پاندونیا کیست؟ توضیح بده.
پاندونیا یکی از جدیدترین زبان‌های فراساخته جهان است که توسط ریستو کوپسالا از سال ۲۰۰۷ ساخته شده است. هدف این زبان کارکرد پیامرسانی برای گفتگو به صورت جهانی و برابر بین انسان‌ها است.پیش‌زمینه‌ی ایجاد زبان پاندونیا.تخمین زده می‌شود در دنیا بیش از ۶۰۰۰ زبان وجود دارد که انسان‌ها به آن تکلم می‌کنند. در این میان زبان‌های دارای بیشترین متکلمان در سراسر دنیا شامل زبان‌هایی با پیشینه و ریشه‌های کاملا متفاوتی همچون زبان چینی، انگلیسی، اسپانیایی، هندی، عربی و... هستند. سازندگان زبان پاندونیا بر این باور هستند که تکیه به یکی از این زبان‌ها به صورت تنها برای ایجاد ارتباط بین‌المللی نمی‌تواند رویکردی منصفانه و عادلانه باشد. جدای از این موضوع دیگر زبان‌های مشهور فراساخته با هدف ایجاد ارتباط عادلانه همچون اسپرانتو نیز عملا ریشه‌های خود را در زبان‌های اروپایی می‌یابند و دیگر زبان‌های دنیا همچون چینی نقشی مهم در زبان‌های فراساخته‌ی مشهور ایفا نمی‌کنند. بنابراین سازندگان زبان پاندوینا ایجاد این زبان را بر این ایده استوار کردند که تقریبا تمامی زبان‌های دنیا به نوعی در به وجود آمدن این زبان نقش داشته باشند.قدم‌های اولیه‌ ایجاد زبان پاندونیا در سال ۲۰۰۵ برداشته شد. نام «پاندونیا» در سال ۲۰۰۷ بر روی این زبان گذاشته شد اما فعالیت اصلی و واقعی برای عملی ساختن ایده‌ زبان پاندونیا و کاربردی کردن آن در سال ۲۰۱۷ آغاز شد. الفبا.سیستم‌های نگارش بسیاری در سراسر دنیا وجود دارند اما از میان آن‌ها تنها خط لاتین توانست به معنای واقعی به یک حد مناسب از مقبولیت بین‌المللی دست یابد. دیگر خط‌های پر استفاده همچون خط زبان چینی برای یادگیری چندان سریع و آسان نیست و نمی‌توان از آن برای یک زبان بین‌المللی فراساخته به خوبی بهره برد. بسیاری از زبان‌های افریقایی و آسیایی همچون ترکی، اندونزیایی، ویتنامی و... اکنون از خط لاتین استفاده می‌کنند و از این رو سازندگان زبان پاندونیا تصمیم گرفتند که این خط را برای پاندونیا برگزینند.زبان پاندوینا دقیقا به همان شکل که نوشته می‌شود خوانده می‌شود و هیچ حرفی در واژه‌ای وجود ندارد که خوانده نشود. حروف صدادار.حروف صدادار زبان پاندونیا تنها محدود به پنج حرف صدادار a، e، i، o و u می‌شود. از این رو از نظر تعداد حروف صدادار زبان پاندونیا شباهت بیشتری به اسپانیایی، اندونزیایی، سواحلی و ژاپنی دارد.حرف a در زبان پاندونیا همچون تلفظ این حرف در واژه‌ی انگلیسی palm است. حرف e همچون تلفظ این حرف در واژه‌ی انگلیسی hey، حرف i همچون تلفظ این حرف در machine، حرف o همچون تلفظ این حرف در boy و حرف u همچون تلفظ این حرف در واژه‌ی rude است.حروف بی‌صدا.تلفظ اکثر حرف‌های بی‌صدا در زبان پاندونیا دقیقا مشابه زبان انگلیسی است. حروف بی‌صدای پاندونیا شامل p، b، f، m، w، t، d، s، z، n، l، r، c، j، x، y، k، g و h است. حروف بی‌صدایی که کمی متفاوت از زبان انگلیسی تلفظ می‌شوند شامل موارد زیر است:قرارگیری تاکید.تاکید در زبان پاندونیا همواره روی هجای قبل از آخرین حرف بی‌صدا است. به عنوان مثال در واژه‌ی dunia تاکید روی حرف u و در واژه‌ی kamis تاکید روی حرف i است.بزرگی و کوچکی حروف.زبان پاندوینا به صورت عادی تنها با حروف کوچک خط لاتین نوشته می‌شود و از شکل بزرگ حروف استفاده نمی‌شود. با این حال می‌توان از حروف بزرگ در آغاز جمله، آغاز نام‌های خاص و... استفاده کرد اما این موضوع الزامی نیست. به صورت کلی سه دلیل وجود دارد که در زبان پاندونیا استفاده از حروف بزرگ لازم نیست:با این حال استفاده از حروف بزرگ در زبان پاندونیا لزوما اشتباه نیست. جملات اولیه و معمول در زبان پاندونیا.salam: سلامsalam sube: صبح بخیرsalam den: روز بخیرsalam xam: غروب بخیرsalam noce: شب بخیرsalam yam: نوش جانsalam lai: خوش آمدیدsalam cute: خدانگهدارsalam safar: سفر خوبی داشته باشید.salam son: خواب خوبی داشته باشید.به صورت کلی واژه‌ی salam در زبان پاندونیا معنی عام آرزو و میل خوب می‌دهد. این واژه نه تنها در زبان‌های فارسی و عربی کاربرد دارد بلکه در زبان‌های عبری، اندونزیایی، سواحلی، هندی و ترکی نیز استفاده می‌شود. ضمایر.mi: منtu: توda: او، آن mimen: ماtumen: شماdamen: آن‌ها۱۱ قاعده‌ی کلی دستور زبان پاندونیا.۱. نوشتار دقیقا طبق گفتار است.۲. تاکید روی هجای پیش از آخرین حرف بی‌صدا است.۳. نام‌ها تنها یک فرم تغییرناپذیر دارند. ۴. قید و صفت یک فرم مشترک دارند. آن‌ها همچنین پیش از واژه‌ای می‌آیند که قرار است آن را توصیف کنند. به عنوان مثال:۵. کلمات ترکیبی از کنار هم قرار دادن واژه‌ها ایجاد می‌شوند. این دو واژه برای تبدیل شدن به یک واژه‌ی ترکیبی حرف o را در میان خود خواهند داشت. به عنوان مثال:۶. ترتیب کلمات عادی فاعل + فعل + مفعول است. به عنوان مثال:۷. جملاتی که شامل be می‌شوند از ترتیب جمله‌ی فاعل+فعل+مفعول پیروی می‌کنند. به عنوان مثال:۸. فعل‌ها به نسبت فاعل و تعداد آن‌/آن‌ها تغییر نمی‌کنند. ۹. مفعول فعل متعدی به عنوان فاعل فعل بعدی عمل می‌کند. به عنوان مثال:۱۰. ضمائر وقتی بدیهی و واضح باشند می‌توانند قید نشوند. به عنوان مثال:ریشه واژگان.واژگان در زبان پاندونیا ریشه در اکثر زبان‌های جهان مانند لاتین، عربی، ترکی، فارسی، چینی و ... دارند. از جمله واژگان با ریشه فارسی/عربی میتوان به salam (سلام)، xir (شعر)، badan (بدن) و faidi (فایده) اشاره کرد.