Addysg, Cymru Enwi, dod i rym a chymhwyso 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Addysg (Cydlynu Trefniadau Derbyn Ysgolion a Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) 2024. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 28 Mehefin 2024. 3 Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru. Dehongli 2 1 Yn y Rheoliadau hyn— mae i “awdurdod derbyn” yr ystyr a roddir i “admission authority” yn adran 88(1) o Ddeddf 1998 ; ystyr “ awdurdod lleol ” (“ local authority ”) yw cyngor sir yng Nghymru a chyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru; mae i “blwyddyn academaidd” yr ystyr a roddir i “academic year” yn adran 89B(6) o Ddeddf 1998; ystyr “ blwyddyn benderfynu ” (“ determination year ”), mewn perthynas â’r trefniadau derbyn arfaethedig ar gyfer ysgol, yw’r flwyddyn academaidd sy’n dechrau 2 flwyddyn academaidd cyn y flwyddyn academaidd y mae’r trefniadau derbyn yn berthnasol iddi; ystyr “ blwyddyn dderbyn ” (“ admission year ”) yw’r flwyddyn academaidd y derbynnir disgyblion i grŵp oedran perthnasol o dan gynllun cymhwysol neu gynllun Gweinidogion Cymru; ystyr “ blwyddyn gynnig ” (“ offer year ”) yw’r flwyddyn academaidd sy’n union cyn y flwyddyn dderbyn; ystyr “ cais ” (“ application ”), mewn perthynas â threfniadau a wneir gan awdurdod lleol o dan adran 86(1) o Ddeddf 1998 , yw mynegiad rhiant, mewn ffurflen gais gyffredin, o’i hoff ddewis o ran ym mha ysgol a gynhelir y mae’r rhiant hwnnw’n dymuno i addysg gael ei darparu i’w blentyn; mae i “corff llywodraethu” yr ystyr a roddir i “governing body” yn adran 19(1) o Ddeddf Addysg 2002 ; ystyr “ cynllun cymhwysol ” (“ qualifying scheme ”) yw cynllun sydd wedi ei lunio gan awdurdod lleol i gydlynu trefniadau ar gyfer derbyn disgyblion i ysgolion a gynhelir yn ei ardal o dan adran 89B(1)(a) o Ddeddf 1998 a’r Rheoliadau hyn; ystyr “ cynllun Gweinidogion Cymru ” (“ Welsh Minister scheme ”) yw cynllun ar gyfer cydlynu trefniadau derbyn a osodir gan Weinidogion Cymru o dan adran 89B(2) o Ddeddf 1998; ystyr “ Deddf 1996 ” (“ the 1996 Act ”) yw Deddf Addysg 1996; ystyr “ Deddf 1998 ” (“ the 1998 Act ”) yw Deddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998; mae i “disgybl” yr ystyr a roddir i “pupil” yn adran 3 o Ddeddf 1996 ; ... mae i “ dyddiad cynnig ” (“ offer date ”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 6; ystyr “ ffurflen gais gyffredin ” (“ common application form ”) yw ffurflen a ddarperir gan awdurdod lleol i’w chwblhau gan riant mewn cysylltiad â chais gan y rhiant hwnnw; mae i “grŵp oedran perthnasol” yr ystyr a roddir i “relevant age group” yn adran 142(1) o Ddeddf 1998 ; mae i “plentyn” yr ystyr a roddir i “child” yn adran 84(6) o Ddeddf 1998 ; ystyr “ prosbectws cyfansawdd ” (“ composite prospectus ”) yw’r prosbectws cyfansawdd y mae’n ofynnol i awdurdod lleol ei gyhoeddi o dan reoliad 4 o Reoliadau Gwybodaeth Ysgolion (Cymru) 2011 ; mae i “rhiant” yr ystyr a roddir i “parent” yn adran 576 o Ddeddf 1996 ; mae i “trefniadau derbyn” yr ystyr a roddir i “admission arrangements” yn adran 88(2) o Ddeddf 1998 ; mae i “ysgol a gynhelir” yr ystyr a roddir i “maintained school” yn adran 84(6) o Ddeddf 1998; mae i “ysgol gynradd” yr ystyr a roddir i “primary school” yn adran 5(1) o Ddeddf 1996 ; mae i “ysgol uwchradd” yr ystyr a roddir i “secondary school” yn adran 5(2) o Ddeddf 1996. 2 At ddibenion y Rheoliadau hyn mae cais wedi ei wneud yng nghwrs cylch derbyn arferol— a os yw’n gais i ddisgybl gael ei dderbyn i grŵp oedran perthnasol, a b os nad yw’n gais hwyr nac yn gais a wneir yn ystod y flwyddyn. 3 At ddibenion y Rheoliadau hyn mae cais yn gais hwyr— a os yw’n gais i ddisgybl gael ei dderbyn i grŵp oedran perthnasol, b os cyflwynir y cais cyn diwrnod cyntaf tymor ysgol cyntaf y flwyddyn dderbyn, c os cyflwynir y cais ar ôl y dyddiad a nodir yn y prosbectws cyfansawdd ar gyfer cael ceisiadau i dderbyn disgybl i ysgol a gynhelir, a d os nad yw penderfyniad sy’n ymwneud â’r cais yn cael ei wneud gan awdurdod derbyn ar y dyddiad cynnig neu cyn hynny. 4 At ddibenion y Rheoliadau hyn mae cais yn gais a wneir yn ystod y flwyddyn— a os yw’n gais i ddisgybl gael ei dderbyn i grŵp oedran perthnasol ac os yw wedi ei gyflwyno ar ddiwrnod cyntaf y flwyddyn dderbyn neu ar ôl hynny, neu b os yw’n gais i ddisgybl gael ei dderbyn i grŵp oedran heblaw grŵp oedran perthnasol. Llunio cynlluniau cymhwysol 3 1 Rhaid i bob awdurdod lleol, mewn perthynas â’r flwyddyn benderfynu 2025 i 2026, ac mewn perthynas â phob blwyddyn benderfynu ddilynol, lunio cynllun cymhwysol mewn perthynas â phob ysgol a gynhelir yn ei ardal. 2 Rhaid i gynllun cymhwysol gydymffurfio â’r gofynion yn yr Atodlen. Y camau i’w cymryd gan awdurdod lleol i sicrhau bod cynllun cymhwysol yn cael ei fabwysiadu 4 1 Rhaid i bob awdurdod lleol fabwysiadu cynllun cymhwysol yn ymwneud â’r flwyddyn benderfynu 2025 i 2026 erbyn 1 Ionawr 2025 ac wedi hynny erbyn 1 Ionawr cyn pob blwyddyn benderfynu y mae’r cynllun cymhwysol yn perthyn iddi. 2 Cyn mabwysiadu cynllun cymhwysol, os yw’r amodau a nodir ym mharagraff (3) wedi eu bodloni, rhaid i awdurdod lleol ymgynghori â’r cyrff a nodir ym mharagraff (4). 3 Yr amodau y cyfeirir atynt ym mharagraff (2) yw— a bod y cynllun cymhwysol yn sylweddol wahanol i’r cynllun cymhwysol a fabwysiadwyd ar gyfer y flwyddyn benderfynu cyn hynny, neu b nad yw’r awdurdod lleol, yn y 6 blwyddyn benderfynu flaenorol, wedi ymgynghori ar gynllun cymhwysol y mae wedi ei fabwysiadu. 4 Ymgynghorer â’r cyrff a ganlyn— a y fforwm derbyn, b pob corff llywodraethu sy’n awdurdod derbyn ar gyfer ysgol a gynhelir yn ardal yr awdurdod lleol, ac c unrhyw awdurdod lleol arall y mae’r awdurdod lleol yn meddwl bod y cynllun cymhwysol yn debygol o effeithio arno. 5 Rhaid i’r ymgynghoriad o dan baragraff (4)(c) gael ei gynnal gyda’r bwriad o sicrhau bod y trefniadau ar gyfer derbyn disgyblion i ysgolion a gynhelir yn ardaloedd awdurdodau lleol gwahanol yn gydnaws â’i gilydd, i’r graddau y bo hynny’n rhesymol ymarferol. 6 Wedi i’r awdurdod lleol gynnal unrhyw ymgynghoriad sy’n ofynnol o dan y rheoliad hwn, rhaid iddo— a penderfynu’r cynllun cymhwysol— i ar ei ffurf wreiddiol, neu ii gydag unrhyw addasiadau y mae’r awdurdod lleol yn meddwl eu bod yn addas, a b mabwysiadu’r cynllun cymhwysol a chymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y cynllun yn cael ei fabwysiadu gan bob corff llywodraethu sy’n awdurdod derbyn yr ymgynghorodd yr awdurdod lleol ag ef mewn perthynas â’r cynllun. 7 Yn y rheoliad hwn ystyr “fforwm derbyn” yw corff a sefydlwyd gan awdurdod lleol yng Nghymru ar gyfer ysgolion a gynhelir yn ei ardal o dan adran 85A o Ddeddf 1998 . Yr wybodaeth i’w darparu i Weinidogion Cymru 5 Ar gyfer y flwyddyn dderbyn 2027 i 2028 a phob blwyddyn dderbyn ddilynol, rhaid i bob awdurdod lleol roi gwybod i Weinidogion Cymru ar 28 Chwefror neu cyn hynny yn y flwyddyn benderfynu berthnasol a yw wedi mabwysiadu cynllun cymhwysol ai peidio. Y dyddiad cynnig 6 1 Y dyddiad unigol ym mhob blwyddyn pryd y mae rhaid cyfleu i riant benderfyniad, a wneir o dan ddarpariaethau cynllun cymhwysol neu gynllun Gweinidogion Cymru, i gynnig neu wrthod derbyn disgybl i ysgol a gynhelir— a ar gyfer ysgolion cynradd, yw 16 Ebrill yn y flwyddyn gynnig, a b ar gyfer ysgolion uwchradd, yw 1 Mawrth yn y flwyddyn gynnig. 2 Pan nad yw’r dyddiad cynnig mewn unrhyw flwyddyn gynnig yn ddiwrnod gwaith, y dyddiad cynnig yw’r diwrnod gwaith nesaf. 3 Nid yw’r rheoliad hwn ond yn gymwys i benderfyniadau a wneir yng nghwrs cylch derbyn arferol. Rhan 2 o Ddeddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013 7 1 Mae Pennod 1 o Ran 2 o Ddeddf Safonau a Threfniadaeth Ysgolion (Cymru) 2013 (“ Deddf 2013 ”) i fod yn gymwys fel pe bai unrhyw rwymedigaethau a osodir ar gorff llywodraethu o dan gynllun cymhwysol neu gynllun Gweinidogion Cymru yn cael eu gosod arno gan y Deddfau Addysg. 2 Mae Pennod 2 o Ran 2 o Ddeddf 2013 i fod yn gymwys fel pe bai unrhyw rwymedigaethau a osodir ar awdurdod lleol o dan gynllun cymhwysol neu gynllun Gweinidogion Cymru yn swyddogaethau addysg. 3 Yn y rheoliad hwn— a mae i “y Deddfau Addysg” yr ystyr a roddir i “the Education Acts” yn adran 578 o Ddeddf 1996 ; b mae i “swyddogaethau addysg” yr ystyr a roddir i “education functions” yn adran 579(1) o Ddeddf 1996 . Diwygio Rheoliadau Addysg (Trefniadau Apelau Derbyn) (Cymru) 2005 8 Mae Rheoliadau Addysg (Trefniadau Apelau Derbyn) (Cymru) 2005 wedi eu diwygio fel a ganlyn— a yn rheoliad 3, yn y lle cyntaf y mae’n digwydd hepgorer “Atodlen 1”, a b yn rheoliad 5, yn y lle cyntaf y mae’n digwydd hepgorer “Atodlen 2”. Diwygio Rheoliadau Gwybodaeth Ysgolion (Cymru) 2011 9 Yn Rheoliadau Gwybodaeth Ysgolion (Cymru) 2011 , ar ôl paragraff 5 yn Rhan 1 o Atodlen 2 mewnosoder— 5A 1 Ar gyfer y flwyddyn dderbyn ysgol 2026 i 2027 a phob blwyddyn ysgol ddilynol, crynodeb o’r cynllun ar gyfer cydlynu trefniadau derbyn yr awdurdod lleol (“y cynllun”) gan gynnwys— a disgrifiad cryno o’r modd y gellir gwneud cais i ddisgybl gael ei dderbyn i ysgol o dan y cynllun, gan gynnwys sut i wneud cais ac erbyn pa ddyddiad, b disgrifiad cryno o ba bryd y caiff cynigion derbyn i ysgol eu cyfleu i rieni o dan y cynllun, c disgrifiad cryno o ba bryd y bydd apelau yn erbyn gwrthod lle yn cael eu gwrando, d disgrifiad cryno o’r modd y penderfynir ceisiadau a wneir drwy ddull heblaw cylch derbyn arferol o dan y cynllun, ac e copi o’r ffurflen gais gyffredin ar gyfer y cynllun y cyfeirir ato yn rheoliad 3(1) o Reoliadau Addysg (Cydlynu Trefniadau Derbyn Ysgolion a Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) 2024 (“ Rheoliadau 2024 ”). 2 Yn y paragraff hwn— mae i “ cylch derbyn arferol ” (“ a normal admission round ”) yr ystyr a roddir yn rheoliad 2(2) o Reoliadau 2024; ystyr “ y cynllun ar gyfer cydlynu trefniadau derbyn yr awdurdod lleol ” (“ the scheme for co-ordinating admission arrangements of the local authority ”) yw— cynllun a fabwysiedir gan awdurdod lleol yn unol â rheoliad 2(1) o Reoliadau 2024, neu cynllun a osodir ar yr awdurdod lleol gan Weinidogion Cymru yn unol ag is-adran 89B(2) o Ddeddf 1998. Lynne Neagle Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, un o Weinidogion Cymru 24 Mai 2024