Tiroedd Comin, Cymru Enwi, cymhwyso a chychwyn 1 1 Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Tiroedd Comin (Hollti Hawliau) (Cymru) 2014. 2 Daw’r Gorchymyn hwn i rym ar 1 Mawrth 2014. 3 Mae’r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 Yn y Gorchymyn hwn— ystyr “ Awdurdod Cofrestru Tiroedd Comin ” (“ Commons Registration Authority ”) yw cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol; ystyr “cytundeb hollti dros dro” (“ temporary severance agreement ”) yw unrhyw les neu drwydded hawl comin yr ymrwymir iddi yn unol ag erthygl 3 o’r Gorchymyn hwn; ystyr “ Deddf 2006 ” (“the 2006 Act ”) yw Deddf Tiroedd Comin 2006; ystyr “ Gorchymyn 2007 ” (“ the 2007 Order ”) yw Gorchymyn Tiroedd Comin (Hollti Hawliau) (Cymru) 2007. Hollti dros dro hawl comin 3 1 Caniateir i hawl comin i bori anifeiliaid y mae adran 9(1) o Ddeddf Tiroedd Comin 2006 yn gymwys iddi gael ei hollti dros dro oddi wrth y tir y mae’r hawl honno’n gysylltiedig ag ef drwy lesio neu drwyddedu— a hawl comin ar ei phen ei hun, ar yr amod na fydd cyfnod y les neu’r drwydded yn hwy na phum mlynedd; neu b y tir, neu ran o’r tir, y mae’r hawl comin yn gysylltiedig ag ef, heb yr hawl comin. 2 Pan fo hawl comin wedi’i hollti dros dro oddi wrth unrhyw dir yn unol â pharagraff (1)(b), ni fydd unrhyw effaith i unrhyw warediad o’r hawl comin a gedwir adeg rhoi’r les neu’r drwydded ar y tir neu ar ôl ei rhoi a chyn i’r hawl honno gael ei therfynu oni fydd yn cael ei gwaredu— a i grantî’r les neu’r drwydded ar y tir; a b am gyfnod sy’n dod i ben ddim mwy na phum mlynedd ar ôl i’r les neu’r drwydded honno ddod i ben. 3 Ar ôl i gyfnod unrhyw les neu drwydded ddod i ben, caiff y partïon ei hadnewyddu am gyfnodau pellach o hyd at bum mlynedd. 4 Mae cyfeiriadau yn yr erthygl hon at hawl comin, mewn perthynas â hawl comin i bori mwy nag un anifail, yn cynnwys hawl i bori cyfran o nifer yr anifeiliaid y caniateir eu pori yn rhinwedd yr hawl comin honno. Hysbysu 4 1 Rhaid i bob cytundeb hollti dros dro gynnwys darpariaeth yn pennu bod yn rhaid i’r tirfeddiannwr y mae’r hawl comin i bori anifeiliaid yn gysylltiedig ag ef, o fewn 28 o ddiwrnodau i wneud cytundeb hollti dros dro, ddarparu— a enwau a chyfeiriadau’r partïon; b y dyddiad yr ymrwymwyd i’r cytundeb; c cyfnod para’r cytundeb; d y tir y mae’r cytundeb yn gysylltiedig ag ef; ac e natur/hyd a lled yr hawliau pori; i’r personau a restrir ym mharagraff (2). 2 Dyma’r personau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1)— a yr Awdurdod Cofrestru Tiroedd Comin y mae’r tir wedi ei leoli yn ei ardal; b tirfeddiannwr y comin y mae’r hawliau yn arferadwy arno, i’r graddau y gellir adnabod y person hwnnw drwy ymholiadau rhesymol; c unrhyw gymdeithas cominwyr neu gymdeithas porwyr berthnasol neu sefydliad tebyg perthnasol; a d Corff Adnoddau Naturiol Cymru, os yw’r tir comin y mae’r hawliau’n gymwys iddo yn cynnwys safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig ( SSSI ) o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 . 3 Yn ogystal â’r gofynion hysbysu a gaiff eu cynnwys ym mharagraff 4(1), rhaid i bob cytundeb hollti dros dro gynnwys dapariaeth yn pennu bod yn rhaid i’r tirfeddiannwr y mae’r hawl comin i bori anifeiliaid yn gysylltiedig ag ef, ddarparu unrhyw wybodaeth arall y gofynnir yn rhesymol amdani ar gyfer yr Awdurdod Cofrestru Tiroedd Comin y mae’r tir wedi ei leoli yn ei ardal, i’r personau a restrir ym mharagraff 4(2) o fewn 21 o ddiwrnodau ar ôl cael y cais hwnnw. Dirymu 5 Mae Gorchymyn Tiroedd Comin (Hollti Hawliau) (Cymru) 2007 wedi’i ddirymu. Darpariaethau Arbed a Darpariaethau Trosiannol 6 Nid yw erthygl 5 (Dirymu) yn effeithio ar ddilysrwydd unrhyw lesoedd neu drwyddedau yr ymrwymir iddynt yn rhinwedd erthygl 2 o Orchymyn 2007, nad ydynt, ar yr adeg pan ddaw’r Gorchymyn hwn i rym, wedi dod i ben. Alun Davies Y Gweinidog Cyfoeth Naturiol a Bwyd, un o Weinidogion Cymru 4 Chwefror 2014