payamvha/NorthPersian-wiki-corpus-rag-v2 huggingface dataset:
آرامگاه سید رکن‌الدین کیست؟ توضیح بده.
بقعه سید رکن‌الدین واقع در استان یزد، خیابان امام خمینی، خیابان مسجد جامع، کوچه سید رکن الدین که در قدیم مدرسه رکنیه نامیده می‌شد مربوط به سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در یزد، خیابان مسجد جامع کبیر ـ کوچه سیدرکن الدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.شرح حال سیّد رکن الدّینسیّد ابوالمکارم رکن الدّین محمّد قاضی حسینی در حدود سال 658 ﻫ.ق در یزد به دنیا آمد. پدرش سیّد قوام الدّین محمّد (علی) از ریاضی دانان و نقبای یزد بود. از اینرو سیّد رکن الدّین معارف علوم و ریاضی را از پدر آموخت و به رشد و بالندگی رسید . پس از فوت پدر تمام دارائیهای وی به او منتقل شد و توانست با اتکاء‌ به وجهه علمی و اجتماعی و مالی، آثار خیر در نقاط مختلف یزد به وجود آورد و وقفنامه‌ای برای موقوفات خود به نام «جامع الخیرات» تنظیم نمود.سیّد رکن الدّین از سادات بسیار جلیل القدر، و سیّدی بزرگوار و از عالمان بزرگ یزد بود. او قاضی شهر یزد و مورد رجوع عموم اهالی در زمان خود بود و در محلّه «وقت و ساعت»‌ زندگی می­کرد و بنیانگذار کتابخانه و مدرسه‌ای در آن محلّه بود. به دلیل اینکه شوکت و اقتدارش در بین عامه مردم زبانزد بود، بعضی دشمنان در واقعة‌ قتل یک زردشتی به دروغ او را متّهم می‌کنند و همین امر سبب خشم اتابک یوسف شاه، حاکم یزد، میشود و وی را دستگیر کرده و پس از زدن هزار تازیانه وی را در بند کشیده در چاهی در خورمیز، واقع در چند کیلومتری شهرستان مهریز، محبوس می‌کنند.مأموران حکومتی پس از آن در تعقیب تنها پسرش، میرشمس الدّین محمّد، بودند که وی مخفی شده و به وسیله بعضی از دوستان از یزد فرار می­کند و در آذربایجان رحل اقامت می افکند و با میانجی­گری سلطان ابوسعید وسایل آزادی پدرش را از سیاهچال خورمیز فراهم می­نماید.سیّد رکن الدّین محمّد پس از آزادی از بند با احترام و تکریم مردم وارد شهر یزد می­شود و پس از استقبال باشکوه مردم در یزد، در مدرسه رکنیّه بار دیگر بر مسند قضا می­نشیند. سپس برای انجام مناسک حج عازم حجاز می­شود. وی پس از مراجعت از خانه خدا، تمام همّت خویش را صرف عمران و آبادی نمود و چه بسیار قناتها که به وسیلة وی دایر شد و یا مدرسه، مسجد، بازار و گرمابه که با تلاش و پشتکار او احداث شد. همچنین چندین آب انبار و خانقاه که در آن زمان محل تجمع شیعیان بود.
در مورد آرامگاه شیخ ابوالقاسم توضیح بده.
مقبره شیخ ابوالقاسم یا تکیه نصرآباد مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در اصفهان، خیابان آتشگاه، محله نصرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.تاریخچه.این مکان مدرسه، خانقاه و مدفن شیخ ابوالقاسم نصرآبادی، از عرفای اصفهانی بوده که از مدرسه و خانقاه امروزه تنها سردر آن باقی مانده است. این سردر در سال ۸۵۴ هجری به وسیله خواجه صدرالدین علی طبیب بنا شده است. این مکان امروزه به مسجد و تکیه تبدیل شده است. همچنین آرامگاه محمد طاهر نصرآبادی در این تکیه قرار دارد.
در مورد مسجد امیرچقماق توضیح بده.
مسجد امیر چقماق که در تاریخ‌های یزد به نام مسجد جامع نو یا مسجد دهوک نیز خوانده شده‌است در دوره تیموری به همت امیرجلال‌الدین چقماق شامی حاکم یزد از امراء و سرداران و مقرب درگاه شاهرخ و همسرش ستی فاطمه خاتون احداث شده‌است. ساخت این مسجد در سال ۸۴۱ هـ. ق به پایان رسید. مسجد امیرچخماق از حیث زیبایی، وسعت، اهمیت و اعتبار بعد از مسجد جامع یزد قرار دارد.این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این مسجد در ضلع جنوبی میدان امیرچخماق قرار دارد و در کریاس (ساختمان جلوی در ورودی) مسجد که به میدان باز می‌شود، سنگی نصب گردیده که بر آن متن وقفنامه‌ای به خط نسخ نقر شده‌است.در طرف راهروی شمالی که از در کریاس به صحن وارد می‌شود، شبکه‌هایی ظریف از کاشی‌های معرق در پنجره‌ها نصب شده‌اند. قسمتی از سردر صفحه ایوان کاشیکاری معرق شده‌است و جرزهای آن آجری رنگ می‌باشد. دور خارجی گنبد و بر کمربند آن عبارت «السلطان ظل الله…» به کوفی بنایی تکرار شده‌است.محراب صحنه اصلی از کاشی معرق است با ساختمانی مقرنس کاری که در وسط آن سنگ مرمر بسیار خوشتراشی به اندازه ۱/۱۵ * ۳/۳۸ متر نصب شده‌است و در وسط مقرنس کاری یک گل مربع به اندازه ۵۴ * ۹۵ سانتیمتر نصب است و در دست چپ آن، یک سنگ مرمر به اندازه ۲۸ * ۳۰ سانتیمتر نصب شده‌است. سر در شرقی مسجد دارای کتیبه‌هایی از کاشی معرق به خط ثلث محمد الحکیم است.گنبد مسجد خمیده و ترکدار است با کاشی سبز رنگ کاشی شده و پیرامون آن نیز کتیبه‌ای به خط کوفی قرار دارد.در زمان فتحعلی شاه قاجار حاجی حسین عطار قسمتی بر شبستان مسجد افزود و قسمت‌هایی از مسجد را نیز تعمیر نموده‌است.
در مورد مناره مسجد امام حسن توضیح بده.
مناره مسجد امام حسن مربوط به دوره سلجوقیان است و در محله بازار اردستان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد امامزاده زید (تهران) توضیح بده.
امامزاده زید مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در تهران، محله بازار ـ انتهای جنوبی بازار بزازان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. آرامگاه لطفعلی خان زند در کنار این آرامگاه قرار دارد.
در مورد مناره مدرسه دومنار توضیح بده.
مناره مدرسه دومنار مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان طبس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع کاشان کیست؟ توضیح بده.
مسجد جامع کاشان مربوط به دوره سلجوقیان است و در کاشان، خیابان بابا افضل، محلهٔ میدان کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.پیشینه تاریخی.در لایه‌برداریهای اخیر از گچبریهای محراب دوره سلجوقی، آثار و تزییناتی متعلق به دوره آل بویه کشف و شناسایی شده است. در شبستان تابستانی این بنا که در زیر شبستان زمستانی قرار دارد، طرحهای بسیاز زیبای کاشیکاری دیده می‌شود و در کف این شبستان آثاری از کوره‌های پخت ظروف چینی به وسیله کارشناسان سازمان میراث فرهنگی در گذشته کشف شده است. این بنا دارای گنبد آجری است که احتمالاً پس از زلزله معروف سال ۱۱۹۲هجری قمری که‌این مسجد آسیب فراوانی دید، به وسیله «عبدالرزاق خان کاشی» به صورت اساسی تعمیر و این موضوع در کتیبه خط ثلث در زیر گنبد مسجد به سال ۱۲۰۷ هجری قمری نیز مشخص شده است. مسجد جامع کاشان از کهنسال‌ترین بناهای تاریخی این شهر به شمار می‌رود و بر روی بنایی کهنسال تر پایه‌گذاری شده که به عقیده برخی از کارشناسان قدمت آن مربوط به قبل از اسلام است. برخی دیگر از کارشناسان با توجه به آثارکوره‌های پخت سفال و سایر فضاهای کاوش شده در زیر شبستان‌های مسجد، آن را مربوط به قرون اولیه دوره اسلامی می‌دانند، بنابه برخی روایات تاریخی این مسجد به دستور صفیه خاتون دختر مالک اشتر بنا نهاده شده است.این مسجد دارای دو قبله می‌باشد که یکی از آنها به دلیل رعایت نشدن جهات دقیق قبله (به گفته متخصصان میراث فرهنگی) از عمد تخریب شده که آثار گچبری بسیار نفیسی بوده که به دلیل اینکه برای نمازگزاران مشتبه نشود محراب دیگری در نزدیکی همان محراب ساخته‌اند اما مردم عامی اعتقاد دارند که این محراب به طرف بیت المقدس بوده و بعد از اینکه قبله در سال دوم هجرت تغییر یافت این محراب تخریب شده است. در محراب دیگر که به سمت مسجدالحرام است آیه تغییر قبله از بیت المقدس به طرف مکه به چشم می‌خورد که خود دلیل بر اعتقاد مردم نسبت به این موضوع است.گفته می‌شود دراین مسجد سلطان علی بن محمد باقر نمازگزارده، از این رو مردم کاشان این مسجد را بسیار قابل احترام می‌دانند و قدیمی‌ترین کتیبه‌ای که درمسجد وجود دارد به تاریخ ۴۶۶ هجری قمری است که بر روی منار آن آمده است «این منار سومین منار تاریخ دار قدیمی ایران به شمار می‌رود».این مسجد مرکز بزرگترین و قدیمی‌ترین هیئت مذهبی کاشان (هیئت ابوالفضل کاشان-مشتی) می‌باشد که قدمتی بیش از صد سال دارد.معماری.این بنا دارای گنبد آجری با مقصوره و ایوان مرتفع، صحن وسیع و حوض خانه‌ای در وسط و سه شبستان بزرگ است
در مورد مدرسه مصلی توضیح بده.
مصلی (مدرسه مصلی) مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در یزد، ضلع جنوبی خیابان قیام، روبروی بازار زرگری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد اشترجان توضیح بده.
مسجد اشترجان مربوط به دوره ایلخانی است و در ایمان شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بانی مسجد اشترجان، محمد بن محمود بن علی اشترجامی، از مستوفیان و منشیان سلطان ابوسعید بهادرخان، بوده‌است. بر اساس کتیبه‌ای بر سردر شمالی بنا، کاشی کاران مسجد استاد احمد و حاجی محمد قطاع تبریزی بوده‌اند؛ و در کتیبه سنگاب مسجد، نام واقف آن، غلامعلی علی داد، آمده است. در ضمن تعمیرات کاشی کاری سردر اصلی (شمالی) این مسجد، در زیر تزیینات قرن هشتم هجری قمری، کتیبه‌ای به خط کوفی و به سبک کتیبه‌های دوره سلجوقیان به دست آمده است که نشان می‌دهد مسجد را در این دوره بنیان گذاشته‌اند و بنای فعلی در واقع حاصل تجدید بنایی با الحاقات بسیار در قرن هشتم هجری قمری است. همچنین مناره‌های این مسجد، مانند منارجنبان اصفهان، که در سال ۷۱۶ بنا شده‌است، متحرک است. وسعت مسجد جامع اشترجان ۱۵۰۰ متر مربع (۳۰×۵۰ متر) است. این بنا از خشت و آجر ساخته شده، و در دیواری از خشت محصور گشته است. مسجد دارای دو ورودی است. ورودی اصلی در شمال بنا و ورودی دیگر در شرق آن قرار گرفته‌است. هیچ‌یک از این دو بر محورهای اصلی ساختمان جای ندارد. دو ایوان بر محور شمالی–جنوبی و سه شبستان در شمال، شرق و غرب صحن مرکزی ساخته شده‌است. گنبد خانه بزرگ مقصوره در پشت ایوان جنوبی جای دارد. بدین ترتیب، این عناصر بر محور بودن کلی طرح درونی مسجد تأکید دارند. در حال حاضر این مسجد تاریخی به عنوان مصلی نماز جمعه شهر ایمانشهر مورد استفاده قرار می‌گیرد و کلیه مراسم مذهبی شهر در این مکان تاریخی انجام می‌شود.
در مورد دو نقش برجسته توضیح بده.
دو نقش برجسته (سنگ‌نگاره پیروزی اردشیر بابکان و سنگ‌نگاره پادشاهی اردشیر بابکان) مربوط به دوره ساسانیان است و در فیروزآباد، کیلومتر ۳ و ۵ جاده فیروزآباد به شیراز واقع شده و این دو اثر با نام "دو نقش برجسته" در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند.این دو اثر در کنار شش اثر دیگر باستانی استان فارس، مجموعا به شمار هشت سایت باستانی در سه منطقه باستانی، زیر عنوان چشم‌انداز باستان‌شناسی ساسانی منطقه فارس، (در منطقه‌های فیروزآباد، بیشاپور، سروستان در جنوب غربی استان فارس) در نشست ۳۰ ژوئن ۲۰۱۸ کمیته میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسیدند تا تعداد آثار ایرانی ثبت شده در میان میراث جهانی یونسکو به عدد ۲۳ و آثار استان فارسی به عدد ۵ برسد.
در مورد آتشکده سنگی تنگ کرم توضیح بده.
آتشکده سنگی (تنگ کرم) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فسا، تنگ کران، تنگ کرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این اثر بر اثر انفجار دینامیت به‌طور کامل تخریب گردیده‌است.
در مورد مسجد پامنار (زواره) توضیح بده.
مسجد پامنار و منار آن مربوط به دوره سلجوقیان است و در زواره، کوچه پامنار (بن کوی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.مکان فعلی آن در عهد باستان آتشکده‌ای بوده که از ظهور اسلام تبدیل به مسجد گردیده است. در این مسجد که اساس آن متعلق به زمان سلجوقیان است، شش ایوان کوچک و شش محراب و یک مناره با تزئینات متنوع و پرکار آجری و یک‌رشته تزئینات هنری از نوع گچ‌بری‌های ظریف جلب توجه می‌کند.منارۀ این مسجد که از نظر قدمت دومین مناره‌ای است که در ایران ساخته شده دارای کتیبه‌ای کمربندی به خط کوفی آجری است که بانی آن را محمد بن ابراهیم و سال ساختمان آن را 461 تعیین می‌کند.
در مورد مسجد درب جوباره توضیح بده.
مسجد درب جوباره مربوط به سدهٔ ۱۰ ه‍.ق است و در اصفهان، میدان قیام، سبزه میدان، بازار غاز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد مسجد ایلچی توضیح بده.
مسجد ایلچی مربوط به سدهٔ ۱۱ ه‍.ق است و در اصفهان (خیابان احمدآباد) جای گرفته است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.بانی مسجد ایلچی، حکیم الملک محمد ایلچی است به مباشرت خواجه سعادت. تاریخ ساخت این مسجد، 1094 تا 1097 قمری است.
در مورد مسجد سرخی توضیح بده.
مسجد سرخی (سفره چی) مربوط به سدهٔ ۱۱ ه‍.ق است و در اصفهان، چهارباغ پائین، کوچه مسجد سرخی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد مسجد مصری توضیح بده.
مسجد مصری مربوط به سدهٔ ۱۱ ه‍.ق است و در اصفهان، میدان قدس (طوقچی)، کوچه مسجد مصری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد مناره و مسجد جامع برسیان توضیح بده.
مناره و مسجد جامع برسیان مربوط به سدهٔ ۵ ه‍.ق است و در شهرستان اصفهان، روستای برسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.روستای برسیان در مسیر جاده اصفهان -ورزنه واقع شده و فاصله آن تا شهرستان ورزنه حدود ۷۰ کیلومتر می‌باشد.مناره برسیان در روستای برسیان بر کرانهٔ شمالی زاینده‌رود و در شرق اصفهان قرار گرفته، یکی از قدیمی‌ترین منارههای ایران است که در میان مناره‌های اصفهان که دارای تاریخ هستند سومین مناره قدیمی به‌شمار می‌آید.تاریخ ساخت مناره سال ۴۹۱ ه‍.ق می‌باشد.این منارهٔ ستونی مدور بدون سکو یا پایه بوده با آجر و ملات گچ ساخته شده‌است. قطر مناره در سطح زمین ۵/۷۵ متر و ارتفاع آن ۳۴/۵۵ متر است و پلکان مارپیچ مناره از داخل مسجدی شروع می‌شود که بعدها ساخته شده‌است.مناره برسیان فاقد کاشیکاری است و تزئینات آجری آن که نقوشی به شکل لوزی نزدیک به مربع هستند به هزارباف معروف است.بسیاری از کارشناسان این مناره را از بهترین نمونه‌های صنعت آجرچینی دوران سلجوقی در سدهٔ پنجم می‌دانند.
در مورد مناره و مسجد جامع گار توضیح بده.
مناره و مسجد جامع گار مربوط به سدهٔ ۶ ه‍.ق است و در شهرستان اصفهان، روستای گار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد مسجد و مناره سین توضیح بده.
مسجد و مناره سین مربوط به سدهٔ ۶ ه‍.ق است و در شهرستان اصفهان، روستای سین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد مسجد جامع سوریان توضیح بده.
مسجد جامع سوریان مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق است و در شهرستان بوانات، سوریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد ساده توضیح بده.
مسجد ساده مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان استهبان، ایج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مناره‌های دارالضیافه توضیح بده.
مناره‌های دارالضیافه مربوط به سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در اصفهان، چهارراه ابن سینا، خیابان کمال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.بر فراز سردری دو گلدسته زیبای آجری که به مقرنس‌کاری و کاشی معرق رنگین آذین‌بندی شده‌است و دارای پوششی از کاشی فیروزه‌ای در بافت شطرنجی و آجری است، دیده می‌شود. این اثر را از ساختمانهای پایان سده هشتم هجری برمی‌شمارند.
در مورد نقش‌برجسته‌های تنگ سولک توضیح بده.
نقوش برجسته تنگ سولک مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان بهمئی، بخش مرکزی، شهر لیکک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.تنگه سولک یکی از زیباترین مناطق دیدینی استان و نیز شهرستان بهمنی است این تنگه برف گیر در زمستان دارای درختان کاج و سرو و بلوط می‌باشد و سنگ نبشته‌ای دوره اشکانی در این تنگه قرار دارد فاصله آن از مرکز شهر لیکک حدودا ۳۰ کیلومتر می‌باشد و هر ساله میزبان هزاران گردشگر نوروزی می‌باشد.
آتشکده تخت رستم کیست؟ توضیح بده.
آتشکده تخت رستم شهریار، روی کوه تخت رستم که قبل از ورود اعراب با اسم دیگری بوده‌است و به احتمال زیاد به دستور موبد مازیار فوجیانا در نزدیکی روستای قجر تخت رستم (محل یکی از ۷ خان رستم) در بخش جوقین در نزدیکی قلعه جوقین در دامنه کوه در دوره ساسانی و شاید اشکانیان (به دلیل عدم کاوش‌های باستان‌شناسی هنوز قدمت دقیقی برای آن مشخص نیست) از آن دوره از آندزیت و سنگ‌های آتشفشانی ساخته شده و در سال ۱۳۱۶ با شماره ۳۰۳ در فهرست آثار ملی جای گرفته‌است. بعد از حمله اعراب اسامی آتشکده‌های بسیار مهم به رستم و سلیمان تغییر یافت تا مورد تخریب اعراب قرار نگیرد.برماندهای آتشکده سنگی دوره اشکانی و ساسانی دربرگیرنده تخته بزرگی است که در دامنه تپه‌ای به بلندای نزدیک به ۴۰ متر از کف جلگه با گنبد و ایوان و اتاقی تا روزگار کنونی باقی مانده بود. همچنین آثار سکویی دو طبقه بر فراز تپه دیده می‌شود که گویا مکان افروختن آتش بوده‌است.این آتشکده دارای حداقل ۳ جایگاه برای عبادت و نگهداری آتش بوده، نخست در پایین کوه که امروزه دیگر اثری از آن نیست؛ دومین جایگاه دامنه کوه که به صورت کاملاً مرموزی ساخته شده‌است و امروزه دیگر خبری از ستون‌ها و سقف آن نیست؛ سومین جایگاه بالای قله کوه که موبد ارشد حق ورود به آن را داشته‌است به شکل ستون و سقف گنبدی و بعد از حمله اعراب تخریب شد و امروزه تخت سنگ‌های درهم ریخته از آن باقی است.پلان و طراحی آتشکده‌های سقف گنبدی و ۴ ایوانی و ۲ ایوانی و دور ستون و رواق سازی بعد از ورود اعراب به ایران پلان مساجد و اماکن مقدس واقع شد.سریال تلویزیونی مردان آنجلس به کارگردانی فرج الله سلحشور و فیلم سینمایی ملک سلیمان در این مکان فیلمبرداری شدهکوه تخت رستم.کوه مخروطی شکلی از جنس آندزیت و سنگ‌های آتشفشانی است به بلندای ۱۳۱۸ متر که بلندترین کوه در جنوب غربی شهرستان شهریار به‌شمار می‌رود و در دامنه و نوک قلهٔ این کوه، آثار معماری به صورت تختگاه وجود دارد که با بهره‌گیری از مصالحی مانند سنگ و ملات گچ سنتی ساخته شده‌است.ویژگی‌های آتشکده.آتشکده تخت رستم در دوران ساسانی بنیاد نهاده شد و کاربری آن برای انجام آیین آتش بود که تنها موبدان زرتشتی بدان راه داشته‌اند. این آتشکده از دو تخت‌گاه (سکو) شکل گرفته‌است که یکی از آن‌ها در قلهٔ کوه و دیگری در ارتفاع پایین‌تر جای دارد. تختگاه یکم که در فضای آزاد جای گرفته‌است جایگاهی بوده که روی آن آتش می‌افروختند و روی تختگاه دوم آیین‌های دینی انجام می‌گرفته‌است. در بخش پایین‌تر کوه، نزدیک به ۱۵ متری تختگاه پایین‌تر، سازه‌ای گنبدی‌شکل وجود دارد که می‌تواند جایگاه نگهداری آتش مقدس بوده باشد. این بنا سقفی کوتاه دارد و بلندی نوک گنبد تا کف آن ۲۳۸ سانتی‌متر است و دارای دو دهنه ورودی با طاق‌هایی به شیوه معماری ایران پس از اسلام است.بر پایه پژوهش آنوبانینی در این آتشکده، آتش در پستوهای میانه جایگاه گرد سنگی روشن بوده‌است که در شب از دور دیده می‌شده‌است. در سال‌های گذشته نیز در دامنه خاوری کوه تخت رستم یک جایگاه باستانی در گستره نزدیک به ۱۰ هکتار شناسایی شده‌است.این بنا به عنوان لوکیشن فیلم مردان آنجلس در سال ۱۳۷۵ مورد بهره‌برداری قرار گرفته و همچنین کوه تخت رستم نیز محل بازی همین فیلم بوده‌است.در مجاورت این کوه نیز محل فیلمبرداری فیلم ملک سلیمان می‌باشد که درحال حاضر خرابه این لوکیشن به جا مانده‌است.
در مورد مسجد جارچی توضیح بده.
مسجد جارچی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، خیابان حکیم، کوچه باغ قلندرها، بازار گلشن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد لنبان کیست؟ توضیح بده.
مسجد لنبان یکی از آثار دوره صفوی در اصفهان است که در محله قدیمی لنبان واقع شده‌است. این مسجد در زمان شاه سلیمان صفوی بر خرابه‌های مسجدی بنا شده که در قرن هشتم احداث شده بود. این مسجد در خیابان دکتر بهشتی، خیابان مسجد لنبان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.تاریخچه مسجد.برخی گفته‌اند اولین مسجدی که در اصفهان بنا شده مسجد لنبان بوده‌است.در رساله «محاسن اصفهان» ـ تألیف مافروخی ـ نام محله لُنبان بارها آمده و مخصوصاً از مسجد و عمارتی توصیف شده که یکی از ارکان نامی اصفهان، آن را در قرن هشتم هجری ساخته بوده‌است و مترجم رساله محاسن ـ حسین بن محمد بن ابی‌الرضا علوی آوی ـ از او به این ترتیب نام می‌برد: «صاحب معظم قدوه اعاظم الامم جلال الوزراء جمال الدوله والدین محمد دیلم دستجردی الاصفهانی». مترجم رساله محاسن در بنیادگذاری این عمارت شخصاً حضور داشته‌است و نام آن را «عمارت جمال‌الدین» می‌گوید.مسجد مزبور در دوره صفویه بازسازی شده و در دوره‌های بعدی نیز تعمیراتی کلی در آن صورت گرفته‌است، به‌طوری‌که از آثار قدیمی آن به غیر از چند قطعه گچ بری مربوط به قبل از صفویه و چند لوح کاشی کاری از دوره صفویه که در تالار جدید مسجد برجای مانده، چیز دیگری مشهود نیست. خطوط باقی‌مانده بر دو لوح کاشی به خط ثلث سفید بر زمینه لاجوردی و مورخ ۱۰۸۰هـ. ق است. در بالای در ورودی مسجد به خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی لاجوردی، اشعاری نوشته شده که حاکی از تعمیر مسجد در دوره شاه سلیمان صفوی است. کتیبه سردر مسجد لنبان، از اضافات قرن سیزدهم هجری، مورخ ۱۲۵۶ است. در زیر تالار بزرگ مسجد، نهر آبی جریان دارد و سردابه‌ای بنا شده‌است. منبر مسجد معروف به منبر صاحب الزمان، مورخ ۱۱۱۴هـ. ق، از نفیس‌ترین منبرهای عهد صفوی است.بر جبهه‌ی حجاری شده‌ی سنگاب سقاخانه‌ی لنبان، بر کوچه به اشعار ذیل همراه با قاب بندی و چهار سر شیر ماده مزین است: تشنه فیض حق محمد خانکه به کامش شراب جنــت بادکرد این سنگاب را خیــرات که بر او صد هزار رحــمت باداز دم حضرت امام حســین روی او سرخ در قیــــامت باددارم امید ازهری که به حشرکوثر او را نصیب و قسمـت بادبهر تاریخ چون بنوشــی آبگو به ریش یزیــد لعـــنت بادیک جرعه هرکه نوشد زین حوض آب رحمت گفت از برای تاریخ، بادا به شمر لعنتباورها و اعتقادات در مورد مسجد لنبان.از «علامه محمدتقی مجلسی» نقل است که حسن مجتبی به هنگام عزیمت به گرگان، مدتی را در اصفهان اقامت داشته و در این مسجد نماز خوانده.
امامزاده شاه زید کیست؟ توضیح بده.
امامزاده شاه زید مربوط به اوایل دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان بزرگمهر، خیابان شاه زید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.بقعه امامزاده شاهزید را می‌توان از جمله بقعه‌های مذهبی و تاریخی اصفهان دانست که به سبب داشتن معماری و نقاشی‌های دیواری‌اش، آن را می‌توان از بقاع متبرکه منحصر به‌فرد اصفهان دانست.دور تا دور دیوارهای داخل مقبره این امامزاده مزین به نقاشی صحنه‌های مختلف از وقایع روز عاشورا و حوادث بعدی مرتبط با آن است. این دیوارنگاره‌ها در نیمه اول سده چهاردهم هجری قمری اجرا شده و گفته می‌شود که نقاشی‌های آن اثر سید عباس آقامیری، نقاش مشهور دوره چهاردهم است.قدمت ساختمان فعلی بقعه از دوره صفویه است. سنگ‌نوشته‌ای که در بالای سکوی سمت راست بقعه وجود داشته، بیانگر تعمیر و بازسازی بنا در سال ۱۰۹۷ در دوره شاه سلیمان صفوی است. یکی از ویژگی منحصر به‌فرد این بقعه، که آن را به زیارتگاهی شاخص در میان زیارتگاه‌های شهر اصفهان تبدیل می‌کند، همین نقاشی‌های دیواری است و از نکات مهم این نقاشی‌ها این است که مجالس مختلف این نقاشی دیواری که روایت دایره واری نیز دارد از یکدیگر تفکیک نشده‌اند.از صفوی تا معاصر.ضمنا این آرامگاه، منسوب به یکی از نوادگان امام چهارم شیعیان می باشد که در سال 447 هجری‌قمری شهید شده اند و با نام ابویعلی زید بن ابوالقاسم علی بن ابوالحسن محمد بن ابومحمد یحیی شیخ العترة بن ابی‌الحسین محمد بن ابوجعفر احمد بن محمد الاکبر زُبارة بن ابی‌عبدالله المفقود بن ابی‌الحسن المکفوف بن حسن الافطس بن علی اصغر بن امام زین‌العابدین، بر سردر آرامگاه زیارت نامه‌ای دارا می باشد.ضمن اینکه در سال 994 هجری قمری و دراوایل دوره صفوی و در دوران شاه محمد خدابنده، پدر شاه عباس اول صفوی این بنای آرامگاهی احداث و ساخته شده است.اما ضمن اینکه در دوره شاه سلیمان صفوی، در سال 1097 نیز مرمت شده و تزئینات کاشی‌کاری گنبد از آن دوره می باشد. با وجود این، بنابر ماده تاریخی که در مصرع آخر اشعاری که به‌خط نستعلیق برجسته، برلوح سنگی سیاه رنگ در ایوان سمت راست آرامگاه شاه‌زید نوشته شده و به اقدامات و خدمات خادم آستانه شاه‌زید محمدرضا اشاره می‌کند، سال ساخت 1083 می باشد.ضمنا در هر صورت، ارتفاع گنبد کاشی‌کاری‌شده از کف دوازده متر می باشد. تزئینات آجری با کاشی فیروزه‌ای و سیاه رنگ در ترکیب با رنگ آجر، نمودار نقش مایه‌های هندسی ایرانی‌اسلامی است. بر گلوگاه گنبد، آیات قرآن به خط بنایی نگاشته گردیده است.لازم به ذکر می باشد که این تزئینات قرآنی به تاریخ 1314 و 1315 مزین شده‌است. کتیبه‌ای که به مرمت‌های دوره شاه سلیمان صفوی اشاره می‌کند، به خط محسن امامی نگاشته شده است.لازم به توضیح است که در سرتاسر دیوارها از نقاشی‌های دیواری به سبک قهوه‌خانه‌ای که به‌طور حتم در دوره قاجاریه ترسیم شده است، به وفور یافت می شود. تصاویری مشتمل از صحنه‌های جنگ عاشورا و حوادث قبل و پس از آن واقعه کبیر را دارا می باشد.
در مورد مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان توضیح بده.
مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان مربوط به دوره صفوی است و در کرمان، مجموعه گنجعلی خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.ثبت در فهرست میراث جهانی.در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای گنجعلی خان به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
در مورد امامزاده هفده تن توضیح بده.
بنای امامزاده هفده تن در دوره صفوی است که دستور سردار امام قلی خان گرجی ساخته شده و در گلپایگان، خیابان هفده تن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دخمه سنگی دو دختر (داو دور) کیست؟ توضیح بده.
دخمه سنگی مادر دختر به گویش محلی (دِی و دووَر) در دل کوه عِنا در شهرستان رستم، روستای مراسخون علیا استان فارس جای دارد و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.جایگاه دخمه.دخمه مادر و دختر در:استان‌ فارس‌شهرستان رستمدیار حسین آباد و مراسخون علیا شهرستان رستم ممسنیروستای بهره عنا بر سر گُذر جاده بهره عنا جاده شیراز – گچساران و راه باشت قرار گرفته، این روستا اندکی پس از روستای چاه تلخ و عنا جا گرفته و در 7 کیلومتری از روستای چاه تلخ و 4 کیلومتری از روستای عنا واقع شده (فاصله کم و بیش از شهرستان مرکزی این روستا 26 کیلومتر است)در دامنه کوه عنا، دخمه سنگی بسیار کهن در دل کوه در بلندای ۳۰۰ متری کنده شده که به [داو و دختر] نامی است. نام محلی این دخمه "دی ودوور" به چَم (مادر و دختر) است.تاریخ گذاری.والتر هینتس این مقبره را متعلق به کورش کوچک می‌داند که احتمالا به دست مادرش پروشات ساخته شده است.
در مورد امامزاده هفتاد و دو تن توضیح بده.
امامزاده هفتاد و دو تن مربوط به سدهٔ ۶ ه.ق است و در شهرستان اراک، روستای ساروق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی کیست؟ توضیح بده.
آرامگاه مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در حاشیه تایباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این بنا در جنوب غربی شهر تایباد قرار دارد. کار ساختمان آن در سال ۸۴۸ ه‍. ق، هم‌زمان با سلطنت شاهرخ پسر تیمور به پایان رسیده‌است. معماری بنا به شیوه آذری و ساخت آن به دستور پیر احمد خوافی وزیر شاهرخ انجام شده‌است. کتیبه ایوان اصلی که با خط ثلث بسیار زیبا با آجر تراشیده در زمینه کاشی فیروزه‌ای قرار دارد، در خراسان بی‌نظیر است. بر روی نمای بیرون مسجد با ایوان رفیع آن (به ارتفاع ۲۵ متر) کاشی کاری و آجرکاری‌های ظریف به چشم می‌خورد که با خطوط معرق و تزئینات گل و بوته اسلیمی و خطایی بر روی کاشی‌های معرق نقش بسته‌اند، جلوهٔ خاصی به این بنا داده‌اند. معماری این بنا به عهدهٔ خانواده هنرمند شیرازی، قوام الدین و غیاث الدین بوده‌است.
مدرسه دودر کیست؟ توضیح بده.
مدرسه دودر مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این بنا در جوار حرم مطهر و مقابل مدرسه پریزاد واقع است و بر اساس کتیبه سردر آن به سال ۸۴۳ هجری قمری در دوران حکومت شاهرخ تیموری به همت غیاث الدین خواجه بهار ساخته شده است. این مدرسه ۴ ایوانی بوده و مشتمل بر غرفه‌ها و حجره‌هایی در دو طبقه، دو گنبد فیروزه‌ای رنگ و تزئینات کاشی‌های معرق و یکرنگ است. این بنا در عصر صفوی ۱۰۸۸ مرمت گردیده است.
در مورد نقش‌برجسته سنگی (نقش شیخ خان) توضیح بده.
نقش برجسته سنگی (نقش شیخ خان) مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در سرپل ذهاب، شمال غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آتشکده جره چیست؟ توضیح بده.
آتشکده جِرِه یا چهارطاقی گِرِه، آتشکده‌ای مربوط به دوره شاهنشاهی ساسانی است که در بخش جره و بالاده شهرستان کازرون واقع شده است.موقعیت جغرافیایی.آتشکده جره در نزدیکی روستای باستانی جره در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر کازرون واقع شده است. این آتشکده بر روی تپه‌ای به ارتفاع ۱۴ متر، مُشرف به رودخانهٔ جره قرار دارد.پیشینه.آتشکده جره توسط مهرنرسه، وزیر دربار ساسانی بنا شده است. در اطراف آتشکده آثار ساختمان‌هایی دیده می‌شود که احتمال وجود شهری نسبتاً بزرگ در این منطقه در دورهٔ ساسانیان را افزایش می‌دهد.ویژگی‌ها.طول هر ضلع خارجی این آتشکده ۸.۳ متر و اندازهٔ اضلاع داخلی آن ۶.۳ متر می‌باشد که از سنگ و گچ با ملاط ساخته شده‌اند.ثبت ملی.آتشکده جره در ۲۱ آبان سال ۱۳۱۷ با شمارهٔ ۳۱۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مدرسه پریزاد کیست؟ توضیح بده.
مدرسه پریزاد مربوط به دوره تیموریان است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.پیشینه.این مدرسه که به پریزاد خانم، ندیمه گوهرشاد و همسر میرزا محمد میرک حسینی منسوب است. گوهرشاد همسر شاهرخ تیموری (۸۵۰–۸۰۷ ق) بود. هنگامی که گوهرشاد آغا، مسجد گوهرشاد را در کنار مرقد امام رضا (ع) بنا کرد، پریزاد خانم نیز مدرسه‌ای دینی در مشهد ساخت و املاکی برای آن وقف نمود و در حدود بیست الی سی طلبه در آن تحصیل می‌کردند. در زمان شاه سلیمان صفوی (۱۱۰۵–۱۰۷۷ ق)، یکی از خوانین قندهار به نام نجفعلی خان مدرسه را تعمیر کرد و آقا محمد بیگ و میرزا شکراللَّه نیز در تجدید بنای آن اهتمام نمودند. این مدرسه در بازار مشهد قرار داشته و تا سه دههٔ گذشتهٔ موجود بوده‌است به سال ۸۲۳ هجری قمری در نزدیکی مسجد گوهرشاد ساخته شده‌است. پریزاد مدرسه‌ای کوچک و ۴ ایوانی مشتمل بر غرفه‌ها و حجره‌هایی می‌باشد و تزئینات آن عبارت است از: آجرکاری سردر ایوان‌ها و کاشیکاری با نقوش اسلیمی بر سردر غرفه‌های همکف مدرسه.آخرین متولی مدرسه، حاج سید ابوالقاسم موسوی حجازی از عالمان و بزرگان مشهد بود که پس از فوت ایشان در ۲۰ اسفند ماه ۱۳۴۱ هجری شمسی فرزند ذکور ارشد ایشان به نام حاج آقا مرتضی متولی مدرسه بودند. در حال حاضر تولیت این مدرسه با آستان قدس رضوی می‌باشد.
مدرسه بالاسر کیست؟ توضیح بده.
مدرسه بالاسر مربوط به دوره تیموریان است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد خرابه‌های دوره ساسانی هرسین توضیح بده.
خرابه‌های دوره ساسانی هرسین مربوط به دوره ساسانیان است و در هرسین، سراب هرسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد بزرگ گز توضیح بده.
مسجد بزرگ گز مربوط به دوره سلجوقیان است و در گز، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سهل بن علی کیست؟ توضیح بده.
امامزاده سهل بن علی مربوط به دوره صفوی است و در آستانه، ۴۵ کیلومتری جنوب غربی اراک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.پس از ویرانی روستای آستانه در زمان حمله مغول به ایران، وجود این امامزاده مهمترین دلیل توجه صفویان به آستانه و بازسازی این شهر و نوسازی آن به حساب می‌آید. در شهر آستانه، ۳ امامزاده تاریخی سهل بن علی، جعفر بن علی و طالب بن علی وجود دارد که از نوادگان امام سجاد محسوب می‌شوند که بنابر دلایل نامعلومی به ایران مهاجرت کرده‌اند و در کرج ابودلف فوت کرده‌اند. بر روی سنگ قبر امامزاده سهل بن علی، تاریخ ۷۷۲ هجری قمری درج شده است که تاریخ وفات سهل بن علی می‌باشد. بنای این امامزاده دارای صحن، رواق، گنبد بزرگ و کتیبه‌ای است که بالای در ورودی وجود دارد و متعلق به اوایل سده ۱۲ هجری قمری می‌باشد. مجموعه تزئینات این بنا، نقاشی، قطارسازی نیم‌گنبدی‌ها، دو کتیبه گچ‌بری و چند عدد پنجره چوبی مشبک بزرگ است که دارای کتیبه‌هایی به خط نسخ می‌باشد.
در مورد آرامگاه حمدالله مستوفی توضیح بده.
آرامگاه حمدالله مستوفی مربوط به دوره ایلخانی است و در قزوین، خیابان طالقانی، خیابان ملک‌آباد سابق، کوچه مستوفی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای آرامگاه حمدالله مستوفی برج آجری کوچکی است متعلق به قرن هشتم قمری که پلان برج به صورت مربع توسط ۴ فیل پوش، ۸ ضلعی شده و با گنبد مخروطی پوشیده شده است.محوطه آرامگاه ۲۸۰ متر مربع است که تنها از این میزان ۴۰ متر مربع به زیربنا اختصاص دارد. سردر آرامگاه با جمله لااله الاالله الملک الحق المبین و محمد رسول‌الله الصادق البار الامین تزیین شده، داخل بنا دارای کاشی فیروزه‌ای ساده و در زیر پایه‌های گنبد دور تا دور کتیبه‌ای است که سوره مبارکه هل اتی به خط نسخ گچبری و قسمت پایین دولنگه در ورودی آرامگاه نیز به صورت گل درهم و منبت کاری است.از یک جفت در منبت کاری آرامگاه، یک لنگه آن از میان رفته و لنگه دیگر هم به موزه ایران باستان انتقال داده شده است و به جای آن اکنون درِ تازه ساختی و در بقعه کار گذاشته شده است.نمای بنا آجری و مطابق سبک ایلخانی دارای بندهای مهری است، گنبد مخروطی نیز پیشتر آجری بوده که در دوره‌های بعد کاشیکاری شده است و مقرنس‌سازی دور تا دور دایره پایین گنبد تعمیر شده است.گنبد و زیرسازی آن که از بناهای مجلل و زیبای عهد مغول است، با کتیبه‌ای از کاشی لاجوردی است که به خط نستعلیق چگونگی زندگانی حمدالله مستوفی، نیاکان و تألیفات وی به اختصار بیان شده است.این آرامگاه در محله پنبه ریسه در شرق میدانگاه میان امامزاده علی و آمنه خاتون شهر قزوین واقع شده است که به آن گنبد دراز نیز می‌گویند.در قرن چهاردهم شمسی عده‌ای از مردم محله، دیواری دور محوطه بقعه که به صورت ویرانه‌ای درآمده بود، کشیدند و تعمیر مختصری در بقعه انجام دادند ولی در سال ۱۳۱۹ این بنای آرامگاهی تاریخی مرمت اساسی شد.در ورودی محوطه در سمت جنوب غربی است و آرامگاه درمیان حیاط قرار دارد و شکل آن از کف حیاط به بالا مربع و قسمت بالاتر ۸ ضلعی و بقیه تا زیر گلویی گرد، گنبد آن مخروطی شکل و همه بنا از آجر است که فاصله‌های آن بندکشی شده است.درگوشه شمالی بقعه نیز دو اتاق و دو زیرزمین برای نگهبانان آرامگاه با حوض و آب انبار احداث شده است. این مقبره به سبک معماری ایرانی بنا شده است.
در مورد مسجد جامع کاج توضیح بده.
مسجدجامع کاج مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان اصفهان، روستای کاج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.مسجدجامع کاج دارای گنبد آجری نوک تیز و سنگ‌نبشته‌هایی از کاشی معرق و خط ثلث است که در سده هشتم هجری بنا شده‌است. این مسجد دارای گلدسته‌هایی بوده‌است که امروزه اثری از آنها دیده نمی‌شود.
مسجد ملک زوزن کیست؟ توضیح بده.
مسجدملک زوزن مربوط به سدهٔ ۷ ه.ق است و در شهرستان خواف، بخش جلگه زوزن ـ روستای متروکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.مسجد زیبا و منحصر به فرد ملک زوزن با معماری به سبک اسلامی خود ، به مدت ۹۰۰ سال است که در یک دشت سوزان سرپا ایستاده است و به راحتی هرچه تمام تر می‌تواند چشمان بیننده‌ی هنردوستان و عاشقان گردشگری را به سوی خود جذب می‌کند. کاشی‌های لعابی به رنگ‌های لاجوردی و فیروزه‌ای آن زبان هر فردی را به تحسین می‌گشاید . شوربختانه امروز از این اثر فاخر چیزی جز دو ایوان جدای از هم باقی نمانده است. پایه های اصلی ایوان ها مربعی غول آسا است و قالب آجرهای به کار رفته در این اثر تاریخی ۲۵ در ۳۵ سانتی متر است؛ این مسجد یکی از قدیمی ترین بناهای ایرانی است که در تزئین نمای خارجی آن از کاشی هایی دو رنگ بهره گرفته شده استاین مسجد یکی از قدیمی ترین بناهای ایرانی است که در تزیین نمای خارجی آن از کاشی هایی دو رنگ استفاده شده و بنا به دلایلی برخی از محققان این مسجد را متعلق به کاخ ملک زوزن می دانند؛ “قوام الدین موید الملک ابوبکر علی الزوزنی یکی از رجال نامدار دوران سلطنت خوارزمشاه است، علاء الدین محمد بن تکش که از ۵۹۶ تا ۶۱۷ هجری قمری سلطنت کرده بود هنگامی که ایالت کرمان به نام خوارزمشاه فتح شد ملک زوزن حکمران آن جا شد و چند سال بعد درگذشت، او در زوزن یک قصر باشکوه بنا کرد.
در مورد مصلای طرق توضیح بده.
مصلی (طرق) مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در مشهد، محله طرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در جنوب شرقی مشهد در روستای طرق، بنای مصلی طرق مشتمل بر یک ایوان بلند مرکزی، ایوانچه‌هایی بر طرفین، محراب و اتاق‌های گوشواره واقع شده است. تزئینات این بنا منحصر به کتیبه خط ثلث، قاب‌ها و کار بندی‌های گچی بر سقف ایوان می‌باشد. این مصلی تاریخی در سال ۸۳۷ قمری بنیان گردیده است.
در مورد گورستان شمی توضیح بده.
گورستان شمی مربوط به دوره اشکانیان است و دردهستان پیان از شهرستان ایذه، روستای شمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آتشکده میل‌اژدها کیست؟ توضیح بده.
میل‌اژدها یا آتشگاه یا دیمه‌میل یا میل آزاد مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ممسنی، نورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.ساختار و مشخصات بنا.این بنا در هفت کیلومتری باختر شهر نورآباد ممسنی در شمال باختری استان فارس واقع شده‌است که در دره‌ای در کنار کوه تنگ کلاغی واقع است و در این بخش هیچ آبادی‌ای وجود ندارد.این میل در کنار یکی از راه‌های مهم باستانی و در دامنه کوهی سنگلاخ و کمابیش سرسبز جای دارد. میل اژدها یکی از اندک مناره‌هایی است که از دوران پیش از اسلام بجای مانده و در زمان اشکانیان ساخته شده‌است.این اثر از دید آرایه و نما مانند کعبه زردشت و برج زندان پاسارگاد، چهارگوش است. بلندای برج بیش از هفت متر و پهنای هر دیواره آن در پایین چهار متر و در بالا ۴۰/۳ متر است و از سنگ رگه سفید به درازای گوناگون (برخی ۴۴ و برخی ۱۹ سانت) بسیار دقیق، سامانمند و با چیره‌دستی ساخته شده‌است.در درون بخش بالایی برج، پلکانی به بلندای ۱۰/۵ و پهنای ۵۹ سانتی‌متر وجود دارد. این بخش در سوی جنوب و در بلندی سه متری واقع شده و چنین به نظر می‌رسد که با نردبان به این بخش می‌رسیدند و سپس از پلکان بالا می‌رفتند. در این برج آتش مقدس نگهداری می‌شد و از آنجا آتش را به جاهای دیگر می‌بردند. آتشدانی نیز بر فراز برج وجود داشت. واندنبرگ باستان‌شناس، برآن است که برج نورآباد تنها به روی دین مداران باز بود و نیایش کنندگان، تنها می‌توانستند آتش را ببینند؛ بنابراین آتشدان‌ها و آتشکده‌ها سرباز بودند. در دوره پهلوی دوم، میله فلزی از میان تکه سنگ‌های برج نور آباد گذراندند تا از فروپاشی آن پیشگیری شود.روی هم رفته میل‌ها در زمان اشکانیان و ساسانیان کاربرد فراوان داشته و پس از آن در دوران اسلامی نیز این میلها را در مناره‌ها نیز می‌توان مشاهده کرد. از کاربردهای میل اژدها می‌توان در راهنمای کاروانان و آگاهی رسانی و دیده‌بانی و شاید آتشکده و… نام برد.
در مورد آتشکده نویس توضیح بده.
آتشکده نویس یا آتشکده بُرزو یا چهارطاقی بُرزو سازه‌ای مربوط به دوره ساسانی است و در شهرستان جعفرآباد، بخش قاهان، روستای نویس واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۴۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.ویژگی‌های معماری.ویژگی‌های کالبدی و عناصر معماری و سازه بنا نشانگر آن است که همروزگار با دیگر چهارطاقی‌های جداگانه ایران است و دیرینگی نزدیک به ۲۰۰۰ سال دارد. تاریخ ساخت این بنا را می‌توان به پایان دوره اشکانی (پارتی) و به احتمال کمتر به آغاز دوره ساسانی شناسایی کرد. این چهارطاقی در کوهدشت به نام «دشت بروز» در دامنه بلندی‌های باختری روستای‌ نویس در ۱۷ کیلومتری شمال شرق تفرش (به خط مستقیم)، در بخش خلجستانِ استان قم جای دارد. مردم محلی این بنا را به‌طور سنتی با نام «چارطاق» یا «چارطاقی» می‌شناسند. چهارطاقی‌ نویس یکی دیگر از نمونه‌های چهارطاقی‌های یگانه در ایران با دیسه متقارن چهار سویه و با قاعده چهارگوش است. بنا از چهارپایه با چهار طاق ساخته شده که گنبدی با میانجی چهار فیلپوش بر روی آن‌ها ساخته شده‌است. مصالح بنا منحصراً عبارت است از قلوه سنگ و لاشه‌سنگ‌های بدون تراش با ملات گچ. چهار سوی بنا، چشم‌اندازی باز و بی هیچ در یا پنجره و مانعی است.از دید ساختمانی چهارطاقی همانند این بنا در استان فارس و دیگر مناطق ایران دیده می‌شود.
در مورد امامزاده حسین و امامزاده ابراهیم توضیح بده.
امامزاده حسین و امامزاده ابراهیم مربوط به دوره سلجوقیان است و در اصفهان، مقابل پل شهرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد ایوانی تکیه گنبد سبز توضیح بده.
بنای ایوانی تکیه گنبد سبز مربوط به دوره سلجوقیان است.این اثر در کرمان، خیابان شریعتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای مهیار کیست؟ توضیح بده.
کاروانسرای مهیار مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شهرضا، بخش مرکزی ـ روستای مهیار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.جلو کاروانسرای مزبور بازار، مسجد، قهوه‌خانه و نانوایی ساخته شده‌است. این مشخصات در کمتر کاروانسرایی دیده می‌شود. کاروانسرا مستطیل شکل به ابعاد۸۲*۸۹متر و به شکل چهار ایوانی بنا شده‌است. حیاط مرکزی بنا نیز به شکل مستطیل، با ابعاد حدود۳۸*۴۸متر است. جمعاً سی اتاق در اطراف حیاط بنا شده که هر یک از اتاق‌ها دارای ایوانی در قسمت ورودی است. اتاق‌ها مساوی است و هر یک پنج متر طول و چهار متر عرض دارد.ثبت در فهرست میراث جهانی.در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای مهیار به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
در مورد گنبد دشتی توضیح بده.
گنبد دشتی مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان اصفهان، بخش کرارج، روستای دشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد کاروانسرای پاسنگان توضیح بده.
کاروانسرای پاسنگان مربوط به دورهٔ صفوی است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، کیلومتر ۲۰ جادهٔ کاشان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این اثر زیر نظر میراث فرهنگی توسط سعید ابراهیمی پور مرمت و بازسازی شده است .
مسجد سرکوچه کیست؟ توضیح بده.
مسجد سرکوچه محمدیه مربوط به سدهٔ ۴ و ۵ ه.ق است و در محمدیه (نائین)، و درست در مرکز بافت قدیم این محل قرار دارد. این بنا فاقد صحن یا حیاط بوده، پلان آن به صورت مستطیل شکل با گنبدی در مرکز ساخته شده است.از ویژگی‌های مهم بنای تاریخی مسجد سرکوچه محمدیه کتیبه‌های کوفی متعدد در قسمت فوقانی دیوارها و گنبد مسجد بوده که کل کتیبه‌های آن با رنگ لاجوردی روی گچ و با خط کوفی ترسیم شده و سرتاسر بخش بالایی دیوارهای درونی مسجد را در بر می‌گیرد. قسمت ساقه گنبد کوچک آن آیه ۱۸ سوره توبه ترسیم شده است.در قسمتی از مسجد نام عشره مبشره به اضافه بسم الله الرحمن الرحیم نمایان است. روبروی محراب تاریخ کتیبه‌ها به خط عربی به سال ۴۶۹ هجری قمری دیده می‌شود.این مسجد پلانی کاملاً متفاوت از دیگر مساجد تاریخی داشته و آن به صورت مستطیل شکل با گنبدی خشتی در وسط بنا ساخته شده است. مسجد کاملاً ساده و کوچک ساخته شده که بر اساس شواهد از جمله نوع پلان، مصالح موجود، کتیبه‌های کوفی و محراب کاه‌گلی موجود در زیر کتیبه‌ها، تاریخ ساخت آن متعلق به قرون اولیه هجری می‌باشد و قدیمی‌ترین مسجد نائین نیز محسوب می‌شود.این بنا فاصله چندانی با مسجد جامع محمدیه ندارد اما در حال حاضر در کوچه پس کوچه‌های محمدیه قرار گرفته و کمتر مورد بازدید گردشگران قرار گرفته است.و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.منابع.۲. مسجد تاریخی سرکوچه محمدیه نائین + عکس
در مورد گنبد شیخ جنید توضیح بده.
گنبد شیخ جنید آرامگاه یکی از عارفان بلند پایه توران پشت به نام «جنید بن عمار بن علاء» است که در سال ۵۴۳ قمری وفات یافته است.از میان آموزه های این عارف بزرگ، بیت زیر از همه نامبردارتر است: یا رب همه خلق را به مقصود رسان باشد که در آن میان یکی من باشمگنبد شیخ جنید در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
امامزاده نور کیست؟ توضیح بده.
امامزاده نور مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، محله سرچشمه گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.جستارهای وابسته.باستان شناسان میراث فرهنگی استان گلستان در سال ۱۳۸۴ه‍.ش یک گمانه به اندازه ۱*۱/۵ متر در شمال بنای امامزاده نور (ع) حفر نمودند که در آن آثاری متعلق به: ۱-اواخر دوره ساسانی- اوایل اسلام ۲-سده‌های سوم و چهارم هجری ۳- سده‌های پنجم تا هفتم هجری کشف شد. داده‌های فرهنگی بدست آمده شامل سازه‌های معماری، قطعه‌های آبگینه، سفال … بوده‌است.منابع.عباسی، قربانعلی: ۱۳۹۵ دستاوردهای باستان‌شناسی دشت گرگان بزرگ (ورکان)، تهران، نشر ایرانگار، صص ۱۹۱ تا ۱۹۸
معبد بردنشانده کیست؟ توضیح بده.
معبد بَردنشانده بزرگ‌ترین نیایشگاه و آتشکده روباز ایرانیان مربوط به دوره هخامنشیان می‌باشد که در نزدیکی شهرستان مسجدسلیمان قرار دارد.بَرد نشانده در ۱۶ کیلومتری مسجدسلیمان، جاده اندیکا و سد شهید عباسپور واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۲اسفند۱۳۲۷ با شمارهٔ ثبت ۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. بردنشانده قدیمترین عبادتگاه روباز ایرانی و مربوط به دوره هخامنشیان می‌باشد، که برای قرن‌ها تشریفات مذهبی، در هوای آزاد آن انجام می‌شد که نقوش برجستهٔ روی سنگهای آن مربوط به عهد اشکانیان می‌باشد و دارای سه رشته پلکانی و فرورفتگی غرفه مانند است. حدود ۷۰۰ متر طول و ۲۵۰۰ متر عرض دارد. این مجموعه گسترده و طویل، شامل سه قسمت: کاخ محل اقامت رئیس، نیایشگاه (در شرق کاخ) و یک قصبه در شمال است. ساختمان آن متعلق به دوره پارس‌ها و هخامنشیان است و نقوش برجسته روی آن به عهد اشکانی برمی‌گردد. اشیایی چند که هنگام حفاری به دست آمده نشان می‌دهند که پایه اصلی در دوره هخامنشی ساخته شده‌است. از این رو این باستانی‌ترین عبادتگاه کیش دیرین ایرانیان است.۱ اشیاء بدست آمده در بردنشانده.ظروف سفالی، سکه‌های قدیمی، مجسمه‌های باستانی و آثار کهنی که از این بنای تاریخی بدست آمده‌است که در موزه‌های داخل و خارج کشور نگهداری می‌شود. مجسمه هراکلیوس یا هرکول (خدای قهرمان) به ارتفاع بیش از دو متر، در حالی که شیر نئومه را خفه می‌کند، در این معبد از خاک بیرون آورده شده‌است، که در موزه شوش قابل بازدید می‌باشد.رومن گیرشمن، باستان‌شناس نامدار فرانسوی بردنشانده را از «اسلاف» تخت جمشید نامیده و معتقد است که بردنشانده معبدی برای مهر و ناهید در دورهٔ پارتیان (اشکانی) است.هیئت باستانشناسی فرانسه در بهار سال ۱۳۴۲ شمسی در «بردنشانده»، آتشکده ای را شناسایی کردند. معبد در ۲۵ کیلومتری محلی که پلکانی به سطح بالای کوه هدایت می‌کند واقع شده و عبارت از یک پایه مربع پنج متری است، که از سنگ‌های بزرگ بنا شده می‌باشد. یک ستون سنگی ایستاده در منطقه‌ای در جنوب غربی مسجدسلیمان بر نقطه مرتفعی از دشت قرار دارد و در کنار آن بناهایی از عهد هخامنشی دیده می‌شود. این محل بر دشت مرتفعی که آن را احاطه کرده‌است تسلط دارد و دشت نیز توسط رشته کوه‌های مرتفع سنگی دیوار مانندی محاصره شده‌است و چشم‌انداز منحصر به فردی ساخته‌است.در زمان هخامنشیان معابد در فضای باز ساخته می‌شدند. اولین معبدی که مسقف بوده در زمان اردشیر دوم ساخته شد. معبد «بردنشانده» یکی از معابد فضای باز هخامنشی است. وجه تسمیه بردنشانده.معنی نام محل «سنگ ایستاده» است؛ زیرا بَرد به گویش بختیاری به معنی سنگ است. منابع.https://www.irna.ir/amp/84196471/.https://www.tarafdari.com/node/1246953http://khouznews.ir/fa/news/214849/معبد-بردنشانده-مسجد-سلیمانhttps://www.iribnews.ir/fa/amp/news/2995636https://www.mehrnews.com/amp/1579368/
چارطاقی خیرآباد کیست؟ توضیح بده.
چارطاقی خیرآباد یا چهارتاقی خیرآباد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان گچساران،جادهٔ دوگنبدان به بهبهان در منطقهٔ خیرآباد علیا واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مشخصات بنا.چهارطاقی خیرآباد در ساحل رود خیرآباد و در کنار بازمانده‌های پل ساسانی خیرآباد قرار دارد. هر چهارپایه و چهارطاق این بنا سالم هستند. مصالح اصلی به‌کار رفته در ساخت این بنا، سنگ، گچ و لاشه است که در طول صدها سال گنبد بزرگ و حجیم بنا را حفظ کرده‌است. چهارطاقی خیرآباد با چهار فیل‌گوش پوشیده و طاق روی آن احیا شده‌است علاوه براین بنا، در اطراف آن تأسیسات دیگری نیز دیده می‌شود. همچنین در بررسی‌های باستان‌شناسی بر روی تپه‌های اطراف، در عمق حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متری تپه‌ها سوخته‌هایی بدست آمده که به نظر می‌رسد علاوه بر آتشکدهٔ چهارطاقی و انجام مراسم مذهبی در آن، بر فراز تپه‌ها نیز گودال‌هایی برای افروختن آتش تعبیه شده‌است.بنا به پژوهش‌هایِ آندره گدار، این چارتاقی در مسیر جادهٔ تاریخی و باستانیِ فارس به خوزستان قرار دارد. گدار این راه را که چارتاقی مشرف بر آن است را جادهٔ شاهی می‌داند.طول اضلاع بیرونی چهار طاقی ۱۱٫۰۷ متر، ابعاد درونی زیر گنبد ۶٫۲۶ متر، ارتفاع طاق‌ها تا زیر قوس ۴٫۵ متر، ارتفاع تا منشوری از کف ۶٫۷۰ متر و از کف تا آخرین نقطهٔ باقی‌مانده به گنبد ۹٫۲۰ متر است. طول هر ستون یا پایه طاق ۳٫۶۰ متر و جنس بنا از سنگ و گچ است. گنبد این بنا به‌شکل گردچین ساخته شده‌است. پایه‌های آن با سنگ‌های چکش‌کاری‌شده و فضای زیر گنبد با خطوط هندسی ساده تزیین شده‌اند.کاربرد.در مورد کاربرد این بنا روایات مختلفی وجود دارد. اردشیر بابکان در آخرین جنگ خود با اردوان پنجم وی را در دشت رامهرمز شکست می‌دهد و به‌همین مناسبت بناهای یادمانی در طول این مسیر می‌سازد. عده‌ای بر این باورند که چهارطاقی خیرآباد نیز از جمله بناهای یادمانی اردشیر است.بازسازی.چهارطاقی خیرآباد در اثر بارندگی‌های شدید سال ۱۳۷۰ و همچنین زمین لرزه‌ایی که در این سال به‌وقوع پیوست، دچار صدماتی از ناحیهٔ پایه‌ها و بدنه شد. علاوه بر این، گذشت زمان باعث شده بود شکاف‌های بزرگی در سقف و پایه‌های بنا ایجاد شود، از این روی در شهریور ۱۳۹۰، مرمت‌گران وابسته به ادارهٔ میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد پایه‌های این بنا را با ملات سیمان بازسازی کرده‌اند که موجب آسیب رسیدن به این چارتاقی شده‌است.
در مورد چهارطاقی ساسانی ایزدخواست توضیح بده.
چهارطاقی ساسانی مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۷ کیلومتری شمال ایزدخواست در شهرستان آباده و در در ۷۵ کیلومتری شمال شهر آباده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.مسجدی بر اسکلت این چهارطاقی ساسانی بنا شده و پایه‌های سنگی ساسانی دیوارهای آن هنوز موجود است. این بنا در مجموعه قلعه ایزدخواست قرار دارد.معماری.دژ باستانی ایزدخواست بر فراز صخره بزرگی بنا نهاده شده‌است و در درون آن برماندهایی از آتشکده دوره ساسانیان بر جای مانده‌است. این چهارطاقی هم‌اکنون به صورت یک مسجد درآمده است، با این همه در درون دژ آثاری از زمان اصلی ساختمان دیده می‌شود. بر پایه دیدگاه کارشناسان باستان‌شناسی چگونگی معماری ساختمان‌های قلعه به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانیان بازمی‌گردد.دژ ایزدخواست.سازندگان این دژ باستانی از عوامل طبیعی بیشترین بهره را برده‌اند و شهر خود را روی یک صخره رسوبی بزرگ بر پا ساخته‌اند که از سه سوی رو به پرتگاهی با بلندای ۶ تا ۱۵ متر دارد و تنها از یک سو که کمابیش همسطح زمین است و تنها راه درونشد به به دژ را در خود جای داده‌است که دری کوچک در ضلع جنوبی دژ است. همین عامل مایه آسودگی و امنیت دژ و دژنشینان درون آن شده و راه دستیابی دشمن به درون دژ را را نشدنی می‌کرده‌است.
کاخ سلیمانیه کیست؟ توضیح بده.
کاخ سلیمانیه مربوط به دوره قاجار بوده و امروزه در محوطه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در مجاورت این کاخ برج چهار طبقه‌ای متعلق به دوران صفویه موجود بوده که اکنون تنها طبقه همکف آن باقی مانده‌است. سرپرست کاخ موزه سلیمانیه کرج تیمور خاوند گفت: این بنای ارزشمند از ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ همزمان با آغاز تعطیلات نوروزی، دوباره پذیرای علاقه‌مندان شد و حدود ۵ هزار نفر در چند روز از این ایام بازدید کردند.پیشینه.این بنا در دوره فتحعلی شاه قاجار، به همت محمدحسین صدر اصفهانی، صدراعظم شاه در املاک شخصی‌اش ساخته شد و به احترام زادروز سلیمان‌میرزا قاجار، پسر فتحعلی‌شاه، آن را سلیمانیه نام نهاد و به شاه پیشکش کرد. کاخ سلیمانیه و باغ زیبای مقابل آن و نیز ساختمان‌هایی که جهت ملازمین موکب شاهی تعبیه شده بودند، مجموعه اقامتی و فرماندهی کوچک و بسیار زیبایی را ایجاد کرده بودند که در حال حاضر ساختمان‌های ملازمین شاهی از بین رفته‌است.در تالار این بنا، دو نقاشی از عبدالله خان نقاش باشی روی دیوارها کشیده شده که یکی تصویر آقا محمدخان و دیگری تصویر فتحعلی شاه و اطرافیانشان است. در تابلوی بارعام فتحعلی شاه، سلیمان‌میرزا به صورت کودکی در کنار تخت طاووس تصویر شده‌است.فرهاد میرزا زمان احداث بنا را در سنهٔ یک هزار و دویست و بیست و شش دانسته و از حاجی محمدحسین صدر اصفهانی به عنوان سازندهٔ بنا نام برده‌است.گاسپار دروویل، افسر فرانسوی که در همان سال‌های ساخت این ساختمان در ایران به سر می‌برده است، در سفرنامه خود روایت متفاوتی ارائه می‌کند. به گفته او محمدعلی میرزا دولتشاه پسر بزرگ فتحعلی‌شاه که از تعیین عباس میرزا به ولیعهدی خشمگین بود، برای اثبات لیاقت خود، با سلیمان پاشا والی بغداد وارد جنگ شد و او را شکست داد و غرامت جنگی هنگفتی از او گرفت. او تمام پول را برای فتحعلی‌شاه فرستاد تا به این ترتیب نزد او محبوبیتی کسب کند. فتحعلی‌شاه با پولی که دست آورده بود، این کاخ را بنیان گذاشت و نام آن را سلیمانیه نهاد تا خاطره شکست سلیمان پاشا را زنده نگاه دارد. معماری کاخ.ساختمان کاخ آجری است و نمای آن تزیینات ویژه‌ای ندارد. بنای این کاخ روی پیلوت ساخته شده که در زمان خود نوعی نوآوری به‌شمار می‌رود. در شرق ساختمان کاخ برجی در ۵ طبقه ساخته شده بوده که هم‌اکنون تنها ویرانه‌های طبقه هم‌کف آن باقی‌مانده‌است.
در مورد محراب مسجد محله ده توضیح بده.
محراب مسجد محله ده مربوط به دوره ایلخانی است و در قمصر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد آرامگاه بابا افضل توضیح بده.
بقعه بابا افضل مربوط به دوره ایلخانی است و در کاشان، بخش برزک ـ روستای مرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.