ECLI:NL:RBAMS:2025:6463 text/xml public 2025-10-08T11:05:07 2025-09-02 Raad voor de Rechtspraak nl Rechtbank Amsterdam 2025-09-04 13/160729-25 Uitspraak Tussenuitspraak NL Amsterdam Strafrecht; Internationaal strafrecht Rechtspraak.nl http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBAMS:2025:6463 text/html public 2025-10-08T10:15:36 2025-10-08 Raad voor de Rechtspraak nl ECLI:NL:RBAMS:2025:6463 Rechtbank Amsterdam , 04-09-2025 / 13/160729-25 Vervolgings-EAB Polen. De rechtbank houdt de beslissing op het overleveringsverzoek aan op grnd van artikel 11, lid 2, OLW in verband met de detentieomstandigheden in the Penitentiary Facility in Rzeszów, waar de opgeëiste persoon naar alle waarschijnlijkheid zou worden geplaatst na zijn overlevering. RECHTBANK AMSTERDAM INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER Parketnummer: 13/160729-25 Datum uitspraak: 4 september 2025 TUSSEN- UITSPRAAK op de vordering van 26 mei 2025 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 1 december 2023 door the Regional Court in Rzeszów , Polen (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: [de opgeëiste persoon] , geboren in [geboorteplaats] (Polen) op [geboortedag] 1995, verblijvend op het adres: [adres] . hierna ‘de opgeëiste persoon’. 1 Procesgang De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 21 augustus 2025, in aanwezigheid van mr. W.L.M. van Poll, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door zijn raadsvrouw, mr. M.A.C. de Vilder-van Overmeire, advocaat in Amsterdam, en door een tolk in de Poolse taal. De rechtbank heeft voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen met gelijktijdige schorsing van dat bevel tot aan de uitspraak. Ook heeft de rechtbank de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd op grond van artikel 22, derde lid, OLW en nog een keer met 30 dagen verlengd op grond van artikel 22, vijfde lid OLW, onder gelijktijdige verlenging van de geschorste overleveringsdetentie met 30 dagen op grond van artikel 27, derde lid, OLW. 2 Identiteit van de opgeëiste persoon Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Poolse nationaliteit heeft. 3 Grondslag en inhoud van het EAB Het EAB vermeldt een pre-trial detention order of the District Court in Rzeszów van 1 december 2022, met kenmerk II Kp 885/22 . De uitvaardigende justitiële autoriteit verzoekt de overlevering vanwege het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan naar Pools recht strafbare feiten. Deze feiten zijn omschreven in het EAB. 4 Strafbaarheid; feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW De uitvaardigende justitiële autoriteit wijst de strafbare feiten aan als zogenoemde lijstfeiten, die in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staan vermeld, te weten: lijstfeit 1: deelneming aan een criminele organisatie; lijstfeit 5: illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen. Uit het EAB volgt dat op deze feiten naar het recht van Polen een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld. Dit betekent dat een onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van de feiten waarvoor de overlevering wordt verzocht, achterwege moet blijven. 5 Artikel 11 OLW 5.1 Artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de EU De rechtbank heeft eerder vastgesteld dat, vanwege structurele of fundamentele gebreken in de Poolse rechtsorde, in Polen een algemeen reëel gevaar bestaat van schending van het grondrecht op een eerlijk proces voor een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat vooraf bij wet is ingesteld. Nu de opgeëiste persoon geen elementen heeft aangevoerd waaruit blijkt dat die structurele of fundamentele gebreken een concrete invloed zullen hebben op de behandeling van zijn strafzaak, is niet aangetoond dat sprake is van een individueel reëel gevaar van schending van het grondrecht op een eerlijk proces voor een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat vooraf bij wet is ingesteld. 5.2 Detentieomstandigheden Inleiding De rechtbank heeft eerder geoordeeld dat sprake is van een algemeen reëel gevaar van schending van de grondrechten van gedetineerden die in het remand regime in Polen terechtkomen. Het kernpunt is dat in het remand regime slechts drie m2 persoonlijke ruimte (exclusief sanitair) in een meerpersoonscel is gegarandeerd voor de voorlopig gedetineerde, terwijl die veelal drieëntwintig uren per dag op zijn cel doorbrengt. De vaststelling van een algemeen reëel gevaar voor schending van de grondrechten voor gedetineerden die terechtkomen in het remand regime kan op zichzelf niet tot weigering van de overlevering leiden. Het enkele bestaan van gegevens die duiden op gebreken in dit regime, impliceert immers niet noodzakelijkerwijs dat, in een concreet geval, de grondrechten van de opgeëiste persoon bij overlevering zullen worden geschonden. Teneinde te verzekeren dat de grondrechten in het concrete geval worden geëerbiedigd, is de rechtbank dan ook verplicht om na te gaan of er, in de omstandigheden van het geval, gronden bestaan om aan te nemen dat de opgeëiste persoon na zijn overlevering aan Polen een reëel gevaar zal lopen van schending van zijn grondrechten gezien de omstandigheden in het remand regime in Polen waar hij zal worden gedetineerd. Het Openbaar Ministerie heeft bij e-mail van 18 juni 2025 vragen gesteld aan de uitvaardigende justitiële autoriteit die bij brief van 25 juni 2025 zijn beantwoord door the Head of the Podkarpacki Field Division of the Department for Organized Crime and Corruption of the National Public Prosecutor's Office in Rzeszów . Hieronder zijn die vragen (vet) en antwoorden (cursief), voor zover hier van belang, weergegeven. A. In which remand prison will [de opgeëiste persoon] most likely be detained after his surrender? Upon [de opgeëiste persoon] surrender, he will most likely be placed in the Penitentiary Facility in Rzeszów. However, the final decision regarding his placement in any penitentiary facility will be made after receiving his statements. (…) C. The Court understands from the CPT report that remand prisoners are provided with a minimum of 3 square meters of personal space (excluding sanitary facilities) in a multi- occupancy cell. In light of the judgment in Dorobantu (ECLI:EU:C:2019:857, paragraphs 75-76), can it be guaranteed that the personal space available to [de opgeëiste persoon] in a multi- occupancy cell in the remand prison as meant in question A will be at least 4 square meters (excluding sanitary facilities)? Or will he only be provided with an amount of personal space between 3 and 4 square meters (excluding sanitary facilities) in a multi- occupancy cell? The cell in which the person in pre-trial detention will be placed has a floor area of at least 3 square meters, excluding sanitary facilities. It cannot be guaranteed that [de opgeëiste persoon] will be provided with 4 square meters, excluding sanitary facilities. D. If [de opgeëiste persoon] chooses to participates in all activities offered to him in the remand prison as meant in question A, how many hours per day would he at least spend outside his cell? In a different surrender procedure, the surrender was authorized when it became clear that the wanted person could spend at least 2 hours per day outside of his cell. Can you state whether the wanted person will be able to spend at least 2 hours per day outside of his cell? Additional time spent outside the cell will depend on the suspect's behaviour and willingness, whether he is deemed a dangerous individual, whether he is employed for remuneration, and other individual factors related to the suspect. It is certain that [de opgeëiste persoon] will have the opportunity to spend 2 hours per day outside the cell, but this is subject to the aforementioned conditions, in particular his personal willingness and behaviour. It cannot be guaranteed that the time spent outside the residential cell will not be less than 2 hours per day, since if [de opgeëiste persoon] does not express a desire to participate in additional activities, he will not take part in them. Standpunt van de raadsvrouw De raadsvrouw heeft zich op het standpunt gesteld dat de door de Poolse autoriteit verstrekte informatie onvoldoende is om het door de rechtbank vastgestelde algemene gevaar weg te nemen voor de opgeëiste persoon. De raadsvrouw heeft de rechtbank verzocht geen gevolg te geven aan het EAB. Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de door de Poolse autoriteit verstrekte informatie voldoende is om het vastgestelde algemene gevaar weg te nemen voor de opgeëiste persoon. Oordeel van de rechtbank De rechtbank stelt op grond van de door de Poolse autoriteiten verstrekte informatie vast dat de opgeëiste persoon na zijn overlevering waarschijnlijk zal worden geplaatst in the Penitentiary Facility in Rzeszów, dat hij minstens 3 m2 persoonlijke celruimte, exclusief sanitair, zal hebben en dat een persoonlijke celruimte van 4 m2 niet kan worden gegarandeerd. De rechtbank is, anders dan de officier van justitie en met de raadsvrouw, van oordeel dat de informatie over het aantal uren buiten cel (onder D) niet de garantie bevat dat de opgeëiste persoon ten minste twee uur per dag buiten zijn cel kan verblijven. Of dit het geval is, is volgens de informatie namelijk niet alleen afhankelijk van de vraag of hij het zelf wil en wat hij dus zelf in de hand heeft. Aangezien wordt verwezen naar ‘ the aforementioned conditions’ is het verblijf buiten de cel (kennelijk) ook afhankelijk van zijn gedrag, of hij tegen vergoeding arbeid verricht en of hij als gevaarlijk wordt aangemerkt. Vooral de omstandigheid ‘gedrag’ is voor de rechtbank te onbepaald om te kunnen oordelen dat het ten minste twee uur per dag verblijven buiten de cel voldoende is gegarandeerd. Gelet op het voorgaande is met de gegeven antwoorden het algemene gevaar op een onmenselijke of behandeling in detentie in Polen – kort samengevat: een cel van 3 m2 en 23 uur per dag op cel – voor de opgeëiste persoon niet weggenomen. De rechtbank stelt dan ook een individueel gevaar voor de opgeëiste persoon vast. Dat betekent dat de rechtbank de beslissing moet aanhouden op grond van artikel 11, tweede lid, OLW, tenzij evident is dat het gevaar niet binnen een redelijke termijn zal worden weggenomen als gevolg van een wijziging van de omstandigheden. In dat laatste geval zou de rechtbank direct geen gevolg kunnen geven aan het EAB en de officier van justitie niet-ontvankelijk kunnen verklaren. De rechtbank is, anders dan de raadsvrouw, van oordeel dat die situatie hier niet aan de orde is. De rechtbank acht het niet ondenkbaar dat de hiervoor bedoelde wijziging van de omstandigheden zich binnen afzienbare tijd voordoet. Dit betekent dat de rechtbank de beslissing over de overlevering op grond van artikel 11, tweede lid, OLW aanhoudt. De rechtbank stelt daarbij, ingevolge artikel 11, vierde lid, OLW, een redelijke termijn vast van dertig dagen. De voortzetting van de zaak zal uiterlijk tien dagen na het einde van die termijn (3 oktober 2025) worden ingepland, zodat nagegaan kan worden of binnen die redelijke termijn een wijziging van de omstandigheden is opgetreden. Wanneer dit niet het geval is, zal ingevolge artikel 11, eerste lid, OLW geen gevolg worden gegeven aan het EAB. De termijn om op het verzoek tot overlevering te beslissen loopt na de verlenging ter zitting af op 20 september 2025. Nu de rechtbank, gezien het voorgaande, een verlening nodig heeft om op het verzoek tot overlevering te beslissen zal zij tevens de beslistermijn verlengen met zestig dagen. 6 Beslissing HEROPENT en SCHORST het onderzoek voor onbepaalde tijd en bepaalt dat de zaak opnieuw wordt ingepland op een zitting uiterlijk tien dagen na 3 oktober 2025. HOUDT AAN de beslissing over de overlevering op grond van artikel 11, tweede lid, OLW. VERLENGT op grond van artikel 22, vierde lid, sub c, OLW de termijn waarbinnen zij op grond van het derde lid van dit artikel uitspraak moet doen met zestig dagen , omdat zij die verlenging nodig heeft om over de verzochte overlevering te beslissen. VERLENGT op grond van artikel 27, derde lid, OLW de (geschorste) overleveringsdetentie van de opgeëiste persoon met zestig dagen. BEVEELT de oproeping van de opgeëiste persoon tegen nader te bepalen datum en tijdstip, met tijdige kennisgeving aan zijn raadsvrouw. BEVEELT de oproeping van een tolk in de Poolse taal tegen een nader te bepalen datum en tijdstip. Deze uitspraak is gedaan door mr. A.R.P.J. Davids, voorzitter, mrs. H.H.J. Zevenhuijzen en C.M.S. Loven, rechters, in tegenwoordigheid van mr. R.R. Eijsten, griffier, en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 4 september 2025. Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. Zie artikel 23 Overleveringswet. Zie onderdeel e) van het EAB. Rb. Amsterdam 10 februari 2021, ECLI:NL:RBAMS:2021:420, r.o. 5.3.1-5.3.3 en Rb. Amsterdam 6 april 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:1793, r.o. 4.4. Vgl. Rb. Amsterdam 6 april 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:1793, onder verwijzing naar HvJ EU 22 februari 2022, C-562/21 PPU en C-563/21 PPU, ECLI:EU:C:2022:100 ( Openbaar Ministerie (Recht op een gerecht dat vooraf bij wet is ingesteld in de uitvaardigende lidstaat)) . Rb Amsterdam 5 juni 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:3311.