(1900) Wie zonder piëteit over de Middeleeuwen spreekt of schrijft , is als een toerist , die met een Baedeker in zijn hand tijdens den dienst in een kathedraal rondwandelt , met klinkende stappen .Hij komt daar om iets ‘ merkwaardigs ’ te zien : die orgelklanken , ruischende door de schemering van de hooge gewelven en die biddend neergeknielde menigte laten hem onverschillig .Vervolgens moet men , om Middeleeuwsch - christelijke kunst onverdeeld te genieten , niet vragen naar oorspronkelijkheid van opvatting in onzen modernen zin .