(1856) ‘ Fabelen ! fabelen ! ’ roept misschien met heilige verontwaardiging deze of gene uit , die in de Russische geschiedenis nog weinig is ingewijd ; ‘ zóó diep kan de menschelijke natuur niet zinken ! ’ Helaas ! als men al de gruwelen wilde opsommen , die Iwan inderdaad heeft verrigt , een lijvig boekdeel zou dan niet toereikend zijn .Men hoore wat Iwan zelf , wiens geweten soms ontwaakte , maar om dadelijk weder in te sluimeren , in zulk een voorbijgaand oogenblik aan een abt schreef : zijn getuigenis zal men toch wel willen aannemen : ‘ Ik , stinkende hond , ben dagelijks geweest in dronkenschap en in ontucht en in echtbreuk , in vuilheid , in doodslag en in bloedvergieten , in plunderen , in rooven en in iedere schanddaad .’ En is de ijverige en geleerde man , die op bevel van den Russischen Keizer de historie van zijn vaderland schreef , is Karamsin ook geen geldige getuige ? Zou hij een russischen Czaar belasterd hebben ? Alleen de gedachte daaraan zou hem van afschuw hebben doen gruwen .