Adeiladu Ac Adeiladau, Cymru Enwi a dehongli 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Deddf Diogelwch Adeiladau 2022 (Cychwyn Rhif 4, Darpariaethau Trosiannol a Darpariaethau Arbed) (Cymru) 2024. 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “ Deddf 1984 ” (“ the 1984 Act ”) yw Deddf Adeiladu 1984 ; ystyr “ Deddf 2022 ” (“ the 2022 Act ”) yw Deddf Diogelwch Adeiladau 2022; mae i “ gwaith adeiladu ” (“ building work ”) yr un ystyr ag a roddir yn rheoliad 3 o Reoliadau Adeiladu 2010 . 3 At ddibenion rheoliadau 3 a 4 o’r Rheoliadau hyn, mae cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu yn meddu ar gymwysterau addas os yw’r gwaith y mae’n bwriadu ei wneud o fewn cwmpas cofrestriad y cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu . 4 Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3), mae i ymadroddion Cymraeg yn y Rheoliadau hyn sy’n cyfateb i ymadroddion Saesneg a ddefnyddir yn Neddf 1984 yr un ystyr â’r ymadroddion hynny yn y Ddeddf honno. Y darpariaethau sy’n dod i rym ar 6 Ebrill 2024 2 Daw’r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2022 i rym ar 6 Ebrill 2024— a adran 32(3) (awdurdodau rheolaeth adeiladu) at yr holl ddibenion sy’n weddill, i’r graddau y mae’n ymwneud ag adran 91ZD o Ddeddf 1984 ; b adran 42 (rheoleiddio’r proffesiwn rheolaeth adeiladu), i’r graddau y mae’n ymwneud â mewnosod adran 58Z2 yn Neddf 1984 ; c paragraff 56 o Atodlen 5 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol mewn cysylltiad â Rhan 3 o Ddeddf 2022); d o ran Cymru— i adran 40 (atebolrwydd swyddogion corff corfforedig); ii adran 42 (rheoleiddio’r proffesiwn rheolaeth adeiladu) at yr holl ddibenion sy’n weddill, ac eithrio i’r graddau y mae’n ymwneud ag adrannau 58Z7 a 58Z10 o Ddeddf 1984 a mewnosod adran 58Z2 yn Neddf 1984; iii adran 43 (trosglwyddo swyddogaethau arolygwyr cymeradwy i gymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu); iv adran 44 (swyddogaethau nad ydynt yn arferadwy ond drwy arolygwyr cofrestredig adeiladu, neu gyda eu cyngor) at yr holl ddibenion sy’n weddill; v adran 46 (gwaith adeilad risg uwch: cymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu) at yr holl ddibenion sy’n weddill; vi adran 50 (canslo hysbysiad cychwynnol) at yr holl ddibenion sy’n weddill; vii adran 51 (hysbysiadau cychwynnol newydd) at yr holl ddibenion sy’n weddill; viii adran 52 (casglu gwybodaeth) at yr holl ddibenion sy’n weddill; ix adran 53(2) a (3)(a)(ii) a (iii) a (3)(b) (gwybodaeth); x Atodlen 4 (trosglwyddo swyddogaethau arolygwyr cymeradwy i gymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu); xi Atodlen 5 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol mewn cysylltiad â Rhan 3 o Ddeddf 2022) ac eithrio’r paragraffau a restrir yn yr Atodlen i’r Rheoliadau hyn ac yn ddarostyngedig i’r eithriadau yn adran 170(4)(b)(viii)(A) a (B) o Ddeddf 2022; xii Atodlen 6 (apelau a phenderfyniadau eraill) at yr holl ddibenion sy’n weddill, yn ddarostyngedig i’r eithriadau yn adran 170(4)(b)(ix) o Ddeddf 2022. Darpariaeth drosiannol: arolygwyr cymeradwy sy’n dod yn gymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu 3 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo arolygydd cymeradwy wedi dod yn gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu sy’n meddu ar gymwysterau addas cyn 6 Ebrill 2024 ac wedi cyflwyno hysbysiad cychwynnol sydd wedi ei dderbyn, neu y bernir ei fod wedi ei dderbyn, cyn 6 Ebrill 2024. 2 Gydag effaith o 6 Ebrill 2024, bydd unrhyw hysbysiad cychwynnol a gyflwynwyd gan yr arolygydd cymeradwy cyn 6 Ebrill 2024 yn cael ei drin fel pe bai wedi ei roi yn lle hynny gan y person hwnnw yn rhinwedd ei swydd fel cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu. 3 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys i hysbysiadau cychwynnol sy’n ymwneud â gwaith adeiladu a gwaith adeilad risg uwch . 4 Caiff arolygydd cymeradwy barhau i oruchwylio gwaith adeilad risg uwch ar yr amod— a bod y gwaith adeilad risg uwch yn cael ei gychwyn cyn 1 Hydref 2024, a b y bydd arolygydd cymeradwy yn parhau i fod yn gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu sy’n meddu ar gymwysterau addas hyd nes y bydd y gwaith adeilad risg uwch hwnnw wedi ei gwblhau. 5 Caiff arolygydd cymeradwy barhau i oruchwylio gwaith adeiladu nad yw’n waith adeilad risg uwch. 6 At ddibenion y rheoliad hwn, rhaid i’r arolygydd cymeradwy a’r cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu fod yr un person cyfreithiol. Darpariaeth drosiannol: arolygwyr cymeradwy nad ydynt yn dod yn gymeradwywyr cofrestredig rheolaeth adeiladu 4 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan nad yw arolygydd cymeradwy wedi dod yn gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu sy’n meddu ar gymwysterau addas cyn 6 Ebrill 2024. 2 Pan fo arolygydd cymeradwy yn goruchwylio gwaith adeilad risg uwch cyn 6 Ebrill 2024, yna— a ni chaiff arolygydd cymeradwy barhau i oruchwylio gwaith adeilad risg uwch ar 6 Ebrill 2024 neu ar ôl hynny; b bydd unrhyw hysbysiad cychwynnol a gyflwynwyd gan yr arolygydd cymeradwy mewn cysylltiad â gwaith adeilad risg uwch yn cael ei ganslo; c bydd cyfrifoldeb am oruchwylio gwaith adeilad risg uwch yn trosglwyddo i’r awdurdod lleol. 3 Pan fo arolygydd cymeradwy yn goruchwylio gwaith adeiladu nad yw’n waith adeilad risg uwch, yna— a caiff arolygydd cymeradwy, hyd at 1 Hydref 2024, ond heb gynnwys y dyddiad hwnnw, barhau i oruchwylio gwaith adeiladu; b bydd unrhyw hysbysiadau cychwynnol a gyflwynir gan yr arolygydd cymeradwy yn peidio â bod mewn grym ar 1 Hydref 2024; c bydd unrhyw waith adeiladu nad yw’n cael ei gwblhau cyn 1 Hydref 2024 yn trosglwyddo i’r awdurdod lleol oni bai bod cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu, nad yw yr un person â’r arolygydd cymeradwy, wedi cyflwyno hysbysiad cychwynnol newydd ar gyfer y gwaith hwnnw a bod yr hysbysiad yn cael ei dderbyn neu y bernir ei fod wedi ei dderbyn; d caiff arolygydd cymeradwy, hyd at 1 Hydref 2024 ond heb gynnwys y dyddiad hwnnw, barhau i ddyroddi tystysgrif planiau , tystysgrif derfynol , a hysbysiad diwygio mewn cysylltiad â gwaith adeiladu. 4 Pan gyhoeddir hysbysiad diwygio cyn 1 Hydref 2024 a phan fo’r hysbysiad hwnnw’n newid natur y gwaith adeiladu a bennir yn yr hysbysiad cychwynnol fel ei fod yn dod yn waith adeilad risg uwch, rhaid trosglwyddo gwaith o’r fath i’r awdurdod lleol. Darpariaethau trosiannol: arolygwyr cymeradwy 5 Hyd at 1 Hydref 2024 ond heb gynnwys y dyddiad hwnnw, er gwaethaf diwygiadau a wnaed gan adran 46 o Ddeddf 2022, mae adrannau 52A a 55(2A) a (2E) o Ddeddf 1984 yn cael effaith fel pe bai unrhyw gyfeiriad at gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu yn gyfeiriad at arolygydd cymeradwy. 6 Hyd at 1 Hydref 2024 ond heb gynnwys y dyddiad hwnnw, er gwaethaf diwygiadau a wnaed gan baragraffau 2 i 4 a 6 i 13 o Atodlen 4 i Ddeddf 2022, mae adrannau 42(1), 47(1) a (5)(b), 50(7), 51(1), 51A(2)(a)(ii), 51C(2)(a), 52(1) a (2)(a), 56(5), 57(3), a 58(3) o Ddeddf 1984 yn cael effaith fel pe bai unrhyw gyfeiriad at gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu yn gyfeiriad at arolygydd cymeradwy. 7 Hyd at 1 Hydref 2024 ond heb gynnwys y dyddiad hwnnw, er gwaethaf diwygiadau a wnaed gan baragraff 8 o Atodlen 6 i Ddeddf 2022, mae adran 50(2) o Ddeddf 1984 yn cael effaith fel pe bai unrhyw gyfeiriad at gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu yn gyfeiriad at arolygydd cymeradwy. Darpariaeth drosiannol: gwaith adeilad risg uwch nad yw wedi ei gychwyn erbyn 1 Hydref 2024 8 Pan fo rheoliad 3(1) o’r Rheoliadau hyn yn gymwys ac nid yw gwaith adeilad risg uwch wedi ei gychwyn cyn 1 Hydref 2024, yna— a bydd yr hysbysiad cychwynnol sy’n ymwneud â’r gwaith adeilad risg uwch yn peidio â bod mewn grym ar 1 Hydref 2024 at ddibenion adran 47(4)(b)(ii) o Ddeddf 1984, a b bydd unrhyw dystysgrif planiau sy’n ymwneud â’r hysbysiad cychwynnol hwnnw yn peidio â bod mewn grym ar 1 Hydref 2024. Darpariaethau trosiannol: hysbysiadau cychwynnol 9 Pan fo gwaith adeilad risg uwch wedi cychwyn cyn 1 Hydref 2024, a phan fo’r hysbysiad cychwynnol ar gyfer y gwaith hwnnw’n cael ei ganslo gan y cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu cyn 1 Hydref 2024, ar y dyddiad hwnnw neu ar ôl hynny, bydd cyfrifoldeb am y gwaith adeilad risg uwch yn trosglwyddo i’r awdurdod lleol ar y diwrnod y caiff yr hysbysiad cychwynnol ei ganslo. 10 Pan fo hysbysiad cychwynnol ar gyfer gwaith adeiladu nad yw’n waith adeilad risg uwch, yn cael ei ganslo gan arolygydd cymeradwy neu gymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu cyn 1 Hydref 2024, caiff cymeradwywr cofrestredig rheolaeth adeiladu gwahanol gyflwyno hysbysiad cychwynnol ar gyfer y gwaith hwnnw. Darpariaeth drosiannol: gwaith adeilad risg uwch newydd 11 1 Rhaid i unrhyw waith adeilad risg uwch newydd gael ei oruchwylio gan yr awdurdod lleol ar 6 Ebrill 2024 neu ar ôl hynny. 2 Ni chaiff arolygydd cymeradwy nac awdurdod rheolaeth adeiladu cofrestredig gyflwyno hysbysiadau cychwynnol ar gyfer gwaith adeilad risg uwch i awdurdod lleol ar 6 Ebrill 2024 neu ar ôl hynny. 3 At ddibenion paragraff (1), ystyr gwaith adeilad risg uwch newydd yw gwaith adeilad risg uwch nad yw wedi ei nodi eisoes mewn hysbysiad cychwynnol sy’n ymwneud yn unig â gwaith adeiladu a gyflwynwyd ac a dderbyniwyd, neu y bernir ei fod wedi ei dderbyn, cyn 6 Ebrill 2024. Darpariaeth drosiannol: arolygydd cofrestredig adeiladu 12 1 Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3), caiff person barhau i weithio ar adeiladau, neu ar adeiladau risg uwch, hyd at ond heb gynnwys 1 Hydref 2024. 2 Rhaid bod person yn arolygydd cofrestredig adeiladu cyn 6 Ebrill 2024 3 Rhaid bod person— a yn y broses o gael asesu ei gymhwysedd— i gan gynllun asesu cymhwysedd cymeradwy, a ii i’r lefel ofynnol sy’n briodol i’r gwaith y mae’n bwriadu ei wneud, neu b wedi cael asesu ei gymhwysedd i’r lefel ofynnol sy’n briodol i’r gwaith y mae’n bwriadu ei wneud ac wedi gwneud cais i’w gofrestriad gael ei amrywio. 4 Pan fo’r gofrestr yn darparu ar gyfer dosbarthau gwahanol yn rhinwedd adran 58C(2) o Ddeddf 1984, a phan fo paragraffau (2) a (3) yn gymwys, mae’r dosbarthau hynny i’w hanwybyddu hyd at ond heb gynnwys 1 Hydref 2024. 5 Nid yw paragraff (1) yn gymwys pan fo person, ar ôl cwblhau asesiad cymhwysedd, wedi methu ei asesiad ar y lefel ofynnol sy’n briodol i’r gwaith yr oedd yn bwriadu ei wneud. Darpariaeth arbed: arolygwyr cymeradwy 13 Hyd at 1 Hydref 2024, ond heb gynnwys y dyddiad hwnnw, er bod adran 49 o Ddeddf 1984 wedi ei hepgor gan baragraff 5 o Atodlen 4 i Ddeddf 2022, mae adran 49 yn parhau i fod yn gymwys pan fo rheoliad 4(1) yn gymwys ac am y cyfnod pryd y caiff arolygydd cymeradwy barhau i oruchwylio gwaith adeiladu yn unol â rheoliad 4(3)(a) o’r Rheoliadau hyn. Darpariaeth arbed: diddymu pwerau i wneud rheoliadau 14 Er bod paragraffau 2 i 4B o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 wedi eu hepgor gan baragraff 83(3) o Atodlen 5 i Ddeddf 2022, mae unrhyw ddarpariaethau yn y rheoliadau a ganlyn a wnaed o dan baragraffau 2 i 4B o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 yn parhau i fod mewn grym ac yn cael effaith fel pe baent wedi eu gwneud o dan baragraffau 1A, 1B, 1C, 1D, 1F ac 1G o Atodlen 1 i Ddeddf 1984 a chaniateir iddynt gael eu hamrywio neu eu dirymu yn unol â hynny— a Rheoliadau Adeiladu (Taliadau Awdurdodau Lleol) 2010 ; b Rheoliadau Adeiladu 2010; c Rheoliadau Adeiladu (Arolygwyr Cymeradwy etc.) 2010 . Julie James Y Gweinidog Newid Hinsawdd, un o Weinidogion Cymru 22 Chwefror 2024