Y Dreth Dirlenwi, Cymru RHAN 1 RHAGARWEINIOL Enwi a chychwyn 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Treth Gwarediadau Tirlenwi (Gweinyddu) (Cymru) 2018. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar y diwrnod y daw adran 2 o Ddeddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 i rym. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn, ystyr “DTGT” yw Deddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017. RHAN 2 CYMYSGEDDAU O DDEUNYDDIAU SY’N GYFAN GWBL AR FFURF GRONYNNAU MÂN Cyffredinol Dehongli’r Rhan hon 3 Yn y Rhan hon— ystyr “cyfarwyddyd” (“ direction ”) yw cyfarwyddyd a ddyroddwyd gan ACC o dan reoliad 6 nas tynnwyd yn ôl; ystyr “deunydd anghymwys” (“ non-qualifying material ”) yw deunydd nad yw’n ddeunydd cymwys; ystyr “y ganran colled wrth danio” (“ LOI percentage ”) yw swm y deunydd anghymwys sydd wedi ei gynnwys mewn cymysgedd o ddeunyddiau sy’n gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân, fel y dangosir gan y ganran o fàs y gronynnau mân hynny a gollir wrth danio; ystyr “yr hysbysiad ACC” (“ the WRA notice ”) yw hysbysiad a gyhoeddwyd gan ACC o dan adran 17(5) o DTGT nas tynnwyd yn ôl drwy hysbysiad cyhoeddedig dilynol; ystyr “prawf colled wrth danio” (“ LOI test ”) yw prawf i ganfod canran colled wrth danio cymysgedd o ddeunyddiau sy’n gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân. Gofynion mewn cysylltiad â chymysgedd o ddeunyddiau sy’n gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân 4 1 Rhaid bodloni’r gofynion a ganlyn (yn ogystal â gofynion 1 i 6 yn adran 16 o DTGT) er mwyn i gymysgedd o ddeunyddiau sy’n gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân gael ei drin fel cymysgedd cymwys o ddeunyddiau. Gofyniad 1 Rhaid i weithredwr safle tirlenwi awdurdodedig lle y gwneir gwarediad trethadwy o’r cymysgedd fod wedi cymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad ACC. Gofyniad 2 Rhaid i’r gweithredwr feddu ar y dystiolaeth a bennir yn yr hysbysiad ACC ynghylch cymryd y camau hynny. Gofyniad 3 Os cynhaliwyd prawf colled wrth danio ar sampl o’r gwarediad trethadwy, ni chaiff y ganran colled wrth danio a ddangoswyd gan y prawf fod yn uwch na 10% (ond gweler paragraff (3)). Gofyniad 4 Ni chaiff y cymysgedd sydd wedi ei gynnwys yn y gwarediad trethadwy fod wedi’i wahardd rhag cael ei drin fel cymysgedd cymwys o ddeunyddiau yn rhinwedd rheoliad 5(3). 2 Caiff ACC benderfynu bod gofyniad 2 i’w drin fel pe bai wedi ei fodloni os yw ACC wedi ei fodloni bod unrhyw ffeithiau y mae’n ei gwneud yn rhesymol ofynnol iddynt gael eu profi, ac a fyddai wedi eu profi gan y dystiolaeth pe bai’r gofyniad hwnnw wedi ei fodloni, yn cael eu profi gan dystiolaeth ddogfennol arall a ddarperir iddo. 3 Caiff yr hysbysiad ACC bennu amgylchiadau lle caniateir anwybyddu prawf colled wrth danio sy’n dangos bod y ganran colled wrth danio yn uwch na 10%. Gofynion cyffredinol mewn cysylltiad â phrofion colled wrth danio 5 1 Rhaid i weithredwr safle tirlenwi awdurdodedig gydymffurfio â’r gofynion a ganlyn er mwyn i gymysgeddau o ddeunyddiau sy’n gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân gael eu trin fel cymysgeddau cymwys o ddeunyddiau pan fyddant yn cael eu gwaredu ar y safle. Gofyniad 1 Rhaid i’r gweithredwr gynnal prawf colled wrth danio ar y cymysgeddau— a ar yr adegau a’r cyfnodau a bennir yn yr hysbysiad ACC, oni roddir cyfarwyddyd i’r gweithredwr wneud fel arall o dan reoliad 6, neu b os rhoddir cyfarwyddyd o’r fath i’r gweithredwr, ar yr adegau a’r cyfnodau a bennir yn y cyfarwyddyd. Gofyniad 2 Rhaid i’r gweithredwr, wrth gynnal pob prawf colled wrth danio— a cynhesu sampl o’r cymysgedd a brofir i dymheredd o 440°C am o leiaf 5 awr, a b cydymffurfio ag unrhyw ofyniad arall yn yr hysbysiad ACC sy’n ymwneud â chynnal y prawf. Gofyniad 3 Pan fo— a prawf colled wrth danio yn cael ei gynnal ar sampl o gymysgedd, a b y ganran colled wrth danio a ddangosir gan y prawf yn uwch na 10%, rhaid i’r gweithredwr gymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad ACC. Gofyniad 4 Rhaid i’r gweithredwr— a cadw’r dystiolaeth a bennir yn yr hysbysiad ACC mewn perthynas â phob prawf colled wrth danio a gynhelir gan y gweithredwr, a b storio’r dystiolaeth yn ddiogel am y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad. 2 Caiff ACC benderfynu bod y gweithredwr i’w drin fel pe bai wedi cydymffurfio â gofyniad 4 os yw ACC wedi ei fodloni bod unrhyw ffeithiau y mae’n ei gwneud yn rhesymol ofynnol iddynt gael eu profi, ac a fyddai wedi eu profi gan y dystiolaeth pe bai’r gweithredwr wedi cydymffurfio â’r gofynion, yn cael eu profi gan dystiolaeth ddogfennol arall a ddarperir iddo. 3 Pan fo’r gweithredwr yn methu â chydymffurfio â gofyniad a grybwyllir ym mharagraff (1), mae cymysgeddau o ronynnau mân sydd wedi eu cynnwys mewn gwarediadau trethadwy o ddisgrifiad a bennir yn yr hysbysiad ACC wedi eu gwahardd rhag cael eu trin fel cymysgeddau cymwys o ddeunyddiau. Pŵer ACC i roi cyfarwyddyd i weithredwr gynnal profion colled wrth danio 6 1 Caiff ACC drwy hysbysiad roi cyfarwyddyd i weithredwr safle tirlenwi awdurdodedig gynnal prawf colled wrth danio ar unrhyw gymysgedd o ddeunyddiau— a yr ymddengys i ACC ei fod yn gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân, b sydd o ddisgrifiad a bennir yn y cyfarwyddyd, ac c sy’n bresennol ar y safle. 2 Caniateir amrywio cyfarwyddyd a roddwyd o dan y rheoliad hwn neu ei dynnu’n ôl drwy hysbysiad ar unrhyw adeg. Pŵer ACC i gymryd samplau a chynnal profion colled wrth danio 7 1 Caiff ACC— a cymryd sampl o unrhyw gymysgedd o ddeunyddiau ar safle tirlenwi awdurdodedig yr ymddengys i ACC ei fod yn gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân, a b cynnal prawf colled wrth danio ar y sampl. 2 Pan fo ACC yn gwneud hynny, rhaid iddo— a cynnal y prawf drwy gynhesu is-sampl o’r sampl i dymheredd o 440°C am o leiaf 5 awr, b dyroddi hysbysiad am y ganran colled wrth danio a ganfyddir gan y prawf i weithredwr y safle, c cadw— i nid llai nag 1kg o’r sampl, a ii cofnod o ganlyniad y prawf colled wrth danio, d storio’r gyfran a gedwir o’r sampl yn ddiogel am gyfnod o 3 mis sy’n dechrau â dyddiad ffeilio’r ffurflen dreth berthnasol, ac e storio’r cofnod o ganlyniad y prawf colled wrth danio yn ddiogel am y cyfnod y byddai’n ofynnol i berson y mae’n ofynnol iddo ddychwelyd ffurflen dreth ei gadw o dan adran 38 o DCRhT (dyletswydd i gadw cofnodion a’u storio’n ddiogel). 3 Ym mharagraff (2)(d), y “ffurflen dreth berthnasol” yw’r ffurflen dreth ar gyfer y cyfnod cyfrifyddu y rhoddir cyfrif arni am y dreth sydd i’w chodi am waredu’r cymysgedd. Cosbau Cosb am fethu â chydymffurfio â gofynion sy’n ymwneud â thystiolaeth 8 1 Mae gweithredwr safle tirlenwi awdurdodedig sy’n— a trin cymysgedd o ddeunyddiau sy’n gyfan gwbl ar ffurf gronynnau mân fel cymysgedd cymwys o ddeunyddiau wrth roi cyfrif am y dreth sydd i’w chodi ar warediad trethadwy, ond b sy’n methu â chydymffurfio— i â gofyniad 2 yn rheoliad 4 (mewn perthynas â’r gwarediad hwnnw), neu ii â gofyniad 4 yn rheoliad 5 (mewn perthynas â’r cymysgedd hwnnw), yn agored i gosb nad yw’n fwy na £3,000. 2 Ond nid yw’r gweithredwr yn agored i gosb o dan y rheoliad hwn mewn cysylltiad â’r methiant os yw ACC wedi ei fodloni bod unrhyw ffeithiau y mae’n ei gwneud yn rhesymol ofynnol iddynt gael eu profi, ac a fyddai wedi eu profi gan y dystiolaeth pe bai’r gweithredwr wedi cydymffurfio â’r gofynion hynny, yn cael eu profi gan dystiolaeth ddogfennol arall a ddarperir iddo. Asesu cosbau a’u talu 9 1 Pan ddaw gweithredwr safle tirlenwi awdurdodedig yn agored i gosb o dan reoliad 8, rhaid i ACC— a asesu’r gosb, a b dyroddi hysbysiad i’r gweithredwr am y gosb a asesir. 2 Caniateir cyfuno asesiad o gosb gydag asesiad treth. 3 Rhaid i asesiad o gosb o dan reoliad 8 gael ei wneud o fewn y cyfnod o 12 mis sy’n dechrau â’r diwrnod y daeth ACC i gredu yn gyntaf bod y gweithredwr yn agored i’r gosb. 4 Rhaid i weithredwr safle tirlenwi awdurdodedig y dyroddir hysbysiad am gosb iddo o dan y rheoliad hwn dalu’r gosb cyn diwedd y cyfnod o 30 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r diwrnod y dyroddir yr hysbysiad am y gosb (ond gweler adran 182 o DCRhT (talu cosbau yn achos adolygiad neu apêl)). Darpariaeth atodol ynghylch cosbau 10 1 Nid yw person yn agored i gosb o dan reoliad 8 mewn cysylltiad ag unrhyw beth os yw’r person wedi cael euogfarn am drosedd mewn perthynas â hynny . 2 Os yw person sy’n agored i gosb o dan reoliad 8 wedi marw, caniateir asesu unrhyw gosb y gellid bod wedi ei hasesu ar y person ar gynrychiolwyr personol y person. 3 Mae cosb a asesir yn unol â pharagraff (2) i’w thalu o ystad y person. Darpariaeth atodol arall Darpariaeth atodol ynghylch hysbysiadau a chyfarwyddydau ACC 11 1 Caiff ACC wneud darpariaeth wahanol at ddibenion gwahanol yn— a yr hysbysiad ACC, a b unrhyw gyfarwyddyd a roddir gan ACC o dan reoliad 6. 2 Caiff y ddarpariaeth gynnwys (ymhlith pethau eraill) darpariaeth drosiannol sy’n gymwys i weithredwyr safleoedd tirlenwi a oedd, yn union cyn y diwrnod y daw adran 2 o DTGT i rym, wedi eu cofrestru o dan adran 47 o Ddeddf Cyllid 1996. RHAN 3 CREDYD ANSOLFEDD CWSMER Cyffredinol Credyd ansolfedd cwsmer 12 1 Mae’r Rhan hon yn gwneud darpariaeth ar gyfer credyd treth mewn cysylltiad â’r dreth. 2 Enw’r credyd fydd credyd ansolfedd cwsmer. Dehongli’r Rhan hon 13 1 Yn y Rhan hon— mae i “anfoneb dirlenwi” (“ landfill invoice ”) yr ystyr a roddir yn adran 41(8) o DTGT; ystyr “cwsmer” (“ customer ”), mewn perthynas â gwarediad trethadwy, yw’r person y gwneir y gwarediad ar ei gyfer; ystyr “hawliad” (“ claim ”) yw hawliad yn unol â’r Rhan hon am swm o gredyd ansolfedd cwsmer; ystyr “hawlydd” (“ claimant ”) yw person sy’n gwneud hawliad. 2 Mae cyfeiriadau yn y Rhan hon at daliad oddi wrth gwsmer yn cynnwys taliad oddi wrth berson arall ar ran y cwsmer. Hawlogaeth i gredyd Amgylchiadau sy’n arwain at hawlogaeth i gredyd 14 1 Mae gan berson (“yr hawlydd”) hawlogaeth i gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy os bodlonir y gofynion a ganlyn. Gofyniad 1 Bod y gwarediad wedi ei wneud ar safle tirlenwi awdurdodedig. Gofyniad 2 Bod yr hawlydd— a wedi ei gofrestru yn weithredwr y safle ar adeg y gwarediad, a b wedi gwneud y gwarediad, neu wedi caniatáu i’r gwarediad gael ei wneud. Gofyniad 3 Bod y gwarediad wedi ei wneud am gydnabyddiaeth ariannol ar ran person arall (“y cwsmer”)— a nad yw’r hawlydd yn gysylltiedig ag ef, a b nad oedd yr hawlydd yn gysylltiedig ag ef ar adeg y gwarediad. Gofyniad 4 Bod yr hawlydd wedi dyroddi anfoneb dirlenwi i’r cwsmer mewn cysylltiad â’r gwarediad trethadwy— a o fewn y cyfnod o 14 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r diwrnod y gwnaed y gwarediad, neu b o fewn unrhyw gyfnod hwy a bennir mewn hysbysiad a ddyroddir i’r hawlydd o dan adran 41(6) o DTGT. Gofyniad 5 Bod yr hawlydd— a wedi rhoi cyfrif am swm y dreth sydd i’w godi mewn cysylltiad â’r gwarediad ar ffurflen dreth, a b wedi talu swm y dreth sy’n daladwy o dan adran 42(1) neu (1A) o DTGT mewn cysylltiad â’r ffurflen dreth. Gofyniad 6 Bod y cwsmer— a wedi mynd yn ansolfent o fewn y cyfnod o 12 mis sy’n dechrau â’r dyddiad y dyroddwyd yr anfoneb dirlenwi, a b wedi methu â thalu i’r hawlydd yr holl gydnabyddiaeth, neu ran ohoni, sy’n ddyledus mewn cysylltiad â’r gwarediad. Gofyniad 7 Nad yw’r hawlydd wedi gallu adennill y gydnabyddiaeth nas talwyd, er gwaethaf cymryd camau rhesymol i wneud hynny. Gofyniad 8 Bod yr hawlydd— a wedi gosod yn erbyn swm y gydnabyddiaeth nas talwyd unrhyw ddyled sy’n ddyledus gan yr hawlydd i’r cwsmer y caniateir ei gosod yn erbyn y swm hwnnw, a b wedi lleihau swm y gydnabyddiaeth nas talwyd gan werth unrhyw sicrhad gorfodadwy a ddelir gan yr hawlydd mewn perthynas â’r cwsmer, ond bod swm o gydnabyddiaeth yn parhau i fod yn weddill mewn cysylltiad â’r gwarediad. 2 Er gwaethaf paragraff (1), nid oes gan berson hawlogaeth i gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy— a os yw’r person wedi cael budd yn flaenorol o unrhyw swm o gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â’r gwarediad, neu b os yw anfoneb dirlenwi wedi ei dyroddi mewn cysylltiad â’r gwarediad ar ôl diwedd y diweddaraf o’r cyfnodau a grybwyllir yng ngofyniad 4. 3 Yn y Rhan hon, mae cyfeiriadau at gydnabyddiaeth sy’n weddill, mewn perthynas â gwarediad trethadwy, yn gyfeiriadau at y swm o gydnabyddiaeth a grybwyllir ar ddiwedd gofyniad 8. Darpariaeth atodol sy’n ymwneud â hawlogaeth i gredyd 15 1 Mae’r rheoliad hwn yn gwneud darpariaeth atodol at ddibenion rheoliad 14. 2 Mae adrannau 1122 a 1123 o Ddeddf Treth Gorfforaeth 2010 (personau cysylltiedig) yn gymwys at ddiben penderfynu pa un a yw’r hawlydd yn gysylltiedig â’r cwsmer fel y crybwyllir yng ngofyniad 3 ai peidio, ac mae adran 1122 o’r Ddeddf honno yn cael effaith fel pe bai’r canlynol wedi ei fewnosod ar ôl is-adran (8)— 9 A person (“A”) is connected with any person who is an employee of A or by whom A is employed. 10 For the purposes of this section, any director or other officer of a company is to be treated as employed by that company. 3 Pa fo’r cwsmer wedi gwneud taliad i’r hawlydd, mae rheoliad 16 yn gymwys at ddiben penderfynu pa un a yw’r taliad i’w drin, ac i ba raddau y mae’r taliad i’w drin, fel pe bai wedi ei ddyrannu i dalu’r gydnabyddiaeth sy’n ddyledus mewn cysylltiad â’r gwarediad (ac, o ganlyniad, pa un a yw’r cwsmer wedi methu â thalu’r gydnabyddiaeth gyfan am y gwarediad, neu ran ohoni, fel y crybwyllir yng ngofyniad 6). 4 Mae rheoliad 17 yn gymwys at ddiben penderfynu pa un a yw’r cwsmer wedi mynd yn ansolfent fel y crybwyllir yng ngofyniad 6. 5 Yng ngofyniad 8, ystyr “sicrhad” yw— a mewn perthynas â Chymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon, unrhyw forgais, arwystl, hawlrwym neu sicrhad arall; b mewn perthynas â’r Alban, unrhyw sicrhad (boed etifeddol neu symudol), unrhyw arwystl cyfnewidiol ac unrhyw hawl i hawlrwym neu ffafriaeth neu hawl dargadw (ac eithrio hawl i ddigollediad neu osod yn erbyn); c mewn perthynas ag unrhyw wlad neu diriogaeth y tu allan i’r Deyrnas Unedig, unrhyw beth sy’n cael effaith sy’n cyfateb i unrhyw beth a grybwyllir yn is-baragraff (a) neu (b). 6 Mae rheoliad 21(3) yn gymwys at ddiben penderfynu pa un a yw’r hawlydd wedi cael budd yn flaenorol o swm o gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â’r gwarediad fel y crybwyllir yn rheoliad 14(2). Cydnabyddiaeth am warediad trethadwy: dyrannu taliadau 16 1 Pan fo— a hawlydd yn derbyn taliad oddi wrth gwsmer y gwnaed gwarediad trethadwy ar ei ran, a b y cwsmer mewn dyled i’r hawlydd mewn cysylltiad â’r gydnabyddiaeth am y gwarediad, mae’r taliad fel arfer i’w drin fel pe bai’n cael ei ddyrannu i’r ddyled honno. 2 Ond pa fo’r cwsmer hefyd mewn dyled i’r hawlydd mewn cysylltiad ag un neu ragor o faterion (pa un a yw neu a ydynt yn ymwneud â gwarediadau trethadwy ai peidio) ac eithrio’r gydnabyddiaeth am y gwarediad, mae’r taliad i’w drin yn lle hynny— a fel pe bai’n cael ei ddyrannu i’r ddyled a gododd gynharaf, a b os yw swm y taliad yn fwy na’r ddyled honno, fel pe bai’n cael ei ddyrannu wedi hynny i’r dyledion eraill yn nhrefn y dyddiadau yr oeddent yn codi. 3 Pan fo effaith paragraff (2) yn ei gwneud yn ofynnol dyrannu taliad (neu ran o daliad) i ddwy ddyled neu ragor sy’n codi ar yr un diwrnod, mae swm y taliad sydd i’w drin fel pe bai’n cael ei ddyrannu i ddyled benodol sy’n codi ar y diwrnod hwnnw i’w gyfrifo yn unol â’r fformiwla a ganlyn— Dyraniad = C T × D C D pan fo— “Dyraniad” yw swm y dyraniad; CT yw cyfanswm y taliad sydd i’w ddyrannu o dan baragraff (2) i’r dyledion sy’n codi ar y diwrnod hwnnw; D yw swm y ddyled benodol o dan sylw; CD yw cyfanswm yr holl ddyledion— a oedd yn codi ar y diwrnod hwnnw, a sy’n ddyledus gan y cwsmer i’r hawlydd. 4 Pan fo anfoneb dirlenwi wedi ei dyroddi mewn cysylltiad â mwy nag un gwarediad trethadwy, mae pob dyled mewn cysylltiad â’r gydnabyddiaeth am bob gwarediad i’w thrin fel bai’n codi ar yr un diwrnod (sef y diwrnod ar ôl y diwrnod erbyn pryd y mae’n rhaid talu’r anfoneb); ac mae paragraffau (2) a (3) yn gymwys yn unol â hynny. Ansolfedd cwsmer 17 1 Mae cwsmer yn mynd yn ansolfent at ddibenion rheoliad 14 os yw— a trefniant gwirfoddol ar ran cwmni yn cael effaith mewn perthynas â’r cwsmer o dan Ran 1 o Ddeddf Ansolfedd 1986 ; b gorchymyn gweinyddu (o fewn ystyr Atodlen B1 i’r Ddeddf honno) yn cael ei wneud, neu os caiff derbynnydd neu reolwr, neu dderbynnydd gweinyddol, ei benodi mewn perthynas â’r cwsmer; c achos o ddirwyn i ben yn wirfoddol gan y credydwyr (o fewn ystyr Rhan 4 o’r Ddeddf honno), neu achos o ddirwyn i ben gan y llys o dan Bennod 6 o Ran 4 o’r Ddeddf honno, yn cael ei gychwyn mewn perthynas â’r cwsmer; d gorchymyn rhyddhau o ddyled yn cael ei wneud mewn perthynas â’r cwsmer o dan Ran 7A o’r Ddeddf honno; e trefniant gwirfoddol unigol yn cael effaith mewn perthynas â’r cwsmer o dan Ran 8 o’r Ddeddf honno; f gorchymyn methdalu (o fewn ystyr Rhan 9 o’r Ddeddf honno) yn cael ei wneud mewn perthynas â’r cwsmer; g unrhyw ddigwyddiad cyfatebol yn digwydd sy’n cael effaith o dan gyfraith yr Alban neu Ogledd Iwerddon neu wlad neu diriogaeth y tu allan i’r Deyrnas Unedig, neu o ganlyniad iddi. 2 Yn y Rhan hon, mae cyfeiriadau at ddigwyddiad ansolfedd yn gyfeiriadau at ddigwyddiad a ddisgrifir ym mharagraff (1)(a) i (g). Swm y credyd Cyfrifo swm y credyd ansolfedd cwsmer 18 1 Mae swm y credyd ansolfedd cwsmer y mae gan berson hawl iddo mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy i’w gyfrifo yn unol â’r fformiwla a ganlyn— Credyd = T × S G C pan fo— “Credyd” yn swm y credyd ansolfedd cwsmer; T yn swm y dreth y mae’r person wedi rhoi cyfrif amdano mewn cysylltiad â’r gwarediad mewn ffurflen dreth, yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3); SG yn swm y gydnabyddiaeth sy’n ddyledus mewn cysylltiad â’r gwarediad (gweler rheoliad 14(3)), yn ddarostyngedig i baragraff (3); C y gydnabyddiaeth am y gwarediad, yn ddarostyngedig i baragraff (3). 2 Pan fo swm y dreth y rhoddir cyfrif amdano mewn cysylltiad â’r gwarediad yn cynyddu, anwybydder y cynnydd hwnnw. 3 Pan fo swm y dreth sydd i’w godi ar y gwarediad yn llai na swm y dreth y rhoddwyd cyfrif amdano mewn cysylltiad â’r gwarediad (gan anwybyddu unrhyw gynnydd)— a T yw swm y dreth sydd i’w godi ar y gwarediad; b mae C ac SG ill dau i’w lleihau gan swm sy’n hafal â’r gwahaniaeth rhwng y ddau swm o dreth. Hawlio credyd Hawliadau gan bersonau sy’n cyflawni gweithrediadau trethadwy 19 1 Caiff person cofrestredig sydd â hawlogaeth i gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy hawlio’r credyd mewn ffurflen dreth a ddychwelir mewn cysylltiad ag— a y cyfnod cyfrifyddu cymwys cyntaf, neu b unrhyw gyfnod cyfrifyddu dilynol. 2 Y cyfnod cyfrifyddu cymwys cyntaf yw’r cyfnod cyfrifyddu y daw’r cyfnod o 6 mis, sy’n dechrau â dyddiad y digwyddiad ansolfedd perthnasol, i ben ynddo. 3 Mae’r hawliad i’w wneud yn y ffurflen dreth— a drwy osod swm y credyd yn erbyn swm y dreth y byddai fel arall yn ofynnol i’r person ei dalu o dan adran 42(1) o DTGT mewn cysylltiad â’r cyfnod cyfrifyddu perthnasol, a b os yw swm y credyd yn fwy na swm y dreth, drwy ddatgan swm y credyd gormodol. 4 Pan fo swm o gredyd gormodol yn cael ei ddatgan yn y ffurflen dreth yn unol â pharagraff (3)(b)— a caiff ACC osod y swm hwnnw yn erbyn unrhyw swm o dreth y mae’n ofynnol i’r person ei dalu ond nad yw wedi ei dalu eto, a b os oes unrhyw swm o gredyd gormodol yn weddill, rhaid i ACC dalu i’r person swm sy’n hafal â’r swm hwnnw sy’n weddill. 5 Ond nid yw’n ofynnol i ACC wneud taliad o dan baragraff (4)(b) oni bai, a hyd nes, bod pob ffurflen dreth y mae’n ofynnol i’r person ei dychwelyd mewn cysylltiad â’r dreth wedi ei dychwelyd. 6 Yn y rheoliad hwn— ystyr “y digwyddiad ansolfedd perthnasol” (“ the relevant insolvency event ”) yw’r digwyddiad ansolfedd a arweiniodd at hawlogaeth i gredyd mewn cysylltiad â’r gwarediad trethadwy; ystyr “y cyfnod cyfrifyddu perthnasol” (“ the relevant accounting period ”) yw’r cyfnod cyfrifyddu y dychwelir y ffurflen dreth sy’n cynnwys yr hawliad mewn cysylltiad ag ef. Hawliadau gan bersonau eraill 20 1 Caiff person— a nad yw’n gofrestredig, a b sydd â hawlogaeth i gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy, hawlio’r credyd drwy wneud cais ysgrifenedig i ACC. 2 Ni chaniateir gwneud cais o dan baragraff (1) cyn diwedd y cyfnod o 6 mis sy’n dechrau â dyddiad y digwyddiad ansolfedd perthnasol. 3 Os yw ACC wedi ei fodloni— a nad yw’r person yn gofrestredig, b bod gan y person hawlogaeth i swm o gredyd ansolfedd cwsmer, ac c nad yw’r hawlogaeth i’r credyd wedi ei throsglwyddo i unrhyw berson arall, rhaid i ACC dalu i’r person swm sy’n hafal â swm y credyd. 4 Yn y rheoliad hwn, ystyr “y digwyddiad ansolfedd perthnasol” yw’r digwyddiad ansolfedd a arweiniodd at hawlogaeth i gredyd mewn cysylltiad â’r gwarediad trethadwy. Darpariaeth atodol sy’n ymwneud â hawliadau 21 1 Rhaid i hawliad am gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy fod am gyfanswm y credyd mewn cysylltiad â’r gwarediad hwnnw (yn hytrach na rhan o’r swm yn unig). 2 Pan fo gan berson hawlogaeth i gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â mwy nag un gwarediad trethadwy, caniateir gwneud hawliad mewn cysylltiad â phob un o’r gwarediadau hynny, neu mewn cysylltiad ag un ohonynt neu rai ohonynt yn unig. 3 Pan fo— a swm o gredyd ansolfedd cwsmer wedi ei osod, o dan reoliad 19(3)(a) neu (4)(a), yn erbyn swm o dreth y byddai’n ofynnol i berson ei dalu fel arall, neu b swm sy’n hafal â swm credyd ansolfedd cwsmer yn cael ei dalu i berson o dan reoliad 19(4)(b) neu 20(3), mae’r person i’w drin, at ddibenion y Rhan hon, fel pe bai wedi cael budd o’r swm hwnnw o gredyd. Tystiolaeth a chadw cofnodion Tystiolaeth i ategu hawliadau 22 1 Rhaid i hawlydd— a ar y diwrnod y gwneir yr hawliad, feddu ar y dystiolaeth a bennir ym mharagraff (2) mewn cysylltiad â phob gwarediad trethadwy y mae’r hawliad yn ymwneud ag ef, a b storio’r dystiolaeth honno’n ddiogel am gyfnod o 6 mlynedd sy’n dechrau â’r diwrnod hwnnw. 2 Y dystiolaeth yw— a copi o’r anfoneb dirlenwi a ddyroddwyd mewn cysylltiad â’r gwarediad; b cofnodion neu ddogfennau eraill sy’n dangos bod yr hawlydd— i wedi rhoi cyfrif am y gwarediad mewn ffurflen dreth, a ii wedi talu’r swm o dreth sy’n daladwy o dan adran 42(1) neu (1A) o DTGT mewn cysylltiad â’r ffurflen dreth; c cofnodion neu ddogfennau eraill sy’n ymwneud ag unrhyw daliad a wnaed gan y cwsmer mewn cysylltiad â’r gydnabyddiaeth am y gwarediad; d cofnodion neu ddogfennau eraill sy’n ymwneud ag— i unrhyw ddyled sy’n ddyledus gan yr hawlydd i’r cwsmer, neu ii unrhyw sicrhad gorfodadwy a ddelir gan yr hawlydd mewn perthynas â’r cwsmer; e cofnodion neu ddogfennau eraill sy’n ymwneud ag unrhyw gamau a gymerwyd i adennill y gydnabyddiaeth sy’n ddyledus am y gwarediad. Cofnod credyd ansolfedd cwsmer 23 1 Rhaid i hawlydd gadw cofnod cyfredol o’r hawliad (sef “cofnod credyd ansolfedd cwsmer”) drwy gydol y cyfnod cofnodi. 2 Mae’r cyfnod cofnodi yn dechrau â’r diwrnod y gwneir yr hawliad, ac yn dod i ben â’r dyddiad sydd 6 mlynedd ar ôl y diweddaraf o blith— a y diwrnod y gwnaed yr hawliad, a b y diwrnod y diweddarwyd cofnod yr hawliad ddiwethaf. 3 Rhaid i’r cofnod gynnwys yr wybodaeth a ganlyn mewn cysylltiad â phob gwarediad trethadwy y mae’r hawliad yn ymwneud ag ef— a swm y dreth sydd i’w godi ar y gwarediad; b y gydnabyddiaeth am y gwarediad; c y ffurflen dreth y rhoddwyd cyfrif am y gwarediad ynddi, a’r dyddiad y talwyd unrhyw dreth oedd yn daladwy mewn cysylltiad â’r ffurflen; d rhif adnabod yr anfoneb dirlenwi a ddyroddwyd mewn cysylltiad â’r gwarediad, a’r dyddiad y’i dyroddwyd; e yn achos gwaredu deunydd y mae disgrifiad ysgrifenedig ohono yn ofynnol yn rhinwedd adran 34(1)(c)(ii) o Ddeddf Diogelu’r Amgylchedd 1990 , y disgrifiad ysgrifenedig; f y swm a dalwyd mewn cysylltiad â’r gydnabyddiaeth am y gwarediad, gan gynnwys unrhyw daliad a gaiff ei drin fel pe bai wedi ei ddyrannu i’r ddyled honno yn rhinwedd rheoliad 16 (boed cyn neu ar ôl gwneud yr hawliad), a swm y gydnabyddiaeth sy’n weddill; g unrhyw gamau a gymerwyd i adennill y gydnabyddiaeth sy’n weddill am y gwarediad. 4 Rhaid i’r cofnod hefyd gynnwys yr wybodaeth a ganlyn— a cyfanswm yr hawliad; b y ffurflen dreth y gwnaed yr hawliad ynddi; c cyfanswm y gydnabyddiaeth sy’n weddill y gwneir yr hawliad mewn cysylltiad â hi. 5 Pan fo hawlydd yn gwneud mwy nag un hawliad, rhaid cadw’r cofnodion y mae’n rhaid eu cadw o dan y rheoliad hwn mewn un cyfrif (a elwir “y crynodeb credyd ansolfedd cwsmer”). Adennill credyd Adennill yn dilyn taliad gan gwsmer 24 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo hawlydd— a wedi cael budd o swm o gredyd ansolfedd cwsmer mewn cysylltiad â gwarediad trethadwy (gweler rheoliad 21(3)), a b ar ôl hynny yn derbyn taliad oddi wrth y cwsmer sy’n cael ei drin, yn rhinwedd rheoliad 16, fel pe bai wedi ei ddyrannu, yn rhannol neu’n gyfan gwbl, i’r ddyled sy’n ddyledus mewn cysylltiad â’r gydnabyddiaeth am y gwarediad. 2 Rhaid i’r hawlydd dalu i ACC, cyn diwedd y cyfnod o 30 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r diwrnod y mae’r hawlydd yn derbyn taliad y cwsmer, swm a gyfrifir yn unol â’r fformiwla ym mharagraff (3). 3 Y fformiwla yw— Taliad = C r e d y d P × T S G pan fo— “Taliad” yw swm y taliad y mae’n rhaid ei wneud i ACC; “CredydP” yw’r swm perthnasol o gredyd ansolfedd cwsmer; T yw swm y taliad a gaiff ei drin fel pe bai wedi ei ddyrannu i’r ddyled sy’n ddyledus mewn cysylltiad â’r gydnabyddiaeth am y gwarediad, fel y disgrifir ym mharagraff (1)(b); SG yw— y swm a gaiff ei drin fel SG at ddibenion cyfrifo swm y credyd mewn cysylltiad â’r gwarediad o dan reoliad 18(1), llai unrhyw swm a dderbynnir oddi wrth y cwsmer sydd eisoes wedi ei drin fel T o dan y rheoliad hwn. 4 Y swm perthnasol o gredyd ansolfedd cwsmer yw— a swm y credyd a gyfrifir mewn cysylltiad â’r gwarediad o dan reoliad 18(1), llai b unrhyw swm y bu eisoes yn ofynnol i’r hawlydd ei dalu i ACC mewn cysylltiad â’r gwarediad o dan y rheoliad hwn. Adennill yn dilyn methiant i gadw cofnodion neu dystiolaeth arall 25 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo hawlydd— a wedi cael budd o swm o gredyd ansolfedd cwsmer o ganlyniad i hawliad (gweler rheoliad 21(3)), ond b wedi methu â chydymffurfio â gofyniad o dan reoliad 22 neu 23 mewn cysylltiad â’r hawliad. 2 Rhaid i ACC— a asesu’r swm o gredyd ansolfedd cwsmer y mae’r hawlydd wedi cael budd ohono mewn cysylltiad â’r hawliad, a b dyroddi hysbysiad i’r hawlydd— i yn pennu’r swm a aseswyd, a ii yn ei gwneud yn ofynnol i’r person dalu swm sy’n hafal â’r swm hwnnw i ACC. 3 Rhaid i’r hawlydd dalu’r swm a bennir yn yr hysbysiad i ACC cyn diwedd y cyfnod o 30 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r diwrnod y dyroddir yr hysbysiad. 4 Nid yw’n ofynnol i ACC ddyroddi hysbysiad o dan baragraff (2) os yw wedi ei fodloni bod unrhyw ffeithiau y mae’n ei gwneud yn rhesymol ofynnol iddynt gael eu profi, ac a fyddai wedi eu profi gan y cofnodion neu’r dystiolaeth arall sy’n ofynnol o dan reoliad 22 neu 23, wedi eu profi gan dystiolaeth ddogfennol arall a ddarperir iddo. 5 Nid yw’n ofynnol i hawlydd y dyroddir hysbysiad iddo o dan baragraff (2) dalu’r swm a bennir yn yr hysbysiad i ACC— a os yw’r hawlydd yn cyflwyno tystiolaeth ddogfennol i ACC, o fewn y cyfnod o 30 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r diwrnod y dyroddir yr hysbysiad, ynghylch y ffeithiau a fyddai wedi eu profi gan y cofnodion neu’r dystiolaeth arall sy’n ofynnol o dan reoliad 22 neu 23, a b os yw ACC yn dyroddi hysbysiad pellach i’r hawlydd yn datgan bod y dystiolaeth yn profi, er boddhad ACC, y ffeithiau y mae’n rhesymol ofynnol ganddo iddynt gael eu profi. Diwygiadau ac addasiadau i ddeddfwriaeth sylfaenol Diwygiadau i Ddeddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 a Deddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016 26 Mae’r Atodlen yn gwneud diwygiadau i DTGT a DCRhT . Addasiadau i Ddeddf Casglu a Rheoli Trethi (Cymru) 2016 27 Mae adrannau 74 i 77 o DCRhT (ymholiadau ynghylch hawliadau) yn gymwys i hawliadau o dan reoliad 20 yn yr un modd ag y maent yn gymwys i hawliadau o dan adran 62, 63 neu 63A o’r Ddeddf honno ond fel pe bai— a yn adran 74, y cyfeiriadau at ddiwygio hawliad wedi eu hepgor, b yn adran 75, is-adran (3) wedi ei hepgor, ac c yn adran 77(1)(b), y cyfeiriad at ollwng neu ad-dalu treth ddatganoledig yn gyfeiriad at dalu swm mewn cysylltiad â chredyd treth. Mark Drakeford Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid, un o Weinidogion Cymru 24 Ionawr 2018