دانشگاه تبریز کیست؟ توضیح بده.
دانشگاه تبریز از دانشگاه‌های دولتی مادر و جامع ایران وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است که در شهر تبریز واقع می‌باشد. این دانشگاه شامل ۲۲ دانشکده و در کل دارای ۲۹ قطب علمی و مجتمع آموزشی است. در رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران توسط وزارت علوم، دانشگاه تبریز، در جایگاه ۱–۵ دانشگاه‌های مادر قرار گرفت و توانست رتبهٔ چهارم دانشگاه‌های ایران را از آن خود کند و همچنین در سطح‌بندی دانشگاه‌های ایران، دانشگاه تبریز توانست سطح کیفی A را به‌دست آورد.بزرگ‌ترین دانشگاه غرب و شمال‌غرب ایران.دانشگاه تبریز که در سال ۱۳۲۶ هجری خورشیدی تأسیس گردید؛ با توجه به معیارهای بین‌المللی: ۱- آموزش (محیط یادگیری) ۲- محیط پژوهش ۳- کیفیت پژوهش ۴- چشم‌انداز بین‌المللی ۵- درآمد صنعتی ۶- استنادات ۷- وجههٔ بین‌المللی جزو بزرگ‌ترین دانشگاه‌های مادر کشور و در عین‌حال قدیمی‌ترین، جامع‌ترین و بزرگ‌ترین دانشگاه غرب و شمال غرب ایران است.تراز علمی دانشگاه تبریز.با استناد به کلّیهٔ سوابق علمی، کیفیت و نظام آموزشی دانشگاه و تعداد هیئت علمی، دانشگاه تبریز توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در ردهٔ دانشگاه‌های تراز اول ایران قرار گرفت.تعداد دانشکده‌ها.دانشگاه تبریز، پس از دانشگاه تهران، با داشتن ۲۰ دانشکده، بیشترین تعداد دانشکده و گروه‌های آموزشی را میان دانشگاه‌های ایران دارد که این دانشگاه را در زمرهٔ دانشگاه‌های مادر و جامع ایران قرار می‌دهد.پیشینه و قدمت.تاریخچه آموزش عالی در تبریز که قرن‌ها به مهد تمدن، شهرت داشت به ۷۲۰ سال پیش برمی‌گردد که به نام مجموعه بین‌المللی ربع رشیدی تأسیس شده بود. با به ارث بردن این پیشینه، دانشگاه تبریز در سال ۱۹۴۷ میلادی تأسیس شد، که دومین دانشگاه قدیمی ایران است. دانشگاه امروزی تبریز برآمده از دانشسرای تبریز است. در بخش مرکزی تبریز در نزدیکی کاخ استانداری و کتابخانه ملی تربیت و شمال شرقی میدانی به همین نام (میدان دانشسرا)، محلی است که دانشسرای تبریز در آن قرار گرفته است. در اسفندماه سال ۱۳۱۲ خورشیدی که قانون تربیت معلم تصویب شد، اولین کلاس‌های دانشسرای مقدماتی در ساختمان جنوبی این بنا که آن زمان دبیرستان شاهدخت نام داشت، برگزار می‌شدند. سال ۱۳۱۴ بود که برای بنیاد دانشسرای عالی تبریز اراده جدی در وزارت فرهنگ به وجود آمده و در اولین اقدام، بخش عمده ای از زمین‌های سربازخانه از سوی شهرداری به این وزارتخانه در تبریز واگذار شد. با کمک‌های مردم تبریز و بودجه دولتی، در اردیبهشت سال ۱۳۱۵، با کمک فنی مهندسان آلمانی و به همت معماران ایرانی، عملیات ساخت بنا و احداث دانشسرای عالی تبریز شروع شد و بنا با تمام امکانات موجود در سال ۱۳۱۸ به اتمام رسید. بعدها در سال ۱۳۲۴، یک سال پس از خاتمهٔ جنگ جهانی دوم، در زمان حکومت خودمختار آذربایجان در تاریخ خردادماه ۱۳۲۵ در مدخل شرقی آن زمان تبریز، بر روی سر در دانشسرا، نام «آذربایجان ملی اونیورسیته‌سی» (دانشگاه ملی آذربایجان) نوشته شد و ریاست آن را دکتر نصرت‌الله جهانشاهلو افشار کرسفی بر عهده داشت. در آن سال، تعداد ۱۷۹ دانشجو در رشته‌های طب، فلاحت، پداگوژی، فلسفه و ادبیات به تحصیل مشغول شدند.پس از حمله ارتش به فرقه دموکرات آذربایجان، مؤسسهٔ تازه‌تأسیس اونیورسیته منحل شد. در دی‌ماه همان سال از سوی دانشگاه تهران دو تن از استادان به نام‌های «مصطفی حبیبی» و «خان‌بابا بیانی» مأموریت یافتند تا جهت گسترش امکانات برای راه اندازی مجدد دانشگاه تبریز اقدام نمایند. این دانشگاه با پذیرش ۱۶۰ دانشجو در دو دانشکدهٔ پزشکی و ادبیات، تحت ریاست دکتر بیانی، مجددا در ۲۲ آبان ۱۳۲۶ به‌طور رسمی فعالیت آموزشی خود را آغاز نمود. مراسم گشایش دانشگاه که به‌عنوان یک واقعهٔ منحصربه‌فرد و بزرگ در تاریخ معاصر تبریز قلمداد می‌شود، به‌طور زنده از رادیوی محلی پخش شد. با گذشت زمان دانشکده‌ها، آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و آموزشکده‌های آن به‌تدریج تأسیس شدند. پس از انقلاب این دانشگاه به دو قسمت «دانشگاه تبریز» و «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» تقسیم گردید.در سال ۱۳۴۶، دانشگاه تبریز که بعدها «دانشگاه آذرآبادگان» نامیده شد، در مکان کنونی بنا گردید. پیش از آن، زمین فعلی دانشگاه، باغ بزرگی متعلق به دکتر موسوی و دکتر علم‌الهدی بود. ملک هر کدام از این مالکان، با دیوار کوتاهی در وسط از همدیگر تفکیک می‌شد. در ضلع شمالی این دو قطعه باغ، قهوه‌خانه‌ای سنتی در کنار چشمه زبیده خاتون به نام «قهوه‌خانه چمن گلی» واقع شده بود. بعد از این باغ‌ها، باغ پیکریه و در طرف شمال جاده هم باغ حاج محمدعلی حیدرزاده قرار داشت. در باغ پیکریه، امروز در بلوار ۲۹ بهمن، توت باغی و بیمارستان ۲۹ بهمن ساخته شده بود و در محل ادارهٔ آبیاری امروزی و سازمان صدا و سیما نیز مصلای شهر واقع بود در مواقع خشکسالی در آنجا نماز استسقا برای طلب باران ادا می‌شد.دانشگاه تبریز در حال حاضر با بیش از ۲۴٬۰۰۰ نفر دانشجو و حدود ۸۰۰ نفر هیئت علمی، ۲۰۰ آزمایشگاه تخصصی و عمومی، موزهٔ تاریخ و فرهنگ، موزهٔ جانورشناسی، موزهٔ زمین‌شناسی، مرکز پردازش تصاویر ماهوارهای و مراکز و مؤسسه‌های تحقیقاتی و پژوهشی، محیط آموزشی و دانشگاهی بزرگی را در سطح کشور فراهم آورده است.نام‌گذاری.روند نام‌گذاری دانشگاه تبریز به این ترتیب می‌باشد که: در سال ۱۳۲۶ (سال تأسیس دانشگاه) نام «دانشگاه ملی آذربایجان» برای این دانشگاه انتخاب شد. نام دانشگاه پس از چند سال به «دانشگاه آذرآبادگان» تغییر یافت. پس از انقلاب در سال ۱۳۵۷ نام دانشگاه به «دانشگاه تبریز» تغییر یافت. پس از مدتی «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» از آن جدا گردید.رؤسا.اسامی رؤسای دانشگاه تبریز از ابتدا تا کنون به شرح زیر است:هیئت علمی.دانشگاه تبریز دارای ۸۱۹ عضو هیئت علمی و ۸۰۰ کارمند (عضو غیر هیئت علمی) می‌باشد.محوطه دانشگاه.توسعه دانشگاه.در سال ۱۳۲۸ محوطهٔ این دانشگاه در منطقه‌ای یک‌پارچه، با سطحی معادل ۲۷۵ هکتار را بود. دانشگاه تبریز در ناحیهٔ شرقی شهر تبریز با چشم‌انداز زیبای کوه‌های شمالی شهر قرار گرفته است. بخشی از محوطه شمالی پردیس اصلی دانشگاه، منطقهٔ سرسبزی می‌باشد که به عنوان باغ گیاه‌شناسی مورد استفاده است. در جنوب فضای مورد نیاز برای توسعهٔ آتی دانشگاه پیش‌بینی شده است و ساختمان کتابخانه مرکزی در این محوطه به بهره‌برداری رسیده است.قسمت‌های جنوبی و شمالی پردیس اصلی دانشگاه، با احداث کمربندی میانی تبریز به دو قسمت تقسیم شد که توسط یک پل روگذر به همدیگر ارتباط دارند. در حال حاضر، کل مساحت تخصیص‌داده‌شده برای ساختمان‌ها و فضاهای آموزشی دانشگاه در حدود ۳۲۳٬۸۹۵ متر مربع می‌باشد. همچنین پردیس خلعت پوشان دانشگاه تبریز در حدفاصل شهرک یاغچیان تا سه‌راهی شهرک خاوران در امتداد جاده باسمنج قرار داشته و محل دانشکده‌های دامپزشکی و کشاورزی و نیز دامپروری می‌باشد. برج تاریخی خلعت پوشان نیز که قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد در داخل این محوطه قرار دارد.زمین‌های تحت مالکیت دانشگاه.دکتر میررضا مجیدی رئیس سابق دانشگاه تبریز در سال ۱۴۰۰ در این باره گفت: ۹۰۰ هکتار اراضی تحت مالکیت دانشگاه تبریز قرار دارد. برای اراضی خلعت پوشان ۵۰ هکتار تغییر کاربری جهت ایجاد پارک علم و فناوری در سال ۱۳۹۷ مصوب شد اما یک سال بعد، ایجاد پارک در دانشگاه‌ها ممنوع اعلام شد. وی ادامه داد: حدود ۲۰ هکتار زمین در شمال کشور در پره‌سر و ۲۰۰ هکتار در اردبیل در مغان به نام دانشگاه وجود دارد.دومین دانشگاه بزرگ ایران.به لحاظ وسعت و خاک، دانشگاه تبریز بعد از دانشگاه صنعتی اصفهان دومین دانشگاه بزرگ ایران می‌باشد. وسعت محوطه دانشگاه تبریز حدوداً ۶۰۰ هکتار است.رتبه‌بندی دانشگاه در سطح بین‌الملل و ایران.رنکینگ جهانی.در رتبه‌بندی مؤسسه تایمز(THE) در سال ۲۰۲۲ دانشگاه تبریز توانست در رتبهٔ ۶۰۱–۸۰۰ دنیا قرار بگیرد این دانشگاه در نظام رتبه‌بندی دانشگاه لایدن(CWTS) در سال ۲۰۲۱ توانست رتبه ۴۸۶ جهان را در معیار مرجعیت علمی کسب کند و رتبهٔ چهارم دانشگاه‌های جامع ایران را به‌دست‌آورد. در رتبه‌بندی (URAP) رتبه ۵۸۹ را در سال ۲۰۲۲ توانست به خود اختصاص دهد. همچنین بر اساس رتبه‌بندی جهانی ISC، این دانشگاه در رتبه ۵۱–۷۵ دانشگاه‌های جهان اسلام قرار گرفت. در رتبه‌بندی یو. اِس. نیوز(U.S.News) در سال ۲۰۲۲ دانشگاه تبریز در ردهٔ هفتم کل دانشگاه‌های ایران قرار گرفت و موفق شد با ۱۴۷ پله صعود نسبت به سال قبل، در جایگاه ۶۸۴ دنیا قرار بگیرد. در سال ۲۰۲۴ در رتبه‌بندی شانگهای(ARWU) رتبهٔ نهم را در میان کل دانشگاه‌های کشور کسب کرد و ردهٔ ۹۰۱-۱۰۰۰ جهان را به خود اختصاص داد. در سال ۲۰۲۱ نظام رتبه‌بندی دانشگاه ملی تایوان(NTU) رتبهٔ ۷۰۱–۷۵۰ را به دانشگاه تبریز داد.رتبه‌بندی داخلی.در رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران بر اساس رتبه‌بندی وزارت علوم، دانشگاه تبریز جزو دانشگاه‌های تراز یک ایران (در رتبه ۱–۱۵) قرار گرفت و در بین دانشگاه‌های جامع کشور ردهٔ ۱–۱۰ را کسب کرد.بر اساس آمار آنلاین بخش علم سنجی و رتبه‌بندی دانشگاه، پایگاه سیویلیکا(CIVILICA) که تعداد مقالات تولید شده در کنفرانس‌های کشور را اعلام می‌نماید، دانشگاه تبریز با داشتن حدوداً ۲۲۹۰۰ مقاله داخلی و ۱۹۶۰۰ مقاله بین‌المللی در رتبه ششم دانشگاه‌های دولتی کشور از نظر تعداد مقالات و ژورنال‌ها و کنفرانس قرار دارد.رتبه‌بندی موضوعی.در سال ۲۰۲۵ در رتبه‌بندی موضوعی U.S.News دانشگاه تبریز رتبه‌های زیر را در رشته‌های مختلف کسب کرد.در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۵ در علوم و موضوعات مختلف، دانشگاه تبریز رتبه‌های زیر را به‌دست‌آورد.رتبه‌بندی دانشگاه تبریز در قارهٔ آسیا در ۲۰۲۱ م.در نظام رتبه‌بندی دانشگاه‌های قارهٔ آسیا توسّط تایمز در سال ۲۰۲۱ میلادی، دانشگاه تبریز، با پیشرفت پنجاه رتبه‌ای نسبت به سال ۲۰۲۰، توانست رتبهٔ ۱۲۱ قارهٔ آسیا را از آن خود کند و در رتبهٔ پنجم دانشگاه‌های مادر ایران قرار گیرد.رتبه‌بندی جهانی تایمز ۲۰۲۵.در نظام رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌های ایران توسط رتبه‌بندی تایمز در سال ۲۰۲۵، دانشگاه تبریز، رتبهٔ ۶۰۱–۸۰۰ جهان را از آن خود کرد و در رتبه ۹ام دانشگاه‌های تراز اول ایران قرار گرفت.همکاری‌های بین‌المللی.دانشگاه تبریز نقش فعالی در مجامع بین‌المللی دارد. از جمله عضویت در شورای بین‌المللی دانشگاه‌ها (IUC)، کنسرسیوم دانشگاه‌های جاده ابریشم اوراسیا (ESRUC) و انجمن دانشگاه‌های قفقاز (KUNIB). همچنین دانشگاه تبریز از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۱ عضو هیئت مدیره انجمن بین‌المللی دانشگاه‌ها (IAU) بوده و بیش از ۹۰ تفاهم نامه با دانشگاه‌های مختلف جهان برای اجرای برنامه‌های مشترک امضا کرده است.در سال ۱۳۹۸، دانشگاه تبریز با برگزاری ۸۰ رویداد علمی مجازی رتبه ششم کشور، اجرای ۶۲ طرح مشترک تحقیقاتی با استادان خارجی جایگاه دوم، دریافت بیش از ۷۰۰ هزار دلار اعتبار بین‌المللی رتبه نهم، جذب ۶۸۷ دانشجویان خارجی جایگاه ششم، برگزاری ۲ دوره مشترک آموزشی رتبه سوم، ارایه ۶ فرصت مطالعاتی به محققان پسادکتری و اعضای هیئت علمی خارجی جایگاه سوم، ارائه ۱۰۲۶ مقاله مشترک بر مبنای WOS در سال ۲۰۲۰ رتبه دوم ایران و کسب جایگاه ۱۰۰۰–۹۰۱ دنیا در ارزشیابی بین‌المللی ISC رتبه چهارم کشور را به دست آورده است.رشته‌های تحصیلی.علوم پایه.مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار)