(1887) IV .Boven het palmenloover ruischt het vlerkgeklepper der reusachtige vleermuizen , die in breede zwermen van den nachtelyken voedingstocht terugkeeren naar de schaduwen der nog schemerende wouden , waar de beweging van het leven allengs begint te ontwaken ; pauwen heffen hun luid gekrijsch aan ; boschhanen doen hun vrolyk gekraai hooren ; apen hervatten hun levendig gebarenspel ; duizenden vogelen vangen hun gekweel aan , en nog voor de zon den oostelyken hemel kleurt , gloeit reeds de majestueuze top van gintschen berg in goud en purper .En zooals daarbuiten in de natuur , was het daarbinnen in het Nederlandsch kasteel Batavia , op dien eeuwig gedenkwaardigen ochtend van den dertigsten Mei 1619 : ‘ met den dach ’ was er alles in volle beweging .