Droom

Een droom is een opeenvolging van beelden, gedachten, emoties en gevoelens die zich gewoonlijk onvrijwillig in de geest voordoen gedurende bepaalde fasen van de slaap. Wat dromen precies zijn en waar dromen voor dienen is nog grotendeels onbekend, ondanks dat ze al eeuwen onderwerp zijn geweest van wetenschappelijke, filosofische en religieuze reflectie. De wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen en interpreteren van dromen heet oneirologie.

Dromen komen hoofdzakelijk voor tijdens de remslaap (rapid-eye-movement): een slaapstadium waarin de hersenen een grote activiteit vertonen, vergelijkbaar met hersenactiviteit van overdag. Sommige dromen kunnen ook voorkomen tijdens andere stadia van de slaap, maar deze dromen zijn vaak minder levendig en raken snel uit de herinnering. De duur van een droom kan enorm variëren; sommige duren een aantal seconden, anderen wel 20-30 minuten. Gemiddeld droomt men drie tot vijf keer per nacht, maar dit kan ook meer zijn; de meeste dromen worden vrijwel onmiddellijk vergeten. Dromen waarin ervaringen van de voorgaande dag een rol spelen zijn in verband gebracht met thèta-activiteit, wat suggereert dat er verwerking van het emotioneel geheugen plaatsvindt in de remslaap.

Sigmund Freud, de grondlegger van de psychoanalyse, formuleerde begin 1900 uitgebreide droomtheorieën en probeerde de betekenissen achter dromen te verklaren. Hij zag dromen als manifestaties van iemands diepste verlangens en angsten, vaak met betrekking tot verdrongen jeugdherinneringen, obsessies en seksualiteit. In De droomduiding (1899) ontwikkelde Freud een techniek om dromen psychologisch te interpreteren. Ook later in de twintigste eeuw werden dromen gezien als een verbinding met het onderbewustzijn. De gebeurtenissen in dromen zijn over het algemeen buiten de controle van degene die de droom ervaart, met uitzondering van lucide dromen, waarbij de dromer zelfbewust is.


Gereformeerde Kerken in Nederland

De Gereformeerde Kerken in Nederland (GKN), ook wel aangeduid als "synodalen" of "Gereformeerd synodaal" (dit ter onderscheiding van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt), was tot 1 mei 2004 een Nederlands gereformeerd kerkgenootschap. In januari 1949 bedroeg het aantal zielen behorend tot de Gereformeerde Kerken in Nederland 660.568, waarvan 343.802 belijdende leden. Er waren toen 789 predikanten. Het hoogste aantal lidmaten kenden de Gereformeerde Kerken in Nederland in 1975; zij telden toen ruim 900.000 leden.

De Gereformeerde Kerken in Nederland zijn in 1892 ontstaan toen twee groepen die zich van de Nederlandse Hervormde Kerk hadden afgescheiden zich verenigden, namelijk de Christelijke Gereformeerde Kerk in Nederland, voortgekomen uit de Afscheiding van 1834 onder leiding van Hendrik de Cock, Hendrik Scholte, A.C. van Raalte, A. van Brummelkamp, S. van Velsen en G.F. Gezelle Meerburg en de Nederduits gereformeerde Kerken, voortgekomen uit de Doleantie van 1886 onder leiding van Abraham Kuyper.

In naam, in belijdenis en kerkregering wilden de Gereformeerde Kerken in Nederland een voortzetting zijn van de oude Gereformeerde Kerken sinds 1618 en de tijd van de Reformatie in Nederland. De kerken grepen in hun naam terug naar de tijd vóór 1816. De acta van de Synode van Dordrecht (1618/1619) beginnen met de vermelding: "In de jare 1618 is vergaderd geweest en aangevangen een nationale synode van de Gereformeerde Kerken."

Vanaf 1 mei 2004 zijn de Gereformeerde Kerken in Nederland opgegaan in de Protestantse Kerk in Nederland, die daarmee het grootste protestantse kerkgenootschap in Nederland werd. De fusie bestond uit de drie Samen op Weg-kerken: de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden.


Helmholtzresonator

Een helmholtzresonator is een akoestische resonator die bestaat uit een volume lucht (of ander gas) dat via een opening in een (prismatisch) kanaal (ook wel de hals of poort genoemd) in verbinding met de buitenlucht staat. Als de opening wordt getroffen door een geluidsgolf ontstaat er een veranderlijke overdruk aan de ingang van de hals. De massa van het gas in de hals wordt onder invloed van die overdruk heen en weer bewogen en zal het grotere volume gas in de holte, net zoals een veer, doen comprimeren en expanderen. Bij een bepaalde frequentie van de geluidsgolf treedt er resonantie op.

De resonator is dus te beschouwen als een trillingsysteem waarbij het afgesloten volume een veer is en de massa van de lucht in de hals als bewegende massa beschouwd kan worden. Zonder het toepassen van de nodige correcties op het beschreven systeem vindt men voor de resonantiefrequentie f₀ in Hz en voor een hals met open einde (dus zonder wand) bedraagt deze correctie 0,6133 R. De effectieve lengte L_{eff} van de hals is gelijk aan de som van de geometrische lengte l en deze correctie. Voor een resonator met een hals met open einde waarvan de opening aan het andere einde eindigt in een wand bekomt men voor de effectieve lengte L_{eff}=l+1,46R.


De Moanne

Het tijdschrift de Moanne is een meertalig cultureel opinieblad uitgegeven door de Stichting de Moanne te Leeuwarden. Het komt zeven keer per jaar uit op papier.

De Moanne bestaat sinds 2003 en bevat vooral bijdragen in het Nederlands en Fries. In de Moanne is het tot 2003 zelfstandig literaire tijdschrift Trotwaer opgenomen.

Op de website verschijnen dagelijks artikelen over cultuur in Friesland.


Boekhouding

Boekhouding is een systematische, veelal dagelijkse, en chronologische neerslag van feiten met een financiële impact waarmee ondernemingen, personen en (overheids)instellingen te maken hebben door hun eigen handeling of door het geconfronteerd worden met een feit. Deze feiten, waaronder de betrokken bedragen, worden meestal bijgehouden in journaalposten. Iemand die in deze discipline werkzaam is, wordt een boekhouder of administrateur genoemd.

In de Angelsaksische landen wordt de term accounting gebruikt. Dit omvat boekhouding, debiteuren- en crediteurenadministratie en jaarverslaggeving. De verantwoordelijkheid voor de accounting in een organisatie ligt bij de accountingmanager, ook wel financieel manager of Hoofd Financiële Zaken genoemd.


Gereformeerde Kerken vrijgemaakt

De Gereformeerde Kerken in Nederland met de toevoeging (vrijgemaakt), ook wel de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKv) genoemd, vormden tot en met 30 april 2023 een Nederlands kerkgenootschap binnen het gereformeerd protestantisme. Het kerkgenootschap ontstond door de zogeheten Vrijmaking in 1944 uit de Gereformeerde Kerken in Nederland. Bij dit schisma speelde Klaas Schilder een grote rol. Op 1 mei 2023 fuseerde de kerk met de Nederlands Gereformeerde Kerken tot de Nederlandse Gereformeerde Kerken.


Afûk

De Algemiene Fryske Ûnderrjocht Kommisje (Afûk) (Nederlands: algemene Friese onderwijscommissie) is een instelling op het gebied van de Friese taal en cultuur. De instelling die gevestigd is in Leeuwarden bestaat sinds 1928.

De meest in het oog springende functie van de Afûk is die van boekhandel en cursusinstituut. De Afûk verkoopt met name boeken op het gebied van Friese taal en cultuur, en heeft ook een aanbod aan cd's en andere Friese artikelen. Sinds de oprichting organiseert de Afûk door de hele provincie Friesland op verschillende niveaus cursussen Fries voor zowel Friestaligen als niet-Friestaligen. Het aanbod varieert van cursussen grammatica, schrijfvaardigheid, geschiedenis, spreekvaardigheid, leesvaardigheid tot spoedcursussen op maat en eduFrysk, de digitale leermethode Fries.

De Afûk herbergt ook een uitgeverij, die jaarlijks tientallen boeken uitbrengt. Daaronder zijn veel leermiddelen over Friese taal, cultuur en geschiedenis, maar ook Friestalige romans, dichtbundels en kinderboeken. De Afûk is ook uitgever van het blad 'Heit en Mem' voor jonge ouders en opvoeders.

De Afûk beschikt ook over een taaladviesbureau met een vertaalafdeling die teksten van het Nederlands naar het Fries vertaalt en vice versa.

Verder doet de Afûk aan leerplanontwikkeling, zowel voor de eigen cursussen als voor het Friese taal- en cultuuronderwijs op scholen. Voor alle onderwijsniveaus: voorschools (0-4 jaar), primair basis onderwijs, voortgezet onderwijs en hoger onderwijs. Ook heeft de Afûk sterke internationale connecties met andere minderheidstaalregio's en -organisaties op het gebied van taalpromotie en educatie, om kennis en expertise uit te wisselen met de Europese partners. De Afûk werkt samen met het Mercator Europees Kenniscentrum voor Meertaligheid en Taalleren en is lid van het NPLD (Network to Promote Linguistic Diversity) en ELEN (European Language Equality Network).

Andere bekende projecten van de Afûk zijn het voorlichtingsproject 'Tomke' over meertalige opvoeding van kleine kinderen en de Praat mar Frysk-campagne, dat zich richt op bewustwording bij Friezen van de Friese taal en identiteit en de meerwaarde van meertaligheid laat zien. Simpel gezegd: drempels wegnemen om het Fries te gebruiken. .

De Afûk is gehuisvest aan de Boterhoek in Leeuwarden.


Abe Lenstra Stadion

Het Abe Lenstra Stadion is het stadion van sc Heerenveen en is vernoemd naar de voetballer Abe Lenstra. De capaciteit bedraagt 27.224 plaatsen. Het stadion is gelegen nabij het centrum van Heerenveen, de snelweg A32 en op vijftien minuten lopen vanaf Station Heerenveen. Het stadion maakt deel uit van Sportstad Heerenveen.


Tûkelteammen

Tûkelteammen (Fries voor hindernissen) is een televisiequiz op Omrop Fryslân. Het concept is ontwikkeld door Omrop Fryslân, de Afûk en de Fryske Akademy. Twee teams, elk bestaande uit een bekende en een onbekende Fries, worden getest op hun kennis van de Friese taal.

Na een succesvolle eenmalige aflevering van Tûkelteammen eind 2001 is de taalquiz in het winterseizoen wekelijks te zien. De presentatie is in handen van Geert van Tuinen.


VDSL

VDSL (Very-high-bitrate Digital Subscriber Line) is een opvolger van ADSL, waarbij een veel hogere download- en uploadsnelheid mogelijk is. Bij VDSL zijn snelheden tot in de praktijk 52 Mbps download en 5 Mbps upload mogelijk terwijl bij ADSL2+ dat begrensd is tot 20 Mbps down en 1 Mbps up.

Nieuw is Vectored VDSL2 dat vanaf 1 november 2013 in Nederland op steeds meer plaatsen beschikbaar komt. Downloadsnelheden van 100 Mbps en 20 Mbps Up zijn dan mogelijk, en vanaf 1 februari 2016 snelheden van 30Mbps Up. In 2016 is KPN van plan om ook 200 Mbps aan te bieden via Bonded Vectored VDSL

Vooral de peer-to-peer-wereld ziet veel voordelen in dit netwerk. Dankzij de grote upload kunnen meer gegevens verstuurd worden en zo weer ontvangen bij anderen. Ook biedt het voordelen in IPTV aangezien hier veel bandbreedte voor vereist is.

Met het z.g. pair bonding worden beide aderparen van de koperaansluiting benut om hogere internetsnelheden te halen over de bestaande telefoonaansluiting. Waar een enkel aderpaar gebruikt wordt voor de ADSL internetverbinding met een lagere internetsnelheid, kunnen beide aderparen benut worden om een dubbele bandbreedte te verkrijgen met een hogere internetsnelheid.

Het grootste nadeel van VDSL is dat de afstand tussen aansluiting en centrale maximaal 2100 meter mag zijn, terwijl dit bij ADSL meerdere kilometers kan zijn. Om dit probleem op te lossen wordt er een aansluiting met glasvezel naar de wijkverdeler gerealiseerd, waar een VDSL-centrale wordt geplaatst, hetzij door te graven, hetzij door bestaande glasvezels te activeren. Zo wordt de afstand die het signaal over koperkabel moet afleggen aanmerkelijk korter, gemiddeld 400-800 meter. Tevens is dit een grote stap verder richting glasvezelaansluitingen bij huishoudens.


Tartu

Tartu (Duits, historisch: Dorpat; Russisch, hist.: Юрьев, Joerjev, ook Дерпт Derpt; Lets, hist: Mētraine, Tērbata) is de op een na grootste stad van Estland en de hoofdstad van de provincie Tartumaa. De stad ligt in het zuidoosten van het land aan de Emajõgi, de rivier die de twee grootste meren van Estland met elkaar verbindt. De stad telde op 1 januari 2023 100.724 inwoners, waarvan 97.524 in de stad zelf en 3.200 in het buitengebied. Daarvan is ca. 80% Estischtalig. De stad heeft sinds 1632 een Academie, later universiteit. Zeer veel hoger opgeleide Esten hebben enige jaren van hun leven in deze stad doorgebracht: het 'Athene van de Emajõgi' geldt dan ook als de geestelijke hoofdstad van het land. Tartu is een UNESCO City of Literature.


Omgekeerde

Het omgekeerde van 7 is 1/7 en het omgekeerde van 2/3 is 3/2. Het product van twee getallen die elkaars omgekeerde zijn, is gelijk aan 1.

Het omgekeerde van bijvoorbeeld de variabele x wordt geschreven als x^{-1}. Het omgekeerde moet niet worden verward met het tegengestelde of met een inverse bewerking. De inverse bewerking van de sinus is de arcsinus en die wordt vaak genoteerd als sin−1. In de abstracte algebra is het omgekeerde de inverse bewerking van de bewerking die meestal met een vermenigvuldigingsteken genoteerd wordt, bijvoorbeeld de tweede bewerking van een ring of een lichaam.

Aftrekken is in de rekenkunde de inverse bewerking van optellen.


Grace Slick

Grace Slick, artiestennaam van Grace Wing (Evanston (Illinois), 30 oktober 1939), is een Amerikaanse zangeres. Ze is het meest bekend als de zangeres van de Amerikaanse rockband Jefferson Airplane (vanaf 1974 Jefferson Starship en vanaf 1985 Starship).


Heinz G. Konsalik

Heinz Günther Konsalik (Keulen, 28 mei 1921 - Salzburg, 2 oktober 1999) was een Duits (roman)schrijver. Hij werd geboren als Heinz Günther, maar voegde de familienaam van zijn moeder aan de zijne toe uit respect voor haar. Hij publiceerde ook onder de pseudoniemen Jens Bekker, Stefan Doerner en Henry Pahlen.


Deo volente

Deo volente (Latijn, "als God het wil", afgekort D.v.) is een Latijnse uitdrukking die al door de Romeinen werd gebruikt om een voorbehoud te maken voor toekomstplannen, zoals bij aankondigingen van bruiloften, vieringen en andere bijeenkomsten. In algemene zin betekent het "als er niets tussen komt"; in christelijke (vooral reformatorische) kringen geeft het aan dat de mens afhankelijk is van de wil van God.

Niet-religieuze uitdrukkingen met een vergelijkbare betekenis zijn 'ijs en weder dienende' en 'bij leven en welzijn'.


Juan Carlos Ferrero

Juan Carlos Ferrero Donat (Ontinyent, 12 februari 1980) is een voormalig tennisspeler uit Spanje. Ferrero woont in Villena, waar ook zijn eigen tennisacademie zich bevindt.

Hij heeft twee zussen, Laura en Anna. Zijn ouders zijn Eduardo Ferrero en Rosario Donat; zijn moeder overleed toen hij zestien jaar was.

Zijn grote jeugdvoorbeeld is de Amerikaan Jim Courier, tweevoudig winnaar van Roland Garros. Zijn bijnaam is 'mosquito' omwille van zijn extravagant benenwerk en zijn snelheid, maar hij wordt ook wel 'de sluipschutter' genoemd. Hij verzamelt motoren en auto's. Ferrero staat te boek als een specialist op gravel. Van zijn zestien toernooiwinsten waren er liefst veertien op het gemalen baksteen. In 2003 won hij Roland Garros door in de finale de sensatie van het toernooi Martin Verkerk te verslaan in straight sets. Verder stond hij ook nog in de finales van Roland Garros 2002 en het US Open 2003. Ook de eindzege in de Tennis Masters Cup 2002 moest hij aan zijn tegenstander laten.


Zeekreeften

De zeekreeften (Nephropidae) zijn een familie van kreeftachtigen, die behoort tot de stam van geleedpotigen (Arthropoda). Zeekreeften komen over de gehele wereld voor, zowel in zoet als in zout water. Veel soorten houden het zelfs een tijdje uit op het land, al overleven ze dat niet lang.

Slechts een klein aantal van alle in zee levende kreeftachtigen behoort tot deze familie. De langoest bijvoorbeeld is een lid van de familie langoesten (Palinuridae) en is niet nauw verwant. Biologisch gezien is het zelfs geen kreeft, hoewel de soort er sterk op lijkt. Het verschil met kreeften is het ontbreken van scharen. Families die wel verwant zijn aan zeekreeften zijn de rifkreeften (familie Enoplometopidae) en de rivierkreeften (drie families).

Veruit de meeste kreeftachtigen zijn geen kreeft, zoals de garnalen en de zeekomma's.


Daewoo (concern)

Daewoo (Koreaans voor 'Groot Universum') was een Zuid-Koreaans chaebol opgericht door Kim Woo-choong. Daewoo was een conglomeraat en actief in de auto-industrie, mijnbouw, scheepsbouw, machinebouw, elektronica en nog veel meer markten. Eind 1999 werd Daewoo failliet verklaard als gevolg van de economische crisis in Azië en fraude die door de baas van Daewoo gepleegd werd.


Double action

Double action of zelfspanning is een werkingsprincipe van de trekker van een vuurwapen.

Een vuurwapen wordt afgevuurd doordat de hamer de slagpin tegen het slaghoedje van een patroon slaat. De slagkracht krijgt de hamer van een veer. Door deze veer te spannen en te blokkeren, is het wapen klaar om te vuren. Afvuren van een vuurwapen gebeurt door de blokkering van de hamer te verwijderen met een trekkerbeweging.

Wanneer de hamer met de hand gespannen dient te worden en de trekker alleen gebruikt kan worden om de blokkering van een gespannen hamer op te heffen, spreekt men van een single-actionwapen. Als men de trekker van een wapen zowel kan gebruiken om de hamer te spannen als om af te vuren, spreekt men van een zelfspanner, double-actionwapen of continu wapen.

Een van de voordelen van double-action is dat de gebruiker het wapen geladen kan vervoeren zonder dat de kans groot is dat het wapen per ongeluk afgaat omdat de slagpin niet onder druk is van een veer. Zodra de gebruiker het wapen wil vuren hoeft hij alleen de trekker over te halen en hoeft hij niet het wapen van 'veilig' naar 'vuur' te schakelen of het wapen eerst te laden, wat vaak het geval is bij single-action wapens.

Het spannen van een double-actionwapen door middel van een trekkerbeweging kost meer kracht en een langere trekkerbeweging dan bij een single-actionwapen. Hierdoor is een schot afgevuurd met een double-actiontrekker vaak onnauwkeuriger. Het voordeel van een single-actionwapen ligt in het feit dat men slechts een kleine en lichte trekkerbeweging hoeft te maken om het wapen af te vuren. Hierdoor kan men een accurater schot lossen dan met een double-actionwapen. Men kan een double-actionwapen vaak ook single action bedienen door handmatig de hamer in gespannen positie te brengen. Bij veel automatische wapens is het ook mogelijk om de eerste keer double-action te vuren en het tweede schot daarna gelijk met een kortere en lichtere singe-action te vuren.


Single action

Single action is een werkingsprincipe van de trekker van een vuurwapen.

Een vuurwapen wordt afgevuurd doordat de slagpin van een hamer op het slaghoedje van een patroon slaat. De slagkracht krijgt de hamer van een veer. Door deze veer te spannen en te blokkeren, is het wapen klaar om te vuren. Afvuren van een vuurwapen gebeurt door de blokkering van de hamer te verwijderen met een trekkerbeweging.

Wanneer de hamer met de hand gespannen dient te worden en de trekker alleen gebruikt kan worden om de blokkering van een gespannen hamer op te heffen, spreekt men van een single-actionwapen of discontinu wapen. Als men de trekker van een wapen zowel kan gebruiken om de hamer te spannen, als om af te vuren, spreekt men van een double-actionwapen.

Het voordeel van een single-actionwapen is dat men slechts een kleine en lichte trekkerbeweging hoeft te maken om het wapen af te vuren. Hierdoor kan men een accurater schot lossen dan met een double-actionwapen. Het spannen van een double-actionwapen door middel van een trekkerbeweging kost meer kracht en een langere trekkerbeweging. Hierdoor is een schot afgevuurd met een double-actiontrekker vaak onnauwkeuriger. Men kan een double-actionwapen vaak ook single action bedienen door handmatig de hamer in gespannen positie te brengen.


Akkerhoornbloem

De akkerhoornbloem (Cerastium arvense) is een vaste plant uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae). De bloei vindt plaats van april tot augustus.


Webmail

Webmail is de algemene benaming voor een webapplicatie die het mogelijk maakt om e-mail te gebruiken via een webgebaseerde gebruikersinterface. Doordat webmail gebruikmaakt van HTML (of een andere webstandaard zoals XML in combinatie met XSLT) is het op dezelfde wijze te gebruiken als een gewone website. Hierdoor is het mogelijk om overal ter wereld gebruik te maken van e-mail zonder een apart e-mailprogramma te hoeven installeren.

Van webmail wordt wel gezegd dat het daarmee mogelijk is vanaf iedere computer met een internetverbinding mail te ontvangen. Wel heeft men een webbrowser nodig, maar deze kan men gebruiken zonder daar instellingen te veranderen. Wanneer men een speciaal e-mailprogramma wil gebruiken zal men daarin alle accountgegevens moeten invoeren, en na afloop weer wissen. Ook het gebruik van een SMTP-server, voor het verzenden van de e-mail, kan een probleem zijn, omdat sommige e-mailproviders dit alleen op hun eigen netwerk accepteren. Daarnaast is een e-mailprogramma vaak niet beschikbaar, zoals op computers in een internetcafé. Webmail van de grote spelers op het web is weliswaar gratis, maar er zijn ook meer risico's voor de privacy. De grote Amerikaanse bedrijven als Yahoo! en Google zijn in het verleden al veroordeeld omdat ze het niet te nauw namen met de bescherming van de privacy van de klanten en voor het verkopen van de megadata aan commerciële bedrijven.De Europese unie is bezig met een wet hieromtrent. Wie zijn data en privacy graag beschermd ziet tegen o.a. hackers en ongewenst snuffelende providers schaft zich best een betaalde account aan bij een betrouwbaar bedrijf.


Jan II van Frankrijk

Jan II de Goede (Château de Gué-de-Maulny, 16 april 1319 – Londen, 8 april 1364) was koning van Frankrijk van 1350 tot 1364. Hij werd, zoals de meeste Franse koningen, gekroond in de kathedraal van Reims. Hij was de zoon van Filips VI van Valois en Johanna van Bourgondië.

Jan II stond onder zijn tijdgenoten in aanzien omdat hij zich uitermate met de erecode van de ridderlijkheid vereenzelvigde. Tegelijkertijd was hij een volkomen onbekwaam legeraanvoerder, bestuurder en politicus. Zijn regering is dan ook rampzalig verlopen.


Ventiel (techniek)

Een ventiel, klep of afsluiter is een technisch mechanisme om de stroming van een fysisch medium te besturen, door deze ongehinderd door te laten of geheel te blokkeren.

Door combinaties van kleppen krijgt men de beschikking over meerwegventielen, waarmee het medium in verschillende richtingen gestuurd kan worden. De bediening van een ventiel kan op allerlei manieren gebeuren, bijvoorbeeld mechanisch met een draaiknop, een drukknop, een zwengel of een hefboom. Op afstand bestuurbare kleppen kunnen elektrisch bediend worden met een elektromagneet of een elektromotor, of pneumatisch, met perslucht. Deze ventielen hebben een ruststand en een of meer geactiveerde standen. Een ventiel is niet hetzelfde als een kraan omdat de laatste een regelbereik heeft.

Als de bediening lucht of een ander gasmengsel is, spreekt men van een pneumatisch ventiel, is het een vloeistof dan heet het een hydraulisch ventiel.

Een ventiel kan - als onderdeel van een machine of installatie - ook als appendage betiteld worden.


Lucrezia Borgia

Lucrezia Borgia (Subiaco, 18 april 1480 - Ferrara, 24 juni 1519) was, net als haar broer Cesare Borgia, een buitenechtelijk kind van paus Alexander VI en Vannozza dei Cattanei.

Op haar dertiende werd ze op politieke gronden uitgehuwelijkt aan Giovanni Sforza van Pesaro, van de machtige Milanese Sforza-familie. Haar echtgenoot, die twee keer zo oud was als zij, was labiel. Zij protesteerde dan ook niet toen Alexander VI het huwelijk liet ontbinden. Officieel wegens impotentie, maar officieus wegens wrijvingen tussen de beide families.

In 1498 huwde zij met Alfonso van Bisceglie, prins van Salerno en hertog van Bisceglie, zoon van koning Alfons II van Napels. Hij werd, verdacht van samenspanning met tegenstanders van de Borgia's, in 1500 op bevel van haar broer Cesare gewurgd. In 1501 huwde ze met Alfonso d'Este, de toekomstige hertog van Ferrara, een man die bezeten was door wapentuig en bordeelbezoeken. Zij wist Ferrara op te werken van een desolate plaats te midden van de moerassen tot een der voornaamste Europese kunststeden. Titiaan, Ludovico Ariosto, kardinaal Pietro Bembo en Ercole Strozzi waren vaste bezoekers in Ferrara. Ze stierf in het kraambed bij de geboorte van haar achtste kind.

Hoewel zij in verscheidene werken werd omschreven als een intrigante en gifmengster en ook werd beschuldigd van incestueuze verhoudingen met haar broer Cesare en haar vader Alexander VI, ontbreken hiervoor harde bewijzen. Als bestuurder van Ferrara genoot zij sympathie van de lokale bevolking.


Subcontinent

Een subcontinent is een (groot) deel van een continent. Het heeft iets weg van een schiereiland.

Het bekendste voorbeeld is het Indische subcontinent. Als er over 'het subcontinent' gesproken wordt, wordt daar vrijwel altijd India mee bedoeld. Door beweging van de aardschollen is de schol India, die ooit door oceaan omringd werd, tegen Azië aan gedreven. Het resultaat van deze 'continentenbotsing' is het Himalaya-gebergte, met de hoogste bergtoppen ter wereld. Het Arabisch Schiereiland kan ook als subcontinent gezien worden.

De tegenhanger van een subcontinent is een supercontinent, dat juist meerdere continenten omvat.


Browning Arms Company

Browning Arms Company is een Amerikaanse wapenfirma. Ze is bekend van het pistoolmerk Browning, vernoemd naar de Amerikaanse wapenontwerper John Moses Browning. In de begintijd, tot 1883, produceerde Browning zelf wapens, daarna verkocht en patenteerde het bedrijf wapenontwerpen, en was het merk een handelsnaam. Voor wapens en munitie die de naam Browning dragen of grotendeels door Browning ontworpen zijn, zie de tabel onderaan. Al sinds het eind van de 19e eeuw waren er goede contacten met het Belgische FN, en het merk Browning werd in 1977 opgekocht door FN Herstal dat zelf in 1991 overgenomen werd door het Franse GIAT Industries. In 1996 bleek dat GIAT in grote financiële problemen was en normaal gesproken failliet zou gaan. Met steun van de Franse overheid maakte het bedrijf eind jaren 1990 een doorstart als Nexter. In 1997 nam de Waalse overheid de FN-onderdelen over en hernoemde die tot Groupe Herstal. Daarvan geldt FN nu als de tak voor defensie en professionele ordehandhavers. Browning is de tak die wapens, munitie en uitrusting verkoopt voor jagers en hobby- en sportschutters.


Colt's Manufacturing Company

Colt's Manufacturing Company is een Amerikaanse wapenfabrikant genoemd naar de oprichter, Samuel Colt (19 juli 1814 - 10 januari 1862). Het bedrijf is sinds 1855 gevestigd in Hartford, Connecticut. Op 11 februari 2021 werd bekend dat Colt wordt overgenomen door het Tsjechische wapenconcern Česká zbrojovka Group SE.

Wereldberoemd is de "Single Action Army" uit 1873, beter bekend als de Peacemaker, bekend van westernfilms.


Nederlands Stripmuseum

Het Nederlands Stripmuseum in de stad Groningen was een museum gewijd aan het stripverhaal in het algemeen en aan de Nederlandstalige strip in het bijzonder.

Het museum was gedurende vijftien jaar gevestigd in het winkelcentrum de Westerhaven. Eind 2019 verhuisde het in een kleinere vorm naar Forum Groningen onder de naam Storyworld, waarbij de focus echter meer op computerspellen en animaties komt te liggen.


Glock

Glock GmbH (onder merknaam GLOCK) is een wapenfabrikant die voornamelijk vuistvuurwapens maakt. Het hoofdkwartier van het bedrijf is gevestigd in Deutsch-Wagram, Oostenrijk. Genoemd naar de oprichter Gaston Glock (1929-2023), is de onderneming het meest bekend dankzij een lijn pistolen met polymeer frame, maar zij produceert ook messen en militaire spades.

De Glock-pistolen zijn zeer populair bij ordediensten en legers over de hele wereld, alsook bij burgers voor zelfverdediging en praktische schietsporten. Glock produceert momenteel 35 verschillende pistolen.


Abraham Kuyper

Abraham Kuyper (Maassluis, 29 oktober 1837 – Den Haag, 8 november 1920) was een Nederlands theoloog, predikant, staatsman en journalist.

Kuyper was oprichter van de eerste politieke partij in Nederland, de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en de stichter van de Vrije Universiteit; hij droeg bij aan de vorming van de Gereformeerde Kerken in Nederland, aan de vernieuwing van het calvinisme en was van 1901 tot 1905 minister-president van Nederland.

Kuyper werd voorman en woordvoerder van de orthodoxe vleugel van het Nederlands protestantisme, hoewel niet alle orthodoxen zich achter hem schaarden: noch de zogenaamde 'ethischen', noch de bevindelijk-gereformeerden. Onder zijn leiding werden de gereformeerden zeer invloedrijk, zowel in de Hervormde Kerk (na 1892 in hun eigen Gereformeerde Kerk) als in de politiek, die beide tot dat moment werden gedomineerd door de liberalen.

Voor zijn achterban, een volksdeel dat wel wordt aangeduid als de "kleine luyden" (eenvoudige mensen), was Kuyper de gevierde leider. Hij werd om die reden wel 'klokkenist der kleine luyden' genoemd: de leider die zijn eenvoudige achterban in beweging zette. Zijn tegenstanders waren op kerkelijk gebied met name de modern-protestanten, terwijl hij in de politiek vooral streed tegen de liberalen en later ook de socialisten. Hij vond zijn politieke bondgenoten bij andere christelijke partijen, waaronder hij ook de rooms-katholieken rekende. Voor de politieke tegenstelling tussen christenen en niet-christenen ontwikkelde Kuyper het begrip antithese.


Walther (wapenfabrikant)

Carl Walther GmbH Sportwaffen is een Duitse wapenfabriek gevestigd te Ulm en Arnsberg, die in 1886 te Zella-Mehlis werd gesticht door Carl Walther. Het bedrijf is voornamelijk bekend om zijn pistolen en sportvuurwapens. Walther is de producent van onder meer de P38, de PPK-serie, de P5, de P99-serie en de P22-serie. Het bedrijf verwierf ook faam in de professionele sportwereld met hoge kwaliteit kleinkaliber en luchtdrukwapens.

Vandaag de dag zijn Walther GmbH en het dochterbedrijf Hämmerli GmbH een onderdeel van het UMAREX-concern, dat zijn wortels in het bedrijf heeft.


Bryan Singer

Bryan Singer (New York, 17 september 1965) is een Amerikaanse filmregisseur.

Hoewel hij tot nu toe slechts tien films geregisseerd heeft, kan Singer al beschouwd worden als een van de grotere regisseurs in Hollywood. Dit komt mede dankzij het grote succes van de film The Usual Suspects (met Kevin Spacey). Latere bekendheid verwierf hij met blockbusters als X-Men, X2 en Superman Returns. In 2008 regisseerde hij het historisch drama Valkyrie waarbij naast Tom Cruise, Carice van Houten ook een van de rollen vertolkt.

Singer heeft een zoon met actrice Michelle Clunie.

In 2016 zou hij de film Bohemian Rhapsody regisseren, maar tijdens de productie werd hij ontslagen wegens nalatig gedrag. Hij werd daarom vervangen door Dexter Fletcher.

Singer is gedurende zijn carrière meerdere malen beschuldigd van seksueel misbruik.


Kernoorlog

Een kernoorlog of atoomoorlog is een oorlog waarbij de twee strijdende partijen kernwapens tegen elkaar inzetten. Een oorlog waarbij beide partijen kernwapens inzetten is er tot op heden () niet geweest. Wel zijn er aan het eind van de Tweede Wereldoorlog kernwapens gebruikt in Hiroshima en Nagasaki door de Verenigde Staten.


Kemalisme

Het kemalisme (Turks: Kemalizm of Atatürkçülük) is een politieke ideologie, vernoemd naar Mustafa Kemal Atatürk, de eerste president van Turkije. Hij ontplooide na zijn revolutie tegen de geallieerden en de door hen overwonnen Ottomaanse sultan zijn visie in de kersverse republiek Turkije. Dit deed hij in een toespraak die zes dagen duurde.

Het kemalisme zou Turkije omvormen tot een modern land op westerse leest. Gedurende zijn leven en heerschappij zou het kemalisme de harde lijn vormen van het Turkse beleid. Ook het post-Atatürktijdperk zou gedomineerd worden door zijn leer, zij het niet meer zo fanatiek.


Kanaal van Korinthe

Het Kanaal van Korinthe (Grieks: Διώρυγα της Κορίνθου) is een kunstmatige waterweg in Griekenland. Het werd in het laatste decennium van de 19e eeuw aangelegd op de plaats waar de Landengte van Korinthe op zijn smalst is, namelijk 6343 m. Het lijnrechte kanaal is circa 6,3 km lang, 23 m breed en zo'n 8 m diep. De grote gaten in de wand zijn veroorzaakt door springstof, toen in de Tweede Wereldoorlog de doorvaart werd geblokkeerd.

De zes bruggen (vijf voor het autoverkeer, een voor de spoorweg) die de Peloponnesos met het Europese vasteland verbinden, liggen ongeveer 70 m boven de waterspiegel. Het kanaal heeft de vaarweg tussen Piraeus en de Ionische Zee met ongeveer 350 km verkort. Toch is het enkel geschikt voor middelgrote schepen, want sterke stromingen maken het gevaarlijk voor kleine boten, terwijl de geringe diepgang een bezwaar is voor schepen van meer dan 10.000 ton. Een sleepboot loodst de vaarschepen erdoorheen in een half uur. Dit gebeurt omzichtig, want de bijna loodrechte wanden van grind en leem brokkelen regelmatig af. Lange wachttijden, hoge tolkosten en gevaarlijk manoeuvreren dragen evenmin bij aan een intensief gebruik.


Dioptrie

De dioptrie, symbool dpt, is een eenheid voor lenssterkte, dus voor de lichtbrekende kracht van een lens of spiegel. Een dioptrie is gedefinieerd als 1 dpt = . De dioptrie is dus een afgeleide eenheid van het SI-stelsel.


Paul Volcker

Paul Adolph Volcker (Cape May, 5 september 1927 - New York, 8 december 2019) was een Amerikaans econoom en centraal bankier.

Van 1969 tot 1974 was hij onderminister van het Amerikaanse ministerie van financiën en van 1975 tot 1987 was hij president van de Federal Reserve Bank van New York. Volcker werd vooral bekend als voorzitter van het Federal Reserve System (The Fed) - (vanaf augustus 1979 tot augustus 1987) - onder de Amerikaanse presidenten Jimmy Carter en Ronald Reagan.


Soevereiniteit in eigen kring

Soevereiniteit in eigen kring is een onderdeel van het neocalvinistische gedachtegoed van Abraham Kuyper. Hiermee wordt bedoeld dat elke levenskring zijn eigen onafhankelijk gezag heeft en niet onder dat van een andere levenskring staat. Zo zijn het gezin, de economie, de kerk en het onderwijs soeverein in eigen kring. Kuyper heeft dit bijvoorbeeld geconcretiseerd in de oprichting van de Vrije Universiteit. Deze was vrij van invloed van de kerk en van de staat. Ook het theologie-onderwijs binnen de universiteit was daarmee relatief zelfstandig van de kerk ook al werden hier de predikanten opgeleid voor de Gereformeerde Kerken in Nederland.

De idee van soevereiniteit in eigen kring berust op de scheppingsleer. God heeft de ordeningen geschapen. Deze hebben daardoor een eigen zelfstandigheid.

Kuyper zei over de soevereiniteit in eigen kring: "Zonder souvereiniteit in eigen kring is de staatsmacht onbepaald gebiedend; beschikkend over de personen, over hun leven, over hun rechten, over hun consciëntie, tot zelfs over hun geloof." Hieruit blijkt dat Kuyper deze leer van de soevereiniteit in eigen kring dus ook als een middel zag tegen staatsabsolutisme.

Filosofen als Dooyeweerd en Vollenhoven hebben dit principe filosofisch uitgewerkt. Het gedachtegoed van Dooyeweerd en Vollenhoven wordt uitgedragen door de Stichting voor Christelijke Filosofie.

Het idee van 'soevereiniteit in eigen kring' nam een belangrijke plaats binnen de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) waar Abraham Kuyper de oprichter van was. Naast Kuyper en de ARP hanteerden ook Groen van Prinsterer en SGP'er Gerrit Hendrik Kersten hanteerden dit concept.


Handvest van de PLO

Hieronder staat het Palestijns Nationaal Convenant, het officiële handvest van de Palestijnse Bevrijdings Organisatie (PLO). De Nederlandse tekst is een officieuze vertaling van een van de Engelse versies van het document.


Cadzand

Cadzand (West-Vlaams: Kezand) is een dorp, gelegen in het uiterste westen van de Nederlandse provincie Zeeland. In telde het in de regio Zeeuws-Vlaanderen gelegen dorp inwoners. Sinds 2003 is Cadzand een deel van de gemeente Sluis. Tot Cadzand behoort ook Cadzand-Bad.


Mitsuteru Yokoyama

Mitsuteru Yokoyama (横山 光輝,Yokoyama Mitsuteru; Kobe, 18 juni 1935 – Tokio, 15 april 2004) was een Japanse mangaka. Zijn creaties hebben veel anime opgeleverd. Hij is de grondlegger van het mecha-genre.

Mitsuteru Yokoyama was onder meer de bedenker van Iron Man 28, Babel II, Giant Robo, Akakage, Sally the Witch en Princess Comet. Hij verwerkte ook enkele Chinese literaire klassiekers tot manga, zoals Verhaal van de wateroever en Roman van de Drie Koninkrijken.


Katakana

Katakana (片仮名 of カタカナ, letterlijk 'gedeeltelijk kana') is een lettergrepenschrift en een van de vormen van het Japanse schrift. De andere vormen zijn kanji, hiragana en het in Latijns schrift overgezette romaji. De katakana-tekens hebben enigszins vierkante, hoekige vormen en zijn de eenvoudigste van de Japanse schrifttekens.


Transcriptie

Transcriptie (biologie), het biologisch proces waarbij een stuk DNA gekopieerd wordt naar mRNA Transcriptie (taal), de omzetting van gesproken taal in geschreven tekst, of de omzetting van tekst met een ander schriftsysteem naar het eigen schrift Transcriptie (muziek), het overzetten van een muziekstuk in een andere vorm of bezetting Paleografie, het overzetten van oude (hand)schriften in modern schrift


Achiel Van Acker

Achille Honoré (Achiel) Van Acker (Brugge, 8 april 1898 – aldaar, 10 juli 1975) was een Belgisch socialistisch politicus. Hij was viermaal premier van België.


Herman Bavinck

Herman Bavinck (Hoogeveen, 13 december 1854 – Amsterdam, 29 juli 1921) was een Nederlands predikant, theoloog, pedagoog en politicus. Hij is van grote betekenis geweest voor de gereformeerde orthodoxe theologie en was doorkneed in de geschiedenis van het dogma. Vanwege de opkomst aan het einde van de negentiende en begin van de twintigste eeuw van de historisch-kritische methode voor het onderzoek van de Bijbel wilde hij de gereformeerde theologie weerbaar maken tegen de nieuwe vragen die aan het christelijk geloof gesteld werden. Vragen rond het gezag van de Heilige Schrift (de Bijbel) hielden hem bezig en hij ging daarbij de confrontatie met de nieuwe wijsbegeerte niet uit de weg. Hij verdedigde voluit de leer van de Goddelijke Openbaring, in de Heilige Schrift en de vleeswording in Jezus Christus.

Samen met Abraham Kuyper wordt hij beschouwd als grondlegger van het neocalvinisme en van de Gereformeerde Kerken in Nederland. Bavinck was een jongere tijdgenoot van Kuyper, maar beiden stonden op hetzelfde moment op hun theologisch hoogtepunt en oefenden veel invloed uit door hun dogmatische werken. Hun achtergrond verschilde echter sterk: Kuypers achtergrond lag tot het moment van zijn bekering in het modernisme. Bavinck kwam uit eenvoudige afgescheiden kringen. Zijn vader J. Bavinck was predikant in de christelijke gereformeerde kerk voor 1892. Hij vertegenwoordigde de vroomheidstraditie van de Afscheiding van 1834 (J.J.C. Dee).


Willem V

Willem V kan zijn: Willem V van Holland (1333-1389), graaf van Holland en Zeeland (1349-1389) en van Henegouwen (1356-1389) Willem V van Oranje-Nassau (1748-1806), erfstadhouder van de Republiek der Verenigde Provinciën (1751-1795) Willem V van Kleef (1516-1592), hertog van Kleef, Gulik en Berg (1539-1592), hertog van Gelre (1539-1543) Willem V van Beieren (1548-1626), hertog van Beieren (1579-1598)


Duizend-en-een-nacht

De vertellingen van Duizend-en-een-nacht (Arabisch: الف ليلة وليلة / alf lailat wa-lailat, "duizend nachten en een nacht", Perzisch: هزار و یک شب / Hezar-o-yek shab) vormen een verzameling verhalen uit het Midden-Oosten, in de vorm van een raamvertelling in proza. De verhalen behoren tot verschillende genres en een aanmerkelijk deel is erotisch van aard. In de westerse wereld zijn deze in de 18e eeuw doorgedrongen als sprookjes. De verhalen worden verteld door de Perzische Sjeherazade.

Opvallend is dat de bekendste verhalen, Aladin en de wonderlamp, Ali Baba en de veertig rovers en de verhalen van Sinbad de Zeeman pas in de 18e eeuw zijn toegevoegd.


Willem IV

Willem IV van Aquitanië (937-995), hertog van Aquitanië (963-995) Willem IV van Angoulême (978-1028), graaf van Angoulême (989-1028) Willem IV van Beieren (1493-1550), hertog van Beieren (1508-1550) Willem IV van Bourgondië, graaf van Bourgondië (1148-1156) Willem IV van Gulik (1210-1278), graaf van Gulik (1219-1278) Willem IV van Holland (ca. 1307-1345), graaf van Holland (1337-1345) Willem IV van Henegouwen (1365-1417), graaf van Henegouwen (1404-1417) Willem IV van Oranje-Nassau (1711-1751), stadhouder der Nederlanden (1747-1751) Willem IV van het Verenigd Koninkrijk (1765-1837), koning van het Verenigd Koninkrijk (1830-1837) Willem IV van Luxemburg (1852-1912), groothertog van Luxemburg (1905-1912)


Piëmont

Piëmont (Italiaans: Piemonte, uitspraak /pjeemonte/; Piëmontees en omliggende streektalen: Piemont, uitspraak /pjeemoent/) is een regio in het noordwesten van Italië. De hoofdstad is Turijn. De huidige staat Italië is in de 19e eeuw vanuit Piëmont ontstaan.


Decamerone

De Decamerone (ondertitel: Prencipe Galeotto) is een verzameling van honderd verhalen die de Italiaanse dichter en geleerde Giovanni Boccaccio schreef, waarschijnlijk in de periode 1349–1360. Dit middeleeuws werk wordt als zijn meesterwerk beschouwd en geldt stilistisch als een van de mooiste werken uit de Italiaanse literatuur.

De Decamerone bestaat uit honderd novellen, verteld door drie mannen en zeven vrouwen tijdens een veertien dagen durend verblijf op een buitenplaats, op de vlucht voor de pest die in Florence woedt, die in de inleiding beeldend beschreven wordt. De titel zelf is een samenstelling van de twee Griekse woorden δέκα, deka (tien), en ἡμέρα, hemera (dag), en verwijst naar de tien dagen waarop verhalen verteld worden. De vrijdag werd doorgebracht met gebed en ook de zaterdag werden er geen verhalen verteld omdat de dames die dag besteedden aan hun toilet. De naam die Boccaccio aan zijn werk gaf was waarschijnlijk geïnspireerd door Hexameron, een titel die frequent gebruikt werd voor theologische werken die de schepping in zes dagen als onderwerp hadden.

De Decamerone is beroemd om de pittige humor en spot met de geestelijkheid en de gezagdragers en om enkele licht erotische verhalen. Daarnaast is het een opvallend zorgvuldig geconstrueerd boek met alle verhalen passend in een raamvertelling. Het is een werk dat bepalend was voor de Italiaanse prozaliteratuur van de 14e eeuw en op die manier mee aan de basis lag van het moderne Italiaans. De verhalen hebben allegorische aspecten, zoals de namen van de tien vertell(st)ers (de brigata), de rol van de tuin waar de verhalen verteld worden en de erotische verhalen.


1001 nacht

Duizend-en-een-nacht, een verhalenverzameling uit het Midden-Oosten 1001 nacht (Max en Macy), een lied van Max en Macy uit 2010 1001 nacht (Toppers), een lied van de Toppers uit 2013 Gondelbahn 1001 Nacht, een deels hangende darkride en deels rondrit in het attractiepark Phantasialand


Personage

Een personage is de uitbeelding van een persoon in een verhalend of dramatisch kunstwerk zoals een roman, toneelstuk of film. Personages ondergaan of veroorzaken de gebeurtenissen in een verhaal.

In films en toneelstukken is het de rol die door een acteur of actrice gespeeld wordt. In rollenspellen is het de rol die een speler aanneemt binnen de wereld van het spel. In rollenspellen en computerspellen wordt hiervoor in het Nederlands ook wel het anglicisme karakter (Engels: character) gebruikt.

Het woord personage stamt af van het Latijnse woord persona, dat "masker" betekent. In de klassieke oudheid droegen toneelacteurs namelijk altijd maskers. Een personage in een beeldverhaal wordt ook wel een stripfiguur genoemd.

Een personage dat als het ware het verhaal vertelt is de ik-persoon. Daarbij vallen te onderscheiden een vertellend ik (die achteraf vertelt) of een belevend ik (die vertelt alsof de gebeurtenissen zich toedragen op het moment van vertellen). Een ik-persoon is dan tevens de hoofdpersoon, ook al gaat het verhaal ogenschijnlijk over anderen. Een auctoriale verteller verwijst ook naar zichzelf maar neemt geen deel aan het verhaal; hij staat erbuiten.


Richard Francis Burton

Richard Francis Burton (Torquay (Devonshire, Engeland), 19 maart 1821 – Triëst, 19 oktober 1890) was een Brits consul, ontdekkingsreiziger, vertaler en oriëntalist. Hij was bekend, volgens zijn tijdgenoten eerder berucht, om zijn opvliegend karakter en zijn non-conformisme met de victoriaanse moraal.


Prins van Wales

De titel prins van Wales is een dynastieke titel die is voorbehouden aan de Britse troonopvolger. Het oudste kind van een regerende Britse koning of koningin is niet automatisch prins van Wales. De koning verleent de titel op een tijdstip naar zijn keuze. Aan de titel is geen inkomen of bezit verbonden. Het inkomen van de troonopvolger wordt betaald uit de inkomsten van andere bezittingen, meestal het hertogdom Cornwall. Bij een huwelijk zal de echtgenote van de prins van Wales de titel prinses van Wales krijgen. De titel kon tot 2015 niet aan de oudste dochter van de koning verleend worden, ook al stond zij bovenaan de lijst van troonopvolging. In 2015 werden de afspraken van het Perth Agreement van kracht waardoor de titel van prins van Wales in de toekomst kan worden verleend aan het oudste kind van het staatshoofd ongeacht het geslacht van het kind.

Voor koning Charles III, de voorlaatste prins van Wales, werd een nieuwe en zeer modern uitziende kroon vervaardigd. Sinds 9 september 2022 is prins William prins van Wales. Zijn echtgenote Catherine draagt de titel prinses van Wales.


Kamasoetra

De Kamasoetra is het belangrijkste Indiase leerboek over de liefde, seksualiteit, het huwelijk en emotionele groei. De soetra wordt toegeschreven aan Vatsyayana, vermoedelijk in de tweede eeuw. Het behandelt tot in bijzonderheden op didactische wijze vele onderwerpen op het gebied van de erotiek. Het boek was een handleiding voor (pas)getrouwde stellen om elkaar te ontdekken en plezier te verschaffen binnen een gearrangeerd huwelijk waar liefde niet vanzelfsprekend is. Het leert de man om de vrouw die hij getrouwd is te behagen en zo haar liefde te winnen. Het werk is in het westen vooral bekend vanwege haar uitgebreide beschrijvingen van verschillende seksuele handelingen terwijl in werkelijkheid slechts een deel van het werk hierover gaat.

Een soetra is een verzameling kernachtige teksten. Kama is de zoektocht naar sensuele begeerte en een van de vier hoofddoelen (purushartha's) uit het hindoeïsme. De kamasoetra is geschreven in het Sanskriet, in een soort proza, dat anuṣṭubh genoemd wordt. De tekst wordt weliswaar toegeschreven aan Vatsyayana die ergens in de 2e of 3e eeuw leefde maar deze stelt in het voorwoord dat hij deze schreef na veel meditatie en tegelijkertijd bronnen van andere schrijvers gebruikte. Historici plaatsen de herkomst van de oorspronkelijke teksten ergens tussen de 4e eeuw voor Chr. en de 3e eeuw na Chr. De kamasutra werd mogelijk in de stad Patliputra geschreven rond het begin van de Gupta-dynastie. De teksten hebben zich over de eeuwen verspreid over het gehele Indiase subcontinent en werden vertaald in de verschillende talen die daar werden gesproken. Er ontstonden ook verschillende versies. De kamasutra beïnvloedde ook de kunst en in India zijn hindoeïstische tempels te vinden met gebeeldhouwde figuren die de kamasutra bedrijven. De bekendste is het tempelcomplex van Khajuraho dat op de Werelderfgoedlijst staat. In 1883 publiceerde de Britse ontdekkingsreiziger Sir Richard Francis Burton, die niet veel ophad met de stijve Victoriaanse moraal, een Engelse versie. Hij paste de tekst echter aan zodat deze door de Engelse censuur kon komen. Een van de ingrepen was dat hij voor de geslachtsdelen de woorden lingam en yoni gebruikte.

Opvallend is dat de Kamasoetra ook onderricht in vreemdgaan. Zowel vreemdgaan in het eigen huwelijk als in het verleiden van andermans vrouw. Vreemdgaan wordt afgeraden maar in enkele uitzonderingen goedgepraat. Daarnaast spreekt de Kamasoetra over relaties van dezelfde sekse, polygamie en groepsseks.


Seikantunnel

De Seikantunnel (青函トンネル, Seikan Tonneru) is een spoorwegtunnel in Japan. De tunnel ligt onder de Straat Tsugaru en verbindt de eilanden Hokkaido en Honshu met elkaar.


Lazio

Lazio (Latijn: Latium) is een regio in het midden van Italië die begrensd wordt door Toscane, Umbrië, Abruzzen, Molise, Campania en de Tyrreense Zee. De hoofdstad is Rome. Lazio is onderverdeeld in vijf provincies.

De oppervlakte van de regio neemt ongeveer één zeventiende van het nationale territorium in beslag, oftewel 5,7%. Qua grootte staat de regio op de negende plaats. 9,1% van de Italianen woont in Lazio.

De naam Lazio komt van het oude volk de Latijnen. Het is de bakermat van de Latijnse taal, en daarmee in feite van alle Romaanse talen.

Met Rome als hoofdstad is Lazio een zeer belangrijk gebied wat betreft geschiedenis, kunst, architectuur, archeologie, religie en cultuur in het algemeen. Buiten Rome zijn verspreid over de regio echter ook honderden abdijen, kerken, monumenten en andere bezienswaardigheden te vinden.


Pulitzerprijs

journalistiek literatuur drama poëzie fotografie muziek

De prijs werd, ter uitvoering volgens zijn wilsbeschikking, ingesteld door Joseph Pulitzer (1847-1911), een Amerikaans krantenmagnaat van Hongaarse afkomst. Vanaf 1864 was hij journalist in de Verenigde Staten. In 1883 kocht hij de New York World en maakte er een populair en politiek onafhankelijk blad van. Hij kende slechts één doel: de oplage van het blad gestaag uit te breiden. De geschiedenissen met human interest (te vertalen als: de menselijke interesse) werden in zijn blad meer geforceerd dan een van zijn rivalen ooit gewaagd zou hebben. De slagzinnen (krantenkoppen) werden nauwkeurig door hem opgebouwd, zodat ze hun uitwerking op het lezerspubliek niet misten. Toch, bij alle sensatiezucht, dacht Pulitzer er niet aan het leidend artikel in zijn krant weg te laten, omdat hij een onbeperkt geloof had in de macht van de pers en hij deze hoofdartikelen benutte om strijd te voeren tegen de wantoestanden in regerings- en politieke kringen. Hij was dermate verweven met de journalistiek dat hij, testamentair bepaald, prijzen (de z.g. Pulitzerprijzen) ging instellen voor de navolgende prestaties: Journalistiek: Meritorious Public Service Editorial Correspondence Cartoon News Photography Telegraphic Reporting (National) Telegraphic Reporting (International) Reporting Special citation Literatuur: Novel Drama History Biography Poetry Music

De gouden medaille is een ontwerp van Daniel Chester French.


Peter Post

Peter Post (acteur), een Nederlandse filmacteur Peter Post (wielrenner), een Nederlandse wielrenner en ploegleider Piet Post (geboortenaam Peter), een Nederlandse organist, componist


Latijnen

De Latijnen of Latini waren een Italische stam, nauw verwant aan de Falisken. Ze zijn op een niet precies bekend tijdstip, misschien tussen 1200 en 1000 voor Christus, naar het gebied van het huidige Italië getrokken, waarschijnlijk vanuit Centraal-Europa.

Ze vestigden zich aan de benedenloop van de rivier de Tiber in een deel van het later naar hen genoemde landschap Latium (de plek waar ze zich vestigden is bekend als Latium Vetus, het oude Latium). Een van de Latijnse stammen noemde zich het volk van de Romeinen en bewoonde het aanvankelijk kleine dorpje Rome aan de Tiber. Romeinen en Latijnen spraken dezelfde taal, het Latijn. In de 6e eeuw v.Chr. was Rome nog niet veel meer dan een van de 30 Latijnse stadstaatjes. Een tijdlang was het nabijgelegen Alba Longa zelfs nog machtiger dan Rome.

Na 500 v.Chr. begon Rome echter te domineren binnen de Latijnse confederatie.

In de 5e eeuw werden de Latijnen enigszins in het nauw gedreven door de expansie van het Umbro-Sabellische volk der Volsken, dat het zuidoostelijk deel van Latium bewoonde. Onder Romeinse leiding slaagden de Latijnen erin de Volsken de baas te worden (overwinning van 458 v.Chr. onder leiding van Cincinnatus).

Mogelijk waren de Romeinen minder zuivere Latijnen. De legende van de Sabijnse maagdenroof doet vermoeden dat de bevolking van Rome een belangrijk Sabijns element bevatte. Bovendien waren volgens de overlevering minstens drie van de koningen van Rome van Etruskische afkomst, hetgeen wijst op een sterke culturele invloed van dat volk.

Aanvankelijk was de bond van Rome en de Latijnen een vrij losse confederatie. Het overwicht van Rome werd gedurende enige decennia aan het wankelen gebracht door de nederlaag die Rome in 387 v.Chr. leed tegen de Gallische Boii onder leiding van koning Brennus. Onenigheid over de toewijzing van op de Volsken veroverd land leidde vervolgens tot een opstand van de Latijnen tegen Rome. Door de Romeinse overwinning in de Latijnse Oorlog (340-338 v.Chr.) werd de suprematie van Rome over de Latijnen echter bevestigd. De confederatie werd nu een door Rome met straffe hand geregeerde federatie. Romeinen en Latijnen kwamen overeen dat handel alleen via Rome mocht plaatsvinden.

Dit was een belangrijke stap in de uitbreiding van de Romeinse macht over Midden-Italië. Toen Rome ook zijn gezag hersteld had over de Volsken en Sabijnen en de kleinere volken der Hernici, Aequi en Aurunci had het een stevige machtsbasis gevestigd in een gebied dat min of meer overeenkomt met de huidige Italiaanse regio Latium.


Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels zijn opgesteld op de Synode van Dordrecht, een landelijke vergadering van gereformeerde kerken in 1618 en 1619 in Dordrecht die ook bijgewoond werd door vertegenwoordigers van buitenlandse gereformeerde kerken. De Dordtse Leerregels zijn een weerlegging van de Vijf artikelen van de remonstranten, de Dordtse Leerregels worden daarom ook wel de Vijf artikelen tegen de remonstranten genoemd.

De Dordtse Synode was een landelijke synode die bijeengeroepen was door de Staten-Generaal van de Verenigde Nederlanden om uitspraak te doen over de opvattingen van de remonstranten. De remonstranten werden op de Synode van Dordrecht unaniem veroordeeld door de contraremonstranten. Hun leer was, volgens de overige deelnemers aan de Synode, niet in overeenstemming met de Bijbel. In de leerregels is de veroordeling schriftelijk vastgelegd. De Dordtse Leerregels werden als een van de Drie Formulieren van Enigheid onderdeel van de belijdenis van de gereformeerde kerk in Nederland en daarmee ook van alle kerken die zich als voortzetting van deze kerk beschouwen.


Italiërs

Italiërs is een verzamelnaam voor een aantal Indo-Europese volken en stammen die zich van ongeveer 1200 tot 1000 v.Chr. vanuit het noorden over de Alpen op het Apennijns Schiereiland vestigden.

Ze worden onderverdeeld in twee taalgroepen: het Latijn-Faliskisch (van de Latijnen en de Falisken) en het Oskisch-Umbrisch (van de Osken en de Umbriërs). De Latijnen (een van de Latijnse stammen was de voorouder van de Romeinen) vestigden zich aan de benedenloop van de rivier de Tiber in Latium, de Umbriërs ten oosten van de bovenloop (Umbrië) en de Osken meer zuidelijk daarvan in Campanië (Samnieten). Van de oorspronkelijke bewoners van het schiereiland handhaafden zich na de Italische immigratie de Liguriërs.

In de 3e eeuw v.Chr. begon Rome de Italiërs te onderwerpen en slaagde hier uiteindelijk in.

Het bij Italiër behorende bijvoeglijk naamwoord is Italisch. Dit in tegenstelling tot Italiaans, dat op het huidige land Italië betrekking heeft.


Kalasjnikov

Michail Kalasjnikov (1919-2013), een Russisch wapenontwerper Kalasjnikov Concern, Russisch wapenfabrikant de AK-47, een naar Kalasjnikov vernoemd vuurwapen de AK-74, een automatisch wapen uit 1974 Oleh Kalasjnikov, Oekraïens politicus Oksana Kalasjnikova, Georgisch tennisspeelster


Sabina (landstreek)

Sabina is een landschap in Lazio (Italië) ten noordoosten van Rome. Het is genoemd naar de Sabijnen, een oud volk dat daar voor de stichting van Rome woonde.

Bekend is de legende van de Sabijnse maagdenroof. De Romeinen zouden Sabijnse vrouwen hebben ontvoerd om hun nieuwe stad te bevolken. Onderzoek heeft echter aangetoond dat de twee volken nauw met elkaar verbonden waren, met name op het gebied van religie en mythologie. Veel Sabijnse godheden en cultussen ontwikkelden zich in Rome en veel delen van de stad, zoals het Quirinaal, waren ooit Sabijns.

Tegenwoordig is Sabina bekend om zijn middeleeuwse dorpjes en olijfolie, die een beschermde oorsprongsbenaming is.


Sabina

Sabina (landstreek), een landstreek in Latium (Italië). Suburbicair bisdom Sabina-Poggio Mirteto Santa Sabina, een basiliek in Rome Vibia Sabina, de vrouw van keizer Hadrianus en keizerin van Rome. Sabina van Beieren, de vrouw van Lamoraal van Egmont Knooppunt Sabina, een verkeersknooppunt nabij Willemstad (Noord-Brabant). Sabina (Ohio), een plaats in de Amerikaanse staat Ohio Šabina, een Tsjechische gemeente in de regio Karlsbad Zavelboom, (Juniperus sabina), bij de Kelten in gebruik onder de naam Sabina


Alba Longa

Alba Longa was een stad in Latium zo'n 19 kilometer ten zuidoosten van Rome.

Aeneas, zoon van de godin Venus en de sterfelijke Anchises, verliet volgens de legende samen met zijn zoon Ascanius het brandende Troje. Na vele avonturen, door Vergilius beschreven in zijn Aeneis, bereikten de twee de stad Laurentum aan de westkust van Italië. Aeneas trouwde met Lavinia, de dochter van de plaatselijke koning Latinus. Ter ere van haar stichtte hij in 1176 v.Chr. de stad Lavinium. Ascanius besloot in 1152 v.Chr. een nieuwe stad te bouwen onder de Albaanse berg (nu Monte Cavo). Hij noemde deze stad Alba Longa.

Volgens de - grotendeels mythologische - Romeinse overlevering werd de onderwerping van Alba Longa aan Rome, in de tijd van de Romeinse monarchie, beslist door het drievoudige duel tussen de Horatiërs en de Curatiërs.

Ascanius werd ook wel Julus genoemd. De Juliaanse familie, waartoe ook Julius Caesar behoorde, beweerde van Julus af te stammen.

Er wordt verondersteld dat het pauselijke zomerpaleis Castel Gandolfo op de plaats van de oude stad staat.


Aanval op Pearl Harbor

De Aanval op Pearl Harbor was een verrassingsaanval door de Japanse Keizerlijke Marine onder leiding van admiraal Isoroku Yamamoto op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor in Hawaï, op zondag 7 december 1941, 17:55 UTC (op Hawaï in de ochtend, in Washington D.C. om 12:55 EST, in Japan in de vroege ochtend van maandag 8 december; hieronder wordt EST aangehouden). De aanval was bedoeld om het grootste deel van de vloot van de Verenigde Staten te vernietigen, zodat Japan vrij spel zou hebben in de Pacifische Oceaan.

Hierbij kwamen 2403 Amerikanen om het leven en vielen er 1282 gewonden. De verliezen aan de Japanse kant waren veel kleiner, 65 militairen kwamen om of werden verwond. Een Japanse matroos werd gevangengenomen.

De aanval kwam als een grote schok voor het Amerikaanse volk en leidde rechtstreeks tot de Amerikaanse betrokkenheid in de Tweede Wereldoorlog, zowel in de Stille Oceaan als in Europa. De volgende dag verklaarden de Verenigde Staten de oorlog aan Japan.


Péronne (Somme)

Péronne is een stad in het noorden van Frankrijk. Ze ligt aan de rivier de Somme in het departement Somme, in de regio Hauts-de-France. Péronne telde op inwoners.

Samen met de steden Albert en Bapaume vormt Péronne de driehoek waarin het slagveld ligt van de Slag aan de Somme in de Eerste Wereldoorlog. Péronne is een van de plaatsen die door de Franse autoriteiten is aangewezen als historisch monument van de militaire geschiedenis van Frankrijk.


Friendly fire

Friendly Fire (ER), een aflevering van ER Friendly Fire (1979), een film uit 1979 Friendly Fire (2006), een film uit 2006 Friendly Fire (Sean Lennon), een album van Sean Lennon Friendly Fire (Shara Nelson), een album van Shara Nelson Friendly Fire (band), een Engelse band Friendly Fire (Bob Black), een boek van Bob Black Friendly Fire (Bryan), een boek van C. D. B. Bryan Eigen vuur, in het Engels Friendly Fire


Boeotië

beuootsië of beeootsië; ook gespeld Beotië; Grieks: Βοιωτία, Oudgrieks: Boiotia, Nieuwgrieks: Viotia) is een gebied van ongeveer 2500 km² in Midden-Griekenland dat is vernoemd naar de stam de Boeoten. Het is tevens een periferie-district (perifereiaki enotita) binnen de bestuurlijke regio (periferia) Centraal-Griekenland.


Alcatraz

Alcatraz is een eiland in de Baai van San Francisco. Van 1934 tot 1963 was het in gebruik als zwaar beveiligde gevangenis. Daarvoor waren er op het eiland een militair fort (1850-1907) en vervolgens (1907-1933) een militaire gevangenis gevestigd. Tegenwoordig is het eiland een beschermd gebied en een National Historic Landmark, beheerd door de National Park Service.


Riemannintegratie

De riemannintegratie is een methode binnen de integraalrekening, die door de Duitse wiskundige Bernhard Riemann is ontwikkeld om op een interval de oppervlakte onder de grafiek van een functie te berekenen. De oppervlakte is de riemannintegraal van die functie over een gegeven interval.

De riemannintegraal is voor veel theoretische doeleinden ongeschikt. De integraal van een groot aantal functies kan met behulp van de hoofdstelling van de integraalrekening of door numerieke integratie worden bepaald. Sommige van de technische onvolkomenheden van riemannintegratie worden weggenomen door de Riemann-Stieltjes-integraal en bijna alle door de Lebesgue-integraal.


Léopoldville

Leopoldstad, tegenwoordig Kinshasa, hoofdstad van Democratische Republiek Congo. Léopoldville (schip, 1897), een voormalig Belgisch passagiersschip Léopoldville (schip, 1929), passagiersschip van de Compagnie Belge Maritime du Congo, getorpedeerd 1944


Gitaarelement

Een gitaarelement (ook wel pick-up genoemd) is een opnemer voor een elektrische gitaar en bestaat meestal uit een elektrische spoel, opgebouwd uit geïsoleerde koperdraad gewikkeld om een permanente magneet.

De stalen snaren lopen boven de magneet en doorsnijden het magnetisch veld. Hierdoor worden ze zelf ook magnetisch. Als de stalen snaar wordt aangeslagen zal door de trilling het magnetisch veld veranderen, waardoor er in de spoel door inductie een elektrische wisselspanning opgewekt wordt, die kan worden versterkt via een versterker. De wisselspanning heeft dezelfde frequenties als de trilling van de snaar.

Er bestaan diverse soorten gitaarelementen: Enkelspoelsopnemer (single coil pick-up) Dubbelspoelsopnemer (humbucker pick-up) Piëzo-opnemer (piëzopick-up) Actieve opnemer (active pick-up)


Giovanni Boccaccio

Giovanni Boccaccio (Certaldo of Florence, 1313 – Certaldo, 21 december 1375) was een Florentijnse dichter, schrijver en humanist. Boccaccio balanceerde tussen twee werelden. In zijn vroege werken leunt hij nog volop aan bij de middeleeuwen, de ridderidealen en de hoofse literatuur die populair waren bij de adel. In zijn latere periode, onder meer onder invloed van zijn goede vriend Petrarca, hoort zijn werk bij de Italiaanse renaissance.

Hij is vooral bekend door zijn Decamerone, een raamvertelling met honderd verhalen, een werk dat bepalend was voor de Italiaanse prozaliteratuur en dat vandaag tot de belangrijkste werken uit de wereldliteratuur wordt gerekend.


Orchomenos (Boeotië)

De plaats is decor van veel vroeg-Griekse mythen. Het zou een voorname stad van de Minyers geweest zijn. Het wordt voor het eerst genoemd in de Catalogus van de Schepen in de Ilias en was de belangrijkste stad van Boeotië en de eerste die munten uitgaf tot de opkomst van Thebe. Het werd in 364 v.Chr. verwoest door de Boeotische Bond en is daarna nooit meer groter geworden dan een dorp.


Ellen Pieters

Ellen Pieters (Purmerend, 29 februari 1964) is een Nederlands actrice en zangeres. Ze speelt in theater-, film- en televisieproducties.


Plataea

Plataea (geslacht), een geslacht van vlinders van de familie spanners (Geometridae) Plataeae, een stad in het zuidoosten van Boeotië (Griekenland)


Wilde hyacint

De wilde hyacint of boshyacint (Hyacinthoides non-scripta, in oudere literatuur vaak Scilla non-scripta) is een plant uit de aspergefamilie (Asparagaceae).


Laddermolen

De laddermolen kan theoretisch aanzienlijk meer vermogen leveren dan de klassieke windmolen. Het is een uitvinding van prof. dr. Wubbo Ockels waarop hij in 2000 in de Verenigde Staten octrooi verkreeg.


Cucumis sativus

Cucumis sativus is de botanische naam van een plantensoort uit de komkommerfamilie. Vruchten van deze plantensoort zijn de augurk en de komkommer. Het betreft de (onrijpe, nog groene, gele of witte) vruchten. Ook andere soorten uit de komkommerfamilie worden onrijp gegeten, zoals de courgette. Andere vruchten in deze familie mogen wel rijp worden zoals de kiwano, de meloen, de pompoen en de watermeloen.

Aan één stengel van de plant kunnen tientallen komkommers groeien. De tegenwoordig gekweekte komkommer heeft alleen maar vrouwelijke bloemen, waar zonder bestuiving of bevruchting de komkommer uit groeit. De gele en witte komkommer hebben wel vrouwelijke en mannelijke bloemen.

Het genoom van de komkommerplant is in kaart gebracht en omvat 25.000 genen.


Kama

Kama (filosofie), een term uit het boeddhisme voor plezier Kama (district), een district in de Afghaanse provincie Nangarhar Kama (Fukuoka), een stad in de Japanse prefectuur Fukuoka Kama (gerecht), een gerecht uit de Estse en Finse keuken Kama (god), de god van de liefde in de hindoeïstische mythologie Kama (rivier), een rivier in Rusland Kama (werktuig), een Japans landbouwhandwerktuig een Russische bandenfabrikant, zie Nizjnekamsksjina Charles Wright, een Amerikaans voormalig professioneel worstelaar.


Ariël (Westelijke Jordaanoever)

Ariël (Hebreeuws: אריאל, Arabisch: اريئيل) is een door Israëlische Joden opgerichte nederzetting, na 1967 gebouwd op de bezette Westelijke Jordaanoever ten noordwesten van Ramallah en ten zuidoosten van Qalqiliya. In 1998 verleende het Israëlische Ministerie van Binnenlandse Zaken de gemeente Ariël stadsrechten. In juli 2009 is de stad hernoemd naar de toen voormalige premier van Israël Ariel Sharon.

Volgens op het internationaal recht gestoelde resoluties van de Verenigde Naties zijn dit soort nederzettingen illegaal.


Ma'ale Adoemim

Ma'ale Adoemim (Hebreeuws: מַעֲלֵה אֲדֻמִּים, Arabisch: معاليه أدوميم; betekenis: rode heuvels) is een Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. De Verenigde Naties bestempelen Israëlische nederzettingen als illegaal; Israël bestrijdt deze opvatting. De nederzetting is gesticht in 1979 ten oosten van Oost-Jeruzalem. Israël gaf deze nederzetting in 1991 stadsrechten. Burgemeester is Benny Kasriel. In 2015 telde Ma'ale Adoemim 37.670 inwoners.


Kirjat Arba

Kirjat Arba (Hebreeuws: קריית ארבע, Arabisch: كريات أربع) is een religieus zionistische Israëlische nederzetting, in 1968 gesticht op de Westelijke Jordaanoever van Palestina aan de oostzijde van de Palestijnse stad Al Khalil (de Vriend) (Hebron), in de heuvels van het gelijknamige gouvernement. Het ligt op 1005 meter hoogte.

In september 2003 had Kirjat Arba 6500 inwoners. In 2013 was het aantal aangegroeid tot 7166, waarvan de meerderheid religieus-zionistisch en/of joods is.


Givat Ze'ev

De nederzetting werd opgericht in 1982 en is een aparte gemeente vanaf 1984. De bouw van nederzettingen in bezet gebied is herhaaldelijk door de VN-Veiligheidsraad illegaal verklaard, bijvoorbeeld in resolutie 446 van maart 1979 en in Resolutie 2334 van de VN Veiligheidsraad in 2016.

In september 2003 waren er 10.700 inwoners (962 vrouwen op iedere 1000 mannen in september 2003). Het gemiddelde inkomen lag net boven het nationale gemiddelde van Israël. In 2012 telde de nederzetting 14.726 inwoners.


Goesj Etsion

Goesj Etsion / Gush Etzion (Hebreeuws: , Arabisch: جوش عتصيون) is een Israëlisch nederzettingsblok ten zuidwesten van Bethlehem. Het is in 1967 gesticht op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever in het Palestijnse gouvernement Bethlehem. Het blok omvat 20 nederzettingen en outposts (illegale onderkomens op nabijgelegen land ter voorbereiding op annexatie bij een nederzetting) onder lokaal bestuur van de Regionale raad van Gush Etzion en de twee onafhankelijke nederzettingen Beitar Illit en Efrat.


Oostburg

Oostburg (gemeente), een voormalige gemeente in Zeeuws-Vlaanderen die bestond tot 2003 Oostburg (plaats), de hoofdplaats van de Zeeuws-Vlaamse gemeente Sluis Oostburg (Wisconsin), een dorp in de Amerikaanse staat Wisconsin, gesticht door Nederlandse immigranten


Vrede

Vrede is een heilzame toestand van rust en harmonie en de afwezigheid van stoornis, twist of strijd. Het woord vrede is een oud Germaans woord dat samenhangt met vrij en oorspronkelijk rechtstoestand van zekerheid betekende.

Het begrip vrede wordt vaak in één adem genoemd met een tegendeel, oorlog. Het Nederlandse woord vrede betekende rond 1200 een wettelijke bescherming tegen wapengeweld, waaruit die tegenstelling nog eens blijkt.

Met een vredesverdrag wordt de overgang van oorlog (wapenstilstand) naar vrede gemarkeerd, met een oorlogsverklaring het omgekeerde. Vredesverdragen die in een bepaalde plaats getekend worden, krijgen soms als naam Vrede van ..., bijvoorbeeld Versailles. De tak van de wetenschap die processen die tot vrede leiden en die dit in stand houden bestudeert, is de irenologie, antoniem van polemologie. De naam van dit vakgebied is afgeleid van het Oudgriekse woord voor vrede: εἰρήνη, eirenē.

Op academisch niveau werkt (in Nederland) de Stichting Vredeswetenschappen aan een kring van leerstoelen, waarbij elke afzonderlijke leerstoel problemen rond conflict en vrede vanuit zijn eigen invalshoek belicht en waarvan het de bedoeling is dat ze samen meer aanknopingspunten bieden om vredeskwesties op een wetenschappelijke wijze te benaderen.

Sinds 1901 wordt jaarlijks de Nobelprijs voor de Vrede toegekend.

In bepaalde talen, zoals het Arabisch en Hebreeuws, is het gebruikelijk elkaar te begroeten met het woord voor vrede, salaam respectievelijk sjalom, of een zin waarin vrede wordt toegewenst.

Van het Latijnse woord voor vrede, pax, zijn namen voor diverse begrippen afgeleid, zoals pacifisme, de filosofie die geweldloosheid en vrede nastreeft.


Psychose

Een psychose is een psychiatrisch toestandsbeeld waarbij de patiënt gedurende een zekere periode het contact met de werkelijkheid geheel of gedeeltelijk kwijt is.


Abdij van Averbode

De Abdij van Averbode is een abdij van de premonstratenzers, die in 1134 werd gesticht door Arnold II, graaf van Loon. De nu verdwenen Sint-Michielsabdij in Antwerpen wordt als haar moederklooster beschouwd. Aan het hoofd van de gemeenschap staat een gemijterde abt: anno 2023 is dit Marc Fierens, die in 2018 door kardinaal Jozef De Kesel werd gezegend. De waardvolle conventsgebouwen zijn opgenomen als beschermd monument.


Verloskunde

Verloskunde of obstetrie is de verzamelnaam voor alle kennis rondom de zwangerschap, de bevalling en het kraambed (de eerste tien dagen na de bevalling). In Nederland worden zo'n 170.000 kinderen per jaar geboren, waarvan ongeveer 13% thuis.


Junior Rely

De Junior Rely is een literatuurprijs die wordt toegekend aan jongeren tussen de 12 en 18 jaar voor de beste Friestalige literaire tekst. De prijs was een initiatief van de Afûk en het internettijdschrift Doar (laatste bestaat inmiddels niet meer). De prijs is in 2004 ingesteld ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de prestigieuze Rely Jorritsmapriis. De Junior Rely bedraagt 750 euro. De winnaars van de Junior Rely worden bepaald door een vakjury.


Kurt Elling

Kurt Elling (Chicago, Illinois, 2 november 1967) is een Amerikaans jazzvocalist en tekstschrijver.

Elling wordt gezien als de beste mannelijke jazzvocalist van de afgelopen 2 decennia. Zijn stijl is beïnvloed door King Pleasure en Jon Hendricks, die hem tot 'vocalese' ( het schrijven van teksten op instrumentale jazz-solos) inspireerden, en tevens door Joe Williams, Frank Sinatra en Mark Murphy. Elling is een scat-vocalist maar heeft ook een eigen stijl toegevoegd; de 'rant', waarbij hij ter plekke met woorden improviseert. Zijn stem is een diepe bariton die zowel sonoor als avontuurlijk en lenig uit de hoek kan komen. Elling is getrouwd met Jennifer, die ook in verschillende van zijn teksten voorkomt.

In 2010 won Elling met zijn live-album Dedicated to You: Kurt Elling Sings the Music of Coltrane and Hartman een Grammy-award voor Best Vocal Jazz Album. In 2021 won hij in dezelfde categorie zijn tweede Grammy voor Secrets Are The Best Stories. Daarnaast was hij genomineerd voor 12 andere Grammy-awards.


Rely Jorritsmapriis

De Rely Jorritsmapriis is een Friese literatuurprijs die jaarlijks wordt toegekend voor het beste ingezonden verhaal en/of gedicht op het gebied van de Friese literatuur van het eraan voorafgaande jaar. De winnaar wordt bepaald door een vakjury. Het prijzengeld, in 2004 5000 euro, wordt uitgekeerd uit het Rely Jorritsma Fûns, dat beheerd wordt door de gemeente Littenseradeel.

De prijs is voor het eerst toegekend in 1954. Hij is ingesteld naar een beschikking in het testament van de dichter Rely Jorritsma, die met dat doel zijn vermogen naliet aan de gemeente Baarderadeel, die in 1984 opging in Littenseradeel. De prijs wordt tegenwoordig uitgereikt in de kerk van Beers.

Eenentwintigmaal werd de prijs toegekend aan Durk van der Ploeg. Tjitte Piebenga is goede tweede met twaalf toekenningen, gevolgd door Tiny Mulder met elfmaal.

In 2004 hebben de Afûk en het internettijdschrift Doar onder de naam Junior Rely een jongerenvariant van de prijs ter waarde van 750 euro ingesteld.


Verloskundige

Een verloskundige, vroedvrouw, accoucheur of vroedkundige houdt zich bezig met het begeleiden van de normale, ongecompliceerde zwangerschap en bevalling. In Nederland zegt men verloskundige, in Vlaanderen luidt de wettelijke beroepstitel vroedvrouw. In Nederland fungeert de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en in België de Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen als beroepsvereniging van verloskundigen.


Trotwaer

Trotwaer is een Fries literair tijdschrift. Het bestaat sinds 1969 en bevat verhalen, gedichten, romanfeuilletons, boekbesprekingen, beschouwingen enzovoort. Sinds 2003 verschijnt het niet meer als zelfstandig tijdschrift, maar als literair katern in het maandblad De Moanne.


Die Zauberflöte

Die Zauberflöte, in het Nederlands De toverfluit (KV 620), is een opera in twee bedrijven van Wolfgang Amadeus Mozart naar een libretto van de vrije theaterproducent Emanuel Schikaneder. Het behoort tot de bekendste en meest opgevoerde opera's uit Mozarts repertoire. De première vond plaats op 30 september 1791 in Wenen, slechts twee maanden voor de plotselinge dood van de componist.

Die Zauberflöte is geschreven in de vorm van een zogenaamd Singspiel, een opera-genre waarin zowel zang, veelal aria's, als gesproken dialoog voorkomt. De grote populariteit van Die Zauberflöte weerspiegelde zich in de twee vervolgwerken, Peter von Winter's Das Labyrinth oder Der Kampf mit den Elementen (1798) en een fragmentarisch libretto van Johann Wolfgang von Goethe getiteld Der Zauberflöte zweyter Theil.

Het allegorische plot werd beïnvloed door het feit dat Schikaneder en Mozart lid waren van de vrijmetselarij. Het stuk vertelt het verhaal van prins Tamino, die door de Koningin van de Nacht wordt ingeschakeld om haar dochter Pamina te redden van de hogepriester Sarastro. Tamino bewondert de idealen van laatstgenoemde en hij en Pamina sluiten zich beiden aan bij Sarastro's gemeenschap, terwijl de koningin en haar bondgenoten worden overwonnen.

Die Zauberflöte is gebaseerd op talrijke bronnen, waarvan het sprookje Lulu oder die Zauberflöte van August Jacob Liebeskind, verschenen in de sprookjesbundel Dschinnistan van de Duitse schrijver Christoph Wieland (1733-1813), de belangrijkste is. Die Zauberflöte is een van de weinige populaire sprookjesopera's die de status van meesterwerk hebben behaald. Het stuk kent talrijke interpretaties.


Stonerrock

Stonerrock (of desertrock; in Engels taalgebied vaak stonermetal) is een muziekstroming die is ontstaan eind jaren 80, begin jaren 90. De Palm Desert Scene is bekend om het stonergeluid.


Benedetto Croce

Benedetto Croce (Pescasseroli, 25 februari 1866 - Napels, 20 november 1952) was een Italiaanse filosoof, historicus, literatuurcriticus en politicus, die een dominante rol speelde in het culturele en politieke leven van zijn tijd. Hij was door zijn leven heen tot tweemaal toe minister van onderwijs, onder meer in de Italiaanse bevrijdingsregering, en verdedigde zijn hele leven lang een liberale politieke visie. Als filosoof wordt hij traditioneel in de idealistische traditie geplaatst.


Timi Yuro

Rosemary Timothy "Timi" Yuro (Chicago, 4 augustus 1940 – Las Vegas, 30 maart 2004) was een Amerikaans zangeres.


Mesolongi

Mesolongi (Grieks: Μεσολόγγι; officieel: Δήμος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου; Italiaans: Missolungi) is de hoofdstad van het Griekse departement Etolië-Akarnanië. De stad ligt in het vlakke deltagebied van de rivieren Acheloös en Évinos. De stille stad werd voor altijd beroemd door haar heldhaftig verzet tegen de Turken in de Onafhankelijkheidsoorlog.

Nadat Aléxandros Mavrokordátos in 1821 hier zijn hoofdkwartier vestigde, trok het stadje vele "filhellenen" aan, om samen met de Grieken te strijden voor de onafhankelijkheid. Hier zette in januari 1824 ook de Engelse romantische dichter Lord Byron voet aan wal om, ondanks zijn zwakke gezondheid, aan de zijde van de Grieken te strijden. Reeds in april overleed hij aan malaria in het belegerde Mesolongi. Zijn hart werd begraven onder zijn standbeeld in het Heldenpark. Twee jaar later werd bij een wanhopige uitval het grootste deel van de bevolking door de Turken neergemaaid. Een deel van de verdedigers van het arsenaal liet zichzelf in de lucht vliegen. Toch was hun offer niet vergeefs: in 1828 moesten de Turken uiteindelijk de stad overgeven.

Het raadhuis van Mesolongi bezit een indrukwekkende verzameling documenten en herinneringen betreffende de Bevrijdingsoorlog.

De stad bezat tot voor kort een uitstekende vissershaven, maar nu de visindustrie door overbevissing sterk terugloopt, is de productie van zeezout de voornaamste bedrijfstak in lagunen in de buurt van Mesolóngi. Zeewater wordt naar kunstmatige meren, "zoutpannen", geleid die met hun hoge zoutconcentraties veel zeevogels aantrekken.

In 1996 startte een etappe in de wielerkoers Ronde van Italië in Mesolongi. Deze rit naar Ioannina werd gewonnen door de Italiaan Giovanni Lombardi.


Kerkslavisch

Het Kerkslavisch (славе́нскїй ѧ҆зы́къ, slavenskii ęzykŭ) is de liturgische taal van de Slavische oosters-orthodoxe en oosters-katholieke kerken.

Het huidige Kerkslavisch is voortgekomen uit het Oudkerkslavisch, wat gebaseerd was op een oud Zuidslavisch (Macedonisch-Bulgaars) dialect, en kent verschillende lokale varianten (zogenoemde redacties). De taal wordt geschreven met het cyrillische alfabet en wordt enkel als heilige taal gebruikt.

De in Rusland ontstane teksten (sinds de 11e eeuw) vertonen afwijkingen die de taal tot Russisch-kerkslavisch stempelen, de Servische variant noemt men Servisch-kerkslavisch, de Bulgaarse Middelbulgaars.

Het Kerkslavisch werd ook wel als algemene schrijftaal gebruikt. Dit was bijvoorbeeld tot in de 18e eeuw, deels 19e eeuw het geval in Rusland. Daarna maakte het pas plaats voor de respectieve nationale spreektalen. Het huidige Russisch bevat nog steeds veel Kerkslavische elementen.


Kyuss

Kyuss was een band die aan het einde van de jaren tachtig in het Amerikaanse Palm Springs is ontstaan. Ze waren een bekende in de Palm Desert Scene en destijds organiseerden ze de zogenaamde generator parties waarmee de band Yawning Man is begonnen en een inspiratiebron was voor de band. Midden in de woestijn werd een podium gebouwd en de hele nacht werd onder de sterrenhemel gespeeld. Kyuss was een van de grondleggers van de stonerrock. De band is underground gebleven en is een inspiratiebron voor velen.

Tijdens de vijf jaar dat de band bestond heeft de band vier albums uitgebracht, één splitalbum en één ep. Tijdens hun bestaan zijn er behoorlijk wat wisselingen in de band geweest. Zanger John Garcia en gitarist Josh Homme zijn de enige vaste bandleden van het begin tot aan het eind.

In november 2010 kwamen de drie originele leden van de band (Op Homme na) bij elkaar onder de naam Kyuss Lives! voor een wereldtour met plannen om op een gegeven moment een nieuw album op te nemen. Josh Homme stapte naar de rechtbank waarop Nick Oliveri de band in maart 2012 verliet. Vijf maanden later sprak rechter S. James Otero uit dat Garcia en Bjork geen muziek mochten uitbrengen onder de naam Kyuss Lives!. Om deze reden veranderden zij hun bandnaam in Vista Chino.


Wereldkampioenschap wegrace 2004

In het wereldkampioenschap wegrace-seizoen 2004 werd gestreden om het FIM-wereldkampioenschap in de wegraceklassen MotoGP, 250 cc en 125 cc. Het was het 56e seizoen van deze kampioenschappen. In de 250cc- en 125cc-klassen werd voor de 56e keer om de titel gestreden, in de MotoGP voor 3e keer.


Plovdiv (stad)

Пловдив; Nederlands (in historische context): Philippopolis) is de op een na grootste stad van Bulgarije. Het is de hoofdstad van de gelijknamige oblast en telt ongeveer 347.000 inwoners (2018). De stad is met haar 8000-jarige geschiedenis een van de oudste van Europa, en heeft dan ook als motto "Antiek en eeuwig" ("Древен и вечен"). De stad ligt in de Thracische vlakte, aan de voet van de Rodopen en aan de rivier de Maritsa. Het is een belangrijk bestuurlijk, industrieel en cultureel centrum, met verschillende universiteiten, diverse hogescholen, instituten en musea. In 2019 was de stad samen met het Italiaanse Matera de culturele hoofdstad van Europa.


Hoofdpijn

Hoofdpijn, pijn gelokaliseerd in en om het hoofd, is vrijwel altijd een onschuldige klacht. Hersenweefsel is gevoelloos. De oorzaken van hoofdpijn moeten dan ook gezocht worden in de spieren en banden rond schedel en nek, de bloedvaten, de hersenvliezen en de hersendruk.


Fédération Internationale de Motocyclisme

De FIM ofwel de Fédération Internationale de Motocyclisme is de overkoepelende organisatie van nationale motorrijdersverenigingen.

De FIM werd opgericht op 21 december 1904 in Parijs onder de naam Fédération Internationale des Clubs Motocyclistes (FICM). De Franse Motocycle-Club de France had enige tijd daarvoor (op 15 september 1904) een wedstrijd georganiseerd waaraan rijders uit Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Oostenrijk-Hongarije hadden deelgenomen. Vanwege de organisatorische problemen die daar aan het licht kwamen staken de sport-bestuurders van de vijf landen de koppen bij elkaar en besloten een overkoepelende organisatie op te richten. Zo ontstond de FIM.

De geboorte van de federatie was echter voorbarig. Tijdens een evenement in Bohemen in juli 1906 trokken alle deelnemers met uitzondering van Groot-Brittannië zich terug uit de federatie. Vanaf 1907 was de Britse federatie Auto-Cycle Union (ACU) het enige lid.

De ACU nam het initiatief om op 28 november 1912 een vergadering in Londen te organiseren waarvoor België, Denemarken, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië, Nederland en de Verenigde Staten werden uitgenodigd. Twee weken later werd een congres georganiseerd in Parijs waar naast de genoemde landen ook Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland aan deel namen. Deze tien landen worden beschouwd als de oprichters van de FIM. Het volgende jaar werd het eerste internationale evenement onder supervisie van de FIM georganiseerd: de Internationale Zesdaagse Betrouwbaarheidsrit.

Viering van het honderdjarig bestaan heeft plaatsgevonden gedurende het gehele jaar 2004, maar het hoogtepunt was tijdens het congres in Parijs van 18 tot 23 oktober 2004.


Zwarte Piet

Zwarte Piet is in Nederland en België de hulp van Sinterklaas.

Volgens de overlevering komen Sinterklaas en Zwarte Piet tijdens het sinterklaasfeest in november met de stoomboot uit Spanje aan om cadeaus en snoepgoed te brengen. In de loop van de tijd is de gedaante van de Sinterklaashulp verschillende malen veranderd, van boeman en knecht tot speelse en vaak ondeugende kindervriend. Aanvankelijk was er maar één Zwarte Piet en in veel verhalen en liederen wordt Zwarte Piet dan ook in het enkelvoud gebruikt, sedert het midden van de 20e eeuw zijn er vaak veel meer.


Hondsbossche Zeewering

De Hondsbossche Zeewering is een 5,5 km lange dijk nabij Petten, op een plaats waar een stormvloed in de Middeleeuwen door de oorspronkelijke duinen is doorgebroken. De Hondsbossche Zeewering heeft een lange geschiedenis van stormschade en dijkherstel.

Het huidige dijklichaam ligt daar sinds 1880 en is sindsdien meerdere malen verhoogd en verbreed. Door de voortdurende erosie van de aangrenzende duinen is de zeewering steeds meer in zee komen te liggen. Door kustverdedigingsmaatregelen zoals zandsuppletie wil men de zeewering versterken en de veiligheid waarborgen.


Phleng Chat

Het Phleng Chat (Thai: เพลงชาติ) is het volkslied van Thailand. Het volkslied werd ingesteld op 10 december 1939. Het werd gecomponeerd door Peter Feit (zijn Thaise naam is: Phra Chen-Duriyang) (1883-1968). Hij was de zoon van een Duitse immigrant en de koninklijke adviseur voor muziek. De woorden bij de melodie zijn van Luang Saranupraphan.

Het lied moet niet verward worden met Phleng Sansasoen Phra Barami; de koningslofzang die voor 1939 als volkslied gold en nog steeds veel gehoord is.

Nederlandse vertaling

Thailand omarmt in zijn boezem alle mensen van Thais bloed

Elke centimeter van Thailand behoort aan de Thais

Het heeft lang zijn onafhankelijkheid bewaard

Omdat de Thais altijd verenigd zijn geweest

Het Thaise volk is vredelievend

Maar ze zijn geen lafaards in oorlogsvoering

Ze zullen het aan niemand toestaan om hen van hun onafhankelijkheid te beroven

Ze zullen ook niet lijden onder tirannie

Alle Thais zijn bereid om iedere druppel van hun bloed te geven

Voor de veiligheid, vrijheid en vooruitgang van de natie.

Zie ook Thailand van A tot Z


Susan Isaacs

Susan Isaacs (Brooklyn, 7 december 1943) is een Amerikaanse schrijfster, van onder andere detectiveverhalen.


Ename

Ename is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van de stad Oudenaarde, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1965. Ename ligt aan de Schelde in de Vlaamse Ardennen, een heuvelachtig gebied in het zuidwestelijk deel van Oost-Vlaanderen.


Pailin

Pailin is een provincie in Cambodja, aan de noordelijke rand van de Kardamombergen, in de buurt van de grens met Thailand. Deze provincie wordt omringd door de provincie Battambang. Pailin telde 70.482 inwoners in 2008.

Op 22 december 2008 besloot koning Norodom Sihamoni in een koninklijk besluit dat de gemeenten Kep, Pailin en Sihanoukville in provincies zouden worden veranderd. Ook werden de grenzen lichtelijk aangepast.


Monodische lyriek

De Monodische lyriek is een onderdeel van de lyriek uit het oude Griekenland en moet worden gezien als een hoogtepunt dat uit de archaïsche periode is overgebleven. Het meest opvallend kenmerk is de ingewikkelde verstechniek: de grote verscheidenheid aan metrische vormen doet vermoeden, dat die zich gedurende een lange tijd heeft ontwikkeld.

Alkaios -- Sappho --- Anacreon / de Anacreontea'

Tot de monodische lyriek moet ook een aantal anonieme liederen worden gerekend, die door de eeuwen heen mondeling werden overgeleverd tot iemand ze uiteindelijk op schrift vastlegde. We onderscheiden twee genres: de Skolia = «schuine» liederen, gezongen bij feesten en drinkgelagen de Demotika'' = «volksliederen», bijvoorbeeld het Zwaluwenlied uit Rhodos


Natuurkundige grootheid

Een natuurkundige grootheid is een kwantificeerbare natuurkundige eigenschap van een verschijnsel, van een fysisch lichaam of van materie. Dat houdt in dat de eigenschap direct gemeten kan worden, dan wel uitgedrukt kan worden in andere natuurkundige grootheden.

Een natuurkundige grootheid kan een scalaire grootheid, een vectorgrootheid of een tensorgrootheid (meestal (0,2)-tensor) zijn.

Een vectorgrootheid heeft een niet-negatieve grootte en een richting. Scalaire grootheden hebben alleen een grootte (die bij sommige grootheden ook negatief kan zijn).

Een natuurkundige grootheid wordt uitgedrukt in een natuurkundige eenheid en de numerieke waarde van de grootheid.

Enkele voorbeelden van gangbare natuurkundige grootheden zijn lengte (of afstand), massa, tijdsduur.

Voor een overzicht van natuurkundige grootheden en eenheden, zie natuurkundige grootheden en eenheden.


Stroom

cultuur, mythologie en sociologie een zich voortbewegende menigte; bijvoorbeeld een vluchtelingenstroom Stroom (lied), liedje van Arbeid Adelt! Stroom, kunstcentrum in Den Haag stroomnimf of zoetwaternimf aardrijkskunde Stroom, Nederlandstalige naam voor de plaats Étrun in het departement Nauw van Calais De Stroom, Nederlandstalige naam voor de plaats Lestrem in het departement Nauw van Calais een (brede) rivier die in de zee uitmondt, of een door oevers begrensd water Een stroom mondt steeds uit in de zee of Oceaan. Een rivier mondt uit in een stroom. stroomatlas, atlas met kaarten van zeestromen stroomgebied wetenschap een voortbewegende hoeveelheid (massa) van een gas of vloeistof: zeestroom, straalstroom populair synoniem voor elektriciteit als natuurkundige grootheid: elektrische stroom lichtstroom specifieke lichtstroom stromingsleer


Symmetrie

Men spreekt van symmetrie (Grieks: συν, samen en μετρον, maat) bij een object als twee helften van het object in een bepaalde zin elkaars spiegelbeeld zijn. Dit spiegelen kan ten opzichte van een punt, een lijn of een vlak zijn. Meer algemeen is een symmetrie van een object een verschuiving, draaiing, spiegeling of combinatie hiervan, of een meer algemene transformatie, die het object op zichzelf afbeeldt (invariant laat).

De hoofdletter A is symmetrisch ten opzichte van de verticale as door de top. De hoofdletter E is dat ten opzichte van de horizontale as door het midden. De cirkel is symmetrisch onder willekeurige rotaties om het middelpunt en onder spiegelingen ten opzichte van zijn diameters. De regelmatige zeshoek is symmetrisch onder rotaties om het middelpunt over een hoek die een veelvoud is van 60°, en onder spiegelingen ten opzichte van zijn 3 hoogtelijnen en zijn 3 diameters.


Sport 7

Sport 7 was een Nederlandse commerciële televisiezender van de KNVB voor het uitzenden van voetbal.

De KNVB en een consortium bestaande uit Endemol Sport, Philips, Nuon, ING Bank, Telegraaf Holding, KPN en enkele andere bedrijven hadden de voetbalzender opgericht. Het was de bedoeling om van Sport 7 na enkele jaren een betaalzender te maken, "voor de prijs van een zak patat per maand". In februari 1996 kondigde KNVB-voorzitter Jos Staatsen Sport 7 aan met de woorden: "We gaan iets nieuws doen."

De zender, met Koos Postema als gezicht, begon met uitzendingen op 18 augustus 1996 met de openingswedstrijd Ajax - PSV.

Door Dick Jense (toenmalig wethouder bij Onafhankelijk Rijswijk), werd landelijke actie gevoerd tegen Sport 7. In één nacht werden alle gemeentebesturen in Nederland door hem gemaild om niet mee te werken aan het laten stijgen van de lasten van de televisiekijkende Nederlander. Dat leverde hem een halve pagina op in het Algemeen Dagblad.

De zender wilde twee gulden per kijker vragen, maar de kabelmaatschappijen wilden dit niet betalen. Ook bleven de verwachte kijkers weg, weinig mensen hadden belangstelling voor wedstrijden van mindere clubs. Bovendien bleef de NOS in de avond de samenvattingen uitzenden. Sport7 leed daardoor al een verlies van 400.000 gulden per dag en ging enkele maanden later 'achter de decoder'. In enkele grote steden werd Sport7 na 2 maanden al van de kabel gehaald.

De voetbalclubs (met name de grote) lieten de KNVB weten dat zij de eigenaar van de uitzendrechten waren en niet de KNVB, die de rechten aan Sport7 had verkocht. De rechter gaf de clubs hierin gelijk. Na een verlies van bijna 100 miljoen gulden werd Sport7, door Youp van 't Hek naderhand gekscherend "Sport Even" genoemd, op 8 december 1996 weer van het scherm gehaald.

Sport7 was de grote droom van John de Mol, die verwerd tot een nachtmerrie. In september 2004 zag hij deze nachtmerrie echter weer veranderen in een droom. Met MTV Networks Benelux kwam hij tot overeenstemming de zender waar Nickelodeon overdag uitzendt, 's avonds in te gaan vullen met zijn zender Talpa. Talpa had de rechten voor de voetbalsamenvattingen verkregen. Ook deze droom werd weer een nachtmerrie. De zender, die inmiddels Tien heette, hield op 18 augustus 2007 op te bestaan. Door een samenwerking met RTL Nederland komen de voetbalrechten bij RTL 4 terecht en start RTL Nederland het station RTL 8 op de oude frequentie van Tien.


De Kerf

De Kerf is een inham in de Schoorlse Duinen bij Schoorl aan Zee, tussen Schoorl en Bergen aan Zee in de gemeente Bergen, waar zeewater bij hoogtij de duinen in kan stromen.


Kadaver

Een kadaver, karkas of kreng is een dood lichaam, in het bijzonder het dode lichaam van een dier. Bij een mens spreekt men meestal van lijk of stoffelijk overschot. De term "stoffelijk overschot" is algemener dan "lijk" omdat deze bijvoorbeeld ook van toepassing is als het lichaam niet meer één geheel is. Kadavers en lijken zijn een voedselbron van veel dieren en micro-organismen. In een gezonde biotoop is dit een belangrijke niche.


Kreng

kadaver, een dood lichaam Kreng, een Vlaams componist en muzikant krengen, het platleggen van een schip voor onderhoud


Grembergen

Grembergen is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van de stad Dendermonde, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Grembergen ligt in de Denderstreek aan de Schelde, op de linkeroever; Dendermonde zelf en de andere deelgemeenten liggen ten zuiden van de rivier op de andere oever.


Jan Theuninck

Jan Theuninck (Zonnebeke, 7 juni 1954) is een Vlaams-Belgische dichter en abstract schilder. Hij geldt als een van Vlaanderens kosmopolitische dichters.

Jan Theuninck ageert vanuit een diepe sociale bewogenheid tegen onrechtvaardigheid, het misbruik van de rechtsstaat en het ontsporen van een systeem dat door zijn eigen hypocrisie wordt voorbijgestoken. Zijn taal is hard en scherp en ontdaan van overbodige woorden, hij ontrafelt de diepten van de ziel en probeert te verhinderen dat de mensen vluchten in de stilte van de onverschilligheid; zijn werk wordt dan ook eerder gecatalogeerd als "poésie engagée". Zijn gedichten zijn in veel talen gepubliceerd en vertaald.

Ideologische haat is een rode draad door zijn gehele oeuvre. Bekend van zijn hand is een artikel over "de dichter en de politiek" in Poetrylifeandtimes: een reflectie in vraagvorm over een soort democratie waar alle neuzen in dezelfde richting moeten staan. De Franse socioloog Pierre Bourdieu heeft hem duidelijk beïnvloed. Voornamelijk in de Verenigde Staten werd hij gepubliceerd in talloze tijdschriften en internet-magazines, waaronder: Poetry SuperHighway, PoetryRepairShop, TheMuseApprenticeGuild, Webdelsol, Megaera, Indiejournal, Vlqpoetry, Planetauthority, Wordswordswords, Bewrite, Artvilla, etc. Op het internet zijn zijn gedichten behalve op literaire sites ook te vinden op bijvoorbeeld de site van het concentratiekamp van Moosburg in Duitsland en de International Raoul Wallenberg Foundation.

Zijn schilderwerken zijn gekenmerkt door een hard edge stijl, soms in combinatie met een lijnenspel dat doet denken aan Miró. Hij werkt het liefst met felle, harde, monochrome kleuren. Ook hier komen zijn grote thema's terug : de Holocaust, het kolonialisme en het pacifisme. Bekende werken zijn white niggers waarbij hij zeer maatschappijkritisch verwijst naar de koloniale en hedendaagse misbruiken en over zichzelf schrijft: "I am a white nigger".

"Homo multiculturalis T." is een werk met filosofische inslag waar gesteld wordt dat het eclecticisme uit vele culturen een waardevoller geheel vormt en "Wargasm" beschrijft de psychoanalyse van een krijger.


Biosociologie

biosociale theorie of verklaring, de wisselwerking tussen het biologische en sociale op korte termijn, sociobiologie, het onderzoek naar de biologische basis van sociaal gedrag, waarbij sprake kan zijn van aanpassingsprocessen van duizenden jaren.


Oppositie (schaken)

De oppositie is een situatie in het schaakspel, waarbij de twee koningen op dezelfde lijn, rij of diagonaal tegenover elkaar staan met een oneven aantal velden ertussen. Bij meer dan één veld spreekt men van verre oppositie. Van de speler die niet aan zet is zegt men dat hij "de oppositie heeft". De oppositie kan in het eindspel doorslaggevend zijn voor de promotie van een pion, doordat de speler die de oppositie heeft een sleutelveld kan bereiken of kan verhinderen dat de vijandelijke koning een sleutelveld bereikt.

Het eerste diagram geeft een stelling waar de oppositie doorslaggevend is. Als zwart aan zet is verliest hij: op 1...Ka7 volgt 2.Kc6, waarna de pion promoveert. Als wit aan zet is, dan is het remise: na 1.Ka5 neemt zwart weer oppositie met 1...Ka7, wit kan er nog steeds niet langs met zijn koning. En 2.b5 heeft geen zin want de stelling waarbij de pion naast de witte koning staat in plaats van achter de koning is altijd remise, ongeacht de oppositie. Als in dit diagram alle stukken een veld hoger staan, dan is de stelling altijd gewonnen voor wit. In dat geval is het bezit van de oppositie niet van belang.

Het tweede diagram geeft een stelling waarbij een schuine en een verre oppositie optreedt. Zwart aan zet verliest als volgt: 1. ... Ke6 2. c5 Kd7 3. c6+! Wit heeft een gedekte vrijpion gekregen. Deze pion gaat promoveren. Merk op dat 3. cxb6 Kc8 een remisestelling oplevert. Het is echter remise als wit aan zet is: 1. Ke4 Ke6 2. Kf4 Kd6! Zwart kan niet Kf6 spelen, omdat dan de koning buiten het vierkant van de pion op b5 komt (2. ... Kf6? 3. De zwarte koning verruilt daarom de rechte oppositie voor de schuine oppositie. Wit kan nog een lastige zet proberen: 3. Ke3. Zwart kan nu niet de rechte oppositie nemen: 3. ... Ke5? 4. Kd3 Kd6 5. Kd4, wit heeft de oppositie overgenomen en staat op winst. Daarom neemt zwart de verre oppositie: 3. ... Ke7 (of 3. Wit kan nu niet verder komen: 4. Kd4 Kd6, de uitgangsstelling is herhaald.


Zoetwater

Zoetwater (zoet water) is water dat minimale hoeveelheden zout bevat, dat dus een geringe saliniteit heeft. Hiermee onderscheidt het zich van brak water en zout water. Zoetwater heeft zijn oorsprong in neerslag, dat via grondwater, beken of rivieren richting zee stroomt.

Voor veel organismen is de beschikbaarheid van drinkwater van levensbelang. Drinkwater is zoetwater van zodanige kwaliteit dat het voor (menselijke) consumptie geschikt is.


Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal

De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (afgekort: EGKS) was een Europese organisatie die bedoeld was om de productie van kolen en staal onder het gezag te plaatsen van een gemeenschappelijke Hoge Autoriteit. Dit nieuwe bestuursorgaan kreeg enkele supranationale bevoegdheden. Kolen en staal zijn de belangrijkste grondstoffen voor de wapenproductie en de zes oprichtende landen wilden op deze manier een nieuwe wapenwedloop tussen de geopolitieke aardsvijanden Frankrijk en Duitsland proberen te voorkomen.

De idee om op dit gebied samen te gaan werken is in 1950 op papier gezet door de Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman. De EGKS geldt als de eerste voorloper van de Europese Unie, waarin zij in 1992 werd opgenomen. Juridisch hield ze van rechtswege op te bestaan in 2002, toen de verdragslooptijd van 50 jaar was uitgelopen.