کودتای ۶۲۸ میلادی کیست؟ توضیح بده.
کودتای ۶۲۸ میلادی، شورشی بود از جانب نجیب زادگان دربار و به همراهی شیرویه فرزند نخست خسرو که در پی ان خلع و قتل خسرو پرویز و پسرانش را در پی داشت. شورشی ویرانگر که آغازگرنابودی شاهنشاهی ساسانی شد.باید پنداشت که مخالفین چه کسانی بوده‌اند و وضعیت اواخر دولت ساسانی چه تاًثیری بر روند کودتا داشت.وضعیت اواخر دولت ساسانی.آخرین نبردی که بین سپاهیان ساسانی و دولت روم شرقی رخ داد نبرد نینوا بود.خسرو پرویز از حمله سپاه هراکلیوس آگاه بود هراکلیوس سپاهیان خود را از رود خانه زاب عبور داد، و اردوگاه خود را نزدیک نینوا پایتخت آشور باستان برپا کرد. سپاه ساسانی به فرماندهی رزوتیس سردار ایرانی برای مقابله با سپاهیان روم به میدان نبرد فرستاده شد.جنگ آغاز شد و نبرد خونینی روی داد اول ساسانیان دست بالا را درجنگ داشتند.حتی هراکلیوس در این جنگ آسیب دید. این نبرد خونین پس از ساعاتی به پان رسید.هراکلیوس پیروز شد و بزرگترین فاجعه را بر پیکره سپاه ساسانی وارد کردبیش از پنجاه هزار نفر از اسواران ساسانی کشته شده‌اند، این آخرین ارتش بزرگ اسواران بود که بر سر راه هراکلیوس ایستادگی کرد؛ و جای خالی ان در حمله اعراب به شدت حس می‌شد.رزوتیس با نظم و ترتیب باقی‌مانده ارتش را به عقب برد و خسرو دستور داد در شمالتیسفون در کنار کانال توروا دست به مقاومت بزنند. هراکلیوس به نزدیکیتیسفون رسید و در آنجا نامه‌ای به این مضمون نوشت، ,,,, شتابزده بسوی صلح می‌رومچرا که با رضا و رغبت پارس را ویران نمی‌کنم، اما پس از آنکه مرا ناگزیر ساختی،بگذار صلح را غنیمت بشماریم، بگذار آتش را فرو نشانیم پیش از آنکه همه چیز را ببلعد، ,,,,خسرو مذاکرات را در این باب رد کرد. هراکلیوس به سمت قفقاز رفت چون خود مشکلاتزیادی در درون مرزهای امپراتوری خود داشت. این جنگ‌ها نتایج خونینی در پی داشتندبطوری‌که به تخمین بیزانسی‌ها دویست هزار نفر از سریازان درجه یک آن‌ها کشته شده‌اندو در طی این سال‌ها همین تلفات را باید برای ارتش ساسانی دانست. در مجموع ساسانیان وبیزانسی‌ها بیش از چهارصد هزار نفر از ارتش خود را از دست داده بودند،عوامل کودتا.همان گونه که قابل پیش‌بینی بود خسرو پرویز مذاکرات را با دولت روم رد کردزیرا خواهان نابودی بیزانس بود نکته اینجاست که متصرفات خسرو پرویز بجز ناحیهقفقاز، همه در دست دولت ساسانی بود شمال آفریقا مصر و شهرهای سوریه و قسمت بزرگی ازترکیه کنونی هنوز در دست سپاهیان خسرو بود. مشکلات جنگ با دولت بیزانس خسرو رااز توطئه‌های دربار بی خبر ساخت، در دوران حکومت خسرو پرویز هر طیفی از نجیب زادگان و موبدان وبزرگان دولت یا از قدرت کنار گذاشته شدند یا مزایای خود را از دست داده بودندو به حاشیه رانده شده بودند. در دورانی که پادشاه درگیر مشکلات جنگ با بیزانس بودواین جنگ‌ها نارضایتی‌های زیادی در بدنه ارتش و دربار به وجود آورده بود بهترین فرصت براییک کودتا بدست آرامش خواهان بود و برای آن‌هایی که از خسرو کینه به دل داشتند. از زمان ورودشیرین معشوقه خسرو، به دربار که فرزندانی برای خسرو به دنیا آوردنارضایتی‌های در دربار به وجود آورد او کیش مسیحی داشت و سخت محبوب خسرو بود ونفوذ زیادی در قدرت داشت، در دورانی که پادشاه در گیر مشکلات جنگ با روم بودمسئله ولیعهدی پیش آمد در این دوران شیرین می‌خواست به جای شیرویه که فرزند نخست خسروبود فرزند خود را به نام مردانشاه به جانشینی همسرش بگمارد.خسرو پرویز آخرین پسر خود را از شیرین به نام مردانشاه وارث تاج و تختاعلام کرد. این عمل آغازگر توطئه سیاسی در تیسفون شد مخالفین خسرو پشت سر شیرویهجمع شدند. شیرویه که مقام سلطنت را از ان خود می‌پنداشت از شنیدن این خبرآشفته شد و به همراه سرداران و نجیب زادگان دست به توطئهٔ خونینی زدندشیرویه به همراهی دسیسه گران طرح کودتایی را ریختند که پدر را از تخت به زیر بکشندو خود به نام قباد دوم به تخت نشیند، فرماندهی این کودتا را گشنسپ اسپارهبری کرد.فرجام کار.خسرو پرویز را در قلعه فراموشی به زندان کردند در عملی قساوت‌آمیز شیرویه،مردانشاه را در حضور خسرو به قتل رساند و شماری دیگر از برادران خود را به همان شیوه کشتو به تحریک دسیسه گران دستور داد خسرو را پس از پنج روز به قتل برسانند. و همسر محبوبش شیرینهم در کنار دخمه خسرو دست به خود کشی زد. این پایان اسفبار پادشاهی بود که هرچند برایزمان کوتاه، سیادت دوران هخامنش را بازگرداند و به عنوان کسی عمل کرد که بهرنسانس فرهنگی یاری رساند.