Deddf Addysg Uwch (Cymru) 2015 RHAN 1 CYFLWYNIAD Trosolwg o’r Ddeddf hon 1 1 Mae wyth Rhan i’r Ddeddf hon. 2 Mae’r Rhan hon yn cynnwys trosolwg o’r Ddeddf. 3 Mae Rhan 2 yn gwneud darpariaeth ynghylch cynlluniau ffioedd a mynediad. Mae’n ymdrin â— a cynnwys cynllun ffioedd a mynediad, gan gynnwys terfyn ffioedd; b methiant i gydymffurfio â therfyn ffioedd neu â gofyniad arall sydd wedi ei gynnwys mewn cynllun ffioedd a mynediad; c dilysrwydd contractau penodol; d monitro cynlluniau ffioedd a mynediad. 4 Mae Rhan 3 yn gwneud darpariaeth ynghylch asesu ansawdd yr addysg a ddarperir gan neu ar ran sefydliadau sydd â chynllun ffioedd a mynediad, gan gynnwys darpariaeth ynghylch— a y pwerau sydd ar gael at ddibenion asesu; b y camau y caiff CCAUC eu cymryd mewn cysylltiad ag addysg o ansawdd annigonol. 5 Mae Rhan 4 yn gwneud darpariaeth ynghylch llunio a chyhoeddi cod sy’n ymwneud â threfnu a rheoli materion ariannol sefydliadau sydd â chynllun ffioedd a mynediad, gan gynnwys darpariaeth ynghylch— a cydymffurfedd â’r cod; b y pwerau sydd ar gael at ddibenion monitro cydymffurfedd â’r cod, ac mewn achos o fethu â chydymffurfio â’r cod. 6 Mae Rhan 5 yn gwneud darpariaeth ar gyfer amgylchiadau— a pan gaiff CCAUC wrthod cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd ar gyfer sefydliad; b pan fo rhaid i CCAUC, neu pan gaiff CCAUC, dynnu’n ôl ei gymeradwyaeth i gynllun ffioedd a mynediad sefydliad. 7 Mae Rhan 6 yn gwneud darpariaeth weithdrefnol ynghylch hysbysiadau a chyfarwyddydau a roddir gan CCAUC (gan gynnwys darpariaeth ynghylch adolygu hysbysiadau a chyfarwyddydau penodol). 8 Mae Rhan 7 yn gwneud darpariaeth atodol ynghylch swyddogaethau CCAUC, gan gynnwys darpariaeth sy’n ymwneud â chanllawiau, adroddiadau, gwybodaeth a chyngor. 9 Mae Rhan 8 yn cynnwys darpariaethau cyffredinol, gan gynnwys darpariaeth ynghylch⁠— a arfer pwerau i wneud rheoliadau; b dehongli’r termau a ddefnyddir yn y Ddeddf. 10 Mae’r Rhan honno hefyd yn cyflwyno Atodlen sy’n cynnwys diwygiadau i ddeddfiadau presennol a darpariaeth drosiannol. RHAN 2 CYNLLUNIAU FFIOEDD A MYNEDIAD Cais am gymeradwyaeth i gynllun ffioedd a mynediad Cais gan sefydliad am gymeradwyaeth CCAUC i gynllun ffioedd a mynediad 2 1 Caiff corff llywodraethu sefydliad o fewn is-adran (3) wneud cais i CCAUC am gymeradwyaeth CCAUC i gynllun ffioedd a mynediad arfaethedig sy’n ymwneud â’r sefydliad. 2 Mae cynllun ffioedd a mynediad yn gynllun sy’n cydymffurfio ag adrannau 4 i 6. 3 Mae sefydliad o fewn yr is-adran hon yn sefydliad yng Nghymru— a sy’n darparu addysg uwch, a b sy’n elusen. 4 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch gwneud cais am gymeradwyaeth i gynllun ffioedd a mynediad. Dynodi darparwyr addysg uwch eraill 3 1 Caiff Gweinidogion Cymru, yn dilyn cais gan ddarparwr addysg uwch o fewn is-adran (2), ddynodi’r darparwr at ddibenion yr adran hon. 2 Mae darparwr addysg uwch o fewn yr is-adran hon yn ddarparwr— a sy’n darparu addysg uwch yng Nghymru ac sy’n elusen, ond b na fyddai (oni bai am y dynodiad) yn cael ei ystyried yn sefydliad at ddibenion y Ddeddf hon. 3 Yn ddarostyngedig i unrhyw ddarpariaeth a wneir o dan is-adran (4)(d), mae darparwr addysg uwch a ddynodir o dan yr adran hon, oni bai bod y dynodiad wedi ei dynnu’n ôl, i’w drin, at ddibenion unrhyw ddarpariaeth a wneir gan neu o dan y Ddeddf hon, fel pe bai’n sefydliad. 4 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch— a gwneud cais am ddynodiad; b gwneud dynodiadau o dan yr adran hon (gan gynnwys darpariaeth ynghylch y materion sydd i’w hystyried wrth benderfynu pa un ai i wneud dynodiad); c tynnu dynodiad yn ôl (gan gynnwys darpariaeth ynghylch y materion sydd i’w hystyried wrth benderfynu pa un ai i dynnu dynodiad yn ôl); d effaith tynnu dynodiad yn ôl (gan gynnwys darpariaeth i ddarparwr y mae ei ddynodiad wedi ei dynnu’n ôl barhau i gael ei drin fel sefydliad at ddibenion rhagnodedig). Cynnwys cynllun ffioedd a mynediad Y cyfnod y mae cynllun yn ymwneud ag ef 4 1 Rhaid i gynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â sefydliad bennu cyfnod y mae i gael effaith mewn cysylltiad ag ef. 2 Ni chaniateir i’r cyfnod a bennir fod yn hwy na dwy flynedd. 3 Caiff rheoliadau ddiwygio is-adran (2) i roi cyfnod gwahanol yn lle’r cyfnod a grybwyllir am y tro yn yr is-adran honno. 4 Cyn gwneud rheoliadau o dan is-adran (3), rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â’r canlynol— a CCAUC, b corff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig, ac c unrhyw bersonau eraill sy’n briodol yn eu barn hwy. 5 Mae cyfeiriadau yn y Ddeddf hon at y cyfnod y mae cynllun yn ymwneud ag ef yn gyfeiriadau at y cyfnod a bennir ynddo o dan yr adran hon. Terfyn ffioedd 5 1 Rhaid i gynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â sefydliad— a pennu terfyn ffioedd, neu b darparu ar gyfer penderfynu ar derfyn ffioedd, mewn perthynas â phob cwrs cymhwysol ac mewn cysylltiad â phob blwyddyn academaidd berthnasol (ac at y diben hwn caiff bennu terfynau ffioedd gwahanol neu ddarparu ar gyfer penderfynu ar derfynau ffioedd gwahanol mewn perthynas â chyrsiau gwahanol ac mewn cysylltiad â blynyddoedd academaidd perthnasol gwahanol). 2 At y diben hwn— a mae terfyn ffioedd, mewn perthynas â chwrs, yn derfyn na chaniateir i’r ffioedd sy’n daladwy i’r sefydliad gan berson cymhwysol, mewn cysylltiad â’r person yn ymgymryd â’r cwrs, fynd uwch ei law; b mae cwrs cymhwysol yn gwrs, o unrhyw ddisgrifiad rhagnodedig, a ddarperir yn gyfan gwbl neu’n bennaf yng Nghymru; c mae blwyddyn academaidd berthnasol, mewn perthynas â chwrs, yn flwyddyn academaidd sy’n gymwys i’r cwrs, ac y mae ffioedd yn daladwy i’r sefydliad mewn cysylltiad â hi, ac sy’n dechrau o fewn y cyfnod y mae’r cynllun ffioedd a mynediad yn ymwneud ag ef. 3 Pan fo cynllun ffioedd a mynediad yn pennu terfyn ffioedd mewn perthynas â blwyddyn a chwrs, ni chaniateir i’r terfyn ffioedd a bennir fynd uwchlaw pa swm bynnag a ragnodir at ddibenion yr adran hon (“yr uchafswm”). 4 Pan fo cynllun ffioedd a mynediad yn darparu ar gyfer penderfynu ar derfyn ffioedd mewn perthynas â blwyddyn a chwrs, rhaid i’r cynllun bennu nad yw’r terfyn ffioedd y penderfynir arno yn unol â’r cynllun i fynd uwchlaw’r uchafswm. 5 Mae person cymhwysol, at ddibenion is-adran (2)(a), yn berson— a nad yw’n fyfyriwr rhyngwladol, a b sy’n dod o fewn unrhyw ddosbarth o bersonau a ragnodir at ddibenion yr adran hon. 6 Ni chaniateir i’r pŵer i ragnodi disgrifiad o gwrs o dan yr adran hon gael ei arfer er mwyn rhagnodi cwrs ôl-radd, oni bai ei fod yn gwrs hyfforddiant cychwynnol athrawon. 7 Yn ogystal, ni chaniateir i’r pŵer i ragnodi disgrifiad o gwrs o dan yr adran hon gael ei arfer er mwyn gwahaniaethu— a mewn perthynas â chyrsiau hyfforddiant cychwynnol athrawon, rhwng cyrsiau gwahanol ar sail y pynciau y rhoddir yr hyfforddiant hwnnw arnynt; b mewn perthynas â chyrsiau eraill, rhwng cyrsiau gwahanol ar yr un lefel neu ar lefel gyffelyb ar sail y meysydd astudio neu ymchwil y maent yn ymwneud â hwy. 8 Mae myfyriwr rhyngwladol yn berson nad yw’n dod o fewn unrhyw ddosbarth o bersonau a ragnodir o dan adran 1 o Ddeddf Addysg (Ffioedd a Dyfarniadau) 1983 (codi ffioedd uwch yn achos myfyrwyr nad oes ganddynt gysylltiad rhagnodedig â’r Deyrnas Unedig) at ddibenion is-adran (1) neu (2) o’r adran honno. 9 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ar gyfer amgylchiadau pan fo ffioedd sy’n daladwy i berson, mewn cysylltiad â pherson cymhwysol yn ymgymryd â chwrs, neu â rhan o gwrs, a ddarperir ar ran sefydliad, i’w trin at ddibenion is-adran (2)(a) fel pe baent yn daladwy i’r sefydliad hwnnw mewn cysylltiad â’r person cymhwysol yn ymgymryd â’r cwrs. Hybu cyfle cyfartal ac addysg uwch 6 1 Rhaid i gynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â sefydliad gynnwys unrhyw ddarpariaethau a ragnodir sy’n ymwneud â hybu cyfle cyfartal neu hybu addysg uwch. 2 Caiff cynllun ffioedd a mynediad hefyd gynnwys darpariaethau pellach sy’n ymwneud â hybu cyfle cyfartal neu hybu addysg uwch. 3 Mae’r darpariaethau y caniateir eu rhagnodi o dan is-adran (1) i’w cynnwys mewn cynllun yn cynnwys darpariaethau sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r corff llywodraethu— a cymryd camau i ddenu ceisiadau gan ddarpar fyfyrwyr sy’n aelodau o grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol (neu sicrhau bod camau o’r fath yn cael eu cymryd); b cymryd camau i gadw myfyrwyr sy’n aelodau o grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol (neu sicrhau bod camau o’r fath yn cael eu cymryd); c darparu cymorth ariannol i fyfyrwyr (neu sicrhau bod cymorth o’r fath yn cael ei ddarparu); d rhoi gwybodaeth ar gael i fyfyrwyr neu ddarpar fyfyrwyr ynghylch y cymorth ariannol sydd ar gael i fyfyrwyr o unrhyw ffynhonnell (neu sicrhau bod gwybodaeth o’r fath yn cael ei rhoi ar gael). 4 Mae’r darpariaethau y caniateir eu rhagnodi i’w cynnwys mewn cynllun hefyd yn cynnwys darpariaethau— a sy’n nodi amcanion sy’n ymwneud â hybu cyfle cyfartal a hybu addysg uwch; b sy’n nodi gwybodaeth am wariant mewn cysylltiad â’r amcanion hynny; c sy’n ymwneud â’r monitro gan y corff llywodraethu o— i cydymffurfedd â darpariaethau’r cynllun; ii y cynnydd sydd wedi ei wneud i gyflawni unrhyw amcanion a nodir yn y cynllun yn rhinwedd paragraff (a). 5 Ond ni chaniateir i’r pŵer i ragnodi darpariaethau i’w cynnwys mewn cynllun ffioedd a mynediad gael ei arfer er mwyn ei gwneud yn ofynnol i gynllun sy’n ymwneud â sefydliad gynnwys darpariaeth— a sy’n cyfeirio at gyrsiau penodol neu at y dull o addysgu, goruchwylio neu asesu cyrsiau, b sy’n ymwneud â’r meini prawf ar gyfer derbyn myfyrwyr, neu c sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r sefydliad fynd i wariant, mewn unrhyw flwyddyn academaidd, o swm sy’n mynd uwchlaw swm incwm ffioedd cymhwysol y sefydliad y gellir ei briodoli i’r flwyddyn academaidd honno. 6 At ddibenion yr adran hon— a swm incwm ffioedd cymhwysol sefydliad y gellir ei briodoli i flwyddyn academaidd yw cyfanswm y ffioedd hynny sy’n daladwy i’r sefydliad, mewn cysylltiad â’r flwyddyn academaidd honno, y mae terfyn ffioedd a bennir yn y cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â’r sefydliad yn gymwys mewn perthynas ag ef, neu y mae’r cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â’r sefydliad yn darparu ar gyfer penderfynu arno; b “grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol”, mewn perthynas â chynllun ffioedd a mynediad, yw grwpiau nad oes ganddynt, ar ddyddiad cymeradwyo’r cynllun o dan adran 7, gynrychiolaeth ddigonol mewn addysg uwch. 7 Mae cyfeiriadau yn y Ddeddf hon at ofynion cyffredinol cynllun ffioedd a mynediad yn gyfeiriadau at ddarpariaethau sydd wedi eu cynnwys yn y cynllun yn rhinwedd yr adran hon sy’n ei gwneud yn ofynnol i gorff llywodraethu sefydliad wneud (neu beidio â gwneud) pethau penodedig. Cymeradwyo etc cynllun ffioedd a mynediad Cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad 7 1 Os gwneir cais i CCAUC i gymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad o dan adran 2, rhaid i CCAUC drwy roi hysbysiad i’r corff llywodraethu o dan sylw naill ai— a cymeradwyo’r cynllun, neu b gwrthod y cynllun. 2 Ond ni chaiff CCAUC gymeradwyo cynllun oni bai ei fod wedi ei fodloni bod y sefydliad y mae’r cynllun yn ymwneud ag ef o fewn adran 2(3). 3 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch y materion sydd i’w hystyried gan CCAUC wrth wneud unrhyw benderfyniad mewn cysylltiad â chymeradwyo neu wrthod cynllun o dan yr adran hon. 4 At ddibenion y Ddeddf hon, y cyfnod pan fo cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â sefydliad ac sydd wedi ei gymeradwyo o dan yr adran hon mewn grym yw’r cyfnod sy’n dechrau ar y diwrnod y’i cymeradwyir o dan yr adran hon, ac sy’n dod i ben ar ba un bynnag o’r canlynol sydd gynharaf— a y diwrnod y daw’r cyfnod y mae’r cynllun yn ymwneud ag ef i ben; b os caiff cymeradwyaeth CCAUC i’r cynllun ei dynnu’n ôl drwy hysbysiad a roddir o dan adran 38 neu 39, dyddiad yr hysbysiad. 5 Yn y Ddeddf hon— a mae cyfeiriadau at gynllun a gymeradwywyd yn gyfeiriadau at gynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â sefydliad sydd wedi ei gymeradwyo o dan yr adran hon ac sydd mewn grym ar hyn o bryd; b mae cyfeiriadau at sefydliad rheoleiddiedig yn gyfeiriadau at sefydliad y mae cynllun a gymeradwywyd yn ymwneud ag ef (ond gweler adrannau 26 a 27(8)). 6 Mae’r adran hon yn ddarostyngedig i adran 37(5) (peidio â chymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd). 7 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch hysbysiad o dan is-adran (1)(b), gweler adrannau 41 i 44. Cyhoeddi cynllun a gymeradwywyd 8 1 Caiff rheoliadau ei gwneud yn ofynnol i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig gyhoeddi cynllun y sefydliad a gymeradwywyd. 2 Mae’r ddarpariaeth y caniateir ei gwneud drwy reoliadau o dan yr adran hon yn cynnwys darpariaeth ynghylch sut a phryd y mae cynllun i’w gyhoeddi. Amrywio cynllun a gymeradwywyd 9 1 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth sy’n caniatáu i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig amrywio cynllun y sefydliad a gymeradwywyd. 2 Rhaid i’r rheoliadau ddarparu mai dim ond os caiff amrywiad ei gymeradwyo gan CCAUC y mae i gymryd effaith. 3 Caiff y rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch gwneud ceisiadau am gymeradwyaeth i amrywiad a phenderfynu ar y ceisiadau hynny. Cydymffurfio â’r terfyn ffioedd Terfynau ar ffioedd myfyrwyr 10 1 Rhaid i gorff llywodraethu sefydliad o fewn is-adran (2) sicrhau nad yw ffioedd cwrs rheoleiddiedig yn mynd uwchlaw’r terfyn ffioedd cymwys. 2 Mae sefydliad yn dod o fewn yr is-adran hon os yw cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud ag ef wedi ei gymeradwyo o dan adran 7 (pa un a yw’r cynllun hwnnw mewn grym o hyd ai peidio). 3 “Ffioedd cwrs rheoleiddiedig” yw’r ffioedd sy’n daladwy i’r sefydliad gan berson cymhwysol— a mewn cysylltiad â’r person yn ymgymryd â chwrs cymhwysol, a b mewn cysylltiad â blwyddyn academaidd sy’n gymwys i’r cwrs hwnnw, pan fo’r flwyddyn honno yn dechrau ar adeg o fewn y cyfnod a bennir o dan adran 4 yng nghynllun ffioedd a mynediad diweddaraf y sefydliad (pa un a yw’r cynllun hwnnw mewn grym o hyd ai peidio). 4 Cynllun ffioedd a mynediad diweddaraf y sefydliad yw’r cynllun ffioedd a mynediad a gymeradwywyd yn fwyaf diweddar o dan adran 7 mewn perthynas â’r sefydliad. 5 Y terfyn ffioedd cymwys yw— a mewn achos pan fo cynllun ffioedd a mynediad diweddaraf y sefydliad yn pennu terfyn ffioedd ar gyfer y cwrs a’r flwyddyn o dan sylw, y terfyn hwnnw; b mewn achos pan fo cynllun ffioedd a mynediad diweddaraf y sefydliad yn darparu ar gyfer penderfynu ar derfyn ffioedd ar gyfer y cwrs a’r flwyddyn o dan sylw, y terfyn hwnnw fel y penderfynir arno yn unol â’r cynllun. Cyfarwyddydau cydymffurfio ac ad-dalu 11 1 Mae’r adran hon yn gymwys pan fo CCAUC wedi ei fodloni bod corff llywodraethu sefydliad wedi methu â chydymffurfio ag adran 10(1). 2 Caiff CCAUC gyfarwyddo’r corff llywodraethu i wneud naill ai un o’r canlynol neu’r ddau— a cydymffurfio ag adran 10(1); b ad-dalu’r ffioedd uwchlaw’r terfyn a dalwyd i’r sefydliad. 3 Caiff cyfarwyddyd o dan yr adran hon (“cyfarwyddyd cydymffurfio ac ad-dalu”) bennu⁠— a y camau sydd i’w cymryd (neu nad ydynt i’w cymryd) gan y corff llywodraethu at y diben o gydymffurfio ag adran 10(1); b y modd y mae ad-dalu’r ffioedd uwchlaw’r terfyn i fod i gael ei roi ar waith, neu y gall gael ei roi ar waith. 4 Os yw CCAUC yn rhoi cyfarwyddyd o dan yr adran hon, rhaid iddo— a rhoi copi o’r cyfarwyddyd i Weinidogion Cymru; b cyhoeddi’r cyfarwyddyd. 5 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch sut a phryd y mae CCAUC i gydymffurfio ag is-adran (4). 6 Mae “ffioedd uwchlaw’r terfyn” yn ffioedd cwrs rheoleiddiedig, i’r graddau y mae’r ffioedd hynny yn mynd uwchlaw’r terfyn ffioedd cymwys (fel y’i meintiolir at ddibenion y ddyletswydd o dan adran 10(1) y mae’r corff llywodraethu wedi methu â chydymffurfio â hi). Darpariaeth atodol ynghylch cyfarwyddydau cydymffurfio ac ad-dalu 12 1 Caiff CCAUC ddyroddi canllawiau ynghylch y camau sydd i’w cymryd at y diben o gydymffurfio â chyfarwyddyd cydymffurfio ac ad-dalu. 2 Cyn dyroddi canllawiau o dan yr adran hon, rhaid i CCAUC ymgynghori â chorff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig; a chaiff ymgynghori â chorff llywodraethu unrhyw sefydliad arall o fewn adran 2(3) sy’n briodol yn ei farn ef. 3 Rhaid i gorff llywodraethu y mae cyfarwyddyd cydymffurfio ac ad-dalu wedi ei roi iddo, wrth gydymffurfio â’r cyfarwyddyd, ystyried unrhyw ganllawiau a ddyroddir o dan yr adran hon. 4 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch cyfarwyddydau cydymffurfio ac ad-dalu, gweler adrannau 41 i 44. Cydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun a gymeradwywyd Cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun a gymeradwywyd 13 1 Os yw’r amod yn is-adran (2) neu (3) wedi ei ddiwallu, caiff CCAUC roi cyfarwyddyd o fewn is-adran (4) i gorff llywodraethu sefydliad. 2 Yr amod yw bod CCAUC wedi ei fodloni— a bod methiant wedi bod gan y corff llywodraethu i gydymffurfio â gofyniad cyffredinol mewn cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â’r sefydliad, a b ar adeg y methiant, fod y cynllun ffioedd a mynediad wedi ei gymeradwyo o dan adran 7. 3 Yr amod yw bod CCAUC wedi ei fodloni bod y corff llywodraethu yn debygol o fethu â chydymffurfio â gofyniad cyffredinol yng nghynllun y sefydliad a gymeradwywyd. 4 Mae cyfarwyddyd o fewn yr is-adran hon yn gyfarwyddyd sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r corff llywodraethu gymryd (neu beidio â chymryd) camau penodedig at y diben o ymdrin â’r methiant i gydymffurfio neu atal methiant o’r fath. 5 Ond ni chaiff CCAUC roi cyfarwyddyd o dan yr adran hon os yw wedi ei fodloni bod y corff llywodraethu wedi cymryd pob cam rhesymol i gydymffurfio â’r gofyniad o dan sylw. 6 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch cyfarwyddydau o dan yr adran hon, gweler adrannau 41 i 44. Contractau Dilysrwydd contractau 14 1 Mae’r adran hon yn gymwys i gontract sy’n darparu ar gyfer talu ffioedd cwrs rheoleiddiedig i sefydliad, gan berson cymhwysol ac mewn cysylltiad â’r person yn ymgymryd â chwrs cymhwysol, sydd uwchlaw’r terfyn ffioedd cymwys. 2 At ddibenion unrhyw hawliau a rhwymedigaethau sy’n codi o dan y contract, ac unrhyw drafodion mewn cysylltiad â’r hawliau a’r rhwymedigaethau hynny, mae’r contract i’w drin fel pe bai’n darparu ar gyfer talu ffioedd mewn swm sy’n gyfatebol i’r terfyn ffioedd cymwys. 3 Ac eithrio fel y darperir yn is-adran (2), nid yw’r contract yn ddi-rym nac yn anorfodadwy o ganlyniad i ddarparu ar gyfer talu ffioedd sydd uwchlaw’r terfyn ffioedd cymwys. Cynlluniau a gymeradwywyd: cydymffurfedd ac effeithiolrwydd Dyletswydd CCAUC i fonitro a gwerthuso cydymffurfedd ac effeithiolrwydd 15 1 Rhaid i CCAUC— a monitro cydymffurfedd ag adran 10(1); b monitro cydymffurfedd â gofynion cyffredinol cynlluniau a gymeradwywyd; c gwerthuso effeithiolrwydd pob cynllun a gymeradwywyd; d gwerthuso effeithiolrwydd cynlluniau a gymeradwywyd yn gyffredinol. 2 At ddibenion yr adran hon, effeithiolrwydd cynllun a gymeradwywyd yw ei effeithiolrwydd o ran hybu— a cyfle cyfartal, a b addysg uwch. Monitro a gwerthuso cydymffurfedd ac effeithiolrwydd: dyletswydd i gydweithredu 16 1 Rhaid i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig sicrhau y darperir i CCAUC unrhyw wybodaeth, cymorth a mynediad i gyfleusterau’r sefydliad sy’n ofynnol yn rhesymol gan CCAUC at ddiben ei swyddogaethau o dan adran 15. 2 Os yw CCAUC wedi ei fodloni bod corff llywodraethu wedi methu â chydymffurfio ag is-adran (1), caiff ei gyfarwyddo i gymryd (neu i beidio â chymryd) camau penodedig at y diben o sicrhau’r ddarpariaeth o wybodaeth, cymorth neu fynediad fel y’i disgrifir yn ys is-adran honno. RHAN 3 ANSAWDD YR ADDYSG Asesu ansawdd yr addysg Asesu ansawdd yr addysg 17 1 Rhaid i CCAUC asesu, neu wneud trefniadau ar gyfer asesu, ansawdd yr addysg a ddarperir yng Nghymru— a gan bob sefydliad rheoleiddiedig; b ar ran pob sefydliad rheoleiddiedig (pa un ai gan sefydliad rheoleiddiedig arall neu gan ddarparwr allanol). 2 At ddibenion is-adran (1), mae addysg a ddarperir y tu allan i Gymru i’w thrin fel pe bai wedi ei darparu yng Nghymru os y’i darperir fel rhan o gwrs a ddarperir yn bennaf yng Nghymru. 3 Yn y Ddeddf hon, mae cyfeiriadau at ddarparwr allanol yn gyfeiriadau at berson— a nad yw’n sefydliad rheoleiddiedig, ond b sy’n gyfrifol am ddarparu cwrs addysg cyfan, neu ran ohono, ar ran sefydliad rheoleiddiedig. 4 At ddibenion is-adran (3)(b)— a caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch yr amgylchiadau pan fo person i’w drin (neu nad yw i’w drin) fel person sy’n gyfrifol am ddarparu cwrs (neu ran ohono); b nid yw cwrs (neu ran ohono) i’w drin fel cwrs a ddarperir ar ran sefydliad rheoleiddiedig os y’i darperir o dan drefniadau gyda’r sefydliad hwnnw a wnaed cyn i’r adran hon ddod i rym. Pwerau mewn cysylltiad ag addysg o ansawdd annigonol Addysg o ansawdd annigonol: cyffredinol 18 1 Mae adrannau 19 ac 20 yn gymwys os, o ganlyniad i arfer ei swyddogaethau o dan adran 17, mae CCAUC wedi ei fodloni— a bod ansawdd yr addysg a ddarperir gan neu ar ran sefydliad rheoleiddiedig, neu b bod ansawdd cwrs addysg penodol a ddarperir felly, yn annigonol neu’n debygol o ddod yn annigonol. 2 At ddibenion y Ddeddf hon, mae ansawdd yr addysg neu gwrs addysg yn annigonol os nad yw’n ddigonol i ddiwallu anghenion rhesymol y rhai hynny sy’n cael yr addysg neu sy’n ymgymryd â’r cwrs. Cyfarwyddydau mewn cysylltiad ag ansawdd annigonol 19 1 Caiff CCAUC roi cyfarwyddyd i gorff llywodraethu’r sefydliad sy’n ei gwneud yn ofynnol iddo gymryd (neu beidio â chymryd) camau penodedig at y diben o— a gwella ansawdd yr addysg neu’r cwrs, neu b atal ansawdd yr addysg neu’r cwrs rhag dod yn annigonol. 2 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch cyfarwyddydau o dan yr adran hon, gweler adrannau 41 i 44. Mesurau eraill mewn cysylltiad ag ansawdd annigonol 20 1 Caiff CCAUC roi cyngor neu gymorth i gorff llywodraethu’r sefydliad gyda golwg ar— a gwella ansawdd yr addysg neu’r cwrs, neu b atal ansawdd yr addysg neu’r cwrs rhag dod yn annigonol. 2 Caiff CCAUC gynnal, neu drefnu i berson arall gynnal, adolygiad o unrhyw faterion y mae o’r farn eu bod yn berthnasol i ansawdd yr addysg a ddarperir gan neu ar ran y sefydliad. 3 Rhaid i gorff llywodraeth ystyried unrhyw gyngor a roddir iddo o dan is-adran (1). Cydweithredu o ran asesu ansawdd etc Asesu ansawdd etc: dyletswydd i gydweithredu 21 1 Rhaid i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig sicrhau y darperir i berson sy’n arfer swyddogaeth yn rhinwedd adran 17 neu 20 unrhyw wybodaeth, cymorth a mynediad i gyfleusterau’r sefydliad sy’n ofynnol yn rhesymol gan y person at y diben o arfer y swyddogaeth (gan gynnwys y diben o arfer unrhyw bŵer o dan adran 22). 2 Rhaid i gorff llywodraethu darparwr allanol sicrhau y darperir i berson sy’n arfer swyddogaeth yn rhinwedd adran 17 neu 20(2) unrhyw wybodaeth, cymorth a mynediad i gyfleusterau’r darparwr allanol ag sy’n ofynnol yn rhesymol gan y person at y diben o arfer y swyddogaeth (gan gynnwys y diben o arfer unrhyw bŵer o dan adran 22). 3 Os yw CCAUC wedi ei fodloni bod corff llywodraethu wedi methu â chydymffurfio ag is-adran (1) neu (2), caiff ei gyfarwyddo i gymryd (neu i beidio â chymryd) camau penodedig at y diben o sicrhau’r ddarpariaeth o wybodaeth, cymorth neu fynediad fel y’i disgrifir yn is-adran (1) neu (2) (fel y bo’n briodol). Pwerau atodol at y diben o asesu ansawdd etc Asesu ansawdd etc: pwerau mynd i mewn ac arolygu 22 1 At y diben o arfer swyddogaeth yn rhinwedd adran 17 neu 20(2), caiff person awdurdodedig— a mynd i mewn i fangre sefydliad rheoleiddiedig neu ddarparwr allanol; b edrych ar ddogfennau y daw o hyd iddynt yn y fangre, eu copïo neu eu cymryd. 2 Yn is-adran (1)(b), mae cyfeiriadau at— a dogfennau yn cynnwys gwybodaeth wedi ei chofnodi ar unrhyw ffurf; b dogfennau y daw o hyd iddynt yn y fangre yn cynnwys— i dogfennau sydd wedi eu storio ar gyfrifiaduron neu ar ddyfeisiau storio electronig yn y fangre, a ii dogfennau sydd wedi eu storio mewn man arall ond gellir cael mynediad iddynt drwy gyfrifiaduron yn y fangre. 3 Mae’r pŵer a roddir gan is-adran (1)(b) yn cynnwys pŵer— a i’w gwneud yn ofynnol i berson ddarparu dogfennau; b i osod gofynion o ran sut y darperir dogfennau (a gaiff gynnwys gofynion i ddarparu copïau darllenadwy o ddogfennau sydd wedi eu storio’n electronig); c i edrych ar gyfrifiadur y mae dogfennau wedi eu creu neu eu storio arno neu ar ddyfais storio electronig y mae dogfennau wedi eu creu neu eu storio arni. 4 Ni chaniateir i bŵer a roddir gan yr adran hon ond gael ei arfer ar ôl rhoi hysbysiad rhesymol— a i gorff llywodraethu’r sefydliad rheoleiddiedig neu ddarparwr allanol y mae’r person awdurdodedig yn bwriadu arfer y pŵer mewn perthynas â’i fangre, a b corff llywodraethu unrhyw sefydliad rheoleiddiedig y mae’r sefydliad hwnnw neu’r darparwr allanol hwnnw yn darparu ar ei ran yr addysg y mae arfer y swyddogaeth o dan adran 17 neu 20(2) yn ymwneud â hi. 5 Nid yw is-adran (4) yn gymwys i arfer pŵer os yw’r person awdurdodedig wedi ei fodloni— a bod yr achos yn achos brys, neu b y byddai cydymffurfio â’r is-adran honno yn tanseilio’r diben o arfer y pŵer. 6 Yn yr adran hon, ystyr “person awdurdodedig” yw person sydd wedi ei awdurdodi’n ysgrifenedig gan CCAUC (pa un ai yn gyffredinol neu’n benodol) i arfer y pwerau a roddir gan yr adran hon. 7 Cyn arfer pŵer o dan yr adran hon, rhaid i berson awdurdodedig, os yw’n ofynnol iddo wneud hynny, ddangos copi o awdurdodiad y person o dan is-adran (6). 8 O ran y pwerau a roddir gan yr adran hon— a caniateir iddynt gael eu harfer ar adegau rhesymol yn unig; b ni chaniateir iddynt gael eu harfer i’w gwneud yn ofynnol i berson wneud unrhyw beth ac eithrio ar adeg sy’n rhesymol. 9 Nid yw’r pwerau a roddir gan yr adran hon yn cynnwys pŵer i fynd i mewn i annedd heb gytundeb y meddiannydd. Canllawiau sy’n ymwneud ag ansawdd yr addysg Canllawiau ynghylch materion sy’n berthnasol i ansawdd 23 1 Caiff CCAUC ddyroddi neu gymeradwyo canllawiau ynghylch unrhyw fater sy’n berthnasol yn ei farn ef i wella neu gynnal ansawdd yr addysg a ddarperir gan neu ar ran sefydliadau rheoleiddiedig. 2 Cyn dyroddi neu gymeradwyo canllawiau o dan yr adran hon (neu unrhyw ganllawiau diwygiedig), rhaid i CCAUC ymgynghori â’r canlynol— a corff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig, a b unrhyw bersonau eraill sy’n briodol yn ei farn ef. 3 Rhaid i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig ystyried unrhyw ganllawiau a ddyroddir neu a gymeradwyir o dan yr adran hon. Canllawiau ynghylch meini prawf ar gyfer asesu ansawdd 24 1 Caiff CCAUC ddyroddi neu gymeradwyo canllawiau ynghylch— a y meini prawf sydd i’w cymhwyso gan berson sy’n arfer swyddogaeth yn rhinwedd adran 17 wrth asesu ansawdd yr addysg; b y materion y bydd CCAUC yn eu hystyried wrth benderfynu a yw ansawdd yr addysg, neu gwrs addysg, yn annigonol neu’n debygol o ddod yn annigonol. 2 Cyn dyroddi neu gymeradwyo canllawiau o dan yr adran hon (neu unrhyw ganllawiau diwygiedig), rhaid i CCAUC ymgynghori â’r canlynol— a corff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig, a b unrhyw bersonau eraill sy’n briodol yn ei farn ef. Cyngor i CCAUC ynghylch swyddogaethau asesu ansawdd Pwyllgor i gynghori CCAUC ynghylch arfer swyddogaethau asesu ansawdd 25 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Atodol Cymhwyso’r Rhan hon pan fo sefydliad yn peidio â chael cynllun a gymeradwywyd 26 1 Mae’r adran hon yn gymwys— a pan fo cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â sefydliad yn peidio â bod mewn grym, a b pan na fo cynllun ffioedd a mynediad newydd mewn grym mewn perthynas â’r sefydliad. 2 Mae’r Rhan hon yn parhau i fod yn gymwys mewn perthynas ag addysg a ddarperir gan neu ar ran y sefydliad drwy gwrs dynodedig. 3 At ddibenion cymhwyso’r Rhan hon yn rhinwedd is-adran (2), mae’r sefydliad i’w drin fel sefydliad rheoleiddiedig. 4 Mae cwrs dynodedig yn gwrs sydd wedi ei ddynodi at ddibenion adran 22 o Ddeddf Addysgu ac Addysg Uwch 1998 drwy reoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru o dan yr adran honno. RHAN 4 MATERION ARIANNOL SEFYDLIADAU RHEOLEIDDIEDIG Cod rheolaeth ariannol Dyletswydd CCAUC i lunio a chyhoeddi Cod 27 1 Rhaid i CCAUC lunio a chyhoeddi cod sy’n ymwneud â threfnu a rheoli materion ariannol sefydliadau rheoleiddiedig (y cyfeirir ato yn y Ddeddf hon fel “y Cod”). 2 Caiff y Cod wneud darpariaeth ynghylch y materion a ganlyn (ymhlith materion eraill)— a yr amgylchiadau pan fo sefydliad rheoleiddiedig i ymrwymo i drafodiad o ddosbarth a bennir yn y Cod gyda chydsyniad CCAUC yn unig; b trefniadau cyfrifyddu ac archwilio sefydliadau rheoleiddiedig; c darparu gwybodaeth i CCAUC. 3 Caiff darpariaeth yn y Cod fod ar ffurf gofyniad neu ganllawiau. 4 Rhaid i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig— a cydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir gan y Cod; b ystyried unrhyw ganllawiau sydd yn y Cod. 5 Caiff CCAUC gyhoeddi’r Cod ym mha ffordd bynnag sy’n briodol yn ei farn ef. 6 Rhaid i CCAUC— a adolygu’r Cod yn gyson, a b llunio a chyhoeddi Cod diwygiedig, os yw hynny’n briodol yn ei farn ef. 7 Caiff y Cod wneud darpariaeth wahanol at ddibenion gwahanol (gan gynnwys ar gyfer sefydliadau gwahanol a disgrifiadau gwahanol o sefydliad). 8 At ddibenion y Rhan hon, nid yw’r Brifysgol Agored i’w thrin fel sefydliad rheoleiddiedig. 9 Yn adrannau 28, 29 a 30, ystyr “y Cod cyntaf” yw’r Cod cyntaf i’w gyhoeddi o dan yr adran hon. Y weithdrefn ar gyfer cymeradwyo Cod gan Weinidogion Cymru 28 1 Cyn cyhoeddi’r Cod cyntaf neu God diwygiedig, rhaid i CCAUC— a llunio drafft o’r Cod cyntaf neu’r Cod diwygiedig, a b cyflwyno’r drafft i Weinidogion Cymru i’w gymeradwyo. 2 Wrth lunio drafft o’r Cod cyntaf neu o God diwygiedig, rhaid i CCAUC ymgynghori â’r canlynol— a corff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig, a b unrhyw bersonau eraill sy’n briodol yn ei farn ef. 3 Rhaid i ddrafft a gyflwynir i Weinidogion Cymru o dan yr adran hon gynnwys gydag ef adroddiad— a sy’n nodi’r rhesymau dros delerau’r drafft, a b sy’n rhoi manylion yr ymgynghoriad a gynhaliwyd o dan is-adran (2) ac yn crynhoi’r sylwadau a gafodd CCAUC yn ystod yr ymgynghoriad. 4 Caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo CCAUC i gyflwyno drafft o’r Cod cyntaf neu o God diwygiedig iddynt o dan yr adran hon cyn diwedd cyfnod a bennir yn y cyfarwyddyd. 5 Rhaid i CCAUC gydymffurfio â chyfarwyddyd a roddir o dan is-adran (4). Y weithdrefn os na chymeradwyir Cod drafft gan Weinidogion Cymru 29 1 Mae’r adran hon yn gymwys os yw Gweinidogion Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo drafft o’r Cod cyntaf, neu o God diwygiedig, a gyflwynir iddynt o dan adran 28. 2 Rhaid i Weinidogion Cymru roi hysbysiad i CCAUC ynghylch y penderfyniad a’r rhesymau dros y penderfyniad hwnnw. 3 Os yw Gweinidogion Cymru yn rhoi hysbysiad i CCAUC o dan is-adran (2) eu bod wedi penderfynu peidio â chymeradwyo drafft o’r Cod cyntaf, rhaid i CCAUC gyflwyno drafft pellach o’r Cod cyntaf i Weinidogion Cymru. 4 Os yw Gweinidogion Cymru yn rhoi hysbysiad i CCAUC o dan is-adran (2) eu bod wedi penderfynu peidio â chymeradwyo drafft o God diwygiedig, rhaid i CCAUC naill ai— a cyflwyno drafft pellach o’r Cod diwygiedig i Weinidogion Cymru, neu b rhoi hysbysiad i Weinidogion Cymru— i yn datgan bod CCAUC wedi penderfynu peidio â pharhau â’r gwaith o ddiwygio’r Cod, a ii yn nodi’r rhesymau dros y penderfyniad hwnnw. 5 Caiff hysbysiad o dan is-adran (2) bennu cyfnod y mae rhaid, cyn diwedd y cyfnod hwnnw, i CCAUC gydymffurfio ag is-adran (3) neu (4) (fel y bo’n briodol). 6 Cyn cyflwyno drafft pellach o’r Cod cyntaf neu o God diwygiedig i Weinidogion Cymru, rhaid i CCAUC gynnal unrhyw ymgynghoriad pellach sy’n briodol yn ei farn ef. 7 Rhaid i ddrafft pellach a gyflwynir i Weinidogion Cymru o dan yr adran hon gynnwys gydag ef adroddiad— a sy’n esbonio sut y mae CCAUC, wrth lunio’r drafft, wedi ystyried y rhesymau a nodwyd yn yr hysbysiad a roddwyd gan Weinidogion Cymru o dan is-adran (2), b sy’n nodi rhesymau CCAUC dros delerau’r drafft, ac c sy’n rhoi manylion unrhyw ymgynghoriad a gynhaliwyd o dan is-adran (6) mewn perthynas â’r drafft ac yn crynhoi’r sylwadau a gafodd CCAUC yn ystod yr ymgynghoriad. 8 Mae is-adrannau (2) i (7) yn gymwys pan fo Gweinidogion Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo drafft a gyflwynir iddynt o dan yr adran hon fel y maent yn gymwys pan fo Gweinidogion Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo drafft a gyflwynir iddynt o dan adran 28. Y weithdrefn os cymeradwyir Cod drafft gan Weinidogion Cymru 30 1 Os yw Gweinidogion Cymru yn cymeradwyo drafft o’r Cod cyntaf neu o God diwygiedig a gyflwynir iddynt o dan adran 28 neu 29, rhaid iddynt osod y drafft a gymeradwywyd gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru. 2 Os yw Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo’r drafft o fewn y cyfnod o 40 niwrnod— a ni chaiff CCAUC gyhoeddi’r drafft; b os drafft o’r Cod cyntaf yw’r drafft, rhaid i CCAUC gyflwyno drafft pellach o’r Cod cyntaf i Weinidogion Cymru; c os drafft o God diwygiedig yw’r drafft, caiff CCAUC gyflwyno drafft pellach o God diwygiedig i Weinidogion Cymru. 3 Cyn cyflwyno drafft pellach o’r Cod cyntaf neu o God diwygiedig i Weinidogion Cymru o dan yr adran hon, rhaid i CCAUC gynnal unrhyw ymgynghoriad pellach sy’n briodol yn ei farn ef. 4 Rhaid i ddrafft pellach a gyflwynir i Weinidogion Cymru o dan yr adran hon gynnwys gydag ef adroddiad— a sy’n nodi rhesymau CCAUC dros delerau’r drafft, a b sy’n rhoi manylion unrhyw ymgynghoriad a gynhaliwyd o dan is-adran (3) mewn perthynas â’r drafft ac yn crynhoi’r sylwadau a gafodd CCAUC yn ystod yr ymgynghoriad. 5 Y “cyfnod o 40 niwrnod” yw’r cyfnod o 40 niwrnod sy’n dechrau ar y diwrnod y gosodir y drafft gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru. 6 Wrth gyfrifo’r cyfnod o 40 niwrnod, nid yw unrhyw gyfnod pan fo Cynulliad Cenedlaethol Cymru wedi ei ddiddymu neu pan fo ar doriad am fwy na phedwar diwrnod i’w ystyried. 7 Os na chaiff penderfyniad ei basio gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru o fewn y cyfnod o 40 niwrnod fel a grybwyllir yn is-adran (2), rhaid i CCAUC gyhoeddi’r Cod yn nhelerau’r drafft a gymeradwywyd. 8 Os cyflwynir drafft pellach i Weinidogion Cymru o dan yr adran hon— a mae is-adrannau (1) i (7) yn gymwys os yw Gweinidogion Cymru yn cymeradwyo’r drafft fel y maent yn gymwys os ydynt yn cymeradwyo drafft a gyflwynir iddynt o dan adran 28 neu 29; b mae adran 29 yn gymwys os yw Gweinidogion Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo’r drafft fel y mae’n gymwys os yw Gweinidogion Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo drafft a gyflwynir iddynt o dan adran 28. Monitro cydymffurfedd â’r Cod Monitro cydymffurfedd â’r Cod 31 Rhaid i CCAUC fonitro, neu wneud trefniadau ar gyfer monitro, cydymffurfedd gan bob sefydliad rheoleiddiedig â’r gofynion a osodir gan y Cod. Pwerau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod Methiant i gydymffurfio â’r Cod: cyffredinol 32 Mae adrannau 33 a 34 yn gymwys os yw CCAUC wedi ei fodloni bod corff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig wedi methu, neu’n debygol o fethu, â chydymffurfio â gofyniad a osodir gan y Cod. Cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod 33 1 Caiff CCAUC roi cyfarwyddyd i’r corff llywodraethu sy’n ei gwneud yn ofynnol iddo gymryd (neu beidio â chymryd) camau penodedig at y diben o ymdrin â’r methiant i gydymffurfio neu atal methiant o’r fath. 2 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch cyfarwyddydau o dan yr adran hon, gweler adrannau 41 i 44. Mesurau eraill mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod 34 1 Caiff CCAUC roi cyngor neu gymorth i’r corff llywodraethu gyda golwg ar wella trefniadaeth neu reolaeth materion ariannol y sefydliad. 2 Caiff CCAUC gynnal, neu drefnu i berson arall gynnal, adolygiad o unrhyw faterion y mae o’r farn eu bod yn berthnasol i gydymffurfedd y sefydliad â’r Cod. 3 Rhaid i gorff llywodraethu ystyried unrhyw gyngor a roddir iddo o dan is-adran (1). Cydweithredu o ran monitro etc Rheolaeth ariannol: dyletswydd i gydweithredu 35 1 Rhaid i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig sicrhau y darperir i berson sy’n arfer swyddogaeth yn rhinwedd adran 31 neu 34 unrhyw wybodaeth, cymorth a mynediad i gyfleusterau’r sefydliad sy’n ofynnol yn rhesymol gan y person at y diben o arfer y swyddogaeth (gan gynnwys y diben o arfer unrhyw bŵer o dan adran 36). 2 Os yw CCAUC wedi ei fodloni bod corff llywodraethu wedi methu â chydymffurfio ag is-adran (1), caiff ei gyfarwyddo i gymryd (neu i beidio â chymryd) camau penodedig at y diben o sicrhau’r ddarpariaeth o wybodaeth, cymorth neu fynediad fel y’i disgrifir yn yr is-adran honno. Pwerau atodol at y diben o fonitro etc Rheolaeth ariannol: pwerau mynd i mewn ac arolygu 36 1 At y diben o arfer swyddogaeth yn rhinwedd adran 31 neu 34(2), caiff person awdurdodedig— a mynd i mewn i fangre sefydliad rheoleiddiedig; b edrych ar ddogfennau y daw o hyd iddynt yn y fangre, eu copïo neu eu cymryd. 2 Yn is-adran (1)(b), mae cyfeiriadau at— a dogfennau yn cynnwys gwybodaeth wedi ei chofnodi ar unrhyw ffurf; b dogfennau y daw o hyd iddynt yn y fangre yn cynnwys— i dogfennau sydd wedi eu storio ar gyfrifiaduron neu ar ddyfeisiau storio electronig yn y fangre, a ii dogfennau sydd wedi eu storio mewn man arall ond gellir cael mynediad iddynt drwy gyfrifiaduron yn y fangre. 3 Mae’r pŵer a roddir gan is-adran (1)(b) yn cynnwys pŵer— a i’w gwneud yn ofynnol i berson ddarparu dogfennau; b i osod gofynion o ran sut y darperir dogfennau (a gaiff gynnwys gofynion i ddarparu copïau darllenadwy o ddogfennau sydd wedi eu storio’n electronig); c i edrych ar gyfrifiadur y mae dogfennau wedi eu creu neu eu storio arno neu ar ddyfais storio electronig y mae dogfennau wedi eu creu neu eu storio arni. 4 Ni chaniateir i bŵer a roddir gan yr adran hon ond gael ei arfer ar ôl rhoi hysbysiad rhesymol i gorff llywodraethu’r sefydliad rheoleiddiedig. 5 Nid yw is-adran (4) yn gymwys i arfer pŵer os yw’r person awdurdodedig wedi ei fodloni— a bod yr achos yn achos brys, neu b y byddai cydymffurfio â’r is-adran honno yn tanseilio’r diben o arfer y pŵer. 6 Yn yr adran hon, ystyr “person awdurdodedig” yw person sydd wedi ei awdurdodi’n ysgrifenedig gan CCAUC (pa un ai yn gyffredinol neu’n benodol) i arfer y pwerau a roddir gan yr adran hon. 7 Cyn arfer pŵer o dan yr adran hon, rhaid i berson awdurdodedig, os yw’n ofynnol iddo wneud hynny, ddangos copi o awdurdodiad y person o dan is-adran (6). 8 O ran y pwerau a roddir gan yr adran hon— a caniateir iddynt gael eu harfer ar adegau rhesymol yn unig; b ni chaniateir iddynt gael eu harfer i’w gwneud yn ofynnol i berson wneud unrhyw beth ac eithrio ar adeg sy’n rhesymol. 9 Nid yw’r pwerau a roddir gan yr adran hon yn cynnwys pŵer i fynd i mewn i annedd heb gytundeb y meddiannydd. RHAN 5 CYNLLUNIAU FFIOEDD A MYNEDIAD: TYNNU CYMERADWYAETH YN ÔL ETC Gwrthod cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd Hysbysiad ynghylch gwrthod cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd 37 1 Os yw CCAUC wedi ei fodloni bod amod yn is-adran (3) wedi ei ddiwallu mewn cysylltiad â sefydliad rheoleiddiedig, caiff roi hysbysiad o dan yr adran hon i gorff llywodraethu’r sefydliad. 2 Mae hysbysiad o dan yr adran hon yn hysbysiad na fydd CCAUC yn cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd sy’n ymwneud â’r sefydliad cyn diwedd cyfnod a bennir yn yr hysbysiad. 3 Yr amodau yw bod corff llywodraethu’r sefydliad wedi methu â chydymffurfio— a ag adran 10(1) (dyletswydd i sicrhau nad yw ffioedd cwrs rheoleiddiedig yn mynd uwchlaw’r terfyn ffioedd cymwys), b â gofyniad cyffredinol yng nghynllun y sefydliad a gymeradwywyd, c cyfarwyddyd o dan adran 13 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun a gymeradwywyd), d â chyfarwyddyd o dan adran 19 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad ag ansawdd annigonol), neu e â chyfarwyddyd o dan adran 33 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod). 4 Nid yw corff llywodraethu i’w drin at ddibenion is-adran (3)(b) fel pe bai wedi methu â chydymffurfio â gofyniad cyffredinol mewn cynllun a gymeradwywyd os yw CCAUC wedi ei fodloni bod y corff llywodraethu wedi cymryd pob cam rhesymol i gydymffurfio â’r gofyniad. 5 Os yw CCAUC yn rhoi hysbysiad o dan yr adran hon i gorff llywodraethu sefydliad, ni chaiff CCAUC gymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad arfaethedig sy’n ymwneud â’r sefydliad cyn diwedd y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad. 6 Pan fo CCAUC wedi rhoi hysbysiad o dan yr adran hon— a caiff dynnu’r hysbysiad yn ôl, a b os gwna hynny, mae’r cyfyngiad yn is-adran (5) yn peidio â bod yn gymwys. 7 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch— a y cyfnod y caniateir ei bennu mewn hysbysiad o dan yr adran hon; b y materion sydd i’w hystyried gan CCAUC wrth benderfynu pa un ai i roi hysbysiad o dan yr adran hon neu ei dynnu’n ôl; c y weithdrefn sydd i’w dilyn mewn cysylltiad â thynnu hysbysiad yn ôl. 8 Os yw corff llywodraethu sefydliad nad yw’n sefydliad rheoleiddiedig yn methu â chydymffurfio â chyfarwyddyd o dan adran 13, mae’r adran hon yn gymwys mewn perthynas â’r sefydliad hwnnw fel y mae’n gymwys mewn perthynas â sefydliad rheoleiddiedig. 9 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch hysbysiad o dan yr adran hon, gweler adrannau 41 i 44. Tynnu cymeradwyaeth i gynllun ffioedd a mynediad presennol yn ôl Dyletswydd i dynnu cymeradwyaeth yn ôl 38 1 Os yw CCAUC wedi ei fodloni nad yw sefydliad rheoleiddiedig bellach o fewn adran 2(3), rhaid iddo dynnu’n ôl ei gymeradwyaeth i’r cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â’r sefydliad drwy roi hysbysiad o dan yr adran hon i gorff llywodraethu’r sefydliad. 2 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch— a y materion sydd i’w hystyried gan CCAUC wrth wneud penderfyniad at ddibenion yr adran hon; b y weithdrefn sydd i’w dilyn mewn cysylltiad â rhoi hysbysiad o dan yr adran hon. 3 Caiff rheoliadau sy’n gwneud darpariaeth fel y’i disgrifir yn is-adran (2)(b) (ymhlith pethau eraill) ddiwygio neu gymhwyso, gydag addasiadau neu hebddynt, unrhyw ddarpariaeth a wneir gan neu o dan adrannau 41 i 44. Pŵer i dynnu cymeradwyaeth yn ôl 39 1 Os yw CCAUC wedi ei fodloni bod amod yn is-adran (2) wedi ei ddiwallu mewn cysylltiad â sefydliad rheoleiddiedig, caiff dynnu’n ôl ei gymeradwyaeth i’r cynllun ffioedd a mynediad sy’n ymwneud â’r sefydliad drwy roi hysbysiad o dan yr adran hon i gorff llywodraethu’r sefydliad. 2 Yr amodau yw— a bod corff llywodraethu’r sefydliad wedi methu’n fynych â chydymffurfio ag adran 10(1) (dyletswydd i sicrhau nad yw ffioedd cwrs rheoleiddiedig yn mynd uwchlaw’r terfyn ffioedd cymwys) neu wedi methu â chydymffurfio â chyfarwyddyd cydymffurfio ac ad-dalu, b bod y corff llywodraethu wedi methu’n fynych â chydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun y sefydliad a gymeradwywyd neu wedi methu â chydymffurfio â chyfarwyddyd o dan adran 13 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun a gymeradwywyd), c bod ansawdd yr addysg a ddarperir gan neu ar ran y sefydliad yn ddifrifol o annigonol, neu d bod methiant difrifol wedi bod gan gorff llywodraethu’r sefydliad i gydymffurfio â’r Cod. 3 Nid yw corff llywodraethu i’w drin at ddibenion is-adran (2)(b) fel be bai wedi methu â chydymffurfio â gofyniad cyffredinol mewn cynllun a gymeradwywyd os yw CCAUC wedi ei fodloni bod y corff llywodraethu wedi cymryd pob cam rhesymol i gydymffurfio â’r gofyniad. 4 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch y materion sydd i’w hystyried gan CCAUC wrth benderfynu pa un ai i roi hysbysiad o dan yr adran hon. 5 Am y ddarpariaeth weithdrefnol ynghylch hysbysiad o dan yr adran hon, gweler adrannau 41 i 44. Cyhoeddi etc hysbysiad o dan y Rhan hon Cyhoeddi etc hysbysiad o dan y Rhan hon 40 1 Os yw CCAUC yn rhoi hysbysiad o dan adran 37, 38 neu 39, rhaid iddo— a rhoi copi o’r hysbysiad i Weinidogion Cymru, a b cyhoeddi’r hysbysiad. 2 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch sut a phryd y mae CCAUC i gydymffurfio ag is-adran (1). RHAN 6 HYSBYSIADAU A CHYFARWYDDYDAU A RODDIR GAN CCAUC Y weithdrefn rhybuddio ac adolygu ar gyfer hysbysiadau a chyfarwyddydau penodol Cymhwyso adrannau 42 i 44 41 1 Mae adrannau 42 i 44 yn gymwys i— a hysbysiad o dan adran 7(1)(b) (gwrthod cynllun ffioedd a mynediad arfaethedig), b cyfarwyddyd cydymffurfio ac ad-dalu, c cyfarwyddyd o dan adran 13 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun a gymeradwywyd), d cyfarwyddyd o dan adran 19 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad ag ansawdd annigonol), e cyfarwyddyd o dan adran 33 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod), f hysbysiad o dan adran 37 (gwrthod cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd), ac g hysbysiad o dan adran 39 (tynnu cymeradwyaeth i gynllun ffioedd a mynediad yn ôl). 2 Ond nid yw’r adrannau hynny yn gymwys i gyfarwyddyd nad yw’n darparu ond ar gyfer dirymu cyfarwyddyd cynharach (gweler adran 46). Hysbysiadau a chyfarwyddydau arfaethedig: gofyniad i roi hysbysiad rhybuddio 42 1 Os yw CCAUC yn bwriadu rhoi i gorff llywodraethu hysbysiad neu gyfarwyddyd y mae’r adran hon yn gymwys iddo, rhaid i CCAUC roi hysbysiad rhybuddio i’r corff llywodraethu. 2 Rhaid i’r hysbysiad rhybuddio— a nodi’r hysbysiad neu’r cyfarwyddyd arfaethedig; b datgan rhesymau CCAUC dros fwriadu ei roi; c hysbysu’r corff llywodraethu y caiff gyflwyno sylwadau am yr hysbysiad neu’r cyfarwyddyd arfaethedig; d pennu, yn unol ag unrhyw ddarpariaeth a wneir drwy reoliadau, y cyfnod y caniateir i sylwadau gael eu cyflwyno ynddo a’r ffordd y caniateir gwneud hynny. 3 Wrth benderfynu pa un ai i roi’r hysbysiad neu’r cyfarwyddyd, rhaid i CCAUC ystyried unrhyw sylwadau a gyflwynir gan y corff llywodraethu yn unol â’r hysbysiad rhybuddio. 4 Os yw CCAUC, ar ôl ystyried y sylwadau hynny, yn penderfynu peidio â rhoi’r hysbysiad neu’r cyfarwyddyd, rhaid iddo roi hysbysiad am y penderfyniad hwnnw i’r corff llywodraethu. Gwybodaeth sydd i’w rhoi gyda hysbysiadau a chyfarwyddydau 43 Os yw CCAUC yn rhoi i gorff llywodraethu hysbysiad neu gyfarwyddyd y mae’r adran hon yn gymwys iddo, rhaid iddo ar yr un pryd roi i’r corff llywodraethu ddatganiad— a sy’n nodi rhesymau CCAUC dros roi’r hysbysiad neu’r cyfarwyddyd, b sy’n hysbysu’r corff llywodraethu y caiff wneud cais am adolygiad o’r hysbysiad neu’r cyfarwyddyd o dan adran 44, ac c sy’n cynnwys unrhyw wybodaeth ragnodedig arall. Adolygu hysbysiadau a chyfarwyddydau 44 1 Os yw CCAUC yn rhoi i gorff llywodraethu hysbysiad neu gyfarwyddyd y mae’r adran hon yn gymwys iddo, caiff y corff llywodraethu (yn ddarostyngedig i unrhyw ddarpariaeth a wneir fel y’i disgrifir yn is-adran (4)(a)) wneud cais am adolygiad o’r hysbysiad neu’r cyfarwyddyd. 2 Mae adolygiad i’w gynnal gan berson, neu banel o bersonau, a benodir gan Weinidogion Cymru; a chaiff Gweinidogion Cymru dalu tâl a lwfansau i bersonau a benodir o dan yr is-adran hon. 3 Rhaid i Weinidogion Cymru drwy reoliadau wneud darpariaeth mewn cysylltiad ag adolygiadau o dan yr adran hon. 4 Caiff y rheoliadau, ymhlith pethau eraill, wneud darpariaeth— a ynghylch y seiliau y caniateir i gais am adolygiad gael ei wneud arnynt; b ynghylch y cyfnod y caniateir i gais gael ei wneud ynddo a’r ffordd y caniateir gwneud hynny; c ynghylch y weithdrefn sydd i’w dilyn gan berson neu banel sy’n cynnal adolygiad; d ynghylch y camau sydd i’w cymryd gan CCAUC yn dilyn adolygiad; e i hysbysiad neu gyfarwyddyd y mae’r adran hon yn gymwys iddo beidio â chael ei drin fel pe bai wedi ei roi hyd nes bod unrhyw gamau a bennir yn y rheoliadau wedi eu cymryd, neu hyd nes bod unrhyw gyfnod a bennir yn y rheoliadau wedi dod i ben. Darpariaethau cyffredinol ynghylch cyfarwyddydau a roddir gan CCAUC Cyfarwyddydau: cydymffurfio a gorfodi 45 1 Os yw CCAUC yn rhoi cyfarwyddyd i gorff llywodraethu o dan y Ddeddf hon, rhaid i’r corff llywodraethu gydymffurfio â’r cyfarwyddyd. 2 Mae’r cyfarwyddyd yn orfodadwy drwy waharddeb yn dilyn cais gan CCAUC. 3 Os yw’r corff llywodraethu yn gofyn iddo wneud hynny, rhaid i CCAUC roi hysbysiad i’r corff llywodraethu sy’n datgan a yw wedi ei fodloni ei fod wedi cydymffurfio â’r cyfarwyddyd (neu â gofyniad penodol yn y cyfarwyddyd). Cyfarwyddydau: cyffredinol 46 O ran cyfarwyddyd a roddir gan CCAUC o dan y Ddeddf hon— a rhaid iddo fod yn ysgrifenedig; b caniateir iddo gael ei amrywio neu ei ddirymu drwy gyfarwyddyd diweddarach. RHAN 7 DARPARIAETH ATODOL YNGHYLCH SWYDDOGAETHAU CCAUC Arfer swyddogaethau gan CCAUC Cydnawsedd â chyfraith elusennau a dogfennau llywodraethu sefydliadau 47 1 Nid oes dim byd yn y Ddeddf hon yn rhoi pŵer i CCAUC i’w gwneud yn ofynnol i gorff llywodraethu sefydliad wneud unrhyw beth sy’n anghydnaws— a ag unrhyw rwymedigaeth gyfreithiol neu gyfyngiad cyfreithiol sy’n gymwys i’r corff llywodraethu yn rhinwedd bod y sefydliad yn elusen, neu b â dogfennau llywodraethu’r sefydliad. 2 At ddibenion is-adran (1)(b), dogfennau llywodraethu sefydliad yw— a yn achos sefydliad a sefydlwyd drwy siarter Frenhinol— i siarter y sefydliad, a ii unrhyw offeryn sy’n ymwneud â rhedeg y sefydliad, y mae’n ofynnol cael cymeradwyaeth y Cyfrin Gyngor er mwyn gwneud neu ddiwygio’r offeryn hwnnw; b yn achos sefydliad sy’n cael ei redeg gan gorfforaeth addysg uwch, offeryn llywodraethu’r gorfforaeth ac erthyglau llywodraethu’r sefydliad; c yn achos sefydliad sy’n cael ei redeg gan gorfforaeth addysg bellach, offeryn llywodraethu’r gorfforaeth a’i herthyglau llywodraethu; d yn achos sefydliad a ddynodwyd o dan adran 129 o Ddeddf Diwygio Addysg 1988 neu adran 28 o Ddeddf Addysg Bellach ac Uwch 1992, offeryn llywodraethu’r sefydliad a’i erthyglau llywodraethu; e yn achos sefydliad nad yw’n dod o fewn paragraffau (a) i (d) sy’n cael ei redeg gan gwmni, memorandwm y cwmni a’i erthyglau cymdeithasu. Dyletswydd i ystyried pwysigrwydd diogelu rhyddid academaidd 48 Wrth arfer swyddogaethau yn rhinwedd y Ddeddf hon, rhaid i CCAUC ystyried pwysigrwydd diogelu rhyddid academaidd gan gynnwys, yn benodol, rhyddid sefydliadau— a i benderfynu ar gynnwys cyrsiau penodol a’r dull o’u haddysgu, eu goruchwylio neu eu hasesu, b i benderfynu ar y meini prawf ar gyfer derbyn myfyrwyr ac i gymhwyso’r meini prawf hynny mewn achosion penodol, ac c i benderfynu ar y meini prawf ar gyfer dethol a phenodi staff academaidd ac i gymhwyso’r meini prawf hynny mewn achosion penodol. Dyletswydd i ystyried canllawiau Gweinidogion Cymru 49 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Adroddiadau sydd i’w llunio gan CCAUC Adroddiadau blynyddol 50 1 Cyn gynted â phosibl ar ôl diwedd pob cyfnod adrodd, rhaid i CCAUC gyflwyno adroddiad i Weinidogion Cymru ar sut, yn ystod y cyfnod, y mae CCAUC wedi arfer ei swyddogaethau yn rhinwedd y Ddeddf hon. 2 Cyn gynted â phosibl ar ôl cael adroddiad o dan is-adran (1), rhaid i Weinidogion Cymru osod copi o’r adroddiad gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru. 3 Rhaid i’r adroddiad gydymffurfio ag unrhyw ofynion y caiff Gweinidogion Cymru eu pennu drwy gyfarwyddyd i CCAUC. 4 Caiff y gofynion hynny gynnwys gofynion o ran ffurf a chynnwys yr adroddiad. 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Adroddiadau arbennig 51 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gwybodaeth arall etc sydd i’w rhoi gan CCAUC Datganiad mewn cysylltiad â swyddogaethau ymyrryd 52 1 Rhaid i CCAUC lunio a chyhoeddi datganiad sy’n nodi sut y mae’n bwriadu arfer ei swyddogaethau ymyrryd. 2 O ran CCAUC— a rhaid iddo adolygu’r datganiad yn gyson; b caiff ei ddiwygio. 3 Cyn cyhoeddi’r datganiad neu ddatganiad diwygiedig, rhaid i CCAUC ymgynghori â’r canlynol— a corff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig, a b unrhyw bersonau eraill sy’n briodol yn ei farn ef. 4 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch— a llunio’r datganiad (gan gynnwys o ran ei ffurf a’i gynnwys); b ei gyhoeddi; c yr ymgynghoriad sydd i’w gynnal o dan is-adran (3). 5 Swyddogaethau ymyrryd CCAUC yw ei swyddogaethau o dan y darpariaethau a ganlyn⁠— a adran 11 (cyfarwyddydau cydymffurfio ac ad-dalu); b adran 13 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â gofynion cyffredinol cynllun a gymeradwywyd); c adran 19 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad ag ansawdd annigonol); d adran 20(1) a (2) (mesurau eraill mewn cysylltiad ag ansawdd annigonol); e adran 33 (cyfarwyddydau mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod); f adran 34(1) a (2) (mesurau eraill mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod); g adran 37 (gwrthod cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad newydd); h adrannau 38 a 39 (tynnu cymeradwyaeth i gynllun ffioedd a mynediad presennol yn ôl). Gwybodaeth a chyngor sydd i’w rhoi gan CCAUC i Weinidogion Cymru 53 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gwybodaeth a chyngor arall 54 1 Caiff CCAUC— a adnabod arfer da sy’n ymwneud â hybu cyfle cyfartal a hybu addysg uwch, a b rhoi gwybodaeth a chyngor ynghylch yr arfer hwnnw i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig, neu i gyrff llywodraethu sefydliadau rheoleiddiedig yn gyffredinol. 2 Wrth arfer ei swyddogaethau, mae corff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig i ystyried unrhyw wybodaeth neu gyngor a roddir gan CCAUC iddo ef, neu i gyrff llywodraethu yn gyffredinol, o dan is-adran (1)(b). 3 Caiff CCAUC ddarparu unrhyw wybodaeth a chyngor arall sy’n briodol yn ei farn ef gan roi sylw i’w swyddogaethau a swyddogaethau sefydliadau rheoleiddiedig (ymhlith pethau eraill). 4 Caiff yr wybodaeth a’r cyngor hynny (ymhlith pethau eraill) ymwneud â’r canlynol— a pwerau a dyletswyddau sefydliadau rheoleiddiedig; b trefnu a rheoli materion ariannol sefydliadau rheoleiddiedig; c effaith cymeradwyo cynllun ffioedd a mynediad. RHAN 8 CYFFREDINOL Rheoliadau 55 1 Mae pŵer i wneud rheoliadau o dan y Ddeddf hon yn arferadwy drwy offeryn statudol. 2 Mae pŵer i wneud rheoliadau o dan y Ddeddf hon yn cynnwys pŵer— a i wneud darpariaeth wahanol at ddibenion gwahanol; b i wneud darpariaeth gysylltiedig, atodol, ganlyniadol, drosiannol, ddarfodol neu arbed. 3 Ni chaniateir i offeryn statudol sy’n cynnwys (ar ei ben ei hun neu gyda darpariaeth arall) reoliadau o fewn is-adran (4) gael ei wneud oni bai bod drafft o’r offeryn wedi ei osod gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru ac wedi ei gymeradwyo drwy benderfyniad ganddo. 4 Y rheoliadau o fewn yr is-adran hon yw— a y rheoliadau cyntaf sydd i’w gwneud o dan adran 2(4); b rheoliadau o dan adran 3(4); c rheoliadau o dan adran 4(3); d y rheoliadau cyntaf sydd i’w gwneud o dan adran 5(3); e rheoliadau o dan adran 6(1); f rheoliadau o dan adran 7(3); g rheoliadau o dan adran 13; h rheoliadau o dan adran 38(2) sy’n diwygio darpariaeth yn y Ddeddf hon; i rheoliadau o dan adran 58 sy’n diwygio neu’n diddymu darpariaeth mewn— i Deddf Seneddol, neu ii Mesur neu Ddeddf gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. 5 Mae unrhyw offeryn statudol arall sy’n cynnwys rheoliadau a wneir o dan y Ddeddf hon yn ddarostyngedig i gael ei ddiddymu yn unol â phenderfyniad gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Cyfarwyddydau a roddir gan Weinidogion Cymru 56 O ran cyfarwyddyd a roddir gan Weinidogion Cymru o dan y Ddeddf hon— a rhaid iddo fod yn ysgrifenedig; b caniateir iddo gael ei amrywio neu ei ddirymu drwy gyfarwyddyd diweddarach. Dehongli 57 1 Yn y Ddeddf hon— ystyr “addysg uwch” (“ higher education ”) yw addysg a ddarperir drwy gwrs o unrhyw ddisgrifiad a grybwyllir yn Atodlen 6 i Ddeddf Diwygio Addysg 1988; mae i “annigonol” (“ inadequate ”), mewn perthynas ag ansawdd addysg neu gwrs, yr ystyr a roddir yn adran 18; ystyr “blwyddyn academaidd” (“ academic year ”) yw cyfnod o 12 mis; mae i “blwyddyn academaidd berthnasol” (“ relevant academic year ”), mewn perthynas â sefydliad y mae cynllun ffioedd a mynediad yn ymwneud ag ef, yr ystyr a roddir yn adran 5; ystyr “CCAUC” (“ HEFCW ”) yw Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru; mae “corff llywodraethu” (“ governing body ”) i’w ddehongli fel a ganlyn— mewn perthynas â darparwr hyfforddiant na fyddai, oni bai am yr adran hon, yn cael ei ystyried yn sefydliad, ei ystyr yw unrhyw bersonau sy’n gyfrifol am reoli’r darparwr; mewn perthynas â darparwr a ddynodir o dan adran 3, ei ystyr yw unrhyw bersonau sy’n gyfrifol am reoli’r darparwr; mewn perthynas ag unrhyw sefydliad arall, mae iddo’r ystyr a roddir i “governing body” gan adran 90(1) o Ddeddf Addysg Bellach ac Uwch 1992, ond yn ddarostyngedig i unrhyw ddarpariaeth a wneir yn rhinwedd adran 90(2) o’r Ddeddf honno; mewn perthynas â darparwr allanol nad yw’n sefydliad, ei ystyr yw unrhyw bersonau sy’n gyfrifol am reoli’r darparwr; ystyr “cwrs cymhwysol” (“ qualifying course ”) yw cwrs a ragnodir o dan adran 5; mae i “cyfarwyddyd cydymffurfio ac ad-dalu” (“ compliance and reimbursement direction ”) yr ystyr a roddir yn adran 11; ystyr “cyfle cyfartal” (“ equality of opportunity ”) yw cyfle cyfartal mewn cysylltiad â mynediad i addysg uwch; mae i “cynllun a gymeradwywyd” (“ approved plan ”) yr ystyr a roddir yn adran 7; mae i “cynllun ffioedd a mynediad” (“ fee and access plan ”) yr ystyr a roddir yn adran 2; mae i “darparwr allanol” (“ external provider ”) yr ystyr a roddir yn adran 17; ystyr “deddfiad” (“ enactment ”) yw darpariaeth sydd wedi ei chynnwys mewn unrhyw un neu ragor o’r canlynol— Deddf Seneddol; Mesur neu Ddeddf gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru; is-ddeddfwriaeth o fewn ystyr “subordinate legislation” yn Neddf Dehongli 1978 (gan gynnwys is-ddeddfwriaeth a wnaed o dan Ddeddf Seneddol neu o dan Fesur neu Ddeddf gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru); ystyr “ffioedd” (“ fees ”) yw ffioedd ar gyfer neu fel arall mewn cysylltiad ag ymgymryd â chwrs, gan gynnwys ffioedd derbyn, cofrestru, dysgu a graddio, a ffioedd sy’n daladwy i sefydliad am ddyfarnu neu achredu unrhyw ran o’r cwrs, ond ac eithrio— ffioedd sy’n daladwy am fwyd neu lety; ffioedd sy’n daladwy am wibdeithiau mae (gan gynnwys unrhyw elfen ddysgu o’r ffioedd hynny); ffioedd sy’n daladwy am fod yn bresennol mewn unrhyw seremoni raddio neu seremoni arall; unrhyw ffioedd eraill a ragnodir at ddibenion yr adran hon; mae i “ffioedd cwrs rheoleiddiedig“ (“ regulated course fees ”) yr ystyr a roddir yn adran 10; mae i “ffioedd uwchlaw’r terfyn” (“ excess fees ”) yr ystyr a roddir yn adran 11; mae “gofynion cyffredinol” (“ general requirements ”) mewn perthynas â chynllun a gymeradwywyd, i’w ddarllen yn unol ag adran 6; ystyr “hysbysiad” (“ notice ”) yw hysbysiad ysgrifenedig; mae i “person cymhwysol” (“ qualifying person ”) yr ystyr a roddir yn adran 5; ystyr “rhagnodedig” ac ”a ragnodir” (“ prescribed ”) yw rhagnodedig drwy reoliadau; ystyr “rheoliadau” (“ regulations ”) yw rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru; mae “sefydliad” (“ institution ”) yn cynnwys unrhyw ddarparwr hyfforddiant (pa un a fyddai’r darparwr hyfforddiant fel arall yn cael ei ystyried yn sefydliad ai peidio); mae i “sefydliad rheoleiddiedig” (“ regulated institution ”) yr ystyr a roddir yn adran 7; mae i “terfyn ffioedd” (“ fee limit ”) yr ystyr a roddir yn adran 5; mae i “terfyn ffioedd cymwys” (“ applicable fee limit ”) yr ystyr a roddir yn adran 10. 2 Yn is-adran (1), ystyr “darparwr hyfforddiant” yw person sy’n darparu hyfforddiant i aelodau o weithlu’r ysgol (o fewn yr ystyr a roddir i “member of the school workforce” gan adran 100 o Ddeddf Addysg 2005). 3 At ddibenion y Ddeddf hon, mae cyfeiriadau at sefydliad yng Nghymru— a yn gyfeiriadau at sefydliad y mae ei weithgareddau yn cael eu cynnal yn gyfan gwbl neu’n bennaf yng Nghymru, a b yn cynnwys y Brifysgol Agored. Darpariaeth ganlyniadol a throsiannol etc 58 1 Am fân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol, gweler Rhan 1 o’r Atodlen. 2 Am ddarpariaethau trosiannol, gweler Rhan 2 o’r Atodlen. 3 Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau wneud— a unrhyw ddarpariaeth gysylltiedig, atodol neu ganlyniadol, neu b unrhyw ddarpariaeth drosiannol, ddarfodol neu arbed, sy’n briodol yn eu barn hwy o ganlyniad i ddarpariaeth yn y Ddeddf hon, neu er mwyn rhoi effaith lawn i ddarpariaeth yn y Ddeddf hon. 4 Mae’r ddarpariaeth y caniateir iddi gael ei gwneud drwy reoliadau o dan yr adran hon yn cynnwys darpariaeth sy’n diwygio, yn diddymu neu’n dirymu deddfiad. Cychwyn 59 1 Daw’r darpariaethau a ganlyn i rym ar y diwrnod y mae’r Ddeddf hon yn cael y Cydsyniad Brenhinol— a Rhan 1; b adran 55; c adran 56; d adran 57; e adran 58(3) a (4); f yr adran hon; g adran 60. 2 Daw darpariaethau eraill y Ddeddf hon i rym ar ddiwrnod y caiff Gweinidogion Cymru ei bennu drwy orchymyn a wneir drwy offeryn statudol. 3 Caiff gorchymyn o dan is-adran (2)— a pennu diwrnodau gwahanol at ddibenion gwahanol; a b gwneud darpariaeth drosiannol, ddarfodol neu arbed mewn cysylltiad â dyfodiad darpariaeth yn y Ddeddf hon i rym. Enw byr etc 60 1 Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Addysg Uwch (Cymru) 2015. 2 Mae’r Ddeddf hon i’w chynnwys yn y rhestr o Ddeddfau Addysg a nodir yn adran 578 o Ddeddf Addysg 1996.