گویش کلارستاق کیست؟ توضیح بده.
گویش کلارستاقی در منطقه کلارستاق تکلم می‌شود. نظرات گوناگونی در بین زبان‌شناسان در مورد طبقه‌بندی این گویش وجود دارد. در کتاب راهنمای زبان‌های ایرانی که به ویراستاری رودیگر اشمیت منتشر شده، گویش بومی مناطق از چالوس تا خود تنکابن (گویش منطقه کلارستاق) گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد. وبگاه گلاتولوگ گویش کلارستاق و گویش کلاردشت را گویش‌هایی از زبان مازندرانی می‌داند. حبیب برجیان گویش مناطق کجور و کلار را از لهجه‌های زبان مازندرانی می‌داند. ایران کلباسی گویش کلاردشت و تنکابن را گونه‌ای از زبان مازندرانی می‌داند. طبق دانشنامه ایرانیکا به نقل از دونالد استیلو در بین تنکابن و کلاردشت گویش‌ها حالت انتقال بین گیلکی و مازندرانی دارند؛ و آن را شاخه‌ای زبانی مجزا از گیلکی و مازندرانی طبقه‌بندی کرده‌اند. گویش‌های بومی کلارستاق و تنکابن را بدین ترتیب می‌توان چنان‌که دونالد استیلو پیشنهاد می‌کند، یک گروه زبانی مجزا درون پیوستار گفتاری در طول مناطق ساحلی و ارتفاعات کرانهٔ خزر دانست. این گروه حدوداً بین کلاردشت در شرق، و رامسر در غرب کشیده شده است و زین رو توسط دونالد استیلو کاسپین مرکزی تعیین شده است؛ با وجود این اتفاق نظر بر سر آن کم است، فردوس آقاگل‌زاده گویش چالوس و کلاردشت را گویشی از زبان مازندرانی معرفی می‌کند.در سال ۱۳۸۱ «واژه‌نامه بزرگ تبری» به ویراستاری «جهانگیر نصری اشرفی» منتشر شد که دربردارندهٔ واژگانی از گویش‌های عباس‌آباد و آمل و بابل و بهشهر و علی‌آباد کتول و کردکوی و نوشهر و ساری و تنکابن و دیگر مناطق بود. در کتاب واژه‌نامه بزرگ تبری گویشی که در منطقه کلارستاق شامل چالوس و تنکابن شرقی (کلارستاق باستانی، برخی از روستاهای کوهپایه‌ای منطقه بیرون بشم و لنگا و نواحی جلگه‌ای از آب چالوس و عباس‌آباد و رودخانه نشتا به مرکزیت عباس‌آباد) تکلم می‌شود گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد. شماری از پژوهشگران زبان‌شناس، گویش منطقه تنکابن (گویش تنکابنی) را گویشی از زبان مازندرانی غربی می‌دانند. زبان گیلکی به دو گویش غربی (بیه پس) و شرقی (بیه پیش) تقسیم می‌شود و گاه دو گویش دیلمی_اشکوری و گویش بینابین چابکسری_تنکابنی (رامسری_تنکابنی) که به طبری_گیلکی (محدوده تنکابن تا چابکسر) معروف است هم به این فهرست اضافه می‌شوند.زبان مازندرانی زبانی است که در استان مازندران و قسمت‌هایی از استان‌های گلستان، سمنان، تهران و البرز رایج است. مازندرانی استان مازندران به سه گویش غربی، مرکزی و شرقی تقسیم می‌گردد. گویش طبری چالوس (کلارستاقی) جز گویش غربی مازندرانی محسوب می‌شود. گویش مازندرانی غربی در محدودهٔ میان چالوس و تنکابن گویش می‌شود.گویش کلارستاقی از سمت شرق با گویش کجوری در شهرستان نوشهر و شرق چالوس و از سمت غرب با گویش تنکابنی در شهر تنکابن هم‌جوار است.طبقه‌بندی.در امتداد کوهپایه‌های شمالی البرز و ساحل خزر، گروه زبانی کاسپین تشکیل یک زنجیره گویشی بدون انقطاع را می‌دهد که ۵۵۰ کیلومتر امتداد دارد، گیلکی در غرب آن و مازندرانی در شرق آن قرار دارند. گویشوران این زنجیره زبان خود را "گلکی" می‌خوانند. گویش‌های میانه دو سوی این زنجیره، گروه زبان‌های کاسپین مرکزی یا گویش‌های کلارستاق خوانده شده‌اند. زبان محلی کاسپینی مورد تکلم در کلارستاق و نیز گویش‌های تنکابن را نمی‌توان به درستی به عنوان مازندرانی یا گیلکی طبقه‌بندی کرد. این‌ها به عنوان نوعی انتقال بین دو گروه زبانی عمل می‌کنند. گویش‌های محلی کلارستاق و تنکابن را می‌توان زین رو به عنوان گروه زبانی مجزای سوم درون زنجیره گویشی در امتداد ناحیه ساحلی خزر و در کنار ارتفاعات در نظر گرفت. پروژه ایرانی شمال‌غربی مؤسسه ماکس پلانک منطقه حدودی تنکابن تا کلاردشت را زیرمجموعه زبان کاسپین مرکزی طبقه‌بندی می‌کند، این زبان انتقالی نرم از گیلکی در غرب تا مازندرانی در شرق را نشانی می‌دهد و تعریف خط مشخص جدا کننده این نواحی گویشی غیرممکن است.واژه‌نامه بزرگ تبری نوشته است که طبری رویانی یکی از کهن‌ترین گویش‌های زبان مازندرانی است که در نواحی غربی طبرستان گویش می‌شد که خود به دو لهجهٔ طبری کلارستاقی و طبری کجوری تقسیم می‌شود. منطقه رویان کهن از نواحی غربی طبرستان بوده است که شامل شهرستان‌های نور، نوشهر، چالوس، کلاردشت (کلار)، عباس‌آباد (لنگا)، تنکابن و رامسر (سختسر) می‌شده است و گاهی مرز غربی آن تا رودسر (هوسم) ادامه می‌یافت مردم رویان کهن به زبان طبری و گویش طبری رویانی که زبان اسپهبدان طبرستان نیز بود سخن می‌گفتند.زبان گیلکی به دو گویش غربی (بیه پس) و شرقی (بیه پیش) تقسیم می‌شود و گاه دو گویش دیلمی_اشکوری و گویش بینابین چابکسری_تنکابنی (رامسری_تنکابنی) که به طبری_گیلکی (محدوده تنکابن تا چابکسر) معروف است هم به این فهرست اضافه می‌شوند.زبان مازندرانی زبانی است که در استان مازندران و قسمت‌هایی از استان‌های گلستان، سمنان، تهران و البرز رایج است. مازندرانی استان مازندران به سه گویش غربی، مرکزی و شرقی تقسیم می‌گردد. گویش طبری چالوس (کلارستاقی) جز گویش غربی مازندرانی محسوب می‌شود. گویش مازندرانی غربی در محدودهٔ میان چالوس و تنکابن گویش می‌شود.مقایسه ضمایر.در مازندرانی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.ساختار گویش کلارستاقی.شناسه (چالوس).در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.۱. گذشته:۲. حال ساده:۳. حال التزامی:صرف فعل (چالوس).در جدول زیر فعل رفتن (buārden) بر اساس لهجه چالوس در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.در جدول زیر فعل آمدن (bimān) بر اساس لهجه چالوس در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.شناسه (کلاردشت).در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.۱. گذشته:در جدول زیر افعال خوردن (boxordan)، آمدن (bimân) و دیدن (badiyân) در زمان گذشته صرف شده‌اند.۲. حال ساده:در جدول زیر افعال خوردن (boxordan) و خواستن (bexâysan) در زمان حال صرف شده‌اند.۳. حال التزامی:در جدول زیر افعال خوردن (boxordan)، رفتن (beyšan) و آمدن (bimân) در زمان حال التزامی صرف شده‌اند.صرف فعل (کلاردشت).در جدول زیر فعل بردن (baberden) بر اساس لهجه کلاردشت در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.در جدول زیر فعل رفتن (beyšan) بر اساس لهجه کلاردشت در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.در جدول زیر فعل آمدن (bimân) بر اساس لهجه کلاردشت در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.شناسه (سلمانشهر).در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.۱. گذشته:۲. حال ساده:۳. حال التزامی:صرف فعل (سلمانشهر).در جدول زیر فعل کردن (hâkorden) بر اساس لهجه سلمانشهر در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.در جدول زیر فعل آمدن (bimân) بر اساس لهجه سلمانشهر در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.شناسه (عباس‌آباد).در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در زبان طبری سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.۱. گذشته:۲. حال ساده:۳. حال التزامی:صرف فعل (عباس‌آباد).در جدول زیر فعل گفتن (boten) بر اساس لهجه عباس‌آباد در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.در جدول زیر فعل آمدن (bimân) بر اساس لهجه عباس‌آباد در زمان‌های مختلف صرف می‌شود. برای منفی کردن این فعل در زمانهای: گذشته ساده، گذشته کامل، گذشته التزامی، گذشته کامل استمراری n جایگزین b در ابتدای فعل می‌شود و در زمان‌های: حال ساده، گذشته استمراری و حال التزامی n در ابتدای فعل اصلی می‌آید.نشانه نکره.اسم نکره در زبان مازندرانی با چندین نشانه همراه هست.نشانه جمع.در زبان مازندرانی از نشانه‌های [on]،[šon] ,[kon]،[ât] و [ville] برای جمع استفاده می‌شود.نمونه واژگان گویش کلارستاقی.شماری از واژه‌های مازندرانی در گویش کلارستاقی (کلاردشت) و قائمشهر با برابر گیلکی و فارسی و انگلیسی آن در اینجا به الفبای فونتیک بین‌المللی آوانویسی شده است:ضرب‌المثل.برخی ضرب‌المثل‌های مازندرانی به لهجه کلارستاقی.gâleše meyl buy , varzâre dušeneترجمه: مِیلِ چوپان باشد گاوِ نر را می‌دوشدsire če qame vašnaeترجمه: سیرا چه غم گرسنه استdoz dozze e bangene , xodâ re girne xanneترجمه: دزد دزد را بدزدد، خدا را خنده می‌گیردترانه محلی.برخی ترانه‌های محلی به زبان مازندرانی با لهجهٔ کلارستاقی.agar vene beyri yâr devaresiyâ mar bazene , del babuye pareترجمه: اگر باید بگیری یار دوبارهمار سیاه بزند دل بشود پارهelâhi bamiran te piyar o te mârmen o te âsheqi beyre qerârترجمه: الهی بمیرند پدر تو و مادر توعاشقی من و تو بگیرد قرارboro boro boro , me xânembâlâanâre lab dârne čon hat tâ lampâترجمه: بیا بیا بیا خانم بالا (اسم خاص) ی منلب انار داری چون هفت تا لامپا (چراغ)amir gine jon , daryâ ye u čanni šurenadome yaqube češm čer kureترجمه: امیر می‌گوید جان (جانِ من)، آب دریا چقدر شور استنمی‌دانم چشم یعقوب چرا کور استjiri juri nakon ey yâre nâdonte hamrâ qarenne juri âdemonترجمه: پایینی بالایی نکن ای یار نادانبا تو قهرند آدم‌های بالاییdaryâ ye dele nâhal bezâme dâr babuyebolbol boxone o hašt o čar babuyeترجمه: در دریا نهال زدم درخت بشودبلبل بخواند و هشت و چهار بشودqarib soxan zane , del bune pâreduso došman mene hakordenne avareترجمه: غریب حرف می‌زند دل می‌شود آوارهدوست و دشمن مرا کردند آوارهây mardomon nadome mene čiyeqabule dele men nadome kiyeترجمه: آی مردمان نمی‌دانم به من چیست (به من جه می‌گذرد)قبول دل من نمی‌دانم کیستqabule del men un masse kijâKijâ mâle mene , mardome čiyeترجمه: قبول دل من آن دختر مست (است)دختر مال من است، به مردم چیست (به مردم چه ارتباط دارد)amir gone jon me kâr če zâr babiyame xotangâ pelemjâr babiyaترجمه:امیر می‌گوید جان (جانِ من)، کار من چه زار شدخوابگاه من علفزار شد (جای علف هرز) شدتعدادی جمله.برخی جملات به زبان مازندرانی با لهجه کلارستاقی.habse dele daketeدر حبس افتاده استqezâye bapete xâymeغذای پخته می‌خواهمqezâye bomones nexâymeغذای نپخته نمی‌خواهمzena šir dušeزن شیر می‌دوشدve riš esfe aریش او سفید استxow dari neresخواب داری بلند نشوme qalb koteقلب من می‌تپدme piyare das beškesseدست پدرم شکستvače ye mardi bimâبچهٔ مرد آمدhudi hamra bimânneبا همدیگر آمدندgattare berâre badiyameبرادر بزرگتر را دیدمve daste dapetemeدست او را پیچیدمmen âsiyo re dagerdânemeمن آسیاب را می‌گردانمše dowr gerdemeدور خود می‌گردمmen ve sedâ ye hamrâ še ja yesardari baperessemeمن با صدای او از سر جای خود پریدمČanni yaچند استušon hudi re dus darnneآنها همدیگر را دوست دارندKijâ o rika vene kâr hâkonanدختر و پسر باید کار کنندto bašo men ham imeتو برو من هم می‌آیمdiruz nimâme čon kar daštemeدیروز نیامدم چون کار داشتمbeyšame va une badiyameرفتم و او را دیدمve dim kelačeصورت او آبله رو استše dowr bageresseدور خود گشتte xaxor koje ine te re bavineخواهر او کجا کی آید تو را ببیندte koje šoniتو کجا می‌رویxone daremeخانه هستمbene sar baketeروی زمین افتادme rikâ boro me kašeپسرم بیا بغل منte ši ve sedâ darbimâشوهرت صدایش درآمدve re bešاو را نگاه کنbâre davenبار را ببندve gali beyteگلوی او گرفته استte re hâdâmeبه تو دادمme ben qali dareزیر من قالی هست