محمد مخبر کیست؟ توضیح بده.
محمد مخبر (زادهٔ ۴ تیر ۱۳۳۴) سیاستمدار و مدیر اجرایی ایرانی است که از سال ۱۴۰۱، عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام و از مهر سال ۱۴۰۳ مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی ایران است. وی از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ در دولت سیزدهم به عنوان هفتمین معاون اول رئیس‌جمهور ایران و در سال ۱۴۰۳ به عنوان سرپرست ریاست‌جمهوری ایران فعالیت کرد.مخبر پس از کشته‌شدن رئیس‌جمهور وقت، سید ابراهیم رئیسی، در سانحه سقوط بالگرد و بر اساس اصل ۱۳۱ قانون اساسی تا زمان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری جدید و زودهنگام و تنفیذ رئیس‌جمهور جدید، به عنوان سرپرست ریاست‌جمهوری، مشغول به کار بود.او همچنین ریاست ستاد اجرایی فرمان امام، معاونت بازرگانی و حمل و نقل بنیاد مستضعفان، ریاست هیئت مدیره بانک سینا و معاونت استانداری خوزستان را دارد. او همچنین پیش از فعالیت در بنیاد مستضعفان، در سِمت معاون اجرایی و مدیر عامل شرکت مخابرات خوزستان و مدیرعامل شرکت مخابرات دزفول مشغول بوده است. از محمد مخبر به‌واسطهٔ کارنامه‌اش در دوران ریاست ستاد اجرایی فرمان امام، به عنوان یکی از حلقه‌های اصلی رانت و فساد در ایران نام برده می‌شود و او را «سلطان رانت جمهوری اسلامی» لقب داده‌اند.مخبر در ژانویه ۲۰۲۱ توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا به‌دلیل سرکوب مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران تحریم شد. ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴ دولت کانادا محمد مخبر را به دلیل دخالت مستقیم در اجرای سیاست‌های سرکوبگرانه علیه زنان، دختران و اقلیت‌ها تحریم کرد.اوایل زندگی و فعالیت‌های اجرایی.محمد مخبر در تیرماه ۱۳۳۴ در دزفول زاده شد. پدرش شیخ عبّاس، مدّتی امام جمعه موقت دزفول بود.مقاطع ابتدایی تحصیل را در دزفول و اهواز گذراند و سپس در مقطع کارشناسی در رشتهٔ مهندسی برق تحصیل کرد. "هم‌میهن" در مقاله‌ای نوشت که مخبر همراه با افرادی مانند محمد جهان‌آرا، علی شمخانی و محسن رضایی عضو گروه منصورون بوده است؛ منصورون در خوزستان شکل گرفت و در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ علیه حکومت پهلوی فعالیت می‌کرد. او پس از آغاز فعالیت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در خوزستان به عنوان مسئول بهداری سپاه دزفول منصوب شد و در جنگ ایران و عراق این سمت را برعهده داشت.مخبر پس از پایان جنگ، مدیرعامل شرکت مخابرات دزفول، معاون اجرایی شرکت مخابرات استان خوزستان و سپس مدیرعامل این شرکت شد. او زمانی هم معاونت استانداری خوزستان را عهده‌دار بود. سپس به تهران رفت و در زمان ریاست محمد فروزنده بر بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، مناصب مهمی مانند معاونت حمل‌ونقل و بازرگانی این بنیاد را برعهده گرفت. در همین زمان گفته شد که او نقش مهمی در خروج شرکت ترکسل از مناقصه دومین اپراتور تلفن همراه ایران و جایگزین کردن گروه ام‌تی‌ان در کنسرسیوم ایرانسل داشته است. مخبر سپس به عنوان نایب رئیس هیئت‌مدیره ایرانسل برگزیده شد. مخبر همچنین ریاست هیئت‌مدیره بانک سینا را عهده‌دار بود که زیر نظر بنیاد مستضعفان فعالیت می‌کرد.علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در تیرماه ۱۳۸۶ مخبر را به ریاست ستاد اجرایی فرمان امام منصوب کرد. مؤسسه دانش‌بنیان برکت از زیرمجموعه‌های اصلی این ستاد است که در زمان ریاست مخبر راه‌اندازی شد. در زمان دنیاگیری کووید-۱۹ در ایران، پروژهٔ ساخت واکسن کوو ایران برکت به پروژه‌ای مهم و جنجالی تبدیل شد. در نهایت این واکسن رونمایی شد و دختر مخبر نخستین فردی معرفی شد که این واکسن را تزریق کرده است. مخبر تا ۱۴۰۰ به‌مدّت ۱۴ سال ریاست ستاد اجرایی فرمان امام را برعهده داشت.معاون اوّل رئیس‌جمهور.مخبر در ۱۷ مردادماه ۱۴۰۰ طی حکمی از سوی سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور وقت، به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور منصوب شد. به گفتهٔ بی‌بی‌سی فارسی، او ریاست «ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی» را گرفت تا وضعیت اقتصاد را سر و سامان دهد، امّا شواهد حاکی از آن است که کارنامهٔ موفقی نداشته است.محمد مهاجری، فعال رسانه‌ای اصولگرا، در توصیف مخبر و نقش او در دولت رئیسی نوشت: «او با تیزهوشی سیاسی، به ندرت وارد گود می‌شود و به گونه‌ای عمل می‌کند که ناکارآمدی‌های دولت رئیسی به حساب او منظور نمی‌شود. درست مثل کسی که وارد دریا می‌شود، امّا خیس نمی‌شود.» جواد کریمی قدوسی در تیرماه ۱۴۰۱ نوشت «مخبر از توانایی لازم برای این جایگاه برخوردار نیست» و هشدار داد که «ماندن ایشان برای یک‌ساعت هم ضرر است.»مخبر در شهریورماه ۱۴۰۱ با حکم خامنه‌ای به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام درآمد. در دی‌ماه ۱۴۰۱ تصاویری از مخبر منتشر شد که در رویدادی کم‌سابقه در جلسه سران سه قوه شرکت کرده بود. بسیاری انتشار تصاویر او در این جلسه را به عنوان پیامی به منتقدانش ارزیابی کردند.به دنبال سانحه سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی در ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳، همان روز جلسه هیئت دولت به ریاست مخبر برگزار شد و مواردی از دستور جلسه به تصویب رسید. پس از اعلام خبر کشته‌شدن رئیسی در سانحه سقوط بالگرد، جلسهٔ فوق‌العاده هیئت دولت به ریاست مخبر آغاز شد. او به‌مدّت ۵۰ روز مسئولیت‌های ریاست‌جمهوری را برعهده داشت و طبق قانون اساسی، پس از آن انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شد.اتهامات فساد مالی.نام محمد مخبر علاوه‌بر وعدهٔ تولید واکسن کرونا در پرونده‌های رانت و فساد مالی دیگری نیز مطرح شده است. اطلاعاتی که دربارهٔ فعالیت‌های کلان اقتصادی او و پسرش سجاد طی سال‌های متمادی منتشر شد، نیز بیانگر این موضوع است. او با ورود به ساختار ستاد اجرایی فرمان امام و تأسیس بنیاد برکت، تلاش کرد تا نخست بر بازار سلامت و دارو و سپس بر منابع بانکی به‌ویژه بانک‌های خصوصی، بازار نفت و فروش محصولات نفتی، پتروشیمی، املاک و مستغلات سیطره پیدا کند.تحریم.در ژوئیه سال ۲۰۱۰ میلادی، اتحادیه اروپا مخبر را در فهرست افراد و اشخاصی قرار داد که در فعالیت‌های مربوط به موشک‌های بالستیک و هسته‌ای مورد تحریم قرار می‌گرفتند؛ امّا دو سال بعد بدون هیچ توضیحی نام او را از آن فهرست حذف کردند.وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۱ مخبر را تحریم کرد و به فهرست «شهروندان ویژه برگزیده» (اس‌دی‌ان) اضافه کرد. استیون منوچین، وزیر پیشین خزانه‌داری آمریکا گفت: «ایالات متحده با هدف گرفتن کسانی که ادّعا می‌کنند به مردم ایران کمک می‌کنند ولی ثروت خود را افزایش می‌دهند، ادامه می‌دهد.» در بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا تأکید شده است که افراد و نهادهای تحریم شده، به سرکوب سیستماتیک مخالفان، مصادرهٔ زمین و دارایی معترضان سیاسی، اقلیت‌های مذهبی و تبعیدی‌ها دست زده‌اند.۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴ دولت کانادا ۵ نفر از مقامات جمهوری اسلامی از جمله محمد مخبر را که مستقیماً مسئول اجرای سیاست‌های سرکوبگرانه و تبعیض‌آمیز علیه زنان، دختران و اقلیت‌ها هستند، تحریم کرد. مقررات تحریم معاملات فهرست شده با این افراد را ممنوع می‌کند و دارایی‌های آنان در کانادا مسدود شده و طبق قانون مهاجرت کانادا هرگونه مهاجرت این افراد به کانادا نیز ممنوع و غیرقابل‌پذیرش است.