(1863) De magt van het dusgenaamd réveil is bij uitnemendheid een verschijnsel van den nieuwen tijd ; en wel mag het liberalisme op zijne hoede zijn dat het door deze jongere mededingster niet overvleugeld wordt .Doch terwijl alzoo de vrijzinnigheid zichzelve moed behoort in te spreken , en zij het is die met het oog op zoo vele begaafde ultramontanen , zoovele welsprekende oprigters van bijbel - en zendelinggenootschappen , zoo vele hartstogtelijke voorstanders van havelooze scholen , en jongelingsvereenigingen , en Vincentius - societeiten , en bidstonden voor Israel , zich meer dan iemand gedrongen moet gevoelen tot den kreet : Met al hun schoone woorden , Met al hun stout geschreeuw , - Zij zullen ons niet hebben , De goden dezer Eeuw ! leeft en strijdt Da Costa in de nimmer door hem losgelaten meening dat hij en de zijnen op de altaren van dat godendom nog altoos hun eerste reukwerk ontsteken moeten ; maakt onophoudelijk aan zijne tegenstanders een verwijt juist van datgene wat niemand zoozeer kenmerkt als hemzelf ; bevroedt niet dat zijne eigen rigting de meest nieuwerwetsche is van alle ; acht zich de regtstreeksche erfgenaam van profeten en apostelen en hervormers ; en bespeurt niet dat hij , meenende verdrongen en vertreden te worden door een afvallig geslacht van hemelbestormers , zelf mede aan het hoofd staat van eene zeer welbespraakte , somtijds luidruchtige , en in de lotgevallen van de koningrijken dezer wereld vaak regtstreeks en krachtig ingrijpende partij .In zijne studie , getiteld ‘ Bilderdijk en Da Costa ’ , stipt de heer Ten Kate ergens aan dat laatstgenoemde , bij het branden van zijn zielsgevoel , zich niet zelden liet medeslepen door die heilige eenvoudigheid ‘ die de V der Voorzigtigheid wel eens overslaat om tot de W der Waarheid te komen .