payamvha/North_RAG huggingface dataset:
و غیرفعال بودن چندین ، منجر به وقوع واکنش‌های زنجیره‌ای کنترل نشده گردید. مقدار زیادی انرژی به‌طور ناگهانی آزاد شد و باعث بخار شدن آب خنک‌کننده‌ای شد که از قبل به شدت گرم شده بود. این اتفاق باعث شد که مخزن تحت فشار رآکتور در اثر یک انفجار بخاری مخرب به‌طور کامل از بین برود. این اتفاق بلافاصله با آتش‌سوزی سرباز در هستهٔ رآکتور ادامه پیدا کرد که در حدود ۹ روز آلاینده‌های هوایی رادیواکتیو قابل ملاحظه‌ای را وارد هوا کرد. این آلاینده‌ها قبل از اینکه در نهایت در ۴ مه ۱۹۸۶ به‌طور کامل کنترل شود، به قسمت‌هایی از
۴ مه ۱۹۸۶ به‌طور کامل کنترل شود، به قسمت‌هایی از اتحاد جماهیر شوروی و غرب اروپا منتقل شد. آلودگی منتشر شده از آتش‌سوزی با مقدار آلودگی‌ای که در اثر انفجار اول منتشر شد، برابر بود. سی و شش ساعت پس از حادثه، یک ناحیهٔ قرنطینهٔ ۱۰ کیلومتری با تخلیهٔ سریع ۴۹۰۰۰ نفر که عمدتاً از پریپیات بودند، ایجاد شد. شعاع این ناحیه پس از اینکه ۶۸۰۰۰ نفر دیگر نیز از منطقه‌ای وسیع تر تخلیه شدند، به سرعت به ۳۰ کیلومتر افزایش یافت. جهت کاهش انتشار آلودگی رادیواکتیو از مخروبه‌ها و محافظت از محل در برابر فرسایش بیشتر در اثر هوا،
و محافظت از محل در برابر فرسایش بیشتر در اثر هوا، بقایای رآکتور شمارهٔ ۴ نیازمند یک حصار بود که به سرعت در طی ماه‌های بعد ساخته شد و تا دسامبر ۱۹۸۶ به پایان رسید. این پناهگاه «»، لازم برای خدمه‌های دیگر رآکتورهای سالم در نیروگاه، و امنیت لازم برای رآکتور شمارهٔ ۳ را فراهم کرد تا همچنان به تولید برق تا سال ۲۰۰۰ ادامه دهد. با توجه به ادامهٔ زوال تابوت سنگ آهکی، این حصار و رآکتور شمارهٔ ۴ در سال ۲۰۱۷ توسط حصار ایمنی جدید چرنوبیل مورد حفاظت قرار گرفت؛ محوطه‌ای بزرگتر که حذف تابوت سنگ آهکی و باقیمانده‌های
بزرگتر که حذف تابوت سنگ آهکی و باقیمانده‌های رآکتور را، در حالی که آلاینده‌ها را همچنان در خود نگه می‌دارد، ممکن می‌سازد. در طول حادثه، انفجار بخاری باعث دو مرگ در داخل تأسیسات شد: یکی بلافاصله پس از انفجار و دیگری در اثر مقدار کشنده‌ای از تابش یوننده. در طی روزها و هفته‌های آینده، ۱۳۴ نفر از افراد مشغول به خدمت در این منطقه به دلیل مسمومیت پرتوی بستری شدند که ۲۸ نفر از آنها که آتش‌نشان و کارمند بودند، در طی ماه‌ها فوت کردند. در ۱۰ سال آینده، از این گروه تقریباً ۱۴ مرگ ناشی از سرطان ناشی از اشعه گزارش شد.
۱۴ مرگ ناشی از سرطان ناشی از اشعه گزارش شد. در قالب جمعیت وسیع‌تر و در سال ۲۰۱۱، بیش از ۱۵ مرگ و میر در اثر سرطان تیروئید کودکان به ثبت رسید. به دلیل مواجههٔ مستقیم با آلودگی هوا و رادون، تعیین کل تلفات جانی ناشی از فاجعه چرنوبیل به‌طور مستقیم امکان‌پذیر نیست. معتبرترین پیش‌بینی‌ها، کل موارد مرگ و میر ناشی از آلاینده‌های چرنوبیل را از ۴۰۰۰ (زمانی که صرفاً سه کشور از کشورهای شوروی سابق آلوده شده بودند) تا ۹٬۰۰۰–۱۶٬۰۰۰ (زمانی که کل قارهٔ اروپا درگیر شد) ارزیابی می‌کنند. برای تعیین بیشترین خطر نسبی سرطان در
می‌کنند. برای تعیین بیشترین خطر نسبی سرطان در میان گروه‌های درگیر، زمان و تحقیق بیشتری لازم است. فاجعهٔ چرنوبیل، هم از لحاظ هزینه و هم از لحاظ تلفات، بدترین حادثهٔ هسته‌ای در تاریخ محسوب می‌شود. مبارزه برای محافظت در برابر خطراتی که بلافاصله پس از حادثه به‌وجود آمد و همچنین اقدامات در جهت پاکسازی محیط زیست، در نهایت بیش از نیم میلیون نفر پاکساز را درگیر کرد و تقریباً ۱۸ میلیارد روبل (حدود ۶۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹) هزینه دربرداشت. این حادثه موجب ارتقاء ایمنی در تمامی رآکتورهای آربی‌ام‌کی باقی مانده در
ایمنی در تمامی رآکتورهای آربی‌ام‌کی باقی مانده در شوروی شد. ۱۰ عدد از این رآکتورها تا کنون نیز فعال هستند. حادثه. در ۲۵ و ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ متصدیان رآکتور برای انجام آزمایش قطعی برق، رآکتور را غیرفعال کردند (کندکننده‌های نوترون را از آن خارج کردند). هدف متصدیان از این آزمایش این بود که بدانند آیا توربین‌های چرنوبیل در هنگام قطع برق قادر به تولید برق کافی برای ادامه کار نیروگاه خواهند بود یا خیر. نتیجه آن رآکتوری بدون کندکننده مناسب و از کنترل خارج شدن آن بود. بدون توانایی در کنترل رآکتور، دمای آن به حدی رسید
بدون توانایی در کنترل رآکتور، دمای آن به حدی رسید که بیشتر از میزان حرارت خروجی طرح‌ریزی شده بود.حادثه زمانی آغاز شد که در ۱۰:۱۱ شب ۲۵ آوریل ۱۹۸۶ نیروگاه چرنوبیل دستور کاهش میزان قدرت رآکتور برای تست را دریافت و نیروگاه شروع به کاهش قدرت رآکتور شماره چهار تا ۵۰ درصد کرد. چندین اشتباه واقعه مهلک چرنوبیل را رقم زد؛ با به تأخیر افتادن زمان آزمایش به مدت ۱۰ ساعت و با توجه به اینکه نیروگاه با قدرت ۵۰ درصد مشغول به کار بود، عنصر زنون در هسته رآکتور تولید گشت (در صورت کار با حداکثر توان، زنون تولید شده قبل از
صورت کار با حداکثر توان، زنون تولید شده قبل از اینکه بتواند مشکلی ایجاد کند می‌سوزد ولی در این مورد به مدت ۱۰ ساعت زنون تولید شده و نمی‌سوزد) و هسته رآکتور به نوعی توسط عنصر زنون مسموم گردید. پس از ۱۰ ساعت تأخیر دستور انجام آزمایش صادر شد. آنها به آرامی شروع به کاهش قدرت رآکتور کردند و همچنین کنترل اتوماتیک میله‌های کنترلی را نیز به حالت دستی بردند. سپس پمپ‌های آبی را که از برق شهر تغذیه می‌کرد را قطع کردند. در این بین با توجه به خروج میله‌های کنترل‌کننده قدرت رآکتور فقط آب و زنون هستند که رآکتور را متعادل
رآکتور فقط آب و زنون هستند که رآکتور را متعادل نگه داشته‌اند. پس از قطع برق آب خنک‌کننده در اطراف هسته رآکتور شروع به بخار شدن می‌کند و همچنین با توجه به بالا رفتن دمای هسته زنون تولید شده نیز می‌سوزد. پس در نتیجه رآکتوری بدون کنترل‌کننده (آب، میله‌های کنترلی و زنون) باقی می‌ماند و در کسری از ثانیه تعادل رآکتور به هم ریخته و شروع به افزایش دما می‌کند. متصدیان رآکتور کلیدی که برای بازگردانی تغییرات اعمال شده در رآکتور بود را فعال کردند ولی آنها خبر نداشتند که این کلید یک نقص مخرب دارد. این کلید در سیستم‌های
این کلید یک نقص مخرب دارد. این کلید در سیستم‌های هسته‌ای شوروی به نام AZ-5 شناخته می‌شد. نقص ذاتی موجود در این کلید در واقع از سر گرافیت میله‌های کنترلی سرچشمه گرفته بود، میله‌های کنترلی از عنصر بور هستند ولی سر آنها از گرافیت بود، گرافیت در دماهای بالا نه تنها باعث خنک شدن رآکتور نمی‌شود بلکه سبب افزایش واکنش پذیری آن نیز می‌شود. پس از فعال شدن کلید AZ-5، اولین چیزی که به هسته رآکتور وارد شد سر گرافیتی میله‌های کنترلی بود که باعث سر به فلک کشیدن فعل و انفعالات داخل آن گردید. در اثر گرمای زیاد میله‌های
داخل آن گردید. در اثر گرمای زیاد میله‌های کنترلی کج شده و قسمتی که از جنس بور بود نتوانست وارد راکتور شود، گرافیت سر میله‌ها واکنش پذیری را افزایش داد بدون وجود هیچ کند کننده‌ای، در آخر فشار بخار آب درون هسته باعث بلند شدن کلاهک هزار تنی راکتور و در معرض هوا قرار گرفتن هسته‌ی راکتور گردید، با ورود هوا به درون هسته‌ی راکتور اکسیژن موجود در هوا و گرمای بیش از حد هسته باعث شعله‌ور شدن هوای اطراف آن و وقوع انفجار اولیه در اتاق کنترل بخار و هیدروژن شد. انفجار اولیه. در ۱:۲۳:۴۵ صبح یک انفجار اولیه پوشش هزار تنی
در ۱:۲۳:۴۵ صبح یک انفجار اولیه پوشش هزار تنی فولادی بالای رآکتور را بلند و راه را برای خروج مقدار زیادی بخار آب هموار کرد و این مقدمه‌ای بود بر انفجار دوم. انفجار دوم. بلافاصله پس از انفجار اوّل، اکسیژن با هیدروژن ترکیب شده و حرارت گرافیت افزایش پیدا می‌کند. انفجار دوم سقف رآکتور را پاره می‌کند و ۲۵ درصد از تأسیسات ساختمان و کل هسته رآکتور را از بین برد. گرافیت (کندکننده) سوزان و مواد داغ هسته که در اثر انفجار بیرون ریخته بود، باعث ایجاد حدود ۳۰ آتش‌سوزی جدید شد، و این شامل سقف قیر اندود و قابل اشتعال واحد
شد، و این شامل سقف قیر اندود و قابل اشتعال واحد ۳ نیز می‌شد که مجاور واحد ۴ واقع شده بود. چرنوبیل از آن زمان به منطقه‌ای مخروبه تبدیل شده است. پیامدها. تعداد زیادی از کارکنان تأسیسات در عرض چند ساعت نشانه‌های مسمومیت پرتوی را نشان دادند. عده زیادی کارمند و آتش‌نشان که بدون محافظ مشغول به کار بودند، بیشتر بخاطر شروع آتش‌سوزی در سقف واحد ۳ بود که پیش‌بینی‌های ایمنی را نادیده گرفتند. عده افرادی که در بیمارستان‌ها بستری شدند، تا ساعت ۶ صبح به ۱۰۸ و تا پایان روز اول به ۱۳۲ نفر رسید. پس از انفجار ابتدا محیط
روز اول به ۱۳۲ نفر رسید. پس از انفجار ابتدا محیط اطراف تأسیسات به امواج رادیواکتیو آلوده گشت و بعد به تدریج ابرهای آلوده به نواحی دورتر سرکشیدند و بارش باران سبب شد که بخش‌های وسیعی از اروپا به مواد رادیواکتیو آلوده شود. در اثر انفجار در رآکتور بلوک چهار تأسیسات اتمی چرنوبیل، مواد رادیواکتیو برای ساختن حدود صد بمب اتمی آزاد شدند. اگرچه در آن سال مقامات اتحاد شوروی سابق در آن زمان، پخش هر گونه خبری را در مورد این فاجعه به شدت ممنوع ساختند اما از نظر زیان‌های مالی و انسانی، حادثه چرنوبیل بدترین حادثه
مالی و انسانی، حادثه چرنوبیل بدترین حادثه نیروگاه‌های هسته‌ای در جهان به‌شمار می‌آید. در اثر فاجعه چرنوبیل قریب به ۵ میلیون نفر آسیب دیدند، حدود ۵ هزار مرکز مسکونی در بلاروس، اوکراین و فدراسیون روسیه با ذرات رادیو اکتیو آلوده شدند. از میان آنها، ۲۲۱۸ شهر و روستا با جمعیت حدود ۲٫۴ میلیون نفر در محدودهٔ اوکراین قرار داشتند، فاجعهٔ چرنوبیل جمعیت کشورهای مذکور را تحت‌الشعاع قرار داد. غیر از اوکراین، جمهوری بلاروس و فدراسیون روسیه، کشورهای فنلاند، سوئد، نروژ، لهستان، انگلستان و برخی کشورهای دیگر نیز اثرات فاجعه
انگلستان و برخی کشورهای دیگر نیز اثرات فاجعه را احساس کردند. عوامل اصلی فاجعه انجام آزمایش بدون فراهم بودن شرایط، سطح ناکافی ایمنی در رآکتور و اشتباهات پرسنل اعلام شد. عملیات امحای نتایج فاجعه در نیروگاه چرنوبیل از تاریخ ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ تحت ریاست کمیسیون دولتی شوروی آغاز شد. این عملیات از نیمهٔ دوم روز ۲۶ آوریل آغاز شد و تا سال ۱۹۹۱ ادامه یافت. در اولین گام یک منطقه انزوا در محدوده ۳۰ کیلومتری اطراف نیروگاه چرنوبیل تعیین شد. از ۲۷ آوریل سال ۱۹۸۶ حکومت اوکراین ساکنین شهرهای پریپیات و چرنوبیل، و روستاهای درونِ
ساکنین شهرهای پریپیات و چرنوبیل، و روستاهای درونِ منطقه انزوای سی کیلومتری -حدود صد هزار نفر- را به خارج این محدوده انتقال داد. پنهان کردن اطلاعات مربوط به فاجعه چرنوبیل باعث شکل‌گیری و گسترش شایعات باور نکردنی پیرامون نتایج فاجعه شد. ریاست شوروی از پذیرش همکاری بین‌المللی برای انجام عملیات امحای نتایج فاجعه هسته‌ای امتناع کرد. تنها در سال ۱۹۸۹ بود که حکومت شوروی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به منظور ارزیابی کارشناسی عملیات امحا، درخواست کمک کرد. فاجعهٔ چرنوبیل وضعیت تشعشع در محدوده‌های بسیاری از کشورهای
وضعیت تشعشع در محدوده‌های بسیاری از کشورهای اروپایی را به شدت تغییر داد. این آلودگی، در ماه مه سال ۱۹۸۶ در تمامی کشورهای نیمکره جنوبی، در اقیانوس‌های آرام، آتلانتیک و منجمد شمالی مشاهده می‌شد. با وجود گذشت سال‌ها از این حادثه، هنوز آثاری از مواد رادیواکتیو و جهش‌های ژنتیکی در مردم منطقه مشاهده می‌شود. در این میان می‌توان به ناقص شدن نوزادان در دو دهه اخیر، از قبیل بی‌دست و پا متولد شدن اشاره کرد. مقیاس این فاجعه بسیار بیشتر از آن بود که مقامات دولتی آن را اعلام می‌کردند. از رآکتور شماره چهار فقط اتم سدیم و
می‌کردند. از رآکتور شماره چهار فقط اتم سدیم و پلوتونیوم، نبود که بیرون آمد، بلکه دروغی خطرناک‌تر از آن‌ها بود که مقامات سابق شوروی آن را اعلام کردند. بر اساس گزارش‌های اعلام شده مقامات شوروی میزان استاندارد تشعشعات اتمی که یک انسان می‌تواند تحمل کند را در عدد پنج ضرب کرده بودند، که این جرمی بسیار بزرگ است. از پانصد هزار نفری که با حادثهٔ چرنوبیل مبارزه کردند، بیست هزار نفر مرده‌اند و دویست هزار نفر هم رسماً از کار افتاده اعلام شده‌اند. کسانی هم که زنده ماندند، از بیماری‌ها و سرطان‌های مربوط به تشعشعات اتمی
از بیماری‌ها و سرطان‌های مربوط به تشعشعات اتمی رنج می‌برند. بسیاری از مردم اوکراین و حتی کشورهای همسایه به دلیل وجود ید رادیواکتیو به سرطان تیروئید دچار شدند. شایان ذکر است که تشعشعات اتمی چرنوبیل همچنان پابرجا بوده و علی‌رغم ایزولاسیون نوین آن نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد. آمار افزایش نرخ سرطان اوکراین هم گواه بر شرایط وخیم تشعشعات رادیواکتیو -که همچنان هم موجودند- می‌باشد. اقتباس‌ها. در سال ۲۰۱۹، شبکه اچ‌بی‌او مینی‌سریالی با نام "چرنوبیل" با موضوع این فاجعه ساخت که مورد استقبال منتقدان قرار گرفت. این
فاجعه ساخت که مورد استقبال منتقدان قرار گرفت. این حادثه در صنعت بازی‌های ویدیویی نیز توسط شرکت اینفینیتی وارد اقتباس شد و در یکی از اپیزودهای بازی ویدئویی ' نیز مورد استفاده قرار گرفت. همچنین مستند "ساعت صفر" و مستند "فاجعه چرنوبیل" از شبکه بی‌بی‌سی و مستند "نبرد چرنوبیل" و کتاب "صداهایی از چرنوبیل" بر گرفته از این فاجعه هستند. بعدتر فیلمی با نام ' در ژانر فاجعه به کارگردانی دانیلا کوزلوفسکی محصول سال ۲۰۲۱ کشور روسیه ساخته و منتشر شد.
حادثهٔ اتمی تری مایل آیلند بدترین حادثهٔ اتمی آمریکا و نخستین فاجعهٔ راکتورهای هسته‌ای دنیا (پیش از حادثهٔ چرنوبیل) است که در ۲۸ مارس ۱۹۷۹ در تری مایل آیلند آمریکا اتفاق افتاد. در این حادثه، بخشی از هستهٔ اصلی واحد ۲ در نیروگاه تری مایل آیلند در ایالت پنسیلوانیا ذوب شد که باعث نشت ۳ میلیون کوری گاز رادیواکتیو به بیرون از نیروگاه گردید. واقعه. در ۲۸ مارس دو راکتور هسته‌ای ذوب شد. حجم کمی از گازهای رادیواکتیو و یدهای رادیواکتیو به محیط انتشار یافت. عواقب. در پی واقعهٔ مزبور، حدود ۱۴۰٬۰۰۰ نفر از اهالی منطقه،
پی واقعهٔ مزبور، حدود ۱۴۰٬۰۰۰ نفر از اهالی منطقه، خانه‌های خود را ترک کردند. پس از آن، ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای در آمریکا برای مدتی متوقف شد. برای این حادثه اتمی، حتی یک مورد سرطان گزارش نشد.
قلعه حاجی‌آباد مربوط به دوره‌های ایلخانیان، تیموریان، صفویان است و در مرکز شهر حاجی‌آباد، استان هرمزگان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۲۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
برزونامه یکی از حماسه‌های فارسی است، به‌نظم کشیده‌شده در بحر و وزن شعری شاهنامه، که به زندگانی برزو، پسر سهراب، و نوهٔ رستم می‌پردازد. بخش اصلی این اثر که با نام‌های برزونامهٔ کهن، برزونامهٔ کوسَج، برزونامهٔ کوچک و برزونامهٔ اول از آن یاد می‌شود را امروزه منسوب به شاعری با نام «شمس‌الدین محمد کوسج» دانسته و تاریخ سرایش این بخش را که شامل حدود ۴٬۲۵۰ می‌شود، مربوط به اواخر سدهٔ ششم تا اواخر سدهٔ هشتم ه‍.ق دانسته‌اند. برزونامه، دربرگیرندهٔ بخشی الحاقی موسوم به «برزونامهٔ نو» نیز است که در دورهٔ صفوی ساخته و
«برزونامهٔ نو» نیز است که در دورهٔ صفوی ساخته و پرداخته‌شده، و به برزونامهٔ کهن افزوده شده است. این دو روایت در کنار هم با نام «برزونامهٔ بزرگ» شناخته می‌شوند. نشانه‌ای مبنی بر این‌که داستان برزو در روایات اسطوره‌ای و پهلوانی عصر پیش از اسلام ایران بوده موجود نیست. شواهد موجود بیشتر نشان می‌دهند که این داستان در سده‌های نخستین اسلامی درنتیجهٔ بسط و گسترش داستان‌های خاندان رستم، پدید آمده است. از نام و داستان برزو در شاهنامه، ذکری نیست؛ و آثاری چون تاریخ سیستان، نزهت‌نامهٔ علایی و مجمل التواریخ و القصص نیز
نزهت‌نامهٔ علایی و مجمل التواریخ و القصص نیز که به‌شکل مفصل، از روایات خاندان رستم و حتی کتب نثر و نظم گردآوری‌شده دربارهٔ این موضوع یاد کرده‌اند، هیچ‌یک به برزو اشاره نداشته‌اند. ظاهراً کهن‌ترین اشاره به این شخصیت در چند بیت شعر به زبان گورانی و منسوب به سال‌های آغازین سدهٔ ششم ه‍.ق است. سراینده. بخش اصلی. شاعر برزونامهٔ کهن در شعرش اشاره‌ای به نام یا تخلص خود نداشته، ولی در کهن‌ترین دست‌نویس شناخته‌شده از این اثر، کاتب نسخه، در دو جا به نام او اشاره کرده است. نخستین‌بار در آغاز کتاب به‌صورت «شمس‌الدین
است. نخستین‌بار در آغاز کتاب به‌صورت «شمس‌الدین محمد احمد میر بن محمد میر» و دومین‌بار در پایان، و به‌شکل «شمس محمد کوسج». کوسج (Kawsaj یا kusaj)، واژه‌ای معرب و برگرفته از کوسگ (kōsag) در زبان فارسی میانه است؛ که در زبان فارسی نو به‌صورت «کوسه»، همچنان کاربرد دارد. این واژه، گاهی برای توصیف مردان بی‌ریش یا کم‌ریش استفاده‌شده است. در دو دست‌نویس برزونامه از سده‌های ۱۱ و ۱۲ ه‍.ق، در یکی، از شاعر با نام «سُرخ‌کوسه» و دیگری به‌صورت «تُرک‌کوسه» یادشده است. از زندگانی شاعر، جز نام او تقریباً هیچ اطلاعات دیگری
زندگانی شاعر، جز نام او تقریباً هیچ اطلاعات دیگری وجود ندارد. از ۱۰ بیت مقدمه‌ای که در آغاز نسخهٔ کمبریج آمده، و به ستایش خدا و ستودن پیامبر اسلام و صحابه‌اش پرداخته ممکن است سنی بودن او استنباط شود. علاوه بر این، کاربرد صفت «تُرک»، برای او در یکی نسخه‌ها، می‌تواند بیانگر قومیتش باشد. از این بیت: چنین برمی‌آید که کوسج، از حماسه‌سرایان حرفه‌ای بوده و علاوه بر داستان برزو، روایت‌های حماسی دیگری را نیز به‌نظم آورده است. از نظر کیفیت شعر حماسی، کوسج از بهترین مقلدان فردوسی است. بخش الحاقی. گویا بیشتر بخش روایت
فردوسی است. بخش الحاقی. گویا بیشتر بخش روایت الحاقی برزونامه حاصل کار شاعری گمنام با تخلص «عطایی» در سدهٔ دهم ه‍.ق بوده است. به‌کاربردن این تخلص در بخش الحاقی، باعث شد تا ادگار بلوشه، خاورشناس فرانسوی، کل برزونامه (کهن و نوین) را از سروده‌های یکی از شاعران دربار سلطان ابراهیم غزنوی با نام «عطا بن یعقوب» بداند. این دیدگاه نادرست، تا مدت‌ها نظریه‌ای معتبر تلقی می‌شد، اما امروزه با بررسی‌های بیشتر، به‌کلی بی‌اعتبار گشته است. عطایی، سرایندهٔ برزونامهٔ نوین یک مثنوی الحاقی ضمیمه‌شده به شاهنامه با نام بیژن‌نامه
الحاقی ضمیمه‌شده به شاهنامه با نام بیژن‌نامه نیز دارد. شعر او در زمرهٔ اشعار فارسی ضعیف و متوسط قرار می‌گیرد. چکیدهٔ داستان. سهراب در هنگام تدارک برای لشکرکشی به ایران در شنگان (سمنگان) با دختری زیبارو با نام شهرو مواجه می‌شود که پدرش به شغل شکار کردن اشتغال دارد. سهراب که دلبستهٔ دختر شده، با وی ازدواج کرده و شهرو از سهراب آبستن می‌شود. هنگام عزیمت به ایران، سهراب به شهرو نگینی داده و از او می‌خواهد که اگر فرزندشان دختر بود آن را به موهایش و اگر پسر بود به کلاه‌خودش بیاویزد. پس از مدتی برزو متولد می‌شود و
کلاه‌خودش بیاویزد. پس از مدتی برزو متولد می‌شود و مادر که می‌ترسد برزو در راه کین‌خواهی سهراب به سرنوشت او دچار شود، هویت پدر را از فرزند پنهان می‌کند. برزو در خانهٔ پدربزرگ رشد کرده و به تشویق مادر به زراعت می‌پردازد. یکی از روزها، افراسیاب شکست خورده از سپاه ایران به شنگان آمده و با دیدن هیبت برزو، او را با وعدهٔ ثروت، به جنگ با ایرانیان می‌فرستد. بروز در دو جنگ ایرانیان را به‌سختی شکست داده و طوس و فریبرز را به اسارت گرفته و در سومین نبرد هم با شکاندن بازوی رستم، وی را وادار به عقب‌نشینی از آوردگاه
بازوی رستم، وی را وادار به عقب‌نشینی از آوردگاه می‌کند. او درنهایت مغلوب فرامرز شده و در دژی در سیستان حبس می‌شود. برزو با یاری مادرش از دژ می‌گریزد؛ ولی دوباره با رستم درگیر می‌شود و هنگامی‌که در آستانهٔ کشته‌شدن به‌دست رستم است، شهرو با افشای هویتش باعث نجات جان فرزند خود و دوستی میان پدربزرگ و نوه می‌شود. با رسیدن خبر این ماجرا به افراسیاب، او به‌شدت خشمگین می‌شود. در همین زمان، سوسن رامشگر، افراسیاب را قانع می‌کند تا با سپاهی به فرماندهی پیلسم به ایران رود تا پهلوانان ایرانی را با نیرنگ اسیر کند. سوسن
رود تا پهلوانان ایرانی را با نیرنگ اسیر کند. سوسن درجایی بین پایتخت ایران و سیستان خیمه زده و سپاه پیلسم هم در دژی نزدیک همانجا موضع می‌گیرد. سوسن با خوراندن شراب خواب‌آور چند پهلوان را به دام می‌اندازد، اما در آخر نقشه‌اش آشکارشده و جنگی بزرگ بین ایرانیان و تورانیان درمی‌گیرد. در آخر با کشته‌شدن پیلسم توسط برزو، ایرانیان پیروزشده و برزونامهٔ کهن به‌پایان می‌رسد. روایت الحاقی از اینجا آغاز می‌شود. این بخش که شامل داستان‌های بسیاری از عشق‌ورزی‌های برزو تا کارزارهای وی با دیوان و جادوگران است، با مرگ این
کارزارهای وی با دیوان و جادوگران است، با مرگ این پهلوان به‌سرانجام می‌رسد. نسخه‌ها و تصحیح‌ها. نسخه‌ها. از برزونامهٔ کهن تا کنون ۵۴ نسخهٔ خطی شناخته‌شده که نشان‌دهندهٔ اقبال گسترده به این اثر، درمقایسه با سایر حماسه‌های پهلوانی مقلد از شاهنامه است. از میان این نسخه‌ها، تنها دو نسخه مستقل هستند و بقیه یا در شاهنامه‌ها ادغام شده‌اند یا همراه چند منظومهٔ دیگر در یک مجموعهٔ ادبی (جُنگ)، کتابت شده‌اند. دو نمونه نیز برزونامه‌های بزرگ هستند. کهن‌ترین دست‌نوشته‌های این اثر عبارت‌اند از: بیشتر نسخه‌ها تنها شامل
این اثر عبارت‌اند از: بیشتر نسخه‌ها تنها شامل برزونامهٔ کهن هستند؛ اما برخی نیز روایت الحاقی را هم درخود دارند. مفصل‌ترین برزونامه‌ها یکی دست‌نویس محفوظ در کتابخانهٔ ملی فرانسه است با حدود ۳۸٬۰۰۰ بیت و دیگری نسخهٔ متعلق به کتابخانهٔ سلیمانیهٔ استانبول با حدود ۲۴٬۲۰۰ بیت. ژول مل برپایهٔ برداشت اشتباهی از نسخهٔ محفوظ در کتابخانهٔ ملی فرانسه، شمار ابیات برزونامهٔ آن را حدود ۶۵٬۰۰۰ بیت دانسته بود. از بین ۴۷ نسخهٔ برزونامه که در شاهنامه ادغام شده‌اند، در ۴۰ مورد برزونامه پس از بیژن و منیژه، و پیش از جنگ
۴۰ مورد برزونامه پس از بیژن و منیژه، و پیش از جنگ دوازده‌رخ (یازده‌رخ) و حین پادشاهی کی‌خسرو آمده که مطابق با نسخهٔ مستقل کمبریج که پادشاه وقت ایران را کی‌خسرو دانسته، است. در ۷ مورد اما این داستان بلافاصله پس از رستم و سهراب و پیش از داستان سیاوش آمده و نام پادشاه ایران نیز کی‌کاووس ذکرشده است. تمامی این ۷ نسخه از سدهٔ ۱۰ ه‍.ق به‌بعد کتابت شده‌اند. تصحیح‌ها. نخستین‌بار ترنر ماکان، برزونامه را در بخش ملحقات تصحیح خود از شاهنامه، سال ۱۸۲۹ به‌چاپ رساند. این برزونامه، که مشتمل بر ۳٬۶۶۴ بیت بود، چندین‌بار پس
برزونامه، که مشتمل بر ۳٬۶۶۴ بیت بود، چندین‌بار پس از آن چاپ شد. نخستین تصحیح انتقادی، از برزونامه، برپایهٔ ۳ دست‌نویس از سده‌های ۱۲ و ۱۳ ه‍.ق و چاپ ماکان در سال ۱۳۸۴ به‌دست علی محمدی به‌سرانجام رسید. تصحیح مذکور فقط شامل داستان رستم و برزو است، و ۲٬۴۴۳ بیت دارد. کامل‌ترین تصحیح را اکبر نحوی، برپایهٔ دست‌نویس کمبریج و ۴ دست‌نویس از سده‌های ۱۱ و ۱۲ ه‍.ق در سال ۱۳۸۷ به‌چاپ رساند. تصحیح وی شامل ۴٬۲۴۱ بیت می‌شود.
دریاچهٔ مَهارلو که به نام دریاچهٔ نمک نیز شناخته می‌شود، از دریاچه‌های استان فارس در ایران است. این دریاچه در ۲۰ کیلومتری جنوب شرق شیراز میان این شهر و سروستان قرار گرفته و مساحت آن ۶۰۰ کیلومتر مربع است. بیشترین طول این دریاچه ۲۸ کیلومتر و بیشترین عرض آن ۱۵ کیلومتر است و ژرفای آن در عمیق‌ترین بخش به ۳ متر می‌رسد. سه رودخانه فصلی خشک شیراز، سلطان‌آباد و سروستان دریاچهٔ مهارلو را تغذیه می‌کنند. مهم‌ترین گونهٔ پرنده این دریاچه فلامینگو است. آنقوت، تنجه، کاکایی و گیلانشاه، سلیم، آبچلیک، حواصیل، اردک سبز و
و گیلانشاه، سلیم، آبچلیک، حواصیل، اردک سبز و مرغابی دیگر پرندگان ساکن دریاچهٔ مهارلو هستند. آب این دریاچه بسیار شور و از نوع سدیم کلرید، منیزیم و سدیم سولفات است و در فصل‌های خشک سال، یکی از کانسارهای بزرگ نمک ایران به‌شمار می‌رود. به دلیل شوری بالا هیچ گونه ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند. در گوشه و کنار محیط آن نیز می‌توان گونه‌های مختلف دوزیستان، خزندگان و پستانداران را یافت. نام. نام این دریاچه، برگرفته از نام روستای مهارلو از توابع سروستان است که در مجاورت آن قرار گرفته است. اصطخری این دریاچه را
در مجاورت آن قرار گرفته است. اصطخری این دریاچه را «جنکان» نامیده و ابوالفداء و ابن‌بطوطه آن را «جمکان» نوشته‌اند. در فارسنامه ابن بلخی و جغرافیای حمدالله مستوفی از دریاچه به نام «ماهلویه» یاد شده است. از این دریاچه به نام‌های «مهلو»، «مهلویه»، و «جنکال» نیز یاد شده است. جغرافیا. این دریاچه با ابعاد ۲۸ در ۱۵ کیلومتر و مساحت ۲۳۰ کیلومتر مربع در ارتفاع ۱٬۴۶۱ متری از سطح دریا در ۲۰ کیلومتری جنوب‌شرقی شهر شیراز و در باختر دریاچهٔ بختگان قرار گرفته است. دریاچهٔ مهارلو خاوری‌ترین بخش جلگهٔ شیراز است. مهارلو دارای
خاوری‌ترین بخش جلگهٔ شیراز است. مهارلو دارای آبی بسیار شور است و در فصل‌های خشکی یکی از کانسارهای بزرگ نمک ایران به‌شمار می‌آید. فرآوری نمک از این دریاچه توسط مجتمع استحصال نمک وابسته به پتروشیمی شیراز انجام می‌شود. آب این دریاچه از نوع کلرید سدیم- منیزیم و سولفات سدیم است و در فصل‌های خشک سال، یکی از کانسارهای بزرگ نمک ایران محسوب می‌شود. سه رودخانه فصلی سلطان‌آباد، سروستان و رودخانهٔ خشک دریاچهٔ مهارلو را تغذیه می‌کنند. رودخانهٔ خشک، رودخانه‌ای فصلی است که از شهر شیراز می‌گذرد و بیشتر آب سیلاب را در
که از شهر شیراز می‌گذرد و بیشتر آب سیلاب را در هنگام وقوع بارش‌های شدید به بستر دریاچه می‌رساند. آب دریاچه به‌طور معمول در پایان تابستان تبخیر می‌شود و بستر سفید دریاچه را در معرض دید قرار می‌دهد. در اواسط تابستان و به دلیل میزان تبخیر بالا و غلظت نمک، آب دریاچه به علت وجود نوعی جلبک، قرمز مایل به صورتی می‌شود. آب چند چشمه نیز عمدتاً از قسمت‌های غربی و شمالی وارد این دریاچه می‌شوند. از کوه‌های مشرف به دریاچه می‌توان به کوه قلعهٔ گریخته، کوه شرقی و کوه شمالی اشاره کرد. از روستاهای گردشگری پیرامون این دریاچه
اشاره کرد. از روستاهای گردشگری پیرامون این دریاچه نیز می‌توان مهارلو، محمودآباد، بکت، برم شور علیا، قنبری، دوبنه، انجیره و اعلاالدوله را نام برد. خشکی. این دریاچه در سال‌های اخیر دو دوره شاهد خشکی عمده بود. در خشکسالی سال ۱۳۸۷ حدود ۹۰ درصد دریاچهٔ مهارلو خشک شد و از این دریاچه به غیر از نیزارها و تالاب‌های اقماری چیزی به‌جا نماند. در پی این خشکسالی از جمعیت ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار قطعه‌ای پرنده فلامینگو در دریاچهٔ مهارلو در سال ۱۳۸۷ خورشیدی تنها حدود ۵ هزار فلامینگو باقی ماند. این دریاچه در سال ۱۳۹۵ خورشیدی نیز
باقی ماند. این دریاچه در سال ۱۳۹۵ خورشیدی نیز به‌طور صد در صد خشک شد و کلانشهر شیراز را در خطر طوفان‌های نمک و ریزگردهای کشنده قرار داد. کارشناسان خشکی دریاچه را به سبب ساخت دو سد درودزن و سیوند می‌دانستند که در بالادست دریاچه جای دارند. محیط زیست. دریاچه مهارلو پناهگاه حیات‌وحش و زیستگاه پرندگان مهاجر است. این پرندگان اگر شرایط زیست خوب باشد تا میانهٔ پاییز در بخش‌های تالابی فارس از جمله دریاچه مهارلو می‌مانند. مهم‌ترین گونهٔ پرنده این دریاچه فلامینگو است. شور بودن آب دریاچه مهارلو موجب سازگاری این پرنده
شور بودن آب دریاچه مهارلو موجب سازگاری این پرنده می‌شود؛ چراکه غذای اصلی فلامینگوها سخت‌پوستی شور پسند به نام آرتمیا است و در آب مهارلو فراوان یافت می‌شود. علاوه بر فلامینگوها پرندگانی چون آنقوت، تنجه، انواع کاکایی و همچنین گیلانشاه بزرگ، سلیم کوچک، انواع آبچلیک‌ها، حواصیل، اردک سبز و مرغابی در این تالاب زندگی می‌کنند. به دلیل شوری بیش از حد آب هیچ ماهی در این دریاچه زندگی نمی‌کند. در گوشه و کنار محیط آن می‌توان خزندگانی مانند مارمولک، سوسمار، مار و لاک پشت را مشاهده کرد. برخی از دوزیستان نیز در مجاورت
پشت را مشاهده کرد. برخی از دوزیستان نیز در مجاورت دریاچه زندگی می‌کنند. در اطراف دریاچه همچنین گونه‌های متنوعی از جانوران همچون شغال، گربه وحشی، کفتار و روباه نیز مشاهده می‌شوند. رنگ صورتی. این دریاچه در فصل‌های پرآب به رنگ آبی است. از شروع بهار با گرم‌تر شدن آب و افزایش تابش نور، رشد جلبک‌ها زیاد می‌شود. مواد مغذی وارد شده از فاضلاب شهری و کشاورزی به رشد و تکثیر هرچه‌بیش‌تر آن‌ها و باکتری‌های شورپسند (هالوفیل) کمک می‌کند. با افزایش دما و تبخیر در تابستان شوری دریاچه نیز افزایش می‌یابد. زندگی و رشد جلبک
شوری دریاچه نیز افزایش می‌یابد. زندگی و رشد جلبک دونالیلا سالینا و باکتری‌های شورپسند در این شرایط تغییر می‌کند، و آن‌ها برای محافظت از خود در برابر تابش بسیار زیاد ماده‌ای سرخ‌رنگ به نام آستاکسانتین (نوعی بتاکاروتن) تولید می‌کنند، که موجب دگرگون‌شدن رنگ آب دریاچه به صورتی می‌شود. جلبک دونالیلا سالینا برخلاف تصور عموم سمی و خطرناک نیست و از آن در صنعت غذایی، تولید دارو و لوازم آرایشی به‌عنوان رنگ‌دانه استفاده می‌شود. این جلبک غذای سخت‌پوست آب شور به نام آرتمیا است که در آب دریاچه مهارلو نیز زندگی می‌کند.
است که در آب دریاچه مهارلو نیز زندگی می‌کند. پرندگانی چون فلامینگو از آرتمیا تغذیه می‌کنند. آرتمیا در صنعت پرورش ماهی اهمیت زیادی دارد و در پرورش ماهی‌های خاویار، زینتی و میگو از آن استفاده می‌کنند.