(1884) De magt van het dusgenaamd Réveil is bij uitnemendheid een verschijnsel van den nieuwen tijd ; en wel mag het liberalisme op zijn hoede zijn dat het door deze jongere mededingster niet overvleugeld worde .Doch , terwijl alzoo de vrijzinnigheid zichzelve moed behoort in te spreken , en zij het is die , met het oog op zoo vele begaafde ultramontanen , zoo vele welsprekende oprigters van bijbel - en zendelinggenootschappen , zoo vele hartstogtelijke voorstanders van havelooze scholen , jongelingsvereenigingen , Vincentiussocieteiten , bidstonden voor Israel , zich meer dan iemand gedrongen moet voelen tot den kreet : Met al hun schoone woorden , Met al hun stout geschreeuw , - Zij zullen ons niet hebben , De goden dezer eeuw ! - leeft en strijdt Da Costa in de nimmer door hem losgelaten meening dat hij en de zijnen op de altaren van dat godedom nog altoos hun eerste reukwerk ontsteken moeten ; maakt hij zijn tegenstanders onophoudelijk een verwijt , juist van datgene wat niemand zoozeer kenmerkt als hemzelf ; bevroedt hij niet dat zijne eigen rigting de meest nieuwerwetsche is van alle ; acht hij zich de regtstreeksche erfgenaam van Profeten en Apostelen en Hervormers ; en bespeurt niet dat hij , meenende verdrongen en vertreden te worden door een afvallig geslacht van hemelbestormers , zelf mede aan het hoofd staat eener zeer welbespraakte , somtijds luidruchtige , en in de lotgevallen van de koningrijken dezer wereld vaak regtstreeks en krachtig ingrijpende partij .In zijne studie , getiteld Bilderdijk en Da Costa , stipt de heer Ten Kate ergens aan dat laatstgenoemde , bij het branden van zijn zielsgevoel , zich niet zelden liet medeslepen door eene heilige eenvoudigheid ‘ die de V der Voorzigtigheid wel eens overslaat , om tot de W der Waarheid te komen .