(1860) Is de zuiver empirische weg de methode der wetenschap , door het wetenschappelijk streven onzer dagen gehuldigd ; zijn aprioristische redeneeringen door dat streven , en voor goed veroordeeld ; wordt de eenige autoriteit in de waarneming gezocht der verschijnselen , mitsgaders in de juistheid der logica , waarmede uit die waarneming besluiten worden getrokken , ook door de theologie worde die weg betreden ; zij verloochene hare uitsluitend - speculatieve voorliefde ; zij eerbiedige geen ander gezag dan dat der werkelijkheid .Is voorts in onze dagen de smaak verfijnd ; de zucht naar kunstgenot ontwaakt ; heeft pietistisch ascetisme zijn betoovering verloren , ook in de kerk mogen mannen worden gevonden , die het hunne tijdgenooten voelbaar maken , hoe waarachtige religie en hoogere aesthetiek tweelingzusters zijn ; voelbaar , dat de godsdienst niets anders is dan de geurigste bloesem van het volle , rijke menschenleven ; dat er slechts twee typen zijn , tusschen welke men redelijkerwijze kiezen kan : het verfijnde wereldkind en het kind van God , vermits alles wat daartusschen ligt door onze naburen te regt als philisterhaft zou kunnen worden gebrandmerkt .Is eindelijk vooral de zin voor het ridicule gescherpt ; de spotlust geprikkeld ; de ongedwon - genheid overal tot wet verheven : de vorm , waarin thands het Christendom optreedt , hebbe dan gebroken met alle onnatuurlijkheid , alle kerkelijke deftigheid , alle hiërarchische pedanterie .