(1832) Geen zonneglas die immer haar verguldde , Geen maneschijn waardoor ze ooit zilver scheen .Toch was zij klaar of vloeijend licht haar vulde ! Hij slaat den blik naar de overzij des vliets Waar ' t gras zich boog , zoo vaak zich ' t golfje krulde , O weelde des verrassenden verschiets ! ' t Is louter lente op bloemen neêrgezegen , Het koeltje draagt de klanken voort eens lieds , Hoe zedig zweeft die schoone vrouw hem tegen ! De wimpers niet verheffende als zij naakt , Op rozen uit , die schittren allerwegen , Op lelies , die de schaâuw nog blanker maakt ; Daar glimlacht zij hem toe van d ' and ' re zijde En antwoordt op de bede die hij slaakt Dat ze in ' t geheim dier wondre plaats hem wijde : ‘ Dit water ’ zingt ze , ‘ is wat der ziele geeft ' t Geen zij omlaag vergeefs ' t gediert benijdde , ' t Geen nog omhoog voor zaalgen waarde heeft : ' t Verleent zoowel vergetelheid van zonde Als heugnis van wat vrooms werd nagestreefd ! Verzel me , opdat mijn zang u meer verkonde , ’ En nieuwe Lea heft ze een lofpsalm aan En Dante ziet in de onvergeetbre stonde De Heilge Kerk den weg der zege gaan ! Triomf die hem geduid werd door Mathilde , Waarbij Virgiel verbaasd van ver mogt staan Maar vuurge vreugd des christens borst doortrilde , De vleuglen reppende op profeten wijz ' ! Vergeef het hem , zoo ze iedren wensch niet stilde Zoo nog hij bad : ‘ dat de and ' re Rachel rijz ' ! ’ - ‘ Gezegend zij die komt in naam des Heeren ! ’ Al zweeft hij om in ' t aardsche paradijs , Eerst bij dien zang is ' t lieflijkste der sfeeren ! Er ruischt , er riekt een regen van gebloemt ; - ‘ Laat handenvol van lelies haar vereeren , Strooit uit al wat op purpren verwen roemt ! ’ Ons oog kan lang den gloed der zon verdragen Als ze uit den dauw in ' t Oost omsluijerd doemt En ' t Westen slechts weerschittert van het dagen : Zoo durft ook hij , door bloesemwolk gedekt , Den blijden blik aan deez ' verschijning wagen Die eensklaps heel zijn harte tot zich trekt ! Een sneeuwwit floers omslingerd van olijven Verheelt een vrouw die ' t zoet verleden wekt , Wat ziet hij om waar toch Virgiel mogt blijven ? ‘ ' t Herleven voele ik van de ' alouden gloed ! ’ Zoo juicht hij tot zijne oogen vochtig drijven Van smarte dat die trouwe is weggespoed ! ‘ Ween , Dante ! niet , dewijl hij blijkt verzwonden Weerhoud nog nu , weerhoud dien tranenvloed ; ' t Wordt schreijenstijd weldra om andre wonden , ’ Háár stemme is ' t , die hem grieft gelijk een pijl Door heugnis hoe zijn trouw hij heeft geschonden ! En toch verzoenen zij ! - ach ! in een stijl Voor wien slechts hij de veder wist te vinden ! XI Schipbreukeling weêrsta de veege een wijl , Op ' t zwalpend hout , ' t ontboeid geraas der winden , Hij worstelt maar tot zee op zee zich stort , Als gieren die elkaêr om buit verslinden , En ' t schuim hem mist daar ' t ziedende effen wordt ! Op eens den schoot der golven ingegleden Streed hij den strijd , den bangen doodstrijd , kort , Hoe bitter in dat opzien zij geleden ; Gedachten toch zijn vlugger dan het licht En onze ziel stort wenschen , klagten , beden In de eigen vlaag waarvoor het ligchaam zwicht ! Hij zag zijn ga zoo als ze op ' t strand hem beidde , Hij droomde zich den glimlach van zijn wicht Niet meer zoo pril als toen ' t onnoozel schreide ; Visioensgewijs ging ' t leven hem voorbij , Elk luchtkasteel waarmeê zijn hoop zich vleide , Hoe bloedde ' t hart ! - Hoe rustig sluimert hij Schoon de oceaan niet weet wat rust mag heeten ! Hij ging van ' t leed eens langen levens vrij , Ons foltrend , bij den bouwval neêrgezeten Van ons geluk : de wezenlooze blik Die zelfs niet poogt het wreed verlies te meten , - De korte slaap gestoord door killen schrik , Zich de ijdelheid bewust der zoete droomen , - De weêrzin die , schoon ' t al wat aêmt verkwikk ' Ons aangrijpt als wij ' t wreede licht zien komen , - De lange dag , die eindeloos zich rekt Of taak bij taak ook werd ter hand genomen Daar geene in ons weêr nieuwe krachten wekt , - De langer nacht , waarin wij luide klagen , Een fierheid wars , die ' s daags de wond bedekt Schoon ze onverpoosd in ' t binnenste blijft knagen ! Hoe blijde wuifde Itaaljes huldegroet , Als zij den Leeuw van Luxemburg zag dagen , Dien Caesar op der Alpen kruin te moet ! Hoe stortte zij de schatting aller palmen Door dal bij dal aan strijdbren Hendriks voet , Een gulden eeuw voorspellende in haar galmen ! Hem zweefden orde en heur gespelen voor : De vlijt in de ' arm een schoof van volle halmen , De vreugde omstraald van frisschen bloemengloor ; Geen keizer dien ooit zulk een welkom ruischte Als ' s volks heraut hem wijdde op ' t gloriespoor , Als Dante bragt toen eigen luit hij tuischte Voor stouter vlugt dan die der Roomsche lier , Wiens hymne langs Hebreeuwsche harpe bruischte Op nieuw geblaakt door Godgeheiligd vier : ‘ Gij die zoo lang uw tranen ' t leed liet tolken , Itaalje ! omkrans al jublend zijn banier , De vredezon verdrijft des oorlogs wolken ! Leg af den rouw , om naar het feest te spoên , Uw Caesar komt , gij vorsten en gij volken , Geregtigheid maakt weêr ' t verdorde groen ! Uit Rome zal zijn schepter rust bedeelen , Uit Rome daar zich alle haat verzoen ' , Uit Rome dat de wereldbreuk ziet heelen Als zwaard en staf zich kwijten van hun taak Door goeden wil der menschheid te bevelen , Die de aarde reeds des hemels voorhof maak ' ! O Dag des heils ! wiens ochtend ons mag lichten , Straal uit langs ' t zwerk , tot al wat leeft u smaak ' ! ’ En open gaan voor dat profetisch dichten De poorten van Milaan ; en de ijz ' ren kroon Wat staat ze , als hij er trouw zweert aan zijn pligten , Het blonde hoofd des fieren konings schoon ! Hoe dwingt zijn wenk partijschap tot verdwijnen Of aadling in wedijvrend trouwbetoon : Geen Guelfen meer , maar ook geen Ghibellijnen , Zij beide ' t kroost van ' t eigen vaderland , Die enkel niet dezelfde zon zien schijnen , Wier aller hart van ééne liefde brandt ! Te zaam gesneld van wederzijdsche reede Reikt Oost en West elkaêr de broederhand , ' t Verzoeningsfeest dooft iedren vonk van veede ! Toch zwerven in dier gasten weidsche drom Als de ' afgezant hij zoekt der schoonste stede , Helaas ! vergeefs des konings blikken om : ‘ Florence mart haar hulde mij te brengen ! Wat ducht ze toch ? ’ Een spotziek lachje glom : ‘ De vrijheid vreest haar vleugelpracht te zengen In ' t hooge licht van uwen adelaar ; ’ - ‘ O dorperheid ! ’ zegt Hendrik , ‘ of ' t gehengen Van burgerkrijg het wit der vrijheid waar ! Wie maakt zich op dat haar begoochling wijke ? ’ Met éénen kreet rijst heel die bonte schaar .‘ Dat Zwarte en Witte om ' t zeerste trouw mij blijke , Dat weder in de keizerlijke kroon Ze als flonkerbag van ' t helderst water prijke ? U , dappren ! strekk ' haar later dank ten loon ! ’ Ach ! waren hem hun uitgetogen klingen Ter kwader uur geestdriftig niet geboôn , Florence had door ' t hart zich laten dringen ! Bedreigd grijpt zij met mannenmoed het zwaard , Te fier voor dwang van woeste vreemdelingen Die ruw van tong zij scheldt en ros van baard : Af wijst ze wie tot onderwerping rieden , Af slaat zij wat ten storm zich heeft vergaêrd ! Profetisch moog de toorn van Dante zieden Geen burger die het oor den balling leent , Wiens genius ' t heldhaftig weêrstand bieden Bewondrend smaakt en om den dichter weent : ‘ Wat zijt ge dus met eenheid ingenomen , ’ Dus vraagt hij , ‘ dat ge ' t beet ' re vijand meent Van ' t goede ? en waant de vrijheid te zien komen , Uit ' s keizers tent ? doet de onafhanklijkheid U voor den brand van inheemsche eerzucht schromen Ik ducht geen vlam die smetstof loutrend scheidt ! ’ - ‘ Verzoeker , wijk ! ’ moog Dantes antwoord wezen Zijn kling vlamt niet ter slechting van het pleit , Waar moeders schim , het stille graf ontrezen , Op iedren muur zijn aanval af zou slaan ; Hij tart den dood in ' t lijdelijke vreezen : Zal Hendriks ster zoo vroeg reeds ondergaan ? Ontvoere deze op ruischende aadlaarsschachten De wereldkroon aan ' t eenzaam Lateraan , De weêrstand wint , dien tooi ten spot , in krachten ; Itaalje wordt een prooi gelijk verscheurd , Elke uchtend brengt verijdling van verwachten , Elke avond eindt in schaâuw die somber treurt ! Zoo heeft zich dan na half een eeuwkringsduister , Des Caesars zon in ' t Zuiden maar gebeurd Voor slechts een uur van smetteloozen luister ! En zwijmt haar glans gestuit op vrijheids rots Als schiep Florence uit de afschuw van den kluister Zich grooter kracht dan die des aardschen gods ! ‘ Ach ! hadde ik nooit , ’ dus suiz ' len de Maremmen , De weeklagt voort des streng gestraften trots , Waarin ' t gezucht des zeewinds schijnt te stemmen , ‘ Ach ! hadde ik nooit op dezer volken beên , Om ' t moedig brein in dubble kroon te klemmen , Het eeuwig ijs dier Alpen overschreên ! Vermetele , die me in den draaikolk waagde , Schoon Habsburgs held te hagchelijk hij scheen , Wat bate zou ' t geweest zijn zoo ik slaagde ? Was ik wel ooit gelukkiger te moê , Dan toen het licht door ' t eikenloof mij daagde : “ Op , Hendrik ! op , eer de ever ons ontspoe ! ” Wat jagtveld haalt , Ardennen ! bij uw bergen , Wat stroom loeg mij zoo frisch als de uwe toe , Waar hert of wolf te rap een rid mogt vergen ? Wat durfde ik in mijn dolle gloriedorst De lotgodesse op deze tinnen tergen ? ' t Verpest moeras smoort de ' adem in mijn borst .