ANIFEILIAID, CYMRU RHAN 1 Cyflwyniad Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Heidiau Bridio Dofednod a Deorfeydd (Cymru) 2007. 2 Daw'r Gorchymyn hwn i rym ar 30 Mehefin 2007. 3 Mae'r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 1 Yn y Gorchymyn hwn— mae “adeilad” (“ building ”) yn cynnwys cwt, ac unrhyw ran o adeilad y mae ganddi ei system awyru ei hun ac y mae wedi'i gwahanu oddi wrth rannau eraill o'r adeilad gan bared solet; ystyr “bridiwr cig” (“ meat breeder ”) yw dofednyn a gedwir i gynhyrchu wyau ar gyfer eu gori a'u deor i gynhyrchu cywion— a gaiff eu magu i gynhyrchu cig i'w fwyta gan bobl, neu y caiff eu hepil eu magu i gynhyrchu cig i'w fwyta gan bobl; ystyr “cyw” (“ chick ”) yw aderyn sydd yn iau na 72 awr ac nad yw wedi'i fwydo; ystyr “dodwywr fridiwr” (“ layer breeder ”) yw dofednyn a gedwir er mwyn cynhyrchu wyau ar gyfer eu gori a'u deor i gynhyrchu cywion— a gaiff eu magu i gynhyrchu wyau i'w bwyta gan bobl, neu y caiff eu hepil eu magu i gynhyrchu wyau i'w bwyta gan bobl; ystyr “dofednod” (“ poultry ”) yw ffowls domestig, twrcïod, gwyddau a hwyaid; ystyr “haid” (“ flock ”) yw dofednod o'r un statws iechyd â'i gilydd, a gedwir ar yr un daliad neu yn yr un caeadle, sy'n un uned epidemiolegol ar ei phen ei hun, ac sy'n cynnwys, yn achos dofednod a gaiff eu lletya, bob aderyn sy'n rhannu'r un gofod awyr; ystyr “haid fridio” (“ breeding flock ”) yw haid a gedwir ar gyfer cynhyrchu wyau ar gyfer eu gori; ystyr “labordy a gymeradwywyd” (“ approved laboratory ”) yw labordy a gymeradwywyd gan Weinidogion Cymru at ddibenion y Gorchymyn hwn; ystyr “meddiannydd” (“ occupier ”), mewn perthynas ag unrhyw ddeorfa neu ddaliad, yw'r person sydd â gofal y ddeorfa neu'r daliad. 2 Mae unrhyw gyfeiriad at offeryn Cymunedol yn gyfeiriad at yr offeryn hwnnw fel y'i diwygir o dro i dro. Yr awdurdod cymwys 3 Gweinidogion Cymru yw'r awdurdod cymwys at ddibenion— a Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 1003/2005 sy'n rhoi ar waith Reoliad (EC) Rhif 2160/2003 o ran targed Cymunedol ar gyfer gostwng nifer yr achosion o seroteipiau salmonela penodol mewn heidiau bridio o Gallus gallus a Rheoliad (EC) Rhif 2160/2003 sy'n ei ddiwygio (y cyfeirir ato, yn y Gorchymyn hwn, fel “Rheoliad y Comisiwn”); a b Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 1177/2006 sy'n rhoi ar waith Reoliad (EC) Rhif 2160/2003 Senedd Ewrop a'r Cyngor o ran gofynion ar gyfer defnyddio dulliau rheoli penodol yn fframwaith y rhaglenni cenedlaethol ar gyfer rheoli salmonela mewn dofednod (y cyfeirir ato, yn y Gorchymyn hwn, fel “Rheoliad y Comisiwn 1177/2006”). RHAN 2 Hysbysu am ddeorfeydd a heidiau bridio Hysbysu am ddeorfeydd 4 1 Rhaid i feddiannydd deorfa ddofednod â chyfanswm capasiti deor o 1000 neu fwy o wyau roi'r wybodaeth a geir yn Atodlen 1, paragraff 1 i Weinidogion Cymru— a o fewn tri mis ar ôl i'r Gorchymyn hwn ddod i rym; neu b yn achos y cyfryw ddeorfa a sefydlir ar ôl y dyddiad y daw'r Gorchymyn hwn i rym, o fewn tri mis ar ôl i'r ddeorfa gael ei sefydlu. 2 Rhaid i'r meddiannydd hysbysu Gweinidogion Cymru o unrhyw newid i'r wybodaeth honno neu unrhyw ychwanegiad ati a hynny o fewn tri mis ar ôl gwneud y newid neu'r ychwanegiad. 3 Nid yw'r erthygl hon yn gymwys i unrhyw feddiannydd sydd wedi hysbysu Gweinidogion Cymru o'r wybodaeth honno o dan unrhyw ddeddfiad arall. Hysbysu am heidiau bridio 5 1 Rhaid i feddiannydd daliad lle y cedwir un neu fwy o heidiau bridio o 250 o leiaf o ddofednod o unrhyw un rhywogaeth unigol roi'r wybodaeth a geir yn Atodlen 1, paragraff 2 i Weinidogion Cymru — a o fewn tri mis ar ôl i'r Gorchymyn hwn ddod i rym; neu b yn achos y cyfryw ddaliad a sefydlir ar ôl y dyddiad y daw'r Gorchymyn hwn i rym, o fewn tri mis ar ôl sefydlu'r daliad. 2 Rhaid i'r meddiannydd hysbysu Gweinidogion Cymru o unrhyw newid i'r wybodaeth honno neu unrhyw ychwanegiad ati a hynny o fewn tri mis ar ôl gwneud y newid neu'r ychwanegiad. 3 Nid yw'r erthygl hon yn gymwys i unrhyw feddiannydd sydd wedi rhoi'r wybodaeth honno i Weinidogion Cymru o dan unrhyw ddeddfiad arall. RHAN 3 Rheoli salmonela mewn Gallus gallus PENNOD 1 Dyletswyddau meddiannydd Cymhwyso Pennod 1 6 Mae'r Bennod hon yn gymwys mewn perthynas ag unrhyw ddaliad lle y cedwir un neu fwy o heidiau bridio o 250 o leiaf o ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus ac mae unrhyw gyfeiriad yn y Bennod hon at feddiannydd yn gyfeiriad at feddiannydd y cyfryw ddaliad. Hysbysu bod heidiau bridio wedi cyrraedd 7 1 Rhaid i'r meddiannydd hysbysu Gweinidogion Cymru o'r dyddiad y disgwylir i bob haid fridio o 250 o leiaf o ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus gyrraedd y daliad. 2 Rhaid ei hysbysu o leiaf ddwy wythnos cyn y dyddiad y disgwylir i'r haid gyrraedd. Hysbysu o symud ymlaen i'r cam dodwy etc. 8 1 Rhaid i'r meddiannydd hysbysu Gweinidogion Cymru o'r dyddiad y mae'n disgwyl i bob haid fridio ar y daliad— a symud ymlaen i'r cam dodwy neu i'r uned ddodwy; a b cyrraedd diwedd y gylchred gynhyrchu. 2 Rhaid i'r meddiannydd hysbysu'r Cynulliad Cenedlaethol o leiaf ddwy wythnos cyn bod disgwyl i'r haid fridio symud ymlaen i'r cam dodwy neu i'r uned ddodwy. Samplu heidiau bridio 9 1 Rhaid i'r meddiannydd gymryd samplau o bob haid fridio ar y daliad ar yr adegau a ganlyn— a pan fo'r adar yn yr haid yn gywion; b pan fo'r adar yn yr haid yn bedair wythnos oed; c dwy wythnos cyn y dyddiad y mae disgwyl i'r haid ddechrau dodwy neu symud ymlaen i'r cam dodwy neu i'r uned ddodwy; ac ch bob ail wythnos yn ystod y cyfnod dodwy. 2 Rhaid i'r gwaith samplu o dan baragraff 1(a) i (c) gael ei wneud yn unol ag Atodlen 2 i'r Gorchymyn hwn a rhaid i waith samplu o dan baragraff 1(ch) gael ei wneud yn unol â phwynt 2.2.2.1 o'r Atodiad i Reoliad y Comisiwn (samplu rheolaidd a digymell gan y gweithredydd). Anfon samplau i labordy a gymeradwywyd 10 1 Rhaid i'r meddiannydd anfon y samplau a gymerir o dan erthygl 9 i labordy a gymeradwywyd at ddibenion profi am bresenoldeb salmonela. 2 Rhaid iddo anfon y samplau o fewn— a 24 o oriau ar ôl eu cymryd; neu b o fewn 48 o oriau ar ôl eu cymryd os yw'n gosod y samplau mewn oergell ar dymheredd rhwng 1° a 4° C cyn gynted ag y bo'n ymarferol iddo wneud hynny ar y diwrnod y'u cymerir. 3 Rhaid iddo sicrhau bod y samplau'n cael eu nodi cyn iddynt gael eu hanfon er mwyn galluogi'r labordy a gymeradwywyd i gadarnhau— a enw'r meddiannydd; b cyfeiriad y daliad lle y cedwir yr haid fridio y daeth y samplau ohoni; c y math o samplau; ch y dyddiad y cymerwyd y samplau; d dull adnabod yr haid fridio y daeth y samplau ohoni; dd oed yr haid fridio y daeth y samplau ohoni; e p'un ai haid o ddodwywyr fridwyr neu o fridwyr cig yw'r haid fridio y daeth y samplau ohoni; ac f statws yr haid fridio y daeth y samplau ohoni yn y pyramid bridio. Cofnodion samplau 11 1 Rhaid i'r meddiannydd— a cadw cofnod o'r wybodaeth a geir yn Atodlen 3, paragraff 1, mewn cysylltiad â phob sampl a gymerir yn unol ag erthygl 9; a b erbyn 30 Mehefin a 31 Rhagfyr bob blwyddyn, roi i Weinidogion Cymru yr wybodaeth honno mewn cysylltiad â samplu yr ymgymerir ag ef yn y chwe mis cyn ei hysbysu. 2 Rhaid iddo gadw'r cofnod ym (1)(a) am ddwy flynedd ar ôl y dyddiad y cymerwyd y sampl. Cofnodion symudiadau 12 1 Rhaid i'r meddiannydd gadw cofnod o'r wybodaeth yn Atodlen 3, paragraff 2, mewn cysylltiad â symud i'r daliad neu o'r daliad unrhyw ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus neu eu cywion neu eu hwyau. 2 Rhaid iddo gadw'r cofnod am ddwy flynedd ar ôl dyddiad symud y ffowls. PENNOD 2 Dyletswyddau labordai a gymeradwywyd Dyletswyddau labordy a gymeradwywyd 13 1 Rhaid i'r person â gofal labordy a gymeradwywyd sicrhau bod y gwaith o archwilio samplau a anfonwyd iddo o dan erthygl 10 yn dechrau o fewn 48 o oriau ar ôl i'r samplau hynny ddod i law. 2 Rhaid iddo sicrhau— a bod y samplau'n cael eu paratoi fel a ganlyn— i rhaid paratoi leinin blychau cywion yn unol ag Atodlen 4 i'r Gorchymyn hwn; ii rhaid paratoi samplau o swabiau o esgidiau yn unol â phwynt 3.1.2 yn yr Atodiad i Reoliad y Comisiwn; a iii rhaid paratoi unrhyw samplau eraill o ysgarthion yn unol â phwynt 3.1.3 o'r Atodiad hwnnw; b bod y samplau'n cael eu profi am salmonela yn unol â'r dull a geir ym mhwynt 3.2 o'r Atodiad hwnnw; ac c bod adroddiad ysgrifenedig ar ganlyniad unrhyw brawf ar unrhyw sampl yn cael ei roi i'r meddiannydd a anfonodd y sampl cyn gynted ag y bo'n ymarferol. PENNOD 3 Defnyddio asiantau gwrthficrobaidd a brechlynnau Gwahardd defnyddio asiantau gwrthficrobaidd 14 Ni chaiff neb roi unrhyw asiant gwrthficrobaidd i unrhyw aderyn mewn haid fridio o ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus fel dull penodol o reoli salmonela a hynny'n groes i Erthygl 2 o Reoliad y Comisiwn 1177/2006 (defnyddio asiantau gwrthficrobaidd). Gwahardd defnyddio brechlynnau 15 Ni chaiff neb roi unrhyw frechlyn salmonela byw i unrhyw aderyn mewn haid fridio o ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus yn groes i Erthygl 3(1) o Reoliad y Comisiwn 1177/2006 (defnyddio brechlynnau). RHAN 4 Amrywiol Cofnodion deorfeydd 16 1 Rhaid i feddiannydd deorfa sydd â chyfanswm capasiti deor o 1000 neu fwy o wyau ac y mae ynddi ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus neu eu hwyau gadw cofnod— a o'r wybodaeth a geir yn Atodlen 3, paragraff 3, mewn cysylltiad â symud unrhyw wyau ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus i'r ddeorfa ac oddi yno; a b o'r wybodaeth geir yn Atodlen 3, paragraff 4, mewn cysylltiad â symud unrhyw gywion ffowls domestig o'r rhywogaeth Gallus gallus o'r ddeorfa. 2 Rhaid iddo gadw'r cofnod am ddwy flynedd ar ôl dyddiad symud y cywion. Dangos cofnodion 17 Rhaid i unrhyw berson y mae'n ofynnol iddo gadw cofnod o dan y Gorchymyn hwn ei ddangos i un o arolygwyr neu o swyddogion Gweinidogion Cymru pan ofynnir iddo wneud hynny ar unrhyw adeg resymol a rhaid iddo ganiatáu gwneud copi o'r cofnod neu o ddarn ohono. Ymyrryd â samplau 18 Rhaid i berson beidio ag ymyrryd â sampl neu beidio â gwneud unrhyw beth iddo sy'n debygol o effeithio ar ganlyniad unrhyw brawf y mae'n ofynnol ei wneud o dan y Gorchymyn hwn, ac eithrio fel y darperir ar ei gyfer yn y Gorchymyn hwn. Pwerau Gweinidogion Cymru mewn achosion o fethu â chydymffurfio 19 Os bydd unrhyw berson yn methu â chymryd unrhyw gamau o dan y Gorchymyn hwn, caiff arolygydd gymryd y cyfryw gamau neu beri iddynt gael eu cymryd, a bydd yn bosibl i Weinidogion Cymru adennill ei dreuliau y mae'n rhesymol iddo eu tynnu oddi wrth y person sydd wedi methu â chydymffurfio. Gorfodi 20 1 Mae'r Gorchymyn hwn i gael ei orfodi gan yr awdurdod lleol. 2 Caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo, mewn perthynas ag achosion o ddisgrifiad penodol neu unrhyw achos penodol, y bydd y Gorchymyn hwn yn cael ei orfodi gan y Cynulliad Cenedlaethol ac nid gan yr awdurdod lleol. Dirymu 21 Caiff Gorchymyn Heidiau Bridio Dofednod a Deorfeydd 1993 ei ddirymu o ran Cymru. Jane Davidson Y Gweinidog dros Gynaliadwyedd a Datblygu Gwledig, un o Wenidogion Cymru. 13 Mehefin 2007