حملات ایالات متحده آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران کیست؟ توضیح بده.
در ۱ تیر ۱۴۰۴، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که نیروی هوایی و نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در عملیاتی با عنوان عملیات چکش نیمه‌شب به سه مجموعه از تأسیسات هسته‌ای در ایران از جمله تأسیسات هسته‌ای فردو، نطنز و تأسیسات اتمی اصفهان با ۱۴ بمب جی‌بی‌یو-۵۷ای/بی ماپ که توسط بمب‌افکن‌های رادارگریز نورثروپ بی-۲ اسپیریت حمل شده است حمله کرده‌اند. همچنین در این عملیات از موشک‌های تاماهاک پرتاب شده از یک زیردریایی ایالات متحده هم استفاده شد. به گفتهٔ ترامپ، جنگنده‌های اف-۳۵ و اف-۲۲ آمریکایی نیز برای مقابله با موشک‌های زمین‌به‌هوای احتمالی، وارد حریم هوایی ایران شدند، اما هیچ موشکی شناسایی نشد. این تأسیسات هسته‌ای از مهم‌ترین تأسیسات هسته‌ای ایران بودند. این حمله تنها اقدام تهاجمی ایالات متحده در جریان جنگ ایران و اسرائیل بود.ترامپ خبر حملات را از طریق شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد و آن را «حمله‌ای بسیار موفق» توصیف نمود و ارزیابی خسارات ناشی از بمباران همچنان ادامه دارد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ ایران گفت که در این عملیات، سایت‌های هسته‌ای متحمل خسارات شدیدی شده‌اند. جمهوری جمهوری‌خواهان کنگره عمدتاً از اقدام ترامپ حمایت کردند، در حالی که اکثر دموکرات‌ها و برخی جمهوری‌خواهان نسبت به قانونی بودن این اقدام، پیامدهای آن و واکنش احتمالی ایران ابراز نگرانی کردند. واکنش‌های جهانی متفاوت بود؛ برخی رهبران جهان از این اقدام برای فلج کردن برنامه هسته‌ای ایران استقبال کردند، در حالی که برخی دیگر نسبت به تشدید تنش‌ها ابراز نگرانی نمودند و عده‌ای نیز این حملات را محکوم کردند.در پاسخ، ایران به پایگاه هوایی العدید در قطر حمله کرد. روز بعد، ترامپ آتش‌بس میان ایران و اسرائیل را اعلام کرد و به این درگیری پایان داد.۱۵ مرداد ۱۴۰۴، ترامپ در یک گفت‌وگوی خبری در کاخ سفید گفت: «اگر جمهوری اسلامی ایران برنامهٔ هسته‌ای خود را از سر بگیرد، ایالات متحده «بازخواهد گشت» و دوباره آن‌ها را مورد حمله قرار خواهد داد.» او ادامه داد: «جمهوری اسلامی به «نفرت‌پراکنی» از «مکانی بسیار شیطانی» مشغول است اما ایران در سال‌های آینده بسیار متفاوت خواهد بود».پیش‌زمینه.در هفته‌های منتهی به ۱ تیر ۱۴۰۴، ایالات متحده شهروندان خود را از خاورمیانه تخلیه کرد، هشدارهای منع سفر صادر کرد و پرسنل غیرضروری را از سفارتخانه‌هایش خارج کرد. در ۱۷ ژوئن، ترامپ از ایران خواست بدون قید و شرط تسلیم شود. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در روزهای اخیر به متحدان آمریکا گفت که واشینگتن ترجیح می‌دهد راه‌حل دیپلماتیک ببیند، و ترامپ مقامات آمریکایی را برای حمایت از توافق هسته‌ای به تهران فرستاده بود.در ۱۹ ژوئن، ترامپ از طریق کارولاین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، بیانیه‌ای صادر کرد و گفت: «بر اساس این واقعیت که احتمال قابل توجهی برای مذاکراتی وجود دارد که ممکن است در آینده نزدیک با ایران انجام شود یا نشود، طی دو هفته آینده تصمیم خود را دربارهٔ اینکه آیا اقدام کنم یا نه، خواهم گرفت.» بر اساس منابع، در همان روز، مقامات اسرائیلی از جمله بنیامین نتانیاهو، اسرائیل کاتس و ایال زمیر با دولت ترامپ تماس گرفتند و گفتند که نمی‌توانند دو هفته صبر کنند. اسرائیلی‌ها فکر می‌کردند که فقط پنجره فرصت کوچکی دارند. آمریکا تنها کشوری است که بمبهای سنگر شکنی دارد که قادر به نفوذ در فردو هستند. این تماس تلفنی همچنین شامل جی‌دی ونس بود که با بیان نگرانی‌ها دربارهٔ درگیری مستقیم آمریکا و کشیده شدن به جنگ مخالفت کرد، و پیت هگست نیز حضور داشت.در ۲۱ ژوئن، ایالات متحده بمب‌افکن‌های رادارگریز B-2 را به گوام اعزام کرد. پایگاه‌های آمریکایی در آسیای غربی وارد حالت بالاترین آماده‌باش شدند و دفاع هوایی خود را تقویت کردند، زیرا ایران تهدید کرد که به هر کشوری که به اسرائیل کمک کند، حمله خواهد کرد. حوثی‌ها نیز آمادگی خود برای مبارزه را اعلام کردند. در پاسخ، ایالات متحده هشدار داد که در صورت تهدید منافع آمریکا، تلافی ویرانگری خواهد کرد.شبکهٔ ای‌بی‌سی نیوز گزارش داد که ارتش آمریکا و اسرائیل در طول یک تمرین آموزشی در اواسط ۲۰۲۴ در دوران دولت بایدن، یک تمرین اجرایی از این حمله انجام داده بودند. اکسیوس گزارش داد که دموکرات‌های ارشد کمیته‌های اطلاعاتی سنا و مجلس نمایندگان، اطلاع قبلی از این حمله دریافت نکردند، درحالی‌که جمهوری‌خواهان ارشد اطلاع داشتند و این موضوع انتقادات دموکرات‌ها را برانگیخت.حملات.در ۱ تیرماه ۱۴۰۴ (۲۲ ژوئن ۲۰۲۵)، نیروی هوایی و نیروی دریایی ایالات متحده به سه تأسیسات هسته‌ای ایران شامل فردو، نطنز و اصفهان حمله کردند.هفت بمب‌افکن بی-۲ از گروه بمب‌افکن ۵۰۹ از پایگاه هوایی وایت‌من در میزوری برخاستند و به مدت ۱۸ ساعت با حداقل ارتباط و سه بار سوخت‌گیری هواییبه‌طور مداوم به سمت شرق و خاورمیانه پرواز کردند. پیش از بی-۲ها، هواپیماهای جنگندهٔ نسل پنجم آمریکایی وارد حریم هوایی ایران شدند تا با هرگونه آتش پدافندی زمین‌به‌هوا مقابله کنند؛ به گفتهٔ رئیس‌جمهور ترامپ، این جنگنده‌ها، جت‌های جنگندهٔ رادارگریز اف-۳۵ و اف-۲۲ بودند. هیچ آتش پدافندی از سوی ایران شناسایی نشد، که به حملات قبلی اسرائیل علیه پدافند هوایی ایران نسبت داده می‌شود. به گفتهٔ ارتش ایالات متحده، در طول این عملیات، مقاومت بسیار کمی از سوی نیروهای ایرانی مشاهده شد یا اصلاً مقاومتی مشاهده نشد.در ساعت ۲:۱۰ بامداد به وقت تهران، شش بمب‌افکن بی-۲ آغاز به پرتاب دوازده بمب جی‌بی‌یو-۵۷ای/بی به تأسیسات فردو کردند و هفتمین بمب‌افکن بی-۲ دو بمب خود را به تأسیسات نطنز پرتاب کرد. در فردو، ۱۲ بمب سنگرشکن به ترتیب روی دو شفت تهویه انداخته شدند تا به عمق کوه نفوذ کنند. به گفتهٔ رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا ژنرال دن کین، نخستین بمب‌ها، کلاهک بتنی خروجی تهویه را از بین برده و شفت اصلی نمایان شد. بمب‌های بعدی وظیفه داشتند وارد شفت اصلی شوند. آن‌ها با سرعت بیش از ۱۰۰۰ فوت بر ثانیه به فضای درونی تأسیسات رفته و منفجر شدند. یک زیردریایی نیز ۳۰ موشک تاماهاوک را به سایت‌های نطنز و اصفهان شلیک کرد. مقامات آمریکایی نام زیردریایی را اعلام نکردند، اما زیردریایی "یواس‌اس" "جورجیا" از سپتامبر ۲۰۲۴ در منطقه حضور داشت. کل بمباران تقریباً ۳۰ دقیقه طول کشید و حملات تاماهاوک، آخرین حمله بود.بمب‌افکن‌های بی-۲ در طول مأموریت - برخاستن، حمله و بازگشت - تقریباً ۳۷ ساعت به‌طور مداوم پرواز کردند و چندین بار در هوا سوخت‌گیری مجدد انجام دادند. در مجموع، ۱۲۵ هواپیما، از جمله هواپیماهای سوخت‌رسان و اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی، در این عملیات شرکت داشتند. به گفتهٔ ترامپ، در مجموع حدود ۵۲ هواپیمای سوخت‌رسان در این عملیات شرکت داشتند. ژنرال کین افزود که خلبانان زن و مرد، از نیروی هوایی و گارد ملی هوایی میزوری در این عملیات شرکت داشتند و یک مقام آمریکایی گفت که یکی از خلبانان بی-۲ زن بوده است. نموداری که پنتاگون پس از مأموریت منتشر کرد، نشان می‌دهد که هواپیماها از آسمان لبنان، سوریه و عراق گذر کرده‌اند و مشخص نیست که آیا آن‌ها از پیش از عملیات آمریکا مطلع شده‌اند یا خیر.آسیب‌ها.تصاویر ماهواره‌ای از سایت فردو که پس از حملات گرفته شده، نقاط ورود بمب و همچنین خاکستری که منطقه را پوشانده بود، نشان داد. کین اظهار دارد که سایت‌های هسته‌ای ایران از این حملات «خسارت شدیدی» متحمل شده‌اند، اما گفت که ارزیابی خسارت زمان می‌برد. مقامات اسرائیلی در گفت‌وگو با "نیویورک تایمز" گفتند که ارتش اسرائیل ارزیابی کرده است که فردو به‌طور جدی آسیب دیده اما کاملاً نابود نشده است. یک مقام آمریکایی گفت که فردو نابود نشده اما به‌طور جدی آسیب دیده و غیرفعال شده است. پنتاگون در ابتدا اعلام کرد که این حملات، برنامه هسته‌ای ایران را یک تا دو سال به عقب انداخته است. اما تولسی گبرد، مدیر اطلاعات ملی و جان رتکلیف مدیر سازمان سیا، می‌گویند که «اطلاعات جدید» نشان می‌دهد که سایت‌های نطنز، فردو و اصفهان به‌شدت آسیب دیده‌اند و بازسازی آن‌ها سال‌ها طول خواهد کشید.در ۲۵ ژوئن، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران گفت که تأسیسات هسته‌ای ایران «به‌شدت آسیب دیده‌اند». در ۲۶ ژوئن و ۱ ژوئیه، عباس عراقچی وزیر امور خارجهٔ ایران، گفت که تأسیسات هسته‌ای «خسارات قابل توجه و جدی» متحمل شده‌اند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گفت که این سایت‌ها «خسارت شدیدی» دیده‌اند، اما نابود نشده‌اند.رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در ۲۶ سپتامبر، در اظهاراتی به "رویترز" درباره حمله آمریکا به فردو تأیید کرد که «تقریباً تمام تجهیزات حساس» در آن تأسیسات نابود شده‌اند. با این حال، او افزود که اگر ایران تصمیم بگیرد ذخیره موجود اورانیوم خود را تا ۹۰ درصد غنی‌سازی کند، تنها چند هفته برای تکمیل این فرآیند زمان خواهد برد.پاسخ ایران.در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵، مجلس ایران طرحی را تصویب کرد که خواستار بستن تنگه هرمز، یکی از مسیرهای مهم دریایی است که نزدیک به ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند. این رأی که رسانه‌های ایرانی آن را از نظر سیاسی مهم توصیف کردند، به معنای بستن فوری تنگه نیست؛ این اقدام هنوز باید توسط شورای عالی امنیت ملی که اختیار نهایی تصمیم‌گیری در امور امنیت ملی را دارد، تصویب شود. تا تاریخ ۲۳ ژوئن، حمل و نقل دریایی بین‌المللی با هشدارهای افزایش‌یافته از طریق تنگه ادامه داشت و برخی شرکت‌های تجاری عبور از آن را به‌طور موقت متوقف کردند و برخی دیگر به دلیل وخامت شرایط امنیتی با احتیاط بیشتری عمل کردند. همچنین حضور شناورهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در منطقه مشاهده شده است که نگرانی‌هایی در مورد ایمنی دریایی ایجاد کرده است.در ۲۳ ژوئن، ایران به‌عنوان واکنش به حملات آمریکا، به پایگاهی آمریکایی در قطر حمله موشکی انجام داد. قطر پیش از رسیدن موشک‌ها حریم هوایی خود را بست و اعلام کرد که همه آنها را رهگیری کرده است. پس از این حمله، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و عراق نیز حریم هوایی خود را بستند. بعدها خبرهایی از اصابت موشک‌های ایرانی (حداقل یک موشک) به یک رادار در پایگاه العدید رسانه‌ای شد.ستاره داوود سرخ گفت که حداقل ۱۶ نفر در اسرائیل در اثر موشک‌های ایرانی که در تلافی حملات شبانه پرتاب شده بودند، زخمی شدند. همچنین در ۲۲ ژوئن رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که مجید مصیبی، که جمهوری اسلامی به «جاسوسی برای اسرائیل» متهمش کرده بود، اعدام شده است.واکنش‌ها.آمریکا.رئیس‌جمهور دونالد ترامپ ابتدا این حملات را «بسیار موفقیت‌آمیز» خواند. در طول بیانیه‌اش آن‌ها را «موفقیت نظامی باشکوه» نامید، گزارش‌های پیشین را تأیید کرد و به ایران در صورت عدم جستجوی صلح توسط ایران، دربارهٔ حملات بیشتر هشدار داد.در پی این حملات، ترامپ نوشت:او همچنین نوشت:پس از حملات، ترامپ سخنرانی کوتاه تلویزیونی ارائه داد که در آن ادعا کرد تأسیسات کلیدی غنی‌سازی هسته‌ای ایران «کاملاً و به‌طور کلی نابود شده‌اند».ایران.سیدعلی خامنه‌ای در پیام ویدیویی که پس از آتش‌بس در تاریخ ۵ تیر ۱۴۰۴ منتشر کرد در مورد حمله به مراکز هسته‌ای گفت این موضوع درخورِ پیگیری جزائی در دادگاه‌های بین‌المللی است. او ترامپ را به «بزرگ‌نمایی غیرمتعارف» در مورد این حمله متهم کرد.عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این حملات را به عنوان «نقض بی‌پروای منشور سازمان ملل و قوانین بین‌المللی» محکوم کرد و اعلام داشت که «ایران همه گزینه‌ها را برای دفاع از حاکمیت، منافع و مردم خود محفوظ می‌دارد.»سازمان انرژی اتمی ایران بیانیه‌ای صادر کرد مبنی بر اینکه سه تأسیسات هسته‌ای آن «در عملی خشونت‌آمیز علیه قوانین بین‌المللی، از جمله پیمان منع اشاعه، توسط دشمنان ایران اسلامی مورد حمله قرار گرفت» و اعلام کرد که قصد دارد هم در دادگاه بین‌المللی عدالت‌خواهی کند و هم برنامه هسته‌ای خود را ادامه دهد.خبرگزاری دولتی ایران، ایرنا، به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داد که در سه محل هدف قرار گرفته شده، مواد رادیواکتیو وجود نداشت. سخنگوی کمیته اضطراری شهر قم، مرتضی حیدری، اعلام کرد که نیروهای دشمن «بخشی از تأسیسات هسته‌ای فردو» را بمباران کرده‌اند. مقام‌های ایرانی اعلام کردند که خطری برای ساکنان مناطق اطراف تأسیسات هسته‌ای هدف قرار گرفته توسط حملات آمریکا وجود ندارد، بنا بر گزارش رسانه‌های دولتی ایران. ایرنا به نقل از ستاد مدیریت بحران استان قم، محل تأسیسات فردو، اظهار داشت «خطری مردم قم و مناطق اطراف را تهدید نمی‌کند». به گفته مقام‌های ایرانی، مواد هسته‌ای پیش از حملات تخلیه و به مکان دیگری منتقل شده بود.اسرائیل.نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو به ترامپ تبریک گفت و اعلام کرد که «تصمیم جسورانه» او برای هدف قرار دادن تأسیسات هسته‌ای ایران با «قدرت عادلانه و مهیب ایالات متحده» یک «نقطه عطف تاریخی» خواهد بود، و گفت که ترامپ «کاری کرده که هیچ کشور دیگری روی زمین نمی‌توانست انجام دهد. تاریخ ثبت خواهد کرد که رئیس‌جمهور ترامپ اقدام کرد تا خطرناک‌ترین سلاح‌های جهان را از خطرناک‌ترین رژیم جهان دریغ کند.»تحلیل.ری تکیه، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی، این حملات را «فاز جدیدی و احتمالاً مشکل‌ساز» توصیف کرد و گفت که ایران «به‌نحوی باید غرور خود را بازگرداند»، احتمالاً با حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا یا نیروهای نیابتی آن. کریم سجادپور، پژوهشگر ارشد موقوفهٔ کارنگی برای صلح بین‌المللی، اظهار داشت: «این حملات به‌جای پایان‌دادن به جنگ ۴۶ سالهٔ آمریکا و ایران، احتمالاً فصل جدیدی از آن را باز می‌کند.» او افزود که اکثر گزینه‌های تلافی‌جویانهٔ ایران «معادل یک بمب‌گذاری انتحاری» است و این رویداد برای مردم ایران «تجربه‌ای تحقیرآمیز و آسیب‌زا» بوده، به‌طوری‌که هنوز مشخص نیست ایران چگونه پاسخ خواهد داد.جاناتان پانیکف، مدیر ابتکار امنیت خاورمیانه اسکوکرافت در شورای آتلانتیک، هشدار داد که ایران ممکن است برای بازگرداندن بازدارندگی، واکنشی نامتناسب نشان دهد و گفت: «این می‌تواند به سرعت به یک چرخهٔ تشدید قابل‌توجه و غیرقابل‌کنترل منجر شود.»رزماری کلانیک، مدیر برنامه خاورمیانه در اندیشکده اولویت‌های دفاعی، معتقد بود که این حملات «احتمال تمایل ایران به دستیابی به سلاح هسته‌ای را بسیار افزایش داده است.» بورجو اوزچلیک، پژوهشگر ارشد مؤسسه سلطنتی خدمات متحده، اظهار کرد که این حمله از دیدگاه تندروهای ایرانی «یک نمونه دیگر از غیرقابل‌اعتماد بودن آمریکا» است.یک تحلیلگر سی‌ان‌ان اشاره کرد که آمریکا ممکن است به دلیل «نگرانی واقعی از تلافی ایران» اهداف بیشتری را مورد حمله قرار دهد و پیشنهاد کرد که ایران می‌تواند به پایگاه‌های آمریکا در قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و بحرین حمله کند یا حتی تنگه هرمز را ببندد.نشریهٔ "اکونومیست" گزارش داد: «حتی اگر آمریکا به تمام بخش‌های تأسیسات فردو دسترسی نداشته باشد، انفجارهای قدرتمند ممکن است خسارت کافی به تجهیزات داخلی وارد کرده یا آن‌ها را نابود کرده باشد.» ریچارد نفیو، کارشناس سلاح‌های هسته‌ای، به "اکونومیست" گفت: «لرزش‌های کنترل‌نشده… قاتل سانتریفیوژها هستند.» دیوید آلبرایت، بازرس سابق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و بنیان‌گذار مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی، به "اکونومیست" گفت که تخریب مجاری تهویهٔ فردو می‌تواند این سایت را «برای چند سال، نه چند ماه» غیرفعال کند. یک کارشناس تسلیحات نیز به "اکونومیست" گفت که تصاویر پس از حملات نشان می‌دهد آمریکا احتمالاً تهویهٔ فردو را هدف قرار داده است.