(1889) Zonder noodzaak , onverwacht , klinkt daar op eens , te midden van eene of andere beschrijving , een vuil woord , het woord van Cambronne bijvoorbeeld in zijn verschillende Nederlandsche variatiën en verbindingen .Al de functiën van zijn held worden ons door den schrijver , in den letterlijken zin in kleuren en geuren , verhaald , en bovendien worden ons geheimen van het jongenskostschoolleven ontvouwd , welke in een of ander speciaal werk in den trant van het bekende Elements of social science op hun plaats zouden wezen , maar in een roman , die de pretensie heeft van een kunstwerk te zijn , niet geduld kunnen worden .De Kleine Republiek behelst de beschrijving van het leven op een groot katholiek instituut ergens in den omtrek van Aken , voor het meerendeel bevolkt door Nederlandsche jongens uit de verschillende provinciën .