(1791) Ik heb u dan nu niet meer dan mijne terugreis te tekenen , en nodig uwe verbeelding op het vlot , dat de Indiaanen van de gekapte , en door van de bast der mahot gevlochtene koorden , aaneen gebondene boomen , voor mij toerichtten : op eenen hoek van hetzelve spande men eene kleine tent voor mij , en dekte die met palmbladen ; hier kon ik voor de hitte der zon , en de koude des nachts , ten minsten bij tusschenpoozen , eene aangenaame schuilplaats vinden ; ik had het goed gezelschap van een paar boeken , naar mijnen smaak , bij mij ; de Indiaanen gaven ons voorraad van gerooste banaanen , gebraaden krabben en andere schulpvisschen , cassavebrood en een kruik met Ouycou , een voedzaame en verfrisschende drank deezer volken , tot verzorging van onze be - hoefte voor eenige dagen mede ; en zoo ging ik , met mijne twee negers en een paar Indiaanen , de drijvende wooning op , terwijl een der Indiaanen , die met mij naar Solitude gaan , en mij daar helpen wilde , zijn Cano boven mijn vlot verkoos , en ons in dezelve op zijde bleef : het was een lang vaartuig , van omtrent dertig voeten lengte , en slechts drie voet breed , uit eenen enkelen boom uitgehold , en door pagallen , in plaats van riemen , voordgeroeid , en dat door de vlugheid , waarmede het over de golven kan voordzweeven , een wonderlijk contrast maakte met het logge vaartuig op hetwelke uw vriend en de zijnen vertoefden .Hoe ik den tijd hier doorbragt , kunt gij wel gissen ; dan eens praatende met mijn gezelschap , dan eens leezende , dan eens , op alles wat ik gezien had , denkende ; mijne ziel dwaalde nog in die onmeetelijke bosschen , die ik verlaaten had ; en dan weêr vloog zij vooruit naar mijn Solitude ; in mijne verbeelding verrichtte ik reeds dingen , welke mijne handen in geen maanden konden daarstellen : en daar , waar de gedaante der Natuur door haare schoonheid , bijzonderheid , of woestheid , mijne opmerkzaamheid beloonen kon , had ik voor niets oogen , dan voor dat , wat mij omringde ; een streek lang liep de rivier , al kronkelend in grootsche bogten , langs boschachtige steilten , wier voet door ' t lagchend groen der welige struiken , en wier toppen , door de majesteit der eeuwenheugende boomen , die trotsch daar uit opreezen , een allertreffendst tooneel opleverden ; eene enkele ligt opgeslagen jagershut , in het lommer weggescholen , en slechts door ' t geelachtige der dorrende bladeren , die hem bedekten , zichtbaar , maakte hier eene romaneske vertooning ; somwijl was de heuvelachtige grond weiniger begroeid , slechts hier en daar stond ' er een eenzaame boom , in eene nadenkende gestalte , als op de stilte van den oord die hem voordbragt , te peinzen ; de zwarte koekoek , die de woeste eenzaamheid bemint , zat roerloos op één zijner takken , en wachtte in eene logge rust de insecten , die om hem zweeven , af : terwijl , hier en gints , de groene grazige oever met geboomte begroeid was , dat eene aangenaame schaduw op de zijde van den stroom , die hunne wortelen bespoelde , deedt rusten ; wat verder van den oever verwijderd , vertoonde zig nu en dan een roode mangele - of druiven - boom ; sommigen waren zeer dik en hoog opgeschoten , maar derzelver kromgebogene , knoestige takken , beroofden hun van die staatige schoonheid , die boomen van zulk eene grootte anders overzweeven ; doch de mildheid hunner schaduw , en meer nog , de grootte , de zachtheid , en het tedere groen hunner bladeren , maakte hen zeer gevallig voor mij , vooral toen ik naderhand den dienst ondervond , welke deeze groote bladeren mij deeden : want toen de zon hooger rees , en zoo heet werd , dat zij mij op het hoofd brandde , en mij eene lastige hoofdpijn veroorzaakte , liet ik mijn Indiaan met zijn Cano digt langs het strand roejen , en hem eenige van die bladen plukken : ik lag die onder mijn ' hoed , ververschte ze telkens , en genoot zulk eene aangenaame koelte van dit dun geribde en zachte blad , dat ik , met een recht vrolijk hart , de weldaadigheid des Scheppers gevoelde , die overal menschen goed doet , en zelfs kleine moeiten met verkwikkingen verzacht ; hier en elders lagen eenige enkele hutten der Wilden tusschen ' t geboomte verspreid , en leverden een genoeglijk verschiet in geheele vakken van onbewoonden grond op ; boven ons hoofd vloogen verscheidene schoongekleurde reigers , die zig vooral hier boven in de rivier onthouden - schoongetekende zwaluwen zweefden boven ' t water , en zaten tusschenbeiden op de takjens der schommelende oeverstruiken te rusten : dit gevleugeld gezelschap bleef ons een geruimen tijd bij , en vermaakte mij ; verscheidene Bokken , of laat ik hen - want die naam staat mij tegen - Indiaanen noemen , kwamen ons , in hunne ligte Canos , welken huppelden op de golven van den stroom dien zij opvoeren , tegen ; sommigen waren bezig met visschen , en haalden hun volgelaaden werpnet vrolijk op ; een ander zat met een vischhaak in zijne hand , en dreef maar zachtjens op het water , terwijl ijver en ongeduldig verlangen om iet te vangen , in zijn rood aangezicht te leezen was ; een paar keeren snelde ons een zeilende Cano , met de raschheid van een vogel , voorbij , schoon geen enkele visscher , maar mogelijk een geheel indiaansch huisgezin in dezelve medevoer ; ik verbeeldde mij ten minsten , dat het eene geheele familie was , die haare vrienden in een ander dorp of gehucht ging bezoeken ; en dit denkbeeld van de onderlinge vriendschap deezer woeste volken , en van de gezellige vreugde die zij tegensnelden , deed mij waarlijk vermaak , schoon het mij ook genoegens herïnnerde , die hier voor mij verlooren zijn ; wij vonden , hier en daar , ook nog eenige visschende Indiaanen op den oever , en kwamen daarna aan een zeer ledigen en woesten oord ; hier werd mijn gehoor onaangenaam aangedaan , door een verward geluid van onderscheidene gedierten : met eene beklemde verwondering zocht mijn oog , op de richting van mijn gehoor , naar de oorzaak van dit ongewoon verschijnsel , en weldra ontdekte ik hetzelve : hoor wat het was , Karel ! - aan de eene zijde der rivier , waar de grond heel laag is , en in den regentijd altijd overstroomd wordt , was eene moerassige diepte , in welke zig geheele heiren van padden , slan - gen , krabben , hagedissen , krokodillen , en nog eene menigte insecten met elkander , welligt in eenen onderlingen oorlog , verschuilen ; de onder elkander verwarde geluiden , maakten eene zeer akelige harmonie , en werden door de holle echos van deeze doodsche , voor menschen ontoegankelijke woestijne , ontroerend herhaald ; terwijl de kamichi , een groote roofvogel , op zijne vleugels met een ongewoon verschijnsel , een lange punt , voorzien , over deeze moerassige wildernissen , waar hij zijn roof vindt , heen en weder zworf , daar zijn prooi uitkoos , en zijn harde stem , boven alle die geluiden zoo náár verhefte , dat mij het hart in elkander kromp : en het was goed voor het genoegen mijner reis , dat deeze recht akelige streek zig rasch met eene minder woeste afwisselde ; eenige dorre savaanen en ontoegankelijke kreupelbosschen moest ik tog nu en dan voorbij ; en onder deezen was een ledige hoek lands , die voor mij eene onaangenaame vertooning opleverde ; de weldaadige Natuur scheen haar te hebben vergeeten ; eene eeuwige onvruchtbaarheid woonde hier ; slechts een kort dun grasspiertjen bedekte , hier en daar , den vaalen grond , en een verdord struikjen gilde de armoede van deszelfs moeder uit ; eene eenzaamheid als die des doods scheen hier rondom te woonen , en mensch noch dier kon hier voedzel noch wooning vinden ; één boom stond hier evenwel welig te groejen , het was de bedriegelijke Mancenilier : deeze had in dien dorren grond genoeg voedzel voor zijn schadelijk vergif gevonden , om eene aanzienlijke hoogte te verkrijgen ; hij stond , daar alles om hem wegstierf , in eenen fleurigen bloei ; zijn schoone stam was wèl uitgewassen ; zijne breede takken breidden zig treurig over den grond uit , waar het vocht van zijne donkergroene bladeren , zelfs die magere grasjens , welke de arme aarde nog voordbragt , in zijne schaduw had doen wegsterven ; geen vogel naderde deezen boom ; het insect - geloof ik - schuwt hem ; en wee den reiziger , die , onkundig van zijne schadelijkheid , hem op zijnen weg ontmoet , en , door zijne schoonheid uitgelokt , zig onder zijne schaduw nederlegt ; of , ' t geen nog erger is , die van zijne vruchten eet ! een bange dood zou dan zijn einde zijn ; doch zelden wordt hij bezocht : de Schepper die hem zoo vormde , gaf hem eenen reuk , die den onkundigen van hem afschrikt , en dien zelfs het gedierte meestal ontdekt ; niemand nadert deezen boom : alleen de verwoede voetstap van eenen wraakzuchtigen Wilde , die zijne pijlen in deszelfs sap indoopt , om den dood van zijnen vijand zeker , en smertlijk te maaken , ruischt dikwijls schuw om denzelven heenen , en de holle weêrklank herhaalt deeze treden : zoo stond deeze boom daar , en in hem zag ik het beeld van eenen , in boosheid verzonken , mensch , die , door de deugd geschuwd , van God verlaaten , en door niemand opgezocht wordt , dan door het monster , dat hem gelijkt , en zijne boosheid voltoojen wil .Waarom moeten tog , en in de natuurlijke , en in de zedelijke wereld , zoo veele schadelijke tegenkrachten het goede verstooren ? deeze gedachte vloog mij door de ziel , en gaf eene treurige wending aan alle haare gewaarwordingen ; evenwel niet lang : daar ik mij herïnnerde dat , en het natuurlijk , en het zedelijk kwaad , tot die beste wereld behoort , die God ' s ondoorgrondelijke wijsheid uitkoos ; en dat al het kwaade , het goede bevoorderen moet , dat zijne eindelooze liefde haare schepselen bestemde .