Selim III

Selim III (Istanboel, 24 december 1761 - aldaar, 28 of 29 juli 1808) was de zoon van Mustafa III en volgde zijn oom Abdülhamit I op. Hij was de 28e Sultan van het Ottomaanse rijk tussen 1789 - 1807.

Selim III was een liefhebber van literatuur en muziek en een volgeling van Jalal ad-Din Rumi, die de orde van de dansende derwishen stichtte. Hij speelde fluit (ney) en componeerde Turkse klassieke muziek, gebaseerd op de zogenaamde maqam, werken die nog steeds worden uitgevoerd. Hij was daarnaast een voortreffelijk boogschutter. Het grote voorbeeld voor Selim III was Lodewijk XVI met wie hij als kroonprins correspondeerde.

Onder zijn regering leed het Osmaanse rijk een aantal ernstige nederlagen tegen Oostenrijk en Rusland. Rusland had terrein gewonnen aan de Zwarte Zeekust, en Selim wilde de Krim terug. In 1793 begon hij met het hervormen van het leger en de marine. Voor het verbeteren van de efficiëntie werden Franse militaire adviseurs aangetrokken. Hij vestigde permanente ambassades in Wenen, Londen, Berlijn en Parijs. Selim III veranderde de Ottomaanse vlag.

Selim zag zich tegen zijn wil in het Russisch-Engelse verbond tegen Frankrijk betrokken door Napoleon Bonaparte's inval in Egypte in 1798.

In 1802 sloot hij vrede met Frankrijk, vastgelegd bij de Vrede van Amiens. Er begon een tijdperk van reorganisaties in bestuur, onderwijs en leger. Een muiterij door de Janitsaren, die zich in hun macht bedreigd voelden, mislukte (29 mei 1807). Selim trachtte door toe te geven jaarlijks een aantal Janitsaren toe te laten in het nieuw gevormd regiment zijn troon te redden. Door een fatwa werden de hervormingen teruggedraaid en Selim is twee dagen later van zijn troon vervallen verklaard. Selim trok zich wijselijk terug, (of werd gevangen gehouden in een kooi in zijn paleis).

Zijn opvolger was zijn neef Mustafa IV. Selim III werd gesteund door pasha Mustapha Bairakdar. Bairakdar nam wraak en zette Mustafa af, maar Selim III was inmiddels gewurgd met het koord van zijn boog door zijn tegenstanders.

De nieuwe sultan werd Mahmut II, het enige overgebleven familielid.


Total return

Total return is een term uit de beleggingswereld en behelst een methode voor het berekenen van het rendement op een belegging, een beleggingsportefeuille of een aandelen- of obligatieindex. Bij de berekening wordt rekening gehouden met de koersontwikkeling en alle tussentijdse uitkeringen zoals dividend en rente.


Osman III

Osman III (Istanboel, 2 januari 1699 - aldaar, 30 oktober 1757) was de 25e sultan van het Ottomaanse Rijk van 1754 tot 1757.

Osman III was de jongere broer van Mahmut I en zoon van Mustafa II en over het algemeen een onbelangrijke prins. Tijdens zijn korte regeerperiode groeide de intolerantie jegens niet-moslims (christenen en joden moesten herkenbare kleren of tekens dragen) en was er een grote brand in Istanboel.

Osman III leefde het grootste gedeelte van zijn leven als gevangene in het paleis, en daarom had hij, eenmaal sultan, een aantal bijzondere gewoonten: zo haatte hij, in tegenstelling tot andere sultans, muziek en stuurde alle muzikanten uit het paleis. Ook kreeg hij een hekel aan het gezelschap van vrouwen. Daarom droeg hij ijzeren schoenen, zodat vrouwen nooit zijn pad zouden kruisen; de vrouwen konden deze schoenen van veraf horen, en konden zich zo op tijd uit de voeten maken.


Fiscale oudedagsreserve

De oudedagsreserve (voorheen ook wel fiscale oudedagsreserve of FOR genoemd) is een Nederlandse belastingtechnische voorziening voor personen die ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn. Als een ondernemer aan de voorwaarden voldoet mag deze elk jaar belastingheffing over een percentage van de winst (met een maximum) uitstellen. Dit wordt het doteren van het betreffende bedrag genoemd. Het totaal van gedoteerde bedragen wordt de oudedagsreserve genoemd. Dit bedrag wordt dus niet daadwerkelijk gespaard, maar slechts (tijdelijk) buiten de belastingheffing gehouden. Er komt echter een moment waarop de oudedagsreserve weer vrijvalt en er alsnog belasting over moet worden betaald. Dat gebeurt bijvoorbeeld zodra de ondernemer met pensioen gaat, overlijdt of anderszins de onderneming staakt. Als een lijfrente die aan de daarvoor geldende voorwaarden voldoet, wordt gekocht met als koopsom het bedrag van de oudedagsreserve, is de koopsom aftrekbaar, wat de (directe) belastbaarheid teniet doet. Daar staat tegenover dat de lijfrenteuitkeringen belast worden.

Lange tijd kende de FOR de vermogenstoets. Dit hield in dat de reserve niet groter kon zijn dan het Fiscaal vermogen van de ondernemer. Als bijvoorbeeld door verlies het vermogen daalt, kan het zijn dat de FOR ook deels moet worden afgerekend. Dat komt dan op een moment dat niet gelegen is. Met ingang van 2018 is deze toets echter vervallen.

Eigenlijk is de oudedagsreserve een voorziening in plaats van een reserve. De oudedagsreserve moet sinds 1 januari 2001 op de fiscale balans worden opgenomen en wijzigingen lopen via de winst- en verliesrekening. Verder kan er uitsluitend aan de oudedagsreserve worden toegevoegd, zolang de ondernemer voldoet aan het zogenaamde urencriterium en voor zover de onderneming geen negatief eigen vermogen heeft. Er kan ook niet gedeeltelijk worden gedoteerd of worden ingehaald voor gemiste jaren.

De hoeveelheid oudedagsreserve die een ondernemer per jaar mag toevoegen is een percentage van de winst en nominaal gemaximeerd. De grondslag voor de oudedagsreserve is de fiscale winst vóór toepassing van de ondernemersaftrek. De al door de ondernemer betaalde premies voor een pensioen worden op de toevoeging in mindering gebracht.

Het aanhangige Belastingplan 2023 bepaalt dat vanaf 2023 niet meer gedoteerd kan worden. De bestaande reeds opgebouwde FOR kan nog wel op basis van de in 2022 geldende regels worden afgewikkeld. Dit wordt geregeld in het nieuwe Artikel 10a.29 IB, Overgangsbepaling oudedagsreserve.


Havenstad

Een havenstad is een stad met een haven. Havensteden onderscheiden zich van plaatsen zonder aanlegplaats voor schepen door een permanent komen en gaan van mensen en goederen. In een vissersdorp betreft dit autochtone inwoners. Plaatsen met een zeehaven kenmerken zich juist door de langdurige aanwezigheid en invloed van buitenlanders. Door de handel in exotische producten konden havensteden zich in de middeleeuwen ontwikkelen tot stapelplaatsen. Het stapelrecht bood een belangrijke bron van inkomsten totdat het in 1815 op het internationale Congres van Wenen werd afgeschaft.

Voor de ontwikkeling van de moderne communicatietechnologie verliep ook de uitwisseling van informatie over langere afstand grotendeels door havensteden. De plaats is nog steeds een poort voor uitheemse producten zoals koffie, bananen en aardolie, maar het goederentransport kan nu ook per vrachtwagen, trein of vliegtuig geschieden en de belangrijke buitenlandse bezoekers van weleer communiceren nu per telefoon en e-mail. Ironisch genoeg wordt diezelfde technologie nu onmisbaar geacht bij het loodsen van schepen, sluisplanning, ligplaatsenbeheer, omgang met gevaarlijke stoffen en talloze andere activiteiten in de haven. Een ander voorbeeld van een plaats met historische banden over de hele wereld die sinds grofweg 1800 aan belang heeft ingeboet, is Harlingen.

Sommige machtige maar landinwaarts gelegen steden hebben aan de kust of een rivier in de buurt een eigen haven aangelegd, die zich daarna als zelfstandig stadje verder kon ontwikkelen. Delfshaven dankt zijn bestaan aan de wens van Delft om niet afhankelijk te zijn van Schiedam en Rotterdam. Ostia, aan de monding van de Tiber, zou in 620 v.Chr. zijn gesticht door de vierde koning van Rome. Evenzo is Piraeus de havenstad van Athene. Europese hoofdsteden die zelf ook als havenstad bekendstaan, zijn Lissabon, Amsterdam en Kopenhagen.

Den Helder en Portsmouth zijn voorbeelden van steden met een marinehaven. Het Helderse Marinemuseum belicht de geschiedenis van de mariniers en hun invloed op de stad. Ook in Portsmouth is een scheepvaartmuseum.


Filips IV

Filips "de Schone" van Bourgondië (1478-1506), hertog van Bourgondië (1494-1506) en (als Filips I) koning van Spanje (1506) Filips IV van Frankrijk (1268-1314), koning van Frankrijk (1285-1314) Filips IV van Orléans (1747-1793), hertog van Orléans Filips IV van Spanje (1605-1665), koning van Spanje (1621-1665)


Süleyman I

Kanuni Sultan Süleyman I of Soleiman de Grote vaak ook Suleiman de Magnifieke of Süleyman de Magnifieke genoemd. (Trabzon, 6 november 1494 – bij Szigetvár, 6 september 1566), was de tiende sultan van het Ottomaanse Rijk. Hij volgde in 1520 zijn vader Selim I op. Hij wordt ook wel de Wetgever (in het Turks Kanuni) of de Prachtlievende genoemd. Hij was gehuwd met Haseki Hürrem Sultan, beter bekend als Roxelana, met wie hij vijf kinderen had, waaronder Selim II, zijn opvolger.

Süleyman de Magnifieke ondernam in totaal 13 grote militaire expedities en breidde de landsgrenzen van het rijk sterk uit. Zijn legers namen de Balkanlanden in, veroverden grote delen van Noord-Afrika en trokken op tot ver in het Habsburgse Rijk. Süleyman zou de laatste sultan zijn die persoonlijk zijn legers aanvoerde. Süleyman omringde zich met bekwame bestuurders en raadslieden, en recht, literatuur, kunst en architectuur bloeiden onder zijn bewind. Hij was in grote mate verantwoordelijk voor de herbouw van Constantinopel en de steden Mekka en Bagdad.


Kabelbaan

Een kabelbaan is een vervoermiddel waarbij één of meer cabines of andere apparaten door middel van een kabel over een traject worden getrokken. Het woord kabelbaan is een verzamelnaam. Een kabelbaan vervoert personen en/of goederen in een cabine. Er kan ook een bak gebruikt worden uitsluitend voor goederen en/of dieren. Zo'n bak wordt vaak gecombineerd met een cabine.

Kabelbanen zijn meest bedoeld voor het overbruggen van een hoogteverschil of waar andere obstakels – rivieren, kloven, havens, bouwwerken – overbrugd moeten worden. Het uitzicht kan ook een doel zijn. Bij hoogteverschillen wordt gesproken over een dal- en een bergstation. Als het totale traject te lang is, objecten gepasseerd moeten worden of de uitvoering te duur is, worden er secties gemaakt met tussenstations. In de winter kunnen kabelbanen in skigebieden ook als skilift worden aangeduid. De capaciteit van een kabelbaan wordt uitgedrukt in het maximumaantal personen dat vervoerd kan worden per uur.


Brommer

Bromfiets, een vervoermiddel Bromvliegen, een familie van insecten Brommer (insect), een sprinkhaan uit de familie van veldsprinkhanen Brommer (lied), een lied van Jebroer uit 2013


Wereldkampioenschap wegrace

Het wereldkampioenschap wegrace is de belangrijkste wegraceserie voor motorfietsen die sinds 1949 jaarlijks wordt georganiseerd door de Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM). De serie is tegenwoordig opgedeeld in vier verschillende klassen: MotoGP, Moto2, Moto3 en MotoE. In de eerste drie klassen wordt gereden met viertaktmotoren, terwijl in de MotoE wordt gereden met elektrische motorfietsen. Grand-prixmotorfietsen zijn prototypemotorfietsen. Dat betekent dat de motoren niet te koop zijn en er niet mee op de openbare weg mag worden gereden. Daarmee onderscheidt de grand-prixwegrace zich van verschillende andere wegracecategorieën, zoals de Superbike, waar gemodificeerde straatmotoren aan de start verschijnen.


Nieuw-Zwabenland

Nieuw-Zwabenland (Duits: Neuschwabenland) is de naam die het Nazi-regime van Duitsland gaf aan een gebied in (Oost-)Antarctica dat door hen in kaart was gebracht en vervolgens door hen als kolonie werd opgeëist. De claim werd internationaal niet gehonoreerd. Het gebied is vernoemd naar de Zuid-Duitse landstreek Zwaben waarvan de bewoners bekend staan om hun vlijt.


Karel van de Woestijne

Carolus Petrus Eduardus Maria (Karel) van de Woestijne (Gent, 10 maart 1878 - Zwijnaarde, 24 augustus 1929) was een Belgisch schrijver en broer van de schilder Gustave.


Hoogkerk

Hoogkerk is een dorp en wijk in het westen van de gemeente Groningen. Tot 1969 was Hoogkerk een zelfstandige gemeente, die tot het Westerkwartier werd gerekend.


Lijst van koloniën

Deze lijst van koloniën is een overzicht van koloniën uit het verleden en tegenwoordig. De aangegeven jaartallen geven het begin en het eind van de betreffende kolonisering aan.


TeX

TeX (officieel geschreven als TEX en uitgesproken als tech, dus met Griekse chi) is een opmaaktaal voor teksten en wiskundige formules.


Raymzter

Raymond Redouan Christiaan Rensen (Almere, 7 juni 1979), beter bekend als Raymzter is een Nederlandse rapper. De nummers van Raymzter kenmerken zich met zowel autobiografische elementen als met sociaal-politieke observaties. Naast zijn MC-Battles en improvisatieraps, staat hij ook bekend als acteur in de film Bolletjes Blues.


Orde van het Gulden Vlies

De Orde van het Gulden Vlies (Frans: Ordre de la Toison d'or, Duits: Orden vom Goldenen Vlies, Spaans: Orden del Toisón de Oro) is een exclusieve ridderorde. De leden worden vliesridders of toisonisten genoemd. In de katholieke Oostenrijkse tak behoren ze allen tot de Europese adel. De Spaanse tak is al sinds lange tijd een orde van verdienste.


Bovennatuurlijk

Bovennatuurlijk is datgene waarvan men gelooft dat het zich onttrekt aan natuurlijke processen die de empirische wetenschap onderzoekt. De natuurwetten zouden er niet op van toepassing zijn: het bovennatuurlijke staat als het ware 'boven de natuur'. Geloof in het bovennatuurlijke omvat onder meer een geloof in god(en), mirakels, voorspellingen en een leven na de dood.

Vermeende bovennatuurlijke verschijnselen die vallen onder het studiegebied parapsychologie zijn wetenschappelijk onderzocht, maar de uitkomsten van die onderzoeken zijn niet eenduidig te interpreteren. De vakgroep Parapsychologie aan de Universiteit Utrecht die er tussen 1953 en 2007 onderzoek naar deed is opgeheven.


Paranormaliteit

Paranormaliteit betreft elk fenomeen dat in een of meer opzichten de grenzen overschrijdt van wat volgens de huidige wetenschappelijke aannames fysiek mogelijk wordt geacht. Men spreekt ook over een bovenzintuiglijk verschijnsel, om aan te geven dat het niet met de normale zintuigen waargenomen kan worden (het voorvoegsel para betekent 'naast' of 'voorbij'). Voorbeelden van paranormale fenomenen zijn telepathie, telekinese en spoken. Hoewel het soms als synoniem met bovennatuurlijk wordt gebruikt, maken parapsychologen een sterk onderscheid tussen beide: bovennatuurlijk of magisch gaat over niet-fysieke dingen, terwijl de parapsychologie juist streeft naar mogelijke wetenschappelijke verklaringen van anomalieën in de natuurlijke wereld. Veel wetenschappers blijven echter sceptisch staan tegenover dergelijke verschijnselen.


Materie

Materie of stof is een verzamelbegrip voor datgene waaruit het waarneembare universum is opgebouwd; waarneembaar in die zin dat materie massa heeft en plaats (ruimte) inneemt. Een ruimte waarin geen materie aanwezig is wordt in de natuurkunde een vacuüm genoemd. Materie is in vaste, of vloeibare vorm, visueel waarneembaar. In de natuurkunde vormt een afgebakende hoeveelheid materie een lichaam. Een deeltje is een microscopisch klein, natuurkundig lichaam. In het dagelijks leven heet een afgebakende hoeveelheid, vaste materie een object. Het woord 'materie' komt van het Latijnse 'materia', dat weer terug te voeren is op 'mater', moeder. 'Materieel' en 'stoffelijk' zijn de afgeleide bijvoeglijke naamwoorden. 'Materiaal' is materie met een specifieke functie.


Triumph Motor Company

Triumph is een voormalige autofabrikant die in 1897 werd opgericht door Siegfried Bettmann en Moritz Schulte. Zij maakten toen fietsen te Coventry in het toenmalige Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland. Sinds 1984 worden er geen auto's meer gemaakt van het Triumph merk, de merkrechten zijn sinds 1994 van BMW.


Vruchtbeginsel

Het vruchtbeginsel of ovarium is het één of meer zaadknoppen bevattende onderdeel van de stamper van een bloem. De stamper is de binnenste (laatste) krans van vruchtbladen (carpellen) in de bloem. Een stamper bestaat uit stempel, stijl en vruchtbeginsel. Het vruchtbeginsel kan bestaan uit een ruimte of verdeeld zijn in meer hokken. Zo wordt er gesproken van een-, twee-, en driehokkige vruchtbeginsels.

In het vruchtbeginsel zitten één of meer zaadknoppen, die met de zaadstreng (funiculus, navelstreng) vastzitten aan één of meer zaadlijsten (placenta) genoemd. De zaadknoppen in het vruchtbeginsel kunnen wandstandig, randstandig, hoekstandig (bijvoorbeeld bij de narcis), vrij in het midden, vrij op de bodem (basaal), rechtopstaand of hangend aan de top geplaatst zijn. Een zaadlijst is de vergroeiing van de twee bladrandhelften van het vruchtblad.


Landelijk Bureau Vermiste Personen

Binnen de Dienst Nationale Recherche Informatie van de Nederlandse politie fungeert het Landelijk Bureau Vermiste Personen. Het bureau ondersteunt politiekorpsen bij onderzoek naar misdrijven en vermiste personen. Dat gebeurt op verschillende manieren. In het Nationaal Schengen Informatie Systeem of in het Opsporingsregister nemen de politiekorpsen personen op, die gezocht worden. Daarnaast is het Vermiste Personen Systeem speciaal bedoeld voor de registratie van vermiste personen met de daarbij behorende signalementen.


Akkerviooltje

Het akkerviooltje (Viola arvensis) is een eenjarige plant uit de viooltjesfamilie (Violaceae). Het is een in Europa op bouwland veel voorkomende plant en zou daar als een onkruid gezien kunnen worden. Vooral tussen granen komt de plant vaak voor. De soort komt ook voor in wegbermen en op stortplaatsen.


Telepathie

Onder telepathie (van het Oudgriekse τῆλε (tele), ver en παθος (pathos), gevoel) verstaat men het vermogen tot rechtstreekse overdracht van gedachten en gevoelens en van informatie op afstand zonder gebruik van taal of technische hulpmiddelen. Het woord "telepathie" is een samenstelling van het Griekse τηλε (tele, ver, op afstand) en πάθεια (patheia, ontvankelijkheid). Telepathie wordt ook wel het "zesde zintuig" genoemd, omdat geen gebruik zou worden gemaakt van de vijf normale zintuigen van de mens: gezichtsvermogen, gehoor, reukzin, smaakzin en tastzin. Het bestaan van telepathie is nog nooit wetenschappelijk aangetoond, en het fenomeen wordt dan ook vooral geassocieerd met het paranormale.


Archilochus (dichter)

Archilochus (Paros, ca. 680 v.Chr. – ca. 645 v.Chr.) was een Grieks militair en dichter van spotdichten.


Katrien Duck

Katrien Duck, oorspronkelijke Engelse naam Daisy Duck, is een tekenfilm- en stripfiguur uit de Duckstad-wereld. Ze is de vriendin van zowel Donald Duck als van Guus Geluk.

Katrien is door verschillende Disney-tekenaars gebruikt, waaronder Carl Barks en Don Rosa.


Manneken Pis

De mannelijke beeldjes: Manneken Pis van Brussel Manneken Pis van Geraardsbergen Manneken Pis van Westmeerbeek Manneken Pis van Broksele Manneken Pis van Koksijde Dieske van 's-Hertogenbosch Rose des vents II van Knokke Rietje Koane van Maldegem

De vrouwelijke beeldjes: Jeanneke Pis van Brussel Mietje Stroel van Zelzate


Marathon

Overige: Marathon (Griekenland), ook wel Marathónas, een plaats in Griekenland slag bij Marathon, een veldslag tussen Athene en Perzië bij Marathon in 490 v.Chr. Marathon (motorfiets), een Amerikaans historisch motorfietsmerk Marathon (auto), Nederlands-Frans automerk begin jaren '50 Marathon Oil, een oliemaatschappij in de Verenigde Staten Marathon Media, een Frans televisiebedrijf Nationale Pleitmarathon, een wedstrijd met een zeer langdurig karakter Marathon (Den Haag), een voormalige discotheek in Den Haag Marathon (Saga), een muziekalbum van de Canadese band Saga Marathon (Santana), een muziekalbum van de band Santana Marathon (lied), een lied van Jebroer en Anita Doth uit 2017 De Marathon (film), een Nederlandse film uit 2012 De Marathon (musical), een Nederlandse musical uit 2017 De marathon (boek), een in 1979 verschenen boek van de Amerikaanse schrijver Stephen King The marathon, een film uit 1919 met onder anderen Harold Lloyd Marathon (1980), een Amerikaanse televisiefilm uit 1980 met onder anderen Bob Newhart Marathon (1988), een Italiaans-Britse film met onder anderen David Carradine Marathon (1992), een Spaanse film over de Olympische Spelen in Barcelona Marathon (2002), een Amerikaanse film uit 2002 van Amir Naderi Marathon (2005), een Zuid-Koreaanse film Marathon (2009), een Amerikaanse kortfilm met onder anderen Matthew Grondin Marathon (2010), een Amerikaanse film met onder anderen Bristol Pomeroy


Normen en waarden

Normen en waarden zijn de omgangsvormen en principes volgens welke men publiekelijk en in sociaal verband handelt. Vaak worden de termen in de politiek en de media als één enkel containerbegrip aangeduid, of onterecht als synoniemen door elkaar gebruikt. De samenstelling betreft de waarden – de voorkeur die een groep of samenleving heeft met betrekking tot doeleinden of gedragspatronen – die worden vertaald in concrete normen met concrete gedragsregels, én de voorschriften. Daarmee sturen normen mede het sociaal handelen, meer specifiek het waarderationeel handelen.


Manneken Pis van Geraardsbergen

Het Manneken-Pis van Geraardsbergen is een bekend 15e-eeuws beeldje in Geraardsbergen. Het maakt deel uit van een fontein op de Markt bij het stadhuis van Geraardsbergen.


Actieve immunisatie

Actieve immunisatie is het opwekken van immuniteit na blootstelling aan een antigeen. Hierdoor ontwikkelt de patiënt een eigen immuunrespons (de productie van antilichamen) tegen de verwekker wat een langdurige, vaak permanente bescherming geeft. Een actief geïmmuniseerd individu is over het algemeen niet meer vatbaar voor de betreffende infectieziekte.

Actieve immuniteit kan op natuurlijke wijze ontstaan, bijvoorbeeld bij het doormaken (en herstellen) van een infectie, of op kunstmatige wijze, namelijk bij toediening van een vaccin.


Semonides

Semonides werd geboren in de 7e eeuw v.Chr. op Samos. Hij was medestichter van een kolonie op Amorgos en waarschijnlijk jongere tijdgenoot van Archilochus. Hij overleed begin 6e eeuw v.Chr.

Fragmenten van zijn poëzie zijn ons overgeleverd als citaten bij andere antieke auteurs, hij was toen al erg bekend voor zijn satirische uitlatingen over vrouwen; hij vereenzelvigde elk type vrouw met een diersoort. Zo is hij de geschiedenis ingegaan als een misogyne persoon. Hij wordt ook als een zeer pessimistische persoon gezien ten opzichte van de menselijke maatschappij.


Hipponax

Hipponax werd geboren in Ephesos (Klein-Azië), in 6e eeuw v.Chr. Naderhand week hij uit naar Klazomenai. Hipponax leefde in armoedige omstandigheden als een bohemien, in het gezelschap van de lagere klassen. Hij raakte ooit verliefd op een kroegdeerne met de veelzeggende naam Arete (= Deugdzaamheid).

Hipponax experimenteerde met de vorm van de jambe, en wordt beschouwd als de uitvinder van de hinkjambe (= 1 jambe + 1 jambe + 1 trochee). Zijn rauwe leven als verlopen poëet bezong hij in zijn gedichten. Een ander thema is het ogenblikkelijke genot hier en nu. Hoewel men hem in de Oudheid bewonderde om zijn realisme en zijn snedigheid, vond men zijn verzen later in de alexandrijnse tijd toch té scherp, te plebejisch, te vulgair.


Sigaar

Een sigaar is een genotmiddel voor rokers, meestal vervaardigd uit een mengsel van tabakssoorten die afkomstig zijn uit landen of gebieden zoals Brazilië, Cuba, Dominicaanse Republiek, Honduras, Nicaragua, Java, Mexico en Sumatra. Sigaar is waarschijnlijk afgeleid van cigarra, Spaans voor 'sprinkhaan'. Een andere, minder waarschijnlijke lezing is dat het woord teruggaat op zikar, een Maya-woord dat 'roken' betekent.


Phidippides

Volgens Herodotos (ca. 440 v.Chr.) werd Phidippides verschillende dagen vóór de slag van Athene naar Sparta gezonden om hulp te vragen. Na de weigering van de Spartanen liep de bode terug naar Athene, alles samen bijna 500 km. Op de Parthenionberg bij Tegea had hij de god Pan ontmoet, die vroeg waarom de Atheners hem niet eerden terwijl hij hen goedgezind was. Daarop zouden ze een schrijn voor Pan gebouwd hebben en een jaarlijkse ceremonie ingesteld met een fakkelren.

Bijna zes eeuwen later pende Ploutarchos de klassieke versie van de marathonlegende neer. Zijn boodschapper rende van Marathon naar Athene en viel dood neer na het uitbrengen van de woorden "Wij hebben gewonnen!" (νενικήκαμεν - nenikēkamen). Bij Ploutarchos heette de loper Thersippos of Eukles.

In de 2e eeuw n.Chr. bracht Loukianos van Samosata de naam Phidippides in verband met het verhaal van Ploutarchos. In een stuk over begroetingen (Pro lapsu inter salutandum, 3) beschreef Loukianos hoe de uitgeputte Phidippides aan de Atheense archonten zou gezegd hebben: "Gegroet, wij winnen" (Χαίρετε, νικῶμεν), alvorens in te storten en te sterven.

In de 19e eeuw werden aan Phidippides standbeelden en gedichten (Robert Browning, 1879) gewijd.

De hedendaagse naam Nικηφόρος (hij die de overwinning brengt) verwijst naar Phidippides.

Moderne historici concluderen dat het verhaal een "romantische creatie" is. Hoogstens de Phidippides van Herodotos kan een historische figuur zijn geweest. Naar aanleiding van diens relaas werd in 1982 voor het eerst een Spartathlon gehouden: vier man liepen de 246 km van Athene naar Sparta. Nu is de Spartathlon een klassieke ultraloop.


Griekse elegie

Zie voor de latere ontwikkeling van het begrip "elegie" het artikel Elegie.

De Griekse elegie is een dichtvorm, die zich kenmerkt door een vaststaande vorm, terwijl de inhoud uiteenlopend kan zijn. De elegie behoeft niet, zoals bij het moderne gebruik van het woord elegie vaak wel het geval is, een klacht te verwoorden.

Het Griekse elegos () betekende "zang" of "melodie", en daarvan is afgeleid elegeia of elegeion ().


Elegisch distichon

Het elegische distichon is een Oud-Griekse strofevorm, die ook in het Latijn gebruikt werd. Het is een combinatie van de dactylische hexameter en de dactylische pentameter.


Montelbaanstoren

De Montelbaanstoren is een Amsterdamse toren uit 1516 aan de Oudeschans 2. De naam is ontstaan doordat de Hertog van Alva (Alba) bij deze toren een kasteel wilde bouwen, en dit kasteel de naam Monte Albano wilde geven. De toren ging toen "Monte-Albaens-tooren" heten, dat in de volksmond verbasterde tot Montelbaanstoren. De toren heeft als bijnaam Malle Jaap, omdat de klokken van de toren ooit op onregelmatige tijden spontaan begonnen te spelen.


Aleksandr Morozevitsj

In het Corus schaaktoernooi in 2002 eindigde Morozevitsj op de derde plaats; Jevgeni Barejev eindigde als eerste. Morozevitsj en Vladimir Kramnik winnen het Amber rapid-blindschaak toernooi te Monaco in 2004. Van 15 t/m 27 maart 2003 werd Morozevitsj met 7 punten tweede in het blindschaak toernooi van het Ambertoernooi. Viswanathan Anand was de winnaar van de combinatie met 14½ punt. Morozevitsj eindigde op de derde plaats met 13 punten In het Corustoernooi 2004 moest Aleksandr Morozevitsj zich wegens ziekte terugtrekken. Zijn plaats werd ingenomen door de Bulgaar Veselin Topalov, rating 2735 elo. Het teamkampioenschap in Sotsji 2004 werd gewonnen door het Russische team van Aleksandr Morozevitsj. In 2004 werd in Biel een grootmeestertoernooi verspeeld dat met zeven punten gewonnen werd door Aleksandr Morozevitsj. Krishnan Sasikaran eindigde op de tweede plaats en Roeslan Ponomarjov werd derde. In september 2004 eindigde Morozevitsj als eerste in het open blitzschaak kampioenschap in Moskou. Hij won een prachtige samovar. In 2004 nam hij met het Russische team deel aan de 36e Schaakolympiade, waar hij speelde aan het eerste bord. Het team eindigde op de tweede plaats. Zie ook: de partij Morozevich-Korchnoi, Calvià 2004 Van 19 t/m 31 maart 2005 werd in Monaco het 14e Ambertoernooi gevierd dat met 15½ punt gewonnen werd door Viswanathan Anand. Morozevitsj bereikte met 13 punten de tweede plaats terwijl Vasyl Ivantsjoek en Péter Lékó met 12 punten op de derde en vierde plaats eindigden. Op 26 augustus 2005 werd in Moskou het Moskou blitz open verspeeld dat met 14 punten uit 19 ronden door Aleksandr Morozevitsj. Van 27 september t/m 16 oktober 2005 werd in San Louis Argentinië het wereldkampioenschap schaken verspeeld dat met 10 uit 14 door Veselin Topalov gewonnen werd. Morozevitsj eindigde met 7 punten op de vierde plaats. Van 31 oktober t/m 11 november 2005 speelde Morozevitsj mee in het wereldteamkampioenschap schaken 2005 dat in Beër Sjeva verspeeld werd. Het Russische team werd met 22 punten kampioen. Morozevitsj eindigde als gedeeld 6e/7e in het wereldkampioenschap 2007. In 2012 won hij met 5 pt. uit 7 het Vladimir Petrov Memorial, een rapid-toernooi, gehouden in Jūrmala.

Morozevitsj staat bekend als een originele speler. In de opening speelt hij vaak weinig gebruikte varianten - veelal een variant die al jaren niet meer op grootmeesterniveau wordt gespeeld - waarbij hij zelf een nieuw idee heeft. Hij opent meestal met de zet 1.e4. Met zwart speelt Aleksandr soms een Indische verdediging (1.d4 Pf6) of het Frans (op 1.e4).


Spartathlon

De Spartathlon is een hardloopwedstrijd over 246 kilometer, die jaarlijks de laatste vrijdag van september en de daaropvolgende zaterdag wordt gehouden in Griekenland.


Cumarinederivaat

Cumarinederivaten zijn van cumarine afgeleide stoffen met een overeenkomstige structuur, die de bloedstolling tegengaan door de vorming van diverse stollingsfactoren te verhinderen. De werking van cumarinederivaten berust op het tegengaan van de werking van vitamine K. Cumarinederivaten worden in de geneeskunde gebruikt ter voorkoming of ter behandeling van de vorming van bloedstolsels in de bloedvaten (trombose). De belangrijkste cumarinederivaten zijn fenprocoumon (Marcoumar®), acenocoumarol (Sintrom®) en warfarine.

Cumarinederivaten werden ontdekt doordat koeien, die van een partij gebroeide klaver hadden gegeten, bloedingen vertoonden.


John Negroponte

John Dimitri Negroponte (Londen, 21 juli 1939) is een Amerikaans diplomaat en ambtenaar.

Hij was als diplomaat van 1960 tot 1997 voor de US Foreign Service (buitenlandse dienst) werkzaam. Vervolgens was hij van september 2001 tot 2004 ambassadeur bij de Verenigde Naties. Van juni 2004 tot april 2005 was hij ambassadeur in Irak. Daarna werd hij directeur van de overkoepelende Nationale Inlichtingendienst.

van 13 februari 2007 tot 20 januari 2009 was Negroponte onderminister van Buitenlandse Zaken, de rechterhand van minister Condoleezza Rice.


Lijst van premiers van Israël

Dit is een lijst van premiers van Israël. Terugkerende premiers van Israël krijgen in de officiële nummering geen nieuw nummer. Waarnemers zijn gelijk aan een premier, maar zetten de bestaande regering voort tot de verkiezingen of totdat een nieuwe regering wordt gevormd.


Mythe

In de mythe als verhaal worden handelingen en gebeurtenissen vaak beschreven uit een onbepaald verleden en waarin vaak goden, vreemde wezens en/of helden centraal staan.

Een mythe bevat waarheden die bijvoorbeeld zin- en betekenisgevend, leerzaam en instructief zijn voor de mens binnen de gemeenschap waarin de mythe wordt overgeleverd. Het geheel van mythen van een cultuur vormt een mythologie.


Oval Office

Het Oval Office is sinds 1909 het officiële kantoor van de president van de Verenigde Staten, gelegen in de westelijke vleugel van het Witte Huis.

De kamer werd geopend in 1909 en beschikt over drie grote ramen op het zuiden achter het bureau van de president en een open haard aan de noordkant. Het heeft vier deuren: de oostelijke deur opent naar de rozentuin; de westelijke deur leidt naar een privé studeer- en eetkamer; de noordwestelijke deur komt uit op de hoofdgang van de westelijke vleugel; en de noordoostelijke deur opent naar het kantoor van de secretaris van de president. Een ovale kamer is een concept uit de barok met neoclassicistische trekjes.

Presidenten decoreren het kantoor over het algemeen naar hun persoonlijke smaak, kiezen nieuwe meubels, nieuwe gordijnen en ontwerpen hun eigen ovale tapijt om het grootste deel van de vloer in beslag te nemen. Kunstwerken worden geselecteerd uit de eigen collectie van het Witte Huis of worden geleend van musea tijdens de ambtstermijn van de president.

Tot 1902 werkte de zittende president in het hoofdgebouw van het Witte Huis. In 1909 werd het eerste Oval Office gebouwd tijdens het presidentschap van William Howard Taft. Het kantoor werd in 1929 verwoest door brand en herbouwd. President Franklin Delano Roosevelt liet in 1934 het huidige kantoor bouwen. Een in het oog springend detail van het kantoor is de Resolute desk, het bureau van de president. Het bureau was een geschenk van koningin Victoria van het Verenigd Koninkrijk aan president Rutherford Hayes in 1880.


Lastage

De Lastage is een oude wijk in de gemeente Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De wijk ligt tussen de Geldersekade en de Oudeschans, oostelijk van en buiten de muren van de middeleeuwse stad. Tegenwoordig staat het gebied bekend als Nieuwmarktbuurt.

Het gebied is een beschermd stadsgezicht.


Shimon Peres

Shimon Peres (Hebreeuws: שמעון פרס), geboren als Szymon Perski (Visjneva (Oblast Minsk), 2 augustus 1923 – Tel Aviv, 28 september 2016), was een Israëlisch politicus van de Arbeidspartij en Kadima. Hij was premier van Israël van 1984 tot 1986 en opnieuw van 1995 tot 1996, alsook waarnemend premier in 1977. Hij was de 9e president van Israël van 2007 tot 2014.

Peres was van 1959 tot 2007 lid van de Knesset en ook meerdere malen staatssecretaris en minister. Peres was de partijleider van de Arbeidspartij van 1977 tot 1992, van 1995 tot 1997 en van 2003 tot 2005.

In 1994 werd Peres samen met Yitzhak Rabin en Yasser Arafat onderscheiden met de Nobelprijs voor de Vrede.


Richard Holbrooke

Richard Charles Albert Holbrooke (New York, 24 april 1941 - Washington, 13 december 2010) was een Amerikaans top-diplomaat, redacteur, auteur, directeur van Peace Corps en investeringsbankier. Hij was lid van de Democratische Partij. Op 22 januari 2009 werd hij door president Barack Obama aangesteld als speciale gezant voor Pakistan en Afghanistan.

Holbrooke werd geboren op 24 april 1941, in New York, als zoon van Dan Holbrooke en Trudi Kear.

Hij volgde secundair onderwijs op Scarsdale High School en behaalde een Bachelor of Arts aan de Brown University in 1962. Hij was later een assistent aan het Woodrow Wilson School of Public and International Affairs aan de Princeton University, waar hij in 1970 vertrok.

Gedurende de jaren zeventig was hij VS-adviseur in Indonesië. Sommige critici beschuldigen Holbrooke van medeverantwoordelijkheid voor de 200.000 Timorese doden en daaropvolgende mensenrechtenschendingen door Indonesische militairen in de jaren zeventig, onder gezag van Soeharto en met steun van Henry Kissinger, Gerald Ford en Amerikaanse militairen.

Holbrooke werd in de regering-Clinton onderminister van Buitenlandse Zaken. In die hoedanigheid onderhandelde hij over het vredesverdrag tussen de vechtende fracties in Bosnië, dat leidde tot het tekenen van het Verdrag van Dayton in 1995.

In juli 2008 werd zijn naam genoemd door de voormalige Servische leider Radovan Karadžić, die beweerde een overeenkomst te hebben gesloten met Holbrooke, waardoor Karadžić immuniteit zou zijn gegarandeerd in ruil voor zijn politieke terugtreden. Karadžić vertelde dit bij zijn eerste voorgeleiding voor het Joegoslavië-tribunaal. Deze deal werd door Holbrooke ten stelligste ontkend.

Van 1999 tot 2001 was hij de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties. Hij werd opgevolgd door James Cunningham.

In maart 2009 bezocht hij samen met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton Nederland in verband met de Internationale Afghanistan-conferentie te Den Haag op 31 maart 2009.


Staatsman

De term staatsman of staatsvrouw is een term gebruikt om te verwijzen naar diplomaten en politici, veelal oud-regeringsleiders met een respectabele staat van dienst. Het wordt vaak gebruikt in de context van internationale of buitenlandse zaken, bijvoorbeeld "een vergadering van staatslieden". Of een persoon wel of niet een staatsman is, is een kwestie van opinie, alhoewel er in sommige gevallen een kleine controverse bestaat. Politici die worden beschouwd als staatslieden zijn meestal oud of overleden, met langlopende carrières.

Naast carrière of beklede posten speelt ook de mate mee waarin een politicus het algemeen belang behartigt. Zo schreef de Amerikaanse auteur James Freeman Clark: "Een politicus denkt aan de volgende verkiezingen, een staatsman aan de volgende generatie." De term staatsman is een positieve aanduiding, die in de regel niet wordt gebruikt voor leiders van autoritaire of totalitaire regimes.


Grassroots

Grassroots ("graswortels") is een Engelse term voor politieke processen die aan de basis worden ontwikkeld. Vaak betekent dit dat burgers in plaats van beleidsmakers initiatieven ontwikkelen en beslissingen nemen. Ook activisme vanuit gemeenschappen valt onder het begrip grassroots.

Binnen ICT-organisaties wordt grassroots ook wel gebruikt om een type projecten of initiatieven aan te duiden die niet gestuurd worden vanuit een scherpomlijnde opdracht (grassroots-projecten).


Romulus Augustulus

Romulus Augustulus, eigenlijk Romulus Augustus (ca. 461 - na 476, mogelijk rond 500 nog in leven), wordt beschouwd als de laatste keizer van het West-Romeinse Rijk. Hij was nog een kind toen zijn vader, de legerleider en lid van de senatorenstand Orestes, hem op 30 oktober 475 door het leger tot keizer liet uitroepen. Vanwege zijn jonge leeftijd kreeg hij de bijnaam Augustulus, een verkleinvorm van Augustus ("verhevene") en betekent zoiets als "keizertje".

Romulus was veel te jong en onervaren om zijn rijk zelf te regeren. Hij was in feite een marionet waarvan zijn vader de touwtjes in handen had. Iulius Nepos, de vorige keizer die vlak voor Augustulus' kroning naar Dalmatië was verjaagd oefende vanuit zijn verbanningsoord nog steeds veel invloed uit en was in feite machtiger dan Orestes en Romulus.

De crisis die tot het einde van het West-Romeinse Rijk zou leiden was al tientallen jaren eerder begonnen. Het begin van de grote volksverhuizing rond 375 zorgde ervoor dat Germaanse volkeren voor de binnenvallende Hunnen vluchtten en zo in Romeins gebied terechtkwamen. Ze stichtten daar al snel eigen rijken. De Hunnen vielen ook het Romeinse Rijk zelf aan en om deze overmacht te kunnen trotseren waren de Romeinen gedwongen Germanen in het leger op te nemen. De Germanen waren vaak betere krijgers dan hun Romeinse "gastheren" en deze werden dus van hen afhankelijk. De grotere machtspositie die de Germanen hierdoor kregen leidde er uiteindelijk toe dat een groep Germanen onder leiding van Odoaker tegen Orestes' regering rebelleerden. Nadat hij vader Flavius Orestes vermoord had, zette Odoaker op 23 augustus 476 Romulus Augustulus af en verbande hem uit Rome. Sommige bronnen beweerden dat hij Augustulus spaarde vanwege diens jeugdige schoonheid. Het is mogelijk dat de ex-keizer in 508 of 510 nog in leven was.


Klaas Schilder

Klaas Schilder (Kampen, 19 december 1890 – aldaar, 23 maart 1952) was een Nederlandse theoloog en hoogleraar in de Gereformeerde Kerken in Nederland. Zijn afzetting als hoogleraar in 1944 leidde tot het ontstaan van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt, waar hij tot aan zijn overlijden de leidende theoloog was.

Schilder heeft in bredere zin veel invloed gehad door zijn eschatologische werken Wat is de hemel en Wat is de hel en vooral ook door zijn driedelige werk Christus in zijn lijden.


Woningwet

De naam Woningwet verwijst naar vier opeenvolgende Nederlandse wetten die betrekking hebben op de volkshuisvesting. De eerste dateert uit 1901, de meest recente uit 2015.

De eerste wet is de Woningwet 1901 die op 1 augustus 1902 in werking trad. Het doel van de Woningwet was om bouw en bewoning van slechte en ongezonde woningen onmogelijk te maken en de bouw van goede woningen te bevorderen. Het was de eerste wet omtrent de volkshuisvesting in Nederland.

Een halve eeuw later volgde de Woningwet 1962, die daadwerkelijk werd ingevoerd op 1 juli 1965. Op 1 januari 1992 trad de derde wet, de Woningwet 1991, in werking en verving daardoor de oudere Woningwet 1962. Deze Woningwet werd op zijn beurt opgevolgd door de vierde Woningwet, ingevoerd in 2015.

Waar de oorspronkelijke Woningwet de centrale rol van de overheid bij de woningbouw bevorderde, werd deze functie bij de drie herzieningen juist stapsgewijs afgebouwd. Zo is het belang van woningcorporaties teruggeschroefd en vertrouwt de overheid een groter aandeel van de woningbouw dan voorheen toe aan private marktpartijen.


Lodewijk van den Berg

Lodewijk van den Berg (Sluiskil, 24 maart 1932 – Largo (Florida), 16 oktober 2022) was een in Nederland geboren Amerikaans ruimtevaarder en chemisch ingenieur.


Contra (Nicaragua)

De term werd door met name de Amerikaanse pers gebruikt voor een reeks van groepen met slechts weinig ideologische eenheid. De belangrijkste groeperingen waren het FDN, dat vooral uit Somoza-aanhangers bestond, en het ARDE, dat steunde op de door de Sandinisten onderdrukte Miskito-indianen en geleid werd door voormalig Sandinistisch kopstuk Edén Pastora.

De Contra's werden door de Sandinista's en veel Nicaraguanen beschouwd als terroristen en veel van de Contra-aanvallen waren gericht tegen burgers. Er zijn ook beschuldigingen dat Ronald Reagans regering de Contra's aanzette om "zachte" of burgerdoelen aan te vallen, zoals de boerencoöperaties. De Contra's stelden hier tegenover dat de mensenrechtenschendingen van de Sandinista-overheid veel verder gingen. Bovendien, waren veel van de "burgerdoelen" in de woorden van contra-leider Adolfo Calero "geconcentreerde troepen van bewapende mensen". "Wij doden geen burgers. We vechten tegen bewapende mensen en schieten terug als het vuur is gericht op ons", aldus Calero.

In 1984 klaagde Nicaragua de Verenigde Staten (VS) aan voor het Internationaal Gerechtshof, hetgeen in 1986 resulteerde in een uitspraak tegen de VS, die werden opgeroepen om te stoppen met en af te zien van onrechtmatig gebruik van geweld tegen Nicaragua door middel van directe aanvallen door Amerikaanse soldaten en door training, financiering en steun aan de terroristische krachten. De VS was "in overtreding met het verbod geweld te gebruiken tegen een andere staat onder internationaal gewoonterecht" en werd gemaand om herstelbetalingen te doen. Het antwoord van de VS hierop was de afwijzing van de jurisdictie van het hof en de verdere escalatie van de oorlog.


Vijf artikelen van de remonstranten

Artikel 1

Dat God, door een eeuwig en onveranderlijk besluit in Jezus Christus Zijn Zoon, voor de grondlegging der wereld besloten heeft om uit het gevallen, zondige menselijke geslacht diegenen in Christus en om Christus' wil en door Christus zalig te maken, die door de genade van de Heilige Geest, in Zijn Zoon Jezus Christus geloven en in dit geloof en in de gehoorzaamheid van het geloof, door dezelfde genade tot aan het einde toe zouden volharden en daarentegen de onbekeerlijken en de ongelovigen in de zonde en onder de toorn te laten en te verdoemen als vreemd van Christus, naar het woord van het heilig evangelie bij Johannes 3:36; Wie in de Zoon gelooft heeft eeuwig leven, wie de Zoon niet wil gehoorzamen zal dat leven niet kennen; integendeel, Gods toorn blijft op hem rusten en andere Schriftplaatsen meer.

Artikel 2

Artikel 3

Dat de mens het zaligmakende geloof van zichzelf niet heeft, en ook niet door de kracht van zijn wil, omdat hij in de stand van de afwijking en van de zonde, niets goeds, dat waarlijk goed is (zoals inzonderheid het zaligmakend geloof), uit en van zichzelf kan willen, denken of doen. Maar dat het nodig is, dat hij door God in Christus door de Heilige Geest herboren wordt en vernieuwd, in verstand, gevoel of wil en in alle krachten, opdat hij het ware goed recht moge verstaan, bedenken, willen, en volbrengen naar het woord van Christus in Johannes 15:5; Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar zonder mij kun je niets doen..

Artikel 4

Dat deze genade van God is het begin, de voortgang en de voltooiing van alle goeds, ook zo ver, dat de wedergeboren mens zelf, zonder deze voorgaande of toekomende, opwekkende, volgende en medewerkende genade, noch het goede kan denken, willen of doen en ook geen enkele verzoeking ten kwade kan weerstaan. Zodat alle goede daden of werkingen die men maar bedenken kan, toegeschreven moeten worden aan de genade van God in Christus. Maar als het gaat om de manier van de werking van deze genade, deze is niet onwederstandelijk, want er staat van velen geschreven, dat zij de Heilige Geest wederstaan hebben, Handelingen 7 en elders op vele plaatsen.

Artikel 5


Familie Somoza

De familie Somoza was een invloedrijke familie in Nicaragua. Drie leden van de familie waren president van Nicaragua: Anastasio Somoza García van 1936 tot 1956. Zijn zoon Luis Somoza Debayle van 1956 tot 1963. Zijn andere zoon Anastasio Somoza Debayle van 1967 tot 1972 en van 1974 tot 1979. Anastasio Somoza Debayle was tijdens de regeerperiode van zijn broer Luis leider van de Guarda Nacional: de militaire en politiemacht.

Anastasio Somoza García werd in 1933 leider van de Guarda Nacional, die door de Amerikaanse marine was opgericht en getraind om de Amerikaanse belangen in het gebied te bewaken. In deze hoedanigheid schakelde hij zijn opponenten uit, en in 1936 werd hij president. Hij werd gedood in 1956 te León door Rigoberto López Pérez, die hem op een feest neerschoot.

Zijn zoon Luis Somoza Debayle volgde hem op, maar zijn andere zoon Anastasio Somoza Debayle had in werkelijkheid de grootste macht in handen als leider van de Guarda Nacional. In 1967 werd Anastasio Somoza Debayle president.

Onder het regime van Anastasio Somoza Debayle raakte Nicaragua verwikkeld in een burgeroorlog. De familie Somoza werd daarbij aanvankelijk gesteund door de Verenigde Staten, maar toen het geweld ernstig escaleerde en omdat de Verenigde Staten de herinnering aan de oorlog in Vietnam vers in het geheugen hadden, werd die steun beëindigd. Anastasio Somoza Debayle moest aftreden en vluchtte naar Miami. Omdat hij geen verblijfsvergunning verkreeg, week hij uit naar Paraguay.

Na de val van de Somoza's kwamen de Sandinisten aan de macht.


Katholieke Kerk

Rooms-Katholieke Kerk Latijnse Kerk Oosters-katholieke kerken Oudkatholieke Kerk Oud-rooms-katholieke kerk


Plinius de Oudere

Gaius Plinius Secundus maior (Como, in 23 of 24 na Chr. - nabij Stabiae, 25 augustus 79), bijgenaamd maior, ofwel de Oudere, ter onderscheiding van zijn gelijknamige neef Plinius de Jongere, was een Romeins militair, letterkundige en amateur-wetenschapper.


Incapacitantia

Incapacitantia zijn stoffen die tijdelijk de tegenstander uitschakelen zonder blijvend letsel te veroorzaken.

Deze stoffen hebben militair de bijzondere aandacht. Men kan incapacitantia indelen in stoffen met fysieke en met psychische uitwerking. De eerste kunnen door inwerking op het centraal zenuwstelsel bijvoorbeeld tijdelijk verminderd bewustzijn, desoriëntatie, blindheid of verlammingen veroorzaken. Voorbeelden hiervan zijn curare (veroorzaakt tijdelijke verlammingen) en gefluorideerde ethers (veroorzaken stuiptrekkingen). Psychische incapacitantia zijn bijvoorbeeld mescaline, bufotenine en LSD. Trichotheceen mycotoxines (Yellow Rain) zouden zijn toegepast tegen de Amerikanen in Laos en Cambodja in 1976, maar hiervoor is nooit hard bewijs geleverd.

In de jaren 2000 zijn fentanyl en derivaten in het nieuws gekomen nadat een stof uit deze familie zou zijn gebruikt bij de ontzetting van het door Tsjetsjenen bezette theater in Moskou. Rusland verklaarde kort na de bevrijdingsactie dat een niet-dodelijk anestheticum gebruikt was, maar speculaties en beschouwingen nadien leken te wijzen op het middel fentanyl. Volledige zekerheid is nooit (publiekelijk) verkregen over het middel of de middelen die destijds bij de bevrijdingsactie gebruikt zijn.

Verschillende incapacitantia zijn uitvoerig bestudeerd voor militaire toepassing, maar ook weer verworpen omdat ze niet voldoen aan criteria met betrekking tot stabiliteit, verspreidingsvermogen, mogelijkheid voor productie op grote schaal, betrouwbaarheid in de relatie tussen dosis en effecten, en dergelijke.

Een voorbeeld hiervan is BZ (3-quinuclidinyl benzilaat), een hallucinogeen middel dat de Amerikanen enige tijd in hun arsenaal hebben gehad. In april 2018 kwam dit middel in het nieuws doordat minister Lavrov van Rusland erop zinspeelde dat "het westers zenuwgas BZ" gebruikt zou zijn in de zaak van de vergiftiging van Sergej en Joelia Skripal. Minister Blok noemde de berichten die Rusland onder andere over het OPCW-onderzoek in de zaak-Skripal verspreidt, een nieuwe vorm van desinformatie. Onder de gegevens die door het OPCW uit het onderzoeksrapport werden vrijgegeven, bevonden zich over het gebruikte middel geen details die de beweringen ondersteunden.

Enkele dagen nadat Lavrov de beweringen over BZ had geuit, werd dit ook al weersproken in een officiële verklaring van OPCW. Het Zwitserse Spiez laboratium dat het onderzoek in opdracht van de OPCW uitvoerde, had zelf al eerder aangegeven dat er geen enkele twijfel zou zijn rondom het rapport dat zij 10 dagen eerder hadden uitgebracht, dat uitwees dat het door Rusland ontwikkelde zenuwgas "Novitsjok" was gebruikt bij de vergiftiging.


Alteveer

Alteveer (De Wolden), een plaats in de Drentse gemeente De Wolden Alteveer (Hoogeveen), een plaats in de Drentse gemeente Hoogeveen Alteveer (Noordenveld), een buurtschap in de Drentse gemeente Noordenveld Alteveer (Stadskanaal), een plaats in de Groningse gemeenten Stadskanaal en Pekela Alteveer (waterschap), het bij deze plaats gelegen voormalig waterschap Alteveer en Cranevelt, een woonwijk in de Gelderse hoofdstad Arnhem Alteveer (Ommen), een woonwijk in de Overijsselse plaats Ommen


Sluiskil

Sluiskil is een plaats in de gemeente Terneuzen, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp, in de regio Zeeuws-Vlaanderen, ligt aan het Kanaal Gent-Terneuzen en heeft inwoners ().


Alteveer (Stadskanaal)

Alteveer is een streekdorp in de provincie Groningen (Nederland), in de gemeente Stadskanaal. Een aantal huizen aan de westzijde van het dorp horen echter bij gemeente Pekela. Het ligt tussen Onstwedde en Nieuwe Pekela.

De naam betekent "al te ver" in de zin van afgelegen plaats. Alteveer wordt ook wel "de Poort van Westerwolde" genoemd. Het heeft inwoners in . Het dorp ligt aan weerszijden van de N365 en naast de N366.


Aanslag in het Maxim-restaurant van Haifa op 4 oktober 2003

Op 4 oktober 2003 vond een terroristische aanslag plaats in het Maxim-restaurant in de noordelijke Israëlische stad Haifa, toen de 29-jarige Palestijnse pleegster, Hanadi Jaradat, haar omgeving en zichzelf opblies met explosieven in het restaurant.

Eenentwintig Israëliërs - Joden en Arabieren - werden vermoord en 51 anderen raakten gewond. Onder de slachtoffers waren twee families en vier kinderen, inclusief een twee maanden oude baby. Het bloedbad werd aangericht in het Arabisch-joodse Maxim-restaurant. Hanadi Jaradat was een advocaat-stagiaire, en lid van de terroristische Islamitische Jihad.


The White Stripes

The White Stripes was een Amerikaanse band die bestond uit zanger/(bas)gitarist Jack White (geboren als John Anthony Gillis) en Meg White op de drums. Ze speelden een combinatie van rock, blues en country. Ze waren vooral bekend van de garagerockrevival aan het einde van de jaren negentig.

Op 2 februari 2011 werd bekend dat de bandleden uit elkaar gingen, waarmee de band ophield te bestaan.


Michael Moore (filmmaker)

Michael Francis Moore (Flint (Michigan), 23 april 1954) is een politiek en linkse schrijver, tv-, film- en documentairemaker uit de Verenigde Staten.


Ton (geld)

Een ton staat in de Nederlandse spreektaal voor honderdduizend geldeenheden, bijvoorbeeld honderdduizend euro (€ 100.000,-). Hoewel Van Dale het woord niet aanmerkt als Nederlands-Nederlands, wordt het in België in deze betekenis nauwelijks gebruikt.

Het woord 'ton' wordt veel gebruikt om de waarde van huizen in uit te drukken. Het wordt ook als niet-financiële eenheid gebruikt en dat kan tot verwarring leiden. Bijvoorbeeld: "een vrachtwagen van 6 ton" kan betekenen dat de vrachtwagen 6000 kg weegt, of dat de vrachtwagen 600.000 euro kost.

De uitdrukking 'ton' is spreektaal, en zal men, mede vanwege de verwarring over de exacte betekenis, in officiële en juridische documenten niet aantreffen. Daar wordt altijd een hoeveelheid geld in cijfers en woorden exact weergegeven. Men spreekt in een contract dus niet over een koopprijs van 5 ton, maar over een koopprijs van EUR 500.000,00 (vijfhonderdduizend euro en nul cent).


Hoekse en Kabeljauwse twisten

Het conflict tussen de Hoeken en Kabeljauwen was een strijd tussen verschillende facties binnen de elite van het graafschap Holland. Adel en steden waren erbij betrokken. De strijd woedde bij tussenpozen vanaf de tweede helft van de 14e eeuw tot het eind van de 15e eeuw. Gebeurtenissen tussen mei en 27 september 1350 hebben geleid tot de eerste fase van de "twisten".


Ondertiteling

Een ondertiteling is een tekstuele versie van de dialoog van een film of een televisieprogramma die meestal aan de onderkant van het scherm wordt getoond. Met de moderne techniek is het mogelijk ook bij theaterproducties in een vreemde taal "ondertiteling" te gebruiken, ook al verschijnt de tekst soms boven de scène. Hier spreekt men dan vaak van boventiteling in plaats van ondertiteling. Dit wordt veel gebruikt bij opera's, die vaak in vreemde talen worden gezongen.


Hagia Sophia

De Hagia Sophia of Ayasofya (Grieks: Ἁγία Σοφία; "Heilige Wijsheid", Turks: Ayasofya, officieel: Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi: "Hagia Sophia Heilige Grote Moskee") is een voormalige christelijke, oosters-orthodoxe kathedraal, die tegenwoordig als moskee in gebruik is, in de Turkse stad Istanbul. Van 537 tot 1453, toen het huidige Istanbul nog Constantinopel heette, was de Hagia Sophia de grootste kathedraal ter wereld. Na de val van Constantinopel in 1453 werd de kathedraal, onder Ottomaans bestuur, het islamitische gebedshuis Ayasofia. In 1934, tijdens het bewind van Atatürk, werd het gebedshuis een museum, en vanaf 2020 werd het opnieuw een moskee. De kathedraal was destijds niet gewijd aan een christelijke heilige, maar aan een van de aan Christus toebedeelde eigenschappen, namelijk die van de "Goddelijke Wijsheid" (Hagia Sophia). De Hagia Sophia bevindt zich in het oude stadscentrum van Istanbul op het westelijke, Europese deel, vlakbij de Sultan Ahmet Moskee, de Hippodroom en het Sarnici-waterreservoir. De wijk waar de Hagia Sophia ligt heet Sultanahmet. Het gebouw staat vanwege de bijzondere geschiedenis en architectuur op de werelderfgoedlijst van de UNESCO.


Nasynchronisatie

Nasynchronisatie wordt meestal gebruikt om buitenlandse producties te vertalen. Dit is vooral gangbaar in grotere taalgebieden, zoals het Duitse, Franse, Italiaanse en Spaanse. Kleinere taalgebieden, zoals het Nederlandse, kiezen doorgaans voor ondertiteling en reserveren nasynchronisatie voor jeugdproducties. In landen als Polen en Rusland is commentaarvertaling gebruikelijk, waarbij een voice-over vertelt wat de personages in beeld zeggen.

Films worden tijdens de productie ook wel in de eigen taal nagesynchroniseerd, vaak om de geluidskwaliteit te verbeteren. Soms brengt men dan ook wijzigingen in de tekst aan. In sommige films met een internationale rolbezetting, zoals The Good, the Bad and the Ugly, spreekt elke acteur zijn eigen taal en worden voor elke taalversie de anderstalige acteurs nagesynchroniseerd. Van dergelijke films wordt er geen niet-nagesynchroniseerde versie uitgebracht.


Noordkapers

De noordkapers (Eubalaena) vormen een geslacht uit de familie van de echte walvissen (Balaenidae). Er zijn drie soorten. De (Noord-Atlantische) noordkaper (Eubalaena glacialis) leeft in de Noord-Atlantische Oceaan. De Grote Oceaannoordkaper of Noord-Pacifische noordkaper (Eubalaena japonica) komt voor in het noordelijke deel van de Stille Oceaan. De zuidkaper (Eubalaena australis) wordt gescheiden van de noordkapers en grote oceaannoordkapers door de tropische wateren en leeft in de zuidelijke oceanen.

De Engelse naam voor deze walvissen is right whale ofwel echte walvis omdat dit dier het meest geschikt was als slachtoffer van de walvisjacht. Redenen hiervoor waren: hij is qua gewicht een van de grootste walvissen; hij zwemt betrekkelijk langzaam; nagenoeg het gehele lichaam is interessant voor verwerking; eenmaal geschoten zinkt het dier niet in het water. Door de steeds intensiever wordende jacht was dit dier al rond het eind van de negentiende eeuw nagenoeg uitgestorven en moest worden omgezien naar minder gemakkelijke prooien.


Zuidkaper

De zuidkaper of Australische walvis (Eubalaena australis) is een walvis uit de familie van de echte walvissen (Balaenidae), een van de drie soorten uit het geslacht van de noordkapers (Eubalaena). Het is het enige lid van de familie dat op het Zuidelijk halfrond leeft. Alle noordkapers lijken sterk op elkaar en om die reden werden ze vroeger tot dezelfde soort gerekend.


Diego Maradona

Diego Armando Maradona (Buenos Aires, 30 oktober 1960 – Dique Luján, 25 november 2020) was een Argentijns profvoetballer en voetbaltrainer. Hij wordt beschouwd als een van de beste voetballers ooit. Op het WK in 1986 was hij dé vedette, die Argentinië naar de wereldtitel leidde. Het Italiaanse Napoli hielp hij in 1987 aan een eerste landstitel. In 1991 werd hij bij Napoli geschorst wegens cocaïnegebruik. Op het WK van 1994 werd hij na twee wedstrijden naar huis gestuurd, nadat hij positief testte op de drug efedrine. Tussen november 2008 en juli 2010 was hij bondscoach van het Argentijns voetbalelftal.


Zachte ooievaarsbek

De zachte ooievaarsbek (Geranium molle) is een een- of tweejarige plant uit de ooievaarsbekfamilie (Geraniaceae). De plant komt van nature voor in Europa en is geïntroduceerd in de Verenigde Staten.


Ionenwisselaar

Ionenwisselaars zijn bolletjes van gesulfoneerde kunsthars die ongewenste ionen uit een vloeistof (normaal gesproken water) kunnen verwijderen door ze uit te wisselen tegen andere ionen.


Docklands Light Railway

De Docklands Light Railway (DLR) is een normaalsporig railnetwerk voor openbaar vervoer in de Docklands en aangrenzende gebieden in het oosten van Londen. Het systeem is een lichte metro met enkele People mover kenmerken. Op enkele stations is een overstap mogelijk op de Metro van Londen.


Counting sort

Counting sort, soms ook count-sort genoemd, is een extreem simpel sorteeralgoritme, dat alleen kan worden gebruikt voor gehele getallen en daarmee vergelijkbare objecten. Juist door de beperkte toepassingsmogelijkheden, kan het een zeer efficiënte manier van sorteren zijn. Een voorwaarde daarvoor is dat de kleinste en de grootste voorkomende waarde bekend zijn, en dat de te sorteren getallen in een relatief klein bereik liggen.


DLR

Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt; een onderzoeksinstelling vergelijkbaar met het Nederlandse Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium. Docklands Light Railway; een openbaarvervoernetwerk in het oosten van Londen.


Jan de Baat

Jan de Baat (Standdaarbuiten, 7 april 1921 – Amsterdam, 4 mei 2010) was een Nederlandse beeldhouwer en edelsmid.


IJsselmonde

IJsselmonde (eiland), eiland in Zuid-Holland IJsselmonde (stadsdeel), Rotterdams stadsdeel op dit eiland Hr. Ms. IJsselmonde, Nederlandse mijnenveger van het type MMS 126 feet vernoemd naar het eiland IJsselmonde


Joop Alberda

Jogchum Theo (Joop) Alberda (Oosterwolde, 25 oktober 1951) is een Nederlands sportbestuurder, die naam maakte als volleybalcoach.

Tijdens zijn studie aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) beoefende hij als actieve sporter achtereenvolgens voetbal, turnen en volleybal. In deze laatste sport haalde hij bij de Groninger vereniging Lycurgus en GSVV Donitas eredivisie-niveau.

Hij merkte dat hij gevoel had voor het trainings- en coaching-aspect van sport in het algemeen en volleybal in het bijzonder. Hij liet zich hierbij inspireren door de Amerikaan Doug Beal, die hij in 1985 ontmoette. Beal won met zijn volleybalteam het jaar daarvoor olympisch goud in Los Angeles. Zijn strategische aanpak sprak Joop zeer aan: alles tot op de bodem uitstippelen, niets aan het toeval overlaten.

In Groningen had hij veel contact met Jan Vlieg die eenzelfde bevlogenheid had voor de sport tafeltennis.

In 1994 werd Alberda benoemd tot coach van het Nederlands mannenvolleybalteam dat al enige jaren op weg was naar de absolute top. Samen wonnen ze in 1996 de gouden medaille bij de Olympische Spelen van Atlanta. Het Nederlandse publiek koos later dit tot sportmoment van de twintigste eeuw.

Alberda zelf werd in 1996 uitgeroepen tot beste volleybalcoach ter wereld.

In 1997 trad hij in dienst als technisch directeur bij sportkoepel NOC*NSF. Onder zijn bestuurlijke leiding slaagde de Nederlandse delegatie bij de Olympische Spelen in Sydney (2000) erin om een recordaantal van 25 medailles te winnen.

In april 2004 kondigde hij aan dat hij aan het eind van dat jaar zou stoppen bij het NOC*NSF. De beslissing was mede gebaseerd op teleurstelling om het ontbreken van voldoende steun voor zijn ambitieuze plannen om een Olympic Team op te richten.

In oktober 2014 werd Joop Alberda opgenomen in de "Volleyball Hall of Fame", als tweede Nederlander na Peter Blangé.

Joop Alberda heeft twee kinderen en woont in Vinkeveen.


Kasteel Doornenburg

Kasteel Doornenburg is een Nederlands kasteel uit de 14e eeuw.

Het kasteel ligt in het oosten van de Betuwe en centraal in Gelderland, nabij het dorp Doornenburg. Het bestaat uit een voorburcht en een hoofdburcht, die zijn verbonden door een smalle houten brug. Het is een van de grootste en best bewaarde kastelen in Nederland.


Registerton

De registerton of Moorsomton is een verouderde eenheid om de grootte van scheepsladingen uit te drukken. Hoewel het woorddeel 'ton' doet vermoeden dat we de massa van de lading meten, geven we eigenlijk het volume van de laadruimte. Eén registerton is het equivalent van een ruimte met als afmetingen 10 × 10 × 1 ft. Dit brengt het totaal op 100 ft³ oftewel 2,83 m³.

Deze definiëring van de scheepsgrootte trad in voege door de Conventie van Oslo (1930). Krachtens het Scheepsmetingsverdrag (1969) werd de registerton vervangen door het, weliswaar gelijkaardige, bruto- en nettotonnage.


Stanisław Sosabowski

Hij was oprichter en bevelhebber van de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade die in september 1944 deelnam aan de Slag om Arnhem waarbij Driel door de brigade werd bevrijd. Sosabowski werd lang als zondebok voor het mislukken van de Slag om Arnhem gezien, maar werd uiteindelijk volledig gerehabiliteerd. Hij ontving in 2006 postuum de Bronzen Leeuw.


Belastingdienst

Een belastingdienst, soms ook wel fiscus genoemd, is een overheidsorgaan dat de heffing en inning van belasting, douanerechten en accijns voor een staat verzorgt.


Abbey Road (weg)

Abbey Road is een doorgaande weg in de stadsdelen Camden en Westminster in Londen. Hij loopt ruwweg van het noordwesten naar het zuidoosten door St John's Wood in de buurt van Lord's Cricket Ground.

In het noordwesten begint Abbey Road in Kilburn, op het kruispunt van Quex Road en West End Lane. De weg loopt ongeveer een mijl naar het zuidwesten en kruist Belsize Road, Boundary Road, Blenheim Terrace en Marlborough Place. Hij eindigt op het kruispunt van Grove End Road en Garden Road.

Op het adres 3 Abbey Road bevinden zich de opnamestudio's van EMI, waar The Beatles veel plaatopnames gemaakt hebben. Om die reden krijgen de studio's nog veel bezoekers. De EMI Studios werden in 1970 omgedoopt in Abbey Road Studios.

Het Beatles-album Abbey Road uit 1969 is genoemd naar deze straat. De platenhoes, ontworpen door Paul McCartney, is een foto gemaakt op 8 augustus 1969 door fotograaf Iain Macmillan van The Beatles terwijl ze op Abbey Road over een zebrapad lopen.

Op die foto staat een Volkswagen Kever (Engelse bijnaam: een Beetle) met het kenteken LMW 281 F. De auto was van iemand die op Abbey Road woonde en werd in 1986 door een Amerikaanse verzamelaar gekocht. De kentekenplaat werd vaak door souvenirjagers gestolen. Ook de straatnaamborden van Abbey Road werden veelvuldig gestolen.

Toeristen brengen een bezoek aan de straat om de foto van de platenhoes na te maken, wat soms verkeershinder veroorzaakt. In 1988 zouden de Red Hot Chili Peppers het hoesontwerp kopiëren door op de hoes van hun Abbey Road EP een vergelijkbare foto te gebruiken. Hierop lopen de Peppers over het zebrapad van Abbey Road, met als enige kledingstuk een sok om hun penis.

Sinds 22 december 2010 staat het zebrapad van Abbey Road op de Grade II Statutory List of Buildings of Special Architectural or Historic Interest van English Heritage.


Arbeidspartij (Israël)

De Arbeidspartij (Hebreeuws: מפלגת העבודה הישראלית - Mifleget Ha'awoda Hajisra'eliet, afgekort als Mifleget Ha'avoda - Partij van de Arbeid; in het Nederlands vaak Arbeidspartij, Engels: Labor party) is een centrum-linkse tot linkse Israëlische politieke partij die van maart 2011 tot 21 november 2013 geleid werd door Shelly Yachimovich. Op 21 november 2013 werd Yitzhak Herzog tot nieuwe voorzitter gekozen. Het gaat om een seculiere partij die sterk de nadruk legt op de inkomensongelijkheid. De Arbeidspartij en Hatnuah van Tzipi Livni hebben bij de Israëlische parlementsverkiezingen in 2015 met een gezamenlijke lijst meegedaan, die in het Hebreeuws "Ha-Machanèh ha-Tsioni" ("Het Zionistische Kamp") heet en in het Engels "The Zionist Union" ("De Zionistische Unie"). De gezamenlijke lijst haalde 24 zetels. Bij de parlementsverkiezingen van 23 maart 2021 haalde de partij zeven zetels in de 24e Knesset.


Swiebertje-effect

Van het swiebertje-effect spreekt men wanneer een acteur zodanig wordt geassocieerd met een bepaald personage dat het publiek hem moeilijk in een andere rol kan accepteren. Het begrip is genoemd naar het personage dat de acteur Joop Doderer twintig jaar lang speelde in de televisieserie Swiebertje. Doderer raakte door deze rol zozeer overvleugeld dat hij aan het begin van een voorstelling van My Fair Lady te Enschede door het publiek werd onthaald op het liedje Daar komt Swiebertje, de begintune van de serie.


Ehud Barak

Barak, militair van beroep, was van 1991 tot 1995 opperbevelhebber van het Israëlisch defensieleger en werd daarna politiek actief. Hij was minister van Binnenlandse Zaken in 1995, minister van Buitenlandse Zaken van 1995 tot 1996 en 2000 en minister van Defensie van 1999 tot 2001 en van 2007 tot 2013. Barak was partijleider van de Arbeidspartij van 1997 tot 2001 en van 2007 tot 2011.


Benjamin Netanyahu

Netanyahu (Hebreeuws: ) (Tel Aviv, 21 oktober 1949) is een Israëlisch politicus. Hij is sinds 29 december 2022 premier van Israël en was dat al eerder in 1996-1999 en 2009-2021. Hij is de eerste premier die geboren is in Israël na de Onafhankelijkheidsverklaring van 14 mei 1948. Netanyahu is op economisch vlak neoliberaal en staat bekend als uitgesproken rechts en als tegenstander van een Palestijnse staat.

Sinds 1988 is Netanyahu als politicus actief. Daarvoor diende hij bij een speciale eenheid van het leger en was vervolgens consultant en ambassadeur. Als afgestudeerd politicoloog heeft hij diverse boeken over terrorismebestrijding op zijn naam staan. Voordat hij in 1988 toetrad tot de Knesset, het parlement van Israël, was hij de Israëlische ambassadeur bij de Verenigde Naties. Hij maakte na zijn entree in het parlement snel carrière binnen de conservatief-liberale partij Likoed en werd in 1993 voor het eerst partijleider.

Drie jaar later boekte hij zijn eerste verkiezingszege, een nipte overwinning op Shimon Peres. Het leidde tot Netanyahu's eerste regering waarin behalve zijn eigen partij ook ultraorthodoxe en modern-orthodoxe partijen zitting hadden, evenals een kleine afscheiding van de Arbeidspartij en een partij die later in Likoed opging. Toen Netanyahu in 1999 een grote verkiezingsnederlaag leed, leek zijn politieke carrière even voorbij. Toch keerde hij al snel weer terug op het politieke toneel, en in 2005 werd hij opnieuw leider van Likoed, nadat zijn opvolger Ariel Sharon vertrok.

Sinds 2009 was Netanyahu onafgebroken premier van Israël. Daarbij gaf hij steeds leiding aan wisselende coalities. In 2009 werd Likoed bij de verkiezingen niet de grootste partij, maar kreeg Netanyahu na forse zetelwinst wel de formatieopdracht. Hij wist een coalitie te smeden waaraan Likoed, Jisrael Beeténoe, de Arbeidspartij, Shas en Het Joodse Huis deelnamen, een mengvorm van linkse en hoofdzakelijk (religieus-)rechtse partijen. Van 2013 tot 2015 leidde hij een centrumrechtse coalitie bestaande uit Likoed, Jisrael Beeténoe (vormde bij de parlementsverkiezingen van januari 2013 één lijst met Likoed), Yesh Atid, Het Joodse Huis en Hatnuah. In 2015 vormde hij een rechts-religieuze coalitie bestaande uit Likoed, Kulanu, Het Joodse Huis, Shas en Verenigd Thora-Jodendom. Na de verkiezingen in 2020 bracht Netanyahu een regering samen door de handen ineen te slaan met zijn rivaal Benny Gantz. Deze coalitie kwam eind 2020 ten val, waarna nieuwe verkiezingen volgden in het voorjaar van 2021. Het lukte hem niet een regering te vormen en zo kwam in juni van dat jaar een eind aan Israëls langste premierschap tot dan toe. Maar een jaar later kwam hij terug: op 29 december 2022 werd het 6e kabinet-Netanyahu in de Knesset beëdigd. Het steunt op de partijen Likoed, Shas, Verenigd Thora-Jodendom, Religieus-Zionistische Partij, Otsma Jehudit en Noam.

Gelijktijdig met zijn premierschap bekleedde Netanyahu ook tal van ministerposten. Zo was hij minister van Diplomatieke en Diasporazaken, minister van Buitenlandse Zaken, Communicatie, Volksgezondheid (tot september 2015), Regionale Samenwerking (tot december 2016), Economie en Industrie (waarnemend, tot augustus 2016), Binnenlandse Zaken (waarnemend, tot januari 2016), en vanaf 14 november 2018 ook minister van Defensie.


Inertiaalstelsel

Hemellichamen die ver van andere objecten verwijderd zijn en die in uniforme beweging zijn ten opzichte van de kosmische achtergrondstraling, behouden een dergelijke uniforme beweging. De bijbehorende inertiaalstelsels worden 'traagheidsframes' genoemd, het zijn de frames waarin de eerste bewegingswet van Newton geldig is.

Alle inertiaalstelsels zijn ten opzichte van elkaar in een eenparig rechtlijnige beweging. In geen daarvan zal een versnellingsmeter een versnelling aanwijzen. Metingen in het ene inertiaalstelsel kunnen met een eenvoudige transformatie omgerekend worden naar een ander inertiaalstelsel. Voor newtoniaanse mechanica is dat de galileitransformatie, voor de speciale relativiteitstheorie de lorentztransformatie.

In de algemene relativiteitstheorie kan in elk gebiedje dat zo klein is dat de kromming van de tijdruimte verwaarloosbaar is, een stel inertiaalstelsels gevonden worden die dat gebied bij benadering beschrijven.

Het aardoppervlak is geen inertiaalstelsel omdat onze planeet draait ten opzichte van de vaste sterren en sterrenstelsels. Voor veel bewegingen op grote schaal moet rekening gehouden worden met deze draaiing. Het kan berekeningen eenvoudiger maken om versnelde bewegingen toch te beschrijven in een inertiaalstelsel. Dan manifesteren er zich echter traagheidseffecten: een traagheids-schijnkracht bij versnelling van de omgeving en een traagheidsweerstand bij daadwerkelijke versnelling van het object ten opzichte van een traagheidsbeweging, die een beweging kan zijn langs een geodeet van de vierdimensionale ruimtetijd. Met zulke effecten wordt in dit geval rekening gehouden door ze als traagheidskrachten in de formules en in de berekening mee te nemen. Anders gezegd: er worden in het rekenmodel van het inertiaalstelsel daar in principe niet in thuis horende krachten ingevoerd, die om deze reden schijnkrachten zijn gaan heten, zoals het corioliseffect en de middelpuntvliedende kracht.


Extensible Open Router Platform

Extensible Open Router Platform (XORP) is een opensource-implementatie van een router bedoeld voor standaard pc-hardware. XORP wordt ontwikkeld als een researchproject door het International Computer Science Institute te Berkeley, Californië. De meest recente versie van de software is 1.8.5, uitgebracht op 11 januari 2012. De broncode is beschikbaar onder de BSD-licentie.

De ontwikkeling van XORP komt voort uit GateD, de basis van de meeste commerciële implementaties. Deze werd aan de universiteit van Michigan ontwikkeld. Rond GateD is nooit een opensourcegemeenschap ontstaan.


Open Shortest Path First

Open Shortest Path First (OSPF) is een open en dynamisch routeringsprotocol dat routers in staat stelt om het IP-verkeer naar de eindbestemming te sturen. beschrijft versie 2 van het protocol voor IPv4. beschrijft OSPF versie 3 voor IPv6. Dit gebeurt door de verschillen met OSPF versie 2 aan te geven.


Javier Solana

Francisco Javier Solana de Madariaga (Madrid, 14 juli 1942) is een Spaans politicus die enkele hoge internationale functies heeft bekleed.

Solana begon zijn carrière als natuurkundige. Hij was dertien jaar lang minister in Spanje, en actief binnen de Spaanse cel van de Club van Rome. In 1995 werd hij secretaris-generaal van de NAVO. Van 1999 tot eind 2009 was hij hoge vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijke Buitenlandse- en Veiligheidsbeleid en secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie. In die hoedanigheid fungeerde hij tevens als voorzitter van de raad van bestuur van het Europees Defensieagentschap. Daarnaast was hij van 1999 tot 2009 secretaris-generaal van de West-Europese Unie (WEU).


Abdij van Herkenrode

De Abdij van Herkenrode, een voormalig klooster voor cisterciënzerinnen met abdijhoeve en bedrijfsgebouwen, is gelegen op de zuidelijke Demeroever in Kuringen, een deelgemeente van de stad Hasselt in Belgisch-Limburg. Het geheel is gelegen te midden van een sinds 1974 beschermd bos- en landbouwlandschap, en toegankelijk langsheen twee dreven.

Herkenrode is afgeleid van enerzijds het Keltische woord arika, verkleinwoord van ara (dat rivier betekent) en anderzijds rode dat open, ontgonnen plaats in een bos betekent. Herkenrode staat dus voor een open plaats bij een beek.


Mastenbroek

Mastenbroek is een middeleeuwse polder in de Nederlandse gemeentes Zwartewaterland, Kampen en Zwolle en maakt deel uit van het Nationaal Landschap IJsseldelta in de Nederlandse provincie Overijssel. Het is een van de oudste polders van Nederland. De kern van de buurtschap ligt in de gemeenten Kampen en Zwartewaterland.


Marciana (keizerin)

Ulpia Marciana (ca. 48-112/4) was keizerin van Rome van 105 tot haar dood in 112. Zij was de zuster van keizer Trajanus.

Toen Trajanus keizer werd was zij reeds weduwe. Zij was goed bevriend met haar schoonzuster Pompeia Plotina met wie zij samen de titel Augusta kreeg aangeboden toen Trajanus keizer werd in 98 en beiden weigerden. In 105 accepteerden zij de titel alsnog en werden daarmee keizerin. Het jaar van haar overlijden is onzeker. Sommigen suggereren 105, hetzelfde jaar dat ze keizerin werd, maar de jaren 112 of 114 zijn waarschijnlijker.

Zij was de dochter van Marcus Ulpius Traianus en Marcia.


Vleesbrood

Vleesbrood of fricandon is een gerecht bestaande uit gehakt dat in een oven is gebakken. Het kan zowel warm (als hoofdschotel) als koud (als beleg) gegeten worden. Het is ook bekend onder de naam gehaktbrood.

De basis van een vleesbrood bestaat uit gehakt gebakken in de vorm van een langwerpig brood. Naar eigen smaak kunnen bij dit basisrecept groenten, kruiden of andere zaken door het gehakt gemengd worden, zoals: groene kruiden (bijvoorbeeld peterselie) fijngesneden groenten zoals paprika, wortels spekblokjes gekookt ei (geheel of in stukjes) ei en/of bloem, paneermeel of (gemalen) brood als bind- en vulmiddel

Industriële versies van het recept worden als vleesbrood en kalfsbrood verkocht. Gewoonlijk zijn die versies fijner gemalen en met meer zetmeel gebonden. Een versie op basis van schaap, geroosterd op het spit, vindt men terug in de goedkopere pita-snacks.


Jean Tinguely

Jean Tinguely (Fribourg, 22 mei 1925 – Bern, 30 augustus 1991) was een Zwitserse schilder en beeldhouwer.


Lijst van doges van Venetië

Dit is een lijst van doges, leiders van de republiek Venetië. De jaartallen zijn hun ambtsaanvaarding en ambtseinde.


Mafia

Maffia (de Italiaanse spelling is mafia) Mafia (computerspelserie), een action-adventure computerspelserie Mafia: The City of Lost Heaven, het eerste spel in deze serie Mafia: Definitive Edition, remake van Mafia: The City of Lost Heaven Mafia II, tweede spel in de serie Mafia III, derde spel in de serie Mafia (eiland), een eiland in Tanzania Mafia (Pwani), een district in de Tanzaniaanse regio Pwani Mafia K'1 Fry, Franse rapformatie Mafia!, een film uit 1998 De Mexican Mafia


Betonning

Betonning is het met behulp van markeringen aangeven van vaarwegen in relatief ondiep water. Dit gebeurt door het plaatsen van tonnen, boeien en bakens. De wijze waarop dit gebeurt, is internationaal vastgelegd door de IALA in het IALA Maritiem Betonningsstelsel en binnen Europa door de SIGNI voor binnenwateren. Het verschil tussen SIGNI en IALA betonning is de richting. De Signi betonning wordt gelegd uit de richting van de bron van de rivier naar de zee. Dus met de rug naar de bron, daarbij komt dan dat de rechteroever ROOD en de linkeroever GROEN is gekleurd. Bij IALA wordt de betonning richting aangegeven met een pijl met twee cirkels erbij. Hierbij wordt de rechterzijde van het vaarwater GROEN en de linkerzijde van het vaarwater ROOD gekleurd, gezien de betonningsrichting.

Bakens worden vooral gebruikt voor de markering van kleine ondiepe vaarwateren. Drijfbakens kunnen stomp of spits zijn. Kopbakens zijn in de grond gestoken, net als steekbakens, wat gewoon takken zijn.

Tonnen zijn er spitsvormig, bolvormig en stomp, mogelijk met een topteken. Ze zijn er in zes verschillende groottes. Daarnaast zijn er de sparboei en de pilaarboei.


Croke Park

Croke Park is het stadion en hoofdkwartier van de Gaelic Athletic Association (GAA), de grootste sportorganisatie van Ierland. De GAA legt zich toe op het behouden en promoten van speciaal Ierse sporten. Tot april 2005 was het zelfs statutair verboden om het stadion te gebruiken voor niet-Ierse sporten als rugby, voetbal of American football. Tijdens de verbouwing van het stadion Lansdowne Road (nadien: Aviva Stadium) werd in Croke Park ook internationaal Rugby Union en voetbal gespeeld.

Naast sport wordt het stadion ook gebruikt voor popconcerten en bijzondere gelegenheden, zoals de opening van de Special Olympics in 2003.

Croke Park ligt in Clonliffe, Noord-Dublin. Het heeft een capaciteit van 82.300 toeschouwers.


Aquarium

Een aquarium (meervoud aquaria of aquariums) is een bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, ongewervelde dieren en planten te verzorgen, te tonen of te kweken. Daartoe is een aquarium voorzien van wanden van glas, plexiglas of tegenwoordig soms zelfs betonplex en systemen om een ecologisch stabiele toestand te bevorderen.

Kleine aquaria worden door hobbyisten in huis gehouden. In veel steden zijn grote openbare aquaria. Een groot aquarium kan naast vissen ook otters, schildpadden, dolfijnen, haaien en walvissen hebben. Dergelijke aquariumtanks zijn vaak rijkelijk voorzien van planten.

Aquarium is ook de generieke term die onterecht gebruikt wordt voor een transparante bak waarin dieren gehouden worden. Er dient een duidelijk onderscheid gemaakt te worden in functie van de aanwending van de bak: volledig gevuld met water is het een aquarium gedeeltelijk gevuld met water is het een paludarium, waarbij de inrichting van het onderwatergedeelte evenveel belang heeft als de zo natuurgetrouw mogelijke bovenwater decoratie. (Zie ook "mangrove-aquaria" hieronder) zonder water is het een terrarium of formicarium De juiste generieke term is een vivarium: een veelal transparante bak om flora en fauna levend in te bewaren en tentoon te stellen.


Fietsersbond (Nederland)

De Fietsersbond is een Nederlandse vereniging die opkomt voor de belangen van fietsers. De vereniging probeert via gerichte lobby bij de politiek en het ambtelijk apparaat op verschillende niveaus het verkeersbeleid te verbeteren, zoals het verkeersreglement en de voorzieningen voor fietsers. De Fietsersbond is in 1975 opgericht als commentaar op de ANWB - de letters ANWB stonden ooit voor Algemeene Nederlandsche Wielrijders Bond, maar die bond had in de opvattingen van de critici te weinig aandacht voor de fiets. Tijdens de oprichting heette de nieuwe vereniging ENWB en later jarenlang, tot 2000 Fietsersbond enfb. Sinds 2000 heeft de Fietsersbond de initialen die naar een roemrucht verleden verwijzen, weggelaten. Het landelijk bureau is in Utrecht en er zijn meer dan 150 lokale of regionale afdelingen. De bond heeft 31.000 leden en geeft landelijk het ledenblad de Vogelvrije Fietser (VVF) uit.


Minoïsche beschaving

De Minoïsche beschaving is een neolithische tot bronstijdbeschaving van voor de oud-Griekse beschaving, die tussen ongeveer het derde millennium v.Chr. en 1200 v.Chr. op Kreta gevestigd was.

Kreta is het grootste eiland van Griekenland, een van de grootste in de Middellandse Zee. Door de gunstige ligging tussen de kusten van Klein-Azië, Cyprus, Egypte en Syrië werd Kreta het centrum van de zeehandel, een kruispunt van beschavingen.


Grote Volksverhuizing

Met Grote Volksverhuizing wordt in de geschiedenis gedoeld op het plaatsvinden van grote migratiebewegingen, onder andere het zich vestigen van meerdere vreemde stammen in het Romeinse Rijk tussen de 4e en de 6e eeuw.


Abdullah Ibrahim

Abdullah Ibrahim (Kaapstad, Zuid-Afrika, 9 oktober 1934) werd geboren als Adolph Johannes Brand en is experimentele jazzmuzikant.

Aanvankelijk trad hij op onder de naam Dollar Brand. Hij veranderde zijn naam in Abdullah Ibrahim toen hij zich bekeerde tot de islam. Hij is pianist en componist, maar speelt ook fluit, sopraansaxofoon en cello. Vanaf zijn zevende jaar speelde hij al piano. Hij heeft met de groten van de jazz gespeeld, zoals John Coltrane, Ornette Coleman, Don Cherry, Sunny Murray, Johnny Dyani en Elvin Jones.


Paus Johannes XX

Er is nooit een paus Johannes XX geweest.

Sommige historici uit de 11e eeuw dachten dat er tussen tegenpaus Bonifatius VII en paus Johannes XV nog een paus met de naam Johannes had bestaan. Derhalve werden de pausen Johannes XV tot Johannes XIX verkeerd genummerd als Johannes XVI tot XX. Later werd deze fout weer ongedaan gemaakt, maar de pausen Johannes XXI tot XXIII werden toch incorrect genummerd. Johannes XX is dus overgeslagen in de nummering van de pausen.

Sommigen hebben het ontbreken van nummer XX aangevoerd als 'bewijs' voor het bestaan van pausin Johanna.

Johannes XX


Zyklon B

Zyklon B is een pesticide dat in de Tweede Wereldoorlog door nazi-Duitsland werd gebruikt om in gaskamers massaal mensen te vermoorden die in het Nationaalsocialisme bekend stonden als Untermenschen. Deze georganiseerde systematische vernietiging van verschillende, voor de nazi's ongewenste, bevolkingsgroepen zou bekend worden als de Holocaust.


Convenant Glastuinbouw en Milieu

In het Convenant Glastuinbouw en Milieu uit 1997 staan de afspraken die de glastuinders samen met de overheid in Nederland hebben gemaakt om de belasting van de glastuinbouw op het milieu te verminderen. De tuinders hebben zich in het convenant verplicht milieuvriendelijke maatregelen te nemen. In het convenant staan de doelen die bereikt moeten worden, zoals:

het verminderen van de uitstoot van gewasbeschermingsmiddelen, meststoffen en CO2. het efficiënter maken van het energiegebruik en de toepassing van duurzame energie om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Deze doelen zijn meetbaar geformuleerd. Dat betekent dat er in het convenant bijvoorbeeld precies staat hoeveel minder meststoffen er uitgestoten mogen worden, en hoelang de tuinders daar over mogen doen. Uiterlijk in 2010 moeten de doelen gehaald zijn.

Deze regels zijn ook in de wet vastgelegd, meer precies in de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Glastuinbouw, die in 2001 van kracht werd. De belangrijkste nieuwe regel is dat chemische bestrijdingsmiddelen pas mogen worden gebruikt als er geen andere manier is om het gewas te beschermen.


Darwinvinken

Darwinvinken vormen een groepje van een aantal verwante soorten zangvogels die voorkomen op de Galapagoseilanden.


Harry S. Truman

Harry S. Truman (Lamar (Missouri), 8 mei 1884 – Kansas City (Missouri), 26 december 1972) was van 1945 tot 1953 de 33ste president van de Verenigde Staten. Daarvoor diende hij enkele maanden als de 34e vicepresident van de VS onder Franklin D. Roosevelt. Toen deze stierf als zittend president, nam Truman het ambt over. Hij was lid van de Democratische Partij.

Truman had geen tweede voornaam, maar alleen de middeninitiaal "S". In zuidelijke staten, waaronder Missouri, was dat niet ongebruikelijk. De initiaal 'S' was een compromis tussen de namen van zijn grootvaders Anderson Shippe Truman en Solomon Young.


Interlingue

Interlingue (Occidental) behoort tot de kunsttalen. Occidental werd gecreëerd in het jaar 1922 in Reval, (het huidige Tallinn, Estland) door de marine-officier en leraar Edgar de Wahl (1867-1948). Het neemt een bemiddelend standpunt in tussen de meer naturalistische (Interlingua) en de meer schematische kunsttalen (Esperanto).

Na een aanvankelijke bloeitijd in de jaren 20 en 30 werd de taal geleidelijk verdrongen door het in 1951 door Alexander Gode vervaardigde Interlingua. Tot dat moment was het een groot concurrent van zowel Esperanto en Ido, die beide ook een grote invloed op Occidental hadden. In 1948/9 kreeg het Occidental een andere naam Interlingue, maar tegenwoordig wordt in toenemende mate de oude naam gebruikt. In 1999 gebruikten nog slechts 25 mensen de taal.


Klassieke varkenspest

De klassieke varkenspest (in België ook wel varkenskoorts genoemd) is een virusziekte die voorkomt bij varkens. Het virus is ongevaarlijk voor mensen.

Naast de klassieke varkenspest bestaat ook de Afrikaanse varkenspest (AVP). Deze twee ziekten lijken erg op elkaar, maar worden veroorzaakt door verschillende virussen. Beide ziekten zijn erg besmettelijk en vaak dodelijk voor de varkens.

De eerst bekende uitbraak van varkenspest in de wereld vond plaats rond 1830 in de Amerikaanse staat Ohio. In veel Europese landen steekt varkenspest af en toe de kop op. In Duitsland komt de ziekte bijvoorbeeld regelmatig voor onder wilde zwijnen. In de Verenigde Staten is de ziekte uitgebannen, onder meer door strenge invoerbepalingen. In augustus 2018 werd besmetting met AVP gemeld in de Volksrepubliek China die zich over het hele land heeft verspreid.


Ataxie

Ataxie is een samenvattend begrip voor verschillende verstoringen van het evenwicht en de bewegingscoördinatie.

Ataxie is een onregelmatige en onhandige beweging van de ledematen en de romp, te wijten aan een stoornis van de fijne coördinatie van spierbewegingen. Het cerebellum is het centrum van de fijne coördinatie, waarvandaan door het ruggenmerg en het perifeer zenuwstelsel informatie naar de spieren gestuurd wordt. Andersom komt informatie van de sensorische perifere zenuwen naar het cerebellum om de bewegingen fijn te stellen. Er wordt hierom verschil gemaakt tussen cerebellaire en perifere (sensorische) ataxie.

Het uit zich in abnormale houding en/of beweging of verlies van normale spiercoördinatie zodat beweging met abnormale kracht, ritme en precisie zoals hypermetrie (het missen van een object van de geïntendeerde beweging) en dysdiadochokinesie (het niet snel kunnen alterneren in bewegingsrichting).

Herkenbaar voor veel mensen is de ataxie die optreedt bij alcoholmisbruik. Na 5-10 glazen beginnen typische atactische verschijnselen op te treden. Een andere oorzaak van ataxie is gebruik van medicijnen (bijvoorbeeld anti-epileptica).


Iatrogeen

Iatrogeen (van het Oudgriekse iatros = arts en -geen = gemaakt door) is de wetenschappelijke term voor veroorzaakt door medische handelingen.

Andere door medische handelen veroorzaakte aandoeningen zijn onder meer Keratitis bullosa, iatrogene pneumothorax, tardieve dyskinesie ten gevolge van medicijngebruik en de iatrogene variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob.


Démocratie Nationale

Démocratie Nationale, afgekort als DN, is een extreemrechtse politieke partij in Franstalig België. Tot maart 2012 heette ze Front National (FN), maar na een klacht van Marine Le Pen (voorzitster van een gelijknamige partij in Frankrijk) moest haar naam veranderd worden. De partijvoorzitter is Marco Santi.


Landelijk Fietsplatform

Het Landelijk Fietsplatform is een samenwerkingsverband in Nederland om het recreatieve fietsen te bevorderen. De organisatie werd in de jaren 80 van de twintigste eeuw opgericht en ontwikkelde toen een netwerk van beschreven fietsroutes die in twee basismappen werden uitgegeven. Ook stond het voornemen erin vermeld om de routes te gaan bewegwijzeren. De routes in deze basismap werden LF-routes genoemd. LF stond voor Lange Afstandsfietsroutes. Later werd de betekenis veranderd in Landelijke Fietsroute. Omdat veel recreatieve fietsers gebruik zijn gaan maken van het fietsknooppuntensysteem wordt het aantal LF-routes verminderd en wordt er een aantal vervangen door vernieuwde LF-routes.

Het Fietsplatform geeft ook de fietsideeënkaart uit.


Rassemblement national (Frankrijk)

Het Rassemblement national, tot 1 juni 2018 bekend als het Front national (FN, Nationaal Front), is een radicaal-rechtse Franse politieke partij. De partij, die opgericht is in oktober 1972, streeft naar het verenigen van de rechtse stromingen in Frankrijk.


Startpagina.nl

Startpagina.nl is een Nederlandse website die sinds 1998 een overzicht geeft van handmatig geselecteerde links van relevante en betrouwbare Nederlandse websites. Het is een linkpagina, een website die in de kern bestaat uit een verzameling hyperlinks, verdeeld over verschillende "dochter"-pagina's. Hierbij worden diensten aangeboden zoals een discussieforum, paginamarkt, smoelenboek, paginablog en andere diensten. Eigenaar is Kompas Publishing B.V. te Haarlem.


Slag der Zilveren Helmen

De Slag der Zilveren Helmen, geleverd op 12 augustus 1914, vond te Halen plaats. De Duitsers hadden bij het begin van de Eerste Wereldoorlog al enkele forten rond Luik veroverd en de Gete werd door de Belgische legerleiding gekozen als natuurlijke verdedigingslijn om de opmars van de Duitsers in noordelijke richting te verhinderen.


Zwaartepunt

Het zwaartepunt van een object is het punt ten opzichte waarvan de massa van dat object in evenwicht is. In dit punt wordt in de natuurkunde de zwaartekracht gedacht aan te grijpen, als zij wordt voorgesteld als een puntlast. Gewichtszwaartepunt en massazwaartepunt worden soms gebruikt om deze definitie te onderscheiden van die van het meetkundige zwaartepunt.

In de natuurkunde heet het zwaartepunt van de massa van een of eventueel meer voorwerpen daarvan het massamiddelpunt. Het gewichtszwaartepunt kan men zich als volgt voorstellen: als in het zwaartepunt van een willekeurige tweedimensionale figuur een gat wordt gemaakt, en daardoorheen een spijker wordt gestoken, dan zal de figuur geen voorkeurspositie aannemen. De figuur zal in iedere willekeurige stand, ten opzichte van een denkbeeldig horizontaal vlak, in evenwicht zijn.

Het meetkundige zwaartepunt is de gemiddelde positie van alle punten waaruit het object of lichaam bestaat, terwijl het massazwaartepunt de gewogen gemiddelde positie van die punten is, waarbij de massa van elk punt het relatieve belang ervan aangeeft.

Het meetkundige zwaartepunt van een driehoek is het snijpunt van de drie zwaartelijnen, die elk van een van de hoekpunten naar het midden van de tegenovergelegen zijde lopen.


Baikalmeer

Het Baikalmeer of Bajkalmeer (Russisch: , Ozero Bajkal; Boerjatisch: , Baygal nuur) is een meer in het zuiden van Siberië, dat aan de westkust wordt omgeven door het Baikalgebergte, in het zuidwesten door het Primorskigebergte, in het zuidoosten door het Chamar-Dabangebergte en in het oosten door het Bargoezingebergte. De lengte is rond de 640 km en de grootste breedte is net geen 80 km. Het meer heeft een oppervlakte van 31.500 km² (ongeveer zo groot als België) en met een maximale diepte van 1700 meter is het Baikalmeer het diepste meer ter wereld. Sinds 1996 staat het meer op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.


Kooi van Faraday

Een kooi van Faraday, genoemd naar Michael Faraday, is een kooivormige constructie van elektrisch geleidend materiaal, zoals koper of ijzer, die ervoor zorgt dat statische elektrische velden niet tot binnen de kooi kunnen doordringen.

De kooi is wel doordringbaar voor statische magnetische velden zoals het aardmagnetisch veld. De kooi biedt bescherming tegen statische ontladingen zoals bliksem. Voor het afschermen van een magnetisch veld worden series gesloten doosjes van mumetaal gebruikt.

In de praktijk wordt de term 'kooi van Faraday' tegenwoordig hoofdzakelijk gebruikt voor ruimtes die elektromagnetische straling buitensluiten: elektromagnetisch dode ruimtes. Als vuistregel geldt dat een kooi van Faraday ondoordringbaar is voor elektromagnetische straling, als de maaswijdte kleiner is dan een tiende van de golflengte van die straling; dit is overigens afhankelijk van de gewenste uitdoving. De golflengte van een magnetron is ongeveer 12 centimeter en de maaswijdte ongeveer een millimeter, zodat er een zeer goede afscherming is. Ontvangst van radiosignalen is in een kooi van Faraday daarom niet mogelijk. Het uitzenden van radiosignalen door een zender met antenne in een kooi van Faraday is ook niet mogelijk. Allerlei stoorvelden, zoals van bliksem, hebben in een kooi van Faraday geen invloed; vandaar dat kritisch natuurkundige experimenten vaak in een dergelijke kooi gedaan worden. Een dichte auto werkt als kooi van Faraday, maar vanwege de grote ramen is ontvangst van hoge frequenties zoals voor gsm (golflengte 33 cm en minder) in de auto nog wel mogelijk.


Stivoro

Stivoro was een Nederlandse organisatie die actief was van 1974 tot en met 31 december 2013. Oprichters het Longfonds, de Nederlandse Hartstichting en KWF Kankerbestrijding en het ministerie van VWS waren hiervan gedurende het gehele bestaan de belangrijkste financiers. De naam Stivoro was oorspronkelijk de afkorting van 'Stichting Volksgezondheid en Roken', op 1 maart 2003 aangepast tot STIVORO voor een rookvrije toekomst.

Het doel van de organisatie was om niet roken normaal te maken. Hiervoor voerde de stichting voorlichtingscampagnes, maar ze hielp ook direct mensen om te stoppen met roken. Voor scholen ontwikkelde STIVORO lesprogramma's.

Stivoro kreeg vanaf de oprichting weinig financiële steun van de oprichters. Deze laatsten waren bang dat actief beleid tegen roken zou leiden tot minder opbrengsten van donateurs. De overheid stelde zich ook terughoudend op en ging pas vanaf 1991 een financiële bijdrage leveren aan de organisatie en de campagnes. Tussen 1974 en 2013 zijn er voorlichtingscampagnes gevoerd, maar het geld daarvoor kwam voornamelijk van VWS en niet van de gezondheidsfondsen.

Nadat VWS in 2011 en de drie oprichtende partijen na 31 december 2013 stopten met de financiering van Stivoro, staakte de organisatie na bijna 30 jaar haar activiteiten en rondde het alleen nog lopende zaken af. VWS wil een deel van de subsidie een vergelijkbare bestemming geven voor voor projecten voor tabaksontmoediging bij het Trimbos Instituut. De drie gezondheidsfondsen richtten in 2013 de Alliantie Nederland Rookvrij op dat streeft naar een rookvrije generatie in het jaar 2040. In 2018 rookte nog 22,4% van de volwassenen ofwel er zijn zo'n 3 miljoen rokers in Nederland.


Belfast

Béal Feirste) is een district met de officiële titel van city, op het eiland Ierland en is de grootste stad van Noord-Ierland (ONS-code N09000003) in de provincie Ulster, en heeft volgens een schatting uit 2018 een inwonertal van 342.000. Het is sinds 1922 de hoofdstad van Noord-Ierland, en het is de hoofdstad van County Antrim.

De naam Belfast stamt van het Iers Béal Feirste, ofwel monding van de Farset, de rivier waaromheen de stad is gebouwd. De rivier die zelf is opgegaan in de grotere rivier Lagan, heeft tegenwoordig weinig bekendheid, en stroomt in een pijp onder de stad.

Belfast ligt, zoals gezegd, aan de monding van de rivier de Lagan aan de zeearm Belfast Lough. Via deze zeearm ligt Belfast in directe verbinding met de Ierse Zee. De stad wordt omringd door heuvels (Black Mountain en Cavehill). Belfast heeft een aantal oude gebouwen, waaronder de zetel van Queen's University (1849) en de City Hall (1903). Onder de best bewaarde zijn twee (voormalige) banken: Ulster Bank (1860) en Northern Bank (1769).

De scheepswerf Harland and Wolff was de grootste ter wereld toen het de Titanic bouwde. De kranen Samson en Goliath (respectievelijk 106 en 96 meter hoog) zijn van ver te zien. Andere belangrijke historische industrieën zijn het Ierse linnen en het maken van touw.

De stad heeft twee vliegvelden, George Best Belfast City Airport, aan de rand van de stad bij Holywood, en Belfast International Airport, nabij Lough Neagh.


Loeki de Leeuw

Loeki de Leeuw is een pop die van 1972 tot 2004 en sinds 2021 dagelijks de reclame van de Ster (Stichting Ether Reclame) op de televisie opvrolijkte in korte filmpjes. Deze waren vaak aan het begin en einde van de reclameblokken te zien. Van 1972 tot 2004 waren de filmpjes af en toe ook tussen de reclames door te zien. In juni 2019 keerde Loeki tijdelijk terug en per juni 2021 zijn de filmpjes met daarin aan het begin en eind van een reclameblok ook het logo van de Ster weer te zien. Gewoonlijk draaiden de filmpjes om Loeki's onhandigheid of verbazing over die van een ander. Hij had nagenoeg geen tekst, maar zijn vaste kreet Asjemenou werd beroemd. In deze filmpjes speelden ook Welpie het kleine leeuwtje (alleen in de beginjaren), Piep de Muis, Roosje het leeuwinnetje, Guusje het kleine eendje en Filiep de blauwe olifant. De filmpjes werden door een team van ongeveer tien man, onder wie Cor Icke, in de Toonder Studio's gemaakt, .


Albion (Groot-Brittannië)

Albion (Grieks: Ἀλβιών) is de oudst bekende naam voor de Britse eilanden of voor Groot-Brittannië, meestal voor Engeland. De naam komt al uit de 6e eeuw v.Chr. De naam zou, met de oudste naam van Ierland (Iouernia), het eerst zijn geboekstaafd in de Massiliote Periplus, een kustbeschrijving die uit de Griekse kolonie Massalia (Marseille) stamt. Fragmenten daarvan werden aangehaald in de Ora Maritima van de Romeinse dichter Avienus uit de 4e eeuw n.Chr.

Het Gallo-Latijnse Albiōn is waarschijnlijk afkomstig van een Proto-Keltische stam *Alb-i̯en. De Romeinen brachten het in verband met het Latijnse woord albus (wit), daarmee verwijzend naar de witte krijtrotsen van Dover.

Met Albion wordt, zoals gezegd, meestal Engeland bedoeld, het zuidelijke deel van Groot-Brittannië. In het Schots-Gaelisch en Iers is het echter, als Alba, de naam voor Schotland. Engeland heet in die taal Sa(c)sana of Sasainn.

Ook voetbalclubs, zoals West Bromwich Albion FC en Brighton & Hove Albion FC, gebruiken nog de naam.