ADDYSG, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Llywodraethu Ysgolion (Trosi o fod yn Fwrdd Gweithredol Interim) (Cymru) 2012 a deuant i rym ar 1 Medi 2012. 2 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “aelod gweithredol interim” (“ interim executive member ”) yw aelod o gorff llywodraethu a gyfansoddwyd yn unol ag Atodlen 1A i Ddeddf 1998 ; ystyr “awdurdod”(“ authority ”) yw'r awdurdod lleol y mae ysgol a gynhelir yn cael ei chynnal ganddo; ystyr “bwrdd gweithredol interim” (“ interim executive board ”) yw corff llywodraethu a gyfansoddwyd yn unol ag Atodlen 1A i Ddeddf 1998 (cyrff llywodraethu o aelodau gweithredol interim); mae i “corff llywodraethu cysgodol” (“ shadow governing body ”) a “llywodraethwyr cysgodol” (“shadow governors”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 5(2); ystyr “ Deddf 1998 ” (“ the 1998 Act ”) yw Deddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998; ystyr “ Deddf 2002 ” (“ the 2002 Act ”) yw Deddf Addysg 2002; ac ystyr “y Rheoliadau Llywodraethu ” (“ the Government Regulations ”) yw Rheoliadau Llywodraethu Ysgolion a Gynhelir (Cymru) 2005 . Eithrio darpariaethau penodol 3 Ac eithrio fel a nodir isod nid yw rheoliadau a wneir yn rhinwedd is-adrannau (2) neu (3) o adran 19 neu adran 23 o Ddeddf 2002 i fod yn gymwys mewn perthynas â chorff llywodraethu cysgodol. Addasiadau o'r Rheoliadau Llywodraethu 4 1 Mae'r addasiadau canlynol i'r Rheoliadau Llywodraethu yn gymwys at ddibenion y Rheoliadau hyn. 2 Mae cyfeiriadau at “corff llywodraethu”, “llywodraethwr” a “llywodraethwyr” i'w darllen fel cyfeiriadau at “corff llywodraethu cysgodol”, “llywodraethwr cysgodol” a “llywodraethwyr cysgodol”. 3 Mae cyfeiriadau at wahanol gategorïau o lywodraethwyr i'w darllen fel cyfeiriadau at lywodraethwyr cysgodol o'r un categori. Trefniadau ar gyfer sefydlu corff llywodraethu cysgodol 5 1 O leiaf chwe mis cyn y dyddiad a roddir mewn hysbysiad a gyflwynir o dan adran 16A(1) neu 18A(1 ) o Ddeddf 1998, neu baragraff 17(1) o Atodlen 1A iddi, fel y dyddiad y mae'r corff llywodraethu i ddod yn gorff llywodraethu a gyfansoddwyd yn normal, rhaid i'r awdurdod wneud trefniadau sy'n darparu ar gyfer sefydlu corff llywodraethu i'r ysgol gan ragweld y trosiad i gorff llywodraethu a gyfansoddwyd yn normal . 2 Yn y Rheoliadau hyn, cyfeirir at gorff llywodraethu a sefydlir felly fel corff llywodraethu cysgodol a chyfeirir at aelodau o'r corff llywodraethu cysgodol fel llywodraethwyr cysgodol . 3 Nid oes dim yn y Rheoliadau hyn yn rhwystro aelod gweithredol interim rhag cael ei benodi neu ei ethol yn llywodraethwr cysgodol. Aelodau o gorff llywodraethu cysgodol 6 Cyfansoddir corff llywodraethu cysgodol o aelodau a etholwyd neu a benodwyd yn ôl y digwydd yn unol â rheoliadau 4 i 12A o'r Rheoliadau Llywodraethu fel y'u haddaswyd gan reoliad 4 o'r Rheoliadau hyn. Cyfansoddiad corff llywodraethu cysgodol 7 Rhaid i gorff llywodraethu cysgodol ysgol gael ei gyfansoddi'n unol â'r rheoliadau 13 i 20 hynny o'r Rheoliadau Llywodraethu, fel y'u haddaswyd gan reoliad 4 o'r Rheoliadau hyn, sy'n gymwys wrth roi sylw i gategori'r ysgol. Cymwysterau, ymddiswyddiadau a symud llywodraethwyr cysgodol o'u swyddi 8 Mae rheoliadau 24 a 26 i 30 o'r Rheoliadau Llywodraethu ac Atodlen 5 iddynt fel y'u haddaswyd gan reoliad 4 o'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran llywodraethwyr cysgodol. Cadeirydd ac is-gadeirydd 9 1 Rhaid i'r corff llywodraethu cysgodol, yn ei gyfarfod cyntaf, ethol o blith ei aelodau gadeirydd ac is-gadeirydd y corff llywodraethu cysgodol. 2 Ni chaniateir ethol person sy'n cael ei gyflogi i weithio yn yr ysgol i fod yn gadeirydd neu'n is-gadeirydd. 3 Caiff cadeirydd neu is-gadeirydd y corff llywodraethu cysgodol, ar unrhyw adeg, ymddiswyddo drwy roi hysbysiad ysgrifenedig i glerc y corff llywodraethu cysgodol. 4 Rhaid i gadeirydd neu is-gadeirydd y corff llywodraethu cysgodol beidio â dal ei swydd: a os yw'n peidio â bod yn llywodraethwr cysgodol; neu b os yw'n cael ei gyflogi i weithio yn yr ysgol. 5 Pan fo swydd cadeirydd neu is-gadeirydd yn dod yn wag, rhaid i'r corff llywodraethu cysgodol yn ei gyfarfod nesaf ethol un o blith ei aelodau i lenwi'r swydd wag honno. 6 Pan fo'r cadeirydd yn absennol o unrhyw gyfarfod neu fod swydd y cadeirydd yn wag ar y pryd, rhaid i'r is-gadeirydd weithredu fel cadeirydd at bob diben. Penodi clerc 10 1 Rhaid i'r awdurdod benodi'r clerc i'r corff llywodraethu cysgodol. 2 Rhaid i glerc y corff llywodraethu cysgodol beidio â bod— a yn llywodraethwr cysgodol; neu b yn bennaeth yr ysgol. 3 Er gwaethaf paragraff (2), caiff y corff llywodraethu cysgodol, pan fo'r clerc yn methu â mynychu un o gyfarfodydd y corff hwnnw, benodi unrhyw un o blith aelodau'r corff i weithredu fel clerc at ddibenion y cyfarfod hwnnw. Gweithdrefn 11 Caiff y corff llywodraethu cysgodol benderfynu ei weithdrefn ei hun, yn ddarostyngedig i reoliadau 13 a 14. Dirprwyo swyddogaethau 12 Rhaid i'r corff llywodraethu cysgodol arfer unrhyw swyddogaethau sydd wedi'u dirprwyo iddo gan y bwrdd gweithredol interim. Swyddogaethau'r clerc 13 Rhaid i glerc y corff llywodraethu cysgodol: a mynychu cyfarfodydd y corff llywodraethu cysgodol a sicrhau bod cofnodion o'r trafodion yn cael eu gwneud a'u llofnodi (yn ddarostyngedig i gymeradwyaeth y corff llywodraethu cysgodol) gan gadeirydd y cyfarfod; a b cyflawni unrhyw swyddogaethau eraill a benderfynir gan y corff llywodraethu cysgodol o bryd i'w gilydd. Cofnodion 14 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), rhaid i'r corff llywodraethu cysgodol, cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol, drefnu bod copi o'r canlynol ar gael i'w archwilio yn yr ysgol — a yr agenda ar gyfer pob cyfarfod; b cofnodion llofnodedig pob cyfarfod; ac c unrhyw adroddiad neu bapur arall a gafodd ei ystyried yn y cyfarfod. 2 Caniateir eithrio o unrhyw eitem y mae'n ofynnol ei rhoi ar gael yn unol â pharagraff (1), unrhyw ddeunydd sy'n ymwneud â'r canlynol— a person a enwir sy'n gweithio, neu y bwriedir iddo weithio, yn yr ysgol; b disgybl a enwir neu ymgeisydd a enwir am gael ei dderbyn i'r ysgol; neu c unrhyw fater arall sydd, oherwydd ei natur, yn fater y mae'r corff llywodraethu cysgodol wedi'i fodloni y dylai aros yn gyfrinachol. Diwedd y cyfnod interim 15 O'r diwrnod y mae'r aelodau gweithredol interim yn peidio â dal eu swydd yn unol â pharagraff 18(1) o Atodlen 1A i Ddeddf 1998— a mae'r corff llywodraethu cysgodol i'w drin fel pe bai'n gorff llywodraethu a gyfansoddwyd yn normal; b mae aelodau o'r corff llywodraethu cysgodol i'w trin fel pe baent wedi bod yn aelodau o gorff llywodraethu a gyfansoddwyd yn normal o ddyddiad eu penodiad neu eu hetholiad yn ôl y digwydd; c mae cadeirydd ac is-gadeirydd y corff llywodraethu cysgodol i'w trin fel pe baent wedi cael eu hethol o dan reoliad 39(1) o'r Rheoliadau Llywodraethu; ch mae clerc y corff llywodraethu cysgodol i'w drin fel pe bai wedi cael ei benodi o dan reoliad 42 o'r Rheoliadau Llywodraethu. Leighton Andrews Y Gweinidog Addysg a Sgiliau, un o Weinidogion Cymru 22 Mehefin 2012