چارچوب زکمن کیست؟ توضیح بده.
چارچوب معماری زیکمن که به نوعی جدول مندلیف در مدل‌های معماری محسوب می‌شود، چارچوب مرجعی است که شش جنبهٔ اطلاعات، فرایندها، مکان‌ها، افراد، رویدادها و اهداف را تحت پوشش قرار می‌دهد. چارچوب زیکمن، نقش مهمی در ایجاد چارچوب‌های دیگر مانند «چارچوب معماری فدرال» داشته است.جان زیکمن، ارائه‌کننده این چارچوب، از پیشگامان «معماری سازمانی» و پدر این علم به حساب می‌آید. او معماری سازمانی را ضرورتی غیرقابل اجتناب، برای سازمان‌های بزرگ می‌دانست.بررسی اجمالی.عنوان «چارچوب زیکمن» اشاره به جدیدترین نگارش آن، یعنی چارچوب معماری سازمانی زیکمن نسخه ۳٫۰ می‌کند. فرازهایی از سی سال سابقه این چارچوب به شرح زیر است:در منابع دیگر، زیکمن به عنوان یک چارچوب که توسط جان زیکمن خلق شده و از نام او سرچشمه گرفته، اما به روش‌های متعددی معرفی شده است. به‌عنوان مثال:در کنار چارچوب توسعه‌یافته توسط جان زیکمن، توسعه‌ها و کاربردهای متعددی ایجاد شده‌اند که آن‌ها نیز گاهی به نام چارچوبهای زیکمن نامیده می‌شوند، اگرچه معمولاً آن‌ها فقط طرح‌های گرافیکی تغییر داده شده نسبت به چارچوب واقعی زیکمن هستند.چارچوب زیکمن مجموعه‌ای از دیدگاه‌های مطرح در معماری سازمانی را خلاصه می‌کند. این دیدگاه‌ها در قالب یک ماتریس دو بعدی نمایش داده می‌شوند که سطرهای آن نوع ذی‌نفعان و ستون‌ها جنبه‌های معماری را نشان می‌دهند. چارچوب یک متدلوژی برای یک معماری تعریف نمی‌کند. در عوض، ماتریس به صورت یک قالب است که باید با اهداف/قوانین، فرایندها، مواد، نقش‌ها، مکان‌ها و رویدادهای به‌طور خاص مورد نیاز سازمان پر شود. در مرحله بعدی مدل‌سازی، نگاشت بین ستون‌ها در چارچوب، شکاف‌های موجود در وضعیت مستندسازی‌شده سازمان را نشان می‌دهد.چارچوب، یک ساختار منطقی برای طبقه‌بندی و سازماندهی نمایش توصیفی از یک سازمان است. این ساختار هم برای مدیریت سازمان و هم برای عوامل درگیر در توسعه سیستم‌های سازمان حائز اهمیت است. در حالی که هیچ ترتیب اولویتی برای ستون‌های چارچوب وجود ندارد، ترتیب بالا به پایین سطرها برای تنظیم مفاهیم کسب و کار و سازمان فیزیکی واقعی مهم است. سطح جزئیات در چارچوب، یک تابع از هر سلول (و نه سطرها) است.ستون‌ها دارای ترتیب نیستند. برخلاف سطرها که رعایت ترتیب آن‌ها حائز اهمیت است. به همین علت در نام‌گذاری ستون‌ها از شماره‌گذاری استفاده نشده است. این قاعده تلویحاً به این معنی است که نمی‌تواند بدون داشتن سطر بالاتر به تولید سطر پایین‌تر پرداخت. اما در مورد ستون‌ها چنین قانونی برقرار نیست. به عبارت دیگر در زمان تعیین عرض و عمق معماری می‌توان از سطرهای پایین‌تر صرف نظر کرد.تاریخچه.در سال‌های دهه ۱۹۸۰ جان زکمن در آی بی ام در توسعه برنامه‌ریزی سیستم کسب و کار (بی اس پی) مشارکت داشت که روشی برای تجزیه‌وتحلیل، تعریف و طراحی یک معماری اطلاعات سازمانی بود. در سال ۱۹۸۲ زکمن به این نتیجه رسید که این تجزیه و تحلیل‌ها می‌توانند به مراتب فراتر از خودکارسازی طراحی سیستم‌ها و مدیریت داده‌ها در عرصه برنامه‌ریزی استراتژیک کسب‌وکار و به‌طور کلی، دانش مدیریت باشند. او اندیشید که این تکنیک‌ها را می‌توان در حوزه‌های معماری سازمانی داده‌محور، طراحی سیستم‌های داده‌محور، الگوهای طبقه‌بندی داده و از این دست حوزه‌ها (که در آن زمان کم‌تر شناخته شده بودند) به کار برد.سیستم‌های اطلاعات معماری چارچوب.در مقاله سال ۱۹۸۷ «یک چارچوب برای معماری سیستم‌های اطلاعاتی» زکمن متوجه شد که اصطلاح «معماری» که به‌طور بی قید و شرط توسط افراد حرفه‌ای در زمینه سیستم‌های اطلاعاتی استفاده می‌گردد در واقع برای هر کدام برنامه‌ریزان، طراحان، برنامه‌نویسان، متخصصان ارتباطات و سایرین معانی مختلفی می‌دهد. در جستجویی برای یک پایه مستقل و هدفمند که بر اساس آن بتوان یک چارچوب برای معماری سیستم‌های اطلاعاتی توسعه داد، زکمن نگاهی به حوزه معماری کلاسیک و انواعی از پروژه‌های پیچیده مهندسی در صنعت انداخت. او رویکرد مشابهی را در آن‌ها مشاهده کرد و به این نتیجه رسید که معماری در بسیاری از سطوح وجود دارد و شامل حداقل سه دیدگاه می‌گردد: مواد یا داده‌های خام، عملکرد فرایندها و محل یا شبکه پیاده‌سازی.معماری سیستم‌های اطلاعاتی به این منظور طراحی شده است که یک طرح طبقه‌بندی برای سازماندهی مدل‌های معماری باشد و یک نمایش یکسان از مدل‌های مورد نیاز برای معماری سازمانی را فراهم می‌کند. معماری سیستم‌های اطلاعاتی با جزئیات تعیین نمی‌کند که مدل‌ها باید شامل چه چیزی باشند، اجبار نمی‌کند که چه زبان مدل‌سازی برای هر مدل به کار برده شود و همچنین هیچ روشی را برای ایجاد مدل‌ها پیشنهاد نمی‌دهد.گسترش و صوری‌سازی.در سال ۱۹۹۲ در مقاله «گسترش و رسمی چارچوب برای معماری سیستم‌های اطلاعاتی» جان اف سووا و جان زکمن چارچوب و توسعه‌های جدید آن را ارائه کردند که نشان می‌داد چگونه چارچوب می‌تواند به کمک نمودارهای گراف مفهومی صوری‌سازی گردد. همچنین در سال ۱۹۹۲:بعدتر در طول دهه ۱۹۹۰چارچوب برای معماری سازمانی.در مقاله سال ۱۹۹۷ با عنوان «مفاهیم یک چارچوب برای معماری سازمانی» زکمن گفت که این چارچوب باید به عنوان یک «چارچوب برای معماری سازمانی» اطلاق گردد و این‌که حتی بهتر بود از همان ابتدا به این نام خوانده می‌شد. اگرچه، طبق گفته زکمن، در اوایل دهه ۱۹۸۰ «علاقه کمی به ایده مهندسی مجدد سازمان یا مدل‌سازی سازمانی و استفاده از صوری سازی وجود داشت و مدل‌ها عموماً محدود به برخی از جنبه‌های توسعه نرم‌افزار در جامعه سیستم‌های اطلاعاتی می‌شدند».در سال ۲۰۰۸ مؤسسه زکمن اینترپرایس چارچوب زکمن را چنین معرفی کرد: تعریف رسمی مختصر به عنوان یک استاندارد جدید چارچوب زکمن.چارچوب‌های توسعه‌یافته و اصلاح‌شده.از دهه ۱۹۹۰ تاکنون چندین چارچوب توسعه‌یافته از چارچوب زکمن پیشنهاد داده شده‌اند. مانند:موضوعات چارچوب زکمن.مفهوم.ایده اصلی در پشت چارچوب زکمن این است که یک چیز یا مورد پیچیده را می‌توان برای مقاصد مختلف با استفاده از توصیف‌های مختلف (به عنوان مثال متنی، گرافیکی) به راه‌های مختلف تعریف کرد. چارچوب زکمن سی و شش طبقه لازم برای توصیف کامل هر چیزی ارائه می‌کند، به خصوص چیزهای پیچیده مانند کالاهای تولیدشده (به عنوان مثال لوازم خانگی) سازه‌های ساخته‌شده (مانند ساختمان‌ها) و سازمان‌ها (به عنوان مثال سازمان و همه اهداف، اشخاص و فناوری‌های آن). این چارچوب شش تحول مختلف را برای یک ایده انتزاعی (نه افزایش جزئیات، تنها تحول) را از شش دیدگاه مختلف فراهم می‌کند.این ویژگی اجازه می‌دهد تا افراد مختلف یه یک چیز یکسان از دیدگاه‌های مختلف نگاه کنند. این کار باعث ایجاد یک نگرش همگانی از محیط می‌گردد، قابلیت مهمی که در شکل نشان داده شده است.نمایش سطرها.هر سطر نشان‌دهنده یک دید کلی از راه حل از یک دیدگاه خاص است. یک سطر یا دیدگاه بالاتر لزوماً نباید نسبت به دیدگاه پایین‌تر درک جامع‌تری از کل مسئله داشته باشد. هر سطر نشان‌دهنده یک دیدگاه متمایز و منحصربه‌فرد است، با این حال، خروجی‌ها از هر دیدگاه باید جزئیات کافی برای تعریف راه حل در سطح خود دیدگاه را فراهم کنند و همچنین باید برای استفاده در دیدگاه سطر پایین‌تر به صورت صریح ترجمه کردند.هر دیدگاه باید نیازها و محدودیت‌ها و الزامات دیگر دیدگاه‌ها را مد نظر قرار دهد. محدودیت‌های دیدگاه‌ها به صورت افزودنی هستند. برای مثال محدودیت‌های سطر بالاتر سطر پایین‌تر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. محدودیت‌های سطر پایین‌تر می‌تواند، اما نه لزوماً، بر سطرهای بالاتر تأثیر بگذارد. درک الزامات و محدودیت‌ها مستلزم تبادل دانش و داشتن درک متقابل از دیدگاهی به دیدگاه دیگر است. چارچوب از مسیر عمودی برای ارتباطات بین دیدگاه‌ها استفاده می‌کند.نسخه فعلی (۳) چارچوب زکمن سطرها را مطابق زیر طبقه‌بندی می‌کند:تمرکز بر روی ستون‌ها.به‌طور خلاصه، هر دیدگاه تمرکز را متوجه یک پرسش اساسی می‌کند و سپس به این سؤال از همان دیدگاه به نحوی پاسخ می‌دهد که ارائه‌های توصیفی (به‌طور مثال مدل‌ها) متفاوتی ایجاد شوند که از دیدگاه‌های بالاتر به دیدگاه‌های پایین‌تر ترجمه بشوند. مدل اساسی برای تمرکز (یا ایجاد انتزاع) ثابت می‌ماند. مدل پایه هر ستون به‌طور منحصربه‌فرد تعریف شده و در عین حال هم به‌طور عرضی و هم از بالا به پایین ماتریس با سایر ستون‌ها در ارتباط است. علاوه بر این، شش طبقه از قطعات معماری سازمانی و پرسش‌های مربوط که آن‌ها پاسخ می‌دهند، ستون‌های چارچوب زکمن را تشکیل می‌دهند که به شرح زیر هستند:به اعتقاد زکمن، تنها عاملی که چارچوبش را منحصر به فرد می‌سازد، این است که هر عنصر در هر کدام از دو محور ماتریس به صراحت قابل تشخیص از تمام عناصر دیگر در این محور است. آنچه هر سلول ماتریس ارائه می‌دهد نه صرفاً افزایش جزئیات نسبت به سطوح پیشین، بلکه در واقع ارائه‌ای متفاوت - متفاوت در مضمون، معنی، انگیزه و استفاده - می‌باشد. به این دلیل که هر یک از این عناصر در هر محور به صراحت متفاوت از دیگران است، امکان تعیین آنچه که متعلق به هر سلول است به صورت دقیق وجود دارد.مدل‌های سلول‌ها.چارچوب زکمن به‌طور معمول به صورت یک ماتریس ۶ * ۶ با پرسش‌های ارتباطی به عنوان ستون و سیر تحولات تجسم‌سازی به عنوان سطر به تصویر کشیده شده است. طبقه‌بندی‌های چارچوب توسط سلول‌ها بخش‌بندی شده است که تقاطع بین پرسش‌ها و تحولات هستند.توضیحات سلول‌ها مستقیماً برگرفته از نسخه ۳٫۰ چارچوب زکمن هستند:دیدگاه سازمان.از زمان توسعه محصول (به عنوان مثال مصنوع معماری) در ازای هر سلول یا راه حل مشکل که در هر سلول مندرج شده است، پاسخی به یک سؤال از یک دیدگاه وجود داردکه عموماً به شکل مدل‌ها یا توصیف‌های سطح بالاتر یا پاسخ‌های سطحی می‌باشند. طراحی‌ها یا مدل‌های استخراج شده که از پاسخ پشتیبانی می‌کنند همان توضیحات با جزئیات داخل سلول‌ها هستند. تجزیه (یعنی شکستن به سطح بیشتری از جزئیات) در هر سلول اتفاق می‌افتد. اگر یک سلول صریح (تعریف شده) نباشد به صورت غیرصریح (تعریف نشده) است. اگر یک سلول غیر صریح باشد، خطر ایجاد مفروضات در مورد این سلول وجود دارد. اگر مفروضات معتبر باشند، در زمان و پول صرفه‌جویی شده است. اگر مفروضات نامعتبر باشند آن‌گاه به احتمال زیاد هزینه‌ها و زمان‌بندی پیاده‌سازی افزایش می‌یابند.مجموعه‌ای از قوانین چارچوب.چارچوب دارای مجموعه‌ای از قوانین است:چارچوب از این رو ذاتی است که همان‌طور که می‌توان آن را برای طبقه‌بندی نمایش‌های هر شیء فیزیکی به کار برد می‌توان برای اشیاء مفهومی مانند سازمان هم به کار برد. همچنین چارچوب بازگشتی است زیرا که می‌تواند برای تجزیه و تحلیل ترکیب معماری خودش هم مورد استفاده قرار بگیرد. اگر چه چارچوب رابطه هر ستون با ستون دیگر را نمایش می‌دهد، اما هنوز یک نمایش ساختاری از سازمان است نه یک نمایش جریانی.انعطاف‌پذیری در سطح جزئیات.یکی از نقاط قوت چارچوب زکمن این است که به صراحت مجموعه‌ای جامع از دیدگاه‌ها را نشان می‌دهد که می‌تواند توسط معماری سازمان استفاده شود. برخی احساس می‌کنند که پیروی کامل از این مدل می‌تواند منجر به تأکید بیش از حد بر روی اسناد و مدارک شود، چرا که برای هر یک از سی سلول چارچوب، مصنوعاتی مورد نیاز است. زکمن اما نشان می‌دهد که تنها حقایق مورد نیاز برای حل مسئلهٔ تحت تجزیه و تحلیل، نیاز به انتشار دارند.جان زکمن در اسناد و سخنرانی‌ها و سمینارهایش به وضوح بیان نمود که، به عنوان چارچوب، چه در عمق و چه در وسعت جزئیاتی که مورد نیاز هر یک از سلول‌های ماتریس است، بر اساس اهمیت‌ها و اولویت‌های هر سازمان انعطاف‌پذیری وجود دارد. یک خودروساز که اهداف کسب و کارش ممکن است حول محور ضرورت وجود انبار و تمرکز فرایند محور باشد، ممکن است تمرکز بر روی مستندسازی ستون‌های چه و چگونه را سودمند بیابد. در مقابل، یک آژانس مسافرتی که کسب و کارش بیشتر در رابطه با مردم و رویداد-زمان‌بندی است می‌تواند تمرکز بر روی مستندسازی ستون‌های کِی و که و کجا را مفید بیابد. اگرچه هیچ راه فراری از اهمیت ستون چرا وجود ندارد که پیشرانه‌های کسب و کار را برای تمام ستون‌های دیگر فراهم می‌کند.کاربردها و نفوذها.از سال‌های دهه ۱۹۹۰ چارچوب زکمن به‌طور گسترده‌ای به عنوان وسیله ای برای تهیه ساختار برای مدل‌سازی سازمانی به سبک مهندسی اطلاعات استفاده می‌شود. چارچوب زکمن می‌تواند هم در شرکت‌های تجاری و هم در سازمان‌های دولتی استفاده شود. در درون یک سازمان دولتی، چارچوب می‌تواند به کل سازمان در یک سطح انتزاعی اعمال شود یا می‌توان آن را به ادارات مختلف، دفاتر، برنامه‌ها، واحدهای زیرمجموعه و حتی به موجودیت‌های پایه‌ای عملیاتی مستقل اعمال کرد.سفارشی‌سازی.چارچوب زکمن در چارچوب سفارشی مانند TEAF، که بر مبنای چارچوب‌های مشابه ساخته شده، اعمال شده است. ماتریس TEAF.استانداردهای مبتنی بر چارچوب زکمن.چارچوب زکمن به عنوان یک چارچوب برای توصیف استانداردها نیز استفاده می‌شود، برای مثال، استانداردهای بهداشت و درمان و سیستم اطلاعاتی بهداشت و درمان. هر سلول از چارچوب حاوی یک سری از استانداردهای سیستم اطلاعاتی بهداشت و درمان است.نگاشت چارچوب‌های دیگر.از دیگر کاربردهای چارچوب زکمن استفاده به عنوان مدل مرجع برای سایر معماری‌های سازمانی است، برای مثال این چهار مورد را ببینید: نمونه‌های دیگر:پایه‌ای برای دیگر چارچوب‌های معماری سازمانی.راه‌هایی که چارچوب زکمن باعث تحریک توسعه دیگر چارچوب‌های معماری سازمانی مانند مدل معماری سازمانی NIST، مدل C4ISR AE، مدل DOE AE و مدل DoDAF شده است، کم‌تر مورد توجه قرار گرفته‌اند:مثال: یک معماری سازمانی VA.متدلوژی چارچوب زکمن روش به عنوان مثال توسط وزارت امور کهنه سربازان ایالات متحده (VA) به منظور توسعه و حفظ معماری سازمانی One-VA در سال ۲۰۰۱ مورد استفاده قرار گرفته است. این متدلوژی نیاز به تعریف تمام جنبه‌های سازمانی VA از دیدگاه فرایند کسب و کار، اطلاعات، فنی، محل، پرسنل و الزامات دارد. گام بعدی در پیاده‌سازی متدلوژی به تعریف تمام توابع مربوط به هر فرایند کسب و کار و شناسایی عناصر اطلاعاتی مرتبط اختصاص دارد. پس از شناسایی، تکرار توابع و تناقض در تعریف داده‌ها می‌تواند شناسایی و حل و فصل شود.وزارت امور کهنه سربازان در آغاز قرن ۲۱ برای پیاده‌سازی یک معماری سازمانی کاملاً بر اساس چارچوب زکمن برنامه‌ریزی نمود.در نهایت یک مخزن معماری سازمانی که در سطح کلان توسط چارچوب زکمن ایجاد شده و در سطح سلول توسط فرامدل مشخص شده در زیر نشان داده شده است.این نمودار در VA-EA گنجانیده شده تا برای یک نمایش نمادین از فرامدل مورد استفاده‌اش، هم چنین برای توصیف معماری سازمانی One-VA و نیز برای ساخت مخزن معماری سازمانی بدون استفاده از نرم‌افزار مخزن معماری سازمانی تجاری به کار رود. این نمودار با استفاده از یک پایگاه داده شی‌گرا و یک محصول نرم‌افزاری Caliber-RM توسعه داده شده است. Caliber-RM به عنوان یک ابزار مدیریت پیکربندی نرم‌افزار در نظر گرفته شده است، نه به عنوان یک مخزن معماری سازمانی.اگرچه این ابزار اجازه تعریف اشخاص و روابط و تعریف خواص برای هر دو اشخاص و روابط را می‌دهد، که این ویژگی آن را برای ساخت مخزن معماری سازمانی با توجه به تکنولوژی موجود در اوایل سال ۲۰۰۳ کافی می‌سازد. انگیزه شخصی در انتخاب این ابزار این بود که هیچ‌یک از ابزارهای مخزن تجاری موجود، یک نمایش واقعی از چارچوب زکمن را فراهم نمی‌کردند، و همه آن‌ها بسیار اختصاصی بودند که امکان استفاده از قطعات سایر شرکت‌ها یا استفاده از منبع باز را با مشکل مواجه می‌کردند.این نمودار چند تفسیر مهم از چارچوب زکمن و انطباق آن با مدیریت سرمایه‌گذاری فناوری اطلاعات را آشکار می‌کند:سطر-شش، اندازه‌گیری بازگشت سرمایه‌گذاری برای پروژه‌های جداگانه و به‌طور بالقوه برای کل الگوی سرمایه‌گذاری را فراهم می‌کند. بدون وجود سطر-شش، چارچوب همیشه زیان‌ده بود، اما بازگشت سرمایه‌گذاری در سطر-شش اجازه می‌دهد که سود تخمین زده شود و در یک فرایند بهبود مستمر به کار رود. این سطر همچنین بهترین تجربه‌ها را ثبت کرده و از طریق سطر-دو به سیستم باز اعمال می‌کند.انتقاد.چارچوب زکمن به‌طور گسترده‌ای مورد بحث قرار گرفته است و گاه ارزش عملی آن زیر سؤال رفته است:این انتقادها پیشنهاد می‌کنند که چارچوب زکمن به سختی می‌تواند منعکس‌کننده بهترین تجربه واقعی در معماری سازمانی باشد.