CEFN GWLAD, CYMRU Enwi, cychwyn, cymhwyso a dehongli 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Mynediad i Gefn Gwlad (Gweithdrefnau Apelau) (Cymru) (Diwygio) 2005 a deuant i rym ar 29 Ebrill 2005. 2 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys i Gymru. 3 Yn y Rheoliadau hyn, bydd i eiriau neu ymadroddion yr ystyr a roddir iddynt yn Rheoliadau Mynediad i Gefn Gwlad (Gweithdrefnau Apelau) (Cymru) 2002 (y cyfeirir atynt yn y Rheoliadau hyn fel “y Rheoliadau”) a'r ystyr a roddir i'r geiriau neu'r ymadroddion Saesneg cyfatebol yn y Ddeddf. Diwygio'r Rheoliadau i ddarparu penderfyniad carlam ar apêl o dan adran 25(1)(a) 2 1 Dileer rheoliad 1(2) o'r Rheoliadau ac yn ei le rhodder— 2 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys i apêl yng Nghymru. 3 Dim ond i apêl o dan adran 25(1)(a) y mae Rhan VA o'r Rheoliadau hyn yn gymwys. 4 Mae Rhannau I, VA a VI o'r Rheoliadau hyn yn gymwys i apêl o dan adran 25(1)(a) yng Nghymru; ac, at ddibenion apêl o dan adran 25(1)(a), mae cyfeiriad at “apêl” yn Rhannau I a'r VI o'r Rheoliadau hyn i'w ddarllen fel cyfeiriad at apêl o dan adran 25(1)(a). . 2 Yn rheoliad 2(1) o'r Rheoliadau, ar ôl y diffiniad o— a “yr atebydd”, ychwaneger— mae i “cyfathrebiad electronig” yr ystyr a roddir i “electronic communication” yn adran 15(1) o Deddf Cyfathrebu Electronig 2000; ; a b “apêl”, ychwaneger— ystyr “apêl o dan adran 25(1)(a)” (“section 25(1)(a) appeal”) yw apêl o dan adran 30(3) o'r Ddeddf yn erbyn penderfyniad awdurdod perthnasol i beidio â gweithredu yn unol â chais am gyfarwyddyd o dan adran 25(1)(a) o'r Ddeddf; . 3 Ar ôl rheoliad 28 o'r Rheoliadau (Hysbysu'r penderfyniad), mewnosoder— RHAN VA APÊL YN ERBYN PENDERFYNIAD AWDURDOD PERTHNASOL I BEIDIO Å GWEITHREDU YN UNOL Å CHAIS AM GYFARWYDDYD O DAN ADRAN 25(1)(a) O'R DDEDDF 28A Mae'r Rhan hon yn gymwys i apêl o dan adran 25(1)(a) oni bai bod y Cynulliad Cenedlaethol yn penderfynu neu'n mynnu fel arall yn unol â'r Rheoliadau hyn. 28B 1 Rhaid i'r Cynulliad Cenedlaethol, ar y diwrnod y mae'n cael ffurflen apêl wedi'i chwblhau gan yr apelydd (neu ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl hynny os yw'r Cynulliad Cenedlaethol yn ei gael ar ddiwrnod nad yw'n ddiwrnod gwaith), anfon copi o'r ffurflen honno, ynghyd â manylion am y weithdrefn sydd i'w dilyn wrth benderfynu'r apêl, i— a yr awdurdod perthnasol; b yr awdurdod mynediad (os yw'n wahanol i'r awdurdod perthnasol); ac c fforwm mynediad lleol a sefydlwyd o dan adran 94 o'r Ddeddf y mae'r ardal y mae'n gweithredu ynddi yn cynnwys y tir y mae apêl yn ymwneud ag ef, drwy gyfathrebiad electronig neu drosglwyddiad ffacsimili, ac eithrio, pan nad yw'n rhesymol ymarferol i'r Cynulliad Cenedlaethol gydymffurfio â'r gofyniad hwn o fewn yr amser penodedig, rhaid iddo wneud hynny cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol wedyn. 2 Pan fo awdurdod perthnasol yn cael ffurflen a anfonwyd iddo yn unol â pharagraff (1), rhaid iddo nodi ei ddatganiad o achos a'i anfon (neu, os drwy gwblhau'r rhan berthnasol o'r ffurflen y nodwyd y datganiad o achos, anfon y ffurflen wedi'i chwblhau), i'r Cynulliad Cenedlaethol drwy gyfathrebiad electronig neu drosglwyddiad ffacsimili erbyn diwedd yr ail ddiwrnod gwaith ar ôl y diwrnod y daeth y ffurflen i law'r awdurdod perthnasol. Trefnu gwrandawiad a hysbysu ohono 28C Rhaid i'r Cynulliad Cenedlaethol, cyn diwedd y diwrnod gwaith nesaf ar ôl y diwrnod y mae'n cael datganiad o achos yr awdurdod perthnasol yn unol â rheoliad 28B(2) neu, pan nad yw'n rhesymol ymarferol i wneud hynny, cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol wedyn— a gwneud trefniadau priodol i gynnal gwrandawiad; b hysbysu'r apelydd a'r awdurdod perthnasol o ddyddiad, amser a lle'r gwrandawiad drwy alwad ffôn, cyfathrebiad electronig, neges ffacsimili neu bost dosbarth cyntaf; ac c sicrhau, ac eithrio os nad yw'n rhesymol ymarferol i wneud hynny, fod yr wybodaeth y cyfeiriwyd ati ym mharagraff (b), ynghyd â chopi o'r ffurflen apêl sydd wedi'i chwblhau (a datganiad o achos yr awdurdod perthnasol, os yw'n ddogfen ar wahân), ar gael i'w harchwilio ar wefan a gynhelir gan y Cynulliad Cenedlaethol hyd nes bod yr apêl wedi'i phenderfynu. Bod yn bresennol mewn gwrandawiad a chymryd rhan ynddo 28D 1 Y personau sydd â hawl i gymryd rhan yn y gwrandawiad yw'r apelydd a'r awdurdod perthnasol. 2 Caiff y person penodedig ganiatáu i unrhyw berson arall fod yn bresennol yn y gwrandawiad, neu gymryd rhan ynddo. 3 Caiff unrhyw berson a chanddo hawl neu ganiatâd i fod yn bresennol yn y gwrandawiad, neu i gymryd rhan ynddo, wneud hynny'n bersonol neu gael unrhyw berson arall i'w gynrychioli. Y weithdrefn mewn gwrandawiad 28E 1 Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau canlynol y rheoliad hwn, y person penodedig fydd yn penderfynu'r weithdrefn mewn gwrandawiad. 2 Mae gwrandawiad i fod ar ffurf trafodaeth sy'n cael ei harwain gan y person penodedig ac ni chaniateir croesholi oni fydd y person penodedig yn barnu ei fod yn angenrheidiol er mwyn sicrhau archwiliad trylwyr o'r prif bynciau. 3 Ar ddechrau'r gwrandawiad, rhaid i'r person penodedig, ar ôl iddo gyhoeddi enw'r person penodedig a'r ffaith bod y person penodedig wedi'i benodi, ac ar ôl iddo ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod perthnasol lofnodi'r ffurflen apêl sydd wedi'i chwblhau (a'i datganiad o achos, os yw'n ddogfen ar wahân) nodi beth, ym marn y person penodedig, yw'r prif bynciau sydd i'w hystyried yn y gwrandawiad ac unrhyw faterion y mae ar y person penodedig angen cael esboniad pellach arnynt oddi wrth unrhyw berson sy'n cymryd rhan yn y gwrandawiad; ond ni fydd hyn yn atal pynciau eraill rhag cael eu hychwanegu i'w hystyried yn ystod y gwrandawiad nac yn atal unrhyw berson sy'n cymryd rhan yn y gwrandawiad rhag cyfeirio at bynciau y mae'r person hwnnw yn barnu eu bod yn berthnasol i'r broses o ystyried yr apêl ond nad oeddent yn bynciau a nodwyd fel y cyfryw gan y person penodedig. 4 Bydd gan yr apelydd a'r awdurdod perthnasol hawl i roi tystiolaeth lafar, neu i alw person arall i'w rhoi; a chaiff unrhyw berson arall roi, neu alw person arall i roi, tystiolaeth lafar os caniateir iddo wneud hynny gan berson penodedig yn ôl disgresiwn y person penodedig. 5 Er gwaethaf unrhyw hawl neu ganiatâd o'r fath a bennir ym mharagraff (4), caiff y person penodedig, ar unrhyw bryd yn ystod y trafodion wrthod caniatáu i berson roi tystiolaeth neu gyflwyno unrhyw fater arall y mae'r person penodedig yn barnu ei bod neu ei fod yn amherthnasol neu'n ailadroddus. 6 Pan fo'r person penodedig yn gwrthod caniatáu i dystiolaeth lafar gael ei rhoi, caiff y person sy'n dymuno rhoi tystiolaeth, neu alw unrhyw berson arall i'w rhoi, gyflwyno i'r person penodedig unrhyw dystiolaeth neu fater arall yn ysgrifenedig cyn diwedd y gwrandawiad. 7 Caiff y person penodedig ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson sy'n bresennol yn y gwrandawiad, neu sy'n cymryd rhan ynddo, ac sydd, ym marn y person penodedig, yn ymddwyn mewn modd aflonyddgar, ymadael â'r gwrandawiad; a chaiff y person penodedig wrthod caniatáu i'r person hwnnw ddychwelyd neu ddim ond caniatáu i'r person hwnnw ddychwelyd o dan yr amodau a bennir gan y person penodedig, ond caiff unrhyw berson o'r fath gyflwyno unrhyw dystiolaeth neu fater arall yn ysgrifenedig i'r person penodedig cyn diwedd y gwrandawiad. 8 Caiff y person penodedig— a bwrw ymlaen â gwrandawiad yn absenoldeb unrhyw berson a chanddo hawl i gymryd rhan ynddo; b cymryd i ystyriaeth unrhyw sylwad neu dystiolaeth ysgrifenedig, neu unrhyw ddogfen arall a ddaeth i law'r person penodedig oddi wrth unrhyw berson cyn dechrau'r gwrandawiad neu yn ystod y gwrandawiad ar yr amod bod y person penodedig yn eu datgelu yn y gwrandawiad. ac c gohirio gwrandawiad ar unrhyw bryd; ac, os cyhoeddir dyddiad, amser a lle'r gwrandawiad gohiriedig yn y gwrandawiad cyn y gohiriad, ni fydd yn ofynnol cael unrhyw hysbysiad pellach. Hysbysu o benderfyniad — apelau sy'n cael eu penderfynu gan y Cynulliad Cenedlaethol 28F Pan fo gwrandawiad wedi'i gynnal at ddibenion apêl sy'n cael ei phenderfynu gan y Cynulliad Cenedlaethol, rhaid i'r Cynulliad Cenedlaethol, cyn pen tri diwrnod gwaith ar ôl diwedd y gwrandawiad, hysbysu'r apelydd, yr awdurdod perthnasol ac unrhyw berson arall a gymerodd ran yn y gwrandawiad o'i benderfyniad ar yr apêl drwy anfon atynt gopi o'r ffurflen apêl ddiwygiedig (a datganiad o achos yr awdurdod perthnasol, os yw'n ddogfen ar wahân) a phenderfyniad y Cynulliad Cenedlaethol wedi'i arnodi ar y copi hwnnw. Hysbysu o benderfyniad — apelau sy'n cael eu penderfynu gan berson penodedig 28G 1 Pan fo gwrandawiad wedi'i gynnal at ddibenion apêl y mae'r pwer i benderfynu'r apêl wedi'i ddirprwyo gan y Cynulliad Cenedlaethol i berson penodedig, rhaid i'r person penodedig — a ac eithrio os nad yw'n rhesymol ymarferol iddo wneud hynny, gyhoeddi'r penderfyniad ar y apêl ar ddiwedd y gwrandawiad; a b cyn pen dau ddiwrnod gwaith ar ôl diwedd y gwrandawiad, hysbysu'r apelydd, yr awdurdod perthnasol, y Cynulliad Cenedlaethol ac unrhyw berson arall a gymerodd ran yn y gwrandawiad o'i benderfyniad ar yr apêl drwy anfon atynt gopi o'r ffurflen apêl ddiwygiedig (a datganiad o achos yr awdurdod perthnasol, os yw'n ddogfen ar wahân) a phenderfyniad y person penodedig wedi'i arnodi ar y copi hwnnw. 2 Cyn gynted â phosibl ar ôl iddo gael ei hysbysu o dan baragraff (1), rhaid i'r Cynulliad Cenedlaethol sicrhau bod copi o'r ffurflen apêl ddiwygiedig (a datganiad o achos yr awdurdod perthnasol, os yw'n ddogfen ar wahân) ar gael i'w harchwilio ar y wefan a gynhelir neu a awdurdodir gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru am gyfnod o 3 mis. . 4 Yn rheoliad 30 o'r Rheoliadau (Newid yn ffurf apêl), ar ôl “reoliad 5”, ychwaneger “neu Ran VA”. 5 Yn rheoliad 31 o'r Rheoliadau (Gweithdrefnau pellach neu wahanol), ar ôl “estyniad o amser”, ychwaneger “neu fod yr apêl yn apêl o dan adran 25(1)(a),”. Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 . D. Elis-Thomas Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol 12 Ebrill 2005