PLANT A PHOBL IFANC, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Byrddau Lleol ar gyfer Diogelu Plant (Cymru) 2006. 2 Daw'r Rheoliadau hyn i rym ar 1 Hydref 2006. 3 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— mae i “aelod” (“ member ”) yr ystyr a roddir iddo yn rheoliad 6(1); mae i “adolygiad achos difrifol” (“ serious case review ”) yr ystyr a roddir iddo yn rheoliad 4; mae i “adroddiad trosolwg” (“ overview report ”) yr ystyr a roddir iddo gan reoliad 4(4)(b); ystyr “ardal” (“ area ”) yw'r ardal y sefydlwyd Bwrdd ar ei chyfer; ystyr “awdurdod gwasanaethau plant” (“ children’s services authority ”), o ran Bwrdd, yw'r awdurdod neu'r awdurdodau a sefydlodd y Bwrdd; ystyr “Bwrdd” (“ Board ”) yw naill ai Bwrdd Lleol ar gyfer Diogelu Plant a sefydlwyd ar gyfer ardal awdurdod gwasanaethau plant yng Nghymru neu Fwrdd Lleol ar gyfer Diogelu Plant a sefydlwyd ar gyfer ardaloedd dau neu fwy o awdurdodau gwasanaethau plant yng Nghymru ystyr “ Cadeirydd ” (“ Chair ”), o ran Bwrdd, yw person sy'n dal swydd gyfredol i weithredu felly o dan reoliad 6; ystyr “corff cynrychioliadol” (“ representative body ”) yw corff sydd wedi penodi person i weithredu fel ei gynrychiolydd ar y Bwrdd; mae i “cyfarwyddwr gwasanaethau cymdeithasol” yr ystyr a roddir i “director of social services” yn Neddf Gwasanaethau Cymdeithasol Awdurdodau Lleol 1970 ; ystyr “ Deddf 2004 ” (“ 2004 Act ”) yw Deddf Plant 2004; mae i “niwed” yr ystyr a roddir i “harm” yn adran 31(9) o Ddeddf Plant 1989 ; ystyr “nyrs gofrestredig” (“ registered nurse ”) yw nyrs neu fydwraig sydd wedi'i chofrestru gyda'r Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth; ystyr “prif swyddfa” (“ principal office ”), o ran Bwrdd, yw mangre a ddynodir felly gan y Bwrdd; ystyr “prif swyddog addysg” (“ chief education officer ”) yw swyddog a benodir o dan adran 532 o Ddeddf Addysg 1996 ; 2 Yn y Rheoliadau hyn mae cyfeiriad— a at reoliad â Rhif yn gyfeiriad at y rheoliad sy'n dwyn y Rhif hwnnw yn y Rheoliadau hyn; b mewn rheoliad at baragraff â Rhif yn gyfeiriad at y paragraff yn y rheoliad hwnnw sy'n dwyn y Rhif hwnnw; c mewn paragraff at is-baragraff â Rhif yn gyfeiriad at yr is-baragraff sy'n dwyn y Rhif hwnnw yn y paragraff hwnnw. Swyddogaethau Bwrdd o ran ei amcan 3 1 Mae Bwrdd i gael y swyddogaethau canlynol o ran ei amcan o dan adran 32 o Ddeddf 2004 — a cymryd camau sydd â'r nod o feithrin perthynas o ymddiriedaeth a dealltwriaeth gilyddol ymhlith y personau neu'r cyrff a gynrychiolir ar y Bwrdd o ran diogelu a hybu lles plant o fewn ardal y Bwrdd; b cymryd camau sydd â'r nod o godi ymwybyddiaeth ledled ardal y Bwrdd o'r angen i ddiogelu a hybu lles plant a darparu gwybodaeth am y modd y gellir cyflawni hyn; c datblygu polisïau a gweithdrefnau sydd â'r diben o gydlynu yr hyn a wneir gan bob corff cynrychioliadol at ddibenion diogelu a hybu lles plant o fewn ardal y Bwrdd, gan gynnwys polisïau a gweithdrefnau o ran— i rhannu gwybodaeth; ii camau i'w cymryd pan fo pryderon am ddiogelwch neu les plentyn, gan gynnwys nodi terfynau i ymyriad; iii recriwtio a goruchwylio personau sy'n gweithio gyda phlant neu sy'n cael ymwneud â phlant yn rheolaidd; iv diogelwch a lles plant a faethir yn breifat. ch adolygu effeithiolrwydd y mesurau a gymerwyd gan bob person neu gorff a gynrychiolir ar y Bwrdd i gydlynu yr hyn a wnânt at ddibenion diogelu a hybu lles plant o fewn ardal y Bwrdd a gwneud pa argymhellion bynnag y gwêl yn dda ar gyfer y personau neu'r cyrff hynny yng ngoleuni'r cyfryw adolygiad; d gwneud “adolygiadau achos difrifol” yn unol â rheoliad 4; dd monitro i ba raddau y mae unrhyw argymhellion a wnaed mewn adolygiad o dan baragraff (ch) neu mewn adolygiad achos difrifol yn cael eu bodloni neu wedi cael eu bodloni; e datblygu meini prawf ar gyfer mesur perfformiad awdurdod gwasanaethau plant yn erbyn y cynllun a luniwyd o dan adran 26 o Ddeddf 2004 (cynlluniau plant a phobl ifanc) , i'r graddau y mae'r cynllun yn ymwneud â diogelu a hybu lles plant yn ardal un o'r awdurdodau; f lledaenu gwybodaeth am yr arferion gorau wrth ddiogelu a hybu lles plant ymhlith y cyrff cynrychioliadol a'r personau eraill hynny y mae'r Bwrdd yn barnu eu bod yn briodol; ff gwneud ymchwil i ddiogelu a hybu lles plant; g adolygu anghenion hyfforddi'r sawl sy'n gweithio yn ardal y Bwrdd gyda'r bwriad o ganfod gweithgareddau hyfforddi a chynorthwyo i ddiogelu a hybu lles plant yn ardal y Bwrdd; ng darparu hyfforddiant er mwyn cynorthwyo i ddiogelu a hybu lles plant yn ardal y Bwrdd; h cydweithredu â Byrddau eraill (p'un ai yng Nghymru neu yn Lloegr) ac unrhyw gyrff tebyg o'r fath yn yr Alban a Gogledd Iwerddon os bydd y Bwrdd yn ystyried y byddai hynny o fudd cilyddol; ac i ceisio cyngor neu wybodaeth os yw'r Bwrdd o'r farn bod hynny'n ddymunol at ddibenion unrhyw un o'r swyddogaethau uchod. Adolygiadau achos difrifol 4 1 Rhaid i Fwrdd gynnal adolygiad (“adolygiad achos difrifol”) yn unol â'r rheoliad hwn yn unrhyw un o'r achosion canlynol os bydd yn wybyddus bod plentyn, o fewn ardal y Bwrdd, yn cael ei gam-drin neu ei esgeuluso, neu os amheuir hynny, ac— a bod plentyn wedi marw, neu b bod plentyn wedi dioddef anaf a allai roi ei fywyd mewn perygl, neu c bod plentyn wedi dioddef nam difrifol a pharhaol i'w iechyd neu i'w ddatblygiad. 2 Caiff Bwrdd gynnal adolygiad achos difrifol yn unol â'r rheoliad hwn os bydd plentyn o fewn ardal y Bwrdd yn dioddef niwed nad yw'n dod o fewn paragraffau 1(a)(b) neu (c). 3 Diben adolygiad achos difrifol yw canfod camau y gellir eu cymryd i rwystro marwolaeth neu niwed o'r tebyg rhag digwydd. 4 Wrth gynnal adolygiad achos difrifol, rhaid i Fwrdd— a gofyn i bob corff cynrychioliadol roi i'r Bwrdd adroddiad ysgrifenedig o'i ymwneud â'r plentyn sy'n destun yr adolygiad, onid yw'r Bwrdd o'r farn bod adroddiad o'r fath yn ddiangen yn yr amgylchiadau; b ar ôl cael yr adroddiad y cyfeirir ato yn is-baragraff (a), llunio adroddiad ysgrifenedig (y cyfeirir ato yn y Rheoliadau hyn fel “adroddiad trosolwg”)— i sy'n canfod y camau sydd i'w cymryd i leihau'r risg o farwolaeth debyg neu niwed tebyg rhag digwydd; a ii sy'n argymell erbyn pryd y dylid cyflawni'r camau hynny, ac yn enwi'r personau a ddylai eu cyflawni; c llunio crynodeb heb gynnwys enw neb o bob adroddiad trosolwg a sicrhau ei fod ar gael i'w archwilio ym mhrif swyddfa'r Bwrdd. 5 Rhaid i'r Bwrdd roi i Gynulliad Cenedlaethol Cymru— a copi o bob adroddiad a ddarperir gan gorff cynrychioladol yn unol â pharagraff (4)(a) uchod; b copi o bob crynodeb heb gynnwys enw neb; ac c copi o bob adroddiad trosolwg. 6 Rhaid i'r Bwrdd roi i bob cynrychiolydd— a copi o bob crynodeb heb gynnwys enw neb; a b oni bai bod y Bwrdd yn ei hystyried yn amhriodol, pob adroddiad trosolwg. Cynrychiolwyr 5 1 Rhaid i Fwrdd gynnwys y canlynol yn gynrychiolwyr awdurdod gwasanaethau plant— a cyfarwyddwr arweiniol yr awdurdod dros wasanaethau plant a phobl ifanc neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol i'r cyfarwyddwr ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i gynrychioli'r awdurdod yn lle'r cyfarwyddwr; b onid— i cyfarwyddwr y gwasanaethau cymdeithasol, cyfarwyddwr gwasanaethau cymdeithasol yr awdurdod neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol i'r cyfarwyddwr hwnnw ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i gynrychioli'r awdurdod yn lle'r cyfarwyddwr hwnnw; ii y prif swyddog addysg, prif swyddog addysg yr awdurdod neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol i'r prif swyddog addysg ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i gynrychioli'r awdurdod yn lle'r prif gyfarwyddwr addysg; iii y swyddog a benodwyd gan yr awdurdod yn swyddog â chyfrifoldeb dros gyflawni swyddogaethau'r awdurdod o dan Ran VI neu VII o Ddeddf Tai 1996 neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol i'r person hwnnw ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i gynrychioli'r awdurdod yn ei le; yw cyfarwyddwr arweiniol yr awdurdod dros wasanaethau plant a phobl ifanc. 2 Rhaid i Fwrdd gynnwys y canlynol fel cynrychiolwyr Partneriaid Bwrdd yr awdurdod gwasanaethau plant— a o ran prif swyddog yr heddlu ar gyfer unrhyw ardal heddlu y mae unrhyw ran ohoni yn dod o fewn ardal y Bwrdd, swyddog— i sydd o leiaf ar radd Arolygydd; a ii y mae'r prif swyddog wedi gosod arno gyfrifoldeb dros ddiogelu a hybu lles plant; b o ran bwrdd prawf lleol ar gyfer unrhyw ardal y mae unrhyw ran ohoni yn dod o fewn ardal y Bwrdd, y Prif Swyddog neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol i'r Prif Swyddog ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i gynrychioli'r bwrdd prawf yn lle'r Prif Swyddog; c o ran tîm troseddwyr ifanc ar gyfer ardal y mae unrhyw ran ohoni yn dod o fewn ardal y Bwrdd, rheolwr y tîm neu'r dirprwy reolwr; ch o ran Bwrdd Iechyd Lleol (“ BILl ”) ar gyfer ardal y mae unrhyw rhan ohoni yn dod o fewn ardal y Bwrdd— i swyddog arweiniol y BILl dros wasanaethau plant a phobl ifanc neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol i'r swyddog arweiniol ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i gynrychioli'r BILl yn lle'r swyddog arweiniol; ii ymarferydd meddygol cofrestredig y gosodwyd arno gyfrifoldebau penodedig o ran amddiffyn plant o fewn ardal y BILl; a iii nyrs gofrestredig y gosodwyd arni gyfrifoldebau penodedig o ran amddiffyn plant o fewn ardal y BILl; d o ran Ymddiriedolaeth GIG sy'n darparu gwasanaethau meddygol yn ardal yr awdurdod, heblaw Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru, cyfarwyddwr gweithredol arweiniol yr Ymddiriedolaeth dros wasanaethau plant a phobl ifanc neu ryw swyddog arall sy'n uniongyrchol atebol iddo ac sydd ar lefel ddigonol o gyfrifoldeb i weithredu fel cynrychiolydd yr Ymddiriedolaeth yn lle'r cyfarwyddwr gweithredol arweiniol; dd o ran llywodraethwr unrhyw ganolfan hyfforddi ddiogel o fewn ardal y Bwrdd (neu, yn achos canolfan hyfforddi ddiogel a gontractiwyd allan, ei chyfarwyddwr), dirprwy'r llywodraethwr (neu'r cyfarwyddwr) neu unigolyn o radd uwch; ac e o ran llywodraethwr unrhyw garchar yn ardal y Bwrdd sydd fel arfer yn cadw plant yn gaeth (neu, yn achos carchar a gontractiwyd allan, ei gyfarwyddwr), dirprwy'r llywodraethwr (neu'r cyfarwyddwr) neu unigolyn o radd uwch. 3 Drwy hyn rhagnodir y cynrychiolwyr ym mharagraff (2) at ddibenion adran 31(2) o Ddeddf 2004. Gweithdrefn etc. Bwrdd 6 1 Rhaid i Fwrdd gynnal rhestr o'r personau hynny sy'n dal swydd gyfredol i gynrychioli person neu gorff ar y Bwrdd (y cyfeirir atynt yn y Rheoliadau hyn fel “aelodau'r” Bwrdd ). 2 Mae Bwrdd i wneud penderfyniadau drwy bleidlais mwyafrif ei aelodau onid yw'r penderfyniad yn un sydd i'w gymryd mewn cysylltiad â swyddogaeth y mae paragraff (4) yn gymwys iddi. Mae gan y Cadeirydd bleidlais fwrw. 3 Caiff Bwrdd benderfynu y gellir cyflawni swyddogaeth benodol i unrhyw raddau penodedig (gan gynnwys y swyddogaeth yn ei chyfanrwydd), ac yn ddarostyngedig i unrhyw amodau penodedig, ar ei ran gan unrhyw un neu fwy o'i aelodau, onid yw'r swyddogaeth yn un y mae paragraff (4) yn gymwys iddi. 4 Mae'r paragraff hwn yn gymwys i swyddogaethau'r Bwrdd o ran datblygu gweithdrefnau i gydlynu gweithgareddau cyrff cynrychioliadol o dan reoliad 3(1)(c). 5 Os bydd paragraff (4) yn gymwys, dim ond gyda phleidlais unfrydol yr aelodau y caniateir cymryd penderfyniad mewn cysylltiad â'r swyddogaeth. 6 Rhaid i Fwrdd drwy benderfyniad mwyafrif benodi un o'i aelodau yn Gadeirydd iddo. Wrth wneud y penderfyniad hwnnw rhaid i'r aelodau roi sylw i'r angen i benodi Cadeirydd sydd ag arbenigedd a safle digonol i hawlio parch y cyrff cynrychioliadol. 7 Daw penodiad y Cadeirydd i ben— a os penodwyd ef am gyfnod penodol a bod y cyfnod yn dod i ben; b os yw'n ymddiswyddo; c os nad yw bellach yn aelod o'r Bwrdd; ch os yw'r aelodau drwy benderfyniad y mwyafrif yn penderfynu hynny. 8 Yn ddarostyngedig i'r darpariaethau uchod, mae Bwrdd i benderfynu ei weithdrefnau ei hun. Swyddogaethau Awdurdodau Gwasanaethau Plant o ran eu Bwrdd etc. 7 1 Rhaid i awdurdod gwasanaethau plant ddarparu aelod o'i staff i ddarparu gwasanaethau gweinyddol i'r Bwrdd. 2 Mae cofnodion Bwrdd (ar ba ffurf bynnag y maent) i'w trin fel pe baent yn gofnodion yr awdurdod gwasanaethau plant. Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 D. Elis-Thomas Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol 27 Mehefin 2006