آفروفوتوریسم کیست؟ توضیح بده.
آفروفوتوریسم (به انگلیسی: "Afrofuturism") یک جنبش فرهنگی و زیباشناختی است که با بهره‌گیری از علمی–تخیلی، فناوری، فانتزی، اسطوره‌سازی و تاریخ‌نگاری بدیل، به بازتصور گذشته، حال و آیندهٔ مردم آفریقا و دیاسپورای آفریقایی می‌پردازد. این جریان با ترکیب مؤلفه‌های فرهنگی آفریقایی/آفریقایی-آمریکایی و امکانات تخیلی فناوری‌های آینده، روایت‌هایی نو برای هویت، قدرت، رهایی و امکان‌های اجتماعی پیش می‌نهد.ریشه‌شناسی و پیدایش اصطلاح.اصطلاح «آفروفوتوریسم» نخستین‌بار در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ توسط مارک دری در مقالهٔ «Black to the Future» طرح شد؛ این مقاله گفت‌وگوهایی با ساموئل آر. دلینی، گرگ تیت و تریشیا رز را نیز دربر می‌گرفت و به نسبت میان فرهنگ سیاه و آینده‌نگری در بستر سایبرفرهنگ می‌پرداخت. در سال ۲۰۰۲، نشریهٔ "Social Text" یک پروندهٔ ویژه با عنوان «Afrofuturism» منتشر کرد که جایگاه دانشگاهی و نظری این مفهوم را تثبیت نمود. در سینما/ویدئو-هنر نیز مستند "The Last Angel of History" (۱۹۹۶) به کارگردانی جان آکومفرا پیوندهای موسیقی، فناوری و تخیل سیاه را برجسته کرد.تاریخچه و سیر تحول.پیش‌زمینه‌های آفروفوتوریسم را می‌توان در آثار سان را (Sun Ra) و زیبایی‌شناسی کیهانی/فانکی پارلیامنت-فانکدلیک در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ دید؛ جایی که «فضا» و «سفر» به استعاره‌هایی برای رهایی و بازتعریف خود بدل شدند. در ادبیات، نویسندگانی چون ساموئل آر. دلینی و اکتاویا باتلر با کاوش در هویت، جنسیت، قدرت و تکنولوژی در جهان‌های آینده، بنیان‌های روایی این جریان را تقویت کردند. از دههٔ ۲۰۰۰ به بعد، هنرمندانی چون ژانل مونه، با آثار مفهومی و شخصیت‌های اندروئیدی، آفروفوتوریسم را به جریان اصلی موسیقی و فرهنگ عامه نزدیک‌تر کردند، و فیلم پلنگ سیاه (فیلم ۲۰۱۸) با جهان‌نگاری واکاندا نمود برجسته‌ای از ایده‌های این جنبش در سینمای بدنه بود.مضامین و ویژگی‌های زیباشناختی.آفروفوتوریسم اغلب به این مؤلفه‌ها متکی است: ۱) تخیل فناوری و فضا به‌عنوان میدان‌های رهایی؛ ۲) بازیابی/بازنویسی تاریخ‌های خاموش‌شده و ساخت «گذشته‌های بدیل»؛ ۳) پیوند اسطوره‌ها و آیین‌های آفریقایی با زبان‌های بصری و صوتی معاصر؛ ۴) ترکیب سایبورگ، سفر در زمان، فرازمینی و آرمان‌شهر/ویران‌شهر برای نقد اکنون و امکان‌سازی آینده.شاخه‌ها و رسانه‌ها.ادبیات.از نویسندگان شاخص می‌توان به اکتاویا باتلر، ساموئل آر. دلینی و نِدِی اوکورافور اشاره کرد. آثار این نویسندگان به پرسش‌هایی دربارهٔ تاریخ، برده‌داری، دیاسپورا، بدن و فناوری می‌پردازد و الگوهای بدیل برای زیست جمعی ارائه می‌کند.موسیقی.در موسیقی، از سنت‌های جازِ کیهانی سان را و فانکِ پارلیامنت-فانکدلیک تا پاپ/آراندبی مفهومی ژانل مونه و هیپ‌هاپ، آفروفوتوریسم به خلق جهان‌های صوتی و روایت‌های تخیلی در باب هویت سیاه و آینده می‌پردازد.هنرهای تجسمی و رسانه‌های جدید.هنرمندان تجسمی، طراحان و عکاسان با بهره‌گیری از کلاژهای زمانی-فرهنگی، مواد بومی، طراحی پوشاک و رندره‌های دیجیتال، بدن و فضاهای شهری/کیهانی را بازآرایی می‌کنند. استفاده از زراندودگی، نقاب، نقش‌مایه‌های قارهٔ آفریقا و موتیف‌های فضایی از نشانه‌های پرتکرار است.سینما و تلویزیون.از مستند مفهومی "The Last Angel of History" تا پلنگ سیاه (فیلم ۲۰۱۸), آفروفوتوریسم در تصویرسازی از فناوری، معماری و حاکمیت بدیل نقش مهمی داشته است؛ واکاندا اغلب به‌عنوان نمونه‌ای از «آیندهٔ آفریقایی بدون استعمار» تفسیر شده است.تمایز با «آفریکان‌فیوچریسم».نِدِی اوکورافور «آفریکان‌فیوچریسم» را برای توصیف آثاری به‌کار می‌برد که ریشه‌شان مستقیماً در قارهٔ آفریقا است (نه صرفاً دیاسپورا) و از چارچوب‌ها و حساسیت‌های بومی آفریقا برمی‌آیند. او این اصطلاح را متمایز از «آفروفوتوریسم» (که غالباً دیاسپورایی و آمریکایی-محور است) می‌داند.نقدها و مباحث.برخی منتقدان به خطر «صنعتی‌سازی» و کالایی‌شدن زیبایی‌شناسی آفروفوتوریستی در بازار فرهنگ عامه اشاره می‌کنند و می‌پرسند که آیا این جریان همواره به رهایی سیاسی/اجتماعی منجر می‌شود یا گاه به سطح سبک‌شناسی تقلیل می‌یابد. مباحث دیگری نیز دربارهٔ تمرکز بیش از حد بر تجربهٔ آمریکایی-آفریقایی در برابر تنوع تجربه‌های آفریقایی-قاره‌ای و کارائیبی طرح شده است.میراث و تأثیر.آفروفوتوریسم به‌عنوان چارچوبی نظری-هنری در مطالعات فرهنگی، مطالعات رسانه، طراحی، معماری و مطالعات آفریقایی-آمریکایی به‌کار می‌رود و به هنرمندان و پژوهشگران امکان می‌دهد آینده‌هایی چندگانه و عاری از جبرگرایی تاریخی را تصور کنند.