ابوالحسن شعرانی کیست؟ توضیح بده.
ابوالحسن شَعرانی، معروف به علامه شَعرانی (۱۲۸۰–۸۱ تا ۱۳۵۲ شمسی)، دانشمند و استاد علوم اسلامی و رشته‌های گوناگون از جمله تاریخ، فلسفه، هیئت، ریاضیات و ادبیات بود. وی در طول حیات علمی خود آثاری متنوع در این زمینه‌ها تألیف کرد و به چند زبان از جمله عربی و فرانسوی تسلط داشت. شَعرانی از محضر استادانی چون عبدالکریم حائری یزدی، مهدی آشتیانی و محمود قمی بهره برد و خود شاگردانی همچون هاشم آملی، حسن حسن‌زاده آملی و عبدالله جوادی آملی را پرورش داد. آثار او طیف گسترده‌ای از موضوعات تفسیری، حدیثی، کلامی و فلسفی را دربرمی‌گیرد. از جمله تألیفات وی می‌توان به حاشیه‌نویسی بر تفسیر "مَجمَعُ‌البَیان" و تصحیح آن اشاره کرد.قبر ابوالحسن شَعرانی در مقبره خانوادگی خود، واقع در نزدیکی آرامگاه عبدالعظیم حسنی در شهر ری قرار دارد.سرگذشت کوتاه.ابوالحسن، فرزند محمد و از نوادگان فتح‌الله کاشانی، در سال ۱۳۲۰ قمری/۱۲۸۰–۸۱ شمسی در تهران دیده به جهان گشود. در سال‌های نخستین زندگی، آموزش‌های ابتدایی از جمله "قرآن"، تَجوید و ادبیات عرب را نزد پدر خویش فراگرفت. سپس به تحصیل علوم متداول در حوزه‌های علمیه تهران، به‌ویژه نزد استادان مدرسه فخریه (که امروزه با نام مدرسه مَروی شناخته می‌شود) و نیز استادان قم پرداخت.وی در گستره‌ای وسیع از دانش‌ها صاحب‌نظر بود و در رشته‌هایی همچون فلسفه اسلامی، عرفان، ریاضیات، هیئت، موسیقی، ادبیات فارسی و عربی، تاریخ، ترجمه و تفسیر "قرآن"، حدیث‌شناسی و فقه تَبَحُر داشت. دقت نظر و ژرف‌نگری او در مباحث علمی، از ویژگی‌های بارز شخصیت علمی‌اش به شمار می‌رفت.از جمله فعالیت‌های علمی او می‌توان به ترجمه کتاب "هیئت فِلاماریون" از زبان فرانسوی اشاره کرد که پس از آن، خود به تدریس این اثر پرداخت. سید حسن مدرس، از چهره‌های سرشناس آن دوران، به وی دستور داد تا در مدرسه عالی سپهسالار (مدرسه شهید مطهری کنونی) به آموزش ریاضیات مشغول شود. وی در جلسات متعددی به تبلیغ و تبیین اصول احکام دینی، مسائل اخلاقی و پاسخگویی به شبهات مردم می‌پرداخت. همانگونه که گفته شد، شعرانی بر چند زبان از جمله عربی، عبری و فرانسوی نیز تسلط کامل داشت.شعرانی مدتی منصب «ناظر شرعیات» در وزارت فرهنگ حکومت پهلوی را داشت، و از سال ۱۳۳۲ تا ۱۳۴۴ شمسی، عنوان «مجتهد شورای عالی فرهنگ» را حائز بود.استادان.ابوالحسن شَعرانی طی سال‌ها تحصیل در حوزه‌های علمیه گوناگون، از استادان بسیاری کسب دانش کرد. نام برخی آموزگاران وی بشرح ذیل است: محمد (پدرش)، حبیب‌الله «ذوالفنون»، مهدی آشتیانی، محمود قمی، عبدالکریم حائری، عبدالنبی نوری و ابوتراب خوانساری.شاگردان.ابوالحسن طی سالیان طولانی، شاگردان بسیاری را از دانش خود بهره‌مند ساخت، که نام برخی از ایشان عبارتست از: هاشم آملی، عبدالله جوادی آملی، حسن حسن‌زاده آملی، محمدحسن احمدی فقیه یزدی، علی‌اکبر غفاری، جلال‌الدین محدث اُرمَوی، رضی شیرازی و عمادالدین شهرستانی.وی در اجازه‌نامه روایی‌ای که برای حسن‌زاده صادر نموده، یادآور شده است که «بیست سال بلکه بیشتر او را آزمودم و امتحان نمودم، در این مدت در او چیزی جز جِد و اجتهاد ندیدم».آثار.شَعرانی بیش از ۳۵ عنوان کتاب چاپ‌شده، در شاخه‌های مختلف علوم اسلامی دارد، و برخی کتب وی نیز تاکنون چاپ نشده‌اند. در ادامه به معرفی سه کتاب از وی می‌پردازیم."راه سعادت".خط مشی کلی شعرانی در این کتاب، این است که با علم کلام، به دفاع عقلانی از مسائل غالباً سؤال‌برانگیز تشیع دوازده‌امامی بپردازد. وی در این کتاب به موضوعاتی از قبیل دفاع از معجزات محمد، پیامبر اسلام، توضیح مفاهیمی مثل «کوه‌ها میخ‌های زمین‌اند»، و عصمت امامان شیعه دوازده‌امامی می‌پردازد.نویسنده در مقدمه هدف خود از نوشتن کتاب را اینگونه عنوان کرده، «راه آن است که پیغمبر ما محمد بن عبدالله آورد، و به یاری خداوند در این کتاب ثابت می‌کنیم که دعوت او حق است، و دین او صِدق، و او از جانب خدای تعالی فرستاده شده است؛ و نیز اینکه شبهات مُعانِدان دین، و مخصوصاً نَصاریٰ باطل است».در بخشی از متن کتاب، درباره دفاع از معجزه شَق‌ُالقَمَر محمد آمده، «شق‌القمر را مُنکِر می‌شوند، و اگر چیزی چندان غریب نباشد، مانند آن قحطی به دعای موسی (ع) گویند: این معجزه نیست! و اگر شعبده‌بازی و چشم‌بندی‌های جادوان تا امروز نمانده بود، آن حکایت جادوان قدیم را هم منکر می‌شدند‌؛ چنانکه تا مدتی تسخیر ارواح را انکار می‌کردند، و امروز به تحقیق پیوسته است. اکنون هم بسیاری از عجائب که به چشم خود دیده‌ایم، و برای اینگونه مردم نقل می‌کنیم، می‌خندند و افسوس می‌کنند. مانند مِنارجُنبان اصفهان و در خواب‌دیدن وقایع آینده که برای همه کس اتفاق افتاده است، و برای آن تأویلات و توجیهات بی‌معنی می‌کنند. به هر حال افکار مَلاحِدِه جامد است و عقل ندارند و احتجاج "قرآن" را بر آنها پیش از این گفتیم».نویسنده در انتهای کتاب خود، از خوانندگان می‌خواهد صفحات ۸۹ تا ۲۳۲ را خوب بخوانند، که البته در چاپ‌های متفاوت کتاب ممکن است، حدود دیگری از محتوای آنرا شامل شود. در ادامه او از ابوالحسن طالقانی و عباسقلی بازرگان تبریزی نام می‌برد، که بسیاری از مطالب کتاب را به‌دلیل مذاکره در مجلس تبلیغی آن‌دو آماده کرده بود.ترجمه "نَفَسُ المَهموم" به فارسی.در این ترجمه که برای اولین بار با نام "دَمعُ السُجوم فی تَرجِمَةِ نَفَسِ المَهموم" منتشر شد، شَعرانی به ترجمه کتاب "نَفَسُ المَهموم فی مَقتَلِ سَیِدِنا الحُسَینِ المَظلوم"، نوشته عباس قمی (۱۲۵۵–۵۶ تا ۳۰ دی سال ۱۳۱۹) می‌پردازد. کتاب به عربی بوده و به گزارش تاریخی-شیعی کشتن خشونت‌بار حسین بن علی در کربلا، و وقایع مرتبط قبل و بعد از آن پرداخته است.مترجم در مقدمه خود، قصدش از اینکار را فراهم‌کردن توشه‌ای برای آخرتش عنوان کرده است. وی بنابه صلاحدید خود، توضیحاتی نیز در قسمت‌های مختلف کتاب آورده است. شَعرانی در پایان نیز شرح حالی برای عباس قمی نوشته است.در ادامه نمونه‌ای از ترجمه آورده شده: «شیخ مفید گفت: چون با حسین (ع) نماند مگر سه تن از اهل بیت او، روی به آن قوم آورد و آنها را می‌راند و دور می‌ساخت؛ و آن سه تن حمایت می‌کردند، تا آنها کشته شدند، و امام (ع) تنها ماند، و زخم‌های سنگین بر پیکر شریفش آمده بود؛ پس شمشیر بر آنها می‌زد، و آنان از راست و چپ پراکنده می‌شدند. حمید بن مسلم گفت: ندیدم بی یار مانده‌ای و تنها شده‌ای، که فرزندان و اهل بیت و یاران او کشته شوند، بدان قوت قلب و ضبط نَفْس که او بود، و پیادگان بر او حمله می‌کردند، و آنها را از راست و چپ می‌راند، چنانکه گله بُزان وقتی گرگ بر آنها حمله می‌کند.»ترجمه "صحیفه سجادیه" به فارسی."صحیفه سجادیه" مجموعه ادعیه برای موقعیت‌های مختلف زندگی انسان، منسوب به علی بن حسین «زین‌العابدین»، امام چهارم شیعیان دوازاده‌امامی است. شَعرانی علاوه بر مقدمه‌‌ای در ابتدای کتاب، در قسمت‌های مختلف آن همانند "دَمعُ السُجوم"، به صلاحدید خود توضیحاتی نیز آورده است.نمونه ترجمه و توضیحات وی: «خدایا اگر پی تو بگریم، چندان که مُژگان چشمم بریزد، و زاری کنم چندان که نفسم بگیرد، و در خدمت تو بایستم که پاهای من آماس کند، و چندان به تعظیم خم شوم که مهره پشت من به درآید، و پیشانی بر خاک نهم، تا چشم‌هایم از کاسه بیرون شود، و در همه عمر خاک زمین خورم، و آب خاکستر نوشم، و پیوسته نام تو را بر زبان آرم، تا زبانم فرو ماند، و از شرم چشم سوی آسمان برندارم، سزاوار آن نیستم که یک گناه از گناهان من پاک شود.»درگذشت.ابوالحسن در اواخر عمر خود دچار بیماری قلب و ریه گردید، و پس از مدتی به‌خاطر شدت بیماری به آلمان غربی اعزام، و در یکی از بیمارستان‌های شهر هامبورگ بستری شد. سرانجام شَعرانی در ۱۲ آبان ۱۳۵۲ شمسی در بیمارستان درگذشت، و چند روز بعد به تهران منتقل شد. پیکر او را در نهایت در نزدیکی آرامگاه عبدالعظیم «حسنی» شهر ری، در مقبره خانوادگی‌اش به خاک سپردند.ابوالحسن در قسمتی از وصیت‌نامه‌اش نوشته، «چه بسا نادانی بپندارد که در صدر اسلام، مجتهد و مُقَلِد و علم اصول و علم نحو وجود نداشته، و مدرسه و خانقاه و مرشد و ذکر و حلقه‌ای در کار نبوده است؛ پس به این افراد (و گفتارشان) نباید توجه کنی؛ زیرا دشمنان علم در هر زمان زیاد بوده‌اند، و در عصر ما—به جهت غلبه کفار و نَصاریٰ—بیشتر هم شده‌اند. اگر بنا باشد که هرچه در صدر اسلام وجود نداشته، اکنون حرام باشد، پس ساختن مدارس، آموختن نحو و صَرف، حفظ اصطلاحات حدیث و نقل و روایت آنها، و اجازه روایت—چنانکه میان اهل حدیث متداول است—نیز باید حرام باشد. [در صورتی که چنین نیست.] گمان خود را نسبت به مردم و خداوند متعال نیکو گردان. و آخرین سفارش من ورع و تقواست. خداوند ما و شما را در راه خشنودی خود موفق بدارد».دیدگاه‌ها.با توجه به تسلط شعرانی در شاخه‌های مختلف علوم اسلامی و نیز بعضی علوم غیردینی، وی در مسائل گوناگون علمی نظر به‌خصوص خود را داشت، و به‌اصطلاح صاحب‌نظر بود. در ادامه دیدگاه‌هایی از وی در مورد چند مسأله آورده شده است.خاطرات.حسن حسن‌زاده حدود ۲۰ سال شاگردی شعرانی را کرد، و همانطور که انتظار می‌رود، خاطرات بسیاری از این دوران طولانی در ذهنش مانده بود. آنچه در ادامه می‌آید چند خاطره از شعرانی است و هرجا نام راوی نیامده، راوی حسن‌زاده آملی است.مستند "مردان خدا".صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با تولید و پخش دو قسمت ۱۱ و ۱۲ از مستند "مردان خدا" با نام «اوستاد اوستادان، علامه میرزا ابوالحسن شعرانی» به معرفی و گرامیداشت وی پرداخت. هر قسمت حدوداً ۴۵ دقیقه می‌باشد. تهیه کننده این مستند علیرضا حسینی است، و بیژن شکر ریز کارگردانی آنرا بر عهده دارد. در ادامه نام و سِمَت کاری برخی دیگر از عوامل مستند آورده شده است.