Diogelu’r Amgylchedd, Cymru RHAN 1 Cyflwyniad Enwi, dod i rym a chymhwyso 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Gofynion Gwahanu Gwastraff (Cymru) 2023. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 6 Ebrill 2024. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— mae i “carafán” yr ystyr a roddir i “caravan” gan adran 75(5)(b) o Ddeddf 1990; ystyr “ cartonau a’u tebyg ” (“ cartons and similar ”) yw pecynwaith cyfansawdd sy’n seiliedig ar ffibr, sef deunydd pecynwaith sydd wedi ei wneud o bapur-fwrdd neu ffibrau papur, wedi ei lamineiddio â phlastig polythen neu bolypropylen dwysedd isel, ac y gall fod iddo haenau o ddeunyddiau eraill, i ffurfio un uned na ellir ei gwahanu â llaw; mae “ cyflwyno gwastraff i’w gasglu ” (“ presenting waste for collection ”) yn cynnwys meddiannydd mangre yn mynd â gwastraff a reolir i fan casglu canoledig; ystyr “ Deddf 1990 ” (“ the 1990 Act ”) yw Deddf Diogelu’r Amgylchedd 1990; mae i “eiddo domestig” yr ystyr a roddir i “domestic property” gan adran 75(5)(a) o Ddeddf 1990; ystyr “ ffrydiau gwastraff ailgylchadwy ” (“ recyclable waste streams ”) yw— gwydr; cartonau a’u tebyg, metel a phlastig; papur a cherdyn; gwastraff bwyd; offer trydanol ac electronig gwastraff bach nas gwerthwyd; tecstilau nas gwerthwyd, y mae pob un ohonynt wedi ei ffurfio gan yr is-ffracsiynau gwastraff a restrir yn Atodlen 1, ac ystyr “ffrwd wastraff ailgylchadwy” yw pob ffrwd unigol a restrir ym mharagraffau (a) i (f); mae i “gwastraff a reolir” yr ystyr a roddir i “controlled waste” gan adran 75(4) o Ddeddf 1990; mae i “gwastraff bwyd” yr ystyr a roddir i “food waste” gan adran 34D(5) o Ddeddf 1990, ond nid yw’n cynnwys— sgil-gynhyrchion anifeiliaid sy’n ffurfio deunydd Categori 1 fel y’i rhestrir yn Erthygl 8, neu ddeunydd Categori 2 fel y’i rhestrir yn Erthygl 9, o Reoliad (EC) Rhif 1069/2009 Senedd Ewrop a’r Cyngor sy’n gosod rheolau iechyd ynghylch sgil-gynhyrchion anifeiliaid a chynhyrchion sy’n deillio o anifeiliaid nas bwriedir i’w bwyta gan bobl , gwastraff bwyd o fangre sy’n cynhyrchu llai na 5 cilogram o wastraff bwyd mewn saith niwrnod olynol, nac unrhyw wastraff sydd wedi ei gategoreiddio’n wastraff peryglus o dan reoliad 6 o Reoliadau Gwastraff Peryglus (Cymru) 2005 neu sy’n cynnwys gweddillion gwastraff neu sylweddau sydd wedi eu categoreiddio’n wastraff neu sylweddau peryglus o dan reoliad 6 o’r Rheoliadau hynny, neu unrhyw wastraff sydd wedi ei halogi gan wastraff neu sylweddau o’r fath; nid yw “ mangre ” (“ premises ”) yn cynnwys eiddo domestig na charafán; ystyr “ nas gwerthwyd ” (“ unsold ”) yw cynnyrch treulwyr nas defnyddiwyd, mewn ffatri, mangre fanwerthu, cyfanwerthwr, warws neu fangre arall, nad yw wedi ei werthu i dreuliwr neu sydd wedi ei werthu i dreuliwr a’i ddychwelyd gan dreuliwr; ystyr “ offer trydanol ac electronig ” (“ electrical and electronic equipment ”) yw offer sy’n ddibynnol ar geryntau trydan neu feysydd electromagnetig er mwyn gweithio’n gywir ac offer ar gyfer cynhyrchu, trosglwyddo a mesur ceryntau a meysydd o’r fath ac a ddyluniwyd i’w defnyddio â graddiad foltedd nad yw’n fwy na 1,000 o foltiau ar gyfer cerrynt eiledol a 1,500 o foltiau ar gyfer cerrynt union; ystyr “ offer trydanol ac electronig gwastraff bach ” (“ small waste electrical and electronic equipment ”) yw offer trydanol ac electronig sy’n dod o fewn un o’r categorïau o offer trydanol ac electronig a restrir yn Atodlen 3 i Reoliadau Offer Trydanol ac Electronig Gwastraff 2013 , ac eithrio eitemau sydd ag unrhyw ddimensiwn allanol sy’n fwy na 50 o gentimetrau; ystyr “ rheoleiddiwr ” (“ regulator ”) yw Cyfoeth Naturiol Cymru. RHAN 2 Y Gofynion Gwahanu Dyletswyddau mewn perthynas â chyflwyno gwastraff 3 1 At ddibenion adran 45AA(4) o Ddeddf 1990, y gofynion gwahanu yw bod rhaid i bob ffrwd wastraff ailgylchadwy, fel gofyniad sylfaenol, gael ei chyflwyno i’w chasglu ar wahân i unrhyw ffrwd wastraff ailgylchadwy arall ac i fathau eraill o wastraff a reolir neu ddeunyddiau neu eitemau eraill. 2 Er gwaethaf rheoliad 3(1), caniateir i wastraff bwyd o fewn ei becynwaith gwreiddiol gael ei gyflwyno i’w gasglu o fewn ffrwd wastraff ailgylchadwy gwastraff bwyd ar yr amod nad yw’n rhesymol ymarferol i’r meddiannydd wahanu’r gwastraff bwyd o’i becynwaith gwreiddiol ac y bydd y gwastraff yn cael ei gludo i gyfleuster, a’i brosesu mewn cyfleuster, ar gyfer— a ei baratoi i’w ailddefnyddio, neu b ei ailgylchu. 3 Nid yw paragraff (1) yn gymwys i— a meddiannydd ysbyty tan 6 Ebrill 2026; b gwastraff a reolir a gesglir gan awdurdod lleol o ran unrhyw briffordd berthnasol y mae gan awdurdod lleol ddyletswydd mewn cysylltiad â hi o dan adran 89(1)(a) o Ddeddf 1990 i sicrhau bod y tir, cyhyd ag y bo’n ymarferol, yn cael ei gadw’n glir o sbwriel a sorod; c gwastraff a reolir a gesglir gan brif awdurdod sbwriel o ran ei dir perthnasol y mae gan brif awdurdod sbwriel ddyletswydd mewn cysylltiad ag ef o dan adran 89(1)(c) o Ddeddf 1990 i sicrhau bod y tir, cyhyd ag y bo’n ymarferol, yn cael ei gadw’n glir o sbwriel a sorod. 4 Yn y rheoliad hwn— ystyr “ ailgylchu ” (“ recycling ”) yw unrhyw weithrediad adfer y mae deunyddiau gwastraff yn cael eu hailbrosesu drwyddo yn gynhyrchion, yn ddeunyddiau neu’n sylweddau pa un ai at y diben gwreiddiol neu at ddibenion eraill. Mae’n cynnwys ailbrosesu deunydd organig ond nid yw’n cynnwys adfer ynni ac ailbrosesu’n ddeunyddiau sydd i’w defnyddio fel tanwyddau neu ar gyfer gweithrediadau ôl-lenwi; ystyr “ paratoi i’w ailddefnyddio ” (“ preparation for re-use ”) yw gweithrediadau adfer gwirio, glanhau neu atgyweirio, y mae cynhyrchion neu gydrannau cynhyrchion sydd wedi dod yn wastraff yn cael eu paratoi drwyddynt fel y gellir eu defnyddio drachefn at yr un diben y’u crëwyd ato heb unrhyw ragbrosesu; mae i “prif awdurdod sbwriel”, “priffordd berthnasol” a “tir perthnasol” yr ystyron a roddir i “principal litter authority”, “relevant highway” a “relevant land”, yn y drefn honno, gan adran 86 o Ddeddf 1990; mae i “ysbyty” yr ystyr a roddir i “hospital” gan adran 206(1) o Ddeddf y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (Cymru) 2006 . Dyletswyddau mewn perthynas â chasglu gwastraff 4 At ddibenion adran 45AA(1) a (2)(a) o Ddeddf 1990, y gofynion gwahanu yw bod rhaid i bob ffrwd wastraff ailgylchadwy sydd wedi ei chyflwyno ar wahân er mwyn ei chasglu o dan reoliad 3, fel gofyniad sylfaenol, gael ei chasglu ar wahân i unrhyw ffrwd wastraff ailgylchadwy arall ac i fathau eraill o wastraff a reolir neu ddeunyddiau neu eitemau eraill. Dyletswyddau mewn perthynas â gwastraff sydd wedi ei gasglu 5 1 At ddibenion adran 45AA(2)(b) o Ddeddf 1990, y gofynion gwahanu yw, pan fo gwastraff a reolir wedi ei gasglu ar wahân o fangre, na chaniateir i berson sy’n gweithredu yng nghwrs busnes sy’n cael y gwastraff hwnnw, sy’n ei gadw, sy’n ei drin neu sy’n ei gludo gymysgu’r gwastraff hwnnw ag unrhyw ffrwd wastraff ailgylchadwy arall na’i gymysgu â mathau eraill o wastraff neu ddeunyddiau neu eitemau eraill. 2 Yn y rheoliad hwn, mae i “person sy’n gweithredu yng nghwrs busnes” yr ystyr a roddir i “person acting in the course of a business” gan adran 45AA(3) o Ddeddf 1990. RHAN 3 Sancsiynau Sifil Sancsiynau sifil 6 Mae Atodlen 2 (sancsiynau sifil) yn gwneud darpariaeth ynghylch y sancsiynau sifil y caniateir eu gosod at ddiben gorfodi trosedd o dan adran 45AA(8) o Ddeddf 1990. RHAN 4 Diwygiadau i Ddeddf 1990 a Rheoliadau Gwastraff (Cymru a Lloegr) 2011 Diwygio Deddf 1990: Cymru 7 Mae Deddf 1990 wedi ei diwygio fel a ganlyn. 8 Yn adran 46 (deiliadyddion ar gyfer gwastraff aelwydydd), ar ôl is-adran (5) mewnosoder— 5A A requirement imposed on an occupier by a waste collection authority in Wales by a notice under this section does not apply so far as the requirement duplicates or conflicts with a requirement imposed on the occupier under section 45AA(4). 9 Yn adran 47 (deiliadyddion ar gyfer gwastraff masnachol neu ddiwydiannol), ar ôl is-adran (5) mewnosoder— 5A A requirement imposed on an occupier by a waste collection authority in Wales by a notice under this section does not apply so far as the requirement duplicates or conflicts with a requirement imposed on the occupier under section 45AA(4). Diwygio Rheoliadau Gwastraff (Cymru a Lloegr) 2011: Cymru 10 Mae Rheoliadau Gwastraff (Cymru a Lloegr) 2011 wedi eu diwygio fel a ganlyn. 11 Yn rheoliad 13 (dyletswyddau mewn perthynas â chasglu gwastraff), o flaen paragraff (2) mewnosoder— 1A In relation to Wales, paragraphs (2) to (4) apply in relation to the collection of waste from a domestic property or a caravan. 12 Yn rheoliad 14 (dyletswydd mewn perthynas â gwastraff sydd wedi ei gasglu), o flaen paragraff (1) mewnosoder— A1 In relation to Wales, paragraphs (1) and (2) apply in relation to separately collected waste from a domestic property or a caravan. 13 Ar ôl rheoliad 15 (canllawiau) mewnosoder— Interpretation: Wales 15A For the purposes of regulations 13 and 14, in relation to Wales— “ caravan ” has the meaning given by section 75(5)(b) of the Environmental Protection Act 1990; “ domestic property ” has the meaning given by section 75(5)(a) of the Environmental Protection Act 1990. Julie James Y Gweinidog Newid Hinsawdd, un o Weinidogion Cymru 29 Tachwedd 2023