CEFN GWLAD, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Mynediad i Gefn Gwlad (Cyflwyno Tir fel Tir Mynediad) (Cymru) 2003 a deuant i rym ar 1 Mawrth 2003. 2 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys i Gymru. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn: mae i “cyfathrebiad electronig” a “cyfathrebu electronig” yr ystyr a briodolir i'r term “ electronic communication ” yn adran 15(1) o Ddeddf Cyfathrebiadau Electronig 2000 ; ystyr “ y Cyngor ” (“ the Council ”) yw Cyngor Cefn Gwlad Cymru; ystyr “ y Ddeddf ” (“ the Act ”) yw Deddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000; ystyr “offeryn cyflwyno” (“ dedication instrument ”) yw offeryn sy'n galluogi, yn unol â darpariaethau'r Rheoliadau hyn, i dir gael ei gyflwyno o dan adran 16(1) o'r Ddeddf at ddibenion Rhan I o'r Ddeddf; ac ystyr “offeryn cyflwyno sy'n diwygio” (“ amending dedication instrument ”) yw offeryn sy'n galluogi, yn unol â darpariaethau'r Rheoliadau hyn, i'r cyfyngiadau cyffredinol sydd i'w hufuddhau gan bersonau sy'n arfer yr hawl mynediad, mewn perthynas â thir a gyflwynwyd o dan adran 16(1) o'r Ddeddf at ddibenion Rhan I o'r Ddeddf, gael eu dileu, eu llacio neu eu llacio ymhellach. Ffurf a chynnwys offerynnau cyflwyno 3 Rhaid i offeryn cyflwyno: a bod yn ysgrifenedig, naill ai yn Gymraeg neu yn Saesneg neu, os yw'n cael ei baratoi ar ffurf ddwyieithog, yn y naill iaith a'r llall; b datgan ei fod wedi'i wneud o dan adran 16(1) o'r Ddeddf a datgan mai ei effaith, pan ddaw i rym yn unol â rheoliad 5 o'r Rheoliadau hyn, fydd cyflwyno'r tir y mae'n ymwneud ag ef at ddibenion Rhan I o'r Ddeddf; c dynodi'r tir sydd i'w gyflwyno drwy gyfeirio at blan neu fap sydd wedi'i atodi i'r offeryn ac: i sydd ar raddfa heb fod yn llai nag 1:10,000; ii y mae ffiniau'r tir sydd i'w gyflwyno wedi'u marcio'n glir arno; ac iii y mae safle digon o linellau Grid Cenedlaethol yr Arolwg Ordnans neu nodweddion daearyddol y gellir eu hadnabod wedi'u dangos arno i'w gwneud yn bosibl i leoliad cyffredinol y tir gael ei ganfod; ch datgan enw, cyfeiriad a chod post pob person sy'n gwneud y cyflwyniad; d datgan natur y buddiant y mae gan bob person sy'n gwneud y cyflwyniad yn y tir sy'n cael ei gyflwyno, ac, os yw unrhyw fuddiant o'r fath yn dymor blynyddoedd absoliwt cyfreithiol, y dyddiad y mae'r tymor hwnnw i fod i ddod i ben; dd os nad yw buddiant unrhyw berson sy'n gwneud y cyflwyniad yn ymwneud â'r cyfan o'r tir sy'n cael ei gyflwyno, dynodi hyd a lled y tir y mae buddiant y person hwnnw yn ymwneud ag ef drwy gyfeirio at ffiniau sydd wedi'u marcio'n glir ar y plan neu'r map sydd wedi'i atodi i'r offeryn yn unol â pharagraff (c); e datgan enw, cyfeiriad a chod post pob person sy'n cydsynio ag ef, ac eithrio'r rhai sy'n gwneud y cyflwyniad; f datgan natur y buddiant sydd gan bob person sy'n cydsynio â'r cyflwyniad yn y tir sy'n cael ei gyflwyno ac, os nad yw'r buddiant hwnnw yn ymwneud â'r cyfan o'r tir sy'n cael ei gyflwyno, dynodi hyd a lled y tir y mae'r buddiant hwnnw yn ymwneud ag ef naill ai drwy ddisgrifiad mewn geiriau neu drwy gyfeirio at y plan neu'r map sydd wedi'i atodi i'r offeryn; ff cynnwys datganiad gan neu ar ran y personau sy'n gwneud y cyflwyniad nad oes, hyd eithaf gwybodaeth a chred y personau hynny, unrhyw bersonau, heblaw'r rhai sydd wedi'u nodi yn unol â pharagraff (ch), y mae'n ofynnol iddynt o dan adran 16(1) o'r Ddeddf ymuno â'r cyflwyniad nac unrhyw bersonau, heblaw'r rhai a nodwyd yn unol â pharagraffau (ch) ac (e) y mae'n ofynnol iddynt o dan adran 16(2) o'r Ddeddf naill ai ymuno â'r cyflwyniad neu gydsynio ag ef; g datgan, mewn perthynas ag unrhyw ran o'r tir sydd i'w gyflwyno, a yw'r personau sy'n gwneud y cyflwyniad yn bwriadu y dylai unrhyw un o'r cyfyngiadau cyffredinol sydd i'w hufuddhau gan bersonau sy'n arfer yr hawl mynediad a nodwyd ym mharagraff 1, 4 neu 5 o Atodlen 2 i'r Ddeddf gael eu dileu neu eu llacio ac, os felly: i dynodi, drwy gyfeirio at rif y paragraff ac, yn achos paragraff 1, lythyren yr is-baragraff, p'un o'r cyfyngiadau sydd i'w dileu neu, yn ôl fel y digwydd, i'w llacio; ii yn achos cyfyngiad sydd i'w lacio, i ba raddau y dylid ei lacio; iii a yw dileu neu llacio'r cyfyngiad, mewn perthynas â phob cyfyngiad sydd i'w ddileu neu i'w lacio, i fod yn gymwys i'r cyfan o'r tir sydd i'w gyflwyno ac, os nad ydyw, i ba ran neu rannau o'r tir mae i fod yn gymwys iddo; a iv dynodi, drwy gyfeirio at ffiniau sydd wedi'u marcio'n glir ar y plan neu'r map a atodwyd i'r offeryn yn unol â pharagraff (c), neu blan neu fap ar wahân heb fod ar raddfa lai ac sydd wedi'i atodi i'r offeryn at ddibenion y paragraff hwn, y rhan neu'r rhannau o'r tir y mae dileu neu lacio'r cyfyngiadau i fod yn gymwys iddynt; ng cynnwys datganiad o gydsyniad â thelerau'r offeryn a hwnnw wedi'i lofnodi gan bob un o'r personau a nodwyd yn unol â pharagraff (e) neu gan rywun sydd wedi'i awdurdodi i lofnodi ar eu rhan; ac h cynnwys, yn union o flaen y man lle y mae i'w lofnodi pan fydd wedi'i weithredu, ddatganiad fod darpariaethau rheoliad 4(4) wedi'u bodloni. Gweithredu offeryn cyflwyno 4 1 Mae offeryn cyflwyno yn cael ei i weithredu: a drwy gael ei lofnodi gan y person neu'r personau sy'n gwneud y cyflwyniad, neu gan rywun sydd wedi'i awdurdodi i lofnodi ar eu rhan; a b drwy gael ei ddyddio â'r dyddiad y mae'n cael ei lofnodi neu, os yw'n cael ei lofnodi gan bersonau gwahanol ar ddyddiadau gwahanol y dyddiad y mae'n cael ei lofnodi gan yr olaf o'r personau hynny. 2 Os yw person yn llofnodi offeryn cyflwyno ar ran person sy'n gwneud y cyflwyniad, rhaid i ddatganiad ddod o flaen y llofnod a hwnnw'n ddatganiad sy'n nodi'r person y mae'r offeryn cyflwyno yn cael ei lofnodi ar ei ran a datganiad bod y person sy'n llofnodi'r offeryn cyflwyno wedi'i awdurdodi i wneud hynny ar ran y person hwnnw. 3 At ddibenion y Rheoliadau hyn, dyddiad gweithredu'r offeryn cyflwyno yw'r dyddiad y cyfeiriwyd ato ym mharagraff (1)(b). 4 Ni chaiff neb lofnodi offeryn cyflwyno yn unol â pharagraff (1) oni bai bod drafft o'r offeryn wedi'i anfon, yn y fath fodd ag i ddod i law ym mhob achos ymhen nid llai na thri mis cyn iddo gael ei lofnodi felly, at bob un o'r canlynol: a yr awdurdod mynediad neu'r awdurdodau mynediad ar gyfer y tir y mae'r offeryn drafft yn ymwneud ag ef; b y Cyngor; c y Cynulliad Cenedlaethol; ch y Comisiynwyr Coedwigaeth, os oes unrhyw ran o'r tir y mae'r offeryn drafft yn ymwneud ag ef yn cynnwys coetir; a d y morgeisai, os yw'r buddiant yn y tir sydd gan unrhyw un o'r personau sydd i fod i wneud y cyflwyniad yn ddarostyngedig, pan fydd yr offeryn wedi'i weithredu, i unrhyw bridiant ar ffurf morgais cyfreithiol. Effaith offerynnau cyflwyno 5 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (3), mae offeryn cyflwyno sydd wedi'i weithredu yn unol â rheoliad 4 yn dod i rym chwe mis ar ôl dyddiad ei weithredu. 2 Mae gan offeryn cyflwyno, pan fydd wedi dod i rym yn unol â pharagraff (1), yr effaith o gyflwyno'r tir y mae'n ymwneud ag ef at ddibenion Rhan I o'r Ddeddf. 3 Nid yw offeryn cyflwyno yn dod i rym oni bai ei fod, yn unol â pharagraff (4), wedi'i adneuo gyda'r awdurdod mynediad ar gyfer y tir y mae'n ymwneud ag ef, neu os oes mwy nag un awdurdod mynediad o'r fath, gydag un ohonynt. 4 Mae offeryn cyflwyno yn cael ei adneuo gydag awdurdod mynediad drwy anfon neu draddodi'r gwreiddiol i'r awdurdod hwnnw fel y bydd yn dod i law'r awdurdod mynediad o fewn un mis ar ôl dyddiad ei weithredu ac nid oes unrhyw effaith i unrhyw offeryn cyflwyno sy'n dod i law awdurdod mynediad ar ôl diwedd y cyfnod hwnnw. 5 Os digwydd i awdurdod mynediad gael offeryn cyflwyno ar ôl i'r cyfnod y cyfeiriwyd ato ym mharagraff (4) ddod i ben, rhaid iddo hysbysu ar unwaith bob un o'r personau sydd wedi'u nodi ynddo fel y personau sy'n cyflwyno'r tir y mae'r offeryn yn ymwneud ag ef nad oes unrhyw effaith iddo, oherwydd methiant i adneuo'r offeryn cyflwyno o fewn y cyfnod y cyfeiriwyd ato ym mharagraff (4). Hysbysu o adneuo offeryn cyflwyno 6 1 Rhaid i'r personau y mae offeryn cyflwyno wedi'i lofnodi ganddynt neu ar eu rhan sicrhau cyn gynted â phosibl ar ôl ei adneuo gydag awdurdod mynediad yn unol â rheoliad 5, fod copïau yn cael eu hanfon at bob un o'r cyrff neu'r personau y cyfeiriwyd atynt yn rheoliad 4(4)(a) i (d) (ac eithrio'r awdurdod mynediad y cafodd yr offeryn cyflwyno ei adneuo gyda hwy yn unol â rheoliad 5), a bod datganiad sy'n nodi'r awdurdod mynediad y mae'r offeryn cyflwyno wedi'i adneuo gyda hwy a'r dyddiad y cafodd ei adneuo felly yn cael ei anfon gyda phob copi. 2 Nid yw methu â chydymffurfio â gofynion y rheoliad hwn yn effeithio ar ddilysrwydd offeryn cyflwyno. Dileu neu lacio cyfyngiadau ar dir sydd wedi'i gyflwyno 7 1 Os yw offeryn cyflwyno yn cynnwys datganiad yn unol â pharagraff (g) o reoliad 3, mae'r cyfyngiadau cyffredinol sydd i'w hufuddhau gan bersonau sy'n arfer hawl mynediad a nodwyd ym mharagraff 1, 4 neu 5 o Atodlen 2 i'r Ddeddf yn gymwys yn ddarostyngedig i unrhyw ddileu neu lacio a bennir yn y datganiad yn unol â'r paragraff hwnnw. 2 Os gallai unrhyw berson neu bersonau, mewn perthynas ag unrhyw dir y mae offeryn cyflwyno yn ymwneud ag ef, gyflwyno'r tir hwnnw (oni bai ei fod eisoes wedi'i gyflwyno) o dan adran 16(1) o'r Ddeddf, cânt ddileu unrhyw gyfyngiadau cyffredinol o'r fath sy'n parhau i fod yn gymwys mewn perthynas â'r tir hwnnw, neu eu llacio neu eu llacio ymhellach, yn ôl fel y digwydd drwy offeryn cyflwyno sy'n diwygio. 3 Yn ddarostyngedig i baragraffau (4) i (7), mae darpariaethau'r Rheoliadau hyn yn gymwys i offerynnau cyflwyno sy'n diwygio i'r graddau y maent yn gymwys i offerynnau cyflwyno. 4 Mae paragraff (b) o reoliad 3 yn gymwys i offeryn cyflwyno sy'n diwygio fel petai'r cyfeiriad at y datganiad gofynnol yn gyfeiriad at ddatganiad ei fod wedi'i wneud yn unol a pharagraff (2) o'r rheoliad hwn ac mai ei effaith, pan fydd yn dod i rym yn unol â rheoliad 5 o'r Rheoliadau hyn, fydd y caiff rhai o'r cyfyngiadau cyffredinol sy'n gysylltiedig ag ef ac sydd i'w hufuddhau gan bersonau sy'n arfer mynediad i'r tir y mae'n ymwneud ag ef eu dileu, eu llacio neu eu llacio ymhellach yn unol â thelerau'r offeryn cyflwyno sy'n diwygio. 5 Nid yw paragraffau (e), (f) ac (ng) o reoliad 3 yn gymwys i offeryn cyflwyno sy'n diwygio. 6 Mae'r cyfeiriadau yn y Rheoliadau hyn at dir sydd i'w gyflwyno i'w dehongli, mewn perthynas ag offeryn cyflwyno sy'n diwygio, fel cyfeiriadau at y tir y mae'r cyfyngiadau cyffredinol sydd i'w hufuddhau gan bersonau sy'n arfer mynediad i'r tir hwnnw i'w dileu, i'w llacio neu i'w llacio ymhellach. 7 Mae'r cyfeiriad yn rheoliad 5(2) at effaith offeryn cyflwyno pan ddaw i rym i'w ddehongli, mewn perthynas ag offeryn cyflwyno sy'n diwygio, fel cyfeiriad at y ffaith bod dileu, llacio neu lacio ymhellach y cyfyngiadau cyffredino, sydd i'w hufuddhau gan bersonau sydd wedi'u nodi yn yr offeryn ac sy'n arfer mynediad i'r tir, i ddod yn weithredol. Defnyddio cyfathrebu electronig 8 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), caniateir i unrhyw ddogfen y mae'n ofynnol i un person ei hanfon at un arall neu yr awdurdodwyd ei hanfon felly o dan ddarpariaethau'r Rheoliadau hyn, gael ei hanfon drwy'r post neu drwy gyfrwng cyfathrebiad electronig ac mae unrhyw gyfeiriad yn y Rheoliadau hyn heblaw am y cyfeiriad yn rheoliad 3(a), at ysgrifen, sut bynnag y mae wedi'i fynegi, i'w ddehongli fel un sy'n cynnwys cyfeiriad at ffurf y gellir ei storio ar gyfrifiadur, ei throsglwyddo iddo ac ohono, a'i darllen drwy gyfrwng cyfrifiadur. 2 Ni ellir adneuo offeryn cyflwyno gydag awdurdod mynediad yn unol â rheoliad 5(4) drwy ddull cyfarthrebiad electronig. Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 D. Elis-Thomas Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol 28 Ionawr 2003