Anifeiliaid, Cymru Enwi, cymhwyso a chychwyn 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Defnydd Mandadol o Deledu Cylch Cyfyng mewn Lladd-dai (Cymru) 2024. 2 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. 3 Daw’r rheoliad hwn a rheoliadau 2 i 4 i rym ar 1 Mehefin 2024. 4 Daw rheoliadau 5 i 14 i rym ar 1 Rhagfyr 2024. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “ arolygydd ” (“ inspector ”) yw person a benodir o dan reoliad 34 o Reoliadau Lles Anifeiliaid Adeg eu Lladd (Cymru) 2014 neu berson a benodir yn arolygydd o dan adran 51 o Ddeddf Lles Anifeiliaid 2006; mae i “gweithredwr busnes” yr ystyr a roddir i “business operator” yn Erthygl 2(1)(l) o Reoliad yr UE; mae i “lladd” yr ystyr a roddir i “killing” yn Erthygl 2(1)(a) o Reoliad yr UE; mae i “lladd-dy” yr ystyr a roddir i “slaughterhouse” yn Erthygl 2(1)(k) o Reoliad yr UE; mae “ mangre ” (“ premises ”) yn cynnwys unrhyw dir, adeilad, sied, lloc, daliedydd neu gerbyd o unrhyw ddisgrifiad; ystyr “ prosesu ” (“ processing ”) yw— cael, cofnodi, storio, gwirio, ac adalw, a datgelu drwy drosglwyddo, lledaenu neu fel arall wneud ar gael; ystyr “ Rheoliad yr UE ” (“ EU Regulation ”) yw Rheoliad y Cyngor (EC) Rhif 1099/2009 dyddiedig 24 Medi 2009 ar ddiogelu anifeiliaid adeg eu lladd ; ystyr “ system TCC ” (“ a CCTV system ”) yw system teledu cylch cyfyng a system ar gyfer prosesu delweddau neu wybodaeth a geir gan system o’r fath. Dyletswydd i osod a gweithredu system TCC 3 1 Rhaid i weithredwr busnes lladd-dy sicrhau bod system TCC yn cael ei gosod sy’n darparu delwedd gyflawn a chlir o ladd a gweithrediadau cysylltiedig ym mhob ardal o’r lladd-dy lle mae anifeiliaid byw yn bresennol. 2 Rhaid i’r gweithredwr busnes sicrhau bod y system TCC y cyfeirir ati ym mharagraff (1)— a yn gallu cynhyrchu delweddau a gwybodaeth i’w harolygu ac i ymafael ynddynt heb amharu ar weithrediad y system, a b yn gallu prosesu delweddau a gwybodaeth o’r un ansawdd â’r delweddau gwreiddiol a’r wybodaeth wreiddiol. 3 Rhaid i’r gweithredwr busnes sicrhau bod y system TCC y cyfeirir ati ym mharagraff (1) yn weithredol a’i bod yn cael ei chadw mewn cyflwr gweithiol da bob amser pan fo anifeiliaid byw yn bresennol yn y lladd-dy. 4 Yn y rheoliad hwn mae i “gweithrediadau cysylltiedig” yr ystyr a roddir i “related operations” yn Erthygl 2(1)(b) o Reoliad yr UE. Dyletswydd i gadw delweddau a gwybodaeth TCC 4 1 Rhaid i’r gweithredwr busnes wneud trefniadau i gadw a storio unrhyw ddelweddau a gwybodaeth a geir gan system TCC y cyfeirir ati yn rheoliad 3 am 90 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r dyddiad y ceir y delweddau neu’r wybodaeth. 2 Rhaid i’r gweithredwr busnes sicrhau bod y trefniadau o dan baragraff (1) yn briodol i gynnal uniondeb ac ansawdd y delweddau a’r wybodaeth a gedwir. Pŵer i arolygu ac ymafael 5 1 Caiff arolygydd sydd wedi cael mynediad i fangre i weithredu a gorfodi Rheoliadau Lles Anifeiliaid Adeg eu Lladd (Cymru) 2014 neu Reoliad yr UE neu Orchymyn Lles Anifeiliaid (Cludo) (Cymru) 2007 , at y dibenion hynny, neu i weithredu a gorfodi’r Rheoliadau hyn— a arolygu system TCC y cyfeirir ati yn rheoliad 3 ar y mangreoedd hynny ac unrhyw ddelweddau neu wybodaeth a geir gan system TCC o’r fath, b ymafael yn unrhyw ddelweddau neu wybodaeth a geir gan system TCC o’r fath neu gymryd copi ohonynt, c ymafael yn unrhyw offer TCC, gan gynnwys cyfrifiaduron a chyfarpar cysylltiedig, a osodir fel rhan o system TCC o’r fath nad yw’n cydymffurfio â rheoliad 3(2)(a), at ddibenion copïo delweddau neu wybodaeth, d ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson ddarparu mynediad at system TCC y cyfeirir ati yn rheoliad 3 ar gais at ddibenion gweld delweddau a gwybodaeth a geir gan y system honno, e ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson ddangos unrhyw ddelweddau neu wybodaeth sy’n cael eu cadw a’u storio a sicrhau eu bod ar gael i’w harolygu fel sy’n ofynnol gan reoliad 4 ar gais, f gwneud unrhyw ymholiadau, a chymryd recordiadau neu ffotograffau, g ei gwneud yn ofynnol dangos unrhyw ddogfen neu gofnod yn ddi-oed ac arolygu dogfen neu gofnod o’r fath a chymryd copi neu ddarn ohonynt, a h ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson ddarparu unrhyw gymorth, gwybodaeth, cyfleusterau neu gyfarpar fel sy’n rhesymol, yn ddi-oed. 2 Rhaid i arolygydd— a cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol, ddarparu i’r person yr ymddengys ei fod yn gyfrifol am unrhyw eitemau y mae’r swyddog yn ymafael ynddynt o dan baragraff (1) dderbynneb ysgrifenedig yn nodi’r eitemau hynny, a b cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl penderfynu nad yw’r eitemau hynny yn ofynnol mwyach, eu dychwelyd i’r person hwnnw, ar wahân i’r eitemau hynny sydd i’w defnyddio fel tystiolaeth mewn achos llys. 3 Pan fo arolygydd wedi ymafael mewn eitemau o dan baragraff (1) i’w defnyddio fel tystiolaeth mewn achos llys ac— a penderfynir yn ddiweddarach— i nad oes achos llys i gael ei ddwyn, neu ii nad oes angen yr eitemau hynny mwyach fel tystiolaeth mewn achos llys, neu b cwblheir yr achos llys heb i’r llys wneud unrhyw orchymyn mewn perthynas â’r eitemau hynny, rhaid i arolygydd ddychwelyd yr eitemau i’r person sy’n ymddangos yn gyfrifol amdanynt cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol. Hysbysiadau gorfodi 6 1 Hysbysiad gorfodi yw hysbysiad ysgrifenedig sy’n— a ei gwneud yn ofynnol bod person yn cymryd camau penodedig i unioni toriad o’r Rheoliadau hyn, b ei gwneud yn ofynnol i berson leihau cyfradd gweithredu lladd-dy i’r fath raddau a bennir yn yr hysbysiad hyd nes bod y person hwnnw wedi cymryd camau penodedig i unioni achos o dorri’r Rheoliadau hyn, neu c gwahardd person rhag cyflawni unrhyw weithgaredd, proses neu weithrediad, neu ddefnyddio cyfleusterau neu gyfarpar, fel y’i pennir yn yr hysbysiad hyd nes y bydd y person wedi cymryd camau penodedig i unioni achos o dorri’r Rheoliadau hyn. 2 Caiff arolygydd sydd o’r farn bod person wedi torri neu yn torri’r Rheoliadau hyn gyflwyno hysbysiad gorfodi i’r person hwnnw. 3 Rhaid i hysbysiad gorfodi— a datgan bod yr arolygydd o’r farn bod person wedi torri neu yn torri’r Rheoliadau hyn, b datgan dyddiad ac amser cyflwyno’r hysbysiad, c nodi derbynnydd yr hysbysiad, d pennu’r materion sy’n ffurfio’r toriad, e pennu’r camau y mae rhaid eu cymryd i unioni’r toriad, f pennu’r cyfnod y mae rhaid i’r camau hynny gael eu cymryd ynddo, a g rhoi manylion yr hawl i apelio yn erbyn yr hysbysiad. 4 Rhaid i berson y cyflwynir hysbysiad gorfodi iddo gydymffurfio ag ef ar ei draul ei hun. 5 Os na chydymffurfir â hysbysiad gorfodi, caiff arolygydd drefnu cydymffurfedd ag ef ar draul y person y cafodd ei gyflwyno iddo. 6 Rhaid i arolygydd gyflwyno hysbysiad cwblhau i berson os yw arolygydd, ar ôl cyflwyno hysbysiad gorfodi i’r person hwnnw, yn fodlon bod y person hwnnw wedi cymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad i unioni’r toriad. 7 Os na fydd arolygydd wedi ei fodloni, fel y darperir ar ei gyfer ym mharagraff (6), erbyn diwedd y cyfnod a bennir o dan baragraff (3)(f), neu unrhyw gyfnod arall a gaiff ei bennu mewn unrhyw amrywiad i’r hysbysiad gorfodi o dan baragraff (9), ni chaiff yr arolygydd gyflwyno hysbysiad cwblhau, a rhaid i’r arolygydd gyflwyno hysbysiad ysgrifenedig, y mae rhaid iddo— a rhoi rhesymau dros y penderfyniad i beidio â chyflwyno hysbysiad cwblhau, a b rhoi manylion yr hawl i apelio yn erbyn y penderfyniad. 8 Mae hysbysiad gorfodi yn peidio â chael effaith pan ddyroddir hysbysiad cwblhau. 9 Caiff arolygydd dynnu’n ôl neu amrywio hysbysiad gorfodi yn ysgrifenedig ar unrhyw adeg. Apelau yn erbyn hysbysiadau gorfodi 7 1 Caiff person a dramgwyddir gan— a penderfyniad arolygydd i gyflwyno hysbysiad gorfodi, neu b penderfyniad arolygydd i beidio â dyroddi hysbysiad cwblhau, apelio yn ei erbyn. 2 Mae’r hawl i apelio i’r Tribiwnlys Haen Gyntaf. 3 Nid yw hysbysiad gorfodi wedi ei atal dros dro wrth aros am apêl oni bai bod y Tribiwnlys Haen Gyntaf yn gorchymyn fel arall. 4 Ar apêl caiff y Tribiwnlys Haen Gyntaf naill ai ganslo neu gadarnhau’r hysbysiad gorfodi, gan ei addasu neu heb ei addasu, neu wneud y gorchymyn hwnnw sy’n briodol yn ei farn ef o ran penderfyniad i beidio â chyflwyno neu ddyroddi hysbysiad cwblhau. Hysbysiadau 8 1 Caniateir i unrhyw hysbysiad y mae’n ofynnol ei gyflwyno neu yr awdurdodir ei gyflwyno o dan y Rheoliadau hyn i unrhyw berson gael ei gyflwyno drwy— a ei draddodi i’r person, b ei adael yng nghyfeiriad priodol y person, neu c ei anfon drwy’r post at y person yn y cyfeiriad hwnnw. 2 Caniateir cyflwyno unrhyw hysbysiad o’r fath— a yn achos corff corfforedig, i un o swyddogion y corff, neu b yn achos partneriaeth atebolrwydd cyfyngedig, i bartner neu berson a chanddo reolaeth o fusnes y bartneriaeth, neu sy’n ei reoli. 3 At ddibenion y rheoliad hwn ac adran 13 o Ddeddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019 (cyflwyno dogfennau drwy’r post neu’n electronig) yn ei gymhwysiad i’r rheoliad hwn, cyfeiriad priodol unrhyw berson y mae hysbysiad i’w gyflwyno iddo yw— a yn achos corff corfforedig, gyfeiriad swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa’r corff, b yn achos partneriaeth atebolrwydd cyfyngedig, gyfeiriad swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa’r bartneriaeth, c yn achos person y cyflwynir yr hysbysiad iddo gan ddibynnu ar baragraff (2), gyfeiriad swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa’r corff corfforedig neu’r bartneriaeth o dan sylw, a d mewn unrhyw achos arall, gyfeiriad hysbys diwethaf y person o dan sylw. 4 Os yw person y mae hysbysiad i’w gyflwyno iddo o dan y Rheoliadau hyn wedi pennu cyfeiriad ar gyfer cyflwyno hysbysiad o’r fath, mae’r cyfeiriad hwnnw i’w drin, at ddibenion y rheoliad hwn ac adran 13 o Ddeddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019 yn ei gymhwysiad i’r rheoliad hwn, fel cyfeiriad priodol y person hwnnw. 5 Os na ellir dod o hyd i enw a chyfeiriad unrhyw feddiannydd mangre y mae hysbysiad i’w gyflwyno iddo o dan y Rheoliadau hyn, ar ôl gwneud ymholiadau rhesymol, caniateir cyflwyno’r hysbysiad drwy ei adael wedi ei roi yn sownd yn y fangre neu wrthrych ar y fangre mewn man amlwg. 6 Yn y rheoliad hwn, nid yw “corff corfforedig” yn cynnwys partneriaeth atebolrwydd cyfyngedig. Troseddau: cyffredinol 9 1 Mae’n drosedd torri, neu achosi neu ganiatáu i berson dorri— a rheoliad 3 (Dyletswydd i osod a gweithredu system TCC), neu b rheoliad 4 (Dyletswydd i gadw delweddau a gwybodaeth TCC). 2 Mae’n drosedd i berson fethu â chydymffurfio â hysbysiad gorfodi a ddyroddir o dan reoliad 6. Troseddau rhwystro 10 Mae’n drosedd— a rhwystro’n fwriadol unrhyw berson sy’n gweithredu i roi’r Rheoliadau hyn ar waith, b heb achos rhesymol, fethu â rhoi i unrhyw berson o’r fath yn ddi-oed— i unrhyw gymorth neu wybodaeth sy’n rhesymol ofynnol gan y person, neu ii mynediad at system TCC y cyfeirir ati yn rheoliad 3 ar gais at ddibenion gweld delweddau a gwybodaeth a geir gan y system honno, c darparu i unrhyw berson o’r fath unrhyw wybodaeth gan wybod ei bod yn anwir neu’n gamarweiniol, neu d methu â dangos dogfen neu gofnod, neu unrhyw ddelweddau neu wybodaeth sy’n cael eu cadw a’u storio fel sy’n ofynnol gan reoliad 4, yn ddi-oed i unrhyw berson o’r fath pan fo’n ofynnol gwneud hynny. Troseddau gan gyrff corfforedig 11 1 Pan fo corff corfforedig yn euog o drosedd o dan y Rheoliadau hyn, a phrofir bod y drosedd honno wedi ei chyflawni gyda chydsyniad neu ymoddefiad, neu wedi ei phriodoli i unrhyw esgeulustod ar ran— a cyfarwyddwr, rheolwr, ysgrifennydd neu swyddog tebyg arall i’r corff corfforedig, neu b person a oedd yn honni ei fod yn gweithredu yn rhinwedd unrhyw swyddogaeth o’r fath, bydd y person hwnnw, yn ogystal â’r corff corfforedig, yn euog o’r drosedd. 2 Ym mharagraff (1) mae “cyfarwyddwr”, mewn perthynas â chorff corfforedig y mae ei faterion yn cael eu rheoli gan ei aelodau, yn cynnwys aelod o’r corff corfforedig. Cosbau 12 Mae person sy’n euog o drosedd o dan reoliadau 9 neu 10 yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol. Pŵer awdurdod lleol i erlyn 13 1 Caiff awdurdod lleol erlyn unrhyw drosedd o dan y Rheoliadau hyn. 2 Yn y rheoliad hwn ystyr “awdurdod lleol” yw cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru. Terfyn amser ar gyfer erlyniadau 14 1 Er gwaethaf adran 127(1) o Ddeddf Llysoedd Ynadon 1980 , caiff llys ynadon roi ar brawf wybodaeth sy’n ymwneud â throsedd o dan y Rheoliadau hyn os yw’r wybodaeth yn cael ei gosod— a cyn diwedd y cyfnod o dair blynedd sy’n dechrau â’r dyddiad y cyflawnir y drosedd, a b cyn diwedd y cyfnod o chwe mis sy’n dechrau â’r dyddiad y bydd tystiolaeth sy’n ddigonol ym marn yr erlynydd i gyfiawnhau’r achos cyfreithiol yn dod yn hysbys i’r erlynydd. 2 At ddibenion paragraff (1)(b)— a mae tystysgrif a lofnodwyd gan yr erlynydd neu ar ei ran ac sy’n datgan y dyddiad y daeth tystiolaeth o’r fath yn hysbys i’r erlynydd yn dystiolaeth derfynol o’r ffaith honno, a b trinnir bod tystysgrif sy’n datgan y mater hwnnw ac sy’n honni ei bod wedi ei llofnodi felly yn dystysgrif a lofnodwyd felly oni phrofir i’r gwrthwyneb. Huw Irranca-Davies Ysgrifennydd y Cabinet dros Newid Hinsawdd a Materion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 22 Mai 2024