Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011 Gofyniad am wregysau diogelwch ar fysiau a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr 1 Ar ôl adran 14 o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Diogelwch ar gludiant i ddysgwyr Gofyniad am wregysau diogelwch ar fysiau a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr 14A 1 Rhaid i gorff perthnasol sicrhau bod pob bws a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr y mae'n ei ddarparu neu yn ei sicrhau fel arall yn un y mae gwregys diogelwch wedi ei ffitio i bob sedd deithiwr. 2 Rhaid i berson sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol sicrhau bod pob bws a ddefnyddir ar gyfer cludiant o'r fath yn un y mae gwregys diogelwch wedi ei ffitio i bob sedd deithiwr. 3 Mae person sy'n methu â chydymffurfio ag is-adran (1) neu (2) yn cyflawni tramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 4 ar y raddfa safonol. 4 Mae'n amddiffyniad i ddangos bod y methiant i gydymffurfio ag is-adran (1) neu (2) wedi ei gyfiawnhau oherwydd amgylchiadau eithriadol. 5 Nid oes dim yn yr adran hon i'w ddehongli fel petai'n gosod safonau technegol ar gyfer gwneuthuriad neu gyfarpar cerbyd sy'n wahanol i'r safonau a fyddai neu a allai fod yn gymwys mewn modd arall i'r cerbyd hwnnw yn rhinwedd unrhyw ddeddfiad neu unrhyw ofyniad yng nghyfraith yr Undeb Ewropeaidd sy'n uniongyrchol gymwysadwy. 6 Yn yr adran hon— ystyr “bws” yw cerbyd modur sydd wedi ei wneuthur neu wedi ei addasu i gario mwy nag wyth o deithwyr ar eu heistedd yn ychwanegol at y gyrrwr; ystyr “deddfiad” yw unrhyw un o'r canlynol, pryd bynnag y'i pasiwyd neu y'i gwnaed— Deddf Seneddol; is-ddeddfwriaeth a wnaed o dan Ddeddf Seneddol; darpariaeth mewn unrhyw Ddeddf neu is-ddeddfwriaeth o'r fath; ystyr “gwregys diogelwch” yw gwregys sydd wedi ei fwriadu ar gyfer ei wisgo gan berson mewn cerbyd ac sydd wedi ei ddylunio i atal neu leihau anafiadau i'r sawl sy'n ei wisgo os bydd damwain i'r cerbyd. . Rhagor o ddarpariaethau ar gyfer y disgrifiadau o gerbydau y caniateir eu defnyddio yn gludiant i ddysgwyr 2 Ar ôl adran 14A o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Diogelwch ar gludiant i ddysgwyr Rhagor o ddarpariaethau ar gyfer y disgrifiadau o gerbydau y caniateir eu defnyddio yn gludiant i ddysgwyr 14B 1 Caiff rheoliadau wneud darpariaeth bellach er mwyn— a ei gwneud yn ofynnol i gorff perthnasol sicrhau mai dim ond cerbydau o ddisgrifiadau rhagnodedig a ddefnyddir yn gludiant i ddysgwyr y mae yn ei ddarparu neu yn ei sicrhau fel arall; b ei gwneud yn ofynnol i berson sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol ddefnyddio cerbydau o ddisgrifiadau rhagnodedig yn unig; c darparu am dramgwyddau troseddol a chosbau am dorri gofynion a osodir o dan yr adran hon. 2 Caiff rheoliadau o dan baragraffau (a) a (b) o is-adran (1) ddisgrifio cerbydau drwy gyfeirio at wneuthuriad, cyfarpar neu nodweddion eraill cerbyd. . Recordio delweddau gweledol neu sain ar gludiant i ddysgwyr 3 Ar ôl adran 14B o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Recordio delweddau gweledol neu sain ar gludiant i ddysgwyr 14C 1 Caiff rheoliadau— a ei gwneud yn ofynnol i drefniadau rhagnodedig gael eu gwneud i recordio delweddau gweledol neu sain o ddigwyddiadau sy'n digwydd ar gludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan gorff perthnasol; b darparu ynghylch defnyddio, storio a chadw delweddau gweledol neu sain a recordir ar gludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir gan gorff perthnasol; c darparu am dramgwyddau troseddol a chosbau am dorri gofynion a osodir o dan yr adran hon. 2 Caiff rheoliadau o dan is-adran (1) (ymhlith pethau eraill) roi pwerau neu ddyletswyddau ar unrhyw un o'r canlynol— a corff perthnasol; b person sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol. 3 Ni chaiff rheoliadau o dan is-adran (1) awdurdodi na'i gwneud yn ofynnol bod recordio yn digwydd mewn ffordd sydd wedi ei chynllunio i sicrhau nad yw personau sy'n ddarostyngedig iddo yn gwybod ei fod neu y gall fod yn digwydd. . Asesiad risg diogelwch o gludiant i ddysgwyr 4 Ar ôl adran 14C o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Asesiad risg diogelwch o gludiant i ddysgwyr 14D 1 Caiff rheoliadau ei gwneud yn ofynnol i gorff perthnasol gynnal asesiadau risg diogelwch o'r cludiant i ddysgwyr y mae yn ei ddarparu neu yn ei sicrhau fel arall. 2 Caiff rheoliadau o dan is-adran (1)— a gosod gofynion ynghylch natur yr asesiad i'w gynnal; b ei gwneud yn ofynnol i lunio a chyhoeddi adroddiadau; c rhagnodi ffurf a dull y cyhoeddi; d rhagnodi pa mor aml y mae'n rhaid cynnal yr asesiadau. . Hyfforddi gyrwyr 5 Ar ôl adran 14D o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Hyfforddi gyrwyr 14E 1 Caiff rheoliadau ei gwneud yn ofynnol i gorff perthnasol sy'n darparu neu yn sicrhau fel arall bod cludiant i ddysgwyr yn cael ei ddarparu sicrhau bod gyrwyr cerbydau a ddefnyddir at y cyfryw gludiant wedi cwblhau hyfforddiant rhagnodedig i safon ragnodedig. 2 Caniateir rhagnodi hyfforddiant a safonau drwy gyfeirio at ddogfen a gyhoeddir, fel a bennir yn y rheoliadau, gan Weinidogion Cymru. 3 Yn yr adran hon ystyr “hyfforddiant” yw hyfforddiant am ddiogelwch ar gludiant i ddysgwyr a gweithio gyda phlant. . Goruchwylwyr ar gludiant i ddysgwyr 6 Ar ôl adran 14E o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Goruchwylwyr ar gludiant i ddysgwyr 14F 1 Caiff rheoliadau ddarparu ar gyfer goruchwylio dysgwyr sy'n defnyddio cludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan gorff perthnasol. 2 Caiff rheoliadau o dan is-adran (1) (ymhlith pethau eraill)— a rhoi pwerau i gorff perthnasol neu osod dyletswyddau arno; b darparu ynghylch hyfforddiant i bersonau sy'n goruchwylio dysgwyr. . Cosbau sifil 7 1 Ar ôl adran 14F o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Cosbau sifil 14G Mae i Atodlen A1 effaith. . 2 Mae i Atodlen y Mesur hwn effaith. Awdurdod gorfodi 8 Ar ôl adran 14G o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Awdurdod gorfodi 14H 1 Caiff rheoliadau benodi person neu gorff (gan gynnwys Gweinidogion Cymru) i fod yn awdurdod gorfodi. 2 Caniateir penodi mwy nag un person neu gorff yn awdurdod gorfodi. 3 Caiff rheoliadau roi pwerau i awdurdod gorfodi neu osod dyletswyddau arno i orfodi darpariaeth a wneir gan adran 14A a chan reoliadau o dan adrannau 14B a 14C ac Atodlen A1 a chânt (ymhlith pethau eraill)— a rhoi pŵer i awdurdod gorfodi i awdurdodi person (y cyfeirir ato yn y Mesur hwn fel “arolygydd”) i arfer y pwerau yn adrannau 14I a 14J, b gwneud addasiadau i unrhyw ddeddfiad sy'n gymwys i'r awdurdod gorfodi, neu c darparu i'r cyfryw ddeddfiad fod yn gymwys, gyda neu heb addasiadau, at ddibenion adran 14A a rheoliadau o dan adrannau 14B a 14C, yr adran hon ac Atodlen A1. 4 Mae cyfeiriadau yn y Mesur hwn at awdurdod gorfodi yn gyfeiriadau at berson neu gorff a benodir o dan yr adran hon ac maent yn cynnwys person a benodir gan awdurdod gorfodi. 5 Yn yr adran hon mae “deddfiad” yn cynnwys— a deddfiad pryd bynnag y'i pasiwyd neu y'i gwnaed, b deddfiad a geir mewn Mesur neu Ddeddf gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru, ac c darpariaeth a geir mewn is-ddeddfwriaeth o fewn ystyr is-ddeddfwriaeth yn Neddf Dehongli 1978 (gan gynnwys is-ddeddfwriaeth a wneir o dan Fesur neu Ddeddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru). . Pŵer mynediad 9 Ar ôl adran 14H o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Pŵer mynediad 14I 1 Mae'r adran hon yn gymwys i— a cerbyd neu unrhyw fangre dan berchnogaeth neu reolaeth corff perthnasol; b cerbyd neu fangre sy'n dod o fewn is-adran (2). 2 Cerbyd neu fangre sy'n dod o fewn yr is-adran hon yw— a y rhai a ddefnyddir, neu y bwriedir eu defnyddio, gan unrhyw berson mewn cysylltiad â darparu cludiant i ddysgwyr a ddarperir neu a sicrheir fel arall gan gorff perthnasol, neu b y rhai y mae arolygydd yn credu yn rhesymol eu bod yn cael eu defnyddio felly, neu y bwriedir eu defnyddio felly. 3 Caiff arolygydd ar unrhyw adeg resymol— a cadw cerbyd yn gaeth; b mynd i gerbyd neu fangre. 4 Ond nid yw'r pŵer yn is-adran (3) yn cynnwys y pŵer i fynd i fangre a ddefnyddir yn gyfan gwbl neu'n bennaf yn annedd breifat. 5 Rhaid i arolygydd sy'n arfer unrhyw bŵer a roddir o dan is-adran (3) neu adran 14J, os bydd yn ofynnol iddo wneud hynny, ddangos dogfen a awdurdodwyd yn briodol sy'n dangos bod gan yr arolygydd yr awdurdod i wneud felly. . Pŵer arolygu 10 Ar ôl adran 14I o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Pŵer arolygu 14J 1 Caiff arolygydd sy'n cadw cerbyd yn gaeth neu yn mynd i mewn i gerbyd neu fangre o dan adran 14I— a arolygu'r cerbyd neu'r fangre; b arolygu unrhyw ddogfennau neu gofnodion sy'n ymwneud â darparu cludiant i ddysgwyr, cymryd copïau ohonynt a mynd â hwy o'r cerbyd neu'r fangre; c arolygu unrhyw eitem arall a mynd ag ef o'r cerbyd neu'r fangre. 2 Mae'r pŵer yn is-adran (1)(b) yn cynnwys— a pŵer i'w gwneud yn ofynnol i unrhyw berson sy'n dal dogfennau neu gofnodion a gedwir yn y cerbyd neu'r fangre neu sy'n gyfrifol am y dogfennau neu'r cofnodion hynny i'w dangos hwy, a b o ran cofnodion a gedwir yn gyfrifiadurol, pŵer i'w gwneud yn ofynnol dangos y cofnodion ar ffurf y mae modd eu darllen a mynd â hwy i ffwrdd. 3 Nid yw'r pŵer yn is-adran (1)(b) yn cynnwys pŵer— a sy'n ei gwneud yn ofynnol i berson ddangos unrhyw ddogfennau neu gofnodion y gellid cynnal hawliad am fraint broffesiynol gyfreithiol mewn cysylltiad â hwy mewn achos cyfreithiol, neu b i gymryd copïau o'r cyfryw ddogfennau neu gofnodion neu i fynd â hwy i ffwrdd. 4 Mewn cysylltiad ag arolygu'r cyfryw ddogfennau, caiff arolygydd— a mynd at unrhyw gyfrifiadur ac unrhyw gyfarpar neu ddeunydd cysylltiedig sydd yn ei dyb ef yn cael neu wedi cael ei ddefnyddio mewn cysylltiad â'r dogfennau ac arolygu a gwirio gweithrediad y cyfrifiadur, y cyfarpar cysylltiedig neu'r deunydd, a b ei gwneud yn ofynnol i berson o fewn is-adran (5) roi unrhyw gymorth rhesymol a all fod yn ofynnol at y diben hwnnw. 5 Mae person o fewn yr is-adran hon— a os y person hwnnw yw'r person sy'n defnyddio'r cyfrifiadur neu a'i defnyddiodd neu'r person y defnyddir neu y defnyddiwyd y cyfrifiadur ar ei ran, neu b os yw'r person hwnnw yn berson sydd â gofal y cyfrifiadur, y cyfarpar neu'r deunydd, neu'n ymwneud fel arall â'u gweithrediad. 6 Caiff arolygydd sy'n cadw cerbyd yn gaeth neu'n mynd i gerbyd neu fangre ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson roi unrhyw gyfleusterau neu gymorth iddo o ran materion o fewn rheolaeth y person ag sy'n angenrheidiol er mwyn ei alluogi i arfer pwerau o dan adran 14I neu'r adran hon. 7 Bydd unrhyw berson sydd, heb esgus rhesymol— a yn rhwystro arolygydd rhag arfer unrhyw bŵer o dan adran 14I neu'r adran hon, neu b yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir o dan yr adran hon, yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 4 ar y raddfa safonol. . Y pŵer i fynnu gwybodaeth 11 Ar ôl adran 14J o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 rhodder— Y pŵer i fynnu gwybodaeth 14K 1 Caiff awdurdod gorfodi ar unrhyw adeg ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson a bennir yn is-adran (2) roi iddo unrhyw wybodaeth, dogfennau, cofnodion neu eitemau eraill— a sy'n ymwneud â darparu cludiant i ddysgwyr, a b sydd, ym marn yr awdurdod gorfodi, yn angenrheidiol neu'n hwylus i'w cael at ddibenion ei swyddogaethau fel yr awdurdod gorfodi. 2 Y personau y cyfeirir atynt yn is-adran (1) yw— a corff perthnasol; b unrhyw berson sy'n darparu cludiant i ddysgwyr a sicrheir gan gorff perthnasol. 3 Mae'r pŵer yn is-adran (1) yn cynnwys, mewn perthynas â gwybodaeth, dogfennau neu gofnodion a gedwir yn gyfrifiadurol, y pŵer i'w gwneud yn ofynnol eu darparu ar ffurf y mae modd eu darllen a mynd â hwy i ffwrdd. 4 Nid yw'r pŵer yn is-adran (1) yn cynnwys pŵer i'w gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth, dogfennau neu gofnodion y gellid cynnal hawliad am fraint broffesiynol gyfreithiol mewn cysylltiad â hwy mewn achos cyfreithiol yn cael eu darparu. 5 Mae unrhyw berson sydd heb esgus rhesymol yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir yn rhinwedd yr adran hon yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 4 ar yr raddfa safonol. . Tramgwyddau: atebolrwydd swyddogion a phartneriaid 12 Ar ôl adran 14K o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 mewnosoder— Tramgwyddau: atebolrwydd swyddogion a phartneriaid 14L 1 Pan brofir bod tramgwydd o dan adran 14A, 14B neu 14C a gyflawnir gan gorff corfforaethol wedi ei gyflawni gyda chydsyniad neu gydgynllwyn swyddog o'r corff corfforaethol, neu i'w briodoli i unrhyw esgeulustod ar ran swyddog o'r corff corfforaethol, caiff rheoliadau ddarparu y bydd y swyddog yn atebol yn ogystal â'r corff corfforaethol ei hun. 2 Pan brofir bod tramgwydd o dan adran 14A, 14B neu 14C a gyflawnir gan bartneriaeth wedi ei gyflawni gyda chydsyniad neu gydgynllwyn partner yn y bartneriaeth, neu i'w briodoli i unrhyw esgeulustod ar ran partner yn y bartneriaeth, caiff rheoliadau ddarparu y bydd y partner yn atebol yn ogystal â'r bartneriaeth ei hun. . Rheoliadau: ymgynghori 13 Ar ôl 14L o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) mewnosoder— Rheoliadau: ymgynghori 14M Rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â phob awdurdod lleol ac ag unrhyw bersonau eraill y mae yn eu barn hwy yn briodol ymgynghori â hwy cyn gwneud unrhyw reoliadau o dan adrannau 14B i 14F, adran 14H neu 14L neu Atodlen A1. . Dehongli 14 Ar ôl adran 14M o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 mewnosoder— Dehongli adrannau 14A i 14K 14N 1 Mae'r adran hon yn gymwys at ddibenion adrannau 14A i 14K. 2 Mae pob un o'r canlynol yn “gorff perthnasol”— a awdurdod lleol; b corff llywodraethu ysgol a gynhelir. 3 Ystyr “cludiant i ddysgwyr” yw cludiant i'w gwneud yn hwylus i blentyn fynychu unrhyw fan perthnasol lle y caiff addysg neu hyfforddiant; ond nid yw'n cynnwys cludiant a ddarperir er mwyn teithio yn ystod y dydd rhwng mannau perthnasol neu rhwng safleoedd gwahanol o'r un sefydliad. 4 Nid yw'r weithred o wneud unrhyw un o'r trefniadau a ganlyn i'w hystyried, ynddi'i hun, fel petai'n darparu cludiant i ddysgwyr neu'n sicrhau fel arall bod cludiant i ddysgwyr yn cael ei ddarparu. 5 Y trefniadau a grybwyllir yn is-adran (4) yw— a trefniadau i dalu'r cyfan neu unrhyw ran o dreuliau teithio rhesymol person; b trefniadau i dalu lwfansau mewn cysylltiad â defnyddio cludiant. 6 Caiff Gweinidogion Cymru, drwy orchymyn, ddiwygio is-adran (3) yn y fath fodd ag i hepgor y geiriau o “ond nid yw'n cynnwys” hyd at ddiwedd yr is-adran. . Darpariaethau cyffredinol am orchmynion a rheoliadau 15 1 Diwygier adran 27 o Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 (gorchmynion a rheoliadau) fel a ganlyn. 2 Yn is-adran (2)— a ym mharagraff (a), ar ôl “neu” rhodder “ddosbarthau ar achos neu ddibenion gwahanol neu”; b ar ôl paragraff (a) mewnosoder— aa i wneud darpariaeth yn ddarostyngedig i esemptiadau neu eithriadau penodedig; ; c ym mharagraff (b), ar ôl “achosion” mewnosoder “neu ddosbarthau ar achos”. 3 Yn is-adran (3), hepgorer “adran 7 neu adran 8” a rhodder “7, 8, 14B, 14C, 14D, 14E, 14F, 14H neu 14L neu Atodlen A1”. 4 Ar ôl is-adran (4), mewnosoder— 4A Wrth gymhwyso is-adran (4) i reoliadau a wneir o dan adrannau 14B i 14F, adran 14H neu 14L neu Atodlen A1 mae'r cyfeiriad at “y Mesur hwn” yn is-adran (4) i'w ddehongli fel cyfeiriad at Fesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2011. . 5 Yn is-adran (7)— a ym mharagraff (d) hepgorer “neu”; b ar ôl paragraff (d) mewnosoder— da rheoliadau o dan adran 14B, 14C, 14D, 14E, 14F, 14H neu 14L neu Atodlen A1, neu db gorchymyn o dan adran 14N(6). . Cychwyn 16 1 Mae adran 1 yn dod i rym ar 1 Hydref 2014. 2 Daw gweddill darpariaethau'r Mesur hwn i rym ar ddiwedd cyfnod o ddau fis sy'n dechrau ar y diwrnod y caiff y Mesur hwn ei gymeradwyo gan Ei Mawrhydi yn y Cyfrin Gyngor. Enw byr 17 Enw'r Mesur hwn yw Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011.