مسمومیت‌های زنجیره‌ای در مدارس دخترانه ایران کیست؟ توضیح بده.
مسمومیت‌های زنجیره‌ای در مدارس دخترانه ایران دسته‌ای از رخدادهای عمدی و دنباله‌دار بود که در طی آن، دانش‌آموزان تعداد زیادی از مدارس ایران به شیوه‌ای مشکوک مسموم شدند. این رخداد از ۹ آذر ۱۴۰۱ تا فروردین ۱۴۰۲ ادامه داشت و از یک دبیرستان دخترانه در قم آغاز شد؛ پس از آن، صدها دانش‌آموز در ۶۰ مدرسه قم - که بیشتر، مدارس متوسطه اول و دوم دخترانه بودند - مسموم شدند؛ این رخدادها منحصر به قم نبوده و دامنه آن به شهرهای دیگری در سراسر ایران، همچون: بروجرد، ساری، اردبیل، تهران، فردیس، خوزستان، کرمانشاه، نیشابور و مشهد نیز کشیده شد. بیشتر این دانش‌آموزان، دختر بودند و در موارد انگشت‌شماری مسمومیت در مدارس پسرانه نیز گزارش شده است. درگذشت یک دختر قمی به این حملات، منتسب شده است.به گزارش محمدحسن آصفری، عضو کمیته حقیقت‌یاب مجلس شورای اسلامی، تا ۱۵ اسفند بیش از پنج هزار دانش‌آموز در ۲۵ استان و حدود ۲۳۰ مدرسه درگیر این حادثه شده‌اند. پژوهش‌ها دربارهٔ نوع مسمومیت‌ها بی‌نتیجه بوده است. کمیته علمی وزارت بهداشت به‌کارگیری یک «ماده محرک تحریک‌کنندهٔ عمدتاً استنشاقی» را در این مسمومیت‌ها تأیید کرده است. عامل این رخدادها مشخص نیست؛ اما گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ نقش خود حکومت جمهوری اسلامی، گروه‌های افراطی شیعه، فرقه‌های دینی مرتجع، طالبانی و هزاره‌گرایانه (معتقدان به نزدیکی ظهور مهدی) انجام شده است که به شکل‌های گوناگونی مخالف درس خواندن دختران هستند.در اعتراض به این حمله‌ها، در شهرهایی همچون: تهران، اصفهان، تبریز، کرمانشاه و اردبیل… تجمعات اعتراضی برگزار شده و شعارهایی چون: «مرگ بر حکومت بچه‌کُش» سر داده شد. نیروهای حکومتی در تهران و کرمانشاه به معترضان حمله نموده و گروهی را بازداشت کردند. سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در ۱۵ اسفند، خواستار «اشد» مجازات عاملان این مسمومیت‌ها شد؛ روز بعد، وزارت کشور اعلام کرد که عده‌ای دستگیر و برخی دیگر «ارشاد» شدند.واکنش‌ها.وی همچنین گفت که این نظر احتمالاً واقعی وجود دارد که مسمومیت‌ها سرکوب اعتراضات است و «همین دختران در مدارس اعتراض کردند و حالا اگر جریانی این مسمومیت دختران را دنبال می‌کند و آن‌ها که اطلاع دارند هم جلویشان را نمی‌گیرند، به خاطر اعتراضات است.»واکنش‌های مسئولان و مراجع تقلید نظام جمهوری اسلامی.مسئولان حکومت جمهوری اسلامی در آغاز، منکر چنین رخدادهایی بودند و بعدها نیز وزارت اطلاعات علت مسمومیت‌ها را «شوخی» و «تمارض» اعلام کرد.عبدالله جوادی آملی، جعفر سبحانی و حسین نوری همدانی از مراجع قم به‌طور جداگانه حملات را محکوم کرده و خواستار پیدا کردن عاملان شده‌اند. عبدالله جوادی آملی گفت «این که منشأ این حوادث هنوز مشخص نشده، رعب‌آور است.»گمانه‌زنی پیرامون نوع مسمومیت و گاز به‌کاررفته.از نوع گاز به‌کارگرفته شده اطلاع دقیقی در دست نیست. مخصوصاً این که نیروهای امنیتی تحویل نتایج آزمایش به خانواده دانش‌آموزان مسموم‌شده را ممنوع اعلام کرده‌اند. معمولاً دانش‌آموزان پرتاب یک جسم در کلاس یا در حیاط مدرسه را گزارش کرده‌اند که از خود گاز خارج کرده و در نتیجه دچار عوارضی مانند خستگی، سوزش گلو، سرگیجه، حالت تهوع و سردرد شده‌اند. برخی نیز گزارش کرده بودند که بویی شبیه به بوی نارنگی استشمام کرده‌اند. گروهی دیگر نیز انفجار بمبی را گزارش کرده‌اند که از آن دودی با بوی نعنا خارج می‌شده است. برخی از دانش‌آموزان نیز بوی شدید گاز شهری به مشام‌شان خورده است. در یک مورد گزارش شده که بوی تخم‌مرغ گندیده می‌آمده و شبیه به گاز اشک‌آور بوده است.منشأ انتشار گاز در حداقل یک مورد یک وسیله کپسول‌مانند دانسته شده که گاز ناشی از آن بی‌رنگ و بی‌بو بوده است و به صورت «نشت تدریجی» رخ داده است ولی قدرت گاز خارج‌شده به حدی بوده که افزون بر کسانی که داخل کلاس بوده‌اند افراد داخل راهرو هم دچار مسمومیت شده‌اند. سه ماه پس از شروع این حملات، علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد که «گاز دی‌نیتروژن (N2) در سم منتشرشده در مدارس وجود داشته است.»گمانه‌زنی دربارهٔ آمران و عاملان.در شبکه‌های اجتماعی گمانه‌هایی مبنی بر دست داشتن «مخالفان تحصیل دختران در میان محافظه‌کاران جمهوری اسلامی» در مسمومیت‌های زنجیره‌ای قم و شهرهای دیگر مطرح شده اما در حال حاضر شاهد قطعی در تأیید این مدعا در دست نیست. اگر چه فاضل میبدی از استادان حوزه علمیه قم احتمال دخالت گروه‌های مذهبی افراطی هزاره‌گرایانه را داده است. هزاره‌گرایی یک باور آخرالزمانی است که فرقه‌های دینی و جنبش‌های مدنی و سیاسی آن را ترویج می‌کنند و بر این پایه استوار است که هر هزار سال پادشاهی خدا بر روی زمین بنا خواهد شد. فاضل میبدی در مصاحبه‌ای با روزنامه "شرق" عمدی بودن حملات را تأیید و آن مشابه به حملات طالبان دانسته است: «عمدی بودن این ماجرا واقعیت دارد. گفته می‌شود گروهی موسوم به هزاره‌گرا مسئول این مسمومیت‌های سریالی در مدارس هستند. یک جامعه‌شناس که نمی‌توانم نامش را بگویم در قم پژوهشی در این زمینه انجام داده … به این نتیجه رسیده است که هزاره‌گراها این اقدامات را انجام می‌دهند. این جریان شبیه طالبان هستند، گرچه طالبان اجازه نمی‌دهد دختران به دانشگاه بروند اما این گروه می‌گویند دختر نهایتاً تا سوم دبستان باید درس بخواند.» فاضل میبدی چند روز بعد در مصاحبهٔ دیگری گفت که انجام‌شده بیانگر آن است که این جریان در کشور درحال شکل‌گیری است ولی مرکز آن در قم و اصفهان است و در مسیحیت و یهودیت هست.وزارت بهداشت نیز گفت که ماجرا عمداً و با هدف جلوگیری از تحصیل دختران روی می‌دهد که به‌طور تلویحی به احتمال دخالت گروه‌های تندروی مذهبی اشاره می‌کند. برخی منابع نیر به شباهت‌هایی میان مسمومیت‌های سریالی دانش‌آموزان دختر در ایران و سلسله حوادثی که پیش از استقرار حکومت طالبان، در افغانستان رخ داد اشاره کرده‌اند.نفیسه مرادی، دانش‌پژوه دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا در مقاله‌ای به هم‌زمانی مسمومیت‌ها با فراگیر شدن شعار زن، زندگی، آزادی در دبیرستان‌ها اشاره کرد و با توجه به این که عمده حوادث در مدارس دخترانه رخ داده‌اند «ظن خرابکاری منبعث از دیدگاه‌های طالبانی» را مطرح کرد. سایت قم‌نیوز که از ابتدا اخبار مسمومیت‌ها را پوشش می‌داد این مطلب را منتشر کرد اما خیلی زود یادداشت پاک شده و قم‌نیوز ناچار به عذرخواهی شد. علی پورطباطبایی، خبرنگار وبگاه خبری قم‌نیوز، نیز بازداشت شد. روزنامهٔ "کیهان" در ۱۵ اسفند خواستار برخورد با کسانی شد که در مورد مسمومیت‌ها اظهار نظر کرده‌اند. روز بعد قوه قضائیه علیه روزنامه‌های "هم‌میهن"، "شرق" و وبگاه خبری-تحلیلی رویداد ۲۴ و همچنین فعالان سیاسی آذر منصوری و صادق زیباکلام و بازیگر رضا کیانیان اعلام جرم کرد.در ۱۶ اسفند، مجید میراحمدی، معاون وزیر کشور، در مصاحبه با صدا و سیما اعلام کرد که چند نفر در پنج استان دستگیر شده‌اند. او گفت «برخی موارد که جنبه غیرمعاندانه داشته هم به دست آمده و افراد مرتبط ارشاد شدند». ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور، از مدیران وزارت اطلاعات درخواست کرد که دستگاه‌های اطلاعاتی آماده‌باش باشند.خامنه‌ای و جمهوری اسلامی.در برخی از خبرگزاری‌های رسمی، سید علی خامنه‌ای و حکومت جمهوری اسلامی به عنوان مسببان این جنایت دانسته‌اند.برخی از منابع هم، سید احمد علم‌الهدی (پدر همسر سید ابراهیم رئیسی) را به عنوان عامل پشت پرده این مسمومیت‌ها معرفی کرده‌اند.به گفته برخی از منابع، ضربات جنبش دانش‌آموزی به ویژه دختران دبیرستانی (در خیزش ۱۴۰۱ ایران) به جمهوری اسلامی، چنان عمیق و دردناک بوده که این حکومت، شیوه‌های این‌چنینی برای انتقام‌جویی در پی گرفت.برخی از مدیران مدارس از انتشار خبر مسمومیت‌ها جلوگیری کرده و مانع خروج دانش‌آموزان از مدرسه شدند.تقلید از روش سرکوبگری حکومت روسیه.عرفان ثابتی، جامعه‌شناس، احتمال می‌دهد که این روش سرکوب و تنبیه با آزمایش شیمیایی توسط حکومت جمهوری اسلامی، به تقلید از حکومت روسیه و به‌کارگیری فناوری آن باشد.اعتراضات.در ۱۳ اسفند، برخی از خانواده‌های دانش‌آموزان مقابل ساختمان‌های آموزش و پرورش تهران، اصفهان، کرمانشاه و اردبیل تجمع کردند و شعارهایی علیه خامنه‌ای و مسئولان ارشد جمهوری اسلامی سر دادند. نیروهای حکومتی در تهران معترضان را هدف ضرب و جرح قرار دادند. خانواده‌های دانش‌آموزان تهرانی شعارهایی چون «مرگ بر حکومت بچه‌کُش» و «بچه‌هامون رو کُشتند به جاش آخوند گذاشتند» سر دادند. والدین اصفهانی مقابل ساختمان آموزش و پرورش تجمع کردند و شعار «اسید پاشی، مسمومیت، هر دو یک جنایت» دادند. در کرمانشاه نیز گزارش شده است گروهی از معترضان توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.در ۱۶ اسفند، معلمان و فرهنگیان با فراخوان شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی معلمان، تجمعاتی در چندین شهر برگزار کردند. لباس‌شخصی‌ها در این تجمعات برخی را بازداشت کردند. در رشت و مشهد پلیس از گاز اشک‌آور استفاده کرد.اعتراضات سراسری.در ۱۶ اسفند ۱۴۰۱، اعتراضاتی سراسری در واکنش به مسمومیت زنجیره‌ای دانش‌آموزان در مدرسه‌ها و در شهرهایی همچون: تهران، تبریز، شیراز، کازرون، اصفهان، مشهد، نیشابور، رشت، کرج، سنندج، سقز، مریوان، زنجان، ساری، بابل، جلفا، هرسین، همدان و بوشهر... برگزار شد. در برخی شهرها، از جمله، اصفهان، رشت و سنندج، نیروهای حکومتی با گاز اشک‌آور و گلوله‌های ساچمه‌ای به معترضان حمله کردند و برخی از معلمان سنندجی نیز زخمی شدند.محکومیت دانشجویان معترض.هستی امیری و ضیاءالدین نبوی، دو دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، پس از حضور در تجمع دانشجویی مورخ ۱۶ اسفند ۱۴۰۱ در اعتراض به این مسمومیت‌ها، از سوی دادگاه انقلاب تهران به یک سال حبس تعزیری محکوم شدند.گسترهٔ آماری و جغرافیایی حمله‌های شیمیایی.در طی چند ماه (و بلکه طبق منابع موجود در همین مقاله، به مدت یک سال: از آذر ۱۴۰۱ تا آبان ۱۴۰۲) هزاران دانش‌آموز (به ویژه) دختر در بیش از ۵۰۰ (پانصد) مدرسه و در ۲۵ استان و در بیش از ۱۱۰ شهر، مسموم شدند. در برخی از مدرسه‌ها چند بار، مسمومیت ایجاد شد.حمله‌ها از شهر قم که پایگاه مذهبی ایران است آغاز گردید. پس از قم شهری که تا کنون بیشترین حملات شیمیایی در دبیرستان‌های دخترانه و یک خوابگاه دانشگاه در آن صورت گرفته بروجرد است. در کنار قم و بروجرد، تهران پایتخت ایران یکی از بزرگ‌ترین هدف‌های این حملات بوده است.تا روز هفتم اسفند بیش از ۸۰۰ نفر در سه ماه گذشته در مدارس مسموم شدند. از این تعداد دو نفر معلم و بیش از ۶۵۰ نفر دانش‌آموز دختر و تعدادی هم دانش‌آموز پسر می‌باشند.بر طبق آخرین آمار، مسمومیت‌های دنباله‌دار دانش‌آموزان از ۹ آذر ۱۴۰۱، به مدت ۴ ماه است که ادامه دارد و به بیشتر استان‌های ایران کشیده شده است.فهرست کامل رخدادها.فهرستی از مسمومیت‌ها در جدول زیر آمده است. ولی این فهرست فراگیر نیست و تمامی مسمومیت‌ها را شامل نمی‌شود. برخی از مسمومیت‌ها در شهرهای کوچک رخ داده و خبرگزاری‌ها آن را گزارش نکرده‌اند. در برخی از موارد خبرگزاری‌ها مسمومیت‌ها را با عنوان کلی «چندین مدرسه» یا برای نمونه «۸ مدرسه» گزارش کرده‌اند. چنین مواردی الزاماً در فهرست درج نشده است، زیرا تلاش بر این بوده که مسمومیت‌ها با نام مشخص مدرسه فهرست شود. چنین مشکلی دربارهٔ شمار آسیب‌دیدگان نیز وجود دارد و شمارگان گزارش‌شده در برخی از موارد در دسترس نیست، زیرا که منابع خبری آن را گزارش نکرده‌اند.