(1850) H .! dan vraag ik : waar kan men het volk beter ter schoole zenden , dan in den schouwburg ? Ik weet , er zijn nog heracliten , die de aarde beschouwen enkel als een tranendal , waar de mensch geene roeping heeft dan om te treuren en te weenen , en die zelve eindigen met menschenhaters te worden ! Er zullen altijd ongelukkigen zijn , gebukt onder den last van krankheid naar ligchaam of ziel , die zich inbeelden nimmer eenig genoegen te kunnen of te mogen smaken , ja , van schaamte over zich - zelven blozen , wanneer ze zich somtijds op een weinigje opgeruimdheid van geest betrappen ! Er leven er zoo velen , die , uit verregaande dweepzucht , of , omdat het geweten hen foltert , of , omdat zij verzadigd zijn van de wereldsche genoegens , of , om andere redenen , daarhenen gaan met gebogen hoofde en nedergeslagene oogen : - die zelfs , wanneer bij eenen schoonen ochtend , terwijl vlugtige zonnetinten , dartelend door ' t groene loof , u vooruithuppelen , het ontluikend gebloemte zijne geuren van alle kanten u tegenademt ; de gulden korenakkers van onder een door morgendauw , als van zilverdraad geweven sluijer u te gemoet lonken ; het zangerig vogelenheir klapwiekend rondom u ten hemel stijgt , om daar in vrolijken jubel den lof des Scheppers te verheerlijken ; en gij door al die pracht en liefelijkheid der zegenvolle ontwakende natuur u verrukt , en opgetogen , en tot blijmoedigheid gestemd gevoelt , niet aarzelen zullen , u juist daarom te veroordeelen .Al dergelijke begrippen en stellingen , strijdig met de liefde van het Opperwezen , strijdig met der menschen natuur , strijdig met alle godsdienst , zijn dwaalbegrippen , vooroordeelen , of ook wel louter voorwendsels , die wij niet trachten zullen te wederleggen of te ontsluijeren , daar we toch niet in staat zouden zijn , hen , die ze voeden of verkondigen , te doen erkennen , dat we niet bestaan enkel om te klagen en te weenen , maar ook om van alle gepaste genoegens gebruik te maken ; dat tegenspoeden en rampen voornamelijk strekken moeten om ware genoegens des te beter te leeren onderscheiden en waarderen ; dat we , gebruik makende van de gaven en zegeningen ons toebedeeld , door de opgeruimdheid van onzen geest te bevorderen , en er naar te streven , om zoo blijmoedig mogelijk het levenspad te bewandelen , ons sterken in tevredenheid met ons lot , in geduld bij rampen en beproevingen , in vertrouwen op en in liefde en dankbaarheid jegens het Opperwezen , in loutering en verheffing van geest en gemoed .