(1881) ’ Een echt wereldkind was Goethe toen , vroolijk , onbezorgd , gaarne in lustig gezelschap , nog liever in de open lucht , in de vrije natuur , zich even weinig aangetrokken gevoelende tot het overspannen mysticisme van Lavater als tot de barre ontkenningen van Basedow , den ‘ persoonlijken vijand van het christelijk geloof ’ , maar zelf allen voor zich innemend door zijn edel uiterlijk , zijn natuurlijke vriendelijkheid , zijn heusche manieren , zijn onverstoorbare opgewektheid , zijn vernuft en zijn genie .Maar hoezeer hij noch bij den gladden , keurigen dweper , noch bij den slordigen , steeds naar tabak riekenden philanthroop een met zijn eigen gemoedsaard overeenstemmende levensbeschouwing aantrof , zoowel van den een als van den ander leerde hij .Hetgeen in hen tegen zijn eigen gevoelens indruischte , noopte hem tot onderzoek en verruimde zijn opvattingen .