Llywodraeth Leol, Cymru Enwi a chychwyn 1 Enw’r Rheolau hyn yw Rheolau Etholiadau Lleol (Prif Ardaloedd) (Cymru) 2021 a deuant i rym ar 17 Rhagfyr 2021. Darpariaeth drosiannol 2 Nid yw dod â’r Rheolau hyn i rym yn effeithio ar gynnal etholiad cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol pe bai’r bleidlais yn cael ei chynnal, pe ceid gornest yn yr etholiad, cyn 5 Mai 2022. Dehongli 3 1 Yn y Rheolau hyn— ystyr “bwrdeistref sirol” (“ county borough ”) yw bwrdeistref sirol yng Nghymru; ystyr “Deddf 1983” (“ the 1983 Act ”) yw Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983; ystyr “diwrnod eithriedig” (“ excluded day ”) yw diwrnod sydd— yn ddydd Sadwrn; yn ddydd Sul; yn Noswyl Nadolig; yn Ddydd Nadolig; yn ddydd Gwener y Groglith; yn ddiwrnod sy’n ŵyl banc yng Nghymru a Lloegr o dan Ddeddf Bancio a Thrafodion Ariannol 1971 ; mae i “gwybodaeth am gyfeiriad cartref” (“ home address information ”) o ran person a enwebir— yn Atodlen 1, yr ystyr a roddir gan reol 13(3) o’r Atodlen honno, a yn Atodlen 2, yr ystyr a roddir gan reol 13(3) o’r Atodlen honno; ystyr “prif ardal” (“ principal area ”) yw sir neu fwrdeistref sirol; ystyr “Rheoliadau Cyfuno Pleidleisiau” (“ the Combination of Polls Regulations ”) yw Rheoliadau Cynrychiolaeth y Bobl (Cyfuno Pleidleisiau) (Cymru a Lloegr) 2004 ; ystyr “sir” (“ county ”) yw sir yng Nghymru. 2 At ddibenion y Rheolau hyn, mae etholiad yn “etholiad perthnasol” os yw’n un o’r etholiadau a ganlyn a bod y bleidlais yn yr etholiad yn cael ei chynnal ynghyd â’r bleidlais mewn etholiad cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol— a etholiad seneddol; b etholiad cynghorwyr i gyngor cymuned; c etholiad maer, hynny yw, etholiad a gynhelir o dan Reoliadau Awdurdodau Lleol (Etholiadau Maerol) (Cymru a Lloegr) 2007 ; d etholiad comisiynydd heddlu a throseddu, hynny yw, etholiad comisiynydd heddlu a throseddu yn unol â Phennod 6 o Ran 1 o Ddeddf Diwygio’r Heddlu a Chyfrifoldeb Cymdeithasol 2011 . 3 Yn y Rheolau hyn, oni nodir yn wahanol, mae i’r geiriau a’r ymadroddion Cymraeg a ganlyn sy’n cyfateb i eiriau ac ymadroddion Saesneg a ddefnyddir yn Neddf 1983 yr un ystyr â’r geiriau a’r ymadroddion hynny yn y Ddeddf honno (gweler adran 202(1) o’r Ddeddf honno)— “anabledd” (“ disability ”); “cofnod cofnodion dienw” (“ record of anonymous entries ”); “cofnod dienw” (“ anonymous entry ” ) ; “deiseb etholiad” (“ election petition ”); “etholwr” (“ elector ”); “llys etholiad” (“ election court ”); “pleidleisiwr” (“ voter ”); “rhestr dirprwyon” (“ list of proxies ”); “rhestr pleidleiswyr post” (“ postal voters list ”); “rhestr pleidleiswyr post drwy ddirprwy” (“ proxy postal voters list ”); “swyddog priodol” (“ proper officer ”). Adran 22(3)(a) o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000: defnyddio “Annibynnol” 4 At ddibenion adran 22(3)(a) o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 , caniateir rhoi’r disgrifiad “Annibynnol” mewn papur enwebu ymgeisydd wrth ethol cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru yn lle, neu yn ogystal â’r disgrifiad “Independent”. Cynnal etholiadau i gyngor prif ardal 5 1 Mae Atodlen 1 yn nodi’r rheolau sy’n gymwys wrth gynnal etholiad cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol pan na chynhelir y bleidlais yn yr etholiad ynghyd â’r bleidlais mewn etholiad arall. 2 Mae cyfeiriadau yn y rheolau yn Atodlen 1 at y swyddog canlyniadau yn gyfeiriadau at y swyddog canlyniadau yn yr etholiad cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol. 3 Mae Atodlen 2 yn nodi’r rheolau sy’n gymwys wrth gynnal etholiad cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol pan gynhelir y bleidlais yn yr etholiad ynghyd â’r bleidlais mewn un neu ragor o etholiadau perthnasol. 4 Mae cyfeiriadau yn y rheolau yn Atodlen 2 at y swyddog canlyniadau cydlynol yn gyfeiriadau at y swyddog canlyniadau sydd, o dan reoliad 4 o’r Rheoliadau Cyfuno Pleidleisiau, yn gyfrifol am gyflawni swyddogaethau a bennir yn rheoliad 5 o’r Rheoliadau hynny. 5 Mae cyfeiriadau yn y rheolau yn Atodlen 2 at y swyddog canlyniadau yn gyfeiriadau at y swyddog canlyniadau yn yr etholiad cynghorwyr i gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol (p’un a yw’r person hwnnw hefyd yn swyddog canlyniadau cydlynol ai peidio), oni bai bod rheol benodol yn darparu fel arall. 6 Pan fo rheol yn Atodlen 1 neu 2 yn ei gwneud yn ofynnol i’r swyddog canlyniadau gyhoeddi dogfen, yna (oni bai bod y rheol yn darparu fel arall) rhaid i’r ddogfen gael ei chyhoeddi— a ar-lein, a b mewn unrhyw ffyrdd eraill y mae’r swyddog canlyniadau o’r farn eu bod yn briodol er mwyn dod â chynnwys y ddogfen i sylw’r cyhoedd. 7 Pan fo rheol yn Atodlen 1 neu 2 yn ei gwneud yn ofynnol i hysbysiad gael ei roi, neu’n awdurdodi rhoi hysbysiad, caniateir i’r hysbysiad— a cael ei anfon drwy’r post, b cael ei anfon yn electronig, neu c cael ei ddanfon yn bersonol. Rebecca Evans Y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru 15 Rhagfyr 2021