(1866) De steden worden al prachtiger en prachtiger ; van alle zijden verrijzen trotsche paleizen ; de schouwburgen worden talrijker ; in niet ééne eeuw heeft men zooveel pracht en luister gezien .Maar wat beteekent die pracht , die luister , indien de waarheid niet in den boezem dier groote vereeniging , zoo tuk op genoegens , zetelt ; indien de gerechtigheid niet heerscht , indien de sterkte de overhand over het recht bezit ; indien de algemeene drijfveer niet het algemeene , maar het bijzondere belang is ? Beschaafde manieren , een prachtig uiterlijk - zij zijn hier niets anders dan een zijden kleed dat eene schaamtelooze boeleerster bedekt , niets anders dan een wit marmer dat tot deksel van een stinkend graf dient .Want wie zou durven beweeren dat de waarheden niet onder de kinderen der menschen verminderd zijn ? dat de begrippen van het goede , van rechtvaardigheid en billijkheid niet omvergeworpen , niet ontreinigd zijn ? Hooren wij niet alles beleedigen , belasteren , ontkennen , tot zelfs de verhevenste leerstellingen , de heiligste waarheden , de Kerk , het Christendom , God zelven ! Wij zien de vermetelste schendingen van het recht des menschen toegelaten en toegejuicht , de Christenen elkander onderling ellendig vermoorden , in Amerika , in Europa , op drie vierde van den aardbol , om gevoelens , om ijdele begrippen , alsof de wereld niet meer door eene standvastige , steeds aan zich - zelve gelijke gerechtigheid , maar door de veranderlijke luimen der menschen geregeerd wordt .