ANIFEILIAID, CYMRU Enwi, cychwyn a dehongli 1 1 Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Dileu Twbercwlosis (Cymru) 2009 a daw i rym ar 21 Hydref 2009. 2 Yn y Gorchymyn hwn— ystyr “ y Ddeddf ” (“ the Act ”) yw Deddf Iechyd Anifeiliaid 1981; mae “carcas” (“ carcase ”) yn cynnwys rhan o garcas; ystyr “mochyn daear” (“ badger ”) yw anifail sy'n perthyn i'r rhywogaeth Meles meles o urdd y Carnivore; ac ystyr “swyddog awdurdodedig” (“ authorised officer ”) yw— un o swyddogion Llywodraeth Cynulliad Cymru; arolygydd milfeddygol; ac unrhyw berson nad yw'n swyddog nac yn arolygydd o'r fath, a awdurdodir gan Weinidogion Cymru i arfer y pŵer a roddir gan y Gorchymyn hwn. Cymhwyso'r Gorchymyn at ddibenion adran 21 o Ddeddf Iechyd Anifeiliaid 1981 2 At ddibenion adran 21 (difa bywyd gwyllt) o Ddeddf Iechyd Anifeiliaid 1981 mae'r Gorchymyn hwn— a yn gymwys i Gymru; b yn gymwys i dwbercwlosis; ac c yn ymwneud â rhywogaeth y mochyn daear. Difa moch daear 3 1 Caiff y swyddog awdurdodedig ddifa moch daear gan ddefnyddio un o'r dulliau a nodir ym mharagraff (2). 2 Rhaid i'r moch daear— a cael eu trapio mewn cawell a naill ai— i cael eu saethu; neu ii cael pigiad marwol; neu b cael eu saethu heb gael eu trapio mewn cawell. 3 Eiddo Gweinidogion Cymru yw carcas unrhyw fochyn daear a gaiff ei ddifa o dan y Gorchymyn hwn a rhaid peidio â'i symud oddi ar y tir neu'r fangre lle y cafodd ei ddifa neu ei waredu mewn unrhyw ffordd heb awdurdod Gweinidogion Cymru. Brechu moch daear 4 Caniateir i swyddog awdurdodedig drin moch daear â brechlyn er mwyn atal twbercwlosis rhag lledu. Pwerau mynediad 5 1 Caiff swyddog awdurdodedig fynd i mewn i unrhyw fangre, ac eithrio annedd, er mwyn trin moch daear â brechlyn. 2 Mae'r pwerau a roddir gan yr erthygl hon a chan adran 22 o'r Ddeddf (pwerau mynediad ar gyfer adran 21) yn ymestyn at wneud unrhyw weithred sy'n angenrheidiol, neu sydd fel arall yn ofynnol mewn cysylltiad â'r canlynol— a trin moch daear â brechlyn; neu b difa moch daear. 3 Caiff y swyddog awdurdodedig fynd â'r canlynol ag ef— a unrhyw bersonau eraill sydd yn ei farn ef yn angenrheidiol i roi unrhyw gymorth sydd yn ei farn ef yn angenrheidiol; b unrhyw gyfarpar sydd yn ei farn ef yn angenrheidiol. 4 Caiff y swyddog awdurdodedig ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson ar y tir neu yn y fangre sy'n dod o fewn paragraff (5) roi unrhyw gymorth a all fod yn rhesymol ofynnol at ddiben brechu moch daear. 5 Mae'r personau a ganlyn yn dod o fewn y paragraff hwn— a meddiannydd y tir neu'r fangre; b person y mae'n ymddangos i'r swyddog awdurdodedig ei fod o dan gyfarwyddyd neu reolaeth y meddiannydd. 6 Os yw'r swyddog awdurdodedig yn mynd ar unrhyw dir neu i unrhyw fangre heb ei feddiannu neu ei meddiannu, rhaid gadael y tir hwnnw neu'r fangre honno wedi ei ddiogelu neu ei diogelu yr un mor effeithiol rhag mynediad ag yr oedd pan aeth y swyddog awdurdodedig arno neu iddi. Tramgwyddau 6 Mae'n dramgwydd yn erbyn y Ddeddf i berson— a caethiwo aelodau gwyllt o rywogaeth y mochyn daear, eu llochesu, eu cuddio neu eu hamddiffyn mewn ffordd arall gyda'r bwriad o atal eu difa neu atal eu trin â brechlyn; b rhwystro neu ymyrryd mewn unrhyw ffordd arall ag unrhyw beth sydd wedi cael, yn cael neu'n mynd i gael ei wneud neu ei ddefnyddio mewn cysylltiad â'r difa hwnnw neu mewn cysylltiad â'u trin â brechlyn; neu c helpu, annog, cynghori neu gaffael person arall i gyflawni gweithred o'r fath. Elin Jones Y Gweinidog dros Faterion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 28 Medi 2009