Y Diwydiant Dŵr, Cymru RHAN 1 Cyflwyniad Enwi a chychwyn 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Draenio Cynaliadwy (Gweithdrefn Cymeradwyo a Mabwysiadu) (Cymru) 2018. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 7 Ionawr 2019. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “Atodlen 3” (“ Schedule 3” ) yw Atodlen 3 i’r Ddeddf; ystyr “cais am gymeradwyaeth” (“ application for approval ”) yw— cais am gymeradwyaeth a wneir yn unol â pharagraff 9 o Atodlen 3, neu y rhan honno o gais cyfun a wneir yn unol â pharagraff 10 o Atodlen 3 y gwneir cais am gymeradwyaeth mewn perthynas â hi— ac mae cyfeiriad at “cais dilys” (“ valid application ”) i’w ddehongli yn unol â hynny; ystyr “ceisydd” (“ applicant ”) yw person sy’n gwneud cais am gymeradwyaeth; ystyr “cymeradwyaeth” (“ approval ”) yw’r gymeradwyaeth sy’n ofynnol o dan baragraff 7(1) o Atodlen 3 am system ddraenio i waith adeiladu ; ystyr “cynnig a gadarnhawyd” (“ confirmed proposal” ) yw cynnig i wneud gwaith ailadeiladu a gadarnhawyd o dan reoliad 15; mae i “datblygiad” yr ystyr a roddir i “development” yn adran 55 o Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 ; mae i “datblygwr” yr ystyr a roddir i “developer” ym mharagraff 23(2)(b) o Atodlen 3; ystyr “y Ddeddf” (“ the Act ”) yw Deddf Rheoli Llifogydd a Dŵr 2010; ystyr “diwrnod gwaith” (“ working day” ) yw diwrnod nad yw’n ddydd Sadwrn, yn ddydd Sul nac yn ŵyl banc o fewn ystyr adran 1 o Ddeddf Bancio a Thrafodion Ariannol 1971 , nac yn ŵyl gyhoeddus arall yng Nghymru; ystyr “gwaith ailadeiladu” (“ reconstruction work” ) yw gwaith a wneir— i ailadeiladu system ddraenio gynaliadwy i’r cyflwr yr oedd ynddo cyn i’r gwaith statudol ddechrau, neu i adeiladu system ddraenio gynaliadwy newydd yn unol â’r safonau cenedlaethol i weithredu yn lle’r system ddraenio gynaliadwy yr effeithiwyd arni gan y gwaith statudol; ystyr “gwaith adferol” (“ remedial work ”) yw gwaith a wneir ar system ddraenio gynaliadwy— i unioni difrod a achoswyd gan waith statudol, a i sicrhau bod y system ddraenio gynaliadwy yn cydymffurfio â’r safonau cenedlaethol; mae i “gwaith statudol” (“ statutory works ”) yr ystyr a roddir iddo yn rheoliad 14; ystyr “safonau cenedlaethol” (“ national standards” ) yw’r safonau cenedlaethol ar gyfer draenio cynaliadwy a gyhoeddir o dan baragraff 5 o Atodlen 3; ystyr “system ddraenio gynaliadwy” (“ sustainable drainage system” ) yw’r rhannau hynny o system ddraenio nad ydynt wedi eu breinio mewn ymgymerwr carthffosiaeth yn unol â chytundeb o dan adran 104 o Ddeddf y Diwydiant Dŵr 1991 ; mae i “ymgymerwr statudol” (“ statutory undertaker ”) yr ystyr a roddir iddo yn rheoliad 13. 2 Yn y Rheoliadau hyn mae cyfeiriad at “gwaith adeiladu” i’w ddehongli fel cyfeiriad at waith adeiladu sydd â goblygiadau draenio . RHAN 2 Penderfynu ar geisiadau am gymeradwyaeth Gwrthod penderfynu ar gais am gymeradwyaeth 3 1 Caiff corff cymeradwyo wrthod penderfynu ar gais am gymeradwyaeth nad yw’n cael ei wneud yn unol â pharagraff 9(2) neu 10(2) (yn ôl y digwydd) o Atodlen 3. 2 Pan fo corff cymeradwyo yn gwrthod penderfynu ar gais yn unol â pharagraff (1), rhaid iddo, cyn gynted ag y bo’n ymarferol— a rhoi gwybod i’r ceisydd bod y cais wedi ei wrthod a rhoi’r rhesymau dros hynny, a b dychwelyd unrhyw ffi am gais sy’n mynd gyda’r cais. Dyletswydd i ymgynghori cyn penderfynu ar gais am gymeradwyaeth 4 1 Rhaid i gorff cymeradwyo, pan fydd yn gwneud cais am ymateb gan berson yr ymgynghorir ag ef o dan baragraff 11(3) o Atodlen 3 (“ymgynghorai”), bennu dyddiad ar gyfer ymateb sydd o fewn 3 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl iddo anfon y cais. 2 Cyn diwedd y cyfnod a bennir o dan baragraff (1), caiff y corff cymeradwyo a’r ymgynghorai gytuno ar ddyddiad gwahanol ar gyfer ymateb. 3 Caiff y corff cymeradwyo ddiystyru ymateb a geir gan ymgynghorai ar ôl y terfyn amser perthnasol. 4 Yn y rheoliad hwn, ystyr “terfyn amser perthnasol” yw— a cyfnod a bennir o dan baragraff (1), neu b unrhyw gyfnod arall y cytunir arno o dan baragraff (2). Terfynau amser ar gyfer penderfynu ar geisiadau am gymeradwyaeth 5 1 Rhaid i gorff cymeradwyo benderfynu ar— a cais am gymeradwyaeth sy’n ymwneud â datblygiad sy’n destun Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol o dan Reoliadau Cynllunio Gwlad a Thref (Asesu Effeithiau Amgylcheddol) (Cymru) 2017 (“Rheoliadau 2017”) o fewn cyfnod o 12 wythnos sy’n dechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl iddo gael cais dilys, neu b unrhyw gais arall am gymeradwyaeth o fewn y cyfnod o 7 wythnos sy’n dechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl iddo gael cais dilys. 2 Cyn diwedd y cyfnod a bennir yn is-baragraff (a) neu (b) (yn ôl y digwydd) o baragraff (1), caiff y corff cymeradwyo a’r ceisydd gytuno ar gyfnod hwy ar gyfer penderfynu ar gais. 3 Ystyrir bod corff cymeradwyo sy’n methu â phenderfynu ar gais o fewn y terfyn amser perthnasol yn gwrthod y cais. 4 Yn y rheoliad hwn— mae i “Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol” (“ Environmental Impact Assessment ”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 2 o Reoliadau 2017; mae i “datblygiad” yr ystyr a roddir i “development” yn adran 55(1) o Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 ; ystyr “terfyn amser perthnasol” (“ relevant time limit ”)yw— cyfnod a bennir ym mharagraff (1), neu unrhyw gyfnod hwy y cytunir arno o dan baragraff (2). RHAN 3 Dyletswydd i fabwysiadu Hysbysu am benderfyniad i fabwysiadu 6 Rhaid i hysbysiad o dan baragraff 23(4)(b) neu (5) o Atodlen 3 bennu— a y rhesymau dros y penderfyniad, a b dyddiad y penderfyniad. Rhyddhau bond methu â chyflawni pan fo’r ddyletswydd i fabwysiadu yn gymwys 7 1 Ac eithrio pan fo paragraff (3) yn gymwys, rhaid i’r corff cymeradwyo ryddhau bond methu â chyflawni o fewn 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl rhoi hysbysiad o dan baragraff 23(4)(b) neu (5) o Atodlen 3. 2 Mae paragraff (3) yn gymwys os gwnaeth y corff cymeradwyo— a dyroddi tystysgrif o dan baragraff 12(2) o Atodlen 3, a b gwneud gwaith i sicrhau bod y system ddraenio wedi ei chwblhau yn y fath fodd fel ei bod yn debygol o gydymffurfio â’r safonau cenedlaethol o ran ei gweithredoedd. 3 Rhaid i’r corff cymeradwyo, o fewn 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl cwblhau’r gwaith— a anfon cyfrif llawn at y datblygwr o unrhyw symiau a gafwyd o dan y bond sydd wedi eu defnyddio i ddiwallu cost gwneud y gwaith, b talu unrhyw swm dros ben i’r datblygwr, ac c rhyddhau’r bond methu â chyflawni. Cofrestru a dynodi pan fo’r ddyletswydd i fabwysiadu yn gymwys 8 O fewn 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl rhoi hysbysiad o dan baragraff 23(4)(b) neu (5) o Atodlen 3, rhaid i gorff cymeradwyo— a trefnu— i i’r awdurdod llifogydd lleol arweiniol gynnwys y system ddraenio yn y gofrestr a gedwir o dan adran 21 o’r Ddeddf, ii i awdurdod dynodi ddynodi dros dro o dan baragraff 7 o Atodlen 1 i’r Ddeddf unrhyw ran o’r system ddraenio (pa un a yw honno’n rhan a fabwysiadwyd ai peidio) sy’n gymwys i’w dynodi ac nad yw’r corff cymeradwyo yn berchen arni, a b yn unol â rheoliadau a wneir o dan adran 63 o Ddeddf Ffyrdd Newydd a Gwaith Stryd 1991 , rhoi hysbysiad o fwriad i ddynodi, o dan yr adran honno, unrhyw ran o’r system ddraenio a fabwysiadwyd sy’n stryd o fewn ystyr adran 48 o’r Ddeddf honno. RHAN 4 Pan na fo’r ddyletswydd i fabwysiadu yn gymwys Eithriad ar gyfer eiddo unigol 9 At ddibenion paragraff 18(1) neu (2) o Atodlen 3, mae system ddraenio neu unrhyw ran o system ddraenio i’w thrin fel pe bai wedi ei dylunio i ddarparu draeniad i eiddo unigol yn unig os yw wedi ei dylunio i ddarparu draeniad i unrhyw adeiladau neu strwythurau eraill y bydd y canlynol, ar ôl cwblhau’r gwaith adeiladu, yn berchen arnynt, yn eu rheoli neu â rheolaeth drostynt— a person unigol, neu b dau berson neu ragor gyda’i gilydd. Rhyddhau bond methu â chyflawni pan na fo’r ddyletswydd i fabwysiadu yn gymwys 10 1 Ac eithrio pan fo paragraff (3) yn gymwys, rhaid i gorff cymeradwyo ryddhau bond methu â chyflawni o fewn 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl cwblhau system ddraenio a adeiledir yn unol â chynigion a gymeradwywyd. 2 Mae paragraff (3) yn gymwys os gwnaeth y corff cymeradwyo— a dyroddi tystysgrif o dan baragraff 12(2) o Atodlen 3, a b gwneud gwaith i sicrhau bod y system ddraenio wedi ei chwblhau yn y fath fodd fel ei bod yn debygol o gydymffurfio â’r safonau cenedlaethol o ran ei gweithredoedd. 3 Rhaid i’r corff cymeradwyo, o fewn 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl cwblhau’r gwaith— a anfon cyfrif llawn at y datblygwr o unrhyw symiau a gafwyd o dan y bond sydd wedi eu defnyddio i ddiwallu cost gwneud y gwaith, b talu unrhyw swm dros ben i’r datblygwr, ac c rhyddhau’r bond methu â chyflawni. 4 Yn y rheoliad hwn— ystyr “cynigion a gymeradwywyd” (“ approved proposals ”) yw cynigion a gymeradwywyd o dan baragraff 7(1) o Atodlen 3, gan gynnwys unrhyw amodau ynghylch y gymeradwyaeth; mae “system ddraenio” (“ drainage system ”) i’w dehongli fel system ddraenio nad yw’r ddyletswydd i fabwysiadu yn gymwys iddi. Hysbysu am fabwysiadu gwirfoddol 11 1 Rhaid i gorff cymeradwyo roi unrhyw hysbysiad o dan baragraff 24(2) o Atodlen 3 cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl penderfynu mabwysiadu system ddraenio nad yw’r ddyletswydd i fabwysiadu yn gymwys iddi. 2 Rhaid i’r hysbysiad bennu— a y rheswm dros fabwysiadu, a b y dyddiad mabwysiadu. Cofrestru a dynodi yn dilyn mabwysiadu gwirfoddol 12 O fewn 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl rhoi hysbysiad o dan baragraff 24(2) o Atodlen 3, rhaid i gorff cymeradwyo drefnu— a i’r awdurdod llifogydd lleol arweiniol gynnwys y system ddraenio yn y gofrestr a gedwir o dan adran 21 o’r Ddeddf, a b i awdurdod dynodi ddynodi dros dro o dan baragraff 7 o Atodlen 1 unrhyw ran o’r system ddraenio (pa un a yw honno’n rhan a fabwysiadwyd ai peidio) sy’n gymwys i’w dynodi ac nad yw’r corff cymeradwyo yn berchen arni. RHAN 5 Gwaith ar dir cyhoeddus Ystyr “statutory undertaker” 13 At ddiben paragraff 28(3)(a) o Atodlen 3, ystyr “statutory undertaker” yw person sydd â’r hawl o dan ddarpariaeth mewn deddfiad a restrir yn rheoliad 14 i wneud gwaith statudol ar dir cyhoeddus. Ystyr “statutory works” 14 At ddiben paragraff 28(3)(b) o Atodlen 3, ystyr “statutory works” yw gwaith y caniateir ei wneud gan berson o dan unrhyw un neu ragor o’r darpariaethau a ganlyn— a adran 159 o Ddeddf y Diwydiant Dŵr 1991 (pŵer i osod, arolygu, cynnal a chadw etc. bibelli); b Atodlen 4 i Ddeddf Nwy 1986 (pŵer i dyllu strydoedd); c paragraff 10(4) o Atodlen 4 i Ddeddf Trydan 1989 (pŵer i wneud tyllau turio); d Atodlen 3A i Ddeddf Cyfathrebiadau 2003 . Hysbysu am waith statudol a chynigion ar gyfer gwaith ailadeiladu 15 1 Ac eithrio mewn argyfwng, ni chaiff ymgymerwr statudol ddechrau ar waith statudol a fydd yn effeithio ar weithrediad system ddraenio gynaliadwy neu a allai wneud hynny, ar unrhyw dir cyhoeddus, oni bai ei fod o leiaf 4 wythnos cyn i’r gwaith statudol ddechrau, yn hysbysu’r corff cymeradwyo ar gyfer y system ddraenio honno am— a y gwaith statudol arfaethedig, a b y cynnig i wneud gwaith ailadeiladu. 2 Rhaid i’r hysbysiad a roddir o dan baragraff (1) ddod i ben ar y diwrnod gwaith cyn y diwrnod y mae’r gwaith statudol i ddechrau. 3 Os dechreuir y gwaith statudol mewn argyfwng, rhaid i’r ymgymerwr statudol, cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i’r gwaith statudol ddechrau, hysbysu’r corff cymeradwyo— a bod y gwaith statudol wedi dechrau, a b am y cynnig i wneud gwaith ailadeiladu. 4 Ni chaniateir dechrau ar waith ailadeiladu oni bai bod y corff cymeradwyo wedi cadarnhau’r cynnig i wneud y gwaith ailadeiladu. 5 Oni bai bod y corff cymeradwyo wedi hysbysu’r ymgymerwr statudol fel arall, cymerir bod cynnig i wneud gwaith ailadeiladu wedi ei gadarnhau— a mewn perthynas â chynnig yr hysbysir amdano o dan baragraff (1)(b), 4 wythnos gan ddechrau ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl i’r hysbysiad gael ei roi; b mewn perthynas â chynnig yr hysbysir amdano o dan baragraff (3)(b), 48 awr ar ôl i’r corff cymeradwyo gael yr hysbysiad. 6 Rhaid i’r ymgymerwr statudol, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl gwneud y gwaith ailadeiladu, hysbysu’r corff cymeradwyo am y dyddiad y cwblhawyd y gwaith statudol. Gofyniad i ymgymryd â gwaith adferol 16 1 Os yw ymgymerwr statudol yn methu â gwneud gwaith ailadeiladu yn unol â’r cynnig a gadarnhawyd, caiff y corff cymeradwyo ei gwneud yn ofynnol i’r ymgymerwr wneud gwaith adferol o fewn amserlen benodedig. 2 Os yw ymgymerwr statudol yn methu â chydymffurfio â gofyniad o dan baragraff (1), caiff y corff cymeradwyo— a gwneud gwaith adferol, a b adennill unrhyw gostau yr aed iddynt wrth wneud y gwaith hwnnw fel dyled gan yr ymgymerwr. Gwaith statudol i gydymffurfio â’r safonau cenedlaethol 17 1 O fewn 12 mis ar ôl i’r gwaith statudol gael ei gwblhau, rhaid i’r corf cymeradwyo benderfynu a yw wedi ei fodloni bod y gofynion ym mharagraff (2) wedi eu bodloni. 2 Mae’r gofynion fel a ganlyn— a bod system ddraenio newydd neu un a ailadeiladwyd yn gweithredu yn unol â’r cynnig a gadarnhawyd, b bod system ddraenio gynaliadwy newydd, os nad yw wedi ei hailadeiladu yn unol â’r cynnig a gadarnhawyd, yn cydymffurfio â’r safonau cenedlaethol, neu c bod system ddraenio gynaliadwy a ailadeiladwyd, os nad yw wedi ei hadeiladu yn unol â’r cynnig a gadarnhawyd, wedi ei hailadeiladu i’r cyflwr yr oedd ynddo cyn i’r gwaith statudol ddechrau. 3 Os nad yw corff cymeradwyo wedi ei fodloni bod y gofynion ym mharagraff (2) wedi eu bodloni, caiff ei gwneud yn ofynnol i’r ymgymerwr statudol wneud gwaith ailadeiladu neu waith adferol o fewn amserlen benodedig. 4 Os yw ymgymerwr statudol yn methu â chydymffurfio â gofyniad o dan baragraff (3), caiff y corff cymeradwyo— a gwneud gwaith adferol, a b adennill unrhyw gostau yr aed iddynt wrth wneud y gwaith hwnnw fel dyled gan yr ymgymerwr. Hannah Blythyn Gweinidog yr Amgylchedd, o dan awdurdod Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig, un o Weinidogion Cymru 10 October 2018