(1791) XIII .Hoe magtig verschillend is het gevoel , door ' t welk uwe en mijne zenuwen waarschijnelijk thans zijn aangedaan ! hier is de hitte bijna ondraagelijk , en bij u is het winter ; mogelijk zit gij thans bij uwe bijna roodgegloeide kachel , wier bedwelmende koolendamp de lucht die u omgeeft verpest ; die u , met elken zwoegenden adem , vergif voor uwe gezondheid doet inhaalen ; en misschien door den tijd uwe ongelukkige long , door zijn fijn stof , zoo zwart bekleedt , als de muuren van uwe kamer ; elk die bij u inkomt , wrijft mogelijk thans zijne handen , en zegt : ‘ Wat is het koud ! ’ hij legt zijn bontig overkleed neder , snelt na de onzuivere bron van uwe warmte , en zijne geheele houding zegt met hem : ‘ Het is koud ! ’ welligt vertoont zig thans de winter in eene van zijne grimmigste gedaanten ; graauwe , dikke wolken , door welke mogelijk in langen tijd geen zonnestraal booren kon , die telkens aangroeiden en dreigender werden , ontlasten zig nu in ruischende hagelsteenen , of vochtige sneeuw , die in wild door elkander dwarlende vlokken nedervalt , en alles met een woest , rasch verdwijnend wit bekleedt , en , daar zij wegsmelt , al straalende van de daken afvloeit , terwijl de grillige vorst op ééns verrijst , die straalen verstijft , en in ruwe ijskegels herschept , die door hunne woeste vertooning elk doen huiveren , en verkleumen ; of mogelijk vormt een strenge koude de sneeuw tot kleine vlokken , die als zoo veele gescherpte pijltjens al ritzelend nedervallen , en het verkleumde aangezicht zweepen , terwijl zij op den grond , gelijk een effen dons , nederdaalen , en door hun zuiver , onnabeeldelijk zuiver en verblindend wit , eene luistervolle schoonheid op de aarde verspreiden , die behaagt en treft : maar , hoe jammer ! dat dit glanzend siertapijt op uwe woelige straaten zoo rasch bezoedeld wordt , en eene walgelijke woeste vertooning oplevert ! Hoe snel rennen nu misschien de ligte sleeden met snuivende paarden , al rinkelend , langs uwe woningen , terwijl de , in pels of dikke pij gekleede , voetganger , door zijn verbaasten tred en door zijn rood aangezicht , de allesdoordrin - ende koude , levendig uitdrukt , en , zoo ' t schijnt , door de snelheid zijner beweegingen het uurwerk des levens , dat anders welligt zou stilstaan , aan den gang houden moet ; terwijl dit bij u voorvalt , zit ik hier te smagten naar elken koelenden wind , dien ik door alle de openingen der kamer tot mij lok , en mijne geheele kleeding is niets dan een hemd .Welk een verbazend onderscheid van tooneelen levert het noordelijk Europa , en het zuidelijk America ten zelfden tijde niet op ! en wat dunkt u van mijne aftekening ? heb ik dit tafreel nog niet vrij levendig , in eene luchtstreek , waar alles met hetzelve contrasteert , bewaard ? doch een vaderlandsch tooneel ! zou ik dat vergeeten ? een tooneel , waarin zoo veele kleine , voor mij belangrijke , omstandigheden zijn ingeweeven ! hoe dikwijls was het mij aan uwen haart , bij die nu zoo verachte kachel , op den nog kouder avond van zulk eenen kouden dag , onuitspreekelijk zoet , als gij daar zat , met Charlotte aan uwe zijde , en uwe lieve kleinen , die , met de onschuld van engeltjens , zamen speelden , rondom u ! hoe dikwijls moest ik mede in hun spel , in hunne vreugde deelen , gebrokene speeltuigen herstellen , of nieuwe verzinnen , luisteren naar hun lief gesnap , en hen voordhelpen ; terwijl hunne lieve moeder met een vriendschapvollen blik , haare goedkeuring over mijne hulpvaardigheid gaf , en mij eenmaal vader van zulke kindertjens wenschte ! Hoe dikwijls deelden wij op eenen anderen avond , met het volste vertrouwen der vriendschap , elkaêr de geheimste gedachten , zwaarigheden , gissingen , overleggingen van ons hart mede ! hoe veele belangrijke onderwerpen behandelden wij dikwijls , terwijl het maatig gebruik van een glas pons onze geesten deed opleeven ! en maar zeer zelden was ons gesprek zielloos ; maar zelden gingen wij onvoldaan van elkander ; dikwijls zou ik den tijd , en mijne wachtende moeder vergeeten , en de middernacht mij nog bij u gevonden hebben , hadde de orde - lievende Charlotte het niet verhinderd : och ! Karel ! dat waren tog hemelsche avonden ! hier zijn zij mogelijk voor altijd verlooren ; maar daar boven zullen zij zig oneindig zaliger vernieuwen ; en daarop wil ik zien , om nu niet te treuren .