BWYD, CYMRU RHAN 1 Cyffredinol Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Wyau a Chywion (Cymru) 2009. 2 Daw'r Rheoliadau hyn i rym ar 17 Ebrill 2009. 3 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. 4 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys— a i wyau deor a chywion y mae pwynt I(1) o Ran C o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO a Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 yn gymwys; a b i wyau y mae pwynt I(1) o Ran A o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO a Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 yn gymwys (wyau yn eu plisgyn a gynhyrchir gan ieir o'r rhywogaeth Gallus gallus ar gyfer eu bwyta). 5 Nid yw'r Rheoliadau hyn yn gymwys— a i sefydliadau a deorfeydd o'r math a grybwyllir ym mhwynt I(2) o Ran C o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO. b i werthu wyau y mae pwynt I(1) o Ran A o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO a Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 yn gymwys, os gwerthir yr wyau, heb unrhyw raddio yn ôl ansawdd neu bwysau, yn uniongyrchol i'r defnyddiwr terfynol gan y cynhyrchydd — i ar y safle cynhyrchu; ii gan werthu o dŷ i dŷ yn y rhanbarth cynhyrchu; neu c ac eithrio i'r graddau y maent yn ymwneud â'r gofyniad a osodir gan bwynt III(3) o Ran A o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO, i werthu wyau y mae pwynt I(1) o Ran A o Atodiad XIV i'r Rheoliad hwnnw a Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 yn gymwys iddynt, os gwerthir yr wyau gan y cynhyrchydd, heb unrhyw raddio yn ôl ansawdd neu bwysau, yn uniongyrchol i'r defnyddiwr terfynol mewn marchnad gyhoeddus leol yn y rhanbarth cynhyrchu. 6 Ym mharagraff (5)(b)(ii) ystyr “gwerthu o dŷ i dŷ” (“ door-to-door selling ”) yw gwerthu yn ystod ymweliad digymell gan gynhyrchydd â chartref y defnyddiwr terfynol, neu â chartref person arall, neu â gweithle'r defnyddiwr terfynol. Dirymu 2 Dirymir y Rheoliadau a bennir yn Atodlen 1 i'r graddau y maent yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 3 1 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “awdurdod bwyd” (“ food authority ”) yw cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol; ystyr “awdurdod gorfodi” (“ enforcement authority ”) yw awdurdod sy'n arfer swyddogaeth a roddir iddo gan reoliad 16; mae i “canolfan becynnu” (“ packing centre ”) yr ystyr a roddir i “packing centre” gan is-baragraff (q) o ail baragraff Erthygl 1 o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 ; ystyr “Cyfarwyddeb y Cyngor 1999/74/EC (“ Council Directive 1999/74/EC ”) yw Cyfarwyddeb y Cyngor 1999/74/EC sy'n gosod y safonau gofynnol ar gyfer amddiffyn ieir dodwy; ystyr “Cyfarwyddeb 2000/13/EC ” (“ Directive 2000/13/EC ”) yw Cyfarwyddeb 2000/13/EC Senedd Ewrop a'r Cyngor ar gyd-ddynesiad cyfreithiau'r Aelod-wladwriaethau sy'n ymwneud â labelu, cyflwyno a hysbysebu deunydd bwyd; mae i “cywion” (“ chicks ”) yr ystyr a roddir i “chicks” gan Erthygl 1(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 618/2008 ; mae i “defnyddiwr terfynol” (“ final consumer ”) yr ystyr a roddir i “final consumer” gan is-baragraff (r) o ail baragraff Erthygl 1 o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 ; mae i “deorfa” (“ hatchery ”) yr ystyr a roddir i “hatchery” gan Erthygl 1(3)(c) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 ; ystyr “y Ddeddf” (“ the Act ”) yw Deddf Diogelwch Bwyd 1990; ystyr “Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 ” (“ Commission Regulation (EC) No. 589/2008 ”) yw Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 sy'n gosod rheolau manwl ar gyfer gweithredu Rheoliad (EC) Rhif 1234/2007 o ran safonau marchnata ar gyfer wyau, fel y'i mabwysiadwyd gan y Comisiwn ar 23 Mehefin 2008; ystyr “Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 ” (“ Commission Regulation (EC) No. 617/2008 ”) yw Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 sy'n gosod rheolau manwl ar gyfer gweithredu Rheoliad (EC) Rhif 1234/2007 o ran safonau marchnata ar gyfer wyau deor a chywion dofednod buarth fferm, fel y'i diwygir o bryd i'w gilydd; ystyr “y Rheoliad Sengl CMO” (“ Single CMO Regulation ”) yw Rheoliad y Cyngor (EC) Rhif 1234/2007 sy'n sefydlu trefniadaeth gyffredin o farchnadoedd amaethyddol ac sy'n gosod darpariaethau penodol ar gyfer cynhyrchion amaethyddol penodol (y Rheoliad Sengl CMO), fel y'i diwygir o bryd i'w gilydd; mae i “safle cynhyrchu” (“ production site ”) yr ystyr a roddir i “production site” gan is-baragraff (p) o ail baragraff Erthygl 1 o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 ; mae i “sefydliad bridio” (“ breeding establishment ”) yr ystyr a roddir i “breeding establishment” gan Erthygl 1(3)(b) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 ; mae i “sefydliad bridio pedigri” (“ pedigree breeding establishment ”) yr ystyr a roddir i “pedigree breeding establishment” gan Erthygl 1(3)(a) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 ; ystyr “swyddog awdurdodedig” (“ authorised officer ”) yw unrhyw berson a awdurdodwyd yn ysgrifenedig gan awdurdod gorfodi i weithredu mewn cysylltiad â materion sy'n codi o dan neu mewn perthynas â'r Ddeddf neu â'r Rheoliadau hyn; mae i “wyau” (“ eggs ”) yr ystyr sydd i “eggs” yn is-baragraff (k) o ail baragraff Erthygl 1 o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 ; ac mae i “wyau deor” (“ eggs for hatching ”) yr ystyr a roddir i “eggs for hatching” gan Erthygl 1(1) o Reoliad y Cyngor (EC) Rhif 617/2008 . 2 Mae i unrhyw ymadrodd nas diffinnir ym mharagraff (1), ond a ddefnyddir yn Rhan 2 o'r Rheoliadau hyn neu yn Atodlen 2 iddynt, ac yn Rhan C o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO ac y defnyddir yr ymadrodd Saesneg sy'n cyfateb iddo yn y Rheoliad Sengl CMO, yr un ystyr yn y darpariaethau hynny yn y Rheoliadau hyn ag sydd i'r ymadrodd Saesneg cyfatebol yn y Rheoliad Sengl CMO. 3 Mae i unrhyw ymadrodd nas diffinnir ym mharagraff (1), ond a ddefnyddir yn rheoliad 1(5) neu yn Rhan 3 o'r Rheoliadau hyn, neu yn Atodlen 3 iddynt, ac yn Rhan A o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO neu yn Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 ac y defnyddir yr ymadrodd Saesneg sy'n cyfateb iddo yn y Rheoliadau hynny, yr un ystyr yn y darpariaethau hynny yn y Rheoliadau hyn ag sydd i'r ymadrodd Saesneg cyfatebol yn y Rheoliadau CE hynny lle y'i defnyddir. 4 Ystyr unrhyw gyfeiriad at fynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu at fethiant i gydymffurfio â hi yw mynd yn groes i'r canlynol neu fethu â chydymffurfio â'r canlynol— a unrhyw ddarpariaeth yn y Rheoliad Sengl CMO a grybwyllir yng ngholofn 1 yn Rhan 1 o Atodlen 2, fel y'i darllenir gydag unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir mewn unrhyw gofnod cyfatebol yng ngholofn 2 yn y Rhan honno; neu b unrhyw ddarpariaeth yn Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2007 a grybwyllir yng ngholofn 1 yn Rhan 2 o Atodlen 2, fel y'i darllenir gydag unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir mewn unrhyw gofnod cyfatebol yng ngholofn 2 yn y Rhan honno. 5 Ystyr unrhyw gyfeiriad at fynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 3 neu at fethu â chydymffurfio â hi yw mynd yn groes i'r canlynol neu fethu â chydymffurfio â'r canlynol— a unrhyw ddarpariaeth yn y Rheoliad Sengl CMO a grybwyllir yng ngholofn 1 yn Rhan 1 o Atodlen 3, fel y'i darllenir gydag unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir mewn unrhyw gofnod cyfatebol yng ngholofn 2 yn y Rhan honno; neu b unrhyw ddarpariaeth yn Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 a grybwyllir yng ngholofn 1 yn Rhan 2 o Atodlen 3, fel y'i darllenir gydag unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir mewn unrhyw gofnod cyfatebol yng ngholofn 2 yn y Rhan honno. RHAN 2 Wyau deor a chywion Cydymffurfio â darpariaethau Cymunedol 4 Mae person yn euog o dramgwydd os yw'r person hwnnw'n mynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2, neu'n methu â chydymffurfio â hi. Cofrestru sefydliadau bridio pedigri, sefydliadau bridio a deorfeydd 5 1 Dynodir Gweinidogion Cymru yn awdurdod cymwys at ddiben Erthygl 2(1) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 (cofrestru sefydliadau bridio pedigri, sefydliadau bridio eraill a deorfeydd). 2 Os gwneir cais i Weinidogion Cymru yn unol ag Erthygl 2(1) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 , rhaid iddynt hysbysu'r ceisydd o fewn 28 o ddiwrnodau o'r materion a bennir ym mharagraff (3). 3 Dyma'r materion— a penderfyniad Gweinidogion Cymru ar y cais; b y rhesymau dros wrthod caniatáu'r cais; ac c yn achos gwrthod caniatáu'r cais, yr hawl i apelio a roddir gan reoliad 18. 4 Os nad yw Gweinidogion Cymru'n fodlon y dylid caniatáu cais, cânt (yn lle gwrthod y cais) hysbysu'r ceisydd o'r rheswm dros hyn, ac— a os nad yw Gweinidogion Cymru'n fodlon bod digon o ddata wedi ei ddarparu i gefnogi'r cais, cânt ofyn i'r ceisydd ddarparu rhagor o ddata; b os nad yw Gweinidogion Cymru'n fodlon y cydymffurfir ar ôl cofrestru'r sefydliad hwnnw â'r holl ddarpariaethau a grybwyllir yn Atodlen 2 ac sy'n berthnasol i'r math o sefydliad sydd i'w gofrestru, cânt ofyn i'r ceisydd gymryd camau i sicrhau y cydymffurfir â'r darpariaethau hynny; ac c caiff Gweinidogion Cymru roi cyfle i'r ceisydd ddarparu ar eu cyfer esboniadau llafar neu ysgrifenedig mewn cysylltiad â'r cais. 5 Os bydd Gweinidogion Cymru'n penderfynu tynnu'n ôl gofrestriad sefydliad bridio pedigri, sefydliad bridio arall neu ddeorfa oherwydd i'r sefydliad neu'r ddeorfa fynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2, neu iddo neu iddi fethu â chydymffurfio â'r ddarpariaeth honno, rhaid iddynt, o fewn 28 o ddiwrnodau, hysbysu'r person sy'n rhedeg busnes yn y sefydliad o dan sylw (“y gweithredydd”) o'r materion a bennir ym mharagraff (6). 6 Dyma'r materion— a penderfyniad Gweinidogion Cymru i dynnu'n ôl y cofrestriad; b y dyddiad y mae tynnu'n ôl y cofrestriad i fod yn effeithiol; c y rhesymau dros dynnu'n ôl y cofrestriad; ac ch yr hawl i apelio a roddir gan reoliad 18. 7 Os bydd Gweinidogion Cymru â'u bryd ar dynnu'n ôl gofrestriad sefydliad bridio pedigri, sefydliad bridio arall neu ddeorfa oherwydd i'r sefydliad neu'r ddeorfa fynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu iddo neu iddi fethu â chydymffurfio â hi, (yn lle tynnu'n ôl y cofrestriad) cânt hysbysu'r gweithredydd eu bod â'u bryd ar dynnu'n ôl y cofrestriad, a rhoi iddo'r rhesymau dros wneud hyn, ac— a os bydd y sefydliad neu'r ddeorfa'n parhau i fynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2, neu'n parhau i fethu â chydymffurfio â'r cyfryw ddarpariaeth, cânt ofyn i'r gweithredydd gymryd camau i sicrhau y cydymffurfir â'r ddarpariaeth honno; a b cânt roi cyfle i'r gweithredydd ddarparu ar eu cyfer esboniadau llafar neu ysgrifenedig mewn cysylltiad â'r mater. 8 Os yw Gweinidogion Cymru'n rhoi hysbysiad i geisydd o dan baragraff (4), neu i weithredydd o dan baragraff (7), rhaid i Weinidogion Cymru bennu yn yr hysbysiad derfyn amser erbyn pryd y mae'n rhaid i unrhyw gamau a bennir yn yr hysbysiad gael eu cymryd. 9 Caniateir i unrhyw derfyn amser a roddir gan Weinidogion Cymru o dan y rheoliad hwn gael ei estyn ar un achlysur neu ar fwy nag un. 10 Rhaid i unrhyw hysbysiad a roddir gan Weinidogion Cymru o dan y rheoliad hwn fod yn ysgrifenedig. 11 At ddibenion cyfrifo terfyn y cyfnod o 28 o ddiwrnodau a bennir ym mharagraff (2), bydd y cloc yn cael ei stopio yn ystod unrhyw gyfnod y mae Gweinidogion Cymru yn ei roi i geisydd i gymryd unrhyw gamau a bennir mewn hysbysiad o dan baragraff (4). Rhanddirymu mewn perthynas â marcio wyau deor 6 Caniateir i wyau deor gael eu marcio mewn dull gwahanol i'r dull a bennir yn Erthygl 3(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 os bydd marcio'r wyau— a mewn du, yn annileadwy, i'w weld yn glir ac yn o leiaf 10mm2 ei arwynebedd; a b yn cael ei wneud cyn iddynt gael eu rhoi yn y deorydd, naill ai yn y sefydliad cynhyrchu neu mewn deorfa. RHAN 3 Wyau yn eu plisgyn ar gyfer eu bwyta Cydymffurfio â darpariaethau Cymunedol 7 Mae person yn euog o dramgwydd os yw'r person hwnnw'n mynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 3 neu'n methu â chydymffurfio â hi. Awdurdodi canolfannau pecynnu i raddio wyau 8 1 Dynodwyd Gweinidogion Cymru yn awdurdod cymwys at ddiben is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 (awdurdodi ymgymeriadau yn ganolfannau pecynnu i raddio wyau). 2 Os gwneir cais i Weinidogion Cymru o dan is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 i awdurdodi ymgymeriad yn ganolfan becynnu i raddio wyau, rhaid iddynt hysbysu'r ceisydd o fewn 28 o ddiwrnodau o'r materion a bennir ym mharagraff (3). 3 Dyma'r materion— a penderfyniad Gweinidogion Cymru ar y cais; b y rhesymau dros wrthod rhoi awdurdodiad; ac c yn achos gwrthod rhoi awdurdodiad, yr hawl i apelio a roddir gan reoliad 18. 4 Os nad yw Gweinidogion Cymru'n fodlon y dylid rhoi awdurdodiad, cânt (yn lle gwrthod y cais) hysbysu'r ceisydd o'r rheswm dros hyn, ac a os nad yw Gweinidogion Cymru'n fodlon bod digon o ddata wedi ei ddarparu i gefnogi'r cais, cânt ofyn i'r ceisydd ddarparu rhagor o ddata; b os nad yw Gweinidogion Cymru'n fodlon bod yr holl ofynion a geir yn is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Cyngor (EC) Rhif 589/2008 ac sy'n berthnasol i'r math o ganolfan becynnu sydd i'w hawdurdodi wedi eu bodloni, cânt ofyn i'r ceisydd gydymffurfio ag unrhyw ofyniad nad yw eto wedi ei fodloni; ac c caiff Gweinidogion Cymru roi cyfle i'r ceisydd ddarparu ar eu cyfer esboniadau llafar ac ysgrifenedig mewn cysylltiad â'r cais. 5 Os bydd Gweinidogion Cymru'n penderfynu tynnu'n ôl awdurdodiad canolfan becynnu i raddio wyau oherwydd i'r ganolfan fethu â chydymffurfio ag unrhyw un neu rai o'r darpariaethau a osodir yn is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 rhaid iddynt hysbysu'r person sy'n rhedeg busnes yn y ganolfan becynnu (“y gweithredydd”) o'r materion a bennir ym mharagraff (6) o fewn 28 o ddiwrnodau. 6 Dyma'r materion— a penderfyniad Gweinidogion Cymru i dynnu'n ôl yr awdurdodiad; b y dyddiad y mae tynnu'n ôl yr awdurdodiad i fod yn effeithiol; c y rhesymau dros dynnu'n ôl yr awdurdodiad; ac ch yr hawl i apelio a roddir gan reoliad 18. 7 Os bydd Gweinidogion Cymru â'u bryd ar dynnu'n ôl awdurdodiad canolfan becynnu i raddio wyau oherwydd i'r ganolfan fethu â chydymffurfio ag unrhyw un neu rai o'r darpariaethau a osodir yn is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 , (yn lle tynnu'n ôl yr awdurdodiad) cânt hysbysu'r gweithredydd eu bod â'u bryd ar dynnu'n ôl yr awdurdodiad, a rhoi'r rhesymau dros wneud hyn, ac— a os bydd y methiant i gydymffurfio ag unrhyw un neu rai o'r gofynion a osodir yn is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 yn parhau, cânt ofyn i'r gweithredydd gymryd camau i sicrhau y cydymffurfir â'r gofynion hynny; a b caiff Gweinidogion Cymru roi cyfle i'r gweithredydd ddarparu ar eu cyfer esboniadau llafar neu ysgrifenedig mewn cysylltiad â'r mater. 8 Os yw Gweinidogion Cymru'n rhoi hysbysiad i geisydd o dan baragraff (4) neu i weithredydd o dan baragraff (7), rhaid i Weinidogion Cymru bennu yn yr hysbysiad derfyn amser erbyn pryd y mae'n rhaid i unrhyw gamau a bennir yn yr hysbysiad gael eu cymryd. 9 Caniateir i unrhyw derfyn amser a roddir gan Weinidogion Cymru o dan y rheoliad hwn gael ei estyn ar un achlysur neu ar fwy nag un. 10 Rhaid i unrhyw hysbysiad a roddir gan Weinidogion Cymru o dan y rheoliad hwn fod yn ysgrifenedig. 11 At ddibenion cyfrifo terfyn y cyfnod o 28 o ddiwrnodau a bennir ym mharagraff (2), bydd y cloc yn cael ei stopio yn ystod unrhyw gyfnod y mae Gweinidogion Cymru yn ei roi i geisydd i gymryd unrhyw gamau a bennir mewn hysbysiad o dan baragraff (4). Rhanddirymiadau sy'n ymwneud â marcio wyau 9 1 Nid yw'r darpariaethau yn ail is-baragraff pwynt III (1) o Ran A o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO (sy'n ei gwneud yn ofynnol i wyau dosbarth B gael eu marcio) yn gymwys os yw wyau dosbarth B i'w marchnata yn y Deyrnas Unedig yn unig. 2 Nid yw'r darpariaethau yn is-baragraff cyntaf pwynt III (3) o Ran A o Atodiad XIV i'r Rheoliad Sengl CMO (sy'n ei gwneud yn ofynnol i wyau a werthir gan gynhyrchydd i ddefnyddiwr terfynol mewn marchnad gyhoeddus leol yn y rhanbarth cynhyrchu gael eu marcio'n unol â phwynt III (1) o Ran A o Atodiad XIV Reoliad y Cyngor) yn gymwys yn achos cynhyrchydd sy'n cadw hyd at 50 o ieir dodwy os nodir enw a chyfeiriad y cynhyrchydd yn y man gwerthu. Pori da byw ar libartau awyr agored 10 At ddiben pwynt 1 yn Atodiad II i Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 (sy'n gosod y gofynion sylfaenol y mae angen eu bodloni er mwyn i wyau gael eu marchnata fel wyau buarth), awdurdodir pori da byw ar libartau awyr agored y mae gan ieir dodwy fynediad iddynt. Rhanddirymiadau sy'n ymwneud ag wyau buarth 11 1 Trwy randdirymiad o ddarpariaethau pwynt 1 yn Atodiad II i Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 , caniateir i wyau y mae paragraff (2) yn gymwys iddynt gael eu marchnata fel wyau buarth er iddynt gael eu cynhyrchu mewn system gynhyrchu nad yw'n cydymffurfio ag unrhyw un neu fwy o'r amodau a bennir ym mharagraff (3). 2 Mae'r paragraff hwn yn gymwys i wyau a gynhyrchir mewn sefydliad a chanddo lai na 350 o ieir dodwy neu sy'n magu ieir dodwy sy'n bridio ar yr adeg pan gynhyrchir yr wyau. 3 Pennir amodau canlynol Erthygl 4(1) o Gyfarwyddeb y Cyngor 1999/74/EC at ddiben paragraff (1)— a ail frawddeg pwynt 1(d); b pwynt 1(e); c pwynt 2; ch pwynt 3(a)(i); ac d pwynt 3(b)(i). Rhanddirymiadau sy'n ymwneud ag wyau sgubor 12 1 Trwy randdirymiad o ddarpariaethau pwynt 2 yn Atodiad II i Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 , caniateir i wyau y mae paragraff (2) yn gymwys iddynt gael eu marchnata fel wyau sgubor er iddynt gael eu cynhyrchu mewn system gynhyrchu nad yw'n cydymffurfio ag unrhyw un neu fwy o'r amodau a bennir ym mharagraff (3). 2 Mae'r paragraff hwn yn gymwys i wyau a gynhyrchir mewn sefydliad a chanddo lai na 350 o ieir dodwy neu sy'n magu ieir dodwy sy'n bridio ar yr adeg pan gynhyrchir yr wyau. 3 Pennir amodau canlynol Erthygl 4(1) o Gyfarwyddeb y Cyngor 1999/74/EC at ddiben paragraff (1)— a ail frawddeg pwynt 1(d); b pwynt 1(e); c pwynt 2; ch pwynt 3(a)(i); ac d pwynt 3(b)(i). RHAN 4 Amrywiol Ddarpariaethau Pwerau swyddogion awdurdodedig 13 1 Caiff swyddog awdurdodedig gyfarwyddo unrhyw berson i adael y canlynol heb aflonyddu arnynt, cyhyd ag y byddo'n rhesymol angenrheidiol at ddiben unrhyw archwiliad neu ymchwiliad— a wyau; b wyau deor; c pecynnau neu gynwysyddion eraill ar gyfer wyau, wyau deor neu gywion; ch labeli neu ddogfennau'n ymwneud ag wyau, wyau deor neu gywion; a d unrhyw fangre lle y deuir o hyd i unrhyw wyau, wyau deor neu gywion, unrhyw becynnau neu gynwysyddion eraill ar gyfer wyau, wyau deor neu gywion, ac unrhyw labeli neu ddogfennau'n ymwneud â'r cyfryw wyau neu gywion. 2 Os na fydd archwiliad neu ymchwiliad yn cael ei gynnal ar unwaith ar ôl i gyfarwyddyd gael ei roi o dan baragraff (1), caiff swyddog awdurdodedig roi tâp ynghlwm wrth y pecynnau neu gynwysyddion eraill ar gyfer wyau neu wyau deor sy'n ddarostyngedig i'r cyfarwyddyd hwnnw, neu eu diogelu mewn ffordd arall tra disgwylir yr archwiliad neu'r ymchwiliad. 3 Caiff swyddog awdurdodedig gyfarwyddo unrhyw berson i sicrhau bod unrhyw— a wyau; b wyau deor; c pecynnau neu gynwysyddion eraill ar gyfer wyau, wyau deor neu gywion; neu ch labeli neu ddogfennau'n ymwneud ag wyau, wyau deor neu gywion, nad ydynt yn cydymffurfio mewn unrhyw ffordd â gofynion unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 (o ran wyau deor a chywion) neu 3 (o ran wyau eraill), yn cydymffurfio â'r gofynion hynny cyn iddynt gael eu symud o unrhyw dir, cerbyd neu ôl-gerbyd, ac eithrio fel y byddo swyddog awdurdodedig yn cyfarwyddo'n ysgrifenedig fel arall. 4 Caiff swyddog awdurdodedig atafaelu unrhyw gyfrifiadur ac offer cysylltiedig at ddiben copïo dogfennau ar yr amod eu bod yn cael eu dychwelyd cyn gynted ag y bo'n ymarferol a, beth bynnag, o fewn 28 o ddiwrnodau. 5 Os yw swyddog awdurdodedig yn arfer y pŵer o dan baragraff (4), rhaid i'r swyddog awdurdodedig hysbysu'r person a chanddo ofal o'r fangre lle yr atafaelwyd y cyfarpar o'r hawl i apelio a roddir gan reoliad 18. 6 Ac eithrio fel a ddatgenir ym mharagraff (3), gall unrhyw gyfarwyddyd a roddir gan swyddog awdurdodedig o dan baragraff (1) neu (3) gael ei roi ar lafar neu'n ysgrifenedig ond rhaid i unrhyw gyfarwyddyd a roddir ar lafar gael ei gadarnhau'n ysgrifenedig cyn gynted ag y bo'n ymarferol a, beth bynnag, o fewn 24 awr. 7 Rhaid i swyddog awdurdodedig beidio ag arfer y pwerau o dan baragraffau (1) i (4) onid yw'n cyflwyno, os gofynnir iddo wneud hynny, ddogfen a ddilyswyd yn briodol ac sy'n dangos awdurdod y swyddog. 8 Mae person yn euog o dramgwydd os yw'r person hwnnw— a heb esgus rhesymol, yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir ar y person hwnnw gan gyfarwyddyd a roddir gan swyddog awdurdodedig o dan baragraff (1); b oni chaiff ei awdurdodi'n ysgrifenedig i wneud hynny gan swyddog awdurdodedig, yn ymyrryd ag unrhyw becynnau neu gynwysyddion a ddiogelwyd gan swyddog awdurdodedig o dan baragraff (2); neu c heb esgus rhesymol, yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir ar y person hwnnw gan gyfarwyddyd a roddir gan swyddog awdurdodedig o dan baragraff (3). Gofynion cadw cofnodion 14 1 Caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo unrhyw berson sy'n gwneud unrhyw weithgaredd a reoleiddir gan ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 i gydymffurfio ag unrhyw un neu rai o'r gofynion a bennir ym mharagraff (2). 2 Dyma'r gofynion— a cadw'r cyfryw gofnodion ag y byddo'n rhesymol i Weinidogion Cymru ofyn amdanynt at ddibenion gorfodi unrhyw ddarpariaeth o'r fath, neu beri eu bod yn cael eu cadw; b darparu ar gyfer Gweinidogion Cymru y cyfryw wybodaeth sy'n deillio o'r cyfryw gofnodion ag y byddo Gweinidogion Cymru'n gofyn amdani ar yr adegau a bennir yn yr hysbysiad; ac c cadw'r cyfryw gofnodion am y cyfryw gyfnod ag y byddo'n rhesymol i Weinidogion Cymru ofyn am eu cadw. 3 Ond rhaid i Weinidogion Cymru beidio â rhoi cyfarwyddyd o dan baragraff (1) onid yw'r cofnodion y mae'r cyfarwyddyd yn ymwneud â hwy o fath a gedwir yn aml gan bersonau sy'n gwneud unrhyw weithgaredd a reoleiddir gan ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 (p'un ai'r person y rhoddir y cyfarwyddyd iddo sy'n eu cadw ai peidio) ac— a oni roddir y cyfarwyddyd ar neu cyn 17 Hydref 2009 a'i bod yn rhesymol i Weinidogion Cymru amau bod y person y rhoddir y cyfarwyddyd iddo wedi mynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 neu wedi methu â chydymffurfio â'r ddarpariaeth honno ers i'r Rheoliadau hyn ddod i rym; b oni roddir y cyfarwyddyd ar neu cyn 17 Hydref 2009, onid yw'r person y rhoddir y cyfarwyddyd iddo wedi ei gollfarnu o dramgwydd o dan reoliad 4 neu 7 o'r Rheoliadau hyn ers i'r Rheoliadau hyn ddod i rym, ac onid yw'n rhesymol i Weinidogion Cymru amau bod y person hwnnw, ers iddo gael ei gollfarnu— i wedi parhau i fynd yn groes i'r ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 ac y mae'r gollfarn yn ymwneud â hi, neu'n parhau i fethu â chydymffurfio â hi; neu ii wedi mynd yn groes i ryw ddarpariaeth arall a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 neu wedi methu â chydymffurfio â hi; c oni roddir y cyfarwyddyd ar neu ar ôl 18 Hydref 2009 ac onid yw'n rhesymol i Weinidogion Cymru amau bod y person y rhoddir y cyfarwyddyd iddo wedi mynd yn groes i unrhyw ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 neu wedi methu â chydymffurfio â hi o fewn y cyfnod o chwe mis yn union cyn i'r cyfarwyddyd gael ei roi; neu ch oni roddir y cyfarwyddyd ar neu ar ôl 18 Hydref 2009, ac onid yw'r person y rhoddir y cyfarwyddyd iddo wedi ei gollfarnu o dramgwydd o dan reoliad 4 neu 7 o'r Rheoliadau hyn o fewn y cyfnod o chwe mis yn union cyn i'r cyfarwyddyd gael ei roi, ac onid yw'n rhesymol i Weinidogion Cymru amau bod y person hwnnw, ers ei gollfarnu — i wedi parhau i fynd yn groes i'r ddarpariaeth a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 ac y mae'r gollfarn yn ymwneud â hi, neu'n parhau i fethu â chydymffurfio â hi; neu ii wedi mynd yn groes i ryw ddarpariaeth arall a grybwyllir yn Atodlen 2 neu 3 neu wedi methu â chydymffurfio â hi. 4 Rhaid i unrhyw gyfarwyddyd a roddir gan Weinidogion Cymru o dan baragraff (1) fod yn ysgrifenedig. 5 Mae person yn euog o dramgwydd os yw'r person hwnnw, heb esgus rhesymol, yn methu â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad a osodir ar y person hwnnw gan gyfarwyddyd a roddir gan Weinidogion Cymru o dan baragraff (1). Rhwystro 15 1 Mae person yn euog o dramgwydd os yw'r person hwnnw— a yn fwriadol yn rhwystro swyddog awdurdodedig sy'n gweithredu i roi'r Rheoliadau hyn ar waith; b heb esgus rhesymol, yn methu â rhoi i swyddog awdurdodedig sy'n gweithredu i roi'r Rheoliadau hyn ar waith unrhyw gymorth neu wybodaeth y mae'n rhesymol iddo neu iddi fod yn ofynnol ar gyfer cyflawni swyddogaethau'r swyddog awdurdodedig o dan y Rheoliadau hyn; c yn rhoi i swyddog awdurdodedig sy'n gweithredu i roi'r Rheoliadau hyn ar waith unrhyw wybodaeth y mae'r person hwnnw sy'n rhoi'r wybodaeth yn gwybod ei bod yn dwyllodrus neu'n gamarweiniol, neu y dylai'n rhesymol wybod ei bod yn dwyllodrus neu'n gamarweiniol; neu ch yn methu â dangos cofnod, pan ofynnir iddo wneud hynny gan swyddog awdurdodedig sy'n gweithredu i roi'r Rheoliadau hyn ar waith. 2 Nid oes dim ym mharagraff (1)(b) i'w ddehongli fel ei bod yn ofynnol i unrhyw berson ateb unrhyw gwestiwn neu roi unrhyw wybodaeth pe byddai'r person hwnnw o wneud hynny'n ei hunan-argyhuddo. Gorfodi 16 1 Rhaid i bob awdurdod bwyd— a gorfodi'r darpariaethau a grybwyllir yn Atodlen 3, fel y'i darllenir gyda rheoliad 7, i'r graddau y maent yn ymwneud â— i manwerthu wyau o fewn ei ardal; a ii gwerthu wyau i arlwywyr mawr yn ei ardal; b gorfodi darpariaethau rheoliad 13(8)— i yn achos cyfarwyddyd a roddir gan swyddog awdurdodedig sydd wedi ei awdurdodi gan yr awdurdod bwyd; a ii yn achos pecyn neu gynhwysydd a ddiogelir gan swyddog awdurdodedig a awdurdodir gan yr awdurdod bwyd; ac c gorfodi darpariaethau rheoliad 15 (1) yn achos rhwystro swyddog awdurdodedig a awdurdodir gan yr awdurdod bwyd. 2 Caiff Gweinidogion Cymru orfodi'r darpariaethau a grybwyllir yn Atodlen 3, fel y'i darllenir gyda rheoliad 7, i'r graddau y maent yn gymwys i fanwerthu wyau neu werthu wyau i arlwywr mawr. 3 Rhaid i Weinidogion Cymru— a gorfodi'r darpariaethau a grybwyllir yn Atodlen 2, fel y'i darllenir gyda rheoliad 4; b gorfodi'r darpariaethau a grybwyllir yn Atodlen 3, fel y'i darllenir gyda rheoliad 7, i'r graddau nad ydynt yn gymwys i fanwerthu wyau neu werthu wyau i arlwywr mawr; c gorfodi darpariaethau rheoliad 13(8)— i yn achos cyfarwyddyd a roddir gan swyddog awdurdodedig a awdurdodir gan Weinidogion Cymru; ac ii yn achos pecyn neu gynhwysydd a ddiogelir gan swyddog awdurdodedig sydd wedi ei awdurdodi gan Weinidogion Cymru; ch gorfodi darpariaethau rheoliad 14(5); a d gorfodi darpariaethau rheoliad 15 (1) (a) i (ch) yn achos rhwystro swyddog awdurdodedig sydd wedi ei awdurdodi gan Weinidogion Cymru. 4 Yn y rheoliad hwn— mae “gwerthu” (“ sale ”) yn cynnwys meddu ar gynnyrch ar gyfer ei werthu, ei gynnig a'i arddangos ar gyfer ei werthu a hysbysebu ei fod ar werth; ac ystyr “manwerthu” (“ retail sale ”) yw unrhyw werthu ac eithrio gwerthu'r cynnyrch ar gyfer ei ddefnyddio neu ei ailwerthu wrth fasnachu neu redeg busnes. Dyletswydd i roi cymorth a darparu gwybodaeth 17 Rhaid i bob awdurdod gorfodi roi'r cyfryw gymorth a'r cyfryw wybodaeth i unrhyw awdurdod gorfodi arall ag y byddo'r awdurdod arall hwnnw'n gofyn yn rhesymol amdano neu amdani at ddiben eu dyletswyddau o dan y Rheoliadau hyn. Apelau 18 1 Caiff unrhyw berson y mae penderfyniad a bennir ym mharagraff (2) yn ei dramgwyddo apelio i lys ynadon yn erbyn y penderfyniad hwnnw. 2 Mae'r canlynol yn benderfyniad penodedig at ddiben paragraff (1) — a penderfyniad gan Weinidogion Cymru i wrthod cofrestru sefydliad yn sefydliad bridio pedigri, yn sefydliad bridio arall neu'n ddeorfa o dan Erthygl 2(1) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 617/2008 , neu i dynnu'n ôl y cyfryw gofrestriad; b penderfyniad gan Weinidogion Cymru i wrthod awdurdodi ymgymeriad yn ganolfan becynnu i raddio wyau o dan is-baragraff cyntaf Erthygl 5(2) o Reoliad y Comisiwn (EC) Rhif 589/2008 , neu i dynnu'n ôl y cyfryw awdurdodiad; ac c penderfyniad gan swyddog awdurdodedig i atafaelu unrhyw gyfrifiadur neu gyfarpar cysylltiedig o dan reoliad 13(4). 3 Mae adran 37(3), (5) a (6) o'r Ddeddf yn effeithiol mewn perthynas ag apêl o dan y rheoliad hwn fel y mae'n effeithiol mewn perthynas ag apêl o dan yr adran honno, ond gyda hepgor— a yn is-adran (3), y geiriau “, or an appeal to such a court for which provision is made by regulations under Part II of this Act,”; b is-adran (5)(b), a'r gair “or” sy'n dod yn union o'i blaen; ac c yn is-adran (6)(a), y geiriau “or to the sheriff”. 4 Nid yw tynnu'n ôl awdurdodiad neu gofrestriad y cyfeirir ato ym mharagraff (2) yn effeithiol hyd oni fydd yr amser ar gyfer apelio yn ei erbyn wedi dod i ben, ac, os cyflwynir apêl, hyd oni waredir yr apêl yn derfynol, hyd oni chaiff ei thynnu'n ôl, neu hyd oni chaiff, yn niffyg erlyniad, ei dileu. Cosb 19 Mae person sy'n euog o dramgwydd a bennir yn rheoliad 4, 7, 13(8), 14(5) neu 15 (1) yn atebol ar gollfarn ddiannod i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 5 ar y raddfa safonol. Cyfnod estynedig ar gyfer dwyn erlyniad 20 1 Caniateir cychwyn achos am dramgwydd o dan y Rheoliadau hyn o fewn y cyfnod o un flwyddyn o'r dyddiad pryd y daeth tystiolaeth sy'n ddigonol ym marn yr erlynydd i gyfiawnhau dwyn yr achos i sylw'r erlynydd. 2 Ond nid yw'r cyfryw achos i'w gychwyn yn rhinwedd paragraff (1) fwy na thair blynedd ar ôl i'r tramgwydd gael ei gyflawni. 3 At ddibenion y rheoliad hwn— a mae tystysgrif a lofnodwyd gan yr erlynydd neu ar ei ran ac y nodir arni'r dyddiad pryd y daeth tystiolaeth sy'n ddigonol ym marn yr erlynydd i gyfiawnhau dwyn achos i sylw'r erlynydd yn dystiolaeth ddigamsyniol o'r ffaith honno; a b bernir bod tystysgrif sy'n datgan y mater hwnnw ac yr honnir iddi gael ei llofnodi felly wedi ei llofnodi felly oni cheir prawf i'r gwrthwyneb. Cymhwyso amrywiol ddarpariaethau'r Ddeddf 21 1 Mae darpariaethau canlynol y Ddeddf yn gymwys at ddibenion y Rheoliadau hyn gyda'r addasiadau a bennir ym mharagraff (2)— adran 3 (rhagdybiaethau fod bwyd wedi'i fwriadu ar gyfer ei fwyta gan bobl); adran 20 (tramgwyddau oherwydd bai person arall); adran 21 (amddiffyniad o ddiwydrwydd dyladwy); adran 29 (caffael samplau); adran 30(8) (tystiolaeth ddogfennol); adran 32(1) i (8) (pwerau mynediad); adran 36 (tramgwyddau gan gyrff corfforaethol); adran 36A (tramgwyddau gan bartneriaethau Albanaidd); adran 44 (amddiffyn swyddogion sy'n gweithredu'n ddidwyll); adran 46(1) (treuliau swyddogion awdurdodedig); ac adran 50 (cyflwyno dogfennau). 2 Mae'r addasiadau fel a ganlyn— a dehongli unrhyw gyfeiriad yn y darpariaethau a bennir ym mharagraff (1) at y Ddeddf (neu at Ran o'r Ddeddf) fel cyfeiriad at y Rheoliadau hyn, a hefyd, mewn perthynas ag adran 32(1)(a), dehongli'r cyfeiriad at “the provisions of this Act” fel cyfeiriad at y darpariaethau a grybwyllir yn Atodlenni 2 a 3; b dehongli unrhyw gyfeiriad yn y darpariaethau a bennir ym mharagraff (1) at swyddog awdurdodedig, neu swyddog i awdurdod gorfodi neu awdurdod bwyd, fel cyfeiriad at swyddog awdurdodedig fel y'i diffinnir yn rheoliad 3 (1) o'r Rheoliadau hyn; c mewn perthynas ag adran 20, dehongli'r cyfeiriad at yr adran fel pe bai'n cynnwys cyfeiriad at yr adran honno fel y'i cymhwysir i'r Rheoliadau hyn gan baragraff (1); ch mewn perthynas ag adran 21(2), rhodder yn lle'r geiriau “section 14 or 15 above” y geiriau “these Regulations”; d mewn perthynas ag adran 29— i ym mharagraff (b)(ii), dehongli'r cyfeiriad at adran 32 fel pe bai'n cynnwys cyfeiriad at adran 32 fel y'i cymhwysir i'r Rheoliadau hyn gan baragraff (1); a ii ym mharagraff (d), hepgorer y geiriau “or of regulations or orders made under it”; dd mewn perthynas ag adran 30(8)(a), hepgorer y geiriau “under subsection (6) above”; e mewn perthynas ag adran 32— i yn is-adran (1)(a), hepgorer y geiriau “, or of regulations or orders made under it”; ii yn is-adran (4), dehongli'r cyfeiriad at yr adran fel pe bai'n cynnwys cyfeiriad at yr adran honno fel y'i cymhwysir i'r Rheoliadau hyn gan baragraff (1); iii yn is-adran (5), dehongli'r cyfeiriad at yr adran fel pe bai'n cynnwys cyfeiriad at yr adran honno fel y'i cymhwysir i'r Rheoliadau hyn gan baragraff (1) a dehongli'r cyfeiriad at “a food business” fel pe bai'n cynnwys deorfa; iv yn is-adran (6)(a), hepgorer y geiriau “or of regulations or orders made under it”; a v yn is-adran (7), dehongli'r cyfeiriad at yr adran fel pe bai'n cynnwys cyfeiriad at yr adran honno fel y'i cymhwysir i'r Rheoliadau hyn gan baragraff (1); a f mewn perthynas ag adran 44, dehongli unrhyw gyfeiriad at awdurdod bwyd fel cyfeiriad at awdurdod gorfodi. Darpariaeth drosiannol 22 Mae unrhyw awdurdod ysgrifenedig a roddwyd i unrhyw berson i weithredu mewn materion sy'n deillio o dan neu mewn perthynas â Rheoliadau Wyau (Safonau Marchnata) 1995 yn effeithiol fel pe bai'n cyfeirio at y Rheoliadau hyn. Elin Jones Y Gweinidog dros Faterion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 25 Mawrth 2009