Plant A Phobl Ifanc, Cymru Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Gwybodaeth Mabwysiadu a Gwasanaethau Cyfryngol (Mabwysiadau Cyn-gychwyn) (Cymru) (Diwygio) 2015. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 10 Tachwedd 2015. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Diwygio Rheoliadau Gwybodaeth Mabwysiadu a Gwasanaethau Cyfryngol (Mabwysiadau Cyn-gychwyn) (Cymru) 2005 2 Mae Rheoliadau Gwybodaeth Mabwysiadu a Gwasanaethau Cyfryngol (Mabwysiadau Cyn-gychwyn) (Cymru) 2005 wedi eu diwygio yn unol â rheoliadau 3 i 16. 3 Yn rheoliad 2 (dehongli)— a yn y man priodol yn nhrefn yr wyddor mewnosoder— ystyr “darpariaeth Seisnig gyfatebol” (“ corresponding Englishprovision ”) o ran Rhan neu reoliad yn y Rheoliadau hyn, yw darpariaeth mewn rheoliadau a wneir gan yr Ysgrifennydd Gwladol o dan adran 9 o Ddeddf 2002 sy’n cyfateb i’r Rhan honno neu’r rheoliad hwnnw; ; ystyr “person mabwysiedig” (“ adopted person ”) yw person a fabwysiadwyd cyn 30 Rhagfyr 2005 ac sydd wedi cyrraedd 18 oed; ; mae i “perthynas ragnodedig” (“ prescribed relationship ”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 2A; ; b yn lle’r diffiniad o “y ceisydd” (“ the applicant ”) rhodder— ystyr “y ceisydd” (“ the applicant ”) yw person sy’n gwneud cais o dan reoliad 5 ac sydd— yn berson mabwysiedig; yn berson sydd â pherthynas ragnodedig; neu yn berthynas i berson mabwysiedig; . 4 Ar ôl rheoliad 2 (dehongli) mewnosoder— Perthynas ragnodedig 2A At ddibenion adran 98(1A) o Ddeddf 2002, mae perthynas ragnodedig yn berthynas lle mae person (nad yw’n berthynas i’r person mabwysiedig o fewn ystyr “perthynas” yn rheoliad 2) yn perthyn i berson mabwysiedig— a drwy waed, priodas neu bartneriaeth sifil; neu b yn rhinwedd mabwysiad y person mabwysiedig. 5 Yn rheoliad 4 (ystyr “gwasanaeth cyfryngol” ac “asiantaeth gyfryngol”) yn lle paragraff (1) rhodder— 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3) mae gwasanaeth cyfryngol yn wasanaeth a ddarperir at ddibenion— a cynorthwyo personau mabwysiedig i gael gwybodaeth mewn perthynas â’u mabwysiad; b hwyluso cyswllt rhwng personau mabwysiedig a’u perthnasau; ac c hwyluso cyswllt rhwng personau sydd â pherthynas ragnodedig â pherson mabwysiedig a pherthnasau i’r person mabwysiedig. 6 Yn rheoliad 5— a yn y pennawd yn lle “Blaenoriaeth i fabwysiadau cyn 1976” rhodder “Ceisiadau y caniateir eu derbyn”; b yn lle paragraff (1) rhodder— 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3) caiff asiantaeth gyfryngol dderbyn cais— a oddi wrth berson mabwysiedig am gynhorthwy i gael gwybodaeth am fabwysiad y person hwnnw ac i gysylltu â pherthynas i’r person hwnnw; b oddi wrth berthynas i berson mabwysiedig am gynhorthwy i gysylltu— i â’r person mabwysiedig; neu ii â pherson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig; neu c oddi wrth berson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig am gynhorthwy i gysylltu â pherthynas i berson mabwysiedig. ; c hepgorer paragraff (2); d ym mharagraff (3) ar ôl “paragraff (1)” hepgorer “a (2)”. 7 Ar ôl rheoliad 5 mewnosoder— Cyfyngiadau ar fwrw ymlaen â chais 5A 1 Pan fo asiantaeth gyfryngol yn derbyn cais oddi wrth berthynas i berson mabwysiedig am gynhorthwy i gysylltu â’r person mabwysiedig, rhaid iddi beidio â bwrw ymlaen â’r cais os oes feto’n gymwys o dan reoliad 8(1), ac eithrio o dan amgylchiadau y cyfeirir atynt yn rheoliad 8(1)(b)(ii). 2 Pan fo asiantaeth gyfryngol yn derbyn cais oddi wrth berthynas i berson mabwysiedig am gynhorthwy i gysylltu â pherson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig, rhaid iddi beidio â bwrw ymlaen â’r cais— a os oes feto’n gymwys o dan reoliad 8(1), ac eithrio o dan yr amgylchiadau y cyfeirir atynt yn rheoliad 8(1)(b)(ii); neu b os nad yw’r person mabwysiedig yn cydsynio i’r cais fynd yn ei flaen. 3 Yn ddarostyngedig i baragraffau (4) i (6), pan fo asiantaeth gyfryngol yn derbyn cais oddi wrth berson sydd â pherthynas ragnodedig â pherson mabwysiedig am gynhorthwy i gysylltu â pherthynas i’r person mabwysiedig, rhaid iddi beidio â bwrw ymlaen â’r cais os nad yw’r person mabwysiedig yn cydsynio i’r cais fynd yn ei flaen. 4 Caiff asiantaeth gyfryngol fwrw ymlaen â chais o dan baragraff (3)— a os yw’r asiantaeth gyfryngol wedi cymryd pob cam rhesymol i ddod o hyd i’r person mabwysiedig ond ei bod wedi methu gwneud hynny; neu b pan fo— i y ceisydd naill ai yn briod, plentyn, ŵyr, wyres, gorwyr neu orwyres i’r person mabwysiedig; a ii y ceisydd yn ceisio cysylltu â’r perthynas i’r person mabwysiedig dim ond i gael gwybodaeth am hanes meddygol perthnasau’r person mabwysiedig. 5 Pan fo paragraff (4)(b) yn gymwys, rhaid i’r asiantaeth gyfryngol beidio â datgelu unrhyw wybodaeth a fyddai, o’i chymryd ar ei phen ei hun neu ynghyd â gwybodaeth arall sydd ym meddiant y person y’i datgelir iddo, yn galluogi’r person mabwysiedig, unrhyw berthynas i’r person mabwysiedig neu unrhyw berson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig i gael ei adnabod neu ei olrhain. 6 Nid yw unrhyw ofyniad o dan y rheoliad hwn i’r person mabwysiedig gydsynio i gais fynd yn ei flaen yn gymwys— a os yw’r person mabwysiedig wedi marw; neu b os yw’r asiantaeth gyfryngol yn penderfynu na all y person mabwysiedig roi cydsyniad deallus. 7 Pan fo’n ofynnol cael cydsyniad y person mabwysiedig o dan y rheoliad hwn, rhaid i’r asiantaeth gyfryngol gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod gan y person mabwysiedig ddigon o wybodaeth i wneud penderfyniad deallus. 8 Yn rheoliad 8 (feto gan berson mabwysiedig)— a yn lle paragraff (1) rhodder— 1 Mae feto yn gymwys mewn perthynas â chais o dan y Rheoliadau hyn neu o dan ddarpariaeth Seisnig gyfatebol— a os naill ai’r person mabwysiedig neu berson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig yw’r gwrthrych; a b os yw’r person mabwysiedig wedi hysbysu’r asiantaeth fabwysiadu briodol yn ysgrifenedig— i nad yw’n dymuno i asiantaeth gyfryngol gysylltu ag ef mewn perthynas â chais o dan y Rheoliadau hyn; neu ii nad yw’n dymuno i gyswllt gael ei wneud ag ef ond o dan amgylchiadau penodedig neu gan bersonau penodedig. ; b hepgorer paragraff (3); ac c ar y diwedd mewnosoder— 4 Bernir bod feto sy’n gymwys yn rhinwedd hysbysiad a roddwyd cyn 10 Tachwedd 2015 yn gymwys i unrhyw gais a wnaed gan berthynas i’r person mabwysiedig o dan y Rheoliadau hyn. 9 Yn lle rheoliad 9 (darparu gwybodaeth gefndir pan fo cydsyniad yn cael ei wrthod etc. ) rhodder— 9 Nid oes dim yn y Rheoliadau hyn yn atal yr asiantaeth gyfryngol rhag datgelu i’r ceisydd unrhyw wybodaeth am y gwrthrych nad yw’n wybodaeth adnabod ac y mae’r asiantaeth o’r farn ei bod yn briodol ei datgelu. 10 Yn rheoliad 10 (cwnsela)— a yn lle paragraff (1) rhodder— 1 Rhaid i asiantaeth gyfryngol ddarparu gwybodaeth ysgrifenedig am argaeledd cwnsela i unrhyw berson— a sy’n gwneud cais iddi o dan y Rheoliadau hyn; b sy’n wrthrych cais o’r fath ac sy’n ystyried a ddylai gydsynio i wybodaeth gael ei datgelu amdano’i hun i’r ceisydd; neu c sy’n berson mabwysiedig sy’n ystyried a ddylai gydsynio i gais fynd yn ei flaen. ; b yn lle paragraff (4)(c) rhodder— c os yw’r person yng Ngogledd Iwerddon, sefydliad gwirfoddol priodol o fewn ystyr “appropriate voluntary organisation” yn Erthygl 2(2) o Orchymyn Mabwysiadu (Gogledd Iwerddon) 1987 neu’r Bwrdd Rhanbarthol neu unrhyw Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol; neu ; ac c yn lle paragraff (5) rhodder— 5 Yn y rheoliad hwn ystyr “Bwrdd Rhanbarthol” (“Regional Board”) yw’r Bwrdd Rhanbarthol Iechyd a Gofal Cymdeithasol a sefydlwyd o dan adran 7 o Ddeddf Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Diwygio) (Gogledd Iwerddon) 2009 ac ystyr “Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol” (“Health and Social Care Trust”) yw Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol a sefydlwyd o dan Erthygl 10 o Orchymyn Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol Personol (Gogledd Iwerddon) 1991 . 11 Yn rheoliad 11 (y weithdrefn pan geir cais)— a hepgorer “ac” ar ddiwedd paragraff (b); b ar ddiwedd paragraff (c) yn lle “.” rhodder “; ac”; c ar ôl paragraff (c) mewnosoder— ch yn achos cais gan berson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig, bod gan y ceisydd berthynas ragnodedig â’r person hwnnw. 12 Yn rheoliad 12 (cysylltu â’r asiantaeth fabwysiadu briodol)— a yn lle paragraff (2) rhodder— 2 Mae’r camau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yn cynnwys— a gofyn yn ysgrifenedig i’r Cofrestrydd Cyffredinol am unrhyw wybodaeth o dan reoliad 13 a all fod yn berthnasol at y diben hwn; b gofyn yn ysgrifenedig i’r llys a wnaeth y gorchymyn mabwysiadu am wybodaeth am hunaniaeth yr asiantaeth fabwysiadu briodol; c holi’r awdurdod lleol ar gyfer yr ardal lle y digwyddodd y mabwysiad. ; b ym mharagraff (3) ar ôl “rhaid i’r asiantaeth gyfryngol” mewnosoder “gymryd pob cam rhesymol i”; c yn lle paragraff (4)(a) rhodder— a cael gwybod a yw’r person mabwysiedig, ar unrhyw adeg, wedi mynegi barn i’r asiantaeth ynghylch— i unrhyw gyswllt yn y dyfodol ag unrhyw berthynas; ii unrhyw gyswllt yn y dyfodol rhwng pobl sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig a pherthnasau i’r person mabwysiedig; iii codi pwnc cyswllt o’r fath gydag ef; a ; d yn lle paragraff (4)(c) rhodder— c ceisio unrhyw wybodaeth arall sy’n angenrheidiol at ddibenion— i olrhain y person mabwysiedig ac, os nad y person mabwysiedig yw’r gwrthrych, unrhyw wrthrych arall; ii galluogi’r person mabwysiedig i wneud penderfyniad deallus ynghylch a ddylai gydsynio— aa i wybodaeth adnabod amdano’i hun gael ei datgelu; bb i gais fynd yn ei flaen i hwyluso cyswllt rhwng perthynas i’r person mabwysiedig a pherson sydd â pherthynas ragnodedig â’r person mabwysiedig; neu cc i gyswllt â’r ceisydd; iii galluogi unrhyw wrthrych arall i wneud penderfyniad deallus ynghylch a ddylai gydsynio— aa i wybodaeth adnabod amdano’i hun gael ei datgelu; neu bb i gyswllt â’r ceisydd; iv cwnsela’r gwrthrych ac, os nad ef yw’r gwrthrych, y person mabwysiedig mewn perthynas â’r penderfyniad hwnnw; a v cwnsela’r ceisydd. ; e ym mharagraff (5) ar ôl “chais oddi wrth asiantaeth gyfryngol o dan baragraff (4)” mewnosoder “neu o dan ddarpariaeth Seisnig gyfatebol”; f ar ôl paragraff (5) mewnosoder— 6 Mae “asiantaeth gyfryngol” at ddibenion paragraff (5) yn cynnwys asiantaeth gyfryngol fel y diffinnir “intermediary agency” o dan ddarpariaeth Seisnig gyfatebol. 13 Yn rheoliad 13 (cael gwybodaeth oddi wrth y Cofrestrydd Cyffredinol)— a yn lle paragraff (1) rhodder— 1 Caiff asiantaeth gyfryngol wneud cais yn ysgrifenedig i’r Cofrestrydd Cyffredinol am ba wybodaeth bynnag o blith y canlynol a all ei chynorthwyo at ddibenion bwrw ymlaen â chais o dan y Rheoliadau hyn— a hunaniaeth yr asiantaeth fabwysiadu briodol; b manylion y llys a wnaeth y gorchymyn mabwysiadu; c gwybodaeth a all fod gan y Cofrestrydd Cyffredinol a fyddai’n galluogi cais i gael ei wneud am dystysgrif o’r Gofrestr Plant Mabwysiedig; d gwybodaeth o’r Gofrestr Cyswllt Mabwysiadu. ; b yn lle paragraff (2) rhodder— 2 Os oes asiantaeth gyfryngol yn bwrw ymlaen â chais o dan reoliad 5(1)(c), caiff hefyd wneud cais yn ysgrifenedig i’r Cofrestrydd Cyffredinol am unrhyw wybodaeth y gallai fod gan y Cofrestrydd Cyffredinol a fyddai’n galluogi’r person mabwysiedig y mae gan y ceisydd berthynas ragnodedig ag ef i gael copi ardystiedig o’r cofnod o’i enedigaeth. 14 Yn rheoliad 14 (y Cofrestrydd Cyffredinol i gydymffurfio â’r cais)— a ym mharagraff (1) hepgorer “12 neu”; b hepgorer paragraff (2). 15 Yn rheoliad 16 (datgeliadau awdurdodedig)— a ym mharagraff (a) hepgorer “12 neu”; b hepgorer “ac” ar ddiwedd paragraff (c); c ym mharagraff (ch) yn lle “.” rhodder “; a”; d ar ôl paragraff (ch) mewnosoder— d i’r person mabwysiedig i’w alluogi i wneud penderfyniad deallus ynghylch a ddylai gydsynio i gais o dan y Rheoliadau hyn fynd yn ei flaen. 16 Yn rheoliad 18 (ffioedd) yn lle paragraff (3) rhodder— 3 Caiff y Cofrestrydd Cyffredinol godi’r ffioedd a ganlyn ar asiantaeth gyfryngol mewn cysylltiad â cheisiadau am wybodaeth o dan reoliad 13 neu 14— a £36 am brosesu cais cychwynnol am wybodaeth (p’un a ddarperir gwybodaeth ai peidio); b £14 am ddarparu gwybodaeth mewn ymateb i unrhyw gais dilynol a wneir mewn perthynas â’r un ceisydd. Mark Drakeford Y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, un o Weinidogion Cymru 16 Hydref 2015