Cynrychiolaeth Y Bobl, Cymru RHAN 1 CYFFREDINOL Enwi, dod i rym a chymhwyso 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau’r Platfform Gwybodaeth am Etholiadau Cymreig 2025. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 14 Mawrth 2025. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys i etholiadau penodedig. 4 Ond nid yw’r Rheoliadau hyn yn cael effaith mewn perthynas ag— a etholiad i Senedd Cymru, y cynhelir y pôl ar ei gyfer ar neu cyn 6 Ebrill 2026; b etholiadau cyffredin i brif gynghorau yng Nghymru, y cynhelir y polau ar eu cyfer ar neu cyn 5 Mai 2027. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “ anerchiad etholiadol ” (“ election address ”) yw cyfathrebiad post a gymeradwywyd yn derfynol y caniateir ei anfon, yn rhinwedd gorchymyn o dan adran 13 o Ddeddf 2006 , yn rhydd rhag unrhyw dâl am bostio ac sydd i’w gyflwyno neu a gyflwynwyd i’w gyhoeddi ar y platfform; ystyr “ datganiad ymgeisydd ” (“ candidate statement ”) yw datganiad sydd wedi ei lunio i’w gyhoeddi ar y platfform ac sy’n cefnogi ymgeisyddiaeth, ar gyfer etholiad cyffredin i brif gyngor yng Nghymru, y mae’r ymgeisydd yn sefyll ynddo; ystyr “ Deddf 2006 ” (“ the 2006 Act ”) yw Deddf Llywodraeth Cymru 2006 ; ystyr “ dyddiad cyflwyno ” (“ submission date ”) yw’r dyddiad y mae’n ofynnol gan reoliad 13(3)(a) ei gynnwys mewn hysbysiad o’r broses gyflwyno ar gyfer anerchiadau etholiadol a datganiadau ymgeiswyr; ystyr “ etholiadau penodedig ” (“ specified elections ”) yw— etholiadau i Senedd Cymru; etholiadau cyffredin i brif gynghorau yng Nghymru; ystyr “ gofynion perthnasol ” (“ relevant requirements ”) yw— mewn perthynas ag anerchiad etholiadol, y gofynion a osodir gan reoliadau 8(2) a 9; mewn perthynas â datganiad ymgeisydd, y gofynion a osodir gan reoliadau 11 a 12; ystyr “ gweithredwr y platfform ” (“ the platform operator ”) yw’r person a bennir yn rheoliad 3; ystyr “ plaid wleidyddol gofrestredig ” (“ registered political party ”) yw plaid sydd wedi ei chofrestru o dan Ran 2 o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 ; ystyr “ y platfform ” (“ the platform ”) yw’r cyfleuster electronig, a elwir yn blatfform gwybodaeth am etholiadau Cymreig, a sefydlwyd gan y Rheoliadau hyn ac sydd i ddarparu gwybodaeth gyfredol i etholwyr, neu fynediad at wybodaeth gyfredol o ffynonellau electronig eraill, am etholiadau penodedig; ystyr “ Rheolau 2021 ” (“ the 2021 Rules ”) yw Rheolau Etholiadau Lleol (Prif Ardaloedd) (Cymru) 2021 ; ystyr “ ymgeisydd ” (“ candidate ”) yw (yn ôl gofynion y cyd-destun)— unigolyn sy’n ymgeisydd i fod yn Aelod o’r Senedd; ymgeisydd ar restr o ymgeiswyr i fod yn Aelodau o’r Senedd a gyflwynir gan blaid wleidyddol gofrestredig o dan adran 7 o Ddeddf 2006; ymgeisydd mewn etholiad cyffredin i brif gyngor yng Nghymru. RHAN 2 SEFYDLU A GWEITHREDU’R PLATFFORM Gweithredwr y platfform 3 Mae’r Bwrdd Rheoli Etholiadol a sefydlwyd o dan adran 20E o Ddeddf Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru etc. 2013 wedi ei bennu’n weithredwr y platfform. Swyddogaethau gweithredwr y platfform 4 1 Rhaid i weithredwr y platfform sefydlu a gweithredu’r platfform yn unol â’r Rheoliadau hyn. 2 Wrth gyflawni ei swyddogaethau o dan baragraff (1), rhaid i weithredwr y platfform— a gwneud trefniadau i benodi trydydd parti i greu ac adeiladu cyfleuster electronig (megis system ar-lein); b sicrhau bod y platfform yn darparu, yn lletya ac yn cyhoeddi gwybodaeth mewn modd gwleidyddol niwtral am— i etholiadau penodedig, ii ymgeiswyr, a iii pleidiau gwleidyddol cofrestredig sy’n sefyll mewn etholiadau i Senedd Cymru; c cynnal y platfform drwy gadw’r wybodaeth gyhoeddedig yn gyfredol; d sicrhau, cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol, fod mesurau diogelwch priodol ar waith i ddiogelu cyfleusterau electronig a chynnwys y platfform rhag mynediad, ymyrraeth neu ddefnydd anawdurdodedig; e darparu system i wirio bod anerchiadau etholiadol a datganiadau ymgeiswyr, a gyflwynir i’r platfform i’w cyhoeddi, yn cydymffurfio â’r gofynion perthnasol cyn iddynt gael eu cyhoeddi ar y platfform. Canllawiau 5 1 Rhaid i weithredwr y platfform ddarparu canllawiau ynghylch gweithredu’r platfform. 2 Rhaid i’r canllawiau gynnwys gwybodaeth am y canlynol— a y gwasanaeth a ddarperir gan y platfform a’r mecanweithiau a ddefnyddir i ddarparu’r gwasanaeth hwnnw; b y dogfennau y caiff gweinyddwyr etholiadol eu hanfon at weithredwr y platfform i’w cyhoeddi ar y platfform; c fformat gofynnol unrhyw ddogfennau a gyflwynir i weithredwr y platfform; d y modd y caiff gweinyddwyr etholiadol gyhoeddi gwybodaeth y cyfeirir ati yn rheoliad 6, a fyddai’n cynorthwyo gweithredwr y platfform i gael yr wybodaeth honno a’i chyhoeddi ar y platfform; e sut y caniateir llunio anerchiadau etholiadol a datganiadau ymgeiswyr a’u hanfon at weithredwr y platfform. 3 Caiff y canllawiau gynnwys unrhyw fater arall a fydd yn cynorthwyo gweithredwr y platfform i gyflawni ei swyddogaethau mewn perthynas â gweithredu’r platfform. 4 Rhaid i’r canllawiau gael eu cyhoeddi ar y platfform gan weithredwr y platfform. RHAN 3 GWYBODAETH A HYGYRCHEDD Gwybodaeth i’w chyhoeddi ar y platfform 6 1 Rhaid i weithredwr y platfform gyhoeddi, neu drefnu cyhoeddi, y canlynol mewn perthynas â phob etholiad penodedig— a hysbysiad o etholiad sy’n ofynnol gan (yn ôl y digwydd)— i gorchymyn a wneir o dan adran 13 o Ddeddf 2006 ; ii rheol 3 o Atodlen 1 i Reolau 2021; iii rheol 3 o Atodlen 2 i Reolau 2021; b datganiadau’r rhai a enwebwyd sy’n ofynnol gan (yn ôl y digwydd)— i gorchymyn a wneir o dan adran 13 o Ddeddf 2006 ; ii rheol 13 o Atodlen 1 i Reolau 2021; iii rheol 13 o Atodlen 2 i Reolau 2021; c hysbysiad y bleidlais sy’n ofynnol gan (yn ôl y digwydd)— i gorchymyn a wneir o dan adran 13 o Ddeddf 2006 ; ii rheol 27(1) o Atodlen 1 i Reolau 2021; iii rheol 27(1) o Atodlen 2 i Reolau 2021; d anerchiad etholiadol, yn unol â rheoliad 14; e datganiad ymgeisydd, yn unol â rheoliad 14; f hysbysiad o safle pob gorsaf bleidleisio a’r disgrifiad o bleidleiswyr sydd â hawlogaeth i bleidleisio yno, sy’n ofynnol gan (yn ôl y digwydd)— i gorchymyn a wneir o dan adran 13 o Ddeddf 2006 ; ii rheol 27(3) o Atodlen 1 i Reolau 2021; iii rheol 27(3) o Atodlen 2 i Reolau 2021; g trefniadau hygyrchedd sydd ar waith mewn gorsafoedd pleidleisio; h datganiad o’r canlyniadau sy’n ofynnol gan (yn ôl y digwydd)— i gorchymyn a wneir o dan adran 13 o Ddeddf 2006 ; ii rheol 60(3) neu 60W(3) o Atodlen 1 i Reolau 2021; iii rheol 64(3) neu 64Z1(3) o Atodlen 2 i Reolau 2021. 2 Caiff gweithredwr y platfform gyhoeddi, neu drefnu cyhoeddi, yr wybodaeth a ganlyn ar y platfform— a gwybodaeth am y system etholiadol a’r broses bleidleisio mewn perthynas ag etholiadau penodedig, gan gynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i— i datganoli etholiadau penodedig; ii disgrifiad ac esboniad o’r gwahanol lefelau o lywodraeth sy’n bodoli yng Nghymru a’u cyfrifoldebau priodol; iii y gwahanol etholiadau sy’n digwydd yng Nghymru a’r systemau pleidleisio a ddefnyddir ym mhob etholiad; b gwybodaeth am drefniadau etholiadol a phrosesau etholiadol ar gyfer etholiadau penodedig gan gynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i— i cymhwysedd i bleidleisio; ii cofrestru i bleidleisio, gan gynnwys cofrestru dienw a phleidleisio absennol; iii y broses ymarferol o bleidleisio, gan gynnwys gwybodaeth am sut, pryd a ble i bleidleisio wrth bleidleisio mewn gorsafoedd pleidleisio, drwy’r post neu drwy ddirprwy; iv hawliau hygyrchedd i bleidleiswyr wrth bleidleisio; v manylion cyswllt ar gyfer timau etholiadol lleol sy’n rhoi cymorth i etholwyr ar gyfer pob ardal yng Nghymru; vi manylion cyswllt ar gyfer cynrychiolwyr etholedig ar gyfer pob etholaeth Senedd Cymru neu ward etholiadol llywodraeth leol yng Nghymru; c unrhyw wybodaeth arall am etholiadau penodedig y mae gweithredwr y platfform yn ystyried ei bod yn briodol. 3 Caiff yr wybodaeth a grybwyllir ym mharagraffau (1) a (2) gynnwys— a gwybodaeth ffeithiol a gynhyrchir gan weithredwr y platfform; b dolenni neu gyfeiriadau at leoliadau perthnasol eraill ar y we. Hygyrchedd gwybodaeth 7 Rhaid i weithredwr y platfform gymryd camau rhesymol i sicrhau— a bod y platfform a’i gynnwys yn hawdd ei ddefnyddio ac yn hygyrch i etholwyr, a b bod yr wybodaeth a gyhoeddir ar y platfform yn chwiliadwy, pan fo’n berthnasol, yn ôl cod post, etholaeth Senedd Cymru neu ward etholiadol llywodraeth leol. RHAN 4 ANERCHIADAU ETHOLIADOL A DATGANIADAU YMGEISWYR Anerchiad etholiadol ar gyfer etholiadau Senedd Cymru 8 1 Yn ystod etholiad Senedd Cymru, caniateir cyflwyno anerchiad etholiadol i weithredwr y platfform gan— a ymgeisydd unigol a luniodd yr anerchiad etholiadol neu y’i lluniwyd ar ei ran; b asiant etholiad person o’r fath; c plaid wleidyddol gofrestredig, sydd wedi cyflwyno rhestr o ymgeiswyr ar gyfer etholaeth, a luniodd yr anerchiad etholiadol neu y’i lluniwyd ar ei rhan; d asiant etholiad plaid wleidyddol gofrestredig o’r fath. 2 O ran anerchiad etholiadol— a ni chaiff ond cynnwys materion sy’n ymwneud â’r etholiad, b rhaid iddo gael ei gyflwyno i weithredwr y platfform fel y pennir yn yr hysbysiad o’r broses gyflwyno a gyhoeddir o dan reoliad 13, ac c rhaid iddo gael ei gyflwyno gyda thystiolaeth o gymeradwyaeth derfynol gan y darparwr gwasanaeth cyffredinol ar gyfer y cyfathrebiad post. 3 Yn y rheoliad hwn— mae i “ darparwr gwasanaeth cyffredinol ” (“ universal service provider ”) yr un ystyr ag yn Rhan 3 o Ddeddf Gwasanaethau Post 2011 ; ystyr “ tystiolaeth o gymeradwyaeth derfynol ” (“ evidence of final approval ”) yw’r gymeradwyaeth a’r cod gwirio gwaith celf a anfonir oddi wrth y darparwr gwasanaeth cyffredinol at yr ymgeisydd neu i’r blaid wleidyddol gofrestredig. 9 Ni chaniateir i anerchiad etholiadol gynnwys unrhyw ddeunydd— a sy’n anllad, yn dramgwyddus neu’n anweddus, neu b y byddai ei gyhoeddi yn debygol o fod yn gyfystyr â chyflawni trosedd. Datganiad ymgeisydd ar gyfer etholiadau cyffredin prif gynghorau 10 Yn ystod etholiad cyffredin i brif gyngor yng Nghymru, caiff ymgeisydd, neu asiant ymgeisydd, anfon datganiad ymgeisydd at weithredwr y platfform i’w gyhoeddi ar y platfform. 11 1 O ran datganiad ymgeisydd— a rhaid iddo fod yn Gymraeg, yn Saesneg neu yn y ddwy iaith, b rhaid iddo ddefnyddio sgript Times New Roman, c ni chaiff fod yn fwy na 180 o eiriau, a d rhaid iddo fod am yr ymgeisydd a’r rhesymau pam y mae’r ymgeisydd yn ceisio cael ei ethol. 2 Rhaid i ddatganiad ymgeisydd gynnwys, heb gyfrif tuag at y terfyn geiriau— a unrhyw ddisgrifiad sydd wedi ei gynnwys yn y papur enwebu o dan reol 5(3)(b) o Atodlen 1, neu reol 5(3)(b) o Atodlen 2, i Reolau 2021, a b yr wybodaeth sydd wedi ei chynnwys yn y datganiad o aelodaeth plaid sydd wedi ei gynnwys yn y papur enwebu o dan reol 5(3)(c) o Atodlen 1, neu reol 5(3)(c) o Atodlen 2, i Reolau 2021. 3 Ni chaiff datganiad ymgeisydd (gan gynnwys unrhyw ffotograff o dan baragraff (4)) gynnwys unrhyw ddeunydd— a sy’n anllad, yn dramgwyddus neu’n anweddus; b y byddai ei gyhoeddi yn debygol o fod yn gyfystyr â chyflawni trosedd; c sy’n gyfystyr â hysbysebu neu a allai arwain at fudd masnachol; d a allai gamarwain neu ddrysu pleidleiswyr o ran y system etholiadol a ddefnyddir yn yr etholiad neu o ran effaith rhoi eu pleidlais. 4 Caiff datganiad ymgeisydd gynnwys un ffotograff o’r ymgeisydd ac, os yw’n gwneud hynny— a rhaid i’r ffotograff fod yn ddiweddar, a b ni chaiff y ffotograff ddangos neb arall. 12 Rhaid cyflwyno datganiad ymgeisydd— a i weithredwr y platfform fel y pennir yn yr hysbysiad o’r broses gyflwyno a gyhoeddir o dan reoliad 13; b gyda datganiad gan yr ymgeisydd neu asiant yr ymgeisydd yn cadarnhau— i bod y datganiad ymgeisydd wedi cael ei lunio gan yr ymgeisydd neu asiant yr ymgeisydd, ii bod y datganiad ymgeisydd yn cydymffurfio â’r gofynion perthnasol, a iii mai cyfrifoldeb yr ymgeisydd neu asiant yr ymgeisydd yw’r wybodaeth yn y datganiad ymgeisydd. Hysbysiad o’r broses gyflwyno 13 1 Ar gyfer pob etholiad penodedig, rhaid i weithredwr y platfform gyhoeddi ar y platfform hysbysiad o’r broses gyflwyno ar gyfer anerchiadau etholiadol neu ddatganiadau ymgeiswyr. 2 Rhaid cyhoeddi’r hysbysiad o’r broses gyflwyno ar y platfform cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl cyhoeddi’r hysbysiad o’r etholiad. 3 Rhaid i’r hysbysiad o’r broses gyflwyno gynnwys— a dyddiad y diwrnod olaf y caniateir cyflwyno anerchiad etholiadol neu ddatganiad ymgeisydd i’w gyhoeddi ar y platfform (“dyddiad cyflwyno”), b y broses ar gyfer cyflwyno anerchiad etholiadol neu ddatganiad ymgeisydd, gan gynnwys cyfarwyddiadau ynghylch sut i anfon y ddogfen at weithredwr y platfform a’r fformat electronig sy’n ofynnol os caiff ei chyflwyno’n electronig, ac c unrhyw wybodaeth arall y mae gweithredwr y platfform yn ystyried ei bod yn briodol er mwyn cynorthwyo ymgeiswyr, eu hasiantau, a phleidiau gwleidyddol cofrestredig wrth gyflwyno anerchiad etholiadol neu ddatganiad ymgeisydd. Cyhoeddi anerchiadau etholiadol neu ddatganiadau ymgeiswyr 14 1 Rhaid i weithredwr y platfform gyhoeddi, neu drefnu cyhoeddi, ar y platfform, anerchiad etholiadol neu ddatganiad ymgeisydd— a sy’n dod i law ar neu cyn y dyddiad cyflwyno, a b sy’n cydymffurfio â’r gofynion perthnasol. 2 Rhaid cyhoeddi’r anerchiad etholiadol neu’r datganiad ymgeisydd cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl iddo ddod i law gweithredwr y platfform a, beth bynnag, heb fod yn hwyrach na’r pedwerydd diwrnod cyn diwrnod y pôl. 3 Mae’r diwrnodau a ganlyn i’w diystyru at ddibenion cyfrifo’r dyddiad cau y cyfeirir ato ym mharagraff (2)— a dydd Sadwrn; b dydd Sul; c Noswyl Nadolig; d Dydd Nadolig; e Dydd Gwener y Groglith; f diwrnod sy’n ŵyl banc yng Nghymru a Lloegr o dan Ddeddf Bancio a Thrafodion Ariannol 1971 ; g diwrnod a bennwyd ar gyfer diolchgarwch cyhoeddus neu alaru cyhoeddus. Cyffredinol 15 Rhaid i weithredwr y platfform sicrhau bod trefniadau ar waith i alluogi cyflwyno anerchiad etholiadol neu ddatganiad ymgeisydd yn electronig neu ar ffurf copi caled. Atebolrwydd am anerchiadau etholiadol a datganiadau ymgeiswyr 16 1 Nid yw unrhyw berson i fynd i unrhyw atebolrwydd sifil neu droseddol mewn cysylltiad â chyhoeddi cynnwys anerchiad etholiadol neu ddatganiad ymgeisydd ar y platfform, ac eithrio— a yr ymgeiswyr neu’r ymgeisydd y mae’r anerchiad etholiadol neu’r datganiad ymgeisydd yn ymwneud â hwy neu ag ef, a b yr asiant etholiad ar gyfer yr ymgeisydd neu ar gyfer y blaid wleidyddol gofrestredig, sydd wedi cyflwyno rhestr o ymgeiswyr ar gyfer etholaeth, y mae’r anerchiad etholiadol neu’r datganiad ymgeisydd yn ymwneud ag ef neu â hi. RHAN 5 ADRODDIADAU Adroddiadau gan Weinidogion Cymru ar swyddogaethau a arferir mewn perthynas â’r platfform 17 1 Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi adroddiad ar gyfer pob etholiad penodedig sy’n nodi sut y mae swyddogaethau a roddir i weithredwr y platfform gan y Rheoliadau hyn wedi cael eu harfer mewn perthynas â’r etholiad hwnnw. 2 Rhaid cyhoeddi adroddiad o dan baragraff (1)— a yn achos swyddogaethau a arferir mewn cysylltiad ag etholiad Senedd Cymru, cyn diwedd y cyfnod o 12 mis sy’n dechrau â diwrnod y pôl ar gyfer yr etholiad hwnnw; b yn achos swyddogaethau a arferir mewn cysylltiad ag etholiadau cyffredin prif gynghorau, cyn diwedd y cyfnod o 12 mis sy’n dechrau â diwrnod y pôl ar gyfer yr etholiadau hynny. 3 Rhaid i adroddiad o dan baragraff (1) gynnwys, mewn perthynas â’r etholiad y mae’r adroddiad yn ymwneud ag ef— a sut y mae gweithredwr y platfform wedi ymgysylltu â phartneriaid sy’n awdurdodau lleol, gweinyddwyr etholiadol a darparwyr gwybodaeth eraill wrth arfer ei swyddogaethau mewn perthynas â’r etholiad; b crynodeb o’r wybodaeth sydd wedi ei chyhoeddi ar y platfform i gefnogi etholwyr i gymryd rhan yn yr etholiad penodedig; c gwerthusiad o ran y defnydd o’r platfform, gan gynnwys i ba raddau y mae rhannau o’r platfform wedi cael eu cyrchu gan ddefnyddwyr; d asesiad o gost gweithredu’r platfform, gan gynnwys costau cynnal a chadw. 18 Rhaid i weithredwr y platfform roi i Weinidogion Cymru unrhyw gymorth a gwybodaeth sy’n rhesymol ofynnol gan Weinidogion Cymru mewn cysylltiad â llunio adroddiad o dan reoliad 17(1). 19 Rhaid i adroddiad a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru o dan reoliad 17(1) gael ei osod gerbron Senedd Cymru. Jayne Bryant Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai, un o Weinidogion Cymru 12 Mawrth 2025