(1896) Terwijl de liefde voor een gelukkige werkelijkheid het eerst - wordende Duitsche volk aangreep in Göthe , en die midden - uit en hoog - boven het klein - steedsche kleine - statendom een kunst voor de wereld schiep , die in eersten aanleg even groot als natuurlijk was , heeft óns óndergaand vaderland op éene wijs van zijn taaiheid , op een andere van een bemoedigende ontvankelijkheid blijk gegeven , maar op géén wijs zoo , dat zijn stem over Europa in het koor van het nieuwe leven klonk .Bilderdijk , Europeesch als geest bijna , bleef onder het oppervlak van het bloeiende en geurende Duitsche leven , dat hij miskende en hoonde , met de starre hardnekkigheid van een brein dat niet sterven kon , bezig aan het in dorre begripstaal brengen van dat wijsgeerig - theologische stelsel , dat stellig door zijn hartstocht en zijn eenheid nadert aan het geestelijk - grootste van toekomstige scheppingen , maar in zichzelf toch niet meer dan de laatste abstraktie is , waarmee het Hollandsche protestanten - dom een nieuwe levenseenheid benaderen kon .Klein en zwak , van niet geestelijken maar zinnelijken kant uitgaande , waren de stemmen en beeldjes , waarmee een Van Alphen , een Feith , een Bellamy hun gevoel van een nieuwe wereld uitspraken , zonder door anderen dan landgenooten te worden gehoord .