داراب کیست؟ توضیح بده.
داراب یکی از شهرهای استان فارس و مرکز شهرستان داراب در جنوب شرقی این استان است. این شهر دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله بوده و در فاصلهٔ ۲۴۵ کیلومتری از شیراز قرار دارد.داراب از شمال با شهرستان‌های نی‌ریز، فسا، استهبان و جهرم، از جنوب با زرین‌دشت و لارستان، و از شرق با حاجی‌آباد در استان هرمزگان هم‌مرز است.بر پایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت داراب برابر با ۷۰٬۲۳۲ نفر بوده است که این شهر را به هفتمین شهر پرجمعیت استان فارس و سومین شهر پرجمعیت در جنوب استان تبدیل کرده است.اقتصاد داراب عمدتاً بر پایهٔ کشاورزی استوار است و از جمله محصولات و سوغات‌های آن می‌توان به مرکبات، به‌ویژه پرتقال، و برگهٔ زردآلو اشاره کرد.این شهر در مسیر ترانزیتی شیراز به بندرعباس قرار دارد و موقعیت جغرافیایی آن، داراب را به یکی از نقاط استراتژیک جنوب کشور تبدیل کرده است.تاریخچه.باستان‌شناسی.قدمت این منطقه که در گذشته آن را «دارابگرد» نیز خوانده‌اند، بر پایه پژوهش‌های باستان‌شناسی به هزارهٔ پنجم قبل از میلاد (عصرسفال نخودی و مقارن با تمدن سیلک ۲ کاشان) است. تپه هاوتل‌های باستانی مناطق مادوان (یا به محلی ماداوُن) و خسویه (یا به محلی خسو) ازجمله آثار زیستگاه‌های انسانی در دوران ماقبل تاریخ درناحیه دارابگرد هستند. بقایای شهرکهن دارابگرد که آثار آن در ۷ کیلومتری جنوب شهر کنونی داراب قراردارد، بر اساس شواهد موجود به اوایل دوران هخامنشیان می‌رسد. نقطه عطف این سرزمین اما احتمالاً در آغاز کار ساسانیان باید جستجو کرد، آن هنگامی که اردشیر بابکان پس از «پیری» حاکم دوره اشکانیان بر این شهر تسلط می‌یابد و پس از آن است که وی سلسله ساسانیان را بنیان می‌نهد و از این جهت است که دارابگرد نخستین مقر حکومتی ساسانیان می‌توان خواند.دارابگرد در عصر ساسانیان اهمیت فراوانی داشته است و بقایای آثار تاریخی آن دوره در این شهرستان هنوز موجود است. که از آن جمله می‌توان نقش شاپور، قلعه نوایگان (به محلی «نواگون») نام برد. همچنین ضرابخانه بزرگ دارابگرد را نیز می‌توان از آن دوره نام برد که در دوران اسلامی نیز فعال بوده است.دارابگرد یا دارابجرد در منابع تاریخی.برمبنای روایات تاریخی و نوشته مورخین و نویسندگان متقدم مانند طبری، حمزه اصفهانی، یعقوبی، ثعالبی، بلعمی، ابن اثیر و… شهر دارابگرد توسط «دارا» ی بزرگ که در ادبیات پهلوی و اسلامی از وی به نام داریوش بزرگ یادشده، ایجاد می‌شود.فردوسی شاعر بلندآوازه نیز در این باره می‌گوید:شهر قدیم دارابگرد در دوران هخامنشیان منطقه‌ای آبادان و پر رونق بوده است. ظاهراً این منطقه تحت حکومت آریارمنه قرار داشته است. در دوران سلوکیان و اشکانیان ولایت دارابگرد دارای حکومت نیمه مستقلی بوده که پادشاهان آن از حاکمان پارس اطاعت می‌کردند. نام آخرین امیر دارابگرد در عصر اشکانیان پیری یا تیری بوده است و اردشیر بابکان سرسلسله ساسانیان در نزد وی پرورش می‌یابد و پیش از به سلطنت رسیدن بر این منطقه سلطه می‌یابد.ورود اسلام.داربگرد در سال ۲۳ هجری توسط سپاهیان مسلمان فتح می‌شود و حکومت آن در اختیار سرداران عرب و سپس در کنترل خاندان شبانکاره قرار می‌گیرد. پس از ورود اسلام این شهر تا سده پنجم هجری قمری، همواره آبادان بوده است. (در عهدنامه صلح میان حسن بن علی علیه السلام و معاویه تنها خراج این شهر به حسن بن علی واگذار شده است. این مسئله نشان از اهمیت این شهر در آن روزگار دارد. با مراجعه به کتاب دست نوشته شهر من داراب به قلم حسین آزما مطالب زیادی در مورد یکی از قدیمیترین شهرهای کشور باستانی ایران می‌توان بدست آورد)سلجوقیان.در سدهٔ پنجم هجری و به‌دلیل تهاجم گسترده سلجوقیان دچارآسیب و ویرانی می‌شود و اهالی به ناحیه جدیدی در شرق شهر کنونی به نام تنگ رمبه کوچ می‌نمایند و پس از حمله مجدد سلاجقه به ناحیه جدید و تصرف قلعه مستحکم رمبه که با دسیسه سلاجقه صورت گرفت، اهالی به ناچار به محل کنونی داراب عزیمت می‌کنند.حملهٔ مغولان.شهر کنونی نیز در دوران ایلخانان مغول و تیموریان مورد حمله قرار می‌گیرد و خسارات زیادی می‌بیند.صفویان و زندیان.اما در عصر صفویه با توجه حکام وقت و قرارگرفتن اراضی این شهر تحت عنوان «اراضی خاصه» رو به آبادانی می‌گذارد و به نوشته منابع تاریخی این دوره یکی از پنج وزیرنشین فارس محسوب می‌شده است. این شهر تا دوران زندیه از ولایات مهم فارس بوده است.قاجار.در دوره قاجار، شهر داراب به‌دلیل دارا بودن قطعه زمین‌های وسیع و حاصلخیز، مورد توجه حاکم‌های ایالتی قرار گرفته و با پیشروی ایل‌های ترک و عرب در اطراف این شهر، به صحنه جنگ و درگیری‌های حکومت و ایل‌ها تبدیل و دچار خسارت‌های جدی شده و از پیشرفت بازماند.جمعیت.بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷۰٬۲۳۲ نفر بوده است و بدین ترتیب داراب هفتمین شهر پرجمعیت استان فارس و سومین شهر پرجمعیت جنوب استان است.مردم‌شناسی.زبان اصلی و رسمی مردم شهرستان داراب، فارسی است. زبانهای ترکی و عربی نیز در بسیاری از روستاهای این شهرستان رایج می‌باشند.همچنینمردم لای زنگان به گویش لازینگانی سخن می‌گویند،زبان مردم این روستا را لری می‌دانند.به گفتهی آقای سلامی» گویش لایزنگانی گویشی لری است که بیش از دویست سال است از سرزمین مادری خود - کهگیلویه و بویر احمد - دور افتاده است.جمعیت.بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۹۹۹ نفر (۶۳۹ خانوار) بوده است.آب‌وهوا.شهرستان داراب عمدتاً دارای اقلیم گرمسیری است و میزان بارندگی سالانه در آن به‌طور میانگین از ۳۵۰ میلی‌متر فراتر نمی‌رود. بارش‌ها بیشتر به‌صورت باران بوده و در مناطق مرتفع و کوهستانی، به‌ویژه در فصل زمستان، بارش برف نیز مشاهده می‌شود. بخش‌هایی از داراب که به «کوهستان» یا «سرکوه» شهرت دارند، دارای آب‌وهوای سردتر و کوهستانی‌تر هستند.اقتصاد روستایی شهرستان داراب به‌طور عمده بر پایهٔ کشاورزی استوار است. مرکبات، به‌ویژه پرتقال، از محصولات شاخص این منطقه به‌شمار می‌روند و به شهرهای دیگر و کشورهای حوزهٔ خلیج فارس صادر می‌شوند. افزون بر مرکبات، محصولات باغی دیگری نیز در داراب تولید می‌شود که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به انار منطقهٔ لایزنگان اشاره کرد. انار «اشکفتو» لایزنگان از شهرت بالایی برخوردار بوده و سهم قابل‌توجهی در صادرات محصولات باغی منطقه دارد.گل محمدی نیز از دیگر محصولات مهم داراب است که در مناطق کوهستانی مانند نوایگان و لایزنگان به‌صورت کشت دیم و ارگانیک تولید می‌شود. این محصول به‌دلیل کیفیت بالا و میزان تولید قابل‌توجه، جایگاه ویژه‌ای در سطح کشور دارد. دشت گل محمدی داراب، به‌عنوان بزرگ‌ترین دشت دیم گل محمدی جهان شناخته می‌شود و بیش از یک‌چهارم تولید جهانی این محصول را در خود جای داده است.مکان‌های گردشگری.در این شهرستان بنای تاریخی دارابگرد مربوط به دوره هخامنشیان واقع است که هر ساله شمار زیادی از آن بازدید می‌کنند. دارابگرد بنای شهر قدیم داراب بوده است که به صورت دایره‌ای بزرگ بوده است و اکنون دیگر از آن بناها اثری نیست جز تلی از خاک و خندقی که به دور شهر کشیده بودند تا در مواقعی که شهر مورد حمله قرار می‌گرفت آن را پرآب نمایند تا دشمن نتواند از خندق و دیوار شهر که بعد از خندق قرار داشت و اکنون به صورت خاکریزی باقی‌مانده عبور نماید. همچنین بقعه دحیه کلبی از اصحاب پیامبر اسلام و امامزاده پیرمراد در این شهرستان قرار دارد. از مناطق زیبای طبیعی می‌توان به منطقه رودبال مختلف سال به‌ویژه در فروردین ماه پذیرای جمع کثیری از مردم می‌باشد.چشمه گلابی.چشمه گلابی یکی از چشمه‌های پرآب استان فارس است که در شهرستان داراب و در ۱۷ کیلومتری شهر داراب قرار گرفته است. این نام گذاری جالب چشمه هم ناشی از شباهت ظاهری چشمه به میوه گلابی است. چشمه گلابی تنها چشمه موجود در منطقه فسارود نیست اما بدون شک یکی از پرآب‌ترین چشمه‌های منطقه است که دارای سه خروجی آب شیرین و زلال است. امروزه چشمه گلابی یکی از مکان‌های گردشگری مهم در شهرستان داراب و استان فارس محسوب می‌شود. جریان آب چشمه در منطقه و همچنین حجم بالای آب آن باعث شده است اطراف چشمه، بسیار سرسبز و زیبا شود و انبوه درختان و گیاهان علفی دور تا دور چشمه را فرا گرفته‌اند که چشم‌انداز بسیار زیبایی را ایجاد کرده است. چشمه گلابی یکی از اصلی‌ترین تفرجگاه‌های شهرستان داراب است و همه روزه به خصوص در فصول گرم سال پذیرای خیل گردشگران و مسافرین است. آب و هوای کوهستانی و خنک منطقه و پوشش سرسبز آن سبب شده تا این منطقه به یکی از جذاب‌ترین مقاصد طبیعت گردی منطقه تبدیل شود.سد رودبال.سد رودبال یکی از دو سد ساخته شده بر روی رودخانه رودبال در کیلومتر ۲۲ جاده داراب - استهبان در مرز استهبان و داراب در استان فارس واقع شده و کارایی آن تولید برق و تأمین آب شرب شهرستان داراب، زرین دشت و استهبان می‌باشد. (سد دوم که یک سد تنظیمی کوچک می‌باشد، در کیلومتر ۱۲ جاده داراب - استهبان و در حوالی شهرک فتح‌المبین ساخته شده است و کارایی آن تنظیم آب خروجی سد رودبال و ذخیره‌سازی آن با دبی خروجی کمتر می‌باشد) سد مخزنی رودبال فارس از نوع خاکی، سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است و ۸۳ متر ارتفاع دارد. حجم سد رودبال ۸۲ میلیون متر مکعب است. طول تاج این سد ۴۸۵ متر است و قابلیت تنظیم ۱۰۴ میلیون متر مکعب آب را در سال دارد. از طرف شمال شهرستان‌های نی‌ریز و استهبان، از طرف غرب شهرستان فسا، از طرف جنوب شهرستان داراب شهرستان‌های مجاور این سد هستند. فاصله سد رودبال تا شهر داراب ۲۲ کیلومتر، و تا استهبان ۵۷ کیلومتر می‌باشد.آبشارهای تنگه رغز داراب.در موقعیت جغرافیایی E5417 N۲۸۵۳ در استان فارس واقع است. تنگه رغز در ۳۰ کیلومتری شهرستان داراب و در جنوب استان فارس قرار دارد. این تنگه که از دو طرف با دیواره‌هایی بلند محصور شده است. به‌دلیل وجود چشمه‌های فراوان در این دره ۶۴ آبشار جاری شده که از این تعداد ۱۲ آبشار نیازمند فرود با طناب است. ارتفاع فرودها حداقل ۶ تاحداکثر ۶۵ متر و مابقی آبشارها با پرش در آب قابل گذر است. حوضچه‌های زیر آبشارها حداقل ۶ و حداکثر ۲۰ متر عمق دارند.دره رغز به طول تقریبی ۴ کیلومتر در امتداد شمال به جنوب از سرچشمه رغز تا دره جنوب ۶۰ آبشار و حوضچه طبیعی را در خود جای داده است که تنها ۱۴ آبشار و آبگیر دره جنوبی مورد توجه عموم مردم و کوهنوردان بوده است و با رسیدن به آخرین آبشار دره جنوبی به ارتفاع ۳۵ متر دره جنوبی به بن‌بست می‌رسد. منطقه سرچشمه رغز نیز که از مسیر دیگری پیمایش می‌گردد، جنگلی زیباست که محل آغاز آب رغز است رسیدن به این منطقه نیز با ۳ ساعت کوهپیمایی امکان‌پذیر است. آب رغز که از این منطقه آغاز می‌گردد با ایجاد حوضچه‌ها و آبشارهای طبیعی تا دره جنوبی امتداد و نهایتاً در آبگیرهای انتهایی به زمین بازمی‌گردد.از منطقه سرچشمه نیز بدون وسایل فنی امکان بازدید از چندین حوضچه و آبشار مسیر است و نهایتاً با رسیدن به آبشار بلندی به طول ۲۳ متر کوهپیمایان متوقف می‌شوند در حد واسط منطقه سرچشمه و دره جنوبی رغز ده‌ها آبشار و آبگیرهای زیبا و طبیعت بکر تنها با استفاده از وسایل فنی امکان پیمایش می‌یابد.آبشارهای این تنگه عبارتند از: آبشار نگین به ارتفاع ۱۶ متر، عمق آب ۸ متر و طول حوضچه ۴۱ متر، آبشار بوم رنگ به ارتفاع ۷ متر، عمق آب ۸ متر و طول حوضچه ۳۱ متر، آبشار مسعود به ارتفاع ۸ متر، عمق آب ۱۲ متر و طول حوضچه ۱۵ متر، آبشار گلاب حوضچه به ارتفاع ۱۱ متر، عمق آب ۷ متر و طول حوضچه ۱۲ متر، آبشار فتح به ارتفاع ۸ متر، عمق آب ۱/۵ متر و طول حوضچه ۶ متر، آبشار حکمت به ارتفاع ۱۱ متر، عمق آب ۱۵ متر و طول حوضچه ۳۲ متر، آبشار کبوتر به ارتفاع ۲۵ متر، عمق آب ۲۰ متر و طول حوضچه ۶ متر، آبشار جام به ارتفاع ۹ متر، عمق آب ۶ متر و طول حوضچه ۳۶ متر، آبشار دماغه (فراز) به ارتفاع ۱۲ متر، عمق آب ۲ متر و طول حوضچه ۴ متر، آبشار آذرخش به ارتفاع ۶۵ متر، عمق آب ۶ متر و طول حوضچه ۱۱ متر، آبشار یادگار به ارتفاع ۴ متر، عمق آب ۸ متر و طول حوضچه ۱۱ متر، آبشار وداع به ارتفاع۳۸ متر، عمق آب ۱۰ متر و طول حوضچه ۷ متردره رغز یکی از دره‌های فنی است و برای پیمایش دره می‌بایست تجهیزات فنی داشته باشید. همچنین برای پیمایش دره لازم است یک لیدر کاربلد یا یک راهنمای محلی به همراه داشته باشید.پیمایش دره رغز تقریباً یک روز طول می‌کشد.بهترین موقع از سال برای پیمایش دره رغز از اول فروردین تا اواخر مهرماه می‌باشد.اقتصاد.مردم علاوه بر کشت محصولاتی مانند گندم، جو، بنشن و پنبه، انگور و بادام به باغداری نیز اشتغال دارند. فراورده‌های باغی آن نیز پرتقال، لیمو، نارنگی، گل محمدی. انجیر نوایگان و مروارید، انگور، انار و خرماست. فرش‌بافی، با طرح کاشان، نیز در داراب رواج دارد. بافت فرش بیشتر در روستاهای نوایگان و تنگ طه انجام می‌گیرد و اعضای شرکت فرش نیز بیشتر از این روستاها می‌باشند. از نظر صنعت متأسفانه این شهرستان چندان پیشرفتی نداشته است و در این شهرستان دو کارخانه مهم یکی کارخانه سیمان و دیگر تولید لوله پلی اتیلن وجود دارد.روز داراب.پنجم فروردین ماه از دیرباز برای مردم داراب روزی شاخص و متفاوت بود است به طوری که این روز را روزی برای این شهر نامیده‌اند. برپایی جشن بزرگ روز داراب با اجرای برنامه‌های متنوع و متناسب با آداب بومی محلی از دیگر شاخصه‌های این روز است که هرساله برگزار می‌شود. مدتی است که ثبت ملی روز دارابگرد در محوریت حوزه میراث فرهنگی داراب قرار گرفته و پیگیری‌های لازم در این زمینه ادامه دارد.دانشگاه‌ها و مراکز علمی.شهر داراب دارای مراکز علمی و دانشگاهی متعددی است که نقش مهمی در توسعه آموزش عالی و پژوهش‌های منطقه ایفا می‌کنند. از مهم‌ترین این مراکز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:این مجموعه دانشگاه‌ها و آموزشکده‌ها زمینه‌های متنوعی از تحصیلات عالی را در رشته‌های کشاورزی، فنی، پزشکی و علوم دینی ارائه می‌دهند و به جذب دانشجویان از نقاط مختلف منطقه کمک می‌کنند.تاکس‍ی‌رانی.ناوگان تاکسیرانی شهر داراب در چهار گروه تاکسی‌های گردشی، خطی، آژانس و بی‌سیم به خدمات‌رسانی به شهروندان مشغولند. همچنین سه سرویس تاکسی آنلاین اسنپ، ماکسیم و نت رو در داراب فعال هستند.