GWASANAETHAU TÅN AC ACHUB, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Gwasanaethau Tân ac Achub (Argyfyngau) (Cymru) 2007 a daw i rym ar 3 Rhagfyr 2007. 2 Mae'r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran awdurdodau tân ac achub yng Nghymru. Argyfwng cemegol, biolegol, radiolegol neu niwclear 2 1 Rhaid i awdurdod tân ac achub ddarparu yn ei ardal at ddibenion— a gwaredu halogion cemegol, biolegol neu ymbelydrol oddi ar bobl os bydd argyfwng sy'n golygu bod halogion o'r fath yn cael, neu y gallant gael, eu gollwng; a b dal, am gyfnod rhesymol, unrhyw ddwr a ddefnyddir at ddiben a grybwyllwyd yn is-baragraff (a). 2 Wrth gymryd camau at ddiben a grybwyllwyd ym mharagraff (1), rhaid i awdurdod tân ac achub wneud trefniadau ar gyfer sicrhau bod camau rhesymol yn cael eu cymryd i atal niwed difrifol i'r amgylchedd neu i gyfyngu ar niwed o'r fath. Achub a diogelu yn achos argyfyngau penodol 3 1 Rhaid i awdurdod tân ac achub ddarparu yn ei ardal ar gyfer achub pobl a all gael eu dal ac ar gyfer eu diogelu rhag niwed difrifol, i'r graddau y mae'n ystyried ei bod yn rhesymol gwneud hynny, os digwydd— a argyfwng sy'n golygu bod adeilad neu adeiledd arall wedi cwympo; neu b yn ddarostyngedig i baragraff (2), argyfwng sy'n dod o dan adran 58(a) o Ddeddf y Gwasanaethau Tân ac Achub 2004 sydd— i yn ymwneud â thrên, tram neu awyren; a ii yn debyg o ofyn bod awdurdod tân ac achub yn defnyddio ei adnoddau y tu hwnt i gwmpas ei weithrediadau dydd i ddydd. 2 Nid yw paragraff (1)(b) yn gymwys i ddarparu ar gyfer argyfwng i'r graddau y mae'n ymwneud â thwnnel neu gloddfa yn cwympo. 3 Yn yr erthygl hon— a nid yw “adeiledd” (“ structure ”) yn cynnwys twnnel neu gloddfa; b ystyr “twnnel” (“ tunnel ”) yw tramwyfa o waith dynion; c ystyr “cloddfa” (“ mine ”) yw cloddfa o fewn ystyr adran 180 o Ddeddf Cloddfeydd a Chwareli 1954 . Y camau y mae angen eu cymryd at ddibenion swyddogaethau a roddir drwy Orchymyn 4 Wrth wneud y ddarpariaeth sy'n ofynnol o dan erthygl 2 neu 3, rhaid i awdurdod tân ac achub— a sicrhau y darperir y gweithwyr, y gwasanaethau a'r hyfforddiant sy'n angenrheidiol i ateb pob gofyn rhesymol yn effeithlon; b gwneud trefniadau ar gyfer delio â galwadau am gymorth; c gwneud trefniadau ar gyfer sicrhau gwybodaeth angenrheidiol; ac ch gwneud trefniadau i sicrhau bod camau rhesymol yn cael eu cymryd i atal difrod i eiddo sy'n deillio o gamau a gymerwyd yn unol â'r ddarpariaeth honno neu i gyfyngu ar ddifrod o'r fath. Ymateb i argyfyngau y tu allan i ardal awdurdod tân ac achub 5 1 Mae'r paragraff hwn yn gymwys pan fo— a awdurdod tân ac achub yn cynnal adnoddau arbenigol (“yr awdurdod cyntaf”); b argyfwng o fath a bennir yn erthygl 2 neu 3 wedi digwydd neu'n debyg o ddigwydd yn ardal awdurdod tân ac achub arall (“yr ail awdurdod”); ac c yr ail awdurdod wedi gofyn i'r awdurdod cyntaf ddefnyddio'r adnoddau hynny yn ardal yr ail awdurdod. 2 Pan fo paragraff (1) yn gymwys, rhaid i'r awdurdod cyntaf ddefnyddio ei adnoddau arbenigol yn ardal yr ail awdurdod i'r graddau y mae'n rhesymol at ddibenion delio â'r argyfwng. 3 Yn yr erthygl hon, ystyr “adnoddau arbenigol” (“specialist resources”) yw adnoddau a gynhelir at ddibenion cymryd camau yn unol â darpariaeth a wnaed yn unol ag erthygl 2 neu 3, gan gynnwys unrhyw weithwyr sydd wedi cael hyfforddiant arbenigol at y dibenion hynny. Brian Gibbons Y Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru 7 Tachwedd 2007