Bwyd, Cymru Enwi, cychwyn, cymhwyso a dehongli 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Sgorio Hylendid Bwyd (Cymru) 2013. 2 Ac eithrio fel y darperir ym mharagraff (3), daw’r Rheoliadau hyn i rym am 00.01 o’r gloch ar 28 Tachwedd 2013. 3 Daw rheoliad 8 i rym ar 28 Tachwedd 2014. 4 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. 5 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “adroddiad arolygu” ( “inspection report” ) yw adroddiad ysgrifenedig sy’n rhoi manylion am faterion a ganfuwyd gan swyddog awdurdodedig tra’n cynnal arolygiad sgorio hylendid bwyd mewn sefydliad, er mwyn asesu ei safonau hylendid bwyd yn unol ag adran 3(1) o’r Ddeddf; ystyr “dadansoddiad sgôr” ( “rating breakdown” ) mewn perthynas â sefydliad busnes bwyd yw dadansoddiad o’r sgôr a roddwyd i’r sefydliad hwnnw i’w sgoriau cydrannol ar gyfer pob un o’r meini prawf sgorio; ystyr “y Ddeddf” ( “the Act” ) yw Deddf Sgorio Hylendid Bwyd (Cymru) 2013; rhaid dehongli “gan gynnwys” ( “including” ) ac “yn cynnwys” ( “includes” ) yn ddigyfyngiad; ystyr “sefydliad” ( “establishment” ) yw sefydliad busnes bwyd; ystyr “sgôr” ( “rating” ) yw sgôr hylendid bwyd a roddir o dan y Ddeddf, ond nid sgôr anstatudol fel y’i diffinnir yn rheoliad 2(4); ystyr “y sgôr uchaf” ( “the highest rating” ) yw sgôr o “5 – Da Iawn” ( “5 – Very Good” ); ac ystyr “sticer” ( “sticker” ) yw sticer sgôr hylendid bwyd. Sgoriau hylendid bwyd ar gyfer sefydliadau a aseswyd cyn cychwyn y Ddeddf 2 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys i sefydliad y rhoddwyd sgôr anstatudol iddo cyn 28 Tachwedd 2013 ac nad aseswyd at ddibenion sgorio ar ôl y dyddiad hwnnw. 2 Rhaid i’r awdurdod bwyd ar gyfer yr ardal y cofrestrwyd neu y cymeradwywyd y sefydliad ynddi roi sgôr i’r sefydliad erbyn 28 Mai 2015 fan hwyraf. 3 Wrth roi sgôr i sefydliad o dan y rheoliad hwn, rhaid i’r awdurdod bwyd gymhwyso’r meini prawf sgorio i’r asesiad anstatudol. 4 Yn y rheoliad hwn— ystyr “asesiad anstatudol” ( “non-statutory assessment” ) yw asesiad o’r safonau hylendid bwyd mewn sefydliad, a wnaed gan awdurdod bwyd ac sy’n cynnwys yr holl wybodaeth a ddefnyddiwyd i gyfrifo sgôr anstatudol ar gyfer y sefydliad; ac ystyr “sgôr anstatudol” ( “non-statutory rating” ) yw sgôr hylendid bwyd a roddwyd i sefydliad o dan gynllun sgorio hylendid bwyd anstatudol yr ASB a lansiwyd yng Nghymru ym mis Hydref 2010 . Ffurf Sticer 3 Mae Atodlen 1 (Sticer Sgôr Hylendid Bwyd) yn cael effaith. Gwybodaeth arall sydd i’w hanfon ynghyd â hysbysiad o sgôr hylendid bwyd 4 Rhagnodir yr wybodaeth ganlynol o dan adran 3(3)(d) o’r Ddeddf (gwybodaeth arall y mae’n rhaid i’r awdurdod bwyd ei hanfon at y gweithredwr wrth roi hysbysiad o sgôr)— a os na roddwyd y sgôr uchaf i’r sefydliad, manylion o’r camau y byddai angen eu cymryd mewn perthynas â phob un o’r meini prawf sgorio cyn y gellid rhoi’r sgôr uchaf; b manylion ynglŷn â pha bryd, ym mhle a sut y bwriedir cyhoeddi’r sgôr; c datganiad sy’n tynnu sylw at ddarpariaethau rheoliad 9 (sticeri sgôr hylendid bwyd – lleoliad a dull arddangos); d copi o’r adroddiad arolygu a ddefnyddiwyd i gyfrifo’r sgôr; e manylion o’r weithdrefn ar gyfer apelio yn erbyn y sgôr, a rhaid i’r manylion hynny gynnwys yr wybodaeth ganlynol— i enw a manylion cyswllt y swyddog a wnaeth yr arolygiad; ii o fewn pa gyfnod y bydd rhaid gwneud apêl; iii sut y gellir cael y ffurflen ragnodedig ar gyfer gwneud apêl; iv enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y ffurflen ato ar ôl ei llenwi; a v y broses a ddilynir wrth benderfynu apêl a hysbysu’r gweithredwr a apeliodd o’r canlyniad; f gwybodaeth am hawl y gweithredwr o dan adran 11 o’r Ddeddf (yr hawl i ateb) i wneud sylwadau ysgrifenedig ynglŷn â sgôr y sefydliad, a rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys— i enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y sylwadau ato; ii manylion o’r broses a ddilynir ar gyfer anfon y sylwadau ymlaen at yr ASB; a iii esboniad y caiff yr ASB gyhoeddi’r sylwadau ar ei gwefan yn unol ag adran 6(3) o’r Ddeddf; g gwybodaeth am hawl y gweithredwr o dan adran 12 o’r Ddeddf (ailsgoriadau hylendid bwyd) i ofyn am arolygiad ac asesiad pellach o safonau hylendid bwyd y sefydliad, at y diben o alluogi’r awdurdod bwyd i benderfynu a ddylid newid y sgôr, a rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys— i datganiad i’r perwyl y ceir gwneud cais o’r fath ar unrhyw adeg, a bod rhaid i’r awdurdod bwyd gydymffurfio â’r cais os bodlonir yr amodau a bennir yn adran12(4), a phan fo’n gymwys, adran 12(5) o’r Ddeddf; ii manylion o’r amodau hynny; iii datganiad i’r perwyl y caiff yr awdurdod bwyd, o dan y Ddeddf, adennill costau rhesymol yr ailsgorio; iv manylion o’r costau hynny a sut a pha bryd y bydd rhaid i’r gweithredwr eu talu; v sut y gellir cael y ffurflen ragnodedig ar gyfer gwneud y cais; vi enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y ffurflen ato ar ôl ei llenwi; vii manylion o’r broses ar gyfer ymdrin â’r cais a hysbysu’r gweithredwr o’r canlyniad; a h datganiad sy’n tynnu sylw at ddarpariaethau adrannau 3(4) a 7(5) o’r Ddeddf (sy’n darparu ar gyfer yr amgylchiadau pan fydd sgoriau a sticeri, yn eu trefn, yn peidio â bod yn ddilys). Sefydliadau busnes bwyd esempt 5 1 Mae’r categorïau canlynol o sefydliadau yn esempt rhag eu sgorio o dan y Ddeddf— a sefydliad— i lle nad yw gwerthu bwyd yn brif weithgaredd y sefydliad; a ii lle mae’r unig fwyd a roddir ar gael i ddefnyddwyr yn fwyd sydd— aa yn silff-sefydlog ar y tymheredd amgylchynol; a bb wedi ei lapio neu’i becynnu cyn dod â’r bwyd i’r sefydliad, a’r deunydd lapio neu’r deunydd pecynnu yn parhau’n seliedig drwy gydol y cyfnod cyn cyflenwi’r bwyd i ddefnyddwyr; b sefydliad a ddefnyddir gan unrhyw un o’r personau canlynol at y diben o ddarparu gwasanaethau gofal, pan fo’r sefydliad hwnnw’n cael ei ddefnyddio hefyd fel annedd breifat— i gwarchodwyr plant; ii personau sy’n bersonau rhagnodedig mewn rheoliadau a wnaed o dan adran 42(1) o Ddeddf Safonau Gofal 2000 at y diben o ddarparu gofal mewn lleoliadau i oedolion; ond nid yw hyn yn cynnwys sefydliad a ddefnyddir i ddarparu gwasanaethau arlwyo sy’n cyflenwi bwyd o annedd breifat. 2 Ym mharagraff (1)(b)(i), mae “gwarchodwyr plant” yn cynnwys— a gwarchodwyr plant a gofrestrwyd o dan Ran 2 o Fesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010 neu a gofrestrwyd o dan ddarpariaethau cyfwerth eraill ar gyfer cofrestru gwarchodwyr plant; a b gwarchodwyr plant y byddai’n ofynnol iddynt fod wedi eu cofrestru fel y crybwyllir yn is-baragraff (a) pe na bai’r plant y darperir gofal iddynt yn hŷn nag wyth mlwydd oed. Ffurflen ar gyfer gwneud apêl 6 Mae Atodlen 2 (ffurflen ar gyfer gwneud apêl) yn cael effaith. Gwybodaeth arall sydd i’w hanfon ynghyd â hysbysiad o benderfyniad ar apêl 7 Rhagnodir yr wybodaeth ganlynol o dan adran 5(10)(d) o’r Ddeddf (gwybodaeth arall y mae’n rhaid i’r awdurdod bwyd ei hanfon at y gweithredwr wrth roi hysbysiad o’i benderfyniad ar apêl)— a os na roddwyd y sgôr uchaf i’r sefydliad, manylion o’r camau y byddai angen eu cymryd mewn perthynas â phob un o’r meini prawf sgorio cyn y gellid rhoi’r sgôr uchaf; b manylion ynglŷn â pha bryd, ym mhle a sut y bwriedir cyhoeddi’r sgôr; c datganiad sy’n tynnu sylw at ddarpariaethau rheoliad 9 (sticeri sgôr hylendid bwyd –lleoliad a dull arddangos); d enw a manylion cyswllt y person a benderfynodd yr apêl; e os cynhaliwyd arolygiad o’r sefydliad at y diben o ystyried materion a godwyd gan yr apêl, copi o’r adroddiad arolygu mewn perthynas â’r arolygiad hwnnw; f gwybodaeth am hawl y gweithredwr o dan adran 11 o’r Ddeddf (yr hawl i ateb) i wneud sylwadau ysgrifenedig ynghylch sgôr y sefydliad, a rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys— i enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y sylwadau ato; ii manylion o’r broses a ddilynir ar gyfer anfon y sylwadau ymlaen at yr ASB; a iii esboniad y caiff yr ASB gyhoeddi’r sylwadau ar ei gwefan yn unol ag adran 6(3) o’r Ddeddf; g gwybodaeth am hawl y gweithredwr o dan adran 12 o’r Ddeddf (ailsgoriadau hylendid bwyd) i ofyn am arolygiad ac asesiad pellach o safonau hylendid bwyd y sefydliad at y diben o alluogi’r awdurdod bwyd i benderfynu a ddylid newid y sgôr, a rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys— i datganiad i’r perwyl y ceir gwneud cais o’r fath ar unrhyw adeg, a bod rhaid i’r awdurdod bwyd gydymffurfio â’r cais os bodlonir yr amodau a bennir yn adran12(4) a phan fo’n gymwys, adran 12(5) o’r Ddeddf; ii manylion o’r amodau hynny; iii datganiad i’r perwyl y caiff yr awdurdod bwyd, o dan y Ddeddf, adennill costau rhesymol yr ailsgorio; iv manylion o’r costau hynny a sut a pha bryd y bydd rhaid i’r gweithredwr eu talu; v sut y gellir cael y ffurflen ragnodedig ar gyfer gwneud y cais; vi enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y ffurflen ato ar ôl ei llenwi; vii manylion o’r broses ar gyfer ymdrin â’r cais a hysbysu’r gweithredwr o’r canlyniad; a h datganiad sy’n tynnu sylw at ddarpariaethau adrannau 3(4) a 7(5) o’r Ddeddf (sy’n darparu ar gyfer yr amgylchiadau pan fydd sgoriau a sticeri, yn eu trefn, yn peidio â bod yn ddilys). Cyhoeddi gwybodaeth ychwanegol 8 1 Wrth hysbysu’r ASB o sgôr sefydliad yn unol ag adran 6(1) o’r Ddeddf, rhaid i’r awdurdod bwyd anfon at yr ASB gopi hefyd o’r dadansoddiad sgôr mewn perthynas â’r sgôr honno. 2 Yr wybodaeth arall a ragnodir o dan adran 6(3) o’r Ddeddf (gwybodaeth arall y mae’n rhaid i’r ASB ei chyhoeddi) yw— a y dadansoddiad sgôr y cyfeirir ato ym mharagraff (1); b datganiad sy’n esbonio ystyr y dadansoddiad sgôr; ac c datganiad i’r perwyl y caiff unrhyw un ofyn i’r awdurdod bwyd am gopi o’r adroddiad arolygu a ddefnyddiwyd i gyfrifo’r sgôr ar gyfer sefydliad a leolir yn ardal yr awdurdod bwyd, ac mai mater i’r awdurdod bwyd fydd penderfynu a ddatgelir yr adroddiad arolygu ai peidio. Sticeri sgôr hylendid bwyd – lleoliad a dull arddangos 9 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan yw’n ofynnol bod gweithredwr sefydliad yn arddangos sticer yn y sefydliad, yn unol ag adran 7(1) o’r Ddeddf. 2 Rhaid arddangos sticer sy’n dangos sgôr ddilys y sefydliad yn, neu gerllaw, pob mynedfa i’r sefydliad sydd ar gael i’w defnyddio gan gwsmeriaid; a hynny mewn man amlwg, lle y gall cwsmeriaid ddarllen y sticer yn hawdd cyn mynd i mewn i’r sefydliad pan fo’r sefydliad yn agored ar gyfer busnes. 3 Os yw’r sefydliad yn un sy’n darparu bwyd i gwsmeriaid, ond na chaniateir, neu na wahoddir, cwsmeriaid i fynd i mewn iddo, neu os nad oes modd, at bob diben ymarferol, i gwsmeriaid fynd i mewn iddo, rhaid arddangos y sticer sy’n dangos sgôr ddilys y sefydliad mewn man amlwg yn y sefydliad, lle y gall cwsmeriaid ei ddarllen yn hawdd pan fo’r sefydliad yn agored ar gyfer busnes. 4 Pan ddarperir bwyd i gwsmeriaid gan neu ar ran gweithredwr mewn safleoedd gwerthu sydd i ffwrdd o sefydliad y gweithredwr (megis stondinau marchnad neu gerbydau) ac sy’n rhan o fusnes y gweithredwr, ac nad yw’r safleoedd gwerthu hynny yn gymwys i’w sgorio yn eu rhinwedd eu hun, rhaid arddangos sticer sy’n dangos y sgôr ddilys ar gyfer y sefydliad, mewn man amlwg ym mhob safle gwerthu, lle y gall cwsmeriaid ei ddarllen yn hawdd pan fo’r safle’n agored ar gyfer busnes. 5 Rhaid arddangos pob sticer y cyfeirir ato ym mharagraff (2)— a ar ffenestr sy’n rhan o’r fynedfa berthnasol; neu b ar ffenestr allanol yn gyfagos i’r fynedfa berthnasol; neu c oddi mewn i’r sefydliad, ond fel bod modd ei ddarllen drwy ffenestr o’r fath; neu d os nad oes ffenestr o’r fath, yn rhywle arall yn y fynedfa berthnasol neu gerllaw iddi; neu e pan nad oes arwyneb ar gael sy’n addas ar gyfer arddangos y sticer yn unol ag is-baragraffau (a) i (d), ar fur neu arwyneb arall lle y gall cwsmeriaid ei ddarllen yn hawdd. 6 Ym mharagraff (5) ystyr “y fynedfa berthnasol” ( “the relevant entrance” ) yw pob mynedfa lle mae’n rhaid arddangos, ynddi neu gerllaw iddi, sticer sy’n dangos sgôr ddilys sefydliad yn unol â pharagraff (2). Ffurflen ar gyfer cais am arolygiad ailsgorio hylendid bwyd 10 Mae Atodlen 3 (ffurflen ar gyfer cais am arolygiad ailsgorio) yn cael effaith. Gwybodaeth arall sydd i’w hanfon ynghyd â hysbysiad o ailsgorio 11 Rhagnodir yr wybodaeth ganlynol o dan adran 12(9)(d) o’r Ddeddf (gwybodaeth arall y mae’n rhaid i’r awdurdod bwyd ei hanfon at y gweithredwr wrth roi hysbysiad o newid sgôr (“y sgôr newydd”) (“ the new rating ”) yn dilyn cais am ailsgorio)— a os na roddwyd y sgôr uchaf i’r sefydliad, manylion o’r camau y byddai angen eu cymryd mewn perthynas â phob un o’r meini prawf sgorio cyn y gellid rhoi’r sgôr uchaf; b manylion ynglŷn â pha bryd, ym mhle a sut y bwriedir cyhoeddi’r sgôr newydd; c copi o’r adroddiad arolygu a ddefnyddiwyd i gyfrifo’r sgôr newydd; d datganiad sy’n tynnu sylw at ddarpariaethau rheoliad 9 (sticeri sgôr hylendid bwyd –lleoliad a dull arddangos); e manylion o’r weithdrefn ar gyfer apelio yn erbyn y sgôr newydd, a rhaid i’r manylion hynny gynnwys yr wybodaeth ganlynol— i enw a manylion cyswllt y swyddog a wnaeth yr arolygiad; ii o fewn pa gyfnod y bydd rhaid gwneud apêl; iii sut y gellir cael y ffurflen ragnodedig ar gyfer gwneud apêl; iv enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y ffurflen ato ar ôl ei llenwi; a v y broses a ddilynir wrth benderfynu apêl ac wrth hysbysu’r gweithredwr a apeliodd o’r canlyniad; f gwybodaeth am hawl y gweithredwr o dan adran 11 o’r Ddeddf (yr hawl i ateb) i wneud sylwadau ysgrifenedig ynglŷn â sgôr y sefydliad, a rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys— i enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y sylwadau ato; ii manylion o’r broses a ddilynir i anfon y sylwadau ymlaen at yr ASB; a iii esboniad y caiff yr ASB gyhoeddi’r sylwadau ar ei gwefan yn unol ag adran 6(3) o’r Ddeddf; g gwybodaeth am hawl y gweithredwr o dan adran 12 o’r Ddeddf (ailsgoriadau hylendid bwyd) i ofyn am arolygiad pellach ac asesiad o safonau hylendid bwyd y sefydliad at y diben o alluogi’r awdurdod bwyd i benderfynu a ddylid newid y sgôr, a rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys— i datganiad i’r perwyl y ceir gwneud cais o’r fath ar unrhyw adeg, a bod rhaid i’r awdurdod bwyd gydymffurfio â’r cais os bodlonir yr amodau a bennir yn adran12(4), a phan fo’n gymwys, adran 12(5) o’r Ddeddf; ii manylion o’r amodau hynny; iii datganiad i’r perwyl y caiff yr awdurdod bwyd, o dan y Ddeddf, adennill costau rhesymol yr ailsgorio; iv manylion o’r costau hynny a sut a pha bryd y bydd rhaid i’r gweithredwr eu talu; v sut y gellir cael y ffurflen ragnodedig ar gyfer gwneud y cais; vi enw a manylion cyswllt y person y mae’n rhaid anfon y ffurflen ato ar ôl ei llenwi; vii manylion o’r broses ar gyfer ymdrin â’r cais a hysbysu’r gweithredwr o’r canlyniad; a h datganiad sy’n tynnu sylw at ddarpariaethau adrannau 3(4) a 7(5) o’r Ddeddf (sy’n darparu ar gyfer yr amgylchiadau pan fydd sgoriau a sticeri, yn eu trefn, yn peidio â bod yn ddilys). Gwybodaeth y mae’n rhaid i awdurdod bwyd ei hanfon at weithredwyr sefydliadau busnes bwyd newydd yn ei ardal 12 Yr wybodaeth y mae’n rhaid i awdurdod bwyd ei hanfon at weithredwyr sefydliadau busnes bwyd newydd yn ei ardal yn unol ag adran 15(1) a (2) o’r Ddeddf yw esboniad o’r materion canlynol— a y sgoriau y ceir eu rhoi i sefydliad; b y modd y cyfrifir sgoriau, gan gynnwys pa lefelau cyrhaeddiad sy’n ofynnol ar gyfer pob sgôr; c pwy fydd yn cynhyrchu’r sgôr ar gyfer sefydliad a pha bryd y gwneir hynny gyntaf; d pa bryd, ym mhle, a sut y bydd rhaid arddangos y sticer sgôr hylendid bwyd ar gyfer sefydliad; e y ffaith yr hysbysir gweithredwr sefydliad o’r sgôr a roddir i’r sefydliad cyn cyhoeddi’r sgôr; f hawl y gweithredwr i— i apelio yn erbyn sgôr, ii gwneud cais am ailsgorio, iii gwneud sylw ynglŷn â sgôr; a g sut y gellir cael rhagor o wybodaeth am y materion y cyfeirir atynt uchod. Mark Drakeford Y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, un o Weinidogion Cymru 12 Tachwedd 2013