GOFAL CYMDEITHASOL, CYMRU Enwi, cychwyn a chymhwyso 1 1 Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Gwarchod Plant a Gofal Dydd (Anghymhwyso) (Cymru) 2010 a deuant i rym ar 30 Gorffennaf 2010. 2 Mae'r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “cyfarwyddyd” (“ direction ”) yw cyfarwyddyd a wnaed, neu sy'n cael effaith fel pe bai wedi ei wneud, o dan adran 142 o Ddeddf Addysg 2002 ar y seiliau a bennir yn is-adran (4)(a), (b) neu (d) o'r adran honno; ystyr “ Deddf 2000 ” (“ the 2000 Act ”) yw Deddf Cyfiawnder Troseddol a Gwasanaethau Llys 2000 ; mae i “gorchymyn perthnasol” a “llys uwch” yr ystyron a roddir, yn eu trefn, i “ relevant order ” a “senior court” yn adran 30(1) o Ddeddf 2000 : ystyr “ y Ddeddf ” (“ the Act ”) yw Deddf Plant 1989; ystyr “swyddfa briodol” (“ appropriate office ”) yw— os oes swyddfa wedi ei phennu o dan baragraff (2) mewn perthynas ag unrhyw berson, y swyddfa honno; mewn unrhyw achos arall, unrhyw swyddfa Llywodraeth Cynulliad Cymru; ystyr “wedi ei anghymhwyso”/ “wedi eu hanghymhwyso” (“ disqualified ”) yw wedi ei anghymhwyso, neu wedi eu hanghymhwyso, rhag cofrestru o dan Ran 10A o'r Ddeddf ar gyfer gwarchod plant neu ddarparu gofal dydd. 2 Caiff Gweinidogion Cymru bennu swyddfa a reolir ganddynt hwy fel y swyddfa briodol mewn perthynas ag unrhyw berson cofrestredig neu geisydd i gofrestru o dan Ran 10A o'r Ddeddf. 3 Yn y Rheoliadau hyn, mae person wedi ei “gael wedi cyflawni” tramgwydd os yw'r person hwnnw— a wedi ei gollfarnu am dramgwydd; b wedi ei gael yn ddieuog o dramgwydd oherwydd gwallgofrwydd; c wedi ei gael yn anabl a'i fod wedi cyflawni'r weithred y'i cyhuddwyd ohoni mewn perthynas â thramgwydd o'r fath; neu ch ar neu ar ôl 6 Ebrill 2007, wedi cael rhybudd mewn perthynas â thramgwydd gan swyddog o'r heddlu. 4 Yn y Rheoliadau hyn, mae person wedi ei gael wedi cyflawni tramgwydd sy'n “berthynol i” dramgwydd os yw'r person hwnnw wedi ei gael wedi cyflawni tramgwydd o— a ceisio cyflawni, cynllwynio i gyflawni, neu annog cyflawni'r tramgwydd hwnnw; neu b cynorthwyo, cefnogi, cynghori neu beri cyflawni'r tramgwydd hwnnw. Gofal plant a thramgwyddau yn erbyn plant neu oedolion 3 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (9) a rheoliad 9, mae person (“P”) wedi ei anghymhwyso os yw unrhyw un o'r paragraffau (2) i (8) yn gymwys. 2 Gwnaed unrhyw un o'r gorchmynion neu benderfyniadau eraill a bennir yn Atodlen 1— a mewn perthynas â P; b sy'n rhwystro P rhag cael ei gofrestru mewn perthynas ag unrhyw gyfleuster lle y gofelir am blant neu rhag cyfranogi mewn rheoli, neu rhag ymwneud rywfodd arall â darparu unrhyw gyfleuster o'r fath; neu c mewn perthynas â phlentyn a fu yng ngofal P. 3 Gwnaed gorchymyn mewn perthynas â P o dan adran 104 o Ddeddf Tramgwyddau Rhywiol 2003 . 4 Mae P wedi ei gael wedi cyflawni tramgwydd yn erbyn plentyn o fewn ystyr “offence against a child” yn adran 26(1) o Ddeddf 2000. 5 Mae P— a wedi ei gael wedi cyflawni unrhyw dramgwydd a bennir ym mharagraff 1 o Atodlen 2 neu dramgwydd sy'n berthynol i dramgwydd o'r fath; neu b yn dod o fewn paragraff 2 o'r Atodlen honno, er gwaethaf y ffaith bod y tramgwyddau statudol yn yr Atodlen honno wedi eu diddymu. 6 Mae P wedi ei gael wedi cyflawni unrhyw dramgwydd ac eithrio tramgwydd y cyfeirir ato ym mharagraff (4) neu (5), a oedd yn ymwneud ag anaf corfforol i blentyn neu farwolaeth plentyn. 7 Mae P wedi ei gael wedi cyflawni unrhyw dramgwydd a bennir yn Atodlen 3 neu dramgwydd sy'n berthynol i dramgwydd o'r fath. 8 Mae P wedi— a ei gael wedi cyflawni unrhyw dramgwydd, a gyflawnwyd yn erbyn person sy'n 18 mlwydd oed neu'n hŷn ac a grybwyllir ym mharagraff 2 o Atodlen 4 i Ddeddf 2000, neu dramgwydd sy'n berthynol i dramgwydd o'r fath; neu b wedi ei gyhuddo o unrhyw dramgwydd, a gyflawnwyd yn erbyn person sy'n 18 mlwydd oed neu'n hŷn, a grybwyllir ym mharagraff 2 o Atodlen 4 i Ddeddf 2000, neu dramgwydd sy'n berthynol i dramgwydd o'r fath, ac y gosodwyd gorchymyn perthnasol mewn perthynas ag ef gan lys uwch. 9 Ni fydd P wedi ei anghymhwyso dan baragraffau (1) i (8) mewn perthynas ag unrhyw orchymyn, penderfyniad neu gollfarn— a os yw P wedi apelio'n llwyddiannus yn erbyn y gorchymyn, penderfyniad neu gollfarn; b os yw rhybudd mewn perthynas â'r tramgwydd hwnnw wedi ei dynnu'n ôl neu ei roi o'r neilltu; c os yw cyfarwyddyd a seiliwyd yn gyfan gwbl neu'n rhannol ar y tramgwydd wedi ei ddirymu; neu ch os gwnaed gorchymyn o dan adran 12 o Ddeddf Pwerau Llysoedd Troseddol (Dedfrydu) 2000 yn rhyddhau P yn ddiamod neu'n amodol o'r tramgwydd hwnnw. Tramgwyddau tramor 4 1 Yn ddarostyngedig i reoliad 9, bydd person (“P”) wedi ei anghymhwyso os ceir bod P wedi cyflawni gweithred— a a oedd yn dramgwydd o dan y gyfraith a oedd mewn grym mewn gwlad y tu allan i'r Deyrnas Unedig; a b a fyddai wedi bod yn dramgwydd a wnâi'n ofynnol anghymhwyso rhag cofrestru o dan y Rheoliadau hyn, pe bai'r weithred wedi ei chyflawni mewn unrhyw ran o'r Deyrnas Unedig. 2 Ym mharagraff (1) ceir bod P “wedi cyflawni gweithred a oedd yn dramgwydd” os, o dan y gyfraith a oedd mewn grym mewn gwlad y tu allan i'r Deyrnas Unedig— a collfarnwyd P am dramgwydd (pa un a gosbwyd P am y tramgwydd ai peidio); b rhybuddiwyd P mewn perthynas â thramgwydd; c gwnaeth llys, sy'n arfer awdurdodaeth o dan y gyfraith honno, mewn perthynas â thramgwydd, ganfyddiad sy'n gyfwerth â chanfod P yn ddieuog oherwydd gorffwylledd; neu ch os gwnaeth llys o'r fath, mewn perthynas â thramgwydd, ganfyddiad sy'n gyfwerth â chanfod bod P yn anabl ac wedi cyflawni'r weithred y'i cyhuddwyd ohoni. 3 Ni fydd person wedi ei anghymhwyso o dan baragraff (1) mewn perthynas ag unrhyw ganfyddiad os, o dan y gyfraith sydd mewn grym yn y wlad dan sylw, gwrthdrowyd y cyfryw ganfyddiad. 4 Mae gweithred sy'n gosbadwy o dan y gyfraith sydd mewn grym mewn gwlad y tu allan i'r Deyrnas Unedig yn gyfystyr â thramgwydd o dan y gyfraith honno at ddibenion y rheoliad hwn, sut bynnag y disgrifir y weithred yn y gyfraith honno. Rhestr y Ddeddf Amddiffyn Plant 5 Mae person sydd wedi ei gynnwys yn y rhestr a gedwir o dan adran 1 o Ddeddf Diogelu Plant 1999 (rhestr o'r rhai a ystyrir gan yr Ysgrifennydd Gwladol yn anaddas i weithio gyda phlant) wedi ei anghymhwyso. Cyfarwyddyd mewn perthynas â chyflogi athrawon etc 6 1 Yn ddarostyngedig i reoliad 9, mae person (“P”) wedi ei anghymhwyso os yw unrhyw un o ddarpariaethau canlynol y rheoliad hwn yn gymwys i P. 2 Mae P yn destun cyfarwyddyd. 3 Mae enw P ar unrhyw restr a gedwir at ddibenion rheoliadau a wnaed o dan erthygl 70(2)(e) neu 88A(1) a (2)(b) o Orchymyn Addysg a Llyfrgelloedd (Gogledd Iwerddon) 1986 . Personau a waharddwyd o weithgarwch a reoleiddir mewn perthynas â phlant 7 Mae person a waharddwyd o weithgarwch a reoleiddir mewn perthynas â phlant o fewn yr ystyr a roddir i “regulated activity relating to children” yn adran 3(2) o Ddeddf Diogelu Grwpiau Hyglwyf 2006 wedi ei anghymhwyso. Personau sy'n byw neu'n gweithio mewn mangre lle mae person sydd wedi ei anghymhwyso yn byw 8 Yn ddarostyngedig i reoliad 9, mae person sy'n byw— a ar yr un aelwyd â pherson arall sydd wedi ei anghymhwyso rhag cofrestru; neu b ar aelwyd lle y cyflogir unrhyw berson arall o'r fath, wedi ei anghymhwyso. Hepgoriadau 9 1 Yn ddarostyngedig i baragraff (2), pe bai person (“P”) wedi ei anghymhwyso yn rhinwedd rheoliad 3, 4, 6(1) a 6(3) neu 8, ond wedi datgelu i Weinidogion Cymru y ffeithiau a fyddai wedi peri, fel arall, iddo gael ei anghymhwyso, a Gweinidogion Cymru wedi rhoi eu cydsyniad ysgrifenedig, a heb dynnu'r cydsyniad hwnnw yn ôl, yna rhaid peidio ag ystyried bod y person hwnnw, oherwydd y ffeithiau a ddatgelwyd felly, wedi ei anghymhwyso at ddibenion y Rheoliadau hyn. 2 Mewn perthynas â pherson a fyddai wedi ei anghymhwyso yn rhinwedd rheoliad 3(4), ni fydd y rheoliad hwn yn gymwys pan fo llys wedi gwneud gorchymyn o dan adran 28(4), 29(4) neu 29A(2) o Ddeddf 2000. 3 Nid yw person wedi ei anghymhwyso os yw'r person hwnnw, cyn 1 Ebrill 2002— a wedi datgelu'r ffeithiau, i awdurdod lleol priodol o dan baragraff 2 o Atodlen 9 i'r Ddeddf, a fyddai wedi anghymhwyso'r person o dan y Rheoliadau hyn; a b wedi cael cydsyniad ysgrifenedig yr awdurdod lleol hwnnw. Penderfyniad rhagnodedig 10 At ddibenion adran 79M(1)(c) o'r Ddeddf (apelau i'r Tribiwnlys), mae penderfyniad mewn perthynas ag anghymhwyso person rhag cofrestru i warchod plant neu ddarparu gofal dydd o dan Atodlen 9A o'r Ddeddf yn benderfyniad rhagnodedig. Dyletswydd i ddatgelu 11 1 Rhaid i berson sydd wedi ei gofrestru o dan Ran 10A o'r Ddeddf (“person cofrestredig”) ddarparu'r wybodaeth ganlynol i Weinidogion Cymru— a manylion unrhyw orchymyn, penderfyniad, collfarn neu sail arall dros anghymhwyso rhag cofrestru, a wnaed neu sy'n gymwys mewn perthynas â pherson a restrir ym mharagraff (2), sy'n peri bod y person hwnnw wedi ei anghymhwyso o dan y Rheoliadau hyn; b y dyddiad pan wnaed y gorchymyn, penderfyniad neu gollfarn, neu pan ddigwyddodd unrhyw sail arall dros anghymhwyso; c y corff neu'r llys a wnaeth y gorchymyn, penderfyniad neu gollfarn a'r ddedfryd a osodwyd os gosodwyd un; ch mewn perthynas â gorchymyn neu gollfarn, copi o'r gorchymyn perthnasol neu orchymyn llys, wedi ei ardystio gan y corff neu'r llys a'i dyroddodd. 2 Y personau y mae'n rhaid darparu'r wybodaeth y cyfeirir ati ym mharagraff (1) mewn perthynas â hwy yw— a y person cofrestredig; a b unrhyw berson sy'n byw ar yr un aelwyd â'r person cofrestredig, neu a gyflogir ar yr aelwyd honno. 3 Rhaid darparu'r wybodaeth y cyfeirir ati ym mharagraff (1) i Weinidogion Cymru cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol, ond beth bynnag o fewn 14 diwrnod ar ôl yr adeg y daeth y person cofrestredig yn ymwybodol o'r wybodaeth honno, neu y dylai yn rhesymol fod wedi bod yn ymwybodol ohoni pe bai'r person cofrestredig wedi gwneud ymholiadau rhesymol. 4 Mae person sydd, heb esgus rhesymol, yn methu â chydymffurfio â gofynion y rheoliad hwn yn euog o dramgwydd. 5 Mae person a geir yn euog o dramgwydd o dan y rheoliad hwn yn atebol, ar gollfarn ddiannod, i ddirwy na fydd yn fwy na lefel 5 ar y raddfa safonol. Diwygio Rheoliadau Datgymhwyso rhag Gofalu am Blant (Cymru) 2004 12 1 Diwygir Rheoliadau Datgymhwyso rhag Gofalu am Blant (Cymru) 2004 fel a ganlyn. 2 Hepgorer rheoliadau 5 i 8. Huw Lewis Y Dirprwy Weinidog dros Blant o dan awdurdod y Gweinidog dros Blant, Ysgolion a Dysgu Gydol Oes, un o Weinidogion Cymru 28 Mehefin 2010