(1898) Of voelt gij u in de achterbuurten onzer groote steên niet onwillekeurig ingenomen voor de bewoners van het huisje , om welks verweerden dorpel eene wingert zijne bladeren wiegelt , voor de gezigtjes achter het scheeve raam , welks kleine ruiten voor gordijntjes muurbloem hebben en duizendschoon ? Ons ten minste is het er bij te moede , als mogten we zeker zijn , zoo we dat schamel ver - trek ingingen , onzen groet heuschelijk te hooren beantwoorden , - ons een zindelijken stoel aangereikt te zien , - meer nog , er misschien een beschamende les te zullen ontvangen , zoo wij , met lot of leven ontevreden , bij die arme lieden waren binnengegaan .Er is zinnelijkheid , die tot zedelijkheid veredelt , in de zucht voor het schoone ook op dien lagen trap ! - Of is er iets in al de weelde , waarmede de paleizen onzer vorsten prijken ; in de mollige tapijten , waarover hun voet zoo zacht en toch zoo zeker voortglijdt ; in de veêrkrachtige zetels , wier fluweel hunne onvermoeide leden met zoo zoet eene ruste streelt ; is er in het tal van spiegels , den luister der kristallen kroonen weêrkaatsend en verdubbelend , is er in dat alles iets , dat ge hen benijden zoudt , zoo ge benijden mogt ; iets , dat u met hunnen overvloed bevredigt , als diens ondanks onbedorven ; iets , dat hen in uwe oogen zoo beminnelijk maakt , als de bloementafels in de hoeken der zalen , als perk bij perk op binnenhof aan binnenhof hunnen parken ontschaakt ? Alles , waaraan het hofleven vervreemdt , eenvoud , onschuld , opzien prediken zij ; en waar niemand van vergankelijkheid gewaagt , leeren zij die dag aan dag ! - Of kent gij , opdat de middelstand bevestige , wat aan de beide grenzen van het maatschappelijk leven waarheid bleek , kent gij eene bezigheid , waarvan gij eene lieve verwante zoo gaarne verrast , als zorg dragende voor het bed van viooltjes , waarop bij ieder ontbijt uw blik zoo welgevallig rust ? Onder al uwe aardsche bekommering blijve het u bij , dat de wasdom slechts van boven gegeven wordt ! Of heeft u ergens ter wereld het meisje uwer keuze tevens bevalliger en beminnelijker toegeschenen , dan half overschaaûwd door de meistruiken uwer gaarde ; was ergens kus zoo zoet , als onder die geurige frischheid ? Liefde is het eerste groen van het leven , zoo als de lente het eerste groen is van het jaar ! Of is er school , die halen mag in vruchtbaren invloed op geest en gemoed , bij den tuin achter uwe woning , wanneer de gade van uw hart dien met de kleinen binnentreedt en het langs rozen en leliën huppelende wicht woorden opvangt , die den volwassene zullen te binnenschieten , als zijn voet verdwalen of zijne hand zich vergrijpen zou ! Wie er zich over verbaze , dat ge zelfs in het midden des winters behoefte aan die boden des voorjaars hebt , niet wij , wier veder te kort schiet , om de vlugt van gedachten vol te houden , waartoe ons een enkele greep uit het rijk der natuur verlokte .Het woord lente kwam ons over de lippen , en er rijzen landschappen voor onzen starenden blik , zoo als wij allen er mogen genieten ; dreven en beemden , maar binnen de grenzen van ons kleine land gelegen , die gij welligt in den vreemde overtroffen hebt gezien door stoutheid van vormen , - niet heuvel aan heuvel gereid , maar gebergte op gebergte gesteigerd , - geen zilveren lint klaterende over het groene tapeet , maar stroom en val van stroomen , bedding en baan brekende uit het hart eener , het dal aan haren voet bedreigende en toch niet derende rots , - de schepping eener sterke hand ! Er rijzen , wij herhalen het , dreven en beemden voor onzen blik , maar binnen de grenzen van ons kleine land gelegen , en die gij echter nergens geëvenaard vondt in liefelijkheid van kleurschakering , in weelderigheid van bloei ; die gij , gelukkigen als ge waart , van den oorsprong , of van de bouwvallendragende boorden , van den Rijn teruggekeerd , sedert dubbel genoot : - weiden , door den lommer van buiten bij buiten afgewisseld ; oogsten , golvende tusschen eiken - en beukengroen , - welvaart zonder wedergâ , - God in al zijne goedheid ! Eene schilderschool , die het eigenaardige van ons landschap wist op te vatten en weêr te geven , die onzen bloemen wist regt te doen , droeg de bewondering der wereld weg ; - wat wilt ge , dat wij van eene dichteresse getuigen , die , wij deelden het u mede , den verscheidenden blik op een herfsttuiltje rusten liet , die Maas en Waal met den Rijn vergelijken mogt , en des ondanks van de natuur zwijgt , neen , zich geregtigd geloofde uit te roepen : O ! een gloeijend verlangen doortintelt mijn borst Naar de aanschouwing van ' t eeuwige schoon ; O ! mij kwelt een onleschbare , een brandende dorst .