سد رودبال(استهبان) کیست؟ توضیح بده.
سد رودبال یکی از سدهای مخزنی در شهرستان استهبان، در استان فارس است که بر روی رودخانه رودبال احداث شده است.موقعیت جغرافیایی.طبق تصویب‌نامه تقسیمات کشوری سال۱۳۶۶ هیئت دولت این سد در محدوده شهرستان استهبان و میان دو روستای درب قلعه در شمال و پل شکسته (استهبان) در جنوب واقع شده است. هر دو روستا طبق تقسیمات کشوری مصوب سال ۱۳۶۶، از توابع دهستان ایج در بخش مرکزی شهرستان استهبان محسوب می‌شوند.سد رودبال در کیلومتر ۶۰ محور استهبان–داراب واقع شده است. فاصلهٔ این سد تا شهر داراب حدود ۲۰ کیلومتر و تا شهر ایج در شهرستان استهبان حدود ۳۳ کیلومتر است.با آغاز آبگیری سد رودبال، چند روستا از جمله آب‌بند (استهبان) و بردنو که در محدودهٔ مخزن سد قرار داشتند، تخلیه شدند. این روستاها نیز بر اساس مصوبهٔ هیئت دولت در سال ۱۳۶۶، در حوزهٔ دهستان ایج شهرستان استهبان قرار دارند.توسعه شیلات و آبزی‌پروری.در راستای افزایش ذخایر آبزیان و حفاظت از منابع داخلی، در سال ۱۴۰۰ تعداد ۵٬۰۰۰ قطعه بچه‌ماهی در سد رودبال رهاسازی شد. این اقدام توسط جهاد کشاورزی شهرستان استهبان انجام گرفت و با هدف تقویت ظرفیت زیستی دریاچهٔ سد صورت پذیرفت.با توجه به موقعیت دریاچه سد رودبال در محدوده شهرستان استهبان، مقدمات راه‌اندازی تعاونی صیادان در منطقه فراهم شده است. این طرح با هدف ساماندهی فعالیت‌های صید و بهره‌برداری پایدار از منابع آبزیان در حال پیگیری است.در سال‌های گذشته نیز مدیر شیلات جهاد کشاورزی استان فارس از انجام صید آزمایشی در سدهای استان، از جمله سد رودبال، خبر داده بود. این صیدها با هدف بررسی ظرفیت تولید و امکان‌سنجی بهره‌برداری اقتصادی از منابع آبزی انجام شده‌اند.با این حال، گزارش‌هایی از تلفات ماهی در سد رودبال نیز منتشر شده است که نشان‌دهندهٔ نیاز به بررسی دقیق‌تر شرایط زیست‌محیطی و کیفیت آب دریاچه سد می‌باشد.خشک شدن.در تابستان ۱۴۰۴ بررسی جزئی‌تر وضعیت سدها نشان می‌دهد شرایط در برخی مناطق بحرانی است. ذخایر آب در سدهای شیمیل و نیان در استان هرمزگان، رودبال استهبان در فارس و وشمگیر در گلستان عملاً به صفر رسیده است.مشخصات.سد رودبال از نوع خاکی-سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است و ارتفاعی برابر با ۸۳ متر دارد. حجم مخزن این سد ۸۲ میلیون متر مکعب بوده و طول تاج آن ۴۸۵ متر است. ظرفیت تنظیم آب سالانهٔ سد رودبال حدود ۱۰۴ میلیون متر مکعب برآورد شده است.اهداف طرح.سد رودبال با اهداف چندگانه‌ای طراحی و اجرا شده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:تولید انرژی برق‌آبی.برای سد رودبال، یک نیروگاه برق‌آبی با ظرفیت تولید ۵٫۷ مگاوات طراحی شده است. این نیروگاه قادر است سالانه حدود ۷٫۹ گیگاوات‌ساعت انرژی الکتریکی تولید کند که در تأمین برق منطقه نقش مؤثری ایفا می‌کند.مناقشه بر سر موقعیت جغرافیایی.سد رودبال، یکی از منابع حیاتی تأمین آب در شرق استان فارس به‌شمار می‌رود. این سد با اهدافی همچون تأمین آب شرب، توسعه کشاورزی و کنترل سیلاب‌ها احداث شده است، اما بهره‌برداری از آن در سال‌های اخیر با اختلافاتی میان مردم و مسئولان شهرستان‌های داراب و استهبان همراه بوده است.شهرستان داراب، با توجه به قرارگیری بخش قابل‌توجهی از اراضی کشاورزی‌اش در حوزهٔ آبریز سد رودبال، خواستار بهره‌مندی بیشتر از منابع آبی این سد است. در مقابل، شهرستان استهبان نیز با وجود فاصلهٔ ۶۰ کیلومتری سد تا مرکز شهرستان، خود را ذی‌حق در بهره‌برداری از آب سد می‌داند. این اختلافات در برخی موارد به سطح مسئولان محلی و استانی کشیده شده و موجب تأخیر در اجرای پروژه‌های انتقال آب و توسعه زیرساخت‌ها شده است.موقعیت مرزی سد رودبال میان دو شهرستان، زمینه‌ساز بروز مناقشات شده است. بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، مردم داراب با استناد به نزدیکی سد به مرکز شهرستان و قرارگیری اراضی کشاورزی‌شان در حوزهٔ آبریز، خواستار اصلاح خط مرزی با استهبان شده‌اند. یکی از اعضای شورای شهر داراب در این‌باره اظهار داشته است که «در تغییر خط مرزی بین دو شهرستان، طی سه مرحله تجاوز آشکاری به سمت داراب صورت گرفته که مایه نگرانی مردم این شهرستان شده است.» همچنین یکی از فعالان اجتماعی داراب با اشاره به مصوبه وزارت کشور در سال ۱۳۶۵، تغییرات بعدی را «غیرقانونی، غیرکارشناسی و مصداق بی‌عدالتی» دانسته است.همچنین در جریان سفر هیئت دولت به شهرستان داراب، بیش از ۱۰۰ طرح عمرانی، اقتصادی و خدماتی مورد بررسی قرار گرفت که از این میان، بیش از ۲۰ طرح در مرحله اجرا قرار گرفتند. تخصیص اعتبار برای تکمیل سد رودبال نیز از جمله همین طرح‌ها بود که در فهرست مصوبات دولت برای شهرستان داراب ثبت شده است. این موضوع نشان می‌دهد که بودجه ساخت این سد از محل اعتبارات شهرستان داراب پرداخت شده و در فهرست پروژه‌های عمرانی این شهرستان قرار داشته است.در مقابل، فرماندار شهرستان استهبان در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایرنا اعلام کرده است که سد رودبال و روستاهای اطراف آن در حوزهٔ شهرستان استهبان قرار دارند و بر اساس تصویب‌نامه هیئت دولت در سال ۱۳۶۶، روستاهای بردنو و آب‌بند که در محل سد به زیر آب رفته‌اند، در حوزهٔ دهستان ایج شهرستان استهبان ثبت شده‌اند.نماینده وقت شهرستان داراب نیز در گفت‌وگویی با ایرنا، سد رودبال را پروژه‌ای ملی دانسته و تأکید کرده است که این سد متعلق به شهرستان خاصی نیست.این اختلافات نه‌تنها در گفت‌وگوهای غیررسمی، بلکه در جلسات رسمی نیز مطرح شده و گاه به چالش‌هایی در زمینهٔ مدیریت منابع، تخصیص بودجه و بهره‌برداری از امکانات سد منجر شده است. برخی رسانه‌های محلی از این سد با عناوینی چون «سد رودبال داراب» یا «سد رودبال استهبان» یاد می‌کنند که نشان‌دهندهٔ نبود اجماع بر سر مالکیت جغرافیایی و معنوی آن است.در سفر اخیر استاندار فارس به منطقه، بر لزوم ترمیم و افزایش ظرفیت سد رودبال تأکید شد و وعده داده شد که با همکاری وزارت نیرو، بخشی از مشکلات آب شهرستان‌های داراب و زرین‌دشت برطرف خواهد شد.پروژه انتقال آب شرب از سد رودبال به شهرهای داراب، زرین دشت، جنت شهر و روستاهای مسیر به طول ۱۱۲ کیلومتر با تصفیه و انتقال ۸۶۰ لیتر در ثانیه آب شرب با ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی از سال ۹۴ آغاز شد و در حال اجراست.تصفیه‌خانه آب شهر داراب یکی از پروژه‌های حیاتی در حوزه تأمین آب شرب استان فارس است که توسط شرکت زلال ایران و به سفارش شرکت آب منطقه‌ای فارس اجرا شده است. این تصفیه‌خانه وظیفه دارد آب خام سد رودبال را تصفیه کرده و آن را برای مصرف شهری و روستایی به شهرستان داراب پمپاژ کند.همچنین طرحی‌های برای انتقال آب سد به شهرهای استهبان و فسا اجرا شدند و تصفیه خانه و مرکز انتقال آب نیز در شهر ایج استهبان ساخته شده است.