(1878) Doch immers , ik heb ze u geschetst , naar waarheid geschetst , al sprak ik u niet van de verregaande zedeloosheid die hen almede besmettend omringt .En gelooft gij mij niet : welnu , bezoek de Leidsche fabrieken ; gij zult zien , en , zoo uw harte al aanstonds niet bloedt , dan zult ge toch voorzeker , weergekeerd in uwe woning , bij het aanschouwen van uw lief en bloeiend kroost , moeten uitroepen : Groote God ! bestaat er zulk een ontzettend kwaad in ons dierbaar Nederland , in het land welks grootsch verleden van vrijheid spreekt en van recht voor allen ! Goede God , wordt er dan niets gedaan in ons lieve vaderland voor die honderden , ja duizenden van rampzaligen , die er vermoord worden , langzaam vermoord ! En al zijn die ellendige ouders ook verschoonbaar , ja onschuldig zoo ge wilt , onwetende , ontzenuwde wezens als ze veelal zelven van jongs af - aan waren ; en al ziet ook een groot aantal fabrikanten met deernis neder op de ellende die hen omringt ; al geven u vele brave rechtschapene mannen onder hen , de oprechte verzekering , dat ook zij zoo vuriglijk wenschen die armen eenigszins te kunnen opheffen uit den deerniswaardigen toestand waarin zij verkeeren , ze fluisteren u toe : ‘ Wat we willen , we kunnen het niet ; éene is er die ' t ons belet , en haar naam is : Concurrentie ! ’ Hoe ! zou zij de moordenaresse der arme kinderen zijn , zij , de schoone kloeke vrouw die de leuze der vrijheid in hare banier voert ? Ja , zij is het ! En de schoone vrouw , die zich baadt in de wierookgeuren die men haar toezwaait , ze zondigt , bedwelmd door dien geur ; en haar leuze van vrijheid , zij voert ze hoog , schaamteloos hoog ! Vrijheid ! ja vrijheid voor allen en voor alles ! gilt ze in dollen overmoed : Wie zal er den ouders het recht over hunne kinderen ontnemen ; wie zal ze gelasten , hunnen arbeid te verlichten of hen ter schole te zenden , wie , wie zal mij beletten ..