متالوگرافی غیر مخرب کیست؟ توضیح بده.
بررسی‌های ریز ساختاری بر روی قسمتی از قطعه که به وسیله ابزارهای برشکاری مانندکمان اره، کاتر و … جدا شده‌است صورت می‌گیرد، این روش متالوگرافی مخرب نام دارد.اما در بعضی مواقع امکان جدا کردن قسمتی از قطعه به دلایل مختلفی امکان‌پذیر نمی‌باشد،که در این صورت از روشی به نام متالوگرافی غیر مخرب یا پرتابل استفاده می‌شود.معرفی.مراحل این روش همانند متالوگرافی مخرب در آزمایشگاه می‌باشد با این تفاوت که در اینروش به قطعه آسیب نرسیده و ریز ساختار قطعه جهت انتقال به آزمایشگاه بر روی مواد رپلیکاگیری ثبت می‌گردد.کاربرد رپلیکا.جهت ارزیابی عمر باقی مانده قطعاتجهت بررسی عملیات‌هایی چون عملیات حرارتی و جوشکاریجهت بررسی ریزساختاری قطعاتی که غیر قابل حمل می‌باشندجهت بررسی ریزساختاری قطعاتی که تخریب آنها از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نیستجهت بررسی یا شناسایی عیوب سطحی قطعات و تجهیزاتی که در سرویس هستندتجهیزات متالوگرافی غیر مخرب.ابزارهای سنباده زنی خشنابزارهای پولیش مکانیکیابزارهای الکتروپولیشمیکروسکوپ نوری پرتابلمواد رپلیکا (نوار پلاستیکی استات سلولز، رزین‌های اکریلیک، رزین‌های لاستیکی یا رپلیست)مراحل آماده‌سازی.به‌طور کلی سه مرحله برای تعیین ریزساختار فلزات وجود دارد که عبارتند از:آماده‌سازی سطحاچ کردن سطح فلزمشاهده و تحلیل ریزساختارآماده‌سازی سطحدر متالوگرافی غیر مخرب مرحله آماده‌سازی سطح نقش بسیار مهمی در موفقیت عملیات برعهده دارد.لازم به یادآوری است که نکات ظریفی نیز در امر آماده‌سازی سطح وجود دارد که حتماً بایدمورد توجه قرار گیرد.با توجه به جنس آلیاژ و عملیات صورت گرفته بر روی آن روند آماده‌سازی تا حدودی متغیرخواهد بود.در فلزاتی نظیر فولادهای زنگ نزن و فولادهای پر آلیاژ از بین بردن تمام خط و خش‌ها درمرحله پولیش نهایی به روش مکانیکی عملاً امکان‌پذیر نمی‌باشد، لذا در این موارد از الکتروپولیش استفاده می‌گردد.در این حالت با عبور دانسیته جریان مناسب از یک محلول الکترولیتی و برخورد آن به سطحفلز تمامی خط و خش‌های باقی مانده از مراحل قبلی از بین خواهد رفت.بعد از مرحله پولیش نهایی، سطح نمونه با میکروسکوپ نوری پرتابل مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت عدم مشاهده خط و خش، وارد مرحله بعد که مرحله اچ کردن یا همان مرحلهاچ کردن سطح فلز می‌باشد می‌شویم.مزیت‌های استفاده از الکترو پولیش.در محیط‌های غبار آلود و کثیف، الکترو پولیش مسایل مربوط به آلودگی محیط پولیش راحذف می‌کند وزمان پولیش بسیار کاهش می‌یابد.در صورت انتخاب شرایط مناسب، این روش وابستگی بسیار کمتری به اپراتور دارد.در صورت عدم کنترل زمان و جریان عبوری و همچنین انتخاب نادرست محلول الکترولیت خطرات تخریب سطح توسط عیوب حفره دار شدن را خواهد داشت.اچ کردن.اچ کردن سطح به روش شیمیاییدر این روش با آغشته کردن یک تکه پنبه به محلول اچ مناسب و ما لش دادن آن به آرامی برروی سطح فلز پولیش شده، منطقه مورد نظر اچ می‌گردد.در این روش همچون روش‌های متداول در آزمایشگاه از زمان و تغییر رنگ سطح جهتحصول به ریز ساختار بهره برده می‌شود.اچ کردن سطح به روش الکتروشیمیاییدر این روش همانند روش الکترو پولیش با انتخاب محلول الکترولیت متناسب با جنس نمونه وعبور دانسیته جریان مناسب، می‌توان سطح نمونه را اچ کرد.مزایای استفاده از الکترو اچ.ریزساختار حاصل از الکترو اچ برای بررسی با میکروسکوپ الکترونی بسیار مناسب می‌باشد.با استفاده از محلول‌های الکترولیتی انتخابی می‌توان صرفاً فاز مورد نیاز را اچ کرد.با استفاده از محلول الکترولیت مناسب و شدت جریان و زمان امتحان شده می‌توان بهترینوضوح ریز ساختاری را بدست آورد.در صورت عدم کنترل زمان و جریان عبوری و همچنین انتخاب نادرست محلول الکترولیتخطرات تخریب سطح توسط عیب حفره دار شدن را به همراه خواهد داشت.مشاهده ریزساختاری.پس از اچ جهت اطمینان از اچ شدن سطح و همچنین بررسی تغییرات ریز ساختاری ازمیکروسکوپ‌های پرتابل نوری استفاده می‌شود.این میکروسکوپ‌ها معمولاً قابلیت مشاهده ریزساختارها را تا بزرگنمایی‌های ۴۰۰ برابرفراهم می‌کنند و به صورتی طراحی شده‌اند که استفاده از آنها در محل آسان باشد.تکنیک‌های تهیه رپلیکابه‌طور کلی مساحتی در حدود ۱۲*۱۸ میلی‌متر مربع برای تهیه پلیکا در نظر گرفته می‌شود و سپس با استفاده از تکنیک‌های خاصی توپوگرافی سطح توسط رپلیکا ثبت می‌گرددرپلیکای سطحی.هدف از تهیه رپلیکای سطحی به دست آوردن یک تصویر نگاتیو از توپوگرافی سطح است در اینروش امکان استفاده از سه نوع مواد رپلیکاگیری وجود دارد که استفاده از هر کدام تکنیک خاصخود را به همراه خواهدداشت.استفاده از نوار پلاستیکی از جنس استات سلولزاستفاده از رزین‌های اکریلیکاستفاده از ترکیبات یا رزین‌های لاستیکی (رپلی ست)تهیه رپلیکای سطحی با استفاده از نوار پلاستیکی از جنس استات سلولز.این روش از متداولترین روش‌های تهیه رپلیکا می‌باشد.با رپلیکای جدا شده از سطح به صورت مستقیم با استفاده از میکروسکوپ نوری پس از آمادهیا سازی، با میکروسکوپ الکترونی قابل بررسی می‌باشدجهت حفاظت رپلیکای تهیه شده از شرایط محیطی آن را در جعبه‌های چوبی یا پلاستیکیدر دمای محیط نگهداری می‌کنند.تهیه رپلیکای سطحی با رزین‌های اکریلیک.آماده‌سازی سطح در این روش همانند روش قبل می‌باشد و فقط جهت تهیه رپلیکا به جایاستفاده از نوار پلاستیکی از پودر رزین میکس شده با یک مایع استفاده می‌شود.رپلیکای استخراجی.هدف از به کاربردن رپلیکای استخراجی شناسایی نوع ذره یا فازهای موجود در زمینه است.(به عنوان مثال تشخیص فازهای ثانویه در یک فولاد زنگ نزن یا تشخیص نوع ذرات کاربیدیموجود در سوپر آلیاژها)در این روش ابتدا فاز مورد نظر با استفاده از اچانت‌های انتخابی به گونه ای اچ می‌شوند که بهصورت برجسته نمایان می‌شوند؛ سپس با استفاده از یک نوار رپلیکا از جنس استات سلولز عملرپلیکاگیری اولیه صورت می‌گیرد و پس از خشک شدن از روی سطح نمونه به آرامی جدا میگردد. در مرحله بعد، رپلیکای گرفته شده با لایه ای از عنصر کربن پوشش داده می‌شود. سپسنوار پلاستیکی توسط یک حلال از بین برده می‌شود و در نهایت نمونه ای حاوی ذرات ریز پوششداده شده با کربن باقی می‌ماند که این ذرات جهت بررسی و شناسایی نوع فاز توسطمیکروسکوپ‌های الکترونی مورد بررسی قرار می‌گیرند.این روش یکی از مشکل‌ترین روش‌های رپلیکاگیری محسوب می‌شود که موفقیت درعملیات نیاز به تجربه و دقت بسیار زیاد دارد.