ARDRETHU A PHRISIO, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Ardrethu Annomestig (Rhyddhad Ardrethi i Fusnesau Bach) (Cymru) 2008. 2 Daw'r Gorchymyn hwn i rym ar 1 Rhagfyr 2008 ond mae'n effeithiol o 1 Ebrill 2008. 3 Mae'r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 Yn y Gorchymyn hwn— ystyr “blwyddyn ariannol berthnasol” (“ relevant financial year ”) yw'r flwyddyn ariannol y mae trethdalwr wedi cyflwyno hysbysiad mewn cysylltiad â hi yn unol ag erthygl 10; mae i “cod cyfathrebu electronig” yr ystyr sydd i “ electronic communications code ” yn adran 106(1) o Ddeddf Cyfathrebu 2003 ; mae “cyfarpar cyfathrebu electronig” (“ electronic communications apparatus ”) yn cynnwys— cyfarpar o fewn yr ystyr a roddir gan baragraff 1(1) o'r cod cyfathrebu electronig; strwythurau ar lun cytiau neu adeiladau eraill (gan gynnwys strwythurau nad ydynt ond yn rhan o adeilad) a ddefnyddir, neu a ddyluniwyd i'w defnyddio, ddim ond i gadw cyfarpar sy'n dod o fewn y disgrifiad ym mharagraff (a); ac unrhyw gyfarpar atodol a gaiff ei feddiannu at ddibenion person a drwyddedir o dan adran 8 o Ddeddf Telegraffiaeth Ddiwifr 2006 neu berson y rhoddwyd iddo fynediad sbectrwm cydnabyddedig o dan adran 18 o'r Ddeddf honno, a dim ond ar gyfer hynny; mae i “cyfathrebu electronig” yr ystyr sydd i “ electronic communication ” yn adran 15(1) o Ddeddf Cyfathrebu Electronig 2000 ; ystyr “ Deddf 1988 ” (“ the 1988 Act ”) yw Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 1988; mae “gwerthu nwyddau” (“ sale of goods ”) yn cynnwys gwerthu unrhyw un neu rai o'r canlynol— pryd neu luniaeth i'w fwyta neu i'w yfed yn y fangre lle y caiff ei werthu neu ei baratoi neu i ffwrdd o'r fangre honno; diod feddwol i'w hyfed yn y fangre lle y caiff ei gwerthu neu i ffwrdd o'r fangre honno; petrol neu danwydd arall i yrru cerbydau modur a fwriedir ar gyfer eu defnyddio ar ffyrdd neu a addaswyd i'w defnyddio ar ffyrdd; ystyr “hereditament a eithrir” (“ excepted hereditament ”) yw hereditament— a ddefnyddir ar gyfer arddangos hysbysebion, parcio cerbydau modur, gweithfeydd trin carthion neu gyfarpar cyfathrebu electronig, a dim ond ar gyfer hynny, sy'n gwt ar y traeth neu'n swyddfa bost, y mae un neu fwy o baragraffau (a) i (c) o adran 47(2) o Ddeddf 1988 yn gymwys iddo, sy'n hereditament a eithrir fel y'i diffinnir yn adran 47(9) o Ddeddf 1988, neu sy'n hereditament y Goron fel y'i diffinnir yn adran 65A(4) o Ddeddf 1988; mae “llofnod” (“ signature ”), llofnodi (“ sign ”) neu “llofnodwyd” (“ signed ”), mewn perthynas â hysbysiad a gyflwynwyd, yn unol ag erthygl 10(6) drwy gyfathrebu electronig, yn cynnwys ymgorffori yn yr hysbysiad, neu gysylltu'n rhesymegol â'r hysbysiad, lofnod electronig, fel y'i diffinnir yn adran 7(2) o Ddeddf Cyfathrebu Electronig 2000; ystyr “mangre fanwerthu” (“ retail premises ”) yw unrhyw hereditament lle y cynhelir masnach neu fusnes sydd yn gyfan gwbl neu'n bennaf yn golygu gwerthu nwyddau; ystyr “person wedi ei awdurdodi i lofnodi ar ran y trethdalwr” (“ person authorised to sign on behalf of the ratepayer ”), os yw'r trethdalwr— yn bartneriaeth, yw partner i'r bartneriaeth honno; yn ymddiriedolaeth, yw ymddiriedolwr i'r ymddiriedolaeth honno; yn gorff corfforaethol, yw cyfarwyddwr i'r corff hwnnw, ac mewn unrhyw achos arall, yw person wedi ei awdurdodi'n briodol i lofnodi ar ran y trethdalwr; ac ystyr “swyddfa bost” yw swyddfa bost gyhoeddus o fewn yr ystyr a roddir i “post office” gan adran 42(3) o Ddeddf Gwasanaethau Post 2000 . Mwyafswm gwerth ardrethol ar gyfer rhyddhad ardrethi 3 At ddibenion adran 43(4B)(b)(i) o Ddeddf 1988, y swm a ragnodir ar gyfer hereditament yw £12,000. Amodau rhyddhad 4 At ddibenion adran 43(4B)(b)(ii) o Ddeddf 1988, yr amodau i'w bodloni yw'r rhai a ragnodir yn erthygl 5, 6, 7, 8 neu 9. 5 Yr amodau a ragnodir gan yr erthygl hon (“yr amodau gwerth ardrethol”) yw— a hyd a chan gynnwys 31 Mawrth 2012, mai £6,500 neu lai yw gwerth ardrethol yr hereditament, a £5,000 neu lai ar ôl y dyddiad hwnnw; b nad yw'r hereditament yn hereditament a eithrir; ac c bod yr hereditament yn cael ei feddiannu'n gyfan gwbl. 6 Yr amodau a ragnodir gan yr erthygl hon (“yr amodau swyddfa bost”) yw— a y defnyddir yr hereditament, neu ran o'r hereditament, at ddibenion swyddfa bost; b mai £12,000 neu lai yw gwerth ardrethol yr hereditament; c bod yr hereditament yn cael ei feddiannu'n gyfan gwbl; ac ch bod y trethdalwr wedi rhoi hysbysiad i'r awdurdod bilio mewn cysylltiad â'r hereditament yn unol ag erthygl 10. 7 Yr amodau a ragnodir gan yr erthygl hon (“yr amodau mangre fanwerthu”) yw— a bod yr hereditament yn cael ei ddefnyddio'n gyfan gwbl neu'n bennaf at ddibenion mangre fanwerthu; b nad yw'r hereditament yn hereditament a eithrir; c bod yr hereditament yn cael ei feddiannu'n gyfan gwbl; ch bod gwerth ardrethol yr hereditament yn fwy na £6,500 ond nid yn fwy na £9,000; d bod y trethdalwr wedi rhoi hysbysiad i'r awdurdod bilio mewn cysylltiad â'r hereditament yn unol ag erthygl 10; ac dd nad yw'r trethdalwr wedi rhoi hysbysiad yn unol ag erthygl 10 i'r awdurdod bilio, neu i unrhyw awdurdod bilio arall yng Nghymru, mewn cysylltiad ag unrhyw hereditament arall. 8 Yr amodau a ragnodir gan yr erthygl hon (“yr amodau gofal plant”) yw— a bod yr hereditament yn cael ei ddefnyddio'n gyfan gwbl at ddibenion gwarchod plant neu ddarparu gofal dydd gan berson wedi ei gofrestru o dan Ran XA o Ddeddf Plant 1989 ; b nad yw'r hereditament yn hereditament a eithrir; c bod yr hereditament yn cael ei feddiannu'n gyfan gwbl; ch bod gwerth ardrethol yr hereditament yn fwy na £2,000 ond nid yn fwy na £12,000; a d bod y trethdalwr wedi rhoi hysbysiad i'r awdurdod bilio mewn cysylltiad â'r hereditament yn unol ag erthygl 10. 9 Yr amodau a ragnodir gan yr erthygl hon (“yr amodau undebau credyd”) yw— a bod yr hereditament yn cael ei ddefnyddio'n gyfan gwbl at ddibenion undeb credyd sydd wedi ei gofrestru un undeb credyd yn unol â Deddf Undebau Credyd 1979 ; b nad yw'r hereditament yn hereditament a eithrir; c bod yr hereditament yn cael ei feddiannu'n gyfan gwbl; ch bod gwerth ardrethol yr hereditament yn fwy na £2,000 ond nid yn fwy na £9,000; a d bod y trethdalwr wedi rhoi hysbysiad i'r awdurdod bilio mewn cysylltiad â'r hereditament yn unol ag erthygl 10. Hysbysiadau 10 1 Rhaid i hysbysiad o dan yr erthygl hon gynnwys yr wybodaeth a materion eraill a bennir yn yr Atodlen a rhaid iddo gael ei lofnodi gan y trethdalwr neu gan berson wedi ei awdurdodi i lofnodi ar ran y trethdalwr. 2 Yn ddarostyngedig i baragraffau (3) i (5), caniateir i hysbysiad a roddir heb fod yn hwyrach na 30 Medi mewn blwyddyn ariannol gael effaith o ddyddiad nad yw'n gynharach nag 1 Ebrill yn y flwyddyn ariannol flaenorol. 3 Ni chaniateir rhoi hysbysiad yn gynharach nag 1 Hydref yn y flwyddyn ariannol sy'n dod o flaen y flwyddyn ariannol berthnasol. 4 Yn ddarostyngedig i baragraff (5), mewn perthynas â'r hereditament y mae a wnelo'r hysbysiad ag ef— a os bydd y rhan o'r amodau perthnasol ynghylch gwerth ardrethol yn cael ei bodloni yn sgil newid mewn rhestr ardrethu annomestig leol, ac; b os rhoddir hysbysiad o fewn 4 mis ar ôl y dyddiad pryd yr hysbysir yr awdurdod bilio o dan sylw o'r newid yn sgil rheoliadau o dan adran 55 o Ddeddf 1988 (newid rhestrau), caniateir i'r hysbysiad gael effaith o ddyddiad nad yw'n gynharach na'r dyddiad pryd y mae'r newid yn dod yn effeithiol o dan y rheoliadau hynny. 5 Ni chaniateir i unrhyw hysbysiad gael effaith am ddiwrnod yn gynharach nag 1 Ebrill 2008. 6 Mae hysbysiad i'w gyflwyno i'r awdurdod bilio o dan sylw drwy— a ei gyfeirio at yr awdurdod; a b ei ddanfon neu ei anfon i swyddfa'r awdurdod drwy'r post neu drwy gyfathrebiad electronig. 7 Mae unrhyw hysbysiad a anfonir drwy gyfathrebiad electronig i'w ystyried, oni phrofir i'r gwrthwyneb, fel pe bai wedi ei gyflwyno ar yr adeg y daw i law ar ffurf ddarllenadwy. 8 Pan fydd hysbysiad wedi ei roddi mewn cysylltiad â blwyddyn ariannol, caiff yr awdurdod bilio fynnu bod y trethdalwr yn rhoi hysbysiadau pellach yn unol â'r erthygl hon mewn perthynas â'r cyfryw flynyddoedd ariannol canlynol ag y byddo'r awdurdod o dro i dro yn eu pennu. Swm o E 11 Y swm o E a ragnodir at ddibenion adran 44(9) o Ddeddf 1988— a os bodlonir yr amodau gwerth ardrethol ac os £2,000 neu lai yw gwerth ardrethol yr hereditament, yw 2; b os bodlonir yr amodau gwerth ardrethol ac os yw gwerth ardrethol yr hereditament yn fwy na £2,000, yw 1.333333; c os bodlonir yr amodau swyddfa bost ac os £9,000 neu lai yw gwerth ardrethol yr hereditament, yw 1,000,000; ch os bodlonir yr amodau swyddfa bost ac os yw gwerth ardrethol yr hereditament yn fwy na £9,000 ond nid yn fwy na £12,000, yw 2; d hyd a chan gynnwys 31 Mawrth 2012 os bodlonir yr amodau mangreoedd manwerthu, yw 1.333333; dd hyd a chan gynnwys 31 Mawrth 2012 os bodlonir yr amodau gofal plant, yw 2; e hyd a chan gynnwys 31 Mawrth 2012 os bodlonir yr amodau undebau credyd, yw 2. Dirymu, Arbedion a Darpariaeth Drosiannol 12 1 Mae Gorchymyn Ardrethu Annomestig (Aneddiadau Gwledig) (Cymru) 1998 a Gorchymyn Ardrethu Annomestig (Rhyddhad Ardrethi Gwledig) (Cymru) 2002 yn parhau mewn grym fel y maent yn gymwys i unrhyw flwyddyn ariannol sy'n dod i ben ar 31 Mawrth 2007 neu cyn y dyddiad hwnnw. 2 Dirymir Gorchymyn Ardrethu Annomestig (Rhyddhad Ardrethi i Fusnesau Bach) (Cymru) 2006 ond mae i barhau mewn grym fel y mae'n gymwys i'r flwyddyn ariannol sy'n dod i ben ar 31 Mawrth 2008. 3 Nid yw erthygl 6(d) yn gymwys mewn cysylltiad â'r flwyddyn ariannol sy'n dechrau ar 1 Ebrill 2008. Brian Gibbons Y Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru 18 Hydref 2008