گدمه کیست؟ توضیح بده.
گدمه یا (ککه می) روستایی از توابع بخش آسمان آباد شهرستان چرداول در استان ایلام ایران است.اسم این روستا برگرفته از اسم قدیمی ککه می می‌باشد. ککه همان کاکه و به معنای برادر و می تلفظ اسم مهدی در زبان محلی کردی می‌باشد. اسم این روستا در اسناد به جا مانده از زمان والی ایلام ککه می ذکر شده است.جمعیت.این روستا در دهستان آسمان آباد واقع شده است و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۵۶۰ نفر (۱۶۱خانوار) بوده است.مردم‌شناسی.گویش مردم منطقه کردی کلهری است و مذهب شیعه دارند. مردم این روستا از لحاظ قومی متعلق به یکی از تیره‌های خزل به نام قُلیوند می‌باشند.جغرافیا.این روستا در منطقه ای کوهستانی قرار گرفته است.آب هوای این روستا معتدل کوهستانی می‌باشد. زمستان‌های سرد و تابستان‌هایی نسبتاً گرم دارد.روستای ککه می یا گدمه از شمال به کوه پیوان (Puan) , و از جنوب در کنار جنگل‌های بانکول و کوه مانشت قرار دارد. زمین‌های کشاورزی حاصلخیز و مراتع محل چرای دام اهالی این روستا مناطق جنگلی بانکول و دامنه کوه پیوان است. بانکول منطقه ای مملو از جنگل‌های بلوط و گونه‌های نادر زیست‌محیطی و میانگین بارش باران در برخی از سال‌های اخیر حدود ۱۱۰۰ میلی‌متر بوده است. این ذخیره گاه زیست‌محیطی در انتظار ثبت به عنوان پارک ملی به سر می‌برد. ثبت پارک ملی برای بانکول به منزله نجات گونه گیاهی و جانوری آن است. قسمتی از این منطقه جنگلی با عنوان "بانکول گدمه که دارای بلوطهای چند صد ساله است یکی از مهم‌ترین ذخیره گاه بلوط‌های کهنسال زاگرس غربی در ایران است که در آستانه نابودی قرار دارد.برخی از جاذبه‌های طبیعی نزدیک این روستا را می‌توان چشمه‌های خور خوره گه، ئنجیره گه (انجیره گه)، چالاوکو، قوتی ه گه (قوتگه). دره‌های سرسبز په ل چه فت (پل چفت)، خه زا نه (خزانه گه) و چریور برشمرد. در قسمت شرقی روستا ی گدمه دره ای بسیار زیبا ودیدنی به نام دراوهه ر (دراوهر) واقع شده که دارای درختان انبوه و متنوع، طبیعتی از گل‌ها وسبزینه‌های خیره کننده و رودخانه ای زیبا است. در فصل بهار دراوهه ر (دراوهر) جلوهٔ قدرت زیبایی بخش خالق زیباییها ست.فرهنگ.فرهنگ مردم این روستا فرهنگ کردی و ایلی و برگرفته از فرهنگ غنی ایل خزل می‌باشد.یکی از جلوه‌های فرهنگ اجتماعی در این روستا که در پژوهش‌های مختلفی توسط محققین مورد توجه قرار گرفته است فرهنگ غنی یاریگری می‌باشد. از جلوه‌های روابط متقابل در منطقهٔ آسمان آباد به ویژه روستای گدمه هاو مه یتی (هم مددی) که شامل همیاری، دگریاری، خودیاری است. هدف از این همیاریها دستیابی به بهترین نتیجهممکن در طی زمان خاصی بوده است.یاریگری در این جامعه این روستا شامل موارد زیر بوده است که برخی از این موارد هنوز پابرجا می‌باشند. خرمن جای روستای گدمهگله درو: اواسطخردادبهبعد بسته به خشک شدنو رسیدن غلات دروی زمینهای زیر کشت جو و برحسب اینکه غلات گندم شروع می‌شد. معمولاً کدام زمینها زودتر رسیده و آماده چیدن و درواست، روستاییان یکدیگر را خبر می‌کردند و پس از شوربرای اینکه ابتدا ازکشت کدام شخص درورا آغازکنند روز خاصی را برای مشارکت معین می‌کردند.گله بر ینه: کوچنشینان و روستاییان دامدار در اواسط اردیبهشت ماه تا نزدیک آغاز خرداد، که همزمان است با پایان بارشهای جوی وگرم شدن هوا و خشک شدن علفها و دروی غلات و سایر کشتها اقدامبه چیدن پشم گوسفندان وموی بزها می‌کنند. چیدن پشم گوسفندان را برینه (=بره نه) دوبار درسال کردن می‌گویند. این اقدام معمولاً انجام می‌گرفته (بار اول در اواسط اردیبهشت و بار دیگر در خلال فصل زمستان در گرمسیر) اما امروزه با بر آفتادن کوچهای برون منطقهای (کوچ به گرمسیر) یکبارانجاممیشود. اینا قدام دارای مراحل مختلفی است که ابتدا با شستن گوسفندان در رودخانه انجام می‌شود. با خشک شدن گوسفندان وتمیز شدن آنهاروزبعد بهپشم چین‌ها بنا ب هروزهای یمن (برینهگر) خبرمیدهند. معمولاً ونحسانتخابروزانجاممیشودکه برای اینکار پنجشنبه انتخاب می‌شود. در این روز برینه گرهاهمراه خود چیه ره (قیچی پشم چینی) و طناب در صبح زود با خود همراه می‌آورند. تصویری از پشم چینی گوسفندان توسط اهالی روستای گدمهمکان‌های تاریخی.کاوش‌های باستان‌شناسی در این روستا که نتایج آن در مجلات علمی انتشار یافته است نشان می‌دهد که پتانسیل مناسبی برای کاوش وجود دارد. به برخی از سایت‌های باستانی مانند اشکفت پل حسین لی در ادامه اشاره شده است.اشکفت پل حسین لی :در دیواره صخره ای جنوبی رشته کوه پیوآن که در جهت شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده N,“۵۵٫۹۹‘۳۳° در موقعیت جغرافیایی ۴۸ ۴۶°۳۱ است و ارتفاع آن از سطح ’۰٫۸۸”E دریا ۱۳۳۲ متر است. این اشکفت در نزدیکی محوطه باز پل حسینه لی واقع شده است. تا چند سال پیش هر ساله این اشکفت به عنوان محل نگهداری گوسفندان و دام‌ها در اواخر زمستان استفاده می‌شد که آثار آن در کف اشکفت دیده می‌شود. ارتفاع دهانه آن ۳ متر و ارتفاع آن در ۴ متر و عمق / داخل ۴ متر و عرض دهانه آن ۷۰ ۱۵ متر است، که ارتفاع آن از سطح / آن ۷۰ زمین‌های اطراف (دشت) حدود ۱۲۰ متر است.نمای از داخل دهانه اشکفت پل حسین لیمطابق پژهش‌های انجام شده در این غار چند تکه سفال شکسته و یک سنگ مادر ریزتیغه که اثر حرارت بر آن دیده می‌شود به دست آمد که با توجه به رنگ وفرم که رنگ قهوه ای تیره بر زمینه نخودی است که هم از داخل و هم از بیرون منقوش است، سفال دیگر دارای لعاب گلی بر نخودی است که به احتمال متعلق به مس سنگی میانی است.صنایع دستی.مطابق آنچه در برخی پژوهش‌ها آمده است، صنایع دستی در این روستا به شرح زیر است:بافت سیاه چادر یک کار دسته جمعی است که مراحل مختلفی دارد. در گذشته در منطقه آسمان ّاد به ویژه روستای گدمه شیوه معیشت کوچ نشینی حاکم بود و بافت ده وار به صورت همیاری می‌گرفت. بافت ده وار کاری کاملاً زنانه است فقط تهیه چوب‌ها برای ده وار و نصب آنها به دست مرد خانه و زیر نظر زنی مجرب و ماهر انجام می‌شد.پس از چیدن پشم گوسفندان، زنان با کمک هم اقدام به شستن گلوله‌های پشمی می کنن و پس از خشک را در گونی ریخته و با دوک نخ ریستی بزرگتی که تشی گفته می‌شود، با کمی مرطوب کردن آن برای اینکه فتیله‌ها یا رشت ته نخ بهتر شکل بگیرد ابتدا به صورت فتیله درمی‌آورند و هر کلاف را در گونی قرار متی دهند. نخ ریسی کاری زنانه است که معمولاً در اوقات فراغت و به ویژه شب‌ها در هنگام شب‌نشینی انجام می‌شود توسط زنان این روستا انجام می‌شده است.قالی بافیگلیم بافی