دیکتاتوری نظامی کیست؟ توضیح بده.
دیکتاتوری نظامی یا استبداد نظامی نوعی حکومت تمامیت‌خواه است که در آن مدیریت کشور در دستان ارتش و قوای مسلح قرار می‌گیرد.نوع حکومت.حکومت نظامی، حکومتی است که در آن ارتش و قوای مسلح قدرت سیاسی می‌یابند و بر دو نوع است:با وجود تفاوت‌هایی که میان نمودهای تاریخی دیکتاتوری نظامی می‌توان یافت، شاخص‌های فوق در تمامی آن‌ها مشترک بوده است. در یک تعریف ساده می‌توان گفت که دیکتاتوری نظامی شبیه به همان استراتوکراسی است، با این تفاوت که فاقد هرگونه حمایت مردمی است و قوای نظامی معمولاً از راه کودتا این نوع حکومت را تشکیل می‌دهند.ایجاد دیکتاتوری نظامی در یک کشور.دیکتاتوری نظامی معمولاً در یک کشور در زمان‌هایی ایجاد می‌شود که نوعی هرج و مرج و آزادی مطلق در جامعه بروز یافته باشد. در حالات دیگر، هنگام سرنگون ساختن یک حکومت از طریق سلطهٔ نظامی یا کودتا، معمولاً برای کنترل کشور و سرکوب مخالفان، دیکتاتوری نظامی ایجاد می‌شود.دیکتاتوری نظامی در خاورمیانه.حزب بعث، نام خود را به عنوان برجسته‌ترین دیکتاتوری‌های نظامی در خاورمیانه در قرن بیستم مطرح کرده است. این حزب نخست در سوریه و سپس در عراق توانست از طریق کودتا حکومت تک‌حزبی خود را تشکیل دهد و در هر دو کشور دیکتاتوری نظامی برقرار کرد. مشهورترین دیکتاتوری‌های نظامی در خاورمیانه، دولت بعث سوریه به ریاست حافظ اسد و دولت بعث عراق به ریاست صدام حسین هستند. حزب بعث یک حزب فراملّیتی بود و جناح‌های سوریه و عراق، زیرمجموعه‌های آن بودند. رئیس‌جمهور دولت بعث عراق احمد حسن البکر در سال ۱۳۵۸ شروع به امضای معاهداتی با دولت بعث سوریه کرد که بر اساس آن‌ها هر دو کشور با هم متحد می‌شدند. بنابر مفاد معاهده‌ها، حافظ اسد قائم‌مقام اتحادیه می‌شد و با این وضع مقام صدام حسین در خطر می‌افتاد؛ ولی قبل از اینکه چنین اتفاقی بیفتد، به وسیلهٔ یک کودتای نرم و بدون خشونت توسط صدام حسین در رده‌های بالای دولت عراق، رئیس‌جمهور البکر در تاریخ ۲۵ تیر ۱۳۵۸ مجبور به استعفا شد و به این ترتیب، صدام حسین به‌طور رسمی رئیس‌جمهور دولت بعث عراق گردید. پس از آن هم حافظ اسد و صدام حسین هر روز بیش از پیش اختلاف پیدا کردند و رفته‌رفته به مخالفان یکدیگر تبدیل شدند و به نوعی تجزیهٔ حزب بعث تکمیل شد. اختلافات حافظ اسد و صدام حسین آن قدر زیاد شد که این دو به مخالفان سیاسی و تبعیدشدگان یکدیگر پناه می‌دادند و کمی بعد رسماً قطع رابطه کردند. حافظ اسد در زمان جنگ ایران و عراق، رسماً جانب جمهوری اسلامی ایران را گرفته بود و تا هنگام مرگ نیز با تهران ارتباط نزدیک و رفت‌وآمد منظم داشت.بسیاری از منتقدان، دولت حافظ اسد را بر سه پایه یعنی "دیکتاتوری نظامی"، "حکومت تک‌حزبی" و "کیش شخصیت" می‌دانند. اگرچه حافظ اسد در طول حکومتش رابطهٔ بدی با حکومت بعث عراق و دولت صدام حسین داشت ولی ویژگی‌های این دو حکومت دقیقاً مشابه بوده و حزب بعث در هر دو کشور، حکومت‌های مشابهی داشته است. هرچند که حافظ اسد و صدام حسین از مخالفان یکدیگر بودند و یکدیگر را به "خیانت به حزب بعث" متهم می‌کردند و خودشان را "بعثی واقعی" می‌نامیدند، امّا نکتهٔ قابل توجه در این است که دولت بعث عراق به ریاست صدام حسین نیز بر سه‌پایه یعنی "دیکتاتوری نظامی"، "حکومت تک‌حزبی" و "کیش شخصیت" استوار بود. منتقدان دولت‌های بعثی، از کشتار حما و کشتار زندان تدمر توسط دولت بعث سوریه و نیز از عملیات انفال و سرکوب خونین قیام ۱۹۹۱ عراق توسط دولت بعث عراق، به عنوان نمودهای سرکوب‌گری دیکتاتوری نظامی حزب بعث یاد می‌کنند.کشتار حما یک عملیات نظامی در فوریه ۱۹۸۲ بود که با یورش همه‌جانبهٔ نیروهای مسلح بعثی سوریه به این شهر به منظور سرکوب شورش مخالفان حکومت حزب بعث سوریه و دولت حافظ اسد صورت گرفت. رفعت اسد فرماندهی این عملیات را برعهده داشت. رفعت اسد در این عملیات، برای اینکه حکومت برادرش حافظ اسد را مستحکم‌تر و مخالفانش را نابود کند، بنابر تخمین عفو بین‌الملل بین ۱۷ تا ۴۰ هزار نفر از مردم غیرنظامی سوریه را به قتل رساند. او همچنین برای حفظ حکومت بعث سوریه به ریاست حافظ اسد، کشتار زندان تدمر را نیز مرتکب شد. یک روز پس از آن که فردی تلاش کرد حافظ اسد را ترور کند (با اینکه ترور حافظ اسد ناموفق ماند) حزب بعث تصمیم به انتقام گرفت و کشتار زندان تدمر رخ داد؛ به‌طوری که قوای نظامی حزب بعث و نیروهای گروهان دفاعی سوریه تحت فرماندهی رفعت اسد، به داخل زندان ریختند و تقریباً ۱۰۰۰ نفر از زندانیانی را که کوچک‌ترین نقشی در ترور نافرجام حافظ اسد نداشتند و در حال گذراندن محکومیت خود بودند، به قتل رساندند.در حکومت بعث عراق نیز می‌توان از عملیات انفال و سرکوب قیام ۱۹۹۱ مردم عراق علیه دولت صدام حسین یاد کرد که هر دو توسط ارتش بعث سرکوب شدند. نیروهای نظامی بعثی عراقی در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۶۶ (۱۶ مارس ۱۹۸۸) به منظور سرکوب شورش مردم کرد شمال عراق طی عملیاتی به نام انفال به‌وسیلهٔ گاز سمی و اعصاب به شهر کردنشین حلبچه حمله کردند. در این عملیات تقریباً پنج‌هزار نفر که غالباً غیرنظامی بودند، کشته شدند. قیام مردم عراق در سال ۱۹۹۱ علیه حکومت بعث عراق سرتاسر کشور عراق از شمال تا جنوب را دربرگرفت. این قیام در پایان جنگ خلیج فارس و قطعنامه ۶۷۰ شورای امنیت که همهٔ تحرکات هوایی ارتش عراق حتی بالگردها را ممنوع کرد، به وقوع پیوست و در نتیجهٔ آن، کنترل بخش عمده‌ای از کشور به دست نیروهای مردمی افتاد. از هجده استان عراق، چهارده استان سقوط کرد و در این میان تنها استان‌های مرکزی شامل استان‌های غربی و صلاح‌الدین و بغداد در دست رژیم بعث باقی ماند. با این وجود، قیام توسط نیروی سنگین نظامی صدام حسین و گارد ریاست‌جمهوری عراق و نیز نیروهای نظامی بعثی عراق (شاخهٔ نظامی حزب بعث عراق) به شدّت سرکوب شد و به‌ویژه نقاط مرکزی شهر کربلا که یکی از هسته‌های قیام بود، به ویرانه تبدیل شد و قبر حسین بن علی مورد اصابت چندین گلولهٔ تانک گارد ریاست‌جمهوری صدام حسین قرار گرفت. در جریان این درگیری‌ها هزاران نفر کشته و نزدیک به دو میلیون نفر از مردم عراق آواره شدند. افرادی نیز مدّعی شده‌اند که ایران نیز به سوی این نوع حکومت در حال حرکت است؛ نمونهٔ آن علی خامنه‌ای رهبر ایران است که نوعی سیاست دیکتاتوری نظامی-پلیسی را در پیش گرفته است.هرچند که در سال ۲۰۲۲، بر اساس گزارش اکونومیست ایران به عنوان دیکتاتوری غیرنظامی طبقه‌بندی شده است، امّا از زمان آغاز بحران خاورمیانه به‌ویژه در دوران پس از جنگ ایران و اسرائیل سرکوب در جامعهٔ ایران بسیار بیشتر از قبل شده است؛ به‌طوری که بعضی تحلیلگران این وضعیت را با نظامی‌تر شدن رژیم صدام حسین در دوران پس از شکست از کویت در جنگ خلیج فارس مقایسه می‌کنند. برخی دیگر هم پیش‌بینی کرده‌اند در صورت عدم خیزش مردم ایران، سپاه پاسداران علیه علی خامنه‌ای کودتا خواهد کرد و یک دیکتاتوری نظامی را تشکیل خواهد داد.