پسوند کیست؟ توضیح بده.
پَسوَند در زبان‌شناسی، تکواژ وابسته است که به پایان واژه‌ها می‌چسبد و معنا و همچین نقش واژه را دگرگون می‌کند.پسوند همچنین اشاره به یک توصیف برای یک اسم است، مانند پس‌وند نام خانوادگی؛ در ایران طایفه‌های دارای پسوند «وند» دو گروه هستند:پس‌وندهای تکواژ در زبان فارسی.۱. آسا: پسوند چگونگی و مانندگی می‌باشد.مانند: نهنگ‌آسا، شیرآسا، اهریمن‌آسا.۲. آگین (گین): پسوند دارندگی و اتصال می‌باشد.مانند: برف‌آگین، زهرآگین، خشمگین، شرمگین.۳. او: پسوند کوچک‌سازی است.مانند: یارو، پسرو، دخترو.او: همچنین پسوند فراوانی و کثرت است.مانند: شکمو = بسیار شکم‌چران، ترسو = بسیار ترسنده، بُرزو = بسیار بُرز (بلند بالا)، چاکو (چاقو) = بسیار چاک‌دهنده.۴. وَر: پسوند دارندگی است. مانند: گَنجوَر، مُزدوَر، نمور.اومند: پسوند دارندگی است. مانند: تنومند، برومند، سیجومند، هستومند.۵. ا(۱): این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و صفت فاعلی مطلق می‌سازد.مانند: بینا، شنوا، روا، جویا، زیبا، کوشا.۶. ا(۲): این پسوند الف ندایی است و برای خطاب قراردادن کسی به کار می‌رود..مانند: خداوندا، پروردگارا.۷. ا(۴): این پسوند از مشخصه‌ای صفت می‌سازد و صورتی دیگر از «نا» است.مانند: ژرفا/ژرفنا، دازا/درازنا، بلندا، پهنا، ستبرا، گرما.۷. ا(۵): پسوندی که نشانگر شگفتی و افسوس است.مانند: خوشا، شگفتا، دریغا، دردا.۸. اد: این پسوند به بن مضارع می‌چسبد، گاهی به معنی انجمنی است که فعلی را انجام می‌دهند و گاهی به معنی اسم مکان است.مانند: نویساد (هیئت تحریریه)، سگالاد؛ کناد، هماد (انجمن)، چکاد، خُشکاد (برابر پارسی پیشنهادی برای پاژه قارّه)۹. اده: این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و اسم افزار می‌سازد.مانند: سنباده (از سنبیدن).۱۰. ار(۱): این پسوند به بن ماضی می‌چسبد و صفت فاعلی می‌سازد.مانند: برخوردار، گرفتار، مردار، نوشتار.۱۱. ار(۲): این پسوند به بن ماضی می‌چسبد و اسم مصدر می‌سازد.مانند: گفتار، رفتار، شنیدار.۱۲. اک: این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و «اسم مفعولی» می‌سازد.مانند: خوراک، پوشاک، نوشاک، کاواک، رواک (که معرب آن رواج است)، نویساک، آموزاک.۱۳. ال: این پسوند اسم شکل می‌سازد.مانند: چنگال، پیچال، گودال، پیخال و واژگان نوساختهٔ تختال (slab)، پیچال (labyrinth)، برخال (fractal)، نگارال (graftal).مانند: یکم، دوم، سوم.۱۶. ان(۱): این پسوند به بن مضارع چسبیده و صفت فاعلی می‌سازد.مانند: روان، گریان، سوزان.۱۷. ان(۲): این پسوند به بن مضارع چسبیده و از فعل قید می‌سازد.مانند: دوان دوان، جهان، کِشان.۱۸. ان(۳): پسوند زمان است.مانند: بهاران، بامدادان.۱۹. ـَن(۴): این پسوند از ریشه فعل نام ابزار می‌سازد.مانند: تاوَن (واژه نوساخته فرهنگستان برای Oven)، نهنبن (به معنی درپوش دیگ و تنور)، پرویزن، سوزن، روزن، میهن، انجمن، پوشن (واژه نوساخته فرهنگستان برای Cover).۱۹. انه(۱): این پسوند از اسم قید می‌سازد.مانند: دانشمندانه، پیامبرانه.۲۰. انه(۲): این پسوند از اسم صفت می‌سازد.مانند: مردانه، زنانه.۲۱. ایک: این پسوند دیسه کهن‌تر از پسوند «ای» است که پسوند صفت‌ساز است.مانند: روان‌شناسیک، زمین‌شناسیک، رایانیک، آرمانیک، تاریک، نزدیک، پارسیک.۲۲. این: پسوند صفت‌ساز است.مانند: زَرین (به مانند زَر)، سیمین، بلورین (به مانند بلور)، رنگین، آهنین، پولادین (به مانند پولاد)، مهین.۲۳. اینه: این پسوند اسم‌ساز است.مانند: خاگینه، زرینه، سیمینه، آردینه (حلوا).۲۴. بار: پسوند مکان به معنی کرانه.مانند: رودبار، دریابار.۲۵. باز: این پسوند از فعل باختن (بازی کردن) گرفته شده است و به معنی بازی کردن می‌باشد.مانند: قمارباز، دخترباز، کفترباز، آتشباز.۲۶. بان: این پسوند صفت فاعلی که دلالت بر نگاهبانی و حفاظت می‌کند، می‌سازد.مانند: راهبان، پاسبان، دژبان، دَربان، پارکبان، استخوان (ایستکبان).۲۷. بُد (پد): این پسوند نشانگر بر دارندگی و اتصال دلالت دارد.مانند: سپهبد، ارتشبد، دریابُد.۲۸. تر: این پسوند (صفت برتر)می‌سازد.مانند: خوبتر، بدتر.۲۹. ترین: این پسوند صفت برترین (بهترینگی) می‌سازد.مانند: خوبترین، بدترین، توانمندترین، هوشمندترین، آسان‌ترین، پیشرفته‌ترین.۳۰. چه (ژه): پسوند تصغیر است.مانند: کوچه، سراچه، خوانچه، مورچه، موژه، نایژه، مامیزه، پیچیزه، خمیزه، راکیزه، گردیزه، تنیزه، گوییزه، گویچه۳۱. دان: این پسوند نشانگر جا است.مانند: نمکدان، شِکردان، تُخمدان، چینه‌دان.۳۲. دیس: پسوند مانندگی است.مانند: ناودیس، تاقدیس، تَندیس، سَردیس، خاجدیس، دلدیس، بادام‌دیس.۳۳. زار: این پسوند اسم مکان می‌سازد.مانند: لاله‌زار، سبزه‌زار، چَمَنزار.۳۴. سار: پسوند مکان‌ساز است.مانند: یخسار، کوهسار، دیوسار.۳۵. سان: پسوند مانندگی، چگونگی است.مانند: دیوسان، شیرسان.۳۶. ستان: پسوند مکان و زمان ساز است.مانند: باغستان، گلستان، بوستان، تابستان، زمستان.۳۷. سرا: پسوند مکان‌ساز است.مانند: میان‌سرا، کاروان‌سرا، آهنگسرا، فرهنگسرا.۳۸. سیر: پسوند مکان‌ساز است.مانند: گرمسیر، سردسیر.۳۹. ـِش: این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و اسم مصدر می‌سازد.مانند: روش، آموزش، ورزش، سنجش، بخشش، خواهش.۴۰. فام: این پسوند به آلودگی و رزیدگی بر چیزی دلالت می‌کند.مانند: زرفام، زرینه‌فام، سیه‌فام، گل‌فام.۴۱. ک: پسوند تصغیر یا تحقیر است.مانند: مردک، زنک، روباهک.ک: پسوند تصغیر محبت‌آمیز نیز است.مانند: دلبرک، جانک، عزیزک.۴۲. ک: پسوند نسبت و شباهت است.مانند: پولک، پشمک، سنگک، خرسک.۴۳. کار: این پسوند از اسم صفت فاعلی می‌سازد.مانند: چوبکار، آهنکار.۴۴. کده: این پسوند اسم مکان می‌سازد.مانند: دانشکده، پژوهشکده، هنرکده.۴۵. کنت: در زبان سغدی به معنی شهر.مانند: سمرقند (سمرکنت)، تاشکند، پنجکند.۴۶. گار: این پسوند به بن مضارع یا ماضی می‌چسبد و صفت مبالغه می‌سازد.مانند: آموزگار، پروردگار، فریفتگار.۴۷. گان: این پسوند اسم مجموعه از چیزی می‌سازد.مانند: اندامگان (مجموعه اندام‌ها)، حسابگان، افزارگان.مانند: جداگانه، چندگانه، دوگانه، سه‌گانه.مانند: خدایگانی.۴۸. گاه: این پسوند اسم مکان و زمان می‌سازد.مانند: دانشگاه، پژوهشگاه، زایشگاه، آزمایشگاه، بازداشتگاه، صبح‌گاه، شامگاه، ناگاه، بامگاه، سحرگاه۴۹. گر: این پسوند از اسم صفت فاعلی می‌سازد.مانند: پژوهشگر، رفتگر، کفشگر، مسگر، زرگر، درودگر، رویگر، آهنگر.۵۰. گرد: به معنی شهر معرب آن "جرد" می‌باشد.مانند: هشتگرد، سوسنگرد، سیاوشگرد، بروجرد، امزاجرد، دستجرد.۵۱. گری: این پسوند اسم مصدر از شغلی می‌سازد.مانند: رفتگری، ریخته‌گری.۵۲. گون: این پسوند بر چگونگی و مانندگی دلالت دارد.مانند: مهگون، پری‌گون، لاله‌گون.۵۳. لاخ: پسوند مکان است همانند زار.مانند: سنگلاخ، نمکلاخ، دیولاخ.۵۴. مان: این پسوند غالباً به بن مضارع یا بن ماضی چسبیده و اسم مصدر می‌سازد.مانند: زایمان، ساختمان، پرسمان، گفتمان، گزیدمان (انتخابات)، گماشتمان (انتصابات).۵۵. مند (اومند): پسوند دارندگی است.مانند: دانشمند، بهره‌مند، فرهمند، سپهرمند، آرشیمند۵۶. نا: این پسوند از مشخصه‌ای صفت می‌سازد و صورتی دیگر از «نا» است.مانند: فراخنا، تنگنا، دازنا، ژرفنا.۵۷. ناک: این پسوند به آلودگی، دارندگی یا فراوانی بر چیزی دلالت می‌کند.مانند: چسبناک، نمناک.۵۸. ند: این پسوند به بن مضارع چسبیده و اسم مصدر می‌سازد.مانند: گزند، روند، پیچند، چرخند، مانند.۵۹. نده: این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و صفت فاعلی می‌سازد.مانند: بیننده، گوینده، راننده، گواژنده (طعنه‌زننده). بن کنونی+نده۶۰.نگ: این پسوند از صفت یا اسم، صفت یا اسم جدید می‌سازد.مانند: شلنگ، زرنگ (زر در معنای زرد)، آهنگ، تفنگ، فشنگ، سرنگ۶۱. وار(۱): این پسوند از اسم قید می‌سازد.مانند: دیوانه‌وار، فرشته‌وار.۶۲. وار(۲): این پسوند از اسم صفت فاعلی می‌سازد.مانند: بزرگوار، سترگوار، سوگوار.۶۳. واره: این پسوند اسم انجمن یا هماد از کاری می‌سازد.مانند: جشنواره، سوگواره، اشکواره.این پسوند برای ساختن «نام» هایی بکار می‌رود که همانندی با یک چیز/کار (نام" دیگر را برساند ولی در ترازی کوچک‌تر و پایین‌تر از ان است، بدان می‌ماند و به چم آن وابسته است ولی به‌راستی خود آن نیست مانند:ماه - ماهواره که به جای «قمر مصنوعی» که پیشتر می‌گفتند درست شد.سنگ - سنگواره که به جای فسیل بیشتر به کار می‌رود.جشن- جشنواره که به چم فستیوال به کار می‌رود.گوش - گوشواره۶۴. واری: این پسوند اسم مصدر می‌سازد.مانند: سوگواری، اشکواری.۶۵. وانه: پسنود ساخت اسم فاعل.مانند: پشتوانه.۶۶ ور: این پسوند صفت فاعلی می‌سازد.مانند: دانشور، راهور، کنشور، پاسور (پلیس)، دبیر (دیپور).۶۷. وش: (و فش) این پسوند بر چگونگی و مانندگی دلالت دارد.مانند: سیاوش، مهوش، پری‌وش، فرشته‌وش، شیرفش، اژدهافش، اسپ‌فش۶۸. وند: این پسوند بر چگونگی و مانندگی و گاهی دارندگی دلالت دارد.مانند: شهروند، پیشوند، پسوند، میانوند.۶۹. ه(۱): این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و اسم افزار می‌سازد.مانند: استره (از استردن)، ماله، رنده (از رندیدن)، تراشه، پرونده، لوله (از لولیدن)، سنبه (از سنبیدن).۷۰. ه(۲): این پسوند به بن مضارع می‌چسبد و اسم مصدر می‌سازد.مانند: خنده، مویه، گریه، آموزه.۷۱. ه(۳): این پسوند در زبان عامیانه بیانگر اسم معرفه است.مانند: زنه، پسره، کارمنده.۷۲. ی(۱): این پسوند بیانگر اسم نکره است.مانند: زنی، پسری، کارمندی.۷۳. ی(۲): این پسوند به اسم می‌چسبد و صفت‌ساز است.مانند: سنگی، هندی، سیگاری، شطرنجی۷۴. ی(۳): این پسوند به اسم و صفت می‌چسبد و اسم‌ساز است.مانند: برادری، بزرگی، شیرینی، بیگانگی، عکاسی۷۵. ی(۴): این پسوند بیشتر در زبان عامیانه به قید می‌چسبد و قیدساز استمانند: صبحی (در جملهٔ: امروز صبحی دیدمش)