انتشارات خوارزمی کیست؟ توضیح بده.
انتشارات خوارزمی ناشر ایرانی است که در ۲۱ خرداد ۱۳۴۷ به صورت شرکت سهامی تاسیس شد. حوزه فعالیت آن ابتدا کتاب های علمی بود، ولی بعد به حوزه‌های ادبیات، فلسفه، تاریخ نیز گسترش یافت. این انتشارات با طراحی ساده و منحصر به فرد و دقت در حروف چینی و ویرایش شناخته می شود. خوارزمی ناشر کتاب های نویسندگان و مترجمان همچون محمد علی موحد، مجتبی مینوی، فریدون آدمیت، عزت‌الله فولادوند، محمد قاضی، محمدحسن لطفی، نجف دریابندری، سیمین دانشور، فرامرز بهزاد است. این انتشارات تاکنون حدود 300 عنوان کتاب را به چاپ رسانده‌است.کتاب‌فروشی این انتشارات همزمان با تأسیس انتشارات در سال 1348 در خیابان انقلاب تهران بازگشایی شد. تاریخچه.انتشارات خوارزمی در سال ۱۳۴۷ با همکاری چند نفر از فرهنگیان سرشناس به‌صورت شرکت سهامی پایه‌گذاری شد. ایده شکل‌گیری این نشر از گروه فرهنگی خوارزمی مطرح شد. هدف این گروه ارائه کتاب‌های درسی یا کمک درسی جدید به دانش‌آموزان بود و برای این کار قصد داشتند از کتاب‌های خارجی مانند کتب درسی روسی الگو بگیرند. یک ماه پس از تأسیس، علیرضا حیدری بخش ویرایش را تشکیل داد و خودش آن بخش را اداره کرد. به مرور پس از مدتی کار کتاب‌های کمک درسی و کتاب‌های حوزه‌ی ادبیات و علوم انسانی همزمان شروع شد. پرویز شهریاری، جهانگیر شمس‌آوری، قشقایی،نجف دریابندی، عبدالحسین مصحفی، علیرضا حیدری و هوشنگ شاهیده از اعضای اولین هیأت مدیره نشر خوارزمی بودند. مدیر عامل این انتشارات از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۸۶ علیرضا حیدری بود. دوره جدید فعالیت‌های رسمی این نشر از سال 1402 شکل گرفت. هدف این دوره از فعالیت نشر خوارزمی احیا آ ثار نشر به عنوان یک "میراث فرهنگی" است.مدیر عامل جدید این انتشارات هدف جدید نشر را "ارتباط با پدیدآورندگانِ در قید حیات انتشارات و اعطای حقوق مادی آن‌ها، بازتولید همه کتاب‌های انتشارات بادقت و وسواس از حروف‌چینی تا صفحه‌بندی، حضور در عرصه‌های نوین نشر عنوان کرده است. این نشر پس از سال‌ها در سی و پنجمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران با شعار «خوارزمی رنگ آشنای کتابخانه‌ها» حضور داشت.ساختار.داشتن تحریریه‌ی متمرکز جزو خصوصیات انتشارات خوارزمی بود. دفتر خوارزمی در جنوب خیابان دانشگاه در ساختمانی سه طبقه واقع شده‌بود. در هر طبقه 6 الی 7 اتاق وجود داشت که همه اتاق‌ها به مترجمان و ویراستاران اختصاص داده‌شده‌بود. اکثر افراد به کار ترجمه مشغول بودند اما مشکلات ویراستاری یکدیگر را نیز حل می‌کردند.نشر خوارزمی در بین ناشران قدیمی چند ویژگی منحصر به فرد داشت. اولین نشر جدی خصوصی سهامی ایرانی با نقش پر رنگ مدیر مؤسسه بود. ویژگی دیگر دنبال کردن برنامه‌های جریان ساز در نشر بود. به عنوان مثال نشر خوارزمی مجموعه‌ی آثار یا دوره‌ی آثار را چاپ می کرد، مانند دوره‌ی آثار افلاطون یا آثار برشت.ویراستاری.توجه به ویرایش در انتشارات خوارزمی باعث شده بود که چند اتفاق مهم برای اولین بار در این انتشارات بیافتد. مثلا در بین انتشارات خصوصی نشر خوارزمی اولین نشری بود که رسم الخط واحد را پایه‌گذاری کرد. البته گفته می‌شود خوارزمی در بسیاری از کارهای خود از الگو‌های موفق ناشران خارجی تبعیت می‌کرده‌است. همچنین برای اولین بار در نشر خوارزمی شخص مسلطی به نام ویراستار مسئولیت خواندن و بررسی آثار ترجمه شده را بر عهده داشت و آن را ارزیابی می‌کرد. برای ترجمه آثار خارجی سعی می‌شد با افرادی همکاری شود که به سبک یا شیوه نگارش نویسنده آشنا باشند یا امکان استعداد تسلط بر نوع کار را داشته باشند، مانند مترجمانی که آثار برتولت برشت، آندره مالرو یا داستایفسکی را برعهده گرفتند. ویرایش در انتشارات خوارزمی امری جدی بود. هزینه‌های سنگینی برای کتاب انجام می‌شد تا کتاب بدون هیچ گونه ایرادی منتشر شود. کتاب‌ها هم معمولاً سفارش داده می‌شدند و تقریباً از نویسنده یا مترجم کتابی سفارش گرفته نمی‌شد. اگر کتابی ترجمه بود حتماً با متن اصلی مقابله می‌شد. اگر تصحیح بود، تصحیحات سنجیده می‌شد. به عبارت دیگر به‌طور احتمالی جای جای مختلف با متون مقابله می‌شد و اگر راضی کننده نبود، فصلی از کتاب مقابله می‌شد. کتاب‌های تألیفی هم ویرایشِ تألیفی می‌شدند. [ از لحاظ کار فنی ویرایش، اوج کار خوارزمی در کتاب پیامبر مسلح، پیامبر بی سلاح، پیامبر مطرود است.] ویرایش، نکته‌پردازی و انطباق با حدود استاندارد بین‌المللی از جمله مواردی است که با دقت و وسواس در این نشر رعایت می‌شده است. دستخط و ویرایش دستی برخی از نویسندگان مشهور چون سیمین دانشور در این نشر موجود است.فتح الله مجتبایی می‌گوید نسخه کتاب لغت فرس اسدی طوسی را از شبه قاره آورده بودم و برای چاپ به نشر خوارزمی بردم. نمونه اول چاپ دارای ایراداتی بود. حیدری تمام کتاب‌های چاپ شده را جمع کرد و مجدد حروف‌چینی کرد و دستگاه حروف‌چین خود را کامل کرد تا کار حروف‌چین با کیفیت خوبی انجام شود. او در خاطراتش گفته‌است حیدری نکاتی را در تصحیح کتاب رعایت می‌کرد که خیلی اوقات مترجم یا مؤلف به آن توجه نداشت.هویت بصری.ظاهر کتاب‌های نشر خوارزمی از طراحی خاص و شکل مشخص برخوردار اند. تمام کتاب‌ها با یک طرح منتشر می‌شود، فقط رنگ‌ زمینه تغییر می‌کند؛ برخی لیمویی و بعضی آبی‌ آسمانی و گاهی رنگ‌های ملایم. نوع جلد هم بسته به کتاب شومیز و جلد سخت است و البته با برجستگی و فرورفتگی نامحسوس، لب برگردان هم داشت.طرح درخت دانش یا درخت زندگی را علیرضا حیدری از کف بشقاب‌های نیشابور انتخاب کرده و به چند طراح داده‌بود. در نهایت طرح محمود پورجوادی به عنوان لوگوی خوارزمی انتخاب شد. برای جلد کتاب‌ها هم جلد شومیز و ساده انتخاب شد. این طرح‌های ساده برگرفته از کتاب‌های پلئاد فرانسه بود. طرح‌های قالی شاه عباسی طاهرزاده بهزاد را نیز محمود پور جوادی اتود زد تا به طراحی فعلی برای کادرهای حاشیه‌ی جلد کتاب‌های خوارزمی رسید. در کتاب‌های خوارزمی سفیدی زاید وجود ندارد. حاشیه‌های بیرونی یکسان است. فضا هم به مقدار کافی برای یادداشت گذاشتن خواننده وجود دارد. خوارزمی برای اولین بار در ایران لب‌برگردان جلد را به عنوان کار لوکس باب کرد. لب‌برگردان برای مخاطب کتاب ایرانی نیاز به چوب خط و نشانه (بوک‌مارک) را برآورده کرد. همه‌ی این‌ کارها به این خاطر بود که نشر خوارزمی معتقد بود کتاب آموزشی باید تمام اجزایش آموزشی و زیبا باشد زیرا یکی از وظایف آموزش درک زیبایی است.صحافی هم در خوارزمی از اهمیت بالایی برخوردار است مانند اینکه کتاب خوب ورق بخورد، بالا پایین نباشد، خوب دوخته شده‌باشد. بر خودش سوار باشد نه بر جلد. یکی از دلایلی که کتاب‌های خوارزمی پس از این همه سال هنوز اوراق نشده‌اند این است که بر جلد سوار نیستند.حوزه فعالیت.انتشارات خوارزمی از زمان تأسیس در حوزه‌های مختلف مانند تاریخ، ادبیات معاصر، ادبیات کلاسیک، اقتصاد، فلسفه، ریاضی، فرهنگ‌نویسی و سفرنامه کتاب‌های ماندگار و زبده‌ای را منتشر کرده‌است. انتشارات خوارزمی طی ۴۰ سال فعالیت خود بیش از ۳۰۰ عنوان کتاب منتشر کرد.علیرضا حیدری، یکی از مؤسسان خوارزمی بدلیل آشنا بودن با آثار ناشران داخلی و خارجی، با مترجمان و نویسندگان با مهارت کار می‌کرد و از این رو سطح کتاب‌های این نشر بالا بود. محمدحسن لطفی، پرویز شهریاری، عزت الله فولادوند، احمد بیرشک، فرامرز بهزاد، محمد (هوشنگ) وزیری، محمد قاضی، سیمین دانشور، محمدعلی موحد، نجف دریابندری، منوچهر بزرگمهر، ابراهیم یونسی، یحیی مهدوی، مجتبی مینوی، امیرحسین جهانبگلو، حمید عنایت، سروش حبیبی، ضیاءالله فروشانی، احمد آرام، احمد سمیعی گیلانی، حسن کامشاد، رضا کاویانی، زهرا خانلری کیا، جلال آل احمد، شاهرخ مسکوب، علی قیصری، فریدون آدمیت، محمد‌امین کاردان، محمدرضا خواجه پور، محمدمهدی سمسار، اردشیر فرید مجتهدی، اصغر مهدوی، پرویز ناتل خانلری، داریوش آشوری، رضا براهنی، رضا سیدحسینی، سیروس ذکاء، علیرضا حیدری، علیمراد داودی، غلامحسین یوسفی، فتح الله مجتبایی، محمود حسینی‌زاد، مهری آهی، ابوالحسن نجفی، احمد شایگان، امیرمهدی بدیع، ایرج افشار، باقر پرهام، بدیع الزمان فروزانفر، بهاء الدین خرمشاهی، جواد شیخ الاسلامی، سعید شیخ، سید ابراهیم اشک شیرین، سید حسین نصر، شاپور اعتماد، عباس زریاب خویی، علی اشرف صادقی، فریبرز مجیدی، کریم امامی، محمد دانش پژوه، محمدجعفر محجوب، مصطفی محقق داماد، مهدی گلشنی، هما ناطق، یوسف اباذری از جمله نویسندگان، محققان و مترجمانی هستند که انتشارات خوارزمی آثارشان را منتشر کرده‌است.از نویسندگان خارجی آثار افرادی مانند انگلبرت کمپفر، ویلیام سارویان، فیودور داستایفسکی، گوستاو یانوش، کارل پوپر، برتراند راسل، مارک تواین، نیکوس کازانتزاکیس، فردریش ماینکه، هاینار کیپهارت، هانا آرنت، بتولت برشت، یاکوب ادوارد پولاک، افلاطون، ارنست همینگوی و آلبرت آینشتاین در این نشر ترجمه شده است. رمان تألیفی سووشون مهمترین اثر سیمین دانشور در حوزه ادبیات ایران، در خدمت و خیانت روشنفکران از مهمترین آثار پژوهشی در حوزه‌ی رونشفکری در قرن اخیر، امیر کبیر و ایران از فریدون ‌آدمیت در حوزه تاریخ ایران و جهان و همچنین مقالات شمس از محمد علی موحد در حوزه متن پژوهی و تصحیح متون و عرفان و ادبیات کهن برخی از آثار ماندگار این نشر هستند. انتشار برخی از جریانات فلسفی روز اروپا و نیز ترجمه برخی از متون کلاسیک فلسفه (آثار افلاطون و آثار ارسطو) از دیگر کارهای این نشر است. کتب صوتی و الکترونیکی.به دلیل کم‌یاب بودن کتاب‌های نشر خوارزمی در سال‌های اخیر، این نشر در پی تجدید چاپ کتاب‌های قدیمی نشر است. به علت زمان‌بر بودن این فرآیند، برای دسترسی مخاطبان به کتب قدیمی، در پی همکاری با طاقچه و فیدیبو و حدود ۸۰ کتاب از فهرست این انتشارات به صورت الکترونیکی منتشر شده است. همچنین تولید‌کنندگان کتاب صوتی مانند آوانامه، ماه‌آوا، گوشه و سماوا در حال تولید کتاب صوتی از نزدیک به ۴۰ عنوان از آثار این نشر اند که بعضی از مهمترین آثار خوارزمی مانند سووشون منتشر شده است.کتابفروشی.کتابفروشی خوارزمی به عنوان "یکی از قدیمی‌ترین کتابفروشی‌های تهران" در سال 1348 تأسیس شد. علیرضا حیدری این کتابفروشی را به قیمت 400 تومان خرید و حدود 480 تومان هزینه تعمیر و دکور آنجا کرد. از این رو گفته می‌شود کتابفروشی خوارزمی زیباترین کتابفروشی آن دوره محسوب می‌شده است. ساختمانی که کتابفروشی خوارزمی در آن واقع است متعلق به شرکت نفت بود و در سال 1347 ساخته شد. بعداً این ساختمان به تملک جهاد در‌آمد. بهاء‌الدین خرمشاهی گفته‌است کتابفروشی خوارزمی از نظر طرح بنا و شکل ویترین مدرن و منحصر بفرد بود. ساعت کار این کتابفروشی از ساعت ۹ الی ۲۱ شنبه تا پنجشنبه است.همکاری با ناشران خارجی.علیرضا حیدری با وضع نشر در دنیای آن روز آشنا بود و ارتباط نزدیک داشت. او در کنفرانس‌ها و دوره‌های آموزشی بین‌المللی شرکت می‌کرد. یونسکو هم برنامه‌های زیادی در زمینه نشر داشت. او از مؤسسات انتشاراتی بزرگ و مشهور در بعضی از کشورها مانند اروپا و ژاپن بازدید داشت.در حوزه‌ی کارهای مالیِ مؤسسه نیز حسابدار مؤسسه با علیرضا حیدری در یکی از دوره‌های نشر در دهلی‌نو شرکت کرده و حسابدار یک ماه در آنجا اقامت کرد و با تأسیسات آمریکایی فورد کار کرد و بعد از یک ماه با اندیشه‌هایی نو به ایران بازگشت و از این رو نظام مالی نشر تا سال‌ها بعد از انقلاب برقرار بود.کتاب سووشون به زبان‌های مختلفی (به گزارش خبرگزاری ایسنا در سال ۱۳۹۱ هفده زبان) ترجمه شده است که از جمله می‌توان به ترجمه روسی در سال ۱۹۷۵ با عنوان مرگ به‌خاطر زندگی، ترجمه آلمانی در سال ۱۹۹۷ و ترجمه اسپانیایی در سال ۲۰۰۵ با ترجمه خواکین رودریگز بارگاس اشاره کرد. این رمان همچنین به زبان‌های فرانسوی، ژاپنی، چینی و ترکی نیز ترجمه شده است. ترجمه انگلیسی این کتاب در سال ۱۹۹۰ میلادی با ترجمه محمدرضا قانون‌پرور و مقدمه‌ی برایان سپونر، در شهر واشینگتن در آمریکا به چاپ رسید. همچنین ترجمه انگلیسی دیگری از این کتاب توسط رکسانه زند در سال ۱۹۹۳ در انگلستان به چاپ رسیده است. ترجمه ایتالیایی این کتاب نیز توسط آنا وانزن صورت گرفته و انتشارات بریوسکی در سال ۲۰۱۸ آن را به چاپ رسانده است. سیمین دانشور در سال ۱۳۸۵ در مصاحبه‌ای با مجله گوهران، با نقل خاطره‌ای از سید موسی صدر گفت: «سووشون رو او به عربی ترجمه کرد. آورده بود برامون.»منابع.__نمایه__