payamvha/North_RAG huggingface dataset:
در میان آنها بود، اگرچه نسخه شناخته‌شده از "حماسه گیلگمش" ترجمه مستقیم متن‌های سومری نیست، بلکه یک تصنیف اصلیِ متاثر از آنها است. برای توضیح این مساله، وجود یک روایت مستقل اکدی از نبرد بین هومبابا و قهرمانان که بعداً در "حماسه" گنجانده شد، توسط دانیل ای. فلمینگ و سارا جی میلشتاین پیشنهاد شده‌است. نسخه بابلی باستان. ادغام هومبابا در "حماسه گیلگمش" از دوره بابلی باستان گواهی شده‌است. چندین رونوشت شناخته‌شده، بخش مربوط به سفر گیلگمش به جنگل سدر و رویارویی با ساکن آن را حفظ کرده‌است. برخلاف روایت‌های قدیمی‌تر
آن را حفظ کرده‌است. برخلاف روایت‌های قدیمی‌تر هومبابا، که او در شرق زندگی می‌کند، در نسخه بابلی باستان "حماسه"، او ساکن غرب می‌شود. نسخه‌های جداگانه به جنگل سدر در شمال سوریه یا در مجاورت آن اشاره می‌کنند، با اشاره مستقیم به سیریون و لبنان ، یا در عوض ابلا و سرزمین‌های محل سکونت آموری‌ها. احتمالاً این تغییر وضعیت ژئوپلیتیک متفاوتی را منعکس می‌کند و نشان از پیوندهای نزدیک‌تر بین بین النهرین و مردم و دولت‌های غربی در نواحی فرات میانه و خابور با خود دارد. احتمال دیگر این است که این تغییر تحت تأثیر سنتهای
احتمال دیگر این است که این تغییر تحت تأثیر سنتهای متمرکز بر اعمال افسانه‌ای پادشاهان امپراتوری اکد بوده‌است، زیرا نارام سین به دلیل جستجوی سدر در کوههای آمانوس در غرب مشهور بود. به گفته اندرو آر. جورج، ذکر ابلا به ویژه از فرض اخیر پشتیبانی میک‌ند، زیرا این توپونیم در متن‌های ادبی درباره نارام سین و سلفش سارگون نیز دیده می‌شود. نام هومبابا برای اولین بار زمانی ذکر می‌شود که گیلگمش پیشنهاد سفر به جنگل او را برای بهتر کردن حال‌وهوای انکیدو می‌کند. برخلاف روایت‌های قدیمی‌تر، او ظاهراً برای ساکنان اوروک به خوبی
قدیمی‌تر، او ظاهراً برای ساکنان اوروک به خوبی شناخته شده‌است، نه اینکه یک برخورد غیرمنتظره در جنگل بدون اطلاع قبلی باشد. بزرگان اوروک او را شخصیتی ترسناک با چهرها‌ی غریب توصیف می‌کنند، در حالی که انکیدو می‌گوید که در ظاهرِ او «همه چیز تغییر کرده‌است». با این حال، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که او لزوماً بزرگتر از یک انسان بوده باشد، و قدرت او مانند متن‌های پیشین از هاله‌های او ناشی می‌شود که در اینجا با واژگان اکدی melammū مشخص شده‌است. برخلاف روایت‌های سومری، آن‌ها او را آسیب‌ناپذیر نمی‌کنند، اما نسخه اکدی در
او را آسیب‌ناپذیر نمی‌کنند، اما نسخه اکدی در عوض قدرت جدیدی به او می‌دهد: صدای او دارای ویژگی‌های ماوراء طبیعی است، در رونوشتی از حماسه که در حال حاضر در مجموعه بابلی ییل وجود دارد، چنین توصیف می‌شود: «صدای او طوفان است، دهانش آتش است، نفسش مرگ است» و قطعه‌ای از تل ایشچالی تشکیل سیریون و لبنان را به غرش او نسبت می‌دهد. یکی دیگر از موردهای افزودهشده اشاره به احتمال شکست او با کمک نیروهای الهی شمش و لوگالباندا است. وی همچنین به صراحت به عنوان نگهبان جنگل معرفی شده‌است و حضور در نزد وی مستلزم اقدامات احتیاطی
شده‌است و حضور در نزد وی مستلزم اقدامات احتیاطی خاصی است. انکیدو نیز قبلاً با او روبرو شده‌است و به گیلگمش می‌گوید زمانی که هنوز در حیات وحش پرسه می‌زد با او آشنا شده بود. انکیدو تاکید می‌کند که او یک دشمن خطرناک است، و همچنین بیان می‌کند که جنگل سدر که در آن زندگی می‌کند توسط خدای وِر نیز محافظت می‌شود: اندرو آر. جرج می‌گوید که وِر اسماً فرمانروای جنگل بوده‌است و هومبابا را به عنوان دومین فرمانده خود منصوب کرده است و انلیل تنها مسئول تأیید این تصمیم است. دنیل فلمینگ و سارا جی میلشتاین در عوض استدلال
دنیل فلمینگ و سارا جی میلشتاین در عوض استدلال می‌کنند که ور باید به‌عنوان شخصیتی که مستقیماً با هومبابا در این زمینه شناسایی می‌شود، تفسیر شود. بزرگان اوروک نیز به گیلگمش در مورد هومبابا هشدار می‌دهند، اما او این درخواست‌ها را رد می‌کند و همراه با انکیدو سفر به جنگل سدر را آغاز می‌کند. رونوشت باقیمانده از این بخش در لوح ییل قبل از رویارویی با هومبابا از بین رفته‌است. با این حال، جزئیات بیشتر توسط قطعه‌های کوتاه‌تر دیگری ارائه شده‌است، که نشان می‌دهد در طول سفر، گیلگمش خواب‌هایی دیده‌است که رویارویی خود با
سفر، گیلگمش خواب‌هایی دیده‌است که رویارویی خود با هومبابا را پیش‌بینی می‌کند. در این رویارویی نگهبان جنگل سدر به چهره‌های مختلف نمادینِ غیر انسان‌نما ظاهر می‌شود که نشان از قدرت او دارد: مانند بهمن، رعد و برق، پرنده آنزو و گاو وحشی. رویاها بین رونوشت‌های شناخته‌شده کمی متفاوت است. آنها ممکن است از یک منبع متنی پیشین که هنوز کشف نشده‌است یا سنت شفاهی سرچشمه بگیرند، یا اختراعی از گردآورندگان حماسه باشند. در حالی که هیچ منبع شناخته‌شده‌ای نبرد بین هومبابا و گیلگمش را توصیف نمی‌کند، قطعه‌ای از تپه حرمل ظاهراً
را توصیف نمی‌کند، قطعه‌ای از تپه حرمل ظاهراً جزئیات تسلیم او را نشان می‌دهد و ممکن است نشان دهد که در این نسخه او از شکست آینده‌اش خبر دارد، این شکست به دلیل رؤیایی است که توسط شمش ارسال شده بود. اشاره‌ای به مرگ او در لوحی از تل ایشچالی، و احتمالاً در لوح اثبات‌نشده‌ای که در حال حاضر در بغداد نگهداری می‌شود، رخ می‌دهد، اگرچه روایت‌ها متفاوت است و آخری ممکن است در عوض، سرنوشت یک شخصیت ناشناسِ متعلق به خانمان او را توصیف کند. اولی نشان می‌دهد که مرگ او با زلزله همراه بوده است. نسخه بابلی معیار. پس از دوره
همراه بوده است. نسخه بابلی معیار. پس از دوره بابلی باستان، نسخه جدیدی از حماسه به نام «بابلی معیار» یا «نسخه دوازده لوحی» پدیدار شد. منابع نئوآشوری این نسخه از حماسه را به کاتبی به نام سین لقا-اونینی نسبت می‌دهند که احتمالاً در دوره کاسی می‌زیسته است. تاریخ‌گذاری دقیق‌تر به دلیل تعداد کمی از قطعه‌های شناخته‌شده مربوط به زمان بین حماسه بابلی باستان و نسخه استاندارد جدید دشوار است، اگرچه می‌توان در نظر گرفت که به دلیل عدم ارجاع به مردوک یا آشور (خدایان اصلی بین‌النهرین در هزاره اول) نمی‌تواند از ۱۱۵۰ پیش از
در هزاره اول) نمی‌تواند از ۱۱۵۰ پیش از دوران مشترک جدیدتر باشد. روایت هومبابا لوح پنجم را دربرمی‌گیرد و این وضعیت در رونوشت‌هایی که از نینوا (نئوآشوری) و اوروک (بابلی متاخر) به دست آمده، برقرار است. علاوه بر این، در سال ۲۰۱۱ موزه سلیمانیه نمونه دیگری را به دست آورد که مربوط به دوره نئوبابلی است و توسط فاروق الراوی به عنوان قطعه‌ای از "حماسه گیلگمش" شناسایی شد، که متعاقباً ترجمه‌ای را با همکاری اندرو آر. جورج و با کمک کمال رشید رحیم (مدیر آثار باستانی سلیمانیه)، هاشم حما عبدالله، مدیر موزه سلیمانیه و دیگر
هاشم حما عبدالله، مدیر موزه سلیمانیه و دیگر کارکنان مؤسسه اخیر تهیه کرد. در نسخه معیار بابلی، نام هومبابا برای اولین بار زمانی ذکر می‌شود که گیلگمش پیشنهاد سفر به جنگل سدر را به انکیدو می‌دهد (مشابه روایت‌های قدیمی‌تر). انکیدو در ابتدا تمایلی ندارد و هومبابا را فردی ترسناک توصیف می‌کند که توسط انلیل به سمت خود گماشته شده‌است: با این حال، در نهایت این دو قهرمان تصمیم می‌گیرند که به این سفر اقدام کنند. گیلگمش هنگام خروج، زمانی که برنامه‌های خود را به ساکنان اوروک اعلام می‌کند، از هومبابا یاد می‌کند: گیلگمش و
اعلام می‌کند، از هومبابا یاد می‌کند: گیلگمش و انکیدو پس از یک سفر طولانی به جنگل سدر می‌رسند. پس از ورود به آن، صدای غرش هومبابا را می‌شنوند که با صدای ادد، خدای آب‌وهوای بین‌النهرین مقایسه می‌شود. شرح مفصلی از محل سکونت او در نسخه سلیمانیه حفظ شده‌است و یکی از تنها قطعه‌های شناخته‌شده در ادبیات بین‌النهرین است که بر منظره متمرکز شده‌است. این توصیف، زیبایی درختان درهم‌تنیده را برجسته و بیان می‌کند که کل منطقه با صمغ سدر معطر شده‌است. الراوی و جرج خاطرنشان می‌کنند که با توجه به متن زیر، خود هومبابا نه به
می‌کنند که با توجه به متن زیر، خود هومبابا نه به عنوان یک «غول بربر»، بلکه به عنوان یک فرمانروای خارجی که از موسیقی در دربار خود لذت می‌برد، تصویر شده‌است. این صحنه، بسیار شبیه آنچه که یک پادشاه بابلی از آن لذت می‌برد، به تصویر کشیده شده‌است، هرچند نوازندگانی که او را سرگرم می‌کنند، حیوانات هستند و نه انسان، و منعکس‌کننده بن‌مایه‌ای است که در هنر بین‌النهرین به خوبی گواهی شده‌است: در یک بخش که شکسته است، هومبابا از ورود مزاحمان به جنگل خود مطلع می‌شود، ظاهراً حدس می‌زند یکی از آنها باید انکیدو باشد که در
حدس می‌زند یکی از آنها باید انکیدو باشد که در گذشته با او ملاقات کرده‌است و احتمالاً از دیدار مجدد او ابراز خوشحالی می‌کند. پس از یک افتادگی، داستان پس از شروع رویارویی بین قهرمانان داستان و هومبابا از سر گرفته م‌یشود. هومبابا از گیلگمش به خاطر آمدن به جنگلش انتقاد و اعلام می‌کند که او از «مشورت یک فرد احمق» پیروی کرده‌است. او همچنین به انکیدو توهین می‌کند و او را «تخم ماهی‌ای که پدر نمی‌شناسد، جوجه سر از تخم‌درآوردهٔ لاک‌پشت و لاک‌پشت آبزی» می‌خواند و تأکید می‌کند که او «شیر مادری را نمکیده است». اینها
می‌کند که او «شیر مادری را نمکیده است». اینها اشاره به شرایط غیرعادی تولد و زندگی اولیه انکیدو است؛ توهین دوم، هدف توهین اول را روشن می‌کند، زیرا حیوانات ذکر شده پستاندار نیستند و در دوران شیرخوارگی شیر مصرف نمی‌کنند. او یک بار دیگر خاطرنشان می‌کند که قبلاً انکیدو را ملاقات کرده‌است، به اشاره می‌گوید که آوردن گیلگمش به جنگلش، خیانت است و قول می‌دهد که گیلگمش را بکشد و به پرندگان مردار غذا دهد. ناتان واسرمن اشاره می‌کند از آنجایی که رویارویی بین قهرمانان و هومبابا پس از نزدیک شدن انکیدو به گیلگمش و پذیرفته
پس از نزدیک شدن انکیدو به گیلگمش و پذیرفته شدن به فرزندی توسط نینسون اتفاق می‌افتد، توهینها علاوه بر هدف قرار دادن نقطه آسیب‌پذیر او، وضعیت تازه به دست آمده او را (به عنوان عضوی از خانواده گیلگمش) نیز ندیده می‌گیرد. پس از سخنرانی هومبابا، گیلگمش لاف دلیری خود را کنار می‌گذارد و شک می‌کند که آیا می‌تواند موفق شود، اما انکیدو او را تشویق می‌کند که تسلیم نشود و نبرد آغاز می‌شود، درنده‌خویی هر سه نفر منجر به شکاف کوه می‌شود. نبرد ادامه می‌یابد تا اینکه شمش سیزده باد می‌فرستد تا ترازو را به نفع گیلگمش کج کند.
باد می‌فرستد تا ترازو را به نفع گیلگمش کج کند. او قبلاً آنها را به درخواست مادر گیلگمش، نینسون آماده کرده بود. هومبابا بی‌حرکت و نابینا می‌شود و شروع به التماس برای جانش می‌کند. او گیلگمش را می‌ستاید و تبارش را از نینسون یادآوری و پیشنهاد می‌کند که اگر زنده بماند، از طرف گیلگمش از جنگل محافظت خواهد کرد. با این حال، انکیدو از او می‌خواهد که به درخواست‌هایش توجهی نکند. واسرمن استدلال می‌کند که اگرچه او به توهین‌های هومبابا در بخش قبلی متن پاسخی نداد، می‌توان فرض کرد که انتخاب او در این قسمت احتمالاً به خاطر
فرض کرد که انتخاب او در این قسمت احتمالاً به خاطر توهین‌ها بوده‌است. هومبابا سعی می‌کند از او بخواهد نظرش را تغییر دهد، اما بار دیگر نادیده گرفته می‌شود. انکیدو در عوض از گیلگمش می‌خواهد که سریعاً او را بکشد تا از خشم خدایان که ممکن است در مورد اعمال آنها بشنوند دوری کند و به ویژه انلیل و شمش را نام می‌برد. واکنش هومبابا به طور کامل حفظ نشده‌است، اما ظاهرا انکیدو را عصبانی می‌کند، که یک بار دیگر به گیلگمش می‌گوید او را بکشد. هومبابا در پاسخ اسیرکنندگان خود را نفرین می‌کند: این امر باعث می‌شود انکیدو بار
را نفرین می‌کند: این امر باعث می‌شود انکیدو بار دیگر از گیلگمش بخواهد او را بکشد و موفق می‌شود. گیلگمش خنجر را بیرون می‌کشد و به گردن هومبابا می‌زند. سپس انکیدو شکمش را می‌درد و دندان‌هایش را بیرون می‌کشد. پیشنهاد شده‌است که این قطعه، از تصویرسازی مربوط به شکار فیل الهام گرفته شده‌است که به شکل تاریخی در سوریه توسط حاکمان بین‌النهرین و مصر انجام میشده‌است، و دندانها ممکن است به طور خاص عاج‌های فیل‌مانند باشند. الراوی و جرج خاطرنشان می‌کنند در حالی که پیش از کشف رونوشت سلیمانیه معلوم شده بود که قهرمانان
از کشف رونوشت سلیمانیه معلوم شده بود که قهرمانان می‌دانند که کشتن هومبابا بی‌حرمتی به خدایان است (که احتمالاً نشاندهنده غیراخلاقی بودن آن از نظر گردآورندگان است)، قطعه‌ای که این موضوع را برجسته می‌کند در رونوشت سلیمانیه بهتر حفظ شده‌است، و نشان می‌دهد که پس از مرگ هومبابا، انکیدو ناگهان زاری می‌کند که اقدامات آنها «جنگل را به یک زمین بایر تبدیل کرده‌است» و با ترس تصور می‌کند انلیل از آنها بازخواست می‌کند. همین لوح نشان می‌دهد که پس از آن قهرمانان تصمیم می‌گیرند از شر تنها شاهدان نبرد، یعنی هفت پسر هومبابا
از شر تنها شاهدان نبرد، یعنی هفت پسر هومبابا خلاص شوند، که ظاهراً تجسمی ذکرنشده از هاله‌های او هستند و بخشی درخت‌مانند و بخشی شبیه به شیاطین هستند. الراوی و جرج به شباهت بین این قطعه و هفت پسر انمشارا (خدایی آغازینی که به طور مشابه در کنار فرزندانش کشته شد) اشاره می‌کنند. کشتن پسران انمشارا احتمالاً برای تضمین آفرینش شرایط مطلوب برای بشر بوده‌است. این صحنه ظاهراً منعکس‌کننده تلقی هومبابا به عنوان یک نیروی شیطانی است که باید از بین برود و در بخش دیگری از حماسه وجود دارد؛ و بازتاب سخنرانیِ دقیقا پیش از آن
وجود دارد؛ و بازتاب سخنرانیِ دقیقا پیش از آن نیست که مترجمان آن را با اعمال قاتلی مقایسه می‌کنند که شتابزده به دنبال توجیه عمل خود (با سرزنش قربانی) است. به نظر مترجمان، این مساله «به شهرت شعر به بینش به شرایط انسانی» می‌افزاید و شاعر پشت آن را به عنوان «ناظر زیرک ذهن انسان» نشان می‌دهد. متعاقباً انکیدو به گیلگمش پیشنهاد می‌کند که دری بزرگ از سدرها بسازند و آن را به انلیل پیشکش کنند تا از خشم او جلوگیری کنند. آنها تصمیم می‌گیرند آن را به نیپور منتقل کنند و در معبدش اکور به این خدا عرضه کنند. سر هومبابا را
در معبدش اکور به این خدا عرضه کنند. سر هومبابا را هم با خود می‌برند. فرانس ویگرمن پیشنهاد می‌کند که در جایی از اکور به عنوان یک غنیمت چسبانده شده‌است. دانیل شومر در تحقیقی جدیدتر اشاره می‌کند که غیرممکن نیست این تفسیر درست باشد، اما بیان می‌کند که ردیابی قطعه‌ای که باید به این رویداد اشاره کند، چنین بازیابی‌ای از متن حماسه را تأیید نمی‌کند و تشخیص سرنوشت سر هومبابا غیرممکن است. هومبابا دیگر نقشی در روایت ندارد. با این وجود، دوباره به هومبابا اشاره می‌شود: زمانی که انکیدو رویایی را بیان میکند که دیده، در
زمانی که انکیدو رویایی را بیان میکند که دیده، در رویا خدایان اعمال او را قضاوت می‌کنند و علیرغم تقاضای شمش، اعلام می‌کنند که انکیدو باید بمیرد (به دلیل نقشی که در مرگ نگهبان جنگل سدر و نرگاو آسمان بازی کرد و ظاهراً این رویداد به سرعت اتفاق می‌افتد. بدین ترتیب نفرین هومبابا به حقیقت می‌پیوندد. گیلگمش هنگام معرفی خود به ایل‌زن سیدوری نیز از مرگ هومبابا یاد می‌کند. اقتباس‌های هیتی و هوری. هوری‌ها و هیتی‌ها افسانه‌های مربوط به گیلگمش را اتخاذ کردند. وجود هر دو اقتباس هوری و هیتی و رواج متن‌های اکدی تایید
دو اقتباس هوری و هیتی و رواج متن‌های اکدی تایید شده‌است. با این حال، به گفته گری بکمن، حداقل در هاتوسا از آنها فقط به عنوان تمرین کتابت و احتمالاً به عنوان سرگرمی دربار استفاده می‌شد. در کتیبه‌های هیتی، همه آنها تحت مدخل CTH 341 طبقه‌بندی شده‌اند. اقتباس هیتی از "حماسه گیلگمش"، که درجه‌ای از نفوذ هوری را نشان می‌دهد و از تعدادی نام هوری‌شده استفاده می‌کند، به عنوان "آهنگ گیلگمش" شناخته می‌شود، گرچه با وجود این عنوان به نثر نوشته شده‌است. به این موضوع اشاره شده‌است که نویسنده آن به ظاهر علاقه خاصی به روایت
شده‌است که نویسنده آن به ظاهر علاقه خاصی به روایت هومبابا نشان داده‌است. نگهبان جنگل سدر اولین بار زمانی مورد اشاره قرار می‌گیرد که گیلگمش هنگام ملاقات با انکیدو و گروهی از سربازان می‌گوید که مایل است او را ببیند، ظاهراً این سربازان به عنوان جایگزینی برای مجمع بزرگان در اصل بین‌النهرینی عمل می‌کند. قهرمانان به شکلی مشابه، سفر را آغاز می‌کنند، از رودخانه مالا (فرات) عبور می‌کنند و پس از شانزده روز به سکونتگاه هومبابا می‌رسند. به دلایل نامعلوم، بخشی از روایت که بر رویاهای گیلگمش در مورد هومبابا متمرکز بود،
که بر رویاهای گیلگمش در مورد هومبابا متمرکز بود، حذف شده‌است، علیرغم اینکه در نسخه اکدی حماسه که برای هیتی‌ها شناخته شده، حفظ شده بود. هومبابا بلافاصله پس از ورود گیلگمش و انکیدو متوجه آنها می‌شود و تعجب می‌کند که چرا آنها وارد جنگل شده‌اند. این احتمال وجود دارد که قطعه بعدی حاوی اشاره‌ای به نوازندگان او باشد که بیشتر از رونوشت بابلی معیار موزه سلیمانیه شناخته شده‌است، که ممکن است نشان دهد وقایع لوح V نسخه اخیر نشان‌دهنده سنت قدیمی‌تر است. هومبابا برای بار دوم زمانی متوجه قهرمانان می‌شود که آنها شروع به
دوم زمانی متوجه قهرمانان می‌شود که آنها شروع به بریدن سدرها می‌کنند و با عصبانیت با آنها روبرو می‌شود و اقدام آنها را زیر سوال می‌برد. سپس خدای خورشید آسمان که برخلاف همتای بین‌النهرینی خود مستقیماً با آنها تعامل دارد، به آنها اصرار می‌‌‌‌کند که او را بکشند. سپس هومبابا رسماً گیلگمش و انکیدو را به چالش می‌طلبد: این قطعه هیچ همتای مستقیمی در نسخه‌های دیگر ندارد، اما گری بکمن خاطرنشان می‌کند که صحنه‌های مشابه در اسطوره‌های پیدا شده در آرشیوهای هیتی‌ها که مربوط به دوره امپراتوری هستند، زیاد دیده می‌شود. او آن
به دوره امپراتوری هستند، زیاد دیده می‌شود. او آن را با غول سنگی اولیکومی مقایسه می‌کند که دشمن خود، خدای آب‌وهوای هوری، تشوب را در یکی از این اساطیر که به چرخه "کوماربی تعلق دارد،" طعنه می‌زند. شرح یک مبارزه در ادامه می‌آید. این بخش شامل عناصری است که در اصل اکدی وجود ندارد، مثلا اینکه گیلگمش و انکیدو هومبابا را با مو می‌کشند، و همچنین دخالت آشکار حیواناتی که مری آر. باچوارووا از آن‌ها صرفاً به‌عنوان «اسب‌ها»ی نامشخص یاد می‌کند، اما بکمن در تحقیقی جدیدتر به‌عنوان «اسب‌های چاپار» از آنها یاد می‌کند. گیلگمش
«اسب‌های چاپار» از آنها یاد می‌کند. گیلگمش به طور موقت توسط یک ابر غبار ناتوان می‌شود و از خدای خورشید اسمان کمک می‌خواهد، در نتیجه نه (به جای سیزده در نسخه اکدی) باد دریافت می‌کند، که منجر به بیحرکت شدن هومبابا می‌شود، که پیشنهاد می‌دهد برده او شود: با این حال، انکیدو به او توصیه می‌کند که رحم نکند. مرگ هومبابا مستقیماً در قطعات بازمانده توصیف نشده‌است، اما توافق بر این است که مانند سایر نسخه‌های روایت، او کشته می‌شود، زیرا بعداً به این رویداد اشاره می‌شود. هنگامی که خدایان در مورد اعمال گیلگمش و انکیدو
هنگامی که خدایان در مورد اعمال گیلگمش و انکیدو بحث می‌کنند و تصمیم می‌گیرند که دومی باید کشته شود، خدای خورشید آسمان به نفع بخشش او دلیل می‌آورد که در هنگام رویارویی با هومبابا انکیدو از طرف او اقدام می‌کرد، در حالی که آنو این عمل را غیرقابل بخشش می‌داند. به دلیل وضعیت حفظ الواح و درک هنوز ناقص زبان هوری، ترجمه نسخه‌های هوری از اسطوره‌های گیلگمش غیرممکن است، هرچند اتفاق نظر وجود دارد که کولوفون یکی از قطعات از آن به عنوان «لوح چهارمِ هوواوا؛ تمام نشده» یاد می‌کند. مری آر. باچوارووا پیشنهاد می‌کند که این
می‌کند. مری آر. باچوارووا پیشنهاد می‌کند که این تصنیف ممکن است تلقی هومبابا را به عنوان یک «قهرمان محلی» منعکس کند. او استدلال می‌کند به دلیل اینکه هومبابا به عنوان ساکن شمال سوریه به تصویر کشیده می‌شود، ممکن است شخصیت جذابی برای مخاطبان غربی باشد که به نوبه خود منجر به بازگویی‌هایی با تاکید بر نقش او می‌شود. یورام کوهن ارزیابی این پیشنهاد را دشوار می‌داند، اگرچه او به طور آزمایشی وجود روایت‌های غربی هومبابا-محور که تا کنون ناشناخته هستند را به عنوان یک احتمال می‌پذیرد. وجود فرضیِ روایت مستقل هوری از
احتمال می‌پذیرد. وجود فرضیِ روایت مستقل هوری از هومبابا همچنین می‌تواند از این پیشنهاد حمایت کند که حماسه اکدی گمشده‌ای که بر رویارویی بین او و گیلگمش متمرکز شده بود، وجود داشته‌است. این مساله را در اصل دانیل ای. فلمینگ و سارا جی میلشتاین مطرح کردند. قطعات باقیمانده احتمالاً اقتباس مستقیم از هیچ اثر بین‌النهرینی نبوده‌اند، و به گفته بکمن در عوض می‌توان آن را با به‌کارگیری بن‌مایه‌های بین‌النهرینی در اسطوره‌های در اصل هوریِ متمرکز بر کوماربی مقایسه کرد. یکی از قطعات شامل زنی است که برای جان یک شخصیت دیگر،
از قطعات شامل زنی است که برای جان یک شخصیت دیگر، احتمالاً هومبابا، تقاضا می‌کند. در حالی که او با کلمه شیدوری به معنای «زن جوان» در زبان هوری، نامیده می‌شود، گمان می‌رود که او با میخانه‌دار سیدوری مطابقت ندارد، که در عوض نام ناهمیزوله را در اقتباس هوری و برخی از قطعات هیتی تحت تأثیر آن، بر خود دارد. با این حال ممکن است گیلگمش در قسمتی دیگر، رویارویی با هومبابا را برای شخصیت دوم بازگو کند. در حالی که پایان آن حفظ نشده‌است، باچوارووا حدس می‌زند که هومبابا احتمالا از ملاقاتش با گیلگمش یا انکیدو جان سالم به در
از ملاقاتش با گیلگمش یا انکیدو جان سالم به در برده، و یا اینکه مرگ او به عنوان یک رویداد غم‌انگیز معرفی می‌شود. ارتباط پسین. "کتاب کوان". این اعتقاد وجود دارد که یکی از غول‌های نام‌بخش در "کتاب کوان" که با نام‌های مختلف حُبابیش، حُبابیس یا حُبایش نامیده می‌شود، از هومبابای بین‌النهرین گرفته شده‌است. این ارتباط اولین بار توسط یوسف میلیک مورد توجه قرار گرفت. او هم در نسخه آرامی از قمران، که بازتاب‌دهنده سنت قدیمی‌تر یهودی است، و هم در اقتباس پسین مانوی که به فارسی میانه نوشته و در تورفان پیدا شده، گواهی
به فارسی میانه نوشته و در تورفان پیدا شده، گواهی شده‌است. در حالی که همان منابع نام گیلگمش را نیز حفظ کرده که از او به عنوان یک غول شیطانی تعبیر شده است، اما هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که گردآورندگان آنها با "حماسه گیلگمش" آشنایی داشته باشند. ممکن است آگاهی از این اسامی، به سبب سایر متون خط میخی رایج در هزاره اول پیش از دوران مشترک (مثلاً خلاصه فال) یا از سنت‌های شفاهیِ مشتق‌شده، بوده باشد. یورام کوهن می‌گوید که آنها ممکن است از یک سنت ناشناخته غربی در مورد هومبابا وام گرفته شده باشند. متیو گاف پیشنهاد کرد که
وام گرفته شده باشند. متیو گاف پیشنهاد کرد که نویسنده ممکن است اطلاعات غیرمستقیم از "حماسه گیلگمش" داشته باشد که بر اطلاعاتی استوار بود که در اصل توسط اعضای یک دیاسپورای شرقیِ در حال بازگشت به غرب آورده شده باشد. بخش‌های باقی‌مانده نشان نمی‌دهند که هر یک از نام‌ها در زمینه‌ای شبیه به روایت‌های قبلی هومبابا وجود داشته باشند، و به گفته اندرو آر. جورج، می‌توان گفت که هر دو فقط «شخصیت‌های فرعی داستانی هستند که حول غول‌های دیگر می‌چرخد و به هیچ بخشی از حماسه گیلگمش مرتبط نیستند». در مجلسی که غول‌ها برپا کردند،
مرتبط نیستند». در مجلسی که غول‌ها برپا کردند، یکی از آن‌ها به نام اوحیه به دیگران خبر می‌دهد که «"گلگمش" (گیلگمش) به او چه گفته و حبابیس چه فریاد زده است». موضوع این پیام ناشناخته‌است، اما ظاهراً باعث شادی جمعیت دور هم می‌شود. شکل نام هومبابا که در "کتاب کوان" حفظ شده، ظاهراً برای تعدادی از نویسندگان متأخر عرب نیز شناخته شده بود. در یک جدل اسلامی به یک «روح تاریکی» مانوی به نام همامه اشاره شده و اشکال فرضی تغییریافته اسم در طلسمهای سده پانزدهم وجود دارد که نشان‌دهنده درجه‌ای از تأثیرپذیری از آیین مانوی
که نشان‌دهنده درجه‌ای از تأثیرپذیری از آیین مانوی است، این مطلب در نوشته السیوطی آمده‌است.
ارا یکی از خدایان میان رودان است. در اسطوره‌ها او را خدای طاعون می‌دانند.
اِنْکی () خدای سومری آب، دانش (gestú)، حیله‌گری، صنعت‌گری (gašam) و آفرینش (nudimmud)، و یکی از آنوناکیان است. پس از آن، در دین اکدی (آشوری-بابِلی) به ائا مشهور گشت (سایر شیوه‌ها: اِآ یا ئه آ؛ یا آاِ). در حدود هزارهٔ دوم پیشا دوران مشترک، در برخی از متن‌ها با اندیشه‌نگاشت عددی «۴۰» (که گاهی به آن «عدد مقدس» او گفته‌اند) به او اشاره شده‌است. سیارهٔ عطارد که به نبو (بابلی) پسر مردوک منسوب گشت، در سومر به انکی نسبت داده می‌شد. او در اصل خدای حامی شهر اریدو بود، اما به مرور زمان در سایر فرهنگ‌های بین‌النهرین
اما به مرور زمان در سایر فرهنگ‌های بین‌النهرین باستان و در میان کنعانیان و هیتی‌ها و هوری‌ها نیز نفوذ کرد. ئه آ به معنای کسی است که خانه اش بر روی آب بنا شده. در حماسهٔ گیلگمش، ئه آ به گیلگمش دانایی بسیار می‌بخشد. اساطیر. آفرینش. آداپا. آداپا یکی از «هفت فرزانه» است که ائا برای متمدن کردن بشریت فرستاده است. در سرآغاز و سطرهای پایانی حماسه گیلگمش به این «هفت فرزانه» اشاره شده است. او از دریا سر برآورده (ماهی-مرد) و به شهر اریدو فرستاده شده است. با این رویداد حکومت، جامعه و کار به انسان‌ها تحمیل شد. داستان
حکومت، جامعه و کار به انسان‌ها تحمیل شد. داستان آداپا بیانگر حسن‌نیت و بدخواهی خدایان نسبت به انسان است. آداپا کاملترین انسان فانی بود، محبوب ائا و نگاهدار آیین او با پشتکاری چشمگیر بود. هنگامی که در یک روز آرام، بادی سرگردان قایق او را واژگون کرد، باد را نفرین کرد و آن را از کار انداخت. زمانی که غیبت باد در آسمان احساس شد، آداپا به نزد آنو فراخوانده شد تا گزارش دهد. ائا آداپا را از پذیرفتن غذا یا آب در آسمان بازداشته است، گرچه او اجازه دارد از سایر مهمان‌‌نوازی‌ها استفاده برد. هنگامی که آداپا غذا و آب را
استفاده برد. هنگامی که آداپا غذا و آب را نمی‌پذیرد، غذا و آبی که او را تبدیل به یک خدا و از خدمت ائا رها می‌کرده است، آنو متوجه زیرکی ائا و نادانی فرزانه‌اش می‌گردد و فانی مغبون را به خانه برمی‌گرداند. انوما الیش (آفرینش گیتی و انسان). پیشینه و تفسیر. «حماسه آفرینش» در ستایش خدای بابلی مردوک است، برترین خدا که سایر خدایان را از حمله تیامات در امان نگاه داشته است. شعر درباره دوباره سازمان دادن به کائنات است، بابل در مرکز آن قرار دارد و در این میان انسان نیز خلق می‌شود تا خدایان را تامین کنند. این شعر نباید
خلق می‌شود تا خدایان را تامین کنند. این شعر نباید «تنها» داستان آفرینش در بین‌النهرین محسوب شود بلکه باید در نظر داشت توسط شاعری سروده شده که بابل را مرکز کائنات و مردوک را در راس خدایان می‌دانست. در همان زمان، در برخی از نسخه‌های آشوری، آشور جایگزین مردوک می‌شود. شعر را می‌توان سند ناسیونالیسم بابلی دانست که احتمالا محصول زمان نبوکدنصر یکم است، گرچه مدرک محکمی برای زمان سروده شدن آن وجود ندارد. با قضاوت کردن از روی زبان و محتوای آن، زمان حماسه اواخر هزاره دوم پیشا دوران مشترک تخمین زده می‌شود. برخی از
دوم پیشا دوران مشترک تخمین زده می‌شود. برخی از پژوهشگران امروزی، آن را توجیه‌کننده لزوم قدرت مطلقه در تمدن بابل دانسته‌اند. بنا بر دیدگاه این گروه، این حماسه نمایانگر تحول قدرت سیاسی از جمعی که در سیاست‌گذاری برابر هستند به سلطنت مطلقه‌ای است که سیاست‌ها را اعلام می‌کند. بنا بر دیدگاه این گروه، متن استعاره‌ای از تکامل نظامات سیاسی بین‌النهرین از مجمعی شکل‌گرفته از بزرگان به پادشاهی مطلق است که جواز الهی را در مقیاسی منطقه‌ای یا بین‌المللی دارا است. کاتالیزور این تغییر، تهدید قدرت خارجی نمایش داده می‌شود که
این تغییر، تهدید قدرت خارجی نمایش داده می‌شود که نیازمند رهبری مصمم در جنگ است. رهبر، برای پذیرفتن رهبری، خواستار فرمانبری مطلق است، حتی وقتی که تهدید جنگ از میان رفته است. خدایان با رضایت قدرت خود را تسلیم می‌کنند تا امنیت و ابقا همیشگی را به دست آورند. برای ابقای خدایان، بشریت آفریده می‌شود. روح شورشگر انسان که در «داستان طوفان» (آترام-هاسیس) دیده می‌شود، در اینجا جایگاهی ندارد. برترین نیکی برای انسان این است که جایگاه خود را نظم الهی کائنات بیابد و دریابد. شعر پیچیدگی‌های بسیاری دارد و مشکلات مفهومی و
در آشور و بابل پیدا شده است و در لوح VII نامهای گوناگون مردوک ذکر شده است. در منابع متاخر، در جشن سال نوی بابلی متنی مناسکی می‌گردد. در سایر متن‌های مربوط به مردوک به آن ارجاع یا از آن نقل قول می‌شده است. شعر با مفاهیم نام‌گذاری آغاز می‌‌‌گردد و پایان می‌یابد. شاعر به روشنی نام‌گذاری را هم کنشی برای خلق کردن و هم توصیفی برای چیزی که خلق شده است، در نظر می‌گیرد. از نظر شاعر، نام، اگر به درستی درک شود، اهمیت آنچه را خلق شده است روشن می‌کند. تحلیل مفهومی و آواشناسانه نام‌ها به درک آنچه اسم‌گذاری شده است،