(1885) Bij zijn eerste optreden als schrijver tegen de Hattemisten , zes jaar na den dood van hun ‘ grooten propheet ’ , vergeleek hij hen met de Vrijgeesten , tegen wie Kalvijn zich indertijd had moeten verzetten .Hij vertaalde daarom des Hervormers Onderrichtinge tegen de Libertijnen en toonde ‘ middagklaar ’ aan , dat door Van Hattem en de zijnen , ‘ de hedendaagsche Vrygeesten ’ , ‘ maar oud en begraven vuil met pestiger stank weder word opgedolven : alleen zyn die doodelyke pillen tot arglistig bedrog nu wat fynder verguld .’ Spinoza zou hun ‘ Heirvoerder ’ zijn en één zelfde ‘ leugengeest uit aller mond ’ spreken .