اختلال اضطراب پس از سانحه کیست؟ توضیح بده.
اختلال اضطراب پساسانحه، اختلال اضطراب پس از سانحه یا فشار روانی پس از سانحه (به صورت مخفف: PTSD)، نشانگانی است که پس از مشاهده و تجربه وقایع اضطراب زای شدید به‌طور مزمن یا به‌طور شدید مانند زندگی در محل جنگ و جنگیدن، سو استفاده جنسی، خشونت خانگی، کودک آزاری روی می‌دهد که ممکن است جان فرد را به خطر بیاندازد. به‌طور خلاصه اضطراب یا واکنشی که کودک، نوجوان یا بزرگسال در مقابل رفتارهای آسیب زا از خود نشان می‌دهد. اضطراب پس از سانحه نامیده می‌شود. اختلال PTSD اغلب با سایر مشکلات روانی مانند افسردگی، اضطراب اجتماعی و غیره همراه است و منجر به اختلالات خواب، هوشیاری بیش از حد، کابوس‌های مکرر از سوانح مشاهده شده در گذشته و فانتزی انتقام گرفتن از شخص یا اشخاص درگیر و عامل درد روانی شخص مبتلا به این بیماری همراه می‌باشد. همچنین ممکن است این اختلال در نتیجهٔ قرارگرفتن مکرر در معرض جزئیات وحشتناک یک حادثه (تروما) رخ دهد؛ مانند افسران پلیسی که در معرض جزئیات موارد کودک‌آزاری قرار می‌گیرند.بیمار نسبت به این تجربه‌ها احساس ترس و درماندگی می‌کند، اغلب رفتارهای آشفته و حاکی از بی‌قراری بروز می‌دهد و مدام تلاش می‌کند از یادآوری رویداد و سانحه اجتناب کند. حوادثی همچون سوءاستفاده جنسی، تصادف، جنگ، سوانح طبیعی مانند زلزله، سیل و… به‌طور کلی افرادی که چنین رویدادهایی را تجربه می‌کنند حتی در مورد کودکان، بیشتر از این که ما بتوانیم تجربهٔ آن‌ها را تصور کنیم و احساسات آن‌ها را درک کنیم از آن واقعه رنج می‌برند. همین امر وجه تمایز فشار روانی پس از سانحه با سایر حوادث زندگی است (استرس بیش از حد طبیعی به حادثه).رشد پس از سانحه (Post-Traumatic Growth) (به صورت مخفف: PTG) فرایند مثبت PTSD است.شیوع اختلال فشار روانی پس از سانحه.اگرچه اغلب مردم (۵۰ تا ۹۰٪) یک رویداد بسیار فشارآور را تا پایان عمر به یاد دارند، فقط ۸٪ آن‌ها به PTSD مبتلا می‌شوند. این بیماری در دوران بعد از جنگ بسیار شایع است (مانند جنگ ویتنام، عراق، ایران، بوسنی هرزگوین و افغانستان). به عنوان مثال، نتایج یک پیش‌بینی علمی در آمریکا نشان می‌دهد که از میان سربازان جنگ‌های اخیر آمریکا، حدود ۱۰٪ در سال ۲۰۲۵ همچنان با این بیماری دست و پنجه نرم خواهند کرد.همچنین بر اثر اتفاقات مهم زندگی مانند فوت یک عزیز یا طلاق و جدایی و ضربه‌های عاطفی احتمال ابتلاء به این بیماری زیاد است. به نظر می‌رسد زمینه ژنتیکی و دوران کودکی در ایجاد این بیماری مؤثر هستند. این اختلال همچنین می‌تواند از طریق سوانح طبیعی مانند سیل، زلزله، آتش‌سوزی برای فرد مواجهه با این سوانح ایجاد گردد.علائم اختلال فشار روانی پس از سانحه.علائم و نشانه‌های اختلال فشار روانی پس از سانحه عبارت‌اند از: افکار مزاحم (Intrusive Thoughts)، اجتناب (Avoidance)، تغییرات در شناخت، خلق و خو، واکنش پذیری، و گوش‌به‌زنگی مفرط.البته همه این‌ها باید سه شرط مهم دیگر را نیز به همراه داشته باشند:درمان.فرایند درمان بیمار مبتلا به اختلالِ پسا-ضایعه‌ای (ا.پ. ض) تلفیقی از دو رویکرد روان‌شناسی شناختی و رفتارگرایی است. مداخلات رفتاری شامل: آموزش نحوهٔ مواجهٔ مؤثر با ترس‌ها، اجتناب از اماکن یا افرادی که وقایع را یادآوری می‌کند، می‌باشد؛ همچنین استفاده از تکنیک آرام‌بخش و پذیرش احساسات بیمار در کاهش نشانگان اضطراب پس از سانحه مؤثر است. در روش مداخله در بحران، سعی بر این است که عملکرد عادی بیمار را به وی بازگردانند. روان درمانگر در این روش تمرکزش را معطوف به حل مشکلات، آموزش مهارت‌های مربوط به کنار آمدن با شرایط و ایجاد شرایطی حمایتی برای بیمار می‌کند. عضویت در گروه‌های حمایتی نیز برای کسانی که دچار علائم اضطراب هستند، مفید است. بیماران با عضویت در این گروه‌ها حمایت عاطفی دریافت می‌کنند، با افراد دیگری که شرایط و علائم مشابهی را تجربه کرده‌اند آشنا می‌شوند و مهارت‌های مربوط به کنار آمدن با شرایط و مدیریت شرایط را می‌آموزند.اگر علایم فوق بیش از یک ماه تداوم یابد و منجر به اختلال در عملکرد کلی بیمار (شغلی، تحصیلی، رفتاری و…) شود باید نسبت به درمان آن اقدام نمود. برای درمان دارویی از داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین مانند فلوکستین، ضدافسردگی‌های سه حلقه‌ای مانند ایمی‌پرامین، سیتالوپرام، و کلونیدین استفاده می‌شود. همچنین پروپرانولول معمولاً برای درمان اختلال اضطراب و هراس شدید نیز تجویز می‌شود.در حیوانات.حیوانات نیز قابلیت ابتلاء به این اختلال را دارند.مراقبت‌های لازم برای مبتلایان به اختلال فشار روانی پس از سانحه.فرایند پرستاری در اختلال فشار روانی پس از سانحه شامل مراحل زیر می‌باشد.برنامه‌ریزی.طرح مراقبت پرستاری در درجه اول باید باعث کاهش سطح اضطراب این بیماران شود. برنامه‌ریزی‌ها بر اساس تشخیص‌های پرستاری و مشکلات بیمار استاقدام.مداخلات در اختلال خواب.استفاده از روش‌های ساده برای رفع بیخوابی:ایجاد محیط آرام، دوش آب گرم قبل از خواب، فعالیت بدنی، اجتناب از مصرف چایی، قهوه، سیگار و بحث پیرامون مسایل اضطراب زا · دادن داروی آرامبخش یا خواب‌آور به مدت چند شب طبق دستور پزشکمداخلات دراختلال تنفسی.آموزش به بیمار که مکرراً در یک پاکت کاغذی یا نایلون تنفس کند. · آموزش به بیمار که به کندی و تحت کنترل نفس بکشدارزیابی اختلال فشار روانی پس از سانحه.ارزیابی پیوسته پیشرفت بیمار برای دستیابی به نتایج شناخته شده چه در داخل بیمارستان و چه در جامعه توسط پرستار. ملاک نهایی برای ارزشیابی نتایج، توانایی بیمار برای عملکرد در سطح انجام فعالیت‌های روزانه زندگی در یک سطح آرام