ANIFEILIAID, CYMRU Enwi, cymhwyso a chychwyn 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Pathogenau Anifeiliaid Penodedig (Cymru) 2008. Mae'n gymwys o ran Cymru a daw i rym ar 10 Mai 2008. Estyn diffiniad “anifail”, “dofednod” a “clefyd” 2 At ddibenion Deddf Iechyd Anifeiliaid 1981 mewn perthynas â'r Gorchymyn hwn— a estynnir diffiniad “anifail” (“ animal ”) i gynnwys unrhyw fath o famal ac eithrio dyn, ac unrhyw greadur pedwartroed nad yw'n famal; b estynnir diffiniad “dofednod” (“ poultry ”) i gynnwys unrhyw rywogaeth o aderyn; ac c estynnir diffiniad “clefyd” (“ disease ”) i gynnwys unrhyw glefyd anifeiliaid a dofednod a all gael ei achosi gan un neu ragor o bathogenau anifeiliaid penodedig. Dehongli 3 1 Yn y Gorchymyn hwn— mae “anifail” (“ animal ”) yn cynnwys dofednod; ystyr “cludydd” (“ carrier ”) yw unrhyw greadur byw ac eithrio dyn a all gludo neu drosglwyddo pathogen anifail penodedig neu feinwe, meithriniad celloedd, hylif corff, ysgarthion, carcas, neu ran o garcas y cyfryw greadur y gellir trosglwyddo neu gludo pathogen anifail penodedig ganddo neu drwy ei gyfrwng; mae “mangre” (“ premises ”) yn cynnwys unrhyw dir, adeilad neu le arall; ac ystyr “pathogen anifail penodedig” (“ specified animal pathogen ”) yw pathogen anifail a restrir yn Atodlen 1, gan gynnwys— pathogenau cyfan; pathogenau a wanhawyd neu a addaswyd yn enetig drwy unrhyw gyfrwng; ac unrhyw asid niwclëig sy'n deillio o bathogen anifail a restrir yn yr Atodlen honno a allai gynhyrchu'r pathogen hwnnw pan gâi ei gyflwyno i system fiolegol y mae'r asid niwclëig yn gallu dyblygu ynddo. 2 Yn y Gorchymyn hwn nid yw “arolygydd” (“ inspector ”) yn cynnwys arolygydd a benodwyd gan awdurdod lleol. 3 Rhaid i drwydded neu hysbysiad a ddyroddir o dan y Gorchymyn hwn fod yn ysgrifenedig, caiff fod yn ddarostyngedig i amodau a chaniateir ei ddiwygio, ei atal neu ei ddirymu drwy hysbysiad ysgrifenedig ar unrhyw adeg. Gwaharddiadau mewn perthynas â phathogenau anifeiliaid penodedig 4 1 Ni chaiff neb feddu ar— a unrhyw bathogen anifail a bennir yn Rhan 1 o Atodlen 1; neu b unrhyw gludydd y gwyr fod y cyfryw bathogen ynddo, ac eithrio o dan awdurdod trwydded a ddyroddwyd gan Weinidogion Cymru. 2 Ni chaiff neb gyflwyno unrhyw bathogen anifail a bennir yn naill ai Rhan 1 neu Ran 2 o'r Atodlen honno i unrhyw anifail yn fwriadol, ac eithrio o dan awdurdod trwydded a ddyroddwyd gan Weinidogion Cymru. 3 Rhaid i berson hysbysu Gweinidogion Cymru ar unwaith os yw'r person hwnnw— a yn meddu ar unrhyw beth yn ei gylch y mae ganddo sail resymol dros amau bod pathogen anifail a bennir yn Rhan 1 o Atodlen 1 yn bresennol, a b heb drwydded ar gyfer y pathogen hwnnw. Eithriadau 5 1 Nid yw erthygl 4 yn gymwys i unrhyw berson sy'n cludo pathogen neu gludydd ac nad yw'n berchen ar y pathogen na'r cludydd hwnnw neu nad oes ganddo unrhyw hawliau ynddynt. 2 Nid yw erthygl 4 yn gymwys o ran unrhyw bathogen na chludydd a geir mewn cynnyrch— a a awdurdodir i'w roi ar y farchnad yn y Deyrnas Unedig fel cynnyrch meddyginiaethol milfeddygol, neu a awdurdodir i'w roi i anifail yn y Deyrnas Unedig; b a awdurdodir i'w roi ar y farchnad o dan Reoliadau Meddyginiaethau i'w Defnyddio gan Bobl (Awdurdodiadau Marchnata etc. ) 1994 ; c a drwyddedwyd yn unol â darpariaethau adran 7(2) o Ddeddf Meddyginiaethau 1968 . Pwerau arolygwyr 6 Yn ychwanegol at y pwerau a nodir yn Neddf Iechyd Anifeiliaid 1981, mae gan arolygydd sy'n gorfodi'r Gorchymyn hwn y pwerau a nodir yn Atodlen 2. Hysbysiadau gwella 7 1 Os yw arolygydd yn barnu bod person— a yn cyflawni unrhyw weithgaredd sy'n torri un neu ragor o amodau trwydded a ddyroddwyd o dan y Gorchymyn hwn, neu b wedi torri un neu ragor o'r amodau hynny mewn amgylchiadau sy'n ei gwneud yn debygol y bydd y toramod yn parhau neu'n cael ei ailadrodd, caiff yr arolygydd hwnnw gyflwyno hysbysiad (“hysbysiad gwella”) i'r person hwnnw. 2 Rhaid i hysbysiad gwella— a pennu amodau'r drwydded a dorrwyd; b esbonio'r rhesymau paham y mae'r arolygydd o'r farn honno; ac c ei gwneud yn ofynnol i'r person hwnnw unioni'r toramod neu'r materion sydd yn ei achosi, cyn pen y cyfnod a gaiff ei bennu yn yr hysbysiad. 3 Rhaid i hysbysiad gynnwys cyfarwyddiadau ynghylch y mesurau i'w cymryd i unioni unrhyw doramod neu fater y mae a wnelo'r hysbysiad ag ef; a chaniateir llunio'r cyfryw gyfarwyddiadau mewn dull sy'n rhoi dewis i'r person y cyflwynir yr hysbysiad iddo rhwng ffyrdd gwahanol o unioni'r toramod neu'r mater. Hysbysiadau gwahardd 8 1 Mae'r paragraff hwn yn gymwys i unrhyw weithgareddau y mae trwydded yn ofynnol ar eu cyfer o dan y Gorchymyn hwn. 2 Os yw arolygydd yn barnu bod y gweithgareddau yn cynnwys neu y gallant gynnwys risg o niwed difrifol i anifeiliaid, caiff yr arolygydd gyflwyno hysbysiad (“hysbysiad gwahardd”) i'r person hwnnw. 3 Rhaid i hysbysiad gwahardd— a datgan bod yr arolygydd o'r farn honno; b pennu'r materion sydd ym marn yr arolygydd yn achosi neu y gallant achosi risg o niwed difrifol i anifeiliaid; ac c cyfarwyddo na chaniateir cyflawni'r gweithgareddau y mae a wnelo'r hysbysiad â hwy oni bai bod y materion a bennir yn yr hysbysiad wedi cael eu hunioni. 4 Mae cyfarwyddyd a geir mewn hysbysiad gwahardd o dan is-baragraff (3)(c) yn effeithiol— a ar ddiwedd y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad; neu b os yw'r hysbysiad yn datgan hynny, ar unwaith. Apelau yn erbyn hysbysiadau gwella a gwahardd 9 1 Caiff person y mae hysbysiad gwella neu wahardd yn cael ei gyflwyno iddo apelio yn erbyn yr hysbysiad cyn pen 21 o ddiwrnodau i'r person a benodir at y diben hwnnw gan Weinidogion Cymru. 2 Rhaid i'r person penodedig ystyried yr apêl ac unrhyw sylwadau a gyflwynir gan Weinidogion Cymru ac adrodd yn ysgrifenedig, gan argymell camau gweithredu, i Weinidogion Cymru. 3 Yna caiff Gweinidogion Cymru naill ai ddiddymu'r hysbysiad neu ei gadarnhau, gyda neu heb addasiadau, a rhaid iddynt hysbysu'r apelydd gan roi'r rhesymau dros eu penderfyniad. Trwyddedau 10 Ni chaiff unrhyw berson dorri amod trwydded a osodir ar y person hwnnw. Gorfodi 11 Gorfodir y Gorchymyn hwn gan Weinidogion Cymru. Dirymiadau 12 Dirymir y gorchmynion canlynol— a Gorchymyn Pathogenau Anifeiliaid Penodedig 1998 wrth ei gymhwyso i Gymru; a b Gorchymyn Pathogenau Anifeiliaid Penodedig (Diwygio) (Cymru) 2006 . Elin Jones Y Gweinidog dros Faterion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 7 Mai 2008