Deddf Rheoli Ceffylau (Cymru) 2014 Trosolwg 1 Mae’r Ddeddf hon yn gwneud darpariaeth i awdurdodau lleol ymafael mewn ceffylau, cadw ceffylau a gwaredu ceffylau sydd— a mewn mannau cyhoeddus heb awdurdod cyfreithlon, neu b ar dir arall heb ganiatâd meddiannydd y tir. Pŵer awdurdod lleol i ymafael mewn ceffylau 2 1 Caiff awdurdod lleol ymafael mewn ceffyl a chadw ceffyl sydd ar unrhyw briffordd, neu mewn unrhyw fan cyhoeddus arall, yn ardal yr awdurdod lleol os oes gan yr awdurdod lleol sail resymol dros gredu bod y ceffyl yno heb awdurdod cyfreithlon. 2 Caiff awdurdod lleol ymafael mewn ceffyl a chadw ceffyl sydd ar unrhyw dir arall yn ardal yr awdurdod lleol os oes gan yr awdurdod lleol sail resymol i gredu— a yn achos tir y mae’r awdurdod lleol yn feddiannydd arno, bod y ceffyl yno heb ganiatâd yr awdurdod lleol, neu b yn achos tir arall yn ardal yr awdurdod lleol, bod y ceffyl yno heb ganiatâd meddiannydd y tir a bod y meddiannydd yn caniatáu i’r awdurdod lleol ymafael ynddo a’i gadw. Hysbysiadau ynghylch ymafael etc. 3 1 Rhaid i awdurdod lleol, o fewn 24 awr i ymafael mewn ceffyl o dan adran 2, osod mewn lle amlwg yn y man yr ymafaelwyd ynddo, neu gerllaw’r man hwnnw, hysbysiad ysgrifenedig— a yn datgan yr ymafaelwyd yn y ceffyl a’r dyddiad a’r amser yr ymafaelwyd ynddo, a b yn rhoi manylion ynghylch sut y gellir cysylltu â’r awdurdod lleol. 2 Rhaid i awdurdod lleol, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl ymafael mewn ceffyl o dan adran 2, gymryd camau rhesymol i ddarganfod pwy yw perchennog y ceffyl. 3 Rhaid i awdurdod lleol, o fewn 24 awr i ymafael mewn ceffyl o dan adran 2, roi hysbysiad ysgrifenedig i— a cwnstabl, a b os ymddengys i’r awdurdod lleol fod person yn berchennog y ceffyl neu’n gweithredu ar ran y perchennog mewn perthynas â’r ceffyl, y person hwnnw. 4 Pan fo awdurdod lleol yn darganfod, o fewn y cyfnod o 7 niwrnod gan ddechrau gyda’r diwrnod yr ymafaelir yn y ceffyl o dan adran 2, mai person na roddwyd hysbysiad ysgrifenedig iddo o dan is-adran (3)(b) yw perchennog y ceffyl, rhaid i’r awdurdod lleol, o fewn 24 awr, roi hysbysiad ysgrifenedig i’r person hwnnw. 5 Rhaid i hysbysiad o dan is-adran (3) neu (4) fod yn ddyddiedig a chynnwys— a disgrifiad byr o’r ceffyl, b datganiad ynghylch y dyddiad, yr amser a’r man yr ymafaelwyd yn y ceffyl, a c manylion ynghylch sut y gellir cysylltu â’r awdurdod lleol. 6 Rhaid i hysbysiad o dan is-adran (3)(b) neu (4) ddatgan hefyd— a pam yr ymddengys i’r awdurdod lleol mai’r derbynnydd yw perchennog y ceffyl neu ei fod yn gweithredu ar ran y perchennog mewn perthynas â’r ceffyl, a b effaith gweithredu adran 5 mewn perthynas â’r ceffyl (gan gynnwys pryd y bydd y pwerau a roddir gan is-adran (3) o’r adran honno yn dod ar gael). 7 Rhaid i hysbysiad o dan is-adran (3)(a) ddatgan hefyd pwy y rhoddwyd hysbysiad iddo o dan is-adran (3)(b) mewn perthynas â’r ceffyl. Costau ymafael etc. 4 1 Mae perchennog ceffyl yr ymafaelir ynddo gan awdurdod lleol o dan adran 2 yn atebol i dalu i’r awdurdod lleol gostau a dynnir yn rhesymol wrth ymafael yn y ceffyl a’i gadw ac wrth ei fwydo a’i gynnal tra bo’n cael ei gadw. 2 Nid yw’n ofynnol i’r awdurdod lleol ddychwelyd y ceffyl hyd nes y bydd y costau a dynnwyd yn y fath fodd wedi eu talu. 3 Rhaid i’r awdurdod lleol roi hysbysiad i’r perchennog sy’n datgan y swm y mae’r awdurdod lleol o’r farn bod y perchennog yn atebol i’w dalu o dan is-adran (1) ac yn cynnwys esboniad o— a sut y pennwyd y swm hwnnw, a b yr hawl i gyfeirio anghydfod i’w ddatrys gan Weinidogion Cymru a sut i arfer yr hawl honno. Gwaredu ceffylau sydd wedi eu cadw 5 1 Yn ddarostyngedig i adran 7, mae’r adran hon yn gymwys, ar ôl i awdurdod lleol ymafael mewn ceffyl o dan adran 2— a os nad yw perchennog y ceffyl na pherson sy’n gweithredu ar ran perchennog y ceffyl wedi cysylltu â’r awdurdod lleol cyn pen y cyfnod o 7 niwrnod gan ddechrau gyda’r diwrnod perthnasol, neu b os yw perchennog y ceffyl neu berson sy’n gweithredu ar ran perchennog y ceffyl wedi cysylltu â’r awdurdod lleol cyn pen y cyfnod hwnnw, er iddo gael hysbysiad o dan is-adran (3) o adran 4, wedi methu â chydymffurfio ag is-adran (1) o’r adran honno cyn pen y cyfnod o 7 niwrnod gan ddechrau gyda’r diwrnod pan gafwyd yr hysbysiad. 2 Ystyr y “diwrnod perthnasol”— a os yw’r awdurdod lleol yn rhoi hysbysiad o dan adran 3(4), yw’r dyddiad y rhoddir yr hysbysiad hwnnw, a b fel arall, y dyddiad y mae’r awdurdod lleol yn gosod yr hysbysiad o dan adran 3(1). 3 Caiff yr awdurdod lleol werthu’r ceffyl neu ei waredu fel arall (gan gynnwys drwy drefnu i’w ddifa). 4 Pan nad oes unrhyw enillion yn codi o’r gwarediad, neu pan fo swm y costau a dynnir mewn cysylltiad â’r gwarediad yn fwy na swm y cyfryw enillion, mae perchennog y ceffyl yn atebol i dalu i’r awdurdod lleol swm unrhyw gostau a dynnwyd mewn cysylltiad â’r gwarediad, neu’r swm hwnnw sydd dros ben. 5 Pan fo swm unrhyw enillion sy’n codi o’r gwarediad yn fwy na swm y costau a dynnwyd mewn cysylltiad â’r gwarediad, mae’r awdurdod lleol yn atebol i dalu’r swm sydd dros ben i berchennog y ceffyl. 6 Ond nid yw is-adran (5) yn ei gwneud yn ofynnol talu unrhyw swm i berson os yw’r awdurdod lleol wedi talu’r swm hwnnw yn flaenorol i berson yr oedd yn credu’n rhesymol mai hwnnw oedd perchennog y ceffyl. 7 Rhaid i’r awdurdod lleol roi hysbysiad i’r perchennog sy’n datgan y swm y mae’r awdurdod lleol o’r farn bod y perchennog yn atebol i’w dalu o dan is-adran (4) neu y mae’r awdurdod lleol yn atebol i’w dalu o dan is-adran (5) ac yn cynnwys esboniad o— a sut y pennwyd y swm hwnnw, a b yr hawl i gyfeirio anghydfod i’w ddatrys gan Weinidogion Cymru a sut i arfer yr hawl honno. Cofnod o’r ceffylau yr ymdriniwyd â hwy 6 1 Rhaid i awdurdod lleol gadw cofrestr o’r holl geffylau y mae wedi ymafael ynddynt o dan adran 2. 2 Rhaid i’r gofrestr gynnwys, mewn perthynas â phob ceffyl— a disgrifiad byr o’r ceffyl, b datganiad ynghylch y dyddiad, yr amser a’r man yr ymafaelwyd ynddo, c datganiad ynghylch pryd y cafodd ei gadw, a d manylion y camau a gymerwyd i ddarganfod pwy yw ei berchennog, ac, os yw’r ceffyl wedi ei waredu o dan adran 5, manylion y modd y’i gwaredwyd. 3 Rhaid i’r gofrestr fod yn agored i’r cyhoedd ei gweld (p’un ai yn bersonol neu ar y rhyngrwyd) ar bob adeg resymol. Datrys anghydfodau am symiau taladwy 7 1 Mae’r adran hon yn gymwys pan fo anghydfod yn codi rhwng perchennog ceffyl ac awdurdod lleol o ran— a y swm y mae perchennog y ceffyl yn atebol i’w dalu i’r awdurdod lleol o dan adran 4(1) neu 5(4), neu b y swm y mae’r awdurdod lleol yn atebol i’w dalu i berchennog y ceffyl o dan adran 5(5). 2 Caiff perchennog y ceffyl, o fewn cyfnod o 7 niwrnod gan ddechrau gyda’r diwrnod y mae’r perchennog yn cael hysbysiad o dan adran 4(3) neu 5(7), gyfeirio’r anghydfod i’w ddatrys gan Weinidogion Cymru drwy roi hysbysiad i Weinidogion Cymru sy’n cynnwys datganiad o’r rhesymau dros godi anghydfod am y swm. 3 Pan fo Gweinidogion Cymru yn cael hysbysiad o dan is-adran (2) rhaid iddynt anfon yr hysbysiad ymlaen i’r awdurdod lleol. 4 Caiff yr awdurdod lleol gyflwyno sylwadau i Weinidogion Cymru o fewn y cyfnod o 7 niwrnod gan ddechrau gyda’r diwrnod y caiff yr hysbysiad a anfonwyd ymlaen iddo o dan is-adran (3). 5 Caniateir i Weinidogion Cymru ei gwneud yn ofynnol i’r awdurdod lleol ddarparu unrhyw wybodaeth a all yn eu barn hwy eu cynorthwyo wrth iddynt ddatrys yr anghydfod. 6 Rhaid i Weinidogion Cymru ddatrys yr anghydfod drwy benderfynu ar swm yr atebolrwydd cyn gynted ag y bo’n ymarferol o dan yr holl amgylchiadau. 7 Pan fo’r anghydfod yn ymwneud ag atebolrwydd o dan adran 4(1), ni chaiff yr awdurdod waredu’r ceffyl tra bo’r anghydfod yn aros iddo gael ei ddatrys gan Weinidogion Cymru. Diddymiadau canlyniadol 8 Mae’r canlynol yn peidio â chael effaith— a adran 29 o Ddeddf Cyngor Dinas Caerdydd 1984 (p. xv) ; b yn adran 15(8) o Ddeddf Cyngor Sir Morgannwg Ganol 1987 (p. vii) , y geiriau “horses (including ponies, mules, jennets),”; ac c yn adran 35(7) o Ddeddf Gorllewin Morgannwg 1987 (p. viii) , y gair “horses,”. Dehongli 9 Yn y Ddeddf hon— ystyr “awdurdod lleol” (“ local authority ”) yw cyngor sir neu fwrdeistref sirol yng Nghymru; mae “ceffyl” (“ horse ”) yn cynnwys merlen, asyn neu ful neu unrhyw anifail ceffylaidd arall. Cychwyn ac enw byr 10 1 Daw’r Ddeddf hon i rym y diwrnod ar ôl y diwrnod y caiff Gydsyniad Brenhinol. 2 Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Rheoli Ceffylau (Cymru) 2014.