Y Gymraeg Enwi, cychwyn, cymhwyso a dehongli 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Safonau’r Gymraeg (Rhif 1) 2015. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 31 Mawrth 2015. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. 4 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “aelod o staff” (“ member of staff ”) yw cyflogai i gorff neu unigolyn sy’n gweithio i gorff (a rhaid dehongli “staff” (“ staff ”) yn unol â hynny); ystyr “corff” (“ body ”) yw Gweinidogion Cymru, cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol neu awdurdod Parc Cenedlaethol; mae cyfeiriad at gyflogai i gorff neu unigolyn sy’n gweithio i gorff yn cynnwys, yn achos Gweinidogion Cymru, gyflogai i Lywodraeth Cymru neu unigolyn sy’n gweithio i Lywodraeth Cymru; ystyr “unigolyn” (“ individual ”) yw aelod o’r cyhoedd. 5 Yn y Rheoliadau hyn— a mae cyfeiriadau at unrhyw weithgaredd sy’n cael ei gyflawni gan gorff, neu at unrhyw wasanaeth sy’n cael ei ddarparu gan gorff, i’w darllen fel pe baent yn cynnwys cyfeiriad at y gweithgaredd hwnnw yn cael ei gyflawni ar ran y corff, neu at y gwasanaeth hwnnw yn cael ei ddarparu ar ran y corff, gan drydydd parti o dan drefniadau a wneir rhwng y trydydd parti a’r corff; b yn unol â hynny, oni bai bod hysbysiad cydymffurfio yn darparu i’r gwrthwyneb, bydd corff wedi methu â chydymffurfio â safon mewn cysylltiad â gweithgaredd y mae wedi trefnu iddo gael ei gyflawni, neu wasanaeth y mae wedi trefnu iddo gael ei ddarparu, gan drydydd parti os nad yw’r gweithgaredd hwnnw neu’r gwasanaeth hwnnw wedi ei gyflawni neu ei ddarparu yn unol â’r safon. Safonau a bennir 2 1 Yn Atodlen 1— a mae Rhan 1 yn pennu safonau cyflenwi gwasanaethau; b mae Rhan 2 yn darparu bod rhaid i hysbysiad cydymffurfio ei gwneud yn ofynnol i gorff gydymffurfio â safonau penodol a bennir yn Rhan 1 os yw wedi ei gwneud yn ofynnol i’r corff gydymffurfio â safonau penodol eraill; c mae Rhan 3 yn diffinio nifer o eiriau ac ymadroddion. 2 Yn Atodlen 2— a mae Rhan 1 yn pennu safonau llunio polisi; b mae Rhan 2 yn diffinio nifer o eiriau ac ymadroddion. 3 Yn Atodlen 3— a mae Rhan 1 yn pennu safonau gweithredu; b mae Rhan 2 yn darparu bod rhaid i hysbysiad cydymffurfio ei gwneud yn ofynnol i gorff gydymffurfio â safonau penodol a bennir yn Rhan 1 os yw wedi ei gwneud yn ofynnol i’r corff gydymffurfio â safonau penodol eraill; c mae Rhan 3 yn diffinio nifer o eiriau ac ymadroddion. 4 Yn Atodlen 4— a mae Rhan 1 yn pennu safonau hybu; b mae Rhan 2 yn darparu bod rhaid i hysbysiad cydymffurfio ei gwneud yn ofynnol i gorff gydymffurfio â safonau penodol a bennir yn Rhan 1 os yw wedi ei gwneud yn ofynnol i’r corff gydymffurfio â safonau penodol eraill. 5 Yn Atodlen 5— a mae Rhan 1 yn pennu safonau cadw cofnodion; b mae Rhan 2 yn diffinio nifer o eiriau ac ymadroddion. 6 Mae Atodlen 6 yn pennu safonau sy’n ymdrin â materion sy’n atodol i’r materion yr ymdrinnir â hwy yn y safonau a bennir yn Atodlenni 1 i 5 ac, yn benodol— a mae Rhan 1 yn pennu safonau cyflenwi gwasanaethau sy’n ymdrin â materion atodol; b mae Rhan 2 yn pennu safonau llunio polisi sy’n ymdrin â materion atodol; c mae Rhan 3 yn pennu safonau gweithredu sy’n ymdrin â materion atodol; ch mae Rhan 4 yn pennu safonau hybu sy’n ymdrin â materion atodol; d mae Rhan 5 yn pennu safonau cadw cofnodion sy’n ymdrin â materion atodol; dd mae Rhan 6 yn gwneud darpariaeth ynghylch dehongli’r safonau atodol; e mae Rhan 7 yn gwneud darpariaeth atodol. Safonau sy’n benodol gymwys 3 1 Mae Gweinidogion Cymru yn awdurdodi Comisiynydd y Gymraeg i roi hysbysiad cydymffurfio i Weinidogion Cymru, cynghorau sir, cynghorau bwrdeistref sirol ac awdurdodau Parciau Cenedlaethol sy’n ei gwneud yn ofynnol iddynt gydymffurfio ag unrhyw un neu ragor o’r safonau a bennir o dan reoliad 2. 2 Ond nid awdurdodir y Comisiynydd i roi hysbysiad cydymffurfio i Weinidogion Cymru sy’n ei gwneud yn ofynnol iddynt gydymffurfio â safonau 145 neu 146 (safonau hybu) neu safonau 173 neu 174 (safonau hybu sy’n ymdrin â materion atodol). Carwyn Jones Prif Weinidog Cymru 24 Mawrth 2015