SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2023 r., nr 1801-IOA.4246.12.2023, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier hazardowych bez koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2023 r. nr 180l-IOA.4246.12.2023, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 24 listopada 2022 r., znak: 408000-408000-C0p.4246.355.2022 w przedmiocie nałożenia na P. Spółka z o.o. (Spółka, Skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 100.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automacie o nazwie [...] bez numeru w lokalu o nazwie "[...]" mieszczącym się przy ul. [...] w P.

Z akt sprawy wynika, że podstawę wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji na automacie stanowił materiał dowodowy zebrany w dniu 8 lutego 2018 r. w lokalu o .nazwie "[...]" w P. przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej Delegatury Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu realizujących postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt [...] oraz materiał dowodowy udostępniony przez Prokuraturę Regionalną w [...].

Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej w dniu 8 lutego 2018 r. stwierdzili, że ww. lokalu znajdują się dwa urządzenia do gry w tym o nazwie I. bez numeruj które było włączone do prądu i gotowe do gry. Urządzenia zostały odebrane przymusowo, ponieważ odmówiono ich dobrowolnego wydania. Ponadto nie przeprowadzono na nich eksperymentu procesowego z uwagi na to, że zostały one zablokowane. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej dokonali oględzin urządzeń, w wyniku których stwierdzili, że urządzenie o nazwie I. bez numeru jest oznaczone logo I. i posiada 2 monitory. Poniżej monitora znajdował się panel sterowania z 10 przyciskami, wrzutnik monet i akceptor banknotów. Na urządzeniu zamieszczony był "Certyfikat legalności oprogramowania" w którym wskazano sumę kontrolną oprogramowania [....].

Lokal o nazwie "[...]" mieszczący się przy ul. [....] w P. nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry, stąd funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej dokonali zatrzymania urządzenia o nazwie I. bez numeru jako dowód rzeczowy do postępowania karnego-skarbowego.

W ramach postępowania karnego-skarbowego pozyskano umowę najmu lokalu położonego w [....] z dnia 1 stycznia 2018 r. zawartą pomiędzy właścicielem tego lokalu jako Wynajmującym, a A. s.r.o. Oddział w Polsce, jako Najemcą. Przedmiotem tej umowy był najem 3 mz powierzchni tego lokalu. Pozyskano również umowę dzierżawy powierzchni użytkowej zawartą w dniu 1 stycznia 2018 r. pomiędzy R. s.r.o. jako Najemcą a S. s.r.o. Oddział w Polsce jako Wydzierżawiającym oraz wypowiedzenie umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 10 lutego 2018 r.

W trakcie postępowania karnego-skarbowego urządzenie o nazwie I. bez numeru zostało poddane badaniom przez biegłego, tj. Dział Laboratorium Celno-Skarbowe Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w [....]. W sporządzonym sprawozdaniu z dnia 15 lutego 2019 r. z badań wyżej wskazanego urządzenia biegły stwierdził, że gry rozgrywane na badanym urządzeniu o wygrane pieniężne i rzeczowe zawierają element losowości, tym samym zawierają się w definicji gier na automatach określonej w ustawie o grach hazardowych.

W wyniku dokonanej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu decyzją z dnia 24 listopada 2022 r. nałożył Spółkę, karę pieniężną w wysokości 100.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automacie o nazwie [...] bez numeru w lokalu o nazwie "[...]" mieszczącym się przy ul. [....] w P.

Skarżąca odwołała się od tej decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, który zaskarżoną decyzją wyżej opisaną, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ II instancji wskazał, że ponieważ w rozpoznawanej sprawie fakt urządzania gier na automatach poza kasynem gry został stwierdzony w dniu kontroli, tj. 8 lutego 2018 r. dlatego też do tej daty winno odnosić się naruszenie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm. - dalej: u.g.h.) - zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą. W konsekwencji pięcioletni termin do przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej, nakładającej karę pieniężną oraz realizacji obowiązku jej doręczenia, w obecnym stanie interpretacyjnym, rozpoczynał swój bieg 8 lutego 2018 r. i kończył z dniem 8 lutego 2023 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w warunkach normalnych, bez stosowania szczególnych rozwiązań, odnoszących się do kwestii biegu terminu przedawnienia, w niniejszej sprawie ostateczna decyzja, nakładająca karę winna być wydana i doręczona Spółce do dnia 8 lutego 2023 r. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, w okolicznościach analizowanej sprawy, do liczenia terminu przedawnienia zastosowanie znajduje art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm).

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie pięcioletni termin przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 189g § 1 k.p.a., upływa z dniem 8 lutego 2023 r. Jednakże z uwagi na to, że jego bieg został wstrzymany na okres 71 dni, upływ wskazanego terminu przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej przesunął się o taką liczbę dni, tj. do 20 kwietnia 2023 r. W ten sposób wydłużony termin przedawnienia upływa z dniem 20 kwietnia 2023 r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie władny był rozpatrzyć merytorycznie sprawę oraz zarzuty odwołania.

Zdaniem organu odwoławczego w wyniku dokonanych ustaleń w czasie przeprowadzonych badań stwierdzono, że rozgrywane na urządzeniu o nazwie I. bez numeru gry o wygrane pieniężne i rzeczowe zawierają element losowości. Tym samym gry prowadzone na badanym urządzeniu zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia rozgrywania kolejnych nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h. Mimo, że podczas badania urządzeń przez biegłego możliwość przeprowadzenia gier w trybie rzeczywistym została zablokowana przez serwer, nad którym pełną kontrolę sprawuje właściciel urządzeń, a z którym urządzenie łączy się w celu prawidłowego uruchomienia, to ustalenia biegłego, co do charakteru gier oferowanych przez urządzanie o nazwie I. bez numeru nie budzą wątpliwości organu II instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie stwierdza bezsprzecznie, że ujawnione w lokalu o nazwie "[...]" mieszczącym się przy ul. [...] w P. urządzenie do gier o nazwie [...] bez numeru oferuje gry będące grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Według organu II instancji mimo zawartej umowy przez spółki trzecie, tj. D. s.r.o. oraz R. s.r.o. nie ulega wątpliwości, że właścicielem zarówno oprogramowania o nazwie [...], jak i urządzeń multimedialnych "hardware" była P. Spółka z o.o. Stworzone oprogramowanie [...] Spółka wydzierżawiła R. s.r.o., a urządzenia służące możliwości jego uruchomienia i powszechnego udostępnienia wydzierżawiła D. s.r.o.

W ocenie organu odwoławczego zastosowane przez Spółkę rozwiązanie polegające na oddzieleniu oprogramowania od urządzenia umożliwiającego jego zainstalowanie, a następnie dystrybucja tych produktów na dwie spółki, miało na celu wyłącznie rozmycie odpowiedzialności za nielegalne przedsięwzięcie jakim było stworzenie i upowszechnienie zarówno oprogramowania, jak i urządzeń umożliwiających rozgrywanie gier hazardowych wbrew przepisom prawa polskiego. Mimo, że Spółka do dystrybucji własnego produktu posłużyła się podmiotami trzecimi, to nie zwalnia jej to z odpowiedzialności na gruncie ustawy o grach hazardowych. Należy podkreślić, że spółki te były powiązane zarówno osobowo, jak i kapitałowo. Przy czym rolę wiodącą (założyciela) w tej sieci powiązań odgrywała Skarżąca.

Z analizy zapisów czeskich rejestrów handlowych prowadzonych dla spółek D. s.r.o., R. s.r.o. oraz informacji odpowiadających odpisom aktualnym z rejestru przedsiębiorców sporządzonych dla P. Spółki z o.o. i D. Spółki z o.o. wynika, że P. Spółka z o.o. utworzyła spółkę D. s.r.o. z siedzibą w O. oraz D. Spółkę z o.o. z siedzibą w Polsce i w latach 2015-2019 posiadała 100% udziałów w obu tych spółkach. Jednocześnie D. s.r.o. utworzyła spółkę R. s.r.o. w której w okresie od 6 lutego 2017 r. do 5 czerwca 2021 r. była jedynym udziałowcem, posiadając 100% udziałów. D. s.r.o. utworzyła jeszcze jedną spółkę która również odgrywała znacząca rolę w procesie urządzania gier hazardowych bez koncesji, tj. S. s.r.o., z oddziałem w Polsce w której w okresie od 14 grudnia 2016 r. do 5 czerwca 2021 r. była jedynym udziałowcem, posiadając 100% udziałów. Spółka S. s.r.o. była odpowiedzialna za wyszukiwanie lokali na terenie całego kraju, w których następnie były wstawiane urządzenia z zainstalowanym oprogramowaniem [....].

W ocenie organu II instancji stworzenie takiej struktury powiązań podmiotów (również zagranicznych), które wprost nie wskazują na wzajemne zależności miało tylko i wyłącznie na celu rozmycie odpowiedzialności za nielegalne urządzanie gier hazardowych. Według organu odwoławczego pozyskane w sprawie dodatkowe dowody jednoznacznie potwierdzają, że spółki te aktywnie działały w obszarze organizacji gier hazardowych.

W skardze do tut. Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. poprzez jego błędne zastosowanie w stosunku do Skarżącej i uznanie, że Skarżąca była urządzającym gry hazardowe na urządzeniu I., w sytuacji, gdy Skarżąca była wyłącznie licencjodawcą oprogramowania [...], której to licencji udzieliła czeskiej spółce R. s.r.o. i D. s.r.o. i które to spółki prowadziły konkursy za ich pomocą na terenie RP wbrew zapisom umowy licencyjnej.

2) postępowania, tj. art. 180, art. 181 oraz art. 191 o.p. poprzez dowolną ocenę zebranego manuału dowodowego i błędne przyjęcie, wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu w postaci umów zawartych pomiędzy Skarżącą Spółką a R. s.r.o. i D. s.r.o., że Skarżąca była urządzającą gry na automatach na terenie RP i ponosi z tego tytułu odpowiedzialność, podczas gdy Skarżąca była licencjodawcą oprogramowania dla czeskich spółek i na czeski rynek oraz że Skarżąca w ramach posiadanych udziałów w spółkach D. Sp. z o.o. i D. s.r.o. kierowała bezpośrednio tymi spółkami i wskazywała im konkretne obszary działania w sytuacji gdy to zarządy tych spółek kierowały i odpowiadały za zgodność z prawem prowadzonych przez nie przedsięwzięć biznesowych.

3) postępowania, tj. art. 123 o.p. poprzez odmowę zapoznania się z aktami postępowania w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach, a wobec trudnej sytuacji finansowej Spółki de facto uniemożliwienie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne.

Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 529 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Podstawę prawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w przedmiotowym lokalu, czyli w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r.

Wpierw odnieść się należy do kwestii przedawnienia, która była przedmiotem rozważań organu II instancji. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia kompetencji organu do nałożenia kary pieniężnej, choć różni się z organem w ocenie długości okresu na jaki został wydłużony pięcioletni termin przedawnienia na podstawie opisanych wyżej ekstraordynaryjnych regulacji. Niemniej jednak, bez względu na to czy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na 71 dni, jak przyjął organ, czy na 54 dni, jak uważa Sąd, skarżona decyzja weszła do obiegu prawnego zanim upłynął krótszy ze wskazanych okresów.

Przechodząc do meritum, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

W myśl art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.

Stosownie do art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.

Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3 u.g.h., karze pieniężnej z tytułu nielegalnego urządzania gier podlega m.in:

1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;

2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;

3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;

4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego.

Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do osób fizycznych urządzających gry hazardowe (art. 89 ust. 2 u.g.h.). W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 lit.a u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej urządzającemu gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach - wynosi: 100 000 zł od każdego automatu. Należy zaznaczyć, że istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 tej ustawy, niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy, w oparciu o badanie urządzenia o nazwie I. bez numeru, prawidłowo uznały, że spełniała on przesłanki automatu do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Organ odwoławczy wykazał m.in. w oparciu o wyniki badania spornych urządzenia, że gry przeprowadzane na tym urządzeniu zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry, wygrana w grze na przedmiotowych automatach nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się do zasilenia automatu środkami pieniężnymi, wybraniu stawki za jaką gra miała być prowadzona, a także do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza też, że urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia. W tej sytuacji organ odwoławczy słusznie uznał, że gry na kontrolowanym w sprawie urządzeniu wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo, do oceny charakteru ujawnionego urządzeń i rozgrywanych na nich gier, posłużył się dowodem z opinii biegłego oraz dowodem z oględzin zatrzymanych urządzeń. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Dowód w postaci opinii biegłego, tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 o.p.).

W rozpoznawanej sprawie opinie biegłego są rzeczowe i spójne, a na ich podstawie jak również dowodu z przeprowadzonych eksperymentów na automatach organ wysnuł logiczne wnioski. Przeprowadzone na badanych urządzeniach gry kontrolne jednoznacznie wykazały na ich losowy i komercyjny charakter.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanym w niniejszej sprawie urządzeniach prowadzona była w lokalu o nazwie "[....]" mieszczącym się przy ul. [...] w P., niebędącym kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz bez rejestracji automatu do gier.

Z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.), urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu.

W konsekwencji powyższych uwag przyjąć należy, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy sprawy potwierdza, że Skarżąca była urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. na automatach.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest w sprawie stanowisko organów, że udział skarżącej w procesie urządzania gier, przyjął nie tylko zasadniczą formę obejmującą czynności warunkujące zaistnienie całego przedsięwzięcia (stworzenie oprogramowania, dzierżawienie hardware, obsługa serwera), lecz także, a nawet przede wszystkim, dotyczył czynności, które stanowiły dalsze elementy warunkujące jego bieżącą realizację poprzez utworzenie sieci spółek powiązanych i zaangażowanych w proces nielegalnego urządzania gier na automatach, tj. spółek odpowiedzialnych za dystrybucję hardware i zatrudnienie serwisantów, a poprzez te podmioty utworzenie kolejnych spółek odpowiedzialnych za dystrybucję oprogramowania i wyszukiwanie lokalizacji pod wstawienie automatów. Uzasadnionym jest zatem stwierdzenie, że to działania podejmowane przez Skarżącą składały się na urządzanie gier hazardowych bez koncesji, tj. gier na automatach.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, że chociaż powołała ona do życia spółkę D. s.r.o. to jednak spółka czeska miała osobowość prawną i była podmiotem niezależnym a powołanie jej miało na celu rozwinięcie działalności na rynku zagranicznym a nie na terenie Polski. To D. s.r.o. a nie skarżąca spółka powołała kolejne spółki i prowadziła przy ich pomocy działalność na terenie Polski. Spółka D. s.r.o. miała własny zarząd, który podejmował autonomiczne decyzje a nadzór właścicielski skarżącej spółki sprowadzał się do kontroli jej efektywności biznesowej a nie kontroli poszczególnych umów, które zawierała. Dotyczy to także powoływania dalszych spółek przez D. s.r.o. którą to spółkę reprezentował jej prezes a nie prezes skarżącej spółki. Rzecz bowiem w tym, że o ile obie spółki D. s.r.o. oraz D. spółka z o.o. miały "własny zarząd" to 100% udziałów w obu tych spółkach posiadała Skarżąca, a więc posiadała dominującą pozycję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano schemat powiązań wszystkich podmiotów zaangażowanych w proceder nielegalnego urządzania gier hazardowych bez koncesji, których kluczową rolę pełniła właśnie skarżąca. Nie można przy tym uznać, że podmiot posiadający 100% udziałów w innej spółce nie ma wpływu na podejmowane przez tą inną spółkę aktywności oraz decyzje. Skarżąca posiadała 100% udziałów w D. s.r.o. oraz D. spółka z o.o., co determinowało jej realny wpływ na działalność podejmowaną przez oba te podmioty. Niewątpliwie miała zatem wiedzę o utworzonej przez D. s.r.o. - spółce R. s.r.o. która z kolei utworzyła S. s.r.o. działającej jako "agencja nieruchomości" wyszukująca lokale pod wstawienie kompletnego produktu, tj. urządzeń hardware z zainstalowanym oprogramowaniem [....] czyli automatów umożliwiających rozgrywanie gier hazardowych, także spółce - R. s.r.o. działającej jako dystrybutor oprogramowania [...]. Strukturę powiązań osobowo-kapitałowych ustalono w oparciu o informacje ogólnodostępne zawarte w czeskich rejestrach handlowych (prowadzonych dla spółek D. s.r.o., R. s.r.o. oraz S. s.r.o.), jak i w oparciu o dane z rejestru przedsiębiorców KRS (sporządzonego dla P. spółka z o.o. i D. spółka z o.o.), a dokumenty te korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone.

Tak więc Skarżąca wydzierżawiła D. s.r.o. tj. spółce utworzonej przez siebie urządzenia do urządzania gier a innej spółce R. s.r.o. tj. spółce utworzonej przez D. s.r.o. udzieliła licencji na oprogramowanie [...] a urządzenia te były obsługiwane przez spółkę D. spółka z o.o. tj. spółkę utworzoną przez Skarżącą w lokalach wyszukiwanych do wynajmu przez S. s.r.o. tj. spółkę utworzoną przez R. s.r.o., która została utworzona przez D. s.r.o., która została utworzona przez skarżącą spółkę.

Zasadne jest stanowisko organów, uznające Spółkę za urządzającego gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i to nie tylko dlatego, że była producentem i właścicielem oprogramowania, które następnie licencjonowała kolejnym spółkom, lecz wskutek dalszych ustaleń, że jej powiązania z wskazanymi wyżej podmiotami pozwalały na stwierdzenie, że jej rola nie kończyła się na etapie zawarcia umów licencyjnych. Zgromadzony materiał dowodowy analizowany łącznie i w powiązaniu ze sobą obrazuje, że stworzenie struktury powiązań podmiotów (również zagranicznych), które wprost nie wskazują na wzajemne zależności miało tylko i wyłącznie na celu rozmycie odpowiedzialności za nielegalne urządzanie gier hazardowych.

Reasumując, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe na automatach w lokalu "[...]" w P., bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Organy administracji trafnie zatem wymierzyły jej karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Dokonując kontroli niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności godzi się zauważyć, że organ odwoławczy zapewnił Spółce czynny udział w sprawie wyznaczając jej w trybie art. 200 § 1 O.p. odpowiedni termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wypada przy tym zauważyć, że na etapie postępowania odwoławczego nie przeprowadzono nowych czynności dowodowych, ograniczając się do ponownej oceny materiału dowodowego wcześniej już zebranego przed organem I instancji. Także z tego powodu nie mógł być uwzględniony zarzut skarżącej, że organ odwoławczy pozbawił ją prawa do czynnego udziału w sprawie poprzez odmowę zapoznania się przez nią z aktami sprawy w organie właściwym miejscowo ze względu na położenie siedziby Spółki, tym bardziej, że nie wskazała przy tym wiążącej organ podstawy prawnej takiego żądania.

W związku z powyższym, Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.