Iechyd Y Cyhoedd, Cymru RHAN 1 Cyffredinol Enwi a dod i rym 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Mangreoedd a Cherbydau a Gymeradwywyd o ran Triniaethau Arbennig (Cymru) 2024. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 29 Tachwedd 2024. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— mae i “ aciwbigo ” (“ acupuncture ”) yr ystyr a roddir yn adran 94(1) o’r Ddeddf; ystyr “ amodau cymeradwyo mandadol ” (“ mandatory approval conditions ”) yw’r amodau a nodir yn Atodlenni 3 a 4; ystyr “ amodau cymeradwyo mandadol cymwys ” (“ applicable mandatory approval conditions ”) yw’r amodau cymeradwyo mandadol y mae tystysgrif gymeradwyo yn ddarostyngedig iddynt o ddyddiad dyroddi’r dystysgrif honno; ystyr “ awdurdod lleol ” (“ local authority ”) yw’r awdurdod lleol fel y’i diffinnir gan adran 124(1) o’r Ddeddf; mae i “ cerbyd ” (“ vehicle ”) yr ystyr a roddir yn adran 94(1) o’r Ddeddf; ystyr “ cleient ” (“ client ”) yw person y rhoddir triniaeth arbennig iddo; ystyr “ cyfnod y dystysgrif gymeradwyo ” (“ approval certificate period ”), mewn perthynas â thystysgrif gymeradwyo, yw’r cyfnod y mae’r dystysgrif gymeradwyo yn awdurdodi rhoi triniaeth arbennig ynddo mewn mangre neu mewn cerbyd fel y’i nodir yn adran 70(5) o’r Ddeddf; mae i “ cyfweliad ymgeisio ” (“ application interview ”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 8(3); mae i “ deiliad trwydded ” (“ licence holder ”) yr ystyr a roddir yn adran 59(8)(b) o’r Ddeddf; ystyr “ deiliad tystysgrif ” (“ certificate holder ”) yw’r person y mae awdurdod lleol wedi cymeradwyo ei gais am dystysgrif gymeradwyo o dan adran 70 o’r Ddeddf ac y mae ei enw wedi ei restru ar y dystysgrif gymeradwyo; mae i “ dyddiad cymeradwyo ” (“ approval date ”) yr un ystyr ag yn adran 70(5) o’r Ddeddf; ystyr “ y Ddeddf ” (“ the Act ”) yw Deddf Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017; ystyr “ ffi am gais ” (“ application fee ”) yw’r ffi a osodir gan yr awdurdod lleol i ddod gyda chais am dystysgrif gymeradwyo; mae i “ mangre ” (“ premises ”) yr ystyr a roddir yn adran 94(1) o’r Ddeddf; ystyr “ rhif y dystysgrif gymeradwyo ” (“ approval certificate number ”) yw’r cyfeirnod a roddir gan yr awdurdod lleol i’r dystysgrif gymeradwyo sy’n unigryw i’r dystysgrif honno, ac a bennir ynddi; mae i “ triniaeth arbennig ” (“ special procedure ”) yr ystyr a roddir yn adran 57 o’r Ddeddf; mae i “ tystysgrif gymeradwyo ” (“ approval certificate ”) yr un ystyr ag a roddir yn adran 70(1) o’r Ddeddf; ystyr “ tystysgrif gymeradwyo dros dro ” (“ temporary approval certificate ”) yw tystysgrif gymeradwyo sy’n awdurdodi rhoi triniaeth arbennig (neu driniaethau arbennig) mewn mangre neu gerbyd a gymeradwywyd am gyfnod nad yw’n hwy na saith niwrnod. 2 Ac eithrio fel y darperir fel arall, mae gofyniad o dan y Rheoliadau hyn i roi hysbysiad (neu i hysbysu) yn ofyniad i roi hysbysiad ysgrifenedig. 3 Mae dogfen y mae’n ofynnol iddi fod yn “ysgrifenedig”, neu hysbysiad y mae’n ofynnol iddo fod yn “ysgrifenedig”, yn rhinwedd y Rheoliadau hyn yn cynnwys cyfathrebiad electronig, fel y diffinnir “electronic communication” yn adran 15(1) o Ddeddf Cyfathrebiadau Electronig 2000 . RHAN 2 Mangreoedd a cherbydau sydd wedi eu hesemptio Mangreoedd neu gerbydau sydd wedi eu hesemptio 3 Nid yw’r gofyniad yn adran 69(2) o’r Ddeddf fod rhaid i berson sy’n cynnal busnes y rhoddir triniaeth arbennig yng nghwrs y busnes hwnnw roi’r driniaeth honno mewn mangre neu gerbyd sydd wedi ei chymeradwyo neu ei gymeradwyo gan yr awdurdod lleol o dan adran 70 o’r Ddeddf yn gymwys mewn cysylltiad â’r canlynol— a triniaeth aciwbigo a roddir i gleient mewn mangre neu gerbyd a ddefnyddir i unrhyw raddau gan y cleient hwnnw fel annedd; b unrhyw driniaeth arbennig a roddir mewn sefydliad gofal iechyd annibynnol a reoleiddir. 4 Yn y rheoliad hwn— mae “ annedd ” (“ dwelling ”) yn cynnwys (ond nid yw’n gyfyngedig i)— “cartref gofal i oedolion”, sydd â’r ystyr a roddir yn adran 28(1) o’r Ddeddf; “hosbis”, sef mangre a ddefnyddir yn gyfan gwbl neu’n bennaf ar gyfer darparu gofal lliniarol i bersonau sy’n dioddef o glefyd sy’n gwaethygu ac sydd yn ei gyfnodau olaf, gan neu ar ran sefydliad y mae darparu gofal o’r fath yn brif swyddogaeth iddo. ystyr “ sefydliad gofal iechyd annibynnol a reoleiddir ” (“ regulated independent healthcare establishment ”) yw— clinig annibynnol fel y diffinnir “independent clinic” gan adran 2(4) o Ddeddf Safonau Gofal 2000 ac fel y’i rhagnodir gan reoliad 4 o Reoliadau Gofal Iechyd Annibynnol (Cymru) 2011 ; ysbyty annibynnol fel y diffinnir “independent hospital” gan adran 2(2) a (3) o Ddeddf Safonau Gofal 2000 ac fel y’i rhagnodir gan reoliad 3 o Reoliadau Gofal Iechyd Annibynnol (Cymru) 2011; practis deintyddol preifat fel y’i diffinnir gan reoliad 3(1) o Reoliadau Deintyddiaeth Breifat (Cymru) 2017 . RHAN 3 Cais am dystysgrif gymeradwyo Ffurf cais 5 1 Rhaid i bob cais am dystysgrif gymeradwyo ymwneud â naill ai— a mangre unigol, neu b cerbyd unigol. 2 Rhaid i gais am dystysgrif gymeradwyo fod ar y ffurf a bennir yn Atodlen 1. 3 Caniateir gwneud cais naill ai ar ffurf papur neu drwy ei gyflwyno yn electronig. 4 Yn achos tystysgrif gymeradwyo dros dro, rhaid gwneud cais o leiaf 28 o ddiwrnodau gwaith cyn y dyddiad cymeradwyo arfaethedig ar gyfer y dystysgrif gymeradwyo dros dro. Yr wybodaeth sydd i’w darparu gan y ceisydd 6 1 Ar ôl cyflwyno cais am dystysgrif gymeradwyo ond cyn dyfarnu arno, rhaid i’r ceisydd ddarparu i’r awdurdod lleol unrhyw wybodaeth bellach y mae’r awdurdod lleol yn ystyried ei bod yn angenrheidiol i’w alluogi i ddyfarnu ar y cais. 2 Rhaid i’r awdurdod lleol wrthod cais os yw’r ceisydd yn methu â darparu i’r awdurdod lleol yr wybodaeth y gofynnwyd amdani o dan baragraff (1). Y ffioedd sydd i ddod gyda chais 7 1 Mae pa ffi am gais bynnag a osodir gan yr awdurdod lleol i ddod gyda chais. 2 Mae’r ffi am gais (os oes un) i gael ei gosod gan yr awdurdod lleol, gan roi sylw i’r costau y mae’r awdurdod yn mynd iddynt neu y disgwylir i’r awdurdod fynd iddynt mewn cysylltiad ag ymdrin â cheisiadau o dan y Rheoliadau hyn. 3 Nid yw cais am dystysgrif gymeradwyo i’w drin fel pe bai wedi ei wneud yn briodol hyd nes bod yr awdurdod lleol wedi cael y ffi am gais mewn arian cliriedig. Y meini prawf ar gyfer caniatáu tystysgrif gymeradwyo 8 1 Mae’r meini prawf y mae rhaid i geisydd eu bodloni ar gyfer tystysgrif gymeradwyo er mwyn i’r cais gael ei ganiatáu wedi eu nodi ym mharagraffau (2) i (5). 2 Rhaid i’r ceisydd— a bod yn 18 oed neu’n hŷn, b darparu tystiolaeth bod y ceisydd yn meddu ar Ddyfarniad Lefel 2 a reoleiddir, ac c cyflwyno plan o’r fangre neu’r cerbyd y mae’r cais yn ymwneud â hi neu ag ef, sy’n cydymffurfio â pharagraff (5). 3 Rhaid i’r ceisydd ymgymryd â chyfweliad ymgeisio â’r awdurdod lleol, a’i basio, sy’n cynnwys cwestiynau a ofynnir gan yr awdurdod lleol ac a atebir gan y ceisydd, er mwyn dangos gwybodaeth y ceisydd am y materion a ganlyn— a y dyletswyddau a osodir, o dan Ran 4 o’r Ddeddf neu yn rhinwedd y Rhan honno, ar ddeiliad tystysgrif, b yr amodau cymeradwyo mandadol, ac c goblygiadau peidio â chydymffurfio â’r amodau cymeradwyo mandadol. 4 Rhaid i’r fangre neu’r cerbyd y mae’r cais yn ymwneud â hi neu ag ef— a cael ei harolygu neu ei arolygu gan yr awdurdod lleol, b cael ei chadw neu ei gadw mewn cyflwr da er mwyn galluogi rhoi’r driniaeth arbennig yn ddiogel ac yn hylan, ac c adlewyrchu’r manylebau a ddarperir yn y plan sy’n dod gyda’r cais. 5 Rhaid i’r plan sy’n dod gyda’r cais gynnwys (pan fo’n gymwys)— a y mynedfeydd i’r fangre neu’r cerbyd a’r allanfeydd ohoni neu ohono, b mesuriadau a disgrifiad o siâp y mannau (megis ystafelloedd) (os oes rhai) sydd yn y fangre neu’r cerbyd, c y mynedfeydd i’r mannau (megis ystafelloedd) (os oes rhai) sydd yn y fangre neu’r cerbyd, a’r allanfeydd ohonynt, d lleoliad y canlynol (os oes rhai)— i sinciau cyfarpar, ii biniau offer miniog, iii ystafelloedd staff, iv mannau, cyfleusterau neu ystafelloedd storio ar gyfer cynhyrchion a/neu gyfarpar, v toiledau, vi mannau neu ystafelloedd aros, vii basnau golchi dwylo, viii biniau gwastraff, ix ffenestri, a x gweithfannau. 6 Yn y rheoliad hwn— ystyr “ bin offer miniog ” (“ sharps bin ”) yw cynhwysydd anhyblyg, arbenigol sy’n cydymffurfio â Chod CGE 20 01 99 ac sydd wedi ei gynllunio i waredu’n ddiogel offer miniog sy’n gysylltiedig â rhoi triniaethau arbennig; ystyr “ Dyfarniad Lefel 2 a reoleiddir ” (“ regulated Level 2 Award ”) yw Dyfarniad Lefel 2, a reoleiddir gan Gymwysterau Cymru , mewn Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Ymarferwyr Triniaethau Arbennig; ystyr “ gweithfan ” (“ workstation ”) yw’r rhan o’r man gwaith triniaethau arbennig sy’n cynnwys y canlynol— gwely, cadair neu gyffelyb, y mae cleient yn eistedd neu’n gorwedd arno neu arni i gael triniaeth arbennig a roddir gan ddeiliad trwydded, cadair neu stôl y mae deiliad y drwydded yn eistedd arni i roi’r driniaeth arbennig (os yw’n gymwys), ac arwyneb gwaith a ddefnyddir ar gyfer gosod a storio’r offerynnau a’r cynhyrchion a ddefnyddir gan ddeiliad y drwydded i roi’r driniaeth arbennig. RHAN 4 Caniatáu neu wrthod tystysgrif gymeradwyo Caniatáu neu wrthod cais am dystysgrif gymeradwyo 9 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo cais am dystysgrif gymeradwyo sy’n cymeradwyo mangre neu gerbyd wedi ei wneud i awdurdod lleol yn unol â Rhan 3. 2 Os yw’r awdurdod lleol wedi ei fodloni bod yr holl feini prawf cymeradwyo a nodir yn rheoliad 8 wedi eu bodloni, rhaid i’r awdurdod lleol ganiatáu’r cais am dystysgrif gymeradwyo a dyroddi tystysgrif gymeradwyo i’r ceisydd, sy’n cymeradwyo mangre neu gerbyd mewn cysylltiad â rhoi triniaeth arbennig. 3 Os nad yw’r awdurdod lleol wedi ei fodloni bod yr holl feini prawf cymeradwyo a nodir yn rheoliad 8 wedi eu bodloni, rhaid i’r awdurdod lleol roi hysbysiad i’r ceisydd bod y cais am dystysgrif gymeradwyo wedi ei wrthod i’r graddau y mae’n ymwneud â chymeradwyo’r fangre honno neu’r cerbyd hwnnw. 4 Rhaid i’r hysbysiad— a nodi’r rhesymau pam y mae’r awdurdod lleol yn gwrthod y cais, a b datgan y caiff y ceisydd apelio o dan Rannau 12 a 13 yn erbyn y penderfyniad. RHAN 5 Ffurf a chynnwys y dystysgrif gymeradwyo Ffurf a chynnwys y dystysgrif gymeradwyo 10 1 Rhaid i dystysgrif gymeradwyo fod ar y ffurf a nodir yn Atodlen 2. 2 Bwriedir i’r testun sydd wedi ei gynnwys mewn bachau petryal yn y ffurflen yn Atodlen 2 fod yn ganllawiau. 3 Rhaid atodi copi o’r amodau cymeradwyo mandadol cymwys i’r dystysgrif gymeradwyo. 4 At ddibenion Atodlen 2, mae i’r termau “aciwbigo”, “tyllu’r corff”, “electrolysis” a “tatŵio” oll yr un ystyron ag a roddir yn adran 94(1) o’r Ddeddf. RHAN 6 Amodau cymeradwyo mandadol Amodau cymeradwyo mandadol 11 1 Mae’r rheoliad hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch yr amodau cymeradwyo mandadol sydd i fod yn gymwys i dystysgrifau cymeradwyo, at ddibenion adran 70(3)(c) o’r Ddeddf. 2 Mae tystysgrif gymeradwyo yn ddarostyngedig i’r amodau a nodir yn Atodlen 3. 3 Mae tystysgrif gymeradwyo dros dro yn ddarostyngedig i’r amodau a nodir yn Atodlen 4. RHAN 7 Amrywio tystysgrif gymeradwyo Cais i amrywio 12 1 Caiff awdurdod lleol, ar gais gan ddeiliad y dystysgrif, amrywio tystysgrif gymeradwyo. 2 Rhaid i bob cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo ymwneud â naill ai— a mangre unigol, neu b cerbyd unigol. 3 Rhaid i gais i amrywio tystysgrif gymeradwyo— a cael ei wneud i’r awdurdod lleol a ganiataodd y dystysgrif gymeradwyo, b cael ei wneud naill ai ar ffurf papur neu drwy ei gyflwyno yn electronig, c cynnwys manylion y newidiadau y bwriedir eu gwneud i’r dystysgrif gymeradwyo, d cynnwys rhif tystysgrif gymeradwyo’r fangre neu’r cerbyd y mae’r cais yn ymwneud â hi neu ag ef, ac e cynnwys datganiad wedi ei lofnodi gan ddeiliad y dystysgrif sy’n datgan, hyd eithaf ei wybodaeth, fod yr wybodaeth a ddarperir gan ddeiliad y dystysgrif yn y cais yn wir a bod deiliad y dystysgrif yn deall ei bod yn drosedd o dan adran 82(7) o’r Ddeddf i roi gwybodaeth sy’n anwir neu’n gamarweiniol (pa un ai’n fwriadol neu’n ddi-hid). 4 Os yw cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo yn ymwneud â newidiadau i strwythur neu ddyluniad y fangre neu’r cerbyd a nodir ar y dystysgrif gymeradwyo, rhaid iddo hefyd gynnwys— a manylion y newidiadau arfaethedig sydd i’w gwneud yn y fangre neu yn y cerbyd, a b plan wedi ei ddiweddaru sy’n ofynnol gan reoliad 8(2)(c) ac sy’n dangos yn glir y newidiadau arfaethedig hynny. 5 O ran cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo drwy ychwanegu disgrifiad o driniaeth arbennig y mae’r dystysgrif gymeradwyo i awdurdodi iddi gael ei rhoi— a rhaid iddo bennu’r driniaeth arbennig o dan sylw, a b mae i’w drin at ddibenion y Rhan hon fel pe bai’n gais i ddyroddi tystysgrif gymeradwyo sy’n awdurdodi i’r driniaeth honno gael ei rhoi (ac mae dyddiad yr amrywio i’w drin, o ran cymhwyso’r rheoliad hwn mewn cysylltiad â’r driniaeth honno, fel dyddiad dyroddi tystysgrif gymeradwyo sy’n awdurdodi i’r driniaeth gael ei rhoi). 6 Nid yw paragraff (5)(b) yn gymwys at ddibenion dyfarnu ar y dystysgrif gymeradwyo. Yr wybodaeth sydd i’w darparu gan ddeiliad y dystysgrif 13 Ar ôl cyflwyno cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo ond cyn dyfarnu arno, rhaid i ddeiliad y dystysgrif— a bodloni’r awdurdod lleol yn ystod arolygiad o’r fangre neu’r cerbyd fod yr amrywiadau arfaethedig yn y fangre a gymeradwywyd neu yn y cerbyd a gymeradwywyd yn adlewyrchu’r amrywiadau a ddisgrifir yn y cais i amrywio (os oes ei angen), a b darparu gwybodaeth bellach fel sy’n ofynnol gan yr awdurdod lleol er mwyn iddo wneud dyfarniad. Y ffioedd sydd i ddod gyda chais i amrywio 14 1 Mae pa ffi am gais bynnag a osodir gan yr awdurdod lleol i ddod gyda chais i amrywio tystysgrif gymeradwyo. 2 Mae’r ffi am gais (os oes un) i’w gosod gan yr awdurdod lleol, gan roi sylw i’r costau y mae’r awdurdod yn mynd iddynt neu y disgwylir i’r awdurdod fynd iddynt mewn cysylltiad ag ymdrin â cheisiadau i amrywio o dan y Rheoliadau hyn. 3 Nid yw cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo i’w drin fel pe bai wedi ei wneud yn briodol hyd nes bod yr awdurdod lleol wedi cael y ffi am gais mewn arian cliriedig. Caniatáu neu wrthod cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo 15 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo wedi ei wneud i awdurdod lleol yn unol â Rhan 7. 2 Os yw’r awdurdod lleol wedi ei fodloni bod cais i amrywio yn unol â Rhan 7 wedi ei wneud, rhaid i’r awdurdod lleol ganiatáu’r cais i amrywio tystysgrif gymeradwyo a dyroddi’r dystysgrif gymeradwyo wedi ei hamrywio i ddeiliad y dystysgrif. 3 Os nad yw’r awdurdod lleol wedi ei fodloni bod cais i amrywio yn unol â Rhan 7 wedi ei wneud, rhaid i’r awdurdod lleol roi hysbysiad i ddeiliad y dystysgrif fod y cais am dystysgrif gymeradwyo wedi ei wrthod i’r graddau y mae’n ymwneud ag amrywio’r dystysgrif gymeradwyo honno. 4 Rhaid i’r hysbysiad— a nodi’r rhesymau pam y mae’r awdurdod lleol yn gwrthod y cais, a b datgan y caiff deiliad y dystysgrif apelio o dan Rannau 12 a 13 yn erbyn y penderfyniad. Effaith amrywio tystysgrif gymeradwyo 16 1 Caiff effaith amrywiad (ymhlith pethau eraill)— a ychwanegu neu ddileu disgrifiad o driniaeth arbennig y mae’r dystysgrif gymeradwyo yn awdurdodi iddi gael ei rhoi; b awdurdodi newid enw deiliad y dystysgrif neu enw cofrestredig y busnes sy’n gysylltiedig â’r dystysgrif gymeradwyo; c awdurdodi i driniaeth arbennig gael ei rhoi mewn mangre neu mewn cerbyd sydd wedi cael unrhyw newid neu unrhyw newidiadau i’r strwythur neu’r dyluniad. 2 Ni chaniateir i dystysgrif gymeradwyo gael ei hamrywio o dan y Rhan hon er mwyn— a trosglwyddo’r dystysgrif gymeradwyo o ddeiliad y dystysgrif i unigolyn arall, (gan gynnwys pan fu newid mewn perchnogaeth neu reolaeth mewn perthynas â’r fangre neu’r cerbyd a gymeradwywyd); b cwtogi neu estyn cyfnod y dystysgrif gymeradwyo; c terfynu’r dystysgrif gymeradwyo. RHAN 8 Adnewyddu tystysgrif gymeradwyo Cais i adnewyddu 17 1 Caiff awdurdod lleol, ar gais gan ddeiliad y dystysgrif, adnewyddu tystysgrif gymeradwyo. 2 Rhaid i bob cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo ymwneud â naill ai— a mangre unigol, neu b cerbyd unigol. 3 Rhaid i gais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo— a cael ei wneud i’r awdurdod lleol a ganiataodd y dystysgrif gymeradwyo, b cael ei wneud o leiaf 28 o ddiwrnodau gwaith cyn i’r dyddiad cymeradwyo a restrir ar y dystysgrif gymeradwyo ddod i ben, c cael ei wneud naill ai ar ffurf papur neu drwy ei gyflwyno yn electronig, d cynnwys rhif tystysgrif gymeradwyo’r fangre neu’r cerbyd y mae’r cais yn ymwneud â hi neu ag ef, ac e cael ei wneud ar y ffurf a bennir yn Atodlen 1. 4 Mae paragraff 3(e) yn ddarostyngedig i’r darpariaethau yn rheoliad 20. Yr wybodaeth sydd i’w darparu gan ddeiliad y dystysgrif 18 Ar ôl cyflwyno cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo ond cyn dyfarnu arno, rhaid i ddeiliad y dystysgrif ddarparu i’r awdurdod lleol unrhyw wybodaeth bellach y mae’r awdurdod lleol yn ystyried ei bod yn angenrheidiol i’w alluogi i ddyfarnu ar y cais. Y ffioedd sydd i ddod gyda chais i adnewyddu 19 1 Mae pa ffi am gais bynnag a osodir gan yr awdurdod lleol i ddod gyda chais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo. 2 Mae’r ffi am gais (os oes un) i’w gosod gan yr awdurdod lleol, gan roi sylw i’r costau y mae’r awdurdod yn mynd iddynt neu y disgwylir i’r awdurdod fynd iddynt mewn cysylltiad ag ymdrin â cheisiadau i adnewyddu o dan y Rheoliadau hyn. 3 Nid yw cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo i’w drin fel pe bai wedi ei wneud yn briodol hyd nes bod yr awdurdod lleol wedi cael y ffi am gais mewn arian cliriedig. Y meini prawf ar gyfer adnewyddu tystysgrif gymeradwyo 20 1 Mae’r meini prawf y mae rhaid i ddeiliad tystysgrif eu bodloni er mwyn i dystysgrif gymeradwyo gael ei adnewyddu wedi eu nodi ym mharagraff (2). 2 Mae’r meini prawf a bennir yn rheoliad 8 yn gymwys fel pe bai cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo yn gais am dystysgrif gymeradwyo, ac eithrio’r meini prawf yn rheoliad 8(2)(b) a (3) nad ydynt yn gymwys. Caniatáu neu wrthod cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo 21 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo wedi ei wneud i awdurdod lleol yn unol â Rhan 8. 2 Os yw’r awdurdod lleol wedi ei fodloni bod yr holl feini prawf adnewyddu a nodir yn rheoliad 20 wedi eu bodloni, rhaid iddo ganiatáu’r cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo a dyroddi tystysgrif gymeradwyo i ddeiliad y dystysgrif, sy’n cymeradwyo mangre neu gerbyd mewn cysylltiad â rhoi triniaeth arbennig. 3 Os nad yw’r awdurdod lleol wedi ei fodloni bod yr holl feini prawf adnewyddu a nodir yn rheoliad 20 wedi eu bodloni, rhaid i’r awdurdod lleol roi hysbysiad i ddeiliad y dystysgrif fod y cais i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo wedi ei wrthod. 4 Rhaid i’r hysbysiad— a nodi’r rhesymau pam y mae’r awdurdod lleol yn gwrthod y cais, a b datgan y caiff deiliad y dystysgrif apelio o dan Rannau 12 a 13 yn erbyn y penderfyniad. Tystysgrif gymeradwyo yn dod i ben 22 1 At ddibenion y Rhan hon, bydd tystysgrif gymeradwyo yn dod i ben ar y cynharaf o blith y canlynol— a diwedd cyfnod y dystysgrif gymeradwyo; b y dyddiad y dirymir y dystysgrif gymeradwyo; c y dyddiad y terfynir y dystysgrif gymeradwyo yn wirfoddol. 2 Ond ni fydd tystysgrif gymeradwyo yn dod i ben— a pan fo cais i adnewyddu yn yr arfaeth; b pan fo’r amser y caniateir cyflwyno sylwadau o dan Ran 12 ynddo heb ddod i ben; c pan fo apêl a ddygir o dan Ran 13 eto i gael ei phenderfynu. RHAN 9 Copi o’r dystysgrif gymeradwyo Cais am gopi o dystysgrif gymeradwyo 23 1 Os yw tystysgrif gymeradwyo wedi mynd ar goll, wedi cael ei dwyn neu wedi cael ei difrodi, caiff deiliad y dystysgrif wneud cais am gopi i’r awdurdod lleol a ddyroddodd y dystysgrif. 2 Rhaid i gais am gopi o dystysgrif gymeradwyo— a cael ei wneud i’r awdurdod lleol a ganiataodd y dystysgrif gymeradwyo, b cael ei wneud naill ai ar ffurf papur neu drwy ei gyflwyno yn electronig, c cynnwys esboniad pam y ceisir copi o’r dystysgrif gymeradwyo, a d pan fo’n bosibl, ddarparu cadarnhad o rif y dystysgrif gymeradwyo. Y ffioedd sydd i ddod gyda chais am gopi o dystysgrif gymeradwyo 24 1 Mae pa ffi am gais bynnag a osodir gan yr awdurdod lleol i ddod gyda chais am gopi o dystysgrif gymeradwyo. 2 Mae’r ffi am gais (os oes un) i’w gosod gan yr awdurdod lleol, gan roi sylw i’r costau y mae’r awdurdod yn mynd iddynt neu y disgwylir i’r awdurdod fynd iddynt mewn cysylltiad ag ymdrin â cheisiadau am gopïau o dystysgrifau cymeradwyo o dan y Rheoliadau hyn. 3 Nid yw cais am gopi o dystysgrif gymeradwyo i’w drin fel pe bai wedi ei wneud yn briodol hyd nes bod yr awdurdod lleol wedi cael y ffi am gais mewn arian cliriedig. Caniatáu neu wrthod cais am gopi o dystysgrif gymeradwyo 25 1 Rhaid i’r awdurdod lleol ganiatáu’r cais os yw wedi ei fodloni— a bod y dystysgrif gymeradwyo ar goll, wedi ei dwyn neu wedi ei difrodi, a b pan fo’r dystysgrif gymeradwyo ar goll neu wedi ei dwyn, fod yr heddlu wedi ei hysbysu am hyn. 2 Cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl caniatáu cais, rhaid i awdurdod lleol ddyroddi copi o’r dystysgrif gymeradwyo i ddeiliad y dystysgrif. 3 Os nad yw awdurdod lleol wedi ei fodloni o dan baragraff (1) rhaid iddo ddyroddi hysbysiad i ddeiliad y dystysgrif— a sy’n cynnwys y rhesymau pam y mae’r awdurdod lleol yn gwrthod y cais, a b sy’n datgan y caiff deiliad y dystysgrif apelio o dan Rannau 12 a 13 yn erbyn y penderfyniad. Copi o dystysgrif gymeradwyo 26 Rhaid i gopi o dystysgrif gymeradwyo a ddyroddir gan awdurdod lleol o dan reoliad 25— a cael ei ardystio gan yr awdurdod lleol fel copi gwir, a b cael ei drin at ddibenion y Rheoliadau hyn ac unrhyw ofynion a osodir gan neu o dan y Rheoliadau hyn fel y dystysgrif gymeradwyo wreiddiol. RHAN 10 Ffi am gais 27 1 Mae’r rheoliad hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch y ffordd y mae awdurdod lleol yn pennu swm y ffi am gais at ddibenion adran 70(8)(a) o’r Ddeddf. 2 Mae’r costau y mae rhaid i awdurdod lleol roi sylw iddynt (yn unol â rheoliad 7) wrth bennu’r ffi am gais yn cynnwys, yn arbennig, gostau y mae’r awdurdod lleol yn mynd iddynt neu y disgwylir i’r awdurdod lleol fynd iddynt mewn cysylltiad â cheisiadau a’r gweithgareddau a ganlyn (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt)— a cael a chofnodi’r cais a chraffu arno, b cynnal cyfweliad ymgeisio ac arolygiad o’r fangre neu’r cerbyd, c camau dilynol sy’n gysylltiedig â’r cyfweliad ymgeisio a’r arolygiad o’r fangre neu’r cerbyd, d cymeradwyo neu wrthod y cais, ac e pennu gradd y swyddog a’r amser sy’n gysylltiedig â phob un o’r swyddogaethau hyn. 3 Rhaid i awdurdod lleol adolygu lefel y ffi— a ar ddiwedd y cyfnod o 1 flwyddyn sy’n dechrau â’r diwrnod y daw’r Rheoliadau hyn i rym, a b fesul ysbaid o ddim mwy nag 1 flwyddyn wedi hynny. 4 Ni chaniateir talu ffi am gais mewn rhandaliadau. 5 Caiff awdurdod lleol ad-dalu’r cyfan neu ran o ffi am gais sydd eisoes wedi ei thalu. 6 Os daw’n amlwg, ar ôl talu ffi am gais, y dylid bod wedi talu ffi lai, rhaid ad-dalu’r swm dros ben. Ffi gydymffurfio 28 1 Mae’r rheoliad hwn yn gwneud darpariaeth ynghylch y ffordd y mae awdurdod lleol yn pennu swm y ffi gydymffurfio (os oes un) at ddibenion adran 76(2) o’r Ddeddf. 2 Mae’r costau y mae rhaid i awdurdod lleol roi sylw iddynt (yn unol ag adran 76(4) o’r Ddeddf) wrth bennu’r ffi gydymffurfio yn cynnwys, yn arbennig, gostau y mae’r awdurdod lleol yn mynd iddynt neu y disgwylir i’r awdurdod lleol fynd iddynt mewn cysylltiad â’r gweithgareddau a ganlyn (ond heb fod yn gyfyngedig iddynt)— a cynnal cofnodion ar gronfa ddata yr awdurdod lleol, b cynnal y gofrestr a sefydlwyd o dan adran 75 o’r Ddeddf, c swyddog awdurdodedig yn arfer y pwerau mynediad etc. o dan adran 84 o’r Ddeddf ac yn cynnal ymweliadau dirybudd a all, mewn rhai achosion, arwain at arfer y pwerau arolygu etc. o dan adran 88 o’r Ddeddf, d cymryd camau yn erbyn deiliad y dystysgrif ac arfer y pŵer i ddirymu tystysgrif gymeradwyo o dan adran 73 o’r Ddeddf, ac e pennu gradd y swyddog a’r amser sy’n gysylltiedig â phob un o’r swyddogaethau hyn. 3 Rhaid i awdurdod lleol adolygu lefel y ffi— a ar ddiwedd y cyfnod o 1 flwyddyn sy’n dechrau â’r diwrnod y daw’r Rheoliadau hyn i rym, a b fesul ysbaid o ddim mwy nag 1 flwyddyn wedi hynny. 4 Ni chaniateir talu’r ffi gydymffurfio mewn rhandaliadau. 5 Caiff awdurdod lleol ad-dalu’r cyfan neu ran o’r ffi gydymffurfio sydd eisoes wedi ei thalu. 6 Os daw’n amlwg, ar ôl talu’r ffi gydymffurfio, y dylid bod wedi talu ffi lai, rhaid ad-dalu’r swm dros ben. 7 Caniateir i unrhyw ffi gydymffurfio sy’n ddyledus i awdurdod lleol ac sy’n parhau i fod heb ei thalu fod yn adenilladwy gan yr awdurdod lleol hwnnw drwy ddyled sifil. 8 Yn y rheoliad hwn— ystyr “ ffi gydymffurfio ” (“ compliance fee ”) yw ffi y caniateir ei chodi gan yr awdurdod lleol o dan adran 76(2) o’r Ddeddf; mae i “ swyddog awdurdodedig ” (“ authorised officer ”) yr ystyr a roddir yn adran 83 o’r Ddeddf. RHAN 11 Hysbysiad o derfynu tystysgrif gymeradwyo yn wirfoddol Hysbysiad o derfynu tystysgrif gymeradwyo yn wirfoddol 29 Pan fo deiliad tystysgrif yn dymuno i dystysgrif gymeradwyo beidio â chael effaith a phan fo’n rhoi hysbysiad o dan adran 72(1) o’r Ddeddf i’r awdurdod lleol sydd wedi caniatáu a dyroddi’r dystysgrif gymeradwyo, rhaid i’r hysbysiad gynnwys— a y dyddiad y bwriedir i’r dystysgrif gymeradwyo beidio â chael effaith, b rhif y dystysgrif gymeradwyo, c manylion deiliad y dystysgrif, i gynnwys ei enw llawn, ei ddyddiad geni, ei gyfeiriad a’i fanylion cyswllt, d yn achos mangre a gymeradwywyd, gyfeiriad y fangre, e yn achos cerbyd a gymeradwywyd sydd â rhif cofrestru, rif cofrestru’r cerbyd, f yn achos cerbyd a gymeradwywyd nad oes ganddo rif cofrestru, pa fanylion adnabod bynnag am y cerbyd y mae’r awdurdod lleol wedi ystyried eu bod yn briodol yn unol ag adran 71(3)(b) o’r Ddeddf, ac g enw unrhyw bersonau y mae deiliad y dystysgrif yn meddwl bod yr hysbysiad yn debygol o effeithio arnynt. RHAN 12 Hysbysiadau a’r hawl i gyflwyno sylwadau Cymhwyso a dehongli 30 1 Mae’r Rhan hon yn gymwys os yw awdurdod lleol yn bwriadu rhoi hysbysiad i P ei fod yn bwriadu gwrthod cais. 2 Yn Rhannau 12 a 13— ystyr “ cais ” (“ an application ”) yw cais— am dystysgrif gymeradwyo, i amrywio tystysgrif gymeradwyo, i adnewyddu tystysgrif gymeradwyo, a am gopi o dystysgrif gymeradwyo; ystyr “ P ” (“ P ”) yw’r ceisydd neu ddeiliad y dystysgrif. Gwrthod cais 31 Caiff awdurdod lleol wrthod cais. Hysbysiad rhybuddio o fwriad i wrthod cais 32 Os yw awdurdod lleol yn bwriadu gwrthod cais o dan reoliad 31, rhaid iddo roi hysbysiad (“hysbysiad rhybuddio”) i P sy’n nodi’r hyn y mae’r awdurdod lleol yn bwriadu ei wneud a pham. Yr hawl i gyflwyno sylwadau 33 1 Rhaid i hysbysiad rhybuddio ddatgan y caiff P, o fewn cyfnod a bennir yn yr hysbysiad, naill ai— a cyflwyno sylwadau ynghylch y cynigion, neu b hysbysu’r awdurdod lleol bod P yn dymuno cyflwyno sylwadau. 2 Ni chaniateir i’r cyfnod a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio fod yn llai na 14 o ddiwrnodau sy’n dechrau â dyddiad yr hysbysiad. 3 Caiff yr awdurdod lleol gymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio— a os yw P, o fewn y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio, yn hysbysu’r awdurdod lleol nad yw P yn dymuno cyflwyno sylwadau, neu b os yw’r cyfnod a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio yn dod i ben ac nad yw P wedi cyflwyno sylwadau nac wedi hysbysu’r awdurdod lleol bod P yn dymuno gwneud hynny. 4 Os yw P, o fewn y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio, yn hysbysu’r awdurdod lleol bod P yn dymuno cyflwyno sylwadau— a rhaid i’r awdurdod lleol ganiatáu cyfnod rhesymol pellach i P i gyflwyno sylwadau, a b caiff yr awdurdod lleol gymryd y camau a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio os yw P yn methu â chyflwyno sylwadau o fewn y cyfnod pellach hwnnw. 5 Os yw P yn cyflwyno sylwadau (naill ai o fewn y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad rhybuddio neu o fewn y cyfnod pellach a ganiateir o dan baragraff (4)(a)), rhaid i’r awdurdod lleol ystyried y sylwadau. 6 Caniateir i’r sylwadau a gyflwynir gan P o dan y rheoliad hwn gael eu cyflwyno ar lafar neu fel arall ac, yn achos sylwadau llafar, caiff P neu gynrychiolydd P eu cyflwyno. Hysbysiad o benderfyniad 34 1 Os yw awdurdod lleol, ar ôl cydymffurfio â’r gofynion yn rheoliad 32, yn penderfynu cymryd y camau a nodir yn yr hysbysiad rhybuddio, rhaid iddo roi hysbysiad o benderfyniad i P sy’n nodi’r rhesymau dros gymryd camau o’r fath. 2 Rhaid i’r hysbysiad o benderfyniad hefyd ddatgan— a y caiff P apelio o dan Ran 13 yn erbyn y penderfyniad, a b y cyfnod y caniateir i apêl gael ei dwyn ynddo. 3 Os yw awdurdod lleol, ar ôl cydymffurfio â rheoliad 32, yn penderfynu peidio â chymryd y camau g weithredu a nodir yn yr hysbysiad rhybuddio, rhaid i’r awdurdod lleol roi’r hysbysiad o benderfyniad i P. RHAN 13 Apelau Apêl i lys ynadon 35 1 Caiff P apelio i lys ynadon yn erbyn penderfyniad i wrthod cais. 2 Mae apêl i gael ei gwneud o fewn y cyfnod o 21 o ddiwrnodau sy’n dechrau â dyddiad yr hysbysiad o benderfyniad i wrthod y cais. 3 Mae apêl i fod ar ffurf cwyn am orchymyn, ac yn unol â Deddf Llysoedd Ynadon 1980 . 4 At ddibenion y terfyn amser ar gyfer gwneud apêl, mae gwneud y gŵyn i’w drin fel gwneud yr apêl. 5 Yn dilyn apêl, caiff y llys ynadon— a cadarnhau penderfyniad yr awdurdod lleol yr apelir yn ei erbyn, neu b diddymu neu amrywio’r penderfyniad yr apelir yn ei erbyn, a chaiff wneud unrhyw orchymyn o ran costau y mae’n meddwl ei fod yn addas. 6 Os bydd y llys ynadon yn diddymu neu’n amrywio’r penderfyniad yr apelir yn ei erbyn, caiff anfon yr achos yn ôl i’r awdurdod lleol i ymdrin ag ef yn unol â chyfarwyddydau a roddir gan y llys. Apêl i Lys y Goron 36 1 Caniateir i apêl gan y naill barti neu’r llall yn erbyn penderfyniad llys ynadon o dan reoliad 35 gael ei dwyn gerbron Llys y Goron. 2 Yn dilyn apêl i Lys y Goron, caiff Llys y Goron— a cadarnhau, amrywio neu wrth-droi penderfyniad y llys ynadon, b anfon yr achos yn ôl i’r llys ynadon neu’r awdurdod lleol i ymdrin ag ef yn unol â chyfarwyddydau a roddir gan Lys y Goron. Digollediad 37 1 Pan fo llys, yn dilyn apêl o dan reoliad 35 neu 36, yn amrywio neu’n gwrth-droi penderfyniad awdurdod lleol, caiff y llys orchymyn i’r awdurdod lleol ddigolledu’r ceisydd neu ddeiliad y dystysgrif am golled a ddioddefwyd o ganlyniad i’r penderfyniad. 2 Nid yw dwyn apêl o dan reoliad 35 neu 36 mewn cysylltiad â phenderfyniad a wneir gan awdurdod lleol yn atal dros dro effaith y penderfyniad nac unrhyw hysbysiad a roddir o dan Ran 12. Jeremy Miles Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol, un o Weinidogion Cymru 27th November 2024