TIROEDD COMIN, CYMRU Enwi, dehongli a chymhwyso 1 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Deddf Tiroedd Comin 2006 (Cychwyn Rhif 1, Darpariaethau Trosiannol ac Arbedion) (Cymru) 2007. 2 Yn y Gorchymyn hwn — ystyr “Deddf 1965” (“ the 1965 Act ”) yw Deddf Cofrestru Tiroedd Comin 1965; ; ystyr “Ddeddf 2006” (“ the 2006 Act ”) yw Deddf Tiroedd Comin 2006; 3 Mae'r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru. Darpariaethau sy'n dod i rym at ddibenion penodol 2 1 Mae darpariaethau Deddf 2006 a osodir ym mharagraff (2) yn dod i rym ar y diwrnod ar ôl y diwrnod y mae'r Gorchymyn hwn yn cael ei wneud i'r graddau y maent yn rhoi pwer, neu'n gosod dyletswydd, ar Weinidogion Cymru— a i wneud rheoliadau, neu i wneud darpariaeth drwyddynt; b i roi canllawiau neu gyfarwyddiadau; neu c i wneud darpariaeth parthed arfer unrhyw bwer o'r fath neu parthed cyflawni dyletswydd o'r fath. 2 Y darpariaethau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yw— adran 3(5); adran 6(4); adran 7(4); adran 8(1) a (2); adran 11(5) a (6); adran 12(a); adran 13(1)(a); adran 14; adran 17(3) a (10); adran 19(6); adran 20(2) a (3); adran 21(2) a (3); adrannau 22 i 25; adran 29(1) a (6); adran 31(6)(a); adran 39(6); adran 40; adran 42(4); adrannau 43 a 44; adran 50(1) a (4) i (6); paragraffau 2(2)(d) a (3), 3(2)(e) a (3), 4(6), 5(3), 6(3), 7(3), 8(3), 9(4) a 10 o Atodlen 2; a paragraffau 2(1), (5) a (6), 4, 5 ac 8(2) a (3) o Atodlen 3. Darpariaethau sy'n dod i rym ar 6 Medi 2007 3 Mae'r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2006 yn dod i rym ar 6 Medi 2007— a adran 4 (awdurdodau cofrestru tiroedd comin); b adran 5 (tir y mae Rhan 1 yn gymwys iddo); c adran 15 (cofrestru meysydd tref neu bentref); ch adran 23 (trosiannol), i'r graddau y mae yn rhoi ei effaith i baragraff (i) o'r erthygl hon; d adran 24 (ceisiadau etc.) i'r graddau nad yw'n cael ei dwyn i rym gan erthygl 2 o'r Gorchymyn hwn; dd adran 44 (materion atodol), i'r graddau y mae yn rhoi ei effaith i baragraff (j) o'r erthygl hon; e adran 45 (pwerau awdurdodau lleol dros dir nas hawlwyd); f adran 47 (cau tir gan y perchennig); ff adran 49 (hysbysiad cau tir); g adran 51 (mynediad i gerbydau); ng adran 52 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol), i'r graddau y mae yn rhoi ei effaith i baragraff (l) o'r erthygl hon; h adran 53 (diddymiadau), i'r graddau y mae yn rhoi eu heffaith i baragraffau (ll) i (o) o'r erthygl hon; i yn Atodlen 3 (cofrestru: darpariaeth drosiannol), paragraff 9; j yn Atodlen 4 (gwaith: materion atodol), paragraff 6; l yn Atodlen 5 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol) i paragraff 4, ii is-baragraff (a) o baragraff 6, a iii is-baragraff (5) o baragraff 7 ac is-baragraff (1) o'r paragraff hwnnw i'r graddau y mae yn ymwneud ag ef; ll yn Rhan 1 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â chofrestru), y cofnodion sy'n ymwneud ag— i Deddf Cofrestru Tiroedd Comin 1965 i'r graddau y mae'n diddymu adrannau 8, 9 a 13(a) a (b) o Ddeddf 1965, ii adran 189(1) a (2) o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 , iii paragraff 10(6) o Atodlen 8 i Ddeddf Llywodraeth Leol 1985 , iv adran 8 o Ddeddf Tiroedd Comin Dartmoor 1985 , v Deddf Tiroedd Comin (Cywiro Cofrestrau) 1989 , vi adrannau 46(1) a 98 o Ddeddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000 , a vii adran 33(1) o Ddeddf Tiroedd Comin Greenham a Crookham 2002 ; m yn Rhan 2 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â gwaith), y cofnodion yn ymwneud ag i adran 21 o Ddeddf y Tiroedd Comin Metropolitanaidd 1866 , ii adran 30 o Ddeddf Tiroedd Comin 1876 , iii adran 21o Ddeddf Tiroedd Comin 1899 , a iv Atodlen 7 i Ddeddf Prynu Gorfodol 1965 ; n yn Rhan 3 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â chau tir gan y perchennog a chau tir), y cofnodion yn ymwneud â i Deddf Tiroedd Comin 1285 , ii adran 31 o Ddeddf Tiroedd Comin 1876, a iii Deddf Diwygio Cyfraith Tiroedd Comin 1893 ; ac o Rhan 5 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â mynediad i gerbydau). Darpariaethau trosiannol ac arbedion 4 1 Pan fo awdurdod cofrestru tiroedd comin yn caniatáu cais o dan adran 15 o Ddeddf 2006 i gofrestru tir fel maes tref neu bentref cyn bod adran 1 o Ddeddf 2006 wedi dod i rym mewn perthynas â'r man lle lleolir y tir— a rhaid i'r awdurdod cofrestru gofrestru'r tir yn y gofrestr o feysydd trefi neu bentrefi sy'n cael ei chadw ar gyfer y man hwnnw dan Ddeddf 1965; a b hyd nes y daw adran 1 o Ddeddf 2006 i rym mewn perthynas â'r man hwnnw, mae Deddf 1965 yn gymwys mewn perthynas â'r cofrestru megis petai wedi'i wneud yn unol ag adran 13(b) o Ddeddf 1965. 2 O ran unrhyw ardal o Gymru— a mae cyfeiriadau yn adran 24 o Ddeddf 2006, ac mewn rheoliadau a wnaed o dan yr adran honno, at gofrestru tiroedd comin neu neu feysydd trefi neu bentrefi, i'w cymryd, hyd nes y daw adran 1 o Ddeddf 2006 i rym o ran yr ardal honno, fel cyfeiriadau at gofrestr o'r fath a gedwir o dan Ddeddf 1965; a b mae adran 13(b) o Ddeddf 1965, a rheoliadau a wnaed oddi tani , yn parhau i gael eu heffaith hyd nes y daw'r canlynol i rym— i adran 6 o Ddeddf 2006 o ran yr ardal honno, i'r graddau y maent yn ymwneud â thir sy'n dod yn dir comin ac eithrio yn rhinwedd unrhyw offeryn a wnaed o dan ddeddfiad neu'n unol â deddfiad, a ii adran 14 o Ddeddf 2006 o ran yr ardal honno, i'r graddau y maent yn ymwneud â thir sy'n dod yn dir comin neu'n faes tref neu bentref yn rhinwedd unrhyw offeryn a wnaed o dan ddeddfiad neu'n unol â deddfiad. 3 Pan fo— a cais yn cael ei wneud cyn 6 Medi 2007 i awdurdod cofrestru, yn unol ag adran 13(b) o Ddeddf 1965, i ddiwygio'r gofrestr o feysydd trefi neu bentrefi o ganlyniad i fod tir wedi dod yn faes tref neu bentref, a b nad yw'r awdurdod cofrestru yn dyfarnu ar y cais cyn y dyddiad hwnnw, rhaid i'r awdurdod cofrestru barhau i ymwneud â'r cais ar 6 Medi 2007 ac ar ôl hynny megis pe na bai adran 13(b) o Ddeddf 1965 wedi'i diddymu. 4 O ran unrhyw ardal o Gymru, mae'r cyfeiriad yn adran 45(1) o Ddeddf 2006 at dir sydd wedi'i gofrestru fel tir comin neu faes tref neu bentref i'w ddarllen, hyd nes daw adran 1 o Ddeddf 2006 i rym o ran yr ardal honno, fel petai yn gyfeiriad at fod tir wedi'i gofrestru felly o dan Ddeddf 1965. 5 Pan fo Comisiynydd Tiroedd Comin, cyn 6 Medi 2007, yn rhoi cyfarwyddyd o dan adran 8(2) neu (3) o Ddeddf 1965 i awdurdod cofrestru gofrestru person fel perchennog tir, ond nad yw'r awdurdod cofrestru yn cydymffurfio â'r cyfarwyddyd cyn y dyddiad hwnnw- a mae'r cyfarwyddyd yn parhau i fod yn effeithiol ar 6 Medi 2007 ac ar ôl hynny er gwaethaf diddymiad adran 8(2) a (3) o Ddeddf 1965; a b os mai'r cyfarwyddyd yw i awdurdod lleol gael ei gofrestru fel perchennog y tir, pan wneir y cofrestriad, bydd adran 8(4) o Ddeddf 1965 yn gymwys megis pe na bai wedi cael ei diddymu. 6 O ran unrhyw ardal o Gymru, mae adran 13(a) o Ddeddf 1965, a rheoliadau a wnaed oddi tani , yn parhau i gael eu heffaith, hyd nes daw adran 14 o Ddeddf 2006 i rym o ran yr ardal honno, i'r graddau y maent yn ymwneud â thir sy'n peidio â bod yn dir comin neu'n faes tref neu bentref yn rhinwedd unrhyw offeryn a wnaed o dan ddeddfiad neu'n unol â deddfiad. 7 Os, o ran unrhyw dir ac eithrio tir y cyfeirir ato ym mharagraff (6),— a oes cais yn cael ei wneud cyn 6 Medi 2007 i awdurdod cofrestru, yn unol â rheoliadau o dan adran 13(a) o Ddeddf 1965, i dir gael ei dynnu oddi ar y gofrestr o ganlyniad i fod y tir hwnnw wedi peidio â bod yn dir comin neu'n faes tref neu bentref; a b nad yw'r awdurdod cofrestru yn dyfarnu ar y cais cyn y dyddiad hwnnw, rhaid i'r awdurdod cofrestru barhau i ymwneud â'r cais ar 6 Medi 2007 ac ar ôl hynny megis pe na bai adran 13(a) o Ddeddf 1965 wedi'i diddymu. Jane Davidson Y Gweinidog dros yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Thai, un o Weinidogion Cymru 11 Awst 2007