Llywodraeth Leol, Cymru Enwi, dod i rym a dehongli 1 1 Enw’r Rheolau hyn yw Rheolau Etholiadau Lleol (Prif Ardaloedd) (Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy) (Cymru) 2023. 2 Daw’r Rheolau hyn i rym ar 9 Hydref 2023. 3 Yn y Rheolau hyn, ystyr “Rheolau 2021” yw Rheolau Etholiadau Lleol (Prif Ardaloedd) (Cymru) 2021 . Diwygio rheol 3 o Reolau 2021 2 Yn rheol 3 o Reolau 2021 (dehongli), ym mharagraff (3)— a yn y geiriau mewn cromfachau, yn lle “adran 202(1)” rhodder “adrannau 202(1) a 203(1)”; b yn y lleoedd priodol, mewnosoder— “ system mwyafrif syml ” (“ simple majority system ”) ; “ system pleidlais sengl drosglwyddadwy ” (“ single transferable vote system ”) . Diwygio Rhan 3 o Atodlen 1 i Reolau 2021 3 1 Mae Rhan 3 o Atodlen 1 i Reolau 2021 wedi ei diwygio fel a ganlyn. 2 Yn rheol 21 (y bleidlais i’w chynnal drwy bleidlais gudd), yn lle paragraff (2) rhodder— 2 Rhaid canfod y canlyniad— a pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, yn unol â Rhan 4; b pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, yn unol â Rhan 4A. . 3 Yn rheol 22 (y papurau pleidleisio)— a ym mharagraff (3), ar y dechrau mewnosoder “Pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad,”; b ar ôl paragraff (3) mewnosoder— 3A Pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, rhaid i bapur pleidleisio— a bod yn y ffurf yn Atodiad 2A, a b bod wedi ei argraffu yn unol â’r cyfarwyddydau yn yr Atodiad hwnnw. . 4 Yn rheol 28 (papurau pleidleisio post)— a ym mharagraff (1)(b), yn lle “Atodiad 4” rhodder “yr Atodiad cymwys”; b ar ôl paragraff (1) mewnosoder— 1A Ym mharagraff (1)(b), ystyr “yr Atodiad cymwys” yw— a pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 4; b pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 4A. . 5 Yn rheol 31 (dyroddi cardiau pleidleisio swyddogol)— a ym mharagraff (4), yn lle “Atodiad 5” rhodder “yr Atodiad cymwys”; b ym mharagraff (6)(a), yn lle “Atodiad 5” rhodder “yr Atodiad cymwys”; c ym mharagraff (7), o flaen is-baragraff (a) mewnosoder— aa ystyr “yr Atodiad cymwys” yw— i pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 5; ii pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 5A. . 6 Yn rheol 32 (cyfarpar gorsafoedd pleidleisio)— a ym mharagraff (9), yn lle “Atodiad 6” rhodder “yr Atodiad cymwys”; b ar ôl paragraff (9) mewnosoder— 9A Ym mharagraff (9), ystyr “yr Atodiad cymwys” yw— a pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 6; b pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 6A. ; c ym mharagraff (11), ar y dechrau mewnosoder “Pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad,”; d ar ôl paragraff (11) mewnosoder— 12 Pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, rhaid dangos hysbysiad sy’n cynnwys yr wybodaeth a ganlyn y tu mewn i bob bwth pleidleisio ym mhob gorsaf bleidleisio— a cyfarwyddyd i’r pleidleisiwr i roi’r rhif 1 yn y blwch pleidleisio gyferbyn â’i ddewis cyntaf; b esboniad i’r pleidleisiwr y caiff wneud cynifer neu gyn lleied o ddewisiadau ychwanegol ag y dymuna, ynghyd â chyfarwyddyd ynghylch sut i wneud hyn drwy roi’r rhif 2 gyferbyn â’i ail ddewis, y rhif 3 gyferbyn â’i drydydd dewis ac yn y blaen. . Mewnosod Rhan 4A o Atodlen 1 i Reolau 2021 4 1 Yn lle pennawd Rhan 4 o Atodlen 1 i Reolau 2021 rhodder— Cyfrif y Pleidleisiau: Etholiadau sy’n Defnyddio’r System Mwyafrif Syml . 2 Ar ddiwedd Rhan 4 mewnosoder— Rhan 4A Cyfrif y Pleidleisiau: Etholiadau sy’n Defnyddio’r System Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy PENNOD 1 Darpariaethau rhagarweiniol Trefniadau cyfrif y pleidleisiau 60A 1 Rhaid i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau i’r pleidleisiau gael eu cyfrif ym mhresenoldeb yr asiantau cyfrif cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i’r bleidlais gau. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi hysbysiad i’r asiantau cyfrif yn datgan yr amser a’r lle y bydd y swyddog canlyniadau yn dechrau cyfrif y pleidleisiau. Presenoldeb wrth i’r pleidleisiau gael eu cyfrif 60B 1 Mae gan y personau a ganlyn hawl i fod yn bresennol wrth i’r pleidleisiau gael eu cyfrif— a y swyddog canlyniadau ac aelodau staff y swyddog canlyniadau; b pob ymgeisydd a gwestai i bob ymgeisydd; c yr asiantau etholiadol; d yr asiantau cyfrif; e unrhyw berson sydd â hawl i fod yn bresennol yn rhinwedd adrannau 6A i 6D o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (cynrychiolwyr y Comisiwn Etholiadol a sylwedyddion achrededig); f y cwnstabliaid ar ddyletswydd. 2 Caiff y swyddog canlyniadau ganiatáu i unrhyw berson arall fod yn bresennol wrth i’r pleidleisiau gael eu cyfrif. 3 Ni chaniateir rhoi caniatâd o dan baragraff (2) oni bai bod y swyddog canlyniadau— a wedi ei fodloni na fydd presenoldeb y person yn rhwystro’r pleidleisiau rhag cael eu cyfrif yn effeithlon, a b naill ai wedi ymgynghori â’r asiantau etholiadol ynghylch a ddylid rhoi caniatâd neu wedi penderfynu nad yw’n ymarferol ymgynghori â hwy. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi pob cyfleuster rhesymol i’r asiantau cyfrif ar gyfer goruchwylio’r trafodion, a’r holl wybodaeth amdanynt, y gall y swyddog canlyniadau eu rhoi yn gyson â chynnal y trafodion yn drefnus a chyflawni dyletswyddau’r swyddog canlyniadau. 5 Yn benodol, pan fo’r pleidleisiau’n cael eu cyfrif drwy ddidoli’r papurau pleidleisio yn ôl yr ymgeisydd y rhoddwyd y dewis cyntaf o’i ran ac yna cyfrif nifer y papurau pleidleisio ar gyfer pob ymgeisydd, mae gan yr asiantau cyfrif hawl i’w bodloni eu hunain fod y papurau pleidleisio wedi eu didoli’n gywir. 6 Rhaid i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau i sicrhau bod pawb sy’n bresennol wrth i’r pleidleisiau gael eu cyfrif (ac eithrio’r cwnstabliaid ar ddyletswydd) wedi cael hysbysiad yn nodi darpariaethau adran 66(2) a (6) o Ddeddf 1983 (hysbysiad o ofyniad cyfrinachedd). 7 Yn y rheol hon, mae cyfeiriad at gwnstabl yn cynnwys cyfeiriad at berson a ddynodwyd yn swyddog cymorth cymunedol neu’n wirfoddolwr cymorth cymunedol o dan adran 38 o Ddeddf Diwygio’r Heddlu 2002 (pwerau’r heddlu i staff sy’n sifiliaid a gwirfoddolwyr). Y cyfrif: camau 60C 1 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd y camau a ganlyn. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ym mhresenoldeb yr asiantau cyfrif, agor pob bocs pleidleisio, tynnu’r papurau pleidleisio, eu cyfrif a chofnodi nifer y papurau pleidleisio. 3 Ni chaiff y swyddog canlyniadau gyfrif unrhyw bapur pleidleisio a dendrwyd. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ym mhresenoldeb yr asiantau etholiadol, ddilysu pob cyfriflen papurau pleidleisio drwy ei chymharu â nifer y papurau pleidleisio a gofnodwyd, y papurau pleidleisio heb eu defnyddio a’r papurau pleidleisio a ddifethwyd sydd ym meddiant y swyddog canlyniadau a’r rhestr pleidleisiau a dendrwyd (gan agor ac ailselio’r pecynnau sy’n cynnwys y papurau pleidleisio heb eu defnyddio, y papurau pleidleisio a ddifethwyd a’r rhestr pleidleisiau a dendrwyd). 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau baratoi datganiad ynglŷn â chanlyniad y dilysiad a rhoi copi o’r datganiad i unrhyw asiant etholiadol sy’n gofyn amdano. 6 Rhaid hefyd i’r swyddog canlyniadau— a cyfrif y papurau pleidleisio post sydd wedi eu dychwelyd yn briodol (gweler paragraff (7)), a b cofnodi’r nifer a gyfrifwyd. 7 Mae papur pleidleisio post i’w drin fel pe bai wedi ei ddychwelyd yn briodol os yw’r papur pleidleisio a’r datganiad pleidleisio post sy’n cyd-fynd ag ef sydd wedi ei gwblhau’n briodol— a wedi eu cyflwyno mewn gorsaf bleidleisio yn y ward etholiadol cyn i’r bleidlais gau, b wedi eu rhoi â llaw i’r swyddog canlyniadau cyn i’r bleidlais gau, neu c wedi dod i law’r swyddog canlyniadau drwy’r post cyn i’r bleidlais gau. 8 Mae datganiad pleidleisio post wedi ei gwblhau’n briodol— a os yw wedi ei lofnodi gan yr etholwr neu (yn ôl y digwydd) y dirprwy, oni bai bod y swyddog cofrestru wedi hepgor y gofyniad ynglŷn â llofnod, b os yw’n datgan dyddiad geni’r etholwr neu (yn ôl y digwydd) dyddiad geni’r dirprwy, ac c mewn achos lle mae camau i ddilysu dyddiad geni a llofnod etholwr neu ddirprwy wedi eu rhagnodi gan reoliadau o dan Ddeddf 1983 , os yw’r swyddog canlyniadau wedi cymryd y camau hynny ac wedi dilysu’r dyddiad geni ac (ac eithrio mewn achos lle mae’r gofyniad ynglŷn â llofnod wedi ei hepgor) y llofnod. 9 Pan fo person, wrth i’r bleidlais gau, yn yr orsaf bleidleisio, neu mewn ciw y tu allan i’r orsaf bleidleisio, er mwyn cyflwyno papur pleidleisio post a datganiad pleidleisio post— a rhaid caniatáu i’r person gyflwyno’r papur pleidleisio a’r datganiad yn yr orsaf bleidleisio, a b pan fônt wedi eu cyflwyno, maent i’w trin fel pe baent wedi eu cyflwyno cyn i’r bleidlais gau at ddibenion y rheol hon. 10 Ni chaiff y swyddog canlyniadau gyfrif y pleidleisiau a roddwyd ar unrhyw bapur pleidleisio— a yn achos papurau pleidleisio post, nes eu bod wedi eu cymysgu â’r papurau pleidleisio o un bocs pleidleisio o leiaf, a b yn achos papurau pleidleisio o focs pleidleisio, nes eu bod wedi eu cymysgu â’r papurau pleidleisio o un bocs pleidleisio arall o leiaf. 11 Wrth gyfrif a chofnodi nifer y papurau pleidleisio a chyfrif y pleidleisiau, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a cadw’r papurau pleidleisio â’u hwynebau i fyny, a b cymryd unrhyw ragofalon eraill sy’n briodol i atal unrhyw berson rhag gweld y rhifau neu’r marciau adnabod unigryw eraill a argraffwyd ar gefn y papurau. Y cyfrif: cyffredinol 60D 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), rhaid i’r swyddog canlyniadau, i’r graddau y bo’n ymarferol, fwrw ymlaen yn ddi-dor â’r gwaith cyfrif pleidleisiau hyd nes y bydd pob swydd wag wedi ei llenwi, gan ganiatáu amser ar gyfer lluniaeth yn unig. 2 Caiff y swyddog canlyniadau eithrio unrhyw oriau rhwng 7 p.m. a 9 a.m. fore trannoeth. 3 Yn ystod unrhyw amser sydd wedi ei eithrio, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a gosod y papurau pleidleisio a’r dogfennau eraill sy’n ymwneud â’r etholiad o dan sêl y swyddog canlyniadau a seliau unrhyw asiantau cyfrif sy’n dymuno gosod eu sêl, a b cymryd rhagofalon priodol fel arall ar gyfer diogelwch y papurau pleidleisio a’r dogfennau eraill. Y cyfrif: papurau pleidleisio a wrthodwyd 60E 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), mae’r papurau pleidleisio a ganlyn yn ddi-rym ac ni chaniateir eu cyfrif— a papur pleidleisio nad oes arno farc swyddogol; b papur pleidleisio nad yw’r rhif “1” ar ei ben ei hun wedi ei nodi arno er mwyn dangos dewis cyntaf o ran ymgeisydd penodol; c papur pleidleisio y mae’r rhif “1” ar ei ben ei hun i ddangos dewis cyntaf wedi ei nodi arno gyferbyn ag enw mwy nag un ymgeisydd; d papur pleidleisio y mae unrhyw beth wedi ei ysgrifennu neu wedi ei farcio arno y gellir adnabod y pleidleisiwr drwyddo ac eithrio’r rhif printiedig a’r marc adnabod unigryw arall ar y cefn; e papur pleidleisio sydd heb ei farcio neu’n ddi-rym oherwydd ansicrwydd. 2 Mae paragraff (3) yn gymwys i bapur pleidleisio y marciwyd pleidlais arno— a mewn man heblaw’r man priodol, neu b heblaw drwy ddefnyddio geiriau neu unrhyw farc arall yn lle ffigur. 3 Nid yw’r papur pleidleisio i’w drin fel pe bai’n ddi-rym, oherwydd y modd y mae’r bleidlais wedi ei marcio yn unig, os yw’n glir o’r papur pleidleisio, ym marn y swyddog canlyniadau, fod y pleidleisiwr wedi nodi’n glir ddewis neu ddewisiadau. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau arnodi’r gair “gwrthodwyd” ar unrhyw bapur pleidleisio nad yw, yn unol â’r rheol hon, i’w gyfrif. 5 Os bydd asiant cyfrif yn gwrthwynebu penderfyniad y swyddog canlyniadau, rhaid i’r swyddog canlyniadau ychwanegu’r geiriau “gwrthwynebwyd y gwrthodiad” at yr arnodiad. 6 Rhaid i’r swyddog canlyniadau baratoi datganiad yn dangos nifer y papurau pleidleisio a wrthodwyd. 7 Rhaid i’r datganiad nodi’r nifer a wrthodwyd o dan bob un o is-baragraffau (a) i (e) o baragraff (1). PENNOD 2 Canfod y Canlyniad Dehongli 60F Yn y Bennod hon— ystyr “ cam o’r cyfrif ” (“ stage of the count ”) yw— pennu’r pleidleisiau dewis cyntaf ar gyfer pob ymgeisydd; trosglwyddo papurau trosglwyddadwy ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol ac sydd â phleidleisiau dros ben (gweler rheolau 60J a 60K); eithrio un ymgeisydd neu ragor ar unrhyw adeg benodol (gweler rheol 60O); ystyr “ cwota ” (“ quota ”) yw’r nifer a gyfrifir yn unol â rheol 60H; ystyr “ cyfrif ” (“ count ”) yw’r holl weithrediadau sy’n ymwneud â chyfrif dewisiadau cyntaf a gofnodwyd o ran ymgeiswyr, trosglwyddo papurau trosglwyddadwy oddi wrth ymgeiswyr a drinnir fel pe baent wedi eu hethol ac y mae ganddynt bleidleisiau dros ben, a throsglwyddo papurau trosglwyddadwy oddi wrth ymgeiswyr sydd wedi eu heithrio o dan reol 60O; ystyr “ dewis nesaf sydd ar gael ” (“ next available preference ”) yw dewis sy’n ail ddewis neu’n ddewis pellach mewn trefn olynol o ran ymgeisydd sy’n parhau (ac felly nid yw’n cynnwys dewis o ran ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol na dewis o ran ymgeisydd a eithriwyd o dan reol 60O); ystyr “ pleidleisiau dros ben ” (“ surplus ”) yw nifer y pleidleisiau sydd uwchlaw’r cwota o blith cyfanswm nifer y pleidleisiau dros unrhyw ymgeisydd; ystyr “ ymgeisydd sy’n parhau ” (“ continuing candidate ”) yw unrhyw ymgeisydd nad yw eisoes yn cael ei drin fel pe bai wedi ei ethol ac nad yw wedi ei eithrio o dan reol 60O. Cyfrif pleidleisiau dewis cyntaf 60G 1 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r papurau pleidleisio dilys yn grwpiau yn ôl yr ymgeiswyr y rhoddwyd y pleidleisiau dewis cyntaf iddynt. 2 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau— a cyfrif nifer y papurau pleidleisio ym mhob grŵp, a b cofnodi’r niferoedd hynny. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau hefyd ganfod a chofnodi cyfanswm nifer y papurau pleidleisio dilys. Pennu’r cwota 60H Rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd y camau a ganlyn i bennu nifer y pleidleisiau sy’n ddigon i sicrhau y dychwelir ymgeisydd fel cynghorydd (“y cwota”). Cam 1 Cymryd cyfanswm nifer y papurau pleidleisio dilys a gofnodwyd ar gyfer y ward etholiadol o dan reol 60G(3). Cam 2 Cymryd nifer y cynghorwyr sydd i’w hethol ar gyfer y ward etholiadol ac ychwanegu un. Cam 3 Rhannu’r nifer a gymerwyd yng ngham 1 â’r nifer a gymerwyd yng ngham 2. Os yw canlyniad y rhannu yn cynnwys lleoedd degol, eu hanwybyddu. Cam 4 Ychwanegu un at ganlyniad y rhannu yng ngham 3 (gan anwybyddu unrhyw ddegolion). Y nifer hwn yw’r cwota. Dychwelyd cynghorwyr 60I 1 Pan fo nifer y pleidleisiau dros ymgeisydd, ar unrhyw gam o’r cyfrif, yn cyfateb i’r cwota neu uwchlaw’r cwota, trinnir yr ymgeisydd fel pe bai wedi ei ethol. 2 At ddiben pennu a yw nifer y pleidleisiau dewis cyntaf dros unrhyw ymgeisydd yn cyfateb i’r cwota neu uwchlaw’r cwota, mae’r ymgeisydd i’w gredydu ag un bleidlais ar gyfer pob papur pleidleisio y rhoddwyd pleidlais dewis cyntaf i’r ymgeisydd arno. 3 Mae rheolau 60J, 60K, 60O a 60P yn gwneud darpariaeth ynghylch nifer y pleidleisiau sydd i’w credydu i ymgeisydd pan fo papur pleidleisio y rhoddir ail ddewis neu ddewis pellach o ran yr ymgeisydd arno yn cael ei drosglwyddo i’r ymgeisydd yn unol â’r rheolau hynny. 4 Caiff ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol ei ddychwelyd fel cynghorydd pan fydd y swyddog canlyniadau’n datgan bod yr ymgeisydd wedi ei ethol yn unol â rheol 60W. 5 Ar gyfer ystyr “cwota”, gweler rheol 60F. Trosglwyddiadau pan fo’r pleidleisiau dewis cyntaf uwchlaw’r cwota 60J 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan fo nifer y pleidleisiau dewis cyntaf dros ymgeisydd uwchlaw’r cwota. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r holl bapurau pleidleisio y rhoddir pleidleisiau dewis cyntaf i’r ymgeisydd arnynt fel eu bod wedi eu grwpio— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddir y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â pharagraffau (4) a (5) o’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyfrif nifer y papurau pleidleisio ym mhob grŵp o bapurau trosglwyddadwy ac yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy. 4 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 5 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth (“y gwerth trosglwyddo”) a gyfrifir drwy gymryd y camau a ganlyn. Cam 1 Cymryd pleidleisiau dros ben yr ymgeisydd y trosglwyddir papurau pleidleisio oddi wrtho. Cam 2 Rhannu’r pleidleisiau dros ben â chyfanswm nifer y papurau pleidleisio a drosglwyddir. Gwneud y cyfrifiad i ddau le degol ac anwybyddu’r gweddill. Dyma’r gwerth trosglwyddo. 6 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael”, “cwota” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. 7 Gweler hefyd— reol 60L (sy’n nodi’r amgylchiadau pan nad yw pleidleisiau i’w trosglwyddo o dan y rheol hon); rheol 60M (sy’n nodi’r drefn y mae pleidleisiau dros ben i’w trosglwyddo ynddi pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben); rheol 60N (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Trosglwyddiadau eraill pan fo’r pleidleisiau uwchlaw’r cwota 60K 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan fo nifer y pleidleisiau dros ymgeisydd uwchlaw’r cwota ar ddiwedd unrhyw gam o’r cyfrif sy’n cynnwys trosglwyddo papurau pleidleisio. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r holl bapurau pleidleisio yn y grŵp o bapurau a drosglwyddwyd a gafwyd ddiwethaf gan yr ymgeisydd hwnnw fel eu bod wedi eu grwpio— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â pharagraffau (4) a (5) o’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyfrif nifer y papurau pleidleisio ym mhob grŵp o bapurau trosglwyddadwy ac yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy. 4 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 5 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth (“y gwerth trosglwyddo”) a gyfrifir drwy gymryd y camau a ganlyn. Cam 1 Cymryd pleidleisiau dros ben yr ymgeisydd y trosglwyddir papurau pleidleisio oddi wrtho. Cam 2 Rhannu’r pleidleisiau dros ben â chyfanswm nifer y papurau pleidleisio a drosglwyddir. Gwneud y cyfrifiad i ddau le degol ac anwybyddu’r gweddill. Cam 3 Cymharu’r nifer a geir ar ôl cam 2 â gwerth y bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd y mae’r papurau pleidleisio yn awr yn cael eu trosglwyddo oddi wrtho. Os yw’r nifer a geir ar ôl cam 2 yn llai na gwerth y bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd hwnnw, neu’n gyfwerth â’r bleidlais honno, y nifer hwnnw yw’r gwerth trosglwyddo. Os yw’r nifer a geir ar ôl cam 2 yn fwy na gwerth y bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd hwnnw, gwerth y bleidlais pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd hwnnw yw’r gwerth trosglwyddo. 6 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael”, “cwota” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. 7 Gweler hefyd— reol 60L (sy’n nodi’r amgylchiadau pan nad yw pleidleisiau i’w trosglwyddo o dan y rheol hon); rheol 60M (sy’n nodi’r drefn y mae pleidleisiau dros ben i’w trosglwyddo ynddi pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben); rheol 60N (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Amgylchiadau pan na throsglwyddir pleidleisiau o dan reol 60J neu 60K 60L 1 Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3), rhaid i’r swyddog canlyniadau barhau i wneud trosglwyddiadau o dan reolau 60J a 60K hyd nes— a nad oes ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol sydd â phleidleisiau dros ben, neu b bod pob swydd wag wedi ei llenwi (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol). 2 Nid yw papurau trosglwyddadwy i’w trosglwyddo pan fo’r pleidleisiau dros ben (neu, pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben, gyfanswm y pleidleisiau dros ben hynny), ar unrhyw gam o’r cyfrif, yn llai na’r gwahaniaeth rhwng— a nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sy’n parhau sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau, a b nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sy’n parhau sydd nesaf uwchben yr ymgeisydd hwnnw. 3 Nid yw papurau trosglwyddadwy i’w trosglwyddo pan fo’r pleidleisiau dros ben (neu, pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben, gyfanswm y pleidleisiau dros ben hynny), ar unrhyw gam o’r cyfrif, yn llai na’r gwahaniaeth rhwng— a cyfanswm nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ddau ymgeisydd sy’n parhau neu ragor sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau, a b nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sy’n parhau sydd nesaf uwchben yr ymgeiswyr hynny. 4 Nid yw rheolau 60J a 60K yn gymwys i etholiad pan nad oes ond un swydd wag. 5 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. Trefn trosglwyddiadau o dan reolau 60J a 60K 60M 1 Os oes gan ddau ymgeisydd neu ragor, ar unrhyw gam o’r cyfrif, bleidleisiau dros ben yr ymdrinnir â hwy o dan reol 60J neu 60K, rhaid i bapurau trosglwyddadwy’r ymgeisydd sydd â’r nifer mwyaf o bleidleisiau dros ben gael eu trosglwyddo gyntaf. 2 Os yw’r pleidleisiau dros ben mewn cysylltiad â dau ymgeisydd neu ragor yn gyfartal, rhaid i bapurau trosglwyddadwy yr ymgeisydd a oedd â’r nifer uchaf o bleidleisiau ar y cam cynharaf o’r cyfrif pan oedd eu pleidleisiau’n anghyfartal gael eu trosglwyddo gyntaf. 3 Os oedd y pleidleisiau a oedd wedi eu credydu i ddau ymgeisydd neu ragor yn gyfartal ar bob cam o’r cyfrif— a rhaid i’r swyddog canlyniadau benderfynu rhwng yr ymgeiswyr hynny drwy fwrw coelbren, a b rhaid i bapurau trosglwyddadwy’r ymgeisydd y mae’r coelbren yn mynd o’i blaid gael eu trosglwyddo gyntaf. 4 Ar gyfer ystyr “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. Trosglwyddiadau o dan reolau 60J a 60K: darpariaeth atodol 60N 1 Mae pob trosglwyddiad o dan reol 60J neu 60K o ran yr holl bapurau trosglwyddadwy oddi wrth ymgeisydd sydd â phleidleisiau dros ben yn ffurfio cam yn y cyfrif. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ar ôl cwblhau’r cam hwnnw— a cofnodi cyfanswm gwerth trosglwyddo’r pleidleisiau a drosglwyddwyd i bob ymgeisydd, b ychwanegu’r gwerth hwnnw at gyfanswm blaenorol y pleidleisiau a gofnodwyd ar gyfer pob ymgeisydd a chofnodi’r cyfanswm newydd, c cofnodi fel pleidleisiau anhrosglwyddadwy y gwahaniaeth rhwng y pleidleisiau dros ben a chyfanswm gwerth trosglwyddo’r pleidleisiau a drosglwyddwyd, a d ychwanegu’r gwahaniaeth hwnnw at y cyfanswm a gofnodwyd yn flaenorol o ran pleidleisiau anhrosglwyddadwy. 3 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau gymharu— a cyfanswm nifer y pleidleisiau a gofnodwyd bryd hynny ar gyfer yr holl ymgeiswyr, ynghyd â chyfanswm nifer y pleidleisiau anhrosglwyddadwy, â b y cyfanswm a gofnodwyd o ran pleidleisiau dewis cyntaf dilys. 4 Rhaid i’r holl bapurau pleidleisio a drosglwyddwyd o dan reol 60J neu 60K fod wedi eu marcio’n glir, naill ai’n unigol neu fel grŵp, er mwyn dangos y gwerth trosglwyddo y trosglwyddwyd y bleidlais ar y papur yn ei ôl neu, yn ôl y digwydd, werth trosglwyddo’r holl bleidleisiau ar y papurau yn y grŵp hwnnw. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gynnwys papur pleidleisio yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy a ffurfiwyd o dan reol 60J neu 60K(2)— a os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn bod y papur pleidleisio’n dangos bod y dewis nesaf yn nhrefn y dewisiadau wedi ei roi o ran dau ymgeisydd neu ragor (p’un a ydynt yn ymgeiswyr olynol ai peidio), b os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn nad yw’r dewis nesaf ar y papur pleidleisio (p’un a yw dros ymgeisydd sy’n parhau ai peidio) yn dilyn yn olynol ar ôl y dewis sy’n dod yn union o’i flaen, neu c os nad yw’n glir i’r swyddog canlyniadau am unrhyw reswm arall pa ymgeisydd sydd nesaf yn nhrefn y dewisiadau. 6 Ar gyfer ystyr “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. Eithrio ymgeiswyr a throsglwyddo papurau pleidleisio dewis cyntaf 60O 1 Mae’r rheol hon yn gymwys— a pan fo’r swyddog canlyniadau wedi trosglwyddo’r holl bapurau trosglwyddadwy y mae’n ofynnol i’r swyddog canlyniadau eu trosglwyddo o dan unrhyw ddarpariaeth yn y Bennod hon, a b pan fo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol). 2 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), rhaid i’r swyddog canlyniadau eithrio o’r etholiad, ar y cam hwnnw, yr ymgeisydd sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau bryd hynny. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau eithrio dau ymgeisydd neu ragor sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau pan fo cyfanswm nifer pleidleisiau’r ymgeiswyr hynny, ynghyd ag unrhyw bleidleisiau dros ben nad ydynt wedi eu trosglwyddo, yn llai na nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sydd nesaf uwchben yr ymgeiswyr hynny. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r holl bapurau pleidleisio y rhoddir arnynt bleidleisiau dewis cyntaf i’r ymgeisydd neu’r ymgeiswyr a eithriwyd fel eu bod wedi eu grwpio— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 6 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth trosglwyddo, a’r gwerth hwnnw fydd 1. 7 Pan fo’r swyddog canlyniadau wedi cwblhau’r trosglwyddiadau sy’n ofynnol gan baragraff (5) a bo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau weithredu nesaf yn unol â rheol 60P. 8 Mae paragraff (7) yn gymwys p’un a drinnir unrhyw ymgeisydd fel pe bai wedi ei ethol ar ôl y trosglwyddiadau ai peidio a ph’un a oes ganddo bleidleisiau dros ben ai peidio. 9 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. 10 Gweler hefyd— reol 60Q (sy’n ymdrin â’r drefn eithrio pan fo gan fwy nag un ymgeisydd y nifer lleiaf o bleidleisiau); rheol 60R (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Trosglwyddo papurau pleidleisio eraill ymgeiswyr a eithriwyd 60P 1 Mae’r rheol hon yn gymwys— a pan fo’r swyddog canlyniadau wedi trosglwyddo holl bapurau trosglwyddadwy ymgeisydd neu ymgeiswyr a eithriwyd y mae’n ofynnol i’r swyddog canlyniadau eu trosglwyddo o dan reol 60O, a b pan fo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol). 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’n grwpiau yr holl bapurau pleidleisio, os oes rhai, a drosglwyddwyd i’r ymgeisydd a eithriwyd (neu i unrhyw un neu ragor o’r ymgeiswyr a eithriwyd) ar gam cynharach o’r cyfrif yn ôl y gwerth trosglwyddo a oedd i’r pleidleisiau ar y papurau pleidleisio pan gafodd yr ymgeisydd hwnnw hwy. 3 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r papurau pleidleisio yn y grŵp o bapurau pleidleisio sydd â’r pleidleisiau â’r gwerth trosglwyddo uchaf yn grwpiau pellach fel a ganlyn— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 5 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth trosglwyddo, sef y gwerth a oedd i’r bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd a eithriwyd y mae’r papur yn cael ei drosglwyddo oddi wrtho. 6 Pan fo’r swyddog canlyniadau wedi cwblhau’r trosglwyddiadau sy’n ofynnol gan baragraff (4) a bo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau ailadrodd y camau ym mharagraffau (3) i (5) mewn perthynas â’r grwpiau sy’n weddill o bapurau pleidleisio a ffurfiwyd o dan baragraff (2), gan ymdrin â phob grŵp mewn trefn ddisgynnol yn ôl gwerth y pleidleisiau hyd nes— a naill ai nad oes swyddi gwag ar ôl i’w llenwi (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol), neu b yr ymdriniwyd â phob grŵp. 7 Mae paragraff (6) yn gymwys p’un a drinnir unrhyw ymgeisydd fel pe bai wedi ei ethol ai peidio a ph’un a oes ganddo bleidleisiau dros ben ai peidio ar ôl cwblhau’r camau ym mharagraffau (3) i (5) mewn perthynas â’r grŵp o bapurau pleidleisio sydd â’r pleidleisiau sydd â’r gwerth trosglwyddo uchaf neu mewn perthynas ag unrhyw un neu ragor o’r grwpiau sy’n weddill. 8 Mewn achos pan ymdriniwyd â phob grŵp o bapurau pleidleisio a ffurfiwyd o dan baragraff (2) ond bod un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 60S, pan fo hynny’n berthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen fel a ganlyn— a yn unol â rheol 60K os oes gan un ymgeisydd neu ragor a drinnir fel pe bai wedi ei ethol neu fel pe baent wedi eu hethol ar ôl trosglwyddo’r papurau pleidleisio o dan reol 60O neu’r rheol hon bleidleisiau dros ben, neu b fel arall yn unol â rheol 60O. 9 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. 10 Gweler hefyd reol 60R (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Y drefn eithrio 60Q 1 Mae’r rheol hon yn gymwys— a pan fo’r swyddog canlyniadau yn penderfynu pa ymgeisydd i’w eithrio o dan reol 60O(2), b pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor yr un nifer o bleidleisiau, ac c pan na fo gan yr un ymgeisydd arall lai o bleidleisiau. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau eithrio p’un bynnag o’r ymgeiswyr a oedd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau ar y cam cynharaf o’r cyfrif pan oedd ganddynt nifer anghyfartal o bleidleisiau. 3 Pan oedd nifer y pleidleisiau a oedd wedi eu credydu i’r ymgeiswyr yn gyfartal ar bob cam, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a penderfynu rhwng yr ymgeiswyr drwy fwrw coelbren, a b eithrio’r ymgeisydd yr aeth y coelbren o’i blaid. Eithrio ymgeiswyr: darpariaeth atodol 60R 1 Mae eithrio ymgeisydd, neu ddau ymgeisydd neu ragor gyda’i gilydd, o dan reol 60O yn ffurfio cam pellach o’r cyfrif. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd y camau a ganlyn ar ôl gorffen trosglwyddo papurau trosglwyddadwy o dan reol 60O(5) neu ar ôl ymdrin â grŵp o bapurau pleidleisio a ffurfiwyd o dan reol 60P(2) yn unol â rheol 60P(3) i (5)— a cofnodi cyfanswm gwerth y pleidleisiau a drosglwyddwyd i bob ymgeisydd o dan reol 60O(5) neu 60P(4); b ychwanegu’r cyfanswm hwnnw at gyfanswm blaenorol y pleidleisiau a gofnodwyd ar gyfer pob ymgeisydd a chofnodi’r cyfanswm newydd, c cofnodi gwerth y pleidleisiau yn y grwpiau o bapurau anhrosglwyddadwy a ffurfiwyd o dan reol 60O(4) neu 60P(3), a d ychwanegu’r gwerth hwnnw at y cyfanswm a gofnodwyd yn flaenorol o ran pleidleisiau anhrosglwyddadwy. 3 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau gymharu— a cyfanswm nifer y pleidleisiau a gofnodwyd bryd hynny ar gyfer pob ymgeisydd, ynghyd â chyfanswm nifer y pleidleisiau anhrosglwyddadwy, â b y cyfanswm a gofnodwyd o ran pleidleisiau dewis cyntaf dilys. 4 Rhaid i’r holl bapurau pleidleisio a drosglwyddwyd o dan reol 60O(5) neu 60P(4) fod wedi eu marcio’n glir, naill ai’n unigol neu fel grŵp, er mwyn dangos y gwerth y trosglwyddwyd y bleidlais ar y papur yn ei ôl neu, yn ôl y digwydd, werth trosglwyddo’r holl bleidleisiau ar y papurau yn y grŵp hwnnw. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gynnwys papur pleidleisio yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy a ffurfiwyd o dan reol 60O(4) neu 60P(3)— a os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn bod y papur pleidleisio’n dangos bod y dewis nesaf yn nhrefn y dewisiadau wedi ei roi o ran dau ymgeisydd neu ragor (p’un a ydynt yn ymgeiswyr olynol ai peidio), b os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn nad yw’r dewis nesaf ar y papur pleidleisio (p’un a yw dros ymgeisydd sy’n parhau ai peidio) yn dilyn yn olynol ar ôl y dewis sy’n dod yn union o’i flaen, neu c os nad yw’n glir i’r swyddog canlyniadau am unrhyw reswm arall pa ymgeisydd sydd nesaf yn nhrefn y dewisiadau. Llenwi swyddi gwag olaf 60S 1 Pan fo nifer yr ymgeiswyr sy’n parhau yn cyfateb i nifer y swyddi gwag sy’n dal heb eu llenwi, trinnir yr ymgeiswyr sy’n parhau fel pe baent wedi eu hethol. 2 Pan nad oes ond un swydd yn dal heb ei llenwi, rhaid trin yr ymgeisydd sy’n parhau sydd wedi ei gredydu bryd hynny â’r nifer uchaf o bleidleisiau fel pe bai wedi ei ethol os yw’r nifer hwnnw o bleidleisiau yn cyfateb i gyfanswm nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeiswyr eraill sy’n parhau ynghyd ag unrhyw bleidleisiau dros ben nas trosglwyddwyd, neu os yw’n fwy na hynny. 3 Pan ellir llenwi’r swyddi olaf o dan y rheol hon, ni chaniateir trosglwyddo pleidleisiau ymhellach. 4 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. Ailgyfrif 60T 1 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ar ôl cwblhau pob cam o’r cyfrif, hysbysu’r holl ymgeiswyr a’u hasiantau etholiadol sy’n bresennol bryd hynny o’i fwriad, yn ddarostyngedig i gais am ailgyfrif, i fwrw ymlaen i’r cam nesaf. 2 Cyn i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen, caiff unrhyw ymgeisydd neu asiant etholiadol sy’n bresennol yn y cyfrif ofyn i’r cam diwethaf a gwblhawyd gael ei ailgyfrif. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gydymffurfio â’r cais oni bai bod y swyddog canlyniadau o’r farn bod y cais yn afresymol. 4 Os na cheir cais rhaid i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen â cham nesaf y cyfrif. 5 Pan ddeuir o hyd i gamgymeriad o ganlyniad i ailgyfrif, rhaid i’r swyddog canlyniadau, pan fo hynny’n angenrheidiol, ddiwygio unrhyw ganlyniadau sydd eisoes wedi eu cyhoeddi. Trefn ethol yr ymgeiswyr 60U 1 Y drefn y trinnir ymgeiswyr y mae eu pleidlais uwchlaw’r cwota fel pe baent wedi eu hethol ynddi yw’r drefn y trosglwyddwyd eu priod bleidleisiau dros ben ynddi neu’r drefn y byddai’r pleidleisiau dros ben hynny wedi eu trosglwyddo ynddi oni bai am reol 60L(2) neu (3). 2 Mae ymgeisydd a gredydwyd â nifer o bleidleisiau sy’n cyfateb i’r cwota i’w roi (yn nhrefn y rheini a drinnir fel pe baent wedi eu hethol) ar ôl unrhyw ymgeiswyr eraill a drinnir fel pe baent wedi eu hethol ar yr un pryd ac yr oedd ganddynt bleidleisiau dros ben. 3 Ar gyfer ystyr “cwota” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 60F. Penderfyniadau ar bapurau pleidleisio 60V Mae penderfyniad y swyddog canlyniadau ar unrhyw gwestiwn sy’n codi mewn cysylltiad â phapur pleidleisio, trosglwyddo papurau pleidleisio neu eithrio ymgeiswyr yn derfynol, ond caniateir ei adolygu ar ddeiseb etholiad. Datgan y canlyniad mewn etholiad lle ceir gornest 60W 1 Pan fo pob cam o’r cyfrif wedi ei gwblhau, rhaid i’r swyddog canlyniadau ddatgan bod yr ymgeiswyr sydd wedi eu trin fel pe baent wedi eu hethol o dan y Bennod hon wedi eu hethol. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi hysbysiad yn nodi enwau a chyfeiriadau’r ymgeiswyr a etholwyd i swyddog priodol y cyngor y cynhaliwyd yr etholiad ar ei gyfer. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyhoeddi hysbysiad hefyd— a o enwau’r ymgeiswyr a etholwyd; b o nifer y dewisiadau cyntaf a’r dewisiadau pellach o ran pob ymgeisydd (p’un a’i hetholwyd ai peidio); c o nifer y papurau pleidleisio a drosglwyddwyd a’u gwerth trosglwyddo ar bob cam o’r cyfrif; d o nifer y pleidleisiau a gredydwyd i bob ymgeisydd ar bob cam o’r cyfrif; e o nifer y papurau pleidleisio anhrosglwyddadwy a nifer y pleidleisiau anhrosglwyddadwy ar bob cam o’r cyfrif; f o nifer y papurau pleidleisio a wrthodwyd o dan bob pennawd a ddangosir yn y datganiad o’r papurau pleidleisio a wrthodwyd. . Diwygio Rhan 5 o Atodlen 1 i Reolau 2021 5 Yn rheol 62 (danfon dogfennau i’r swyddog cofrestru mewn etholiadau lle ceir gornest) o Atodlen 1 i Reolau 2021— a ym mharagraff (2)(c), ar ôl “reol 56(7)” mewnosoder “neu reol 60E(6)”; b ym mharagraff (2)(d), ar ôl “reol 54(5)” mewnosoder “neu reol 60C(5)”. Diwygio’r Atodiadau i Atodlen 1 i Reolau 2021 6 1 Mae’r Atodiadau i Atodlen 1 i Reolau 2021 wedi eu diwygio fel a ganlyn. 2 Ar ôl Atodiad 2 mewnosoder Atodiad 2A fel y’i nodir yn Atodlen 1. 3 Ar ôl Atodiad 4 mewnosoder Atodiad 4A fel y’i nodir yn Atodlen 2. 4 Ar ôl Atodiad 5 mewnosoder Atodiad 5A fel y’i nodir yn Atodlen 3. 5 Ar ôl Atodiad 6 mewnosoder Atodiad 6A fel y’i nodir yn Atodlen 4. Diwygio Rhan 3 o Atodlen 2 i Reolau 2021 7 1 Mae Rhan 3 o Atodlen 2 i Reolau 2021 wedi ei diwygio fel a ganlyn. 2 Yn rheol 21 (y bleidlais i’w chynnal drwy bleidlais gudd), yn lle paragraff (2), rhodder— 2 Rhaid canfod y canlyniad— a pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, yn unol â Rhan 4; b pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, yn unol â Rhan 4A. . 3 Yn rheol 22 (y papurau pleidleisio)— a ym mharagraff (3), ar y dechrau mewnosoder “Pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad,”; b ar ôl paragraff (3) mewnosoder— 3A Pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, rhaid i bapur pleidleisio— a bod yn y ffurf yn Atodiad 2A, a b bod wedi ei argraffu yn unol â’r cyfarwyddydau yn yr Atodiad hwnnw. . 4 Yn rheol 28 (papurau pleidleisio post)— a ym mharagraff (1)(b), yn lle “Atodiad 4” rhodder “yr Atodiad cymwys”; b ar ôl paragraff (1) mewnosoder— 1A Ym mharagraff (1)(b), ystyr “yr Atodiad cymwys” yw— a pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 4; b pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 4A. . 5 Yn rheol 31 (dyroddi cardiau pleidleisio swyddogol)— a ym mharagraff (4), yn lle “Atodiad 5” rhodder “yr Atodiad cymwys”; b ym mharagraff (6)(a), yn lle “Atodiad 5” rhodder “yr Atodiad cymwys”; c ym mharagraff (8), o flaen is-baragraff (a) mewnosoder— aa ystyr “yr Atodiad cymwys” yw— i pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 5; ii pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 5A. . 6 Yn rheol 32 (cyfarpar gorsafoedd pleidleisio)— a ym mharagraff (11), yn lle “Atodiad 6” rhodder “yr Atodiad cymwys”; b ar ôl paragraff (11) mewnosoder— 11A Ym mharagraff (11), ystyr “yr Atodiad cymwys” yw— a pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 6; b pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, Atodiad 6A. ; c ym mharagraff (13), ar y dechrau mewnosoder “Pan y system mwyafrif syml yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad,”; d ar ôl paragraff (13) mewnosoder— 13A Pan y system pleidlais sengl drosglwyddadwy yw’r system bleidleisio sy’n gymwys i’r etholiad, rhaid dangos hysbysiad sy’n cynnwys cyfarwyddiadau ynghylch marcio’r papur pleidleisio yn etholiad y brif ardal ac ym mhob etholiad perthnasol y tu mewn i bob bwth pleidleisio ym mhob gorsaf bleidleisio ac, mewn perthynas ag etholiad y brif ardal, rhaid i’r wybodaeth honno gynnwys y canlynol— a cyfarwyddyd i’r pleidleisiwr i roi’r rhif 1 yn y blwch pleidleisio gyferbyn â’i ddewis cyntaf; b esboniad i’r pleidleisiwr y caiff wneud cynifer neu gyn lleied o ddewisiadau ychwanegol ag y dymuna, ynghyd â chyfarwyddyd ynghylch sut i wneud hyn drwy roi’r rhif 2 gyferbyn â’i ail ddewis, y rhif 3 gyferbyn â’i drydydd dewis ac yn y blaen. . Mewnosod Rhan 4A o Atodlen 2 i Reolau 2021 8 1 Yn lle pennawd Rhan 4 o Atodlen 2 i Reolau 2021 rhodder— Cyfrif y Pleidleisiau: Etholiadau sy’n Defnyddio’r System Mwyafrif Syml . 2 Ar ddiwedd Rhan 4 mewnosoder— Rhan 4A Cyfrif y Pleidleisiau: Etholiadau sy’n Defnyddio’r System Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy PENNOD 1 Darpariaethau rhagarweiniol Trosolwg o’r rheolau a dehongli 64A 1 Mae’r rheol hon yn rhoi trosolwg o sut y cymhwysir y Rhan hon. 2 Pan y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau, mae’r rheolau a ganlyn yn gymwys— a rheol 64B (presenoldeb mewn trafodion); b rheol 64C (dyletswyddau rhagarweiniol a chyffredinol); c rheol 64D (gwahanu papurau pleidleisio etc.); d y rheolau ym Mhennod 2 (canfod y canlyniad). 3 Pan nad y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau, mae’r rheolau a ganlyn yn gymwys— a rheol 64B(1) a (3) i (8) (presenoldeb mewn trafodion); b rheol 64E (dyletswyddau rhagarweiniol a chyffredinol); c rheol 64F (agor cynwysyddion etc.); d y rheolau ym Mhennod 2 (canfod y canlyniad). 4 Yn y Rhan hon— a mae cyfeiriadau at asiantau cyfrif y brif ardal yn gyfeiriadau at yr asiantau cyfrif a benodwyd at ddibenion etholiad y brif ardal; b mae cyfeiriadau at asiantau cyfrif eraill yn gyfeiriadau at yr asiantau cyfrif a benodwyd at ddibenion unrhyw etholiad perthnasol; c mae cyfeiriadau at asiantau etholiadol y brif ardal yn gyfeiriadau at yr asiantau etholiadol a benodwyd at ddibenion etholiad y brif ardal; d mae cyfeiriadau at asiantau etholiadol eraill yn gyfeiriadau at yr asiantau etholiadol a benodwyd at ddibenion unrhyw etholiad perthnasol. Presenoldeb mewn trafodion o dan y Rhan hon 64B 1 Mae gan y personau a ganlyn hawl i fod yn bresennol mewn trafodion o dan reolau 64D(2) i (10) a 64F ac o dan y rheolau ym Mhennod 2— a y swyddog canlyniadau ac aelodau staff y swyddog canlyniadau; b pob ymgeisydd a gwestai i bob ymgeisydd; c asiantau etholiadol y brif ardal; d asiantau cyfrif y brif ardal; e unrhyw berson sydd â hawl i fod yn bresennol yn rhinwedd adrannau 6A i 6D o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (cynrychiolwyr y Comisiwn Etholiadol a sylwedyddion achrededig); f y cwnstabliaid ar ddyletswydd. 2 Yn ychwanegol, mae gan unrhyw berson sydd â hawl i fod yn bresennol wrth i’r pleidleisiau gael eu cyfrif mewn etholiad perthnasol hawl i fod yn bresennol mewn trafodion o dan reol 64D(2) i (10). 3 Caiff y swyddog canlyniadau ganiatáu i unrhyw berson arall fod yn bresennol mewn trafodion o dan unrhyw un neu ragor o reolau 64D(2) i (10) neu 64F neu o dan unrhyw un neu ragor o’r rheolau ym Mhennod 2. 4 Ni chaniateir rhoi caniatâd o dan baragraff (3) oni bai bod y swyddog canlyniadau— a wedi ei fodloni na fydd presenoldeb y person yn rhwystro swyddogaethau’r swyddog canlyniadau rhag cael eu cyflawni’n effeithlon, a b naill ai wedi ymgynghori â’r personau priodol ynghylch a ddylid rhoi caniatâd neu wedi penderfynu nad yw’n ymarferol ymgynghori â hwy. 5 At ddibenion paragraff (4)(b), “y personau priodol” yw— a yn achos trafodion o dan reol 64D(2) i (10), asiantau etholiadol y brif ardal a’r asiantau etholiadol eraill; b yn achos unrhyw drafodion eraill, asiantau etholiadol y brif ardal. 6 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi pob cyfleuster rhesymol i unrhyw asiantau cyfrif sydd â hawl i fod yn bresennol ar gyfer goruchwylio’r trafodion, a’r holl wybodaeth amdanynt, y gall y swyddog canlyniadau eu rhoi yn gyson â chynnal y trafodion yn drefnus a chyflawni dyletswyddau’r swyddog canlyniadau. 7 Yn benodol, pan fo’r pleidleisiau’n cael eu cyfrif drwy ddidoli’r papurau pleidleisio yn ôl yr ymgeisydd y rhoddwyd y dewis cyntaf o’i ran ac yna cyfrif nifer y papurau pleidleisio ar gyfer pob ymgeisydd, mae gan asiantau cyfrif y brif ardal hawl i’w bodloni eu hunain fod y papurau pleidleisio wedi eu didoli’n gywir. 8 Rhaid i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau i sicrhau bod pawb sy’n bresennol wrth i’r pleidleisiau gael eu cyfrif (ac eithrio’r cwnstabliaid ar ddyletswydd) wedi cael hysbysiad yn nodi darpariaethau adran 66(2) a (6) o Ddeddf 1983 (hysbysiad o ofyniad cyfrinachedd). 9 Yn y rheol hon, mae cyfeiriad at gwnstabl yn cynnwys cyfeiriad at berson a ddynodwyd yn swyddog cymorth cymunedol neu’n wirfoddolwr cymorth cymunedol o dan adran 38 o Ddeddf Diwygio’r Heddlu 2002 (pwerau’r heddlu i staff sy’n sifiliaid a gwirfoddolwyr). Dyletswyddau rhagarweiniol a chyffredinol pan y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau 64C 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau ar gyfer cyflawni’r swyddogaethau o dan reol 64D cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i’r bleidlais gau. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi hysbysiad i asiantau cyfrif y brif ardal a’r asiantau cyfrif eraill yn datgan yr amser a’r lle y bydd y swyddog canlyniadau yn dechrau cyflawni’r swyddogaethau o dan reol 64D. 4 Wrth gyfrif a chofnodi nifer y papurau pleidleisio a chyfrif y pleidleisiau, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a cadw’r papurau pleidleisio â’u hwynebau i fyny, a b cymryd unrhyw ragofalon eraill sy’n briodol at ddiben atal unrhyw berson rhag gweld y rhifau neu’r marciau adnabod unigryw eraill a argraffwyd ar gefn y papurau. Gwahanu papurau pleidleisio etc. pan y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau 64D 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ym mhresenoldeb asiantau cyfrif y brif ardal a’r asiantau cyfrif eraill— a agor pob bocs pleidleisio a thynnu’r papurau pleidleisio, b gwahanu’r papurau pleidleisio yn ôl yr etholiad y’u defnyddiwyd ynddo, c cyfrif y papurau pleidleisio a ddefnyddiwyd ym mhob etholiad, a d cofnodi ar wahân nifer y papurau pleidleisio a ddefnyddiwyd ym mhob etholiad. 3 Ni chaiff y swyddog canlyniadau gyfrif unrhyw bapur pleidleisio a dendrwyd. 4 Pan ddefnyddiwyd bocsys pleidleisio ar wahân yn y bleidlais, nid yw unrhyw bleidlais dros ymgeisydd yn etholiad y brif ardal i’w thrin fel pleidlais annilys am ei bod wedi ei gosod yn y bocs pleidleisio y bwriadwyd ei ddefnyddio mewn etholiad perthnasol. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ym mhresenoldeb asiantau etholiadol y brif ardal a’r asiantau etholiadol eraill, ddilysu pob cyfriflen papurau pleidleisio drwy ei chymharu â nifer y papurau pleidleisio a gofnodwyd, y papurau pleidleisio heb eu defnyddio a’r papurau pleidleisio a ddifethwyd sydd ym meddiant y swyddog canlyniadau a’r rhestr pleidleisiau a dendrwyd (gan agor ac ailselio’r pecynnau sy’n cynnwys y papurau pleidleisio heb eu defnyddio a’r papurau pleidleisio a ddifethwyd, a’r rhestr pleidleisiau a dendrwyd). 6 Rhaid i’r swyddog canlyniadau baratoi datganiad ynglŷn â chanlyniad y dilysiad a rhoi copi o’r datganiad i unrhyw asiant etholiadol prif ardal, ac i unrhyw asiant etholiadol arall, sy’n gofyn amdano. 7 Rhaid hefyd i’r swyddog canlyniadau— a cyfrif y papurau pleidleisio post sydd wedi eu dychwelyd yn briodol (ynglŷn â hynny gweler rheol 64G), a b cofnodi ar wahân y nifer a gyfrifwyd yn y bleidlais yn etholiad y brif ardal ac ym mhob etholiad perthnasol. 8 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau— a trefnu’r papurau pleidleisio ar gyfer pob etholiad perthnasol yn becynnau, a b selio’r pecynnau mewn cynwysyddion ar wahân gan arnodi ar bob un ddisgrifiad o’r ardal y mae’r papurau pleidleisio yn ymwneud â hi. 9 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau ddanfon neu beri danfon i swyddog canlyniadau pob etholiad perthnasol— a cynwysyddion y papurau pleidleisio sy’n ymwneud â’r etholiad, ynghyd â rhestr o’r cynwysyddion a’u cynnwys, b y cyfriflenni papurau pleidleisio sy’n ymwneud â’r etholiad, ynghyd â chopi o’r datganiadau ynglŷn â chanlyniad y dilysiad, ac c y pecynnau o bapurau pleidleisio heb eu defnyddio a’r papurau pleidleisio a ddifethwyd a’r papurau pleidleisio a dendrwyd. 10 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau gymysgu’r holl bapurau pleidleisio a ddefnyddiwyd yn etholiad y brif ardal gyda’i gilydd. Dyletswyddau rhagarweiniol a chyffredinol pan nad y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau 64E 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan nad y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau ar gyfer cyfrif y pleidleisiau ym mhresenoldeb asiantau cyfrif y brif ardal cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl i’r papurau pleidleisio gael eu danfon gan y swyddog canlyniadau, sef y swyddog canlyniadau cydlynol. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi hysbysiad i asiantau cyfrif y brif ardal yn nodi’r amser y dechreuir cyfrif pleidleisiau (a bwrw bod y papurau pleidleisio wedi eu danfon) a’r man lle bydd y cyfrif yn digwydd. 4 Tra bydd yn cyfrif ac yn cofnodi nifer y papurau pleidleisio ac yn cyfrif y pleidleisiau, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a cadw’r papurau pleidleisio â’u hwynebau i fyny, a b cymryd unrhyw ragofalon eraill sy’n briodol at ddiben atal unrhyw berson rhag gweld y rhifau neu’r marciau adnabod unigryw eraill a argraffwyd ar gefn y papurau. Agor cynwysyddion etc. pan nad y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau 64F 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan nad y swyddog canlyniadau cydlynol yw’r swyddog canlyniadau. 2 Ar ôl cael y cynwysyddion papurau pleidleisio oddi wrth y swyddog canlyniadau sef y swyddog canlyniadau cydlynol, ac ar ôl yr amser a bennwyd yn yr hysbysiad a roddwyd o dan reol 64E(3), rhaid i’r swyddog canlyniadau agor pob cynhwysydd ym mhresenoldeb asiantau cyfrif y brif ardal. 3 Pan nad yw’r trafodion ynglŷn â dyroddi a derbyn papurau pleidleisio post yn cael eu cynnal ynghyd â’r trafodion hynny mewn etholiad perthnasol o dan reoliad 65 o Reoliadau Cynrychiolaeth y Bobl (Cymru a Lloegr) 2001 neu o dan y rheoliad hwnnw fel y’i cymhwysir gan reoliadau o dan adran 44 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 , rhaid i’r swyddog canlyniadau gyfrif y papurau pleidleisio post sydd wedi eu dychwelyd yn briodol a chofnodi’r nifer a gyfrifwyd. 4 Yna, rhaid i’r swyddog canlyniadau gymysgu’r holl bapurau pleidleisio post a’r holl bapurau pleidleisio o’r cynwysyddion gyda’i gilydd. Darpariaeth bellach ynghylch papurau pleidleisio post 64G 1 Mae’r rheol hon yn gymwys ar gyfer penderfynu a yw papur pleidleisio post i’w drin fel pe bai wedi ei ddychwelyd yn briodol fel y crybwyllir yn rheolau 64D(7)(a) a 64F(3). 2 Mae papur pleidleisio post i’w drin fel pe bai wedi ei ddychwelyd yn briodol os yw’r papur pleidleisio a’r datganiad pleidleisio post sy’n cyd-fynd ag ef sydd wedi ei gwblhau’n briodol— a wedi eu cyflwyno mewn gorsaf bleidleisio yn yr ardal briodol cyn i’r bleidlais gau, b wedi eu rhoi â llaw i’r swyddog canlyniadau cyn i’r bleidlais gau, neu c wedi dod i law’r swyddog canlyniadau drwy’r post cyn i’r bleidlais gau. 3 Mae datganiad pleidleisio post wedi ei gwblhau’n briodol— a os yw wedi ei lofnodi gan yr etholwr neu (yn ôl y digwydd) y dirprwy, oni bai bod y swyddog cofrestru wedi hepgor y gofyniad ynglŷn â llofnod, b os yw’n datgan dyddiad geni’r etholwr neu (yn ôl y digwydd) ddyddiad geni’r dirprwy, ac c mewn achos lle mae camau i ddilysu dyddiad geni a llofnod etholwr neu ddirprwy wedi eu rhagnodi gan reoliadau o dan Ddeddf 1983, os yw’r swyddog canlyniadau wedi cymryd y camau hynny ac wedi dilysu’r dyddiad geni ac (ac eithrio mewn achos lle mae’r gofyniad ynglŷn â llofnod wedi ei hepgor) y llofnod. 4 Pan fo person, wrth i’r bleidlais gau, yn yr orsaf bleidleisio, neu mewn ciw y tu allan i’r orsaf bleidleisio, er mwyn cyflwyno papur pleidleisio post a datganiad pleidleisio post— a rhaid caniatáu i’r person gyflwyno’r papur pleidleisio a’r datganiad yn yr orsaf bleidleisio, a b pan fônt wedi eu cyflwyno, maent i’w trin fel pe baent wedi eu cyflwyno cyn i’r bleidlais gau at ddibenion y rheol hon. 5 “Yr ardal briodol” y cyfeirir ati ym mharagraff (2)(a) yw’r ardal a ddynodir drwy— a canfod y pleidleisiau y rhoddwyd papur pleidleisio i’r pleidleisiwr post mewn cysylltiad â hwy, b adnabod yr etholaeth neu’r ardal arall y mae pob un o’r pleidleisiau hynny’n cael eu cynnal mewn cysylltiad â hi, ac c wedyn adnabod yr ardal sy’n gyffredin i’r holl ardaloedd hynny. Y cyfrif: cyffredinol 64H 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan fo’r swyddog canlyniadau wedi cymysgu’r papurau pleidleisio o dan reol 64D(10) neu 64F(4). 2 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), rhaid i’r swyddog canlyniadau, i’r graddau y bo’n ymarferol, fwrw ymlaen yn ddi-dor â’r gwaith cyfrif pleidleisiau, gan ganiatáu amser ar gyfer lluniaeth yn unig. 3 Caiff y swyddog canlyniadau eithrio unrhyw oriau rhwng 7 p.m. a 9 a.m. fore trannoeth. 4 Yn ystod unrhyw amser sydd wedi ei eithrio, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a gosod y papurau pleidleisio a’r dogfennau eraill sy’n ymwneud â’r etholiad o dan sêl y swyddog canlyniadau a seliau unrhyw asiantau cyfrif prif ardal sy’n dymuno gosod eu sêl, a b cymryd rhagofalon priodol fel arall ar gyfer diogelwch y papurau pleidleisio a’r dogfennau eraill. Y cyfrif: papurau pleidleisio a wrthodwyd 64I 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), mae’r papurau pleidleisio a ganlyn yn ddi-rym ac ni chaniateir eu cyfrif— a papur pleidleisio nad oes arno farc swyddogol; b papur pleidleisio nad yw’r rhif “1” ar ei ben ei hun wedi ei nodi arno er mwyn dangos dewis cyntaf o ran ymgeisydd penodol; c papur pleidleisio y mae’r rhif “1” ar ei ben ei hun i ddangos dewis cyntaf wedi ei nodi arno gyferbyn ag enw mwy nag un ymgeisydd; d papur pleidleisio y mae unrhyw beth wedi ei ysgrifennu neu wedi ei farcio arno y gellir adnabod y pleidleisiwr drwyddo ac eithrio’r rhif printiedig a’r marc adnabod unigryw arall ar y cefn; e papur pleidleisio sydd heb ei farcio neu’n ddi-rym oherwydd ansicrwydd. 2 Mae paragraff (3) yn gymwys i bapur pleidleisio y marciwyd pleidlais arno— a mewn man heblaw’r man priodol, neu b heblaw drwy ddefnyddio geiriau neu unrhyw farc arall yn lle ffigur. 3 Nid yw’r papur pleidleisio i’w drin fel pe bai’n ddi-rym, oherwydd y modd y mae’r bleidlais wedi ei marcio yn unig, os yw’n glir o’r papur pleidleisio, ym marn y swyddog canlyniadau, fod y pleidleisiwr wedi nodi’n glir ddewis neu ddewisiadau. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau arnodi’r gair “gwrthodwyd” ar unrhyw bapur pleidleisio nad yw, yn unol â’r rheol hon, i’w gyfrif. 5 Os bydd asiant cyfrif yn gwrthwynebu penderfyniad y swyddog canlyniadau, rhaid i’r swyddog canlyniadau ychwanegu’r geiriau “gwrthwynebwyd y gwrthodiad” at yr arnodiad. 6 Rhaid i’r swyddog canlyniadau baratoi datganiad yn dangos nifer y papurau pleidleisio a wrthodwyd. 7 Rhaid i’r datganiad nodi’r nifer a wrthodwyd o dan bob un o is-baragraffau (a) i (e) o baragraff (1). PENNOD 2 Canfod y Canlyniad Cymhwyso a dehongli 64J Yn y Bennod hon— ystyr “ cam o’r cyfrif ” (“ stage of the count ”) yw— pennu’r pleidleisiau dewis cyntaf ar gyfer pob ymgeisydd; trosglwyddo papurau trosglwyddadwy ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol ac sydd â phleidleisiau dros ben (gweler rheolau 64N a 64O); eithrio un ymgeisydd neu ragor ar unrhyw adeg benodol (gweler rheol 64S); ystyr “ cwota ” (“ quota ”) yw’r nifer a gyfrifir yn unol â rheol 64L; ystyr “ cyfrif ” (“ count ”) yw’r holl weithrediadau sy’n ymwneud â chyfrif dewisiadau cyntaf a gofnodwyd o ran ymgeiswyr, trosglwyddo papurau trosglwyddadwy oddi wrth ymgeiswyr a drinnir fel pe baent wedi eu hethol ac y mae ganddynt bleidleisiau dros ben, a throsglwyddo papurau trosglwyddadwy oddi wrth ymgeiswyr sydd wedi eu heithrio o dan reol 64S; ystyr “ dewis nesaf sydd ar gael ” (“ next available preference ”) yw dewis sy’n ail ddewis neu’n ddewis pellach mewn trefn olynol o ran ymgeisydd sy’n parhau (ac felly nid yw’n cynnwys dewis o ran ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol na dewis o ran ymgeisydd a eithriwyd o dan reol 64S); ystyr “ pleidleisiau dros ben ” (“ surplus ”) yw nifer y pleidleisiau sydd uwchlaw’r cwota o blith cyfanswm nifer y pleidleisiau dros unrhyw ymgeisydd; ystyr “ ymgeisydd sy’n parhau ” (“ continuing candidate ”) yw unrhyw ymgeisydd nad yw eisoes yn cael ei drin fel pe bai wedi ei ethol ac nad yw wedi ei eithrio o dan reol 64S. Cyfrif pleidleisiau dewis cyntaf 64K 1 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r papurau pleidleisio dilys yn grwpiau yn ôl yr ymgeiswyr y rhoddwyd y pleidleisiau dewis cyntaf iddynt. 2 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau— a cyfrif nifer y papurau pleidleisio ym mhob grŵp, a b cofnodi’r niferoedd hynny. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau hefyd ganfod a chofnodi cyfanswm nifer y papurau pleidleisio dilys. Pennu’r cwota 64L Rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd y camau a ganlyn i bennu nifer y pleidleisiau sy’n ddigon i sicrhau y dychwelir ymgeisydd fel cynghorydd (“y cwota”). Cam 1 Cymryd cyfanswm nifer y papurau pleidleisio dilys a gofnodwyd ar gyfer y ward etholiadol o dan reol 64K(3). Cam 2 Cymryd nifer y cynghorwyr sydd i’w hethol ar gyfer y ward etholiadol ac ychwanegu un. Cam 3 Rhannu’r nifer a gymerwyd yng ngham 1 â’r nifer a gymerwyd yng ngham 2. Os yw canlyniad y rhannu yn cynnwys lleoedd degol, eu hanwybyddu. Cam 4 Ychwanegu un at ganlyniad y rhannu yng ngham 3 (gan anwybyddu unrhyw ddegolion). Y nifer hwn yw’r cwota. Dychwelyd cynghorwyr 64M 1 Pan fo nifer y pleidleisiau dros ymgeisydd, ar unrhyw gam o’r cyfrif, yn cyfateb i’r cwota neu uwchlaw’r cwota, trinnir yr ymgeisydd fel pe bai wedi ei ethol. 2 At ddiben pennu a yw nifer y pleidleisiau dewis cyntaf dros unrhyw ymgeisydd yn cyfateb i’r cwota neu uwchlaw’r cwota, mae’r ymgeisydd i’w gredydu ag un bleidlais ar gyfer pob papur pleidleisio y rhoddwyd pleidlais dewis cyntaf i’r ymgeisydd arno. 3 Mae rheolau 64N, 64O, 64S a 64T yn gwneud darpariaeth ynghylch nifer y pleidleisiau sydd i’w credydu i ymgeisydd pan fo papur pleidleisio y rhoddir ail ddewis neu ddewis pellach o ran yr ymgeisydd arno yn cael ei drosglwyddo i’r ymgeisydd yn unol â’r rheolau hynny. 4 Caiff ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol ei ddychwelyd fel cynghorydd pan fo’r swyddog canlyniadau’n datgan bod yr ymgeisydd wedi ei ethol yn unol â rheol 64Z1. 5 Ar gyfer ystyr “cwota”, gweler rheol 64J. Trosglwyddiadau pan fo’r pleidleisiau dewis cyntaf uwchlaw’r cwota 64N 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan fo nifer y pleidleisiau dewis cyntaf dros ymgeisydd uwchlaw’r cwota. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r holl bapurau pleidleisio y rhoddir pleidleisiau dewis cyntaf i’r ymgeisydd arnynt fel eu bod wedi eu grwpio— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddir y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â pharagraffau (4) a (5) o’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyfrif nifer y papurau pleidleisio ym mhob grŵp o bapurau trosglwyddadwy ac yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy. 4 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 5 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth (“y gwerth trosglwyddo”) a gyfrifir drwy gymryd y camau a ganlyn. Cam 1 Cymryd pleidleisiau dros ben yr ymgeisydd y trosglwyddir papurau pleidleisio oddi wrtho. Cam 2 Rhannu’r pleidleisiau dros ben â chyfanswm nifer y papurau pleidleisio a drosglwyddir. Gwneud y cyfrifiad i ddau le degol ac anwybyddu’r gweddill. Dyma’r gwerth trosglwyddo. 6 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael”, “cwota” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. 7 Gweler hefyd— reol 64P (sy’n nodi’r amgylchiadau pan nad yw pleidleisiau i’w trosglwyddo o dan y rheol hon); rheol 64Q (sy’n nodi’r drefn y mae pleidleisiau dros ben i’w trosglwyddo ynddi pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben); rheol 64R (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Trosglwyddiadau eraill pan fo’r pleidleisiau uwchlaw’r cwota 64O 1 Mae’r rheol hon yn gymwys pan fo nifer y pleidleisiau dros ymgeisydd uwchlaw’r cwota ar ddiwedd unrhyw gam o’r cyfrif sy’n cynnwys trosglwyddo papurau pleidleisio. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r holl bapurau pleidleisio yn y grŵp o bapurau a drosglwyddwyd a gafwyd ddiwethaf gan yr ymgeisydd hwnnw fel eu bod wedi eu grwpio— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â pharagraffau (4) a (5) o’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyfrif nifer y papurau pleidleisio ym mhob grŵp o bapurau trosglwyddadwy ac yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy. 4 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 5 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth (“y gwerth trosglwyddo”) a gyfrifir drwy gymryd y camau a ganlyn. Cam 1 Cymryd pleidleisiau dros ben yr ymgeisydd y trosglwyddir papurau pleidleisio oddi wrtho. Cam 2 Rhannu’r pleidleisiau dros ben â chyfanswm nifer y papurau pleidleisio a drosglwyddir. Gwneud y cyfrifiad i ddau le degol ac anwybyddu’r gweddill. Cam 3 Cymharu’r nifer a geir ar ôl cam 2 â gwerth y bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd y mae’r papurau pleidleisio yn awr yn cael eu trosglwyddo oddi wrtho. Os yw’r nifer a geir ar ôl cam 2 yn llai na gwerth y bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd hwnnw, neu’n gyfwerth â’r bleidlais honno, y nifer hwnnw yw’r gwerth trosglwyddo. Os yw’r nifer a geir ar ôl cam 2 yn fwy na gwerth y bleidlais ar y papur pleidleisio pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd hwnnw, gwerth y bleidlais pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd hwnnw yw’r gwerth trosglwyddo. 6 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael”, “cwota” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. 7 Gweler hefyd— reol 64P (sy’n nodi’r amgylchiadau pan nad yw pleidleisiau i’w trosglwyddo o dan y rheol hon); rheol 64Q (sy’n nodi’r drefn y mae pleidleisiau dros ben i’w trosglwyddo ynddi pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben); rheol 64R (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Amgylchiadau pan na throsglwyddir pleidleisiau o dan reol 64N neu 64O 64P 1 Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3), rhaid i’r swyddog canlyniadau barhau i wneud trosglwyddiadau o dan reolau 64N a 64O hyd nes— a nad oes ymgeisydd a drinnir fel pe bai wedi ei ethol sydd â phleidleisiau dros ben, neu b bod pob swydd wag wedi ei llenwi (ar ôl cymhwyso rheol 64W, pan fo hynny’n berthnasol). 2 Nid yw papurau trosglwyddadwy i’w trosglwyddo pan fo’r pleidleisiau dros ben (neu, pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben, gyfanswm y pleidleisiau dros ben hynny), ar unrhyw gam o’r cyfrif, yn llai na’r gwahaniaeth rhwng— a nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sy’n parhau sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau, a b nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sy’n parhau sydd nesaf uwchben yr ymgeisydd hwnnw. 3 Nid yw papurau trosglwyddadwy i’w trosglwyddo pan fo’r pleidleisiau dros ben (neu, pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor bleidleisiau dros ben, gyfanswm y pleidleisiau dros ben hynny), ar unrhyw gam o’r cyfrif, yn llai na’r gwahaniaeth rhwng— a cyfanswm nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ddau ymgeisydd sy’n parhau neu ragor sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau, a b nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sy’n parhau sydd nesaf uwchben yr ymgeiswyr hynny. 4 Nid yw rheolau 64N a 64O yn gymwys i etholiad pan nad oes ond un swydd wag. 5 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. Trefn trosglwyddiadau o dan reolau 64N a 64O 64Q 1 Os oes gan ddau ymgeisydd neu ragor, ar unrhyw gam o’r cyfrif, bleidleisiau dros ben yr ymdrinnir â hwy o dan reol 64N neu 64O, rhaid i bapurau trosglwyddadwy’r ymgeisydd sydd â’r nifer mwyaf o bleidleisiau dros ben gael eu trosglwyddo gyntaf. 2 Os yw’r pleidleisiau dros ben mewn cysylltiad â dau ymgeisydd neu ragor yn gyfartal, rhaid i bapurau trosglwyddadwy yr ymgeisydd a oedd â’r nifer uchaf o bleidleisiau ar y cam cynharaf o’r cyfrif pan oedd eu pleidleisiau’n anghyfartal gael eu trosglwyddo gyntaf. 3 Os oedd y pleidleisiau a oedd wedi eu credydu i ddau ymgeisydd neu ragor yn gyfartal ar bob cam o’r cyfrif— a rhaid i’r swyddog canlyniadau benderfynu rhwng yr ymgeiswyr drwy fwrw coelbren, a b rhaid i bapurau trosglwyddadwy’r ymgeisydd y mae’r coelbren yn mynd o’i blaid gael eu trosglwyddo gyntaf. 4 Ar gyfer ystyr “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. Trosglwyddiadau o dan reolau 64N a 64O: darpariaeth atodol 64R 1 Mae pob trosglwyddiad o dan reol 64N neu 64O o ran yr holl bapurau trosglwyddadwy oddi wrth ymgeisydd sydd â phleidleisiau dros ben yn ffurfio cam yn y cyfrif. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ar ôl cwblhau’r cam hwnnw— a cofnodi cyfanswm gwerth trosglwyddo’r pleidleisiau a drosglwyddwyd i bob ymgeisydd, b ychwanegu’r gwerth hwnnw at gyfanswm blaenorol y pleidleisiau a gofnodwyd ar gyfer pob ymgeisydd a chofnodi’r cyfanswm newydd, c cofnodi fel pleidleisiau anhrosglwyddadwy y gwahaniaeth rhwng y pleidleisiau dros ben a chyfanswm gwerth trosglwyddo’r pleidleisiau a drosglwyddwyd, a d ychwanegu’r gwahaniaeth hwnnw at y cyfanswm a gofnodwyd yn flaenorol o ran pleidleisiau anhrosglwyddadwy. 3 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau gymharu— a cyfanswm nifer y pleidleisiau a gofnodwyd bryd hynny ar gyfer yr holl ymgeiswyr, ynghyd â chyfanswm nifer y pleidleisiau anhrosglwyddadwy, â b y cyfanswm a gofnodwyd o ran pleidleisiau dewis cyntaf dilys. 4 Rhaid i’r holl bapurau pleidleisio a drosglwyddwyd o dan reol 64N neu 64O fod wedi eu marcio’n glir, naill ai’n unigol neu fel grŵp, er mwyn dangos y gwerth trosglwyddo y trosglwyddwyd y bleidlais ar y papur yn ei ôl neu, yn ôl y digwydd, werth trosglwyddo’r holl bleidleisiau ar y papurau yn y grŵp hwnnw. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gynnwys papur pleidleisio yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy a ffurfiwyd o dan reol 64N(2) neu 64O(2)— a os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn bod y papur pleidleisio’n dangos bod y dewis nesaf yn nhrefn y dewisiadau wedi ei roi o ran dau ymgeisydd neu ragor (p’un a ydynt yn ymgeiswyr olynol ai peidio), b os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn nad yw’r dewis nesaf ar y papur pleidleisio (p’un a yw dros ymgeisydd sy’n parhau ai peidio) yn dilyn yn olynol ar ôl y dewis sy’n dod yn union o’i flaen, neu c os nad yw’n glir i’r swyddog canlyniadau am unrhyw reswm arall pa ymgeisydd sydd nesaf yn nhrefn y dewisiadau. 6 Ar gyfer ystyr “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. Eithrio ymgeiswyr a throsglwyddo papurau pleidleisio dewis cyntaf 64S 1 Mae’r rheol hon yn gymwys— a pan fo’r swyddog canlyniadau wedi trosglwyddo’r holl bapurau trosglwyddadwy y mae’n ofynnol i’r swyddog canlyniadau eu trosglwyddo o dan unrhyw ddarpariaeth yn y Bennod hon, a b pan fo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 64W, pan fo hynny’n berthnasol). 2 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), rhaid i’r swyddog canlyniadau eithrio o’r etholiad, ar y cam hwnnw, yr ymgeisydd sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau bryd hynny. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau eithrio dau ymgeisydd neu ragor sydd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau pan fo cyfanswm nifer pleidleisiau’r ymgeiswyr hynny, ynghyd ag unrhyw bleidleisiau dros ben nad ydynt wedi eu trosglwyddo, yn llai na nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeisydd sydd nesaf uwchben yr ymgeiswyr hynny. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r holl bapurau pleidleisio y rhoddir arnynt bleidleisiau dewis cyntaf i’r ymgeisydd neu’r ymgeiswyr a eithriwyd fel eu bod wedi eu grwpio— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 6 Trosglwyddir y bleidlais ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth trosglwyddo, a’r gwerth hwnnw fydd 1. 7 Pan fo’r swyddog canlyniadau wedi cwblhau’r trosglwyddiadau sy’n ofynnol gan baragraff (5) a bo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 64W, pan fo hynny’n berthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau weithredu nesaf yn unol â rheol 64T. 8 Mae paragraff (7) yn gymwys p’un a drinnir unrhyw ymgeisydd fel pe bai wedi ei ethol ar ôl y trosglwyddiadau ai peidio a ph’un a oes ganddo bleidleisiau dros ben ai peidio. 9 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. 10 Gweler hefyd— reol 64U (sy’n ymdrin â’r drefn eithrio pan fo gan fwy nag un ymgeisydd y nifer lleiaf o bleidleisiau); rheol 64V (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Trosglwyddo papurau pleidleisio eraill ymgeiswyr a eithriwyd 64T 1 Mae’r rheol hon yn gymwys— a pan fo’r swyddog canlyniadau wedi trosglwyddo holl bapurau trosglwyddadwy ymgeisydd neu ymgeiswyr a eithriwyd y mae’n ofynnol i’r swyddog canlyniadau eu trosglwyddo o dan reol 64S, a b pan fo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 64W, pan fo hynny’n berthnasol). 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’n grwpiau yr holl bapurau pleidleisio, os oes rhai, a drosglwyddwyd i’r ymgeisydd a eithriwyd (neu i unrhyw un neu ragor o’r ymgeiswyr a eithriwyd) ar gam cynharach o’r cyfrif yn ôl y gwerth trosglwyddo a oedd i’r pleidleisiau pan gafodd yr ymgeisydd hwnnw hwy. 3 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau ddidoli’r papurau pleidleisio yn y grŵp o bapurau pleidleisio sydd â’r pleidleisiau â’r gwerth trosglwyddo uchaf yn grwpiau pellach fel a ganlyn— a yn ôl yr ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny, neu b pan nad oes dewis nesaf sydd ar gael wedi ei roi, fel grŵp ar wahân. Mae’r papurau pleidleisio yn y grwpiau a ffurfiwyd o dan baragraff (a) (“papurau trosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo yn unol â pharagraffau (4) a (5) o’r rheol hon. Nid yw’r papurau pleidleisio yn y grŵp a ffurfiwyd o dan baragraff (b) (“papurau anhrosglwyddadwy”) i’w trosglwyddo. 4 Rhaid i’r swyddog canlyniadau drosglwyddo pob grŵp o bapurau trosglwyddadwy i’r ymgeisydd sy’n parhau y rhoddwyd y dewis nesaf sydd ar gael o’i ran ar y papurau hynny. 5 Trosglwyddir y bleidlais ar y papur pleidleisio ar bob papur trosglwyddadwy yn ôl gwerth trosglwyddo, sef y gwerth a oedd i’r bleidlais pan gafwyd hi gan yr ymgeisydd a eithriwyd y mae’r papur yn cael ei drosglwyddo oddi wrtho. 6 Pan fo’r swyddog canlyniadau wedi cwblhau’r trosglwyddiadau sy’n ofynnol gan baragraff (4) a bo un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 60W, pan fo hynny’n berthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau ailadrodd y camau ym mharagraffau (3) i (5) mewn perthynas â’r grwpiau sy’n weddill o bapurau pleidleisio a ffurfiwyd o dan baragraff (2), gan ymdrin â phob grŵp mewn trefn ddisgynnol yn ôl gwerth y pleidleisiau hyd nes— a naill ai nad oes swyddi gwag ar ôl i’w llenwi (ar ôl cymhwyso rheol 64W pan fo hynny’n berthnasol), neu b yr ymdriniwyd â phob grŵp. 7 Mae paragraff (6) yn gymwys p’un a drinnir unrhyw ymgeisydd fel pe bai wedi ei ethol ai peidio a ph’un a oes ganddo bleidleisiau dros ben ai peidio ar ôl cwblhau’r camau ym mharagraffau (3) i (5) mewn perthynas â’r grŵp o bapurau pleidleisio sydd â’r pleidleisiau â’r gwerth trosglwyddo uchaf neu mewn perthynas ag unrhyw un neu ragor o’r grwpiau sy’n weddill. 8 Mewn achos pan ymdriniwyd â phob grŵp o bapurau pleidleisio a ffurfiwyd o dan baragraff (2) ond bod un swydd wag neu ragor i’w llenwi o hyd (ar ôl cymhwyso rheol 64W, pan fo hynny’n berthnasol), rhaid i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen fel a ganlyn— a yn unol â rheol 64O os trinnir unrhyw ymgeisydd, ar y cam hwnnw, fel pe bai wedi ei ethol a bod ganddo bleidleisiau dros ben, a b fel arall yn unol â rheol 64S. 9 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau”, “dewis nesaf sydd ar gael” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. 10 Gweler hefyd reol 64V (sy’n gwneud darpariaeth atodol). Y drefn eithrio 64U 1 Mae’r rheol hon yn gymwys— a pan fo’r swyddog canlyniadau yn penderfynu pa ymgeisydd i’w eithrio o dan reol 64S(2), b pan fo gan ddau ymgeisydd neu ragor yr un nifer o bleidleisiau, ac c pan na fo gan yr un ymgeisydd arall lai o bleidleisiau. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau eithrio p’un bynnag o’r ymgeiswyr a oedd â’r nifer lleiaf o bleidleisiau ar y cam cynharaf o’r cyfrif pan oedd ganddynt nifer anghyfartal o bleidleisiau. 3 Pan oedd nifer y pleidleisiau a oedd wedi eu credydu i’r ymgeiswyr yn gyfartal ar bob cam, rhaid i’r swyddog canlyniadau— a penderfynu rhwng yr ymgeiswyr drwy fwrw coelbren, a b eithrio’r ymgeisydd yr aeth y coelbren o’i blaid. Eithrio ymgeiswyr: darpariaeth atodol 64V 1 Mae eithrio ymgeisydd, neu ddau ymgeisydd neu ragor gyda’i gilydd, o dan reol 64S yn ffurfio cam pellach o’r cyfrif. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd y camau a ganlyn ar ôl gorffen trosglwyddo papurau trosglwyddadwy o dan reol 64S(5) neu ar ôl ymdrin â grŵp o bapurau pleidleisio a ffurfiwyd o dan reol 64T(2) yn unol â rheol 64T(3) i (5)— a cofnodi cyfanswm gwerth y pleidleisiau a drosglwyddwyd i bob ymgeisydd o dan reol 64S(5) neu 64T(4); b ychwanegu’r cyfanswm hwnnw at gyfanswm blaenorol y pleidleisiau a gofnodwyd ar gyfer pob ymgeisydd a chofnodi’r cyfanswm newydd, c cofnodi gwerth y pleidleisiau yn y grwpiau o bapurau anhrosglwyddadwy a ffurfiwyd o dan reol 64S(4) neu 64T(3), a d ychwanegu’r gwerth hwnnw at y cyfanswm a gofnodwyd yn flaenorol o ran pleidleisiau anhrosglwyddadwy. 3 Yna rhaid i’r swyddog canlyniadau gymharu— a cyfanswm nifer y pleidleisiau a gofnodwyd bryd hynny ar gyfer pob ymgeisydd, ynghyd â chyfanswm nifer y pleidleisiau anhrosglwyddadwy, â b y cyfanswm a gofnodwyd o ran pleidleisiau dewis cyntaf dilys. 4 Rhaid i’r holl bapurau pleidleisio a drosglwyddwyd o dan reol 64S(5) neu 64T(4) fod wedi eu marcio’n glir, naill ai’n unigol neu fel grŵp, er mwyn dangos y gwerth y trosglwyddwyd y bleidlais ar y papur yn ei ôl neu, yn ôl y digwydd, werth trosglwyddo’r holl bleidleisiau ar y papurau yn y grŵp hwnnw. 5 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gynnwys papur pleidleisio yn y grŵp o bapurau anhrosglwyddadwy a ffurfiwyd o dan reol 64S(4) neu 64T(3)— a os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn bod y papur pleidleisio’n dangos bod y dewis nesaf yn nhrefn y dewisiadau wedi ei roi o ran dau ymgeisydd neu ragor (p’un a ydynt yn ymgeiswyr olynol ai peidio), b os yw’r swyddog canlyniadau o’r farn nad yw’r dewis nesaf ar y papur pleidleisio (p’un a yw dros ymgeisydd sy’n parhau ai peidio) yn dilyn yn olynol ar ôl y dewis sy’n dod yn union o’i flaen, neu c os nad yw’n glir i’r swyddog canlyniadau am unrhyw reswm arall pa ymgeisydd sydd nesaf yn nhrefn y dewisiadau. Llenwi swyddi gwag olaf 64W 1 Pan fo nifer yr ymgeiswyr sy’n parhau yn cyfateb i nifer y swyddi gwag sy’n dal heb eu llenwi, trinnir yr ymgeiswyr sy’n parhau fel pe baent wedi eu hethol. 2 Pan nad oes ond un swydd yn dal heb ei llenwi, rhaid trin yr ymgeisydd sy’n parhau sydd wedi ei gredydu bryd hynny â’r nifer uchaf o bleidleisiau fel pe bai wedi ei ethol os yw’r nifer hwnnw o bleidleisiau yn cyfateb i gyfanswm nifer y pleidleisiau sydd wedi eu credydu bryd hynny i’r ymgeiswyr eraill sy’n parhau, ynghyd ag unrhyw bleidleisiau dros ben nas trosglwyddwyd, neu os yw’n fwy na hynny. 3 Pan ellir llenwi’r swyddi olaf o dan y rheol hon, ni chaniateir trosglwyddo pleidleisiau ymhellach. 4 Ar gyfer ystyr “ymgeisydd sy’n parhau” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. Ailgyfrif 64X 1 Rhaid i’r swyddog canlyniadau, ar ôl cwblhau pob cam o’r cyfrif, hysbysu’r holl ymgeiswyr a’u hasiantau etholiadol sy’n bresennol bryd hynny o’i fwriad, yn ddarostyngedig i gais am ailgyfrif, i fwrw ymlaen i’r cam nesaf. 2 Cyn i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen, caiff unrhyw ymgeisydd neu asiant etholiadol sy’n bresennol yn y cyfrif ofyn i’r cam diwethaf a gwblhawyd gael ei ailgyfrif. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gydymffurfio â’r cais oni bai bod y swyddog canlyniadau o’r farn bod y cais yn afresymol. 4 Os na cheir cais rhaid i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen â cham nesaf y cyfrif. 5 Pan ddeuir o hyd i gamgymeriad o ganlyniad i ailgyfrif, rhaid i’r swyddog canlyniadau, pan fo hynny’n angenrheidiol, ddiwygio unrhyw ganlyniadau sydd eisoes wedi eu cyhoeddi. Trefn ethol yr ymgeiswyr 64Y 1 Y drefn y trinnir ymgeiswyr y mae eu pleidlais uwchlaw’r cwota fel pe baent wedi eu hethol ynddi yw’r drefn y trosglwyddwyd eu priod bleidleisiau dros ben ynddi neu’r drefn y byddai’r pleidleisiau dros ben hynny wedi eu trosglwyddo ynddi oni bai am reol 64P(2) neu (3). 2 Mae ymgeisydd a gredydwyd â nifer o bleidleisiau sy’n cyfateb i’r cwota i’w roi (yn nhrefn y rheini a drinnir fel pe baent wedi eu hethol) ar ôl unrhyw ymgeiswyr eraill a drinnir fel pe baent wedi eu hethol ar yr un pryd ac yr oedd ganddynt bleidleisiau dros ben. 3 Ar gyfer ystyr “cwota” a “pleidleisiau dros ben”, gweler rheol 64J. Penderfyniadau ar bapurau pleidleisio 64Z Mae penderfyniad y swyddog canlyniadau ar unrhyw gwestiwn sy’n codi mewn cysylltiad â phapur pleidleisio, trosglwyddo papurau pleidleisio neu eithrio ymgeiswyr yn derfynol, ond caniateir ei adolygu ar ddeiseb etholiad. Datgan y canlyniad mewn etholiad lle ceir gornest 64Z1 1 Pan fo pob cam o’r cyfrif wedi ei gwblhau, rhaid i’r swyddog canlyniadau ddatgan bod yr ymgeiswyr sydd wedi eu trin fel pe baent wedi eu hethol o dan y Bennod hon wedi eu hethol. 2 Rhaid i’r swyddog canlyniadau roi hysbysiad yn nodi enwau a chyfeiriadau’r ymgeiswyr a etholwyd i swyddog priodol y cyngor y cynhaliwyd yr etholiad ar ei gyfer. 3 Rhaid i’r swyddog canlyniadau gyhoeddi hysbysiad hefyd— a o enwau’r ymgeiswyr a etholwyd; b o nifer y dewisiadau cyntaf a’r dewisiadau pellach o ran pob ymgeisydd (p’un a’i hetholwyd ai peidio); c o nifer y papurau pleidleisio a drosglwyddwyd a’u gwerth trosglwyddo ar bob cam o’r cyfrif; d o nifer y pleidleisiau a gredydwyd i bob ymgeisydd ar bob cam o’r cyfrif; e o nifer y papurau pleidleisio anhrosglwyddadwy a nifer y pleidleisiau anhrosglwyddadwy ar bob cam o’r cyfrif; f o nifer y papurau pleidleisio a wrthodwyd o dan bob pennawd a ddangosir yn y datganiad o’r papurau pleidleisio a wrthodwyd. . Diwygio Rhan 5 o Atodlen 2 i Reolau 2021 9 Yn rheol 66 (danfon dogfennau i’r swyddog cofrestru mewn etholiadau lle ceir gornest) o Atodlen 2 i Reolau 2021— a ym mharagraff (2)(c), ar ôl “reol 60(7)” mewnosoder “neu reol 64I(6)”; b ym mharagraff (2)(d), ar ôl “reol 55(6)” mewnosoder “neu reol 64D(6)”. Diwygio’r Atodiadau i Atodlen 2 i Reolau 2021 10 1 Mae’r Atodiadau i Atodlen 2 i Reolau 2021 wedi eu diwygio fel a ganlyn. 2 Ar ôl Atodiad 2 mewnosoder Atodiad 2A fel y’i nodir yn Atodlen 5. 3 Ar ôl Atodiad 4 mewnosoder Atodiad 4A fel y’i nodir yn Atodlen 6. 4 Ar ôl Atodiad 5 mewnosoder Atodiad 5A fel y’i nodir yn Atodlen 7. 5 Ar ôl Atodiad 6 mewnosoder Atodiad 6A fel y’i nodir yn Atodlen 8. Diwygiadau eraill i Reolau 2021 11 Yn rheol 54(3) o Atodlen 2 i Reolau 2021, yn lle “reol 56”, rhodder “reol 55”. Rebecca Evans Y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru 4 Hydref 2023