ADDYSG, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Adroddiad Pennaeth i Rieni a Disgyblion sy'n Oedolion (Cymru) 2011 a deuant i rym ar 1 Medi 2011. 2 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— “asesiad athrawon” (“ teacher assessment ”) yw asesiad gan athrawon yn unol â'r asesiadau statudol; ystyr “asesiadau statudol” (“ statutory assessments ”) yw'r trefniadau asesu hynny a bennir gan Weinidogion Cymru mewn gorchymyn a wneir o dan y canlynol— adran 108(2)(b)(iii) o Ddeddf 2002 o ran disgyblion sydd yn y cyfnod sylfaen; neu adran 108(3)(c) o Ddeddf 2002 o ran disgyblion mewn cyfnod allweddol; ystyr “canlyniad” (“ result ”), o ran unrhyw asesiad o dan yr asesiadau statudol, yw canlyniad yr asesiad fel y mae wedi ei benderfynu a'i gofnodi'n unol â'r trefniadau hynny; ystyr “cofnod presenoldeb” (“ attendance record ”) yw cofnod o bresenoldeb disgybl mewn ysgol yn ôl y gofrestr bresenoldeb a gedwir yn unol ag adran 434 o Ddeddf Addysg 1996 a Rheoliadau Addysg (Cofrestru Disgyblion) (Cymru) 2010 ; ystyr “cyfnod allweddol” (“ key stage ”) yw unrhyw un o'r cyfnodau a nodir ym mharagraffau (b) i (d) yn adran 103(1) o Ddeddf 2002, ac mae cyfeiriad at gyfnod allweddol dau, tri neu bedwar yn gyfeiriad at y cyfnodau a nodir yn eu trefn yn y paragraffau (b) i (d) hynny; mae “cyfnod sylfaen” i'w ddehongli'n unol â “ foundation phase ” yn adran 102 o Ddeddf 2002; ystyr “cymhwyster perthnasol a gymeradwywyd” (“ approved relevant qualification ”) yw cymhwyster o fewn ystyr adran 30(5) o Ddeddf Addysg 1997 ; ystyr “ Deddf 2002 ” (“ the 2002 Act ”) yw Deddf Addysg 2002 ; ystyr “y dogfennau cysylltiedig” (“ the associated documents ”) yw dogfennau a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru ac sy'n nodi lefelau cyrhaeddiad, targedau cyrhaeddiad a rhaglenni astudio mewn perthynas â'r pynciau perthnasol, ac y mae effaith i'r dogfennau hynny yn rhinwedd y gorchmynion a wnaed o dan adran 108(3)(a) a (b) o Ddeddf 2002 ar gyfer y pynciau hynny ac sydd, am y tro, mewn grym; ystyr “ FfCC ” (“ NQF ”) yw'r Fframwaith Cymwysterau Cenedlaethol a ffurfir gan gymwysterau o fewn yr ystyr a roddir i “relevant qualifications” gan adran 30(5) o Ddeddf Addysg 1997 ac sy'n cael eu dyfarnu neu eu dilysu gan gorff sy'n cael ei gydnabod gan Weinidogion Cymru o dan adran 30(1)(e) o'r Ddeddf honno mewn perthynas â'r cymwysterau: ystyr “y gofrestr” (“ the register ”) yw'r gofrestr a gynhelir ac a gyhoeddir gan y Swyddfa Rheoleiddio Cymwysterau ac Arholiadau yn unol ag adran 148 o Ddeddf Prentisiaethau, Sgiliau, Plant a Dysgu 2009 ; ystyr “lefel CC” (“ NC level ”) yw lefel cyrhaeddiad y Cwricwlwm Cenedlaethol a ddisgrifir yn y dogfennau cysylltiedig; ystyr “lefel FfCC” (“ level NQF ”) yw'r lefel y mae'r cymwysterau wedi eu hachredu arni o fewn y FfCC; mae i “maes dysgu” (“ area of learning ”) yr un ystyr ac a roddir iddo yn y ddogfen “Fframwaith ar gyfer Dysgu Plant 3 i 7 oed yng Nghymru” sy'n nodi'r deilliannau dymunol a'r rhaglenni addysgol mewn cysylltiad â phob un o'r meysydd dysgu ac y mae effaith iddi yn rhinwedd gorchymyn a wnaed o dan adran 108(2) o Ddeddf 2002 ; ystyr “Menter Cyfnewid Data Cymru” (“ DEWi ”) yw cronfa ddata Menter Cyfnewid Data Cymru sy'n cael ei chynnal a'i chyhoeddi gan Weinidogion Cymru ; ystyr “meysydd dysgu eraill” (“ other areas of learning ”) yw— datblygiad o ran y Gymraeg; gwybodaeth a dealltwriaeth o'r byd; datblygiad corfforol; a datblygiad creadigol; ystyr “meysydd dysgu perthnasol” (“ relevant areas of learning ”) yw— datblygiad mathemategol; datblygiad personol a chymdeithasol, lles ac amrywiaeth ddiwylliannol; a sgiliau iaith, llythrennedd a chyfathrebu; ystyr “pynciau perthnasol” (“ relevant subjects ”), o ran asesiadau athrawon ac unrhyw gyfnod allweddol, yw'r holl bynciau hynny y mae'n ofynnol asesu'r disgybl neu'r disgyblion dan sylw mewn cysylltiad â hwy drwy asesiadau athrawon yn y cyfnod allweddol hwnnw yn unol â'r asesiadau statudol; ystyr “swyddog lles addysg” (“ education welfare officer ”) yw unrhyw berson a gyflogir gan awdurdod lleol, ac y mae ei ddyletswyddau'n cynnwys sicrhau bod disgyblion o oedran ysgol gorfodol yn bresennol yn rheolaidd yn yr ysgol; ystyr “uned neu gredyd” (“ unit or credit ”), o ran cymhwyster, yw modiwl neu ran o gwrs sy'n arwain at y cymhwyster hwnnw y gellir, pan fo wedi ei gwblhau neu wedi ei chwblhau yn llwyddiannus, ei gyfrif neu ei chyfrif ynghyd â modiwlau neu rannau eraill tuag at ennill y cymhwyster hwnnw; ac ystyr “ysgol a gynhelir” (“ maintained school ”) yw ysgol gymunedol, ysgol sefydledig neu ysgol wirfoddol neu ysgol arbennig gymunedol neu ysgol arbennig sefydledig (nad yw'n un a sefydlwyd mewn ysbyty) ac, oni fydd y cyd-destun yn mynnu fel arall, ysgol feithrin a gynhelir gan awdurdod lleol neu uned cyfeirio disgyblion. 2 Yn y Rheoliadau hyn mae cyfeiriadau at lefelau cyrhaeddiad a thargedau cyrhaeddiad yn gyfeiriadau at y lefelau a thargedau a nodir yn y dogfennau cysylltiedig. 3 Yn y Rheoliadau hyn, onid yw'r cyd-destun yn mynnu fel arall, mae unrhyw gyfeiriad at bennaeth neu gorff llywodraethu, mewn perthynas ag uned cyfeirio disgyblion, yn gyfeiriad at yr athro neu'r athrawes sydd â gofal dros yr uned cyfeirio disgyblion. Adroddiad pennaeth i rieni a disgyblion sy'n oedolion 3 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (5) rhaid i bennaeth pob ysgol a gynhelir, drefnu bod adroddiad ysgrifenedig ar gael, bob blwyddyn ysgol, yn unol â'r rheoliad hwn, sy'n cynnwys yr wybodaeth a ragnodir yn y rheoliad hwn. 2 Dyma'r personau rhagnodedig y mae'n rhaid trefnu bod yr adroddiad ar gael iddynt— a pob disgybl sy'n oedolyn; neu b rhiant pob disgybl sy'n oedolyn (os yw'r pennaeth o'r farn bod amgylchiadau arbennig sy'n ei gwneud yn briodol); neu c rhiant pob disgybl yn achos pob disgybl arall a gofrestrwyd yn yr ysgol. 3 Rhaid i'r adroddiad gynnwys yr wybodaeth am gyflawniadau addysgol y disgybl neu'r disgybl sy'n oedolyn y trefnir bod yr adroddiad ar gael iddo neu i'w riant a'r wybodaeth sy'n ymwneud â'r disgybl hwnnw a nodir— a ym mharagraff 1 o Ran 1 o'r Atodlen, pan fo'r disgybl hwnnw yn y cyfnod sylfaen; b ym mharagraffau 2, 3 a 4 o Ran 1 o'r Atodlen a Rhan 2 o'r Atodlen, pan fo'r disgybl hwnnw yng nghyfnod allweddol dau, tri a phedwar; c yn Rhan 3 o'r Atodlen pan gofnodwyd enw'r disgybl hwnnw ar gyfer unrhyw gymwysterau perthnasol a gymeradwywyd ar lefel FfCC 3 neu'n uwch na hynny; ac ch yn Rhan 4 o'r Atodlen. 4 Yn achos y disgyblion sydd wedi eu cofrestru yn yr ysgol, rhaid cynnwys yn yr adroddiad, yr wybodaeth ysgol gymharol ddiweddaraf mewn perthynas â pherfformiad yr ysgol mewn asesiadau statudol ar gyfer y cyfnod sylfaen a chyfnodau allweddol a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru ar Fenter Cyfnewid Data Cymru. 5 Nid oes dim yn y rheoliad hwn yn atal yr wybodaeth a bennir ym mharagraffau (3) a (4) rhag cael ei chynnwys mewn mwy nag un adroddiad ar yr amod, yn ddarostyngedig i baragraff (7), bod yn rhaid i'r pennaeth anfon yr wybodaeth honno bob blwyddyn ysgol drwy'r post neu fel arall cyn diwedd tymor yr haf. 6 Rhaid i'r cyfnod, y mae adroddiad sy'n cynnwys unrhyw wybodaeth a bennir ym mharagraff (3) yn ymwneud ag ef, ddechrau ym mhob achos gyda'r diweddaraf o'r canlynol— a y dyddiad y derbyniwyd y disgybl i'r ysgol; neu b diwedd y cyfnod yr oedd yr adroddiad diwethaf ar faterion o'r fath a wnaed yn unol â'r Rheoliadau hyn yn ymwneud ag ef. 7 Pan na fo unrhyw un o'r manylion sy'n angenrheidiol i ddarparu'r wybodaeth a bennir ym mharagraff (8) wedi dod i law'r pennaeth tan ar ôl diwedd tymor yr haf, rhaid i'r pennaeth drefnu bod y wybodaeth honno ar gael cyn gynted ag y bo'n ymarferol a sut bynnag heb fod yn hwyrach na'r 30 Medi canlynol. 8 Dyma'r wybodaeth— a manylion y cymwysterau perthnasol a gymeradwywyd ac a enillwyd gan ddisgybl; a b yr wybodaeth y cyfeirir ati ym mharagraffau 1 a 2(4) o'r Atodlen. 9 At ddibenion y rheoliad hwn ystyr “disgybl sy'n oedolyn” yw disgybl 18 oed neu drosodd ar yr adeg y trefnir bod yr adroddiad y cyfeirir ato ym mharagraff (1) ar gael ac nad yw'n bwriadu ymadael â'r ysgol erbyn diwedd y flwyddyn ysgol. Yr wybodaeth ychwanegol y mae'n rhaid trefnu iddi fod ar gael 4 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), yn achos disgybl cofrestredig sydd mewn ysgol a gynhelir ac mewn unrhyw gyfnod allweddol ac sydd wedi ei asesu'n unol â'r asesiadau statudol yn y cyfnod allweddol hwnnw, rhaid i'r pennaeth, os gofynnir iddo wneud hynny gan riant y disgybl yn ysgrifenedig, drefnu bod lefelau cyrhaeddiad ac unrhyw ganlyniadau eraill y disgybl ym mhob targed cyrhaeddiad mewn unrhyw bwnc perthnasol ar gael i'r rhiant yn unol â'r rheoliad hwn. 2 Rhaid i'r pennaeth gydymffurfio â chais o'r fath cyn pen pymtheng niwrnod ysgol ar ôl i'r pennaeth ei gael. 3 Nid yw paragraff (1) yn gymwys os yw'r wybodaeth y cyfeiriwyd ati yn y paragraff hwnnw eisoes wedi bod ar gael i riant y disgybl yn unol â'r Rheoliadau hyn. Adroddiad disgybl sy'n ymadael yr ysgol 5 1 Rhaid i bennaeth pob ysgol a gynhelir drefnu bod adroddiad sy'n cynnwys yr wybodaeth y cyfeiriwyd ati ym mharagraff (2) ar gael, yn unol â pharagraffau (3) a (4), i unrhyw ddisgybl sydd wedi peidio â bod yn ddisgybl o oedran ysgol gorfodol ac sy'n bwriadu ymadael â'r ysgol neu sydd wedi ymadael â'r ysgol. 2 Mae'r wybodaeth yn cynnwys y canlynol— a enw'r disgybl; b ysgol y disgybl; c manylion unrhyw gymhwyster perthnasol a gymeradwywyd ac unrhyw uned neu gredyd tuag at gymhwyster o'r fath a ddyfarnwyd i'r disgybl; ac ch manylion byr am gynnydd y disgybl a'i gyflawniadau mewn pynciau (ac eithrio'r rhai lle'r enillodd unrhyw gymhwyster perthnasol a gymeradwywyd neu unrhyw uned neu gredyd tuag at gymhwyster o'r fath) ac mewn unrhyw weithgareddau sy'n rhan o'r cwricwlwm ysgol, yn ystod y flwyddyn ysgol yr ymadawodd y disgybl yr ysgol ynddi neu ar ei diwedd. 3 Rhaid i'r rhan o'r adroddiad y mae'r wybodaeth y cyfeiriwyd ati yn is-baragraffau (a), (b) ac (ch) o baragraff (2) ar gael ynddi, ddarparu ar gyfer llofnod y disgybl, a rhaid i'r rhan honno a'r rhan o'r adroddiad y mae'r wybodaeth y cyfeiriwyd ati yn is-baragraffau (a) ac (c) o baragraff (2) ar gael ynddi, ill dau ddarparu ar gyfer llofnod gan athro sy'n gyfarwydd â'r disgybl yn ogystal â chyflawniadau'r disgybl hwnnw. 4 Rhaid trefnu bod yr adroddiad ym mharagraff (1) ar gael i'r disgybl heb fod yn hwyrach na'r 30 Medi sy'n dilyn diwedd y flwyddyn ysgol yr ymadawodd y disgybl yr ysgol ynddi neu ar ei diwedd. Cyfyngiadau ar ddarparu gwybodaeth 6 1 Mae darpariaethau paragraff (2) yn gymwys i'r wybodaeth a bennir ym mharagraff 6(1) o'r Atodlen. 2 Nid oes dim sydd yn rheoliad 3 yn ei gwneud yn ofynnol i drefnu bod unrhyw wybodaeth ar gael— a sy'n deillio oddi wrth, neu sy'n cael ei darparu gan neu ar ran, unrhyw berson ac eithrio unrhyw un o'r canlynol— i un o gyflogeion yr awdurdod lleol sy'n cynnal yr ysgol; ii yn achos ysgol wirfoddol a gynorthwyir, athro neu athrawes neu weithiwr cyflogedig arall yn yr ysgol (gan gynnwys seicolegydd addysgol a gymerwyd ymlaen gan y corff llywodraethu o dan gontract am wasanaethau); iii swyddog lles addysg; iv y person sy'n gofyn am y datgeliad; neu b i'r graddau y byddai'n datgelu, neu y byddai'n galluogi rhywun i gasglu, pwy yw person (ac eithrio'r disgybl y mae'r wybodaeth honno'n ymwneud ag ef neu berson a grybwyllwyd yn is-baragraff (a)) fel ffynhonnell yr wybodaeth neu fel person y mae'r wybodaeth honno'n berthnasol iddo. 3 Nid oes dim yn y Rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i drefnu bod unrhyw wybodaeth ar gael— a i'r graddau y byddai ei datgelu yn debygol, ym marn y pennaeth, o achosi niwed difrifol i iechyd corfforol neu iechyd meddwl neu gyflwr emosiynol y disgybl y mae'r wybodaeth yn ymwneud ag ef neu unrhyw berson arall; b i'r graddau y byddai, ym marn y pennaeth, yn berthnasol i'r cwestiwn a yw'r disgybl y mae'n ymwneud ag ef yn destun, neu wedi bod yn destun, cam-drin plant neu efallai mewn perygl o gam-drin o'r fath; neu c yn y fath fodd ag i ddatgelu lefelau cyrhaeddiad ac unrhyw ganlyniadau unrhyw ddisgybl arall a enwyd mewn unrhyw darged cyrhaeddiad neu bwnc. 4 Yn y rheoliad hwn mae “cam-drin plant” yn cynnwys anafu plentyn yn gorfforol (ac eithrio drwy ddamwain) ac mae'n cynnwys ei esgeuluso'n gorfforol neu'n emosiynol, ei drin yn wael neu ei gam-drin yn rhywiol. Cyfieithu gwybodaeth a dogfennau 7 1 Os yw'n ymddangos yn angenrheidiol i bennaeth unrhyw ysgol y dylai unrhyw ddogfen neu wybodaeth, y mae'n ofynnol iddi fod ar gael o dan y Rheoliadau hyn ac sydd wedi'i darparu yn Gymraeg, gael ei chyfieithu i'r Saesneg, rhaid ei chyfieithu felly, a bydd y Rheoliadau hyn yn gymwys i'r ddogfen neu'r wybodaeth a gyfieithwyd felly fel y maent yn gymwys i'r ddogfen neu'r wybodaeth wreiddiol. 2 Os yw'n ymddangos yn angenrheidiol i bennaeth unrhyw ysgol y dylai unrhyw ddogfen neu wybodaeth, y mae'n ofynnol iddi fod ar gael o dan y Rheoliadau hyn ac sydd wedi'i darparu yn Saesneg, gael ei chyfieithu i'r Gymraeg, rhaid ei chyfieithu felly, a bydd y Rheoliadau hyn yn gymwys i'r ddogfen neu'r wybodaeth a gyfieithwyd felly fel y maent yn gymwys i'r ddogfen neu'r wybodaeth wreiddiol. 3 Os yw'n ymddangos yn angenrheidiol i bennaeth unrhyw ysgol y dylai unrhyw ddogfen neu wybodaeth, y mae'n ofynnol iddi fod ar gael o dan y Rheoliadau hyn, gael ei chyfieithu i iaith ac eithrio Cymraeg neu Saesneg, neu y dylai'r ddogfen neu'r wybodaeth fod ar gael ar ffurf Braille neu dâp sain, rhaid ei chyfieithu felly neu ei chynhyrchu mewn Braille neu ar dâp sain, yn ôl y digwydd, a bydd y Rheoliadau hyn yn gymwys i'r ddogfen a gyfieithwyd, yr wybodaeth a gyfieithwyd, y fersiwn Braille neu'r fersiwn sain fel y maent yn gymwys i'r ddogfen neu'r wybodaeth wreiddiol. 4 Rhaid peidio â chodi unrhyw dâl am gopi o unrhyw wybodaeth a gyfieithwyd neu a gynhyrchwyd yn unol â pharagraffau (1), (2) neu (3), ond pan fo ffi yn cael ei chodi am gopi o ddogfen wreiddiol, rhaid peidio â chodi unrhyw ffi uwch am gopi o'r ddogfen a gyfieithwyd neu a gynhyrchwyd felly. Leighton Andrews Y Gweinidog Addysg a Sgiliau, un o Weinidogion Cymru. 29 Gorffennaf 2011