سید مهدی موسوی کیست؟ توضیح بده.
سید مهدی موسوی (زادهٔ ۱۳۵۵) شاعر، داستان‌نویس، منتقد و ترانه‌سرا و دکتر داروساز ایرانی است که بسیاری او را به‌عنوان «پدر غزل پست مدرن» می‌شناسند. از فعالیت‌های مهم او ایجاد کارگاه‌های شعر و داستان در شهرهای مختلف ایران نظیر کرج، تهران، شاهرود، و مشهد در طی سال‌های ۱۳۷۶ تا سال ۱۳۹۲ بوده‌است. کارگاه‌های او با مشکلات زیادی در ایران برگزار می‌شد و پس از چند بار تعطیلی موقت، پس از رفتن او به زندان در سال ۱۳۹۲ به‌طور کامل تعطیل شد. همچنین او در سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ سردبیری نشریهٔ «همین فردا بود» (فصلنامهٔ تخصصی غزل پست مدرن) را به عهده داشت که پس از انتخابات سال ۱۳۸۸، لغو مجوز شد. اشعار او در دو دهه اخیر توسط خوانندگان بسیاری نظیر آرش سبحانی، حامد نیک‌پی، ستار، مازیار فلاحی، شاهین نجفی، شادی امینی، امیر عظیمی و آریا آرام‌نژاد به صورت موزیک اجرا شده‌است. مهدی موسوی در دههٔ هفتاد با انتشار مقالاتی نظیر «تبارشناسی غزل پست مدرن»، «شناسه‌های غزل پست مدرن» و «جستاری در غزل امروز» به صورت‌بندی جریان غزل پست مدرن پرداخت هم‌اکنون و پس از اقامت او در نروژ، کارگاه‌های ادبی او به صورت آنلاین برگزار می‌شود.زندگی.مهدی موسوی در ۱۰ مهر ۱۳۵۵ در بیمارستان اقبال شهر تهران به دنیا آمد. او در کودکی به همراه خانواده به شهر کرج مهاجرت کرد و در مدرسه استعدادهای درخشان (سمپاد) این شهر تحصیل کرد. پدر او عنایت‌الله موسوی، کارمند ادارهٔ ثبت احوال و شیرازی و مادرش معلم مدارس ابتدایی و همدانی بود. او همچنین یک خواهر به نام مرضیه دارد. وی در مصاحبه‌های گوناگون مادرش را مهم‌ترین مشوقش در آشنایی با کتاب و ادبیات دانسته است. او همچنین دایی‌اش را که از ناشران و کتابفروشان ساکن تهران بوده، در علاقمندی به ادبیات و تسلط به نوشتن و خواندن و بازی شطرنج، در دوران پیش از دبستان، مؤثر می‌داند. پدربزرگ او، اصغر قرخلر، نیز مدیر انتشارات ابن‌سینا بوده است.موسوی از سال ۱۳۷۸ برای تحصیل در مقطع دکترای داروسازی به مشهد رفت و در سال ۱۳۸۶ از دانشگاه علوم پزشکی این شهر فارغ‌التحصیل شد. او علت تحصیل در این رشته را تنها کسب درآمد کافی برای پرداختن به ادبیات با تمرکز بیشتر دانسته است. حضور او در شهر مشهد و برگزاری کارگاه‌هایش تأثیر مهمی در تغییر فضای شعر خراسان در آن سال‌ها داشته است.او سپس به کرج برگشت و تا سال ۱۳۹۴ و فرار از ایران در این شهر اقامت داشت و در این مدت به برگزاری کارگاه‌های ادبی در کرج و تهران و همچنین سخنرانی و تدریس در شهرهای مختلف پرداخت. وی همچنین داروخانه‌ای در شهر دره‌شهر استان ایلام تأسیس و به کار داروسازی مشغول شد. موسوی پس از دستگیری در سال‌های ۱۳۸۹، ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ و نهایتا محکومیت به ۹ سال زندان و ۹۹ ضربه شلاق در دادگاه انقلاب تهران، در ۱۷ آذر ۱۳۹۴ به کردستان عراق گریخت و پس از مدتی زندگی پنهانی در آنجا، خودش را به کشور ترکیه رساند. او نهایتا با دعوت مؤسسهٔ آیکورن از زمستان ۱۳۹۵ به کشور نروژ آمد و درحال‌حاضر در شهر لیل‌هامر این کشور زندگی می‌کند.موسوی را اکثر منتقدان به‌عنوان پدر غزل پست‌مدرن می‌شناسند. او علاوه بر شعر، داستان و ترانه در حوزه‌هایی مانند سینما، طنز، روزنامه‌نگاری، تدریس، تهیهٔ برنامه‌های تلویزیونی و نقد نیز مورد توجه بوده است. وی همچنین در دوران جوانی سال‌ها به‌صورت حرفه‌ای به رشته‌های ورزشی نظیر دو و میدانی و فوتبال می‌پرداخت. او هرگز ازدواج نکرده و علت این مسئله را تمرکز بر فعالیت‌های ادبی‌ و مشکلاتی نظیر زندان و تبعید دانسته است.موسوی همواره بر عدم مصرف سیگار، مواد مخدر و الکل تأکید داشته و در چند دهه گذشته به ترویج این ایده و ارسال هدایایی برای طرفدارانش که سیگار یا مواد مخدر را ترک کنند، پرداخته است. او در سال‌های اخیر اذعان کرده که بر اثر شکنجه، زندان و تبعید دچار برخی بیماری‌های جسمی و روحی شده و از وضعیت سلامتی مناسبی برخوردار نیست. وی همچنین اعلام کرده که درصورت تغییر شرایط و تعدیل حکم زندانش به ایران بازخواهد گشت.فعالیت‌های ادبی.مهدی موسوی را بسیاری به نام پدر غزل پست‌مدرن می‌شناسند. او از دیدگاه منتقدان و مخاطبان، یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین شاعران پس از انقلاب ایران بوده است. بسیاری از اشعار او به حافظه جمعی ایرانیان سپرده شده و بر روی دیوارها نوشته می‌شود یا بر تن طرفدارانش خالکوبی می‌گردد. او همچنین با کارگاه‌های ادبی‌اش بر روی فضای ادبیات معاصر تاثیرگذار بوده و بسیاری از شاعران مطرح دهه ۸۰ و ۹۰ ایران، مدتی را در کارگاه‌های ادبی او سپری کرده‌اند. مقالات و پایان‌نامه‌های زیادی به اشعار و کتاب‌های او و همچنین تاثیر جریان غزل پست‌مدرن بر ادبیات معاصر پرداخته‌اند. چاپ و انتشار آثار او در سال‌های اخیر ممنوع بوده و تمامی کتاب‌های او توسط دولت از بازار جمع‌آوری شده است، اما کماکان اشعار او به‌صورت زیرزمینی توسط دستفروشان کتاب به فروش می‌رسد و طرفداران زیادی دارد. صفحات او در فضای مجازی همواره مخاطبان بسیاری داشته و وبلاگ او چند دوره به‌عنوان محبوب‌ترین وبلاگ پرشین‌بلاگ شناخته شد. موسوی بیش از ۲۰ مجموعه‌شعر به چاپ رسانده که بارها تجدید چاپ شده‌اند. آثار او به چندین زبان ترجمه شده و در بسیاری از کشورهای جهان، شعرخوانی و سخنرانی داشته است.کودکی و نوجوانی.موسوی از سنین کودکی داستان‌نویسی را آغاز کرد و از ۱۱ سالگی شروع به شعر گفتن کرد. او آغاز شعر گفتن خود را تحت‌تاثیر معلم ادبیاتش، شهرام فروغی، و اولین شعرش را یک مثنوی طنز بیان کرده است. وی همچنین مسابقات مشاعره در آن زمان را مشوقی برای سرودن اولین شعرهایش می‌داند. در دوران راهنمایی، او که از شاگردان ممتاز مدرسه تیزهوشان کرج بود، کم‌کم به سمت ادبیات کشیده شد و در مسابقات دانش‌آموزی استانی و کشوری، حائز چندین مقام شد. پس از ورود به دوران دبیرستان و آشنایی با شاعران نئوکلاسیکی همچون قیصر امین‌پور، حسین منزوی و محمدعلی بهمنی، فضای آثار موسوی تغییر کرد. او این دوران را «دوران تازگی زبان و شکل گرفتن تفکر انتقادی» نامیده است. در همین زمان او با دیگر شاعران هم‌نسلش در مسابقات دانش‌آموزی کشوری و جشنواره‌های ادبی آشنا شد و به انتشار آثارش با اسامی مستعار در نشریاتی همچون کیهان فرهنگی، جوانان امروز و همچنین روزنامهٔ اطلاعات پرداخت.دهه هفتاد و آغاز جریان غزل پست‌مدرن.حضور مهدی موسوی در سال‌های میانی دههٔ هفتاد در انجمن شعر کرج و آشنایی او با علی کریمی کلایه و محمدرضا حاج‌رستم‌بگ‌لو به انتشار کتابی مشترک از اشعار این سه شاعر جوان در ماه‌های آغازین سال ۱۳۷۷ انجامید. مجموعه "پر از ستاره‌ام اما..." اگرچه شامل غزل‌های نئوکلاسیک مهدی موسوی بود، اما به‌خاطر تازگی زبان و به کار بردن کلماتی نظیر جاز، دیازپام، سیاهی‌لشگر و... با مخالفت و نقد شدید برخی از شاعران کلاسیک‌سرا روبرو شد.در همان سال‌ها مهدی موسوی به جریان غزل روایی پیوست که در آن زمان با نام غزل فرم شناخته می‌شد. اما آشنایی با جریان شعر زبانگرای رضا براهنی و نزدیکی به شاگردان او، به همراه نقدهایی که به جریان غزل روایی وارد می‌دانست، باعث شد که به‌سرعت از این جریان فاصله بگیرد و آثاری رادیکال با رویکردهای زبانی و تکنیک‌های شعر پست‌مدرن اما در قالب‌های موزون و مقفا خلق کند که در محافل ادبی آن زمان، طرفداران و مخالفان افراطی بسیاری داشته باشد. او گزیده‌ای از این آثار را با نام "فرشته‌ها خودکشی کردند" در سال ۱۳۷۹ آمادهٔ چاپ کرد که توسط وزارت ارشاد غیرقابل چاپ اعلام شد. پس از دو سال کشمکش با دولت اصلاحات و ناامیدی از هرگونه مجوز، موسوی این کتاب را در سال ۱۳۸۱ به‌صورت زیرزمینی به همراه طرح‌های میثم علی‌پور منتشر کرد. این کتاب توسط سایت (و بعدا وبلاگ) شخصی مهدی موسوی، با نام "غزل پست مدرن و"، در کشور پخش شد و مورد استقبال فراوان قرار گرفت و در چند ماه به چاپ دوم رسید. در سال ۱۳۸۲ نسخهٔ الکترونیک رایگان این کتاب نیز بر روی سایت ادبی مانیها قرار گرفت. بسیاری انتشار این کتاب را سرآغاز جریان غزل پست‌مدرن در ایران می‌دانند و مقالات و پایان‌نامه‌های بسیاری به نقش این کتاب در شعر و ترانهٔ دههٔ هشتاد ایران پرداخته‌اند.حضور در فضای مجازی و جشنواره‌های ادبی.با آغاز وبلاگ‌نویسی فارسی، مهدی موسوی در سال ۱۳۸۱ وبسایت خود با نام «غزل پست‌مدرن و» را رها کرد و وبلاگی با همین نام ساخت که به‌سرعت مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت و به یکی از محبوب‌ترین وبلاگ‌های فارسی بدل شد. انتشار اشعار بدون سانسور، علاقهٔ نسل جوان به جریان غزل پست‌مدرن و همچنین تبدیل شدن آن وبلاگ به یکی از مهم‌ترین منبع‌ها برای خبرهای روز ادبیات پیشرو، از دلایل این استقبال بود. در چند دوره در جشن‌های پرشین‌بلاگ از مهدی موسوی به‌عنوان پرطرفدارترین یا بهترین وبلاگ ادبی تقدیر به عمل آمد، اما بارها آن وبلاگ توسط نهادهای قضایی فیلتر و حذف شد و در خبرگزاری‌های وابسته به سپاه علیه آن مطالبی نوشته شد.حضور موسوی برای ادامه‌تحصیل در مشهد و برگزاری کارگاه‌های ادبی در این شهر و موفقیت شاگردانش در جشنواره‌های ادبی به شهرت بیشتر او انجامید. خود او نیز در دهه هشتاد در بسیاری از جشنواره‌های ادبی مستقل، برندهٔ مقام نخست شد. همچنین او به‌عنوان داور یا دبیر علمی در بسیاری از جشنواره‌های شعر و داستان حضور داشت. البته حضور او در جشنواره‌ها و شعرخوانی‌هایش گاهی با حواشی‌ای نظیر اعتراضش به داوری‌ها یا حملات گروه‌های فشار همراه بود. سخنرانی‌ها و کارگاه‌های ادبی او در شهرهای مختلفی نظیر شاهرود، کرمان، کرج و تهران با استقبال فراوان نسل جوان و اعتراض روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های حکومتی روبرو می‌شد. همچنین انتشار مقالات او پیرامون غزل پست‌مدرن در نشریات مختلف ادبی به تثبیت جایگاه او به‌عنوان یک تئوریسین و منتقد کمک کرد.تئوریزه کردن جریان غزل پست‌مدرن.مهدی موسوی در سال‌های ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۱ سه مقالهٔ مهم و تأثیرگذار با نام‌های "تبارشناسی غزل پست‌مدرن"، "شناسه‌های غزل پست‌مدرن" و "جستاری در غزل امروز" منتشر کرد که نقش مهمی در همه‌گیری جریان غزل پست‌مدرن و توجه منتقدان و بخش آکادمیک جامعه به این جریان داشت. او در مقاله تبارشناسی در غزل پست‌مدرن به ریشه‌یابی این جریان در اشعار گذشتگان و بررسی نمونه‌هایی از تکنیک‌ها یا اندیشه‌های پست‌مدرن در اشعار قرن چهارم تا دوره مشروطه می‌پردازد. در شناسه‌های غزل پست‌مدرن به بررسی تکنیک‌ها و شناسه‌های مشترک این اشعار با ذکر مثال پرداخته و ریشه‌های فلسفی هر تکنیک را بیان می‌کند. او در مقاله جستاری در غزل امروز با نگاهی انتقادی غزل معاصر فارسی را از دهه چهل تا دهه هشتاد مورد بررسی قرار داده و به سه جریان اصلی غزل نئوکلاسیک، غزل روایی (فرم) و غزل پست‌مدرن می‌پردازد. این مقاله‌ها در بسیاری از پایان‌نامه‌ها و مقالات ادبی دو دههٔ اخیر به‌عنوان منبع استفاده شده‌اند و بسیاری آن‌ها را مانیفست سه‌گانه غزل پست‌مدرن می‌دانند.توقیف آثار.در نمایشگاه کتاب سال ۱۳۹۳ ابتدا خبرگزاری‌های زنجیره‌ای اصولگرا به سردستگی «خبرگزاری فارس» انتشار کتابش را به انتشار کتاب شاهین نجفی تعبیر کرده و مورد حمله قرار دادند. پس از تکذیبیهٔ نمایشگاه کتاب، این حملات توسط «روزنامهٔ کیهان» ادامه پیدا کرد که منجر به جمع شدن کتاب مهدی موسوی از نمایشگاه و بسته شدن «نشر نصیرا» و مرگ مشکوک مدیرمسوول این نشر شد. قبلاً در سال ۱۳۸۹ نیز کتاب دیگر او با نام «پرنده کوچولو؛ نه پرنده بود! نه کوچولو!» از نمایشگاه جمع و خمیر شده بود.از آثار مطرح او می‌توان کتاب «فرشته‌ها خودکشی کردند» را نام برد. این کتاب بعد از توقیف توسط وزارت ارشاد در سال ۱۳۷۹، به‌صورت زیرزمینی در سال ۱۳۸۱ به چاپ رسید. او همچنین در زمینه‌های نقد، داستان و سینما هم به فعالیت مشغول است و آثار و مقاله‌هایش در تعدادی از نشریات داخلی و خارجی به چاپ رسیده‌است. اولین کتاب او پس از خروج از ایران، رمان «گفتگو در تهران» بود که در خارج از کشور و با نشر آمازون به چاپ رسید و بعد از استقبال بسیار از نسخهٔ الکترونیکی آن، هم‌اکنون در ایران به صورت زیرزمینی چاپ شده و به فروش می‌رسد. این کتاب و کتاب‌های بعدی او نظیر «دلقک‌بازی جلوی جوخه اعدام» به دستور «ستاد ساماندهی وزارت ارشاد» دولت «حسن روحانی» از سایت‌های دانلود رایگان کتاب، حذف شدند.سانسور.سید مهدی موسوی در گفت و گویی با تارنا درباره سانسور شاعران گفت: بسیاری از ترانه‌ها یا توسط وزارت ارشاد یا صداوسیما سانسور می‌شود یا خود ترانه‌سرا در موقع سرایش ترانه، دست به خودسانسوری می‌زند و به اثرش آسیب می‌رساند. این امر کم‌و‌بیش در تمام حکومت‌های توتالیتر و جوامع سنتی وجود دارد؛ بعضی از ترانه‌سرایان با نمادگرایی و استفاده‌ از صنایع ادبی، تا حدی از تیغ سانسور می‌گذرند و آثارشان آسیب کمتری می‌بیند، اما آثار و ترانه‌سرایان زیادی نیز در این میان قربانی می‌شوند.محکومیت قضایی.سید مهدی موسوی در تاریخ ۲۱ مهر ۱۳۹۴ به همراه فاطمه اختصاری با حکم دادگاه انقلاب تهران به ترتیب به ۹ و ۱۱ سال و نیم حبس و ۹۹ ضربه شلاق و همچنین جریمه نقدی محکوم شدند.درخواست تجدید نظر.وکیل مدافع سید مهدی موسوی و فاطمه اختصاری از تقاضای تجدیدنظر برای احکام صادره خبر داد.امیر رئیسیان در گفتگو با خبرنگار فرهنگی آنا دربارهٔ محکومیت موکلین خود گفت: «اساساً موضوع اعتراض ما نسبت به محکومیت این دو شاعر، تحت‌الشعاع موضعی است که در مقابل یک خواننده در خارج از کشور وجود دارد که با تقاضای دادگاه تجدیدنظر آن را دنبال می‌کنیم.»امیر رئیسیان، وکیل مدافع مهدی موسوی و فاطمه اختصاری، ضمن بیان این مطلب که موکلانش فعلاً به قید وثیقه آزادند گفت: «ما قطعاً ظرف ۲۰ روز آینده که مهلت قانونی است، تقاضای تجدیدنظر خود را به دادگاه ارائه می‌کنیم و تمام تلاش خود را برای تخفیف رای خواهیم کرد.»خروج از ایران.مهدی موسوی و فاطمه اختصاری پس از اعتراض به رأی دادگاه و حکم بدوی، به دلیل وجود احتمال نسبتاً قویِ عدم تغییر حکم بدوی در دادگاه تجدید نظر و نهایی شدن حکم سنگین اولیه، بالاجبار و غیرقانونی از کشور خارج شدند.پیش از این وکیل این دو شاعر، محکومیت موکلین خود را اغراق‌آمیز خوانده و گفته بود: «ماجرا از این قرار است که چند شعر از مهدی موسوی و فاطمه اختصاری که مطابق با قوانین جمهوری اسلامی به‌طور رسمی و با مجوز وزارت ارشاد در کتاب‌هایشان منتشر شده، چند سال قبل توسط خواننده‌ای خارج از کشور خوانده شده‌است. این اتفاق، قبل از خواندن آهنگ‌های موهن این خواننده و توهین به مقدساتش (از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران) بوده و بعد از این واقعه، دیگر موکلین من با ایشان هیچ همکاری نداشته‌اند.»این وکیل دادگستری، ضمن تأکید بر این مطلب که در متن ترانه‌ها و شعرهایی که از این دو شاعر توسط خواننده مذکور خوانده شده، حاوی «توهین به مقدسات» نیست، او در این باره اظهار کرد که حتی این آهنگ‌ها، در آلبومی که اشعارش توهین به مقدسات توصیف شده وجود ندارد، اما متأسفانه خط زمانی و فاصله انتشار آهنگ‌ها به چشم دادگاه نیامده است.رئیسیان همچنین دربارهٔ مواد قانونی محکومیت موکلانش توضیح داد: «قاضی به استناد ماده ۱۳۴ قانون جدید مجازات اسلامی، محکومیت آنان را تشدید کرده‌است.»وی موارد اتهامی موکلانش را توهین به مقدسات، تبلیغ علیه نظام و انتشار مطالب و تصاویر غیرمجاز در فضای مجازی عنوان کرد و افزود: «مهدی موسوی همچنین بی هیچ مدرکی به اتهام نگهداری گاز اشک‌آور!! محکوم شده‌است.»روایت شکنجه از دوران بازداشت.مهدی موسوی در سایت شخصی خود در واکنش به اظهارات اسماعیل بخشی، فعال کارگری مبنی بر اینکه در دوران بازداشت شکنجه شده، از تجربه مشترک خود یعنی شکنجه اش در دوران بازداشت، توسط اطلاعات سپاه پرده برداشت. او برخوردهایی چون: «زدن پس‌گردنی، ضربات لگد به کمر، بشین‌پاشوهای تحقیرآمیز، کوبیدن سر به صندلی یا دیوار، گرفتن و فشار دادن عصب داخل شانه و…» را جزو آزارهای فیزیکی دوران بازداشتش قلمداد کرد. وی در خصوص شکنجه‌های روانی نیز از انفرادی طولانی مدت چهل روزه خبرداد، چنان‌که حتی خانواده وی نیز از او بی‌خبر بودند. همچنین فحاشی‌های رکیک و گفتن حرف‌ها و تصوّرات جنسی مشمئزکننده با جزئیات تکان‌دهنده راجع به نزدیکان، بازجویی‌های مکرر و طولانی، تهدید به دستگیری نزدیکان و… را جزو رفتارهایی دانست که در این دوره متحمل شده‌است.