اکبر گلپایگانی کیست؟ توضیح بده.
استاد اکبر گلپایگانی ( – ) مشهور به گلپا، از بزرگان آواز ایرانی که در سبک موسیقی سنتی ایرانی کار می‌کرد. او یکی از پیشگامان موسیقی دستگاهی و کلاسیک ایران بود. در طول دوران کاری، استادگلپا حدود ۳۰۰ اثر رسمی از او منتشر شد. گلپا به‌واسطهٔ بازیگری در فیلم "مرد حنجره‌طلایی (۱۳۴۷) با همین عنوان فیلم در میان عموم شناخته می‌شد.آغاز زندگی.اکبر گلپایگانی ۱۰ بهمن ۱۳۱۲ بین کوچه آبشار و تکیه زرگرها در خیابان ری محله عودلاجان تهران زاده شد. پدر او محمدحسین گلپایگانی معروف به مرشد یا کدخدا حسین یا حاج حسین بلبل مرثیه‌خوان بود و در تکایا و محلهموسیقی جدید"" ارج‌وقربی زیادی داشت. او چهار برادر دارد که همگی آنها همانند پدر دارای صدای خوشی می‌باشند. عباس، حسن، محمود و یک برادر کوچکتر با نام محمد گلریز که خواننده سرودهای انقلابی می‌باشدزندگی هنری.آغاز.استاد گلپایگانی در شش سالگی سر صف دبستان قرآن می‌خواند. یک سال بعد تعزیه‌خوان محل، استعداد اکبر را کشف کرد و در هشت سالگی پدرش شروع به آموختن موسیقی به او کرد. خانهٔ آنها روبروی خانهٔ موسیقی‌دان و کارشناس ردیف، محمد ایرانی مجرد بود. گلپایگانی در آموختن موسیقی از او راهنمایی گرفت. او در چهارده سالگی در سالن مرکزی جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران به اجرا پرداخت.گلپا در سال ۱۳۱۸ وارد دبستان فرهنگ شد و به عنوان قاری قرآن در کلاس برگزیده شد. پس از این فعالیت‌ها وی با آشنایی با تعزیه‌خوان محله و کار زیر نظر او اصول اولیه آوازخوانی را آموخت. در سال ۱۳۲۰ وی به‌طور جدی و منظم تعلیم موسیقی و دستگاه‌ها را نزد پدر آغاز کرد. در سال ۱۳۲۶ نخستین تجربهٔ حضور در یک ارکستر و گروه کر را در سالن مرکزی جمعیت شیروخورشید سرخ کسب کرد گلپایگانی در ۱۵ سالگی به مدرسه نظام رفت. در این مدرسه ایرج همکلاسی او بود. گلپا در سال ۱۳۲۷ در انجمن موسیقی مدرسه نظام عضو شد. او از سال ۱۳۲۸ به بعد با هنرمندان سرشناسِ موسیقی آشنا شد و آموزش را زیر نظر آنان آغاز کرد.در انجمن موسیقی نظام، گلپایگانی تا حدی از تعزیه‌خوانی فاصله گرفت و بیشتر با دستگاه آشنا شد. او در ۱۸ سالگی موسیقی حرفه‌ای را آغاز کرد و نزد ردیف‌دان نورعلی برومند آموزش دید. از جمله استادان گلپایگانی می‌توان به حسن یکرنگی (از شاگردان اقبال آذر) اسماعیل قهرمانی، ابوالحسن صبا، یوسف فروتن، عبدالله دوامی، اسماعیل ادیب خوانساری، حسین طاهرزاده، و سلیمان امیرقاسمی اشاره کرد. او و در درک او از موسیقی دستگاهی ایران تأثیر چشمگیری داشتند. گلپا سبک آوازخوانی طاهرزاده و ادیب خوانساری را دنبال کرد. ایشان بیشترین زمان را در خدمت استاد برومند به مدت نه سال و نه ماه به شاگردی و فراگیری گوشه‌های موسیقی سنتی ایرانی مشغول بوده است.در سال ۱۳۳۵ یونسکو از اکبر گلپایگانی، نورعلی برومند، و علی‌اصغر بهاری برای اجرای آواز و موسیقی ایرانی دعوت کرد.برنامه گل‌ها.در سال ۱۳۳۷ وی از سوی داوود پیرنیا (مبتکر برنامه "گل‌ها") به رادیو تهران دعوت شد. او با اجرا در این برنامه به شهرت رسید و ۱۷ سال با آن همکاری و فقط آواز اجرا کرد. آوازهای مشهوری از ایشان در برنامه‌های مختلف گلها ازجمله گلهای جاویدان، برگ سبز، گلهای رنگارنگ، یک شاخه گل، گلهای تازه، برنامه موسیقی ایرانی و اجراهای خصوصی به یادگار مانده است.با قرار گرفتن هوشنگ ابتهاج در جایگاه ریاست موسیقی رادیو ایران در اواخر دوران پهلوی و در راس برنامه گلهای تازه، بسیاری از هنرمندان و استادان بزرگ برنامه گلها، مانند جلیل شهناز، فرهنگ شریف، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی و گلپایگانی اجراهای محدودتری داشته و فضا برای کار سخت‌تر شد و اعتراض آنها را در پی داشت. گلپا دربارهٔ هوشنگ ابتهاج گفته بود: «اینها حرف‌شان از بین‌بردن برنامه گلها است. ما هم گفتیم بهتر و سنگین‌تر این است که خودمان بگویم دیگر نمی‌آییم». در این رابطه، ابتهاج فضا را برای هنرمندان جوانتر و مخصوصاً با تأکید بر محمد رضا شجریان و محمد رضا لطفی باز کرده که تمایل به اجرای مو به موی ردیف دستگاهی و سبک آوازی دوران قاجار داشتند که تا بعد از انقلاب نیز این نوع نگاه و تفکر در بیساری از آثار گروه چاوش و مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ادامه پیدا کرد و خلاقیت و نوآوری و فضای موسیقایی که با تلاشهای بزرگان موسیقی ایران همچون روح‌الله خالقی، جواد معروفی و علی تجویدی و سایر بزرگان ایجاد شده بود از بین رفت. نقل است که آقای هوشنگ ابتهاج به استاد جلیل شهناز گفتند که دیگر دوران شما تمام شده و این جوان (منظور محمد رضا لطفی) جایگزین شما خواهد شد. یا همین گروه تازه‌کار از استادانی همچون فرهنگ شریف، تجویدی، یاحقی، بدیعی تقاضای دادن امتحان در ارتباط با ردیف موسیق ایرانی داشتند که باعث کدورت بسیاری از آنها شد. به دلیل فضای مافیایی موسیقی ایران توسط گروه ابتهاج و شجریان، عمده این هنرمندان در بعد از انقلاب روزه سکوت گرفته و از موسیقی کناره‌گیری کردند و فقط در این میان گلپایگانی به این موارد در سالهای اخیر اشاراتی صریح داشته است.بازیگری.گلپایگانی در سال ۱۳۴۷ با ایفای نقش در فیلم "مرد حنجره‌طلایی" ساختهٔ مهدی میثاقیه به شهرت بیشتری رسید. از آن زمان ایشان با لقب مرد حنجره طلایی ایران شناخته می‌شود.همکاری با هنرمندان.گلپایگانی خواننده آمریکایی فرانک سیناترا را به ایران دعوت و در خارج از کشور نیز کنسرت‌هایی را برگزار کرد. همچنین با احمد ظاهر، اسطوره موسیقی افغانستان ارتباط فرهنگی برقرار کرد. آنها در سال ۱۳۵۵ یک کنسرت مشترک در افغانستان برگزار کردند. در نوروز ۱۳۵۰ گلپا به همراه پوران برای ۲ هزار و ۵۰۰ دانشجو و ایرانی مقیم بریتانیا در لندن کنسرت اجرا کردند.پس از انقلاب.پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی، فعالیت بسیاری از موسیقی‌دانان از جمله گلپایگانی محدود شد.درگذشت.گلپایگانی در شامگاه ۱۳ آبان ۱۴۰۲ بر اثر ایست قلبی درگذشت. پیکر او در ۱۶ آبان در قطعه هنرمندان بهشت زهراموسیقی قدیمی پاپ ایرانی با حضور جمعی بالع بر ده هزار نفر از علاقه‌مندان ایشان دفن شد. در این مراسم هنرمندانی چون استاد ایرج (حسین خواجه‌امیری)، محمد گلریز، محمد معتمدی، سالار عقیلی، بهرام حصیری، بابک رادمنش، فرهاد رحیمی، جلیل عندلیبی، محمد رضا تنها و … شرکت کردند. اجرای برنامه را سید عباس سجادی عهده‌دار بود. گلپایگانی وصیت کرده بود پیکرش در گورستان ظهیرالدوله در کنار مزار استاد مرتضی محجوبی دفن شود اما نهادهای مسئول مجوز این کار را ندادند. استاد ایرج بر پیکر ایشان آوازی سوزناک را در مقام دشتی با مطلع رفتی و همچنان به خیال من اندری. گویی که در برابر چشمم مصوری اجرا نمودندمراسم ختم.مراسم ختم اکبر گلپایگانی با حضور طرفداران و گروهی از اهالی موسیقی روز پنجشنبه ۱۸ آبان در مسجد جامع شهرک غرب برگزار شد. در این مراسم گروهی از دوستداران استاد گلپا آواز خواندند.