TAI, CYMRU Enwi a chychwyn 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Gweithdrefn Tribiwnlys Eiddo Preswyl (Cymru) 2006. 2 Daw'r Rheoliadau hyn i rym ar 23 Mehefin 2006. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “awdurdod tai lleol” (“ LHA ”) yw'r awdurdod tai lleol ; ystyr “cais” (“ application ”) yw cais neu apêl i dribiwnlys o dan y Ddeddf neu o dan Ran IX o Ddeddf 1985 ac mae i “ceisydd” (“ applicant ”) ystyr sy'n cyfateb i hynny; ystyr “cais am awdurdodi gorchymyn rheoli dros dro” (“ IMO authorisation application ”) yw cais am awdurdodi gwneud gorchymyn rheoli dros dro ; ystyr “cynhadledd rheoli achos” (“ case management conference ”) yw adolygiad cyn treial neu unrhyw gyfarfod arall a gynhelir gan dribiwnlys i'r diben o reoli'r achos mewn perthynas â chais; ystyr “datganiad o resymau” (“ statement of reasons ”) yw datganiad o resymau a baratowyd gan yr awdurdod tai lleol o dan adran 8 o'r Ddeddf (rhesymau dros y penderfyniad i gymryd camau gorfodi); ystyr “ Deddf 1985 ” (“ the 1985 Act ”) yw Deddf Tai 1985 ; ystyr “y Ddeddf” (“ the Act ”) yw Deddf Tai 2004; ystyr “mangre” (“ premises ”) yw'r annedd neu'r adeilad y mae'r cais yn ymwneud ag ef; ystyr “person sydd â buddiant” (“ interested person ”) mewn perthynas â chais penodol yw— person heblaw'r ceisydd a fyddai wedi bod â'r hawl o dan y Ddeddf neu o dan Ddeddf 1985 (yn ôl y digwydd) i wneud y cais, person y mae'n rhaid i'r ceisydd ei hysbysu ynghylch y cais yn unol â'r darpariaethau canlynol o'r Ddeddf— adran 73(7); adran 96(7); paragraff 11(2) o Atodlen 1; neu paragraff 14(2) o Atodlen 3; person y mae'n rhaid i'r tribiwnlys roi iddo'r cyfle i gael ei glywed yn unol â'r darpariaethau canlynol— adran 34(4) o'r Ddeddf; neu adran 317(2) o Ddeddf 1985; yr awdurdod tai lleol pan nad yw'n barti i'r cais; ystyr “y Rheoliadau Ffioedd ” (“ the Fees Regulations ”) yw Rheoliadau Tribiwnlysoedd Eiddo Preswyl (Ffioedd) (Cymru) 2006 ; ystyr “tribiwnlys” (“ tribunal ”) yw tribiwnlys eiddo preswyl, ac ystyr “y tribiwnlys” (“ the tribunal ”) mewn perthynas â chais yw'r tribiwnlys sydd i benderfynu ar y cais. ystyr “yr ymatebydd” (“ the respondent ”) mewn perthynas â chais y mae paragraff yn yr Atodlen i'r Rheoliadau hyn yn berthnasol iddo, yw'r person neu'r personau, neu un o'r personau, a bennir yn is-baragraff (3) o'r paragraff hwnnw. Cymhwyso 3 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys ar gyfer achosion mewn tribiwnlysoedd eiddo preswyl ar gyfer penderfynu ar geisiadau'n ymwneud â mangreoedd yng Nghymru a wneir— a o dan y Ddeddf; b o dan adran 318(1) o Ddeddf 1985 yn achos ceisiadau a wneir ar 23 Mehefin 2006 neu ar ôl hynny; neu c o dan unrhyw un o adrannau 269(1), 272(1) neu (2)(a), 272(2)(b), neu 317(1) o Ddeddf 1985 yn achos gorchmynion dymchwel a wneir ar 23 Mehefin 2006 neu ar ôl hynny. Yr amcan cyffredinol 4 1 Pan fo tribiwnlys— a yn gweithredu unrhyw bŵer o dan y Rheoliadau hyn, neu b yn dehongli unrhyw reoliad, rhaid iddo geisio gweithredu'r amcan cyffredinol o ymdrin yn deg ac yn gyfiawn gyda cheisiadau y mae i benderfynu arnynt. 2 Mae ymdrin yn deg ac yn gyfiawn gyda chais yn cynnwys— a ymdrin â'r cais mewn ffyrdd sy'n gymesur â chymhlethdod y materion sy'n codi ynddo ac ag adnoddau'r partïon; b sicrhau, hyd y mae'n ymarferol, fod y partïon ar yr un gwastad â'i gilydd o safbwynt y weithdrefn a'u bod yn gallu cymryd rhan gyflawn yn yr achos; c cynorthwyo unrhyw barti gyda chyflwyno achos y parti hwnnw heb argymell pa lwybr y dylai'r parti hwnnw ei ddilyn; ch defnyddio arbenigedd neilltuol y tribiwnlys yn effeithiol; d osgoi oedi, i'r graddau y mae hynny'n gydnaws â rhoi ystyriaeth briodol i'r materion dan sylw. Gofyn am estyn yr amser a ganiateir ar gyfer gwneud cais 5 1 Mae'r rheoliad hwn yn gymwys pan fo person yn gofyn i dribiwnlys am ganiatâd i wneud cais ar ôl diwedd y cyfnod a bennir yn y Ddeddf fel y cyfnod o fewn yr hwn mae'n rhaid gwneud y cais. 2 Pan wneir cais am ganiatâd o'r fath o dan y rheoliad hwn, rhaid iddo— a bod mewn ysgrifen; b rhoi'r rhesymau pam na wnaed y cais cyn diwedd y cyfnod hwnnw ac esbonio unrhyw oedi pellach a fu ers hynny; c cynnwys datganiad fod y person sy'n gwneud y cais yn credu fod yr holl ffeithiau a fynegir yn y cais hwnnw'n wir; ch bod wedi'i ddyddio a'i lofnodi. 3 Pan wneir cais am ganiatâd y cyfeirir ato ym mharagraff (1), rhaid i'r ceisydd ar yr un pryd anfon i'r tribiwnlys y cais cyflawn y mae'n gofyn am y caniatâd hwnnw ar ei gyfer. Manylion cais 6 1 Rhaid i gais fod mewn ysgrifen a rhaid iddo gynnwys y manylion canlynol— a enw a chyfeiriad y ceisydd; b enw a chyfeiriad yr ymatebydd pan fydd y ceisydd yn gwybod y manylion hynny neu, os nad yw'n eu gwybod, disgrifiad o gysylltiad yr ymatebydd â'r fangre; c cyfeiriad y fangre; ch cysylltiad y ceisydd â'r fangre; d rhesymau'r ceisydd dros wneud y cais, gan gynnwys pa rwymedi a geisir; dd pan fo'r ceisydd yn gwybod hynny, enw a chyfeiriad unrhyw berson sydd â buddiant; e datganiad fod y ceisydd yn credu fod y ffeithiau a fynegir yn y cais yn wir; f ar gyfer pob cais y mae paragraff yn yr Atodlen i'r Rheoliadau hyn yn gymwys iddo, y dogfennau a bennir yn is-baragraff (2) o'r paragraff hwnnw. 2 Gellir hepgor unrhyw rai o'r manylion sy'n ofynnol o dan baragraff (1) neu liniaru'r gofynion ar eu cyfer, os yw'r tribiwnlys wedi'i fodloni— a bod y manylion a'r dogfennau a gynhwysir gyda chais yn ddigonol i sefydlu bod y cais yn un y gellir ei wneud i dribiwnlys; a b na fyddir felly'n rhagfarnu, ac na fydd tebygolrwydd o ragfarnu, achos unrhyw barti i'r cais. 3 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel weithredu'r pŵer a roddir o dan baragraff (2). Cydnabod derbyn cais a hysbysu ynghylch cais gan dribiwnlys 7 1 Cyn gynted ag sy'n ymarferol ar ôl derbyn y cais, rhaid i'r tribiwnlys— a anfon cydnabyddiaeth i'r ceisydd fod y cais wedi'i dderbyn; a b anfon copi o'r cais ac o bob dogfen a ddaeth gydag ef i'r ymatebydd. 2 Heblaw mewn achos y mae rheoliad 9 yn gymwys iddo, rhaid i'r tribiwnlys hefyd anfon at yr ymatebydd hysbysiad sy'n pennu'r dyddiad erbyn pryd y mae'n rhaid i'r ymatebydd anfon yr ateb a grybwyllir yn rheoliad 8. 3 Ni chaiff y dyddiad a bennir yn yr hysbysiad fod yn llai na 14 diwrnod ar ôl y dyddiad a nodir yn yr hysbysiad fel y dyddiad y'i gwnaed. Ateb gan yr ymatebydd 8 1 Mae'r rheoliad hwn yn gymwys pan fo ymatebydd yn derbyn yr hysbysiad a grybwyllir yn rheoliad 7(2). 2 Pan fo'r rheoliad hwn yn gymwys, rhaid i'r ymatebydd anfon i'r tribiwnlys erbyn y dyddiad a ddynodir yn yr hysbysiad hwnnw ateb ysgrifenedig yn cydnabod iddo dderbyn y copïau o ddogfennau a anfonwyd yn unol å rheoliad 7(1)(b) ac yn datgan— a pa un ai a yw'r ymatebydd yn bwriadu gwrthwynebu'r cais ai peidio; b pan na fyddant eisoes wedi'u cynnwys yn y cais, enw a chyfeiriad pob person sydd â buddiant y mae'r ymatebydd yn gwybod amdanynt; c y cyfeiriad y dylid anfon dogfennau iddo at ddibenion yr achos. Ceisiadau brys am awdurdodi gorchymyn rheoli dros dro 9 1 Mae'r rheoliad hwn yn gymwys pan fo'r awdurdod tai lleol yn gofyn i dribiwnlys ymdrin â chais am awdurdodi gorchymyn rheoli dros dro fel mater brys. 2 Pan ymddengys i'r tribiwnlys, ar sail y wybodaeth a gyflwynir gyda'r cais, fod yr amgylchiadau eithriadol a grybwyllir ym mharagraff (3) yn bodoli, caiff orchymyn cynnal gwrandawiad llafar (“gwrandawiad llafar brys”) heb gydymffurfio â'r gofynion hysbysu yn rheoliad 25. 3 Yr amgylchiadau eithriadol yw— a bod yna fygythiad uniongyrchol i iechyd a diogelwch meddianwyr y tŷ neu i bersonau sy'n meddiannu neu sydd ag ystâd neu fuddiant mewn unrhyw fangre yng nghyffiniau'r tŷ; a b y bydd yr awdurdod tai lleol drwy wneud y gorchymyn rheoli dros dro cyn gynted ag y bo modd (ar y cyd, pan fo hynny'n gymwys, â pha bynnag fesurau eraill ag y mae'r awdurdod tai lleol yn bwriadu eu gweithredu) yn gallu cymryd camau priodol yn syth i atal neu i leihau'r bygythiad yn sylweddol. 4 Rhaid i'r tribiwnlys hysbysu'r partïon a phob person sydd â buddiant y mae ei enw a'i gyfeiriad wedi'u hysbysu iddo— a bod y cais yn cael ei drin fel mater brys o dan y rheoliad hwn; b o'r rhesymau pam yr ymddengys i'r tribiwnlys bod yr amgylchiadau eithriadol yn bodoli; c ynghylch unrhyw ofyniad y mae'n rhaid i barti ei fodloni cyn y gwrandawiad ch o'r dyddiad y cynhelir y gwrandawiad llafar brys. 5 Ni chaiff dyddiad y gwrandawiad fod yn llai na 4 diwrnod ar ôl y dyddiad pryd yr anfonir yr hysbysiad ynghylch y gwrandawiad llafar brys. 6 Yn y gwrandawiad llafar brys, rhaid i'r tribiwnlys— a penderfynu ar y cais os yw wedi'i fodloni pan glyw'r dystiolaeth fod yr amgylchiadau eithriadol yn bodoli; neu b os nad yw wedi'i fodloni felly— i gohirio'r achos; a ii rhoi pa bynnag gyfarwyddiadau ag y tyb sy'n briodol. 7 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel— a weithredu'r pŵer a roir gan baragraff (2); a b penderfynu ar ddyddiad y gwrandawiad llafar brys. 8 Pan fydd tribiwnlys yn gorchymyn gwrandawiad llafar brys, nid yw'r darpariaethau ynghylch hysbysu a gynhwysir yn y rheoliadau canlynol yn gymwys i'r cais— a rheoliad 21(5) (rhybudd ynghylch archwiliad); b rheoliad 25(3) a (4) (hysbysu ynghylch gwrandawiad). Cais gan berson i'w drin fel ceisydd neu ymatebydd 10 1 Gall person (“y parti posibl”) wneud cais i'r tribiwnlys am gael ymuno fel parti i'r achos. 2 Yn achos unrhyw gais o dan baragraff (1)— a gellir ei wneud heb rybudd; b rhaid iddo fod mewn ysgrifen; c rhaid iddo gynnwys rhesymau dros wneud y cais; ac ch rhaid iddo bennu pa un ai a yw'r parti posibl yn dymuno cael ei drin— i fel ceisydd; neu ii fel ymatebydd. 3 Cyn gynted ag sy'n ymarferol ar ôl iddo benderfynu pa un ai a fydd yn caniatáu ynteu'n gwrthod cais o dan baragraff (1), rhaid i'r tribiwnlys— a hysbysu'r parti posibl ynghylch y penderfyniad a'r rhesymau drosto; a b anfon copi o'r hysbysiad i'r partïon sydd wedi'u cynnwys yn yr achos yn barod. 4 Rhaid trin unrhyw barti posibl y caniateir ei gais o dan baragraff (1) fel ceisydd neu ymatebydd at ddibenion rheoliadau 4, 9, 11, 13 i 37 a 39 i 41. 5 Yn y rheoliadau a grybwyllir ym mharagraff (4), rhaid dehongli unrhyw gyfeiriad at geisydd neu ymatebydd fel ei fod yn cynnwys person a gaiff ei drin fel ceisydd neu ymatebydd o dan y rheoliad hwn, a rhaid dehongli unrhyw gyfeiriad at barti fel ei fod yn cynnwys unrhyw berson o'r fath. 6 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel ganiatáu neu wrthod cais o dan baragraff (1). Penderfynu ar geisiadau ar y cyd 11 1 Mae'r rheoliad hwn yn gymwys pan fo ceisiadau wedi'u gwneud ar wahân sydd, ym marn y tribiwnlys— a yn ymwneud â materion cysylltiedig mewn perthynas â'r un fangre; neu b wedi'u gwneud mewn perthynas â dau neu ragor o fangreoedd y mae gan yr un partïon fuddiant ynddynt ac y mae materion tebyg neu gysylltiedig i'w penderfynu arnynt ynglŷn â hwy. 2 Pan fo paragraff (1) yn gymwys, gall y tribiwnlys orchymyn y dylid penderfynu ar y cyd ynglŷn â— a rhai neu bob un o'r ceisiadau hynny; neu b materion neu ystyriaethau penodol sy'n codi yn y ceisiadau. Talu ffioedd 12 Pan na fydd ffi'n sy'n daladwy o dan y Rheoliadau Ffioedd wedi'i thalu o fewn cyfnod o 14 diwrnod o'r dyddiad pryd y derbynnir y cais, dylid trin y cais fel wedi'i dynnu'n ôl oni bai fod y tribiwnlys wedi'i fodloni fod yna sail resymol dros beidio â gwneud hynny. Cynrychiolwyr 13 1 Mae'r rheoliad hwn yn gymwys pan fo parti neu berson sydd â buddiant yn gwneud cais ysgrifenedig i'r tribiwnlys am ddarparu gwybodaeth neu ddogfennau i gynrychiolydd y parti neu'r person sydd â buddiant hwnnw. 2 Rhaid i gais o'r fath a grybwyllir ym mharagraff (1) gynnwys enw a chyfeiriad y cynrychiolydd. 3 Pan fo'r rheoliad hwn yn gymwys, fe fodlonir unrhyw ddyletswydd sydd ar y tribiwnlys o dan y Rheoliadau hyn i ddarparu unrhyw wybodaeth neu ddogfen drwy iddo ei hanfon at y cynrychiolydd neu ei rhoi iddynt. Darparu gwybodaeth a dogfennau i bersonau sydd â buddiant 14 1 Pan hysbysir y tribiwnlys o enw a chyfeiriad person sydd â buddiant, rhaid iddo sicrhau cyn gynted ag sy'n ymarferol y darperir i'r person sydd â buddiant— a copi o'r cais; b esboniad o'r weithdrefn pan fo person am wneud cais am gael ymuno yn yr achos fel ceisydd neu ymatebydd; ac c unrhyw wybodaeth neu ddogfen arall sy'n briodol ym marn y tribiwnlys. 2 Caiff y tribiwnlys sicrhau fod gwybodaeth neu ddogfennau'n cael eu darparu o dan baragraff (1) drwy— a darparu'r wybodaeth neu'r dogfennau ei hun i'r person sydd â buddiant; neu b mynnu bod parti'n gwneud hynny drwy orchymyn a wneir o dan reoliad 16(2). 3 Pan ddarperir gwybodaeth a dogfennau i berson sydd â buddiant yn unol â pharagraff (1) ond— a bod y person sydd â buddiant yn ymateb i'r tribiwnlys ond nid yw'n ymuno fel parti o dan reoliad 10; neu b nad yw'r person sydd â buddiant yn ymateb, ni fydd unrhyw ddyletswydd bellach ar y tribiwnlys i sicrhau darparu gwybodaeth neu ddogfennau i'r person hwnnw. Darparu dogfennau gan dribiwnlys 15 1 Cyn penderfynu ynghylch cais, rhaid i'r tribiwnlys gymryd pob cam rhesymol i sicrhau darparu i bob un o'r partïon— a copi o unrhyw ddogfen sy'n berthnasol i'r achos (neu ddetholiadau digonol o'r ddogfen neu fanylion y ddogfen) a dderbyniwyd oddi wrth unrhyw barti arall neu berson sydd â buddiant (heblaw dogfen sydd eisoes ym meddiant y parti neu'r person sydd â buddiant hwnnw, neu un y rhoddwyd copi ohoni eisoes i'r parti neu'r person sydd â buddiant hwnnw); a b copi o unrhyw ddogfen sy'n cynnwys canlyniadau unrhyw ymholiadau perthnasol a wnaed gan y tribiwnlys neu ar ran y tribiwnlys at ddibenion yr achos. 2 Mewn gwrandawiad, os nad yw parti eisoes wedi derbyn dogfen berthnasol, neu gopi o ddogfen berthnasol, neu ddetholiadau digonol neu fanylion o ddogfen berthnasol, yna oni bai bod— a y person hwnnw'n caniatáu i'r gwrandawiad barhau; neu b bod y tribiwnlys yn ystyried fod gan y person hwnnw gyfle digonol i ymdrin â'r materion y mae'r ddogfen yn ymwneud â hwy heb fod y gwrandawiad yn cael ei ohirio, rhaid i'r tribiwnlys ohirio'r gwrandawiad am gyfnod y mae'n ystyried fydd yn rhoi cyfle digonol i'r person hwnnw ymdrin â'r materion hynny. Darparu gwybodaeth a dogfennau gan bartïon 16 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (5), caiff y tribiwnlys wneud gorchymyn yn mynnu fod parti'n darparu i'r tribiwnlys unrhyw wybodaeth neu ddogfen y mae o fewn pwerau'r parti hwnnw i'w darparu. 2 Caiff y tribiwnlys wneud gorchymyn yn mynnu fod parti'n darparu i barti arall neu i berson sydd â buddiant gopïau o unrhyw ddogfennau a gafodd eu darparu neu sydd i'w darparu i'r tribiwnlys o dan baragraff (1). 3 Rhaid i barti sy'n ddarostyngedig i orchymyn a wnaed o dan baragraff (1) neu (2) ddarparu'r fath wybodaeth, dogfennau neu gopïau erbyn pa bynnag amser a all fod wedi'i bennu yn y gorchymyn neu a benderfynir yn unol â'r gorchymyn. 4 Yn ddarostyngedig i baragraff (5), caiff y tribiwnlys wneud gorchymyn yn mynnu fod unrhyw berson yn mynychu gwrandawiad llafar i roi tystiolaeth ac i gyflwyno unrhyw ddogfennau a bennir yn y gorchymyn, neu sydd o ddisgrifiad a bennir yn y gorchymyn, y mae o fewn pwerau'r person hwnnw i'w cyflwyno. 5 Nid yw paragraffau (1) a (4) yn gymwys i unrhyw ddogfen na ellid gorfodi person i'w chyflwyno mewn treial o achos mewn llys barn yng Nghymru neu Loegr. 6 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel wneud gorchymyn o dan baragraff (1), (2) neu (4) sydd— a yn fater rhagarweiniol i wrandawiad llafar; neu b yn fater rhagarweiniol i benderfyniad neu'n fater sy'n gysylltiedig â phenderfyniad. Methiant i gydymffurfio â gorchymyn i ddarparu gwybodaeth a dogfennau 17 Pan fo parti wedi methu â chydymffurfio â gorchymyn a wnaed o dan reoliad 16(1), (2) neu (4) caiff y tribiwnlys wneud gorchymyn yn gwrthod neu'n caniatáu'r cyfan neu ran o'r cais. Penderfynu heb wrandawiad 18 1 Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (6) caiff y tribiwnlys benderfynu ynghylch cais heb wrandawiad llafar os bydd wedi hysbysu'r partïon mewn ysgrifen ddim llai na 14 diwrnod ymlaen llaw o'i fwriad i wneud hynny. 2 Ar unrhyw adeg cyn penderfynu ynghylch cais— a caiff y ceisydd neu'r ymatebydd ofyn am wrandawiad llafar; neu b caiff y tribiwnlys hysbysu'r partïon ei fod yn bwriadu cynnal gwrandawiad llafar. 3 Pan wneir cais neu pan roir hysbysiad o dan baragraff (2), rhaid i'r tribiwnlys roi hysbysiad o wrandawiad yn unol â rheoliad 25. 4 Gellir gwneud dyfarniad heb wrandawiad llafar yn absenoldeb unrhyw sylwadau gan yr ymatebydd. 5 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel benderfynu pa un ai a yw gwrandawiad llafar yn briodol neu beidio ar mwyn penderfynu ynghylch cais . 6 Nid yw'r rheoliad hwn yn gymwys i gais y mae rheoliad 9 (ceisiadau brys am orchymyn rheoli dros dro) yn gymwys iddo. Gorchmynion dros dro 19 1 Caiff tribiwnlys wneud gorchymyn a fydd yn weithredol dros dro (“gorchymyn dros dro”)— a yn atal, yn gyfan gwbl neu'n rhannol, effaith unrhyw benderfyniad, hysbysiad, gorchymyn neu drwydded sy'n wrthrych achos sydd ger ei fron; neu b yn caniatáu am y tro unrhyw rwymedi y byddai ganddo bŵer i'w ddyfarnu yn ei benderfyniad terfynol. 2 Pan fo'r tribiwnlys yn gwneud gorchymyn dros dro heb yn gyntaf ganiatáu cyfle i'r partïon wneud sylwadau ynghylch gwneud y gorchymyn, caiff parti ofyn am amrywio'r gorchymyn dros dro neu ei ddiddymu. 3 Gellir gwneud unrhyw gais o'r fath— a ar lafar mewn cynhadledd rheoli achos neu wrandawiad; b mewn ysgrifen; neu c drwy unrhyw ddull arall ag y gall tribiwnlys ei ganiatáu. 4 Rhaid cofnodi gorchymyn dros dro cyn gynted ag y bo modd mewn dogfen y mae'n rhaid iddi, heblaw yn achos gorchymyn a wnaed gyda chytundeb yr holl bartïon, roi'r rhesymau dros y penderfyniad i wneud y gorchymyn. 5 Nid yw'r rheoliad hwn yn gymwys i gais am awdurdodi gorchymyn rheoli dros dro. Cyfarwyddiadau 20 1 Caiff parti ofyn i'r tribiwnlys roi cyfarwyddiadau drwy wneud gorchymyn o dan ei bŵer cyffredinol yn adran 230(2) o'r Ddeddf. 2 Caiff parti y cyfeirir cyfarwyddyd ato ofyn i'r tribiwnlys ei amrywio neu ei ddiddymu. 3 Gellir gwneud cais y cyfeirir ato ym mharagraff (1) neu (2)— a ar lafar mewn cynhadledd rheoli achos neu wrandawiad; b mewn ysgrifen; neu c drwy unrhyw ddull arall ag y gall tribiwnlys ei ganiatáu. 4 Rhaid i'r parti sy'n gwneud y cais bennu'r cyfarwyddiadau a geisir a'r rhesymau dros eu ceisio. 5 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel roi cyfarwyddyd gweithdrefnol ynghylch unrhyw fater sydd— a yn fater rhagarweiniol i wrandawiad llafar; neu b yn fater rhagarweiniol i benderfyniad neu'n fater cysylltiedig â phenderfyniad. 6 Ym mharagraff (5), ystyr “cyfarwyddyd gweithdrefnol” (“ procedural direction ”) yw unrhyw gyfarwyddyd heblaw un o'r rhai a ddynodir ym mharagraffau (a) i (e) o adran 230(5) o'r Ddeddf. Archwilio mangreoedd a'u cyffiniau 21 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), caiff y tribiwnlys archwilio— a y fangre; b unrhyw fangre arall y gallai ei harchwilio gynorthwyo'r tribiwnlys i benderfynu ynghylch y cais; c yr ardal o gwmpas y fangre. 2 Yn ddarostyngedig i baragraff (3)— a rhaid i'r tribiwnlys roi'r cyfle i'r partïon fod yn bresennol ar adeg archwiliad; a b caiff aelod o'r Cyngor ar Dribiwnlysoedd sy'n gweithredu yn rhinwedd hynny fod yn bresennol ar adeg unrhyw archwiliad. 3 Mae gwneud archwiliad a mynychu archwiliad yn amodol ar sicrhau unrhyw ganiatâd sydd ei angen. 4 Pan fo yna wrandawiad llafar, gellir cynnal archwiliad cyn y gwrandawiad, yn ystod y gwrandawiad neu ar ôl y gwrandawiad. 5 Yn ddarostyngedig i baragraff (6), rhaid i'r tribiwnlys roi rhybudd i'r partïon o ddim llai na 14 diwrnod o ddyddiad, amser a lleoliad yr archwiliad i'r partïon. 6 Gellir hepgor unrhyw un o'r gofynion ar gyfer rhybudd ym mharagraff (5) neu ei lacio os yw'r tribiwnlys wedi'i fodloni fod y partïon wedi derbyn rhybudd digonol. 7 Pan wneir archwiliad ar ôl i wrandawiad llafar derfynu, caiff y tribiwnlys ailagor y gwrandawiad o achos unrhyw fater sy'n codi o'r archwiliad, ar ôl rhoi rhybudd rhesymol o ddyddiad, amser a lleoliad y gwrandawiad a ail-agorir i'r partïon. Tystiolaeth arbenigol 22 1 Yn y rheoliad hwn, ystyr “arbenigwr” (“ expert ”) yw arbenigwr annibynnol nad yw'n cael ei gyflogi gan un o'r partïon. 2 Yn ddarostyngedig i baragraff (4), caiff parti roi tystiolaeth arbenigol gerbron y tribiwnlys, ac wrth wneud hynny rhaid iddo— a darparu crynodeb ysgrifenedig o'r dystiolaeth ar gyfer y tribiwnlys; a b darparu copi o'r crynodeb ysgrifenedig hwnnw ar gyfer pob parti arall o leiaf 7 diwrnod cyn— i dyddiad y gwrandawiad llafar perthnasol y rhoddwyd hysbysiad ohono mewn perthynas â'r cais o dan reoliad 25; neu ii y dyddiad a hysbyswyd o dan reoliad 18 pryd y byddir yn penderfynu ynghylch y cais heb wrandawiad llafar. 3 Rhaid i grynodeb ysgrifenedig yr arbenigwr o dystiolaeth yr arbenigwr— a bod wedi'i gyfeirio at y tribiwnlys; b cynnwys manylion o gymwysterau'r arbenigwr; c cynnwys datganiad fod yr arbenigwr yn deall dyletswydd yr arbenigwr i gynorthwyo'r tribiwnlys ynghylch y materion sydd o fewn arbenigedd yr arbenigwr, a'i fod wedi cydymffurfio â hynny, a'i fod yn deall bod y ddyletswydd honno'n bwysicach nag unrhyw ddyletswydd tuag at y person y derbyniodd yr arbenigwr gyfarwyddiadau oddi wrtho neu y mae'r arbenigwr wedi'i gyflogi neu'i dalu ganddo. 4 Pan fo tribiwnlys yn rhoi cyfarwyddyd, o dan ei bŵer cyffredinol yn adran 230(2) o'r Ddeddf, na all parti roi tystiolaeth arbenigol ger ei fron heb ei ganiatâd, caiff bennu fel amod i'r caniatâd hwnnw— a bod yn rhaid cyfyngu tystiolaeth yr arbenigwr i'r materion hynny ag y bydd y tribiwnlys yn ei gyfarwyddo; b bod yn rhaid i'r arbenigwr fynychu gwrandawiad i roi tystiolaeth lafar; neu c bod yn rhaid i'r partïon gyfarwyddo'r arbenigwr ar y cyd. Cynhadledd rheoli achos 23 1 Caiff y tribiwnlys gynnal cynhadledd rheoli achos. 2 Rhaid i'r tribiwnlys roi rhybudd o ddim llai na 7 diwrnod o ddyddiad, amser a lleoliad y gynhadledd rheoli achos i'r partïon. 3 Yn y gynhadledd rheoli achos caiff y tribiwnlys orchymyn y partïon i gymryd pa gamau bynnag a gwneud pa bethau bynnag ag sy'n ymddangos i'r tribiwnlys eu bod yn ofynnol neu'n ddymunol ar gyfer sicrhau penderfynu ynghylch y cais mewn ffordd gyfiawn, brydlon ac economaidd. 4 Caiff y tribiwnlys ohirio neu oedi cynhadledd rheoli achos. 5 Caiff parti gael ei gynrychioli mewn cynhadledd rheoli achos. 6 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel gyflawni swyddogaethau'r tribiwnlys o dan y rheoliad hwn. Pwerau rheoli achos eraill 24 1 Caiff y tribiwnlys— a cwtogi'r amser a bennir gan y Rheoliadau hyn neu o danynt ar gyfer cyflawni unrhyw weithred pan fo'r holl bartïon yn cytuno i'r cwtogi hwnnw; b estyn yr amser a bennir gan y Rheoliadau hyn neu o danynt ar gyfer cyflawni unrhyw weithred, hyd yn oed os bydd yr amser a benodwyd wedi dod i ben— i pan na fyddai'n rhesymol disgwyl i'r person dan sylw gydymffurfio neu fod wedi cydymffurfio o fewn yr amser hwnnw; neu ii pan fyddai peidio ag estyn yr amser yn esgor ar anghyfiawnder sylweddol; c caniatáu defnyddio ffôn, cyswllt fideo, neu unrhyw ddull arall o gyfathrebu— i er mwyn gwneud sylwadau gerbron y tribiwnlys; neu ii at ddibenion cynhadledd rheoli achos neu wrandawiad; ch mynnu fod unrhyw berson sy'n rhoi tystiolaeth ysgrifenedig yn cynnwys gyda'r dystiolaeth honno ddatganiad wedi'i lofnodi fod y person yn credu fod y ffeithiau a ddatgenir yn y dystiolaeth yn wir; d cymryd unrhyw gam arall neu wneud unrhyw benderfyniad arall y mae'r tribiwnlys yn ystyried ei fod yn ofynnol neu'n ddymunol at ddiben rheoli'r achos. 2 Caiff y tribiwnlys weithredu ei bwerau o dan y Rheoliadau hyn mewn ymateb i gais i wneud hynny neu o'i benderfyniad ei hun. 3 Caiff un aelod cymwysedig o'r panel weithredu'r pwerau a roir o dan y rheoliad hwn mewn perthynas ag unrhyw fater sy'n rhagarweiniol i— a gwrandawiad llafar; neu b dyfarniad sydd i'w wneud heb wrandawiad llafar. Hysbysu ynghylch gwrandawiad 25 1 Y tribiwnlys sydd i benodi dyddiad, lleoliad ac amser gwrandawiad. 2 Rhaid i'r tribiwnlys hysbysu'r partïon o'r dyddiad, yr amser a'r lleoliad a benodwyd ar gyfer y gwrandawiad. 3 Yn ddarostyngedig i baragraff (4) rhaid rhoi hysbysiad ynghylch y gwrandawiad ddim llai na 21 diwrnod cyn y dyddiad a benodwyd. 4 Mewn amgylchiadau eithriadol, caiff y tribiwnlys, heb gytundeb y partïon, roi llai na 21 diwrnod o rybudd o ddyddiad, amser a lleoliad y gwrandawiad; ond rhaid rhoi unrhyw rybudd o'r fath cyn gynted ag sy'n ymarferol cyn y dyddiad a benodwyd a rhaid i'r hysbysiad bennu beth yw'r amgylchiadau eithriadol. Gohirio gwrandawiad 26 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3) caiff y tribiwnlys ohirio gwrandawiad llafar. 2 Rhaid i'r tribiwnlys roi rhybudd rhesymol o'r amser a'r dyddiad hyd y rhai y gohirir gwrandawiad. 3 Pan fo parti'n gofyn am ohiriad, ni chaiff y tribiwnlys ohirio'r gwrandawiad oni bai ei fod yn ystyried ei bod yn rhesymol gwneud hynny o ystyried— a y sail dros wneud y cais; b yr adeg y gwneir y cais; ac c cyfleustra'r partïon. Y gwrandawiad 27 1 Mewn gwrandawiad— a y tribiwnlys (yn ddarostyngedig i'r Rheoliadau hyn) sy'n penderfynu ar weithdrefn y gwrandawiad a'r modd y'i cynhelir; b caiff unrhyw berson sy'n ymddangos gerbron y tribiwnlys wneud hynny un ai'n bersonol neu drwy gynrychiolydd y person hwnnw; c mae gan y partïon yr hawl— i i roi tystiolaeth berthnasol; ii i alw tystion; iii i holi unrhyw dyst; a iv i annerch y tribiwnlys ynghylch y dystiolaeth a'r gyfraith ac yn gyffredinol ynghylch pwnc y cais; ac ch caiff y tribiwnlys dderbyn tystiolaeth o unrhyw ffaith sy'n ymddangos iddo ei bod yn berthnasol, hyd yn oed os byddai'r dystiolaeth yn annerbyniadwy mewn achos gerbron llys barn, ac ni chaiff wrthod unrhyw dystiolaeth a gyflwynir mewn da bryd sy'n dderbyniadwy o dan y gyfraith ac sy'n berthnasol ac yn angenrheidiol a heb ei chael mewn ffordd amhriodol. 2 Mewn gwrandawiad, caiff tribiwnlys os yw wedi'i fodloni ei bod yn gyfiawn ac yn rhesymol gwneud hynny, ganiatáu i barti ddibynnu ar resymau nas datganwyd o'r blaen ac ar dystiolaeth nad oedd ar gael o'r blaen neu nas dygwyd gerbron o'r blaen. 3 Caiff y tribiwnlys ohirio gwrandawiad i adeg arall, ond os gwneir hynny ar gais un o'r partïon, rhaid i'r tribiwnlys ystyried a yw'n rhesymol gwneud hynny yng ngoleuni— a y sail dros wneud y cais; b yr adeg y gwneir y cais; ac c cyfleustra'r partïon. Gwrandawiad cyhoeddus neu'n breifat 28 1 Rhaid i wrandawiad fod yn gyhoeddus heblaw pan fo'r tribiwnlys wedi'i fodloni yn amgylchiadau'r achos ac yn ddarostyngedig i'r amcan cyffredinol y dylid cynnal y gwrandawiad yn breifat. 2 Caiff y tribiwnlys benderfynu o dan baragraff (1)— a bod yn rhaid i ran yn unig o'r gwrandawiad fod yn breifat; neu b na ddylid cyhoeddi unrhyw un o'r materion canlynol— i gwybodaeth am yr achos gerbron y tribiwnlys; ii enwau a manylion a allai arwain at adnabod y personau sy'n ymwneud â'r achos; neu iii tystiolaeth benodol a roddir yn ystod yr achos. Personau sydd â'r hawl i fod yn bresennol mewn gwrandawiad a gynhelir yn breifat 29 1 Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3) mae gan y personau canlynol yr hawl i fod yn bresennol mewn gwrandawiad a gynhelir yn breifat ac i fod yn bresennol yn ystod trafodaethau'r tribiwnlys ar gyfer penderfynu ar y cais— a llywydd neu gadeirydd neu aelod arall o'r panel nad yw'n rhan o'r tribiwnlys at ddibenion y gwrandawiad; b aelod o'r Cyngor ar Dribiwnlysoedd sy'n gweithredu yn rhinwedd y swydd honno; c staff y Gwasanaeth Tribiwnlys; ch unrhyw berson arall a gaiff ganiatâd y tribiwnlys gyda chytundeb y partïon. 2 Ni chaiff yr un o'r personau a bennir ym mharagraff (1) gymryd unrhyw ran yn y gwrandawiad neu drafodaethau o'r fath. 3 Caiff tribiwnlys ganiatáu i bersonau fod yn bresennol mewn gwrandawiad a gynhelir yn breifat ar ba bynnag delerau ac amodau ag y tyb sy'n briodol. Methiant parti i ymddangos mewn gwrandawiad 30 Pan fo parti yn methu ag ymddangos mewn gwrandawiad, caiff y tribiwnlys barhau gyda'r gwrandawiad os— a yw wedi'i fodloni fod y parti hwnnw wedi'i hysbysu o'r gwrandawiad yn unol â'r Rheoliadau hyn; a b nad yw wedi'i fodloni fod yna reswm da pam y methodd ymddangos. Penderfyniadau'r Tribiwnlys wrth ddyfarnu ynghylch ceisiadau 31 1 Mae'r rheoliad hwn yn gymwys i'r penderfyniad sy'n dyfarnu ynghylch cais. 2 Os cynhaliwyd gwrandawiad, gellir cyhoeddi'r penderfyniad ar lafar ar ddiwedd y gwrandawiad. 3 Rhaid, ym mhob achos, cofnodi'r penderfyniad mewn dogfen cyn gynted ag sy'n ymarferol ar ôl i'r penderfyniad gael ei wneud. 4 Nid oes angen i benderfyniad a roddir neu a gofnodir yn unol â pharagraff (2) neu (3) gofnodi'r rhesymau dros y penderfyniad. 5 Rhaid cofnodi'r rhesymau dros y penderfyniad mewn dogfen cyn gynted ag sy'n ymarferol ar ôl rhoi neu gofnodi'r penderfyniad. 6 Rhaid i ddogfen sy'n cofnodi penderfyniad neu'r rhesymau dros benderfyniad (“dogfen penderfyniad”) gael ei lofnodi a'i ddyddio gan berson priodol. 7 Caiff person priodol, drwy gyfrwng tystysgrif wedi'i lofnodi a'i ddyddio gan y person hwnnw, gywiro unrhyw wallau clercio mewn dogfen penderfyniad neu unrhyw wallau sy'n codi ynddo o lithriad neu esgeulustod damweiniol. 8 Yn y rheoliad hwn, ystyr “person priodol” (“ appropriate person ”) yw— a Cadeirydd y tribiwnlys; neu b yn achos absenoldeb neu analluogrwydd y Cadeirydd, aelod arall o'r tribiwnlys. 9 Rhaid anfon copi o unrhyw ddogfen penderfyniad, a chopi o unrhyw gywiriad yr ardystiwyd iddo o dan baragraff (7) i bob parti. Costau 32 Ni chaiff y tribiwnlys wneud dyfarniad o dan baragraff 12 o Atodlen 13 i'r Ddeddf mewn perthynas â pharti heb yn gyntaf ganiatáu i'r parti hwnnw y cyfle i gyflwyno sylwadau i'r tribiwnlys. Tynnu cais yn ôl 33 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), caiff ceisydd (“y parti sy'n tynnu'n ôl”) (“the withdrawing party”) dynnu'n ôl y cyfan o gais a wnaed gan y ceisydd hwnnw, neu ran o'r fath gais, yn unol â pharagraff (2) ar unrhyw adeg cyn y dyfernir y cais. 2 Rhaid i'r parti sy'n tynnu'n ôl hysbysu ei fod yn tynnu'r cais yn ôl drwy gyflwyno hysbysiad wedi'i lofnodi a'i ddyddio i'r tribiwnlys— a yn rhoi gwybodaeth ddigonol i alluogi adnabod y cais neu'r rhan o gais sy'n cael ei dynnu'n ôl; b yn datgan os oes yna unrhyw ran o'r cais, ac os felly pa ran, sydd eto i'w benderfynu arno; ac c yn cadarnhau fod copi o'r hysbysiad fod y cais yn cael ei dynnu'n ôl wedi'i roi i'r holl bartïon eraill ac yn nodi'r dyddiad pryd y gwnaed hynny. 3 O dan unrhyw un o'r amgylchiadau a nodir ym mharagraff (4), ni fydd tynnu'r cais yn ôl yn effeithiol hyd y bydd un o'r camau gweithredu ym mharagraff (5) wedi'i gyflawni. 4 Yr amgylchiadau a grybwyllir ym mharagraff (3) yw bod— a gorchymyn dros dro wedi'i wneud o blaid parti; b parti wedi gwneud ymrwymiad i'r tribiwnlys; c taliad wedi'i orchymyn i'r parti sy'n tynnu'n ôl, boed hynny i'w ddigolledu, fel iawndal, fel costau, i ad-dalu ffioedd neu unrhyw beth arall; ch parti wedi gwneud cais am orchymyn i ad-dalu ffioedd. 5 Y camau gweithredu a grybwyllir ym mharagraff (3) yw— a bod y parti sy'n tynnu'n ôl wedi anfon datganiad ysgrifenedig i'r tribiwnlys wedi'i lofnodi gan yr holl bartïon eraill yn nodi sut y dylid ymdrin ag unrhyw un o'r amgylchiadau yn is-baragraffau (a) i (ch) o baragraff (4); neu b bod y parti sy'n tynnu'n ôl wedi hysbysu'r holl bartïon o'i fwriad i dynnu'n ôl y cais ac— i bod y parti sy'n tynnu'n ôl wedi gofyn i'r tribiwnlys roi cyfarwyddiadau ynghylch yr amodau dan y rhai y gellir tynnu'r cais yn ôl; a ii bod y tribiwnlys wedi rhoi cyfarwyddiadau o'r fath. 6 Wrth roi cyfarwyddiadau o dan baragraff (5)(b)(ii), gall y tribiwnlys osod pa bynnag amodau ag y tyb sy'n briodol. 7 Caiff un aelod cymwysedig roi cyfarwyddiadau o dan baragraff (5)(b)(ii). Gorfodi 34 Gellir, gyda chaniatâd y llys sirol, orfodi unrhyw benderfyniad gan y tribiwnlys yn yr un ffordd â gorchmynion y fath lys. Caniatâd i apelio 35 1 Yn y rheoliad hwn, ystyr “apelio” (“ to appeal ”) yw gwneud apêl yn erbyn penderfyniad gan y tribiwnlys i'r Tribiwnlys Tiroedd ac mae i “apelydd” (“ appellant ”) ystyr sy'n cyfateb i hynny. 2 Pan fo parti'n gwneud cais i'r tribiwnlys am ganiatâd i apelio i'r Tribiwnlys Tiroedd yn sgil penderfyniad gan y tribiwnlys, gellir gwneud y cais— a ar lafar yn y gwrandawiad lle mae'r penderfyniad yn cael ei gyhoeddi gan y tribiwnlys; neu b ar ôl hynny mewn ysgrifen i swyddfa'r tribiwnlys. 3 Rhaid gwneud cais am ganiatâd i apelio o fewn y cyfnod o 21 diwrnod sy'n cychwyn gyda'r dyddiad a nodir yn yr hysbysiad o'r penderfyniad fel y dyddiad pryd y rhoddwyd y rhesymau dros y penderfyniad. 4 Pan wneir cais am ganiatâd i apelio mewn ysgrifen, rhaid iddo gael ei lofnodi gan yr apelydd neu gynrychiolydd yr apelydd a rhaid iddo— a nodi enw a chyfeiriad yr apelydd ac enw a chyfeiriad unrhyw gynrychiolydd i'r apelydd; b nodi at ba benderfyniad a pha dribiwnlys y mae'r cais am ganiatâd i apelio yn cyfeirio; c datgan y seiliau y bwriada'r apelydd ddibynnu arnynt yn yr apêl. 5 Rhaid cofnodi penderfyniad y tribiwnlys ynghylch cais am ganiatâd i apelio, ynghyd â'r rhesymau dros hynny, mewn ysgrifen, a rhaid i'r tribiwnlys anfon copi o'r penderfyniad a'r rhesymau i'r apelydd ac i'r partïon eraill i'r cais sy'n wrthrych i'r apêl. 6 Rhaid i hysbysiad o dan baragraff (5) gynnwys, fel bo'n briodol, ddatganiad ynghylch unrhyw ddarpariaeth statudol, rheol neu gyfarwyddyd mewn perthynas ag unrhyw gais pellach i'r Tribiwnlys Tiroedd am ganiatâd i apelio ac ynghylch yr amser a'r lle ar gyfer gwneud y cais pellach neu ar gyfer hysbysu ynghylch y bwriad i apelio. Cymorth i gyfranogwyr 36 1 Yn y rheoliad hwn, ystyr “cyfranogwr” (“ participant ”) yw unrhyw barti neu dyst neu unrhyw berson arall sy'n cymryd rhan mewn achos mewn perthynas â chais neu at yr hwn y cyfeirir gorchymyn gan y tribiwnlys. 2 Os yw cyfranogwr yn analluog i ddarllen neu siarad neu ddeall yr iaith Saesneg neu'r iaith Gymraeg, rhaid i'r tribiwnlys wneud trefniadau i ddarparu ar gyfer y cyfranogwr, yn ddi-dâl, y cyfieithiadau a'r cymorth gan gyfieithydd sy'n ofynnol er mwyn galluogi'r cyfranogwr i gymryd rhan yn effeithiol yn yr achos. 3 Os yw cyfranogwr yn methu â chlywed neu siarad, rhaid i'r tribiwnlys wneud trefniadau i ddarparu ar gyfer y cyfranogwr, yn ddi-dâl, wasanaethau cyfieithydd iaith arwyddion, gwefuslefarydd neu palandeipydd i alluogi'r cyfranogwr i gymryd rhan yn effeithiol yn yr achos. 4 Mae gan gyfranogwr hawl i gymorth o dan y rheoliad hwn pa un ai a yw wedi'i gynrychioli ai peidio. 5 Rhaid i gyfranogwr y mae arno angen cymorth o dan y rheoliad hwn hysbysu'r tribiwnlys o'r angen hwnnw ar y cyfle cyntaf posibl. Gofynion ynghylch darparu hysbysiadau a dogfennau 37 1 Mae unrhyw ddogfen neu hysbysiad y mae'r Rheoliadau hyn yn ei awdurdodi neu yn ei gwneud yn ofynnol iddynt gael eu darparu i unrhyw berson, boed hynny gan y tribiwnlys, parti, neu unrhyw berson arall, wedi'i ddarparu'n briodol i'r person hwnnw— a os caiff ei anfon i gyfeiriad priodol y person drwy bost dosbarth cyntaf neu ddosbarthiad arbennig, neu ddanfoniad cofnodedig; b os caiff ei anfon mewn unrhyw ffordd arall i gyfeiriad priodol y person; c yn ddarostyngedig i baragraff (2), os caiff ei anfon, gyda chaniatâd ysgrifenedig y person, at y person hwnnw— i drwy ffacs, e-bost neu ddull cyfathrebu electronig arall sy'n cynhyrchu testun a geir mewn ffurf sy'n ddarllenadwy; ii drwy wasanaeth danfon dogfennau preifat. 2 At ddibenion paragraff (1)(c), ystyrir bod cynrychiolydd cyfreithiol y person wedi rhoi caniatâd ysgrifenedig os dangosir y cyfeirnod neu'r cyfeiriad ar gyfer cyfathrebu drwy ffacs neu'n electronig neu drwy system danfon dogfennau preifat ar bapur ysgrifennu'r cynrychiolydd cyfreithiol. 3 Cyfeiriad priodol person ar gyfer dibenion paragraff (1) yw— a yn achos y tribiwnlys, cyfeiriad swyddfa'r tribiwnlys; b yn achos cwmni corfforedig neu gorff arall sydd wedi'i gofrestru yn y Deyrnas Unedig, cyfeiriad y swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa'r cwmni neu'r corff; c yn achos unrhyw berson arall, ei gyfeiriad arferol neu'r cyfeiriad olaf y gwyddys amdano ar ei gyfer. 4 Mae'r paragraff hwn yn gymwys— a os bydd person sydd i fod i dderbyn dogfen neu hysbysiad— i yn amhosibl ei ddarganfod ar ôl gwneud pob ymholiad dyfal; ii wedi marw a heb unrhyw gynrychiolydd personol; neu iii y tu allan i'r Deyrnas Unedig; neu b os am unrhyw reswm arall na ellir yn rhwydd ddarparu hysbysiad neu ddogfen arall yn unol â'r Rheoliadau hyn. 5 Pan fo paragraff (4) yn gymwys, caiff y tribiwnlys— a hepgor darparu'r hysbysiad neu'r ddogfen arall; neu b rhoi cyfarwyddiadau i gyflwyno'r hysbysiad neu'r ddogfen ym mha ffurf bynnag arall (pa un ai drwy hysbysebu mewn papur newydd neu fel arall) neu drwy ba ddull bynnag arall ag y tyb y tribiwnlys sy'n briodol. 6 Pan fo'r Ddeddf neu'r Rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol fod yn rhaid i barti ddarparu tystiolaeth fod y parti hwnnw wedi darparu dogfen i unrhyw berson, caiff y parti hwnnw fodloni'r gofyniad drwy ddarparu tystysgrif wedi'i lofnodi yn cadarnhau fod y ddogfen wedi'i chyflwyno'n unol â gofynion y rheoliad hwn. Amser 38 Pan fo'r amser a ddynodir gan y Rheoliadau hyn ar gyfer cyflawni unrhyw weithred yn dod i ben ar ddydd Sadwrn neu ddydd Sul neu ar ddiwrnod o wyliau cyhoeddus, fe ystyrir ei fod yn dod i ben ar y diwrnod dilynol nesaf nad yw'n ddydd Sadwrn neu'n ddydd Sul neu'n ddiwrnod o wyliau cyhoeddus. Ceisiadau gwacsaw a blinderus 39 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), pan ymddengys i'r tribiwnlys fod cais yn wacsaw neu'n flinderus neu fel arall yn gamddefnydd o broses y tribiwnlys, caiff y tribiwnlys wrthod y cais yn gyfan gwbl neu'n rhannol. 2 Cyn gwrthod cais o dan baragraff (1), rhaid i'r tribiwnlys hysbysu'r ceisydd o'i fwriad i wneud hynny yn unol â pharagraff (3). 3 Rhaid i unrhyw hysbysiad o dan baragraff (2) ddatgan— a bod y tribiwnlys â'i fryd ar wrthod y cais; b y seiliau pam y mae â'i fryd ar wrthod y cais; c y dyddiad (heb fod yn llai na 21 diwrnod ar ôl y dyddiad pryd yr anfonwyd yr hysbysiad) cyn y gall y tribiwnlys wrando ar y ceisydd ynghylch y cwestiwn a ddylid gwrthod y cais. 4 Ni chaniateir gwrthod cais o dan baragraff (1) oni bai— a nad yw'r ceisydd yn gwneud cais i'r tribiwnlys cyn y dyddiad a grybwyllir ym mharagraff (3)(c); neu b pan fo'r ceisydd yn gwneud y fath gais, bod y tribiwnlys wedi gwrando ar y ceisydd a'r ymatebydd, neu pa un bynnag ohonynt sy'n mynychu'r gwrandawiad, ar gwestiwn gwrthod y cais. Afreoleidd-dra 40 Nid yw unrhyw afreoleidd-dra sy'n deillio o fethiant gan barti i gydymffurfio ag unrhyw ddarpariaeth yn y Rheoliadau hyn neu ag unrhyw gyfarwyddyd gan y tribiwnlys cyn bod y tribiwnlys wedi penderfynu ar y cais ohono'i hun yn gwneud yr achos yn ddi-rym. Llofnodi dogfennau 41 Pan fo'r Rheoliadau hyn yn gofyn fod dogfen yn cael ei llofnodi, bydd y gofyniad hwnnw wedi'i fodloni— a os bydd y llofnod un ai wedi'i ysgrifennu neu wedi'i gynhyrchu gan gyfrifiadur neu ddull mecanyddol arall; a b bod enw'r llofnodydd yn ymddangos o dan y llofnod yn y fath fodd ag y gellir adnabod y llofnodydd. Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 D. Elis-Thomas Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol 20 Mehefin 2006