یا در اثر تنش‌های حرارتی ناشی از سرمایش سریع ایجاد شده‌اند. نابجایی به هنگام تغییر شکل پلاستیکی مواد بلوری شامل فلزات و سرامیک تولید می‌شوند نابجایی‌ها در مواد پلی مری هم دیده شده‌است. حرکت نابجایی هاست که باعث خاصیت پلاستیسیته می‌شود و هر چقدر حرکت
که باعث خاصیت پلاستیسیته می‌شود و هر چقدر حرکت نابجایی‌ها را مختل کنیم (به روش‌هایی مانند ایجاد رسوب و …) استحکام فلزمان بالاتر می‌رود وفلزمان شکننده تر می‌شود. در یک نابجایی لبه‌ای، خط نابجایی و بردار برگرز برهم عمود بوده و در نابجایی پیچی، با هم موازی هستند و در مختلط خط نابجایی و بردار برگرز با یکدیگر زاویه ای غیر از صفر و نود دارند. همچنین گرچه جهت و ماهیت نابجایی در بلور تغییر می‌کند اما بردار برگرز در تمام نقاط موجود بر خط خود یکسان باقی می‌ماند، برای مواد فلزی، بردار برگرز یک نابجایی در جهت کریستالو
مواد فلزی، بردار برگرز یک نابجایی در جهت کریستالو گرافی متراکم بلور قرار گرفته و مقدارش برابر با فاصله بین اتمی خواهد بود. تغییر شکل پلاستیک در اکثر مواد بلوری توسط حرکت نابجایی صورت می‌گیرد. بردار برگرز جزئی از تئوریی است که برای توضیح این نوع تغییر شکل توسعه یافته‌است. نابجایی‌ها تنها عیبی در ساختار کریستالی هستند که قابلیت حرکت را دارند به همین خاطر بردار برگرز اندازه و جهت دارد. نابجایی‌ها را می‌توان در مواد بلوری و با استفاده از روش‌های میکروسکوپ نوری مشاهده کرد. عیوب سطحی. عیوب سطحی(Surface defects)
مشاهده کرد. عیوب سطحی. عیوب سطحی(Surface defects) در یک صفحه مشخص و در دو بعد هستند و شامل سطوح خارجی، مرز دانه‌ها، مرز دوقلویی، نقص در چینش و مرزهای فازی هستند که ۴ مورد اصلی بررسی می‌شود. مرزی است که در سطح خارجی است که امتداد آن در ساختمان بلوری خاتمه می‌یابد. ممکن است که این سطح حاوی شکاف باشد و اتم‌های سطحی با حداکثر تعداد نزدیکترین اتم‌های همسایه پیوند نداشته و در سطح انرژی بالاتری نسبت به اتم‌های مناطق داخلی بلور قرار داشته باشند؛ که این عیوب سطوح خارجی خود انواعی دارد که عبارتند از جای خالی،
خارجی خود انواعی دارد که عبارتند از جای خالی، پله‌ای، پیچ خوردگی، شکاف و لبه‌ای. این خاصیت در کاتالیزورها بسیار مفید است چون باعث افزایش سطح تماس می‌شود و سطوح خارجی نیز در سطح انرژی بالاتری قرار دارند. این عیب دو دانه یا بلور کوچک، که دارای خواص کریستالوگرافی مختلف در یک ماده چند بلوری می‌باشند را از یکدیگر جدا می‌کند یعنی در مواد چند بلوری تعداد زیادی دانه با جهات کریستالی مختلف می‌باشد که هر یک توسط مرز دانه‌ها از یکدیگر جدا شده‌است که البته این عدم تطابق کریستالوگرافی زاویه و درجات مختلفی دارد و چند
کریستالوگرافی زاویه و درجات مختلفی دارد و چند نوع دارد که نوع اول بر اثر اختلاف زاویه بین دو کریستال به وجود می‌آید و فضایی به ضخامت دو تا پنج اتم در بین کریستال خالی می‌ماند و در نوع دوم جهت‌گیری کریستال‌ها متفاوت است و شامل دو نابجایی پیچی می‌شود. این عیب نقش مهمی در تعیین خواص فلز، بازی می‌کنند. به عنوان مثال در دماهای پایین، مرزدانه‌ها به قدر کافی مستحکم هستند و باعث تضعیف فلز نمی‌شوند. هر چه مرزهای دانه کوچکتر باشند تعدادشان افزایش می‌یابد و موانع بیشتری برای حرکت نابجایی‌ها به وجود می‌آید و استحکام
برای حرکت نابجایی‌ها به وجود می‌آید و استحکام تسلیم(yield) افزایش می‌یابد. عیوب نقص در چینش از قرار گرفتن بدون نظم و ترتیب صفحات اتمی بر روی یکدیگر به وجود می‌آید بدین ترتیب که در قسمتی از کریستال یکی از لایه‌ها وجود ندارد که اغلب در فلزات FCC رخ می‌دهد برای مثال در سیستم هگزاگونال متراکم تکرار صفحات به صورت ABBABAB در می‌آید. در صورتی که تکرار عادی لایه‌ها به صورت ABABABAB است یا در سیستم مکعب با وجوه مرکزدار با وجود این عیب تکرار صفحات اتمی به صورت ABCBCABC در می‌آید در صورتی که تکرار منظم لایه‌های اتمی
در می‌آید در صورتی که تکرار منظم لایه‌های اتمی در این نوع سیستم به صورت ABCABCABC است همان‌طور که مشاهده می‌کنید در هر دو حالت فوق صفحه اتمی A در قسمتی از کریستال وجود ندارد که باعث می‌شود ساختار HCP تشکیل شود که به وسیله لیز خوردن صفحات FCC به وجود آمده است. نتایج حاصل از عیب نقص در چیده شدن صفحات اتمی عبارتند از: تغییر ناگهانی خواص فیزیکی و مکانیکی در محل نقص، تغییر خواص مغناطیسی در نواحی مختلف، افزایش استحکام ماده به دلیل جلوگیری ازلغزش صفحات اتمی. در مرزهای دوقلویی تقارن شبکه‌ای آینه‌ای مخصوصی به چشم
دوقلویی تقارن شبکه‌ای آینه‌ای مخصوصی به چشم می‌خورد که هنگامی به وجود می‌آید که یک نیروی برشی مکانیکی که در طول مرز دوقلویی است وارد شود و باعث جابجایی اتمی می‌شود و در بعضی از مواد خاص در عملیات حرارتی آنیل پس از تغییر شکل در فلزاتی که تقارن کمی دارند نیز ایجاد می‌گردند. مرز دوقلویی به وسیله لیز خوردن به وجود می‌آید و استحکام را افزایش می‌دهد حرکت دوقلویی‌ها باعث تغییر شکل پلاستیک فلز می‌شود و همچنین به علت انرژی بالاتر نسبت به درون دانه مساعد برای فعل وانفعال شیمیایی است. عیوب حجمی یا بالکی. معمولاً
وانفعال شیمیایی است. عیوب حجمی یا بالکی. معمولاً ترتیب مربوط به دو دانه مجاور نامشخص بوده و تشکیل مرز دانه مربوط به آن‌ها می‌تواند نامنظم باشد که عیب حجمی (Volume defects) تلقی می‌گردد، این عیوب بسیار بزرگتر از عیوب مطرح شده هستند که شامل فضاهای خالی میکروسکوپی و ماکروسکوپی (مانند حفره‌های انقباضی کوچک داخلی، حفره‌های ریز سطحی که در اثر خروج گاز پدید می‌آید، حفره‌ها، ترک‌ها، آخال‌های خارجی و سایر فاز هاست؛ که معمولاً در مراحل فرآوری و تولید ایجاد می‌گردند مثلاً یکی از عیوب حجمی آمورف‌ها هستند که به دلیل
مثلاً یکی از عیوب حجمی آمورف‌ها هستند که به دلیل سرد شدن سریع مایع نمی‌تواند ساختار کریستالی منظم تشکیل دهد و از عیوب حجمی به حساب می‌آیند.
هر فاز را می‌توان بخشی از ماده در نظر گرفت که تمام خواص آن از نظر ترکیب (شیمیایی و خواص فیزیکی) یکسان باشد. فاز بخشی از سامانه است که خواص شدتی آن در تمامی نقاط یکسان است. مثل آب در یک لیوان که بو، طعم، چگالی، ضریب شکست، ظرفیت گرمایی و… در همه جای آن یکسان است. واگر نصف آب را خالی کنیم سامانه دو فازی خواهد شد، یک فاز آب و یک فاز گاز و هوا. تغییر فاز همان تغییر فیزیکی است و بهتر است برای یک نواختی سامانه واژه فاز بکار رود. برای شناسایی راحت تر فازها می‌توان دو ویژگی را آزمود: ۱- آیا دو ماده با حالت فیزیکی
دو ویژگی را آزمود: ۱- آیا دو ماده با حالت فیزیکی متفاوت غیر محلول داریم؟ (مثل آب و یخ که مخلوط دو فاز هستند) ۲- آیا دو ماده نامحلول داریم؟ (مثل آب و روغن که مخلوط دو فاز هستند) اگر پاسخ هر دو خیر شد، تک فاز ولی اگر حتی یکی از جواب «بله» شد دو فاز می‌باشد. فازهای مختلف از لحاظ ترکیب شیمیایی، ساختار بلوری یا حالت ماده با یکدیگر اختلاف دارند. انواع فاز. فازهای متمایز به صورت حالت‌های مختلف ماده مانند، گاز، مایع، جامد، پلاسما یا چگالش بوز-انیشتن توصیف شوند. مزوفازهای کاربردی بین جامد و مایع نیز حالت‌های دیگر
کاربردی بین جامد و مایع نیز حالت‌های دیگر ماده را تشکیل می‌دهند. فازهای متمایز نیز ممکن است در یک حالت معین از ماده وجود داشته باشند. همان‌طور که در نمودار فازی آهن-کربن نشان داده شده، چندین فاز برای هر دو حالت جامد و مایع وجود دارد. فازها از لحاظ حلالیت (مانند قطبی یا غیر قطبی) نیز با هم متفاوت هستند. مخلوطی از آب که یک مایع قطبی است با روغن که مایع غیرقطبی است خود به خود به دو فاز تبدیل می‌شود. آب در روغن حلالیت بسیار کمی دارد و نامحلول است و روغن حلالیت کمی در آب دارد. حلالیت، حداکثر مقدار مادهٔ
حلالیت کمی در آب دارد. حلالیت، حداکثر مقدار مادهٔ حل‌شده‌ای است که می‌تواند قبل از متوقف شدن املاح و باقی‌ماندن آن‌ها در فاز جداگانه در یک حلال حل شود. یک مخلوط می‌تواند به بیش از دو فاز مایع جدا شود و مفهوم جداسازی فاز به جامدات نیز گسترش می‌یابد. به عنوان مثال، جامدات می‌توانند محلول‌های جامد را تشکیل دهند یا به فازهای کریستالی متمایز متبلور شوند. برخی جفت‌های فلزی که متقابلاً محلول هستند آلیاژ ایجاد می‌کنند، درحالی که جفت‌های فلزی متقابلاً نامحلول نمی‌توانند. به‌طور کلی هشت فاز مایع غیرقابل امتزاج
به‌طور کلی هشت فاز مایع غیرقابل امتزاج مشاهده شده است. فازهای مخلوط نشدنی متقابل، از آب (فاز آبی)، حلال‌های آلی آبگریز، پرفلوئوروکربن‌ها (فاز فلوئوری)، سیلیکونها، چندین فلز مختلف و فسفر مذاب تشکیل می‌شود. همهٔ حلال‌های آلی قابل امتزاج نیستند، به عنوان مثال، مخلوطی از اتیلن گلیکول و تولوئن ممکن است به دو فاز آلی مجزا تبدیل شود. فازها نیازی به جداسازی ماکروسکوپی خود به خود ندارند. امولسیون‌ها و کلوئیدها نمونه‌هایی از جفت ترکیبات فاز غیرقابل امتزاج هستند. تعادل فاز. به موازات تعادل، بسیاری از ترکیبات یک فاز
فاز. به موازات تعادل، بسیاری از ترکیبات یک فاز منفرد یکنواخت را تشکیل می‌دهند، اما بسته به دما و فشار، یک ماده واحد نیز می‌تواند به دو یا چند فاز مجزا تقسیم شود. در هر فاز خواص ماده یکسان است اما میان دو فاز مجزا خواص متفاوت است. آب در یک شیشهٔ دربسته با فضای پرشده از هوا روی آن یک سیستم دو فازی را تشکیل می‌دهد. بیشتر آب در فاز مایع است، که توسط جاذبهٔ متقابل مولکول‌های آب نگه داشته می‌شود. حتی در حالت تعادل، مولکول‌ها دائماً در حال حرکت هستند و هر از گاهی یک مولکول در فاز مایع انرژی جنبشی کافی را برای جدا
مولکول در فاز مایع انرژی جنبشی کافی را برای جدا شدن از فاز مایع و ورود به فاز گازی بدست می‌آورد. در حالت تعادل، فرایندهای تبخیر و تراکم متعادل شده و هیچ تغییر خالصی درحجم هر یک از فازها ایجاد نمی‌شود. تعداد فازها و نمودار. برای یک ترکیب معین، فقط فازهای خاصی در دما و فشار معین امکان‌پذیر است. پیش‌بینی تعداد و نوع فازهای تشکیل شده دشوار است و معمولاً با آزمایش تعیین می‌شود. نتایج چنین آزمایش‌هایی را می‌توان در نمودارهای فازی رسم کرد. نمودار فاز نشان داده شده در اینجا برای یک سیستم تک جزء است. در این سیستم
در اینجا برای یک سیستم تک جزء است. در این سیستم ساده، امکان وجود فازها به فشار و دما بستگی دارد. علامت‌گذاری‌ها نقاطی را نشان می‌دهند که دو یا چند فاز می‌توانند با هم در تعادل وجود داشته باشند. در دماها و فشارهای دور از علامت‌گذاری، تنها یک فاز در حالت تعادل وجود خواهد داشت. خط آبی رنگ نمودار که مرز بین مایع و گاز را مشخص می‌کند به‌طور نامحدود ادامه پیدا نمی‌کند و در نقطه‌ای به نام نقطه بحرانی خاتمه می‌یابد. با نزدیک شدن دما و فشار به این نقطه، خواص مایع و گاز به تدریج شبیه‌تر شده تا جایی که غیرقابل تمایز
گاز به تدریج شبیه‌تر شده تا جایی که غیرقابل تمایز از یکدیگر می‌شوند. بالاتر از نقطهٔ بحرانی، فازهای مایع و گاز جداگانه از هم وجود ندارند و فقط یک فاز سیال عمومی وجود دارد که به عنوان سیال فوق بحرانی شناخته می‌شود. در آب، نقطه بحرانی در حدود ۶۴۷ کلوین (۳۷۴ درجه سانتی‌گراد یا ۷۰۵ درجه فارنهایت) و ۲۲٫۰۶۴ مگاپاسکال رخ می‌دهد. یکی از ویژگی‌های غیر معمول نمودار فاز آب این است که خط جامد-مایع (که با نقطه‌چین سبز نشان داده شده) شیب منفی دارد در حالی که برای بیشتر مواد این شیب مثبت است. این ویژگی غیرمعمول آب مربوط
این شیب مثبت است. این ویژگی غیرمعمول آب مربوط به یخ است که چگالی کمتری نسبت به آب مایع دارد. افزایش فشار، آب را به فاز دارای چگالی بالاتری هدایت می‌کند که باعث ذوب می‌شود. یکی دیگر از ویژگی‌های نمودار فاز، نقطه‌ای است که خط فاز جامد-مایع در آن به خط فاز مایع-گاز می‌رسد. از این تقاطع به عنوان نقطه سه‌گانه یاد می‌شود. در این نقطه هر سه فاز می‌توانند با هم وجود داشته باشند. از نظر تجربی، خطوط فاز به دلیل وابستگی متقابل دما و فشار که هنگام تشکیل چند فاز ایجاد می‌شود، نسبتاً آسان است. قانون فازی گیبس نشان