Rheoli Perygl Llifogydd, Cymru Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Deddf Cronfeydd Dŵr 1975 (Capasiti, Cofrestru, Ffurflenni Rhagnodedig, etc.) (Cymru) 2016. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 1 Ebrill 2016. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys i Gymru. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “adeiledd” ( “structure” ) yw argae, wal cronfa ddŵr neu arglawdd sy’n dal dŵr; ystyr “CANC” ( “the NRBW” ) yw Corff Adnoddau Naturiol Cymru; ystyr “cofrestr Cymru” ( “Welshregister” ) yw’r gofrestr y mae’n ofynnol i CANC ei sefydlu a’i chynnal o dan adran 2(2) o Ddeddf 1975; ystyr “Deddf 1930” ( “the1930 Act ”) yw Deddf Cronfeydd Dŵr (Darpariaethau Diogelwch) 1930 ; ystyr “Deddf 1975” ( “Deddf1975” ) yw Deddf Cronfeydd Dŵr 1975; “lefel naturiol” ( “naturallevel” ) yw lefel y tir naturiol sydd yn weddill ar ôl adeiladu neu ar ôl unrhyw addasiad i gyforgronfa ddŵr fawr; mae “lefel naturiol isaf unrhyw ran o’r tir amgylchynol” ( “lowest natural level of any part of the surrounding land” )yn cynnwys lefel isaf gwely unrhyw gwrs dŵr; ystyr “lefel uchaf y dŵr” ( “top water level” ) yw— yn achos cronfa ddŵr sydd â silff orlif sefydlog, lefel brig isaf y silff honno; yn achos cronfa ddŵr, y gorlif a reolir yn llwyr neu’n rhannol gan giatiau symudol, seiffonau, neu mewn ffordd arall, y lefel uchaf y gellir storio dŵr heb gynnwys unrhyw ddarpariaeth ar gyfer storio llifogydd; neu yn achos cronfa ddŵr a gynlluniwyd at ddibenion dal llifddwr yn ôl, lefel uchaf y llifddwr y gellir ei storio yn ystod unrhyw lifogydd heb gynnwys unrhyw ddarpariaeth ar gyfer gorlif. ystyr “panel” ( “panel” ) yw panel o beirianwyr sifil a gyfansoddwyd o dan adran 4 o Ddeddf 1975 : ystyr “tir amgylchynol” (“ surrounding land” ) yw tir cyfagos i gyforgronfa ddŵr fawr; ystyr “troed” ( “troed” ) yw’r pwynt ar yr ochr i lawr yr afon o’r adeiledd sydd yn ffurfio rhan o’r gronfa ddŵr lle mae ei sylfaen yn cwrdd â lefel naturiol isaf unrhyw ran o’r tir o’i gwmpas. 2 Yn y Rheoliadau hyn— a rhaid i unrhyw wybodaeth sy’n ofynnol neu hysbysiad a roddir fod yn ysgrifenedig; b mae cyfeiriad at unrhyw ddogfen neu wybodaeth yn cynnwys y ddogfen neu’r wybodaeth honno ar ffurf electronig; c bernir bod unrhyw ddogfen neu wybodaeth a gafodd ei chyfathrebu mewn dull electronig - i wedi ei hanfon pan fo modd i’r anfonwr gynhyrchu copi o’r cyfathrebiad electronig— aa a oedd yn cynnwys y ddogfen neu’r wybodaeth; bb sy’n dangos dyddiad ac amser anfon y neges; ac cc yn dangos bod y ddogfen wedi ei hanfon i’r derbynnydd; ii wedi ei hanfon gan y person yr honnir a’i hanfonodd; ac iii nas ymyrrwyd â hi na’i haddasu mewn unrhyw fodd arall; d gellir bodloni unrhyw gais am lofnod mewn adroddiad, tystysgrif neu gyfarwyddiadau y mae’r Rheoliadau hyn yn ymwneud â hwy gyda llofnod electronig a’i gynnwys yn y ddogfen; e ystyr “llofnod electronig” ( “electronic signature” ) yw data ar ffurf electronig sydd wedi ei atodi i ddata electronig arall neu ei gysylltu’n rhesymol â data electronig arall ac sy’n gweithredu fel dull dilysu. Cyfrifo capasiti 3 1 At ddibenion adran A1(3) o Ddeddf 1975 rhaid cyfrifo capasiti cyforgronfa ddŵr fawr drwy fesur y cyfaint mwyaf o ddŵr mewn metrau ciwbig y gellir ei storio— a uwchben gwely’r gronfa ddŵr; a b rhwng troed y gronfa ddŵr a lefel uchaf y dŵr 2 Ni ddylid cynnwys dŵr sy’n is na lefel naturiol unrhyw ran o’r tir amgylchynol yn y cyfrifiad. 3 Yn y rheoliad hwn mae “gwely’r gronfa ddŵr” ( “bed of the reservoir” ) yn cynnwys unrhyw silt neu ddeunydd arall y mae’r peiriannydd sy’n rhoi’r dystysgrif derfynol, neu’n rhoi tystysgrif o dan adran 13(2) o Ddeddf 1975, yn barnu nad oes modd iddo lifo allan o’r gronfa ddŵr dros dir naturiol mewn achos lle caiff dŵr ei ryddhau heb reolaeth o’r gronfa ddŵr. Gofynion cofrestru 4 1 At ddiben adran 2(2C) o Ddeddf 1975 yr wybodaeth y mae’n rhaid i ymgymerwr cyforgronfa ddŵr fawr ei chofrestru gyda CANC yw’r wybodaeth a ragnodir yn Atodlen 1, paragraffau 1 i 7. 2 Rhaid i’r wybodaeth a ragnodir yn Atodlen 1 gael ei chofrestru— a cyn diwedd y cyfnod o 28 diwrnod sy’n cychwyn gyda dyddiad cyflwyno tystysgrif derfynol a roddir yn unol ag adran 7 o Ddeddf 1975 mewn perthynas ag— i adeiladu cronfa ddŵr newydd; ii addasu adeiledd neu fan presennol nad oedd yn gyforgronfa ddŵr fawr cyn yr addasiad; neu iii addasu rhan o gronfa ddŵr nad oedd yn gyforgronfa ddŵr fawr cyn ei haddasu; b o fewn 6 mis i gofrestru o dan adran 2(2C) o Ddeddf 1975, pa bynnag un sy’n digwydd gyntaf. Hysbysiad o newidiadau i gofrestr Cymru 5 1 Pan fo newid neu ychwanegiad wedi ei wneud i unrhyw ran o’r wybodaeth a gofrestrir yn unol â rheoliad 4, rhaid i’r ymgymerwr roi gwybodaeth ddiweddar berthnasol i CANC o fewn 28 diwrnod i ddyddiad y newid neu’r ychwanegiad. 2 Gall CANC ofyn am gadarnhad o’r ymgymerwr bod unrhyw wybodaeth neu’r holl wybodaeth a roddwyd gan yr ymgymerwr hwnnw at ddibenion cofrestr Cymru yn gyfoes neu’n gyflawn. 3 Pan fo paragraff (2) yn berthnasol, heb ragfarn i baragraffau (4), (6) ac (8), rhaid i’r ymgymerwr, o fewn 28 diwrnod yn dechrau o’r diwrnod y mae CANC yn gofyn am gadarnhad o’r fath— a cadarnhau bod yr wybodaeth berthnasol wedi ei diweddaru neu, pan fo unrhyw ran o’r wybodaeth honno ddim wedi ei diweddaru, ddarparu’r wybodaeth ddiweddaraf; a b pan fo unrhyw ran o’r wybodaeth yn anghyflawn neu ar goll, ddarparu’r wybodaeth gyflawn neu’r wybodaeth sydd ar goll. 4 Pan gynigir gwneud addasiad sy’n cynyddu neu’n lleihau capasiti cyforgronfa ddŵr fawr, rhaid i’r ymgymerwr hysbysu CANC ddim llai na 28 diwrnod cyn dechrau’r gwaith addasu. 5 Rhaid i hysbysiad y cyfeirir ato ym mharagraff (4) gynnwys y wybodaeth ganlynol— a dyddiad arfaethedig dechrau ar yr addasiad; b disgrifiad o natur a graddau y gwaith arfaethedig i’r gyforgronfa ddŵr fawr. 6 Pan gynigir rhoi’r gorau i ddefnyddio cyforgronfa ddŵr fawr o dan adran 14 o Ddeddf 1975 , rhaid i’r ymgymerwr hysbysu CANC ddim llai na 28 diwrnod cyn gweithredu ar y cynnig i roi’r gorau i’w defnyddio. 7 Rhaid i hysbysiad y cyfeirir ato ym mharagraff (6) gynnwys dyddiad arfaethedig rhoi’r gorau i ddefnyddio’r gyforgronfa ddŵr fawr. 8 Pan fo peiriannydd adeiladu, goruchwylio neu arolygu’n cael ei benodi at ddibenion Deddf 1975, rhaid i’r ymgymerwr hysbysu CANC o ddyddiad y penodiad o fewn 28 diwrnod. 9 Rhaid i’r ymgymerwr hysbysu CANC o fewn 28 diwrnod o’r dyddiad y mae peiriannydd yn— a peidio â bod yn beiriannydd adeiladu cyn i’r peiriannydd hwnnw gyflwyno tystysgrif derfynol; b peidio â bod yn beiriannydd arolygu neu oruchwylio. 10 Rhaid i ymgymerwr sy’n bwriadu rhoi’r gorau i fod yn ymgymerwr roi’r wybodaeth a ganlyn i CANC— a y dyddiad y mae’r ymgymerwr yn bwriadu rhoi’r gorau i swyddogaeth yr ymgymerwr; b enw a chyfeiriad yr unigolyn y bwriedir iddo fod yr ymgymerwr newydd; c y dyddiad y bwriedir i’r unigolyn hwnnw fod yr ymgymerwr newydd. Cadw ac arolygu cofrestr Cymru 6 1 Rhaid i gofrestr Cymru gael ei chadw ym mhrif swyddfa CANC . 2 Rhaid i CANC gofnodi’r wybodaeth a ragnodir yn Atodlen 1, paragraffau 8 i 10 yng nghofrestr Cymru. Adroddiadau gan CANC i Weinidogion Cymru 7 1 At ddibenion adran 3(1) o Ddeddf 1975, rhaid i CANC adrodd i Weinidogion Cymru – a yn ddim hwyrach na 30 Medi 2017 mewn perthynas â’r cyfnod1 Ebrill 2016 i 31 Mawrth 2017; a b bob dwy flynedd wedi hynny. 2 Rhaid i CANC gyflwyno’r adroddiad i Weinidogion Cymru yn ddim hwyrach na 6 mis ar ôl diwedd y cyfnod adrodd. 3 Rhaid i’r adroddiad gadarnhau— a nifer y cyforgronfeydd dŵr mawr sydd wedi eu cofrestru; b y camau y mae CANC wedi eu cymryd (os cymerwyd unrhyw gamau o gwbl) i sicrhau bod ymgymerwyr cyforgronfa ddŵr fawr wedi cydymffurfio â gofynion Deddf 1975; ac c os mai CANC ei hun yw’r ymgymerwr ar gyfer unrhyw gyforgronfa ddŵr fawr, datganiad ynghylch— i nifer y cyforgronfeydd dŵr mawr y mae’n ymgymerwr iddynt; a ii unrhyw gamau y mae wedi ei gymryd i arsylwi a chydymffurfio â gofynion Deddf 1975. Cofnodion o lefelau’r dŵr etc. 8 Er mwyn ymgymryd ag adran 11(1) o Ddeddf 1975, rhaid i ymgymerwr cyforgronfa ddŵr fawr perygl uchel – a cadw cofnod ar y ffurf a ragnodir yn Atodlen 2: a b cofnodi’r materion a ragnodir yn Atodlen 3. Ffurf tystysgrifau peirianwyr 9 At ddibenion adran 20(1) o Ddeddf 1975, rhaid i’r tystysgrifau canlynol fod yn y ffurf a ragnodir yn Atodlen 4— a tystysgrif ragarweiniol a roddir o dan adran 7(1) o Ddeddf 1975; b tystysgrif interim a roddir o dan adran 7(2) o Ddeddf 1975; c tystysgrif derfynol a roddir o dan adran 7(3) o Ddeddf 1975; d tystysgrif gweithredu’r gwaith yn effeithiol a roddir o dan adran 7(6) neu 8(7) o Ddeddf 1975 ; e tystysgrif a roddir o dan adran 10(5) o Ddeddf 1975 ynghylch adroddiad peiriannydd arolygu; f tystysgrif a roddir o dan adran 10(6) o Ddeddf 1975 ynghylch gweithredu ar argymhellion diogelwch; g tystysgrif a roddir o dan adran 12AA(3) o Ddeddf 1975 ynghylch bodloni gofynion cyfarwyddyd i baratoi cynllun llifogydd; h tystysgrif interim a roddir o dan adran 13(1A) o Ddeddf 1975; i tystysgrif a roddir o dan adran 13(2) o Ddeddf 1975 ynghylch cwblhad a gweithrediad effeithlon addasiad er mwyn rhoi’r gorau i ddefnyddio cyforgronfa ddŵr fawr; j tystysgrif a roddir o dan adran 14(3) o Ddeddf 1975 ynghylch adroddiad peiriannydd; k tystysgrif a roddir o dan adran 15(2) o Ddeddf 1975 ynghylch gweithredu ar argymhellion diogelwch; neu l tystysgrif canolwr a roddir o dan adran 19(4) o Ddeddf 1975 . Ffurf adroddiadau peirianwyr 10 At ddibenion adran 20(1) o Ddeddf 1975, rhaid i’r adroddiadau canlynol fod yn y ffurf a ragnodir yn Atodlen 5— a adroddiad peiriannydd o dan adran 8(2) o Ddeddf 1975 a wnaed ar adeiladu neu addasu cyforgronfa ddŵr fawr; b adroddiad peiriannydd o dan adran 9(1) o Ddeddf 1975 a wnaed cyn ail-ddefnyddio cyforgronfa ddŵr fawr a adawyd; c adroddiad o dan adran 10(1) o Ddeddf 1975 a wnaed ar ôl arolygiad peiriannydd o gyforgronfa ddŵr fawr perygl uchel; d adroddiad peiriannydd o dan adran 14(1) o Ddeddf 1975 ynghylch camau y dylid eu cymryd mewn perthynas â gadael cyforgronfa ddŵr fawr. Ffurf cyfarwyddiadau peirianwyr 11 At ddibenion adran 20(1) o Ddeddf 1975, rhaid i’r cyfarwyddiadau canlynol fod yn y ffurf a ragnodir yn Atodlen 6— a cyfarwyddyd a wneir o dan adran 11(2) o Ddeddf 1975 (cofnodi lefelau dŵr etc.); b cyfarwyddyd a wneir o dan adran 12(6) o Ddeddf 1975 (goruchwylio cronfeydd dŵr: arolygiad gweledol gan yr ymgymerwr); c cyfarwyddyd a wneir o dan adran 12AA(4) o Ddeddf 1975 (cynlluniau llifogydd: profi); d cyfarwyddyd a wneir o dan adran 12AA(7) o Ddeddf 1975 (cynlluniau llifogydd; diwygiad); neu e cyfarwyddyd a wneir o dan adran 19(4A) o Ddeddf 1975 (cyfeirio argymhellion sy’n destun dadl at ganolwr: cyfarwyddyd i beiriannydd i gyflwyno tystysgrif). Gwybodaeth ragnodedig o dan adran 21(1) o Ddeddf 1975 i gael ei darparu gan ymgymerwyr wrth fwriadu adeiladu cyforgronfa ddŵr fawr neu ail-ddechrau defnyddio cyforgronfa ddŵr fawr 12 Yr wybodaeth y mae’n rhaid ei rhoi mewn hysbysiad a gyflwynir gan ymgymerwr i CANC o dan adran 21(1) o Ddeddf 1975 yw’r wybodaeth a ragnodir yn Atodlen 7. Adroddiadau i CANC 13 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys mewn perthynas ag unrhyw ddigwyddiad— a sy’n arwain at, neu a allai arwain at, ryddhau dŵr heb reolaeth o gyforgronfa ddŵr fawr; a b y mae camau brys wedi eu cymryd mewn perthynas ag ef er mwyn atal rhyddhau unrhyw ddŵr neu ddŵr pellach heb reolaeth o gyforgronfa ddŵr fawr ac i leihau’r perygl i fywyd dynol. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys, rhaid i’r ymgymerwr anfon y canlynol at CANC— a adroddiad rhagarweiniol o’r digwyddiad cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl dechrau ar y mesurau brys; a b adroddiad terfynol o’r digwyddiad o fewn un flwyddyn, gan ddechrau gyda’r diwrnod ar ôl y diwrnod y dechreuodd y mesurau brys. 3 Rhaid i’r adroddiad rhagarweiniol gynnwys digon o fanylion i alluogi CANC i ganfod dyddiad ac amser y digwyddiad, lleoliad y gronfa ddŵr a chadarnhau’r ffeithiau sy’n weladwy ar unwaith. 4 Rhaid i’r adroddiad terfynol o’r digwyddiad y cyfeirir ato ym mharagraff (2)(b) gynnwys— a y ffeithiau am y digwyddiad; b dadansoddiad o’i amgylchiadau; c casgliadau y gellir dod iddynt o’r dadansoddiad hwnnw gyda rhesymau dros y casgliadau; d cadarnhad o ba gamau a argymhellir ar gyfer osgoi ailadrodd y digwyddiad. 5 Caiff CANC roi cyfarwyddyd i ymgymerwr ddiwygio’r adroddiad terfynol ond mae’n rhaid iddo — a egluro’r rheswm bod angen pob diwygiad; a b pennu’r cyfnod o ddim llai na thri mis y mae’n rhaid i’r ymgymerwr wneud y diwygiadau oddi mewn iddo. 6 Nid yw diwygiadau i’r adroddiad terfynol yn effeithiol oni bai— a bod yr ymgymerwr wedi anfon fersiwn o’r adroddiad at CANC sy’n cynnwys y diwygiadau a hysbyswyd gan CANC, a b bod CANC wedi derbyn y diwygiadau. Dirymiadau 14 Dirymir y Rheoliadau canlynol— a Rheoliadau Deddf Cronfeydd Dŵr 1975 (Cofrestrau, Adroddiadau a Chofnodion) 1985 ; b Rheoliadau Deddf Cronfeydd Dŵr 1975 (Cofrestrau, Adroddiadau a Chofnodion) (Diwygio) 1985 ; c Rheoliadau Deddf Cronfeydd Dŵr 1975 (Tystysgrifau, Adroddiadau a Gwybodaeth Ragnodedig) 1986 . Carl Sargeant, Y Gweinidog Cyfoeth Naturiol, un o Weinidogion Cymru 27 Ionawr 2016