Deddf Sgorio Hylendid Bwyd (Cymru) 2013 Cyflwyniad Trosolwg 1 1 Mae’r Ddeddf hon yn sefydlu cynllun sgorio hylendid bwyd i Gymru. 2 Mae’r cynllun yn darparu bod awdurdodau bwyd yng Nghymru yn arolygu (adran 2) sefydliadau busnes bwyd yn ardaloedd yr awdurdodau ac yn llunio sgoriau hylendid bwyd y sefydliadau hynny (adran 3). 3 Mae sgôr hylendid bwyd i’w lunio drwy sgorio safonau hylendid bwyd sefydliad yn erbyn meini prawf a gyhoeddir gan yr Asiantaeth Safonau Bwyd (“ASB”) (adrannau 3 a 4). 4 Caiff sefydliad busnes bwyd apelio yn erbyn ei sgôr hylendid bwyd a rhoi sylwadaethau arni (adrannau 5 a 11). 5 Rhaid i awdurdod bwyd hysbysu’r ASB am sgôr hylendid bwyd sefydliad yn ei ardal, a rhaid i’r ASB gyhoeddi’r sgôr (adran 6) 6 Rhaid i sefydliad busnes bwyd hysbysu’r cyhoedd am ei sgôr hylendid bwyd (adrannau 7 ac 8). 7 Mae methu â hysbysu’r cyhoedd yn drosedd, y gellid ei chosbi drwy ddirwy neu gosb benodedig (adran 9, adrannau 19 i 22 a’r Atodlen). 8 O dan amgylchiadau penodol caiff sefydliad busnes bwyd ofyn am ailsgoriad (adran 12). 9 Mae pwerau a chyfrifoldebau awdurdodau bwyd a’r ASB a chyfrifoldebau gweithredwyr sefydliadau busnes bwyd wedi eu nodi yn adrannau 14 i 16. Arolygiadau a sgoriau hylendid bwyd Rhaglen arolygiadau hylendid bwyd 2 1 Rhaid i awdurdod bwyd lunio, ac adolygu, rhaglen sy’n pennu— a a oes rhaid i sefydliad busnes bwyd yn ei ardal gael ei arolygu, a b os oes angen arolygiad, mynychder yr arolygiadau. 2 Rhaid i awdurdod bwyd arolygu sefydliadau busnes bwyd yn ei ardal yn unol â’r rhaglen. 3 Wrth lunio ac adolygu ei raglen, rhaid i awdurdod bwyd roi sylw i faterion a bennir gan yr ASB ac a gymeradwyir gan Weinidogion Cymru. 4 Rhaid i’r materion a bennir gan yr ASB gynnwys asesiad o’r risg i iechyd y cyhoedd— a sy’n gysylltiedig â’r math o fwyd a drafodir gan sefydliad, b sy’n gysylltiedig â’r dull o drafod y bwyd, ac c sy’n codi o record y sefydliad o gydymffurfio â chyfraith hylendid bwyd. 5 Yn y Ddeddf hon— ystyr “awdurdod bwyd” (“ food authority ”) yw cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yr ardal yng Nghymru lle y mae’r sefydliad (neu awdurdod iechyd porthladd o dan yr amgylchiadau a ragnodir gan adran 5(3) o Ddeddf Diogelwch Bwyd 1990); ystyr “gweithredwr” (“ operator ”) sefydliad busnes bwyd yw person sy’n ymwneud â rheoli’r sefydliad; ystyr “sefydliad busnes bwyd” (“ food business establishment ”) yw unrhyw uned o fusnes sydd wedi ei gofrestru gydag awdurdod bwyd drwy rinwedd Erthygl 6 o Reoliad (EC) Rhif 852/2004 neu sydd wedi ei gymeradwyo o dan Erthygl 4 o Reoliad (EC) Rhif 853/2004 (neu sydd wedi ei gofrestru neu ei gymeradwyo o dan ddarpariaethau cyfatebol yn lle hynny ar gyfer cofrestru neu cymeradwyo sefydliadau busnes bwyd) ac— sy’n cyflenwi bwyd yn uniongyrchol i ddefnyddwyr, neu sy’n cyflenwi bwyd i fusnes arall. 6 Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau— a diwygio’r diffiniad o sefydliad busnes bwyd, gan gynnwys ehangu’r categori o sefydliad a fydd yn ddarostyngedig i raglen arolygiadau; b diwygio’r diffiniad o awdurdod bwyd (er enghraifft, i gynnwys cyrff eraill). Sgoriau hylendid bwyd 3 1 Pan fo sefydliad busnes bwyd wedi ei arolygu yn unol ag adran 2, rhaid i awdurdod bwyd asesu safonau hylendid bwyd y sefydliad a chynhyrchu sgôr (“sgôr hylendid bwyd”) ar gyfer y sefydliad hwnnw sydd wedi ei sgorio yn erbyn meini prawf a osodir gan yr ASB (y “meini prawf sgorio”). 2 Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddarparu bod sgôr hylendid bwyd i’w seilio ar asesiad o safonau hylendid bwyd sefydliad a wnaed cyn i’r Ddeddf hon gael ei chychwyn. 3 Cyn pen 14 o ddiwrnodau ar ôl arolygiad , rhaid i awdurdod bwyd anfon at weithredwr y sefydliad— a hysbysiad ysgrifenedig am sgôr hylendid bwyd y sefydliad; b datganiad ysgrifenedig o’r rhesymau dros y sgôr; c sticer sgôr hylendid bwyd ar ffurf a ragnodir; d unrhyw wybodaeth arall a ragnodir. 4 Mae sgôr hylendid bwyd yn peidio â bod yn ddilys yn yr achosion a ganlyn— a pan fo gweithredwr sefydliad wedi cael hysbysiad am sgôr hylendid bwyd newydd a— i bod y cyfnod o 21 o ddiwrnodau ar gyfer apêl yn erbyn y sgôr hylendid bwyd newydd wedi dirwyn i ben, neu ii os oes apêl wedi ei gwneud, bod yr apêl wedi ei phenderfynu a bod y gweithredwr wedi cael hysbysiad am y canlyniad; b pan fo perchenogaeth ar sefydliad wedi ei throsglwyddo neu fod y sefydliad wedi peidio â masnachu. 5 Caiff Gweinidogion Cymru ragnodi bod categorïau penodol o sefydliad yn cael bod yn esempt rhag cael eu sgorio. Y meini prawf sgorio 4 1 Rhaid i’r meini prawf sgorio gynnwys system i sgorio safonau hylendid sefydliad busnes bwyd. 2 Rhaid i’r system sgorio gynnwys darpariaethau sydd wedi eu seilio ar yr agweddau canlynol ar y sefydliad— a ei arferion trin bwyd (gan gynnwys rheoli tymheredd); b ei amgylchedd ffisegol (gan gynnwys ei gynllun, ei lendid a’i gyflwr); c ei reolaeth; d ei weithdrefnau ar gyfer cadw trefn. Apelau Yr hawl i apelio 5 1 Caiff gweithredwr sefydliad busnes bwyd apelio i’r awdurdod bwyd yn erbyn sgôr hylendid bwyd a roddwyd i’r sefydliad. 2 Caniateir i apêl gael ei gwneud ar y naill neu’r llall o’r seiliau canlynol neu’r ddwy ohonynt— a nad yw’r sgôr yn adlewyrchu’n briodol y safonau hylendid bwyd yn y sefydliad adeg yr arolygiad; b nad oedd y meini prawf sgorio wedi eu cymhwyso’n gywir wrth lunio’r sgôr hylendid bwyd. 3 Rhaid i apêl gael ei gwneud cyn pen 21 o ddiwrnodau ar ôl y dyddiad y cafwyd hysbysiad am y sgôr hylendid bwyd. 4 Rhaid i apêl gael ei gwneud yn ysgrifenedig ar y ffurf a ragnodir. 5 Caiff awdurdod bwyd gynnal arolygiad pellach o’r sefydliad er mwyn ystyried y materion a godwyd mewn apêl. 6 Rhaid i awdurdod bwyd benderfynu’r apêl a hysbysu gweithredwr y sefydliad a’r ASB am ei benderfyniad cyn pen 21 o ddiwrnodau ar ôl y dyddiad y cafwyd yr apêl. 7 Rhaid i’r apêl gael ei chynnal gan swyddog awdurdodedig na fu’n ymwneud ag asesu’r sgôr hylendid bwyd sy’n destun apêl. 8 Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, ddarparu ar gyfer apêl o dan yr adran hon gael ei phenderfynu gan berson ac eithrio’r awdurdod bwyd. 9 Mae’r pŵer i wneud rheoliadau yn cynnwys pŵer— a i wneud darpariaeth am y weithdrefn i’w dilyn ar gyfer apelau; b i wneud unrhyw ddiwygiadau i’r adran hon o ganlyniad i berson arall yn dod yn gyfrifol dros y penderfyniad y gwêl Gweinidogion Cymru yn dda. 10 Os yw awdurdod bwyd yn penderfynu diwygio sgôr hylendid bwyd, rhaid iddo, wrth hysbysu’r sefydliad am ei benderfyniad, anfon at weithredwr y sefydliad— a hysbysiad ysgrifenedig am ei sgôr hylendid bwyd diwygiedig; b datganiad ysgrifenedig o’r rhesymau dros y sgôr; c sticer sgôr hylendid bwyd newydd; d unrhyw wybodaeth arall a ragnodir. 11 Pan fo awdurdod bwyd yn penderfynu diwygio sgôr hylendid bwyd, wrth iddo hysbysu’r ASB am ei benderfyniad rhaid iddo anfon i’r ASB gopi o’r hysbysiad a’r datganiad y cyfeirir ato yn is-adran (10). 12 Nid oes unrhyw hawl bellach i apelio yn erbyn penderfyniad a wnaed o dan is-adran (6). Trefniadau cyhoeddi ac arddangos Hysbysu am sgoriau hylendid bwyd a’u cyhoeddi 6 1 Rhaid i awdurdod bwyd hysbysu’r ASB am sgôr hylendid bwyd sefydliad busnes bwyd o fewn y cyfnod perthnasol. 2 Wrth hysbysu'r ASB rhaid i awdurdod bwyd ddarparu i’r ASB hefyd unrhyw wybodaeth bellach a ragnodir. 3 Rhaid i’r ASB gyhoeddi’r sgôr hylendid bwyd ac unrhyw wybodaeth arall a ragnodir ar ei gwefan cyn pen 7 o ddiwrnodau ar ôl cael ei hysbysu o dan is-adran (1). 4 Yn yr adran hon, ystyr “cyfnod perthnasol”— a os nad oes apêl yn erbyn y sgôr hylendid bwyd, yw 49 o ddiwrnodau o’r dyddiad y bydd gweithredwr sefydliad busnes bwyd yn cael hysbysiad am y sgôr hylendid bwyd; b os gwneir apêl, yw 28 o ddiwrnodau o ddyddiad penderfynu’r apêl. Hysbysu’r cyhoedd am sgoriau hylendid bwyd Y gofyniad i arddangos sticeri sgôr hylendid bwyd 7 1 Pan fydd gweithredwr sefydliad busnes bwyd wedi cael hysbysiad am sgôr hylendid bwyd y sefydliad, rhaid i’r gweithredwr arddangos y sticer sgôr hylendid bwyd a ddarparir. 2 Ni fydd y gofyniad hwn yn gymwys— a hyd nes y bydd y cyfnod o 21 o ddiwrnodau ar gyfer apêl wedi dirwyn i ben, neu b os yw apêl wedi ei gwneud, hyd nes y bydd yr apêl wedi ei phenderfynu a bod y gweithredwr wedi cael hysbysiad am y canlyniad. 3 Rhaid i’r sticer gael ei arddangos yn y man a’r modd a ragnodir. 4 Caiff rheoliadau sy’n rhagnodi’r man a’r modd priodol ar gyfer arddangos sticer wneud darpariaeth wahanol ar gyfer gwahanol fathau o sefydliad (gan gynnwys darpariaeth ynghylch arddangos sticer mewn mwy nag un man). 5 Bydd y sticer yn peidio â bod yn ddilys pan fydd sgôr hylendid bwyd y sefydliad yn peidio â bod yn ddilys. 6 Os bydd sticer sefydliad yn peidio â bod yn ddilys, rhaid i’r gweithredwr ei dynnu o’r man lle y mae’n cael ei arddangos a’i ddistrywio (oni chaiff ei gyfarwyddo i beidio â’i ddistrywio gan swyddog awdurdodedig). Ceisiadau am wybodaeth am sgoriau hylendid bwyd 8 1 Rhaid i weithredwr sefydliad busnes bwyd sicrhau bod pob cyflogai perthnasol yn ymwybodol o sgôr hylendid bwyd y sefydliad. 2 Rhaid i’r gweithredwr ac unrhyw gyflogai perthnasol gydymffurfio â chais a gyfeirir atynt gan berson i gael ei hysbysu ar lafar am sgôr hylendid bwyd y sefydliad. 3 Yn yr adran hon, ystyr “cyflogai perthnasol” yw rhywun sydd— a yn cael ei gyflogi yn y sefydliad, a b yn debygol, ym marn y gweithredwr, o fod yn wrthrych cais i hysbysu person ar lafar am sgôr hylendid bwyd y sefydliad. Troseddau 9 1 Mae gweithredwr sefydliad busnes bwyd yn cyflawni trosedd os yw, heb esgus rhesymol— a yn methu ag arddangos sticer sgôr hylendid bwyd dilys yn y man a’r modd a ragnodir; b yn arddangos sticer sgôr hylendid bwyd annilys; c yn methu â chadw sticer sgôr hylendid bwyd dilys; d yn ildio ei feddiant ar sticer sgôr hylendid bwyd i unrhyw berson heblaw am swyddog awdurdodedig i awdurdod bwyd; 2 Mae gweithredwr sefydliad busnes bwyd hefyd yn euog o drosedd, os, heb esgus rhesymol— a gwrthodir cais person i gael ei hysbysu ar lafar am sgôr hylendid bwyd; neu b rhoddir gwybodaeth anwir neu gamarweiniol i berson sy’n gwneud cais o’r fath am sgôr hylendid bwyd sefydliad. 3 Mae sticer sgôr hylendid bwyd yn aros yn eiddo i’r awdurdod bwyd. 4 Mae person yn cyflawni trosedd os yw— a yn fwriadol yn newid, yn difwyno neu fel arall yn ymyrryd â sticer sgôr hylendid bwyd, a b yn gwneud hynny heblaw er mwyn ei dynnu o’r man lle y mae’n cael ei arddangos, neu er mwyn ei ddistrywio, yn unol ag adran 7(6). Hyrwyddo sgoriau hylendid bwyd 10 1 Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, wneud darpariaeth ynghylch hyrwyddo sgôr hylendid bwyd sefydliad busnes bwyd— a gan weithredwr y sefydliad; b gan berson sy’n gweithredu ar ran y gweithredwr. 2 Caiff y rheoliadau, er enghraifft, osod dyletswyddau ar weithredwr mewn perthynas â’r canlynol— a rhoi cyhoeddusrwydd i’r sgôr yn electronig; b rhoi cyhoeddusrwydd i’r sgôr mewn deunydd sy’n hyrwyddo’r bwyd a ddarperir gan y sefydliad. 3 Caiff y rheoliadau hefyd— a creu trosedd; b gosod cosb (gan gynnwys cosb benodedig); c gwneud darpariaeth ynghylch gorfodi; d gwneud darpariaeth wahanol ar gyfer gwahanol fathau o sefydliad. 4 Yn yr adran hon, mae cyfeiriad at sgôr hylendid bwyd sefydliad yn cynnwys cyfeiriad at sgôr a ddarperir yn rhinwedd adran 12 (ailsgoriadau hylendid bwyd). Mesurau diogelu ar gyfer busnesau bwyd Yr hawl i ateb 11 1 Rhaid i awdurdod bwyd roi cyfle i weithredwr sefydliad busnes bwyd i roi sylwadaethau ar sgôr hylendid bwyd y sefydliad. 2 Rhaid i unrhyw sylwadaethau o’r fath gael eu cyflwyno’n ysgrifenedig a chaniateir eu cyflwyno i awdurdod bwyd ar unrhyw adeg tra bo’r sgôr yn ddilys, p’un a yw apêl wedi ei gwneud o dan adran 5 ai peidio. 3 Rhaid i awdurdod bwyd anfon unrhyw sylwadaethau o’r fath ymlaen at yr ASB a gaiff gyhoeddi’r sylwadaethau ar ei gwefan ynghyd â’r sgôr hylendid bwyd y mae’r sylwadaethau yn ymwneud â hi. Ailsgoriadau hylendid bwyd 12 1 Caiff gweithredwr sefydliad busnes bwyd ofyn i’r awdurdod bwyd wneud arolygiad ac asesiad pellach o safonau hylendid bwyd y sefydliad er mwyn ystyried a ddylid newid ei sgôr hylendid bwyd (“ailsgoriad”). 2 Rhaid i gais am ailsgoriad gael ei wneud ar y ffurf a ragnodir. 3 Rhaid i awdurdod bwyd gydymffurfio â chais o’r fath os yw’r amodau yn is-adran (4) ac, os yw’n gymwys, yr amod yn is-adran (5) wedi eu bodloni. 4 Yr amodau yn yr is-adran hon yw— a bod unrhyw apêl yn erbyn y sgôr hylendid bwyd gyfredol wedi ei phenderfynu; b bod y gweithredwr wedi hysbysu’r awdurdod bwyd am y gwelliannau a wnaed i’r safonau hylendid yn y sefydliad; c bod yr awdurdod bwyd o’r farn ei bod yn rhesymol i ail arolygu ac ailasesu’r sefydliad gyda golwg ar y gwelliannau y dywedwyd eu bod wedi eu gwneud; d bod y sticer sgôr hylendid bwyd cyfredol wedi ei arddangos yn y sefydliad yn unol â gofynion adran 7; e bod y gweithredwr wedi cytuno i sicrhau y caiff awdurdod bwyd fynd yno i wneud arolygiad o’r sefydliad at ddiben yr ailsgoriad. 5 Yr amod yn yr is-adran hon yw bod gweithredwr y sefydliad busnes bwyd wedi talu costau rhesymol yr ailsgoriad, fel y’u penderfynwyd gan yr awdurdod bwyd yn unol ag adran 13. 6 Nid yw is-adran (5) yn gymwys os nad yw’r awdurdod bwyd wedi ceisio cael taliad o’r costau hynny cyn yr arolygiad. 7 Os yw’r amodau yn is-adran (4) ac, os yw’n gymwys, yr amod yn is-adran (5) wedi eu bodloni, rhaid i awdurdod bwyd gwblhau’r ailsgoriad heb fod yn hwyrach na thri mis ar ôl cael y cais. 8 Os yw awdurdod bwyd yn penderfynu na ddylai fod unrhyw newid i’r sgôr hylendid bwyd gyfredol, rhaid iddo hysbysu gweithredwr y sefydliad busnes bwyd cyn pen 14 o ddiwrnodau ar ôl dyddiad cwblhau’r arolygiad. 9 Os yw’r awdurdod bwyd yn penderfynu newid y sgôr hylendid bwyd, rhaid iddo, cyn pen 14 o ddiwrnodau ar ôl dyddiad yr arolygiad, anfon at weithredwr y sefydliad— a hysbysiad ysgrifenedig am ei sgôr hylendid bwyd newydd; b datganiad ysgrifenedig o’r rhesymau dros y sgôr; c sticer sgôr hylendid bwyd newydd; d unrhyw wybodaeth arall a ragnodir. 10 Mae’r gofynion yn adran 6 (cyhoeddi), adran 7 (arddangos sticeri) ac adran 8 (ceisiadau am wybodaeth)) yn gymwys i’r sgôr hylendid bwyd newydd. 11 Mae adran 5 (yr hawl i apelio) ac adran 11 (yr hawl i ateb) yn gymwys i benderfyniadau’r awdurdod bwyd o dan is-adrannau (8) a (9). Talu costau ailsgoriad 13 1 Os yw cais am ailsgoriad wedi ei wneud gan weithredwr sefydliad busnes bwyd, rhaid i awdurdod bwyd benderfynu costau rhesymol yr ailsgoriad. 2 Cyn gwneud yr ailsgoriad, rhaid i’r awdurdod bwyd hysbysu’r gweithredwr am gostau’r ailsgoriad ac am y ffordd y cafodd y costau eu cyfrifo. 3 Rhaid i weithredwr sefydliad busnes bwyd dalu costau yr ailsgoriad. 4 Caiff awdurdod bwyd ei gwneud yn ofynnol i’r taliad gael ei wneud cyn bod yr ailsgoriad yn cael ei wneud. Pwerau a chyfrifoldebau Dyletswyddau yr Asiantaeth Safonau Bwyd 14 1 Rhaid i’r ASB— a wrth arfer ei swyddogaethau o dan y Ddeddf hon, roi sylw i’r canllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru; b cyhoeddi’r materion y mae rhaid i awdurdod bwyd roi sylw iddynt wrth lunio ac adolygu rhaglen arolygu o dan adran 2 (pan fo’r materion hynny wedi eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru; c cyhoeddi’r meini prawf sgorio a ddefnyddir i roi sgôr hylendid bwyd o dan adran 3; d ar ddiwedd cyfnod o 1 flwyddyn sy’n dechrau pan fydd y cynllun yn cychwyn, a phob cyfnod dilynol o 1 flwyddyn, gynnal adolygiad o weithrediad y system apelau a sefydlir o dan adran 5 yn ystod y cyfnod hwnnw; e ar ddiwedd cyfnod o 1 flwyddyn sy’n dechrau pan fydd y cynllun yn dechrau, a phob cyfnod dilynol o 3 blynedd, adolygu fel arall sut y rhoddwyd ar waith y cynllun sgorio bwyd a sefydlwyd o dan y Ddeddf hon yn ystod y cyfnod hwnnw a sut y bu iddo gael ei weithredu; f gwneud argymhellion i awdurdodau bwyd i’w cynorthwyo i gydymffurfio â’u cyfrifoldebau o dan y cynllun; g hybu’r cynllun i sefydliadau busnes bwyd a defnyddwyr yng Nghymru; h darparu sticeri sgôr hylendid bwyd ar y ffurf ragnodedig i awdurdodau bwyd yn ddi-dâl. 2 Heb fod yn hwyrach na 3 mis ar ôl diwedd y cyfnod y mae adolygiad o dan is-adran (1)(d) yn ymwneud ag ef, rhaid i’r ASB osod adroddiad gerbon Cynulliad Cenedlaethol Cymru sy’n cynnwys— a manylion am yr adolygiad a ymgymerwyd ag ef; b yr argymhellion dros newid, os oes rhai, i’r system apelau y gwêl eu bod yn briodol a’i resymau dros ddod at y casgliad hwnnw. 3 Heb fod yn hwyrach na 3 mis ar ôl diwedd y cyfnod y mae adolygiad o dan is-adran (1)(e) yn ymwneud ag ef, rhaid i’r ASB osod adroddiad gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru sy’n cynnwys— a manylion am yr adolygiad yr ymgymerwyd ag ef; b yr argymhellion dros newid, os oes rhai, i’r cynllun sgorio hylendid bwyd y gwêl eu bod yn briodol a’i resymau dros ddod at y casgliad hwnnw. 4 Rhaid i’r ASB anfon copi o bob adroddiad a lunnir o dan yr adran hon at Weinidogion Cymru. Pwerau a chyfrifoldebau eraill awdurdodau bwyd 15 1 Rhaid i awdurdod bwyd anfon gwybodaeth a ragnodir at weithredwyr sefydliadau busnes bwyd newydd yn ei ardal. 2 Rhaid i’r wybodaeth honno gael ei hanfon at weithredwr o fewn 14 o ddiwrnodau o wneud pa un bynnag o’r pethau canlynol sy’n gymwys— a cofrestri sefydliad y gweithredwr gan yr awdurdod fwyd o dan Erthygl 6 o Reoliad (EC) 852/2004 (neu ddarpariaeth gyfatebol ar gyfer cofrestru sefydliadau busnes bwyd sy’n cymryd lle’r ddarpariaeth honno), neu b gweithredwr y sefydliad yn gwneud cais i’r awdurdod bwyd am gymeradwyaeth o dan Erthygl 4 o Reoliad (EC) 853/2004 (neu ddarpariaeth gyfatebol ar gyfer cymeradwyo sefydliadau o’r fath sy’n cymryd lle’r ddarpariaeth honno). 3 Wrth arfer ei swyddogaethau o dan y Ddeddf hon, rhaid i awdurdod bwyd roi sylw— a i argymhellion a wneir gan yr ASB; b i ganllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru o dan adran 23 o’r Ddeddf hon. 4 Rhaid i awdurdod bwyd wneud trefniadau i orfodi’r rhwymedigaethau sy’n cael eu gosod gan y Ddeddf hon ar sefydliadau yn ei ardal. 5 Rhaid i awdurdod bwyd adolygu gweithrediad y cynllun sgorio hylendid bwyd yn ei ardal— a o bryd i’w gilydd, gyda golwg ar sicrhau bod y meini prawf sgorio yn cael eu hasesu’n deg ac yn gyson; b ar gais yr ASB, er mwyn cynorthwyo’r ASB i werthuso’r cynllun fel sy’n ofynnol gan adran 14(d). Cyfrifoldebau eraill gweithredwyr sefydliadau busnes bwyd 16 Rhaid i weithredwr sefydliad busnes bwyd— a darparu unrhyw wybodaeth y mae angen rhesymol amdani ar awdurdod bwyd i’w alluogi i lunio sgôr hylendid bwyd ar gyfer y sefydliad; b fel arall rhoi pob cymorth rhesymol i awdurdod bwyd er mwyn ei alluogi i lunio sgôr hylendid bwyd ac arfer ei swyddogaethau eraill o dan y Ddeddf hon. Gorfodi Pŵer mynediad 17 1 Caiff swyddog awdurdodedig i awdurdod bwyd, ar ôl dangos ei awdurdod ysgrifenedig os caiff ei erchi i wneud hynny, fynd i mewn ar bob adeg resymol i sefydliad busnes bwyd er mwyn— a llunio sgôr hylendid bwyd; b gwneud ailsgoriad; c penderfynu apêl o dan adran 5; neu d gorfodi unrhyw un neu rai o’r gofynion yn adran 7. 2 Ond yn achos mynediad i unrhyw ran o sefydliad sy’n cael ei ddefnyddio fel annedd breifat yn unig, rhaid rhoi 24 awr o rybudd o’r bwriad i fynd i mewn iddo i’r gweithredwr. Rhwystro swyddogion awdurdodedig 18 Mae person sy’n rhwystro, heb esgus rhesymol, swyddog awdurdodedig i awdurdod bwyd sy’n gweithredu i arfer swyddogaethau’r swyddog yn cyflawni trosedd. Troseddau gan gyrff corfforaethol 19 1 Mae’r adran hon yn gymwys os yw trosedd o dan y Ddeddf hon yn cael ei chyflawni gan gorff corfforaethol. 2 Os profir bod y trosedd wedi ei chyflawni gyda chydsyniad neu gydgynllwyn, neu i’w briodoli i unrhyw esgeulustod ar ran— a unrhyw gyfarwyddwr, rheolwr neu ysgrifennydd i’r corff corfforaethol, neu b unrhyw berson a oedd yn honni ei fod yn gweithredu yn rhinwedd unrhyw swydd o’r fath, bydd y cyfarwyddwr, y rheolwr, neu’r ysgrifennydd hwnnw neu’r person sy’n honni ei fod yn gweithredu fel y cyfryw (yn ogystal â’r corff corfforaethol) yn euog o’r drosedd a bydd yn agored i achos yn ei erbyn ac i gael ei gosbi yn unol â hynny. 3 Mae’r cyfeiriad at gyfarwyddwr, rheolwr neu ysgrifennydd y corff corfforaethol yn cynnwys cyfeiriad— a at unrhyw un o swyddogion cyffelyb y corff; b pan fo’r corff yn gorff corfforaethol y mae ei faterion yn cael eu rheoli gan ei aelodau, at unrhyw swyddog neu aelod o’r corff. Cosbau 20 Bydd person sy’n euog o drosedd o dan y Ddeddf hon yn atebol ar gollfarn ddiannod i ddirwy heb fod yn uwch na lefel 3 ar y raddfa safonol. Cosbau penodedig 21 1 Pan fo gan swyddog awdurdodedig i awdurdod bwyd reswm i gredu bod person wedi cyflawni trosedd o dan adran 9, caiff y swyddog roi hysbysiad i’r person yn cynnig cyfle iddo fodloni unrhyw atebolrwydd i gollfarn am y drosedd drwy dalu cosb benodedig. 2 Pan fo hysbysiad wedi ei roi i berson o dan yr adran hon mewn cysylltiad â throsedd— a ni chaniateir i unrhyw achos gael ei gychwyn am y drosedd cyn diwedd cyfnod a bennir yn yr hysbysiad, a b ni chaniateir ei gollfarnu o’r drosedd os yw’n talu’r gosb benodedig cyn diwedd y cyfnod hwnnw. 3 Mae’r Atodlen (hysbysiadau cosb benodedig) yn cael effaith. Y defnydd o dderbyniadau cosb benodedig 22 1 Ni chaiff awdurdod bwyd ddefnyddio ei dderbyniadau cosb benodedig ond at ddiben ei swyddogaethau sy’n ymwneud â gorfodi darpariaethau’r Ddeddf hon a rheoliadau a wneir odani. 2 Yn yr adran hon ystyr “derbyniadau cosb benodedig” yw’r symiau sy’n cael eu talu i awdurdod bwyd o dan hysbysiadau cosb benodedig a ddyroddwyd o dan adran 21. Amrywiol a chyffredinol Canllawiau 23 Caiff Gweinidogion Cymru ddyroddi canllawiau— a i’r ASB; b i awdurdod bwyd, mewn perthynas ag arfer eu swyddogaethau o dan y Ddeddf hon. Diwygio cyfnodau i gydymffurfio â dyletswyddau 24 Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, ddiwygio unrhyw ddarpariaeth yn y Ddeddf hon sy’n pennu cyfnod pryd y mae’n rhaid gwneud rhywbeth drwy roi cyfnod arall yn ei le. Dehongli 25 1 Yn y Ddeddf hon— ystyr mater “a ragnodir” (“ prescribed ”) yw mater sydd yn cael ei ragnodi mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru; mae i’r ymadrodd “ailsgoriad” (“ re-rating ”) yr ystyr sydd iddo yn adran 12; ystyr “anfon” (“ send ”) yw anfon drwy’r post neu ddanfon â llaw; mae i’r ymadrodd “awdurdod bwyd” (“ food authority ”) yr ystyr sydd iddo yn adran 2; mae i’r ymadrodd “gweithredwr” (“ operator ”) (sefydliad busnes bwyd) yr ystyr sydd iddo yn adran 2; mae i’r ymadrodd “meini prawf sgorio” (“ rating criteria ”) yr ystyr sydd iddo yn adran 3; mae i’r ymadrodd “sefydliad busnes bwyd” (“ food business establishment ”) yr ystyr sydd iddo yn adran 2; mae i’r ymadrodd “sgôr hylendid bwyd” (“ food hygiene rating ”) yr ystyr sydd iddo yn adran 3; ystyr “swyddog awdurdodedig” (“ authorised officer ”) yw swyddog a awdurdodwyd yn ysgrifenedig gan awdurdod bwyd at ddibenion arfer unrhyw un neu rai o swyddogaethau’r awdurdod o dan y Ddeddf hon. 2 Mae cyfeiriadau yn y Ddeddf hon at sticer sgôr hylendid bwyd yn cynnwys, pan fo’r cyd-destun yn mynnu hynny, cyfeiriad at fwy nag un sticer. Rheoliadau 26 1 Mae pwerau i wneud rheoliadau neu orchmynion o dan y Ddeddf hon yn arferadwy drwy offeryn statudol. 2 Mae pŵer i wneud gorchymyn neu reoliadau o dan y Ddeddf hon yn cynnwys pŵer i wneud unrhyw ddarpariaeth gysylltiedig, canlyniadol, trosiannol neu atodol y gwêl Gweinidogion Cymru yn dda. 3 Yn achos y pŵerau o dan adrannau 2(6), 3(2) a 3(5) mae’r ddarpariaeth hon yn cynnwys darpariaeth i ddiwygio’r Ddeddf hon. 4 Ni chaniateir i Reoliadau o dan adrannau 2(6), 3(2), 3(5), 5(8), 6(2), 10, 24 a pharagraff 3 o’r Atodlen gael eu gwneud oni bai bod drafft o’r offeryn wedi ei osod gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru a’i gymeradwyo drwy benderfyniad ganddo. 5 Mae rheoliadau eraill a wneir o dan y Ddeddf hon yn ddarostyngedig i’w diddymu’n unol â phenderfyniad gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Cychwyn 27 1 Mae’r adran hon yn dod i rym ar ddiwedd y cyfnod o 2 fis sy’n dechrau â’r diwrnod y caiff y Ddeddf hon y Cydsyniad Brenhinol. 2 Daw gweddill darpariaethau’r Ddeddf hon i rym ar ddiwrnod a bennir drwy orchymyn i’w wneud gan Weinidogion Cymru. 3 Caiff gorchymyn a wneir o dan yr adran hon— a bennu diwrnodau gwahanol at ddibenion gwahanol (gan gynnwys diwrnodau gwahanol ar gyfer categorïau gwahanol o sefydliad busnes bwyd); b gynnwys unrhyw ddarpariaeth drosiannol, darpariaeth darfodol, neu ddarpariaeth arbed y gwêl Gweinidogion Cymru eu bod yn angenrheidiol neu hwylus. Enw Byr 28 Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Sgorio Hylendid Bwyd (Cymru) 2013.