payamvha/NorthPersian-wiki-corpus-rag-v2 huggingface dataset:
در مورد حسینیه قوام توضیح بده.
حسینیه قوام مربوط به سدهٔ ۱۳ ه.ق است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد اتابکان کیست؟ توضیح بده.
مسجد جامع اتابکان (نام‌های دیگر: مسجد امام صادق و مسجد درب امامزاده) مسجدی تاریخی مربوط به دوره اتابکان لر بزرگ است که در شهرکرد، خیابان ولی‌عصر جنوبی، میدان امامزادگان دوخاتون قراردارد. مسجد جامع اتابکان در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد یکی از تاریخی ترین مساجد چهارمحال و بختیاری به شمار می آید.تاریخچه.مسجد اتابکان یکی از بناهای تاریخی شهرکرد است که در بافت تاریخی شهرکرد واقع شده است. این مسجد مربوط به دوره اتابکان لر بزرگ در اوایل قرن هفتم هجری قمری می باشد که در این مکان حکومت می کرده است. پایه گذار این سلسله ابوطاهر است که او را اتابک سلغریان برای رفع طغیان در لر بزرگ در سال ۵۴۳ هجری قمری به این ناحیه فرستاد. اباقاخان مغول بعدها حکومت خوزستان را نیز به ضمیمه ولایت اصلی لر بزرگ به اتابکان لرستان واگذاشت و یکی از ایشان یعنی افراسیاب پس از مرگ ارغون خان اصفهان را محاصره کرد که البته پس از زمانی کوتاه سرکوب گردید. بسیاری از سنوات راجع به سلطنت او تحقیقی نمی باشد. پایتخت این امرا در شهر ایذه بوده است و یوسف شاه ثانی از این سلسله شوشتر و بصره را نیز گرفته است. اتابکان لر بزرگ تا نیمه اول قرن نهم باقی بودند و آخرین ایشان که غیاث الدین کاوس نام داشت به دست سلطان ابراهیم بن شاهرخ تیموری برافتاد و سلسله ایشان منقرض شد. مسجد تاریخی اتابکان از نظر معماری به سبک مساجد قرون اولیه اسلامی ساخته شده است. این مسجد قدمتی بالغ بر 8 قرن دارد و می توان گفت قدیمی ترین بنای تاریخی و کهن ترین مسجد در شهرکرد می باشد. این مسجد در زمان حاکمیت صفویان مرمت شده و نمای آن با آجر کار شده است. پس از آن مسجد در دوره قاجار و پهلوی نیز مورد مرمت قرار گرفت. مسجد اتابکان در سال ۱۳۵۱ خورشیدی با شماره ۹۲۵ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.معماری.مصالح به کار رفته در مسجد اتابکان خشت خام و ملات گل و آجر هستند و دیواره بیرونی مسجد در سال ۱۱۱۰ در دوره صفویه ساخته شده است. این مسجد دارای پلان شبستانی است که به صورت مربع شکل ساخته شده و ابعاد آن ۱۶ در ۵ متر می باشد. مسجد اتابکان به شکل سرپوشیده ساخته شده و دارای چهار ستون منشوری شکل قطور از آجر بوده و طاقی روی آن استوار شده و طاق نمای وسطی این مسجد به ابعاد ۶ در ۶ متر فضای میان مسجد را تشکیل داده است. در طاق شمال شرقی، نمای آجری غیر هم سطحی دیده می شود که روی کل طاق گچ کشیده شده است. محراب مسجد اتابکان ساده ساخته شده و فاقد تزئینات می باشد. در بالای دیوارها سه پنجره هلالی شکل به منظور روشن نگه داشتن مسجد تعبیه شده است.درب غربی مسجد به طرف امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون باز شده و گنبد مرکزی با ستونهای آجری و دهلیزهای محاط بر گنبد و شبستان این مسجد را از دیگر مساجد متمایز می کند.در گذشته ساختمان های بیشتری در اطراف مسجد وجود داشتند که می توان از تطهیرخانه مسجد و چند باب مغازه که برای تامین مخارج مسجد اختصاص داده شده بود نام برد که با مرور زمان از بین رفتند. این مسجد همچنین بدون گلدسته و مناره و به سبک مساجد اولیه اسلامی ساخته شده است. مسجد اتابکان که دوره های تاریخی زیادی را به خود دیده است هم اکنون نیز پس از گذراندن ۸ قرن از تاریخ بنای خود توانسته اصل معماری و ترکیب اولیه خود را حفظ کند. این مسجد به دلیل رطوبت زیاد در سال ۱۳۹۱ دارای آسیب های جزیی شد و سپس مرمت شد.
در مورد رباط زین‌الدین توضیح بده.
رباط زین‌الدین یا کاروانسرای زین‌الدین از بناهای مربوط به دوره صفوی است که در سده دهم هجری به دستور زین‌الدین گنجعلی خان ریگ حکمران کرمان و به فرمان شاه عباس ساخته شده‌است.موقعیت.این بنا در ۶۰ کیلومتری جاده یزد به کرمان واقع شده‌است ودر فاصله ۵۰۰ متری از جاده قرار داردویژگی‌ها.رباط زین‌الدین در کنار کاروانسرای تاج‌آباد و زیزه از معدود کاروانسراهای مدور ایرانی است. این بنا در گذشته جای استقرار تفنگچیان و نگهبانان بوده و هم‌اکنون با حفظ معماری پیشینش، هتل گردشگران در یزد شده‌است.نقشه این کاروانسرا به شکل دایره است و از بارزترین مشخصه این بنا می‌توان به قرینه بودن شرق و غرب آن اشاره کرد و آب آن نیز از چشمه تأمین می‌شد که امروزه نیز وجود دارد. این کاروانسرا دارای پنج برج نیم دایره است که به دیواره هشت متری آن پیوسته‌اند. پس از سر در نسبتاً پهن ضلع جنوبی، هشتی و سپس صحن دوازده ضلعی قرار دارد. در اطراف صحن، رواق‌های سکوداری وجود دارد و در انتهای هر رواق اتاق‌هایی مشابه دیده می‌شود. در طرفین هشتی ورودی و پشت اتاق‌ها، راهروهای وسیع و طولانی قرار دارد که اصطبل چهارپایان بود. فضای ضلع شمالی بنا- گویا شاه نشین- دارای سقفی بلند با کاربندی است. کنگره‌ها و تیراندازهای لبه بام، ترکیب انحنای برج و دیواره‌ها و نمای تمام آجر آن، چهره خاصی به این کاروانسرا بخشیده‌است.مصالح بنا از آجر است و در درون بنا عمدتاً از تزیینات آجر در نما استفاده شده که تابع طرح ۱۲ ضلعی حیاط یا صحن مرکزی آن است. قسمت شاه‌نشین در بدنه و سقف دارای اندود گچ و کاربندی است.ثبت آثار ملی.این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.بازسازی و نوسازی.این بنای تاریخی با بازسازی و نوسازی و تغییر کاربری به گردشگری، به محل مناسبی برای اسکان و پذیرایی گردشگران تبدیل شده‌است. این کاروانسرا در سال ۲۰۰۶ دیپلم افتخار یونسکو به دلیل «احیا و ساماندهی با بهره‌گیری از مصالح سنتی» دریافت کرد.ثبت در فهرست میراث جهانی.در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، رباط زین‌الدین به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
آرامگاه سرقبر آقا کیست؟ توضیح بده.
آرامگاه سر قبر آقا یا بقعه سرقبر آقا بنایی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ضلع جنوبی چهارراه مولوی انتهای خیابان شهید مصطفی خمینی (سیروس سابق) در میان باغی تقریباً بزرگ و قدیمی واقع شده‌است."سر قبر آقا" عنوان بقعه و گنبدی است که بر قبر میرزا ابوالقاسم تهرانی، معروف به میرزا ابوالقاسم امام جمعه که برای سالیان مدید در دوران قاجاریه، امام جمعه تهران بود، بنا شده بود. گرچه پیش از دفن وی نیز در این محل قبرستان کوچکی وجود داشت، اما به مرور زمان و به واسطه اعتقاد عوام به مقام و مرتبت این شخصیت، قبرستان بزرگی در مجاورت این آرامگاه شکل گرفت که به همین نام و با عنوان قبرستان سر قبر آقا معروف شد. سعید نفیسی و پدرش نیز در این آرامگاه دفن شده‌اند.تاریخچه.حاج میرزا ابوالقاسم امام جمعه در سال۱۲۷۱ یا ۱۲۷۲ هجری قمری و در دوران پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار درگذشت و در محلی که هم‌اکنون بقعه سر قبر آقا نامیده می‌شود، به خاک سپرده شد. به امر شاه بر مزار وی، گنبد زیبا و باشکوهی ساخته شد. بعدها فرزند وی، یعنی میرزا زین العابدین تهرانی که او نیز مدتی بعد از مرگ پدرش، امام جمعگی تهران را برعهده گرفت و تا مدت‌ها امام جمعه این شهر بود نیز، در درون همین بقعه مدفون گردید. قریب ۱۸۵۰ هکتار زمین مزروعی در حسین‌آباد و فتح‌آباد ساوه توسط وی وقف نگهداری بقعه شد. این املاک امروز زیر نظر سازمان اوقاف برای نگهداری سر قبر آقا بهره‌برداری می‌شود. مکان مزبور رفته رفته گسترش یافت و بواسطه دفن انبوهی از عوام و برخی مشاهیر دیگر در آن، با عنوان قبرستان سر قبر آقا، تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین گورستانهای شهر تهران گردید.محل مزبور یکی از محله‌های کثیف و ناامن شهر تهران محسوب می‌شد و در اطراف آن کاروانسراهایی قرار داشت که شترداران و قاطرچیان و همین‌طور بازرگانان خرده‌پای غربتی که برای فروش و ارائه اجناس خود، از راه‌های دور به میدان امین السلطان می‌آمدند، اقامت داشتند.در دوران سلطنت رضاشاه پهلوی، به منظور توسعه و گسترش شهر تهران، این قبرستان قدیمی تخریب شد و به جای آن باغ باصفایی به نام باغ فردوس پدید آمد.جعفر شهری دربارهٔ قبرستان سر قبر آقا و ماهیت اغلب افراد به خاک سپرده شده در این محل، نوشته‌است:معماری.این بقعه همانند اکثر بناهای قاجاری دارای چهار ایوان است. در این اثر از آینه‌کاری، گچبری، گچکاری و رنگ‌آمیزی زمینه و طرح‌ها سنگ حجاری استفاده شده و به دلیل نوع تزئینات و کاشیکاری‌های نفیس شده از جمله بناهای فاخر دوره قاجاریه می‌باشد.بنا به شکل مستطیل و بر روی سکویی به ارتفاع یک متر از سطح و در جهت شرقی - شرقی احداث شده‌است.در نمای بیرونی بقعه ۴ ایوان وجود دارد که در هر ضلع خودنمایی می‌کند. این بنا دارای محوطه‌ای مستطیل شکل است و روی سکویی به ارتفاع یک متر از سطح محوطه اطراف خود قرار گرفته‌است.بنای اصلی در جهت شرقی - غربی احداث شده و گنبد بزرگ آن بر فراز بخش میانی، روی جرزها و پایه‌های بنا استوار گردیده؛ در نمای بیرونی بقعه چهار ایوان وجود دارد که در هر ضلع خودنمایی می‌کند.تولیت بقعه از سال ۱۳۷۷ بر عهده محسن ظهیر امامی نوه سید زین العابدین امام جمعه می‌باشد.
پل خان کیست؟ توضیح بده.
پل خان مربوط به دوره صفوی است و در مرودشت، توسط امام قلی خان روی رودخانه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این پل در اوایل قرن ۱۱ توسط امام قلی خان والی فارس ساخته شده‌است. امام قلی خان فرزند الله‌وردی خان گرجی این پل را در راه شیراز به تهران ساخت.در سال ۱۳۱۸ دولت وقت در صدد ساخت پلی در کنار این پل برآمد، اما موفق به انجام آن نشد. زیرا محل محکمی برای پایه‌های آن نیافت و این نشان از علم بالای معماران آن زمان است.طول پل ۱۰۱ متر و عرض آن ۵ متر استولی در وسط برآمدگی پل آن تا ۵/۷۰ متر می‌رسد و ارتفاع آن تا محلی که آب می‌ریزد ۱۳ متر و دارای ۵ دهنه است. پایه‌های سنگ از ملاتی قدیمی بنام نانک و طاق‌ها با آجر ساخنمان شده‌است.
در مورد امامزاده اسحق (هرند) توضیح بده.
امامزاده اسحق هرند مربوط به دوره صفوی است و در هرند، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مجموعه بناهای سردار کیست؟ توضیح بده.
مجموعه بناهای سردار مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، خیابان تبریز، محله مغلاوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد جامع میمه توضیح بده.
مسجد جامع میمه مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان میمه و وزوان، بخش مرکزی، شهر میمه خیابان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.قدمت تاریخی.بنای اصلی این مسجد به دوران سلجوقیان بازمی‌گردد که قدمت بنای فعلی آن مربوط به دوره زندیه و طبق نظر برخی کارشناسان به دوره صفویه است. محراب این مسجد نیز به دلیل ارزش تاریخی بسیار بالا به موزه ملی ایران منتقل شده‌است.
خانه منطقی‌نژاد کیست؟ توضیح بده.
منزل منطقی نژاد مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان احمدی ـ کوچه پشت مسجد نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه دیدنی که در زمان حال موزه هنرهای اسلامی را در خود جای داده، در محله قدیمی این شهر تاریخی واقع شده‌است. تزیینات داخلی این خانه شامل پنجره‌های چوبی با شیشه‌های رنگارنگ، طاق‌های کنده کاری شده و گچ بری‌های زیبا است. در بخش جنوبی این عمارت تاریخی، شاه نشین با آینه کاری‌های دیدنی وجود دارد و در این بخش از بنا، بادگیرها و نقاشی‌های زیبایی در سقف به مانند طرح‌های گل و بوته، چهره زنان و تصاویری از کاخ‌های اروپایی به چشم می‌آیند. بخش شرقی و غربی ساختمان، دارای اتاق‌های متعدد و همچنین اندرونی زیبا می‌باشد. در خانه منطقی نژاد یکی از چشمگیرترین آینه سراهای ایران زمین دیده می‌شود که هر ساله مخاطبان بسیاری را به دیدن خود دعوت می‌کند. عمارت منطقی نژاد شیراز که نام دیگر آن خانه هنر است، در سال ۱۳۸۳ مرمت و بازسازی شد و در سال ۱۳۸۴ به موزه موسیقی تبدیل شد.
در مورد قزلار قلعه سی توضیح بده.
قیزلار قلعه سی مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه‍.ق است و در شهرستان زنجان، روستای گلا بر سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گاورتپه کیست؟ توضیح بده.
گاور تپه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در زنجان، حاشیه رودخانه قزل اوزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مجموعه پل و بند بهمن توضیح بده.
مجموعه پل و بند بهمن مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان شیراز، کوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد آرامگاه قطب‌الدین یوسف توضیح بده.
آرامگاه قطب الدین یوسف مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان شیراز، شهرک گویم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد چشمه عمارت توضیح بده.
چشمه عمارت مربوط به دورهٔ صفوی است و در بهشهر، بلوارشهیدهاشمی نژاد، خیابان پاسداران، جنب آب وفاضلاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.نام.دلیل نامگذاری آن، جوشیدن چشمه‌ای از دل زمین، در طبقه همکف این کاخ کهن است.معماری.معماری این بنا به صورت دو طبقه بوده و هم‌اکنون طبقه همکف و جزری از طبقه نخست آن باقی مانده‌است. از ویژگی‌های معماری این بنا سیستم آب‌رسانی آن است. در میانه کاخ همکف مظهر چشمه وجود دارد. با استفاده از تنپوشه‌های سفالی آب به حوضچه‌های طبقه نخست هدایت شده و پس از سرریز به صورت آبشار به چشمه طبقه همکف و حوض‌های اطراف بنا سرازیر می‌شده‌است.این بنا در روزگار آبادانی مزین به نقاشی‌های رنگارنگ. کاشی‌های متنوع بوده‌است.
در مورد تپه کوره خانه واحدی توضیح بده.
تپه کوره خانه واحدی * مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در میناب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.منابع.رده:هزاره ۴ (پیش از میلاد)
بقعه شیخ تاج‌الدین محمود خیوی کیست؟ توضیح بده.
بقعه شیخ تاج الدین محمود خیوی مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام ایلخانان است، و در ۶ کیلومتری جاده اصلی آستارا به اردبیل واقع شده، این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این بقعه مربوط به شیخ تاج الدین محمود خیوی از عارفانی است که در قرن هشتم هجری می‌زیسته است. در داخل این بقعه دو قبر دیگر نیز وجود دارد.
در مورد گنبد میر سید توضیح بده.
گنبد میر سید مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در نطنز، خیابان شهید مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دژ مادها کیست؟ توضیح بده.
دژ مادهای البرز یا تپهٔ ازبکی مربوط به هزارهٔ ۴ پیش از میلاد است و در شهرستان نظرآباد، ۷ کیلومتری نظرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.اولین خشت، دست‌ساز بشر در این منطقه کشف شد و رئیس‌جمهور وقت سید محمد خاتمی آنرا به نشانهٔ گفت وگوی تمدن‌ها به سازمان ملل اهدا کرد.نشانه‌هایی از ارتباط این تپه با حکومت ایلام وجود دارد. قدمت این بنا بین ۹۰۰۰ هزار تا ۱۵۰۰۰ هزار سال می‌رسد.قدمت دژ مادهای البرز.دژ مادها یکی از محوطه‌های باستانی ارزشمند تاریخی فلات ایران واقع در شهرستان نظرآباد از شهرستان‌های استان البرز قرار دارد. این تپه تاریخی با قدمت ۹ هزار ساله به عنوان قدیمی‌ترین بنای خشتی جهان مطرح است.
در مورد برج و باروهای یزد توضیح بده.
برج و باروهای یزد مربوط به دوره دیلمیان - اتابکان است و در خیابان سیدگل سرخ یزد، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بلوار کازینو رامسر کیست؟ توضیح بده.
بلوار کازینو مربوط به دوره پهلوی است و در شهر رامسر واقع شده‌است. بلوار، در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. نام این بلوار تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، بلوار کازینو بود و پس از انقلاب، نام اش به بلوار معلم تغییر داده شد. این بلوار از درِ ورودی هتل قدیم رامسر شروع می‌شود و تا ساحل امتداد میابد و در دو طرف این بلوار درختان سر به فلک کشیده نخل بادبزنی مکزیکی و سرو زربین دیده می‌شود.یکی از مناطق مهم و پرتردد شهر رامسر، بلوار معلم است. هنوز بسیاری افراد این بلوار را با نام قدیم آن یعنی «کازینو» می‌شناسند. طول این گردشگاه حدود ۲ کیلومتر است.همزمان با تغییرات ساختار شهری در اکثر شهرهای ایران در اوایل قرن حاضر، رامسر نیز شاهد احداث ساختمان‌ها و خیابان‌های جدید بود. هتل قدیم رامسر و بلوار کازیو از مهم‌ترین مکان‌های ایجاد شده در آن دوران بودند. سال احداث این خیابان را ۱۳۱۰ ذکر کرده‌اند. در ابتدا این مسیر را بین هتل قدیم تا دریا برای عبور خودروها ایجاد کردند. با گذشت زمان، در دهه ۵۰ در دو طرف این مسیر، دو لاین دیگر افزوده شد و مسیر میانی به پیاده‌راه مبدل گشت. دلیل نام‌گذاری این بلوار به کازینو به دلیل وجود یک کازینو در انتهای مسیر آن بود. بعد از انقلاب نام این مکان به بلوار معلم تغییر یافت.مشهورترین بنای این منطقه از شهر، هتل قدیم رامسر است که اکنون به عنوان یکی از آثار ملی ایران مورد بازدید قرار می‌گیرد. در نزدیکی هتل قدیم، هتل پارسیان ساخته شده که این دو هتل بخشی از هتل‌های زنجیره‌ای پارسیان آزادی هستند.همان‌طور که گفته شد، پلاژ توسکا سرا و شهربازی رامسر در کنار بازار ساحلی در انتهای این بلوار قرار گرفته‌اند. همچنین در نزدیکی ساحل ساختمانی دیده می‌شود که در گذشته کازینو رامسر بوده و اکنون به عنوان سفره‌خانه کاربری دارد.
در مورد آرامگاه امامزاده سید نورالدین توضیح بده.
بقعه امامزاده سلطان سید نورالدین علی بن ابراهیم غازی علوی مربوط به دوره دیلمیان است و در در قسمت جنوب اردکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد گنبد عضد (گهواره زید) توضیح بده.
گنبد عضد (گهواره زید) مربوط به دوره دیلمیان است و در شهرستان شیراز، سمت چپ تنگ الله اکبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد سنگی و چهارطاقی ایج توضیح بده.
مسجد سنگی و چهارطاقی ایج مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان استهبان، روستای ایج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.درباره چهارطاقی ایچ.مسجد سنگی در تنگه‌ای موسوم به «تنگ بدره» که در اصطلاح محلی «چهل برکه» نیز خوانده می‌شود، واقع شده است.این بنا در واقع آتشکده ای متعلق به دوران ساسانیان می باشد که در قرن پنجم و در زمان ملوک شبانکاره با ساخت محرابی در دیواره جنوبی به مسجد تبدیل شده است.بعدا در زمان سلطان‌الدوله دیلمی کتیبه ای به خط نسخ قرآنی بر دیوار این محراب به این مضمون نوشته شده :« به کوشش امیر دربان که سرزنش شده است »
در مورد مسجد ملا اسماعیل توضیح بده.
مسجد ملا اسماعیل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، کوچه محله مسجد ملاحسن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد توسط ملااسماعیل افشار از رجال و بزرگان دربار نادرشاه که اصالتا از شهر تبریز بود ساخته شد.منابع.نماز جمعهٔ یزد در این مکان برگزار می‌شود.
در مورد مدرسه منصوریه توضیح بده.
مدرسه منصوریه مربوط به سدهٔ ۹ است و در شیراز، محله قدیمی لب آب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد مقبره شیخ عبدالسلام توضیح بده.
مقبره شیخ عبدالسلام مربوط به دوره ایلخانی است و در خنج، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج دیدبانی کاخ بابل کیست؟ توضیح بده.
برج دیدبانی کاخ بابل مربوط به دوره پهلوی است و در بابل، مرکز شهر واقع شده ، این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در اسفند سال ۱۳۹۶ به موزه تبدیل شد.پیشینه.برج دیدبانی کاخ بابل، بخشی از مجموعه کاخ‌های سلطنتی دوره پهلوی در شهر بابل است. این برج، همزمان با احداث کاخ‌های سلطنتی، در ضلع غربی محوطه کاخ بنا گردید. هدف از ساخت این برج، ایجاد یک نقطه دیدبانی مرتفع برای نظارت بر محوطه کاخ و اطراف آن بوده است. معماری برج دیدبانی، با طراحی هشت ضلعی و دو طبقه، نمونه‌ای از معماری دوره پهلوی را به نمایش می‌گذارد.معماری و ویژگی‌ها.برج دیدبانی کاخ بابل، بنایی هشت ضلعی است که در دو طبقه ساخته شده است. طبقه دوم برج، از طبقه اول کوچکتر است. مصالح به کار رفته در ساخت برج، شامل آجر و گچ است. طراحی برج، با استفاده از عناصر معماری ایرانی و اروپایی، تلفیقی از سبک‌های معماری دوره پهلوی را نشان می‌دهد. برج دارای پنجره‌های متعدد است که امکان دیدبانی از زوایای مختلف را فراهم می‌سازد.تبدیل به موزه.در اسفند سال ۱۳۹۶، برج دیدبانی کاخ بابل به موزه تبدیل شد. این اقدام، با هدف حفظ و معرفی این اثر تاریخی به گردشگران و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی انجام شد. موزه برج دیدبانی، با نمایش آثار تاریخی و فرهنگی مرتبط با دوره پهلوی، به یکی از جاذبه‌های گردشگری شهر بابل تبدیل شده است.وضعیت کنونی.امروزه، برج دیدبانی کاخ بابل به عنوان یکی از آثار ملی ایران و یک موزه فعال، مورد بازدید گردشگران قرار می‌گیرد. با این حال، گزارش‌هایی مبنی بر نیاز به مرمت و بازسازی این اثر تاریخی منتشر شده است. امید است که با توجه به اهمیت این بنا، اقدامات لازم برای حفظ و نگهداری آن انجام شود.
در مورد شهر باستانی جیزد توضیح بده.
شهر باستانی جیزد مربوط به سده ۵ و ۸ ق است و در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی شهر رشتخوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مجموعه بناهای چهل اختران توضیح بده.
مجموعه بناهای چهل اختران مربوط به سدهٔ ۹ و ۱۱ د۱۳ ه.ق است و در قم، خیابان آذر، محله چهل دختران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد آرامگاه حبقوق نبی توضیح بده.
مقبره حبقوق نبی مربوط حدود ۷۰۰ قبل از میلاد است و در تویسرکان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد تبریزی‌ها توضیح بده.
مسجد تبریزی‌ها مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، بازارچه ملک، میدان بسیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد امامزاده حسن بن امام موسی الکاظم توضیح بده.
امامزاده حسن بن امام موسی الکاظم مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در کاشان، خیابان محتشم، محله میر نشانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاهزاده حسین (کرج) کیست؟ توضیح بده.
بقعه و درختان کهنسال شاهزاده حسین مربوط به اواخر دوره تیموریان است و در کرج، ۲۵ کیلومتر جنوب شرقی سد فرعی امیرکبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۶۸ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام خسروآقا کیست؟ توضیح بده.
حمام خسروآقا (خسروآغا) مربوط به دوره صفوی و در اصفهان، خیابان سپه، واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.پیشینه.این اثر در اول مرداد ۱۳۵۳ در زمره آثار ملی قرار گرفت ولی در سال ۱۳۵۴ سربینه آن تبدیل به مغازه شد و آسیب جدی دید اما بعد از آن کل بنا مورد مرمت قرار گرفت. پس از چندی زمزمه ادامه خیابان استانداری (خیابان حکیم کنونی) آغاز شد ولی به دلیل عبور این خیابان از این حمام منتفی شد. در سال ۱۳۵۸ برخی ساکنان محل به طمع راه‌اندازی خیابان جدید و گران شدن املاکشان شایعه کردند که در محل حمام فساد و فحشا می‌شود و باید این محل تخریب گردد و سرانجام در سال ۱۳۵۹ بمبی در این حمام منفجر شد که جز چند ستون چیزی از گرمخانه حمام باقی نگذاشت.در سال ۱۳۷۱ شورای عالی شهرسازی به علت وجود این حمام، با احداث خیابان مخالفت کرد. سرانجام ساعت ۲ نیمه شب بیست و سوم فروردین ماه سال ۱۳۷۴ بود که عده‌ای ناشناس به حمام خسروآقا حمله کردند و بعد از بیهوش کردن نگهبان حمام، این بنای تاریخی را با خاک یکسان کردند و سنگاب منحصر به فرد آن را نیز دزدیدند. مردم و شهرداری یکدیگر را به انجام این عملیات متهم می‌کنند و عاملان آن تاکنون شناسایی و مجازات نشده‌اند. خیابان حکیم نیز در همان سال راه‌اندازی شد و پس از آن گرچه چند بار در سال‌های مختلف صحبت از بازسازی حمام و خطر ازبین رفتن آخرین بقایای آن شد، اما بازسازی هرگز انجام نگردید.ملک مدنی، شهردار اسبق اصفهان، معتقد است: «بازهم شهرداری می‌توانست در این زمینه‌ها راه‌های قانونی پیداکرده و کمک و مساعدت کند تا این ارزش‌هایی که از گذشته به ارث رسیده است، هدر نرود».شهردار اسبق اصفهان ادامه می دهد: «یکی از آن‌ها مسئله احداث آن خیابان بود (منظورم امتداد خیابان استانداری و احداث خیابان حکیم است) که ما در دستور کارمان قرار ندادیم و اعتقادی هم نداشتیم که این خیابان، یعنی خیابان حکیم بدون حساب‌وکتاب احداث شود؛ لذا به آن ورود پیدا نکردیم. در خصوص حفظ این حمام هم تقاضایی وجود نداشت؛ وضعیت میراث‌فرهنگی طوری بود که احساس عطش و نیاز نمی‌کرد و نمی‌آمد رایزنی کند و به هر دری بزند که مشکل خود را حل کند… من هم بارها و بارها از کنار حمام خسروآغا عبور کرده بودم؛ ولی واقعیتش این است که عقلمان نمی‌رسید و توجه کافی به این موضوع نداشتیم؛ وگرنه راه‌حل پیدا می‌کردیم.»اما حمام علیقلی‌آقا که ساخته برادر خسروآقا (و سازنده مسجد علیقلی‌آقا) بود، بازسازی شد و هم‌اکنون پذیرای گردشگران است.
در مورد مناره دانیال خنجی توضیح بده.
مناره شیخ دانیال خنجی یکی از دهها بنای تاریخی شهر خنج و از زیباترین بناها و جاذبه‌های گردشگری لارستان و استان فارس می‌باشد. این مناره از آثار بی مانند تاریخی به شمار می رود که مربوط به سال ۷۸۹ هجری قمری است که به فرمان عمر بن عبدالعزیز و توسط قطب‌الدین تهمتن حاکم هرمز که از مریدان شیخ دانیال بود ساخته شده است.این بنا که ۲۰ متر ارتفاع دارد از سنگ قرمز رنگ یکپارچه، ملات گچ، ساروج و کاشی ساخته شده است و بر پایه یک ۸ ضلعی استوار بنا شده است. قسمت بالای ۸ ضلعی که به صورت مدور است با کاشی الوان به صورت گل جعفری تزئین شده و در قسمت بالای آن کتیبه‌هایی به صورت لوزی شکل قرار دارد و نام‌های محمد، عیسی، موسی، ابراهیم، نوح، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین بر روی این کتیبه‌ها نقش بسته است. این بنا دارای کاشی ایوان و سنگ‌نبشته با خط نستعلیق و خط کوفی است. پایه بنا به شکل استوانه‌ای است که بر بدنه آن آثار آجر و کاشی دیده می شود.ثبت ملی.این بنا در سال ۱۳۵۳ هجری خورشیدی با شماره ۹۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد باغ نشاط (لار) توضیح بده.
باغ نشاط مربوط به دوره افشار -قرن ۱۲ است و در قدیم لار، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد کاروانسرای شاه‌عباسی (بیستون) توضیح بده.
کاروانسرای شاه عباسی بیستون مربوط به دوره صفوی است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بنا هم‌اکنون تحت مالکیت شرکت توسعه گردشگری استان کرمانشاه قرار داشته و از آن به عنوان هتل سنتی ۵ ستاره بهره‌برداری می‌شود.تغییر کاربری به هتل.در سال ۱۳۹۳ کار تغییر کاربری کاروانسرای شاه‌عباسی بیستون به عنوان یکی از حوزه‌های زیرمجموعهٔ شرکت توسعه گردشگری استان کرمانشاه آغاز شد و این کاروانسرا از یک بنای تاریخی با قابلیت بازدید عمومی گردشگران، به یک هتل سنتی ۵ ستاره با نشان تجاری هتل‌های بین‌المللی لاله تبدیل شد. مسئولان شرکت توسعهٔ گردشگری استان کرمانشاه هزینهٔ این تغییر کاربری را حدود سه میلیارد تومان اعلام کرده‌اند. هتل لاله بیستون در سال ۱۳۹۵ آغاز به کار کرد و مدیریت آن تا سال ۱۳۹۷ در دست شرکت توسعهٔ گردشگری کل کشور بود، اما از سال ۱۳۹۷ مدیریت آن به حوزهٔ استان کرمانشاه این شرکت واگذار شد. هم‌اکنون «گروه هتل‌های بین‌المللی لاله» که مدیریت و خدمات هتلینگ این هتل را در دست دارد، در مالکیت و تحت پوشش «شرکت توسعه گردشگری ایران» قرار دارد.هتل لالهٔ بیستون با ۶ هزار متر مربع مساحت ظرفیت پذیرش ۱۰۰ میهمان را در ۲۰ واحد پذیرایی داراست.ثبت در فهرست میراث جهانی.در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای شاه‌عباسی بیستون به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
آب‌انبار اوز کیست؟ توضیح بده.
آب‌انبار اوز مربوط به اواخر دوره صفوی است و در ۳۰ کیلومتری لار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد تیمچه امیر توضیح بده.
تیمچه امیر مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، بازار قدیم تبریز، تیمچه امیر (طلافروشان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد کاروانسرای دهنمک توضیح بده.
کاروانسرای شاه عباسی (ده نمک) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان آرادان روستای ده نمک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد خانه بزرگزاد توضیح بده.
خانه بزرگزاد مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، کوچه مظاهری ـ خیابان طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه حاج عبدالرسول روحانی توضیح بده.
خانه حاج عبدالرسول روحانی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا ـ کوچه کدخدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه مارتا پیترز توضیح بده.
خانه مارتا پیترز مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم نظامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه حاج مصورالملکی توضیح بده.
خانه حاج مصورالملکی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان طالقانی، کوچه سرتیپ، کوچه محله نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه اخوان حقیقی توضیح بده.
خانه اخوان حقیقی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، چهارراه تختی، چهارباغ پائین، کوچه پردیس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه کاظم اخوان خرازی توضیح بده.
خانه کاظم اخوان خرازی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، چهار راه تختی ـ کوچه شیخ الاسلام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه سوکیاسیان کیست؟ توضیح بده.
خانه سوکیاسیان مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم نظامی جلفا ـ محله تبریزها، کوچه سنگ‌تراشها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. و امروزه به عنوان دانشکده مرمت دانشگاه هنر اصفهان از آن استفاده می‌شود.بنا از حیاطی وسیع و طویل و فضاهایی در دو جبهه شمالی و جنوبی تشکیل شده. جبهه جنوبی که فضاهای مهمتری را در خود جای داده، از جهت دیگر به حیاط دیگری مشرف است. این جبهه شامل ایوانی دو ستونی است که مقابل یک حوضخانه زیبا قرار گرفته. دو اتاق سه دری با عمق‌های متفاوت ولی هر دو مشرف به حیاط اصلی خانه، در طرفین این ایوان واقعند و در پشت هر یک از آنها اتاق دیگری وجود دارد که با حیاط دوم مرتبط است.حوضخانه دارای ارتفاعی معادل دو طبقه است و در هر طبقه غرفه‌هایی پیرامون آن نشسته‌اند. این غرفه‌ها در طبقه دوم به یکدیگر پیوند خورده؛ بخش مرکزی حوضخانه را دور می‌زنند. فضای حوضخانه توسط ارسی مرتفعی به ایوان ستون دار مقابل خود و به وسیله سه در چوبی به حیاط واقع در ضلع جنوبی گشوده می‌شود. حوضخانه و غرفه‌های اطراف آن دارای تزئینات کاربندی و نقاشی روی گچ است که تأثیر سبک‌های نقاشی اروپایی در آن دیده می‌شود. ایوان ستون دار این جبهه نیز در سقف و دیوارهای خود تزئینات فراوان نقاشی دارد. اتاق ضلع شرقی حوضخانه دارای طاقچه‌ها و فرورفتگی‌هایی به شکل ظروف مختلف و مشابه با فضای فوقانی عمارت عالی قاپوی اصفهان می‌باشد.جبهه شمالی خانه که ترکیبی نامتقارن دارد نیز شامل یک ایوان ستون دار و اتاق پشت آن، مطبخ و مجموعه فضاهای ورودی است. هشتی ورودی دارای قاعده مربع بوده، از یک سو توسط دالانی با حیاط خانه و از سوی دیگر با فضای مطبخ مرتبط است. تزیینات یزدی بندی سردر این ورودی و طاق نماهای طرفینش آن را از سایر خانه‌های مجاور خود متمایز کرده. نمای حیاط‌های خانه پوشیده از اندود سیم گل است. سطح وسیعی از حیاط خانه به باغچه بزرگ میانه آن اختصاص یافته و حوض آب در آن دیده نمی‌شود. این اثر در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۹۹۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه جمال قدسیه توضیح بده.
خانه جمال قدسیه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوی درب قصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه رسول بقایی توضیح بده.
خانه رسول بقایی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله جویباره، خیابان آرامگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه محمدباقر نیلفروشان توضیح بده.
خانه محمدباقر نیلفروشان مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله دردشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد خانه محمدتقی لواف توضیح بده.
خانه محمد تقی لواف مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، کوچه عباس کنده‌ای، میدان قیام، خیابان هارونیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد آتشکده تشویر توضیح بده.
آتشکده تشویر (سردخانه تشویر) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، بخش مرکزی، روستای تشویر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد آتشکده پیرچم توضیح بده.
آتشکده پیرچم مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، بخش مرکزی، دهستان آببر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد آتشکده الزین توضیح بده.
آتشکده الزین (الیز) مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان طارم، بخش چورزق، روستای الزین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آرامگاه پیر احمد زهرنوش کیست؟ توضیح بده.
بقعه پیر (میدان پیر).بقعه پیر احمد زهرنوش مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه‍.ق است. این بنا در حاشیه جنوبی شهر ابهر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.این بقعه آرامگاه سه تن از بزرگان ابهر می‌باشد. در مجاورت بقعه ساختمان‌هایی می‌باشد که امروزه از آن‌ها به عنوان موزه‌ باستانشناسی ابهر استفاده می‌شود. به گفتهٔ محمد آقامحمدی این بنا بر بقایای خانقاهی متعلق به قرن چهارم هجری ساخته شده‌است. خانقاه اولیه متعلق به ابوبکر محمد بن عبدالله ابهری متوفی ۳۳۰ هجری قمری بوده‌است.این اثر که در سالیان گذشته رو به ویرانی گذاشته بود، در دههٔ ۱۳۶۰ به همت ادارهٔ ارشاد ابهر و با همکاری گروه باستانشناسی سلطانیه مرمت گردیده‌است.مدفونان در بقعه.بنا به گفتهٔ ابولمعالم فخیم ابهری در جلد دوم از کتاب ابهر جلوه گاه تمدن باستان، سه تن از علما و فقهای برجستهٔ ابهر در این محل مدفون هستند. نخستین آنان ابوبکر محمد بن عبدالله ابهری است که در قرن چهارم هجری می‌زیسته‌است. مولانا شیخ شهاب الدین ابهری که در اوایل دورهٔ صفویه می‌زیسته دومین فردی است که در این محل دفن شده‌است. نفر سوم مولانا قطب الدین احمد ابهری معروف به پیر احمد زهر نوش متوفی ۵۷۷ هجری می‌باشد.سبک معماری بنا.این بنا در سال‌های اخیر و با گسترش شهر به بخشی از شهر ابهر تبدیل شده‌است. در بین مردم ابهر معروف است که مکان این بقعه با رونق شهر بارها درون شهر قرار گرفته و پس از گذشت آن دوران به بنایی در حاشیهٔ ابهر تبدیل شده‌است. در حال حاضر این بنا در میان میدانی به همین نام در جنوب ابهر قرار دارد.جنس بنای بقعه آجر است. بقعه شامل یک مقبره و ساختمان‌هایی در ضلع غربی آن است که باهم مرتبط می‌باشند. با توجه به بی‌پیرایه بودن بناهای اطراف، احتمال می‌رود کاربری اولیهٔ آن خانقاه باشد. معماری مقبره یک بنای چهارطاقی است. این بنا با شکست‌ها و جرزهای ایجاد شده، از داخل به بیست وجهی تبدیل شده‌است. بر فراز چهارطاقی مقبره گنبد زیبایی به سبک پنج و هفت از گونهٔ گنبدهای سلجوقی استوار گشته‌است. این گنبد به گنبدهای مساجد جامع قروه و سجاس مانند است.علاوه بر ورودی مقبره از ساختمان غربی، ورودی اصلی مقبره از بیرون دری در ضلع شمالی بنا می‌باشد. کف مقبره یک پله بالاتر از ورودی در اصلی می‌باشد. محل گورها در سرداب قرار دارد. سرداب با پلان چلیپا بوده که پنج پله پایین‌تر از کف مقبره می‌باشد. سقف سرداب طاقی از جنس آجر است.
ساختمان شهربانی کیست؟ توضیح بده.
ساختمان شهربانی مربوط به دوره پهلوی اول است و بعد از پل چشمه کیله در خیابان دکتر فاطمی شهر تنکابن واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
هتل بنیاد پهلوی کیست؟ توضیح بده.
هتل بنیاد پهلوی مربوط به دوره پهلوی اول است و در چالوس، میدان معلم واقع شده‌است. این بنا به‌عنوان هتل در دو طبقه و زیرزمین، در امتداد شمالی-جنوبی احداث گردید و بعد از انقلاب به سپاه پاسداران واگذار شد و هم‌اکنون به‌عنوان درمانگاه تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع جهرم کیست؟ توضیح بده.
مسجد جامع جهرم ساخته شده در دورهٔ سلجوقیان از مساجد تاریخی این شهرستان که در محلهٔ قدیمی سنان شهر جهرم واقع شده. این مسجد دارای دو طبقه و از سنگ طبیعی کوهستان و گچ بنا شده‌است.بر سردر شمالی مسجد تعدادی کتیبه نصب شده و در طرفین ورودی پنج کتیبه که یکی از آن‌ها گویای تعمیرات مسجد در دورهٔ صفویه است.یکی از ویژگی‌های بناهای قدیمی در شهرستان جهرم آن است که سنگ قبر برخی از اشخاص معروف در بناهای قدیمی نصب شده که برخی از این نوع کتیبه‌ها در مسجد جامع جهرم نیز مشاهده می‌شود و کتیبهٔ دیگری تاریخ تعمیر این بنا را در دورهٔ قاجار نشان می‌دهد.از دیگر قسمت‌های این اثر تاریخی می‌توان به سر در ورودی و شبستان ضلع جنوبی اشاره کرد که نسبت به سایر قسمت‌ها سالم و پابرجا باقی‌مانده و سردر ضلع جنوب غربی نیز که به همان صورت اولیه باقی‌مانده که سردر جدیدتری نیز در این محل احداث شده‌است.مسجد جامع جهرم از نظر طرح و معماری از نمونه‌های بسیار جالب مربوط به پیش از دوران صفویان محسوب می‌شود.شبستان جنوبی از مهم‌ترین بخش‌های مسجد که شامل یک تالار وسیع در مرکز و دو رشته رواق در شرق و غرب است.این شبستان دو طبقه و رواق‌های آن نیز دارای مرتبهٔ فوقانی است.قسمت فوقانی محراب دارای قوس‌های گچی زیبایی است. کلیه طاقهای اطراف آن شبیه میدان امام اصفهان دو طبقه بوده و طبقه فوقانی تشکیل غرفه‌هایی داده لوحی سنگی در بالای در غربی مسجد نصب گردیده است، که بر اساس آن، این مسجد در سال ۱۰۸۴ ه‍.ق که رو به خرابی می‌رفته، توسط شخصی به نام حاجی رضا تعمیر شده‌است.تعمیرات کف‌فرش حیاط و احیای کف‌فرش، احیای پوشش بام شبستان، تعمیرات نما، تعمیرات کاربندی در طاق‌نماهای حیاط و تعمیرات استحکام‌بخشی در محل‌های مورد نیاز مسجد جامع جهرم از جمله اقداماتی است که جدیداً برای مرمت این اثر ملی صورت گرفته است.ثبت ملی.این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه سلطانیه کیست؟ توضیح بده.
تپه قلعه سلطانیه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در سلطانیه، ۱ کیلومتری غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد شربت‌خانه و سردر خانقاه توضیح بده.
شربت خانه و سردر خانقاه مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در نطنز، خیابان مطهری، کوی افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد امامزاده اسماعیل میمند توضیح بده.
مقبره امامزاده اسماعیل میمند مربوط به دوره سلجوقیان است و در مرکز شهر میمند فارس و رو به روی مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد آرامگاه فضل بن موسی بن جعفر توضیح بده.
مقبره فضل بن موسی بن جعفر مربوط به سدهٔ ۹ است و در جهرم، ۲۰ کیلومتری مهمانسرای جهرم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار میرزا مهدی کیست؟ توضیح بده.
آب‌انبار میرزا مهدی ساری واقع در خیابان ۱۸ دی ساری به شماره ۱۰۰۵ در تاریخ ۱۳۵۳/۸/۱ ثبت شده‌است.آب انبار میرزا مهدی در یکی از محلات کهن ساری ساخته شده بود که اینک وجود ندارد. نام این محله «ملا آق بابا» بود. «محلهٔ ملاآقا بابا، از طرف شمال به محلهٔ همت‌آباد، از طرف جنوب به محله نوآمبار، از طرف مشرق به کهنه باغ‌شاه و از طرف مغرب به محله شاه غازی بن منتهی می‌شد.» ملاآقا بابا، فرد روحانی از تلارم دودانگه بود و تمکن مالی خوبی داشت؛ به همین دلیل موقوفات زیادی در شهر ساری ایجاد کرد؛ یکی از آن‌ها تکیه‌ای بود که در زمان پهلوی اول هنگام احداث خیابان ۱۸ دی تخریب شد و دیگر اثری از محله و تکیه باقی نماند.آب انبار میرزامهدی یکی از آثار برجای مانده از این محله تاریخی است.قدمت این آب انبار بر اساس اطلاعات موجود در پرونده ثبتی، مربوط به دورهٔ افشاریه - زندیه است. این آب‌انبار دارای عناصر مخزن گنبدی شکل، ورودی، راه‌پله، پاشیر و خیشخان است. مخزن آن با پلان مدور و سقف گنبدی آجری است که بالای آن خیشخانی با گنبد مخروطی شکل با ۶ روزن عمل تهویه درون مخزن را انجام می‌داد.ارتفاع تقریبی گنبد از قسمت بیرونی بنا ۵/۸ متر و قطر گنبد تقریباً ۱۲ متر است. همانند دیگر آب‌انبارها، ورود به مخزن آب‌انبار میرزا مهدی نیز از طریق یک ورودی مجزا صورت می‌گرفت که متأسفانه این ورودی تخریب شده‌است. در پرونده ثبتی این اثر به این موضوع اشاره شده‌است: «در ورودی و سردر آن در حد شرقی بوده که چندی قبل توسط مستأجر خراب شده».ورودی اصلی به فضای راه‌پله که در حال حاضر رو به خیابان ۱۸ دی و در ضلع جنوبی مخزن ساخته شده‌است، دارای یک تاق جناغی و آجرکاری خفته راسته در نما است. راه ورود به پاشیر این آب‌انبار از طریق ورودی و راه‌پله‌ای با دو پاگرد می‌باشد. پوشش تاق‌دار فضای داخلی را در قسمت بیرون بنا با استفاده از شیوه کنوسازی به سطحی تخت و شیبدار تبدیل کرده‌اند. بر خلاف آب‌انبارهای دیگر که فضای راه‌پله و پاشیر جنب گنبد و مخزن قرار گرفته، فضای راه‌پله و پاشیر این اثر، روبه‌روی مخزن تعبیه شده‌است. فضای پاشیر آن نیز دارای پلان مربع شکل و با سقف بلندی است که نورگیری بالای آن برای روشنایی و تهویه وجود دارد. به علت تخریب ورودی مخزن در دهه‌های گذشته دیوار رو به مخزن را در فضای پاشیر تخریب کرده‌اند تا یک راه ورود به فضای مخزن ایجاد نمایند. پوشش نورگیر نیز در حال حاضر تخریب و یک سازه بتنی حلقه‌ای جایگزین آن شده‌است. مصالح مورد استفاده در این بنا همانند آجر ۵*۲۰*۲۰، ملات آهکی و اندود ساروج در بدنه مخزن می‌باشد. عرصهٔ اطراف مخزن حدود بیست سال است در اختیار بخش خصوصی قرار دارد و تبدیل به چایخانه شده‌است.منابع.۱. پرونده ثبتی اثر. سازمان میراث فرهنگی۲. احمدی، سیدمهدی(۱۳۹۰). محلات ساری. آوای مسیح۳. همان منبع۴. نیکوبیان، ابوالفضل(۱۳۹۵). آب انبارهای ساری. رسانش نوین.۵. پرونده ثبتی اثر. سازمان میراث فرهنگی۶. موسوی، سیدرحیم(۱۳۹۴). مجموعه ساری پژوهی. رسانش نوین
آرامگاه بابا یادگار کیست؟ توضیح بده.
بقعه بابا یادگار مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در شهرستان دالاهو، دهستان بان‌زرده، منطقه بابا یادگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا زیارتگاه یکی از شخصیت‌های آیینی یارسان به نام بابا یادگار است. بابایادگار در دین یاری یکی از اعضای هفتن است که در قرن دهم هجری قمری می‌زیسته و در اوایل همان قرن از شاهو به دالاهو کوچیده است.سالانه هزاران نفر از پیروان آیین یاری از کشور ایران و کشورهای مجاور به عنوان زائر به این محل می‌آیند.درختان مقدس.در مجموعۀ زیارتگاه بابا یادگار در روستای زرده ۷ درخت کهنسال وجود دارند که از این تعداد دو درخت چنار، دو درخت سرو و سه درخت ون هستند. دو درخت چنار با عمر تقریباً ۹۰۰ سال کهنسال‌ترین درختان مجموعه هستند. عمر درختان سرو حدود ۲۲۰ سال و عمر درختان ون ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال تخمین زده‌می‌شود. این هفت درخت در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند. همچنین در ۲۹ اسفند ۱۳۹۹ اعلام شد که پنج درخت ون، چنار و سرو مجموعۀ‌ بابایادگار با قدمت بیش از ۲۵۰ سال در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند.
در مورد شهر دشت حلقه توضیح بده.
شهر دشت حلقه (دشت قلعه) مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مینو دشت، روستای دشت حلقه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گبری قلعه کیست؟ توضیح بده.
گبری قلعه مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در گنبد کاووس، ۱۵ کیلومتری شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تیمچه امین‌الدوله کیست؟ توضیح بده.
تیمچه امین‌الدوله یا "کاروانسرای امین‌الدوله" از بناهای معماری و تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در بازار کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.استاد علی مریم کاشانی طراح و معمار این بنا بوده‌است که آن را بین سالهای ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ هجری قمری ساخته‌است.تیمچهٔ امین‌الدوله در بازار کاشان در مجاورت تیمچهٔ بخشی قرار دارد.
در مورد امامزاده علی سادات توضیح بده.
امامزاده علی سادات مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه‍.ق است و در شهرستان کهگیلویه، بخش چرام، روستای امامزاده علی سادات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد چهارسوق و مسجد حاج محمدحسین توضیح بده.
چهار سوق و مسجدحاج محمدحسین در اردکان، مرکزشهر، روبروی مدرسه علمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد مسجد جامع سجاس توضیح بده.
مسجد جامع سجاس مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان خدابنده،شهر سجاس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد تپه پا قلا (پا قلعه) توضیح بده.
تپه پا قلا (پا قلعه) مربوط به دوره ساسانیان است و در هرسین، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل معلق آمل کیست؟ توضیح بده.
پل فلزی یا پل معلق آمل مربوط به دوره پهلوی است و در آمل، داخل شهر، جنب پل دوازده چشمه واقع شده‌است. پل معلق دو پل معلق یک سان کنار هم است که یکی از بناهای ارزشمند توریستی شهر و یکی از نمادهای آمل محسوب می‌شود. این پل با طول ۱۲۷ متر و عرض ۹ متر یکی از اولین نمونه‌های پل‌های بزرگ و جدید التاسیس و ارزشمند در ایران است. این پل را به این علت معلق می‌خوانند که اگر پایه‌های زیرین آن بر اثر سیل تخریب شود کمان‌هایی بالای آن را نگه می‌دارند. این پل در سال ۱۳۱۴ توسط مهندسان آلمانی و روسی شرکت اشکودا طراحی و ساخت آن توسط شرکت آلمانی سنتاب آغاز شد و در سال ۱۳۱۷ به بهره‌برداری رسید. این اثر در تاریخ ۱۳۵۳/۱۲/۰۳ با شمارهٔ ثبت ۱۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.مرمت و کاربری سازه.شرکت آلمانی سازنده پل معلق، با هشداری جدی مبنی بر پایان یافتن چندین ساله زمان استفاده از این پل بر اساس تعهدات این شرکت در سال ۱۳۸۸ نیز خبر داده بود. کار مرمت پل قوسی معروف به پل معلق، پس از پشت سر گذاشتن عملیات بهسازی و مقاوم‌سازی با هماهنگی میراث فرهنگی در نیمه اول سال ۱۳۹۷ خورشیدی آغاز شد و در همین سال هم به اتمام رسید. پیش از این نیز قرار بود در سال ۱۳۹۰ بر اساس تفاهمنامه شهرداری آمل با دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه امیرکبیر به همراه بازسازی و مرمت این پل تاریخی، با تایید شورای ترافیک آمل در آن سال ممنوعیت تردد بر روی پل‌های تاریخی این شهر اعلام شود.امکانات و محوطه.وضعیت امکانات و تسهیلات تفریحی، گردشگری، حمل و نقل، اسکان در کنار و زیر این پل در فضایی باز پارک بزرگ شهر و رودخانه هراز واقع شده که محل اسکان مسافران و تفریح گردشگران شده‌است و از نظر حمل و نقل هم مکانی برای مسافران و گردشگران تعبیه شده که می‌توانند وسایل نقیله خود را در پارکینگ زیر پل پارک نموده و در آرامش کامل باشند. همچنین هتل شهر آمل هم در کنار این پل‌ها قرار دارد، از دیگر امکانات هم می‌توان از فضای سبز کناری و فضای پارک دیگر کناری آن اشاره کرد که همجوار پل دوازده چشمه است.
در مورد تپه ملیان توضیح بده.
تپه ملیان مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان سپیدان، بخش بیضا ـ روستای ملیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسام‌آباد کیست؟ توضیح بده.
تپه حسام آباد مربوط به نیمه اول هزاره سوم است و در شهرستان اسدآباد، روستای حسام آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد تپه وندرآباد توضیح بده.
تپه وندرآباد مربوط به نیمه دوم هزاره ۴ است و در شهرستان اسدآباد، روستای وندرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دراکتشافات انجام شده در سال۱۳۸۷ دیوار چینی‌هایی (چینه‌هایی) شبیه به تپه هگمتانه کشف شد. اما به دلیل رهاسازی وعدم مراقبت بر اثر بارندگی‌های فصلی آثار رو به تخریب گذاشته است.
در مورد تپه کوانج توضیح بده.
تپه کوانج مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان اسدآباد، بخش مرکزی، روستای کوانج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد تپه سیمین زاغه توضیح بده.
تپه سیمین زاغه مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان بهار، بخش مرکزی، روستای سیمین زاغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد تپه مهاجران توضیح بده.
تپه مهاجران مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان بهار، بخش لالجین، روستای مهاجران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گوراب (دژ گوراب) کیست؟ توضیح بده.
دژ گوراب مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش مرکزی، روستای گوراب (معرب آن: جوراب) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.پژوهش‌های باستان‌شناسی در تپه گوراب به‌طور مجدد به سرپرستی علی خاکسار با هدف تعیین عرصه و پیشنهاد حریم و لایه‌نگاری انجام گرفت که در نهایت منجر به شناسایی مساحت واقعی تپه و هم‌چنین ادوار فرهنگی مختلف موجود در این تپه گردید. در مجموع در تپه گوراب بر اساس لایه‌نگاری انجام شده 8 دوره فرهنگی از: مس و سنگ میانی و جدید، مفرغ قدیم، آهن و ... شناسایی شده است. کاوش لایه‌نگاری در تپه گوراب و ارائه جدول گاهنگاری آن منجر شد تا اطلاعات جدید از دوره‌های فرهنگی و به‌ویژه در مورد عصر مفرغ قدیم در این تپه آشکار گردد. همان‌طور که می‌دانیم عصر مفرغ قدیم در زاگرس‌مرکزی، تحت عنوان «فرهنگ یانیق» شناسایی شده است و نهشته‌های این فرهنگ در تپه گوراب با ضخامت 8/5 متر، باعث شده تا به‌عنوان یکی از محوطه‌های بسیار مهم و کلیدی در این منطقه محسوب شود. در این نوشتار به استناد به داده‌های فرهنگی حاصل از کاوش (سفال و داده‌های کربن 14) و هم‌چنین استفاده از منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌ها به بررسی و تحلیل فرهنگ یانیق در این تپه پرداخته می‌شود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که یافته‌های سفالی تپه گوراب قابل مقایسه با سایر محوطه‌های یانیقی موجود در ایران از جمله: تپه پیسا، گودین‌تپه، یانیق‌تپه، گوی‌تپه و گل‌تپه و محوطه‌های یانیقی موجود در خارج از ایران از جمله در شرق ترکیه و منطقه قفقاز است. نتایج تاریخ‌گذاری کربن 14 تپه گوراب که در دانشگاه آکسفورد انگلستان انجام گرفته نشان می‌دهد که تاریخ‌گذاری این فرهنگ در زاگرس‌مرکزی بر اساس گاهنگاری موجود در گودین تپه نیاز به بازنگری و تأمل بیشتری است.
در مورد تپه بابا کمال توضیح بده.
تپه بابا کمال مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان تویسرکان، روستای بابا کمال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد تپه انوج توضیح بده.
تپه انوج مربوط به هزاره ۶ و ۵ قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، روستای افوج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد آرامگاه گلما - درویش فخرالدین توضیح بده.
بقعه گلما - درویش فخرالدین مربوط به سدهٔ ۸ و ۹ ه‍.ق است و در شهرستان ساری، روستای گلما واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در مورد امامزاده عیسی بن کاظم توضیح بده.
امامزاده عیسی بن کاظم ساری :محمد مهدی فقیه بحرالعلوم در صفحهٔ ۴۹۷ از کتاب «تاریخ تشیع و مزارات شهرستان ساری» به نقل از کتب انساب، امامزاده عیسی بن کاظم را چنین معرفی می‌کند: «عیسی بن موسی الأصغر الأعرج بن‌جعفر بن ابراهیم المرتضی بن امام موسی کاظم علیه السّلام».بنای این امامزاده مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان ساری، بخش مرکزی، روستای خارمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاخ چای‌خوران کیست؟ توضیح بده.
کاخ چای‌خوران از بناهای مربوط به دوره پهلوی اول است و در جنوب میدان معلم چالوس و در محوطه کاخ، جنب دادگستری واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در محوطه‌ای به وسعت حدود ۴۰۰۰ متر مربع و در یک طبقه و زیرزمین ساخته شده است. دو ورودی اصلی بنا در ضلع‌های شرقی و غربی واقع هستند و فضاهای داخلی ساختمان از دو بخش اصلی و خدماتی تشکیل شده است که توسط راهروی میانی به هم متصل شده‌اند. بخش اصلی این بنا شامل بالکن ستون‌دار شمالی و دو تالار مربع شکل در قسمت جنوبی و یک تالار مستطیلی در جهت شمالی-جنوبی می‌باشد که با تزئینات زیبای گچ‌بری مزین شده است. بخش خدماتی شامل دو اتاق و آبدارخانه و دو ایوان در قسمت‌های شرقی و غربی است. امروزه این مکان تاریخی زیبا توسط بخش خصوصی بازسازی شده و به عنوان رستوران از آن استفاده می‌گردد.
در مورد کاخ رضاخان (ناهارخوران) توضیح بده.
کاخ رضاخان (ناهار خوران) مربوط به دوره پهلوی است و در رودسر، میدان طالقانی(کاخ سابق) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در مورد آرامگاه شیخ کبیر محمد روزبهان توضیح بده.
آرامگاه شیخ کبیر محمد روزبهان مربوط به دوره معاصر است و در شیراز، انتهای خیابان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.