پولک زنی شیمیایی کیست؟ توضیح بده.
الگو سازی با استفاده از نوردهی و مواد خورنده ی شیمیایی (به انگلیسی: "Chemical Blanking") یکی از فرآیندهای ماشین‌کاری غیر سنتی است که برای برش و جداسازی قطعات از ورق‌های فلزی با استفاده از واکنش‌های شیمیایی خورنده به‌کار می‌رود. این روش در واقع ترکیبی از مفاهیم برش مکانیکی و حکاکی شیمیایی (به انگلیسی: "Chemical Etching") است، با این تفاوت که به‌جای استفاده از فشار مکانیکی و قالب‌های پرس، مادهٔ مورد نظر با محلول‌های شیمیایی خورنده «بریده» می‌شود.این فرایند به دلیل دقت بالا، قابلیت تولید قطعات پیچیده و عدم نیاز به نیروی مکانیکی شدید، به‌عنوان یک روش جایگزین یا مکمل برای پرسکاری مکانیکی در نظر گرفته می‌شود. در صنعت، این تکنیک برای تولید قطعات الکترونیکی، صفحات تزیینی، قطعات خودرو، و ابزارهای ظریف فلزی استفاده می‌شود.تاریخچه.تاریخچهٔ الگو سازی با استفاده از نوردهی و مواد خورنده ی شیمیایی به دههٔ ۱۹۵۰ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که صنایع هوافضا و الکترونیک به دنبال روشی برای تولید قطعات فلزی دقیق، سبک و بدون تغییر شکل مکانیکی بودند. در ابتدا، از این روش برای کاهش وزن صفحات ضخیم آلومینیومی در بدنهٔ هواپیما استفاده شد. سپس با گسترش فناوری مدار چاپی و ریزساخت، این فرایند برای برش قطعات ریز فلزی و اجزای الکترونیکی وارد حوزه‌های نوین شد.با پیشرفت دانش شیمی مواد و کنترل واکنش‌های خوردگی، پولک‌زنی شیمیایی توانست جایگاه مهمی در میان روش‌های تولید افزایشی و ماشین‌کاری غیرسنتی به‌دست‌آورد. امروزه این روش در کنار تکنیک‌هایی چون ماشین‌کاری تخلیه الکتریکی (EDM) و ماشین‌کاری لیزری به عنوان یکی از ابزارهای مهم ساخت دقیق شناخته می‌شود.اصول فرایند.فرایند الگو سازی با استفاده از نوردهی و مواد خورنده ی شیمیایی بر پایهٔ واکنش کنترل‌شدهٔ مواد شیمیایی خورنده با سطح فلز است. در این روش، به جای اعمال تنش مکانیکی یا استفاده از تیغه و قالب، سطح فلز در معرض محلولی قرار می‌گیرد که به‌طور انتخابی بخش‌هایی از آن را می‌خورد و حل می‌کند. این عمل با استفاده از یک ماسک یا پوشش مقاوم (Resist) هدایت می‌شود تا تنها بخش‌های دلخواه دچار خوردگی شوند. در ادامه مراحل فرایند به‌صورت گام‌به‌گام شرح داده می‌شود:آماده‌سازی سطح.قبل از شروع عملیات، ورق فلزی یا قطعهٔ پایه باید به‌طور کامل از آلودگی‌ها پاک‌سازی شود. وجود چربی، زنگ‌زدگی یا گرد و غبار باعث می‌شود که محلول خورنده به‌طور یکنواخت عمل نکند و کیفیت قطعه کاهش یابد. معمولاً از روش‌های زیر استفاده می‌شود:اعمال پوشش مقاوم (Masking).در این مرحله سطح قطعه با لایه‌ای مقاوم پوشانده می‌شود. این لایه باید در برابر محلول خورنده پایدار باشد و مانع نفوذ آن به سطح فلز گردد. مواد رایج برای ماسک عبارتند از:پوشش می‌تواند به‌صورت کلی بر سطح قرار گیرد و سپس طرح دلخواه روی آن ایجاد شود، یا اینکه به‌صورت انتخابی تنها روی بخش‌های مورد نیاز اعمال شود.ایجاد طرح (Patterning).پس از پوشش‌دهی، باید الگوی قطعه‌ای که قرار است از ورق جدا شود مشخص گردد. این الگو معمولاً به یکی از روش‌های زیر شکل می‌گیرد:این مرحله اهمیت زیادی دارد زیرا دقت نهایی قطعه به کیفیت الگو بستگی دارد.غوطه‌وری در محلول خورنده (Etching).قطعهٔ آماده‌شده درون تانک حاوی محلول شیمیایی قرار داده می‌شود. محلول می‌تواند اسیدی یا قلیایی باشد، بسته به جنس فلز پایه. پارامترهای کلیدی در این مرحله عبارتند از:در این مرحله، بخش‌های بدون پوشش به‌طور کامل خورده می‌شوند و قطعه از ورق جدا می‌گردد. به همین دلیل به این فرایند اصطلاحاً «Blanking» یا «پولک‌زنی» گفته می‌شود.شستشو و تکمیل.پس از پایان خوردگی، قطعه بلافاصله با آب یا محلول خنثی‌کننده شسته می‌شود تا واکنش متوقف گردد. سپس باقی‌ماندهٔ لایهٔ مقاوم برداشته می‌شود. در نهایت، بررسی ابعادی، پولیش سبک یا عملیات تکمیلی مانند پوشش‌دهی ضدزنگ انجام می‌گیرد.کنترل کیفیت.برای اطمینان از دقت، روش‌های اندازه‌گیری مانند میکروسکوپ نوری یا میکروسکوپ الکترونی به‌کار می‌روند. عواملی چون یکنواختی لبه‌ها، عمق خورده‌شدن، و میزان زیرخورده شدن مورد توجه قرار می‌گیرند. در صنایع حساس مانند هوافضا، آزمون‌های غیرمخرب نیز برای بررسی استحکام قطعات اعمال می‌شود.مواد مورد استفاده.انتخاب مادهٔ خورنده و ورق بستگی به نوع فلز و کاربرد دارد:مقایسه با سایر روش‌ها.پولک‌زنی شیمیایی از نظر اصول کار شباهت زیادی به حکاکی شیمیایی دارد، اما هدف اصلی در پولک‌زنی «جدا کردن قطعه» از ورق است، در حالی که حکاکی شیمیایی معمولاً برای ایجاد طرح یا کانال روی سطح انجام می‌شود. در مقایسه با پرسکاری مکانیکی، این روش نیازی به قالب‌های سنگین و گران‌قیمت ندارد، اما سرعت تولید پایین‌تری دارد. همچنین در برابر ماشین‌کاری لیزری، هزینهٔ تجهیزات کمتر است اما دقت و کنترل عمق در لیزر بیشتر خواهد بود.آینده و توسعه.با رشد صنایع ریزساخت و نیاز به قطعات مینیاتوری در حوزه‌هایی مانند اینترنت اشیا و ریزماشین‌کاری، پیش‌بینی می‌شود که استفاده از پولک‌زنی شیمیایی افزایش یابد. پژوهش‌ها در زمینهٔ جایگزینی مواد خورندهٔ سبز، کاهش تولید پسماند و استفاده از نانوتکنولوژی در لایه‌های مقاوم از جمله روندهای توسعه‌ای آینده این روش محسوب می‌شوند.