ADDYSG, CYMRU Enwi a chychwyn 1 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Y Cwricwlwm Cenedlaethol (Trefniadau Asesu wrth Dderbyn i'r Cyfnod Sylfaen) (Cymru) 2011. 2 Daw'r Gorchymyn hwn i rym ar— a 1 Medi 2011 ar gyfer ysgolion a gynhelir yng Nghymru ac ysgolion meithrin a gynhelir yng Nghymru; a b 1 Medi 2012 ar gyfer sefydliadau yng Nghymru lle y darperir addysg feithrin o dan y trefniadau a grybwyllir yn adran 98(2)(b) o Ddeddf 2002 ac yr addysgir y cyfnod sylfaen. Dehongli 2 Yn y Gorchymyn hwn— ystyr “addysgwr” (“ practitioner ”) yw unrhyw berson sy'n addysgu'r cyfnod sylfaen mewn lleoliad cyfnod sylfaen; ystyr “asesiad cyfnod sylfaen” (“ foundation phase assessment ”) yw asesiad o gyrhaeddiad disgybl gan addysgwr ar sail arsylwi gan yr addysgwr, gan gynnwys asesiad o lefel cyrhaeddiad y plentyn mewn perthynas â'r meysydd datblygiadol; ystyr “awdurdod lleol perthnasol” (“ relevant local authority ”) yw'r awdurdod lleol yng Nghymru y cynhelir neu yr ariennir lleoliad cyfnod sylfaen ganddo; ystyr “ Deddf 2002 ” (“ the 2002 Act ”) yw Deddf Addysg 2002; ystyr “diwrnod gwaith” (“ working day ”) yw unrhyw ddiwrnod ac eithrio dydd Sadwrn, dydd Sul neu ddiwrnod sy'n ŵyl banc o fewn yr ystyr a roddir i “bank holiday” gan adran 1 o Ddeddf Bancio a Thrafodion Ariannol 1971 ; ystyr “y ddogfen asesu” (“ the assessment document ”) yw'r ddogfen “Proffil asesu datblygiad plentyn Cyfnod Sylfaen: Ffurflen gofnodi” a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru ym Mai 2011; ystyr “y ddogfen proffil” (“ the profile document ”) yw'r ddogfen “Proffil asesu datblygiad plentyn Cyfnod Sylfaen” a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru ym Mai 2011; ystyr “lleoliad cyfnod sylfaen” (“ foundation phase setting ”) yw ysgol a gynhelir, ysgol feithrin a gynhelir neu sefydliad lle y darperir addysg feithrin o dan y trefniadau a grybwyllir yn adran 98(2)(b) o Ddeddf 2002 ac yr addysgir y cyfnod sylfaen; ystyr “meysydd datblygiadol” (“ developmental areas ”) yw'r meysydd datblygiadol canlynol a bennir yn y ddogfen proffil— personol, cymdeithasol ac emosiynol; siarad a gwrando; darllen ac ysgrifennu; didoli, trefnu a rhifo; ymagwedd at ddysgu, meddwl a rhesymu; a corfforol; ystyr “perchennog”(“ proprietor ”) yw— pan fo'r lleoliad cyfnod sylfaen yn ysgol a gynhelir neu'n ysgol feithrin a gynhelir, corff llywodraethu'r ysgol honno; a mewn perthynas ag unrhyw leoliad cyfnod sylfaen arall, y person neu gorff sy'n gyfrifol am reoli'r lleoliad cyfnod sylfaen; ystyr “person cyfrifol” (“ responsible person ”) yw pennaeth ysgol a gynhelir neu ysgol feithrin a gynhelir, neu'r person sy'n gyfrifol am ddarparu addysg feithrin mewn lleoliad cyfnod sylfaen o dan y trefniadau a grybwyllir yn adran 98(2)(b) o Ddeddf 2002; ac ystyr “rhif unigryw'r disgybl” (“ unique pupil number ”) yw cyfuniad o rifau a ddyrennir i ddisgybl drwy ddefnyddio fformiwla a bennir gan Weinidogion Cymru, ac sy'n benodol i'r disgybl hwnnw. Asesiad cyfnod sylfaen 3 1 Rhaid i'r person cyfrifol wneud trefniadau ar gyfer cynnal asesiad cyfnod sylfaen gan addysgwr, mewn perthynas â phob disgybl yn y cyfnod sylfaen (yn ddarostyngedig i baragraff (2)). 2 Nid yw'r ddyletswydd ym mharagraff (1) yn gymwys mewn perthynas â disgybl sydd wedi ei asesu yn unol â Rheoliadau Addysg (Asesu Sylfaenol) (Cymru) 1999 . 3 Diben yr asesu yw canfod lefel cyrhaeddiad y disgybl mewn perthynas â phob un o'r meysydd datblygiadol. 4 Rhaid i ganlyniadau'r asesiad gael eu cofnodi gan yr addysgwr mewn dogfen asesu a chofnod cyrhaeddiad. 5 Rhaid i'r cofnod cyrhaeddiad gynnwys canlyniadau'r asesiad cyfnod sylfaen ynghyd â datganiad cryno, gan yr addysgwr, o lefel cyrhaeddiad y disgybl mewn perthynas â'r meysydd datblygiadol. Amseru'r asesu 4 1 Os yw disgybl wedi ei dderbyn i'r cyfnod sylfaen wedi i'r Gorchymyn hwn ddod i rym, rhaid cwblhau'r asesiad cyfnod sylfaen— a cyn diwedd y cyfnod o 30 diwrnod gwaith wedi i'r disgybl gael ei dderbyn gyntaf i'r cyfnod sylfaen; neu b cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol os, yn eithriadol ac am resymau y tu hwnt i reolaeth y person cyfrifol, na ellir cwblhau'r asesiad o fewn y cyfnod a ddiffinnir yn is-baragraff (a). 2 Os oedd disgybl wedi ei dderbyn gyntaf i'r cyfnod sylfaen cyn i'r Gorchymyn hwn ddod i rym, rhaid cwblhau'r asesiad cyfnod sylfaen ar gyfer y disgybl hwnnw cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol. Pwerau atodol Gweinidogion Cymru 5 Caiff Gweinidogion Cymru wneud unrhyw ddarpariaeth sy'n rhoi effaith lawn i ddarpariaethau'r Gorchymyn hwn neu'n ychwanegu atynt rywfodd arall (ac eithrio darpariaeth sy'n rhoi neu'n gosod swyddogaethau fel a grybwyllir yn adran 108(6) o Ddeddf 2002) ac sy'n ymddangos yn hwylus iddynt. Dyletswyddau'r perchennog 6 Mae gan berchennog lleoliad cyfnod sylfaen y dyletswyddau a bennir yn Rhan 1 o'r Atodlen i'r Gorchymyn hwn. Dyletswyddau personau cyfrifol 7 Mae gan berson cyfrifol lleoliad cyfnod sylfaen y dyletswyddau a bennir yn Rhan 2 o'r Atodlen i'r Gorchymyn hwn. Dyletswyddau awdurdodau lleol perthnasol 8 Mae gan bob awdurdod lleol perthnasol y dyletswyddau a bennir yn Rhan 3 o'r Atodlen i'r Gorchymyn hwn. Leighton Andrews Y Gweinidog Addysg a Sgiliau, un o Weinidogion Cymru. 29 Gorffennaf 2011