فهرست مردم ایرانی باستان کیست؟ توضیح بده.
این فهرست مردمان ایرانی‌تبار شامل نام‌های مردمان مردم نیاهندواروپایی است که به زبان‌های ایرانی صحبت می‌کنند یا در منابع از اواخر هزاره اول قبل از میلاد تا اوایل هزاره دوم پس از میلاد از نظر قومی یا زبانی ایرانی به حساب می‌آیند.ایرانی‌تباران اولین بار در منابع آشوریان در ۹۰۰ سال پیش از میلاد دیده شدند و در طی دوران کلاسیک در سکاها و پارسیان (در اروپای شرقی، مرکز و غرب آسیا) باقی می‌مانند. تقریباً میان سرزمین‌های پارسی و سکایی آنها به ایرانی تباران شرقی و غربی تقسیم شدند.در اواخر دوران باستان با مهاجرت سکاها و ماساژتهای ایرانی‌تبار به حاشیه رانده شدند و زبانشان تقریباً در قرن ده میلادی تا حدی منقرض شد. البته آسیها (اوستیایی‌ها) در شمال قفقاز و پامیریها در آسیای میانه و باختر چین هنوز باقی‌مانده‌اند. شاهنشاهی پارسیان نیز در اواخر دوران باستان توسط شاهنشاهی ساسانیان اداره می‌شد تا اینکه توسط اعراب مسلمان سرنگون گردید.این فهرست اقوام باستانی ایرانی شامل نام‌های اقوام هندواروپایی است که به زبان‌های ایرانی سخن می‌گفته‌اند یا از نظر قومی یا زبانی در منابع از اواخر هزارهٔ اول پیش از میلاد تا اوایل هزارهٔ دوم پس از میلاد ایرانی محسوب می‌شوند.پیشینه.اغلب اقوام ایرانی باستان و امروزی را از نیاهندوایرانی‌ها، نیاکان مشترک نیاایرانی‌ها و نیاهندوآریایی‌ها، منشأ می‌گیرند؛ این قوم احتمالاً همان قوم فرهنگ سینتاشتا-پتروکا بوده است. نیاایرانی‌ها در اوایل هزارهٔ دوم پیش از میلاد از هندوآریایی‌ها جدا شدند. این اقوام احتمالاً خود را با نام «آریایی» می‌نامیدند، که مبنای چندین نام قومی ایرانی و مردمان هندوآریایی یا کل گروه اقوامی بود که خویشاوندی و فرهنگ‌های مشابهی دارند.اقوام ایرانی برای نخستین بار در سوابق آشور در قرن نهم پیش از میلاد ظاهر می‌شوند. در دوران باستان کلاسیک، آن‌ها عمدتاً در سکاستان (در آسیای مرکزی، اروپای شرقی، بالکان و قفقاز شمالی) و ایران (در آسیای غربی) یافت می‌شدند. آن‌ها از دورهٔ زودهنگام، تقریباً مطابق با سرزمین‌های ایران و سکاستان، به شاخه‌های «غربی» و «شرقی» تقسیم شدند. در هزارهٔ اول پیش از میلاد، مادها، پارسیان، باختری‌ها و پارت در فلات ایران ساکن بودند، در حالی که دیگران مانند سکاها (اسکیث‌ها)، سرمتی‌ها، کیمری‌ها و آلان‌ها در استپ‌های شمال دریای سیاه و دریای خزر، تا دشت بزرگ مجارستان در غرب، سکونت داشتند. قبایل سَکا عمدتاً در خاور دور باقی ماندند و در نهایت تا خاور دور، یعنی بیابان اردوس، گسترش یافتند.اقوام ایرانی باستان به زبان‌هایی سخن می‌گفتند که نیاکان زبان‌های ایرانی امروزی بودند؛ این زبان‌ها شاخه‌ای فرعی از خانوادهٔ زبان‌های هندوایرانی را تشکیل می‌دهند، که خود شاخه‌ای از خانوادهٔ بزرگ‌تر زبان‌های هندواروپایی است.اقوام ایرانی باستان در مناطق بسیاری زندگی می‌کردند و در حدود ۲۰۰ پیش از میلاد، دورترین نقاط جغرافیایی سکونت آن‌ها از غرب دشت بزرگ مجارستان (آلفولد)، شرق رود دانوب (جایی که آن‌ها یک محصورگاه از اقوام ایرانی را تشکیل دادند)، سبزدشت پونتی‌خزری در اوکراین جنوبی امروزی، روسیه و دورترین مناطق غربی قزاقستان، و از شرق دامنه‌ها و دامنه‌های غربی و شمال غربی کوه‌های آلتای و همچنین غرب گانسو، بیابان اردوس و غرب مغولستان داخلی، در شمال غربی چین (سین‌کیانگ)، از شمال جنوب سیبری غربی و جنوب کوه‌های اورال (کوه‌های ریفین؟) و از جنوب سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عرب بوده است. بنابراین، منطقهٔ جغرافیایی سکونت اقوام ایرانی باستان بسیار وسیع بود (در پایان هزارهٔ اول پیش از میلاد، آن‌ها در منطقه‌ای به وسعت چندین میلیون کیلومتر مربع یا مایل مربع سکونت داشتند که تقریباً معادل نیمی یا کمی کمتر از نیمی از مساحت جغرافیایی بود که تمام هندواروپایی‌ها در اوراسیا در آن سکونت داشتند).در دوران متأخر باستان، در فرایندی که تا قرون وسطی به طول انجامید، جمعیت‌های ایرانی سکاستان و سرمتیا، در مناطق غربی (استپ پونتیک-کاسپین) و مرکزی (استپ قزاق) استپ اوراسیا و بیشتر آسیای مرکزی (که زمانی منطقهٔ جغرافیایی وسیعی بود که اقوام ایرانی در آن سکونت داشتند)، شروع به تسخیر شدن توسط اقوام غیرایرانی کردند و عمدتاً در نتیجهٔ فتوحات و مهاجرت‌های اقوام ترک که منجر به ترک‌سازی گروه‌های قومی ایرانی باقی‌مانده در آسیای مرکزی و استپ غربی اوراسیا شد، به حاشیه رانده، جذب یا اخراج شدند. فتوحات و مهاجرت‌های اقوام ژرمن، اقوام اسلاو و بعدها مغول‌ها نیز به انحطاط اقوام ایرانی در این مناطق کمک کرد. تا قرن دهم، زبان‌های ایرانی شرقی در بسیاری از مناطقی که زمانی در آن‌ها صحبت می‌شد، دیگر تکلم نمی‌شد، به استثنای زبان پشتو در آسیای مرکزی، زبان آسی در قفقاز شمالی و زبان‌های پامیری در بدخشان. بیشتر آسیای مرکزی و استپ غربی اوراسیا تقریباً به‌طور کامل ترک‌سازی شده بود. با این حال، در بیشتر مناطق جنوبی، مطابق با فلات ایران و کوه‌ها، که پرجمعیت‌تر بودند، اقوام ایرانی همچنان بیشتر جمعیت را تشکیل می‌دادند و تا دوران مدرن نیز چنین باقی ماندند.امپراتوری‌های مختلف ایران در سراسر تاریخ باستان شکوفا شدند، با این حال، آن‌ها در قرن هفتم میلادی در پی فتح اسلامی سقوط کردند، اگرچه امپراتوری‌های ایرانی دیگر بعداً دوباره شکل گرفتند.اقوام ایرانی باستان ذکر شده در اوستا.منبع:اقوام احتمالی ایرانی یا غیر ایرانی.ایرانی یا دیگر اقوام هندواروپایی.ایرانی یا تخاری.نظرات مختلف یا متضادی در بین محققان در مورد خویشاوندی قومی و زبانی اقوام شناخته شده توسط چینی‌های هان به عنوان "ووسون" و "یوئه‌ژی" و همچنین دیگر اقوام کمتر شناخته شده وجود دارد (اقلیتی از محققان استدلال می‌کنند که آن‌ها تخاری‌ها بوده‌اند، بر اساس، از جمله موارد دیگر، بر شباهت نام‌هایی مانند «کوشان» و نام بومی «کوچا» ("کوشی") و نام بومی «کوشی» و نام چینی «گوشی» یا نام «آرسی» و «آسی»، با این حال بیشتر محققان استدلال می‌کنند که آن‌ها احتمالاً شمال شرقی اقوام ایرانی)