Addysg, Cymru Enwi, cychwyn a dehongli 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Addysg (Gwahardd Disgyblion ac Apelau) (Unedau Cyfeirio Disgyblion) (Cymru) (Diwygio) 2024. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 8 Ebrill 2024. 3 Yn y Rheoliadau hyn, ystyr “Rheoliadau UCD 2003” yw Rheoliadau Addysg (Gwahardd Disgyblion ac Apelau) (Unedau Cyfeirio Disgyblion) (Cymru) 2003 . Gwaharddiadau y mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys iddynt 2 1 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys i waharddiadau sy’n digwydd ar neu ar ôl 8 Ebrill 2024. 2 Mae Rheoliadau UCD 2003, fel yr oeddent cyn eu diwygio gan y Rheoliadau hyn, yn parhau i fod yn gymwys i waharddiadau sy’n digwydd cyn 8 Ebrill 2024. Diwygio rheoliad 3 o Reoliadau UCD 2003 3 1 Mae rheoliad 3 (y corff cyfrifol) o Reoliadau UCD 2003 wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Yn lle “yr awdurdod lleol sy’n cynnal” rhodder “pwyllgor rheoli”. 3 Hepgorer “am gyfnod penodedig”. Diwygio rheoliad 5 o Reoliadau UCD 2003 4 1 Mae rheoliad 5 (gwahardd disgyblion: y ddyletswydd i hysbysu’r person perthnasol a’r awdurdod lleol) o Reoliadau UCD 2003 wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Yn y pennawd, ar ôl “person perthnasol” mewnosoder “, y pwyllgor rheoli”. 3 Ym mharagraff (1)— a hepgorer “am gyfnod penodedig”; b yn is-baragraff (a), ar y diwedd mewnosoder “neu, os yw’r disgybl yn cael ei wahardd yn barhaol, fod y disgybl yn cael ei wahardd yn barhaol”; c yn is-baragraff (c)— i ar ôl “y caiff” mewnosoder “y person perthnasol”, a ii yn lle “awdurdod lleol”, yn y ddau le y mae’n digwydd, rhodder “pwyllgor rheoli”. 4 Ar ôl paragraff (1) mewnosoder— 1A Os bydd athro neu athrawes â gofal uned cyfeirio disgyblion yn penderfynu y dylid gwneud unrhyw waharddiad ar ddisgybl am gyfnod penodedig yn waharddiad parhaol, rhaid i’r athro neu’r athrawes â gofal yn ddi-oed gymryd camau rhesymol i hysbysu’r person perthnasol— a o’r penderfyniad, a b o’r materion a bennir yn is-baragraffau (b) i (ch) o baragraff (1). 5 Yn lle paragraffau (2) a (3) rhodder— 2 Mae paragraff (3) yn gymwys os bydd yr athro neu’r athrawes â gofal uned cyfeirio disgyblion— a yn gwahardd unrhyw ddisgybl mewn amgylchiadau pan fyddai’r disgybl, yn sgil y gwaharddiad— i yn cael ei wahardd o’r uned cyfeirio disgyblion am gyfanswm o fwy na phum diwrnod ysgol mewn unrhyw dymor unigol, neu ii yn colli cyfle i sefyll unrhyw arholiad cyhoeddus, b yn gwahardd disgybl yn barhaol, neu c yn penderfynu y dylid gwneud unrhyw waharddiad ar ddisgybl yn waharddiad parhaol. 3 Pan fo’r paragraff hwn yn gymwys, rhaid i’r athro neu’r athrawes â gofal yn ddi-oed hysbysu’r pwyllgor rheoli a’r awdurdod lleol o’r materion canlynol— a cyfnod y gwaharddiad neu, os yw’r disgybl yn cael ei wahardd yn barhaol, fod y disgybl yn cael ei wahardd felly, neu b penderfyniad yr athro neu’r athrawes â gofal y dylid gwneud unrhyw waharddiad ar ddisgybl am gyfnod penodedig yn waharddiad parhaol, ac (yn y naill achos neu’r llall) y rhesymau drosto. 6 Hepgorer paragraff (4). 7 Ym mharagraff (5)— a ar ôl “hysbysu’r” mewnosoder “pwyllgor rheoli a’r”; b yn lle “paragraffau (2) neu (3)” rhodder “paragraff (2)”. Diwygio rheoliad 6 o Reoliadau UCD 2003 5 1 Mae rheoliad 6 (gwahardd disgyblion: darparu gwybodaeth i’r awdurdod lleol a Chynulliad Cenedlaethol Cymru) o Reoliadau UCD 2003 wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Yn y pennawd, yn lle “Chynulliad Cenedlaethol Cymru” rhodder “Gweinidogion Cymru”. 3 Ym mharagraff (1)— a yn lle “athro neu’r athrawes â gofal” rhodder “pwyllgor rheoli”; b ar ôl is-baragraff (b) mewnosoder— ba pan fo gan y disgybl sydd wedi’i wahardd anghenion dysgu ychwanegol, neu y gall fod ganddo anghenion dysgu ychwanegol, a yw’r corff llywodraethu neu’r awdurdod lleol, neu a oedd ar adeg y gwaharddiad— i yn penderfynu a oes gan y disgybl anghenion dysgu ychwanegol, ii yn llunio cynllun datblygu unigol ar gyfer y disgybl, neu iii yn cynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer y disgybl, yn unol â Rhan 2 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a’r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018 ; . 4 Yn lle paragraff (2) rhodder— 2 Rhaid i awdurdod lleol ddarparu i Weinidogion Cymru unrhyw wybodaeth, os byddant yn gofyn amdani, y mae’r awdurdod lleol wedi’i chael oddi wrth athro neu athrawes â gofal o dan reoliad 5(3) neu 5(5) neu oddi wrth bwyllgor rheoli o dan reoliad 6(1). Diwygio rheoliad 7 o Reoliadau UCD 2003 6 1 Mae rheoliad 7 (swyddogaethau awdurdod lleol mewn perthynas â disgyblion wedi’u gwahardd am gyfnod penodedig) o Reoliadau UCD 2003 wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Yn y pennawd— a yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli”; b yn lle “wedi’u gwahardd am gyfnod penodedig” rhodder “sydd wedi’u gwahardd”. 3 Yn lle paragraff (1) rhodder— 1 Mae paragraffau (2) i (6) yn gymwys pan hysbysir y pwyllgor rheoli o’r canlynol o dan reoliad 5(3)— a gwahardd disgybl yn barhaol, b penderfyniad y dylid gwneud unrhyw waharddiad ar ddisgybl yn waharddiad parhaol, neu c gwahardd unrhyw ddisgybl, a’r amgylchiadau yw y byddai’r disgybl, yn sgil y gwaharddiad— i yn cael ei wahardd o’r uned cyfeirio disgyblion am gyfanswm o fwy na 15 diwrnod ysgol mewn unrhyw dymor unigol, neu ii yn colli cyfle i sefyll arholiad cyhoeddus. 4 Ym mharagraff (2)— a yn y geiriau o flaen is-baragraff (a), yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli”; b yn is-baragraff (b)— i yn y geiriau o flaen is-baragraff (b)(i), yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli”; ii ar ddiwedd paragraff (ii) hepgorer “a”; iii ar ddiwedd paragraff (iii), yn lle “;” rhodder “, a”; iv ar ôl paragraff (iii) mewnosoder— iv gan yr awdurdod lleol; ; c yn is-baragraff (c)— i yn lle “caniatáu” rhodder “cynnull cyfarfod a chaniatáu”; ii ar ddiwedd paragraff (ii) hepgorer “a”; iii ar ôl paragraff (iii) mewnosoder— a iv un o swyddogion yr awdurdod lleol, a enwebwyd gan yr awdurdod, ; iv yn lle “i gyfarfod â’r awdurdod lleol” rhodder “i’r cyfarfod hwnnw”. 5 Ym mharagraff (3)— a yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli”; b yn y testun Saesneg, yn lle “he or she” rhodder “the pupil”. 6 Ym mharagraff (4)— a yn y geiriau o flaen is-baragraff (a), yn lle “yr awdurdod lleol” rhodder “y pwyllgor rheoli”; b yn is-baragraff (b), ar ôl “person perthnasol” mewnosoder “a’r awdurdod lleol”. 7 Ym mharagraff (5), yn lle “yr awdurdod lleol” rhodder “y pwyllgor rheoli”. 8 Ym mharagraff (6)— a yn lle “yr awdurdod lleol” rhodder “y pwyllgor rheoli”; b yn lle’r geiriau o “hysbysu’r person perthnasol” hyd at y diwedd rhodder— yn ddi-oed— a hysbysu’r person perthnasol, yr athro neu’r athrawes â gofal a’r awdurdod lleol o’i benderfyniad, a b yn ychwanegol, yn achos disgybl sydd wedi’i wahardd yn barhaol, roi hysbysiad ysgrifenedig i’r person perthnasol, sy’n cyfeirio at y penderfyniad hwnnw ac sy’n datgan y materion a ganlyn— i y rhesymau dros y penderfyniad, ii hawl y person perthnasol i apelio yn erbyn y penderfyniad, iii y person y dylai’r person perthnasol roi unrhyw hysbysiad o apêl iddo, iv bod rhaid i unrhyw hysbysiad o apêl gynnwys y sail dros yr apêl, a v y dyddiad olaf y caniateir i apêl gael ei gwneud. 9 Ym mharagraff (7)(b), yn lle “yr awdurdod lleol” rhodder “y pwyllgor rheoli”. 10 Ym mharagraff (8)— a yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli”; b yn is-baragraff (b), ar ôl “yn achos gwaharddiad” mewnosoder “parhaol neu waharddiad”; c yn y geiriau ar ôl is-baragraff (c), yn lle “5(2)” rhodder “5(3)”. 11 Ym mharagraff (9)— a hepgorer “am gyfnod penodedig”; b yn y testun Saesneg, yn lle “he or she” rhodder “the pupil”; c yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli”. 12 Ym mharagraff (10), yn lle “corff llywodraethu” rhodder “pwyllgor rheoli”. 13 Ar ôl paragraff (10) mewnosoder— 11 Caniateir rhoi’r hysbysiad ysgrifenedig y cyfeirir ato ym mharagraff (6)(b) naill ai— a drwy ei draddodi â llaw i gyfeiriad hysbys diwethaf y person perthnasol, neu b drwy ei anfon drwy’r post dosbarth cyntaf, mewn amlen wedi’i chyfeirio’n briodol a’i rhagdalu, i gyfeiriad hysbys diwethaf y person perthnasol. Diwygio rheoliad 8 o Reoliadau UCD 2003 7 1 Mae rheoliad 8 (apelau yn erbyn gwahardd disgyblion yn barhaol) o Reoliadau UCD 2003 wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Ym mharagraff (1), yn lle “yr athro neu’r athrawes â gofal o dan adran 52(2) i wahardd disgybl yn barhaol” rhodder “y pwyllgor rheoli o dan reoliad 7 i beidio â derbyn yn ôl ddisgybl sydd wedi’i wahardd yn barhaol”. 3 Ym mharagraff (3)— a yn lle “adran 52(2) o Ddeddf 2002” rhodder “reoliad 7”; b yn y testun Cymraeg, yn lle “herbyn” rhodder “erbyn”; c ar y diwedd mewnosoder “, neu’r gwaharddiad neu’r penderfyniad gan yr athro neu’r athrawes â gofal yr oedd y penderfyniad hwnnw yn ymwneud ag ef”. 4 Ym mharagraff (4), ar ôl “yr athro neu’r athrawes â gofal” mewnosoder “, y pwyllgor rheoli”. 5 Ym mharagraff (5)(c), yn lle “i’w dderbyn” rhodder “i dderbyn y disgybl”. Diwygio rheoliad 9 o Reoliadau UCD 2003 8 1 Mae rheoliad 9 (gwahardd disgyblion: canllawiau) o Reoliadau UCD 2003 wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Ym mharagraff (1), ar ôl is-baragraff (a) mewnosoder— aa y pwyllgor rheoli, . 3 Ym mharagraff (2), yn lle “Gynulliad Cenedlaethol Cymru” rhodder “Weinidogion Cymru”. Diwygio rheoliad 9A o Reoliadau UCD 2003 9 Yn is-baragraff (b) o reoliad 9A (gwaharddiadau — safon y prawf) o Reoliadau UCD 2003, yn lle “awdurdod lleol” rhodder “pwyllgor rheoli. Diwygio’r Atodlen i Reoliadau UCD 2003 10 1 Mae’r Atodlen (addasiadau i’r Atodlen i Reoliadau Addysg (Gwahardd Disgyblion ac Apelau) (Ysgolion a Gynhelir) (Cymru) 2003) i Reoliadau UCD 2003 wedi ei diwygio fel a ganlyn. 2 Hepgorer paragraff 1. 3 Ar y dechrau, mewnosoder paragraff 1A— 1A Ym mharagraff 1(1)— a yn lle “6(1)” rhoddir “8(1)”; b yn lle “6(6)(b)” rhoddir “7(6)(b)”. 4 Hepgorer paragraff 2. 5 Ym mharagraff 4— a ym mharagraff (a) o’r addasiad i baragraff 2(7), hepgorer “(os oes un)”; b ym mharagraff (ch)(ii) o’r addasiad i baragraff 2(7), yn lle “ei wahardd” rhodder “wahardd y disgybl”; c yn y geiriau ar ôl paragraff (ch)(ii) o’r addasiad i baragraff 2(7), yn lle “ei allu” rhodder “allu’r person”. 6 Ym mharagraff 5— a ar ddiwedd yr addasiad i baragraff 10(2)(a) hepgorer “a”; b ar ôl yr addasiad i baragraff 10(2)(a) mewnosoder— aa i’r pwyllgor rheoli roi sylwadau ysgrifenedig, i gael ei gynrychioli ac i ymddangos a rhoi sylwadau llafar, a ; c ym mharagraff (b) o’r addasiad i baragraff 10(2), hepgorer “yn ychwanegol at y datganiad y mae’n ofynnol i’r awdurdod ei gyflwyno i’r panel o dan is-baragraff (1),”. 7 Yn lle paragraff 6 rhodder— 6 Ym mharagraff 14(a), yn lle “y corff llywodraethu a’r pennaeth” rhodder “y pwyllgor rheoli a’r athro neu’r athrawes â gofal”. Jeremy Miles Gweinidog y Gymraeg ac Addysg, un o Weinidogion Cymru 6 Mawrth 2024