سید احمد خمینی کیست؟ توضیح بده.
سید احمد مصطفوی ( – ) معروف به سید احمد خمینی، دومین پسر سید روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار نظام جمهوری اسلامی ایران بود. احمد خمینی در سال‌های پیش و پس از انقلاب در سازماندهی روابط پدرش با مسئولان نقش مهمی داشت. او نماینده دوره دوم در مجلس خبرگان رهبری، عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی انقلاب فرهنگی بود.حمایت از ریاست جمهوری ابوالحسن بنی‌صدر و عزل او، نزدیکی با سازمان مجاهدین خلق، اشغال سفارت آمریکا در تهران، عزل حسینعلی منتظری، انتصاب ریاست صداوسیما، او در تخریب آرامگاه رضاشاه و اعدام‌های سال ۱۳۶۷ و اتهام جعل دست‌خط پدرش از موارد مورد توجهی هستند که پیرامون خمینی مطرح شده‌اند.کودکی و نوجوانی.سید احمد مصطفوی در ۲۴ اسفند ۱۳۲۴ هجری خورشیدی در شهر قم زاده شد. او پس از دورهٔ ابتدائی، ادامه تحصیل در علوم جدیده را برگزید. او به ورزش فوتبال روی آورد و هم‌زمان با تحصیل، عضو تیم فوتبال قم شد و مدتی نیز کاپیتان این تیم بود.احمد خمینی پس از گرفتن دیپلم در رشتهٔ علوم طبیعی به تحصیل علوم دینی روی آورد. البته پیش از آن و توأم با تحصیل علوم جدید نیز به فراگیری مقدمات علوم حوزوی پرداخته بود. احمد خمینی دو دورهٔ مقدماتی و سطح حوزهٔ علمیه را طی کرد و هم‌زمان با تحصیل به تدریس سطوح قبلی نیز اشتغال داشت و پس از آن دروس خارج فقه و اصول را فرا گرفت.برخی از استادان حوزوی او سید روح‌الله خمینی (درس خارج فقه)، سید مصطفی خمینی (خارج اصول)، محمد فاضل لنکرانی (خارج فقه) سید موسی شبیری زنجانی (خارج فقه) محمد محمدی گیلانی (شرح منظومه)، غلامرضا رضوانی (اسفار)، سید محمد ابطحی کشانی (سطح و خارج)، صادق خلخالی (سطح) و سید محمدباقر سلطانی بودند.ازدواج و فرزندان.سید احمد خمینی در ۱۱ مهر ۱۳۴۸ با دختر سیدمحمدباقرسلطانی طباطبایی ازدواج کرد. نتیجه این ازدواج سه فرزند پسر به نام‌های: سید حسن خمینی، سید یاسر خمینی و سید علی خمینی بود که همگی روحانی هستند.حضور در عراق.در دوران تبعید روح‌الله خمینی، احمد خمینی بیشتر عمر در قم و لبنان گذراند. او گهگاه نیز برای دیدار با والدینش به عراق می‌رفت. گذرنامه و مجوز سفر او با وساطت امیرعباس هویدا صادر شده بود.وی در آغاز حضور روح‌الله خمینی در تبعید، برای حضور در عراق و دیدار پدرش به‌صورت غیرقانونی از مرز خارج می‌شد که این امر حساسیت ساواک را برانگیخته بود. در یکی از نامه‌های ساواک در خصوص حضور وی در سال ۱۳۴۴ در عراق و دیدار با پدرش چنین آمده‌است:«۱۹/۸/۴۴ – خیلی محرمانهبه: ریاست شهربانی کل کشور (اداره اطلاعات)درباره: احمد مصطفوی خمینی فرزند روح‌اللهخواهشمند است دستور فرمایید چنانچه نامبرده بالا تقاضای صدور یا تمدید گذرنامه و پروانه خروج نمود قبل از هر گونه اقدام مراتب را به این سازمان اعلام نمایند.از طرف رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور. سپهبد نصیری»چندین فقره بخشنامه و دستورالعمل مشابه از رئیس کل ساواک، اداره سوم و اداره نهم و ساواک شهر قم، در رابطه با پرونده سید احمد خمینی وجود دارد.هنگامی ساواک مرکز از سفر احمد خبردار شد که تلفنگرام فوری از ساواک همدان بدین شرح رسید: «روز گذشته سید احمد خمینی فرزند روح‌الله خمینی از عراق وارد و… در منزل شهاب‌الدین اشراقی سکونت اختیار نموده‌است.»در ذیل همین تلفنگرام، ساواک کل در مرکز نوشت: «آقای صابری به ساواک قم بنویسید. این شخص در هفته گذشته از عراق به قم مراجعت نموده و پس از ورود به قم جهت ملاقات اشراقی به همدان رفته، ضمن اینکه ساواک قم در این زمینه اطلاعی نداده، این فعالیت‌ها را نموده – دستور مراقبت بدهید. اعمال وی دقیقاً تحت نظر باشد هدف از آمدن وی روشن گردد.»متعاقب این گزارش و دستورالعمل‌های بعدی، ساواک قم، مراقبت از منزل خمینی و رفتارهای احمد را افزایش داد. اما چند ماه پس از این دوباره احمد مخفیانه از مرز عبور کرد. این بار نیز ساواک در هنگام بازگشت او در مرز از سفر وی خبردار شد.احمد در نخستین اقامت خود در نجف در سال (۴۴ و ۴۵) تکمیل آموزش دینی نزد پدر و برادرش را ادامه داد و حدود ۵ ماه بعد مخفیانه به ایران برگشت. او در مسیر بازگشت در گذرگاه مرزی خسروی بازداشت و به سازمان امنیت آنجا منتقل شد. اسناد و در پرونده‌های ساواک نشان می‌دهند او در بازجویی‌هایش مأموران را فریب داد و هویت او در مرز برای ساواک شناخته نشد و پس از آزادی، از طریق کرمانشاه و همدان راهی قم شد.احمد پس از بازگشت از عراق، به تحصیل علوم دینی و دیدار از خانواده‌های زندانیان و تبعیدیان و انتقال پیام‌ها و سفارش‌های پدرش به منسوبان و نمایندگان شرعی خمینی در ایران و تنظیم امور بیت پدرش در قم می‌پرداخت. در پایان سال ۱۳۴۵ دوباره عازم عراق شد و این بار مخفیانه از طریق خرمشهر به آن سوی مرز رفت و پس از یک هفته، خود را به نجف رساند. در همین سفر بود که او رسماً به سلک روحانیت درآمد و عمامه را به دست پدرش بر سر نهاد.سید احمد خمینی در دوران هویدا با گرفتن پاسپورت و به‌صورت قانونی از کشور خارج و به عراق و لبنان سفر می‌کرد.او در سال ۱۳۵۲ به عراق و لبنان رفته و در لبنان با امام موسی صدر مسائل منطقه و وضعیت شیعیان و مبارزه‌ای که در پیش روی داشتند صحبت کرد و با مصطفی چمران نیز دیدار داشته و زیر نظر وی آموزش نظامی دید. و در اواخر سال ۱۳۵۲ به ایران بازگشت.بعد از مرگ مصطفی خمینی، سید احمد خمینی مسئولیت بیت و دفتر روح‌الله خمینی را در نجف به عهده گرفت. وی در سال‌های زندگی در عراق با افرادی آشنا شد که او را پس از پیروزی انقلاب در عرصه‌های گوناگون یاری کردند. از جمله این افراد می‌توان به محمد منتظری، محمد حسین شریعتی و اردستانی اشاره کرد.در دوره تبعید روح‌الله خمینی به پاریس.در پی تبعید روح‌الله خمینی از نجف به پاریس، احمد همراه پدرش بود. روح‌الله خمینی در وصیتنامه خویش تصریح کرده که مشاورِ آن سفر، احمد بوده‌است.سید احمد به همراه پدرش در مهر ۱۳۵۷ بغداد را به قصد پاریس ترک کرد.سید احمد خمینی در پاریس علاوه بر برنامه‌ریزی برای تنظیم امور بیت و دفتر خمینی در نوفل‌لوشاتو و برگزاری مصاحبه‌های مطبوعاتی و ترجمه مصاحبه‌ها و پیام‌های او و جلوگیری از تحریف آنها، عهده‌دار برقراری ارتباط‌های گسترده و لازم بین گروه‌های مختلف با روح‌الله خمینی بود.آموزش نظامی در لبنان.احمد خمینی در سال ۱۳۵۲ احمد خمینی در لبنان آموزش نظامی دیده بود.پس از انقلاب.ورود به ایران به همراه خمینی.احمد در ۱۲ بهمن سال ۱۳۵۷ همراه با روح‌الله خمینی و در پرواز انقلاب به تهران بازگشت و در مدرسهٔ علوی و مدرسه رفاه تهران مستقر شد. سید احمد خمینی در ۱۰ اسفند ۱۳۵۷ همراه با پدرش عازم قم شد و وسایل و زمینه‌های لازم را برای هدایت امور انقلاب و تنظیم امور بیت و دفتر روح‌الله خمینی و تأمین شرایط برای ارتباط‌های گسترده با مردم و مسئولان که روزانه در نوبت‌های متوالی به دیدار روح‌الله خمینی در قم می‌رفتند، فراهم نمود. او مسئول انتقال دستورهای پدرش به مراکز ذی‌ربط بود.دوران یکسالهٔ اقامت روح‌الله خمینی در قم در فاصله اسفند ۱۳۵۷ تا بهمن ۱۳۵۸ بود که پس از آن بر اثر بیماری قلبی عازم بیمارستان قلب تهران (شهید رجائی) شد، دوران تحولات اساسی در نظام سیاسی و اجتماعی ایران بود. در همین مقطع، رفراندوم جمهوری اسلامی و انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی و انتخابات نخستین دورهٔ مجلس شورای اسلامی برگزار شدند.امام موسی صدر.در کتاب "سفر اسارت" نوشته محسن کمالیان نوشته شده که احمد خمینی از پیگیری مسئله ربایش‌ امام موسی صدر خوشنود نبوده و برای مانع‌تراشی می‌کرده است. زیرا امام موسی صدر را رقیبی برای پدرش می‌دانسته است.نقش در تخریب آرامگاه رضاشاه.صادق خلخالی در خاطرات خود گفته بود در شب نخست عملیات تخریب آرامگاه رضاشاه، احمد خمینی، به آرامگاه شاه آمد و خلخالی این سر زدن را به عنوان نشانی از موافقت رهبر جمهوری اسلامی دانست.ترور ناموفق.احمد خمینی در ۲۸ مرداد ۱۳۶۱ از ترور سازمان مجاهدین خلق جان به در برد.دولت بنی‌صدر.احمد خمینی نقش مهمی در پشتیبانی از ریاست جمهوری ابوالحسن بنی‌صدر و عزل او داشت. او پس از انتخاب بنی‌صدر به ریاست جمهوری، از سوی رئیس‌جمهوری به عنوان نامزد نخست‌وزیری پیشنهاد شد که با مخالفت پدرش از این امر نهی شد.دوران جنگ ایران و عراق.اخبار جنگ ایران و عراق از طریق احمد به روح‌الله خمینی می‌رسید و علاوه بر آن، ابلاغ پیام‌های سرّی و علنی خمینی در رابطه با امور نظامی و ارتباط با شورای عالی دفاع و فرماندهان نظامی و شرکت در جلسات شورا و برنامه‌ریزی دیدار رزمندگان ارتشی و سپاهی و بسیجی با فرمانده کل قوا از دیگر مسئولیت‌های او بودند. نقش دقیق او در مدیریت امور جنگ یا تنها، رابط بودن میان خمینی و فرماندهان جنگ مورد بحث است. مصطفی چمران در آخرین سفر خود به تهران، تلاش کرد با خمینی دیدار کند و مشکلات جبهه را به اطلاع او برساند. ولی احمد خمینی مانع این دیدار شد. این موضوع باعث رنجش چمران شد. او باقصد عدم بازگشت به تهران، به مناطق جنگی بازگشت و یکی دو روز بعد در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ در دهلاویه کشته شد.او مخالف ادامه جنگ پس از آزادسازی خرمشهر بود. احمد خمینی به حسن روحانی گفته بود: «اگر با من باشد الان سوار هواپیما می‌شوم و می روم بغداد با صدام حسین ملاقات می‌کنم و به جنگ خاتمه می‌دهم ولی ملاقات با امام ثمری ندارد.» همچنین پس از بازپس‌گیری شبه جزیره فاو در اردیبهشت ۱۳۶۵ گفته بود امکان پیروزی ایران در جنگ وجود ندارد.مانع‌شدن دیدار ابراهیم یزدی با خمینی.مهدی نوربخش، داماد ابراهیم یزدی گفته که پس از استعفای دولت موقت ایران، ابراهیم یزدی بارها درخواست دیدار با روح‌الله خمینی را داشته است. اما احمد خمینی مانع آن می‌شده است. تا اینکه خمینی در آخرین سال‌های زندگی خود به دفترش دستور می‌دهد ابراهیم یزدی را برای دیدار دعوت کنند. وقتی یزدی به خانه خمینی رفت احمد خمینی با اصرار از او خواست تا درباره درخواست‌های مکرر ملاقات و رد آنها، به خمینی چیزی نگوید.»نقش در اعدام‌های سال ۱۳۶۷.سید احمد خمینی بعد از مدتی از مخالفان شدید مجاهدین خلق شده و پس از حوادث سال شصت در برابر این گروه قرار گرفت. حسینعلی منتظری در دیدار خود با هیئت مرگ از نقش سید احمد خمینی در این ماجرا گفته بود که هیئت مرگ به‌ جای انتقال پیام وی به خمینی موضوع را به احمد خمینی گفته و او در پاسخ گفته توجه نکنید و به کارتان ادامه دهید.منتظری در دیدار نخست در مرداد ۱۳۶۷ با هیئت مرگ هم به آن‌ها گفته بود:او همچنین در کتاب خاطرات خود دو نامه روح‌الله خمینی برای اجرای اعدام‌ها را دستخط احمد خمینی می‌داند.پس از مرگ روح‌الله خمینی.وی پس از مرگ روح‌الله خمینی قدرت خود را از دست داد و با وجود انتصاب و عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اساس حکم سید علی خامنه‌ای دیگر آن نفوذ سابق را نداشت. عضویت او در نهادهای مذکور تا زمان مرگش ادامه داشت. او همچنین عضو هیئت امنای مرکزی کمیته امداد امام خمینی بود. او در همین زمان متنی بلند به نام "رنج‌نامه" در مورد عزل حسینعلی منتظری از قائم مقامی رهبری منتشر کرد. احمد خمینی در دومین دوره مجلس خبرگان رهبری نمایندگی استان تهران را بر عهده داشت.اتهام جعل دست خط روح‌الله خمینی.در سال ۱۳۶۸ پس از مرگ خمینی، نامه‌ای منتشر شد که در پاسخ به نامه علی‌اکبر محتشمی‌پور وزیر کشور وقت اعلام شده بود حضور اعضای نهضت آزادی ایران در عرصه‌های مختلف سیاسی ممنوع است متعاقب انتشار این نامه مهدی بازرگان این نامه را جعلی دانسته و سید احمد خمینی را به جعل این نامه متهم کرد. پس از آن اعضای بیت حسینعلی منتظری نیز با تأیید این ادعا اعلام کردند که این نامه جعلی بوده و سید احمد خمینی برخی از نامه‌های منسوب به خمینی را می‌نوشته‌است. متعاقب این ادعاها دادگاهی تشکیل شد تا به موضوع رسیدگی کند. ولی با طولانی شدن دادگاه و مرگ بازرگان و احمد خمینی پرونده بسته شد.بنا به اعلام مجید انصاری رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در سال‌های بعد با تکرار این اتهام از سوی ابراهیم یزدی قوه قضائیه ماجرا را رسیدگی کرده و با شکایت متقابل مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی به عنوان متولی این آثار و تأیید اصل این دست خط مطابق با قانون توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، حزب نهضت آزادی و دبیرکل وقت آن ابراهیم یزدی به شلاق و سپس به جریمه نقدی محکوم شدند.از سوی دیگر نهضت آزادی با رد این ادعا اعلام کرد که در زمان حیات مهدی بازرگان جلسه دادگاه با وجود حضور کارشناسان خط شهربانی به علت عدم حضور سید احمد خمینی و بعد از آن طولانی شدن دادگاه تشکیل نشده و نظر کارشناس مستقل در این مورد به ثبت نرسید و در دادگاه دوم نیز صرفاً مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی به عنوان متولی و شاکی نظر خود را تأیید کرد.سید حسین موسوی تبریزی و احمد منتظری برخی از نامه‌های منسوب به خمینی را نوشته سید احمد یا سید هاشم رسولی محلاتی اعلام کرده و گفتند که صرفاً امضای روح‌الله خمینی پای آن بوده‌است.مرگ.در صبح ۲۱ اسفند ۱۳۷۳ خبر بستری شدن سید احمد خمینی منتشر شد. گزارش‌های بعدی حاکی از آن بودند که بیماری قلبی و تنفسی ناگهانی در حالت خواب سبب ایست کامل قلب و تنفس او برای لحظاتی شده و همین امر موجب بروز سکته مغزی شده‌است. پس از پنج روز، تلاش تیم پزشکی نتیجه نداشت و خمینی در شامگاه ۲۵ اسفند ۱۳۷۳ درگذشت.احتمال قتل.پس از مرگ ناگهانی سید احمد خمینی که بر اساس اعلام منابع دولتی، سکته قلبی اعلام شد، شایعاتی در مورد طبیعی نبودن مرگ وی وجود داشت، تا این که بعد از ماجرای قتل‌های زنجیره‌ای در پاییز ۱۳۷۷ و بحث‌هایی که در این زمینه در مطبوعات ایران از سوی دوم خردادی‌ها و رقبایشان جریان داشت. عمادالدین باقی از چهره‌های مطبوعاتی در یک جلسه گفتگو و مناظره در جمع دانشجویان در اصفهان که قرار بود علی فلاحیان هم در آن شرکت کند مدعی شد که سید حسن خمینی به وی گفته‌است که محمد نیازی، رئیس دادگاه نیروهای مسلح، که پرونده رسیدگی به این ماجرا به وی سپرده شده بود، در دیداری با فرزند او سید حسن خمینی گفته‌است که مجرمان قتل‌های زنجیره‌ای گفته‌اند که خمینی توسط محفل قتل‌های زنجیره‌ای کشته شده‌است. این گفته او از سوی نیازی تکذیب شد و او به اتهام نشر اکاذیب تحت تعقیب قرار گرفت. عمادالدین باقی از سید حسن خمینی خواست که در زمینهٔ درستی یا نادرستی گفته‌های او اظهار نظر کند که سید حسن خمینی در نامه‌ای درستی اظهارات عمادالدین باقی را تأیید کرد.در متن بازجویی‌های معاون امنیتی وزیر اطلاعات وقت و متهم قتل‌های زنجیره‌ای آمده‌است که وی با اشاره به برخی انتقادات خمینی به وضعیت موجود، گفته: «متأسفانه حاج احمد آقا به راه یک طرفه بدی وارد شده بود که برگشت نداشت.» از آنجایی که اعترافات عاملان قتل‌های زنجیره‌ای در زندان تحت فشار و شکنجه بوده‌است، معتبر بودن آن‌ها مورد تردید است. برخی از آن‌ها به عامل سیا و موساد بودن و نیز قصد انجام عملیاتی ضدحکومتی در حد ترور محمد یزدی، رئیس سابق قوه قضاییه، را اعتراف کردند.اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود در این باره چنین نوشته بود: «دربارهٔ شایعات مربوط به مرگ احمد آقا صحبت بود. خیلی شایعات نادرست به خاطر مرگ نابهنگام وجود دارد و به نظر می‌رسد، ضدانقلاب در پشت شایعات باشد. رادیو اسرائیل هم شیطنت می‌نماید.»در پی اعتراض و ایجاد اختلال در سخنرانی فرزندش سید حسن خمینی در سالگرد روح‌الله خمینی، مهدی کروبی در ۱۷ خرداد ۱۳۸۹ در اعتراض به این واقعه تهدید کرد که اگر چنین رویدادهایی تکرار شوند او نیز در مورد وقایعی که بر پدر او سید احمد خمینی رفته بود به روشنگری خواهد پرداخت. محمدجواد اکبرین پژوهشگر علوم اسلامی در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی گفت که خانواده خمینی «صحبت از وجود شبهه دربارهٔ مرگ او کردند.»مصرف بی‌رویه دارو.اظهارات منتشر نشده‌ای از اکبر هاشمی رفسنجانی دلیل مرگ احمد خمینی را اوردوز خوانده‌است. سخنان اکبر هاشمی رفسنجانی به صورت علنی در ایران منتشر نشده‌است. دادگاه تجدید نظر حسین دهباشی نیز در حکم خود به‌طور تلویحی دلیل مرگ او را بر اثر مصرف بی‌رویه دارو اعلام کرده‌است.آثار و تالیفات و پیرامون وی.آثار دربارهٔ وی.مهاجر قبیله ایمان زندگی‌نامه اوست که توسط مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی به قلم حمید انصاری و با مقدمه فرزندش سید حسن خمینی منتشر شده‌است. این کتاب شامل بیان مطالب ناگفته از زندگی سید احمد خمینی، اسناد و مدارک ساواک، نامه منتشر نشده همراه با عکس‌های چاپ نشده از او می‌باشد.این کتاب، دفتر خاطراتی از سید احمد خمینی است، مؤلف مدتی در کنار وی سپری کرد و از شیوه زندگی و اخلاقی او مطالبی را بازگو کرده‌است.این مجموعه کوششی است در بازشناسی اندیشه و رفتار و کردار و شخصیت او. اغلب مطالب گردآورده شده در این مجموعه حاصل سخنرانی و اظهار نظر یاران وی است.عنوان مجموعه مقالاتی است که نویسنده دربارهٔ افکار، اندیشه و مواضع سید احمد خمینی نوشته‌است.دیدگاه‌ها.مخالفت با گروه‌های ملی‌گرا و نهضت آزادی.سید احمد خمینی در نامه‌ای به عموی خود سید مرتضی پسندیده ضمن انتقاد شدید از ملی‌گرایان، چنین نظری را بیان کرد:وی همچنین در این نامه از نهضت آزادی انتقاد کرد.حمایت از رهبری علی خامنه‌ای.سید احمد خمینی در اظهارنظرهایی در سال ۱۳۶۹ با نام بردن از سید علی خامنه‌ای به عنوان شاگرد روح‌الله خمینی و بیان اینکه هیچ‌کس حق شکستن حریم رهبری را ندارد، حرمت رهبری نظام اسلامی را از اصول خدشه‌ناپذیر انقلاب اسلامی دانست و از همه خواست تا به دستورهای رهبری عمل کنند. وی در بخشی از این اظهار نظرها گفته بود:انتقاد از وضعیت و شیوه اداره کشور.او در مصاحبه‌ای که روز ۲۱ اسفند ۱۳۷۳ منتشر شد (روز سکته و چهار روز پیش از مرگ) سخنان انتقادی تندی از او دربارهٔ اوضاع کشور در گفتگو با هفته‌نامه "امید" عنوان کرده بود: