بازار کیست؟ توضیح بده.
بازار (از فارسی میانه: "بَهاچار"، به معنی: جایِ قیمت) مکانی است که در آن مردم برای خرید و فروش کالاها گرد هم می‌آیند و اغلب شامل اقلامی مانند خوراک، پوشاک، صنایع دستی و وسایل منزل می‌شود. این بازارها که به‌طور سنتی در شهرهای خاورمیانه، جنوب آسیا و بخش‌هایی از شمال آفریقا یافت می‌شوند، معمولاً از فروشگاه‌های بزرگ و کوچک متعددی تشکیل شده‌اند که در امتداد خیابان‌های باریک یا گذرگاه‌های مُسَقَف قرار گرفته‌اند. بازارها نه تنها به عنوان مراکز تجاری، بلکه به عنوان فضاهای مهم اجتماعی و فرهنگی عمل می‌کنند که زندگی روزمره و سنت‌های جامعه‌ای را که در آن خدمت‌رسانی می‌کنند، منعکس می‌سازند. امروزه این اصطلاح به طور گسترده‌تر می‌تواند به مراکز تجاری مشابه در بسیاری از نقاط جهان نیز اشاره داشته باشد.نام.واژه بازار از پارسی میانه وازار(wāzār)، از پارسی باستانی واچار(vāčar) سرچشمه می‌گیرد.بازار در شهر اسلامی.جایگاه بازار در شهر اسلامی:در بررسی جایگاه بازارهای شهرهای اسلامی خاورمیانه و شمال آفریقا از لحاظ جغرافیایی و طبیعت پیرامونشان چهار وضع متفاوت تشخیص داده می‌شود:ساختار پیکر بازار.در بنای بازارهای اسلامی با معماری سنّتی، سه بخش اصلی را می‌توان از هم تمیز داد:سرای و کاروانسرای:نام خانها، اغلب، از نام کالاهای عمده‌ای که در آن‌ها معامله می‌شده یا از نام بنیانگذار آن‌ها گرفته شده‌است. از این رو در بیشتر شهرهای عرب زبان مرکز جهان اسلام یک «خان الصّابون» یا یک «خان الزّیت» وجود دارد. مجتمع‌های تجاری با امکان سکونت (سرای، خان، فُندُق، وکالة) در شهرهای دورهُ اسلامی از لحاظ طرح و ترکیب ساختمانی تفاوت چندانی با هم ندارند و با گذشت قرنها تغییر زیادی نکرده‌اند. خان به‌طور کلی شامل یک حیاط میانی است که حجره‌های به هم پیوسته گرد آن را گرفته‌ است. تفاوت خان‌ها بیشتر در شکل زمین، تعداد طبقات، و نوع ایوان و رواق و راهروهاست. معمول‌ترین نوع خان دو طبقه‌است. در بیروت، استانبول، و تبریز چندین خان سه طبقه هم دیده می‌شود. وَکاله‌ها و فُندُقها در قاهره و فاس و دیگر شهرها غالباً بیش از دو طبقه دارند. با ملاحظهُ این تفاوت‌ها می‌توان به هشت طرح اصلی خان اشاره کرد:۱. خان با رواق و ایوان سراسری در همهٔ طبقات.در این نوع که در خاورمیانه عمومیّت دارد حجره‌ها از طریق ایوان به حیاط راه دارند. حجره‌ها شبیه به هم و دارای ابعاد متفاوت اند؛ مساحت برخی از آن‌ها به پنج متر مربع (خان البُرود در بیروت) و برخی دیگر به پنجاه متر مربع هم می‌رسد (بویوک ینی خان در استانبول).خان با ایوان سراسری در سه طرف.طرح این نوع خان برای صرفه جویی در زمین است و اختصاص به خانهای کوچکتر دارد، مانند خان الصّابون طرابلس لبنان یا خان الحبال حلب.خان با رواق و ایوان سراسری و راهروی داخلی.این نوعِ ویژه خان نادر است و برای زمین‌های قناس طرح‌ریزی شده‌است مانند خان حسن پاشا در استانبول. ابعاد حجره‌ها در این خانها متفاوت و حیاط آن‌ها کوچکتر است. در خان آنطون بک بیروت که از خانهای جدید (قرنهای سیزدهم و چهاردهم) است از این طرح استفاده شده‌است.خان با رواق و ایوان سراسری در یک طبقه.مانند سراهای بازمانده از عهد صفوی در ایران که حجره‌ها در طبقة همکف مستقیماً یا از طریق هشتی کوچکی به حیاط راه دارند. در طبقة بالا، این هشتیها به هم متصل اند و تشکیل راهرویی را می‌دهند، مانند خان مادرشاه و سرای تالار در اصفهان.خان با رواق و ایوان سراسری در دو طبقه.در این نوع خان که خاص کشور مصر است طبقات همکف و اوّل از طریق ایوان و رواق به حیاط راه دارند، مانند وکالة قایِتبای و وکالةُالغوری در قاهره. راهروهای طبقات بالاتر در درون ساختمان جای دارند.خان با مهتابیهای دورتادور.در این نوع خان که بیشتر خاص سراهای قرن سیزدهم در ایران است، برخلاف خانهای عصر صفوی که در طبقات بالا، راهروهای سرپوشیده به شکل رواق و ایوان دورتادور داشت، طبقة اوّل (بالای همکف) عقب نشسته و تشکیل مهتابی داده‌است، مانند سرای حاجی کریم در اصفهان و سرای احمدی در شیراز و فُندُق سوق التطاوین در شهر تازه و فُندُق الطَرّافه در رباط مراکش.خان با ایوان و گوشه‌های پخ.این نوع خان عمدتاً در ایران یا در مناطق متأثّر از معماری ایرانی دیده می‌شود، مانند دیار بکر و اورفا در ترکیه. خان قوردبک در حلب استثنای این قاعده در کشورهای عربی است.خان با صحن سرپوشیده.در این نوع، صحن میان خان با یک یا چند گنبد پوشیده شده‌است. حجره‌ها گرداگرد صحن قرار دارند و طبقة فوقانی دارای ایوانی سراسری و مشرف به صحن است. بدین ترتیب این خانها شباهت زیادی به تیمچه‌های ایرانی دارند و احتمالاً از معماری آن‌ها متأثرند. خانهای دمشق بجز خان الحریر و خان الزّیت کلاً از این گونه‌اند. از این میان خان اسعدپاشا، خان سلیمان پاشا و خان العمود متعلّق به دورة عثمانی است. خان یا مجتمع تجاری رستم پاشا در ارزروم و خان مرجان (خان اورتمه) در بغداد گونه‌هایی خاص و منحصربه‌فرد هستند. در اولی از طبقة همکف به صورت مهمانسرا استفاده می‌شود و حجره‌های تجاری، گرداگرد طبقة اوّل قرار دارند. خان مرجان صحنی سرپوشیده‌است که در گرداگرد آن، دو طبقه حجره ساخته شده‌است. ظاهراً این خان در اصل «یام»، یعنی چاپارخانه‌ای به سبک مغولی بوده‌است.گونه‌های یک بازار.شهر یا تا دروازه یا دروازه‌های دیگر امتداد می‌یافت. در دو سوی راسته‌های این بازارها تعدادی دکان متصل به یکدیگر وجود داشت. در پشت دکان‌ها تعدادی کاروانسرا و تیمچه می‌ساختند که در ورودی آن‌ها در راسته اصلی و گاه در راسته‌های فرعی قرار داشت. بازارها مهمترین محور ارتباطی، اقتصادی و اجتماعی و به عبارت دیگر مرکز شهر بودند و علاوه بر فضاهای اقتصادی، مهمترین فضاهای فرهنگی و اجتماعی شهر مانند مسجد جامع و سایر مساجد بزرگ، مدرسه‌های علمیه، خانقاه‌ها، زورخانه‌ها و غیره در امتداد آن قرار داشتند.