payamvha/North_RAG huggingface dataset:
بایَنگان یا بایِنْگان یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر در بخش باینگان شهرستان پاوه قرار دارد. بایِنْگان، یا بایَنگان، بخش و شهری در استان کرمانشاه و از توابع شهرستان پاوه است. بانیکان نیز ظاهراً صورت تصحیف شده این کلمه است که گاه در منابع رسمی دیده می‌شود. بایَنگان یکی از شهرهای سردسیر شهرستان پاوه و اورامانات است. شهر مرزی باینگان در ۱۲۰ کیلومتری شمال‌غربی کرمانشاه واقع است. جغرافیا. این شهر مرکز بخش باینگان است و در ۲۴ کیلومتری جنوب غربی پاوه، در منطقه‌ای کوهستانی، با ارتفاع ۱۱۵۵متر
پاوه، در منطقه‌ای کوهستانی، با ارتفاع ۱۱۵۵متر از سطح دریا، و در ۳۵ عرض شمالی و ۴۶ و ۱۵ طول شرقی قرار گرفته‌است. شهر در منطقه پای‌کوهی قرار گرفته، و کوه‌های شاهو، راگا و ماکوان مشرف بر آن است. دره زیبای سهور در شمال شهر واقع، و شعبه‌ای از رود مرّه خیل در آن جاری است. رود چم‌مره‌خیل از جنوب باینگان می‌گذرد و به رود مرزی سیروان می‌ریزد. چشمه‌های دائمی چاوگ و گرماب در نزدیکی شهر واقع است و مردم از آب آنها، از طریق لوله‌کشی، استفاده می‌کنند. آب و هوای باینگان نسبتاً معتدل و نیمه مرطوب است و درجه سرمای آن
نسبتاً معتدل و نیمه مرطوب است و درجه سرمای آن تا(۱۶-درجه سانتیگراد) نیز گزارش شده، و میزان بارش سالانه تا ۱۵۹۰ میلی‌متر به ثبت رسیده‌است. باینگان در اوایل دهه سال ۱۳۳۰ بالغ بر ۵۳۸ نفر بود که در سال ۱۳۷۰ به ۱۴۷۷ نفر که شامل ۲۹۸ خانوار بوده و در سال ۱۳۷۵ به ۱۸۶۶ نفر که شامل ۳۹۸ خانوار بوده که ترکیب جنسیتی آن به ۹۵۶ مرد و ۹۱۰ زن افزایش یافت. نسبت‌های باسوادی و اشتغال سال ۱۳۷۵ در این شهر به ترتیب حدود ۹۱/۷۸٪ و ۴۶/۲۴٪ ثبت شده‌است. این شهر در ۱۳۶۷ش ۲۰۴ خانوار بهره‌بردار باغداری داشته‌است. اقتصاد. درآمد مردم این
باغداری داشته‌است. اقتصاد. درآمد مردم این بخش برپایه دامداری، باغداری و کارگری ساده‌ است. آب باغداری بخش باینگان از رودخانه، چاه‌های عمیق و چشمه تأمین می‌شود. انواع محصولات باغداری، پرورش طیور به طریق سنتی، فراورده‌های دامی و لبنی - که جنبه صادرات نیز دارد - و صنایع دستی، از اهم تولیدات این منطقه به‌شمار می‌رود. در سال ۱۳۶۶ این بخش دارای ۱۰۶۲خانوار که شامل ۴۹۲۵نفر عشایر کوچنده ییلاقی و ۱۱۲۳ خانوار که شامل ۸۶۴۵ نفر عشایر کوچنده قشلاقی - از ایل کرد نژاد جاف - بوده‌است. مردم. آیین و زبان. اهالی باینگان از اهل
بوده‌است. مردم. آیین و زبان. اهالی باینگان از اهل سنت (شافعی) هستند و زبان‌شان کردی است که به لهجه سورانی تکلم می‌کنند. در خلال جنگ عراق و ایران، باینگان از جمله مناطقی بود که آسیب فراوان دید و ۵۰٪ از ساختمان‌های این بخش ویران شد و بیشتر روستاهای آن از سکنه تهی گردید. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱٬۵۱۳ نفر (۴۵۷ خانوار) بوده‌است. پیشینه. قدمت تاریخی شهر به پیش از اسلام بازمی‌گردد چنانچه مسجد جامع باینگان توسط عبدالله بن عمر بن خطاب(رض) هم‌زمان با دو مسجد روستای زردویی و تین
خطاب(رض) هم‌زمان با دو مسجد روستای زردویی و تین پی ریزی شده‌است. طوایف «بادینانِ» عراق، هسته اولیه جمعیت باینگان را تشکیل می‌داده، و شهر کنونی، ییلاق آن‌ها محسوب می‌شده‌است. به تدریج طوایفی در این محل ساکن شدند و نام آن را از بادینان به بانیکان و سپس به باینگان تغییر دادند. باینگان از قدیم‌الایام مهد و کانون افرادی مخلص چون ملامحمد مهران دانش‌آموخته دانشگاه الازهر و عضو انجمن علمای اسلامی دولت عثمانی در استانبول ملا فتاح فرشید باینگانی معروف به امام شافعی ثانی و خلیفه حیدر حیدری باینگانی از پیران طریقت
ثانی و خلیفه حیدر حیدری باینگانی از پیران طریقت بوده‌است و حال نیز شهر از فیض وجود نوه خلیفه بزرگ به اسم حاج خلیفه محمد علی حیدری بهره‌مند است. علاوه بر افراد مذکور آرامگاه دو شخص روحانی دیگر به نام‌های شیخ احمد و پدر ایشان بابا میکائیل موجود است که هویت آنان به درستی مشخص نیست. بخش باینگان. آب وهوا. بخش باینگان یکی از بخش‌های سه‌گانه پاوه است که از شمال به نوسود و حومه پاوه، از جنوب به جوانرود و از غرب به کشور عراق محدود می‌شود. قسمت زیادی از خاک این بخش را ارتفاعات فراگرفته که شامل ماکوان، گزن، اوته،
را ارتفاعات فراگرفته که شامل ماکوان، گزن، اوته، بَلْهَس، زردوئی، کله خانی، راگا، گَرمَزناب و شش دول است. بخش باینگان شامل ۲ دهستان به نام‌های شیوسر و ماکوان است که این دو دهستان شامل روستاهای متعددی است که آمار آن‌ها به صورت زیر می‌باشد. دهستان شیوه‌سر: که شامل روستاهای اریت، بانه وره، بله‌ای، ساتیاری، لاران علیا و لاران سفلی، مزیدی میرعبدلی، زرین چیا میوان دهستان ماکوان: که شامل روستاهای تین، زردویی، سفیدآب، انجیرک باغی، دودان، سیمان، گوریگور، لشگرگاه و هرتا می‌باشد گفتنی است، قرآنی که کتابت آن به حدود
هرتا می‌باشد گفتنی است، قرآنی که کتابت آن به حدود ۳۰۰ سال پیش بازمی‌گردد، در روستای میر عبدلی، یکی از آبادی‌های بخش باینگان نگهداری می‌شود. تقسیمات. بخش باینگان در حوضه شمال غربی استان کرمانشاه قرار گرفته‌است و آب و هوای نیمه مرطوب دارد. اهم رودهای آن شامل سیروان، زیمکان (۱۶۰ کیلومتر) که پس از پیوستن رود چم زریسک (آب زرشک) به آن به رودخانه سیروان می‌ریزد، لِیَله (۷۳ کیلومتر)، چَمِ مرّه خیل (۳۰ کیلومتر)، آب سفید برگ، آب خلیفه و آب لَرَن است. رودهای دودان و باینگان نیز در همین ناحیه جریان دارند. طبیعت. نواحی
نیز در همین ناحیه جریان دارند. طبیعت. نواحی مختلف این بخش برای رویش انواع گیاهان دارویی و صنعتی مساعد است. در این منطقه کوهستانی جنگلهای تنک نیز دیده می‌شود. جانوران گوناگون و پرندگان مختلفی نیز حیات وحش این ناحیه را تشکیل می‌دهند.
بیستون یکی از شهرهای استان کرمانشاه است که در پای کوهی معروف به همین نام و در ۳۰ کیلومتری شهر کرمانشاه و در مسیر شهر صحنه به کرمانشاه مشرف به جاده‌ی ابریشم واقع شده‌است. وجه تسمیه. واسیلی بارتولد معتقد بود که نام بیستون از واژه بغستان به معنی جایگاه خدایان می‌آید و احتمالاً نام باستانی آن باگاستانا (بغستان) بوده‌است که در اثر گویش مستمر و مرور ایام این لفظ به «بیستون» تغییر پیدا کرده‌است. ژان باتیست تاورنیه در سفرنامه خود، بیستون را «پل شاه» نامیده و ویژگی آن را «پل سنگی بزرگی» بر روی یک رودخانه در دامنه یک
را «پل سنگی بزرگی» بر روی یک رودخانه در دامنه یک کوه دانسته‌است که «مثل دیوار راست» است و «در بالای آن صورت‌های متعدد و بزرگ از اشخاصی که به لباس کشیش ملبوس و مجمره‌های بخوردان در دست دارند» حکاکی شده‌است. مردم. بیشتر مردم بیستون پیرو دین اسلام و مذهب شیعه هستند. اقلیت یارسانی نیز ساکن این شهر می‌باشند. زبان ساکنان بیستون کوردی جنوبی و گویش چمچمالی است. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۴٬۹۴۲ نفر (۱٬۴۹۵ خانوار) بوده‌است.
تازه‌ آباد یکی از شهرهای استان کرمانشاه و مرکز شهرستان ثلاث باباجانی است. مردم. مردم تازه آباد به زبان کردی سورانی با لهجه جافی تکلم می کنند. دین مردم این شهر اسلام و مذهب سنی می باشد. جمعیت. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱۴٬۷۰۱ نفر (۴٬۰۳۹ خانوار) بوده‌است. این شهر تا سال ۱۳۷۵ یک روستا به حساب می‌آمد چون در سرشماری سال ۱۳۶۵ جمعیت آن ۸۱۸ نفر، در سرشماری سال ۱۳۷۰، ۱۶۶۱ نفر بود اما در سال ۱۳۷۵ جمعیت آن به ۵۰۸۴ نفر فزونی یافت. در آذر ۱۳۷۲، به موجب تصویب‌نامه شماره ۳۴/۳/۱/۱۴۲۲۴ آبادی
۱۳۷۲، به موجب تصویب‌نامه شماره ۳۴/۳/۱/۱۴۲۲۴ آبادی تازه آباد شهر شد (ایران. قوانین و احکام ، ص ۵۴۱). تاریخچه. در طی سال‌های ۱۳۶۴ به بعد مسکن سازی برای آوارگان جنگ ایران و عراق آغاز شد و تازه آباد بنا شد. تازه آباد قبل از آن قلعه سلیمان خان نام داشت، سلیمان خان از حاکمان بنام قلخانی بود که در دشت حر و در جایی در حدود مرکز شهر (یعنی اطراف محل قدیم سپاه) صاحب قلعه ایی بود اما بعد از آمدن باباجانی‌ها به آنجا، نام قلعه سلیمان خان از روی منطقه برداشته شد و نام تازه آباد جایگزین آن شد. ریشه‌شناسی نام تازه آباد. در
آباد جایگزین آن شد. ریشه‌شناسی نام تازه آباد. در شرفنامه و عالم آرای عباسی در کنار اسامی تپه قلعه چکران (جیگیران)، ارکله (ازگله)، خرخره (قلقله) و کرند اسم مکانی به نام «تاف آباد» هم ذکر شده‌است که به نظر می‌رسد اصل آن «تاف ئاوه» یا «تاف آباد» به معنی آبشار یا (به صورت استعاره ای) آباد شده در اثر وجود آب فراوان است که: الف) بنابه تسلط رسم‌الخط عربی الف آن به صورت مقصوره مکتوب گشته مانند رحمن (رحمان)، موسی و.. ب) چیزی که امروزه هم مرسوم هست؛ بنابراین با لحاظ کردن این دو نکته تف آباد می‌شود تاف ئاوا یا تافاوا
این دو نکته تف آباد می‌شود تاف ئاوا یا تافاوا که دقیقاً بروزن تازاوا یا تازه ئاوا (تلفظ بومی و اصلی تازه آباد) هست. بعلاوه در این متن تف آباد یا تاف آباد در کنار درنه، جیگیران و خرخره یا قلقله ذکر شده که اکنون هم موجودند و در ثلاث باباجانی واقع هستند و اتفاقاً درنه و قلقله هم تنها چند کیلومتر از تازه آباد فاصله دارند، بعلاوه کرند (به ویژه منطقه ڕێژاو (ریجاب) که آن هم نه تنها نزدیک ثلاث باباجانی واقع شده بلکه مسکن تعداد زیادی از اهالی این شهرستان هم می‌باشد. در این باره هم مستندات بسیاری وجود دارد. برای
در این باره هم مستندات بسیاری وجود دارد. برای نمونه در مرکز تازه آباد تا همین چند سال پیش چشمهٔ بسیار پرآبی به نام سراب قلعه (احتمالاً قلعه سلیمان خان گوران) وجود داشت که داستان‌های شگفت بسیاری در مورد آن نقل می‌شود از جمله اینکه می‌گویند یک گاو که در بالای کوه مشرف به شهر به نام کوه نور (که ژی نووره که) در داخل چاله عظیم بالای آن کوه افتاد که پس از مدتی از سراب قلعه بیرون آمد، قابل ذکر است که این چشمه اکنون پر شده بر روی آن خانه سازی شده‌است! آب آشامیدنی. بخشی از آب آشامیدنی شهر تازه‌آباد از چشمۀ میرهومر
بخشی از آب آشامیدنی شهر تازه‌آباد از چشمۀ میرهومر تأمین می‌شود. در دی‌ماه ۱۴۰۱ به دلیل افزایش میزان منگنز محلول در آن رنگ آب چشمه تغییر کرد که باعث کدورت آب آشامیدنی منازل تازه‌آباد شد و هم اکنون آب گل‌آلود میخورند.
حمیل یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش حمیل شهرستان اسلام‌آباد غرب است. زبان مردم حمیل کردی به گویش کلهری و زنگنه است. جمعیت این شهر ۱٬۳۰۳ نفر و ۳۰۶ خانوار است.
رَوانسَر (به کُردی: ڕوانسەر) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است که با ارتفاع ۱,۳۶۰متر در ۵۶ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه و ۱۹ کیلومتری جنوب شرقی جوانرود، سر راه کرمانشاه به تازه‌آباد، کنار راه اسلام‌آباد به پاوه و در درّۀ جنوبی کوه هول‌آور قرار دارد. این شهر مرکز شهرستان روانسر می‌باشد و نزدیک‌ترین مرکز شهرستان به مرکز استان یعنی شهر کرمانشاه می‌باشد. به علت مناظر، آب و اماکن تفریحی دیدنی که دارد سالیانه توریست‌های زیادی را جذب می‌کند. علت نام گذاری. در مورد نام روانسر نظریات مختلفی مطرح شده‌است
در مورد نام روانسر نظریات مختلفی مطرح شده‌است که بر اساس یکی از آن‌ها به سبب وجود سرآب گنه خانی که سرچشمه رود قره‌سو است، این محل روان-سر یعنی سرچشمه رودخانه‌ها خوانده شده‌ است. موقعیت جغرافیایی. شهر روانسر در ۴۶ درجه و ۲۰ دقیقه تا ۴۶ درجه ۵۳ دقیقه طول شرقی‌ و ۳۴ درجه و ۳۲ دقیقه تا ۳۵ درجه عرض شمالی واقع شده است. این شهر در ارتفاع متوسط ۱۳۸۰ متر از سطح دریا قرار گرفته و در فاصله ۶۰ کیلومتری غرب شهر کرمانشاه قرار دارد. مردم. زبان. مردم روانسر به زبان کردی گویش کردی مرکزی و لهجه اردلانی صحبت می‌کنند. مذهب.
کردی مرکزی و لهجه اردلانی صحبت می‌کنند. مذهب. مذهب مردم روانسر سنی شافعی است. جمعیت. بر پایه سرشماری جمعیت شهری روانسر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد و جمعیت کلی (شهری و روستایی) آن بالغ بر ۱۵۰٬۰۰۰ نفر می‌باشد. (۱۸٬۹۸۰ خانوار). و جمعیت روستایی و دهستان و بخش آن نیز بالغ بر ۵۰٬۰۰۰ نفر می‌باشد. تاریخ و آثار باستانی. روانسر دارای آثار پیش از حد تاریخی مهمی است و از این لحاظ در باستان‌شناسی غرب کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. قدیمی‌ترین آثار سکونت انسان در اطراف روانسر به دوره پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی بازمی‌گردد
پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی بازمی‌گردد که حداقل از حدود ۵۰ هزار سال تا ۱۲ هزار سال پیش را شامل می‌شود که بقایای آن‌ها در غارهای کولیان و جاوری و همچنین رودخانه گراب (آوی خر) یافت شده‌است. از دیگر کشفیات قدیمی روانسر یک دندان آسیاب فیل است که مربوط به دوره پلیستوسن است و در نزدیکی شهرک روانسر کشف شده‌است. از آثار دیگر روانسر تپه موسایی و دو تپه مجاور آن است که از اوایل دوره مس و سنگ (حدود ۷ هزار سال پیش) تا زمان‌های اخیر مورد سکونت انسان بوده‌است. در دوره آشور نیز روانسر یکی از پایگاه‌های این دولت
دوره آشور نیز روانسر یکی از پایگاه‌های این دولت بین‌النهرینی بوده که نیکور خوانده می‌شد و سربازان آشوری مستقر در آن خراج جمع‌آوری شده از منطقه را به آشور می‌فرستادند. دخمه روانسر که مردم روانسر به آن «کۆشک» می‌گویند در دیواره کوه قله در شمال شرقی روانسر واقع است که به دوره هخامنشی بازمی‌گردد. این دخمه شامل یک اتاقک کوچک است که ورودی آن به سمت شرق و مشرف به رودخانه وشکه رو است. نقش اهورامزدا، یک شخص روحانی و توده‌ای هیزم در سمت راست ورودی این دخمه دیده می‌شود. یک پایه ستون نیز در کنار سراب گنه خانی وجود
یک پایه ستون نیز در کنار سراب گنه خانی وجود داردبه اسم «تختی زنگی» که احتمالاً هم‌زمان با دخمه ساخته شده‌است و نشان دهنده وجود یک کاخ یا سازه‌ای کوچکتر در نزدیکی چشمه در دوران هخامنشی است؛ بنابراین روانسر در دوره هخامنشی نیز احتمالاً یکی از مراکز مهم این حکومت در غرب کشور بوده‌است. در دورهٔ اشکانی روانسر شهر کوچکی در غرب روانسر کنونی بوده که امروزه بقایای آن نزدیک چشمه کانی واین (نزدیک پلیس راه) قرار دارد. از دورهٔ ساسانی نیز مجموعه‌ای از ظروف نقره در غار قوری قلعه کشف شده‌است. همچنین بقایای یک اسب دوره
قوری قلعه کشف شده‌است. همچنین بقایای یک اسب دوره ساسانی مربوط به دوره حکومت شاهپور دوم که در یکی از غارهای منطقه روانسر کشف شده توسط متخصصین ژنتیک بررسی و تاریخ گذاری شده‌است. همچنین گورستانی از دوره صفوی با سنگ قبرهای کتیبه دار به [[خط کوفی] در دامنه شمالی کوه قله وجود داشت که متأسفانه طی سالیان اخیر نابود شده یا به تاراج رفته‌است. این گورستان بزرگ صفوی گویای اهمیت روانسر در دوره صفوی است روانسر در دوران [[حکومت اردلان]] نیز جزو قلمرو حاکمان اردلان بوده‌است. نام روانسر نخستین بار در حدود چهارصد سال پیش در
نام روانسر نخستین بار در حدود چهارصد سال پیش در منابع مکتوب ذکر شده‌است. این منبع کتاب شرفنامه بدلیسی است که در آن از روانسر بعنوان متصرفات امرای درتنگ نام برده شده‌است. معماری سنتی. معماری سنتی روانسر شامل واحدهایی دو طبقه و ایوان دار بود که دیوار طبقه همکف آن از سنگ لاشه و دیوار طبقه بالا اکثراً از خشت ساخته می‌شد. طبقه بالا دارای ایوان مسقف با ستونهای چوبی بود و کلیه اتاق‌ها دارای پنجره‌های کوچک چوبی بودند که معمولاً آبی رنگ بودند. سقف با تیر و چوب یا با شاخه‌های بید و لایه‌ای از کاهگل پوشانده می‌شد. از
شاخه‌های بید و لایه‌ای از کاهگل پوشانده می‌شد. از اتاقهای طبقه همکف برای نگهداری دام و انبار هیزم و غله استفاده می‌شد. خانواده نیز در طبقه بالا مستقر می‌شدند. متأسفانه معماری سنتی روانسر طی دهه‌های شصت و هفتاد بتدریج تخریب شد و امروز تنها چند نمونه با قدمت بیش از شصت سال در روانسر باقی‌مانده که اغلب در شرق سراب گنی خانی واقع شده‌اند. [[پرونده:یک نمونه از معماری سنتی روانسر در شرق سراب گنی خانی.jpg|بندانگشتی|یک نمونه از معماری سنتی روانسر در شرق سراب گنی خانی]] اقتصاد. تنها کارخانه توپ دست‌دوز ایران در شهر
اقتصاد. تنها کارخانه توپ دست‌دوز ایران در شهر روانسر مستقر است که به ۳۰ استان و هزار شهر در ایران توپ دست‌دوز صادر می‌کند. سالانه حدود ۳۵۰ هزار توپ دست‌دوز در این شهر تولید می‌شود که تمام آن‌ها توسط زنان و نیروهای بومی تولید می‌شود.کارخانه شیر و لبنیات روانسر که به اکثر استان و شهرستان‌های ایران محصولات خود را صادر می‌کند و نیروهای بومی زیادی در این کارخانه مشغول به کار اند. یکی از بزرگ‌ترین گاوداری‌های ایران در حسن‌آباد روانسر قرار دارد. در سالهای اخیر نیز صنعت پرورش دام و طیور در روانسر رشد بالایی داشته
صنعت پرورش دام و طیور در روانسر رشد بالایی داشته و روانسر در حال حاضر یکی از مراکز اصلی تأمین گوشت مرغ استان است. چندین واحد صنعتی نیز در شهرک صنعتی حسن‌آباد مشغول به کار هستند که نیروهای جوان و بومیِ زیادی را شاغل کرده‌است. شهرستان روانسر به دلیل وجود آبهای فراوان و حاصلخیزی خوبِ خاک قطب کشاورزی استان کرمانشاه محسوب می‌شود و بیشترین نیروی کاری این شهرستان به کشاورزی اشتغال دارند از عمده محصولات روانسر می‌توان به گندم، جو، نخود، صیفی‌جات، سبزیجات و خصوصاً ذرت (که دارای بیشترین برداشت در هکتار، در کشور
ذرت (که دارای بیشترین برداشت در هکتار، در کشور می‌باشد) اشاره کرد. همچنین از سال ۱۳۸۵ تولید خیار، [[سیب‌زمینی]]، کُلزا و [[گوجه فرنگی]] گسترش یافته که محصولات گوجه فرنگی آن کارخانه [[رب گوجه فرنگی]] روژین را تغذیه می‌کند. شهرستان روانسر به یکی از تولیدکنندگان مهم رب گوجه فرنگی در کشور تبدیل شده‌است. همچنین روانسر تولیدکننده سبزیجات و سایر صیفی جات سفره‌های خود شهرستان و شهرهای اطراف می‌باشد. بازارچه مرزی روانسر نیز بازار خوبی را برای کسب درآمد برای مردم روانسر به ارمغان آورده‌است. مجتمع ستارهٔ اورامان نیز
به ارمغان آورده‌است. مجتمع ستارهٔ اورامان نیز که در وسط شهر واقع شده از واحدهای لوکس و مدرن برخوردار بوده و تعدادی از جوانان در آن مشغول به کار شده‌اند. بزرگان روانسر. روانسر شهری تاریخی است. مالک شهر روانسر و روستاهای آن از والی زادگان اردلان بوده‌ اند که به مرور افراد و خاندانهای ملاک دیگری از خوانین، سادات و همچنین افراد غیر بومی نیز بسیاری را از آنان خریداری کرده اند. از بزرگان روانسر می‌توان به سردار رشید اردلان اشاره کرد. عباس خان سردار رشید اردلان آخرین حاکم حکومت اردلان بوده‌است. یکی دیگر از بزرگان
حاکم حکومت اردلان بوده‌است. یکی دیگر از بزرگان شهر روانسر محمدصالح خان اردلان بوده‌است محمد صالح خان در تیراندازی مهارت فوق‌العادهٔ داشت. در سال۱۳۱۰زمانی که نیروهای روس و انگلیس به روانسر حمله کردن محمد صالح خان در برابر قوای روس و انگلیس ایستاد و شکست شان داد. اولین بخشدار مقتدر اورامانات غلامحسین خان اردلان بوده است که مرکزیت بخش آن، روانسر بوده‌ است. غلامحسین خان فرزند حسین خان و حمیده خانم اردلان بوده‌است. مادر وی (حمیده خانم) مالک گل سفید و شهرک ویس القرن بوده‌ است. از مشاهیر دیگر روانسر می‌توان به
القرن بوده‌ است. از مشاهیر دیگر روانسر می‌توان به [[سید محمدطاهر هاشمی |سید محمدطاهر هاشمی،]] شیخ محمد سعید نقشبندی، میرزا احمد داواشی، سید حبیب الله نعلینی، غلامعلی‌خان اردلان و... اشاره کرد. منابع. [[رده:شهرستان روانسر]] [[رده:شهرهای استان کرمانشاه]] [[رده:شهرهای شهرستان روانسر]]
سرمَست (به کُردی: سه‌رمه‌س) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش گواور در شهرستان گیلانغرب است. سرمست تا شهر گیلانغرب مرکز شهرستان ۶۵ کیلومتر فاصله دارد. تاریخچه. هستۀ اولیۀ شهر سرمست حول قهوه‌خانه‌ای شکل گرفته که در سال ۱۳۳۳ توسط فردی به نام «مامه‌خان سرمس» (محمدخان سرمست) (۱۲۹۲-۱۳۶۸) تأسیس شد. وی از طایفۀ زینلخانی منطقۀ حسن‌آباد اسلام‌آباد بود که ابتدا در محلۀ سرچشمۀ کرمانشاه ساکن بود و سپس به منطقۀ گواور رفت. این قهوه‌خانه در ابتدا یک سیاه‌چادر بود که از اوایل فصل بهار تا اواخر
یک سیاه‌چادر بود که از اوایل فصل بهار تا اواخر پاییز گاه در نزدیک روستای ژاومرگ و گاه نزدیک راهداری پای کوه قلاجه دایر بود و هر ساله با شروع فصل زمستان و سرمای شدید و بازگشت صاحبش به کرمانشاه تعطیل می‌شد. این سیاه‌چادر در سال ۱۳۴۴ به ساختمانی کاهگلی در نزدیکی دوراهی کنونی سرمست در مکان ساختمان مخابرات تغییر یافت که آن نیز به نوبۀ خود بعداْ به ساختمان بزرگ‌تری در صد متری همان مکان در نزدیکی بانک ملی کنونی منتقل شد. چند خانواده از مردم کوچ‌نشین طوایف باپیر، رجَو (رجب) و غیره در آن سال‌ها در کنار قهوه‌خانه
رجَو (رجب) و غیره در آن سال‌ها در کنار قهوه‌خانه یک‌جانشینی اختیار کردند. با اضافه شدن خانوارهایی از دیگر طوایف منطقه تعداد آن‌ها تقریباً به ۱۵ خانوار رسید. بارش برف‌های سنگین در دهۀ ۱۳۴۰ سبب شد تا مردم طایفه رَجو که زراعت آن‌ها فاصله چندانی با قهوه‌خانه نداشت روستای کوچک و تازه‌تأسیس خود را که فاقد امکانات و راه دسترسی بود رها کرده و با خریدن زمین در نزدیکی دوراهی قهوه‌خانۀ سرمست نخستین محلۀ این شهر یعنی «محلۀ رجو» را تأسیس کنند. سرمست تا سال ۱۳۵۸ روستایی بود که تقریباً بین ۳۰ تا ۴۰ خانوار در آن زندگی
بود که تقریباً بین ۳۰ تا ۴۰ خانوار در آن زندگی می‌کرد و تعداد ۱۵ باب دکان کبابی، قهوه‌خانه، خیاطی، قصابی، نانوایی، پارچه‌فروشی و غیره در آن فعال بود. در دهۀ ۱۳۶۰ محمدخان سرمست به دلیل کهولت سن کمتر به قهوه‌خانه سر می‌زد و در کرمانشاه ساکن شد و نهایتاً در بهمن ۱۳۶۸ در آن‌جا درگذشت و دو تن از پسرخاله‌های وی با نام‌های براخاس و خداداد که در سال‌های اولیۀ جنگ ایران و عراق با او شریک شده بودند ادارۀ قهوه‌خانه را در دست گرفتند. با شروع جنگ ایران و عراق و مهاجرت بخشی از مردم جنگ‌زدۀ شهر گیلانغرب به سرمست و سپس
بخشی از مردم جنگ‌زدۀ شهر گیلانغرب به سرمست و سپس فراهم کردن زمین برای ساخت و ساز آوارگان توسط دولت وقت، «محلۀ الله اکبر» شکل گرفت. طی سال‌های دهۀ ۱۳۶۰ همچنین به مرور مردمی از طوایف مختلف ایل کلهر مانند باپیر، رَجو، سیه‌سیه گیلان، مسیوری، خولگه، علیرضاونی، کسان، خیرویس، صیادیان، کمره، شیرگه، کله‌پا، زینلخانی، باسکله، روتون، صالگه، قوچی و غیره به سرمست آمده و سکونت گزیدند. در جلسۀ مؤرخۀ ۵ مهر ۱۳۷۴ هیئت دولت از ترکیب دهستان‌های حیدریه و گواور، بخش سرمست تأسیس شد و روستای سرمت به مرکزیت این بخش انتخاب شد. در
شد و روستای سرمت به مرکزیت این بخش انتخاب شد. در سال ۱۳۸۰ نیز سرمست به شهر ارتقا پیدا کرد و شهرداری سرمست تأسیس شد. آب و هوا. شهر سرمست در دامنه شمالی کوه قلاجه بر روی جاده اسلام‌آباد غرب به گیلانغرب قبل از تونل قلاجه در گردنه قلاجه واقع گردیده است. این گردنه دارای هوایی خنک و طبیعت بسیار زیبایی می‌باشد که مسافران عبوری را خصوصاً در فصل بهار بخود جذب می‌نماید. آب و هوای سرمست در فصل زمستان سرد بوده و میانگین بارش سالیانه آن ۷۲۰ میلیمتر می‌باشد که جز مناطق پر بارش کشور محسوب می‌شود. بخشی از جنگل‌های استان
پر بارش کشور محسوب می‌شود. بخشی از جنگل‌های استان کرمانشاه در این منطقه قرار دارد و ارتفاعات منطقه پوشیده از جنگل‌های متراکم بلوط، ارژن، ون، زالزالک و … می‌باشد. مردم‌شناسی. طوایف و تیره‌های مختلفی از ایل کلهر همانند: روتوند، سیاه‌سیاه، منصوری، غلامی، باپیریان، رجب، علیرضاوندی، کسان، چشمه حاجگه جعفری، خیرویس، صیادیان، کرمیان، شیرزادی، کله‌پا، زینلخانی، باسکله، صالگه، قوچه‌ای و … در این شهر زندگی می‌کند. زبان مردم شهر سرمست کردی جنوبی با گویش کلهری است. مذهب مردم این شهر و بیشتر روستاهای حومه شیعه و در بعضی
مردم این شهر و بیشتر روستاهای حومه شیعه و در بعضی روستاهای اطراف آن در دهستان حیدریه یارسان است. مشکلات زیست‌محیطی. تخلیه زباله‌های شهر سرمست در دامنۀ کوه قلاجه و در محیط باز، باعث آلودگی خاک و آب‌های منطقه شده است. این وضعیت نه تنها سلامتی مردم به خطر انداخته، بلکه چهرۀ بسیار زشتی به منطقۀ جنگلی قلاجه داده است. در سال‌های اخیر دوست‌داران محیط زیست و مردم منطقه اعتراض زیادی به این وضع داشته‌اند، ولی هنوز مسئولان بخش، شهرداری سرمست و شوراها برای این مشکل راهکاری ارائه نداده‌اند. در شهر سرمست تقریباً هیچ
راهکاری ارائه نداده‌اند. در شهر سرمست تقریباً هیچ فضای سبز شهری وجود ندارد. تنها پارک کوچک شهر مدتی است به حال خود رها شده و بخشی از زمین پارک در سال‌های اخیر تغییر کاربری داده شده است. افزایش صدور مجوز چاه‌های آب و تغییرات اقلیمی باعث پایین رفتن سطح آب‌های زیر زمینی و خشک شدن چشمه‌ها و رودخانه‌های منطقه شده است. در تابستان سال ۱۳۹۸ پدیدۀ فرونشست زمین برای اولین بار در منطقه مشاهده شده است. برداشت گستردۀ ریشۀ گیاه خودروی شیرین‌بیان که برای آن زمین تا عمق زیادی شخم زده می‌شود، باعث تخریب گستردۀ بافت خاک‌های
شخم زده می‌شود، باعث تخریب گستردۀ بافت خاک‌های کشاورزی شده است. در سال‌های اخیر حتی خاک نواحی مرتفع بالای کوه‌ها نیز به صورت شبانه برای برداشت ریشۀ این گیاه به صورت عمیق شخم زده می‌شود. برداشت بیش از حد و سالیانۀ شیرۀ سقز از درختان بنه (پستۀ وحشی) باعث عدم دانه‌دهی درخت بنه شده و این گونۀ جنگلی را در معرض انقراض قرار داده است. آتش‌سوزی مراتع و جنگل‌ها و قطع درختان برای توسعۀ زمین‌های کشاورزی و تغذیۀ دام، از دیگر مشکلات زیست‌محیطی این منطقه است. رهاورد. سوغات معروف این شهر گوشت گوسفند است که با توجه به آب و
معروف این شهر گوشت گوسفند است که با توجه به آب و هوای خوب منطقه و زمین‌های کشاورزی بسیار حاصلخیز، در سطح استان کرمانشاه طرفداران زیادی دارد. همچنین شهر سرمست با وجود رستوران‌ها و کبابی‌های زیاد که با گوشت تازۀ گوسفندی از میهمانان و مسافران پذیرایی می‌نمایند به‌عنوان یک استراحتگاه بین راهی برای مسافران به‌شمار می‌رود. مهم‌ترین محصول کشاورزی این منطقه نیز گندم، جو، نخود، عدس، چغندرقند و … است. منابع. سایت مرجع شهرهای ایران به آدرس www.irancities.ir
کوزَران یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش کوزران در شهرستان کرمانشاه است. شهر کوزران در مسیر چهار راه منتهی به منطقه گوران، سراب نیلوفر، ماهیدشت وهورامانات قرار دارد. قره دانه: یکی از سراب هایی است که در حد فاصل جاده کوزران به جوانرود در ۴ کیلومتری کوزران قرار دارد کوزران دشتی وسیع به نام سنجابی است که در فصل های مختلف نمایی چشم نواز دارد. در بررسی‌های باستان شناختی که در ۲۵ درصد از دشت کوزران انجام شده تاکنون ۸۴ محوطه و تپه باستانی مربوط به دوران‌هایی از نوسنگی (هزاره نهم،
باستانی مربوط به دوران‌هایی از نوسنگی (هزاره نهم، هشتم پ. م) تا پایان روزگار قاجاریان شناسایی شده‌است. باتوجه به توسعه شهر کوزران وهمچنین مهاجرت از روستاهای اطراف جمعیت این شهر درحال افزایش می باشد. و در سال های آینده جمعیت آن به بالای ۱۰/۰۰۰ نفر افزایش می یابد مردم. مردم کوزران از ایل کُرد سنجابی هستند و به زبان کُردی سنجابی صحبت می‌کنند. دین. مردم این شهر به ادیان اسلام (شیعه ، سنی) و یارسان اعتقاد دارند. این شهر نماد همبستگی سنی و شیعه و یارسان است. جستارهای پیوسته. ایل سنجابی
گهواره (به کُردی: گاواره) یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب کشور ایران و یکی از شهرهای شهرستان دالاهو است. فاصله آن تا شهر کرمانشاه مرکز استان از طریق مسیر اسلام آباد غرب ۹۴ کیلومتر می‌باشد و تا شهر کرند غرب مرکز شهرستان دالاهو از طریق جاده اصلی به سمت اسلام آبادغرب ۵۱ کیلومتر و از طریق جاده نیلک حدود ۳۷٫۹کیلومتر می باشد. گهواره مهد تنبورسازی است با شهرت جهانی است،که تنبور ساخته شده در این شهر در در موزه های فرانسه نگهداری می شود علاوه بر تنبور، سیب گهواره نیز معروف است. پیشینه. پیشینه نام. گهواره در
نیز معروف است. پیشینه. پیشینه نام. گهواره در گذشته روستایی بود به نام شیرِک، و اگرچه نام گهواره (گاواره/گاباره) از دیرباز به این محدودهٔ جغرافیایی گفته شده‌است اما این نام بر خود روستا دلالت نمی‌کرد. در اواخر حکومت نادرشاه افشار و با تشکیل ایل گوران قلعه‌زنجیری در آن زمان نام گاباره (گاواره) به روستای مزبور داده شد. تقسیمات کشوری. تقسیمات کشوری سال۱۳۷۴. بخش گهواره در تاریخ ۵ مهر ۱۳۷۴ با تصویب هیئت و امضای رئیس جمهور وقت در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۷۴ به مرکزیت گهواره تاسیس شد. که بنا به آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت کل بخش
تاسیس شد. که بنا به آمار سال ۱۳۹۵ جمعیت کل بخش گهواره ۱۵٬۶۰۶ نفر می‌باشد. تقسیمات کشوری سال ۱۳۷۹. در جلسه ۱۳۷۹/۰۳/۱۱ وزرای عضو کمیسیون سیاسی دفاعی هیئت دولت به پیشنهاد وزارت کشور تصویب کردند که روستای گهواره مرکز بخش گهواره و از توابع شهرستان اسلام‌آباد غرب به شهر تبدیل و به عنوان شهر گهواره شناخته شود؛ در تاریخ ۱۳۷۹/۰۴/۱۹ این تصویب‌نامه به تأیید رئیس‌جمهور رسید و محدوده شهر بر اساس تبصره قانونی مربوطه تعیین شد. تقسیمات کشوری سال ۱۳۸۳. در جلسه ۱۳۸۳/۱۲/۲۶ بنا به پیشنهاد وزارت کشور تغییراتی در تقسیمات در