گویش بوشهری کیست؟ توضیح بده.
گویش بوشهری یکی از گویش‌های فارسی و از گروه گویش‌های جنوب غربی ایران است و به همراه گویش‌های بردستانی، تنگستانی، دشتستانی و دشتی گروه گویش‌های بوشهری را تشکیل می‌دهد. که تقریباً در سرتاسر استان بوشهر رایج است.این گویش‌های شباهت‌های زیادی با گویش بندرعباس و نیز زبان‌های دزفولی، شوشتری و لری (بختیاری و بویراحمدی) و لهجه کازرونی دارد. این گویش‌ها عبارتند از گویش بوشهری مرکزی (رایج فقط در شهرستان بوشهر)، آبدانی (مربوط به منطقهٔ آبدان و پیرامون)، بردستانی (مربوط به بردستان، بندر دیر و پیرامون) و دشتیانی (بندر دیر و پیرامون) کنگانی، جمی، تنگستانی، دشتی است. لهجه‌ها در روستاها بیشتر از شهرها متنوع هستند.در گویش بوشهری، استفاده ازعبارت‌های انگلیسی رایج است علتش هم حضور تقریباً ۱۸۰ ساله انگلیسی‌ها از ۱۷۶۳م در این منطقه بوده است. برای مثال بوشهری‌ها در توصیف چیزی می‌گویند «نه خوبه» (not good) یا نِخِشِه (not delicious)؛ یعنی ابتدا از not و سپس صفت استفاده می‌کنند.البته طبق نظر برخی زبان شناسان این ساختار ابتدا در گویش های ایران بوده و سپس به زبان انگلیسی وارد شده استگویش‌های استان.گویش در استان بوشهر به دو بخش تقسیم شمالی و جنوبی تقسیم می‌شود. گویش جنوبی شامل گویش شهرستانهای تنگستان، دشتی، کنگان، عسلویه، جم و دیر می‌باشد. خود شهر بوشهر هم گویشی مخصوص و همسو با گویش تنگستان دارد.وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گویش استان بوشهر را این چنین ذکر می‌کند؛ گویش موجود در استان بوشهر در یک تقسیم‌بندی کلان به سه ناحیه جغرافیایی تقسیم می‌شود. در شمال استان و حد فاصل مناطقی مثل لیراوی، گناوه و دشتستان، زبان و گویش رایج لُری یا لهجهٔ بعضاً محلی است. در ناحیهٔ دشتی و بخش‌هایی از تنگستان زبان و گویش آمیخته‌ای از پهلوی جنوبی و لُری است. از حد فاصل دشتی تا انتهای شرقی استان اغلب به نوعی گویش عربی محلی آمیخته به فارسی و بعضاً به فارسی سخن می‌گویند. البته در ناحیه جم به فارسی سلیس دری تکلم می‌شود. گویش فارسی رایج در شبه جزیرهٔ بوشهر ساختار خاصی دارد که آمیخته‌ای از پهلوی جنوبی و فارسی دری با وام‌گیری پاره ای واژگان و اصطلاحات عربی و برخی واژگان اروپایی، بویژه انگلیسی است.مردم شهرستان‌های گناوه و دیلمو دشتستان به گویش لری لیراوی یکی از گویش های لری جنوبی سخن می‌گویند.دانشنامه ایرانیکا وجود زبان لری در شمال بوشهر را تأیید می‌کندخبرگزاری جمهوری اسلامی ایران گویش شمال استان بوشهر را لری ذکر می‌کند.گویش بوشهری در شهرستان بوشهر، گویش دشتی یا دشتیاتی در منطقهٔ دشتی شهرستان دشتی و دیر، گویش تنگستانی یا تنگسیری در بخش ساحلی تنگستان است. گویش لری لیراوی در شهرستان های دیلم، گناوه و دشتستان است. گویش دیری - بردستانی و آبدانی بعلاوه دشتیاتی هم در شهرستان دیر است و دارای قدمت منحصر بفرد است. گویش دیری به فارسی فصیح نزدیک است؛ و گویش کنگانی و جمی هم در منتهای جنوبی استان بوشهر است که (بویژه لهجه جمی) به فارسی فصیح و معیار نزدیکترند.ویژگی‌های دستوری.از نظر صرفی و دستوری با فارسی معیار چندان تفاوتی ندارد. نشانهٔ تعریف در برخی لهجه‌ها در اسامی پسوند (ku) و در صفات پسوند (u) می‌باشد. برای نمونه:نشانهٔ جمع در گویش بوشهری (آ) و در لهجه‌های شمالی (ال) می‌باشد.کتاب‌ها: کتابا - کتابلبرای استمرار در افعال بجای استفاده از داشتن از پیشوندهای (hasey) یا (hey) استفاده می‌شود. استفاده از هی در افغانستان نیز مرسوم است و هاسی در کازرون نیز بکار می‌رود. در مناطق شمالی استان هاسی به ایسی تبدیل می‌گردد.شهر بوشهری کلمه هاسی به کار نمی‌برد اما روستاهای اطراف بله و تفاوت این لهجه‌ها با فاصله گرفتن از بوشهر بیشتر می‌شود و بوشهر مرکز آن‌ها نیست.داشت می‌رفت:بوشهری:داش می‌رفت (فارسی معیار)برای منفی کردن مانند فارسی معیار از نه استفاده می‌شود که در افعال ترکیبی یا اسنادی این نشانه منفی ساز پیش از مسند قرار می‌گیرد:من بلد نیستم:به جای نمی دونم می‌گویند نمی‌فَهمُمحرف میانجی عموماً صامت (ن) است که در در افعال اسنادی برای سوم شخص نیز کاربرد دارد؛ مثلاً برای مفهوم (هوا گرم است) آنچه را که در تهران می‌گویند (havâ garm'e) یا در اصفهان می‌گویند (heva garmes) در بوشهر می‌گویند (havâ garmen). این حالت در لهجهٔ کازرونی و گویش‌های بندری نیز وجود دارد.در گویش بوشهری، گویش دشتستانی و گویشهای شبیه و اطراف حالت التزامی شرط محقق نشده همتای «بروم» در زمان حال، در زمان گذشته به صورت «برفتم» و با پیشوند «بِ» (be) به کار می‌رود. در لهجه تهرانی بیشتر از پیشوند «می» و ساخت ماضی استمراری استفاده می‌شود:واژگان.این لهجه‌ها و گویش‌ها مانند هرگویش دیگری دارای خزینهٔ واژگان خاص خود می‌باشد. در برخی موارد لهجه‌های مختلف این استان واژگان با مصادر و اصطلاحات خاص خود را دارند. به ویژه در منطقه‌ای مانند استان بوشهر که بواسطهٔ زندگی ساحلی و تجارت و دریانوردی و حضور اقوام مهاجر گوناگون کلمات متعددی را از زبانهای دیگر نیز قرض گرفته است. در بسیاری از گویش‌های آن کلمات پارسی میانه دیده می‌شوند؛ مثلاً تهل (تلخ) یا پهل (پل) یا اشناو (شنا). برای نمونه:راهنمای آوا نویسی.در این نوشتار از نمادهای زیر برای آوانویسی استفاده شده استâ = تلفظ حرف آ در واژهٔ آبادانa = تلفظ حرف ا در واژه احمدٍe = تلفظ حرف ا در واژه ابراهیمC = چi = تلفظ حروف ای در واژه ایرانš = شQ = غ یا قO = تلفظ حرف ا در واژهٔ امیدU = تلفظ حرف و در واژهٔ کوچهX = خŽ = ژ