། །ཚད་མ་རིགས་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཟུར་བཀོལ་བཞུགས་སོ།།
«
»ལེའུ་གསུམ་པ། རང་དོན་རྗེས་དཔག
«༄༅། །དཔལ་ལྡན་ཟབ་གསལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།།
མ་འདྲེས་ཆོས་ཀུན་མངོན་སུམ་གཟིགས་གྱུར་ཀྱང་།།
ཆོས་ཀུན་གཏན་ཚིགས་ལམ་ནས་གསུང་མཛད་པའི།།
ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
ཀུན་རྟོག་ལ་ཤར་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ།།
དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བྱིས་པའི་བློ།།
དོན་དང་དོན་མིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡི།།
རང་དོན་ལེའུ་ཚུལ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ།།
དེ་ལྟར་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། གསུམ་པ་རང་དོན་ལེའུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའི་འབྲེལ། འབྲེལ་བ་ཅན་ལེའུའི་གཞུང་བཤད་པའོ། །དང་པོ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན།
གཉིས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ལེའུའི་གཞུང་བཤད་པ་ལ། བརྟེན་པ་རྗེས་དཔག་བཤད་པ། རྟེན་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ། རྟགས་འཇུག་པའི་ཡུལ་བཤད་པ། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཤད་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི།
དོན་འདི་དག་མངོན་སུམ་ལེའུ་ཉིད་དུ། དེ་མ་ཡིན་ལ་དེ་འཛིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པས་རང་དོན་ལེའུ་འདིར་མ་བཀྲལ་ལོ།།
གཉིས་པ་རྟེན་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི།
ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ནི་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དབྱེ་ན་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཡང་ན་དངོས་སྟོབས། ཡིད་ཆེས། གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གསུམ་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།།
ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དོན་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ་དོན་དང་འདྲ་བ་ནི་ཚད་མ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུའོ།།
རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་ན། རྟགས་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་རང་གང་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་སྨོས་པ་ནི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་བསལ་ལོ། །ཉིད་སྨོས་པས་ལྗོན་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སེམས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། མཚན་མོར་ལོ་མ་འཁུམས་ནས་ཉལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་བསལ་ལོ། །ཉིད་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་སྨོས་ནས་སྔར་མ་སྨོས་པས་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་ནས་མཉན་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།
ཕྱོགས་ཤེས་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་པར་བཏགས་པར་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་གསལ་པོར་མི་སྟོན་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་མིང་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བཏགས་ཤེ་ན། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ལྟ་བུ་མཐུན་དཔེའི་ཆོས། ཚུལ་དང་པོ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་ན་ཉེས་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མཐུན་དཔེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་དངོས་བཏགས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་ན་ཉེས་པ་དེར་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དེ་ལྟར་ན་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་ན་ཉེས་པ་དེར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རུང་མོད་ཀྱི། ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །ཞེས་པའི་གཞུང་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ཉམས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ་ཚིག་མང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཁས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་རང་འགྲེལ་ལས། ìརྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ནོ།།î ཞེས་གསུངས་སོ།།
སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་པ་ལས་ཀྱང་། ìཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་གཞི་ལྟ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་གྲུབ་པས། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན། གྲུབ་བཞིན་དུ་བསྣན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་པ་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤུགས་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱོགས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།î ཞེས་གསུངས་སོ།།
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་ཡོད་པ་སྨོས་པས་ནི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་འགྲོ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་སྨོས་པས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་བསལ་ཏེ། དེ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་ཡོད་པའི་སྔར་སྨོས་པས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་འགྲོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཞེས་སྨོས་ན། རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་ལས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་འགྲོ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྗེས་འགྲོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་པའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་སྒྲ་དང་མི་རྟག་པ་ཙམ་དུ་ཆོས་མཚུངས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།
མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེད་པ་སྨོས་པས་འགལ་བ་བསལ་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིས་སྨོས་པས་ནི་རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་ལས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་བསལ་ལོ། །མེད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཉིད་སྨོས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ཅེས་པར་འགྱུར་བས། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མེད་པས་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་སྨོས་པས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ལོ།།
ཚུལ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཚུལ་དང་པོའི་བལྟོས་གཞི་ཡིན་ལ། མཐུན་དཔེ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པའི་དང་། མི་མཐུན་དཔེ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་བལྟོས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བལྟོས་གཞི་ཐ་དད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་དགོས་པས་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་རྫས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ནི་རྟགས་དགག་བྱའི་ཆོས་ལ་བཀག་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་འགྲོ་རྫས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། རྫས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་དོན་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བྱ་སོ་སོར་སེལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཚུལ་གསུམ་པོ་གོ་རིམ་བཞིན་སྨོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་།
གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་གསུམ་ལའང་། །དེ་ཡིས་མ་གྲུབ་ལྡོག་དོན་དང་།།
འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ངེས་པར་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན།།
ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན། འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པ་གསུམ་དོན་གཅིག་པར་ཐལ། དེའི་བཟློག་དོན་ཚུལ་གསུམ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་ཁོ་ནར་ངེས་ཀྱི། དེ་ལས་མང་བ་དང་ཉུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཚུལ་གསུམ་སོ་སོ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ།།
ཉེས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་ནུས་པ་རྟགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཚུལ་གང་དང་གང་གི་ཉེས་པ་ཡིན་ཅེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པའོ། །འགལ་བ་རྗེས་འགྲོའི་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ནི་ལྡོག་པའི་ཉེས་པའོ། །དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་དང་། རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསལ་བྱ་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ།
དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི། རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ། བློ་བདེ་ཆོས་ཅན། སེམས་མེད་དེ། སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཅེར་བུ་བས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཤིང་རྣམས་ཆོས་ཅན། སེམས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཤུན་པ་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི། བདག་ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་བདེ་སོགས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པ་ནི། རི་སུལ་གསུམ་གྱི་དབུས་མ་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་དེ། དེའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཞི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། སྤྱི་རྫས་དང་ལྡན་པའི་ལ་མེ་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དུ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ།།
འགལ་བ་ནི། རྟགས་གང་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འགོག་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། རྟག་པའི་རྫས་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། མིག་སོགས་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།
མ་ངེས་པ་ནི། རྟགས་གང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། རྗེས་འགྲོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །དང་པོ་ནི།
དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ། ངག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆགས་བྲལ་ལ་ངག་སྨྲ་བ་མཐོང་ཡང་ཡོད་པ་མི་འགོག་པས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་ལྟ་བུ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ངག་སྨྲ་བར་མཐོང་བས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པས་རྗེས་འགྲོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པའི་དཔེར་བརྗོད་སྔ་མ་གོ་བཟློག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གསོན་ལུས་ཆོས་ཅན། བདག་དང་བཅས་ཏེ། སྲོག་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་མ་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ཀ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།
གཉིས་པ་ཚིག་གི་དོན་ནི།
ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད།།
མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན།། ༡
ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་དང་། ཕྱོགས་དེའི་ཆ་ཤས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། གསུམ་པོའི་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ནི་བདག་གཅིག་པ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དང་། འབྲེལ་བ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ།།
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ། འབྲས་བུ། རང་བཞིན། མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས། གྲངས་ངེས། མཚན་ཉིད་དང་གྲངས་ངེས་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་ནོ།།
དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། དེའི་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་། མ་དམིགས་པ་དང་གསུམ་མོ། །ཇི་ལྟར་གསུམ་པོ་དེར་གྲངས་ངེས་ཤེ་ན། དེར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ནི་བདག་གཅིག་པ་དང་། དེ་བྱུང་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས། གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་དུ་བས་མེ་དཔོ