(1920) Een vrouw die haer man om hals brenght , wort aan een wegh daar veel volcx passeert , tot de schouders inde aerde gedolven , met een houte saeg daerbij , ende moeten alle , uijtgesondert edelluijden , die daar voorbij passeeren een treck int hooft haalen , tot dat sij doot is ; in ofte onder wat stadt sulcx geschiet is , deselve stadt eenige jaren van zijn recht en eijgen gouverneur versteeken , worden van een ander stadts gouverneur ofte slecht edelman geregeert ; deselve straffe sijn mede onderworpen wanneer d ' gemeene man over haer gouverneur clagen ende ten hooff ongelijck crijgen ; een man die zijn vrouw om ' t leven brengt ende weet te bewijsen daertoe eenige redenen gehad te hebben , ' t sij door overspel ofte andersints , wort daer over niet aengesprooken , ten sij het een slavin is , moet dan deselve haer Meester drie dubbelt betalen ; slaven die haer Meester om hals brengen worden met groote tormenten gedoot ; een heer magh sijn slaeff om een cleijne reden ' t leven benemen .Moorders worden op d ' selve maniere , nadat sij verscheide malen onder d ' voeten geslagen sijn , gelijck sij de moort gedaen hebben , gestraft ; dootslagers straffense aldus : den overleden wassen zij met asijn , vuijl en stinckent water ' t geheele lichaem , ' t welck sij den misdadiger door een trechter inde keel gieten , soo lange ' t lijff vol is , ende slaen dan met stocken opden buijck tot dat hij barst ; ende hoewel opde diverije groote straffe staet , soo wort deselve hier [ 22 ] veel gepleeght , worden allenxkens onder de voeten geslagen tot dat sij doot sijn ; die met een getrouwde vrouw overspel doet of d ' selve vervoert , worden beijde tot spot somtijts heel naect ofte een dun enckel broeckje aan , ' t aengesicht met calck gesmeert , door yder oor een pijl , met een trommeltje opden rugh gebonden , daer op slaende ende roepende dit sijn overspeelders , door de stadt geleijt en yder met 50 a 60 slagen op d ' billen gestraft ; die de incomste vanden Coninck off ' t landt niet op en brengt worden 2 a 3 mael ' s maents voorde scheenen geslagen , tot dat hij ' t opbrengt , ofte van cant is ; compt hij te overlijden , moeten de vrunden het opbrengen , soodat den Coninck ofte ' t land van haer incomste noijt en mist ; de gemeene straffe geschiet op d ' naecte billen ofte op de kuijten , ende wort bij haer voor geen schande gereekent , door dien om een woort spreekens licht daer toe connen geraaken ; de gemene gouverneurs vermogen sonder licentie van haren stadthouder niemand ter doot verwijsen ende crimen ' t landt rakende niemand sonder kennisse van den Coninck ; ' t slaen opde scheenen geschiet aldus , sitten op een stoeltje de beenen bij malcanderen gebonden , daer wort ontrent een hand breet boven d ' voeten ende onder de knien 2 streepies gehaelt , alwaer sij tussen beijden worden geslagen , met houtjes een arm lanck achter ront , voor twee vinger breet , ende een Rijxdaalder dick van eijcken off van essen hout gemaect , dog teffens niet meer als 30 slagen ; 3 a 4 uijren geleden mogen als dan wel weder met d ' Justitie voortgaen , totdat se volbracht is ; die zij ten eersten willen doot hebben , die worden met stocken 3 a 4 voeten lanck ende een arm dick dicht onder de knien geslagen ; onder de voeten te slaen geschiet aldus ; sittende op d ' aerde worden de groote thoonen bij malcanderen gebonden ende bij een hout opgehaelt die tussen haer dijen staet ; met ronde stocken een arm dicq ende 3 a 4 voeten lanc onder d ' ballen van de voeten soo veel slagen als den rechter belieft ; op dese maniere peijnigen sij mede alle misdadigers ; op d ' billen te slaen wort aldus gedaen , strijcken de broecken aff ende leggen se vlacq op d ' aerde neer ofte op een banckje gebonden , de vrouwen om schaemts halven laten een enckel broeckje aanhouden , dog om wel te treffen , makent selve eerst nat , met stocken van 4 a 5 voeten lanck , boven ront onder een hand breet ende een pinck dick , 100 sulcke slagen teffens wort naest de doot gereekent ; slaen ooc met teentjens een duijm ende een vinger dick die voor de kuijten geslagen worden , staen op een banckje de mans ende vrouwen met diergelijcke teentjes 2 a 3 voeten lancq als ' t verhaelde slaen geschiet met sulcken geschreeuw van de omstaende rackers dat ' t selve somtijts meer schrick als ' t slaen aenjaeght ; de kinderen worden met cleijne [ teentjes ] op de kuijten gestraft ; daer sijn nog meer andere straffen , dog hier te lange om te verhalen .[ 23 ] Wat haer godtsdienst , tempels , papen ende secten belanght , de gemene man doen voor haer afgoden wel eenige superstitie , maer achten haer overheijt meerder dan d ' afgoden ; d ' grooten ofte edele weten daer gants niet van , om haer afgoden eenige eer te bewijsen , achten haer selven meer dan deselve te wesen ; soo wanneer imand ' t sij groot ofte cleijn comt te overlijden , wordt bij de papen eenige gebeden ende offerhanden voorden overleden gedaen , alwaer dan haer vrunden ende bekenden mede comen ; ' t gebeurt somtijts bij aflijffigheijt van een heer ofte geleerde paep , dat hare vrunden ende bekenden wel 30 a 40 mijl comen rijsen , om d ' offerhande bij te zijn , tot eer ende gedachtenisse vanden overleden ; alle feestdagen comen sommige gemeene burgers ende boeren voor de afgoden haer reverentie doen ende steeken een ruijckent houtje in een potje met vuir dat voorde beelden staet tot teeken van brant offeren , ende nadat haer reverentie weder gedaen hebben , gaen sonder yets meer te doen wech ; houden dat voor haren afgodt dienst , seggen die wel doet hier naemaels wel geschieden sal , en die quaet doet , daervoor straffe sal ontfangen ; van predicken ofte leeringe is haer onbekent , ofte maelcanderen eenige onderrichtinge in haer gelooff te doen ; disputeeren daer noijt over , door dien sij al een gelooff hebben , door ' t heele land , ende de afgoden al eene eer bewijsen ; des daeghs twee mael offert ende bidt een paep voorde beelden ; alle feestdagen met ' t geheele cloosters volcq met cloppen op d ' beckens , trommels ende andere instrumenten .