(1895) Onder dien indruk riep ik een neven mij staanden reisgenoot toe : ‘ Prachtig hè , dat is het mooiste wat wij op de geheele reis gezien hebben ! ’ Ik wil echter niet ontkennen , dat ik eenigszins met opzet zoo sprak , om den indruk waar te nemen , dien mijn verrukking bij hem zou te weeg brengen .Mijn verwachting kwam uit : hij keek mij half verbluft aan , met dien ietwat schuwen en wantrouwenden blik , dien men in Indie zoo vaak op het gezicht van halve bekenden uit de binnenlanden kan lezen , en die zeggen wil : ‘ Meen je dat nu werkelijk , of wil je probeeren mij voor den gek te houden ; ’ en zeide toen uit den grond van zijn hart : ‘ Prachtig ? - neen afschuwelijk ! een land waar niets groeit , en zelfs geen droppel water is ! Vreeselijk , om daar geschoren te zitten ! ’ In die woorden gaf hij uitdrukking aan de gevoelens van zoo velen en velen , die nimmer de eischen van het materieele leven weten te scheiden van de genietingen der zuivere en onverdeelde natuurbeschouwing , die niet vermogen de schaduwzijden en zwakke kanten eener nieuwe omgeving over ' t hoofd te zien en zich geheel over te geven aan de bekoring harer schoonheden , die , zooals ik het eenmaal hoorde uitdrukken ‘ Van Venetië niets anders opmerken dan den stank der kanalen .’ Op den duur is deze geestesrichting misschien verkieselijk ; wie weinig vatbaar is voor die bekoring , voelt ook minder de reactie , als de prikkel der nieuwheid is afgestompt en het enthousiasme verstikt wordt door de wederwaardigheden en verdrietelijkheden van het alledaagsche leven .