سیاست‌نامه کیست؟ توضیح بده.
سیاست‌نامه یا سیَرالملوک، کتابی است به زبان فارسی در آیین فرمان‌روایی و کشورداری و اخلاق و سیاستِ پادشاهان پیشین، نوشتهٔ خواجه نظام‌الملک توسی. این کتاب از آثار مهم نثر فارسی در سده پنجم هجری است. سبک نگارش کتاب ساده و روشن و خالی از خودآرایی و تکلف است چرا که این کتاب در اصل به دستور ملکشاه سلجوقی برای دو فرزند ملکشاه یعنی سنجر و تاپار نوشته شده و دلیل اصلی این روانی و کمبود تکلف در آن را می‌توان این دانست و از شاه‌کارهای زبان فارسی به‌شمار می‌آید. درون‌مایه این کتاب به فره ایزدی، سیاست‌مداری و محافظه‌کاری به عنوان راه‌کار و تدبیر امور باور دارد.نظام‌الملک نگارش کتاب را به فرمان ملکشاه سلجوقی آغاز کرد. (هیوبرت دارک ـ مصحح سیاست‌نامه ـ در مقدمه‌اش بر این کتاب (ص ۲۴–۲۵)، سال نگارش نیمه اول آن را ۴۷۹ هجری و سال نگارش نیمه دوم آن را ۴۸۵ هجری دانسته است). قطعه‌های گوناگون کتاب که از منابع مختلف گردآوری شده، شامل اندرزهای نویسنده، منقولات از قرآن و احادیث و گفته‌های مشاهیر، حکایت‌هایی در بارهٔ شاهان و وزیران و امیران است، و برخی حکایت‌های بلند آن دارای مکررات و حشو و زوائد است.سیاست‌نامه در سال ۱۸۹۱ به همت شارل شفر به زبان فرانسه ترجمه و در پاریس منتشر شد.اصالت کتاب.اصالت نسبت این کتاب به «خواجه نظام‌الملک طوسی نظام» بارها مورد بحث قرار گرفته است. چون اشتباهات تاریخی و غلط‌های نحوی و سهوهای انشائی از آن وزیر بزرگ بعید می‌نماید. گفته شده است که احتمالاً فردی دیگر در نوشتن آن دست داشته است و شاید این شخص همان کتابدار سلطنتی باشد که در خاتمهٔ کتاب نامش محمد ناسخ آمده است؛ و در نسخه ای دیگر نام او مغربی یاد شده است.تاریخ نوشتن کتاب.اشارات درباره‌ی تاریخ نوشتن سیاست نامه یا همان سیرالملوک مختلف و با هم مخالف‌اند و به جز تاریخ‌های زیر مدرکی در دست نیست:وفات آلب ارسلان و بر تخت نشستن ملک شاه (۴۶۵ ه‍)سفر اول ملک شاه به سمرقند (۴۷۱ ه‍)تاریخ نوشتن کتاب مطابق گفتهٔ خلیفه (۴۶۹ ه‍)سفر دوم ملک شاه به سمرقند (۴۸۱–۴۸۲ ه‍)گرفتن حسن صبّاح (۴۸۳ ه‍)وفات خواجه نظام الملک (۴۸۵ ه‍)طبقه‌بندی انشا و نگارش متن.این کتاب گل‌چینی از قطعات گوناگون، کوتاه و بلند است که از منابع مختلف جمع‌آوری شده است. چنان‌که نگارنده در خاتمه می‌گوید: «این کتاب هم پند است و هم حکمت و هم مثل و هم تفسیر قرآن و هم اخبار حضرت محمد (ص) و هم قصص انبیاء و هم سیَر اولیاء و هم حکایت پادشاهان عادل.»نثر کتاب و سبک نوشتاری کتاب با توجه به زمان نگارش آن که قرن پنجم هجری بوده است را می‌توان نثر مرسل دانست.مفاد این کتاب در بخش‌های زیر دسته‌بندی می‌گردند:در رابطه با نثر کتاب اینگونه می‌توان نوشت که اگرچه همچون کتاب تاریخ بیهقی از کلمات عربی بهره‌ای زیادی نبرده ولی باز هم کلمات و ترکیبات عربی در این نوشته کم نیست همچنین آیات قرآن در این کتاب موجود است ولی باعث ایجاد تفرقه در معنی و دور شدن از معنای اصلی نمی‌شود.نگاهی بر «فصول سیاست نامه».«نیمه اول»فصل ۱: اندر احوال گردش روزگار و مدح خداوندفصل ۲: اندر شناختن قدر نعمتفصل ۳: اندر مظالم نشستن پادشاه و عدل و سیرت نیکوفصل ۴: اندر عمال و پرسیدن پیوسته از احوال وزیران و غلامانفصل ۵: اندر مقطّعان تا با رعایا چون می‌روندفصل ۶: اندر قاضیان و خطیبان و محتسب و رونق کار ایشانفصل ۷: اندر پرسیدن از حال عامل و قاضی و شحنه و رئیس و شرط سیاستفصل ۸: اندر پژوهش کردن و بررسیدن (بررسی کردن) کار دین و شریعتفصل ۹: اندر مشرفان و کفاف ایشانفصل ۱۰: اندر صاحب خبران و منهیان و تدبیر کارهای مملکت داریفصل ۱۱: اندر تعظیم داشتن فرمان‌های عالیفصل ۱۲: اندر غلام فرستادن از درگاه در مهماتفصل ۱۳: اندر جاسوس فرستادن و تدبیر کردن مملکت و رعیتفصل ۱۴: اندر پیکان فرستادن و برندگان بر مداومتفصل ۱۵: اندر احتیاط کردن پروانه‌ها در مستی و هشیاریفصل ۱۶: اندر وکیل خاص و رونق کار اوفصل ۱۷: اندر ندیمان و نزدیکان پادشاه و ترتیب کار ایشانفصل ۱۸: اندر مشاورت کردن پادشاه با دانایان و پیرانفصل ۱۹: اندر مفردان و برگ و ساز و ترتیب کار ایشانفصل ۲۰: اندر ساختن سلاح‌های مرصع و ترتیب آنفصل ۲۱: اندر معنی احوال رسولان و ترتیب کار ایشانفصل ۲۲: اندر ساخته داشتن علف در منزل‌هافصل ۲۳: اندر روشن داشتن اموال از جمله لشکرفصل ۲۴: اندر لشکر داشتن از هر جنسفصل ۲۵: اندر نواستدن و مقیم داشتن بر درگاهفصل ۲۶: اندر داشتن ترکمانان در خدمت بر مثال غلامانفصل ۲۷: اندر زحمت ناکردن بندگان در وقت خدمتفصل ۲۸: اندر ترتیب بار دادن خاص و عامفصل ۲۹: اندر ترتیب مجلس شراب و شرایط آنفصل ۳۰: اندر ترتیب ایستادن بندگان و چاکران به وقت خدمتفصل ۳۱: اندر ساختن تجمّل و سلاح و آلت جنگ و سفرفصل ۳۲: اندر حاجت‌ها و التماس‌های لشکر و خَدَم و حَشَمفصل ۳۳: اندر عتاب کردن با بر کشیدگان هنگام خطا و گناهفصل ۳۴: اندر کار پاسبانان و نوبتیان و دربانانفصل ۳۵: اندر نهادن خان نیکو و ترتیب آن پادشاه رافصل ۳۶: اندر حق گزاردن خدمت کاران و بندگان شایستهفصل ۳۷: اندر احتیاط کردن در اقطاع مقطعان و احوال رعیتفصل ۳۸: اندر شتاب ناکردن در کارها مرّ پادشاهان رافصل ۳۹: اندر امیر حرس و چوب داران و اسباب سیاست«نیمه دوم»فصل ۴۰: اندر بخشودن پادشاه بر خلق و هر کاری بر قاعدهٔ خویشفصل ۴۱: اندر آن که دو عمل یک مرد را نافرمودن و بیکاران را عمل فرمودن …فصل ۴۲: اندر معنی اهل ستر و نگاه داشتن مرتبت زیر دستانفصل ۴۳: اندر باز نمودن احوال بد مذهبان که دشمن ملک و اسلام اندفصل ۴۴: اندر خروج مزدک و مذهب او و چگونگی کشته شدن او به دست نوشیروان عادلفصل ۴۵: اندر خروج سندباد گبر و پدید آمدن خرّم دینانفصل ۴۶: اندر بیرون آمدن قرمطیان و باطنیان در کوهستان …فصل ۴۷: اندر خروج خرّم دینان به اصفهان و آذربایگانفصل ۴۸: اندر خزانه داشتن و نگاه داشتن قاعده و ترتیب آنفصل ۴۹: اندر جواب دادن و گزاردن شغل متظلمان و انصاف دادنفصل ۵۰: اندر نگاه داشتن حساب مال ولایت‌ها و نسق آنهافصل سی و یکم: اندر ساختن تجمّل و سلاح و آلت جنگ و سفر.معروفان را که جامگی گران دارند بباید گفت تا تجمل و سلاح و آلت جنگ سازند و غلام خرند که جمال و نیکویی و شکوه ایشان اندر این بود نه اندر تجمّل و آلت و زینت خانه و هر که را از این معنی بیشتر بود به نزدیک پادشاه پسندیده تر باشد و در میان همالان و لشکر با شکوه تر و آراسته تر بود.فصل سی و دوم: اندر حاجت‌ها و التماس‌های لشکر و خدم و حشم.هر حاجتی که لشکر را بود باید که بر زبان سرخیلان و مقدمان باشد تا اگر نیکویی فرموده شود بر دست ایشان باشد. بدان سبب ایشان را حرمتی حاصل شود که چون مراد خویش خود گویند به واسطه ای حاجت نیفتد و سرخیل را حرمتی نماند؛ و اگر کسی از خیل بر مقدم خویش دراز زبانی کند یا حرمت او نگاه ندارد و از حد خویش بگذرد او را مالش باید داد تا مهتران از کهتران دیدار باشند.فصل سی و چهارم: اندر کار پاسبانان و نوبتیان و دربانان.در کار پاسبانان و نوبتیان و دربانان خاص احتیاطی تمام باید کرد و کسانی که این قوم را تیمار دارند باید که همه را بشناسند و از احوال ایشان پنهان و آشکارا پرسند که ایشان بیشتر ضعیف حال و طامع باشند و به زر و زود فریفته شود؛ و چون بیگانه ای در میان ایشان ببینند از حال او پرسند و هر شب که به نوبت آیند همه را به چشم بازگذارند و از این مهم به شب و روز غافل نباشند که شغلی نازک است.بررسی عنوان کتاب.شارل شفر چاپ خود را «سیاست نامه» نامید اما این کتاب به نام «سیرالملوک» در نوشته‌های فارسی معروف و مذکور است؛ و با توجه به منابع قدیم مانند تاریخ طبرستان و نصیحت الملوک تألیف غزالی این عنوان مسلم است. نظام الملک خود در متن اشاره ای به نام کتاب نکرده است مگر در صفحهٔ ۲۳۷ که عبارت «در این کتاب سیر» دیده می‌شود. تنها شاهد برای عنوانی که شامل کلمهٔ سیاست باشد عبارتی است در پایان کتاب که به این نحو زیر نوشته شده:«این است کتاب سیاست»