Harbyrau, Dociau, Pierau A Fferïau, Cymru RHAN 1 RHAGARWEINIOL Enwi a chychwyn 1 1 Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Diwygio Harbwr Caergybi 2023 a daw i rym ar 14 Awst 2023. 2 Enw darpariaethau Harbwr Caergybi yn Neddf 1959 a’r Gorchymyn hwn gyda’i gilydd yw Deddf a Gorchymyn Harbwr Caergybi 1959 i 2023. Dehongli 2 1 Yn y Gorchymyn hwn— ystyr “ y Cwmni ” (“ the Company ”) yw Stena Line Ports Limited sef cwmni a ymgorfforwyd yn Lloegr gyda’r rhif cofrestredig 01593558; ystyr “ cyfarwyddyd arbennig ” (“ special direction ”) yw cyfarwyddyd a roddir gan yr harbwrfeistr o dan erthygl 18 (cyfarwyddydau arbennig i lestrau); ystyr “ cyfarwyddyd cyffredinol ” (“ general direction ”) yw cyfarwyddyd a roddir gan y Cwmni o dan erthygl 16 (cyfarwyddydau cyffredinol i lestrau); ystyr “ darpariaethau Harbwr Caergybi yn Neddf 1959 ” (“ the Holyhead Harbour provisions of the 1959 Act ”) yw cymaint o Ddeddf 1959 ag sy’n berthnasol i Harbwr Caergybi; ystyr “ Deddf 1847 ” (“ the 1847 Act ”) yw Deddf Cymalau Harbyrau, Dociau, a Phierau 1847 ; ystyr “ Deddf 1959 ” (“ the 1959 Act ”) yw Deddf Comisiwn Trafnidiaeth Prydain 1959 ; ystyr “ gweithfeydd ” (“ works ”) yw’r gweithfeydd a awdurdodir gan y Gorchymyn hwn, neu yn ôl y digwydd, unrhyw ran ohono ac mae’n cynnwys unrhyw waith a adeiledir yn unol ag erthygl 3 (pŵer i adeiladu gweithfeydd) neu erthygl 5 (gweithfeydd atodol); ystyr “ yr harbwr ” (“ the harbour ”) yw harbwr y Cwmni yng Nghaergybi y diffinnir ei derfynau gan adran 28 o Ddeddf 1959 ac a ddisgrifir yn y Drydedd Atodlen i’r Ddeddf honno gan gynnwys unrhyw weithfeydd y bernir eu bod yn ffurfio rhan o’r harbwr gan unrhyw ddeddfiad dilynol; ystyr “ harbwrfeistr ” (“ harbour master ”) yw’r person a benodir fel y cyfryw gan y Cwmni ac mae’n cynnwys dirprwyon a chynorthwywyr y person hwnnw ac unrhyw berson arall sydd am y tro wedi ei awdurdodi gan y Cwmni i weithredu, naill ai’n gyffredinol neu at ddiben penodol, yn swyddogaeth harbwrfeistr; ystyr “ lefel y penllanw ” (“ level of high water ”) yw lefel penllanw cymedrig y gorllanw; ystyr “ llestr ” (“ vessel ”) yw llong, cwch, neu fad o unrhyw ddisgrifiad ac mae’n cynnwys unrhyw beth arall a adeiladwyd neu a addaswyd i arnofio ar ddŵr neu i’w suddo mewn dŵr (boed yn barhaol ynteu dros dro); ystyr “ meistr ” (“ maste r ”) mewn perthynas â llestr yw unrhyw berson sydd am y tro wedi cael neu wedi cymryd meistrolaeth, gofal neu reolaeth dros y llestr; ystyr “ y planiau, y trychiadau a’r gweddluniau a adneuwyd ” (“ the deposited plans, sections and elevations ”) yw’r planiau, y trychiadau a’r gweddluniau a rwymwyd gyda’i gilydd ac a baratowyd yn ddyblyg, a lofnodwyd ar ran Gweinidogion Cymru ac a farciwyd â “Planiau, Trychiadau a Gweddluniau Gorchymyn Diwygio Harbwr Caergybi 2023” y mae un copi ohonynt wedi ei adneuo yn swyddfeydd Gweinidogion Cymru a’r llall yn swyddfeydd y Cwmni yn Tŷ Stena, Station Approach, Caergybi, Ynys Môn LL65 1DQ ac mae cyfeiriad at ddalen â rhif yn gyfeiriad at y ddalen â’r rhif hwnnw a rwymwyd yn y planiau, y trychiadau a’r gweddluniau a adneuwyd; ystyr “ y terfynau adeiladu ” (“ the construction limits ”) yw’r terfynau adeiladu a ddangosir ar y planiau a adneuwyd; ystyr “ terfynau’r gwyriad ” (“ limits of deviation ”) yw terfynau’r gwyriad a ddangosir ar y planiau a adneuwyd; ystyr “ Trinity House ” (“ Trinity House ”) yw Corporation of Trinity House of Deptford Strond. 2 Mae pob arwynebedd, cyfeiriad, pellter, hyd, lled, uchder a chyfeirnod grid fel y’u nodir mewn unrhyw ddisgrifiad o weithfeydd, pwerau neu diroedd ac eithrio erthygl 4 (pŵer i wyro) i’w dehongli fel pe bai’r geiriau “neu oddeutu hynny” wedi eu mewnosod ar ôl pob arwynebedd, cyfeiriad, pellter, hyd, lled, uchder a chyfeirnod grid o’r fath ac mae unrhyw gyfeiriad mewn disgrifiad o weithfeydd at bwynt yn gyfeiriad at y pwynt hwnnw ar y planiau a adneuwyd. 3 Mae unrhyw gyfeiriad yn y Gorchymyn hwn at waith a nodir gan rif y gwaith hwnnw yn gyfeiriad at y gwaith sydd â’r rhif hwnnw ac a awdurdodir gan y Gorchymyn hwn. RHAN 2 GWEITHFEYDD Pŵer i adeiladu gweithfeydd 3 1 Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, caiff y Cwmni yn y llinellau a’r safleoedd ac ar y tiroedd a amlinellir ar y planiau a adneuwyd ac o fewn terfynau’r gwyriad a ddangosir arnynt ac yn ôl y lefelau a ddangosir ar y trychiadau a adneuwyd, adeiladu a chynnal yn Ynys Môn y gweithfeydd a ganlyn, gyda’r holl weithfeydd a chyfleusterau angenrheidiol sy’n gysylltiedig â hwy— a Gwaith Rhif 1 – Mur yn cynnwys wyneb cei 370 metr o hyd yn ffurfio angorfa i lestrau ac yn ymgorffori mur tonnau bargodol i’r gogledd o wyneb y cei, yn ymestyn i’r harbwr ac yn amgáu arwynebedd o’r harbwr sy’n 65,750 o fetrau sgwâr, gan ddechrau wrth bwynt SOP-A1 yn 225555, 382865 gan ymestyn o’r pwynt hwnnw mewn llinell syth hyd at bwynt SOP-A2 yn 225578, 382886 gan ymestyn o’r pwynt hwnnw mewn llinell syth hyd at bwynt SOP-A3 yn 225672, 383247 gan ymestyn o’r pwynt hwnnw mewn llinell syth hyd at bwynt SOP-A6 yn 225569, 383258 a chan derfynu yno, y dangosir ei leoliad ar ddalen 2 ac y dangosir ei drychiad ar ddalen 4; b Gwaith Rhif 1A – Mur tonnau yn dechrau wrth bwynt SOP-A3 yn 225672, 383247 gan ymestyn o’r pwynt hwnnw mewn llinell syth hyd at bwynt SOP-A4 yn 225745, 383280 gan ymestyn o’r pwynt hwnnw mewn llinell syth hyd at bwynt SOP-A5 yn 225732, 383307 gan derfynu yno, y dangosir ei leoliad ar ddalen 2 ac y dangosir ei drychiad ar ddalen 4; c Gwaith Rhif 2 – Darn o wal gynnal â meini amddiffynnol yn gyfagos i Weithfeydd Rhifau 1 ac 1A, ac i’r gogledd ohonynt, y dangosir ei safle ar ddalen 2 ac y dangosir ei thrychiad ar ddalen 4; d Gwaith Rhif 3 – Mur yn cynnwys wyneb cei 280 metr o hyd yn ffurfio angorfa i lestrau, yn ymestyn i’r harbwr ac yn amgáu arwynebedd o’r harbwr sy’n 24,250 o fetrau sgwâr, gan ddechrau wrth bwynt SOP-B1 yn 224982, 382762 gan ymestyn o’r pwynt hwnnw mewn llinell syth hyd at bwynt SOP-B2 yn 225239, 382887 gan derfynu yno, y dangosir ei leoliad ar ddalen 3 ac y dangosir ei drychiad ar ddalen 5; e Gwaith Rhif 4 – Adeilad warws unllawr y dangosir ei leoliad ar ddalen 2 ac y dangosir ei blan a’i weddlun ar ddalen 6; f Gwaith Rhif 5 – Adeilad warws unllawr y dangosir ei leoliad ar ddalen 2 ac y dangosir ei blan a’i weddlun ar ddalen 7. 2 Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, caiff y Cwmni, at ddibenion y gweithfeydd a awdurdodir gan baragraff (1), ddymchwel a symud ymaith unrhyw adeileddau neu gyfarpar sy’n gorwedd o fewn terfynau’r gwyriad neu’r terfynau adeiladu ac amgáu ac adennill cymaint o wely’r harbwr a’r blaendraeth ag sy’n gorwedd o fewn terfynau’r gwyriad a chaiff ddal a defnyddio’r rhain yn rhan o ymgymeriad y Cwmni; a bernir bod cymaint o wely’r harbwr a’r blaendraeth ag a adenillir yn dir gweithredol o fewn ystyr “operational land” yn Neddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 ac at ddibenion y Ddeddf honno. 3 Heb effeithio ar y pŵer cyffredinol a roddir o dan baragraff (2), caiff y Cwmni, mewn cysylltiad ag adeiladu’r gweithfeydd, ddymchwel a symud ymaith gymaint o’r adeileddau mordwyo presennol o fewn y terfynau adeiladu ag yr ystyrir ei fod yn angenrheidiol neu’n hwylus. 4 Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, caiff y Cwmni, o fewn terfynau’r gwyriad, ailadeiladu, ymestyn, helaethu, amnewid neu ailosod y gweithfeydd a awdurdodir gan baragraff (1) a chaiff gynnal y rhain fel y maent wedi eu hailadeiladu, eu hymestyn, eu helaethu, eu hamnewid neu eu hailosod. Pŵer i wyro 4 Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Gorchymyn hwn, wrth gyflawni’r gweithfeydd a awdurdodir gan erthygl 3 (pŵer i adeiladu gweithfeydd) caiff y Cwmni wyro’n ochrol oddi wrth linellau neu safleoedd y gweithfeydd hynny fel y’u dangosir ar y planiau a adneuwyd i unrhyw raddau nad ydynt yn fwy na therfynau’r gwyriad a chaiff wyro’n fertigol oddi wrth lefelau’r gweithfeydd fel y’u dangosir ar y trychiadau a’r gweddluniau a adneuwyd i unrhyw raddau nad ydynt yn fwy na 1 metr tuag i fyny ac i unrhyw raddau tuag i lawr ag y ceir eu bod yn angenrheidiol neu’n gyfleus. Gweithfeydd atodol 5 1 Caiff y Cwmni o bryd i’w gilydd o fewn terfynau’r gwyriad ddarparu a gweithredu unrhyw gyfleusterau harbwr, ynghyd â gweithfeydd sy’n atodol i’r cyfleusterau hynny, yn ôl yr hyn sy’n angenrheidiol neu’n gyfleus ar gyfer adeiladu’r gweithfeydd neu weithredu’r ymgymeriad, ac at y diben hwn caiff y Cwmni adeiladu a chynnal ffyrdd, adeiladau, siediau, swyddfeydd, gweithdai, depos, waliau, sylfeini, ffensys, gatiau, tanciau, pympiau, cwndidau, pibellau, draeniau, gwifrau, prif bibellau, ceblau, is-orsafoedd trydan, signalau, cludwyr, craeniau, lifftiau, teclynnau codi, colofnau goleuadau, pontydd pwyso, grisiau, ysgolion, llwyfannau, platfformau, ffenderydd, dolffinod, pyst angori, pontynau, brigdrawstiau, offer, arwyddion, peiriannau a chyfarpar ac unrhyw weithfeydd a chyfleusterau eraill (gan gynnwys gwastatáu arwynebau) ag a all fod yn angenrheidiol neu’n hwylus. 2 Heb effeithio ar y pŵer cyffredinol a roddir o dan baragraff (1), caiff y Cwmni o fewn terfynau’r gwyriad a’r terfynau adeiladu gyflawni a chynnal unrhyw weithfeydd eraill a all fod yn angenrheidiol neu’n gyfleus er mwyn adeiladu, cynnal neu ddefnyddio’r gweithfeydd, neu mewn cysylltiad â hynny neu o ganlyniad i hynny, gan gynnwys— a gweithfeydd i gau’r cwlfert presennol o dan y ffordd wasanaethu, b gweithfeydd i gymryd llestrau neu i hybu hwylustod llestrau neu i lwytho a dadlwytho nwyddau ac i deithwyr ymuno ac ymadael â hwy, ac c gweithfeydd i newid safle cyfarpar, gan gynnwys prif bibellau, carthffosydd, draeniau, pibellau, cwndidau, ceblau, is-orsafoedd trydan, llinellau trydan a chyfarpar telathrebu. Pŵer i garthu 6 1 Heb effeithio ar unrhyw bwerau eraill a all fod yn arferadwy gan y Cwmni o fewn yr harbwr, caiff y Cwmni, at ddibenion adeiladu a chynnal y gweithfeydd a rhoi mynediad i’r gweithfeydd i lestrau, o bryd i’w gilydd ddyfnhau, carthu, sgwrio, ffrwydro creigiau, glanhau, newid a gwella gwely, glannau a sianeli’r môr sy’n gorwedd o fewn terfynau’r harbwr a chaiff ddefnyddio, sicrhau neu waredu’r deunyddiau (ac eithrio llongddrylliad o fewn ystyr “wreck” yn adran 255 (dehongli) o Ddeddf Llongau Masnach 1995 ), a fydd o bryd i’w gilydd yn cael eu carthu gan y Cwmni. 2 Ni chaniateir gosod neu ddyddodi deunyddiau o’r fath mewn unrhyw fan islaw lefel y penllanw ac eithrio mewn unrhyw safle ac o dan unrhyw amodau a chyfyngiadau a gymeradwyir neu a ragnodir gan Gyfoeth Naturiol Cymru. Rhwystro gweithfeydd 7 Mae unrhyw berson sydd— a yn fwriadol yn rhwystro unrhyw berson sy’n gweithredu o dan awdurdod y Cwmni wrth osod llinellau’r gweithfeydd neu wrth adeiladu’r gweithfeydd, neu b heb esgus rhesymol yn ymyrryd ag unrhyw bolyn, ystanc, pwynt safle neu feincnod a osodir at ddibenion y gwaith gosod hwnnw, yn symud neu’n tynnu’r rhain, yn cyflawni trosedd ac yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 3 ar y raddfa safonol ac yn agored hefyd i ad-dalu i’r Cwmni fel dyled unrhyw dreuliau y mae’r Cwmni yn mynd iddynt wrth gywiro unrhyw ddifrod sy’n deillio o’r rhwystro hwnnw, y symud hwnnw neu’r tynnu hwnnw. Arolygu gweithfeydd llanwol 8 Caiff Gweinidogion Cymru ar unrhyw adeg os ydynt o’r farn ei bod yn hwylus orchymyn arolwg ac archwiliad o waith llanwol neu safle y bwriedir adeiladu’r gwaith arno ac mae unrhyw dreuliau y maent yn mynd iddynt mewn arolwg ac archwiliad o’r fath yn adenilladwy oddi wrth y Cwmni. Darpariaeth rhag perygl i fordwyaeth 9 1 Os caiff gwaith llanwol neu unrhyw ran ohono ei ddifrodi neu ei ddinistrio, neu os bydd yn dirywio, rhaid i’r Cwmni hysbysu Trinity House cyn gynted ag y bo’n ymarferol a rhaid iddo osod unrhyw fwiau, dangos unrhyw oleuadau a chymryd unrhyw gamau eraill i atal perygl i fordwyaeth ag y bydd Trinity House yn eu cyfarwyddo o bryd i’w gilydd. 2 Os bydd y Cwmni yn methu â chydymffurfio mewn unrhyw fodd â darpariaethau’r erthygl hon, bydd y Cwmni yn cyflawni trosedd ac yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na’r uchafswm statudol ac ar euogfarn ar dditiad i ddirwy. Atal gweithfeydd a adawyd neu sydd wedi dirywio 10 1 Pan fo gwaith llanwol wedi ei adael, neu pan ganiatawyd iddo ddirywio, caiff Gweinidogion Cymru, drwy hysbysiad ysgrifenedig, ei gwneud yn ofynnol bod y Cwmni, ar ei draul ei hunan, naill ai’n atgyweirio ac yn adfer y gwaith neu unrhyw ran ohono, neu’n symud ymaith y gwaith ac yn adfer y safle i’w gyflwr blaenorol, i unrhyw raddau ac o fewn unrhyw derfynau y mae Gweinidogion Cymru yn meddwl eu bod yn briodol. 2 Pan fo gwaith a awdurdodir gan y Gorchymyn hwn, ac a gyfansoddir yn rhannol o waith llanwol ac yn rhannol o weithfeydd ar dir sydd uwchlaw lefel y penllanw, neu dros dir o’r fath, wedi ei adael, neu pan ganiatawyd iddo ddirywio, a bod y rhan honno o’r gwaith sydd ar dir neu dros dir uwchlaw lefel y penllanw yn y fath gyflwr nes ei fod yn ymyrryd, neu’n peri pryder rhesymol y gallai ymyrryd, â hawl mordwyo neu hawliau cyhoeddus eraill ar y blaendraeth, caiff Gweinidogion Cymru gynnwys y rhan honno o’r gwaith, neu unrhyw gyfran ohoni, mewn unrhyw hysbysiad o dan yr erthygl hon. 3 Os bydd y Cwmni, ar ddiwedd cyfnod o 30 niwrnod o’r dyddiad y cyflwynir hysbysiad i’r Cwmni o dan yr erthygl hon, heb gydymffurfio â gofynion yr hysbysiad, caiff Gweinidogion Cymru gyflawni’r gwaith a bennir yn yr hysbysiad, ac mae unrhyw wariant y mae Gweinidogion Cymru yn mynd iddo drwy wneud hynny yn adenilladwy oddi wrth y Cwmni. Goleuadau ar weithfeydd llanwol wrth adeiladu 11 1 Drwy gydol cyfnod y gwaith dymchwel, adeiladu, adnewyddu, ailadeiladu neu addasu gwaith llanwol, rhaid i’r Cwmni, bob nos rhwng machlud haul a chodiad haul ym mhen allanol eithaf y gwaith, ddangos unrhyw oleuadau, os oes rhai, a chymryd unrhyw gamau eraill i atal perygl i fordwyaeth, a gyfarwyddir o bryd i’w gilydd gan Trinity House. 2 Os bydd y Cwmni yn methu â chydymffurfio mewn unrhyw fodd â chyfarwyddyd a roddir o dan yr erthygl hon, bydd yn cyflawni trosedd ac yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na’r uchafswm statudol, ac ar euogfarn ar dditiad, i ddirwy. Goleuadau parhaol ar weithfeydd llanwol 12 1 Ar ôl cwblhau gwaith llanwol rhaid i’r Cwmni, bob nos rhwng machlud haul a chodiad haul ym mhen allanol eithaf y gwaith, ddangos unrhyw oleuadau, os oes rhai, a chymryd unrhyw gamau eraill i atal perygl i fordwyaeth, a gyfarwyddir o bryd i’w gilydd gan Trinity House. 2 Os bydd y Cwmni yn methu â chydymffurfio mewn unrhyw fodd â chyfarwyddyd a roddir o dan yr erthygl hon, bydd yn cyflawni trosedd ac yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na’r uchafswm statudol, ac ar euogfarn ar dditiad, i ddirwy. Y cyfnod ar gyfer cwblhau gweithfeydd 13 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), os nad yw’r gweithfeydd wedi eu cwblhau i raddau helaeth o fewn deng mlynedd ar ôl i’r Gorchymyn hwn ddod i rym, neu unrhyw amser estynedig a ganiateir gan Weinidogion Cymru ar gais y Cwmni, yna pan fo’r cyfnod hwnnw neu unrhyw amser estynedig (yn ôl y digwydd) yn dod i ben, mae’r pwerau a roddir gan y Gorchymyn hwn i’r Cwmni i wneud a chynnal y gweithfeydd yn dod i ben ac eithrio o ran cymaint o’r gweithfeydd hynny ag a fydd wedi ei ddechrau i raddau helaeth y pryd hwnnw. 2 Nid oes dim byd ym mharagraff (1) yn gymwys i unrhyw weithfeydd a gyflawnir o dan baragraff (4) o erthygl 3 (pŵer i adeiladu gweithfeydd) neu erthygl 5 (gweithfeydd atodol). Barnu bod y gweithfeydd yn rhan o’r harbwr 14 Bernir bod y gweithfeydd at bob diben yn rhan o’r harbwr ac mae pob un o’r deddfiadau sy’n ymwneud â’r harbwr, a’r is-ddeddfau, y cyfarwyddydau, y rheolau a’r rheoliadau o eiddo’r Cwmni sydd mewn grym am y tro mewn perthynas â’r harbwr (i’r graddau y maent yn gymwys ac nad ydynt yn anghyson â’r Gorchymyn hwn neu wedi eu hamrywio ganddo) yn gymwys i’r gweithfeydd a chaiff y Cwmni eu gorfodi yn unol â hynny. Y gweithfeydd i fod o fewn ardal Cyngor Ynys Môn 15 I’r graddau y maent y tu allan i ardal Cyngor Ynys Môn, mae’r gweithfeydd wedi’u hatodi i’r ardal honno a’u hymgorffori ynddi. RHAN 3 PŴER I WNEUD CYFARWYDDYDAU Cyfarwyddydau cyffredinol i lestrau 16 1 Caiff y Cwmni, ar ôl ymgynghori â’r Siambr Llongau a’r Gymdeithas Hwylio Frenhinol (ac eithrio mewn achosion brys) ym mhob achos lle’r arferir y pwerau, roi cyfarwyddydau er mwyn hybu neu sicrhau amodau sy’n ffafriol i rwyddineb, hwylustod neu ddiogelwch mordwyaeth yn yr harbwr a’r dynesfeydd ato a, heb ragfarnu cyffredinolrwydd yr hyn a nodir uchod, at unrhyw un neu ragor o’r dibenion a ganlyn— a dynodi mannau, llwybrau neu sianeli yn yr harbwr a’r dynesfeydd at yr harbwr y mae’r llestrau i’w defnyddio, neu beidio â’u defnyddio, i symud neu i angori; b sicrhau mai ar adegau penodol neu yn ystod cyfnodau penodol yn unig y bydd llestrau’n symud; c ei gwneud yn ofynnol i feistr llestr roi gwybodaeth i’r harbwrfeistr sy’n ymwneud â’r llestr ac y mae’n rhesymol i’r harbwrfeistr ofyn amdani i adnabod y llestr, ei gargo a’r amser tebygol y bydd yn cyrraedd yr harbwr ac yn ymadael â’r harbwr. 2 Caiff cyfarwyddydau a roddir o dan baragraff (1) fod yn gymwys— a i bob llestr neu i ddosbarth o lestrau a ddynodir yn y cyfarwyddyd, b i’r cyfan o’r harbwr a’r dynesfeydd a’r sianeli sy’n arwain at yr harbwr, neu i ran a ddynodir yn y cyfarwyddyd, ac c bob amser neu ar amserau a ddynodir yn y cyfarwyddyd, a rhaid i bob cyfarwyddyd a roddir o dan yr erthygl hon bennu i ba raddau y mae’n gymwys o ran y materion y cyfeirir atynt yn is-baragraffau (a), (b) ac (c). 3 Caiff y Cwmni, ar ôl ymgynghori â’r Siambr Llongau a’r Gymdeithas Hwylio Frenhinol, ddirymu neu ddiwygio cyfarwyddydau a roddir o dan yr erthygl hon. Cyhoeddi cyfarwyddydau cyffredinol 17 1 Rhaid i hysbysiad bod cyfarwyddyd cyffredinol wedi ei roi a bod unrhyw gyfarwyddyd cyffredinol wedi ei ddiwygio neu wedi ei ddirymu, ac eithrio mewn argyfwng, gael ei gyhoeddi gan y Cwmni cyn gynted ag y bo’n ymarferol unwaith yn Lloyd’s List neu ryw bapur newydd arall sy’n arbenigo mewn newyddion am longau; ac, os yw’r hysbysiad yn ymwneud â rhoi neu ddiwygio cyfarwyddyd, rhaid i’r hysbysiad nodi man lle y gellir archwilio a phrynu copïau o’r cyfarwyddyd neu’r cyfarwyddyd diwygiedig (yn ôl y digwydd), a phris y cyfarwyddyd neu’r cyfarwyddyd diwygiedig (yn ôl y digwydd). 2 Mewn argyfwng, caniateir i hysbysiad bod cyfarwyddyd cyffredinol wedi ei roi neu fod unrhyw gyfarwyddyd cyffredinol wedi ei ddiwygio neu wedi ei ddirymu gael ei roi mewn unrhyw fodd y mae’r Cwmni yn ystyried ei fod yn briodol. Cyfarwyddydau arbennig i lestrau 18 1 Caiff yr harbwrfeistr roi cyfarwyddyd o dan yr erthygl hon— a yn ei gwneud yn ofynnol i unrhyw lestr unrhyw le yn yr harbwr neu’r dynesfeydd at yr harbwr gydymffurfio â gofyniad a wneir mewn cyfarwyddyd cyffredinol neu odano, b yn rheoleiddio’r amser a’r modd y mae unrhyw lestr i fynd i’r harbwr neu allan ohono, neu aros ynddo, c i sicrhau mai ar adegau penodol neu yn ystod cyfnodau penodol yn unig y bydd llestr yn symud, d yn gwahardd angori llestr mewn unrhyw ran benodol neu rannau penodol o’r harbwr, e yn rheoleiddio gwaith i symud, angori neu ddadangori llestr, neu i wneud y gwaith hwnnw’n ofynnol, f yn rheoleiddio’r modd y mae llestr yn derbyn neu’n gollwng (o’r llong i’r lan ynteu o’r lan i’r llong) deithwyr, cargo, tanwydd, dŵr, storfeydd llong neu falast yn yr harbwr, ac g yn symud unrhyw lestr annefnyddiadwy ymaith o’r harbwr. 2 Caniateir i gyfarwyddyd arbennig gael ei roi mewn unrhyw fodd y mae’r harbwrfeistr yn ystyried ei fod yn briodol. 3 Caiff yr harbwrfeistr ddirymu cyfarwyddyd arbennig neu ei ddiwygio. Dim effaith ar gyfrifoldeb meistr 19 Nid yw rhoi cyfarwyddyd cyffredinol neu gyfarwyddyd arbennig yn lleihau cyfrifoldeb meistr y llestr y rhoddir y cyfarwyddyd iddo mewn perthynas â’r llestr hwnnw, y personau sydd ar ei fwrdd, ei gargo neu unrhyw berson neu eiddo arall, nac yn effeithio mewn unrhyw fodd arall ar y cyfrifoldeb hwnnw. Methu â chydymffurfio â chyfarwyddydau 20 Bydd meistr llestr sy’n methu heb esgus rhesymol â chydymffurfio â chyfarwyddyd cyffredinol neu gyfarwyddyd arbennig yn cyflawni trosedd ac yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw’n uwch na lefel 4 ar y raddfa safonol. Gorfodi cyfarwyddydau arbennig 21 1 Heb ragfarnu unrhyw rwymedi arall sydd ar gael i’r Cwmni, os na chydymffurfir â chyfarwyddyd arbennig o fewn amser rhesymol, caiff yr harbwrfeistr, lle bo’n ymarferol, osod personau ar fwrdd y llestr i gyflawni’r cyfarwyddyd neu beri fel arall i’r llestr gael ei drin yn unol â’r cyfarwyddyd. 2 Os nad oes neb ar fwrdd y llestr i gydymffurfio â chyfarwyddyd arbennig, caiff yr harbwrfeistr fynd rhagddo fel pe bai’r cyfarwyddyd wedi ei roi heb i neb gydymffurfio ag ef; ond rhaid i’r harbwrfeistr beidio â gwneud hynny oni bai ei bod yn amhosibl dod o hyd i feistr y llestr, ar ôl gwneud ymholiadau rhesymol. 3 Mae treuliau yr eir iddynt wrth arfer y pwerau a roddir gan yr erthygl hon yn adenilladwy gan y Cwmni oddi wrth berchennog y llestr fel pe baent yn arwystl i’r Cwmni mewn cysylltiad â’r llestr. RHAN 4 AMRYWIOL Amddiffyniad diwydrwydd dyladwy 22 1 Mewn achos ynglŷn â throsedd o dan unrhyw ddarpariaeth yn y Gorchymyn hwn a grybwyllir ym mharagraff (2) mae’n amddiffyniad i’r Cwmni brofi ei fod wedi cymryd pob rhagofal rhesymol ac wedi arfer pob diwydrwydd dyladwy i osgoi cyflawni trosedd o’r fath. 2 Y darpariaethau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yw— a erthygl 9 (darpariaeth rhag perygl i fordwyaeth), b erthygl 11 (goleuadau ar weithfeydd llanwol wrth adeiladu), ac c erthygl 12 (goleuadau parhaol ar weithfeydd llanwol). 3 Os yw’r amddiffyniad a ddarperir gan baragraff (1) mewn unrhyw achos yn cynnwys yr honiad bod y drosedd wedi ei chyflawni oherwydd gweithred neu ddiffyg person arall, nid oes gan y Cwmni, heb ganiatâd y llys, yr hawl i ddibynnu ar yr amddiffyniad hwnnw oni bai ei fod, o fewn cyfnod o 7 niwrnod clir cyn y gwrandawiad, wedi cyflwyno hysbysiad ysgrifenedig i’r erlynydd yn rhoi unrhyw wybodaeth yn adnabod neu’n cynorthwyo i adnabod y person arall hwnnw a oedd ym meddiant y Cwmni y pryd hwnnw. Arbediad i Trinity House 23 Nid oes dim byd yn y Gorchymyn hwn sy’n rhagfarnu nac yn rhanddirymu unrhyw un neu ragor o hawliau, dyletswyddau neu freintiau Trinity House. Hawliau’r Goron 24 1 Nid oes dim byd yn y Gorchymyn hwn yn lleihau effaith unrhyw ystad, hawl, pŵer, braint, awdurdod neu esemptiad o eiddo’r Goron, ac yn benodol a heb ragfarnu’r cyffredinolrwydd hwnnw, nid oes dim byd yn y Gorchymyn hwn yn awdurdodi’r Cwmni i gymryd unrhyw dir neu unrhyw hawliau o ba ddisgrifiad bynnag, eu defnyddio, mynd i mewn arnynt, neu ymyrryd mewn unrhyw fodd â hwy, (gan gynnwys unrhyw gyfran o lannau neu wely’r môr neu lannau neu wely unrhyw afon, sianel, cilfach, bae neu foryd)— a sy’n eiddo i’w Fawrhydi drwy hawl y Goron ac sy’n ffurfio rhan o Ystad y Goron heb gydsyniad ysgrifenedig Comisiynwyr Ystad y Goron, b sy’n eiddo i’w Fawrhydi drwy hawl y Goron ac nad yw’n ffurfio rhan o Ystad y Goron heb gydsyniad ysgrifenedig yr adran o’r llywodraeth sy’n rheoli’r tir hwnnw, neu c sy’n eiddo i adran o’r llywodraeth, neu a ddelir o dan ymddiriedolaeth i’w Fawrhydi at ddibenion adran o’r llywodraeth, heb gydsyniad ysgrifenedig yr adran honno o’r llywodraeth. 2 Caniateir i gydsyniad o dan baragraff (1) gael ei roi yn ddiamod neu’n ddarostyngedig i delerau ac amodau; a bernir ei fod wedi ei roi mewn ysgrifen pan anfonir ef yn electronig. Diwygio 25 Mae’r darpariaethau a ganlyn yn Neddf 1959 i’w darllen fel pe bai— a yn adran 4 (ymgorffori Deddfau cyffredinol), paragraff (c), “52” wedi ei fewnosod ar ôl “50”, a b yn adran 30 (cymhwyso Deddf 1847), is-adran (2)(e) wedi ei hepgor. Gofynion amgylcheddol 26 1 Cyn cychwyn ar y gweithfeydd a awdurdodir gan erthygl 3(1), rhaid i gynllun rheoli treftadaeth gael ei gyflwyno i’r awdurdod cynllunio lleol a’i gymeradwyo yn ysgrifenedig ganddo. Rhaid i’r cynllun rheoli treftadaeth gynnwys manylion ynghylch y canlynol— a mesurau i’w cymryd er mwyn cofnodi lleoliad presennol Pier Admiralty (LB14757) a Goleudy Pier Admiralty (LB14758), b dyluniadau ar gyfer newid dulliau amgáu parhaol presennol er mwyn adeiladu’r gweithfeydd yn unol ag erthygl 3(1) at ddiben gwella golygfeydd o Ardal Cadwraeth Traeth Caergybi i asedau treftadaeth yn yr harbwr, ac c mesurau i reoli storio cynwysyddion yn yr harbwr dros dro yn ystod cyfnod adeiladu’r gweithfeydd a awdurdodir gan erthygl 3(1) at ddiben lliniaru unrhyw effeithiau dros dro i olygfeydd presennol o asedau treftadaeth ar Ynys Halen. 2 Rhaid i’r Cwmni weithredu manylion y cynllun rheoli treftadaeth yn unol â’r manylion a gymeradwyir gan yr awdurdod cynllunio lleol o dan baragraff (1). 3 Heb fod yn hwyrach na 6 mis ar ôl cwblhau’r gweithfeydd a awdurdodir gan erthygl 3(1), rhaid i gynllun gwybodaeth treftadaeth gael ei gyflwyno i’r awdurdod cynllunio lleol a’i gymeradwyo yn ysgrifenedig ganddo. Rhaid i’r cynllun gwybodaeth treftadaeth gynnwys manylion ynghylch y canlynol— a mesurau i’w cymryd er mwyn darparu byrddau dehongli treftadaeth sy’n hygyrch i’r cyhoedd ar gyfer Pier Admiralty (LB14757) a Goleudy Pier Admiralty (LB14758), b mesurau i’w cymryd er mwyn gwella hygyrchedd y cyhoedd i asedau treftadaeth sydd yn yr harbwr, ac c gweithredu amserlen ar gyfer y mesurau a nodir ym mharagraffau 3(a) a (b). 4 Rhaid i’r Cwmni weithredu manylion y cynllun gwybodaeth treftadaeth yn unol â’r manylion a gymeradwyir gan yr awdurdod cynllunio lleol o dan baragraff (3). Julie James Y Gweinidog Newid Hinsawdd, un o Weinidogion Cymru 8 Awst 2023