(1827) Dit toch was hier duidelijk te zien : voorheen had wel zeker deze man , zoo min als iemand zijner volksgenooten , nooit ( ooit ) op eene godsdienstige veinzerij gedacht ; maar zoodra had het licht van den waren Godsdienst niet nog slechts eenige flaauwe stralen op zijn verstand en hart laten afdalen , of te gelijk waren met die stralen ook de geneigdheid tot en kunst om godsdienstig te veinzen bij hem ontwikkeld geworden Dit nu is niet aan den waren Godsdienst , maar aan het diep zedelijk bederf , dat in ons woont , toe te schrijven .Zoo geeft een vuil moeras , in den kouden nacht , vaak geenen stank van zich ; maar naauwelijks wordt het van de zon beschenen en verwarmd , of het begint ook aanstonds te stinken ; deszelfs vuile lucht intusschen komt niet uit de zon , maar uit het moeras zelf ; alleen bij gelegenheid van de verwarming der zon wordt het openbaar , wat er in hetzelve is .’ Wat dunkt u , Lezer ? Hebt gij in langen tijd zulk eene krasse mystiekerij wel ontdekt ? Wij loochenen geenszins de bedorvenheid der menschelijke natuur .