Adeiladu Ac Adeiladau, Cymru Enwi a Dehongli 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Deddf Diogelwch Adeiladau 2022 (Cychwyn Rhif 3, Darpariaethau Trosiannol a Darpariaethau Arbed) (Cymru) 2023. 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “ Deddf 1984 ” (“ the 1984 Act ”) yw Deddf Adeiladu 1984 ; ystyr “ Deddf 2022 ” (“ the 2022 Act ”) yw Deddf Diogelwch Adeiladau 2022. 3 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), mae i ymadroddion Cymraeg yn y Rheoliadau hyn sy’n cyfateb i ymadroddion Saesneg a ddefnyddir yn Neddf 1984 yr un ystyr â’r ymadroddion hynny yn y Ddeddf honno. Y darpariaethau sy’n dod i rym ar 5 Medi 2023 2 Daw’r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2022 i rym ar 5 Medi 2023— a adran 32(1) a (4) (awdurdodau rheolaeth adeiladu) o ran Cymru, ac adran 32(3) at ddiben gwneud rheoliadau o dan adran 91ZD o Ddeddf 1984; b o ran Cymru— i adran 33 (rheoliadau adeiladu), at yr holl ddibenion sy’n weddill; ii adrannau 34 a 35 (deiliaid dyletswyddau a dyletswyddau cyffredinol, a chymhwysedd y diwydiant); iii adran 36 (cymeradwyaeth rheolaeth adeiladu yn darfod etc), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adrannau 32 a 53A o Ddeddf 1984, a pharagraff 4A(6) o Atodlen 4 iddi; iv adran 37 (penderfynu ar geisiadau penodol gan awdurdod cenedlaethol priodol), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adran 30A o Ddeddf 1984; v adran 38 (cydymffurfedd a hysbysiadau stop), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adrannau 35B, 35C a 35D o Ddeddf 1984; vi adran 39 (torri rheoliadau adeiladu), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adran 35 o Ddeddf 1984; vii adran 41 (dirymu etc ddarpariaethau penodol a wneir o dan adran 2(2) o Ddeddf y Cymunedau Ewropeaidd 1972); viii adran 42 (rheoleiddio’r proffesiwn rheolaeth adeiladu)— aa at ddiben gwneud rheoliadau o dan adrannau 58C, 58O, 58U, 58V, 58Z4 a 58Z5 o Ddeddf 1984; bb at ddiben llunio a chyhoeddi dogfennau o dan adrannau 58F, 58H, 58R, 58T, 58Z a 58Z3 o Ddeddf 1984; cc i’r graddau y mae’n ymwneud â mewnosod adran 58Y yn Neddf 1984; ix adran 44 (swyddogaethau nad ydynt yn arferadwy ond drwy arolygwyr cofrestredig adeiladu, neu gyda eu cyngor), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adrannau 46A a 54B o Ddeddf 1984; x adran 46 (gwaith adeilad risg uwch: cymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adrannau 52A a 55 o Ddeddf 1984; xi adran 47 (gwaith adeilad risg uwch: cyrff cyhoeddus); xii adrannau 49 i 52 (tystysgrifau planiau, canslo hysbysiad cychwynnol, hysbysiadau cychwynnol newydd a chasglu gwybodaeth), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adrannau 50, 52, 53, 53B, 53C a 53D o Ddeddf 1984, a pharagraff 2 o Atodlen 4 iddi; xiii paragraffau Atodlen 5 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol mewn cysylltiad â Rhan 3 o Ddeddf 2022) a bennir yn yr Atodlen i’r Rheoliadau hyn; xiv adran 56 (apelau) (yn ddarostyngedig i’r eithriadau yn adran 170(4)(b)(ix) o Ddeddf 2022); xv paragraff 30 o Atodlen 6 (apelau a phenderfyniadau eraill), at ddiben gwneud rheoliadau o dan adran 101A o Ddeddf 1984; xvi adran 57 (ffioedd a thaliadau). Y ddarpariaeth sy’n dod i rym ar 1 Hydref 2023 3 O ran Cymru, daw adran 156 (diwygio Gorchymyn Diwygio Rheoleiddio (Diogelwch Tân) 2005) ac eithrio is-adran (4) (ac is-adran (8) i’r graddau y mae’n ymwneud ag erthygl 22B o Orchymyn Diwygio Rheoleiddio (Diogelwch Tân) 2005) i rym ar 1 Hydref 2023. Y darpariaethau sy’n dod i rym ar 1 Ionawr 2024 4 Daw’r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2022 i rym ar 1 Ionawr 2024— a o ran Cymru, adran 42 (rheoleiddio’r proffesiwn rheolaeth adeiladu), i’r graddau y mae’n ymwneud â mewnosod Rhan 2A yn Neddf 1984 ac eithrio adrannau 58H i 58L, 58T i 58W, 58Y, 58Z1 i 58Z6 a 58Z8( ; b adran 42, i’r graddau y mae’n ymwneud â mewnosod adran 58Z10 yn Neddf 1984. Darpariaethau trosiannol 5 Mae ymgyngoriadau a ddechreuodd cyn 5 Medi 2023 o dan naill ai adran 14(7) neu (8) o Ddeddf 1984 yn bodloni’r gofynion ymgynghori yn yr is-adrannau hynny, fel y’u diwygir gan baragraff 17 o Atodlen 5 i Ddeddf 2022. 6 Nid yw’r diwygiadau i erthygl 32 o’r Gorchymyn Diwygio Rheoleiddio (Diogelwch Tân) a wneir gan adran 156(10)(b) ac (c) o Ddeddf 2022 yn gymwys i drosedd a gyflawnir cyn 1 Hydref 2023. 7 Rhwng 5 Medi 2023 a 31 Rhagfyr 2023 mae cyfeiriadau at “regulatory authority” yn adran 58Y o Ddeddf 1984 i’w darllen fel pe bai adran 58A o Ddeddf 1984 mewn grym. Arbedion 8 Er bod adran 106(3) o Ddeddf 1984 wedi ei hepgor gan baragraff 67 o Atodlen 5 i Ddeddf 2022, mae adran 106(3) yn parhau i fod yn gymwys mewn unrhyw achos pan fo cais o dan y ddarpariaeth honno wedi ei wneud i lys ynadon cyn i’r diddymiad ddod i rym. 9 Er bod paragraffau 5 a 9 o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 wedi eu hepgor (gan baragraff 83(3) a (7) o Atodlen 5 i Ddeddf 2022), mae unrhyw ddarpariaethau yn y rheoliadau a ganlyn (sydd mewn grym yn union cyn 5 Medi 2023) ac a wnaed o dan baragraff 5 neu 9 o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 yn parhau i fod mewn grym ac maent yn gymwys fel pe baent wedi eu gwneud o dan adran 105B o Ddeddf 1984 a chaniateir iddynt gael eu hamrywio neu eu dirymu yn unol â hynny— a Rheoliadau Adeiladu (Taliadau Awdurdodau Lleol) 2010 , b Rheoliadau Adeiladu 2010 , ac c Rheoliadau Adeiladu (Arolygwyr Cymeradwy etc.) 2010 . 10 Er bod paragraff 10 o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 wedi ei amnewid (gan baragraff 83(8) o Atodlen 5 i Ddeddf 2022), mae unrhyw ddarpariaethau yn y rheoliadau a ganlyn (sydd mewn grym yn union cyn 5 Medi 2023) ac a wnaed o dan baragraff 10 o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 yn parhau i fod mewn grym ac maent yn gymwys fel pe baent wedi eu gwneud o dan baragraff 10 o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 fel y’i hamnewidiwyd a chaniateir iddynt gael eu hamrywio neu eu dirymu yn unol â hynny— a Rheoliadau Adeiladu (Taliadau Awdurdodau Lleol) 2010, b Rheoliadau Adeiladu 2010, ac c Rheoliadau Adeiladu (Arolygwyr Cymeradwy etc.) 2010. Julie James Y Gweinidog Newid Hinsawdd, un o Weinidogion Cymru 18 Awst 2023