(1869) Het eischt minder verbeelding dan Gij bezit , U met die aanhaling uit Sprichwörtlich drie vierde eener eeuw vroeger bij Goethe verplaatsende , den tegenovergestelden sprong even vlug te doen , en U voor te stellen , dat een criticus , zooals wij ons dien droomen , onpartijdiger dan wij het ooit zijn geweest , over vijfenzeventig jaar ons beider brieven doorsnuffelt .‘ Comme le prochain est amusant , dat is toch van alle eeuwen , ’ zoo begint ' s mans monoloog , als hij Uwe twee laatste epistels heeft gelezen , ‘ een zoo onhartstogtelijk persoon ! hoe kon die knappe vent zich zelven dus beet hebben ! ’ ‘ “ Wat zijn vrienden , de liberalen voor hem deden ? ” Wel , al wat ooit ter wereld voor een auteur is gedaan , en wat deze tot het liefste plagt te zijn ; bewonderden zij hem dan niet ? Wie vond er een Carl August dan Goethe , en was het nog wel geniaal van den laatsten , toen hij uitriep : “ wat heeft mij Europa gegeven ? ” zou het hem niet fraaijer hebben gestaan , als hij Carl August anders had gehuldigd ? Wat zijn vrienden , de liberalen , voor hem deden ? Zij volgden hem , zoo lang hij hen voorging , mogt hij meer vergen ? Maar hij zuchtte onder het ondragelijk juk der Enschedé ' s ! Hm ! hm ! hij woonde , als wij zekere rijmen zullen gelooven , in een lief huis in een der aardigste streken van ons land en trots al zijn zwoegen had hij toch tijd die Kritiek en Kronijk te schrijven , waaraan wij zijn Litterarische Fantasiën hebben te danken ! ’ Ach ! die Künftigen sind nicht gerechter , meinen Sie , wie die Zeitgenossen ! Maar mijn snuffelaar is nog niet aan het einde , Amice ! ‘ Wat natuurlijker dan dat een geest als de zijne liever vrij was , dat hij van onafhankelijkheid droomde ? Maar sloeg hij er den waren weg toe in ? Hij neemt de redactie van een tot nog toe liberaal blad op zich , - hij zoude zoo gaarne , zegt hij , - “ onzijdig ” op Java zijn gekomen .En hij steekt zich vooruit in een wespennest , waarvan hij in Indie geen last zal hebben , hij kiest partij voor orthodox en katholijk in de schoolkwestie , en hij stemt voor Koorders , die het beste wat men doen kan om een grooten naam na te laten , niet heeft verzuimd , vroeg te sterven , en toch geen roemruchte faam naliet .