Henriette Roland Holst-prijs

De Henriette Roland Holstprijs voor geëngageerde literatuur is een Nederlandse literaire prijs die wordt toegekend door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde voor een werk dat "uitmunt door sociale bewogenheid en literair niveau", in de geest van de dichteres Henriette Roland Holst-van der Schalk. De prijs werd ingesteld in 1957 door uitgeverij De Arbeiderspers. Aanvankelijk werd in principe elk jaar een prijs uitgereikt, vanaf 1980 tweejaarlijks en sinds 1984 driejaarlijks. De prijs bestaat uit een oorkonde en een bedrag van 2500 euro.


Coloradokever

De coloradokever (Leptinotarsa decemlineata) is een kever die behoort tot de familie van de bladkevers (Chrysomelidae). De kever wordt ongeveer een centimeter lang en lijkt door zijn bolle en ronde lichaam wat op een lieveheersbeestje. Het onderscheid is dat de coloradokever vijf zwarte strepen heeft op elk van de dekschilden, die verder een geel tot geeloranje kleur hebben. De coloradokever voedt zich uitsluitend met bladeren en bloemen van planten uit de nachtschadefamilie. De kever overwintert onder de grond en in de lente leggen de vrouwtjes honderden eitjes. Hoewel de kevers en hun larven giftig zijn, hebben ze in hun oorspronkelijke verspreidingsgebied verscheidene natuurlijke vijanden.

De soort kwam oorspronkelijk alleen voor in zuidelijk Noord-Amerika. Vanaf 1850 is de coloradokever meegereisd met de aardappelplant, toen die over een groot deel van de wereld verspreid raakte. In 1876 werd de Amerikaanse oostkust bereikt en na de Eerste Wereldoorlog kreeg de kever vaste voet aan de grond in Europa. Inmiddels omvat het verspreidingsgebied zo'n acht miljoen vierkante kilometer in Noord-Amerika en zes miljoen in Europa, Azië en Noord-Afrika. Biologen verwachten dat het verspreidingsgebied zich verder zal uitbreiden in gebieden in Azië, Afrika en in gematigde delen van het zuidelijk halfrond.

In nieuw gekoloniseerde gebieden komen geen vijanden voor, waardoor de coloradokever zich daar zeer snel kan vermenigvuldigen. De kevers kunnen in deze gebieden een geduchte plaag vormen voor onder andere de aardappelteelt. Met name de larven zijn erg vraatzuchtig en kunnen aardappelvelden geheel ontbladeren. Men heeft op uiteenlopende manieren getracht om de kevers uit te roeien, bijvoorbeeld door natuurlijke vijanden van de coloradokever te introduceren en door het leger, kinderen en werklozen in te zetten om de insecten te verzamelen en te vernietigen, maar deze pogingen hebben zonder uitzondering gefaald.


Internet2

Internet2, ook wel I2, is een samenwerkingsverband zonder winstoogmerk tussen ruim 200 universiteiten in de Verenigde Staten en een aantal bedrijven uit de informatietechnologie, waaronder AT&T, Intel, Sun Microsystems en Cisco Systems. Het doel is het ontwikkelen en in gebruik nemen van geavanceerde netwerktechnologieën, zoals IPv6, IP-multicasting en Quality of Service. Het is niet de bedoeling een afzonderlijk netwerk naast het reguliere internet te maken, maar juist om te zijner tijd de nieuwe technologieën hiervoor bruikbaar te maken.

De aangesloten organisaties hebben Abilene opgezet en Internet2 ondersteunt het project National LambdaRail.

Internet2 maakt gebruik van de vBNS very-high-performance Backbone Network Service technologie, waarmee verbindingen met een hoge snelheid tussen meer dan 200 Amerikaanse universiteiten en onderzoeksinstellingen in het samenwerkingsverband mogelijk zijn. Internet2 heeft behalve het Abilene-netwerk ook een optisch netwerk ontwikkeld.


Imitator

Een imitator is een entertainer die bekende personen qua stem of mimiek nadoet, zodat zijn publiek amper verschil hoort. Dit wordt meestal gedaan door komieken, met de bedoeling op het gevoel van herkenning bij het publiek te spelen en hen zo aan het lachen te brengen.

Sommige imitaties zijn echter ook ernstig bedoeld. Zo kan een zanger of groep nummers van een bekende artiest coveren, verkleed als de desbetreffende artiest, met als enige doel zo aangenaam mogelijk het origineel te benaderen. Dit gebeurt meestal met artiesten die inmiddels al overleden zijn, geen concerten meer geven of simpelweg te duur zijn voor het algemene publiek. Een goed voorbeeld zijn Elvis-imitatoren.

Acteurs in ernstige theater-, televisie-, radio- of filmproducties die een echt bestaande persoon moeten spelen zullen ook imitatie gebruiken. Alleen letten ze er op dat ze niet in karikatuur verzanden en zo onbedoeld het publiek op de lachspieren werken. Hun voornaamste streefdoel is geloofwaardigheid.


Worms (stad)

Worms is een kreisvrije stad in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts, gelegen aan de Rijn. De stad telt 83.850 inwoners (31-12-2021) op een oppervlakte van 108,77 km². De stad is, samen met Trier, de oudste stad van Duitsland.

Worms is een zogenoemde Nibelungenstad met vele middeleeuwse bouwwerken.


Georganiseerde misdaad

De actieterreinen van deze bendes variëren van handel in zowel legale als illegale producten, zoals drugs, ivoor, mensensmokkel en daarmee samenhangend prostitutie, wapensmokkel, afpersing, internetcriminaliteit, moord, drankhandel en (auto)diefstal. Een andere kernactiviteit van criminele organisaties is het witwassen van zwart geld.


Sauropodomorpha

De Sauropodomorpha vormen een hoofdonderverdeling van de Saurischia, een hoofdonderverdeling van de dinosauriërs.

Een onderorde Sauropodomorpha werd in 1932 benoemd door Von Huene als taxon dat de Sauropoda en de Prosauropoda omvatte.

Deze groep bestaat voor zover bekend volledig uit herbivoren en scheidde zich in het Trias af: de oudste bekende soort is Saturnalia uit het Carnien. Zij stierf uit aan het einde van het Krijt in het Maastrichtien, net als alle dinosauriërs buiten de groep van de theropoden.

Een mogelijke stamboom toont het volgende kladogram.


Prosauropoda

De Prosauropoda vormen een hoofdonderverdeling van de Sauropodomorpha, een groep plantenetende dinosauriërs. De klade is in 2004 door Galton en Upchurch gedefinieerd als de groep omvattende Plateosaurus engelhardti en alle soorten nauwer verwant aan Plateosaurus dan aan de groep van de Sauropoda.

Deze per definitie monofyletische afstammingsgroep komt wellicht niet volledig overeen met de mogelijkerwijs parafyletische groep van de "prosauropoden", zoals die term losjes gebruikt wordt als aanduiding voor een verzameling kleine langnekkige planteneters uit het Trias die ofwel de parafyletische vooroudergroep van de latere sauropoden vormt (dat is overigens de letterlijke betekenis van "Prosauropoda") ofwel de monofyletische zustergroep van de sauropoden. Beide mogelijkheden worden door een gedeelte van de bekende feiten ondersteund: er bestaat grote strijd over de vraag welke met de waarheid overeenkomt. Unaysaurus is zo een "prosauropode".

PROSAUROPODA Basale prosauropoden Yimenosaurus Mussaurus Riojasauridae Eucnemesaurus Riojasaurus Plateosauria Plateosauridae Plateosaurus Sellosaurus Unaysaurus? Massospondylidae Coloradisaurus Lufengosaurus Massospondylus Yunnanosaurus Jingshanosaurus


Grote Prijs van Nederland (muziek)

De Grote Prijs van Nederland is een muziekprijs die jaarlijks wordt uitgereikt.

Er zijn drie categorieën: Bands, Hiphop en Singer-songwriter. De Grote Prijs werd in 1983 in het leven geroepen door muziektijdschrift OOR, omroep VARA en het Lochem Festival. Het is de grootste en langstlopende nationale muziekcompetitie. De finales vinden plaats in Paradiso en de Melkweg in Amsterdam.

De Grote Prijs van Nederland bestaat onder andere uit festivaloptredens, studiotijd, repetitieruimte, een persoonlijk ontwikkeltraject en professionele coaching. Sinds 1996 wordt er per categorie ook een Publieksprijs uitgereikt. Van 1996 t/m 2013 werden er bovendien Beste Muzikantprijzen uitgereikt.

Bands/acts kunnen zich alleen online inschrijven. Daarbij dient men 2 tot 3 mp3's te uploaden samen met een bandbiografie en een foto. Een professionele en onafhankelijke jury beluistert de mp3's en maakt hiervan een juryrapport. De beste acts worden live beoordeeld op podia door het hele land in kwartfinales en halve finales. Nieuw sinds 2012 is dat 10 van de 35 kwartfinalisten door het publiek worden gekozen door middel van online stemmen.


Ton Sijbrands

Sijbrands (Amsterdam, 15 december 1949) is een Nederlandse Internationaal Grootmeester dammen, die zes Nederlandse, vier Europese en twee wereldtitels heeft veroverd. Naast zijn topprestaties als wedstrijdspeler staat hij in de damwereld ook bekend als demonstrateur bij toernooien, levende encyclopedie en trainer (van onder andere Roel Boomstra op diens weg naar de wereldtitel). Hij heeft regelmatig (klok- en blind)simultaans gegeven, die hij over het algemeen met indrukwekkende cijfers won en waarbij hij elf keer het wereldrecord blindsimultaandammen verbeterde. Hij heeft veel over dammen geschreven in boeken, een wekelijkse rubriek in de Volkskrant en zijn tijdschrift Dammen. In 2008 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.


Baijum

Baijum (officieel, Fries: Baaium) is een dorp in de gemeente Waadhoeke, in de Nederlandse provincie Friesland. Baijum ligt tussen Winsum en Dronrijp, ten zuiden van de spoorlijn Leeuwarden-Harlingen aan de Baijumeropvaart. In had het dorp inwoners.


Benno Premsela

Benno Premsela (Amsterdam, 4 mei 1920 — aldaar, 27 maart 1997) was een Nederlands vormgever en binnenhuisarchitect, centrale figuur in de naoorlogse Nederlandse kunstwereld en als voorzitter van het COC een voorvechter van de homo-emancipatie.


Dove varanen

De dove varanen (Lanthanotidae) zijn een familie van hagedissen die vertegenwoordigd worden door slechts een enkele soort; de dove varaan (Lanthanotus borneensis). De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Franz Steindachner in 1878.

Uit fossielen blijkt dat er waarschijnlijk geen andere soorten op aarde hebben rondgelopen, wel zijn er voorouders beschreven die er afwijkend uitzagen. Samen met de korsthagedissen (Helodermatidae) en de varanen (Varanidae) en een paar uitgestorven groepen vormen de dove varanen de infraorde varaanachtigen (Platynota). Het lichaam doet denken aan een zeer dunne kruising tussen een varaan en een korsthagedis, maar wetenschappelijk gezien ligt dat anders; ze hebben alleen eenzelfde voorouder.


Aboe Simbel

Aboe Simbel is een archeologisch complex bestaande uit twee zeer grote uit de rotswanden uitgehakte Egyptische tempels in het zuiden van Egypte op de westelijke oever van het Nassermeer. De tempels behoren tot de oudste monumenten van Egypte. De stad Aboe Simbel met ca. 2500 inwoners ligt in de buurt van het complex.

De vallei, die bekendstaat als de Nubische Monumenten, loopt van Aboe Simbel tot Philae en staat op de lijst van Werelderfgoed van de UNESCO.


Rangerprogramma

Het Rangerprogramma was een serie ruimtemissies met onbemande ruimtevaartuigen. Het was de eerste poging van de VS om close-upfoto's van het maanoppervlak te maken.

De Rangers waren niet ontworpen om een zachte landing te maken en dan langdurig onderzoek te doen zoals heden ten dage vaak het geval is, maar om recht op de maan af te vliegen en neer te storten. Tijdens de afdaling naar het oppervlak werden foto's gemaakt en het onderzoek uitgevoerd. Het gros van de opnames was niet superscherp, want NASA hield het aantal beeldlijnen bewust laag. Hoe meer beeldlijnen, des te gedetailleerder het beeld. De Ranger vloog echter met zeer hoge snelheid (bijna 10.000 km/u) op de maan af en moest iedere gemaakte foto tevens overseinen. Om te voorkomen dat de laatste en belangrijkste opnames (vanaf lage hoogte) verloren gingen, omdat het toestel tijdens het verzenden hiervan te pletter sloeg, koos NASA voor een laag oplossend vermogen.

Het Rangerprogramma bestond uit drie blokken van missies. Ieder blok had zijn eigen doelstelling en daarom ook een afwijkend ontwerp van de ruimtesondes in ieder blok.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om twaalf missies te lanceren, maar Ranger 10, 11 en 12 werden geannuleerd door de senaat. Reden hiervoor was het falen van de eerste vijf missies. Nadat de nummers 7, 8 en 9 wel succes boekten en vele bruikbare foto's naar de Aarde zonden, trachtten wetenschappers om alsnog toestemming te verkrijgen voor meerdere missies.

De volksvertegenwoordigers vonden dit echter te veel van het goede. NASA was tevens bezig met twee andere onbemande programma's: het Surveyor- en Lunar Orbiterprogramma. Die waren, net als project Ranger, evenmin goedkoop te noemen. Vandaar dat de senatoren hun toestemming hiervoor onthielden.

De totale kosten van het Rangerprogramma bedroegen 170 miljoen dollar.


ABRA

ABRA is een historisch Italiaans motorfietsmerk.

Dit was een Italiaans merk van Alfeo Rodolfi dat van 1923 tot 1927 een beperkte oplage 125- en 149cc-motorfietsjes met DKW-tweetaktblokken bouwde. Latere modellen hadden 132 cc.


ABSAF

ABSAF (Appingedammer BSA Fabriek) is een Nederlands bedrijf dat motorfietsen voor klassieker-races prepareert en bouwt.

Het bedrijf staat onder leiding van Jan de Jong en maakt in eigen beheer onderdelen voor BSA motorfietsen of complete motorfietsen waarmee wereldwijd in races voor klassieke motoren gereden wordt. De productie begon in Appingedam, maar vanwege de aardbevingen in Groningen is het bedrijf verhuisd naar Nieuwolda.


Aswandam

De nieuwe Hoge Aswandam en de oudere Lage Aswandam zijn twee dammen die de Nijl bij Aswan in Egypte afsluiten. De stuwdam creëerde het meer van Nasser, een 550 kilometer lang reservoir dat deels in Sudan ligt. Het reservoir is verbonden met het Toshkameer ten westen.

Vroeger overstroomde de Nijl elk jaar in de zomer; de zogenaamde Nijlvloed. Deze overstromingen lieten vruchtbaar slib achter op de oevers van de Nijl, waardoor de bodem ideaal was voor landbouw. De overstromingen waren echter onvoorspelbaar en richtten vaak schade aan. Daarom werd het nodig geacht om ze beheersbaar te maken door middel van een dam. Verschillende gemeenschappen moesten verplicht wijken bij de voltooiing van de dam. Een bekend voorbeeld is Toshka dat later zijn naam zou geven aan het Toshkameer. Een aantal tempels die onder water dreigden te raken werden gered door ze te verplaatsen.


André Klukhuhn

André Friedrich Wilhelm Klukhuhn (Amsterdam, 17 augustus 1940) is een Nederlandse scheikundige, organisator en publicist.


Accossato

Accossato was een Italiaans merk van motorfietsen en maakt tegenwoordig onderdelen voor andere merken.

Accossato, Moncalieri, Turijn (1973-).

Kleine Italiaanse fabriek van Giovanni Accossato. Men begon in 1973 met de productie van 50cc-crossmotoren.

In 1979 kwamen er ook enduromachines die in regionale wedstrijden konden worden ingezet.

Vanaf 1982 kon men zich ook in Nationale wedstrijden met de concurrentie meten. Men bouwde voornamelijk lichte 90- en 125cc-Minarelli (tegenwoordig Garelli)- en Hiromotoren in. De productie van motorfieten is beëindigd, maar in elk geval werden er in 1985 nog geproduceerd.

Het bedrijf bestaat (in 2015) nog steeds en maakt sturen, handvatten, remklauwen en subframes voor Italiaanse motorfabrikanten.


Frituurpan

Een frituurpan, frituur, friteuse, frietpan, of frietketel (Limburgs) is een stuk kookgerei waarin olie of vet wordt verhit om voedsel in te frituren, zoals vis, oliebollen, friet of kroketten. Oorspronkelijk werd er gedoeld op een fysieke pan, pot of ketel die op een kooktoestel werd geplaatst, waarmee de pan verhit werd. Vanaf het moment dat er elektrische apparaten op de markt kwamen waarmee er gefrituurd kon worden, werd het woord frituurpan ook overdrachtelijk gebruikt om dit soort apparaten mee aan te duiden. De vereiste temperatuur loopt van ongeveer 180 tot 200 graden Celsius.

Bedrijven die snacks gefrituurd verkopen, worden in Nederland doorgaans snackbar of cafetaria genoemd, in België staan deze verkooppunten bekend als frituur of frietkot.


ACE (motorfiets)

ACE (ACE Motor Corporation) is een voormalige Amerikaanse motorfietsenfabriek in Philadelphia (1919-1927).

ACE werd in 1919 opgericht door William G. ("Bill") Henderson, nadat zijn eigen merk Henderson in 1917 was opgegaan in het Amerikaanse Excelsior-concern van Ignaz Schwinn en Henderson en Schwinn onenigheid kregen. Bij ACE bleef Henderson zijn bekende viercilinder lijnmotoren bouwen.

Tot 1929 heetten de machines Indian-ACE, daarna alleen nog Indian. Zo reden er dus viercilinders rond onder de merknamen Henderson, Excelsior, ACE en Indian.

A


NSW

Natuurschoonwet (1928), een Nederlandse wet Navigators Studentenvereniging Wageningen Nieuw-Zuid-Wales (New South Wales), een provincie in Australië NSW, een historisch Australisch motorfietsmerk


Acher (motorfiets)

Acher was een Frans bedrijf dat vanaf 1926 motorfietsen produceerde.

De machines hadden twee naast elkaar liggende watergekoelde cilinders. De machine had een voor die tijd ongebruikelijk smeersysteem. Hoewel mengsmering de norm was had deze motorfiets al een door een wormas aangedreven oliepomp. De totale cilinderinhoud was 500 cc.


Mohammed Ali van Egypte

Hij werd met een expeditieleger naar Egypte gestuurd toen dat door Napoleon was bezet, maar al voor hij daar aankwam waren de Fransen begonnen zich terug te trekken. Mehmet Ali, zoals zijn Turkse naam luidt, bezette het land, en in 1808 erkende de sultan hem als wali. Hij hervormde Egypte en breidde zijn gebied uit met een leger waarvoor boeren gerekruteerd werden. Hij legde veel infrastructuur aan, namelijk: 1600 km aan spoorwegen, 8000 km aan telegraafkabels en 13000 km aan kanaal. Hij maakte van Egypte een van de grootste katoenproducenten ter wereld, Egyptes katoenindustrie was namelijk goed voor 75% van de wereldproductie. Veel van zijn veranderingen waren echter gericht op de versterking van het Egyptische leger. Hij wilde van Egypte een sterke economie maken, waardoor hij veel geld kon investeren in zijn leger, om Egypte te beschermen tegen de Britten en Fransen.

Mohammed Ali richtte het Egyptische bestuur in naar westers voorbeeld en reorganiseerde het leger. Hij stichtte een dynastie, die het land achtereenvolgens als wali (1805-1867), kedive (1867-1914), sultan (1914-1922) en koning (1922-1953) zou regeren.

Hoewel hij altijd een vazal van het Ottomaanse Rijk bleef, handelde hij meestal onafhankelijk. Tijdens de Griekse opstand koos hij echter partij voor de sultan en veroverde de eilanden en de Peloponnesos. Na de Ottomaanse nederlaag bij Navarino (1827) en het Congres van Londen (1832) brak echter een conflict uit met de sultan. Mohammed Ali vond dat hij recht had op betaling voor zijn diensten. De sultan vond dat Mohammed Ali deze diensten sowieso had moeten verrichten omdat hij de sultan nu eenmaal loyaliteit verschuldigd was. Bovendien was er geen resultaat geboekt. Dit leidde uiteindelijk ertoe dat Mohammed Ali in opstand kwam tegen de sultan en deze uiteindelijk tot twee keer toe wist te verslaan.

Hij werd in juli 1848 afgezet omdat zijn geestelijke vermogens achteruit gingen. Hij stierf in augustus van het volgende jaar. Hij werd opgevolgd door twee van zijn zonen. De twee waren echter zwakke heersers, en onder hun regeerperiode werd het grootste gedeelte van Egypte overgenomen door Europese machten.


Onderkoning

Een onderkoning (ook wel vicekoning) is een regent die over een deel van een rijk regeert, bijvoorbeeld een kolonie, stad of provincie, in de naam van zijn of haar monarch. Het territorium van een onderkoning kan ook wel een onderkoninkrijk genoemd worden. De vrouwelijke vorm is onderkoningin.

Het woord bestaat als titel, maar wordt ook gehanteerd als bijnaam voor iemand die vertrouweling is van een hooggeplaatst persoon, of iemand die informeel of achter de schermen veel macht heeft.


ACS (motorfiets)

ACS is een Franse endurance-motorfiets, ontwikkeld en gebouwd bij de Ateliers de Construction Siccardi.

René Siccardi maakte in zijn fabriek krukassen, vliegwielen, koppelingen enz. voor verschillende automerken. Hij werkte samen met François Denin, die voor BTMM (Bureau Technique Moteur Moderne) de weinig succesvolle Matra-twaalfcilinder Formule 1 motor had gemaakt.

Siccardi en Denin besloten samen een driecilinder Endurance-wegracer te bouwen. Die 999cc-motor, de ACS S.3, had dubbele bovenliggende nokkenassen en vier kleppen per cilinder en leverde 150 pk bij 11.000 tpm. De topsnelheid bedroeg 284 km/h. Het rijwielgedeelte werd gebouwd door Claude ("Pif") Fior.

De motor was in oktober 1981 klaar, maar de FIM veranderde de reglementen en bracht de maximale cilinderinhoud terug naar 750 cc.

Van de racemotor en de beloofde straatuitvoering werd nooit meer iets vernomen. Siccardi was later betrokken bij het MF-project (Moto Française).


Orgaan van Jacobson

Het orgaan van Jacobson is het reukorgaan van slangen en sommige hagedissen zoals skinken en varanen. Ook zoogdieren zoals egels, katten, honden, olifanten en neushoorns hebben een dergelijk orgaan.


Oogst

De oogst is het binnenhalen van land- en tuinbouwproducten. Ook het binnengehaalde product zelf wordt "de oogst" genoemd.


Taalpurisme

Taalpurisme of taalzuivering is het bewust uit de taal weren van woorden en uitdrukkingen die door de spraakmakende gemeente als ongewenst beschouwd worden.


Muisarm

Een muisarm is een blessure aan de arm-, nek-, pols- en schouderspieren, hoofdzakelijk ten gevolge van overdadig computer- en computermuisgebruik. Deze blessure behoort tot de groep van de RSI's of repetitive strain injuries, hetgeen een verzameling van klachten is ten gevolge van het herhaaldelijk uitvoeren van eenzelfde beweging. Sinds 2004 wordt de groep van klachten over arm, nek en/of schouder ook wel benoemd als CANS.


ZRS-5 USS Macon

De ZR-5 USS Macon was een "vliegend vliegtuigdraagschip" van de Amerikaanse marine. In de romp van dit luchtschip bevond zich een hangar, vanwaaruit vliegtuigen door middel van een trapeze onder uit het vliegtuig konden worden losgelaten. Tijdens de "landing" moest de piloot zijn vliegtuig hier met een vanghaak die boven op het toestel was aangebracht, aanhaken. Daarna kon het naar binnen worden gehaald.


ACMA

ACMA is een historisch Frans merk van scooters en transportscooters.

Dit was een motorfietsmerk dat in 1949 werd opgericht maar pas vanaf 1951 onder licentie 123-, 147- en 173cc-Vespa-scooters samenstelde.

Vanaf 1953 werd hier ook de Trivespa transportscooter gemaakt. De fabriek stond in Fourchambault, het kantoor in Parijs. De productie van scooters eindigde in 1962.

Men produceerde ook de Vespa 400.


Acsa (motorfiets)

ACSA was een Italiaans motorfietsmerk uit Bologna dat slechts één jaar bestond, in 1954.

Men bouwde de Veltro-bromfiets waarbij het motorblokje onder de trapperas lag. De grootste cilinderinhoud was 75 cc. Door de tegenvallende verkoop moest men binnen een jaar de productie weer beëindigen.


ADB (Avenger)

ADB (Avenger) is de afkorting van American Dirt Bike en is (of was) een kleine Amerikaanse fabrikant van terreinmotorfietsen. Deze werden geproduceerd in het begin van de jaren negentig en waren voorzien van 600cc-Rotax-blokken. Ze werden onder de naam Avenger verkocht.


Adek (fietsenfabriek)

Adek was een Arnhemse fietsenfabriek die in 1913 werd opgericht, in de wijk Spijkerkwartier, door de partners Van Aken, Dop en Kuiper. In het beeldmerk van het bedrijf werden echter de woorden Adek Draisine Exempel Kaliber gebruikt.

Adek floreerde ondanks de Eerste Wereldoorlog, en was de eerste rijwielfabriek die de 48-urige werkweek invoerde, in 1918.

Rond 1920 waren er fusieplannen met de Handels- en Industrie-Mij v/h M. Adler uit Amsterdam die echter geen doorgang vonden. Toen in 1926 Gruno-directeur Feunekes overleed kwam het toch tot een fusie, en werd de productie van Adek naar Winschoten overgebracht. Adek directeur Jan Dop kreeg de leiding over de gefuseerde bedrijven.

In de jaren 1951-1954 werden er bromfietsen onder de naam Amstel geproduceerd of geïmporteerd door de N.V. Gruno & Adek Rijwielfabrieken in Nijmegen. Deze hadden een VAP-blokje en waren ook te koop onder de namen Adek en Gruno. Ze werden ook door de HMF (Hollandsche Motoren Fabriek) verkocht.

Hier ligt waarschijnlijk een link tussen de N.V. Gruno en Stokvis: de fietsen van Stokvis werden gebouwd door de firma Gruno in Winschoten, die later verhuisd zou zijn naar Uden (zie ook RAP). De HMF verkocht de Amstel-VAP bromfietsjes maar kort, maar in 1953 adverteerde men met een bromfietstandem, die eveneens werd aangedreven door een VAP-blokje. Ook dit model was geen lang leven beschoren.


AD

'Ad, oude Arabische stam genoemd in de Koran Algemeen Dagblad, een Nederlands landelijk dagblad Andorra, een land met ISO-landcode AD Anno Domini, aanduiding voor de christelijke jaartelling Associate degree, een graad in het hoger beroepsonderwijs Active Directory, een directoryservice van Microsoft Ahold Delhaize, een exploitant van supermarkten en andere winkels Air Paradise, een Indonesische, voormalige luchtvaartmaatschappij met IATA-code AD Azul (luchtvaartmaatschappij), een Braziliaanse luchtvaartmaatschappij met IATA-code AD AD (UIAA), een code in het UIAA-systeem voor alpiene klimroutes, zie Union Internationale des Associations d'Alpinisme AD (motorfiets), een historisch merk van motorfietsen A.D. (miniserie), een miniserie uit 1985

.ad, op internet het topleveldomein van Andorra


Witold Lutosławski

Witold Roman Lutosławski (Drozdowo, 25 januari 1913 – Warschau, 7 februari 1994) was een Pools componist.


Dominic Monaghan

Dominic Bernard Patrick Luke Monaghan (Berlijn, 8 december 1976) is een Engels acteur. Monaghan heeft zijn bekendheid verworven door de hobbit Merry te spelen in de verfilming van het boek The Lord of the Rings (In de Ban van de Ring) en als Charlie in de televisieserie Lost.


Stadspartij 100% voor Groningen

De Stadspartij 100% voor Groningen is een lokale politieke partij in de gemeente Groningen. De partij is aangesloten bij de VPPG, de Vereniging voor Plaatselijke Politieke Groeperingen.

De partij werd enige maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2002 opgericht. In deze periode kwam in heel Nederland een nieuw type lokale partij op, vaak met het voorvoegsel 'Leefbaar'. De Stadspartij Groningen vertoonde gemeenschappelijke kenmerken met deze 'Leefbaar-beweging'. Zij ageerde tegen de politiek van het Groninger College van B&W dat zich te weinig aan zou trekken van de burgers. Daarom koos zij als symbool een (luisterend) oor en legde zich toe op het verbeteren van inspraak.

Bij de verkiezingen van 2002 waren kandidaten voor de Stadspartij onder meer Fleur Woudstra, Geert Spieker en Johan Meijering. De partij behaalde twee van de 39 zetels in de raad. Bij de daaropvolgende verkiezingen behaalde de partij respectievelijk 2 (2006), 5 (2010) en 3 (2014) zetels.

Bij de herindelingsverkiezingen van 2018 nam de partij deel onder de naam Stadspartij voor Stad en Ommeland en behaalde 2 zetels.

In aanloop naar de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2022 fuseerde de Stadspartij samen met 100% Groningen en de Sportpartij tot de Stadspartij 100% voor Groningen. Amrut Sijbolts werd lijsttrekker en de partij behaalde vier zetels.


Adly

Adly is een merk van (onder andere) bromfietsen scooters uit Taiwan.

Her Chee Industrial Co. Ltd., Yi-Chu Hsiang, Chia-Yi Hsien, Taiwan is een Taiwanees bedrijf dat in 1978 werd opgericht voor de productie van bromfietsen. Later werden ook scooters geproduceerd en tegenwoordig maakt men ook terreinkarts, Quads, E-bikes (elektrische bromfietsen) en lichte motorfietsjes van 90- tot 125 cc.


ADM (motorfiets)

ADM is de afkorting van Auf der Maur, een klein motorfietsfabriekje van Charles Auf der Maur, dat vanaf 1978 een 500 cc tweetakt viercilinder lijnmotor van Yamaha doorontwikkelde.

Zijspan-racer Rolf Biland zou met de eerste machine in de 500cc-solo-klasse starten. Uiteindelijk werd de machine in 1983 bereden door Andreas Hofmann. ADM had zich een extra probleem op de hals gehaald door de machine van 16-inch velgen te voorzien, een maat waarvoor banden vrijwel niet te krijgen waren. ADM-blokken waren succesvol gebruikt in de zijspanrace.


Adma

Adma is een Duits historisch merk van motorfietsen.

Adma was een kleine fabriek in Maagdenburg die tussen 1924 en 1926 169cc-tweetakt-motorfietsen produceerde.

Adma begon haar productie in een periode dat in Duitsland honderden kleine fabriekjes motorfietsen gingen maken. Daarmee speelden ze in op de behoefte aan licht, goedkoop vervoer die na de Eerste Wereldoorlog was ontstaan. Door het grote aantal merken waren ze gedwongen klanten te vinden in de eigen regio, want een groot dealernetwerk kon niet worden opgebouwd. Veel van deze merken kochten inbouwmotoren van andere merken in, maar Adma koos voor de veel duurdere optie om een eigen motorblok te ontwikkelen. Net als de meeste van deze kleine fabrikanten moest men de productie al heel snel weer beëindigen.


Scuderia Adriatica

Scuderia Adriatica was het wegraceteam van de Italiaanse broers Giuliano en Alvaro Vernocchi, oprichters van de fabrikant van landbouwwerktuigen Adriatica.

Al in 1978 startte het team met Yamaha TZ 250- en Morbidelli-productieracers, die door de Nederlandse constructeur Jan Witteveen getuned werden. Witteveen had zijn sporen verdiend door zijn werk voor Gilera en Simonini.


ADS (motorfietsmerk)

ADS is een historisch Belgisch brom- en motorfietsmerk.

Dit Belgische merk van A. de Smaele maakte vanaf 1949 aanvankelijk lichte motorfietsen met 98ccSachs- en ILO-tweetaktblokken. Deze eerste modellen waren nog voorzien van een parallellogramvork.

Vanaf 1951 kwamen er zwaardere modellen met een 150 cc Sachs-motor. In 1952 ging men ook bromfietsjes met 49cc-Sachs-blokjes bouwen. Er werden intussen ook telescoopvorken gebruikt, maar de meeste modellen waren ook leverbaar met rubbervering. Achtervering was bij vrijwel alle bromfietsen als optie leverbaar, waardoor de machientjes de namen "Standard" en "de Luxe" meekregen.

In 1957 werd nog een 175cc-model geïntroduceerd, ook voorzien van een Sachs-motor, maar dit was tevens het jaar dat de productie van brom- en motorfietsen werd beëindigd.


Advance (motorfiets)

Advance is een historisch Brits merk van motorfietsen, tricars, forecars en inbouwmotoren.

De bedrijfsnaam was Advance Motor Mfg. Co. Ltd., Northampton. Het was onderdeel van de firma Smart & Gainsford.


Adria (motorfiets)

Adria is een historisch merk van motorfietsen en hulpmotoren.

Adria begon haar productie al in 1912. In eerste instantie produceerde men fietsen met hulpmotor. Na een onderbreking van de productie tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam het merk in 1921 op de markt met echte motorfietsen met een 276cc-zijklepmotor en riemaandrijving. In 1923 kwam er een model met een 282cc-zijklepmotor, drie versnellingen en chain-cum-belt drive. Waarschijnlijk kwam er ook nog een 346cc-model, maar in 1927 werd de productie beëindigd.


AEL (motorfiets)

AEL is een historisch Brits merk van motorfietsen.

Arthur Edward Lynes had een handel in rijwielen, onderdelen en accessoires aan Moor Street in Coventry en een winkel aan High Street.

Van 1919 tot 1924 verkocht hij ook "AEL" motorfietsen met Villiers-, JAP- en Blackburne-inbouwmotoren. Omdat er voornamelijk tweetakten werden gemaakt, zijn de Villiers (tweetakt) motoren waarschijnlijk het meest toegepast.

Lynes gaf alleen zijn naam aan deze motorfietsen, ze werden bij verschillende motorfietsfabrikanten in Coventry geassembleerd.


AER

AER is een historisch Brits merk van motorfietsen, dat ook onder de namen Aero-Special, Reynolds-Special en Reynolds-Scott produceerde.


Aero-Caproni

Aero-Caproni was een Italiaanse vliegtuigfabriek die in 1908 gesticht werd door Giovanni Battista Caproni en gevestigd was in Taliedo bij Milaan. In 1910 werd het eerste Italiaanse vliegtuig gebouwd, de Caproni Ca.1, die bij de eerste vlucht neerstortte.

Na de Tweede Wereldoorlog ging het bedrijf motorfietsen produceren.

Men bouwde vanaf 1950 aanvankelijk 73cc-kopklepmotoren met plaatframes, maar later ook 123cc-blokken met buizenframes.

Waarschijnlijk rond 1953 kwam er een scheiding en ontstond een tweede fabriek in Vizzola. De Vizzola-machines gingen Caproni-Vizzola heten, de motoren uit Trento veranderden hun naam in Capriolo.

In 1958 veranderde de merknaam in Aeromere. De productielijn voor motorfietsen werd in 1964 verkocht aan Zanetti.


Aeroplan

Aeroplan is een historisch Duits merk van lichte motorfietsen.

Na de Eerste Wereldoorlog ontstonden zowel in het Verenigd Koninkrijk als in Duitsland honderden kleine motorfietsmerken. In Groot-Brittannië begon deze "motorboom" al in 1919, in Duitsland pas in 1922. Rijwielhandelaar Lederer ging in 1922 - net als de meeste van zijn concurrenten - motorfietsen met inbouwmotoren maken. Hij leverde tamelijk primitieve frames waarin 123- en 173cc-DKW-tweetaktmotoren werden gemonteerd. In 1925 sloten meer dan 150 van deze kleine Duitse merken de poorten. Ze moesten het hebben van klanten in hun eigen regio en konden niet opboksen tegen de grote bedrijven die landelijk via een dealernetwerk motorfietsen konden verkopen. Ook de Aeroplan-motorfietsen verdwenen in dat jaar.


Aeros

Aeros is een historisch Tsjechisch motorfietsmerk.

De Aeros-machines kwamen in 1927 op de markt en waren samengesteld uit hoogwaardige producten. Zo hadden ze BMW-achtige frames met 348- en 498cc-eencilinder kopklepmotoren met bovenliggende nokkenas van Küchen. De productie eindigde echter al in 1929.

De firman Aeros maakte ook de frames voor de 250cc-Bekamo-motorfietsen.


Aero-Scoot

Aero-Scoot is een historisch merk van vouwscooters.

Dit was het bedrijf van Jacques Lefol dat vanaf de jaren dertig auto- en fietsaccessoires produceerde. In 1953 kwam het bedrijf op de markt met de "Aero-Scoot" vouwscooter, een demontabele scooter die zijn naam waarschijnlijk dankte aan de para-scooters uit de Tweede Wereldoorlog. Hij was voorzien van een 98cc-Sachs-tweetaktblokje. Waarschijnlijk kwam het pas in 1955 (met een nieuw model) tot productie. Dit model had een 98cc-Cornet-motortje. In 1957 werd de Aero-Scoot onder de naam Scoot-Air verkocht, maar van het merk is daarna niets meer vernomen.


Aetos (motorfietsmerk)

Aetos is een historisch Italiaans motorfietsmerk.

Er werden (in 1913 en 1914) slechts weinig Aetos-motorfietsen gebouwd. De Aetos had een 3½pk-, 492cc-V-twinmotor, riemaandrijving en een Hutemberg-magneetontsteking. De productie moest worden beëindigd toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak en werd daarna niet meer opgestart.


AFW

AFW is een historisch Duits motorfietsmerk.

Dit was een klein bedrijf dat ontstond in Gleina (Sachsen) maar al snel naar Brake verhuisde. Het was een van de vele (honderden) kleine Duitse merken die ontstonden in de eerste helft van de jaren twintig, maar het slechts enkele jaren volhielden. Zoals de meeste van deze merkjes gebruikte men inbouwmotoren, in het geval van AFW 246cc-Hansa-kopklepmotoren die in eigen frames werden gemonteerd. De productie begon in 1923, maar AFW was een van de meer dan 150 merken die in 1925 weer verdwenen.


AGF (motorfiets)

AGF is een Frans historisch merk van motorfietsen en scooters.

De bedrijfsnaam was: Faizant Fils & Co., Colombes, Seine. De naam "AGF" was samengesteld uit de initialen van vader André en zoon George Faizant.


AGL (bedrijf)

AGL was een Franse producent van race-motorfietsen die niet lang bestond.

A. Loupiac bouwde samen met zijn zoon deze Franse racemotor in 1950.

Het was een 250cc-eencilinder viertakt die het in Nationale wedstrijden redelijk deed maar vanwege de beperkte verkoopaantal werd de productie al snel beëindigd.


Agon (motorfietsen)

Agon is een historisch Oostenrijks merk van motorfietsen.

Franz Benninger produceerde zijn motorfietsen waarschijnlijk naar wensen van de klanten, want in de korte tijd van het bestaan van het merk (1926 tot 1928) werden maar weinig motorfietsen gebouwd. Er werd nooit in serie geproduceerd, elke motorfiets was handwerk. Benninger gebruikte een groot scala van inbouwmotoren: 197cc-Paqué-blokjes, de oliegekoelde 346cc-Bradshaw-motor, de 498cc-Küchen-motor en 172 tot 996cc-JAP-motoren.


AGS (motorfiets)

AGS is een Nederlands historisch merk van motorfietsen.

AGS was een klein bedrijf, dat zich vanaf 1968 bezighield met de bouw van snelle crossmotoren van 50- en 125 cc. In de naam zaten de initialen van technicus Jan de Groot en zijn werkgever Akkerman. De "S" staat voor "Special". De toegepaste motorblokken kwamen van Puch, Sachs, Casal en Zündapp.


Aiglon

Aiglon is een historisch Frans merk van motorfietsen.

Dit was een Franse fabriek die in 1902 werd opgericht. Er werden eerst motorblokken van een zekere ingenieur Amstoutz gebruikt, later volgden allerlei inbouwmotoren van FMC, Minerva, Mirus, Peugeot en Zürcher.

In de jaren twintig verhuisde het bedrijf naar Courbevoie bouwde men zelf tweetakten van 98- tot 250 cc en eencilinder viertakten tot 350 cc. In 1922 werd Aiglon overgenomen door FMC, een dochterbedrijf van Peugeot, maar Aiglon bleef onder eigen naam produceren.

Vanaf 1936 maakte men motorfietsen in verschillende inhoudsklassen: 100-, 175- en 250cc-modellen met twee- en viertaktmotoren, 350- en 500cc-modellen met viertaktmotoren. Deze laatsten waren dan weer zowel als kop- en zijklepper leverbaar. In 1938 werd de productie stopgezet, maar in 1945 maakte het bedrijf een herstart met een 500cc-kopklepper. In 1948 werd het programma weer uitgebreid met 100-, 125- en 150cc-modellen, opnieuw met twee- en viertaktmodellen en drie of vier versnellingen.

Tegen het einde werden 125 en 175 cc AMC-eencilinder viertakten en 250 cc FMC-tweecilinder tweetakten gebruikt. Aiglon sloot in 1953 de poorten. Aiglon betekent "Arendsjong".


Brigade van Bylandt

De Brigade van Bylandt vormde een Nederlandse brigade der infanterie onder het commando van generaal-majoor Willem Frederik Graaf van Bylandt.

De brigade was genummerd 1e Brigade en vormde samen met de 2e Brigade van Nassause eenheden, gecommandeerd door kolonel Friedrich Wilhelm von Goedecke, de 2e Nederlandse Divisie gecommandeerd door luitenant-generaal H.G. baron De Perponcher-Sedlnitsky. Deze divisie was onderdeel van het 1ste Korps van het Brits-Nederlandse leger dat werd bijeengebracht in de Zuidelijke Nederlanden om Frankrijk binnen te vallen. Dit geallieerde leger stond onder leiding van de hertog van Wellington. Het 1ste Korps stond onder leiding van de prins van Oranje, de latere koning Willem II.

De 1e Brigade was samengesteld uit de volgende eenheden, volgens de laatste tweewekelijkse telling van de ochtend van 15 juni 1815: 27e Bataljon Jagers (23 officieren en 739 effectieve manschappen) onder leiding van luitenant-kolonel J.W. Grunebosch 7e Bataljon Infanterie van Linie (23 officieren en 666 effectieve manschappen) onder luitenant-kolonel F.C. Vanden Sande 5e Bataljon Nationale Militie (21 officieren en 454 effectieve manschappen) onder luitenant-kolonel J.J. Westenberg 7e Bataljon Nationale Militie (22 officieren en 622 effectieve manschappen) onder luitenant-kolonel H. Singendonck 8e Bataljon Nationale Militie (22 officieren en 502 effectieve manschappen) onder luitenant-kolonel W.A. de Jongh Voetbatterij (3 officieren en 116 manschappen) onder kapitein Stevenaert Artillerietrein (2 officieren en 137 manschappen)

In totaal 3352 officieren en manschappen, exclusief de kleine brigadestaf.


AIM (motorfiets)

AIM is een historisch Italiaans merk van crossmotoren en kindermotortjes.

In 1976 begon dit Italiaanse merk met de bouw van 48- en 124cc-sport- en crossmotoren met inbouwmotoren van Sachs. Daarnaast gebruikte men ook Franco Morini-blokjes voor kindermotorfietsjes: de A1 Mini Girls en Cross Boy zonder versnellingen en de Jumbo met vier versnellingen. Al snel richtte met zich op de meer serieuze terreinmotoren. Er kwamen 250cc-crossmotoren en 100-, 175- en 250cc-enduromotoren. Aan het einde van de jaren zeventig waren er kleine succesjes in de Italiaanse kampioenschappen. Sergio Ballabio werd Italiaans kampioen in de 50cc-motocross en in 1980 werd Gino Perego Italiaans en Europees 50cc-kampioen. Luca Benedetti werd eerste in de 50cc-klasse van de ISDE.

In de jaren tachtig werd het modellenaanbod aanmerkelijk ingekrompen en het zwaartepunt kwam op 50- en 80cc-cross- en enduromodellen te liggen, terwijl ook nog het kindermotorfietsje Baby Trial werd gemaakt. Edi Orioli won de 80cc-ISDE van 1981, maar dit was het laatste succes van AIM. Vanaf 1983 leverde men alleen nog het lichte model ZB.1 en in 1986 werd de productie helemaal gestaakt.


Dood hout

Dood hout wordt in het bijzonder in de biotoop- en soortenbescherming gebruikt als verzamelbegrip voor afgestorven bomen of delen daarvan. Grofweg onderscheidt men daarin staand dood hout, oftewel nog niet omgevallen afgestorven bomen of hun delen, en liggend dood hout, dat al op de grond ligt. Staand dood hout is zeldzamer. Het biedt meestal een grotere verscheidenheid aan locatiecriteria en is daarmee ecologisch gezien bijzonder waardevol. Het begrip "dood hout" wordt hier in een bredere zin gebruikt; het omvat hier ook enigszins beschadigde, zieke of afstervende bomen, struiken, en delen daarvan.


Ornithomimus

Ornithomimus is een geslacht van uitgestorven theropode dinosauriërs, behorend tot de groep van de Maniraptoriformes, dat tijdens het Laat-Krijt leefde in het gebied van het huidige Noord-Amerika.

Het eerste fossiel van Ornithomimus werd in 1889 ontdekt. Het dier kreeg in 1890 van de beroemde professor Marsh zijn naam die 'vogelnabootser' betekent, toen de typesoort Ornithomimus velox benoemd werd. Daarna zouden er nog zeventien andere soorten in het geslacht benoemd worden. De meeste daarvan kregen later een eigen geslachtsnaam of er werd van ontdekt dat het om heel andere dinosauriërs ging. Alleen Ornithomimus sedens is misschien nog een tweede geldige soort. Van Ornithomimus velox zijn maar weinig resten gevonden. De soort O. edmontonicus is van complete skeletten bekend is maar bleek later gelijk te zijn aan de al benoemde Dromiceiomimus brevitertius. Het meeste wat er in boeken over Ornithomimus te lezen valt, gaat in feite om Dromiceiomimus. Van de echte Ornithomimus hebben de wetenschappers maar een heel onvolledig beeld op wat algemene kenmerken na.

Ornithomimus was een tweevoeter met een horizontale romp en staart. Zijn lange nek droeg een kleine langwerpige kop die uitgerust was met een tandeloze snavel. De achterpoten waren erg lang. Ook de voorpoten waren lang met langwerpige handen. Ornithomimus was warmbloedig en had een primitief verenkleed. Ornithomimus velox was een klein dier, tegen de twee meter lang. O. sedens was veel groter en kon een vijf meter lang worden.

Het is niet helemaal zeker wat Ornithomimus at. Vermoedelijk was hij een planteneter die met zijn lange armen takken omlaag trok zodat de scherpe snavel er de meest voedzame delen van kon afbijten. Die werden in hun geheel ingeslikt en door maagstenen vermalen. Ornithomimus was een tijdgenoot van Tyrannosaurus rex en ontsnapte aan deze rover door op zijn lange achterpoten met wel zeventig kilometer per uur weg te rennen. Ornithomimus was een van de laatste dinosauriërs van het Mesozoïcum en stierf uit door de inslag van de grote meteoriet aan het einde van het Krijt.


AJS

AJS is een Brits merk van motorfietsen en een historisch Brits merk van inbouwmotoren, zijspannen, auto's, autobussen en radio's. Men produceerde onder deze merknaam, maar ook onder de namen Stevens en "Ajax".

De bedrijfsnamen waren: Stevens Motor Manufacturing Company, Wolverhampton, AJS Wireless and Scientific Instruments, Wolverhampton, A.J. Stevens & Co (AJS), Wolverhampton, A.J. Stevens & Co. (1914) Limited (AJS), Wolverhampton, Associated Motor Cycles (AMC), Woolwich, Norton-Villiers, Andover en A.J.S. Motorcycles Ltd, Goodworth Clatford.


Bataljon Infanterie van Linie nr. 7

Het Bataljon Infanterie van Linie nr. 7 was een Zuid-Nederlands/Belgisch infanteriebataljon, onder leiding van luitenant-kolonel F.C. van den Sande, dat zich onderscheiden heeft tijdens de Waterlooveldtocht (1815).


L'Alba

L'Alba is een historisch motorfietsmerk.

De bedrijfsnaam was Giorgio Valeri Meccanica, Milano (1924-1926).

Dit was een Italiaanse fabriek die van 1924 tot 1926 in licentie 198 cc Alba-motorfietsen bouwde.


AJW

AJW is een historisch Brits motorfietsmerk (1926-1981). De naam AJP was ontleend aan de voorletters van de oprichter Arthur John Wheaton.

De bedrijfsnamen waren A.J.W. Motor Co., Exeter, later A.J.W. Motor Co., Bournemouth, J.O. Ball, Wimborne, Dorset, A.J.W. Motorcycles Ltd, Wimborne, Dorset en A.J.W. Motorcydles Ltd., West Drayton.


Akkens

Akkens is een Brits historisch Brits motorfietsmerk.

Eenvoud tekende de modellen van Thomas & Gilbert, die vanaf 1912 eenvoudige, ongeveerde frames maakten, waarin goedkope 292cc-Union-tweetaktmotoren werden gemonteerd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag de productie stil, maar aan het begin van de Britse "motorboom" in 1919 werd ze meteen weer opgestart. Er was echter geen ontwikkeling van de modellen, en toen de concurrerende merken hun motorfietsen gingen moderniseren kon het merk Akkens niet meer meekomen. In 1922 werd de productie gestaakt.


Alato

Alato is een historisch Italiaans motorfietsmerk.

De gebroeders Gosio bouwden vanaf 1923 lichte motorfietsen met een 131cc-tweetaktmotor. Hoewel de kwaliteit van de machines goed was kon Alato de concurrentie niet aan en beëindigde in 1925 de productie.


L'Albatros (motorfietsmerk)

L'Albatros is een historisch motorfietsmerk.

De bedrijfsnaam was Henry Billouin, Parijs.

Dit Franse merk produceerde van 1902 tot 1904 motorfietsen met 1½ en 2 pk eencilindermotoren.

Albatros, L'


Albert (motorfiets)

Albert is een Duits historisch motorfietsmerk.

Albert was een van de honderden kleine Duitse merken die in het begin van de jaren twintig op de markt kwamen met lichte, goedkope motorfietsjes, maar slechts een kort bestaan hadden.

Albert Motorradwerke begon de productie van motorfietsjes met een 183cc-tweetaktmotor voor Duitse begrippen (van na de Eerste Wereldoorlog) vroeg, in 1922, maar in 1923 zou een grote golf van concurrerende kleine merken ontstaan. Bijna al deze merken waren net als Albert afhankelijk van een kleine klantenkring in hun eigen regio, want het opbouwen van een dealernetwerk was door de lage productieaantallen niet mogelijk. Daardoor duurde deze Duitse "motorboom" ook niet lang: in 1924 sloten al veel bedrijven - waaronder Albert - de poorten, in 1925 volgden nog ruim 150 andere Duitse motorfietsmerken.


Albertus (motorfiets)

Albertus is de naam van een voormalig Duits motorfietsmerk dat ook onder de namen Bafag en Befag bekend is.

Albertus was een van de vele merken die in 1922 in Duitsland ontstonden. Het was het begin van de "motorboom", die slechts enkele jaren zou duren en waarin honderden merken vochten om de gunsten van klanten die behoefte hadden aan goedkope, lichte motorfietsen. De meesten gebruikten inbouwmotoren van andere merken en dat deed Albertus ook. Men koos echter net als het merk Almora voor de door Julius Löwy ontworpen zeer bijzondere tweetakten van 113-, 142- en 176 cc. Het gebrek aan vermogen van deze Rohöl (ruwe olie) motoren evenals de gebrekkige betrouwbaarheid betekenden het einde van de fabriek. In 1924 werd de productie beëindigd.


Alcyon

Alcyon is een historisch Frans merk van fietsen en motorfietsen, in 1903 opgericht door Edmond Gentil, een ex-medewerker van Peugeot. Het bedrijf behoorde jarenlang tot de grootste Franse fabrieken en was eigenaar van diverse merken. De bedrijfsnaam was Gentil et Cie, later Société des Motos Alcyon. Het bedrijf was aanvankelijk gevestigd te Neuilly-sur-Seine, en later in Courbevoie.

Edmond Gentil werkte bij Peugeot, waar hij in opdracht van constructeur Emile Amstoutz motorfietsen prepareerde voor de race Parijs-Madrid van 1903. Deze werden echter onder de naam Griffon ingezet, om problemen te voorkomen tussen de beide Peugeot bedrijven les fils de Peugeot frères en S.A. des Autmobiles Peugeot. Peugeot besloot het merk Griffon in een afzonderlijke fabriek in Courbevoie te produceren, en Gentil wilde daar directeur worden. Toen dat niet gebeurde nam hij verschillende medewerkers mee en richtte zijn eigen bedrijf op.

Aanvankelijk produceerde het bedrijf fietsen. In 1903 al 3.000 stuks en in 1909 was dit aantal al opgelopen naar 40.000 stuks. Nadat al een tweede fabriek in Courbevoie was geopend, werd in 1904 de eerste motorfiets geleverd. Alcyon werkte aanvankelijk samen met Zedel. Toen deze Zwitserse fabrikant van inbouwmotoren in 1906 een fabriek in Frankrijk opende, had Alcyon daar een groot belang in. In 1907 sloot Zedel zijn fabriek in Saint Aubin en werd Alcyon volledig eigenaar van Zedel.

Daarom zijn Alcyon motorfietsen vrijwel altijd uitgerust met Zedel en Zürcher inbouwmotoren. Men bouwde al snel V-twins en vóór de Eerste Wereldoorlog al paralleltwins. In de jaren twintig nam Alcyon de merken Labor, Thomann, Olympique, La Française-Diamant, Armor en Lapize over. In deze periode werden tweetaktmotoren van 98- tot 248 cc gebouwd en viertaktmotoren van 173 tot 498 cc. 1925 was waarschijnlijk het enige jaar dat JAP motoren werden ingebouwd.

In 1926 werd Alcyon Italia opgericht. Deze fabriek in Turijn assembleerde enkele jaren de Franse modellen voor de Italiaanse markt.

De Alcyon Gentile tricycle uit 1936 was een eigen ontwikkeling van Edmond Gentil. Dit was een bijzonder voertuig, met een 250 cc zijklepmotor die boven het voorwiel was gemonteerd en dit rechtstreeks via een ketting aandreef. Eigenlijk was de productie van tricycles destijds allang gestaakt, maar Gentil dacht dat er in de crisistijd toch een markt voor was. Dit bleek een vergissing.

Na 1945 concentreerde Alcyon Italia zich op moderne twee- en viertakten tot 248 cc, met name op lichte (bromfiets-) en scootermodellen. Motoren werden gedeeltelijk door AMC (Alcyon-AMC), Zürcher en VAP geleverd. Halverwege de jaren vijftig werd het bedrijf ingelijfd door het Peugeot-concern. In 1958 fuseerde Alcyon met Lucer, waarna alleen nog bromfietsen werden gemaakt. Tussen 1966 en 1970 werd de productie beëindigd.


ADM

ADM (motorfiets), een Zwitsers historisch motorfietsmerk Aéroports de Montréal, een luchthaven Amsterdamsche Droogdok Maatschappij, een scheepswerf Woon- en werkgemeenschap ADM, een leefgemeenschap op het voormalige terrein van de scheepswerf ADM Archer Daniels Midland, een Amerikaans agro-industrieel concern, werkzaam onder meer in de soja Société Nationale des Autoroutes du Maroc, beheerder snelwegen in Marokko


La Française-Diamant

La Française-Diamant is een historisch merk van motorfietsen.

Société des Motos Française-Diamant, Neuilly-sur-Seine, later Courbevoie (1912-1956).

Dit is een van de vele Franse merken die tot het Alcyon-concern behoorden. La Française-Diamant, ontstaan uit een in 1907 opgerichte rijwielfabriek, bouwde ook vrijwel dezelfde motorfietsen met twee- en viertaktblokken van 98- tot 498 cc.

Na 1945 werden er alleen nog 246 cc tweetakten geproduceerd. Hoewel Motos Française-Diamant in het algemeen de motorblokken zelf ontwikkelde, werden ze soms door Lalo, Mignonac et Poinsard in Romainville gebouwd.


Labor (motorfietsmerk)

Labor is een historisch Frans motorfietsmerk.

Labor ( Labor-Motos), Neuilly-sur-Seine, later Motos Labor, Courbevoie (1908-1960).

Frans motorfietsmerk dat samen met Armor, Thomann en andere merken tot de Alcyon-groep behoorde. Bij Labor werden tweetakten van 98- tot 248 cc en viertakten van 174- tot 498 cc gebouwd, maar waarschijnlijk werden ook Alcyon-modellen onder de merknaam Labor verkocht.


Aldbert

Aldbert is een historisch Italiaans motorfietsmerk.

De firmanaam was Moto Aldbert, S.r.L, Milaan.

Dit motorfietsbedrijf maakte van 1953 tot 1959 lichte machientjes met 49-, 123-, 160- en 173cc-tweetakten en 173- en 246cc-viertaktmotoren. Vooral de 173cc-modellen waren interessante sportmotoren met een topsnelheid van 150 km/h. De 160cc-modellen Turismo Sport en Super Sport waren waarschijnlijk opgeboorde 123cc-modellen die waren aangepast om op de Italiaanse "Autostrada" te mogen rijden. Daarvoor was een cilinderinhoud van ten minste 150 cc vereist.


Alecto

Alecto kan verwijzen naar Alecto (motorfiets), Brits motorfietsmerk. Alecto (consumentenelektronica) Alecto (mythologie), Griekse wraakgodin. LSC Alecto, een hockeyclub uit Leiderdorp. Alecto Kragge, een personage uit de Harry Potterreeks.


Alert (motorfiets)

Alert is een historisch Brits merk van motorfietsen.

John Smolesworth en George Smith produceerden al fietsen sinds 1882. In 1903 gingen ze ook motorfietsen met Saroléa-inbouwmotoren van 2¼, 2¾ en 3¼ pk maken. Die waren ook onder de naam Coventry Alert bekend. Men leverde ook een model met een Montgomery zijspan. In 1906 werd de motorfietsproductie weer gestaakt. Het bedrijf bleef fietsen verkopen, maar daarnaast ook zijspannen en motorfietsen van andere merken. In 1955 werd het bedrijf gesloten.


Aleu (motorfiets)

Aleu is een historisch merk van motorfietsen.

Ze werden geproduceerd door Manufacturas Mecanicas Aleu in Barcelona van 1953 tot 1956.

Dit was een kleine Spaanse fabriek die 198- en 247cc-motorfietsen produceerde.


NAD

Nicotinamide-adenine-dinucleotide, een biochemische elektronendrager (ook bekend als NAD⁺ en NADH); NAD Electronics, een hifibedrijf; Nederlandse Arbeidsdienst, een eerst vrijwillige en later verplichte werkinzetdienst in Nederland in de Tweede Wereldoorlog; Nederlands Astmacentrum Davos; Nationaal Comité tegen Drugsoverlast.


Alteratie (Amsterdam)

De Alteratie is de naam voor de omwenteling in Amsterdam op 26 mei 1578 toen de katholieke stadsregering werd afgezet. Handelsbelangen speelden een belangrijke rol bij de ommezwaai, omdat Amsterdam geïsoleerd raakte en andere steden de handel dreigden over te nemen. Er is niemand gewond geraakt, gedood of gemolesteerd. Het waren eerst vooral de wederdopers en lutheranen, later de Calvinisten. Op 29 mei werd een nieuwe raad gevormd, bestaande uit dertig Calvinisten en tien katholieken. Al na enkele maanden zijn plannen gepresenteerd om de stad en de haven aan de oostkant uit te leggen (Lastage) en een nieuwe verdedigingswal (Oude Schans) aan te leggen.


Stadspartij

Stadspartij is een naam voor vele onafhankelijke lokale politieke partijen in Nederland, zoals: Haagse Stadspartij Stadspartij Almere Stadspartij Den Helder Stadspartij Eindhoven Stadspartij Groningen Stadspartij Heerlen Stadspartij Leefbaar Mestreech Stadspartij Leefbaar Utrecht Stadspartij Nijmegen Nu Stadspartij Purmerend Stadspartij Rotterdam Stadspartij voor Sittard, Geleen en Born Stadspartij Wageningen Stadspartij Zutphen-Warnsveld

Ook zijn er variaties, zoals Stadsbelangen (bijvoorbeeld in het Maastrichtse Stadsbelangen Mestreech).

In Meppel bestond jaren de Stadswacht, waarvan de naam in 2005 veranderd is in Sterk Meppel.


Éamon de Valera

Hij was daarna drie keer de president van de Executive Council van de Ierse Vrijstaat (de originele naam voor premier), en was de eerste taoiseach (de naam voor premier na 1937). Hij eindigde zijn politieke carrière als president van Ierland (1959-1973). De Valera is ook voorzitter van de Volkenbond geweest, van 1938 tot 1939.


Roy Orbison

Roy Kelton Orbison (Vernon, Texas, 23 april 1936 – Nashville, Tennessee, 6 december 1988) was een Amerikaanse country- en rockzanger. Hij staat sinds 1987 in de Rock and Roll Hall of Fame en de Nashville Songwriters Hall of Fame. In 1989 werd hij opgenomen in de Songwriters Hall of Fame. In 2006 kreeg Orbison postuum een ster op de Music City Walk of Fame en in 2010 op de Hollywood Walk of Fame. In 2014 werd Orbison opgenomen in de Musicians Hall of Fame.


Nagako Kuni

(Tokio, 6 maart 1903 - aldaar, 16 juni 2000) was de keizerin-gemalin van Hirohito met wie ze in 1924 trouwde. Ze werd geboren als prinses Kuni Nagako (久邇宮良子女王 kuni-no-miya nagako joō). Nagako was de langst levende keizerin van Japan.

In 1926 besteeg Hirohito de Japanse troon. In 1933 werd hun eerste zoon geboren, Akihito, die van 1989 tot zijn aftreden in 2019 de 125e keizer van Japan was. (Akihito werd geboren nadat de keizerin eerst vier dochters had gekregen.) Nagako stond aanvankelijk bekend als een zachtaardige vrouw, maar die reputatie veranderde toen een hoffunctionaris in de jaren zestig zijn memoires publiceerde. Hierin kwam naar voren dat Nagako op gespannen voet stond met Michiko, de vrouw van Akihito. Ten tijde van Hirohito's dood in 1989 leed Nagako naar alle waarschijnlijkheid aan dementie. Ze woonde zijn begrafenis niet bij en verscheen sinds 1988 niet meer in het openbaar. Wel verschenen er in 1996 foto's van de keizerin, nadat de pers geklaagd had over haar afzondering.


Poitiers

Poitiers is een stad en gemeente in het Franse departement Vienne in de regio Nouvelle-Aquitaine met inwoners op . De plaats maakt deel uit van het arrondissement Poitiers.


Tours (Indre-et-Loire)

Tours (uitspraak [tuʁ], de s wordt niet uitgesproken) is een stad in Midden-Frankrijk, aan de Loire. Tours was de hoofdstad van de voormalige provincie Touraine, thans is het de hoofdplaats van het departement Indre-et-Loire. De stad telde op inwoners die in het Frans Tourangeaux worden genoemd.


Hikaru Nakamura

Hikaru Nakamura (Japans: 中村光) (Hirakata, 9 december 1987) is een Amerikaans schaker. Hij is sinds zijn vijftiende jaar grootmeester. Toen hij dertien jaar oud was werd hij internationaal meester, wat hem de reputatie gaf een wonderkind te zijn. Hij staat ook gekend om zijn livestreams op Twitch, en heeft daarmee bijgedragen aan het populariseren van online schaken.


Jean Thomann

Thomann of Jean Thomann is een historisch motorfietsmerk.

De bedrijfnaam was Jean Thomann, 6 Rue Colbert, Montreuil sous Bois, later Thomann, Nanterre.

Dit was een Frans merk dat vanaf 1912 voornamelijk tweetakten van 98- tot 247 cc met eigen motoren bouwde onder de merknaam "Thomann". In de jaren twintig werd Thomann overgenomen door Edmund Gentil (Alcyon).

Thomann zette zijn bedrijf echter voort onder de naam "Jean Thomann", waarschijnlijk als deel van het Alcyon-concern, dat ook andere merken (Labor, Olympique, La Française-Diamant, Armor en Lapize) overnam. Men maakte nu ook een 500cc-kopklepmodel, maar na de Tweede Wereldoorlog richtte men zich voornamelijk op zeer lichte, Solex-achtige bromfietsjes met rolaandrijving op het voorwiel, tot het bedrijf in 1950 de poorten sloot.

Alcyon bleef echter nog bestaan, fuseerde in 1958 met Lucer en ging in de tweede helft van de jaren zestig pas dicht.


Charles Frederick Worth

Charles Frederick Worth (13 oktober 1825 in Bourne, Lincolnshire - 10 maart 1895) was een Engelsman die als de grondlegger van de Franse haute couture wordt beschouwd. Hij was de stichter van het modehuis Worth dat tot na de Tweede Wereldoorlog zou blijven bestaan.


Demagogie

Demagogie (> demagogisch; van het Grieks δημος= "volk" en αγ(ωγ)ειν = "(op)leiden") is een manier om de luisteraar van een onwaarheid te overtuigen door een beroep te doen op het "gezond verstand" en de "logica" van een persoon. Demagogie is iets anders dan het verkondigen van leugens. Iemand die demagogie bedrijft zal niet direct onwaarheden naar voren brengen. Men zal er wel naar streven de luisteraar die er niet op bedacht is zelf naar een bepaalde conclusie te leiden. Zo kan de demagoog het publiek naar zijn hand zetten.

Een politicus of andere volksleider die, doorgaans met minder goede bedoelingen, door middel van retorische middelen, leugenachtige voorstellingen en valse leuzen de volksmassa opruit en in beweging brengt wordt ook wel een demagoog of volksmenner genoemd. Ter illustratie: Adolf Hitler, Goebbels en Mussolini worden als demagogen gezien. De redenaars en ideologen van het nationaalsocialisme en het fascisme gebruikten echter niet de term demagogie maar noemden hun methode propaganda.

Iemand bedrijft ook demagogie wanneer men diens onware uitspraken niet met redelijke argumenten kan weerleggen.


Janine Turner

Janine Turner (Lincoln, 6 december 1962) is een Amerikaanse actrice. Ze werd voor haar rol in Northern Exposure drie keer genomineerd voor een Golden Globe en één keer voor een Emmy Award.

Turner speelde zowel in films als vaste rollen in televisieseries. Zo was ze in Northern Exposure 110 afleveringen te zien en in Strong Medicine vijftig.

Begin jaren 80 verloofde Turner zich met Alec Baldwin, maar tot een bruiloft kwam het nooit. In november 1997 werd ze (ongehuwd) moeder. Ze bracht in 2008 het boek Holding Her Head High: 12 Single Mothers Who Championed Their Children and Changed History uit.


Rule, Britannia!

Rule, Britannia! is een onofficieel volkslied van de Britten.

Het gedicht 'Rule, Britannia' werd geschreven door James Thomson (1700-1748) en rond 1740 getoondicht door Thomas Arne (1710-1778).

Het toondicht werd geschreven ter gelegenheid van de verjaardag van de troonsbestijging van het Huis van Hannover in Engeland. Het besloot de masque Alfred.


Rusudan Goletiani

Rusudan Goletiani (Georgisch: რუსუდან გოლეთიანი) (Soechoemi, Abchazische ASSR, Georgische SSR, Sovjet-Unie, 8 september 1980) is een Georgisch-Amerikaans schaakgrootmeester bij de vrouwen (WGM). Sinds 2009 is ze ook Internationaal Meester (IM). Drie keer was ze wereldkampioen bij de meisjes, in haar leeftijdscategorie. In 2003 was ze kampioene Amerikaans continent en in 2005 vrouwenkampioen van de Verenigde Staten.


Freddy de Vree

Freddy de Vree (Antwerpen, 3 oktober 1939 – aldaar 3 juli 2004) was een Belgisch dichter, essayist en radiomaker. Hij schreef ook onder het pseudoniem Marie-Claire de Jonghe, en mogelijk ook Conny Couperus.


Richard Stone (econoom)

Sir John Richard Nicholas Stone (Londen, 30 augustus 1913 – Cambridge, 6 december 1991) was een Brits econoom. Hij won in 1984 de prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie voor het ontwikkelen van een accountingmodel waarmee economische activiteiten op nationaal niveau (en later ook internationaal niveau) bepaald konden worden.

Stone studeerde aanvankelijk rechten aan de Universiteit van Cambridge, maar stapte onder invloed van John Maynard Keynes over naar de economie in 1935. Na zijn afstuderen werkte hij aanvankelijk bij een makelaarskantoor, maar in 1940 stapte hij op uitnodiging van Keynes over naar het Britse Bureau voor de Statistiek. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij directeur van een nieuw bureau voor toegepaste economie aan de Universiteit van Cambridge. Hij bekleedde deze functie tot 1955, toen hij werd benoemd tot hoogleraar financiering en accounting aan dezelfde universiteit. In 1980 ging hij met emeritaat.

Met behulp van de methode van Stone werden in 1941 de eerste officiële schattingen van de Britse nationale inkomsten en uitgaven gemaakt. Het leeuwendeel van zijn werk verrichtte hij in de jaren 50, toen hij de eerste concrete statistische methode ontwikkelde waarmee investeringen, overheidsuitgaven en consumptie konden worden bepaald. Deze modellen resulteerden in een nationaal boekhoudsysteem. Stone werkte verder aan zijn modellen voor internationale organisaties als de Verenigde Naties.

Hij werd geridderd in 1978.


La Linea (tekenfilm)

La Linea (Italiaans voor "De Lijn") is een serie tekenfilms van de Italiaanse tekenaar Osvaldo Cavandoli. De serie zag het levenslicht in 1969. De stem van het La Linea-figuurtje werd ingesproken door stemacteur en clown Carlo Bonomi, die een vergelijkbare rol vervulde in de animatieserie Pingu. In Nederland werd La Linea uitgezonden door de VPRO in de jaren 1978, 1985 en 1988.

Het bijzondere van de animatie in La Linea is dat bijna alles bestaat uit een enkele lijn, dus zowel de hoofdpersoon, het mannetje La Linea, als alles wat hij tijdens zijn avonturen tegenkomt. Een uitzondering hierop wordt gevormd door de hand van de animator die zo nu en dan in beeld verschijnt om iets uit te wissen of bij te tekenen.

Een typische aflevering begint met de hoofdfiguur die over het scherm loopt tegen een monochrome achtergrond. Als een obstakel voor hem opdoemt, of als de lijn plotseling eindigt, schreeuwt hij net zo lang in een grappig, onbegrijpelijk brabbeltaaltje tegen de tekenaar totdat die ingrijpt en met een paar potloodlijnen het probleem oplost.

La Linea werd oorspronkelijk gecreëerd als mascotte in reclamefilmpjes voor het Italiaanse merk Lagostina. Maar al snel werden er echte animatiefilmpjes gemaakt zonder publicitaire doeleinden en ging het figuurtje een eigen bestaan leiden, zoals dat ook gebeurde met bijvoorbeeld Calimero of Popeye.

Behalve in tekenfilmpjes verscheen La Linea ook in stripvorm als cartoons, waarin Cavandoli de politieke satire niet uit de weg ging.

In 2005 bracht Jamiroquai het nummer "(Don't) Give Hate a Chance" uit. In de begeleidende videoclip werd eer bewezen aan La Linea. De video is een getekend commentaar op de War on Terrorism en bevat een driedimensionale weergave van het bekende La Linea-figuurtje.


Osvaldo Cavandoli

Osvaldo Cavandoli (Maderno, 1 januari 1920 - Milaan, 3 maart 2007) was een Italiaanse cartoonist en animator. Hij werd wereldberoemd met zijn creatie La Linea.


Affuit

Een affuit is het onderstel van een kanon of ander zwaar vuurwapen. Een affuit kan dienen om het kanon te verplaatsen, maar belangrijker is het opvangen van de terugslag. Bij het afvuren van een schot rijdt het kanon achteruit. Zou een kanon vast aan de ondergrond bevestigd zijn, dan zou daar schade ontstaan.


Tswana (volk)

De Tswana of Motswana (meervoud: Batswana; maar ook voor inwoners van Botswana in het algemeen gebruikt), vroeger ook Bechuana genoemd, zijn een volk in zuidelijk Afrika. Hun taal, het gelijknamige Tswana, behoort tot de Bantoetalen. In Botswana (Tswana voor "land van de Batswana") behoort zo'n 80 procent van de bevolking tot dit volk. In Namibië en Zuid-Afrika wonen ook Tswana's al behoren ze in die landen tot een kleine minderheid. Een bekende clan van de Tswana is de Barolong.

Ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika kregen de Tswana het thuisland Bophuthatswana toegewezen. Dit gebied maakt inmiddels weer deel uit van Zuid-Afrika.


Ovamboland

Ovamboland of Owamboland was een bantoestan, dat in 1968 door het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime in Namibië werd gecreëerd. Volgens het Plan Odendaal zou de Ovambo-bevolking in Namibië, toentertijd Zuidwest-Afrika genoemd, net als alle andere etnische bevolkingsgroepen, in een speciaal voor hen gecreëerd thuisland worden ondergebracht, waar zij beperkt zelfbestuur zouden krijgen, onder het regime van Zuid-Afrika.

Meer dan de helft van Namibië, inclusief de rijke gebieden met natuurlijke bronnen, zoals diamanten, metalen en uraniumerts, zou gereserveerd blijven voor de blanke Zuid-Afrikaanse bevolking.

In 1973 werd door Zuid-Afrika voor Ovamboland de autonomie afgekondigd.


Bijvangst

Bijvangst is een begrip uit de visserij. Hiermee worden andere vissoorten of dieren bedoeld dan degene waarop bewust gevist wordt.


National LambdaRail

National LambdaRail is het eerste continentale ethernet-computernetwerk (in de VS). De naam wordt ook gebruikt voor het samenwerkingsverband van instellingen en organisaties die het netwerk hebben ontwikkeld en voor de op stapel staande ontwikkelingen. De eerste verbinding werd in november 2003 gelegd tussen de University of Pittsburgh en de Carnegie-Mellon Universiteit. LambdaRail lijkt in veel opzichten op Abilene, maar biedt meer mogelijkheden voor experimenten. Het netwerk wordt ondersteund door het Internet2-project.


Drechttunnel

De Drechttunnel is een onderdeel van de Rijksweg 16 en loopt onder de Oude Maas van het Eiland van Dordrecht (zuid) naar IJsselmonde (noord). De tunnel is op 15 november 1977 geopend door Koningin Juliana en minister Westerterp. Ter ere van de opening is er een munt uitgegeven.


Guus Hiddink

Guus Hiddink (Varsseveld, 8 november 1946) is een Nederlandse voormalig voetbaltrainer en voetballer.

Hiddink speelde bij De Graafschap, PSV, N.E.C., Washington Diplomats en San Jose Earthquakes. Hiddink was onder meer trainer van PSV, Valencia, Real Madrid, Chelsea en Anzji Machatsjkala. Als bondscoach leidde hij de nationale elftallen van Nederland, Zuid-Korea, Australië, Rusland, Turkije, China –21 en Curaçao.


Um er-Rasas

Um er-Rasas (of Kastrom Mefa'a) is een archeologische opgraving in Jordanië.

Het meeste is nog niet opgegraven, maar de plek bevat Romeinse, Byzantijnse en vroeg-Arabische gebouwen en ruïnes van de 3e eeuw tot de 9e eeuw. De plek werd gesticht als een Romeins legerkamp, waarna het uitgroeide tot een stad. Het legerkamp van 150 bij 150m is nog als ruïne te bezichtigen. Op deze locatie zijn zestien vroeg-christelijke kerken, sommige met goed bewaard gebleven mozaïek-vloeren.

Er staan ook twee aparte, vierhoekige torens waar ascetische monniken in hebben gezeten.

De omgeving is bezaaid met resten van landbouwactiviteiten.

Volgens de overlevering zou het hier zijn dat de profeet Mohammed, toen hij nog een handelaar was, door een monnik zou zijn verteld over de deugd van het monotheïsme.

In 2004 is de site door UNESCO tot Werelderfgoed verklaard.


Odoorn

Odoorn (Drents: Oring) is een plaats in de gemeente Borger-Odoorn, in de provincie Drenthe (Nederland). Odoorn telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op inwoners. Volgens Van Berkel en Samplonius is de naam Odoorn via Oreng of Oeringe en Odering afgeleid van de persoonsnaam Odheri.


Alojzij Remec

Alojzij Remec (Triëst, 10 april 1886 — Ptuj, 21 november 1952) was een Sloveens advocaat, schrijver en dichter.

Hij bezocht het seminarie in Gorizia, waarna hij rechten studeerde in Graz. Na deze studie in 1916 afgesloten te hebben, vocht hij als soldaat in de Eerste Wereldoorlog. Na de oorlog werd hij werkzaam bij een advocatenkantoor in Ljubljana en vestigde zich in 1927 als advocaat in Ptuj. Daar werd hij eveneens burgemeester (1935). In 1941 werd hij in het kader van de bezettingspolitiek door het Derde Rijk naar Servië gedeporteerd. Na de bevrijding keerde hij terug naar Ptuj, waar hij zijn advocatuur weer opende en tot aan zijn dood voortzette.

Het werk van Remec bevat voornamelijk stukken voor theater en novellen. Hij wordt gerekend tot de expressionisten. Alojzij Remec beschrijft vooral een eenzame mens in strijd met een onrechtvaardige wereld en haalt daarbij erotische motieven aan. Na de Tweede Wereldoorlog werd zijn werk gedomineerd door de ervaring van zijn bezetting en deportatie. Zijn zoon Miha Remec zou later bekendheid verwerven met romans uit het genre sciencefiction.


Raymond Goethals

Raymond Goethals (Vorst, 7 oktober 1921 – aldaar, 6 december 2004) was een Belgisch voetbaltrainer die als eerste in België de buitenspelval toepaste.

Goethals had als doelman bij verscheidene Brusselse clubs gespeeld. Als trainer brak hij door bij STVV. Later werd hij onder meer bondscoach van België en trainde hij clubs als RSC Anderlecht, Standard Luik en Olympique Marseille. Tijdens zijn carrière kende hij grote successen, maar was ook twee keer bij een omkoopschandaal betrokken. Zijn zoon is gewezen scheidsrechter Guy Goethals.


Ranger 1

De Ranger 1 was het eerst gelanceerde ruimtevaartuig uit het Ranger-programma. Het doel van deze eerste missie was voornamelijk het testen van de apparatuur voor de volgende missies uit het programma. Daarnaast was het de bedoeling onderzoek te doen naar de samenstelling van de interplanetaire ruimte. De lancering vond plaats op 23 augustus 1961.

Het ruimtevaartuig was ontworpen om in een baan om de aarde te komen en in die positie de opdrachten uit te voeren. Hoewel de lancering goed verliep en de Atlas-draagraket in een baan om de aarde kwam, verliep het vervolg om naar een hogere baan te komen niet goed. De daaropvolgende ontkoppeling werd te laag uitgevoerd, waardoor de Ranger 1 op 30 augustus 1961 weer naar de aarde terugkeerde.

Deels was de missie toch succesvol, de primaire doelen werden bereikt. Alleen de wetenschappelijke onderzoeken konden niet worden uitgevoerd door de voortijdige terugkeer naar aarde.


Ranger 2

De Ranger 2 was de tweede testvlucht in het Ranger-programma als voorbereiding voor toekomstige vluchten naar de maan.

Daarnaast was het doel ook om onderzoek te doen naar de interplanetaire ruimte. De Ranger 2 werd op 18 november 1961 gelanceerd.

Net als tijdens de Ranger 1 missie ging het mis toen de draagraket de Ranger naar een hogere baan om de aarde probeerde te brengen. Hierdoor bleef de Ranger 2 in een lage baan waarna hij op 20 november 1961 terugkeerde naar de aarde.


Jules Wijdenbosch

Jules Albert Wijdenbosch (Paramaribo, 2 mei 1941) is een Surinaams politicus. Hij was onder meer president van Suriname.


Sophie von La Roche

Sophie von La Roche (Kaufbeuren, 6 december 1730 – Offenbach am Main, 18 februari 1807) was een Duits schrijfster.

Sophie von La Roche werd geboren in Kaufbeuren als Marie Sophie Gutermann von Gutershofen. Ze was een jeugdvriendin van Christoph Martin Wieland. In 1753 trouwde ze met Georg Michael Frank La Roche, met wie ze acht kinderen kreeg. Ze is de grootmoeder van Bettina von Arnim en Clemens Brentano.

Sophie von La Roche had enige tijd een literaire salon in Trier, waar ze onder andere Johann Wolfgang von Goethe ontmoette. Ze debuteerde in 1771 met het boek Geschichte des Fräuleins von Sternheim.


Sint-Maartenskerk (Kortrijk)

De Sint-Maartenskerk is een kerk in Kortrijk, België, toegewijd aan Martinus van Tours. De Sint-Maartenskerk werd gebouwd tussen 1390 tot 1466, na de verwoesting van een eerste gotische Sint-Martinuskerk. Deze was gebouwd op de plaats van een romaanse kerk die terugging op een bedehuis uit 650, gebouwd door Sint-Elooi. Na een brand in 1862 werden de koorpartijen heropgebouwd.

De Sint-Maartenstoren (83 m) is samen met de K Toren een van de hoogste gebouwen van de stad en domineert de skyline.


Haemon

Volgens de overlevering is hij de zoon van de Thebaanse tiran Creon en diens echtgenote Eurydice. In de Antigone van Sophocles is Haemon de verloofde van Antigone. Hij wil zijn vader ervan overtuigen Antigone en haar zus Ismene niet te doden. Creon laat zich niet vermurwen en besluit Antigone toch tot de dood te veroordelen. Haemon echter dreigt met zelfmoord, maar die boodschap wordt door Creon niet begrepen. Wanneer Creon door de interventie van de ziener Tiresias tot inkeer is gekomen, is het reeds te laat: Haemon heeft zelfmoord gepleegd in de armen van Antigone, die zich verhangen had met haar sluier.


Wayne Rooney

Wayne Mark Rooney (Liverpool, 24 oktober 1985) is een Engels voetbaltrainer en voormalig profvoetballer die bij voorkeur als aanvaller speelde. Rooney was van 2003 tot en met 2018 international in het Engels voetbalelftal, waarvan hij op 8 september 2015 topscorer aller tijden werd. Hij speelde in totaal honderdtwintig interlands waarin hij drieënvijftig keer scoorde.

Rooney werd in 2010 verkozen tot PFA speler van het jaar en in het seizoen 2009/10 tot FWA speler van het jaar.


Henrik Larsson

Henrik 'Henke' Edward Larsson (Helsingborg, 20 september 1971) is een Zweeds voetbaltrainer en voormalig profvoetballer en floorballer. Via zijn vader heeft hij een Kaapverdische achtergrond. Larsson speelde van 1989 tot en met 2008 voor achtereenvolgens Högaborgs BK, Helsingborgs IF, Feyenoord, Celtic, FC Barcelona opnieuw Helsingborgs, Manchester United en wederom Helsingborgs. Daarnaast was hij van 1993 tot en met 2009 actief voor het Zweeds voetbalelftal, waarvoor hij 106 keer uitkwam en 37 keer scoorde.


Emma Verona Johnston

Emma Verona Johnston werd geboren in Indianola, Iowa. Ze was de achtste van negen kinderen van een veteraan uit de Amerikaanse Burgeroorlog. Ze studeerde in 1912 af aan de Drake University in Des Moines, waar ze Latijn studeerde. Op 98-jarige leeftijd verhuisde ze naar Ohio om bij haar dochter en schoonzoon te wonen. Ze behield tot op hoge leeftijd een goede gezondheid: op de leeftijd van 110 was ze nog in staat een trap op te lopen en kon ze nog actief deelnemen aan conversaties.


Hatra

Hatra werd al door de Parthen gebouwd. Zij bouwden in de 2e en 3e eeuw de Grote Tempel van Hatra met kenmerkende iwans. Standbeelden van Parthische koningen uit Hatra worden bewaard in het museum van Mosoel. Tijdens zijn oorlogen met de Parthen lukte de Romeinse keizer Trajanus niet om Hatra te veroveren. Het was tijdelijk de hoofdstad van het Arabische Rijk.

In 1985 verklaarde UNESCO Hatra tot werelderfgoed. Op 7 maart 2015 meldden buurtbewoners en het Iraakse ministerie van Oudheden dat terroristen van Islamitische Staat de site aan het verwoesten waren. Een maand later verspreidde IS een video waarin vernielingen in de oude stad Hatra te zien waren.


Agaamtandwormhagedis

De agaamtandwormhagedis (Agamodon anguliceps) is een wormhagedis uit de familie puntstaartwormhagedissen (Trogonophidae).


Compressor

Compressor (gas), een apparaat voor het samenpersen van gas Compressor (motorfietstaal) Compressor (geluid), een apparaat dat de dynamiek van een geluidssignaal vermindert Datacompressie, het verkleinen van een computerbestand Turbolader, zorgt voor een vermogenstoename bij verbrandingsmotoren Compressor (software), een videobewerkingsprogramma van Apple


Compressor (geluid)

Een compressor is een geluidstechnisch apparaat dat de dynamiek van het geluidssignaal vermindert. In feite is een compressor een automatische volumeknop die ingrijpt zodra het niveau van het ingangssignaal een bepaalde drempelwaarde overtreft. Dit wordt compressie genoemd, omdat de niveauverschillen kleiner of zelfs nagenoeg opgeheven worden.

In het algemeen is dit bij muziekproductie wenselijk, daar sporen met compressie zich beter laten mixen. Hoewel een compressor aanvankelijk ontwikkeld is om het mixproces te vereenvoudigen, gebruikt men het ook dikwijls als effect om aan signalen een klankkarakter te geven dat te omschrijven is als krachtiger, agressiever, breder, etc.

Door compressie gaat de natuurlijke dynamiek van het signaal deels verloren. Hier wordt verschillend mee omgegaan. Bij de registratie en mixage van klassieke muziek wordt nauwelijks compressie toegepast. Daarentegen hanteert men hevige compressie bij veel radiostations, commerciële muziek en reclameboodschappen teneinde een zo luid mogelijk volume te creëren. Het niveau van het uitgangssignaal fluctueert hierbij nauwelijks en kan dan constant hoog gehouden worden.


Witte wormhagedis

De witte wormhagedis (Amphisbaena alba) is een wormhagedis uit de familie wormhagedissen sensu stricto (Amphisbaenidae).


Amphisbaena

Amphisbaena, een geslacht van wormhagedissen Amphisbaena (fabeldier), een fabeldier uit de Griekse mythologie


Willem Frederik van Bylandt

Willem Frederik graaf van Bylandt (Den Haag, 5 juni 1771 – Princenhage, 25 oktober 1855) was een officier in het Nederlandse leger.


Wormhagedissen (onderorde)

Wormhagedissen (Amphisbaenia) zijn een onderorde van reptielen die behoren tot de schubreptielen (Squamata). Wormhagedissen maken ondanks hun naam geen deel uit van de onderorde Lacertilia waartoe alle hagedissen behoren maar vormen een eigen groep binnen de schubreptielen. Vroeger werd dit overigens heel anders gezien en werden de wormhagedissen tot de hagedissen gerekend. Tot 2009 werden er drie families onderscheiden, tegenwoordig worden er zes families erkend. Er zijn ongeveer tweehonderd soorten in negentien geslachten, waarvan er vijf monotypisch zijn en slechts door een enkele soort wordt vertegenwoordigd.

De wetenschappelijke naam Amphis-baenia betekent tweezijdig bewegend. Wormhagedissen komen met name voor in Afrika en Zuid-Amerika, in delen van Noord-Amerika en Europa zijn ook enkele soorten te vinden. Alle soorten leiden een verborgen levenswijze omdat ze veel graven. Er is hierdoor nog niet veel bekend over de biologie en de levenswijze van veel soorten. De meeste wormhagedissen hebben nog geen Nederlandstalige naam.

Alle wormhagedissen leven ondergronds en jagen op kleine ongewervelde dieren zoals wormen, mieren en termieten. Grotere soorten maken ook wel kleine gewervelde dieren buit. De belangrijkste vijanden zijn slangen, een aantal slangen heeft zich zelfs gespecialiseerd in het eten van wormhagedissen waarbij ze in hun eigen hol worden verschalkt.


Hendrik George de Perponcher Sedlnitsky

Hendrik George graaf de Perponcher Sedlnitsky (Den Haag, 19 mei 1771 - Dresden, 29 november 1856) was een Nederlands militair en diplomaat.

De Perponcher, lid van de familie De Perponcher Sedlnitsky, werd geboren als zoon van mr. Cornelis de Perponcher Sedlnitsky (1733-1776), heer van Ellewoutsdijk, Watervliet, Everdingen, Coudorpe en Driewegen, en Johanna Maria van Tuyll van Serooskerken. De jurist Cornelis de Perponcher was raadsheer aan het Hof van Holland. De protestants-hugenootse familie De Perponcher kwam oorspronkelijk uit de Périgord in Frankrijk, maar was tijdens de Tachtigjarige Oorlog naar de Nederlanden gekomen, en verscheidene Perponchers hadden onder prins Maurits en Frederik Hendrik gediend. De familie Sedlnitsky behoorde tot de Poolse adel.


The Sopranos

The Sopranos is een Amerikaanse dramaserie van regisseur/schrijver David Chase over de Italiaans-Amerikaanse maffia in New Jersey. Hoofdrollen worden vertolkt door onder anderen James Gandolfini, Edie Falco en Lorraine Bracco.

In deze serie draait het om het dagelijks leven van maffiabaas Tony Soprano. Niet alleen het gewelddadige maffiamilieu, ook familie- en liefdesperikelen spelen een grote rol in de serie.

Die combinatie en de spitsvondige dialogen maakt de Sopranos tot een serie die zich nauwelijks laat vergelijken met enig andere televisieserie of film. De serie is in de Verenigde Staten vele malen bekroond, en werd van 1999 tot 2007 uitgezonden door de betaalzender HBO. In Nederland werd de serie door de VARA (Nederland 3) uitgezonden, in Vlaanderen door Canvas.


Helmbasilisk

De helmbasilisk (Basiliscus basiliscus) is een grote hagedis uit de familie Corytophanidae. Deze soort wordt ook wel Jesus- of Jezus Christushagedis genoemd, omdat het dier op zijn achterpoten over het water kan rennen.


Carmina Burana (handschrift)

De Codex Buranus ook bekend als de Carmina Burana is een manuscript uit de middeleeuwen dat in 1803 werd ontdekt door Christoph von Aretin in de benedictijnerabdij van Benediktbeuern in Beieren. Het werd later overgebracht naar München (Bayerische Staatsbibliothek), waar het bewaard wordt als Clm 4660. Enkele losbladige fragmenten werden ontdekt door Wilhelm Meyer en in 1901 gepubliceerd als de Fragmenta Burana. Zij worden eveneens bewaard in de Bayerische Staatsbibliothek als Clm 4660a.

Carmina Burana betekent letterlijk liederen van Beuern (naar de naam van de abdij). De collectie bestaat uit meer dan 228 gedichten en liederen over zeer uiteenlopende onderwerpen. Het handschrift toont ons een doorsnede van de profane liedkunst van de 12e en vroege 13e eeuw. Het aantal gedichten of liederen dat gerapporteerd wordt is afhankelijk van de wijze van tellen, sommige auteurs rapporteren meer dan 350 liederen. De naam Carmina Burana werd voor het eerst gebruikt door Johann Andreas Schmeller, de toenmalige bibliothecaris van de Hofbibliothek, die op aandringen van Jacob Grimm in 1847 een eerste uitgave van het werk verzorgde.


De Perponcher

de Perponcher Sedlnitsky, Nederlands adellijk geslacht Hendrik George de Perponcher Sedlnitsky (1771 - 1856), Nederlands militair en diplomaat Willem Emmery de Perponcher Sedlnitzky (1741 - 1819), politicus, grootgrondbezitter en filosoof Willem Karel de Perponcher (1775 - 1857), Nederlands militair.


Kroonbasilisk

De kroonbasilisk (Basiliscus plumifrons) is een grote hagedis uit de familie Corytophanidae en het geslacht van de basilisken (Basiliscus).


Carmina Burana (Orff)

Carmina Burana is een compositie van Carl Orff (1895-1982) die in 1937 in première ging. De betekenis van de Latijnse naam is 'liederen uit Beuern'. Het dorp Beuern (in Beieren) heet eigenlijk Benediktbeuern, naar het benedictijnenklooster waar tot 1803 monniken woonden.


Alfer

Alfer is een Spaans merk van motorfietsen. De bedrijfsnaam was: Industrias Mecanicas Famota S.A., Barcelona.

Dit bedrijf begon in de eerste helft van de jaren tachtig met de productie van terreinmotoren met Hiro- en Moto Villa-inbouwmotoren. Later ging men ook eigen tweetaktmotoren ontwikkelen. Vanaf 1989 maakte Alfer ook eigen trialmotoren nadat er investeringen kwamen van Albert Juvanteny, die fortuin gemaakt had met de productie van keramiek. In 1992 ontwikkelde Martin Clerch een watergekoelde motor, die in een prototype werd gemonteerd maar nooit in productie kwam. Alfer exporteerde enduromotoren, crossmotoren en kindermotorfietsjes, maar de trialmotoren werden alleen in Spanje verkocht. Halverwege de jaren negentig eindigde de productie, maar het bedrijf bleef bestaan en ontwikkelde later elektrische motorfietsen, waaronder elektrische cross- en enduromotoren.


Maarten van Heemskerck

Maarten van Heemskerck, geboren als Maerten van Veen (Heemskerk, 1498 - Haarlem, 1 oktober 1574), was een Nederlands kunstschilder en schilderde in de stijl van de renaissance.


Busan

Busan of Poesan (Koreaans: 부산; 釜山 , Pusan) is een stad in het zuidoosten van Zuid-Korea. Busan ligt in de provincie Zuid-Gyeongsang, maar is een onafhankelijk bestuurd gebied.


Sandjak

Sandjak of Sanjak heeft de volgende betekenissen: Sandjak (gebiedsnaam), een bestuurlijke eenheid in het Osmaanse Rijk. Sandjak (Servië en Montenegro), een gebied in Servië en Montenegro, tot 1912 de sandjak Novi Pazar van het Ottomaanse Rijk.


Pas

Aardrijkskunde (plaats) De Pas (Bemmel), buurtschap in de Nederlandse gemeente Lingewaard De Pas (Doornenburg), buurtschap in de Nederlandse gemeente Lingewaard De Pas, buurtschap in de Nederlandse gemeente Sluis Franse Pas, nauwe doorgang tussen koraalrotsen op Aruba Le Pas, gemeente in het Franse departement Mayenne Le Pas-Saint-l'Homer, gemeente in het Franse departement Orne Pas-de-Calais, Frans departement Pas-de-Jeu, gemeente in het Franse departement Deux-Sèvres Pas-en-Artois, gemeente in het Franse departement Pas-de-Calais Pas-Opweg, weg in de Nederlandse provincie Gelderland Pas van Terneuzen, vaargeul in de Westerschelde

Architectuur Onderdeel van maaswerk in een (gotisch) raam, zoals driepas, vierpas, enz.

Fictief figuur Hocus P. Pas, personage uit de Nederlandse stripreeks Tom Poes

Informatica Pascal source file, computersoftware (file-extensie, ook in Delphi)

Organisatie Plaatselijk Arbeids Secretariaat, zie NAS (Nationaal Arbeids Secretariaat)

Personen met de achternaam Pas Barbara Pas, Belgisch politica Benito van de Pas, Nederlands darter Hans van der Pas, Nederlands politicus Jacoba van der Pas, Nederlands danseres Jean-Pierre Pas, Nederlands voetballer Johannis Pas, Nederlands politicus Louis Pas, Belgisch pianist en muziekpedagoog Marijke van der Pas, Nederlands bridgespeelster Michaël Pas, Belgisch acteur Niek Pas, Nederlands historicus Nikki van de Pas, Nederlands voetbalster Piet van der Pas, Nederlands acteur en regisseur Stéphanie van der Pas, Nederlands wiskundige Theo van der Pas, Nederlands pianist en muziekpedagoog Wilfried Pas, Belgisch beeldhouwer, tekenaar en graficus

Politiek Parti Islam Se-Malaysia, Pan-Maleisische Islamitische Partij

Voorwerp Betaalkaart in het creditcardformaat, zoals bankpas en pinpas Paspoort Soort toegangskaart of passe-partout, zoals Pas 65 en Museumpas Waterpas, een stuk gereedschap

Andere Faux pas, overtreding van de sociale regels of etiquette Stap bij het lopen of manier van lopen, zoals looppas en ganzenpas


Krediet

Een krediet is een zeker kapitaal (meestal geld) dat aan iemand is verstrekt maar waar op een zekere termijn een dienst of terugbetaling voor verschuldigd is, dus eigenlijk een economische term voor lening.

Een bankkrediet is een toezegging van de bank dat tot een bepaald bedrag, de kredietlimiet, geld kan worden geleend of geld kan worden opgenomen. Het geleende bedrag moet op termijn worden terugbetaald, meestal met rente. Soms wordt een disagio in rekening gebracht, waarna de hoofdsom zonder rente wordt terugbetaald.

In het dagelijks spraakgebruik is een krediet een geldlening die daadwerkelijk wordt opgenomen. Maar ook als de rekeninghouder op een betaalrekening tot een bepaald bedrag rood mag staan is dat een krediet, zelfs als hij nooit rood staat. Ook een creditcard is een vorm van krediet: de houder heeft toestemming om tot de bestedingslimiet geld uit te geven.


Sandjak (gebiedsnaam)

De aanduiding sandjak leeft voort in de naam van de Sandžak in Servië en Montenegro, dat van oorsprong zo'n Ottomaans district was.


Watermerk

Een watermerk is een gedeelte van papier dat opzettelijk dunner, dikker of allebei is gemaakt, dat zichtbaar wordt bij doorvallend licht. Op de plaatsen waar meer papiervezels zitten geeft dit een donkerder effect dan op de plaatsen waar minder papiervezels zitten. Het watermerk maakt deel uit van het papier. Vaak is het watermerk door tast te onderscheiden.

Een watermerk is erg handig bij het onderzoeken van papier, omdat het kan worden gebruikt voor het dateren van documenten en kunstwerken, het identificeren van maten, fabrieksmerken en locaties, en het bepalen van de kwaliteit van een vel papier.

Een lijnwatermerk (een verdikking óf een verdunning in het papier) en een meertonig lijnwatermerk (een verdunning en een verdikking in het papier) wordt gemaakt tijdens de productie van papier in het natte gedeelte van de papiermachine. Een met ijzerdraad (verhoging) gevormd motief dat zich op een ronddraaiende rol (de egoutteur/ dandyrol) bevindt drukt de afdruk in de papiermassa. Hier bevinden zich minder papiervezels en is er lichter effect. De dandyrol kan ook een verdieping hebben, zodat er op die plaatsen meer papiervezels komen te zitten en dus een donkerder effect is. Een schaduwwatermerk, dat verschillende grijstinten heeft en dus meerdere verdikkingen en verdunningen, wordt gemaakt op een rondzeefmachine. Hierin heeft een gaasje reliëf, dat uiteindelijk het watermerk vormt.

Watermerken zijn het eerst gebruikt in Bologna (Italië) in 1282. Ze werden gebruikt door papiermakers als identificatie van hun eigen product. Ze werden en worden ook voor postzegels, papiergeld en andere officiële documenten ingezet als bescherming tegen namaak.

Tegenwoordig worden watermerken nog door een klein aantal papierfabrikanten aangeboden. Alleen bij grote hoeveelheden papier is dit economisch. Voor een moderne variant kan men terugvallen op technieken waarbij drukpersen gebruikt worden voor het aanbrengen van een chemisch of offsetnamaakwatermerk. Dit is geen echt watermerk, maar nagebootst. Hiermee is de minimale hoeveelheid teruggebracht tot 5000 vel A4. Met die nieuwe techniek kan er snel en relatief goedkoop gebruikgemaakt worden van papier met een eigen "nepwatermerk".


Bartolomeüs (apostel)

Omdat in Johannes 1:45-50 een zekere Natanaël wordt genoemd die door de apostel Filippus een vroege leerling van Jezus werd en daarna slechts één keer wordt genoemd (Johannes 21:12), werd wel gesuggereerd dat Bartolomeüs' volledige naam mogelijk Natanaël Bar-Tolmai was. Natanaël zou dan zijn voornaam zijn geweest en Bar-Tolmai de aanduiding van zijn familieherkomst. Tegenwoordig wordt deze optie door de meeste commentators verworpen.


Kentekenplaat

Een kentekenplaat, nummerplaat of nummerbord is een onderdeel van het kenteken van een voertuig.

De kentekenplaat bevat een in een bepaald land uitgegeven unieke combinatie van letters en cijfers, aan de hand waarvan men de eigenaar van het voertuig kan traceren, alsmede de technische specificaties van het voertuig.

Een kentekenplaat op een motorvoertuig is vrijwel overal ter wereld verplicht. De afmetingen, kleurstelling en locatie van de kentekenplaten kan per land en per soort voertuig verschillen. Een auto heeft meestal twee kentekenplaten (voor en achter). Voor tweewielers is een enkele plaat meestal voldoende, evenals voor aanhangwagens. Kentekenplaten hebben vaak een reflecterende achtergrond.


George Minne

Georgius Joannes Leonardus (George) baron Minne (Gent, 30 augustus 1866 - Sint-Martens-Latem, 20 februari 1941) was een Vlaamse beeldhouwer, schilder en tekenaar.


Wolseley Motor Company

De Wolseley Motor Company was een van de oudste Britse automerken en is opgericht in 1901. In 1975 rolde de laatste Wolseley uit de fabriek.


Speculaas

Speculaas, in België - hoewel niet hetzelfde - ook speculoos genoemd, is een met speculaaskruiden gebakken koeksoort. Speculaas is meestal plat in de vorm van een voorstelling en is vooral omstreeks het sinterklaasfeest en tijdens de adventstijd populair. De oudste bronnen betreffende speculaas spreken ook van bruiloften en kermis. De laatste decennia is het echter normaal geworden het hele jaar door speculaas te eten, vooral bij de koffie of thee, of bij ijs. Speculaas wordt voornamelijk in België en Nederland gemaakt en gegeten, alsook in het Duitse Westfalen en het Rijnland, Luxemburg en Noord-Frankrijk.


Christian von Krockow

Christian Graf von Krockow (Rumbske in Pommeren, 26 mei 1927 – Hamburg, 13 maart 2002) was een Duitse politicoloog, historicus en schrijver. Von Krockow stamt uit een adellijke Kasjoebische familie. Na de Tweede Wereldoorlog vluchtte hij naar West-Duitsland, waar hij onder meer bij Martin Heidegger filosofie studeerde. Hij studeerde sociologie, filosofie en staatsrecht in Göttingen en Durham. Von Krockow was medeoprichter van de Carl von Ossietzky Universiteit in Oldenburg.

Tussen 1961 en 1969 was hij professor in de politieke wetenschappen aan meerdere universiteiten, allereerst in Göttingen. Naderhand ook in Frankfurt en Saarbrücken. In 1969 gaf hij zijn onderwijstaken op omdat hij de rebelse studenten niet "meer aankon". Hij leefde voortaan als schrijver.

Von Krockow promoveerde 1955 op het decisionisme van Carl Schmitt e.a., waarna hij daarop opnieuw inging in zijn 1958 verschenen «Die Entscheidung - Eine Untersuchung über Ernst Jünger, Carl Schmitt und Martin Heidegger». Hij stelde daarin dat de drie genoemde filosofen de subjectieve willekeur in hun werk zozeer beaamden, dat zij de grondslag legden voor de filosofische legitimatie van het nationaalsocialisme. Een verband, dat in die jaren niet overal graag gelegd werd.

De Tweede Wereldoorlog is het centrale moment in het werk van Von Krockow. Enerzijds verloor hij zijn geboorteplaats (hij vluchtte), dat vervolgens onder Polen kwam. Anderzijds zag hij door de oorlog het oude Europa en de ermee verbonden idealen van Bildung en Verlichting weggevaagd. De Holocaust wilde hij dan ook zien als een symbolische vernietiging van de Verlichtingsbelofte van Vrijheid en Gelijkheid.

Nog voor de polemologie als wetenschap was gevestigd, deed Von Krockow onderzoek naar verschillende vredeswetenschappelijke thema's. Zo publiceerde hij zijn "Soziologie des Friedens - Drei Abhandlungen zur Problematik des Ost-West-Konflikts". In deze context hing hij de Ost-Politik van Willy Brandt aan, zette zich in voor de verzoening met Polen en beschouwde de erkenning van de Oder-Neissegrens als de voorwaarde voor een duurzame vrede in Europa.


Jurij Brězan

Jurij Brězan (Räckelwitz (Sorbisch: Worklecy), Kamenz (district), 9 juni 1916 — Kamenz (Sorbisch: Kamjenc), zelfde district, 12 maart 2006) was een Sorbische Duitser en een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de hedendaagse Sorbische literatuur. Zijn werk omvat romans, novellen en andere vertellingen, ook voor kinderen. Hij schreef in het Sorbisch en in het Duits en werd veelvuldig vertaald (25 talen).

Brězan bezocht vanaf 1928 het gymnasium in Bautzen (Sorbisch: Budyšin). Hij begon een studie economie en werd in 1936 van de voortzetting van zijn studie uitgesloten. Sinds 1933 werkte hij illegaal voor de overkoepeling van Sorbische organisaties, de Domowina en sloot zich bij een verzetsgroep aan. In de periode 1937-1938 vluchtte Brězan en verbleef in Praag. Na zijn terugkeer naar de Lausitz werd hij gearresteerd en werd vervolgens (1942-1944) als Duits soldaat opgeroepen. In 1944 verkeerde hij in Amerikaanse krijgsgevangenschap.

Na teruggekeerd te zijn naar Duitsland werd hij jeugdfunctionaris van de Domowina en bleef dit tot 1948. In 1946 trad hij ook toe tot de SED en organiseerde jeugdbrigades, onder meer in Joegoslavië. Sinds 1949 werkte hij beroepsmatig als schrijver. In 1964 werd hij lid van het PEN-Centrum in de DDR, 1965 van de Duitse Academie van Kunsten en Wetenschappen. Twintig jaar lang, van 1969 tot 1989 was hij vicevoorzitter van de Schrijversvereniging van de DDR. Brězan ontving talrijke prijzen ten tijde van de DDR.

Jurij Brězan liet ook na de hereniging van de beide Duitslanden nog veel van zich horen als vertegenwoordiger van het Sorbische volk. Nog steeds, aldus Brězan, is de positie van het Sorbische volk onderhevig aan assimilatiedruk van de Duitse meerderheid en wordt de verbetering van de (ook materiële) positie van Sorbische instellingen actief tegengegaan door de Duitse overheid.


Inbellen

Inbellen is een computerterm die wordt gehanteerd wanneer iemand met een modem een verbinding wil leggen met het internet. Het 'inbellen' vindt plaats via een analoge telefoonlijn POTS- of digitale ISDN-lijn. Met een speciaal telefoonnummer (in Nederland vaak beginnend met 0676) wordt verbinding gelegd met een internetaanbieder.

De inbelverbinding was aanvankelijk erg populair in de tweede helft van de jaren negentig. Bij de meeste internetproviders is hiervoor een abonnement nodig. Maar nog steeds zijn er enkele aanbieders waarbij er alleen voor de telefoontikken betaald hoeft te worden, zonder dat aanmelding nodig is.

De kosten van een inbelverbinding waren naast provider-afhankelijk, ook afhankelijk van het tijdstip én de dag. Veelal waren de tarieven in de avonduren en in het weekend lager, omdat het zakelijk verkeer op die momenten minder bandbreedte vereiste.

Door de komst van relatief goedkope kabelverbindingen en breedbandinternet sinds 2000, waarmee men dag en nacht online kan zijn en veel hogere snelheden heeft, worden de trage inbelverbindingen nog maar weinig gebruikt. Alleen voor mensen die slechts sporadisch internetten, voor gebruikers van bepaalde vormen van internetbankieren, kerkradio of voor de gebieden in Nederland waar nog geen coax- of glasvezelkabel ligt, is het hebben van een inbelverbinding nog een optie. De goedkoopste inbelaanbieders leveren een verbinding naar een gewoon vast nummer dat, afhankelijk van het telefonieabonnement, gratis kan zijn.

KPN was een van de laatste providers die nog internet leverde via een inbelverbinding, maar is daar op 1 oktober 2021 mee gestopt.


Slangenesdoorn

De slangenesdoorn (Acer capillipes, synoniem: Acer pensylvanicum subsp. capillipes) of slangenhuidesdoorn is een plant uit de zeepboomfamilie (Sapindaceae). De plant is afkomstig uit Japan.

De slangenesdoorn wordt maximaal zo'n 5-6 m hoog. De tegenoverstaande bladeren zijn breed drielobbig, 6-12 cm breed en hebben een afgeronde tot zwak hartvormige voet en toegespitste lobben. De onderkant van het blad is kaal. De bladrand is dubbelgezaagd en de bladsteel is rood. De plant heeft opvallend rode, vroeg afvallende steunblaadjes. Het blad is groen, de volwassen bladeren zijn rood geaderd, en ze kleuren in de herfst oranjerood tot dieprood.

De plant heeft vruchtjes, die rijp rood tot koperkleurig zijn. De stam en takken hebben een gestreepte groene bast. De jonge twijgen zijn rood.

De slangenesdoorn bloeit eind april en begin mei met groene bloemen in hangende trossen.

De vrucht is een gevleugelde dubbele dopvrucht. Er zitten twee vruchten aan één steeltje, zodat de vleugels tegenover elkaar staan en zo een goede verspreiding door de wind geven. De hoek die de twee vleugels met elkaar maken is stomp.