Treth Trafodiadau Tir, Cymru Enwi a chychwyn 1 1 Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Treth Trafodiadau Tir (Darpariaethau Trosiannol) (Cymru) 2018. 2 Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 1 Ebrill 2018. Dehongli 2 Yn y Rheoliadau hyn— ystyr “CThEM” (“ HMRC ”) yw Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (o fewn ystyr adran 4 o Ddeddf y Comisiynwyr Cyllid a Thollau 2005 ); ystyr “DC 2003” (“ the FA 2003 ”) yw Deddf Cyllid 2003 ; ystyr “DC 2009” (“ the FA 2009 ”) yw Deddf Cyllid 2009 ; ystyr “digwyddiad adran 16(6)” (“ a section 16(6) event ”) yw un o’r digwyddiadau a restrir ym mharagraffau (a) i (c) o adran 16(6) o Ddeddf Cymru 2014 ; ystyr “y dyddiad cychwyn” (“ the commencement date ”) yw’r dyddiad hwnnw a bennir gan y Trysorlys drwy orchymyn o dan adran 16(4) o Ddeddf Cymru 2014; ac ystyr “y Ddeddf TTT” (“ the LTT Act ”) yw Deddf Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2017. Contractau yr ymrwymir iddynt ar 17 Rhagfyr 2014 neu cyn hynny 3 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys i gontractau yr ymrwymir iddynt ar 17 Rhagfyr 2014 neu cyn hynny ar gyfer trafodiad tir y mae’r trafodiad i’w gwblhau drwy drosglwyddiad oddi tano ac y ceir dyddiad cael effaith mewn perthynas â’r trafodiad sydd ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys, a’r trafodiad wedi ei eithrio gan ddigwyddiad adran 16(6), mae adran 10 o’r Ddeddf TTT yn gymwys yn ddarostyngedig i baragraff (3). 3 Mae’r paragraff hwn yn gymwys pan fo’r contract wedi ei gyflawni’n sylweddol fel a ddisgrifir yn adran 44(4) o DC 2003, a bod treth mewn cysylltiad â’r cyflawni’n sylweddol wedi ei thalu i CThEM o dan y Ddeddf honno. 4 Pan fo paragraff (3) yn gymwys, mae adran 10(5)(b) o’r Ddeddf TTT yn gymwys ac eithrio nad yw’r dreth ond i’w chodi ar y trafodiad diwethaf i’r graddau (os o gwbl) y mae swm y dreth sydd i’w godi arno yn fwy na swm y dreth sydd i’w godi ar y contract o dan DC 2003 ac a dalwyd i CThEM. Contractau yr ymrwymir iddynt ar ôl 17 Rhagfyr 2014 ond cyn y dyddiad cychwyn 4 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys i gontractau yr ymrwymir iddynt ar ôl 17 Rhagfyr 2014 ond cyn y dyddiad cychwyn ar gyfer trafodiad tir y mae’r trafodiad i’w gwblhau drwy drosglwyddiad oddi tano ac y ceir dyddiad cael effaith mewn perthynas â’r trafodiad sydd ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys ac y cyflawnir y contract yn sylweddol fel a ddisgrifir yn adran 44(4) o DC 2003 cyn y dyddiad cychwyn, mae adran 10 o’r Ddeddf TTT yn gymwys yn ddarostyngedig i baragraff (3). 3 Pan fo paragraff (2) yn gymwys a bod treth mewn cysylltiad â’r cyflawni’n sylweddol wedi ei thalu i CThEM o dan DC 2003, mae paragraff (4) yn gymwys. 4 Pan fo’r paragraff hwn yn gymwys, mae adran 10(5)(b) o’r Ddeddf TTT yn gymwys ac eithrio nad yw’r dreth ond i’w chodi ar y trafodiad diwethaf i’r graddau (os o gwbl) y mae swm y dreth sydd i’w godi arno yn fwy na swm y dreth a oedd i’w godi ar y contract o dan DC 2003 ac a dalwyd i CThEM. Rhyddhad cyllid eiddo arall 5 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan ymrwymir i’r trefniadau a ddisgrifir yn adran 71A o DC 2003 cyn y dyddiad cychwyn. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys ac y cwblheir y trafodiad cyntaf a’r ail drafodiad a ddisgrifir yn adran 71A o DC 2003 cyn y dyddiad cychwyn, mae unrhyw drafodiad pellach a ddisgrifir gan is-adran (4) o’r adran honno wedi ei ryddhau rhag treth o dan baragraff 2 o Atodlen 10 i’r Ddeddf TTT, ar yr amod— a bod y dyddiad y mae’r trafodiad pellach hwnnw yn cael effaith ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny; a b bod yr amodau a grybwyllir yn adran 71A(4) o DC 2003 wedi eu bodloni. Bondiau buddsoddi cyllid arall 6 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan ymrwymir i’r trefniadau a ddisgrifir ym mharagraff 5(2) o Atodlen 61 i DC 2009 cyn y dyddiad cychwyn. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys ac y cwblheir y trafodiad cyntaf a ddisgrifir ym mharagraff 5(2) o Atodlen 61 i DC 2009 cyn y dyddiad cychwyn, mae’r ail drafodiad a ddisgrifir ym mharagraff 5(11)(a) o Atodlen 61 i DC 2009 wedi ei ryddhau rhag treth o dan baragraff 15 o Atodlen 11 i’r Ddeddf TTT, ar yr amod— a bod y dyddiad y mae’r ail drafodiad hwnnw yn cael effaith ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny; a b bod yr amodau a grybwyllir ym mharagraff 8(1) o Atodlen 61 i DC 2009 wedi eu bodloni. Trosglwyddo buddiant mewn partneriaeth yn unol â threfniadau cynharach 7 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo paragraff 17(1) o Atodlen 15 i DC 2003 yn gymwys a phan fo— a y dyddiad y mae’r trosglwyddiad tir y cyfeirir ato ym mharagraff 17(1)(a) o’r Atodlen honno yn cael effaith cyn y dyddiad cychwyn; a b trosglwyddiad y bartneriaeth y cyfeirir ato ym mharagraff 17(1)(c) o’r Atodlen honno yn digwydd ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys, mae’r trosglwyddiad tir yn cael ei drin at ddibenion paragraff 18 o Atodlen 7 i’r Ddeddf TTT fel pe bai’n drosglwyddiad tir a grybwyllir yn y paragraff hwnnw. Tynnu arian etc. o bartneriaeth ar ôl trosglwyddo buddiant trethadwy 8 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo paragraff 17A(1) o Atodlen 15 i DC 2003 yn gymwys a phan fo— a y dyddiad y mae’r trosglwyddiad tir y cyfeirir ato ym mharagraff 17A(1)(a) o’r Atodlen honno yn cael effaith cyn y dyddiad cychwyn; a b y digwyddiad cymwys y cyfeirir ato ym mharagraff 17A(1)(c) o’r Atodlen honno yn digwydd ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys— a mae’r trosglwyddiad tir yn cael ei drin at ddibenion paragraff 19 o Atodlen 7 i’r Ddeddf TTT fel pe bai’n drosglwyddiad tir a grybwyllir ym mharagraff 19(1) o’r Atodlen honno; a b mae digwyddiad cymwys y cyfeirir ato ym mharagraff 17A(2) o Atodlen 15 i DC 2003 yn cael ei drin fel pe bai’n ddigwyddiad cymwys at ddibenion paragraff 19(2) o Atodlen 7 i’r Ddeddf TTT. Lesoedd sy’n gorgyffwrdd 9 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo’r hen les y cyfeirir ati ym mharagraff 7(1) o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT wedi ei rhoi cyn y dyddiad cychwyn. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys— a mae paragraff 7(1) o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT yn gymwys i’r hen les; a b mae swm y rhent trethadwy o dan yr hen les at ddibenion paragraff 7(2) a (3)(b) o’r Atodlen honno i olygu’r swm a ystyriwyd wrth bennu’r dreth sydd i’w chodi o dan ddarpariaethau Atodlen 5 i DC 2003 mewn perthynas â chaffael yr hen les. Tenantiaethau dal drosodd 9A 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo’r hen les y cyfeirir ati ym mharagraff 8(1) o’r Atodlen wedi ei rhoi cyn y dyddiad cychwyn. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys— a mae paragraff 8(1) o’r Atodlen yn gymwys i’r hen les; b mae paragraff 8(3)(b) a (4) o’r Atodlen yn cael effaith fel pe bai “sy’n dod i ben ar y dyddiad cyn y dyddiad y rhoddir y les newydd” yn cael ei roi yn lle “sy’n dod i ben ar ddiwedd y blynyddoedd dal drosodd cyfan”; ac c mae’r “rhent trethadwy” sy’n daladwy mewn cysylltiad â’r denantiaeth dal drosodd at ddibenion paragraff 8(3) a (5)(b) o’r Atodlen i gynnwys y swm a ystyriwyd wrth bennu’r dreth a oedd i’w chodi o dan ddarpariaethau Atodlen 5 i DC 2003 am y cyfnod hwnnw. 3 Yn y rheoliad hwn, ystyr “yr Atodlen” yw Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT. Achosion pan fo aseinio les yn cael ei drin fel rhoi les 10 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys pan fo paragraff 11(1) o Atodlen 17A i DC 2003 yn gymwys a phan fo— a y dyddiad y mae’r achos o roi les y cyfeirir ato ym mharagraff 11(1) o’r Atodlen honno yn cael effaith cyn y dyddiad cychwyn; a b yr aseiniad cyntaf o’r les y cyfeirir ato ym mharagraff 11(2) o’r Atodlen honno yn digwydd ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys— a mae’r achos o roi les y cyfeirir ato ym mharagraff (1)(a) yn cael ei drin fel rhoi les at ddibenion paragraff 22(1) o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT; b mae’r aseiniad cyntaf o’r les y cyfeirir ato ym mharagraff (1)(b) yn cael ei drin fel yr aseiniad cyntaf o les at ddibenion paragraff 22(2) o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT; ac c mae’r darpariaethau ym mharagraff 11(3) a (5) o Atodlen 17A i DC 2003 yn cael eu trin at ddibenion paragraff 22 o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT fel pe baent, pan fo hynny’n gymwys, y darpariaethau cyfatebol ym mharagraff 22(4) a (6) o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT. Amrywio les yn cael ei drin fel rhoi les newydd 11 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys i les a roddir cyn y dyddiad cychwyn (y mae darpariaethau Atodlen 17A i DC 2003 yn gymwys iddi) pan gaiff y les ei hamrywio ar y dyddiad cychwyn neu ar ôl hynny er mwyn cynyddu swm y rhent a fyddai, pe bai cyn y dyddiad hwnnw, wedi bod yn amrywiad y byddai paragraff 13(1) o’r Atodlen honno yn gymwys iddo. 2 Pan fo’r rheoliad hwn yn gymwys, at ddibenion paragraff 25 o Atodlen 6 i’r Ddeddf TTT— a mae amrywio’r les yn cael ei drin fel rhoi les; a b y gydnabyddiaeth drethadwy (ac eithrio mewn cysylltiad ag unrhyw gydnabyddiaeth ac eithrio rhent) yw’r rhent ychwanegol. Trafodiadau eiddo preswyl cyfraddau uwch – eithriad ar gyfer disodli prif breswylfa 12 1 Mae’r rheoliad hwn yn gymwys i drafodiad y mae ei ddyddiad cael effaith ar 26 Tachwedd 2018 neu cyn hynny. 2 At ddiben pennu a yw trafodiad o’r fath yn drafodiad eiddo preswyl cyfraddau uwch, mae Atodlen 5 i’r Ddeddf TTT yn gymwys gyda’r addasiadau a ganlyn— a mae paragraff 8(2)(b) yn cael effaith fel pe bai “yr un dyddiad â’r dyddiad, neu cyn y dyddiad,” wedi ei roi yn lle “ddyddiad yn ystod y cyfnod o 3 blynedd sy’n dod i ben â’r dyddiad”; b mae paragraff 8(2)(d) yn cael effaith fel pe bai “cyn y dyddiad y mae’r trafodiad o dan sylw yn cael effaith” wedi ei roi yn lle “yn ystod y cyfnod o 3 blynedd y cyfeirir ato ym mharagraff (b)”; c mae paragraff 17(2)(b) yn cael effaith fel pe bai “yr un dyddiad â’r dyddiad, neu cyn y dyddiad,” wedi ei roi yn lle “ddyddiad yn ystod y cyfnod o 3 blynedd sy’n dod i ben â’r dyddiad”; a d mae paragraff 17(2)(d) yn cael effaith fel pe bai “cyn y dyddiad y mae’r trafodiad o dan sylw yn cael effaith” wedi ei roi yn lle “yn ystod y cyfnod o 3 blynedd y cyfeirir ato ym mharagraff (b)”. Mark Drakeford Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid, un o Weinidogion Cymru 31 Ionawr 2018