(1905) Want wij , over - beschaafde , groote - stad - menschen staan zoo ver - af van dat alles , zóó ver dat er heel velen zullen zijn , die zoo iets absoluut niet kunnen begrijpen , die Edvarda en Eva schouderophalend ‘ gemeen ’ zullen vinden , en Glahn een ‘ gek ’ noemen .Stel u voor , dat onze bleekneuzige en verfijnde kantoorheertjes , onze waggelend - ophun beenen staande fin - de - siècle jongelui , wier leven bestaat uit bittertjes op de sociëteit en nachtelijke genoegens , die men niet noemt , in staat zouden zijn tot het ruw - eenvoudige terugkeeren tot het gezonde , gewone mannenleven van een Glahn , die leeft van een zelfgeschoten stuk wild , en het zelf toebereidt , en geen ander gezelschap heeft dan zijn hond , en zich voor woning vergenoegt met een primitief jacht - hutje ! Of denk u onze lustelooze , op hun achttiende jaar reeds zenuwzieke groote - stad - meisjes , die onrein snuffelen in ‘ reinheidslectuur ’ , en alles weten wat hun niet aangaat , en neerzien op de gewone natuurlijke jonge - meisjesgenoegens , om zich schadeloos te stellen met geniepigheden van ‘ intieme ’ gesprekken onder elkaar van verdacht allooi , denk u zulke door en door onnatuurlijke , te - vroeg bedorven wezentjes in de omstandigheden eener Edvarda , alleen en onafhankelijk , met geen andere leiding dan die van den vader , dien zij regeert inplaats van hij haar , met warm , heet - bruischend bloed en jonge krachtige zinnen ! Neen , wij hebben ten onzent noch Glahn ' s , noch Edvarda ' s , en daarom mogen zij die dit boek lezen zich wel rekenschap ervan geven , dat het een verhaal is uit een ander land , met andere toestanden , met andere menschen dan bij ons .Toch , het eeuwig - menschelijke , dat wat overal het zelfde blijft alle eeuwen door , dat laat zich ook ten onzent niet wegmoffelen onder conventie en saaiheid van alledaagsch leven ! Het breekt zich baan , overal , op duizenderlei verschillende wijzen , en daarom behoudt dit boek , ook ondanks zijn sterk - Noorschen tint wat de uitwendige toestanden betreft , zijn groote waarde voor iedereen naar het innerlijke gedeelte erin ; voor iedereen wel te verstaan , die de groote macht van de liefde kent en begrijpt en eerbiedigt en weet na te voelen ! Het heel - teere van dit boek zit ' m bovenal in het niet kunnen vergeten van luitenant Glahn , al wil hij zichzelf dat ook nog zoo graag wijsmaken .