Landlord A Thenant, Cymru RHAN 1 Rhagarweiniol Enwi, dod i rym a chymhwyso 1 1 Enwʼr Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Daliadau Amaethyddol (Ceisiadau am Gydsyniad y Landlord neu Amrywio Telerau a’r Prawf Addasrwydd) (Cymru) 2024. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym— a o ran Rhan 1, Rhan 2 a Rhan 4, ar 8 Awst 2024, a b o ran Rhan 3, ar 1 Medi 2024. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. RHAN 2 Ceisiadau am Gydsyniad y Landlord neu Amrywio Telerau Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “ cynhorthwy ariannol perthnasol ” (“ relevant financial assisstance ”) yw cynhorthwy ariannol o dan— adran 8 o Ddeddf Amaethyddiaeth (Cymru) 2023 (pŵer Gweinidogion Cymru i ddarparu cymorth), cynllun oʼr fath a grybwyllir yn adran 9(7) o Ddeddf 2023 (ystyr “cynllun trydydd parti” at ddibenion pŵer i ddarparu cymorth), cynllun y taliad sylfaenol, fel yʼi diffinnir yn adran 16 o Ddeddf 2023 (pŵer i addasu deddfwriaeth syʼn llywodraethu cynllun y taliad sylfaenol), deddfwriaeth syʼn ymwneud ag ariannu, rheoli a monitroʼr polisi amaethyddol cyffredin, fel yʼi diffinnir yn adran 17 o Ddeddf 2023 (pŵer i addasu deddfwriaeth syʼn ymwneud âʼr polisi amaethyddol cyffredin), deddfwriaeth syʼn ymwneud â chymorth ar gyfer gwenynyddiaeth, fel yʼi diffinnir yn adran 18 o Ddeddf 2023 (pŵer i addasu deddfwriaeth syʼn ymwneud â chymorth ar gyfer gwenynyddiaeth), deddfwriaeth syʼn ymwneud â chymorth ar gyfer datblygu gwledig, fel yʼi diffinnir yn adran 19 o Ddeddf 2023 (pŵer i addasu deddfwriaeth sy’n ymwneud â chymorth ar gyfer datblygu gwledig), neu adran 22 o Ddeddf 2023 (pwerau Gweinidogion Cymru i roi cymorth ariannol pan fo amodau eithriadol yn y farchnad); mae i “daliad amaethyddol” yr ystyr a roddir i “agricultural holding” yn adran 1 o Ddeddf 1986; ystyr “ Deddf 1986 ” (“ the 1986 Act ”) yw Deddf Daliadau Amaethyddol 1986; ystyr “ Deddf 2023 ” (“ the 2023 Act ”) yw Deddf Amaethyddiaeth (Cymru) 2023 ; ystyr “ dyletswydd statudol ” (“ statutory duty ”) yw dyletswydd a osodir gan neu o dan— Deddf gan Senedd y Deyrnas Unedig, Deddf gan Senedd Cymru neu Fesur gan Gynulliad Cymru, neu deddfwriaeth uniongyrchol a gymhathwyd; mae i “landlord” yr ystyr a roddir i “landlord” yn adran 96(1) o Ddeddf 1986; mae i “penderfyniad gan drydydd parti” yr ystyr a roddir i “third party determination” yn adran 96(1) o Ddeddf 1986; mae i “tenant” yr ystyr a roddir i “tenant” yn adran 96(1) o Ddeddf 1986; mae i “Tribiwnlys” yr ystyr a roddir i “Tribunal” yn adran 96(1) o Ddeddf 1986. Cais am gydsyniad y landlord neu amrywio telerau 3 1 Caiff tenant daliad amaethyddol atgyfeirio cais cymwys i’w gymrodeddu o dan Ddeddf 1986. 2 Yn y Rhan hon, cais cymwys yw cais syʼn bodloniʼr amodau a ganlyn— a maeʼn gais am— i cydsyniad y landlord i fater y mae cydsyniad oʼr fath yn ofynnol ar ei gyfer o dan delerauʼr denantiaeth, neu ii amrywiad i delerauʼr denantiaeth; b maeʼn cael ei wneud at ddibenion— i galluogi tenant i ofyn am gynhorthwy ariannol perthnasol neu i wneud cais am gynhorthwy oʼr fath, neu ii cydymffurfio â dyletswydd statudol syʼn gymwys iʼr tenant mewn cysylltiad â defnyddioʼr daliad; c ni ddaethpwyd i gytundeb âʼr landlord ar y cais. 3 Pan fo gan y tenant yr hawl i atgyfeirio cais i’w gymrodeddu o dan baragraff (1), caiff y landlord aʼr tenant yn lle hynny gytuno mewn ysgrifen i atgyfeirioʼr cais i’w benderfynu gan drydydd parti o dan Ddeddf 1986. 4 Ni chaniateir atgyfeirio cais cymwys i’w gymrodeddu o dan baragraff (1) oni bai bod yr amodau a ganlyn wedi eu bodloni— a rhaid iʼr tenant fod wedi talu unrhyw rent syʼn ddyledus o dan y denantiaeth y maeʼr cais yn ymwneud â hi yn ddarostyngedig i unrhyw gytundeb ysgrifenedig rhwng y landlord aʼr tenant iʼr gwrthwyneb; b rhaid iʼr tenant fod wedi codiʼr cais gydaʼr landlord mewn ysgrifen; c ni chaiff y denantiaeth fod yn destun hysbysiad ymadael dilys o dan Ran 1 o Atodlen 3 i Ddeddf 1986 nac Atodlen 5 iddi, na ellir ei herio gan y tenant mwyach o dan ddarpariaethauʼr Ddeddf honno. 5 I wneud atgyfeiriad am gymrodeddu mewn cysylltiad â chais yn unol âʼr rheoliad hwn, rhaid iʼr tenant gyflwyno hysbysiad ysgrifenedig iʼr landlord, ar ben yr hysbysiad a roddir o dan baragraff (4)(b), yn gofyn am gydsyniad y landlord i fater y mae cydsyniad yn ofynnol ar ei gyfer o dan delerauʼr denantiaeth neu i amrywiad i delerauʼr denantiaeth. 6 Rhaid i hysbysiad o dan baragraff (5) gynnwys y canlynol— a manylion y cais syʼn cael ei wneud o dan baragraff (1); b datganiad ynghylch at ba un neu ragor oʼr dibenion a ganlyn y maeʼr cais yn cael ei wneud— i galluogi tenant i ofyn am gynhorthwy ariannol perthnasol neu i wneud cais am gynhorthwy oʼr fath; ii cydymffurfio â dyletswydd statudol syʼn gymwys iʼr tenant mewn cysylltiad â defnyddioʼr daliad; c pan foʼr cais yn gais am amrywiad i delerauʼr denantiaeth— i telerau newydd arfaethedig y denantiaeth, a ii prawf bod yr amrywiad i delerauʼr denantiaeth y gofynnir amdano yn cynrychioliʼr newid lleiaf syʼn rhesymol angenrheidiol i alluogiʼr tenant i ofyn am y cynhorthwy ariannol perthnasol neu i wneud cais am y cynhorthwy hwnnw neu i gyflawniʼr ddyletswydd statudol; d pan foʼr cais yn cael ei wneud er mwyn cael mynediad at gynhorthwy ariannol perthnasol— i disgrifiad oʼr gweithgareddau y cynigir eu cynnal ar y daliad os caniateir y cais ac os yw unrhyw gais am gynhorthwy ariannol perthnasol yn llwyddiannus, a ii tystiolaeth i gefnogi disgwyliad rhesymol y bydd y tenant yn gymwys i ofyn am gynhorthwy ariannol perthnasol neu i wneud cais am gynhorthwy oʼr fath os caniateir y cais; e datganiad bod darpariaethau yn y Rheoliadau hyn y caniateir atgyfeirio ceisiadau odanynt i’w cymrodeddu, neu i’w penderfynu gan drydydd parti, os na fydd cytundeb. 7 Caiff y cymrodeddwr neu drydydd parti a benodir addasu hysbysiad y tenant wedyn o dan baragraff (5) os ywʼn angenrheidiol gwneud hynny, ac os oes cyfiawnhad dros wneud hynny, gan ystyried yr holl amgylchiadau perthnasol. 8 O fewn y cyfnod o 2 fis ar ôl iʼr tenant roi hysbysiad syʼn bodloniʼr gofynion ym mharagraff (6), caiff y landlord gyflwyno gwrth-hysbysiad sydd— a yn cydsynio iʼr cais, b yn cydsynio iʼr cais yn ddarostyngedig i amodau a nodir yn y gwrth-hysbysiad, neu c yn gwrthod y cais. 9 Caiff y tenant atgyfeirioʼr cais i’w gymrodeddu neu, yn ôl y digwydd, i’w benderfynu gan drydydd parti yn unol â pharagraff (3), o fewn y cyfnod o 4 mis ar ôl i hysbysiad y tenant gael ei gyflwyno— a os nad ywʼr landlord yn cyflwyno gwrth-hysbysiad; b os ywʼr landlord yn cyflwyno gwrth-hysbysiad syʼn cydsynio iʼr cais yn ddarostyngedig i amodau nad ydynt yn dderbyniol iʼr tenant; c os ywʼr landlord yn cyflwyno gwrth-hysbysiad yn gwrthod y cais. Dyfarniadau neu benderfyniadau gan y cymrodeddwr neu drydydd parti 4 1 Pan wneir atgyfeiriad at gymrodeddwr neu, yn ôl y digwydd, at drydydd parti i benderfynu cais yn unol â rheoliad 3, caiff y cymrodeddwr neu drydydd parti orchymyn iʼr landlord gydymffurfio âʼr cais (naill ai yn llawn neu iʼr graddau a bennir yn y dyfarniad neuʼr penderfyniad) neu wneud unrhyw ddyfarniad arall neu unrhyw benderfyniad arall y maeʼr cymrodeddwr neu drydydd parti yn ystyried ei fod yn rhesymol ac yn gyfiawn rhwng y landlord aʼr tenant. 2 Fel rhan o unrhyw ddyfarniad neu unrhyw benderfyniad a wneir o dan baragraff (1), caiff y cymrodeddwr neu drydydd parti gynnwys unrhyw ddyfarniadau neu unrhyw benderfyniadau y maeʼn ystyried eu bod yn rhesymol ac yn gyfiawn rhwng y landlord aʼr tenant mewn cysylltiad ag— a talu costau; b pan wneir cais at ddibenion galluogiʼr tenant i ofyn am gynhorthwy ariannol perthnasol neu i wneud cais am gynhorthwy oʼr fath, amodau syʼn ymwneud â gwneud cais llwyddiannus; c amodau syʼn cyfyngu ar allu tenant i wneud unrhyw atgyfeiriad dilynol am gymrodeddu neu benderfyniad gan drydydd parti o dan y Rhan hon mewn cysylltiad âʼr un cais ac mewn perthynas âʼr un denantiaeth; d amodau syʼn ymwneud â materion eraill gan gynnwys yr adeg y maeʼr dyfarniad neuʼr penderfyniad yn cymryd effaith. 3 Ni chaiff y cymrodeddwr neu drydydd parti wneud unrhyw ddyfarniad nac unrhyw benderfyniad syʼn cynnwys amrywiad i rent y daliad fel rhan o unrhyw ddyfarniad neu unrhyw benderfyniad a wneir o dan baragraff (1). 4 Yn ddarostyngedig i baragraff (5), ni chaiff y cymrodeddwr neu drydydd parti wneud unrhyw ddyfarniad nac unrhyw benderfyniad mewn cysylltiad ag unrhyw ddigollediad syʼn daladwy iʼr landlord neuʼr tenant fel rhan o unrhyw ddyfarniad neu unrhyw benderfyniad a wneir o dan baragraff (1). 5 Pan fo dyfarniad neu benderfyniad a wneir o dan baragraff (1) yn ei gwneud yn ofynnol i landlord roi cydsyniad neuʼn gosod amrywiad ar y denantiaeth, caiff y cymrodeddwr neu drydydd parti wneud dyfarniad neu benderfyniad bod rhaid diystyruʼr cydsyniad neuʼr amrywiad at ddibenion asesu hawliad am ddigollediad a wneir gan y landlord pan foʼr tenant yn ymadael â’r daliad pan ddawʼr denantiaeth i ben o dan adrannau 71 i 73 o Ddeddf 1986 (digollediad am ddirywiad daliad). 6 Mae dyfarniad gan gymrodeddwr neu benderfyniad gan drydydd parti o dan y Rhan hon yn cael effaith fel pe baiʼr telerau aʼr darpariaethau a bennir ac a wneir yn y dyfarniad neu benderfyniad wedi eu cynnwys mewn cytundeb ysgrifenedig yr ymrwymwyd iddo gan y landlord aʼr tenant ac syʼn cael effaith (drwy amrywioʼr cytundeb a oedd mewn grym yn flaenorol mewn cysylltiad âʼr denantiaeth) fel o’r adeg y gwnaed y dyfarniad neuʼr penderfyniad neu, os ywʼr dyfarniad neuʼr penderfyniad yn darparu hynny, o unrhyw ddyddiad diweddarach a bennir. RHAN 3 Y Prawf Addasrwydd Y Prawf Addasrwydd 5 1 Maeʼr Rhan hon yn gymwys pan foʼr Tribiwnlys yn penderfynu addasrwydd person i ddod yn denant daliad yn achos ceisydd penodol o dan adran 39(2), fel rhwng dau geisydd neu ragor o dan adran 39(6), neu o dan adran 53(5) o Ddeddf 1986. 2 Wrth benderfynu cais o ran a yw person yn addas i ddod yn denant daliad o dan ddarpariaeth y cyfeirir ati ym mharagraff (1), rhaid iʼr Tribiwnlys roi sylw iʼr holl faterion perthnasol gan gynnwys— a gallu tebygol y person i ffermioʼr daliad yn fasnachol, gyda thir arall neu hebddo, gan ystyried yr angen am safonau uchel o gynhyrchu effeithlon a gofal am yr amgylchedd mewn perthynas â rheoliʼr daliad hwnnw; b profiad, hyfforddiant a sgiliauʼr person ym meysydd amaethyddiaeth a rheoli busnes; c sefyllfa ariannol y person aʼi gymeriad; d natur, lleoliad ac ansawdd y daliad; e telerau’r denantiaeth, ac ar ôl rhoi sylw iʼr holl faterion perthnasol, rhaid i’r Tribiwnlys fod wedi ei fodloni, pe bai’r ceisydd wedi gwneud cais mewn cystadleuaeth agored am denantiaeth y daliad hwn, y tybir ei bod ar gael o dan Ddeddf 1986, y gellid disgwyl yn rhesymol i landlord pwyllog a pharod ystyried y ceisydd fel un o’r ymgeiswyr y byddai’n barod i roi’r denantiaeth iddo. 3 Wrth benderfynu cais o dan baragraff (1), rhaid i’r Tribiwnlys ddiystyru— a pob cynnig o ran rhent mewn perthynas â’r daliad; b oedran y person sy’n gwneud cais. Darpariaethau Trosiannol 6 1 Mae paragraff (2) yn gymwys i unrhyw gais i’r Tribiwnlys a wneir o dan Ran 4 o Ddeddf 1986 ar ôl 1 Medi 2024 am gyfarwyddyd yn rhoi i’r ceisydd hawlogaeth i denantiaeth daliad amaethyddol ar farwolaeth neu ymddeoliad tenant pan fo dyddiad y farwolaeth neu ddyddiad rhoi’r hysbysiad ymddeol, fel y bo’n gymwys, cyn 1 Medi 2024. 2 Mewn perthynas ag unrhyw gais y mae’r paragraff hwn yn gymwys iddo, mae darpariaethau Deddf 1986 fel yr oeddent yn cael effaith yn union cyn 1 Medi 2024 yn parhau i fod yn gymwys. 3 Yn y rheoliad hwn mae “cais” yn cynnwys unrhyw achos sy’n deillio o unrhyw gais o’r fath neu unrhyw gyfarwyddyd a roddir mewn unrhyw achos o’r fath. RHAN 4 Adolygiad Adolygiad 7 1 Rhaid i Weinidogion Cymru o bryd iʼw gilydd— a cynnal adolygiad oʼr Rheoliadau hyn, b nodi casgliadauʼr adolygiad mewn adroddiad, ac c cyhoeddi’r adroddiad. 2 Rhaid iʼr adroddiad cyntaf o dan y rheoliad hwn gael ei gyhoeddi cyn 13 Mehefin 2031. 3 Rhaid i adroddiadau dilynol o dan y rheoliad hwn gael eu cyhoeddi ar ysbeidiau heb fod yn hwy na phum mlynedd. Huw Irranca-Davies Ysgrifennydd y Cabinet dros Newid Hinsawdd a Materion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 16 Gorffennaf 2024