TAI, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau System Mesur Iechyd a Diogelwch ar gyfer Tai (Cymru) 2006 a deuant i rym ar y 30 Mehefin 2006. 2 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran mangreoedd preswyl yng Nghymru . Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “arolygydd” (“ inspector ”) yw person sy'n gwneud arolygiad o dan adran 4 o'r Ddeddf (arolygiadau gan awdurdodau tai lleol i weld a oes perygl posibl categori 1 neu 2 yn bodoli); ystyr “ y Ddeddf ” (“ the Act ”) yw Deddf Tai 2004; mae “meddiannydd” (“ occupier ”) yn cynnwys meddiannydd posibl, ac eithrio yn rheoliad 6(7)(e); ac ystyr “niwed” (“ harm ”) yw niwed sydd o fewn unrhyw un o'r Dosbarthiadau rhwng I a IV fel a nodir yn Atodlen 2 i'r Rheoliadau hyn. Disgrifiadau rhagnodedig o berygl posibl 3 1 Mae i berygl posibl ddisgrifiad rhagnodedig at ddibenion y Ddeddf os yw'r risg o niwed yn gysylltiedig â bod unrhyw un neu rai o'r materion neu'r amgylchiadau a restrir yn Atodlen 1 yn bodoli. 2 Yn Atodlen 1, oni nodir yn wahanol, cyfeiriad at fater neu amgylchiad yn yr annedd neu yn y tŷ amlfeddiannaeth o dan sylw, neu mewn unrhyw adeilad neu ar unrhyw dir yng nghyffiniau'r annedd neu'r tŷ amlfeddiannaeth, yw cyfeiriad at fater neu amgylchiad. Perygl tân posibl a ragnodwyd 4 At ddibenion adran 10 o'r Ddeddf perygl posibl categori 1 a 2 yw perygl tân posibl a ragnodwyd os yw'r risg o niwed yn gysylltiedig â bod mewn cyffyrddiad â thân afreolus a mwg cysylltiedig. Arolygiadau 5 Rhaid i arolygydd— a rhoi sylw i unrhyw ganllau a roddir am y tro o dan adran 9 o'r Ddeddf mewn perthynas ag arolygu mangreoedd; b arolygu unrhyw fangreoedd preswyl gyda golwg ar baratoi cofnod cywir o'u stad a'u cyflwr; ac c paratoi a chadw'r cyfryw gofnod yn ysgrifenedig neu ar ffurf electronig. Difrifoldeb peryglon posibl 6 1 Os bydd arolygydd, yn sgil arolygiad o fangreoedd preswyl o dan adran 4 o'r Ddeddf— a yn penderfynu bod perygl posibl y mae iddo ddisgrifiad a ragnodwyd yn bodoli; a b ac o roi sylw i unrhyw ganllau a roddir am y tro o dan adran 9 o'r Ddeddf mewn perthynas â'r asesiadau o beryglon posibl, o'r farn ei bod yn briodol cyfrifo pa mor ddifrifol yw'r perygl posibl hwnnw, rhaid cyfrifo pa mor ddifrifol yw'r perygl posibl hwnnw yn unol â pharagraffau (2) i (4) o'r rheoliad hwn. 2 Rhaid i'r arolygydd asesu pa mor debygol ydyw, yn ystod y cyfnod o 12 mis yn cychwyn ar ddyddiad yr asesiad, i feddiannydd perthnasol ddioddef unrhyw niwed o ganlyniad i'r ffaith bod y perygl posibl hwnnw, yn dod o fewn un o'r ystod cymarebau tebygolrwydd a geir yng ngholofn 1 o Dabl 1. Tabl 1 Colofn 1 Colofn 2 Ystod cymarebau tebygolrwydd Pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod Llai tebygol nag 1 mewn 4200 5600 1 mewn 4200 hyd 1 mewn 2400 3200 1 mewn 2400 hyd 1 mewn 1300 1800 1 mewn 1300 hyd 1 mewn 750 1000 1 mewn 750 hyd 1 mewn 420 560 1 mewn 420 hyd 1 mewn 240 320 1 mewn 240 hyd 1 mewn 130 180 1 mewn 130 hyd 1 mewn 75 100 1 mewn 75 hyd 1 mewn 42 56 1 mewn 42 hyd 1 mewn 24 32 1 mewn 24 hyd 1 mewn 13 18 1 mewn 13 hyd 1 mewn 7.5 10 1 mewn 7.5 hyd 1 mewn 4 6 1 mewn 4 hyd 1 mewn 2.5 3 1 mewn 2.5 hyd 1 mewn 1.5 2 Mwy tebygol nag 1 mewn 1.5 1 3 Rhaid i'r arolygydd asesu o ba un o'r pedwar dosbarth o niwed (a nodir yn Atodlen 2) y mae meddiannydd perthnasol yn fwyaf tebygol o ddioddef yn ystod y cyfnod a grybwyllir ym mharagraff (2). 4 Rhaid i'r arolygydd— a asesu'r posibilrwydd y bydd pob un o'r dosbarthiadau eraill o niwed yn digwydd o ganlyniad i'r ffaith bod y perygl posibl hwnnw yn dod o fewn un o'r ystod canrannau posibilrwydd a geir yng ngholofn 1 o Dabl 2; b cofnodi pob posibilrwydd a asesir felly ar ffurf y pwynt cyfatebol o blith pwyntiau graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol a geir yng ngholofn 2 o Dabl 2; ac c cofnodi'r posiblrwydd (sy'n wybyddus at ddibenion y fformiwla ym mharagraff (5) fel pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol ( RSPPR )) bod y dosbarth mwyaf tebygol o niwed yn digwydd, a hynny ar ffurf canran a gyfrifir gan ddefnyddio'r fformiwla ganlynol— 100% - ( A + B + C ) Yn yr achos hwn— A yw pwynt ystod cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) a gofnodir o dan is-baragraff (b) fel yr ail ddosbarth mwyaf tebygol o niwed; B yw pwynt ystod cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) a gofnodir o dan is-baragraff (b) fel y trydydd dosbarth mwyaf tebygol o niwed; ac C yw pwynt ystod cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) a gofnodir o dan is-baragraff (b) fel y pedwerydd dosbarth mwyaf tebygol o niwed. Tabl 2 Colofn 1 Colofn 2 Ystod canrannau posibilrwydd Pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) O dan 0.05% 0% 0.5 hyd 0.15% 0.1% 0.15% hyd 0.3% 0.2% 0.3% hyd 0.7% 0.5% 0.7% hyd 1.5% 1% 1.5% hyd 3% 2.2% 3% hyd 7% 4.6% 7% hyd 15% 10% 15% hyd 26% 21.5% 26% hyd 38% 31.6% Dros 38% 46.4% 5 Pan fydd yr arolygydd wedi asesu pa mor debygol ydyw o dan baragraff (2) ac wedi asesu pa mor bosibl ydyw o dan baragraff (3) i bob niwed ddigwydd rhaid iddo fynegi difrifoldeb y perygl posibl hwnnw fel sgôr rifiadol a gyfrifir drwy ddefnyddio'r fformiwla ganlynol— S1 + S2 + S3 + S4 Yn yr achos hwn— S1 10000 × (1/L) × O1 S2 1000 × (1/L) × O2 S3 300 × (1/L) × O3 S4 10 × (1/L) × O4 6 At ddibenion y fformiwla ym mharagraff (5)— a L yw pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) yng ngholofn 2 o Dabl 1 sy'n cyfateb i'r ystod a gofnodwyd o dan baragraff (2); b O1 yw pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) a gofnodir o dan baragraff (4) mewn perthynas â niwed Dosbarth I; c O2 yw pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) a gofnodir o dan baragraff (4) mewn perthynas â niwed Dosbarth II; ch O3 yw pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol (RSPPR) a gofnodir o dan baragraff (4) mewn perthynas â niwed Dosbarth III; d O4 yw pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod (RSPPR) a gofnodir o dan baragraff (4) mewn perthynas â niwed Dosbarth IV. 7 Yn y rheoliad hwn— os yw'r risg o niwed o dan sylw yn gysylltiedig â bod unrhyw un neu rai o'r materion neu'r amgylchiadau a restrir fel a nodir isod yn bodoli, ystyr “meddiannydd perthnasol” (“ relevant occupier ”)— ym mharagraff 1 o Atodlen 1, yw meddiannydd o dan 15 mlwydd oed; ym mharagraff 2, 3 neu 6(a) o Atodlen 1, yw meddiannydd 65 mlwydd oed neu drosodd; ym mharagraff 7 o Atodlen 1, yw meddiannydd o dan 3 blwydd oed; ym mharagraff 8 o Atodlen 1, yw meddiannydd 60 mlwydd oed neu drosodd sydd wedi bod mewn cyffyrddiad â radon ers ei enedigaeth; ym mharagraff 11 o Atodlen 1, yw'r meddiannydd ei hun; ym mharagraff 17, 22, 23 neu 25 o Atodlen 1, yw meddiannydd o dan 5 mlwydd oed; ym mharagraff 19, 20, 21, 24 neu 28 o Atodlen 1, yw meddiannydd 60 mlwydd oed neu drosodd; ym mharagraff 26— ac eithrio os gwrthdrawiad ydyw â nodweddion pensaernïol isel, yw meddiannydd o dan 5 mlwydd oed, a os gwrthdrawiad ydyw â nodweddion pensaernïol isel, yw meddiannydd 16 mlwydd oed neu drosodd; yn unrhyw baragraff arall o Atodlen 1, yw unrhyw feddiannydd; ac ystyr “RSPPR” yw pwynt graddfa cynrychioliadol yr ystod ganrannol. 8 Wrth wneud asesiadau o dan y rheoliad hwn, rhaid i arolygydd roi sylw i unrhyw ganllau a roddir am y tro o dan adran 9 o'r Ddeddf. Bandiau rhagnodedig 7 At ddibenion y Ddeddf daw perygl posibl o fewn band a ddynodir gan lythyren yng ngholofn 1 o Dabl 3 pan fydd yn cyrraedd sgôr rifiadol a gyfrifir yn unol â rheoliad 6(5) ac sydd o fewn yr ystod sy'n cyfateb i'r llythyren honno yng ngholofn 2 o'r Tabl hwnnw. Tabl 3 Colofn 1 Colofn 2 Band Ystod Sgôr Rifiadol A 5000 neu fwy B 2000 hyd 4999 C 1000 hyd 1999 D 500 hyd 999 E 200 hyd 499 F 100 hyd 199 G 50 hyd 99 H 20 hyd 49 I 10 hyd 19 J 9 neu lai Categori o berygl posibl 8 At ddibenion y Ddeddf— a mae perygl posibl sy'n dod o fewn band A, B neu C yn Nhabl 3 yn berygl posibl categori 1; a b mae perygl posibl sy'n dod o fewn unrhyw fand arall yn y Tabl hwnnw yn berygl posibl categori 2. Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 . D. Elis-Thomas Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol 27 Mehefin 2006