فهرست جاده‌های ایران کیست؟ توضیح بده.
فهرست جاده‌های ایران پیرامون بررسی در رابطه با جاده‌های ایران است. ایران در پایان سال ۱۴۰۲ دارای ۲۲۱٬۰۵۳ کیلومتر راه بود که از این مقدار ۳٬۰۵۳ کیلومتر آزادراه، ۲۱٬۰۸۶ کیلومتر بزرگراه، ۲۷٬۶۲۷ کیلومتر راه اصلی، ۳۶٬۹۷۰ کیلومتر راه فرعی و ۱۳۲٬۳۱۷ کیلومتر راه روستایی (۱۱۱٬۴۳۱ کیلومتر آسفالت و ۲۰٬۸۸۶ کیلومتر شوسه) بود.پر ترددترین راه‌های ایران به ترتیب آزادراه کرج – تهران، آزادراه قزوین – کرج، آزادراه تهران – کرج، بزرگراه چناران – مشهد، آزادراه کرج – قزوین، بزرگراه قائمشهر – ساری، آزادراه ساوه - تهران و جاده مخصوص کرج - تهران هستند.تاریخچه.در پایان حکومت قاجاریه طول راه‌های ایران حدود ۳۹۰۰ کیلومتر بود. در دوران حکومت رضاشاه طول راه‌ها به ۲۴ هزار کیلومتر رسید. در آغاز انقلاب سفید، ایران دارای ۳۵۰۰۰ کیلومتر راه بود. با اجرای برنامه‌های عمرانی اول تا چهارم قبل از انقلاب سال ۱۳۵۷ طول راه‌ها به ۴۲ هزار کیلومتر بود.ایران در پایان سال ۱۴۰۲ دارای ۲۲۱٬۰۵۳ کیلومتر راه بود که از این مقدار ۳٬۰۵۳ کیلومتر آزادراه، ۲۱٬۰۸۶ کیلومتر بزرگراه، ۲۷٬۶۲۷ کیلومتر راه اصلی، ۳۶٬۹۷۰ کیلومتر راه فرعی و ۱۳۲٬۳۱۷ کیلومتر راه روستایی (۱۱۱٬۴۳۱ کیلومتر آسفالت و ۲۰٬۸۸۶ کیلومتر شوسه) بود.تاریخچه شماره‌گذاری راه‌ها.اولین سابقه برای شماره گذاری راه‌ها در ایران به سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ برمیگردد، پس از اینکه در قالب تعهدات بین‌المللی و با اخذ وام از بانک جهانی بازسازی یا بهسازی بخش‌های اصلی راه شرقی-غربی بازرگان (نقطه عبورمرزی ایران/ ترکیه)- تبریز- زنجان- قزوین- تهران- آمل- ساری- گرگان- بجنورد- قوچان- مشهد- فریمان- تربت جام- دوغارون (نقطه عبور مرزی ایران/ افغانستان) ارتباط کشور ترکیه به افغانستان و نیز راه شرقی-غربی خسروی (نقطه عبور مرزی ایران/ عراق)- کرمانشاه- همدان- قزوین- تهران- قم – اصفهان – نائین – یزد- کرمان- بم – زاهدان- میرجاوه- میل ۷۲ (نقطه عبورمرزی ایران / پاکستان) ارتباط کشور عراق به پاکستان، فراهم ساخت. کمیسیون اقتصادی و اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل متحد در بانکوک راه‌های مذکور را به عنوان بخشی از راه‌های آسیائی که اروپا را از طریق ترکیه و ایران به افغانستان و پاکستان متصل ساخت و خاورمیانه عربی را از طریق عراق به ایران و پاکستان مرتبط نمود، انتخاب کرد. متعاقب آن برای اولین بار شماره راه مطرح شد و راه‌های مذکور به ترتیب 1A و 2A شماره گذاری گردید و وزارت راه نسبت به نصب تابلو شماره راه در مسیر راه‌های مذکور اقدام نمود. در اسفند ماه سال ۱۳۴۴ اداره کل آمار و بررسیها و در سال ۱۳۵۲ اداره کل طرح وبرنامه وزارت راه اقدام به چاپ نقشه راه‌های ایران نمودند در این نقشه‌ها برای محورهای سراسری کشور شماره راه تعیین گردید، ضمناً شماره گذاری مذکور تابع قاعده خاصی نمی‌باشد.در سال ۱۳۵۶ وزارت راه و ترابری قرارداد مطالعاتی " طرح ایمنی راه‌ها " با شرکت انگلیسی به نام «دبلیو اس اتکینز اینترنشنال ترافیک- مشاور ایران» منعقد نمود. شرکت بر اساس قرارداد مذکور بخش‌های زیر را مورد مطالعه قرار داده است:ملاحظه می‌شود یکی از موارد منظور در شرح خدمات «شماره گذاری راه‌ها» است. شرکت مذکور فقط نسبت به شماره گذاری راه‌های سرتاسری اقدام می‌نماید. سیستم طراحی شده مبتنی بر ویژگی‌های زیر بوده است:طرح شماره گذاری ارائه شده بوسیله مهندسین مشاور اتکینز برای اولین بار بر روی نقشه راه‌های ایران که وزارت راه و ترابری در سال ۱۳۵۷ بوسیله شرکت آمریکائی HNTB به چاپ رسانید درج گردید. با گسترش راه‌های کشور پس از انقلاب اسلامی و عدم جوابگویی طرح شماره گذاری انجام شده در سال ۱۳۵۶ و ضرورت پیاده کردن شماره گذاری راه‌ها در مسیرهای مختلف شبکه راه‌ها کمیته برنامه‌ریزی راه‌ها درخواست انجام مطالعه شماره گذاری راه‌ها را در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۷ به مرکز تحقیقات وزارت راه و ترابری ارائه داشت و متعاقب آن گروه کارشناسی عهده‌دار انجام این مهم شدند، در این مطالعه برای انواع راه‌ها شامل آزادراه، راه اصلی و راه فرعی شماره راه تعریف شد. شماره گذاری انجام شده برای مدتی اجرائی نشده و آثار این طرح بر روی نقشه راه‌های ایران در سال ۱۳۶۸ وجود ندارد. نقشه هائی که حاوی اطلاعات شماره راه می‌باشند عبارتند از:در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۷ مطالعات مربوط به شماره گذاری راه‌های کشور از طریق مرکز تحقیقات وزارت راه و ترابری انجام شده است و برای اجراء به سازمانهای مربوط در وزارت راه و ترابری ابلاغ گردید. شماره راه‌های ارائه شده در طرح، در نقشه راه‌های کشور و در کتاب مخصوص رانندگان خارجی که در حمل و نقل ترانزیتی فعالیت دارند اعمال گردید و ادارات کل راه و ترابری در اولویت اول نسبت به تهیه تابلو شماره راه برای محورهای ترانزیتی و نصب در محلهای لازم اقدام نمودند.ویژگیهای این طرح که به عنوان نقاط قوت تلقی می‌شوند به اختصار می‌توان به شرح زیر برشمرد:آزادراه‌ها را از ۱۱ به بعد ادامه داد.همچنین در نقشه راه‌های کشور ویا اطلس راه‌های ایران که در سالهای اخیر بوسیله وزارت راه و ترابری و بخش خصوصی به چاپ رسیده شماره گذاری مذکور عیناً درج گردیده است. در ذیل نمونه ای از بخشی از اطلس راه‌های ایران ارائه گردیده است. مواردی که به عنوان نقاط ضعف طرح شماره گذاری موجود می‌توان به اختصار ذکر نمود عبارتند از:طول راه‌ها.ایران در پایان سال ۱۴۰۲ دارای ۲۲۱٬۰۵۳ کیلومتر راه بود که از این مقدار ۳٬۰۵۳ کیلومتر آزادراه، ۲۱٬۰۸۶ کیلومتر بزرگراه، ۲۷٬۶۲۷ کیلومتر راه اصلی، ۳۶٬۹۷۰ کیلومتر راه فرعی و ۱۳۲٬۳۱۷ کیلومتر راه روستایی (۱۱۱٬۴۳۱ کیلومتر آسفالت و ۲۰٬۸۸۶ کیلومتر شوسه) بود.راهگذر(کریدور) جاده ایران.به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی در حال حاضر حدود ۱۱ راهگذر بزرگراهی، ۹ راهگذر ریلی و ۶ راهگذر آزادراهی در سطح ملی تعریف شده است که همه آن‌ها در اولویت اجرای دولت قرار دارند.در سال ۸۹ فرآیند اجرایی آن شروع شده است.راهگذر بزرگراهی.به طول ۱۹۲۰ کیلومتر (بزرگراه ساحلی جنوب کشور) از بندر گواتر در جنوب شرقی ایران آغاز و پس از گذر از چابهار، جاسک، بندرعباس، بندرلنگه و بندر بوشهر به هندیجان و بندر آبادان و خرمشهر منتهی می شود.به طول ۸۲۵ کیلومتر از منطقه مرکزی ایران از تهران، آغاز و با گذر از ساوه و کرمانشاه به مرز خسروی می رسد و اکنون برای آماده شدن این کریدور در غرب کشور، ۱۰۵ کیلومتر دیگر در دست تکمیل قرار دارد. به طول یک هزار و ۹۴۰ از منطقه بازرگان در شمال غربی ایران آغاز و با گذر از تبریز، زنجان، قزوین، آبیک، آزاد راه کنارگذر جنوبی تهران به قم می رسد و در ادامه از گرمسار، سمنان، شاهرود، سبزوار به مشهد منتهی می شود که این کریدور در ترانزیت کالا از اروپا به شرق ایران و افغانستان می تواند نقش مهمی را ایفا کند.به طول ۲ هزار و ۹۵۲ کیلومتر از بستان آباد در استان آذربایجان شرقی آغاز و پس از گذر از سراب، اردبیل، آستارا، رشت، ساری، گرگان، بجنورد، قوچان و مشهد به سرخس می رسد و یکی از طولانی ترین مسیرها در کریدور غرب به شرق ایران است.پنجمین راهگذر مواصلاتی کشور که به راهگذر بزرگراهی شرق ایران مشهور است به طول ۱۷۷۰ کیلومتر از مرز سرخس آغاز می شود و در ادامه از طریق مشهد، گناباد، بیرجند، نهبندان، زاهدان به ایرانشهر و سپس به بندر چابهار در جنوب شرقی ایران می رسد؛ این کریدور نیز در محور شرقی می تواند در ترانزیت کالا و مسافر و افزایش درآمدهای ارزی، از ایران به کشورهای آسیای میانه و افغانستان نقش آفرینی کند.در این طرح، کریدور شماره ۶ به طول ۹۵۶ کیلومتر از فیض آباد، بجستان و دیهوک آغاز و در ادامه به کرمان، جیرفت ، بشاگرد و بندر جاسک منتهی می شود و یکی ازطولانی ترین کریدورهای ۱۰ گانه کشور است.هفتمین راهگذر ایران به طول ۲ هزار و ۸۹۳ کیلومتر از تهران آغاز می شود و پس از گذر از قم، کاشان، نائین، یزد، شهر بابک، سیرجان و بندرعباس در محور مرکزی ایران برای تسهیل جابچایی کالا و مسافر اهمیت زیادی دارد و یکی از پرترددترین مسیر وسایل نقلیه است.هشتمین کریدور به طول یک هزار و ۴۸۳ کیلومتر از قم آغاز و در ادامه از اصفهان، شیراز و فسا به داراب و سپس به بندرعباس منتهی می شود؛ این دالان در منطقه مرکزی ایران نقش مهمی در حوزه حمل ونقل کالا و مسافر خواهد داشت؛ اکنون برای آماده شدن این محور ۱۵۴ کیلومتر در دست تکمیل قرار دارد.نهمین کریدور ایران به طول سه هزار کیلومتر از زنجان آغاز می شود و پس از گذر از همدان، بروجن، الونی، مال خلیفه، یاسوج، نورآباد، نودان و قائمیه به بندر بوشهر می رسد؛ اکنون شرکت ساخت برای تکمیل آن ۵۲۱ کیلومتر پروژه راهسازی را در دست اقدام قرار داده است.دهمین راهگذر به طول ۱۵۳۰ کیلومتر که به راهگذر بزرگراهی غرب ایران نیز مشهور است از گذرگاه مرزی بازرگان آغاز می شود و پس از گذر از تبریز، ارومیه، میاندوآب، سنندج، کرمانشاه، خرم آباد و اندیمشک به اهواز و در پایان به منطقه ویژه اقتصادی بندر امام خمینی می رسد.این راهگذر شرق به غرب شاخه جنوبی محسوب می شود که از گذرگاه مرزی میرجاوه به طول ۱۷۴۲ کیلومتر شروع و با گذر از زاهدان ، کرمان ، سیرجان ، نی‌ریز ، شیراز، گچساران، امیدیه، آبادان به گذرگاه مرزی شلمچه در مرز ایران و عراق می رسد.تصادفات.در دهه ۸۰، ۲۴۱٬۲۳۶ نفر در ایران بر اثر تصادفات رانندگی جان خود را از دست داده‌اند. استان تهران با ۲۸٬۴۰۸ کشته بیش‌ترین کشته در ایران را به خود اختصاص داده است که پس از آن خراسان رضوی با ۲۴٬۴۱۶ نفر و فارس با ۱۸٬۰۰۶ نفر در رتبه‌های بعدی بیشتری کشته‌ها در ایران هستند.بیش‌ترین فصل کشته‌ها در ایران، تابستان و بیش‌ترین ماه کشته‌ها بر اثر تصادف، شهریور است. فصل زمستان دارای کم‌ترین کشته در اثر تصادف است و همچنین ماه بهمن نیز به عنوان کم‌ترین ماه کشته‌های تصادف رانندگی در دهه هشتاد خورشیدی است. ۸۰٪ از آمار کشته‌ها در رانندگی در ایران برای مردان است.