Abjir bo’lsa o’g’loning,Cho’ldan don terar.
Yalqov yotib buyurar.
Yalqov yotolmaydi, yotsa turolmaydi.
Yalqov xotinga bola — bahona.
Yalqov — o’ziga yov.
Yalqov o’tirgan yerida o’tin terar.
Yalqovlik, oxiri xo’rlik.
Yalqovlik yovi — yumush.
Yalqovning maqtanishi ish boshiga borguncha.
Yalqovning oshi — yovg’on.
Yalqovning qo’li qo’ynidan chiqmas.
Yaxshi bo’lsang kelinchak,Bo’la ko’rma erinchak.
O’tloqda bedana ko’p,Dangasada — bahona.
Qaziybersang, tog’ ham qular.
Qarasang — bog’man,Qaramasang — dog’man.
Qarasang, qand yersan,Qaramasang, pand yersan.
Qizil yuzni sarg’aytma,Aziz qo’lni qavartir.
Qimirlagan qir oshar,Tig’izlagan tog’ oshar.
Qozon o’tdan, odam harakatdan qizir.
Qoloqdan cho’loq yaxshi.
Qorning to’ysa, kekirma,Bekor yurib, bo’kirma.
Qulday bo’lib ishlasang,Boyday bo’lib yasharsan.
Quldek ishla,Bekdek tishla.
Qush qanoti bilan tirik,Odam — mehnati bilan.
Qo’rqoqning ko’zi katta,Dangasaning — so’zi.
G’ayrat etgan tog’ni kesar,G’ayrat temir arqonni uzar.
G’ayratlidan ilon qochib qutulmas.
G’ayratlidan quyon qochib qutulmas.
G’ayratlining yuragi qaynar.
G’ayratsizning yuragi o’ynar.
G’ayratsiz bilak — o’rinsiz tilak.
Hamma narsaning otasi — mehnat.
Har kungi va’dabozlikdan,Bir kungi jonbozlik yaxshi.
Harakating — sog’liging,Mehnating — boyliging.
Himmat — elning tayanchi,Mehnat — rohat quvonchi.
Hurmat qilsang, hurmat ko’rasan,Mehnat qilsang, davron surasan.
Hurmating — savlating,Mehnating — davlating.
«Ho’k» degan ho’kizga o’lim.
Ho’k desa, ho’k, Cho’k desa, cho’k.
 Achchiq savol berib, Shirin javob kutma.
Achchiq til — zahri ilon, Chuchuk tilga — jon davomi…
Achchiqni achchiq kesar.
Bast etgan o’zar,Qasd etgan to’zar.
Bezoridan hamma bezor.
Bekorchidan bezib qoch,Chaqimchidan — ko’chib.
Beli og’rimagan bel bo’lmas,Birovning xizmatin bilmas.
Beqo’nimga qo’nim yo’q,Yomon odamga — o’lim.
Bir ilon bir uy odamni tinchitmas.
Bir kalning hiylasiQirq kishini charchatar.
Bir kishi ariq qazar,Ming kishi suv ichar.
Bir kun tuz ichgan joygaQirq kun salom ber.
Bir ko’ngil imorati —Ming Makka ziyorati.
Bir so’zlining yuzi — yorug’,Munofiqning yuzi — choriq.
Bir tulki yetti bo’rini yetaklar.
Bir yaxshi bilan bir yomon kelishar,Ikki yomon kelishmas.
Bir qorin moyni bir qumaloq buzar.
Birniki — mingga,Mingniki — tumanga.
Birning kasofati yuzga,Yuzniki — mingga.
Birov tuzar, birov buzar.
Birov o’lmay, birov kun ko’rmas.
Birovga kesak otsang,U senga tosh otadi.
Birovga choh qazima, o’zing tusharsan.
Birovning aybiga ko’z-quloq bo’lma.
Birovning so’zi yaxshi,Birovning — o’zi.
Boboning tol ekkani —O’ziga nom ekkani.
Bola bezori — kishi ozori.
Bu dunyo o’tar-ketar,Yuzi qoralik qolar.
Bug’doydan—bug’doy,Arpadan—arpa.
Vijdonsiz kishidan o’pkalama.
Gina — adovatning qo’shnisi.
Gul tikanin zahri yomon,Qizmondaning qahri yomon.
Gunohi — meniki, savobi — sizniki.
Guruchning kurmagi bor,Yomonning to’qmog’i bor.
Go’ringdan suv chiqmasin,Uyingdan — quv.
Davlat bitsa yomonga,O’zin sanar xoqonga.
Daryoga yaxshilik qilsang,Ajrini biyobondan topasan.
Dili qora — till qora.
Dili qoraning qilmishi — qiyiqlik.
Dilozori — xudobezori.
Dod qoldirma, ot qoldir.
Dog’ ostida dog’ qolmas.
Dunyo yorug’ bo’lsin desang,Uyingga chiroq yoq.
Dutorsiz baxshi bo’lmas,Yomonsiz — yaxshi.
Dushmaningni asal bilan bo’g’.
Dushmanni musht bilan urma,Osh bilan ur.
Yer to’ydirar, o’t kuydirar.
Yer qattiq bo’lsa, ho’kiz ho’kizdan ko’rar.
Yovdan yaxshilik chiqmas.
Yovdan yaxshilik yuqmas.
Yomon ayg’irda yol bo’lmas,O’larmonda hoi bo’lmas.
Yomon arava yo’l buzar,Yomon xotin — uy.
Yomon arida bol bo’lmas,Suvsiz yerda — tol.
Yomon atalib tirik yurguncha,Yaxshi atalib o’lgan yaxshi.
Yomon atlas bilan ham yomon.
Yomon baliq suv loyqatar.
Yomon baxil bo’lar,Yaxshi — anil.
Yomon bilan yer qo’shni ham bo’lmaGo’r qo’shni ham bo’lma.
Yomon bilan yotma,Erta turib aytma.
Yomon bilan yo’ldosh bo’lma,Nodon bilan — sirdosh.
Yomon bilan yo’ldosh bo’lsang,Yomondan burun o’lasan.
Afting qiyshiq bo’lsa oynadan o’pkalama.
Agar Ahmad seni chaqirmasa
Agar bir oy umringiz qolsa.
Agar miyasi bo’lsa,ahd qilgan baxt topar.
Ahdi borning baxti bor.
Ahillik va noahillik haqida maqollar
Ahmoqning kulgusi ko’p,
Ahmoqning sevgisi
Ajalga davo yo’q,
Ajalga davo yo’q,Yomonga — balo.
Asl odam hech o’lmas.
Aslning xatosi bo’lmas,Yomonning oshnasi bo’lmas.
Ajrini biyobondan topasan.
Alishar bo’lsang, chiningni ayt,
Alishar bo’lsang, chiningni ayt,Qovushar bo’lsang, siringni ayt.
Asli qora oqarmas,Asli buzuq tuzalmas.
Baliq boshidan sasir.
Bemahal yurgan qoqilar.
Betga aytganning zahri yo’q.
Bigizni kanoraga yashirib bo’lmas.
Bilakka boqma, yurakka boq.
Bilmaganni bildim dema,Qilmaganni qildim dema.
Bir tulkining hiylasiNecha yerda pand berar.
Alp bo’lsa ham, qalp bo’lar.
Amaldorlar va avom din vakillari haqida maqollar
Andisha va andishasizlik haqida maqollar
Android uchun kitoblar
Anjom — uy ziynati, So’z — inson ziynati.
Aravani ot tortar,
Arg’umog’im jirtak otdi,
Ari zahrin chekmagan
Ariq qazimasang, otizga suv chiqmas.
Arg’umog’im jirtak otdi,Loyni ko’rib tappa yotdi.
Axtargan topar.
Ahmoqning kulgusi ko’p,Dangasaning — uyqusi.
Ahd qilgan baxt topar.
Baxt yalqovga begona.
Baxtingga ishonma, barmog’ingga ishon.
Bekor o’tirguncha, bekor ishla.
Bekordan xudo bezor.
Bekorchidan — bemaza gap.
Bekorchidan el bezor,So’zidan ko’ngil ozar.
Bekorchilik — bemazachilik.
Bekorchining beti yo’q,Qozon osar eti yo’q.
Bekorchining hunari — g’iybat.
Beli bog’liqning dili bog’liq.
Bemaza qovunning urug’i ko’p.
Bemehnat hikmat yo’q.
Bermas tangridan hormas ovchi olar.
Bersang — olasan, eksang — o’rasan.
Betashvish bosh qayda,Mehnatsiz osh qayda.
Bir ezma topadi, bir — kezma.
Bir qo’llab eksang,Ikki qo’llab o’rasan.
Birni birov beradi,Ko’pni — mehnat.
Birov uchun birov qozon osmas.
Birovning bergani — ko’rgulik,Mehnatning bergani — to’ygulik.
Bozoringni o’zing qil,Tegirmoningni o’zing tort.
Bor-bor, ishda bor,Ishlamagan nonga zor.
Boqsang — bog’, boqmasang — tog’.
Bog’ jamoli — bog’bondan.
Bog’ kimniki — bog’bonniki.
Bog’bonga tog’ yarashmas,Biyobonga — bog’.
Bog’ni boqsang — bog’ bo’lur,Botmon dahsar yog’ bo’lur.
Boqimsiz bog’ tog’ bo’lur,Yurak-bag’ring dog’ bo’lur.
Bo’ynidan bog’langan it ovga yaramas.
Bo’lsa hamki qo’riq yer,Hosil berar, to’ksang ter.
Gap bilan osh pishmas.
Gap bilan shoshma, ish bilan shosh.
Gap bilan o’roq o’rish oson.
Gap bilguncha, ish bil.
Gap — boshqa, ish — boshqa.
Gap bo’lsa, paka-paka,Ish bo’lsa, cheka-cheka.
Gap desang, qop-qop,Ish desang, Ashtarxondan top.
Gap desang, qop-qop,Ish desang — betob.
Gapga — chechan, ishga — mechan.
Gapni oz so’zla,Ishni ko’p ko’zla.
Dangasaga bulut soyasi ham yuk.
Dangasaga ish buyursang,Otangdan ortiq nasihat qilar.
Dangasaga ish buyursang,Senga aql o’rgatar.
Dangasaga ostona tepa bo’lib ko’rinar.
Dangasaning vaji ko’p,Ohangsizning — ayji.
Dangasaning ishi bitmas,Yoz kelsa ham qishi bitmas.
Dangasaning saratonda qoii sovqotar.
Ariqni suv bezar, Odamni — so’z.
Arpa — kesaksiz.
Asli buzuq tuzalmas.
Asli qora oqarmas,
Aslning xatosi bo’lmas,
Ayb yilda emas, mehnatda.
Aravani ot tortar,Ko’lankasin — it.
Ari zahrin chekmaganBol qadrini bilmas.
Aybi borning tizi qaltirar.
Aybini yashirgan boy bo’lmas.
Aytib qilgan o’g’irlikning aybi yo’q.
Aylanasi ovuli,To’garagi to’rkuni.
Ayrilmagin elingdan,Quvvat ketar belingdan.
Badqavm bo’lsang bo’l,Beqavm bo’lma.
Ayrilgan yo’lda qolar,
Ayrilganni ayiq yer,
Ayrilganni ayiq yer,Bo’linganni bo’ri yer.
Ayrilgan yo’lda qolar,Bo’lingan — do’lda.
Baliqning kuni ko’l bilan,Botirning kuni el bilan.
Ayrilmagin elingdan,
Aytar so’zni ayt, Aytmas so’zdan qayt.
Aytilgan so’z — otilgan o’q.
Aziz qo’lni qavartir.
Badan tarbiya haqida
Badbaxt odam o’limi va zohidning tushi hikoyati
Badqavm bo’lsang bo’l,
Bahlul haqida rivoyatlar
Bahramand bo’lar har kishi.
Bahromning ko’zi ochildi
Baliq bilmasa, xoliq bilar.
Baliq suv bilan tirik,
Baliq suv bilan tirik,Odam — el bilan.
Begona tuproq — devona tuproq.
Betkay ketar, bel qolar,Beklar ketar, el qolar.
Birovning yurtida bek bo’lguncha,O’zingning yurtingda it bo’l.
Bulbul chamanni sevar,Odam — Vatanni.
Bulbulga bog’ yaxshi,Kaklikka — tog’.
Vatan gadosi — kafan gadosi.
Vatan uchun o’lmoq ham sharaf.
Vatan qadrini bilmagan o’z qadrini bilmas.
Vatanga kelgan — imonga kelar.
Vatanga falokat — o’zingga halokat.
Vatangado bo’lguncha,Kafangado bo’l.
Vatandan yiroqlashgan — nomusdan o’lar.
Vatani borning baxti bor,Mehnati borning — taxti.
Vataning tinch — sen tinch.
Baliqning kuni ko’l bilan,
Beshning boshi bo’lgancha,Oltining oyog’i bo’l.
Bizniki — xaltada,Sizniki — o’rtada.
Bilganingni eldan ayama.
Bir kalla — kalla,Ikki kalla — tilla.
Bir kishi ming kishi uchun,Ming kishi bir kishi uchun.
Bir tovushni ko’p tovush yo’q qilar.
Bir ko’zlilar eliga borsang,Bir ko’zingni qisib yur.
Bir tupursa, ne bo’lar,El tupursa, ko’l bo’lar.
Bir o’zing dono bo’lguncha,Ko’p bilan ahtnoq bo’l.
Bir qarg’a bilan qish kelmas.
Birdan ikki yaxshi,Ikkidan uch yaxshi.
Birikkan kuch — kuch,Birikmagan kuch — puch.
Birikmagan birlashmas.
Birlashgan daryo bo’lar,Tarqalgan irmoq bo’lar.
Birlashgan yovni qaytarar.
Birlashgan kuch yengilmas.
Birlashgan — o’zar,Birlashmagan — to’zar.
Birlik bor — tiriklik bor.
Birlikda baraka bor.
Birlikli uy — barakatli,G’ovg’ali uy — halokatli.
Birliksiz kuch bo’lmas.
Doshqozonda pishgan osh xom bo’lmas.
Yettovdan birov — shayton.
Yolg’iz botir yovga yo’q,Yolg’iz yigit dovga yo’q.
Yolg’iz daraxt o’rmon bo’lmas.
Yolg’iz yog’och pana bo’lmas.
Bast etgan o’zar,
Baxshi bor joyda yaxshi bor.
Baxt, omad va baxtsizlik haqida maqollar
Baxtga intilish
Baxtiyor bo’lsa zamon,
Beklar ketar, el qolar.
Bekor yurib, bo’kirma.
Bekorchidan bezib qoch,
Bekorchidan el bezor,
Bekorchining beti yo’q,
Beli og’rimagan bel bo’lmas,
Beli og’rimaganning non yeyishini ko’r.
Bersang — yeydi, ursang — o’ladi.
Bir dehqon omoch bilan,Yettovlon cho’mich bilan.
Beqo’nimga qo’nim yo’q,
Berkitganning isi chiqar.
Beshning boshi bo’lgancha,
Betashvish bosh qayda,
Betiga kuya yoqma.
Betkay ketar, bel qolar,
Bilinadi so’zidan.
Bilmaganni bildim dema,
Bin tegmasa, bin tegar.
Bir burdadan bersa, to’ydirar.
Bir dardmand kishining Abubakr Shibliy huzurida yig’lagani hikoyati
Bir darveshning Ibrohim Adham qoshida faqirlikdan shikoyat qilgani
Bir dehqon omoch bilan,
Bir devonaning savoli
Bir erkakning ma’shuqasidan ayb topgani
Bir g’ulomning shoh qiziga oshiq bo’lgani
Bir kalla — kalla,
Bir kalning hiylasi
Bir kambag’alning Misr shohiga oshiq bo’lgani hikoyati
Bir kishi ariq qazar,
Bir kishi ming kishi uchun,
Bir kishining Junayd Bag’dodiydan ko’ngil xushligi to’g’risida so’ragani
Bir kishining Moliki Dinordan savol so’ragani hikoyati
Bir kishining dengizga savoli
Bir kishining iblisdan shikoyati
Bir kishining qo’shni eshagini so’rab olgani hikoyati
Bir kishining so’fiydan ahvol so’ragani
Bir ko’zingni qisib yur.
Bir ko’zlilar eliga borsang,
Bir kun tuz ichgan joyga
Bir kungi jonbozlik yaxshi.
Bir o’zing dono bo’lguncha,
Bir qo’l qilolmas.
Bir qo’llab eksang,
Bir qulning podshoh qo’lidan meva yegani hikoyati
Bir so’zlining yuzi — yorug’,
Bir tomchi ovqat
Bir tulkining hiylasi
Bir tupursa, ne bo’lar,
Bir xotinning hiylasi
Bir xotinning hiylasiQirq eshakka yuk bo’lar.
Birovni aldama,Yurgan ko’changning boshi berk.
Bozordagi allop,Qilar ishi — qallob.
Boylik, boylik tubi o’g’irlik.
Bo’rining og’zi yesa ham qon,Yemasa ham — qon.
Gadoy tilab oladi,Jodugar o’zi oladi.
Gunohsiz odam podshodan qo’rqmas.
Daladan kelgan o’g’rini tutish oson,Uydagi o’g’rini tutish qiyin.
Dardini yashirgan darmon topmas.
Dardni berkitsang, isitmasi oshkor qilar.
Dili to’g’rining yo’li to’g’ri.
Dili qing’irning tili qing’ir.
Yeyar og’izni yemas og’iz bog’lar.
Yoz yomg’iri loy bo’lmas,O’g’ri aslo boy bo’lmas.
Jallob,Turgan-bitgani qallob.
Zargar firibgar bo’lsa, oltin zanglar.
Igna o’g’irlagan sigir ham o’g’irlar.
Igna o’g’irlagandan sigir yo’qotgan gumonsirar.
Ilon o’z egriligini bilmas,Tuyaning bo’ynini egri der.
Ilon har yerda buralib yursa ham,O’z iniga borganda to’g’rilanar.
It to’ygan kuni o’g’rilik qilmas.
Itimning bog’i yo’q,Yemishi qora charos.
Ishsizning ishi — o’g’irlik.
Yo’li buzuqning yoqasi yirtiq.
Yo’qlikning uyati yo’q,O’g’irlik — uyat.
Kavushimni olgan bir kishi,Gumondorim ming kishi.
Ko’z tarozi, ko’ngil — qozi.
Ko’ngil to’g’ri uchun,Qulf o’g’ri uchun.
Manman kamtardan yengilar,To’g’ri el ichida tanilar.
Mis qozonning misi chiqar,Berkitganning isi chiqar.
Mullaning yomoni — varaqchi,Odamning yomoni — qaroqchi.
Mug’ombir tumshug’idan ilinar.
Nayrang bilan ish ko’rganKo’p qiynalib jon berar.
Nohaq ishga rivoj yo’q.
Ochko’z boyimas, o’g’ri to’ymas.
Rostga zavol yo’q.
Savdogar,Ishi doim hiylagar.
Sayoq ketdi, sayoq ketdi,Sayoq ketidan tayoq ketdi.
Tavba qilganni el kechirar.
Tavbachining oshini yeguncha,Qasam ichgan yaxshi.
Tayoq ur-da, go’rga kir,Tayoq ye-da, do’ngga chiq.
Teva o’g’irlagan teva bo’yi chuqur qazir.
Tilingni to’g’ri tutolmasang,Dilingni to’g’ri tut.
Tog’ eshitganini deydi.
Tulki tulkilik qilar,Bo’ri bo’rilik qilar.
Tulki tulkiligini qilguncha,Terisi qo’ldan qo’lga o’tar.
Tulki tovga,Quyrug’i soyga.
Tulki-qarsoq ini bir,G’ar-o’g’rining till bir.
Tullakni tuzoqqa tushirish oson emas.
Tuxum o’g’risi tuya o’g’risi ham bo’la oladi.
Tushi o’ngning ishi o’ng.
Tuyada to’g’ri joy bo’lmas.
To’ni yomonni it qopar,Ko’ngli yomonni haq topar.
To’g’ri bola o’stirsang,Xalq ichida sher bo’lar.
Bir yaxshi bilan bir yomon kelishar,
Birdan ikki yaxshi,
Birikkan kuch — kuch,
Birikmagan kuch — puch.
Birini biri qiymas.
Birlashgan daryo bo’lar,
Birlashgan — o’zar,
Birlashmagan — to’zar.
Birlikli uy — barakatli,
Birni birov beradi,
Birniki — mingga,
Birning kasofati yuzga,
Birov uchun tush ko’rmas.
Birovga kesak otsang,
Birovning bergani — ko’rgulik,
Birovning qo’li bilan tikan yulish oson.
Davlat*ning illati bor.
Dili pokning ishi — pok.
Dili pokning yo’li — pok.
Yerga boqqan ish qilmas,Ish qilsa ham, tinch qilmas.
Ishlab yegan zog’orangTanangga yog’dek yoqar.
Ishlab topganning oshi — lazzatli.
Ishlagan er, tishlab yer.
Ishlamay yegan og’rimay o’lar.
Kambag’alning puli — peshona teri.
Kim ishlaydi, kim tishlaydi.
Kishining zari kishini buzar,Zarni ko’rgan zanjirini uzar.
Ko’ngil tortgan osh — halol.
Manglay tering bilan topilgan mol,Taningga halol.
Oshing halol boisa, ko’chada ich.
Oqar suvning haromi yo’q.
Og’zingdan chiqqan tupruk,Yerga tushsa, makruh.
Og’iz yesa, ko’z uyalar.
Pora do’zax eshigini ochar,O’zini bilgan undan qochar.
Pora yegan pona yer.
Pora kanda bo’lmasa,Parokanda bo’lasan.
Poraxo’r boyimas,O’g’ri koyinmas.
Poraxo’r besh qo’lini og’ziga tiqar.
Poraxo’r — tekinxo’r.
Poraxo’r — haromxo’r.
Poraxo’rning ko’zi beshta,Qo’li — to’rtta.
Poraxo’rning tavbasidan qo’rq,Mug’ombirning — yig’isidan.
Tekin bo’lsa, mix yut.
Tekin go’shtning suyagi burun yirtar.
Tekin yegan — ko’zga tikan.
Tekin yeguncha, ekib ye.
Tekin yema, teshadi,Sim bo’lsang ham, eshadi.
Tekin tomoq odamning tuzog’i,Yedirib aytadi: Ammamning buzog’i.
Tekin tomoq tish sindirar.
Tekin tomoq totlik kelar.
Tekin tomoqning ta’mi boshqa,Yeganlarning boshi qashqa.
Tekin tomoqning tikanagi tiqilar.
Tekin topgan mol yomon,Oxiri qo’ymas omon.
Tekin to’n qimmatga tushar.
Tekindan tomoq bo’lsa,Qirq kun yotmoq kerak.
Tekinning minnati ko’p,Mehnatning — ziynati.
Tekinxo’r boyimaydi,Boyisa ham yuqmaydi.
Tekinxo’r soyasidan qo’rqar.
Tekinxo’r — suvsiz ariq.
Tekinxo’r qopib yeydi,Mehnatkash topib yeydi.
Tekinxo’rga teng kelma, qopadi,O’z aybini tekin pulga yopadi.
Tekinxo’rga shafqat yo’q.
Tikanning zahri yomon,Tekinxo’rning qahri yomon.
Tomog’ining yo’li toza,Ishi bo’lar pokiza.
Totli tomoq tamuqqa tushirar.
Birovning so’zi yaxshi,
Birovning xizmatin bilmas.
Birovning yurtida bek bo’lguncha,
Birovning — o’zi.
Bit achchig’ini — burgadan.
Bitdan — chorig’lik.
Bitmay qolsa — emgak.
Bitta xunuk ish yaxshi.
Bo’la ko’rma erinchak.
Bo’ldi qo’y telpagim qunduzi.
Bo’lingan — do’lda.
Bo’linganni bo’ri yer.
Bo’lmasa eldan judo.
Bo’lsa hamki qo’riq yer,
Bo’ri bo’lsa, bo’ri bo’l.
Bo’ri bo’rilik qilar.
Bo’ri boqsang, og’zi-burning — loy.
Bo’ri — do’ng oshguncha.
Bo’rining og’zi yesa ham qon,
Bog’bonga tog’ yarashmas,
Bog’ni boqsang — bog’ bo’lur,
Bol qadrini bilmas.
Bolalari och qolgan ota va tilanchi
Bolang tortar xo’rlikni.
Boodoblik, xushmuomalalik, dag’allik haqida
Boqimsiz bog’ tog’ bo’lur,
Boqmaganning — holiga.
Bor-bor, ishda bor,
Boshga — to’qmoq.
Boshiga besh tort.
Boshim dasta gul bo’lar.
Botirlik va qo’rqoqlik haqida maqollar
Botirning kuni el bilan.
Botmon dahsar yog’ bo’lur.
Boyazid Bistomiyning g’amgin holi
Boyazidning kechasi shahardan tashqari chiqqani hikoyati
Boyday bo’lib yasharsan.
Boyisa ham yuqmaydi.
Boylikning o’zini topar.
Bug’doyning somoni bo’l.
Bulbul chamanni sevar,
Bulbulga bog’ yaxshi,
Butunni yirtiq qilar.
Buzgan ham odam.
Chala dovruqqa chol yiqilar.
Changal ham o’z joyida gurillar.
Changi chiqsa ham dong’i chiqmas.
Chaqimchidan — ko’chib.
Chaqimchilik jazosi
Charx yigirsam pul bo’lar,
Charx yigirsang, ip bo’lar.
Chatog’i sig’mas.
Chayonning kasbi — chaqish.
Cho’pchak degan cho’p bo’lar,
Chohga qulab o’lgan yigit hikoyasi
Chumchuqning ovchiga o’giti
Da’vogar javobgar bo’lar.
Daladan kelgan o’g’rini tutish oson,
Dangasa ishdan qochar.
Dangasa — har joyda.
Dangasada — bahona.
Dangasaga ish buyursang,
Dangasaga na ish bor.
Dangasaning boshi qonlik.
Dangasaning g’ayrati ish bitganda qo’zir.
Daraxt yaprog’i bilan ko’rkam,Odam — mehnati bilan.
Daraxt — havodan, odam — mehnatdan.
Daryo suvini bahor toshirar,Odam qadrini mehnat oshirar.
Dono — bir joyda,Dangasa — har joyda.
Do’kon to’qisang, bo’z bo’lar,Charx yigirsang, ip bo’lar.
Do’lanani ko’rganda tog’ esingdan chiqmasin.
Yer boylikning onasi bo’lsa,Otasi — mehnat.
Yer — ona, suv — ota,Mehnat — boylik.
Yer ochganning baxti ochilar.
Yer — xazina, mehnat — kaliti.
Yer egasi bo’lma, mehnat egasi bo’l.
Yer qazimasang, oltin chiqmas,Qarmoq solmasang — baliq.
Yoz bor, qish bor,Dangasaga na ish bor.
Yoz bo’yi yotar,Qish bo’yi qotar.
Yomg’ir bilan yer ko’karar,Mehnat bilan — el.
Yotaversa, ot ham ozar.
Yotgan yotag’on bo’lar,Sovuqqa qotog’on bo’lar.
Yotgan qolar, chopgan olar.
Yotgan ho’kiz och qolar.
Yotganga yomg’ir yog’mas.
Yotganning yog’i yo’q.
Dangasaning ishi bitmas,
Dangasaning vaji ko’p,
Dangasaning — so’zi.
Dangasaning — uyqusi.
Daraxt yaprog’i bilan ko’rkam,
Darbadar odam va tuyakash
Darding sendan lazzatlanishiga yo’l qo’yma!
Darvesh va muttaham xizmatchi
Daryo suvini bahor toshirar,
Davlat bitsa yomonga,
Davlat ham egiz-egiz.
Davlatning illati bor.
Dilingni to’g’ri tut.
Do’kon to’qisang, bo’z bo’lar,
Donolik va nodonlik haqida maqollar
Do’stlik va dushmanlik haqida maqollar
Dunyo hashamatli bir sallaga o’xshar
Dunyo yorug’ bo’lsin desang,
Dunyoda aldanish
Dunyoda turolmassan salomat.
Duo oltin emasmi.
Durdona to’plamlar
Durli marjon qissasi
Dushmanga nafrati bo’lmaganning Vatanga muhabbati bo’lmas.
Dushmanni musht bilan urma,
Dutorsiz baxshi bo’lmas,
Echki egiz tug’ib qo’ydan oshmas,
Echkiga — quymoq.
Echkini ham o’z oyog’idan osarlar,
Echkining yog’i bo’lmas,
Egilgan boshni qilich kesmas.
Egilgan daraxtga suyanma,
Egovni egov yeydi,
Egri bitgan daraxt to’g’ri o’smas.
Egri bitganni el to’g’rilaydi.
Egri bo’lsang, sinar qanoting,
Egri bola o’stirsang,
Egri bola o’stirsang,Ikki ko’zi ko’r bo’lar.
To’g’ri boshni egri qilich kesmas.
To’g’ri devor uzoqqa chidar.
To’g’ri yo’l — el yo’ldoshi.
To’g’ri oshini yer,Egri boshini.
To’g’ri yurgan kiyikningKo’zidan boshqa aybi yo’q.
To’g’ri yurdim — yetdim murodga,Egri yurdim — qoldim uyatga.
To’g’ri o’sgan gul bo’lar,Egri o’sgan kul bo’lar.
To’g’ri o’zar, egri ozar.
To’g’riga balo yo’q,Yomonda hayo yo’q.
To’g’rilik to’iga tortar,O’g’rilik — go’iga.
To’g’rilikka o’lim yo’q.
Firibgaiga shaytonning havasi kelar.
Xo’roz qichqirmasa ham tong otaveradi.
Egilgan daraxtga suyanma,Seni ham egar.
Egri bo’lsang, sinar qanoting,To’g’ri bo’lsang, chiqadi oting.
Egri ish ellik yildan keyin ham bilinar.
Egri yo’ldan yursang ham, to’g’ri yur.
Egri kaltakdan to’g’ri soya tushmas.
Egri mo’ridan egri tutun chiqar.
Egri tayoq ko’targanni egri tayoq bilan ur.
Egri tayoqning butog’i burunni yirtar.
Egri yuk manzilga yetkazmas.
Egri o’sgan terak,Nimaga ham kerak.
Egri qoziqqa — egri to’qmoq.
Egri qo’l ishga yetmas,Ishga yetsa ham, ishi bitmas.
Egrining soyasi ham egri.
Er yuragi pok bo’lsa,Yov hiylasi xok bo’lar.
Erning atog’i elga sig’sa ham,Chatog’i sig’mas.
Yuzim oq bo’lsin desang,Ishingni to’g’ri qil.
Yuzning qoraligi uyat emas,Yuzi qoralik uyat.
Yulduz aslo oy bo’lmas,O’g’rikdan boy bo’lmas.
Yurishi yomon yigitni yov olar.
Yurtda o’g’ri topilmasa,Zargarni dorga os.
O’zi to’g’rining — so’zi to’g’ri.
O’zi qilgan o’kinmas.
O’zi qing’irning — so’zi qing’ir.
O’rgangan o’g’ri o’rmonda qolar.
O’g’rik ayb, g’arlik ayb,Kambag’allikning nesi ayb.
O’g’rilik ko’zdan boshlanar,To’g’rilik — so’zdan.
O’g’irlik mol boy qilmas.
O’g’irlik morning tagi qilday,To’g’rilik molning boshi tog’day.
O’g’irlik osh badanga yuqmas.
O’g’irlik solsang qo’yningga,Sirtmoq tushar bo’yningga.
O’g’ri berkitib olar,Qaroqchi — qo’rqitib.
O’g’ri boylik topsa, baxtidan ko’rar,To’g’ri boylik topsa, mehnatdan ko’rar.
O’g’ri zo’r bo’lsa,Da’vogar javobgar bo’lar.
O’g’ri zo’r kelsa,Mol egasini yengar.
O’g’ri kirar joyini emas,Qochar joyini ko’zlar.
O’g’ri mushuk kunda uxlab, tunda kezar.
O’g’ri tom teshar,Qaroqchi yo’l to’sar.
O’g’ri — tun oshguncha,Bo’ri — do’ng oshguncha.
O’g’ri yurt ololmas.
O’g’ri o’g’irlab yo’lga tushar,Oxiri borib qo’lga tushar.
O’g’ri o’g’riga — xolavachcha.
O’g’ri qo’li kesilmagunchaO’g’riligini qo’ymas.
O’g’ri ham noliydi, o’g’irlatgan ham.
Egri o’sgan kul bo’lar.
Egri o’sgan terak,
Egri qo’l ishga yetmas,
Egri yurdim — qoldim uyatga.
Egrilik — umrning sho’ri.
Ehtiroslar va tashabbus haqida
Ehtiyoj va zaruriyat haqida maqollar
Ehtiyotkorlik va ehtiyotsizlik haqida maqollar
Ei sevganga yer ko’p.
Ekin yerida ko’karar,
El bilan bo’lgan yigit,
El bilan bo’lgan yutar,
El bilan kesilgan barmoqdan qon chiqmas
El bilganidan qolma.
El bo’lmasa er bo’lmas.
El bolasi bo’lolmagan
El boqmasa, taxting qular.
El boqsa, baxting kular,
El bor bo’lsa, er xor bo’lmas,
El boshiga kun tushsa,
El boshiga tushgani —
El egasiz bo’lmas,
El g’amini bilgan elda doston.
El ichida yomonlar.
El ishiga erinma,
El ishiga erinma,Ish qildim deb kerilma.
El kuchi — sel kuchi.
El nazar qilmasa,Eshak bozoriga ham dallol bo’lolmaysan.
El og’zi — elak, gap turmas.
El senga etsa nadomat,Dunyoda turolmassan salomat.
El suygani — er suygani.
El so’zi — dil so’zi.
El — erning sinchisi.
El o’g’risiz bo’lmas,To’qay — bo’risiz.
El qadrini bilmagan,Har baloga yo’liqar.
El bilan bo’lgan yigit,Har balodan qutular.
El qadrini bilmaydi,El ichida yomonlar.
El qulog’i — ellik.
El qo’zg’alsa, taxt qo’zg’alar.
Elga kengashgan ozimas.
Elga kirgil elingcha,Suvga khgil belingcha.
Elga ma’qul — senga ma’qul.
Elga navbat — erga navbat.
Elga suyangan elanmas.
Elga qilma xiyonat,Turolmassan salomat.
Eldan ayrilganni bo’ri yer.
Eldan oshma, eldan qolishma.
Eling o’g’ri bo’lsa, o’g’ri bo’l,Bo’ri bo’lsa, bo’ri bo’l.
Erdan er o’zsa ham, eldan o’zolmas.
Eri bo’lib, erga borgan — bet qorasi,Eli bo’lib, elga borgan — yurt to’rasi.
Erning ishi el bilan.
Erning kuchini el sinar.
Erning otini el chiqarar.
Erning so’zi — elning so’zi.
Yurt bilan kelgan aza ham — to’y.
Yurt desa, yugurib ishla.
Yayovning changi chiqmas,Yolg’izning — uni.
Yakka o’tin yolborsang, yonmas.
Yakkaning yori xudo,Bo’lmasa eldan judo.
Yaxshi rahbar yo’l qurar,Yomon rahbar yo’l buzar.
Yaxshi rahbar elni o’ylar,Yomon rahbar hovli bo’ylar.
Yaxshi rahbar yurtga rohat keltirar,Nodon rahbar yurtga «mehmon» keltirar.
O’z bilganingda bo’lma,El bilganidan qolma.
O’zi uchun uxlagan,Birov uchun tush ko’rmas.
O’zim bo’lay dema, o’zgalar g’amini ye.
O’zim degan o’zaksiz ketar.
O’zim degan o’rdan chiqmas.
O’t bilan o’ynashmoq tentakning ishi,Yurt bilan o’ynashmoq ahmoqning ishi.
Qirq uydan etak to’lar.
Qomatiga ishongan qaddini bukib ketadi,Ko’pchilikka ishongan maqsadiga yetadi.
Qo’lidan ish kehnagan ma’raka buzar.
G’oz to’dasi yo’lboshchisiz uchmas.
Har ish qilsang, el bilan kengash.
Har kim o’z qarichi bilan o’lchar.
Hashar borsam bitar,Ingranib kunim o’tar.
Hashar — elga yarashar.
Hashar qildim — uy qurdim,Unda ko’p hikmat ko’rdim.
El ishini er qilur,
El kuyunganda kuyungan — botir,
El nazar qilmasa,
El o’g’risiz bo’lmas,
El og’asi bo’lolmas.
El og’ziga boqqan och qolar.
El qadrini bilmagan,
El qadrini bilmaydi,
El qo’ngan yerni bilar,
El qudrati — chin qudrat,
El qurimasa, yer qurimas.
El senga etsa nadomat,
El suyunganda suyungan — botir.
El tilagin tilagin,
El tupursa, ko’l bo’lar.
El yaratgan er kelar.
El yaxshilikni unutmas.
Elchiga o’lim yo’q.
Elchining kechikkaniga suyun.
Enang qilsa zo’rlikni,Bolang tortar xo’rlikni.
Er yigit elga tortar,Yomon yukin elga ortar.
Erga bersang oshingni,Erlar silar boshingni.
El — qo’ngan yerda,
El-kunim bo’lmasa,
Elda bori — senda bori.
Eldan ajralgan yitar.
Eldan ajralganning beti yo’q.
Eldan ajralsang, yer bo’lasan.
Eldan ayrilgan qon yutar.
Eldan ayrilguncha, jondan ayril.
Eldan osh yesang, elga osh ber.
Elga boqqan yerga boqmas,
Elga kirgil elingcha,
Elga manzur — erga manzur.
Elga qilma xiyonat,
Elga qo’shilgan moy yutar,
Elga qo’shilganning ko’ngli to’q,
Elga qo’shilsang, er bo’lasan,
Elga xizmat — oliy himmat.
Elga qo’shilgan moy yutar,Eldan ayrilgan qon yutar.
Elga qo’shilganning ko’ngli to’q,Eldan ajralganning beti yo’q.
Elga qo’shilsang, er bo’lasan,Eldan ajralsang, yer bo’lasan.
Eliga vafo qilganYoviga jafo qilar.
Elidan bezgan er o’ngmas,Ko’lidan bezgan g’oz o’ngmas.
Elim boshqa degan, el bo’lmas.
Eling senga cho’zsa qo’l,Unga doim sodiq bo’l.
Eling-yurting bo’lmasa,Oying-kuning bo’lmasin.
Elli yer — bozor,Elsiz yer — mozor.
Ellik yilda el yangi.
Elning baxti — erning baxti.
Elning ichi — oltin beshik.
Elning yirtig’iga yamoq bo’l,Uzuniga uloq bo’l.
Elning egasi bo’l,Tobutning chegasi bo’l.
Elning g’ami — erning g’ami.
Er bolasi — el bolasi.
Er davlati — elida.
Er yigit elga tortar.
Er yigit o’zi uchun tug’ilar,Eli uchun o’lar.
Eringdan bezsang ham,Elingdan bezma.
Erning ishi — elning bo’ynida,Elning ishi — erning bo’ynida.
Erning moli — elning moli.
Yurt boshiga ish tushsa,Er yigit hozir.
Yurt egasi yo’lbarsdir,Oldirgani qo’ymasdir.
Yurt qo’ri, eling o’sar,Qo’rimasang, uying to’zar.
Yurt qo’risang, o’sarsan,Qo’rimasang, to’zarsan.
Yurtda odam bo’lmasa,To’ng’iz tepaga chiqar.
Yurtdan ayrilganni yov chopar.
Yurtdan ketgan, yurtmonda.
Eli bo’lib, elga borgan — yurt to’rasi.
Eli uchun o’lar.
Elidan ayrilgan er yomon.
Elidan bezgan er o’ngmas,
Eliga vafo qilgan
Eling o’g’ri bo’lsa, o’g’ri bo’l,
Eling senga cho’zsa qo’l,
Eling-yurting bo’lmasa,
Elli yer — bozor,
Elning egasi bo’l,
Elning ishi — erning bo’ynida.
Elning ko’rki — er bilan,
Elning yirtig’iga yamoq bo’l,
Elsiz yer — mozor.
Eng qiyini – biron narsaga o’zingni ishontirish.
Eng yaxshi va yomon a’zo
Eng yomoni – aldanish.
Er bilmasa, eldan so’ra.
Er bor bo’lsa, el xor bo’lmas.
Er boshiga tushgani.
Er kishining ishi
Er olmasa yerga ber.
Er olsa ham ko’p qolmas.
Er qadrini el bilur.
Er xizmatdan topar.
Er yigit elga tortar,
Er yigit nomi bilan,
Er yigit o’zi uchun tug’ilar,
Er yuragi pok bo’lsa,
Er — ishlagan yerda aziz.
Erga bersang oshingni,
Eri bo’lib, erga borgan — bet qorasi,
Eri boshiga ko’targan ayol
Erinchak tilagi — kun bota qolsa.
Erinchoq eshikka chiqsa, ot yollaydi.
Erinchoq ikki ishlar,
Erinchoq qizni erga ber,
Erinchoqni er olmas,
Erinchoqning ishi bitmas,
Erinchoqning og’zini it yalar.
Erinchoqning qo’li qisqa,
Erinchoqning qo’li yetmas,
Erinchoqning qo’li yetmas.
Erinchoqqa otasining soqoli o’yinchoq.
Ering yomon bo’lsa, ketib qutulasan,
Eringan elga sig’mas.
Eringan qiz erdan qolar.
Eringanning oshi pishmas.
Eringdan bezsang ham,
Erinmaganning — yo’li.
Erk va erksizlik haqida maqollar
Erlar silar boshingni.
Erning atog’i elga sig’sa ham,
Erning g’ayrati tog’ni qo’zg’atar.
Erning ishi — elning bo’ynida,
Erning ko’rki — ter bilan.
Erning quti — elida.
Erning — tilini.
Erta turib aytma.
Eshak Makkaga borib halol bo’lmas.
Eshak bozoriga ham dallol bo’lolmaysan.
Eshak siypaganni bilmas,
Eshak yurar qatqoqda,
Eshakning go’shti harom,
Eshakning yomoni ot bilan o’ynar.
Eshigimga qui bo’lar.
Eskisiz yangi bo’lmas,
Etagingni kesib qoch.
Ey til, yaxshilikni bil.
Ezgulikning kechi yo’q.
E’tiqod va ideallar haqida
Faoliyat haqida
Faqirlik va boylik haqida maqollar
Farosat va farosatsizlik haqida maqollar
Farovonlik va yetishmovchilik haqida maqollar
Farzand - ota-ona ziynati
Farzand va farzandsizlik haqida maqollar
Farzand — jazo emas, mukofot
G’am-g’ussaga mo’l bo’ldim.
G’ar-o’g’rining tili bir.
G’ar-o’g’rining till bir.
G’araz marazdan yomon.
G’ayrat etgan tog’ni kesar,
G’ayrat temir arqonni uzar.
G’iybatchining dih kir,
G’ovg’ali uy — halokatli.
Gadoy tilab oladi,
Gap bo’lsa, paka-paka,
Gap desang, qop-qop,
Gapirmasang — ikki balo.
Gapni oz so’zla,
Gavhardek dur olarsan.
Go’r qo’shni ham bo’lma.
Go’rimni topdim.
Go’ringdan suv chiqmasin,
Go’rkovning hikoyati
Go’zal shoh hikoyati
Go’zallik va xunuklik haqida maqollar
Gul bo’lib ko’krakka sanchil.
Gul tikanin zahri yomon,
Gumondorim ming kishi.
Gunohi pinhona afzal.
Gunohkor odam hikoyati
Guruchning kurmagi bor,
G’amginlik siri
G’ofil kishining ud yoqishi
G’oyib bo’lgan Iskandar
G’urur va dimog’dorlik to’g’risida
G’urur va xushomad haqida maqollar
Halol ish — lazzatli yemish.
Halol ishla, halol tishla.
Halol mehnat yerda qolmas.
Halol mehnat — mo’l daromad.
Halol mehnatdan qochma.
Halol molning qulfi o’zida bo’lar.
Halol pishib chiqar,
Haloldan bir tanga.
Halollik va tekinxo’rlik haqida maqollar
Ham aytadi, ham qaytadi.
Haq so’zni bilib aytar.
Haqiqat oltindan qimmat.
Haqni aytgan xor bo’lmas.
Haqni nohaq etma,
Har balodan qutular.
Har baloga yo’liqar.
Har bir voqea, so’z o’yini “qadrdon” tuyulardi.
Har elning o’z tusi bor.
Har elning — o’z irimi.
Har gul o’z butasida aziz.
Har gulning o’z isi bor,
Har kim o’z haddini bilishi kerak
Har kim — eliga,
Har kimning amali o’z oyog’idan.
Har kimning o’z eli — o’ziga shirin.
Har kimning ta’rifi o’ziga yarasha
Har kirn o’z qilmishidan topar.
Har ko’katning o’z suygan tuprog’i bor.
Har kungi va’dabozlikdan,
Har narsa ham ko’ringanidek emas
Har qush o’z uyasiga qarab uchar.
Har shaharning havosi boshqa.
Har toycha o’zi suv ichgan bulog’ini maqtar.
Har zog’da ming dog’.
Harakating erta bo’lsa,
Harakating — sog’liging,
Harom haromni chaqirar.
Harom ish tez qaritar.
Harom teshib chiqar.
Harom yegin to’yguncha,
Haromdan kelgan haromga ketar.
Haromdan ming tanga,
Haromzoda bug’doy ko’rsatib, arpa sotar.
Haromzoda suvdan holva pishirar.
Haromzodaning quyrug’i — bir tutam.
Hasad qilgan yitar.
Hasan Basriy va Robiya Adaviya hikoyati
Hashar borsam bitar,
Hashar qildim — uy qurdim,
Havas qilgan yetar,
Hay-hay ishning og’iri,
Hayot mohiyati haqida
Hayvon bo’lmoq bir pasda.
Ho’kiz o’lsa ham, ko’zining olaligi qolmas.
Ho’kizning shoxi eshakda bo’lsa,
Hojati yo’q cho’zishni.
Holva bilan shakar.
Hosil berar, to’ksang ter.
Hotami Toyi va bir gadoning himmati
Hozirgi davr matbuoti
Humo: 9860 1701 1440 0188
Hunarsiz pahlavon
Hurmat qilsang, diling bog’.
Hurmat qilsang, hurmat ko’rasan,
Hurmating — savlating,
Husayn Mansur Hallojning dorga osilishi hikoyati
Husnini namoyish qilishga ko’zguni vosita qilgan shoh
Huzurini ko’rasan.
Iflos g’avg’o tarqatar.
Ig’vogar ig’vo tarqatar,
Ig’vogarga oq sut ham qora.
Ig’vogarga — yon qo’shni.
Ig’vogarning o’zi yomon,
Ikki juft qo’lqop
Ikki kalla — tilla.
Ikki ko’zi ko’r bo’lar.
Ikki odam — bir odamning tangrisi.
Ikki piyola suv
Ikki qo’l qilgan ishni
Ikki qo’liga ish ber.
Ikki qo’llab o’rasan.
Ikki sichqon biriksa,
Ikki sirtlon bir sirtlonning sirtin yirtar.
Ikki so’fiyning o’zaro xusumat qilib, qozi oldiga borganlari
Ikki tulki hikoyati
Ikki vafoli yor
Ikki yaxshi erikmas,
Ikki yaxshi qasd bo’lmas,
Ikki yaxshi qo’shilsa,
Ikki yaxshi qo’shilsa,Birini biri qiymas.
Ikki yaxshi uyada bitar,Ikki yomon — qiyada.
Ikki yaxshi erikmas,Ikki yomon birikmas.
Ikki yaxshi qasd bo’lmas,Ikki yomon — do’st.
Ilon bo’lib yashagandan,Yilqi bo’lib kishnagan yaxshi.
Ilon goh-goh chaqar,Yomon doim chaqar.
Ilon zahri — tishida,Yomon zahri — tilida.
Ilon ilonning quyrug’ini bosmas.
Ilon ishi — zahar solmoq.
Ilon po’stini tashlagani bilan qilig’ini tashlamas.
lion po’stini tashlasa ham — ilon.
Ilon o’z zahridan o’lmas.
Ikki yaxshi uyada bitar,
Ikki yomon birikmas.
Ikki yomon kelishmas.
Ikki yomon qo’shilsa,
Ikki yomon — do’st.
Ikki yomon — qiyada.
Ikkidan uch yaxshi.
Ikkovga birov botolmas,
Ilon goh-goh chaqar,
Ilon har yerda buralib yursa ham,
Ilon o’lsa ham, zahri tishida qolar.
Ilon o’z egriligini bilmas,
Ilon zahri — tishida,
Ilondan—ilon, chayondan—chayon.
Ilonni tushda ko’rsang — ganj,O’ngda ko’rsang—yanch.
Ilonning o’lgisi kelsa, izda yotar.
Indamasni it qopar.
Inson — gavhari Qobul.
It akillasa, og’ziga ur.
It arazlar, egasi bilmas.
It achchig’ini turnadan olar,Bit achchig’ini — burgadan.
It vovullagani bilan tog’ qulamas.
Ilonga suv bersang ham, zahar tomar.
Ilonni tushda ko’rsang — ganj,
Imkon va imkonsizlik haqida maqollar
Imom Faxr Roziy va Sulton Muhammad
Imorat qur o’lmaydigandek.
Ingranib kunim o’tar.
Inida yotganni el topar.
Inson - olam bezagi
Inson va mehnat
Insonparvarlik haqida
Intilgan elga yoqar.
Iqbolni mehnat ochar.
Iroda va sabot-matonat haqida
Ish bilan hech qayoqqa.
Ish bilan qishning mushkuli bitar.
Ish bilan vaqt tez o’tar.
Ish bitar bo’lsa, haybarakallachi ko’payar.
Ish bo’lsa, cheka-cheka.
Ish bor yerda osh bor.
Ish bor yerda xato bor.
Ish boshlaganda — ermak,
Ish buyurdim olti tozga,
Ish desa, ayyor,
Ish desa, og’rir oshiq-moshig’im,
Ish desang — betob.
Ish desang, Ashtarxondan top.
Ish do’sting — jon do’sting.
Ish g’ayratlidan qo’rqar.
Ish ishni topar,
Ish ishtaha ochar,
Ish kuchini yelga berma, yerga ber,
Ish oshga tortar,
Ish qila olmagan ish tanlar.
Ish qildim deb kerilma.
Ish qilganga qop-qop,
Ish qilsa ham, tinch qilmas.
Ish qolsa — mehnat,
Ish quroling soz bo’lsa,
Ish seni yengmasin,
Ish ustasidan qo’rqar.
Ish yo’q deb qayg’ur.
Ish — insonning gavhari.
Ish, ishning ketiga tush.
Ishchan tilagi — tong ota qolsa,
Ishdan qo’rqmagan — qishdan qo’rqmas.
Ishdan qochar, yiroqqa sochar.
Ishdan qochding — oshdan qochding.
Ishga yetsa ham, ishi bitmas.
Ishga — cho’loq, oshga — qo’noq.
Ishga — no’noq, oshga — o’rtoq.
Ishga — qo’nim, hosilga — unum.
Ishi bo’lar pokiza.
Ishi borga bir kun hayit,
Ishi doim hiylagar.
Ishi kechning kuni kech.
Ishi yo’q chivin tutar.
Ishi yo’q eshak hurkitar.
Ishi yo’q ish topar, Ishton solib, bit boqar.
Ishi yo’q it sug’orar.
Ishi yo’qning ko’rki yo’q.
Ishi yo’qning rizqi yo’q.
Ishi yo’qqa har kun hayit.
Ishimning boshi yo’q,
Ishingni to’g’ri qil.
Ishlab yegan zog’orang
Ishlagan osh tishlar,
Ishlagan tishlar,
Ishlagan xor bo’lmas.
Ishlagan yerni yashnatar,
Ishlaganning ishi bitar,
Ishlamagan kishnar.
Ishlamagan nonga zor.
Ishlamagan tosh tishlar.
Ishlamagan — qaqshatar.
Ishlanmagan ishga shayton kular.
Ishlik kehb, ish orttirar,
Ishlikning peshonasi terlar,
Ishni istaganga emas, bilganga topshir.
Ishni ko’p ko’zla.
Ishni yo bachcha buzar, yo nasha buzar.
Ishning ko’zini bil,
Ishning o’zini bilguncha, ko’zini bil.
Ishning zo’rini mard qilar.
Ishonch va ishonchsizlik haqida maqollar
Ishq sururi yoxud yaratganning “kaltak”lariga ehtiyojim bor
Ishsevarni el sevar.
Ishsiz boshim — oshsiz boshim.
Ishsiz hayvon ham zerikar.
Ishsiz iyagini uqalar.
Ishsiz kehb, ish qoldirar.
Ishsiz — dardisarni.
Ishsizning — bo’yni.
Ishyoqmas itga ham yoqmas.
Ishyoqmas o’roqchi o’roq tanlar.
Ishyoqmas rohat topmas.
Ishyoqmasga it boqmas.
Ishyoqmasga so’z yoqmas.
Ishyoqmasning joni chiqar.
It achchig’ini turnadan olar,
It egasini tanimas,
It egiz tug’ib eldan oshmas.
It hurar, karvon o’tar.
It itga buyurar,
It itligini etar,
It ochiq qolgan qozonni yalar.
It og’zidan suyak olib bo’lmas.
It otasini tanimas.
It oyga qarab hurar.
It qilganni itorchi qilmas.
It sarqitini yo’lbars yemas.
It tumshug’ini tiqqan yergaSuv ichgali sher kelmas.
It tuqqanini tanimas.
It to’yi janjalsiz o’tmas.
It egasini tanimas,Mushuk — bekasini.
Itdan yorug’lik chiqmas,Bitdan — chorig’lik.
Itdan qolganini mushuk yemas.
Iting yomon bo’lsa, otib qutulasan,Oting yomon bo’lsa, sotib qutulasan,Qo’shning yomon bo’lsa, ko’chib qutulasan,Ering yomon bo’lsa, ketib qutulasan,Fe’ling yomon bo’lsa, o’lib qutulasan.
Itning irrilagani — salomlashgani.
Itning ishi — yirtmoq.
Itning ishi — uzmoq,Yomonning ishi — buzmoq.
Itning oshnasi bo’lmas.
Ig’vogar ig’vo tarqatar,Iflos g’avg’o tarqatar.
Ig’vogarning o’zi yomon,O’zidan so’zi yomon.
Yirtqichni uyasida yanch.
Yo’q muttahamdan bor muttaham yomon.
Kaltak o’qtalganga cho’qmor ko’tar.
Ketarga kelsa — el yomon,Ko’charga kelsa — yer yomon.
Kimki bo’lsa dilozor,Undan el-u yurt bezor.
Kishi aybiga etak yop.
Kishi bo’lgan kishiningKishi bilan ishi bor.
It tugul bitdan yomon.
It tumshug’ini tiqqan yerga
It yeganidan bo’ri yegani yaxshi.
It itligini etar,To’n etagini yirtar.
It yursa, so’ngak topar.
Itboqar qizga ishqi tushgan shayx hikoyati
Itdan yorug’lik chiqmas,
Itga bersang oshingni,
Itga bersang oshingni,Itlar g’ajir boshingni.
Eskisiz yangi bo’lmas,Yomonsiz yaxshi bo’lmas.
Echki egiz tug’ib qo’ydan oshmas,It egiz tug’ib eldan oshmas.
Echkini ham o’z oyog’idan osarlar,Qo’yni ham.
Echkining yog’i bo’lmas,Yaxshining — dog’i.
Eshak siypaganni bilmas,Yomon — siylaganni.
Yalang’och igna kiyintiradi.
Yangilik yaratar bir kishi,Bahramand bo’lar har kishi.
Yanisa, pichoq kesar,Yalinsa, yaxshi kechar.
Yaramas o’tdan yaramas tutun chiqar.
Yaramas yarog’ yig’ar.
Yaxshi aytar:Yo’l qo’ydim,Yomon aytar:Men yengdim.
Yaxshi bilan yo’ldosh bo’lsang,Yetarsan yiroqqa.
Itimning bog’i yo’q,
Iting yomon bo’lsa, otib qutulasan,
Itlar g’ajir boshingni.
Itlarga yem bo’lgan ayiq
Itning ishi — uzmoq,
Iz quvgan izlaganini topar.
Izlagan olim bo’lar,
Izlaganga tole yor.
Jamg’armani selga berma, elga ber.
Jamiyat va shaxs
Janda kiygan odam va podsho hikoyati
Jannatga do’stingiz bilan birgalikda kiringlar
Jismoniy va ma’naviy go’zallik xususida
Jiyan-tog’a el bo’lmas,
Jo’rtoqining sho’ri bo’lar.
Jodugar o’zi oladi.
Johilliging yo’q etar.
Jon berayotgan Buqrot va uning shogirdi hikoyasi
Jon berayotgan naychining javobi
Jon koyitmay, ish bitmas.
Jon kuydirmasang, jonona qayda,
Juho va uning otasi
Kaklikka — tog’.
Kalga — sarimsoq.
Kaltak yegin o’lguncha.
Kambag’allikning nesi ayb.
Kechuv bermas kecharga.
Kelajakka ibrat bo’l.
Keling, ko’ring, eshak ketdi.
Ketarga kelsa — el yomon,
Ketgan keltirar,
Ketganning — ketmonini.
Keti shuncha shirin bo’lar.
Ketmon chopdim — non tishladim.
Ketmon chopmoq — olmoq-solmoq,
Ketmon urib kecha-kunduz non bergan.
Keyin “shafqatsizlashdim”.
Kezi kelsa, ketmon chop.
Kishi bersa — ko’rimli,
Kishi bilan ishi bor.
Kishi bilan nima ishi bor.
Kishi bo’lgan kishining
Kishi bo’lmagan kishining
Kishi bo’lmagan kishiningKishi bilan nima ishi bor.
Kul qoldirma, gul qoldir.
Kulganga kula boqma,Betiga kuya yoqma.
Running yomoni ketar,Odamning yomoni ketmas.
Ko’zga — ko’kanak,Oyoqqa — tikanak.
Ko’ngil torhgi — xorlik.
Ko’ngilning olasi — xudoning balosi.
Ko’ngli qoradan pes yaxshi.
Ko’ngli qoraning yuzi qora.
Ko’cha bezori — ona bezori.
La’nat yog’diruvchi bo’lma,Rahmat eshituvchi bo’l.
Mag’iz achchiq bo’lsa, po’stiga ham urar.
Mahsining poshnasi bo’lmas,Nojinsining — oshnasi.
Mevaning yaxshisini qurt yeydi.
Mitaning yomoni tegirmondan butun chiqar.
Mol boqsang, og’zi-burning — moy,Bo’ri boqsang, og’zi-burning — loy.
Musht ursang, shapaloq kut.
Kishi yerida sulton bo’lguncha,
Kishi yurtida shoh bo’lguncha,
Kishi yurtida sulton bo’lguncha,
Kishining qo’lidan ishini olsang,
Kishining zari kishini buzar,
Kishnaganning kuni o’tar.
Kiygiz kimniki — bilak shuniki.
Kiymoqqa katan yaxshi, Turmoqqa vatan yaxshi.
Ko’charga kelsa — yer yomon.
Ko’chatni o’tqazmasang — ko’karmas,
Ko’chib yurgan yelday.
Ko’kdan emas, yerdan topasan.
Ko’kka boqma, ko’pga boq.
Ko’kka boqqan elga yoqmas.
Ko’klam — mehnat bilan ko’rkam.
Ko’lankasin — it.
Ko’lidan bezgan g’oz o’ngmas.
Ko’lning otini balig’i chiqarar.
Ko’ngil to’g’ri uchun,
Ko’ngli yomonni haq topar.
Ko’nglingni birga ber,
Ko’p bilan ahtnoq bo’l.
Ko’p bilan yurib adash.
Ko’p biriksa, tog’ qular.
Ko’p duosi ko’l bo’lur.
Ko’p ichida yoqangdan olar.
Ko’p ko’makka yaxshi,
Ko’p qiynalib jon berar.
Ko’p tikilsa, tog’ qular.
Ko’p yoyilsa, yo’q topilar.
Ko’pchilik bir mushtdan ursa, o’ldirar,
Ko’pchilik ko’pirsa, qulatar,
Ko’pchilik qo’l — unumi mo’l.
Ko’pchilik qo’lda unum ko’p.
Ko’pchilik supursa, sulatar.
Ko’pchilikka ishongan maqsadiga yetadi.
Ko’pda karam bor.
Ko’pdan ayrilgan ozar,
Ko’pdan ko’p aql chiqar.
Ko’pdan quyon qutulmas.
Ko’pga qo’shilgan o’zar.
Ko’plashgan yov qaytarar.
Ko’pni demay kul bo’ldim,
Ko’pni sevgan birni sevmas.
Ko’pni yomonlagan ko’milar.
Ko’pni yomonlagan ko’muvsiz qolar.
Ko’pni yomonlaganning o’zi yomon.
Ko’pni — mehnat.
Ko’pning haqi yetimning haqidan yomon.
Ko’pning haqi — to’pning o’qi.
Ko’pning ishi yitmas,
Ko’pning ko’lankasi — oltin.
Ko’pning kuchi ko’lday,
Ko’pning kuchi — karomat.
Ko’pning o’qi yo’qolsa, topilar.
Ko’pning qo’li ham to’g’ri,
Ko’pning qo’li ko’p.
Ko’pning rizqi — ko’l.
Ko’ringan tog’ning yirog’i yo’q.
Ko’rpang qayerda bo’lsa, Ko’ngling shu yerda.
Kuch qo’l — ish egasi.
Kuchingni yerga ber.
Kulganga kula boqma,
Kulib-kulib sug’orasan.
Kumushdek ter to’ksang,
Kun qizig’i demagin,
Kuzda erta o’rasan.
La’nat yog’diruvchi bo’lma,
Ma’lum bo’lar botqoqda.
Ma’naviyat yulduzlari
Madaniyat va san’at
Madaniyatning vorisiyligi haqida
Mahmud va baliq ovlovchi yosh bola hikoyati
Mahmud va o’tinchi chol hikoyati
Mahsining poshnasi bo’lmas,
Maqsadni istamasang — topilmas.
Maqtovlarga munosabat
Mard yigitning labi yog’lik,
Mardlik va nomardlik haqida maqollar
Mardning mardi maydonda sinalar,
Mashaqqating oz bo’lar.
Mashaqqatsiz baxt kelmas,
Matonat egasi — zanji
Mehnat baxt keltirar.
Mehnat bersa — to’yimli.
Mehnat bilan yer ko’karar,
Mehnat bilan — el.
Mehnat boyligi — elga.
Mehnat chekkan zo’r bo’lar.
Mehnat etsang erinmay,
Mehnat ham egiz-egiz,
Mehnat kishini boqar,
Mehnat ko’rsa, sher bo’lar.
Mehnat qancha og’ir bo’lsa,
Mehnat qilding, xo’p qilding,
Mehnat qilgan moy oshar.
Mehnat qilgan yerda moling bor.
Mehnat qilganning qo’li moy.
Mehnat qilib topganing,
Mehnat qilmay rohat ko’rmas,
Mehnat qilsang qaram bo’lmaysan.
Mehnat qilsang qirga,
Mehnat qilsang, davron surasan.
Mehnat qilsang, ko’ksing tog’,
Mehnat qilsang, ko’p oshaysan.
Mehnat qilsang, yasharsan,
Mehnat shuhrat keltirar,
Mehnat tovoq to’ldirar,
Mehnat umrni uzaytiradi
Mehnat va o’qish — og’a-ini.
Mehnat yerda qolmas,
Mehnat — boylik.
Mehnat — e’tibor garovi.
Mehnat — rohat quvonchi.
Mehnat — rohat va baxt
Mehnat — rohatning poydevori.
Mehnat, mehnatning tagi — rohat.
Mehnatda shoni bilan.
Mehnatda sinalgan elda aziz.
Mehnatdagi qat’iyat haqida
Mehnati borning — taxti.
Mehnati — halol.
Mehnating — boyliging.
Mehnating — davlating.
Mehnatingni halol qilsang,
Mehnatkash topib yeydi.
Mehnatli non — shakar,
Mehnatli osh osh bo’lar,
Mehnatni non topgan.
Mehnatning bergani — to’ygulik.
Mehnatning ko’zini topgan
Mehnatning noni — mazali,
Mehnatning noni — shirin,
Mehnatning — ziynati.
Mehnatsevarlik va ishyoqmaslik haqida maqollar
Mehnatsiz bilak — o’rinsiz tilak.
Mehnatsiz et yemaydi, bit yeydi.
Mehnatsiz ish bitmas,
Mehnatsiz non — zahar.
Mehnatsiz osh qayda.
Mehnatsiz osh — tosh.
Mehnatsiz rohat bo’lmas,
Mehnatsiz taxt kelmas.
Mehnatsiz topilgan mol hisobsiz ketar.
Mehnatsiz turmush — o’g’irlik.
Mehnatsiz turmush — tuzsiz osh.
Mehr qo’yib mehnat qil.
Mehr to’g’ri uchun.
Mehr-oqibat va oqibatsizlik haqida maqollar
Mening yo’qligim  uning borligi
Mevani bilmagan qizaloq
Ming Makka ziyorati.
Ming kishi bir kishi uchun.
Ming kishi suv ichar.
Ming so’zdan bir ish yaxshi.
Mingniki — tumanga.
Mingta chiroyli so’zdan,
Mingta qilar biringni.
Minnat qilding, yo’q qilding.
Minnat toq kuydirar.
Mol boqqanga bitar.
Mol boqqanning barmog’idan moy tomar.
Mol boqqanning moliga boq,
Mol boqsang, og’zi-burning — moy,
Mol egasini yengar.
Mol semirsa, yog’ bo’lar,
Mol — boqqanniki,
Mug’ombirning — yig’isidan.
Muhabbat qirralari
Muhabbat va bevafolik haqida maqollar
Mullaning yomoni — varaqchi,
Mumtoz faylasuflar hikmati
Munofiqning yuzi — choriq.
Nafs yirtqich arslon kabidir
Namozda gaplashgan hindlar
Naqd va nasiya haqida maqollar
Nasibangni osharsan.
Nayrang bilan ish ko’rgan
Necha yerda pand berar.
Nimaiki bor edi, yo’q bo’ldi
Niyating — yo’ldoshing.
Obod qilgan obod bo’lar.
Odam bo’lish — oson,Odamiy bo’lish — qiyin.
Odam bo’lmoq asta-asta,Hayvon bo’lmoq bir pasda.
Odam zahrini odam olar.
Odam odamdan qutular,Yomon fe’lidan qutulmas.
Odam odamning dardini olar.
Odam — odamning ko’zgusi.
Odam tug’ilib yomon bo’lmas,Ulg’ayib yomon bo’lar.
Odamning g’alamisiga dunyo bir pul.
Oyog’i iflos to’r bulg’ar,O’zi iflos el bulg’ar.
Olmadan bodom bo’lmas,Tegi past odam bo’lmas.
Oltin olma, duo ol,Duo oltin emasmi.
Oltin olma, olqish ol,Olqish oltin emasmi.
Olqish olgan omondir,Qarg’ish olgan yomondir.
Omon bo’lsang, osh yersan,Yomon yursang, tosh yersan.
Omon yursang, oting o’zar,Yomon yursang, baxting to’zar.
Oriq degan yomon toy,Yozga chiqib ot bo’lar.
Nodon va yalqov — dushman uchun katta ov.
Nohaqni haq etma.
Nojinsining — oshnasi.
Nomus boylikdan afzal
Non gadosi bo’lsang ham, Yurt gadosi bo’lma.
Non yemoqchi bo’lsang,
Nonni mehnat topgan,
Noshukur bo’lma — yomon.
O’chakishgan it qopmay qo’ymas.
O’g’irlik morning tagi qilday,
O’g’irlik solsang qo’yningga,
O’g’irlik — uyat.
O’g’ri aslo boy bo’lmas.
O’g’ri berkitib olar,
O’g’ri boylik topsa, baxtidan ko’rar,
O’g’ri kirar joyini emas,
O’g’ri koyinmas.
O’g’ri o’g’irlab yo’lga tushar,
O’g’ri qo’li kesilmaguncha
O’g’ri tom teshar,
O’g’ri zo’r bo’lsa,
O’g’ri zo’r kelsa,
O’g’ri — tun oshguncha,
O’g’ridan qolgani — qaroqchiniki.
O’g’riga mol qahatmi.
O’g’riga o’g’rilikdan mol kirmasa,O’z bo’rkini o’g’irlar.
O’g’rini uyga kirgizma,Oyog’ini yerga tegizma.
O’g’rini o’g’ri desang, o’lgisi kelar,To’g’rini o’g’ri desang, kulgisi kelar.
O’g’rini qaroqchi urar.
O’g’rining yelkasi — qiyshiq.
O’g’rining keti — quvish.
O’g’rining ko’zi — o’ljada.
O’g’rining ko’zi — o’mochda.
O’g’rining ko’ngli — gumonda.
O’g’rining uyi bo’lmas,Uyida siri bo’lmas.
O’g’rining o’zi — bitta, ko’zi — yuzta.
Qamish ichida ilon to’g’ri.
Qing’ir ish qirq yildan keyin ham bilinar.
Qing’ir ish — qirg’in ish.
Qing’ir odam — bir tomon,Qirq odam — bir tomon.
Qing’ir qilich qinga to’g’ri.
Qing’irlik — tiriklik go’ri,Egrilik — umrning sho’ri.
Qirq kishi ham bir,Qing’ir kishi ham.
Qora itning uyati oq itga tegar.
Qora ko’ngil — yara ko’ngil.
Quloqdan ko’z haq.
Qulf o’g’ri uchun,Mehr to’g’ri uchun.
Qo’li qing’irning — dili qing’ir.
Qo’ton bo’risiz bo’lmas,El — o’g’risiz.
G’iybatchining dih kir,G’ar-o’g’rining tili bir.
Haqni nohaq etma,Nohaqni haq etma.
O’g’riga o’g’rilikdan mol kirmasa,
O’g’rik ayb, g’arlik ayb,
O’g’rikdan boy bo’lmas.
O’g’riligini qo’ymas.
O’g’rilik ko’zdan boshlanar,
O’g’rilik — go’iga.
O’g’rini o’g’ri desang, o’lgisi kelar,
O’g’rini uyga kirgizma,
O’g’rining urari — azali.
O’g’rining uyi bo’lmas,
O’larmonda hoi bo’lmas.
O’lganda go’ring keng bo’lsin,
O’ngda ko’rsang—yanch.
O’pkadan urgan yel yomon,
O’rdak - ko’liga.
O’roq o’rmoq — o’ynamoq,
O’t bilan o’ynashmoq tentakning ishi,
O’t qo’yadi eliga.
O’tar hasrat, armonda.
Yurti boyning o’zi boy.
Yurtim — ko’ksim,Elim — iligim.
Yurting omon — o’zing omon.
Yurtni dedim, yuzga kirdim.
Yaxshi yigit yurt tuzar,Yomon yigit yurt buzar.
O’z uyim — o’lan to’shagim.
O’z yurtingning qadriO’zga yurtda bilinar.
O’z yurting — o’lan to’shaging,O’zga yurt bo’lmas beshiging.
O’zbek iskab bo’lsa ham, elini topar.
O’zga yurtning qozisi bo’lgandan,O’z elingning tozisi bo’l.
O’zga yurtning boshi bo’lgancha,O’z yurtingning toshi bo’l.
O’zga yurtning gulidan,O’z yurtingning cho’li yaxshi.
O’lsang o’l,Vataningda bo’l.
O’pkadan urgan yel yomon,Elidan ayrilgan er yomon.
Qorong’i qolgan yurtdaQorashaqshaq podsho bo’lur.
Qurigan yurtga qul oqsoqol.
O’tganlardan ibrat ol,
O’tib ketguncha, ekib ket.
O’tin tashishdan erinma.
O’tirgan narx so’rar.
O’tloqda bedana ko’p,
O’tni o’t bilan o’chirib bo’lmas.
O’tning ishi — kuydirmoq.
O’yi buzuq o’ngalmas.
O’ylagan — fozil.
O’ynab-o’ynab sug’orasan.
O’z aybini tekin pulga yopadi.
O’z bilganingda bo’lma,
O’z bo’rkini o’g’irlar.
O’z elingda cho’pon bo’l.
O’z elingning tozisi bo’l.
O’z elini sevadi.
O’z iniga borganda to’g’rilanar.
O’z yurting — o’lan to’shaging,
O’z yurtingda gado bo’l.
O’z yurtingda ulton bo’l.
O’z yurtingning cho’li yaxshi.
O’z yurtingning qadri
O’z yurtingning toshi bo’l.
O’zga yurt bo’lmas beshiging.
O’zga yurtda bilinar.
O’zga yurtning boshi bo’lgancha,
O’zga yurtning gulidan,
O’zga yurtning qozisi bo’lgandan,
O’zgaga ham ravo ko’rma.
O’zgani ko’zga ilmas.
O’zi iflos el bulg’ar.
O’zi o’lgan qo’y qurbonlikka kirmas.
O’zi uchun uxlagan,
O’zidan so’zi yomon.
O’ziga nom ekkani.
O’zin sanar xoqonga.
O’zing yaxshi — olam yaxshi.
O’zingga jinoyat qilding.
O’zingga ravo ko’rmaganni
O’zingning yurtingda it bo’l.
O’zini bilgan undan qochar.
Obro’ topaman desang, kamtar bo’l,
Obro’ning onasi — mehnat,
Obro’ying to’kar.
Odam bo’lish — oson,
Odam bo’lmoq asta-asta,
Odam bolasi bo’l.
Odam ishdan chiqmaydi,
Odam odamdan qutular,
Odam odamdan rangtolar.
Odam qadrini mehnat oshirar.
Odam qo’li cho’lni bo’ston qilar.
Odam tug’ilib yomon bo’lmas,
Odam — el bilan.
Odam — gavhar, qo’li — gul.
Odam — mehnatda.
Odam — mehnati bilan.
Odam — qo’lidan.
Odamdan ish chiqadi.
Odamiy bo’lish — qiyin.
Odamni po’stin emas, ish qizdirar.
Odamning husni — mehnatda.
Odamning qo’li — gul.
Odamning yomoni ketmas.
Odamning yomoni — gap urgan.
Odamning yomoni — qaroqchi.
Og’zidan oshini olasan.
Og’zing shap-shap etmaydi.
Og’zingdan chiqqan tupruk,
Og’zingni ko’kka ochma,
Oila va qo’shnichilik haqida maqollar
Oilada bolalar tarbiyasi
Olam parchalari
Olaqoping bo’lmasa, allakimniki.
Olay desang mo’l hosil,
Oldirgani qo’ymasdir.
Oliy va OMTM darsliklari
Oliyjanob shoh va qul
Oliysifat devona
Olmadan bodom bo’lmas,
Olqish olgan omondir,
Olqish oltin emasmi.
Olti toz qo’ydi yozga.
Oltin o’tda bilinar,
Oltin olma, duo ol,
Oltin olma, olqish ol,
Oltining oyog’i bo’l.
Oltinli odam va uning o’g’li
Oltmishingda olma eksang,
Omon bo’lsang, osh yersan,
Omon yursang, oting o’zar,
Omonatga xiyonat
Ona yerning tuprog’i — ona sutidan aziz.
Ona yurting omon bo’lsa,
Ona yurting — oltin beshiging.
Ona yurting omon bo’lsa,Rangi ro’ying somon bo’lmas.
Sigirning suti — tilida,Erning quti — elida.
Sovuq urgandan qolar,Tuproq surgandan qolmas.
Suvni bersang elga,Yasharsan ming yilga.
Tovushqonga tug’ilgan tepasi aziz.
Tuqqan yerda tug’ing tik.
Tuqqan elga jon tortmasa ham, qon tortar.
Tug’ilgan yerdan ko’ngil uzilmas,Yurt qo’riganning yurti buzilmas.
Tug’ilgan yering — Vataning,Vataning — nomusing.
To’ygan yerdan tuqqan yer yaxshi.
Ursa ham, el yaxshi,So’ksa ham, el yaxshi.
Fil tushida Hindistonni ko’rar.
Ekin yerida ko’karar,Er — elida.
El bor bo’lsa, er xor bo’lmas,Er bor bo’lsa, el xor bo’lmas.
El boshiga kun tushsa,El yaratgan er kelar.
El boshiga tushgani —Er boshiga tushgani.
El ishini er qilur,Er qadrini el bilur.
El-kunim bo’lmasa,Oy-kunim tug’masin.
El kuyunganda kuyungan — botir,El suyunganda suyungan — botir.
El tilagin tilagin,Siniq ko’nglin siylagin.
El egasiz bo’lmas,To’n — yoqasiz.
El qudrati — chin qudrat,Vatan tuprog’i — qimmat.
El — qo’ngan yerda,Ot — to’ygan yerda.
El qo’ngan yerni bilar,Ot to’ygan yerda tinar.
Onamning urchug’i
Oppoq qog’oz va qora dog’
Oq degan — olqish,
Oq it, qora it, bari — bir it.
Oq ko’ngil vazir
Oq qo’l — osh egasi,
Oq tuya cho’kmas, ko’k tuya turmas.
Oqko’ngillikning oti ham ozmas,
Or-nomus va nomussizlik haqida maqollar
Oriq degan yomon toy,
Ortish-tortish kirasi bor.
Osh desa, tayyor katta qoshig’im.
Osh desa, tayyor.
Osh qolsa — davlat.
Osh quli — ish kasali.
Oshdan qolsang ham, ko’chdan qolma.
Oshimning moshi yo’q.
Oshiq ma’shuqini o’ldirishga qasd qilgani hikoyati
Oshiq posbon hikoyati
Osmonga og’iz ochgan och qolar.
Ostonadan ayvon yaxshi,
Ot oyog’idan topar,
Ot to’ygan yerda tinar.
Ot — to’ygan yerda.
Ota bolasi bo’lma,
Ota boyligi yeiga singar,
Ota-ona hurmati
Ota-onalar bilan farzandlar o’rtasidagi o’zaro hurmat
Ota-onasini tanimagan tangrisini tanimas.
Otaga qilganing bolangdan qaytadi
Otajon, menga 10 dollar berib turing.
Otangni o’ldirganga onangni ber.
Otangni o’ldirganga yaxshilik qil.
Otning yomoni — ola,Xotinning yomoni — balo.
Otning yomoni oxur buzar.
Otning yomoni toy bilan o’ynar,Eshakning yomoni ot bilan o’ynar.
Otning o’limi — itning bayrami.
Oxir zamon bo’lsa,Tog’a jiyan bilan qozilashar.
Oq degan — olqish,Qora degan — qarg’ish.
Oqko’ngillikning oti ham ozmas,To’ni ham to’zmas.
Rahbarning yaxshisi undirar,Yomoni so’ldirar.
Rizq ham azaliy,Yomon ham azaliy.
Savobi oshkoradanGunohi pinhona afzal.
Savobning tagi — teshik.
Savobning eshigi — ko’p.
Sarbozor — sakbozor.
Saroy qurib, shahar buzma.
Suvning ishi — o’pirmoq,O’tning ishi — kuydirmoq.
Suzadigan sigirga muguz bitmas.
Suzag’on sigir shoxidan ayrilar.
Taqir yerdan chang chiqarma,Yo’q yerdan jang chiqarma.
Tentak tosh terar,Qotil — bosh.
Tentak cho’qmor yig’ar.
Tepib o’tma, suyab o’t.
Tikan bo’lib oyoqqa qadalguncha,Gul bo’lib ko’krakka sanchil.
Tilagi yaxshi kamol topar,Tilagi yomon — zavol.
Tosh bilan urganni osh bilan ur.
Tosh otganga osh ot.
Tuzgan ham odam,Buzgan ham odam.
Tuyaning bo’yni yomon,Yomonning o’yini yomon.
Tug’iladigan bolaga to’g’anoq bo’lma.
To’yda ko’rsa, to’nimni ber,Uyda ko’rsa, unimni ber.
To’riq ko’z chiqarar.
Otangning oti o’zguncha,
Otasi o’lgan kishi bilan so’fiy hikoyasi
Otasi — sa’yi harakat.
Otga yemni kim solar.
Oting yomon bo’lsa, sotib qutulasan,
Otliqqa yayov yetolmas.
Otning yomoni toy bilan o’ynar,
Otning yomoni — ola,
Ovga chiqqan ovlangay
Ovni yo ko’rinmagan otar,
Ovulingning toyi o’zsin.
Oxir zamon bo’lsa,
Oxiri barmog’ini tishlar.
Oxiri bir chuqurga tiqilmay qolmas.
Oxiri borib qo’lga tushar.
Oxiri qo’ymas omon.
Oy-kunim tug’masin.
Oydinda chars yigirar.
Oying-kuning bo’lmasin.
Oyog’i iflos to’r bulg’ar,
Oyog’ing tap-tap etmasa,
Oyog’ini yerga tegizma.
Oyog’i asalga botib qolgan pashsha hikoyati
Oz ta’ma ko’p ziyon keltiradi
Oz yesang, ko’p yashaysan,
Ozning ishi bitmas.
Piyozning — po’sti.
Poda qaytganda kelar.
Poraxo’r boyimas,
Poraxo’rning ko’zi beshta,
Poraxo’rning tavbasidan qo’rq,
Pul yo’q deb qayg’urma,
Qalb qozoni qaynamas,
Qalbning yuzi qora.
Qandu asal totganing.
Qanoatli juvonmard va tamagir
Qaqnus umrining uzunligi va uning ahvoli hikoyasi
Qaram bo’lmassan qo’lga.
Qaramasang — dog’man.
Qaramasang, pand yersan.
Qarasang — bog’man,
Qarasang, qand yersan,
Qarg’ish olgan yomondir.
Qarimay desang, mehnat qil.
Qarindosh-urug’chilik va begonalik haqida maqollar
Qarmoq solmasang — baliq.
Qaroqchi boshlig’i
Qaroqchi yo’l to’sar.
Qaroqchi — qo’rqitib.
Qaroqchining o’g’li
Qarz etsang ham, xarj etma.
Qasam ichgan yaxshi.
Qasd etgan to’zar.
Qasd qilgan past bo’lar.
Qashqirning o’yi — yomonlik,
Qassoblik joy yitar.
Qayga boray davosiga.
Qaynasa ham quyulmas.
Qayta qurish davri matbuoti
Qaytib kelsa do’zax yo’q.
Qilar ishi — qallob.
Qilich tutgan qilichdan o’lar.
Qilich tutganniki.
Qilmaganga bo’sh qop.
Qilmaganni qildim dema.
Qimirlagan qir oshar,
Qing’ir kishi ham.
Qing’ir odam — bir tomon,
Qing’irlik — tiriklik go’ri,
Qirg’ich qirib qo’ymaydi.
Qirg’iz masallari
Qirg’ovul va sher
Qirq eshakka yuk bo’lar.
Qirq kishi ham bir,
Qirq kishini charchatar.
Qirq kun salom ber.
Qirq kun yotmoq kerak.
Qirq odam — bir tomon.
Qish bo’yi qotar.
Qizil yuzni sarg’aytma,
Qiziqarli ma’lumotlar
Qiziqarli ma’lumotlar Reytinglar
Qizmondaning qahri yomon.
Qo’li yetsa ham, ishi bitmas.
Qo’li — to’rtta.
Qo’lingdan kelmasa, yo’lingdan ber.
Qo’lingdan kelsa, qo’lingdan ber,
Qo’rimasang, to’zarsan.
Qo’rimasang, uying to’zar.
Qo’rqoqning ko’zi katta,
Qo’sh haydamoq — bormoq-kelmoq,
Qo’shning yomon bo’lsa, ko’chib qutulasan,
Qo’ton bo’risiz bo’lmas,
Qo’yini birov qarar,
Qo’yning o’yi — omonlik.
Qochar joyini ko’zlar.
Qochib ketguncha, sochib ket.
Qolarsan uyatga.
Qomatiga ishongan qaddini bukib ketadi,
Qomusiy olimlar, sarkardalar
Qora degan — qarg’ish.
Qoramiq donasi bo’lguncha,
Qorashaqshaq podsho bo’lur.
Qorning to’ysa, kekirma,
Qorong’i qolgan yurtda
Qoshiq bilan osh berib,
Qotil va Habib ajamiy
Qovun tilaganga — qon yalatib.
Qovushar bo’lsang, siringni ayt.
Qozining bolasi
Qozon osar eti yo’q.
Qozonga yaqinlashsang — qorasi.
Qozonga yondashsang, qorasi yuqar,
Qulf o’g’ri uchun,
Qulf o’g’ri uchun.
Qulonga — qushing.
Qush bo’lsa ham ucha olmas.
Qush butaga sig’inar,
Qush butaga sig’inar,Odam — Vatanga.
Qush ham ketsa keladi,O’z elini sevadi.
Har gulning o’z isi bor,Har elning o’z tusi bor.
Har kim — eliga,O’rdak - ko’liga.
Himmatli er,O’z elini der.
Qush ham ketsa keladi,
Qush ko’nglini og’ritma.
Qo’yini birov qarar,Sutini kimlar ichar.
Qo’lingdan kelsa, qo’lingdan ber,Qo’lingdan kelmasa, yo’lingdan ber.
Qush qanoti bilan tirik,
Quvonch, g’am va qayg’u haqida
Quvvat ketar belingdan.
Quyrug’ini bossang, sichqon ham chiyillaydi.
Rahbar kelar-ketar, omma qolar.
Rahbar yotsa soyada,
Rahbarning yaxshisi undirar,
Rahmat eshituvchi bo’l.
Rangi ro’ying somon bo’lmas.
Robiya Adaviya va uning haji
Rohatning onasi — mehnat.
Running yomoni ketar,
Sabab, bahona va natija haqida maqollar
Sabr-qanoat va sabrsizlik haqida maqollar
Sahroda darveshga yetib olgan odam hikoyati
Salomatlik to’g’risida
Salqin jonni tindirmas.
Salqinni ko’p ko’zlama,
Samaradorlik va besamarlik haqida maqollar
Samimiy do’stlik
Samimiylik va nosamimiylik haqida maqollar
Sansolar-u mansolar,
Saqlan tarki adabdan.
Savobsiz — jannat.
Sayoq ketdi, sayoq ketdi,
Sayoq ketidan tayoq ketdi.
Sen ishni quvsang,
Sen zamonga boq.
Senga aql o’rgatar.
Sepgan xirmon qilur,
Sepmagan — armon.
Sevinch va g’am haqida maqollar
Shaf-shaf degan bilan
Shaftoli og’izga tushmas.
Shaharning qa’lasi — qo’rg’on,
Shahriyor va oltin bezakli qasr hikoyati
Shakar o’rniga tuproq yeganlar
Shakar pashshasiz bo’lmas,
Sharob tekin bo’lsa, hamma ichar,
Sharob uzumdan rang olar,
Shaxsiy munosabatlar madaniyati haqida
Shaytonning ozdirgani — o’ziniki.
Sigirning suti — tilida,
Sim bo’lsang ham, eshadi.
Siniq ko’nglin siylagin.
Sirkadan bit yaxshi.
Sirtmoq tushar bo’yningga.
So’ksa ham, el yaxshi.
So’z bilan aqqa-baqqa,
So’zidan ko’ngil ozar.
So’ziga boqma, ishiga boq.
So’zing kumush bo’lsa,
Sopi bilan ko’z chiqarma.
Sovet davri matbuoti
Sovuq urgandan qolar,
Sovuqqa qotog’on bo’lar.
Suruv oqsoqsiz bo’lmas.
Suruvdan qolgan surinib o’lar.
Sutini kimlar ichar.
Suv bir joyda turaversa, sasir.
Suv ichgali sher kelmas.
Suv o’jar, inson undan ham o’jar.
Suvdan kechgan ho’l bo’lar,
Suvga khgil belingcha.
Suvini kimlar ichar.
Suvni bersang elga,
Suvning ishi — o’pirmoq,
Suvning oqishiga qara,
Suvsiz yerda — tol.
Suyagingni sindirmas.
Suyakka rag’bat ko’rsatgani uchun podshoh tomonidan haydalgan ov iti hikoyasi
Tanangga yog’dek yoqar.
Tanbalga jannat yo’q,
Tarqalgan irmoq bo’lar.
Tarso qizining tush ko’rishi va shayx orqasidan borishi
Tayoq ur-da, go’rga kir,
Tayoq ye-da, do’ngga chiq.
Tayyor oshga bakovul —
Ta’magirlik va ochko’zlik haqida maqollar
Tegi past odam bo’lmas.
Tegirmoningni o’zing tort.
Tegishmagin ko’pga,
Tegmaganga kesak otar.
Tejamkorlik va isrofgarchilik haqida maqollar
Tek turganga shayton tayoq tutqazar.
Tek turguncha, tekin ishla.
Tek turmagan to’q turar.
Tek turmaganga osh ber,
Tekin tomoq odamning tuzog’i,
Tekin tomoqning ta’mi boshqa,
Tekin topgan mol yomon,
Tekin yema, teshadi,
Tekindan tomoq bo’lsa,
Tekinning minnati ko’p,
Tekinxo’r boyimaydi,
Tekinxo’r qopib yeydi,
Tekinxo’r vijdonidan kechar.
Tekinxo’rga teng kelma, qopadi,
Tekinxo’rning qahri yomon.
Temuriy malikalar
Teng bo’lasan cho’pga.
Teng tengi bilan
Tenglik va tengsizlik haqida maqollar
Tentak tosh terar,
Ter to’kkan baxtli yashar.
Teraversang, ko’p bo’lar.
Terga botgan zaiga botar.
Tergan — termulmas.
Teri qo’ldan ketar
Terisi qo’ldan qo’lga o’tar.
Terlab ishlasang, to’yib yeysan.
Tig’izlagan tog’ oshar.
Tikanning zahri yomon,
Til va adabiyot
Tilagi yaxshi kamol topar,
Tilagi yomon — zavol.
Tilingni to’g’ri tutolmasang,
Tilshunos va qayiqchi
Tinchlik solar eliga.
Tinchlik va notinchlik haqida maqollar
Tindim tunda, tinmadim kunduzi,
Tinmas kampir oyog’i
Tirik zotni qo’ymasdi.
Tiriklikda — fe’ling.
Tirishgan och qolmas.
Tirishgan tog’dan oshar,
Tirishgan yer ustida yashar,
Tirishmagan — qora yer.
Tirishmagan — yer ostida.
Tirishqoqning teri chiqquncha,
Tirishqoqning teshasi
To’g’ri bo’lsang, chiqadi oting.
To’g’ri bola o’stirsang,
To’g’ri boylik topsa, mehnatdan ko’rar.
To’g’ri el ichida tanilar.
To’g’ri o’sgan gul bo’lar,
To’g’ri oshini yer,
To’g’ri yurdim — yetdim murodga,
To’g’ri yurgan kiyikning
To’g’riga balo yo’q,
To’g’rilik molning boshi tog’day.
To’g’rilik to’iga tortar,
To’g’rilik — so’zdan.
To’g’rini o’g’ri desang, kulgisi kelar.
To’garagi to’rkuni.
To’kilgan — tering, ishlagan — yering.
To’kilsa manglay tering,
To’n etagini yirtar.
To’ng’iz tepaga chiqar.
To’ni ham to’zmas.
To’ni yomonni it qopar,
To’pdan chiqsang ham, ko’pdan chiqma.
To’qay — bo’risiz.
To’rt xotin bir bo’lsa,
To’yar qorning tilanmay.
To’yda ko’rsa, to’nimni ber,
To’yda «to’nim ber» deydi.
Tobutning chegasi bo’l.
Tog’ takasi tek tursa, och qolar.
Tog’a jiyan bilan qozilashar.
Tomog’ining yo’li toza,
Toqqa chiqmasang, do’lona qayda.
Tortishmagan topmaydi.
Tosh bosh yorar.
Toshga chega qoqar.
Totli joning chiqsin.
Tovuq ham tirmalab to’yinar.
Tug’ilgan yerdan ko’ngil uzilmas,
Tug’ilgan yering — Vataning,
Tulki tulkiligini qilguncha,
Tulki tulkilik qilar,
Tulki-qarsoq ini bir,
Tuproq surgandan qolmas.
Turgan-bitgani qallob.
Tusiga qarama, ishiga qara.
Tuyakash va faylasuf
Tuyaning bo’yni yomon,
Tuyaning bo’ynini egri der.
Tuzgan ham odam,
U senga tosh otadi.
Ulovim yo’q deb, ko’chdan qolma.
Ulug’ga suyangancha, elga suyan.
Unda ko’p hikmat ko’rdim.
Undan el-u yurt bezor.
Unga doim sodiq bo’l.
Unumli bo’lar yering.
Uringan ish o’rinsiz qolmas.
Ursa ham, el yaxshi,
Urug’ sepmay ekin o’rmas.
Urushqoq xo’roz semirmas.
Ustalik joy bitar,
Ustiga yoqasi yirtiq.
Ustodning hiylasi
Ustozining kanizagiga oshiq bo’lgan shogird hikoyati
Uxlagan uyqu olar,
Uxlaganga ulush yo’q.
Uxlamagan — yilqi.
Uyda ko’rsa, unimni ber.
Uydagi o’g’rini tutish qiyin.
Uyi buzuq o’ngalur,
Uyi buzuq o’ngalur,O’yi buzuq o’ngalmas.
Ustalik joy bitar,Qassoblik joy yitar.
Xayr qil o’ladigandek,Imorat qur o’lmaydigandek.
Xayrli ishning kechi yo’q.
Xayrli ishning xayrixohi ko’p.
Xizmatga — tuhmat.
Shakar pashshasiz bo’lmas,Arpa — kesaksiz.
Sharob uzumdan rang olar,Odam odamdan rangtolar.
Shaharning qa’lasi — qo’rg’on,Odamning yomoni — gap urgan.
Egovni egov yeydi,Zaharni zahar yeydi.
Uyida siri bo’lmas.
Uyiga sig’magan eliga sig’mas.
Uyingga chiroq yoq.
Uyqu — g’aflat, mehnat — rohat.
Uzbekskaya biblioteka
Uzoq bo’lsa ham, yo’l yaxshi,
Uzum tilaganga uzib-uzib ber,
Uzum tilaganga uzib-uzib ber,Qovun tilaganga — qon yalatib.
Xalq molini yegan halqumidan ilinar.
Sharob tekin bo’lsa, hamma ichar,Tekinxo’r vijdonidan kechar.
Shirafurushning shirasi bor,Ortish-tortish kirasi bor.
Ekkanda yo’q,Tikkanda yo’q,Xirmonda hozir.
Eshakning go’shti harom,Mehnati — halol.
Yulg’ich borning molin yulqar,Yo’qning nomin bulg’ar.
Yulg’ich yuladi,Yulib olgach, ko’madi.
Yulg’ich yulib to’ymas.
Yulg’ich yulib to’ymaydi,Qirg’ich qirib qo’ymaydi.
O’roqda yo’q,Mashoqda yo’q,Xirmonda hozir.
Halol pishib chiqar,Harom teshib chiqar.
Harakating erta bo’lsa,Kuzda erta o’rasan.
Mehnatingni halol qilsang,Huzurini ko’rasan.
Harom yegin to’yguncha,Kaltak yegin o’lguncha.
Haromdan ming tanga,Haloldan bir tanga.
Davlat — bu yerda harom topilgan boylik ma’nosida.
Uzuniga uloq bo’l.
Vahima falokat keltirar
Vatan tuprog’i — qimmat.
Vatan va vatanparvarlik haqida
Vatan va vatanparvarlik haqida maqollar
Vatangado bo’lguncha,
Vatani borning baxti bor,
Vataning — nomusing.
Vataningda bo’l.
Vatanni sotgan er bo’lmas.
Vatanning vayronasi — Umrning g’amxonasi.
Vatanning vayronasi — Umrning hayronasi.
Vatansiz inson — kuysiz bulbul.
Dindan chiqsang ham, eldan chiqma.
Yordan ayrilsang ham, eldan ayrilma.
Yoridan ayrilgan yetti yil yig’lar, Yurtidan ayrilgan o’lguncha yig’lar.
Yoringni gul orasidan izla, Erkingni — el orasidan.
Yigit g’ami elida, Elning g’ami dilida.
Kishi yerida sulton bo’lguncha,O’z elingda cho’pon bo’l.
Kishi yurtida sulton bo’lguncha,O’z yurtingda ulton bo’l.
Kishi yurtida shoh bo’lguncha,O’z yurtingda gado bo’l.
Xalq aytgani — haq aytgani.
Xalq aytsa, elab aytar,
Xalq aytsa, hech qaytmas.
Xalq bor yerda haqlik bor.
Xalq degan xoli ketmas.
Xalq g’azabi — xudo g’azabi.
Xalq hukmi — haq hukmi.
Xalq ichida sher bo’lar.
Xalq ishi — haq ish.
Xalq kuchiga to’g’on yo’q.
Xalq meniki dema,
Xalq puflasa, bo’ron bo’lar,
Xalq qarg’asa, xor bo’lasan,
Xalq qo’llasa, bor bo’lasan.
Xalq qo’zg’alsa — daryo.
Xalq tepinsa — zilzila.
Xalq tinchligin buzgan omon qolmas.
Xalq xohlasa tuzishni,
Xalq — tosh, amaldor — suv.
Xalqdan ajralganning yuzi qora bo’lar,
Xalqdan chiqsang, so’lasan.
Xalqni xon ham yengolmas.
Xalqning xohishiga qara.
Xalqqa suyansang, bo’lasan,
Xalqqa xiyonat qilding,
Xamir qilmoq, non yopmoq.
Xarakash eshak yo’lga yaramas.
Xarakter sinovi
Xatolarga munosabat haqida
Xayr qil o’ladigandek,
Xazina g’oyibdan emas, mehnatdan.
Xotin-qizning ishini tovuq cho’qib bitirolmas.
Xotinning makri qozini yengdi
Xotinning yomoni — balo.
Xo’jayinining qulog’ini cho’zgan qul
Xulq madaniyati haqida
Xulq-atvor to’g’risida
Xushbo’y hidlardan hushidan ketgan odam
Yag’ir otga bel bo’l.
Yakka tomchi sel bo’lmas.
Yakkaning yori xudo,
Yalinsa, yaxshi kechar.
Yalqov ash qush bo’lmas,
Yalqov bo’lsa o’g’loning,
Yalqovlik o’tga yoqar.
Yalqovlik — boshga.
Yalqovlik — la’nat.
Yalqovning joni — shirin.
Yangi kelgan muridning oltinni shayxdan yashirgani
Yasharsan ming yilga.
Yaxshi atalib o’lgan yaxshi.
Yaxshi bilan sirdosh bo’lsang,
Yaxshi bilan sirdosh bo’lsang,Yaxshilik bilan unasan.
Yomon bilan so’z olishguncha,Ko’cha alish.
Yomon bilan yurguncha,Yolg’iz yurgin o’lguncha.
Yomon bilan yurdim, qoldim uyatga,Yaxshi bilan yurdim, yetdim niyatga.
Yomon bilan yursang, yomon boiasan,Yaxshi bilan yursang, omon boiasan.
Yomon bola ko’zidan,Bilinadi so’zidan.
Yomon buzoq yopig’in yer.
Yomon buqa o’z boshiga o’t yer.
Yomon gap yer tagida uch yil yotar.
Yomon yovga bo’lishar.
Yomon yovdan qochar.
Yomon yomon bilan.
Yaxshi bilan yo’ldosh bo’lsang,
Yaxshi bilan yurdim,
Yaxshi bilan yurdim, yetdim niyatga.
Yaxshi bilan yursang,
Yaxshi bilan yursang, omon boiasan.
Yaxshi bilib so’zlar,
Yaxshi bir tavba qiladi,
Yaxshi bo’lsang kelinchak,
Yaxshi bo’lsang, bolday bo’l,
Yaxshi bo’lsang, o’zarsan,
Yaxshi bo’lsang, yaqin ko’p.
Yaxshi bo’lsang, yasharsan,
Yaxshi boshlaydi yo’lga,
Yaxshi chechakka bolari qo’nar.
Yaxshi farzand ota-onani elga oralatar.
Yaxshi farzand to’rga o’tqazar.
Yaxshi ishga jarchi bo’lsang, jirkanma.
Yaxshi it o’ligini ko’rsatmas.
Yaxshi joningga o’rtoq,
Yaxshi kelsa — tuzar.
Yaxshi kishi yot bo’lar.
Yaxshi kishi — tegchil,
Yaxshi ko’rishni ham bilmas.
Yaxshi kunda kulib, bag’rin ochar.
Yaxshi o’zini yomonning yonida tanitar.
Yaxshi odam o’ynab-kuhb kecbirar,
Yaxshi oshini yer,
Yaxshi ot erniki, er — elniki.
Yaxshi otdan yiqilsa, yomon — tabachi,
Yaxshi otga o’g’irlik ko’p,
Yaxshi otga qamchi kerakmas,
Yaxshi qand yedirar,
Yaxshi qihqdan — og’izga osh.
Yaxshi qizga — sovchi.
Yaxshi rahbar elni o’ylar,
Yaxshi rahbar yo’l qurar,
Yaxshi rahbar yurtga rohat keltirar,
Yaxshi so’z va yomon so’z haqida maqollar
Yaxshi suydirar, yomon so’ndirar.
Yaxshi turmas, yomon o’lmas.
Yaxshi uydan yaxshi tutun chiqar.
Yaxshi xislat — go’zal fazilat.
Yaxshi xor bo’lmas.
Yaxshi xotinga — zo’rlik.
Yaxshi xunuk libos bilan ham yaxshi.
Yaxshi yaxshiga yondashtirar,
Yaxshi yigit bilan yaxshi ot — ko’pniki.
Yaxshi yigit yurt tuzar,
Yaxshi yonida yomon ham o’ngishadi.
Yaxshi yurgan yerida,
Yaxshi zamon bilan.
Yomon yoniga yon olma,Yon olsang ham, yor olma.
Yomon ilon tegirmon boshida aylanar.
Yomon it kunduzi hurar.
Yomon «yilg’in» desang, «qirg’in» der.
Yomon yo’ldan yurgan tuya cho’kar.
Yomon yo’ldosh bo’lmas,Yo’ldosh boisa ham sirdosh bo’lmas.
Yomon kelsa — buzar,Yaxshi kelsa — tuzar.
Yomon kun yaxshi bo’lar,Yomon odam yaxshi bo’lmas.
Yomon — kunchi, yaxshi — sinchi.
Yomon kuchuk bo’sag’ada hurar.
Yomon ko’z tosh yoradi,Yomon do’st — bosh.
Yomon ko’rgan kishinggaYomon ko’rgan molingni ber.
Yomon ko’rishni bilmagan,Yaxshi ko’rishni ham bilmas.
Yomon mo’ridan achchiq tutun chiqar,Yomon uydan — sassiq gap.
Yomon odam yo’ldoshini qaritar.
Yomon odam til bilan kuydirar.
Yomon odam tuqqanini yomonlar.
Yomon odam to’ymas,Yomonligini qo’ymas.
Yomon osilar,Yuvvosh bosilar.
Yomon ot yoldor bo’lar.
Yomon ot oxur buzar,Yomon it egasini uzar.
Yomon ot suvliq tishlar.
Yomon ot to’rva teshar.
Yomon otga yoi bitmas.
Yomon otga yoi bitsa,Yoniga tursuq boylatmas.
Yomon erga mol bitsa,Yoniga qo’shni yoiatmas,Yoiatsa ham tindirmas.
Yomon oting chiqquncha,Totli joning chiqsin.
Yomon otni yog’ bosar.
Yomon otni maqtagan yo’lda qolar.
Yomon otni minguncha,Yayov yurgin o’lguncha.
Yomon sigir yozda tug’ar.
Yomon soyga suv tushsa,Kechuv bermas kecharga.
Yomon tekkanga tegar,Tegmaganga kesak otar.
Yomon tirtiq qilar,Butunni yirtiq qilar.
Yomon tuzalsa, zamon tuzalar.
Yomon farzand ota-onani yerga qaratar,Yaxshi farzand ota-onani elga oralatar.
Yomon farzand poygaga tushirar,Yaxshi farzand to’rga o’tqazar.
Yomon xotin — dardsiz kasal.
Yomon xotin yomon kunda qochar,Yaxshi kunda kulib, bag’rin ochar.
Yomon xotin kimniki — olaqopniki,Olaqoping bo’lmasa, allakimniki.
Yomon erkak to’y buzar,Yomon xotin — uy.
Yomon etagingni yirtsa,Etagingni kesib qoch.
Yomon eshak ip uzar,Yomon xotin uy buzar.
Yomon yurgan yo’lda cho’kar.
Yomon yaxshi bo’lmas,Eshak — baxshi.
Yomon yashar, yaxshi qaqshar.
Yomon — o’z g’amida,Yaxshi — el g’amida.
Yomon o’zini bilmas,O’zgani ko’zga ilmas.
Yomon o’ldi desa, ishon,Yomonligini qo’ydi desa, ishonma.
Yomon o’rdak avval uchar.
Yomon oshga o’rtoq,Boshga — to’qmoq.
Yomon o’tganning o’rog’ini olar,Ketganning — ketmonini.
Yomon qiliqdan — ko’zga yosh,Yaxshi qihqdan — og’izga osh.
Yomon ho’kiz shamiyon sindirar.
Yomon ho’kizga shox bitsa, suzib o’ldirar,Yomon odamga mol bitsa, urib o’ldirar.
Yomonga aytsang siringni,Mingta qilar biringni.
Yomonga bosh bo’lguncha,Yaxshiga yo’ldosh bo’l.
Yomonga gapirsang — bir balo,Gapirmasang — ikki balo.
Yomonga go’r qo’shni qilma,Ig’vogarga — yon qo’shni.
Yomonga yomon bo’l,Yaxshiga — tomon.
Yomonga yondashgan yiqilmay qolmas,Oxiri bir chuqurga tiqilmay qolmas.
Yomonga yondashma,Yaxshidan adashma.
Yomonga yog’ yoqmas,Echkiga — quymoq.
Yomonga yog’ yarashmas,Kalga — sarimsoq.
Yomonga ishing tushmasin,Qulonga — qushing.
Yomonga yo’liqsang, «yov keldi» qilar.
Yomonga kun ham qorong’i, tun — ham.
Yomonga osh berguncha,Yaxshiga bosh ber.
Yomonga osh tortguncha,Boshiga besh tort.
Yomonga sir aytma, yurtga yoyar.
Yomonga cho’p botar,Yaxshiga — so’z.
Yomonga el bo’lguncha,Yag’ir otga bel bo’l.
Yomonga yurt qolmasin,O’g’riga — mol.
Yomonga yaqinlashsang, balosi yuqar,Qozonga yaqinlashsang — qorasi.
Yomonga o’lim yo’q,Yaxshiga — yurim.
Yomonga qiz tugul, tuz ham berma.
Yomonga hazil qilsang, yoqangni yirtar.
Yomonda or bo’lmas,Yaxshi xor bo’lmas.
Yomondan dog’ qolar,Yaxshidan — bog’.
Yomondan yo qochib qutul,Yo — tonib.
Yomondan — yorti qoshiq.
Yaxshi — bog’-u bo’ston,
Yaxshi — el g’amida,
Yaxshi — el g’amida.
Yaxshi — sharofatli,
Yaxshi-yaxshi yigitlar,
Yaxshi-yaxshi yigitlar,Eshigimga qui bo’lar.
Cho’pchak degan cho’p bo’lar,Teraversang, ko’p bo’lar.
Shaf-shaf degan bilanShaftoli og’izga tushmas.
Elga boqqan yerga boqmas,Ko’kka boqqan elga yoqmas.
Elning ko’rki — er bilan,Erning ko’rki — ter bilan.
Emgak etsang, emarsan.
Emgaksiz itdan yomon,It tugul bitdan yomon.
Er yigit nomi bilan,Mehnatda shoni bilan.
Erinchoq ikki ishlar,Oxiri barmog’ini tishlar.
Erinchoq,Erinchoqqa otasining soqoli o’yinchoq.
Erinchoq qizni erga ber,Er olmasa yerga ber.
Erinchoqni er olmas,Er olsa ham ko’p qolmas.
Erinchoqning ishi bitmas,Epsizning — hojati.
Erinchoqning qo’li yetmas,Qo’li yetsa ham, ishi bitmas.
Erinchoqning qo’li qisqa,Erinmaganning — yo’li.
Eshak yurar qatqoqda,Ma’lum bo’lar botqoqda.
Yuki yengil eshak yotag’on bo’lar.
Yurti boyning o’zi boy,Mehnat qilganning qo’li moy.
Yutuqning kahti — mehnat.
Yalqov ash qush bo’lmas,Qush bo’lsa ham ucha olmas.
Yalqov bo’lsa o’g’loning,Yerdan non termas.
Yaxshida gina bo’lmas,
Yaxshida yarog’ bo’lmas.
Yaxshidan adashma.
Yaxshidan ot qoladi,
Yaxshidan yomon chiqdi, deb kuyinma,
Yaxshidan yomon tug’ilsa,
Yaxshidan — bog’.
Yaxshidan — nazar,
Yaxshidan — yaroq,
Yaxshiga berrnas omonlik.
Yaxshiga bosh ber.
Yaxshiga el dil ochar,
Yaxshiga gul — soya.
Yaxshiga iyarsang — oziq,
Yaxshiga qora yuqmas,
Yaxshiga yetishtir,
Yaxshiga yo’ldosh bo’l.
Yaxshiga yondash,
Yaxshiga yov yarashmas,
Yaxshiga — so’z.
Yaxshiga — taqlid.
Yaxshiga — tomon.
Yaxshiga — yurim.
Yaxshilar topib so’zlar,
Yaxshilarga qo’shchi bo’l.
Yaxshilarga xizmat qilsang,
Yaxshilik bilan unasan.
Yaxshilik eksa, esonlik o’rar.
Yaxshilik ikki jahonni orttirar.
Yaxshilik kelsa — iqboling.
Yaxshilik ko’rsang, oshir.
Yaxshilik ko’zga ko’rinmas,
Yaxshilik ko’ngil oydinligidir
Yaxshilik nur keltirar,
Yaxshilik qil, daryoga tashla,
Yaxshilik qil, umidvor bo’l,
Yaxshilik qil, uyingga aytma.
Yaxshilik qilmasang, yomonlik ham qilma.
Yaxshilik qilsang, yashir,
Yaxshilik to’iga eltar,
Yaxshilik va yomonlik haqida maqollar
Yaxshilik — yuzda,
Yaxshilikni daryoga qil, biyobondan top.
Yaxshilikni erdan so’ra,
Yaxshini ko’rib fikr qil,
Yaxshini so’ksang, suyagidan o’tar,
Yaxshini yetim dema.
Yaxshini yuborsang — tindirib.
Yaxshining beli singuncha,
Yaxshining bolasi to’rga tortar,
Yaxshining eshagida otquloq ol.
Yaxshining foydasi tegar tor yo’lda.
Yaxshining gapi — moy,
Yaxshining hikoyasi foydali.
Yaxshining ishi — jannat,
Yaxshining nasihatiga kirmagan,
Yaxshining niyati — tuzuk.
Yaxshining og’ziga — qaymoq.
Yaxshining qo’li singuncha,
Yaxshining so’zini ol.
Yaxshining tilagi ham yaxshi,
Yaxshining ustixoni yaxshi.
Yaxshining yaxshiga ortar himmati,
Yaxshining yomoni bo’l.
Yaxshining — dog’i.
Yaxshiyamki, tug’ilgan ekansan, bolam!
Yayov yurgin o’lguncha.
Yayovning changi chiqmas,
Yedirib aytadi: Ammamning buzog’i.
Yeganlarning boshi qashqa.
Yemasa ham — qon.
Yemishi qora charos.
Yer boylikning onasi bo’lsa,
Yer qazimasang, oltin chiqmas,
Yer semirsa, bog’ bo’lar.
Yer — ekkanniki.
Yer — ona, suv — ota,
Yerdan non termas.
Yerga boqqan ish qilmas,
Yerga tushsa, makruh.
Yetarsan murodga.
Yetarsan yiroqqa.
Yetim qizga yasovul.
Yetmishingda yemishin yersan.
Yettovlon cho’mich bilan.
Yig’lab-yig’lab marza olsang,
Yig’lab-yig’lab yop qazisang,
Yigit degan er bo’lar,
Yigit husni — mehnatda.
Yigitning baxtini mehnat ochar.
Yigitning yigiti — mehnatda.
Yil fasllari va tabiat hodisalari haqida maqollar
Yilqi bo’lib kishnagan yaxshi.
Yiqitadi cho’pga.
Yo’l yurgan xazinaga yo’liqar.
Yo’lbars quyrug’in kertar.
Yo’ldan chiqsang chiq, eldan chiqma.
Yo’qotganingni ko’pdan so’ra.
Ko’p ko’makka yaxshi,Oz — barakka.
Ko’p ko’padi,Oz cho’kadi.
Ko’pdan ayrilgan ozar,Ko’pga qo’shilgan o’zar.
Ko’pni demay kul bo’ldim,G’am-g’ussaga mo’l bo’ldim.
Ko’pning ishi yitmas,Ozning ishi bitmas.
Ko’pning kuchi ko’lday,Ko’chib yurgan yelday.
Ko’pning qo’li ham to’g’ri,Yo’li ham to’g’ri.
Ko’pchilik bir mushtdan ursa, o’ldirar,Bir burdadan bersa, to’ydirar.
Ko’pchilik ko’pirsa, qulatar,Ko’pchilik supursa, sulatar.
Otangning oti o’zguncha,Ovulingning toyi o’zsin.
Suvning oqishiga qara,Xalqning xohishiga qara.
Tegishmagin ko’pga,Teng bo’lasan cho’pga.
Uzoq bo’lsa ham, yo’l yaxshi,Yomon bo’lsa ham, el yaxshi.
Xalq aytmas,Xalq aytsa, hech qaytmas.
Xalq aytsa, elab aytar,Haq so’zni bilib aytar.
Xalq meniki dema,Sen — xalqniki.
Xalq puflasa, bo’ron bo’lar,Xalq tepinsa — zilzila.
Xalq xohlasa tuzishni,Hojati yo’q cho’zishni.
Xalq qarg’asa, xor bo’lasan,Xalq qo’llasa, bor bo’lasan.
Xalqdan ajralganning yuzi qora bo’lar,Yurtdan ajralganning so’zi ado bo’lar.
Xalqqa suyansang, bo’lasan,Xalqdan chiqsang, so’lasan.
Xalqqa xiyonat qilding,O’zingga jinoyat qilding.
El bilan bo’lgan yutar,Eldan ajralgan yitar.
El bilan kesilgan barmoqdan qon chiqmasEl bolasi bo’lolmaganEl og’asi bo’lolmas.
El boqsa, baxting kular,El boqmasa, taxting qular.
Yo’ldosh boisa ham sirdosh bo’lmas.
Yo’li ham to’g’ri.
Yo’limni topdim.
Yo’q yerdan jang chiqarma.
Yo’qlikning uyati yo’q,
Yo’qning nomin bulg’ar.
Yo’rg’a otning yo’li bo’lar,
Yo’rtgan — o’zar, yotgan — to’zar.
Yoiatsa ham tindirmas.
Yolg’iz biyaga sova to’lmas.
Yolg’iz yog’och uy bo’lmas.
Yolg’iz itning hurgani bilinmas,Yolg’iz kishining yurgani bilinmas.
Yolg’iz yigit alp bo’lar,Alp bo’lsa ham, qalp bo’lar.
Yolg’iz yigit yov olmas.
Yolg’iz otning changi chiqmas,Changi chiqsa ham dong’i chiqmas.
Yolg’iz tuya baqiroq bo’lar,Yolg’iz bola yig’loq bo’lar.
Yolg’iz yurib yo’l topguncha,Ko’p bilan yurib adash.
Yolg’iz uyda qozon qaynamas.
Yolg’iz qo’yning terisi po’stin bo’lmas.
Yolg’iz g’ozning uni chiqmas,Yolg’iz qizning mungi chiqmas.
Yolg’izga yo’l uzoq.
Yolg’izlik kishi yurtida bilinar.
Yolg’izning yoyi yo’qolsa, topilmas,Ko’pning o’qi yo’qolsa, topilar.
Jiyan-tog’a el bo’lmas,Yakka tomchi sel bo’lmas.
Ikki sichqon biriksa,Yo’lbars quyrug’in kertar.
Ikki qo’l qilgan ishniBir qo’l qilolmas.
Ikkovga birov botolmas,Otliqqa yayov yetolmas.
Indama ko’pga,Yiqitadi cho’pga.
Yolg’iz bola yig’loq bo’lar.
Yolg’iz botir yovga yo’q,
Yolg’iz g’ozning uni chiqmas,
Yolg’iz itning hurgani bilinmas,
Yolg’iz kishining yurgani bilinmas.
Yolg’iz otning changi chiqmas,
Yolg’iz qizning mungi chiqmas.
Yolg’iz tuya baqiroq bo’lar,
Yolg’iz yigit alp bo’lar,
Yolg’iz yigit dovga yo’q.
Yolg’iz yurgin o’lguncha.
Yolg’iz yurib yo’l topguncha,
Yolg’izning yoyi yo’qolsa, topilmas,
Yolg’izning — uni.
Yolg’iz darvesh
Yolg’onning tug’ilishi
Yomg’ir bilan yer ko’karar,
Yomon arava yo’l buzar,
Yomon arida bol bo’lmas,
Yomon atalib tirik yurguncha,
Yomon ayg’irda yol bo’lmas,
Yomon baxil bo’lar,
Yomon bilan so’z olishguncha,
Yomon bilan yer qo’shni ham bo’lma
Yomon bilan yo’ldosh bo’lma,
Yomon bilan yo’ldosh bo’lsang,
Yomon bilan yo’ldosh bo’lsang,Obro’ying to’kar.
Yaxshi bilan yurdim,Yo’limni topdim.
Yomon bilan yo’ldosh bo’lsang,Tusharsan tuzoqqa.
Yaxshi bilan yo’ldosh bo’lsang,Ishing bitar.
Yomon bilan yo’ldosh bo’lsang,Boshing ketar.
Yaxshi bilan yo’ldosh bo’lsang,Holva bilan shakar.
Yomon bilan yotma,
Yomon bilan yurdim,
Yomon bilan yurdim, qoldim uyatga,
Yomon bilan yurdim,Go’rimni topdim.
Yaxshi bilan yursang,Yetarsan murodga.
Yomon bilan yurguncha,
Yomon bilan yursang,
Yomon bilan yursang, yomon boiasan,
Yomon bilan yursang,Ko’ngling ozar.
Yaxshi bilib so’zlar,Yomon tilib so’zlar.
Yaxshi bir tavba qiladi,Yomon — yuz.
Yaxshi bitirar,Yomon yitirar.
Yaxshi boshlaydi yo’lga,Yomon tushirar qo’lga.
Yaxshi — bog’-u bo’ston,Yomon — qora qozon.
Yaxshi bo’lsang, bolday bo’l,Yomon bo’lsang, uvday bo’l.
Yaxshi bo’lsang, yasharsan,Nasibangni osharsan.
Yaxshi bo’lsang, o’zarsan,Yomon bo’lsang, to’zarsan.
Yaxshi joningga o’rtoq,Yomon — noningga.
Yaxshi kishi — tegchil,Yomon kishi — kekchil.
Yaxshi odam o’ynab-kuhb kecbirar,Yomon odam qon-u zardob ichirar.
Yaxshi otga o’g’irlik ko’p,Yaxshi xotinga — zo’rlik.
Yaxshi otga qamchi kerakmas,Yaxshi qizga — sovchi.
Yaxshi otdan yiqilsa, yomon — tabachi,Yomon otdan yiqilsa, yaxshi — hudaychi.
Yaxshi oshini yer,Yomon — boshini.
Yaxshi — sharofatli,Yomon — kasofatli.
Yaxshi — el g’amida,Yomon — o’z g’amida.
Yaxshi yurgan yerida,Tinchlik solar eliga.
Yomon bilan yursang,Qolarsan uyatga.
Yaxshi bilan yursang,Kunda bozor.
Yomon bo’lsa ham, el yaxshi.
Yomon bo’lsang, to’zarsan.
Yomon bo’lsang, uvday bo’l.
Yomon bola ko’zidan,
Yomon do’st — bosh.
Yomon doim chaqar.
Yomon erga mol bitsa,
Yomon erkak to’y buzar,
Yomon eshak ip uzar,
Yomon etagingni yirtsa,
Yomon farzand ota-onani yerga qaratar,
Yomon farzand poygaga tushirar,
Yomon fe’lidan qutulmas.
Yomon ham azaliy.
Yomon ho’kizga shox bitsa, suzib o’ldirar,
Yomon it egasini uzar.
Yomon kelsa — buzar,
Yomon kishi — kekchil.
Yomon ko’rgan kishingga
Yomon ko’rgan molingni ber.
Yomon ko’rishni bilmagan,
Yomon ko’z tosh yoradi,
Yomon kun yaxshi bo’lar,
Yomon mo’ridan achchiq tutun chiqar,
Yomon o’git kirar.
Yomon o’ldi desa, ishon,
Yomon o’tganning o’rog’ini olar,
Yomon o’zini bilmas,
Yomon odam qon-u zardob ichirar.
Yomon odam to’ymas,
Yomon odam yaxshi bo’lmas.
Yomon odamga mol bitsa, urib o’ldirar.
Yomon odamga — o’lim.
Yomon oshga o’rtoq,
Yomon ot oxur buzar,
Yomon otdan yiqilsa, yaxshi — hudaychi.
Yomon otga yoi bitsa,
Yomon oting chiqquncha,
Yomon otni minguncha,
Yomon qiliqdan — ko’zga yosh,
Yomon rahbar hovli bo’ylar.
Yomon rahbar yo’l buzar.
Yomon soyga suv tushsa,
Yomon tekkanga tegar,
Yomon tilib so’zlar.
Yomon tirtiq qilar,
Yomon tushirar qo’lga.
Yomon uydan — sassiq gap.
Yomon xotin kimniki — olaqopniki,
Yomon xotin uy buzar.
Yomon xotin yomon kunda qochar,
Yomon xotin — uy.
Yomon yaxshi bo’lmas,
Yomon yigit yurt buzar.
Yomon yo’ldan adashtirar.
Yomon yo’ldosh bo’lmas,
Yomon yoniga yon olma,
Yomon yukin elga ortar.
Yomon yurgan yerida,
Yomon yurgan yerida,O’t qo’yadi eliga.
Yaxshi yaxshiga yondashtirar,Yomon yo’ldan adashtirar.
Yaxshi qand yedirar,Yomon — pand.
Yaxshiga yetishtir,Yomondan ketishtir.
Yaxshiga yov yarashmas,Yomonga — dov.
Yaxshiga yondash,Yomondan adash.
Yaxshiga iyarsang — oziq,Yomonga iyarsang — yoziq*.
Yaxshiga el dil ochar,Yomondan turmay qochar.
Yaxshiga qora yuqmas,Yomonga el boqmas.
Yaxshida gina bo’lmas,Yomondan gina ketmas.
Yaxshidan yomon tug’ilsa,Eli topilmas.
Yomondan yaxshi tug’ilsa,Tengi topilmas.
Yaxshidan yomon chiqdi, deb kuyinma,Yomondan yaxshi chiqdi, deb suyunma.
Yaxshidan — nazar,Yomondan — hazar.
Yaxshidan ot qoladi,Yomondan — dod.
Yaxshidan — yaroq,Yomondan — tayoq.
Yaxshilar topib so’zlar,Yomonlar qopib so’zlar.
Yaxshilarga xizmat qilsang,Ham aytadi, ham qaytadi.
Yaxshilik ko’zga ko’rinmas,Yomonlik ko’mib qo’yilmas.
Yaxshilik nur keltirar,Yomonlik — zulmat.
Yaxshilik to’iga eltar,Yomonlik — go’iga.
Yaxshilik — yuzda,Yomonlik — ko’zda.
Yaxshilik qil, daryoga tashla,Baliq bilar,Baliq bilmasa, xoliq bilar.
Yaxshilik qil, umidvor bo’l,Yomonlik qil, xabardor bo’l.
Yaxshilik qilsang, yashir,Yaxshilik ko’rsang, oshir.
Yaxshilikni erdan so’ra,Er bilmasa, eldan so’ra.
Yaxshini yetim demaYomonni — o’zim.
Yaxshini ko’rib fikr qil,Yomonni ko’rib shukur qil.
Yaxshini so’ksang, suyagidan o’tar,Yomonni ursang, terisidan o’tar.
Yaxshining beli singuncha,Yomonning ko’zi ko’r bo’lsin.
Yaxshining bolasi to’rga tortar,Yomonning bolasi — eshikka.
Yaxshining gapi — moy,Yomonning gapi — loy.
Yaxshining ishi — jannat,Yomonning ishi — kasofat.
Yaxshining nasihatiga kirmagan,Yomonning yo’liga yurar.
Yaxshining tilagi ham yaxshi,Yomonning niyati ham yomon.
Yaxshining yaxshiga ortar himmati,Yomonning yaxshiga ortar illati.
Yaxshining qo’li singuncha,Yomonning beli sinsin.
O’zingga ravo ko’rmaganniO’zgaga ham ravo ko’rma.
O’lganda go’ring keng bo’lsin,Tiriklikda — fe’ling.
O’t tosh yorar,Tosh bosh yorar.
O’tganlardan ibrat ol,Kelajakka ibrat bo’l.
Qalb qozoni qaynamas,Qaynasa ham quyulmas.
Qashqirning o’yi — yomonlik,Qo’yning o’yi — omonlik.
Qozonga yondashsang, qorasi yuqar,Yomonga yondashsang, yarasi yuqar.
Qoramiq donasi bo’lguncha,Bug’doyning somoni bo’l.
Qoshiq bilan osh berib,Sopi bilan ko’z chiqarma.
Qoqilsa, suya,Yiqusa, ko’tar.
Quduqni kim qazir,Suvini kimlar ichar.
Yomon yursang, baxting to’zar.
Yomon yursang, tosh yersan.
Yomon zahri — tilida.
Yomon — boshini.
Yomon — kasofatli.
Yomon — noningga.
Yomon — o’z g’amida,
Yomon — o’z g’amida.
Yomon — qora qozon.
Yomon — siylaganni.
Yomonda hayo yo’q.
Yomonda or bo’lmas,
Yomondan burun o’lasan.
Yomondan dog’ qolar,
Yomondan gina ketmas.
Yomondan hayvon yaxshi,
Yomondan it yaxshi,
Yomondan jar bo’yi qoch.
Yomondan it yaxshi,Sirkadan bit yaxshi.
Yomondan to’n kiysang,To’yda «to’nim ber» deydi.
Yomondan yaxshi tuvadi,Yomonning yuzini yuvadi.
Yomondan qarz olsang, ham yo’lda qistaydi,Ham — go’rda.
Yomondan qarz etma,Qarz etsang ham, xarj etma.
Yomondan qarzdor bo’lsang,Ko’p ichida yoqangdan olar.
Yomondan qorovul bo’lsa, yov yetti bo’lar.
Yomondan qoch, yaxshiga yondosh.
Yomondan hayvon yaxshi,Bostirmadan — ayvon.
Yomonlarga boshchi bo’lguncha,Yaxshilarga qo’shchi bo’l.
Yomonlik itning ham qo’lidan keladi.
Yomonlikni oldingda tut,Yaxshilik kelsa — iqboling.
Yomonni ishga emas, oshga chaqir.
Yomonni tanqid qil,Yaxshiga — taqlid.
Yomonni yuborsang, bildirib kelar,Yaxshini yuborsang — tindirib.
Yomonning balosiga,Qayga boray davosiga.
Yomonning bir qilig’i ortiq,Ustiga yoqasi yirtiq.
Yomonning bolasi yo’lda yotib ot hurkitar.
Yomonning bo’zini olguncha,Yaxshining so’zini ol.
Yomonning davlati — yaxshining ofati.
Yomonning dasturxonidanYaxshining ustixoni yaxshi.
Yomonning do’sti ko’p,Piyozning — po’sti.
Yomonning janozasidanYaxshining hikoyasi foydali.
Yomonning jag’i tinmas.
Yomonning jag’iga ilon tuxum qo’yar.
Yomonning joni — aziz.
Yomonning zarari tegar keng yo’lda,Yaxshining foydasi tegar tor yo’lda.
Yomonning kuchi yapaloqqa yetar.
Yomonning ko’zi yurak og’ritar.
Yomonning niyati — buzuq,Yaxshining niyati — tuzuk.
Yomonning oyog’i — sakkiz,Bin tegmasa, bin tegar.
Yomonning oti bilan uloq olguncha,Yaxshining eshagida otquloq ol.
Yomonning otidan yaxshining so’zi yaxshi.
Yomonning og’ziga — yamoq,Yaxshining og’ziga — qaymoq.
Yomonning yarasi bitmas.
Yomonning yaxshisi bor.
Yomonning yaxshisi bo’lguncha,Yaxshining yomoni bo’l.
Yomonning qilmishi yomonlik,Yaxshiga berrnas omonlik.
Yomonning qulog’iga yaxshi o’git kirmasa,Yomon o’git kirar.
Yordam bergin, Kimsan, deb so’rama.
Yoqma — pisharsan, qazima — tusharsan.
Zamon yomon emas,Zamonga boqmagan yomon.
Zamon senga boqmasa,Sen zamonga boq.
Zamon seni o’qitar,Johilliging yo’q etar.
Zamon tuzalsa, yomon tuzalar.
Zahar zaharni kesar.
Ikki yomon qo’shilsa,Keng dunyoga siy(g’)ishmas.
Yomondan ketishtir.
Yomondan qarz etma,
Yomondan qarz olsang, ham yo’lda qistaydi,
Yomondan qarzdor bo’lsang,
Yomondan to’n kiysang,
Yomondan turmay qochar.
Yomondan yaxshi chiqdi, deb suyunma.
Yomondan yaxshi tug’ilsa,
Yomondan yaxshi tuvadi,
Yomondan yo qochib qutul,
Yomondan — hazar.
Yomondan — tayoq.
Yomonga aytsang siringni,
Yomonga bosh bo’lguncha,
Yomonga cho’p botar,
Yomonga el bo’lguncha,
Yomonga el boqmas.
Yomonga gapirsang — bir balo,
Yomonga go’r qo’shni qilma,
Yomonga ishing tushmasin,
Yomonga iyarsang — yoziq*.
Yomonga o’lim yo’q,
Yomonga osh berguncha,
Yomonga osh tortguncha,
Yomonga yaqinlashsang, balosi yuqar,
Yomonga yog’ yarashmas,
Yomonga yog’ yoqmas,
Yomonga yomon bo’l,
Yomonga yondashgan yiqilmay qolmas,
Yomonga yondashma,
Yomonga yondashsang, yarasi yuqar.
Yomonga yurt qolmasin,
Yomoni so’ldirar.
Yomonlar qopib so’zlar.
Yomonlarga boshchi bo’lguncha,
Yomonligini qo’ydi desa, ishonma.
Yomonligini qo’ymas.
Yomonlik ko’mib qo’yilmas.
Yomonlik qil, xabardor bo’l.
Yomonlik — go’iga.
Yomonlik — ko’zda.
Yomonlik — zulmat.
Yomonlikni ko’p qilsa,
Yomonlikni ko’p qilsa,Yaxshi kishi yot bo’lar.
Ostonadan ayvon yaxshi,Vijdonsizdan hayvon yaxshi.
Ota bolasi bo’lma,Odam bolasi bo’l.
Yomonlikni oldingda tut,
Yomonni ko’rib shukur qil.
Yomonni tanqid qil,
Yomonni ursang, terisidan o’tar.
Yomonni yuborsang, bildirib kelar,
Yomonni — o’zim.
Yomonning balosiga,
Yomonning beli sinsin.
Yomonning bir qilig’i ortiq,
Yomonning bo’zini olguncha,
Yomonning bolasi — eshikka.
Yomonning dasturxonidan
Yomonning do’sti ko’p,
Yomonning gapi — loy.
Yomonning ishi — buzmoq.
Yomonning ishi — kasofat.
Yomonning janozasidan
Yomonning ko’zi ko’r bo’lsin.
Yomonning niyati ham yomon.
Yomonning niyati — buzuq,
Yomonning o’yini yomon.
Yomonning og’ziga — yamoq,
Yomonning oshnasi bo’lmas.
Yomonning oti bilan uloq olguncha,
Yomonning oyog’i — sakkiz,
Yomonning qilmishi yomonlik,
Yomonning qulog’iga yaxshi o’git kirmasa,
Yomonning to’qmog’i bor.
Yomonning yaxshiga ortar illati.
Yomonning yaxshisi bo’lguncha,
Yomonning yo’liga yurar.
Yomonning yuzini yuvadi.
Yomonning zarari tegar keng yo’lda,
Yomonsiz yaxshi bo’lmas.
Yomonsiz — yaxshi.
Yon olsang ham, yor olma.
Yoniga qo’shni yoiatmas,
Yoniga tursuq boylatmas.
Yoqutning husnixat
Yosh bolalar tosh bilan uradigan devona hikoyati
Yosh ishni topar,
Yoshlik va qarilik haqida maqollar
Yoshlik, keksalik va umrboqiylik to’g’risida
Yotgan yotag’on bo’lar,
Yotganning ustiga turgan kelmas.
Yotib yeganga tog’ chidamas.
Yosh ishni topar,Ishsiz — dardisarni.
Jon kuydirmasang, jonona qayda,Toqqa chiqmasang, do’lona qayda.
Zavqsiz ish — shavqsiz ish.
Izlagan olim bo’lar,O’ylagan — fozil.
It itga buyurar,It — quyrug’iga.
Ish bilganniki,Qilich tutganniki.
Ish boshlaganda — ermak,Bitmay qolsa — emgak.
Ish buyurdim olti tozga,Olti toz qo’ydi yozga.
Ish desa, ayyor,Osh desa, tayyor.
Ish desa, og’rir oshiq-moshig’im,Osh desa, tayyor katta qoshig’im.
Ish ishni topar,Ko’r — ko’rni.
Ish ishtaha ochar,Dangasa ishdan qochar.
Ish kuchini yelga berma, yerga ber,Jamg’armani selga berma, elga ber.
Ish oshga tortar,Yalqovlik — boshga.
Ish seni yengmasin,Sen ishni yeng.
Ish qilganga qop-qop,Qilmaganga bo’sh qop.
Ish qolsa — mehnat,Osh qolsa — davlat.
Ish quroling soz bo’lsa,Mashaqqating oz bo’lar.
Ishi borga bir kun hayit,Ishi yo’qqa har kun hayit.
Ishimning boshi yo’q,Oshimning moshi yo’q.
Ishlagan yerni yashnatar,Ishlamagan — qaqshatar.
Ishlagan osh tishlar,Ishlamagan tosh tishlar.
Ishlagan tishlar,Ishlamagan kishnar.
Ishlaganning ishi bitar,Kishnaganning kuni o’tar.
Ishlik kehb, ish orttirar,Ishsiz kehb, ish qoldirar.
Ishlikning peshonasi terlar,Ishsizning — bo’yni.
Ishning ko’zini bil,Erning — tilini.
Ishchan tilagi — tong ota qolsa,Erinchak tilagi — kun bota qolsa.
Yigit degan er bo’lar,Mehnat ko’rsa, sher bo’lar.
Yig’lab-yig’lab yop qazisang,Kulib-kulib sug’orasan.
Yig’lab-yig’lab marza olsang,O’ynab-o’ynab sug’orasan.
Yo’rg’a otning yo’li bo’lar,Jo’rtoqining sho’ri bo’lar.
Ketgan keltirar,O’tirgan narx so’rar.
Ketmon chopmoq — olmoq-solmoq,Qo’sh haydamoq — bormoq-kelmoq,O’roq o’rmoq — o’ynamoq,Hay-hay ishning og’iri,Xamir qilmoq, non yopmoq.
Kindik qoning to’kilgan joyda joning bor,Mehnat qilgan yerda moling bor.
Kishi bersa — ko’rimli,Mehnat bersa — to’yimli.
Kishining qo’lidan ishini olsang,Og’zidan oshini olasan.
Kumushdek ter to’ksang,Gavhardek dur olarsan.
Kun qizig’i demagin,Suyagingni sindirmas.
Salqinni ko’p ko’zlama,Salqin jonni tindirmas.
Ko’nglingni birga ber,Kuchingni yerga ber.
Ko’chatni o’tqazmasang — ko’karmas,Maqsadni istamasang — topilmas.
Mard yigitning labi yog’lik,Dangasaning boshi qonlik.
Mardning mardi maydonda sinalar,Yigitning yigiti — mehnatda.
Mashaqqatsiz baxt kelmas,Mehnatsiz taxt kelmas.
Mehnat bilan yer ko’karar,Duo bilan — el.
Mehnat yerda qolmas,Oltin — yo’lda.
Mehnat kishini boqar,Yalqovlik o’tga yoqar.
Mehnat tovoq to’ldirar,Minnat toq kuydirar.
Mehnat shuhrat keltirar,Yalqovlik — la’nat.
Mehnat etsang erinmay,To’yar qorning tilanmay.
Mehnat qancha og’ir bo’lsa,Keti shuncha shirin bo’lar.
Mehnat qilding, xo’p qilding,Minnat qilding, yo’q qilding.
Mehnat qilib topganing,Qandu asal totganing.
Mehnat qilmay rohat ko’rmas,Urug’ sepmay ekin o’rmas.
Mehnat qilsang, ko’ksing tog’,Hurmat qilsang, diling bog’.
Mehnat qilsang, yasharsan,Katta-katta osharsan.
Mehnat qilsang qirga,Qaram bo’lmassan qo’lga.
Mehnat ham egiz-egiz,Davlat ham egiz-egiz.
Mehnatli non — shakar,Mehnatsiz non — zahar.
Mehnatli osh osh bo’lar,Mehnatsiz osh — tosh.
Mehnatning ko’zini topganBoylikning o’zini topar.
Mehnatning noni — mazali,O’g’rining urari — azali.
Mehnatning noni — shirin,Yalqovning joni — shirin.
Mehnatsiz ish bitmas,Erinchoqning qo’li yetmas.
Mehnatsiz rohat bo’lmas,Savobsiz — jannat.
Mingta chiroyli so’zdan,Bitta xunuk ish yaxshi.
Mol — boqqanniki,Yer — ekkanniki.
Mol boqqanning moliga boq,Boqmaganning — holiga.
Mol semirsa, yog’ bo’lar,Yer semirsa, bog’ bo’lar.
Non yemoqchi bo’lsang,O’tin tashishdan erinma.
Nonni mehnat topgan,Mehnatni non topgan.
Obro’ topaman desang, kamtar bo’l,Qarimay desang, mehnat qil.
Obro’ning onasi — mehnat,Otasi — sa’yi harakat.
Ovni yo ko’rinmagan otar,Yo — erinmagan.
Odam ishdan chiqmaydi,Odamdan ish chiqadi.
Oyog’ing tap-tap etmasa,Og’zing shap-shap etmaydi.
Oz yesang, ko’p yashaysan,Mehnat qilsang, ko’p oshaysan.
Olay desang mo’l hosil,Mehr qo’yib mehnat qil.
Oltin o’tda bilinar,Odam — mehnatda.
Oltmishingda olma eksang,Yetmishingda yemishin yersan.
Ot oyog’idan topar,Odam — qo’lidan.
Ota boyligi yeiga singar,Mehnat boyligi — elga.
Oq qo’l — osh egasi,Kuch qo’l — ish egasi.
Og’zingni ko’kka ochma,Halol mehnatdan qochma.
Podachi qizining g’ayratiPoda qaytganda kelar.
Pul yo’q deb qayg’urma,Ish yo’q deb qayg’ur.
Rahbar yotsa soyada,Paxta qolar poyada.
Sansolar-u mansolar,Otga yemni kim solar.
Sen ishni quvsang,Non seni quvar.
Sepgan xirmon qilur,Sepmagan — armon.
Sovut kiyib ma’raka*da jon bergan,Ketmon urib kecha-kunduz non bergan.
Suvdan kechgan ho’l bo’lar,Mehnat chekkan zo’r bo’lar.
So’z bilan aqqa-baqqa,Ish bilan hech qayoqqa.
So’zing kumush bo’lsa,Ishing — oltin.
Tayyor oshga bakovul —Yetim qizga yasovul.
Tanbalga jannat yo’q,Qaytib kelsa do’zax yo’q.
Tarallabedodga jon g’animat.
Tek turmaganga osh ber,Ikki qo’liga ish ber.
Tindim tunda, tinmadim kunduzi,Bo’ldi qo’y telpagim qunduzi.
Tinmas kampir oyog’iOydinda chars yigirar.
Tirishgan yer ustida yashar,Tirishmagan — yer ostida.
Tirishgan tog’dan oshar,Ter to’kkan baxtli yashar.
Tirishgan — er,Tirishmagan — qora yer.
Tirishqoqning teshasiToshga chega qoqar.
Tirishqoqning teri chiqquncha,Ishyoqmasning joni chiqar.
To’kilsa manglay tering,Unumli bo’lar yering.
To’rt xotin bir bo’lsa,Kasbi — o’lan aytish.
Uxlagan uyqu olar,Uxlamagan — yilqi.
Charx yigirsam pul bo’lar,Boshim dasta gul bo’lar.
Yov hiylasi xok bo’lar.
Yoviga jafo qilar.
Yovuzlik, zolimlik
Yoz bo’yi yotar,
Yoz bor, qish bor,
Yoz kelsa ham qishi bitmas.
Yoz yomg’iri loy bo’lmas,
Yozga chiqib ot bo’lar.
Yo’l va yo’ldosh haqida maqollar
Yulduz aslo oy bo’lmas,
Yulg’ich borning molin yulqar,
Yulg’ich yuladi,
Yulg’ich yulib to’ymaydi,
Yulib olgach, ko’madi.
Yurak-bag’ring dog’ bo’lur.
Yurgan ko’changning boshi berk.
Yurt bilan o’ynashmoq ahmoqning ishi.
Yurt boshiga ish tushsa,
Yurt bo’ynidagi qilich yoki istilo
Yurt bo’ynidagi qilich.
Yurt egasi yo’lbarsdir,
Yurt qo’ri, eling o’sar,
Yurt qo’riganning yurti buzilmas.
Yurt qo’risang, o’sarsan,
Yurtda o’g’ri topilmasa,
Yurtda odam bo’lmasa,
Yurtdan ajralganning so’zi ado bo’lar.
Yurti boyning o’zi boy,
Yurtim — ko’ksim,
Yuvvosh bosilar.
Yuzi qoralik qolar.
Yuzi qoralik uyat.
Yuzim oq bo’lsin desang,
Yuzniki — mingga.
Yuzning qoraligi uyat emas,
Zaharni zahar yeydi.
Zamon senga boqmasa,
Zamon seni o’qitar,
Zamon yomon emas,
Zamonaviy o’zbek she’riyati
Zamonga boqmagan yomon.
Zargarni dorga os.
Zarni ko’rgan zanjirini uzar.
«Ha»ga «Hu» kelar.
Havas qilgan yetar,Hasad qilgan yitar.
Har zog’,Har zog’da ming dog’.
Ho’kizning shoxi eshakda bo’lsa,Tirik zotni qo’ymasdi.
«Non ulug’, xonim»
“Inson sevgani bilan birgadir”.
“O’z-o’zidan yasalgan qayiq”
“Tobut ko’tarish nasib etsin-da.”
Adolat qolmagan yerda pul hukmronlik qiladi.
Chin do’stingga nomusdan boshqa har narsangni fido qil.
Devorni nam, insonni g’am yiqitar.
Harom non tishni sindiradi.
Nafas olib turgan hamma o’ladi.
Ochlik — eng yaxshi ziravor.
Oy ostidagi hech narsa abadiy emas.
Sevgi tugagan joyda nafrat boshlanadi.
Sharaf — nodir, kamyob narsa qimmat bo’ladi.
Sharob kirgan boshdan aql uchadi.
Tazyiq bor joyda adolat bo’lmaydi.
Umid — faqirlarning nonidir.
Ko’z ko’zga tushsa, mehr dilga tushadi.
O’zi yo’qning — ko’zi yo’q.
Yomon o’g’il molga o’rtoq, yaxshi o’g’il — jonga.
Har kim suygan oshini ichadi.
Tanishingning otini bil, otini bilmasang ham, o’zini bil.
Gap bilguncha — ish bil.
Bosh toshga tegsa, aql boshga kelar.
Zamonaning zindoni ham, xandoni ham bor.
Oyning o’n beshi qorong’i bo’lsa,o’n beshi yorug’ bo’ladi. 
Yemoqning qusmog’i bor.
To’ydan keyin nog’ora. 
Qorning ochmasdan ovqat yegin, qorning to’ymasdan qo’l artgin.
Arslon izidan qaytmas, yigit — so’zidan.
Og’riq joyini topsa, olti oy qishlaydi.
It hurishi — gumon tug’ishi.
Har supraning noni bor.
Ertalabki vaqt-naqdgina baxt.
Oshiq zahmat chekmay murodiga yetmas.
Tovuqning tushiga don kirar.
Yaltiroq narsa oltin bo’lavermaydi.
Mehnat qancha og’ir bo’lsa, keti shuncha shirin bo’ladi.
Oxiri baxayr bo’lsin.
Dunyoda bir ko’ngilchak bor, bir erinchoq bor.
Mushugiga ham pisht demaydi.
Oldindagi ishni Xudo biladi.
Qush yo’q joyda qurbaqa ham bulbul.
Xizrni yo’qlasa bo’larkan.
Jahl kelganda aql ketadi.
Kafil turma, kafansiz ketasan.
Kutilmagan narsa oyoq octidan chiqar.
Qiyshiq bo’lsa ham, y o l yaxshi, xunuk boisa ham, qiz yaxshi.
Usti yaltiroq, ichi qaltiroq.
Borga yetti kun xayit, yo’qqa — bir kun.
Tirrqqi buzoq podani bulg’ar.
Nari borsam, ho’kiz o’lar, beri kelsam, arava sinar
Taqdirim deb o’ylama, qismat o’lchog’i qo’lda.
Ahmoqning o’zi bilmas, bilganning so’ziga kirmas.
Ilmsiz — bir yashar, llmli — ming yashar.
Savol — osmondan, javob — tegirmondan.
Pullikka — kabob, bepulga — dardi kabob.
Ko’rpangga qarab oyoq uzat.
Arpa ekkan arpa olar, bug’doy ekkan bug’doy olar.
Ahmoqni urma, so’kma — gapga sol.
Ahmoq aql o’rgatar.
Ikki quyonning ketidan quvgan, ikkalasidan ham quruq qolar.
Kalla boshqa, salla boshqa.
Suv o’pirib ketgan to’g’onni do’ppi bilan bekitib bo’lmas.
Kitob ko’rmagan kalla —
Giyoh unmagan dala.
G a p bilan osh pishmas.
Boshing ikki bo’lmaguncha, moling ikki bo’lmaydi.
Haromdan yig’ilgan haromga ketar.
Yaxshi gap bilan ilon inidan chiqar, yomon gap bilan musulmon dinidan.
O’zolmagan otga uzangi bahona.
Yomon so’zning qanoti bor.
Xasisning ‘yonidan moli chiqquncha, tanidan joni chiqadi.
Bir balosi bo’lmasa, shudgorda quyruq na qilur?
Kalning nimasi bor — temir tarog’i, ko’rning nimasi bor — eski tayog’i.
Mard aytmas, aytsa — qaytmas.
It hurar — oy seskanmas.
Qopag’on it tishini ko’rsatmas.
Telba tosh yig’ar.
Onasiga qarab qizini ol.
Har zog’da — bir dog’.
Ot kimniki — minganniki, to’n kimniki — kiyganniki.
Chiroy husni jamolda emas, fazli kamolda.
Chiroyli chiroyli emas, suyganing — chiroyli.
Chiroyga non botirib yeb bolmas.
Yo’qchilik — toshdan qattiq, go’ngdan sassiq.
Kambag’alni urma-so’kma, to’nini yirt.
Kambag’alning bir to’ygani —
Chala boyigani.
Chillasi chiroq ko’rmagan, mum shamni kamsitar.
Yomonchilik bo’lganda, qor ustiga muz yog’ar.
Yaxshi yil — bahoridan, yomon kun — saharidan malum.
Yaxshi yerga yotsang, yaxshi tush ko’rasan.
Yomon yerga yotsang, yomon tush ko’rasan.
Osh-nonsiz yashab bo’lmas, quruq gapni oshab bo’lmas.
Ochko’zning o’zi to’ysa ham, qorni to’ymas.
Yaxshi narsaning dushmani — eng yaxshisidir.)
Baliq chuqur joyni, odam yaxshi joyni istar.
Urush — ofat, tinchlik — rohat.
Keyingi quyruqdan, hozirgi o’pka yaxshi.
Yer bo’lib yashagandan, sher bo’lib o’lgan yaxshi.
Ablah do’st dushmandan yomon, ne hiyla bo’lsa, ishlatar oson.
Ulfating boyo’g’li bo’lsa, maskaning — vayrona.
Taxting kulguncha, baxting kulsin.
Bor bo’lsang, ko’rolmaydi, yo’q bolsang, berolmaydi.
Keyingi pushaymon, o’zingga dushman.
Qarzing uchun qayg’ir, oladiganing qochmas.
Hech bolmagandan kech bolgani yaxshi.
Bilmagan ishga urinma, urinib tuzoqqa ilinma.
Sinalmagan farishtadan, sinalgan shayton yaxshi.
Chalasavod — chirik rabot.
Osmon uzoq — yer qattiq.
Ikki kemaning boshini tutgan, g’arq boladi.
Uzoqqa qo’ysang, yaqindan olasan.
Nasiya saryog’dan
Naqd o’pka yaxshi.
O’rgimchak ham o’z uyim der.
O’lgisi kelgan shoqol iniga qarab uvillar.
To’rga tushgan baliq qarmoqdan qo’rqmas.
Achchiqni tatib ko’rmaguncha, shirinning qadriga yetmaysan.
Bitta tirraqi buzoq, bir to’p podani buzadi.
Oldingdan oqqan suvning qadri yo’q.
Ko’rmas — tuyani ham ko’rmas.
Ishtoni yo’q, tizzasi yirtiqqa kulibdi.
Ko’rga ko’zgu kerakmas.
Ko’rlar orasida bir ko’zli podsho.
Ko’rni ko’r yetaklasa, go’rga olib boradi.
Urug’-aymog’im — quyuq qaymog’im.
O’g’ri bitta, gumoni mingta.
Qizil yuzli yigitning qizargani — o’lgani.
Maqtanganning to’yiga bor, kerilganning uyiga.
Kichkina mitti, xonxo’jani yiqitdi.
Ahmoqning boshiga aql yopishtirib qo’ysang, qo’li bilan ko’chirib tashlaydi.
Tayoq o’g’rini to’g’rilar, go’r bukrini to’g’rilar.
Umidingni uzma, ko’ngilni buzma.
Taxting kulguncha
Baxting kulsin.
Kecha dunyoga kelganim yo’q.
Yamasang yangi bo’lar, yangining tengi bo’lar.
O’lgan — kelmas, o’chgan — yonmas.
Ishchanlik to’rga tortar, yalqovlik g o ‘ r g a tortar.
Bedanabotir bovdan yer, botir yigit yovdan yer.
Tosh yog’sa — taqdirga.
Savobi oshkoradan gunohi pinhona yaxshi.
Zorlik — keltirar xorlik.
Bekorchining beti yo’q, qozon osar eti yo’q.
Lining pichog’i moy ustida.
Tushlik oshga tushlik yerdan kishi kelur.
Bir kun tug’ilmoq, bir kun o’lmoq bor.
Suv ko’rmay, etikni yechma.
Bir kun tuz ichgan joyga —
Qirq kun salom.
Alixo’ja — Xo’jaali.
Yangi supurgi toza supuradi.
Qo’polning o’pganidan
To’qolning tepgani yaxshi.
Taqdirning balosi ko’p, saqlasa panosi ko’p.
Qo’rqoqning odati — maqtanmoq.
Ehtiyoting bo’lsa, ehtiyojing bo’lmas.
O’ntaning yor-yori bolguncha, bittaning vafodori bo’l.
Chumchuq «pirr» etsa, qo’rqoq yuragi «shirr» etadi.
Qo’yini birov qarar, sutini kimlar ichar.
Mehnat, mehnatning tagi rohat.
Puldorning ota-onasi pul.
Cho’pon ko’p bo’lsa, oo’y harom o’ladi.
Ayoz-ayoz kunlarda olma terar Boqi akam, qorli-muzli kunlarda xirmon yig’ar Boqi akam.
Savdogarga sunma bo’yningni, puch yong’oqqa to’ldirar qo’yningni.
O’tgan ishga salavot.
Odam safarda bilinar, botir — xatarda.
Va’dasiga vafosi yo’q, ko’rshapalakning ko’zi yo’q.
Oqni oq, qorani qora demoq.
O’g’rini o’g’ri desang, o’lgisi kelar, to’g’rini o’g’ri desang, kulgisi kelar.
Qimordan kelgan qimorga ketar.
Har kirn nasib qilganini oshar.
Qayg’u qaritar, g’am o’ldirar.
Tentakning o’ti tepasidan yonar.
Qumdan qo’rg’on bo’lmas.
Qorong’ida qora ko’rinasan, yorug’da — oq.
Burga tutmoq uchun ham barmoqni ho’llamoq kerak.
Yirtiq bo’lsa — to’nim yirtiq, ko’nglim — podshodan ortiq.
Shamol kemadagilarning xohishiga qarab esmas.
Tulkiga rahm qilsang, tovug’ingdan ajraysan.
Dar’yodan bir tomchi, to’ng’izdan bir tuk.
Mushukning o’lgani — sichqonga to’y.
Osmon bilan yerdek farqi bor.
Har kim o’z uyiga qarab tortar.
Xon qoshida qorang bo’lsa, qora kemang qirda yurar.
Chuchvarani pishirib sana, jo’jani — ochirib.
Etikdo’zning etigi yirtiq, temirchining teshasi kemtik.
Xayt» degan — tuyaga madad.
Hönning bolasi — ilon, chayonning bolasi — chayon.
Tanlaganim toz, toz qiladi noz.
Onasi maqtagan qizni olma, el maqtagan qizni ol.
Besh vaqt namozini tark etmas, harom-xarishni farq etmas.
G’alvirga suv solib qo’yar, g’alvirga un bosib qo’yar.
Xusbxulqlik fazilati — odamiylik ziynati.
Sizdan ugina, bizdan bugina.
Toza qalbda dog’ bo’lmas.
Xatosiz mergan bo’lmas.
Shoshding, jarga qulading, shoshmading, niyatga yetding.
Avval otingni taqala, keyin yo’l tanla.
Og’ziga kelganni demak — nodonning ishi, oldiga kelganni yemak - - hayvonning ishi.
Kiyiming janda bo’lsa ham, ganda bolmasin.
Har yaxshida bir «ammo» bor, har yomonda — bir «lekin».
Yo’ling ravon b o i s a , manziling yaqin bo’lar.
Qulochingga qarab ketmon chop.
Tezakchining tengi bor, o’roqchining o’rni bor.
Qush uyasida ko’rganini qiladi.
O’z joyida laycha ham sher.
Davlat qanday kelgan bo’lsa, shunday ketadi.
Sabr qilsang, g’o’radan holva bitar, besabrlar o’z oyog’idan yitar.
Chaqirilmagan qo’noq quruq qaytadi.
Yomon bilan yer qo’shni ham bo’lma, go’r qo’shni ham bo’lma.
Ikkovga birov botolmas, otliqqa yayov yetolmas.
Taqlid bilan tong otmas.
Inoqlik jon kiritadi, niyat buzilsa, jon ketadi.
Aybiga iqror — mard kishi, yashirmoq — qo’rqoq ishi.
Insofli odam oshini yer, insofsiz odam — boshini.
Kunda keladigan mehmonning qadri yo’q.
Har kimniki o’ziga, oy ko’rinar ko’ziga.
Yigitga yetmish hunar oz.
Ko’p bilan kengash, ma’quliga yondash.
Har gulning o’z isi bor, har elning o’z tusi bor.
Ikki xaramza do’st bo’lmas.
Qars ikki qo’ldan chiqadi.
Uzoqdagi qarindoshdan
Yaqindagi qo’shni yaxshi.
Oldingda oqar suvning qadri yo’q.
Qo’rqoqdan shafqat kutma.
Qo’rqoq o’lmasdan burun o’lar, o’likdan nima kutib bo’lar.
Eski choponim — rohati jonim.
Qarz olgan qochar, qarz bergan quvar.
Qo’shning ko’r bo’lsa, ko’zingni qis, cho’loq bo’lsa — lang.
Asli qora oqarmas, asli qing’ir tuzalmas.
O’tganni qaytarib bo’lmas, o’lganni - turgizib.
Avaylab uchmagan qush
Qanotidan ayrilar.
Birovni qarg’asang, o’zingga urar.
Oldingdagi ovni ko’rmasang ham, uzoqdagi yovni ko’ra bil.
Har ishning vaqti bor, vaqt bilganning baxti bor.
Mast bilan qo’shilib otimni chopdim, otimni oldirib sazomni topdim.
Qazi bilan qarta yedim, qornimda yo’q, atlas bilan kimxob kiydim, egnimda yo’q.
O l i k bo’rini it tishlamas.
O’tgan ishga — salavot, qolgan ishga — barakot.
O l d i — aziz bo’ldi, shishdi — semiz boldi.
O’lganning ko’zidan yosh chiqmas.
O’lmak, o’lmakning ishi — ko’mmak.
O’lim shox-u gadoga barobar.
O’limdan qochib bo’lmas.
Darding bo’lsa bo’lsin, qarzing bo’lmasin.
Qarzdorlik — qahri Xudo.
Yolg’onchi chin deyolmas, chin desa ham, el inonmas.
Baliq suvning chuqurini, mard ishning qiyinini izlar.
Anqov bo’lgan kishining, mazasi yo’q ishining.
Achchiq bilan chuchukni totgan bilar, uzoq bilan yaqinni — yurgan.
Shuxratparast el bo’lmas, ko’lmak suvdan ko’l bo’lmas.
Qarg’ani qo’rqitsang, botir bo’lar.
Sinalgan yov urushga yaxshi.
Osmon uzoq, yer qattiq, o’lay desam, jon totlik.
Dangasa boshin yesin, lllatriing g’amin yesin.
It itning quyrug’ini bosmas.
Qari bilganni pari bilmas.
Oldin o’zingga boq, so’ngra nog’ora qoq.
Har kim o’zim b o l a y deydi.
O’zimdan chiqqan baloga, qayga boray davoga.
Yomonning balosiga, qayga boray davosiga.
Behuda harakat belni sindirar.
Kasalingdan ilgari kafan tayyorla.
Egovni egov yeydi, zaharni zahar yeydi.
Tirishgan toshga mix qoqar.
Never cast.
Suv ichib turadigan faworaga sira axlat tashlama.)
Quduqqa tupurma, qaytib icharing bor.
Pardali qiz — pari tengsiz.
Ko’pchilikka hamroh bolsang, manzilingga tezroq yetasan.
So’zing kumush bo’lsin, ishing — oltin.
Pichoqni avval o’zingga ur, og’rimasa — birovga.
O’tib ketgan yomg’irning ketidan o’pkalama.
O’zimning ishimga xo’kizman.
O’zi yemas, itga bermas.
It hurar — karvon o’tar.
Omadi kelsa, sichqon filni yengadi.
Yomon atalib tirik yurguncha, yaxshi atalib o’lgan yaxshi.
Yaxshiga ipak ilashur, yomonga tikan ilashur.
Yaxshiga yondashsang, yetarsan murodga, yomonga yondashsang, qolarsan uyatga.
Yotgan ilonning quyrug’ini bosma.
Itni suyak bilan ursangiz, qopmas.
Eshak minganning oyog’i tinmas.
O’lik arslondan tirik sichqon a’lo.
Qari it ko’p yo’l bilar.
It qarisa, yotgan yeridan xuradi.
Tayoq maymunga namoz o’qitar.
Olgan — olganniki, ot — minganniki.
Itdan suyak ortmas, mushukdan — bez.
Olovdan qo’rqqan tutundan ham qochar.
Tanlay, tanlay tozga yo’liqdim, boshi piyoz, kalga yo’liqdim.
Sabrli yetar murodga, sabrsiz qolar uyatga.
Ish g’ayratlidan qo’rqadi.
Doing at all is worth doing well, What is worth.
Ishga yaxshi qarasang, ish ham senga yaxshi qarar.
Bigizni qanorda yashirib bo’lmas.
Ahmoqqa aytgan bilan gap uqmas.
Xarsangga qoqqan bilan mix o’tmas.
Hushyorni yov bosmas, yov bossa ham, dov bosmas.
O l i m d a n qochib bo’lmas.
Baxt g’oyibdan kelmas, uni qoling bilan yarat.
O’zing pishirgan osh —
Aylanib ich, o’rgilib ich.
Kutmagan tosh bosh yorar.
Tuya elakka qolganda oqsaydi.
Bir shaharni bir bola buzar.
Tomchiga tosh chidamas.
Umidli — dunyo, noumid — shayton.
Mast kayf qiladi, o’zini hayf qiladi.
Oqma quloqqa aytsang, oqib ketar, quyma quloqqa aytsang, quyib olar.
Barvaqt qilingan harakat, hosilga berar barakat.
G a p bo’lsa — paka-paka, ish bo’lsa — chaka-chaka.
O’z uyimning hushligi —
Oyoq-qolimning bo’shligi.
Tez kelgan davlatning bahosi bo’lmas.
Aqling pesh - ishing besh, aqling kech — ishing hech.
Yaxshi ovqat qolguncha, yomon qornim yorilsin.
Birovning qo’lida ul bo’lguncha, o’z uyingda qui bo’l.
Arpa yegan ot o’ynar, makka yegan zot o’ynar.
Sharobning ozi — dori, ko’pi — og’u.
Yeyish uchun yashama, yashash uchun ye.
Yemayman degan kelin yengdek xasipni yer.
Baliqning ham sakkiz qanoti bor.
Tinmasang, tinarsan.
Kambag’al saxiy bo’lar, boy — baxil.
Sutsiz sigir ko’p ma’raydi.
Maqsadli. bo’lgan yo’l topar.
Tashlandiqqa tosh tegmas.
Ahmoqqa Son tegmas, sepdan ishton kiyar.
Umidingni uzma, ko’nglingni buzma.
Har bir ishning oxiri bor, o’z’uyimning xushligi —
Oyoq-qo’limning bo’shligi.
Har narsa o’z epi bilan.
Har cho’ponriing bir tayoq ko’tarishi bor.
Sabrli chidar, sabrsiz yonar.
Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik - ordir.
Qon bilan kirgan, jon bilan chiqar.
Har kechaning — kunduzi, har kunduzning kechasi bor.
Bo’ladigan bola boshidan malum.
Har kim o’zim bo’lay deydi.
Har bir to’kisning bir kamchiligi bor.
Har kim o’zidan o’tganini o’zi biladi.
Har kimning didi boshqa, har gulning — hidi.
Sabr etgan yetar murodga, besabr qimtinib qolar uyatga.
Har bir ishning chamasi bor.
Ikki jinni qo’shildi, - bo’ldi bir qurbon hayit.
Ayiqni yo’qlasang, tayoq ol.
Ming shirin nasihatdan bitta o’rnak yaxshi.
Alishar bolsang, chiningni ayt, qovushar bolsang, siringni ayt.
Talabli erga nur yog’ar.
Bir sinalgan tajriba
Yetti kitobdan afzal.
Zamon seni o’qitar, tayoq bilan cho’qitar
Sabog’ingni bilmasang, do’konda bo’z to’qitar.
Ahmoq ahmoqni topar.
Ko’zdan nari — ko’ngildan nari.
Ko’z — ko’ngil darchasi.
Bir bosh - balo bosh, ikki bosh — mardona.
Ochko’z eshak to’rva teshar.
Ko’z qayerda bo’lsa, mehr ham o’sha yerda.
Yuzim oq bo’lsin desang, ishingni to’g’ri qil.
Yuz — o’tdan issiq.
Yuzi ochiqning tili uzun.
O’zini "oka" der, echkisini "taka" der.
Haqiqat qilni qirq yorar.
Muloyim, muloyim, quling bo’loyin.
Yaxshi xusn-yarim omad.
To’g’rilik to’rga tortar, o’g’rilik — go’rga.
Mehmonxonang tor bo’lsa ham, mehri diling keng bo’lsin.
Aldashga bola yaxshi.
O’z aybingni ochsang, elning mehri qochar.
Adolat qilichi kesgan qo’l og’rimas.
Ikki yorning urushgani — o’ynashgani.
Yaqindagi tishlashar, uzoqdagi kishnashar.
Ko’zdan yiroq — qalbdan yiroq.
Mis qozonning misi chiqar, berkitganning isi chiqar.
Aybiga iqror mard kishi, yashirmoq — qo’rqoq ishi.
Sevganga — sultonsan, sevmaganga — ultonsan.
Davlat ketgandan keyin o’zingni somonxonada ko’r.)
Har kuni yema palovni, har kuni yoqqin olovni.
Ayoz, o’tgan kuning unutma, xom chorig’ingni quritma.
Qush qanoti bilan uchar.
Qanotsiz qush uchmas, suvsiz tegirmon yurmas.
Arzimaydi shavlasi, kuydiradi g’alvasi.
O’lgan kelmas, o’chgan yonmas.
Ko’p gap — eshakka yuk.
Kimga — to’y, kimga — aza.
Topgan — niyoz, topmagan — piyoz.
Bilib o’tir o’rningni, har yerga suqma burningni.
Qo’li qing’irning dili qing’ir.
Kalit qulfdan kuchli.
Olov bilan o’ynashsang, oqibatda kuyarsan.
Kasalni yashirsang, o’lim oshkora qilar.
Suv ko’paysa, daryo toshar.
Achchiq bilan chuchukni totgan bilar, uzoq bilan yaqinni-yurgan.
Tutunsiz o’t bo’lmas, yorsiz — yigit.
Olov bilan o’ynashma.
Epchil xotin qor qalab qozon qaynatar.
Anglamay tushdim tangga, endi menga soy qayda.
Behuda harakat beburd qilar.
Borishda maqtanma, kelishda maqtan.
Erta borsang, et pishar, kechga qolsang, bet pishar.
Avval o’yla, keyin so’yla
Xotin olmoqqa cho’t kerak, botmon-daxsar et kerak.
Vaqt o’tgandan keyin, qilichingni toshga chop
Haromza suvdan halvo pishirar.
Kichiklarning kattasi bo’lma, kattalarning kichigi bo’l.
Uydagi sirni ko’chada aytma, ko’chada aytib, g’amini tortma
Baliq boshidan chiriydi.
Baliqning tirikligi suv bilan, odamning tirikligi odam bilan
Janjalli uyda baraka bo’lmas.
Zamon seni o’qitar, tayoq bilan so’qitar.
Qo’nimi yo’qning unumi yo’q.
Keng bo’lsang, kam bo’lmaysan.
Saxiyning qo’li ochiq, qo’li ochiqning yo’li ochiq.
Bermasning bahonasi ko’p.
Qo’ynidan to’kilsa — qo’njiga.
Loy ichidan dur ajrat.
Tani sog’ga kunda to’y.
O’zini bilmagan o’zgani bilmas. shayton ovqatlangani ketadi.)
Xushomad so’zlagan til
Yalab-yalab yara etar.
Shoshgan pashsha sutga tushar.
Er-xotin — qo’sh ho’kiz.
Suv tog’ni kemiradi, tuhmat — odamni.
O’ynab-kulgin yigitdek, siqilmagin chigitdek.
Bir xor bo’lgan —
Bir aziz bo’lmay qolmas.
Manmanlikni netarsan, obro’yingdan ketarsan.
Igna bilan bitadigan ishga juvoldiz tiqma.
Tadbirning yengi bilan
Taqdirni yashirib bo’lmas.
Behuda urinsang, poyoni bo’lmas, o’ylanib qilsang, ziyoni bo’lmas.
Dangasaning ishi bo’lmas, yoz kelsa ham, qishi bitmas.
Dangasaning vaji ko’p, ohangsizning — avji.
Daryo chopar, chaqqon topar.
Ahmoqniki — og’zida, podshoniki — g’aznada.
Ahmoqni urma-so’kma, gapga sol.
Ahmoqning o’z bilgani
Gapirmasa — o’lgani.
Ahmoqdan so’rama, o’zi aytar.
Ahmoq uyining to’rini bermas, qayta unikiga mehmon kelmas.
Ahmoq o’zi so’zlab, o’zi kular.
Ahmoq so’zlar, aqlli tinglar.
Ahmoqdan chaqmoq.
Ahmoq qarimas, qarisa ham, ahmoqligi arimas. har kim ba’zan [ahmoq] bo’ladi.)
Birovning holiga kulmagin zinhor, sening holingga ham kulguvchilar bor.
Ahmoq elchi ikki tarafni buzar.
Ahmoq — ko’zidan malum, so’zlasa — so’zidam malum.
Aqlsiz — aytmasang bilmas, ochmasang — ko’rmas.
Aqli kalta pand yeydi, aqli teran — qand.
Devonaga ikki dunyo barobar.
Ahmoq to’qmoq yig’ar.
Ahmoq otdan tushsa ham, egardan tushmas.
Ahmoq og’zidagini oldirar.
Ahmoq — o’ynashdi, yaxshi — o’ylashdi.
Ahmoqqa aytgan bilan gap uqmas, xarsangga qoqqan bilan mix o’tmas.
Donoga ish — shon-u shuhrat, nodonga ish — g’am-u kulfat.
Oyog’idan qulagan turadi, og’zidan qulagan turmaydi.
O’zga mushtini yemagan o’z mushtini botmon der.
Vaqti kelsa, fil sichqondan qo’rqar.
Xushyorlik mustahkam qo’rg’on.
Yomonlikni vaxshilik bilan yeng.
Botir botqoqdan ham o’tar, qatqoqdan ham.
Qimorboz ham yutar, ham yutqazar.
Kumush kimga qo’nsa, oltin o’z oyog’i bilan kelar.
Omadi kelsa, sichqon filni yengar.
Yomon ho’kiz shoxini sindirar.
Eplagan ikki oshar.
Do’st safarda bilinar, og’a-ini — kulfatda.
Boylik boylik emas, birlik boylik.
Jonga kuygan jondan do’st, jonga kuymas qanday do’st.
Do’stlar o’rtasida "meniki* bo’lmas.
O’rtada burun bo’lmasa, ko’z ko’zni o’yar.
Davlating — dotting.
Do’stingni saqlama, yo’ldan qolar, dushmanni saqlama, siring olar.
Soxta do’stlar ashaddiy [ochiq] dushmandan xavfli.)
Bostirmadan ayvon yaxshi, yomon do’stdan hayvon yaxshi.
Kiyimning yangisi yaxshi, do’stning — eskisi.
Har kimni do’stim dema, tandagi po’stim dema.
Do’stlik oltinga sotilmas, mehmon — pulga.
Kattalarning kichigi bolguncha, kichiklarning kenjasi bo’l.
Qo’shnining tovug’i g’oz ko’rinar, kelinchagi — qiz.
Non yemoqchi bo’lsang, o’tin tashishdan erinma.
Qordan qutulgan yomg’irga tutilar.
Xushmuomalali mingni uribdi, tayog’i yo’g’on bjrni uribdi.
Xurmachangga siqqanicha ich.
Ko’pga yugurgan ozdan qolar.
Sichqonga — o’lim, mushukka — o’yin.
Bugun — sizdan, ertaga — bizdan.
Kelma-kezak dunyo.
Gul tikansiz bo’lmas, dur — sadafsiz.
Yolg’on gap yoqaga yopishmas.
Maqtanma g’oz, hunaring oz!
Nasiya yema go’shtni, teshib chiqar to’shni.
O’lik bo’lib go’rda yo’q, tirik b o l i b sonda yp’q.
Ko’rlar orasida bir ko’zli ham yetakchidir.
Dushmanning sovg’asidan qo’rq, mug’ombirning — navhasidan.
Boxshish otning tishigo qaralmas.
Mazali so’zga quloq charchamas.
Nima sochsang, shuni o’rasan.
Itni qopog’on qilgan — egasi.
Insof bilan qo’l uzatsang, noinsof yelkanggacha chiqar.
Dushmanni kuchsiz hisoblasa, boshga balo bo’lur.
Suv qattiq yerda to’xtaydi.
Berganning yuzi yorug’, yuvosh otning tepkisi qattiq bo’lar.
Ochofat tishi bilan o’ziga go’r qazir.
Tanlab, tanlab, toziga uchrabdi.
Boriga rozi bo’l, yo’g’iga sabr qil.
Kuygandan kul chiqar.
Qarz etma birovdan, qutulmaysan ingrovdan.
Kasal jonning harakatida, tabib pulning harakatida.
Sen o’zingni asrasang, seni Xudo asrar.
Do’st achitib so’zlar, dushman — kuldirib.
Devonaning ishini Xudo o’nglar.
Xudoning berganiga shaytonning baxilligi kelar.
Bandaning boshi — Allohning toshi.
Zarhal ko’rinar soxta, a w a l bilib so’ng maqta.
Yomonlikka yaxshilik er kishining ishidir, yomonlikka yomonlik har kishining ishidir.
Tez bitgan tez yitar.
Yigitning sarasi yov bosganda bilinar.
Ishimning boshi yoq, oshimning moshi yoq.
Ming shirin nasihatdan, bitta o’rnak yaxshi.
Yaxshi husn — yarim daromad.
Sog’lik bo’lsa, boylik kelar.
Boyning ko’zi nonda, kambag’alniki — imonda.
Nafsini tiygan kishi sulton bo’lur, nafsini tiymagan kishi ulton bo’lur.
Yaxshilik qilsang, yaxshilik qaytar, yomonlik qilsang — yomonlik.
Yaxshi xotin — xazina.
Erni er qiladigan ham xotin, qora yer qiladigan ham xotin.
Usta pichoqqa yolchimas, etikdo’z — bigizga.
Oldingdan oqqpn suvning qadri yo’q.
Birovning mushigini «pisht» demaydi.
O’z oyog’ingga o’zing bolta urma!
Hamirdan qil sug’urgandek.
O’zing suv ichadigan quduqqa tupurma.
G’iybatchining dili kir, g’ar-o’g’rining tili bir.
Aytishsang so’z chiqadi, turtishsang — ko’z.
Arzimaydi g’allasi, kuydiradi shogirdonasi.
Mushuk bo’yi yetmasa, «puf sassiq» der.
Ko’p olarman deb ozdan qolma.
Mard yo’lida g’ov bo’lsa, bir hamlada dov bermas.
Vaqting ketdi — baxting ketdi.
Paysalga soladigan saxiydan, tez javob beradigan baxil yaxshi.
Indamasang, uyday balodan qutulasan.
Olim aytgani — olam aytgani, podsho aytgani — yurt aytgani.
Birov suv topolmaydi ichgani, birov suv topolmaydi kechgani.
Serva’da kishi yolg’onchi bo’lar.
Gap desang — qop-qop, ish desang — Samarqanddan top.
Katta daraxtning soyasi ham katta.
Muhabbat ketsa, nafrat kelar, nafrat kelsa, muhabbat ketar.
Bilmaganga bit o’ldirish qiyin.
Donxonada sichqon chiqisholmas.
Sir boy berding — bosh boy berding.
Birov o’lmay, birov kun ko’rmas
Abjir boisa farzanding, cho’ldan non terar, yalqov bo’lsa farzanding, yerdan don termas.
O’z o’rnini bilmagan o’rinsiz qolar.
Kek xotinga yarashar.
Oyda kelganga — oyoq, kunda kelganga — tayoq.
Urushning kengashi yo’q.
Yetim o’z kindigini o’zi kesar.
O’lgandan xo’rlangan yomon.
Yaxshi qiz erta turib soch tarar, yomon qiz erta turib non so’rar.
Aqlli boshda soch turmas.
Yo’qni quvib, bordan ajralma.
Oz oshagan moy oshar, ko’p oshagan loy oshar.
Xotin — uyga bezak, erga — ko’mak.
Mastga xon yo’l beribdi.
Chalasavodning tagidan chirigi chiqar.
Ma’ni yo’q gap — doni yo’q cho’p.
Osmon — yiroq, yer — qattiq.
Ko’r bo’lsang ham, ko’rnamak bo’lma
Sovug’ing oshsa — davlatdir, issig’ing oshsa — qiyomatdir.
Hunarli qo’l och qolmas.
Qo’li hunarsiz — non gadoyi.
Quruq qo’lga qush qo’nmas.
Qo’lingdan kelsa, qo’lla, qo’lingdan kelmasa, yo’lla.
Sigirning shoxiga ursang, tuyog’i zirqirar.
Taqdirim deb o’ylama, qismat o’lchpg’i qo’lda.
Zo’r-zo’rni ko’rganda bo’ynini qisar.
Qo’llashib ko’targan yuk yengil.
Ehtiyoj sherni tulkiga aylantirar.
Qorni to’qning qayg’usi yo’q.
O’ng qo’ling bersin, chap qo’ling bilmasin.
Qari ot ko’p yo’l bosar.
Qo’l qo’lni yuvar.
Qo’li ochiqning yo’li ochiq.
Tavakkalni toshga ur, baxtingdan ko’r.
Er-u xotin urishar, nodon o’rtaga tushar.
Nomarddan najot kutma, ltdan - hojat.
Ishing bo’lsa sharofat, hech ko’rmaysan kasofat.
Baxtlilar vaqtni kutmas.
Farzand baxti — or\o taxti, farzand kamoli — otd jamoli.
Tosh yurak tog’ni talqon qilar.
Qiyindan qochma, yo’ldan adashma.
Og’ir karvon og’ir ko’char.
Hamjihatlik-davlat, yolg’izlik-kulfat.
Shoshqaloq to’g’raqnchi qo’lini kesar.
Shoshmagan arava quyonga yetar.
Bo’ydoqning bo’ynini bit yer, topgan-tutganini bit yer.
Yolg’onchining guvohi qasam.
Rashkning ko’zi ko’r.
Qilmish — qidirmish.
Qarg’a qarg’aning ko’zini cho’qimas.
O’zini bilmasang ham, otini bil.
Kin ishini tun o’yla.
Bosh omon bo’lsa, do’ppi topilar.
Quyon o’z ko’lankasidan ham qo’rqar.
Ajali yetgan sichqon
Mushukka g’amza qilar.
Esi pastning ishi past.
Aql yoshda emas, boshda.
Kekkayish terakka yarashar.
Foyda bilan zarar bir hurjunning ko’zida.
Bir kalla — kalla, ikki kalla - tilla.
Befahmning dardi — o’ziga yuk.
Salomatlik — tuman boylik.
Dard kelar, dard ketar, jon qadrini anglatar.
Sog’ tanda sog’lom aql.
Uyat o’limdan qattiq.
Og’zingni ochguncha, ko’zingni och.
Awak kuzat, keyin tuzat.
Awal o’yla, keyin so’yla.
Sukutda hikmat ko’p, bulutda — himmat.
Qo’rqoq o’lmasdan burun o’lar.
Har kimning bog’i bor, yuragida dog’i bor.
O’limdan achchiq narsa yo’q, shodlikdan ortiq boylik yo’q.
Mehr — gul, qahr — tikan.
Azaga borgan xotin o’z dardini aytib yig’lar, borida — kuldiring-kuldiring, yo’g’ida qarab o’tiring.
Do’stlik sinovdan chiniqar.
Tuyaning dumi yerga tekkanda.
Qoziga bolta berma, pora ber.
Tavakkal andisha bilmas.
Hovliqqanga sichqon teshigi ming tanga.
Olovning tishi yo’q, hol-quruq bilan ishi yo’q.
Hamma dardga bor davo, sevgi dardi — bedavo.
O’ychi o’yiga yetguncha, tavakkalchi suvdan o’tar.
Manmanga — zavol, yomonga — ajal.
O’tgan kuningni unutma, xom chorig’ingni quritma.
Yo dong’ing chiqsin, yo changing.
Ishbilarmon dehqonning ketmoni yerning tanobini uzar.
Suvdagi kemaning izi bilinmas.
Eshakka atlas to’qim yopsang ham, baribir eshak.
Yoqma — pisharsan, qazma — tusharsan.
Halol mehnat — yaxshi odat, berur senga saodat.
Rost gap — haq gap, haq gap — naqd gap.
Bolni bol deydi, bolni bilgan yeydi.
Bol bor yerda bolari bor.
Bahmal kiydim — egnimda yo’q, palov yedim — og’zimda yo’q.
Foydasi yo’q farishtadan oshna dev yaxshi.
O’g’ri o’g’riga xolavachcha.
Shuxratparast — hamisha pastkash.
Yo ezib yengasan, yo kezib.
Birovni qo’lida ul bolguncha, o’z uyingda qui bo’l.)
Yaxshilik — yog’och boshida, yomonlik oyoq ostida.
Umid to’rga tortar, umidsizlik — go’rga.
Umidi yo’qning imoni yo’q.
Umid o’lmas, rizq kamaymas.
Ot bozori — baxt bozori.
Otning zo’ri qiya oshganda bilinadi.
Tusi yaxshidan chekinma.
Ot tuz deydi, yigit — qiz.
Otning yaxshisi tizidan ma’lum, odamning yaxshisi — so’zidan.
Kaltani maqta, kattani saqla.
Bir yigit — bir elga rizq.
Omadning shishasi temirchining dandonini sindirar.
Bir nafaslik muhabbat, boshga keltirar ofat.
O’ttiziga chidagan
O’ttiz biriga ham chidar.
Ertalabki vaqt — naqdgina baxt.
Jahl bilan qartayasan, kulgi bilan yasharasan
Bugungi ishni ertaga qo’yma, ertaning ham o’z ishi bor.
Uyim — sinch, ko’nglim — tinch.
Puch yong’oq bilan qo’yin to’lg’azmoq.
Uyga kelganga uyd,ek o’pkangni aytma.
Burgaga achchiq qilib, ko’rpaga o’t qo’ymoq.
Andishaning otini qo’rqoq qo’yma.
O’z uyin yoritmagan chiroq, o’zganikida mash’al bo’lmas.
Benuqson-Parvardigor.
Och o’zini o’tga urar.
Och qolib yegan so’ng, zog’ora non ham qand bo’lar.
Xotining yomon bo’lsa, ayb o’zingda.
Yaxshini bil o’zidan, yomonni bil ko’zidan.
Bekorchilik — bfynazachilik.
O’zimning ishimga ho’kizman.
Bilaman dedim — tutildim.
Bilmayman dedim — qutuldim.
Gunohiga yarasha — jazosi.
O’ylab qilingan ish — bitar, o’ylamay qilingan ish — yitar.
Yomon xabar tez yetishar.
Tuyani shamol uchirsa, echkini osmonda ko’r.
Eshitmas quloq elni buzar.
Tiyin, tiyinning ishi qiyin.
Kamlikning kamoli bor.
Kichigi — chaqmoq, kattasi — ahmoq.
Toza qalbda dog’ bolmas.
O’lganning ustiga tepgan.
Temirni zang yemirar, odamni — g’am.
Yuvosh it hurmay tishlar.
Ish buyurdim olti tozga, olti toz qo’ydi yozga.
Temirni qizig’ida ur, tandirni qizig’ida bos.
O’qishning erta-kechi yo’q.
Suvni ich, chashmani bulg’atma.
O’g’rini qaroqchi urdi.
Ahil ishlcrsang ish bitar, har mushkul oson bo’lar.
Yig’lagan bilan o’Iik tirilmas, yamagan bilan churik tikilmas.
Behuda urinsang poyoni bo’lmas, o’ylanib qilsang, ziyoni bo’lmas.
Libosoro bo’lguncha, majlisoro bo’l.
Tuya elakka kelganda oqsar.
Kulmaganga kulmasang, ko’ngli qolar.
Er molsiz bo’lmas, yigit yorsiz.
Har kim suygan oshini ichar.
Xotinning chiroyi — eridan.
Bir yigitga yetmish hunar oz.
Yuz hunarni chala bilgandan, bir hunarni t o l a bil.
Beburdga behisht yo’q, qaytib kelsa do’zax yo’q.
Eshak maqtanib tulpor bo’lmas, qarg’a maqtanib shunqor bo’lmas.
Hazil, hazilning tagi zil.
Hazil edi, chin bo’ldi, o’ynash edi, er bo’ldi.
Olov bilan o’ynashsang, oqibati kuyarsan.
Befoyda kundadan o’tin yaxshi.
Sabr tagi — rahmon, shoshgan — ishi shayton.
Qoronglning ko’zi ko’r.
G’amsiz oshim, da’vosiz boshim.
Gulga boq — tikanni ko’r, yorga boq — jafoni ko’r.
Tashiga qarama, ichiga qara.
Saqla somonni, kelar zamoni.
Til suyaksiz, tish-qal’a, Til yomoni — bir balo.
Oz so’zla, ko’p tingla.
Ajalga davo yo’q, yomonga — balo.
To’r to’qilmay, baliq tutilmas.
O’zganing mis qozonidan
O’zingning qora qozoning yaxshi.
Yirtiq og’iz tirtiq og’izga kulibdi.
Arzimaydi shavlasi, kuydiradi g’alvasi
Ikkovga bir ishton, qaytib chiqamiz qishdan.
Bemehr qarindoshdan
Mehr bilgan yot yaxshi.
Salomga qarab alik.
Parvona -- o’z oshig’ining qurboni.
Yotib qolguncha, otib qol.
Holingni hokimga ayt, hokim — Xudoning elchisi.
Ochilib turgan havodan qo’rq, kulib turgan — podshodan.
Podsho zolim bo’lsa, yurt to’zar, podsho olim bo’lsa, yurt o’zar.
Podshoning kuragi uzun.
Hushomad so’zlagan til
Dushmanni musht bilan urma, osh bilan ur.
Sevgi pulga sotilmas, ko’ngil pulga topilmas.
Har oshiqqa besh kun davr.
Ahmoq oyog’idan ilinar, mug’ombir — tovonidan.
Armondan qolsang ham, darmondan qolma.
Til bilan tugilgan — tish bilan yechilmas.
Bilib solsang qushingni, har solganda g’oz olar.
Chuya bilmasang qushingni, shunqor bo’lsa ham oz olar.
Bilimliga dunyo yorug’,bilimsizga — qorong’i.
Bilgan — bitirar, bilmagan — yitirar.
Bilimli mingni yiqar.
Bilmas tabib jon olar.
Bilgan o’zar, bilmagan to’zar.
Bilgan — o’qir, bilmagan to’qir.
Ish bitdi — eshak loydan o’tdi.
Har afsona tagida — bir durdona.
Har bir ishning og’iri bor, har qiyinchilikning — oxiri.
Til — aql bezagi.
Men qilaman o’ttiz
Tangrim qiladi to’qqiz.
Beraman degan quliga, chiqarib qo’yadi yo’liga.
Uch kun barvaqt turgan bir kun yutar.
So’nggi xotin — so’m xotin.
O’z aybini bilgan vali bo’lar.
Jo’jani kuzda sanaydilar.
Shariatning yo’li ko’p.
Boy kiysa — "qutlug’ bo’lsin", kambag’al kiysa — "qaydan olding"
Holvani hokim yer, kaltakni — yetim.
Da’vogaring qozi bo’lsa, dardingni Allohga ayt!
Fatvo ham pulingga yarasha beriladi.
Odamning buzug’i ham qozi, buzg’unchisi ham qozi.
Hushomadgo’yning salomi ta’masiz bo’lmas.
Oriq otga qamchi ham yuk.
Beshikdagi besh turlanar, q’ayoqqa bursang, shunga o’rganar.
Dud demakka dudoq kerak, sirka tilamakka — usul.
Oz so’z — orom so’z, ko’p so’z — harom so’z.
Ahmoqlarga bosh bolguncha, donolarga yosh b o l .
Nomardga zor bolgandan, qora daryoga g’arq bo’l
Tirishganning teshasi toshga chega qoqar
Oyda ham dog’ bor.
Benomusga — ne nomus.
Qarz bersang, do’st ko’payar, talab qilsang — dushman.
Qarz — muhabbatning qaychisi. lion po’stini tashlagan bilan qilig’ini tashlamas.
Yotgan ilonning dumini bosma.
Siringni sirtga chiqarma.
O l i m shox-u gadoga barobar.
Yolg’on-yashiq gapirma, so’ng uyalib o’tirma.
Yolg’onchining tili kalta.
Yolg’on so’z yoqadan chiqar.
Tinch uyda kulgi topilar, kulgi topilsa, boylik topilar.
It desa — quyrug’i yo’q, sigir desa — muguzi.
Besh kunim — hush kunim.
Umr qarzga berilmas, oltinga sotilmas.
Hayot — yaltiroq, umr — qaltiroq.
Umidim — dunyo, noumid — shayton.
Keksalik — ko’prik.
It qarisa, tozi bo’lar, qiz qarisa, qozi bo’lar.
Inson xatodan xoli emas.
O’g’ri oydindan qo’rqar.
Ilm-u hunar yelga emas, elga.
Har ko’ngilda bir gavhar.
Qimordan kelgan, qimorga ketar.
Har yigitga bir omad.
Noz qil nozbardoringga, xarid qil xaridoringga.
Mol egasiga o’xshamasa, harom o’lar.
Bola — lola, ona — kulol.
Dard bergan darmonini ham berar.
Pardozni pardoz buzar.
Boylik, boylik tubi — o’g’irlik.
Uydagi sirni ko’chada aytma, ko’chada aytib, g’amini tortma.
Arslon bolasini tutmoq uchun, arslon uyasiga kirmoq kerak.
Qo’rqoqqa ip ilon bo’lib ko’rinadi.
Itlarga it o’limi.
Toma-toma ko’l bo’lar, tiyinlardan so’m bo’lar.
Kamtar kerilmaydi, mol-dunyoga berilmaydi.
Tuhmat tosh yorar, tosh yormasa, bosh yorar.
O’zim bo’lay dema, o’zganing g’amini ye.
Barcha yukni ko’targan tuya
Cho’michni ham ko’tarar.
Qorong’u kun mangu bolmas.
Daryoga ot solmasdan avval kechuvini top.
Yaxshi niyat — yorti mol. ko’proq narsani ko’radi.)
Tomosha tandir boshida.
Yangi supurgi toza supurar.
Yiqilgan kurashga lo’^mas.
Har bir qiyinchilikning rohati bor.
Hech bo’lmagandan kech bo’lgan yaxshi.
Qadr bilmasning qadri yo’q.
Vaqting ketdi —baxting ketdi.
Gul bahona, diydor g’animat.
Kuygan o’lanchi bo’lar, suygan — laparchi.
Sevdirgan ham til, bezdirgan ham til.
Zo’rlab sevdirish — muzga bino qurdirish.
Muhabbat muhabbatni tug’diradi.
O’zi kelgan yor-yor, o’zi ketar yor-yor.
Sevgining ko’zi ko’r.
Sevgi pulga sotilmas.
Sevdim deb maqtanma, sevildim deb maqtan.
Sevgining bahori bilan shodlanma, yoz-u qishi ham bordir.
Ma’shuq qayda bo’lsa, oshiq shunda bo’lar.
Ishq bilan o’ynashib bo’lmas.
Muhabbat — bir so’z, ma’nosi — dunyo.
Sevging oz — umring oz, sevging soz — umring soz.
Meniki deganning mehri issiq.
Dehqon emas — ketmon chopib non bermasa, oshiq emas ishq yo’lida jon bermasa.
Ishq yolida shoh-u gado barobar.
Baxtsiz quduqqa kirsa, qum yog’ar
Dangasaning ishi bitmas, yoz kelsa ham, qishi bitmas..
Ish qilsang, xayrli qil.
Behuda harakat ,belni sindirar.
Maqtangan qiz to’yda buzilar.
O’zi yer, ko’zi o’ynar.
Yo jon chiqsin, yo nom.
Bir boshga bir olim.
Cho’kayotgan cho’pga yopishar.
Cfdil johildan pand olar.
Har to’kisda bir nuqson.
Har kallaning xayoli, har dilning sevgisi bor.
Har kimning bo’yiga qarab to’n bich. ba’zida esa — har kim.)
Adashmagan til, toymagan tuyoq yo’q.
Ko’r ko’rganini qo’ymas, kar — eshitganini.
Odam odamga yov.
Har kimning oshnasi — o’zining oynasi.
Tirik bo’lib bozorda yo’q, o’lik bo’lib — mozorda.
Odam tuzar, taqdir buzar.
Odam ochlikdan o’lmas, ordan o’lar.
Har ishning bir ustasi bor, har ustaning bir ustozi bor.
Ikki kemaning boshini tutgan g’arq bo’lar.
Har narsa o’z yerida qadrsiz.
Ko’p o’qigan olim bo’lsa, ko’pni ko’rgan dono bo’lar.
Olim adashsa, olam qoqilar.
O’zing yoqqan o’tga, o’zing isin.
Aqlli o’zini ayblar, aqlsiz — do’stini.
Bola o’nga kirsa, otasi songa kirar.
Odam odam bilan odam.
Ko’rga kecha-kunduz barobar.
O’lik bo’rini it tishlamas.
Yurtda odam bo’lmasa, to’ng’iz tepaga chiqarmish.
Ma’rakada topib gapirgan — dono, o’zini tutib o’tirgan ham dono.
Besh q o l barobar emas.
Xotinning zo’ri — yigitning sho’ri.
Men bog’dan kelsam, u tog’dan kelar.
Oyda-yilda bir bozor, uniyam yomg’ir buzar.
Umr savdosi — qiyin savdo.
Erniki — tashdan, xotinniki — ichdan.
Bo’ldiradigan ham xotin, o’ldiradigan ham xotin.
Kelining yaxshi bo’lsa — berdi Xudo, kelining yomon b o i s a — urdi Xudo.
Boyga kelin bo’lguncha, kambag’alga qiz bo’l.
Qarigan dorbozni kindikka chiqqanda uyqu bosar.)
O’zing suyganni olguncha, o’zingni suyganni ol.
Shoshilgan kishining pushaymoni ko’p.
Qiz olmagan, yigit qizdan suluv. they marry themselves.
Yo er bo’l, bo’lmasang, qora yer bo’l.
Etakni kessang, yeng bo’lmas.
O’rtada burun bo’lmasa, ko’z-ko’zni o’yar.
Yo ezib yengasan, yo — kezib.
Birovga kesak otsang, u senga tosh otadi.
Har narsa o’z evi bilan.
Hayitdan keyin xinani ketingga qo’y.
Birov o’lchamay, birov kun ko’rmas.
Har to’kisda — bir ayb.
Balo tegmasa, baloda ne ishing bor.
Ko’z yoshi toshni teshar.
Til suyaksiz bo’lar.
Yodlaganning yori bo’l, izlaganning — zori.
Kulgi chehra ochadi.
Haq — kuch, kuch — haq.
Ona suti bilan kirmagan tana suti bilan kirmas.
O’tgan gapga o’kinma.
Echki bo’lsin, taka bo’lsin, suti bo’lsin.
Tegirmonning tishi yo’q, xo’l -quruq bilan ishi yo’q.
O’t ko’rgan loy uvoqlanmas.
O’tgan bulutdan yomg’ir kutma.
Ikki xotin olibsan, bir baloga qolibsan.
O’zingni bil, o’zgani qo’y.
Sog’lom tanda — sog’lom aql.
Buromad bo’lmasa, daromad bo’lmas.
Birovga choh qazisang, o’zing tusharsan.
Kasalning kelishi oson, ketishi qiyin.
Baxtsizlik ketidan baxtsizlik keladi.
Folga ishonma, suvga suyanma.
Ko’pchilikka bosh bo’lsang, donolarga sirdosh bo’l.
Pul tugamay, aql kirmas.
Pul bo’lsa, changalda sho’rva.
Pul pulni topar, yo’l yo’lni topar.
Pul jigardan bunyod bo’lar.
Pul otang kim, onang kim demaydi.
Pulni sen topasan, pul seni emas.
Pul zamburning nishini qaytarar.
Puli borning yuzi bor.
Puli borlar — yo’rg’a-yoVg’a, puli yo’qlar — zo’rg’a-zoVg’a.
Pul tilni biyron, dastni daroz qilar.
Puli kuygan qalampir chaynar.
Pulning bir uchi bilakda, bir uchi — yurakda.
Puli ko’pga — bozor, puli yo’qqa — mozor.
It hurisa ham, oy seskanmas.
Yetmish yulduz yarim oyga tatimas.
Kunning kuni bo’lganda, cho’rtan baliq terak boshida suzar.
Yolg’onchi lop etar, yalamachi qop etar.
Tushingni suvga ayt.
Tor yer do’stlar bilan maydon bo’lur, keng yer dushman bilan — zindon.
Shoshmasang, tez yetasan, shoshgandan o’zib ketasan.
Onasini ko’rib, qizini ol, egasini ko’rib, molini ol.
Kelin bo’ldim — qaynonamga yoqmadim, qaynona bo’ldim — kelinimga yoqmadim.
Pashshadan fil yasamoq.
Bolali uyda g a p yotmas.
Haqiqat — osmonda, narvoni — hamyonda.
Bir tomchi suv chumoliga daryo ko’rinar.
Qiyiq ish qirq yildan keyin ham ochiladi.
Qurolsiz, yaroqsiz sarboz —
Dumsiz, oyoqsiz g’oz.
Yo noming chiqsin, yo — joning.
Obro’ misqollab kelib, qadoqlab ketar.
Tilini Hygan boshini qutqarar.
Olishda — "Bismillo*, berishda — ‘Astag’furillo*.
Yo lovullab yon, yo birato’la o’ch.
Yo’qni kerak toptirar, har tomonga choptirar.
Shaytonning ozdirgani — o’zniki.
Botirning boshiga balo yo’q.
Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir.
Awalini berguncha, oxirini bersin.
Shoshgan ishga shayton qo’shilar.
Bugungi ishni ertaga qo’yma.
Baxt qochganga emas, quvganga tutqich berar.
Kel-keli kelsa, bo’lamiq fish sindirar.
Dard bergan darmonini ham berar. aslo bilolmaysan.)
Uringan ish o’rinsiz ketmas. isbotlashga urinma.)
Befoyda so’zni aytma, foydali so’zdan qaytma. sira yozmang.)
O’zingga ravo ko’rmaganni, o’zgaga ham ravo koVma.
Ko’ngilsiz gapning kechikkani yaxshi.
Kecha yotib o’yla, ertasi turib so’yla.
Qafasda sayragan bulbuldan, vayronada yashovchi boyqush erklidir.
Inson — odobi bilan, osmon — oftobi bilan.
Azob«ko’rmay, rohat yo’q.
Shamol bo’lmasa, daraxtning uchi qimirlamas.
Nur borki, soya bor.
Devor yiqilmay, xandaq to’lmas.
Kelinoyimning oshini shirin qilgan akamning zira-piyozi.
Eshagim yurar edi zo’rg’a, yuk ko’pligidan bo’ldi yo’rg’a.
Dangasaning kosasi oqarmas.
Odob oltindan qimmat.
Yo’q bug’doyga — yo’q tegirmon.
Yo’qhi yo’ndirib bo’lmas, qushni qo’ndirib bo’lmas.
O’zingda yo’q — olamda yo’q.
Sinamagan yov yomon, elanmagan dov yomon.
Vaqting bor — naqding bor.
Bilmaganni so’rab o’rgangan — ohm, hech narsa so’ramagan — o’ziga zolim.
Harakat, harakatda — barakat.
Ovi yurganning dovi yurar.
Zo’rlab sevdirish — muzga bino qurish.
Tavakkaln’ing kemasi botmas.
Tog’ni baland dema, istasang chiqasan.
Har kirn o’zim bo’lay deydi.
Dunyo ko’rmay, dunyo kishisi bolmaysan.
Haqiqat — osmonda, shotisi — chervonda.
Gul g’unchaligida xordir, ochilsa, o’zgaga yordir.
Yo’qolgan bisot topilar, yo’qolgan baxt topilmas.
Olovga o’tin tashlamoq.
Moy ustida, suv tagida.
Dunyoning ishi — miri kam ikki.
Qarz tovush chiqarmasa ham uxlagani qo’ymas.
Og’zi kuygan suvni puflab ichar.
O’larmonning joni sabil.
O’zingga ehtiyot bo’l, qo’shningni o’g’ri tutma.
Qozonga yondoshsang, qorasi yuqar, yomonga yondoshsang, yarasi yuqar.
Eshitgandan ko’rgan yaxshi, o’zini ko’rib bilgan yaxshi.
Bir kishi ariq qazir, ming kishi undan suv ichar.
Bir gui bilan yoz bo’lmas.
Xushmuomalali mingni uribdi, tayog’i yo’g’on birni uribdi.
Bir salla tagida ikki kalla bo’lmas.
O’ylab gapir, do’ppining tagida odam bor.
O’tgandan o’lgu ol, kelajakka o’lgu sol.
Har yerni qilma orzu, har yerda bor tosh-u tarozu.
Yo’lga chiqqan yo’ldan topar.
Sabr — muvaffaqiyatning kaliti.
Sabr bilan xor guliston bo’lur.
Sabr tagi — sari oltin, sabr bilan chiqar oting.
Qorin to’qligi quturtirar.
Birovni g’iybat qilma, seni ham g’iybat etarlar.
O’zing pishirgan osh - aylanib ich, o’rgilib ich.
Yulg’ich yulib to’ymas
Kimning aravasiga minsang, o’shaning qo’shig’ini ayt
Tinchlik — farovonlik yoldoshi.
Eshakka atlas to’qim o’rasang ham, baribir eshak.
Ter to’kib mehnat qilsang, yerdan zar unar.
Bit eshik ochiq bolsa, bir eshik — yopiq.
Umrim umr bo’ldi, soqolim ko’mir bo’ldi.
O’z o’rnini bilmagan o’ruinsiz qolar.
Q a l a m qilichdan o’tkir.
Qalamning uchi — qilichning kuchi.
Tiyinlardan so’mlar bo’lar, misqollardan — botmon.
Yotib yeyishga — tegirmon, yurgizib yeyishga juvoz.
Qora pulni qora kunga saqla.
Nasiya yemang etni, qizartirar betni.
Yorgakda tekkan kafanda ketar.
Bozordagi botmon quyruq, taroziga tortgan quyruq.
Eshak hangramasa, «hangi» demaslar.
Yovga so’zing chin aytma, chin aytsang ham sir aytma.
Qo’nimsiz, qo’nimsizning ishi — unumsiz.
Tanlab, tanlab tozisiga yo’liqibdi.
Doirachining nag’masiga qarab o’yna.
Qozonga yaqin yursang, qorasi yuqar, yomonga yaqin yursang, balosi yuqar.
Devor tagida gapirma, devorning ham qulog’i bor.
Sham yorug’i tubiga tushmas.
Oy nuri tunni yoritar, odam aqli — hayotni.
G’olibning yarasi tez bitar.
Kulgi chehra ochar.
Sevganingni pesha qilma, sevishingni ayt.
Nafsini tiygan valiy.
Ko’p-ko’p olib yig’asan, o’z uyingdan to’yasan.
O’gVi qarisa, so’fi bo’lar, g’ar qarisa — otin.
Kambag’alning to’yi to’kin bo’lar, boyning to’yi yupun bo’lar.
Kambag’alning yettita qorni bor.
Jahl bilan qartayasan, kulgi bilan yasharasan.
Borning ishi farmon bilan, yo’qning ishi armon bilan.
Aqlli kengash qilar, ahmoq — urush.
Tekinga mushuk oftobga chiqmas.
Kutilgan qozon qaynamas.
Kambag’allik ayb emas.
Bor yarashtiradi, yo’q talashtiradi.
Xudoga ishonib och qolma.
Takrorlash o’qish onasidir.
So’ziga ega turmagan, o’ziga ega turmas.
Maqtov osh bilan non bo’lmas.
Bor — bilimtoy, yo’q — xorimtoy.
Dardingning vaqti o’tsa, tabibdan o’pkalama.
Sichqonning o’lgisi kelsa, mushuk bilan o’ynashar.
G’urur — g’urbat, kamtarlik — hurmat.
Noo’rin g’urur — boshga balo.
G’urur g’urbatga solar.
Va’daboz kishi yolg’onchi bo’lar.
Va’da quruq, bajarilsa — ulug’.
Va’da — tosh devordan qattiq.
Botirsingan yigitni — yov kelganda ko’ramiz.
Chechansingan yigitni —dov kelganda ko’ramiz.
Kechikish — intizomsizlik, keltirar hurmatsizlik.
Kambag’alning haltasi nonga to’lmas.
Pullikka — bozor, pulsizga — mozor.
Buzishga o’rganma, tuzishga o’rgan.
O’ynab aytsang ham, o’ylab ayt.
Esing borida etagingni yop.
Ish seni yengmasin, sen ishni yeng.
Ahmoq so’zining tuzi bo’lmas.
Sihat tilasang ko’p yema, izzat tilasang ko’p dema.
Kichik kalit katta uyni ochar.
O’ligida azasi yo’q, tirigida — mazasi.
Xoin xavfli bo’ladi.
Har kim ekkanini oladi.
Tayyor oshga bakovul, yetim qizga yasovul.
Hisobli do’st ayrilmas.
Mayna bo’lmoq — tirik o’lmoq.
Pora do’zah eshigini ochar.
Goh — xudo-yu rasul, goh — nag’mai usul.
Dorining achchig’i yaxshi.
O’lim hayot dushmani, qaytib kelmas pushmoni.
Hurmat qilsang, hurmat ko’rasan.
O’zini bilmagan Haqni bilmas.
Yomonlik qilganga yaxshilik qil.
Ma’nosi yo’q gapdan, donasi bor cho’p yaxshi.
Boyning og’zi qiyshiq bo’lsa ham, so’zi to’g’ri.
Qanoat — zo’r boylik.
Aqlli baxt topar, baxt bilan taxt topar.
So’zda kesatiq yomon, dardda — sanchiq.
Awal kelgan ho’kiz suvning tozasini ichar.
Yurgan oyoq yo’l topar.
Qizini urmagan tizini urar.
Har kirn qazgan chuquriga yiqilar.
Yoqut bilan vaqt topilmas, vaqt bilan yoqut topilar.
Kimning aravasiga minsang, o’shaning qo’shig’ini ayt.
Tor joyda — tomosha.
Har go’zalning bir aybi bor.
Tuyani tuya desa, hamma yerni payhon qilar.
Qiyinchilik mehnat bilan yengilar.
Avval bil, keyin qil.
Aybi bor mol hamisha arzon bo’lar.
Bir yig’ining bir kulgisi bor.
Ko’pchilik biriksa, tog’ni qulatar.
Vaqt o’tgandan keyin xina ne kerak.
Vaqting kepti, sur begim, davroning kepti, ur begim.
Qorining ham qorisi bor, parining ham parisi bor.
Har balo, har illatning o’z kushandasi bor.
Kemaga tushganning joni bir.
O’zi bo’lolmaydi, bo’lganni ko’rolmaydi.
G’alvirga suv solib qo’yar, arqonga un bosib qo’yar.
O’zi boshqa, so’zi boshqa.
O’zi bir tanga, to’ni qirq tanga.
Mushukka "pisht" demagan, tovuqqa "kisht" deyolmas.
Berdi"sini aytguncha, belini bukma.
Og’ziga kelganni demak — nodonning ishi, oldiga kelganni yemak — hayvonning ishi.
O’ylab olmay so’ylama.
O o l qolni yuvar.
Ahmoqning oldingi tishi qimirlar.
Yo’qqa yo’rg’a yetolmas.
Har meva o’z vaqtida pishar.
O’ylab-o’ylab jo’yak ochsang, o’ynab-o’ynab sug’orasan.
Sir uchini so’z o c h a r .
Birni bilgan birni bilmas.
Boshga tushganni ko’z ko’rar.
Ko’rdim degan — ko’p so’z, ko’rmadim degan — bir so’z.
Qidirgan — topar.
Balo tegmasa, baloda sening nima ishing bor.
Ko’zdan tushgan tildan ham tushar.
O’zini maqtagan — o’limning qorovuli
Har kimning joni o’ziga shirin.
Mehnat bilan kishi o’lmas.
Yo’qni quvib, boridan ajralma.
Soyani chopib, yo’qotib bo’lmas, omon bo’lsang, olam seniki.
Sayoz daryo shovqin oqar.
Chuqur daryo sokin oqar.
Merosdan yumruq tegsa ham ol.
Otolmagan ovchi yoyidan ko’rar.
Ochiq qolgan qozonni it yalaydi.
Qo’yni ham o’z oyog’idan osodilar, echkini ham.
Podada bitta tirraqi ho’kiz bo’lsa, butun podani tirriq qiladi.
Katta karvonga katta yo’l.
Oz bo’lsin — soz bo’lsin, bedana bolsin — yog’ bo’lsin.
Bir nafaslik muhabbat— boshga keltirar ofat.
Ko’p gapdan oz bo’lsa ham ish yaxshi.
Yemayman degan kelin yengdek hosipni yer.
Qayg’u qaritar, g a m o’ldiror.
O’zganga qarsak chalishar, o’zolmaganga — jirtaki.
Sukut — alomati rizo.
IncJamasang, uyday balodan qutulasan.
Repsiz ish — qolipsiz g’isht.
Chiqmagan terakka kelmagan laylak uya qo’yar.
Ishi to’g’ri bo’lgan oshini minbarda yer.
Och bo’l, yalang’och bo’l, salomat bo’l.
Va’da quruq, bajarilsa-ulug’.
Har chinordan bir yaproq.
Gumonsiragan — hadiksiragan.
Uzoqdagi kishnashar, yaqindagi tishlashar.
Mastlik — rostlik.
Yaxshi so’z qand yedirar, yomon so’z pand yedirar.
Har supraning noni boshqa.
O’lim qosh bilan qovoqning orasida.
Tez kirishgan tez qaytar.
Ishni uyqusida bos.
Odamning odamdan farqi bor, yuz ikki xil narxi bor.
Joni borning g’ami bor.
Arzonning sho’rvasi tatimas.
Har narsaning yangisi yaxshi.
Nima solsang oshingga, shu chiqar qoshig’ingga.
Yugurganniki emas, buyurganniki.
Indamasdan ish chiqar.
Kichkina yukka tuya tiz cho’kar.
Tilingni tiygin, tiling sinmasin, so’z — kumush, jim o’tirish — oltin.
Qarida xislat ko’p.
Qildan qiyiq qidirma.
G’arazlik — marazlik.
Daryo bo’yida quduq qazima.
O’ylamagan o’kinar.
Qimirlagan qir oshar, munkillagan yer tushar.
Erta turgan horimas.
Sabr etgan — murodga yetgan.
Har bir ishning chamasi bor, har daryoning kemasi bor.
Qadamni qarab bos, so’zni qarab ayt.
Ulug-likka yetishsang yengiltak bo’lma.
O’zing uchun o’l yetim.
O’zing botir bo’lsang, qurolning keragi yo’q.
Suvning tiniq oqqanidan qo’rq, odamning yerga boqqanidan qo’rq.
Har to’kisda — bir to’qol.
Ta’naning yog’idan do’stingning tayog’i yaxshi.
Har ishni o’z vaqtida qil, har daqiqani baxting kalidi bil.
O’g’riga o’g’irlikdan mol kirmasa, o’z bo’rkini o’zi o’g’irlar.
Balo tegir.asa, baloda sening nima ishing bor.
Kerakli toshning og’irligi yo’q.
Arzimas qozonning kuyasi bolma.
Itimning bog’i yo’q, yemishi qora charos.
G’alvirda suv turmas.
Behudaga yig’laganing — yuragingni dog’laganing.
Shamolga qarshi tupurma, yuzingga tushar.
Tomchi toshni teshadi.
Hayot-mamot jangi.
Har kuni yema palovni, har kuni yoqqil olovni.
Qoqilsang, toshdan o’pkalama
Yigit orif b o ‘ l s a , aslini s o ‘ r a m a .
Hiyla bilan arslon tutilar, kuch bilan sichqon tutilmas.
O’zganga qarsak chalishar, o’zolmaganga-jirtaki.
Quyosh botgani bilan yana chiqar.
Dunyoniki — miri kam ikki.
Haftshanba kuni
Qizil qor yoqqanda.
Aprel kelsa, muz turmas, quda kelsa, qiz turmas.
Ter to’kkanga — besh yong’oq, to’kmaganga — puch yong’oq.
Shirin so’z — jon ozig’i.
Gapirib pushaymon yegandan, gapirmay dog’da qolganing yaxshi.
Bolaning erkasi —bitning sirkasi.
Kiyiming janda bo’lsa ham, ganda b o l mas in.
Taqlidchiga tole’ yor, hasadchiga — halokat.
Obroli obro’yidan qo’rqar, beobro’ nedan qo’rqar.
Tiyin qadrini bilmagan so’m qadrini bilmas.
Kekkaygan yigitning gerdayishini ishda ko’r
Bolani yoshdan o’rgat, otni — boshdan.
Pardozlini uyda ko’r, xotiningni to’yda ko’r.
Xon gapirsa, xonniki to’g’ri, bek gapirsa — bekniki.
Uymgdagi gapni ko’chadan eshitmoq.
Chaqimchining tilidan ilon hazar qilar.
Gap ko’p, ko’mir yo’q.
El og’ziga elak tutib bo’lmas.
O’ylamay otilgan sopqon ham ketga, ham betga tegar.
G a p desang — qop-qop, ish desang, Samarqanddan top.
Dushman qo’ydi toy tuzoq, llinsang, bo’lding cho’loq.
O q it, qora it, bari bir it.
Har kimning o’z fikri bor, qurbaqaning zikri bor.
Eshakning go’shti harom, mehnati halol.
Ustasi qanday — shogirdi shunday.
Otangga aql o’rgatma.
Mahmadanadan maslahat kutma.
Rost gapirgan — to’g’ri, yolg’onchi — o’g’ri.
Sabrsizga osh ham — tosh.
O’g’rini qaroqchi uribdi.
O’g’ri — tun oshguncha, bo’ri — do’ng oshguncha.
Qatiq ichgan qutilar, idishni yalagan tutilar.
Boylik, boylikning tubi — o’g’irlik.
Abdulhakim ovga chiqdi, orqasidan g’avg’o chiqdi.
Chala tabib — ofati jon, chala mulla — ofati imon.
Nodonning ishi yengil, yaxshining ishi — og’ir.
Ish qilsang, puxta qil, xom qilmagin.
O’tganni qaytarib bo’lmas, o’lganni — turg’izib.
Avval o’yla, keyin so’yla.
Dunyo yorug’ bo’lsin desang, uyingga chiroq yoq.
Dono aqldan o’zar, nodon naqldan to’zar.
O’ychi o’ylaguncha, to’ychi to’yini o’tkazar.
Men nima deyman-u, xo’jam nima deydi.
Aql kuchdan ustun.
Yetti o’lchab bir kes.
Qozilashgan qarindosh bo’lmas.
Siringni birovga aytma, aytsang, sir dema.
Ikki xotinlikning qulog’i tinmas, eshak minganning — oyog’i.
Erta turgan yigitning rizqi ortiq, erta turgan ayolning bir ishi ortiq.
Yo’qolgan oltin topilar, yo’qolgan vaqt topilmas.
Hozirim — huzurim.
Zamonani xoVladilar, o’tib ketgach, maqtadilar.
Har narsaning vaqti bor.
Vaqt — g’animat, o’tsa — nadomat.
Dard — mehmon.
Vaqtning qadriga yet.
Vaqt aqchadir, g’ofil bo’lma, qochadir.
Vaqt tog’ni yemirar, suv toshni kemirar. hech qachon qilinmas.)
Vaqtning qadrini bilmagan o’z qadrini bilmas.
Bugungi tuxum ertangi tovuqdan yaxshi.
Ahmoqning do’sti ko’p, piyozning — po’sti.
Ertagi nasibadan qolma, kechki nasibaga borma.
Zamon tuzalar, yomon tuzalmas.
Til qilichdan o’tkir.
Ayol tilini ayol bilar.
Til tig’dan o’tkir.
Dangasaga ish buyursang, senga aql o’rgatar.
Tili shakar — dushman, dili shakar — do’st.
Til yugurugi boshga, oyoq yugurigi oshga.
Tilini tiygan boshini qutqarar.
O’zingning otingga chiq, o’zganikidan tush.
Haddidan oshsa kishi, maqtanish bo’lar ishi.
Qo’ychivon ko’p bo’lsa, qo’y harom o’lar. lion boshini dushman qo’li bilan yanch.)
Qo’ling ko’tara olmasa, cho’qmorni boshingga boylama.
Hon zohri — tishida, yomon zahri — tilida.
Ko’rmayin ham, kuymayin ham.
Ko’z-ko’z qilma, ko’z tegar, maqtanchoqqa so’z tegar.
Ikki qo’chqor kallasi bir qozonda qaynamas.
Ko’pni ko’rgan ko’p bilar.
Yomondan qarz olsang, ham yo’lda qistaydi, ham go’rda.
Ota-onasiga ko’ra — bolasi.
Daraxtning husni — bargi bilan mevasi.
Vaqti yetsa, qush bolasi ham o’ziga uya qurar.
Ilonning usti zar, ichi zahar.
Bir tomchi suv chumoliga daryo bo’lib ko’rinar.)
Oldim baloni, urdim baloga, chiqdi balosi, qoldim baloga.
Asl odam hech olmas.
Bilsa — hazil, bilmasa — chin.
To’g’ri tilim tiyolmadim, uqqanim bilan turolmadim.
Haqiqat-osmonda, narvoni-hamyonda.
Haqiqat quyoshdir, yashirib bo’lmas.
Haqiqat o’tda ham kuymas, suvda ham cho’kmas.
Har kimning tomiga qor yog’sa, o’zi kuraydi.
Qari ot ko’p yo’l bilar.
Yaxshi bo’lsa, oshini yer, yomon bo’lsa, boshini yer.
Oshing halol bo’lsa, ko’chada ich.
Birovdan o’tganini birov bilmas.
Eski yilning hisobi —
Yangi yilning sabog’i.
Kekkayganga kekkaygin, enkayganga enkaygin.
Maqtanchoq — quruq po’choq.
Avvalini berguncha, oxirini bersin.
Muomala zo’r bo’lsa, tuya ham cho’kar.
Magizni b o l i b yesa, qirq kishiga yetar.
Ikki yomon qo’shilsa, keng dunyoga sig’ishmas.
Olgan — olganniki, ot — mingonniki.
Bir bosh — balo bosh, ikki bosh — mardona.
Ikki xo’roz xirmon sochar, o’z ketini o’zi ochar.
Har yaxshida bir ‘ a m m o ‘ bor, har yomonda — bir "lekin".
Qars ikki qo’ldan chiqar, qizg’anch-yo’ldan.
Yomonga yaxshi bo’l — yutasan.
Quyosh bulut ortida ham yorug’.
Xunukdan Xudo bezor.
Qorong’ining ko’zi ko’r.
Birlashgan — o’zar, birlashmagan — to’zar.
Sayohat — tanga rohat, tan emas, jonga rohat.
Lazzatli afv intiqomda yo’q.
Til zahar boisa, o’ldirar.
Bo’sh tegirmon guldirar.
Yaxshilik qil daryoga tashla, bahq bilar, baliq bilmasa, xoliq bilar.
Tilni bog’la dil bilan, dilni bog’la til bilan.
Bir daraxtdan bog’ bo’lmas.
Xalq aytmas, xalq aytsa, xato aylmas.
Botirdan o’lim ham qo’rqar.
Ahmoq — o’ynashda, yaxshi — o’ylashda.
Osilsang, baland dorga osil, oyog’ing yerga tegmasin.
Kutgan — yengar.
Devorning ham qulog’i bor.
Ilm olish — nina bilan quduq qazish.
Tirishganning to’qmog’i toshga chega qoqar.
Urushning boshi — o’yin, oxiri — o’lim.
Urushli uy — mozor.
Urush — xunrezlik.
Ko’ngil ko’ngildan suv ichar.
Qorani yuvgan bilan oq bolmas.
Pulni ko’p deb shopirma, yo’q vaqti zor bo’lasan.
Xoin xavfli bo’lar.
Zamoning tulki bo’lsa, sen tozi bo’l.
Dunyoni suv bossa, o’rdakka nima g a m .
Ko’p yurgan ko’p biladi.
Daryoga ot solmasdan awal, kechuvini top.
Tinch oqar suvning tagi teran bo’lar.
Har narsaning ozi — shirin.
Tirishganning teshasi toshga chega qoqar.
Nodonning ishi yengil, yaxshining ishi og’ir.
Yumshoq yog’ochga qurt tushar.
O’zini bilmagan zo’r inak, o’raga yiqilgan ko’r inak.
Shoshilsang, yiqilib tushasan, shosh’ilmasang, oyga chiqasan.
Bermasdan hormas olar.
Yem berib boqqan otga qamchining keragi yo’q.
Ishongan tog’da kiyik yotmas.
Bo’sh kelganni bo’ri yer.
Boyning xo’rozi ham tuxum qilar.
Xotin boshim erkak bo’ldi, qora sochim telpak bo’ldi
Vafosizga berilma, vafolidan ajrilma.
Yomonning oyog’i — sakkiz.
Dard kam, dahmaza kam.
Mehmon izzatda, mezbon xizmatda.
Chaqirilmagan qo’noq — yo’nilmagan tayoq
Lasni qo’yib atlas dema, atlasni las saqlar.
Hiyla ham o’z o’rnida botirlikdir.
Tomoq ho’llamoq.
Ko’zing borida yo’l tani, esing borida el tani.
Xayr qilsang, butun qil.
Ochko’zni tuproq to’ydirar.
Pashshani fil bilan bosmoq.
Aytilmagan yerga —
Yo’nilmagan tayoq.
Koso, kosaning tagida nimkosa.
Moysiz arava o ‘ q yer.
Mushuk yo’g’ida sichqon tepaga chiqar.
Ko’zing yetmagan ishga qo’l urma.
Pichir-pichirdan o’t chiqar.
Besabab oyoqqa tikan kirmas.
Xotin er orqasidan — xotin, xonim xon orqasidan — xonim.
Xotin — erning vaziri.
Yoshlik — beboshlik,.
Intilganga tole yor.
Tinchini topmaganning boshida tegirmon toshi.
Har panddan — bir aql.
Yurib-yurib yo’l ozdim, yo’llarda quduq qazdim.
O’zim qazgan quduqqa
Yiqilib o’layozdim.
Maishatga ko’p berilma, jamiyatdan orqada qolasan.
Aroq ham bir, sharob ham bir ichganga.
Aqlni ahmoqdan o’rgan.
Dono — durdan a’lo.
Ish o’tgandan keyin maslahatchi ko’payar.
Ota ko’rgan o’t yo’nar, ona ko’rgan to’n bichar.
Havas bilan g’ayrat o’lchanar.
Aql aqldan quvvat olar.
Xotinsiz o’tish — xato, bolasiz o’tish — jafo.
Bo’rining o’zi to’ysa ham, ko’zi to’ymas.
Qo’shning ko’r b o l s a , ko’zingni qis.
Bo’ri bor bolsin desang, qo’y but bolmas.
Bo’rkni tashlab bo’ridan qutulib bo’lmas.
Bo’ri qarisa, itga kulgi bo’lar.
Bo’rini to’q dema, dushmanni yo’q dema.
Xotin yettiga chiqsa, yetti uyning kalitini ola chiqar.
Xotin avjiydi, el aljiydi.
Xotinning yomoni — umrning egovi.
Xotin so’zini qondirar, er urug’idan tondirar.
Har narsa o’z vaqtida qiziq.
Dunyoni ahmoq so’rar, oqil uning hayronasi.
To’ydan oldin nog’ora chalma.
O’ychi o’yiga yetguncha, to’ychi to’yini o’tkazar.
Qallobning bolidan saxiyning zahri yaxshi.
To’r soluvdim baliqqa, llinib chiqdi qurbaqa.
Tili bilan suyar, dili bilan so’yar.
So’z aytganda o’ylab ayt, oqibatini bilib ayt.
Zahar til — qilichdan yomon.
Bekorchidan-bemaza gap.
Vaqtida ogohlantirmoq — do’stning ishi.
Gap bilguncha ish bil.
Dono so’ziga bino qo’yar, nodon o’ziga bino qo’yar.
Donoga ishora kifoya.
So’z o’lchovi oz, ozning ma’nosi soz.
Ishlamagan — tishlamas, ishyoqmasga kun kulmas.
Usta lop-lop qiladi, ishini asbob qiladi.
Usta, ishni qilar yuzta.
Olomondan qochgan qutulmas.
Dunyo ko’rmay, dunyo kishisi bo’lmas.
Umr o’zar, husn to’zar.
Sabrli — chidar, sabrsiz — yonar.
Suvning ishi — o’pirmoq, o’tning ishi — kuydirmoq.
Yomon bilan talashsang, qadring ketar.
Ishlab topganning — osh, ishlamay topganing — tosh.
Qaysi butaga o’t tushsa, o’sha bula kuyar.
Qari o’lsa — davlat, yosh o’lsa — qiyomat.
Qarib quyilmagan, achib suyulmas.
Yosh ketaman deb qo’rqitar, qari — o’laman deb.
Yosh kelsa — ishga, qari kelsa — oshga.
Yoshi yetmay ishi yetmas.
Bilmaganning bilagi tolmas.