དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར། ོ་
། །སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ངང་།
སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དམ་ཆོས་རྒྱས་མཛད་ཅིང་།
རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་རིང་དུ་གཟིགས་པ་ཡི།
དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
མངའ་རིས་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པ་དགེ་བཤེས་
<Z
སྟོན་པའི་སྐུ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁྲུངས་པ་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆེ་བ་
དང་། སྦྱངས་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཆེ་བ་དང་། མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཆེ་
བའོ། །དང་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་རིགས་བཙུན་པར་གྲགས་པ་ནི་ལྡོང་ཏོང་ གཉིས་
ལགས་སྐད། ཏོང་ལ་ཡང་རྗེ་བཞི་དང་ཁོལ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། རྗེ་བཞིའི་
ནང་ཚན་ཏེ་འཛོམ། དེ་ལ་དར་དང་འབྲོམ་དང་ལོ་དང་རྨ་དང་སྒྲོ་སྟེ་ཕ་ལྔ་ལ་
འབྲོམ། དེའི་ནང་ཚན་སྟག་པོ་ཆེ་དར་བའི་བུ་དང་མི་དང་ཐང་པ་དང་རྣུ་པ་
གསུམ་ལས། རྣུ་པ་ལ་བདུན་ཡོད་པའི་འབྲོམ་ཡག་བཞེར། དེ་ཡང་བྱང་རྩྭ་
སྒྱེའི་བྱང་ངོས་ཕུག་རིངས་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷས་སུ་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་ཡབ་ཡག་
བཞེར་སྐུ་གཤེན་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཡུམ་ཁུ་འདོ་གཟའ་ལན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྲས་
¢u .o?
སུ་འཁྲུངས། ་ཡུམ་སྔ་བར་གུམ་ནས་ཡབ་ཀྱིས་མ་ཡར་མོ་གཅིག་བླངས། དེ་
སྡང་པར་བྱུང་ནས་ཉིན་ཞིག་མ་ཡར་དེ་བ་འཇོ་བ་ལ་བྱིས་པས་རྒྱབ་པས་བ་
འགྲོགས་ཏེ་འོ་མ་བོ་བས་མ་ཡར་གྱིས་བྱིས་པ་བརྡུངས། བྱིས་པའི་དུས་ཉིད་
188

ནས་ཐུགས་སྟོབས་ཆེ་བས་འདི་དང་འཐབ་པ་བས་འཁམས་པའི་རྟ་ཁྲིད་བྱས་ན་
སྐྱིད་སྙམ་དུ་སྐྱོ་ནས་ཡོད་པའི་དུས་སུ་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་པ་ལ་ཡབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྙེ་
མོར་ཚོང་ལ་འོངས། ཚོང་ཟིན་ནས་བྱང་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནས་བྲོས་ཏེ་སྙི་མོར་
གཡུང་ཆོས་མགོན་ཞེས་པའི་སྔགས་པ་ཞིག་ལ་ཀློག་སློབ་ཅིང་བཞུགས་སྐད།
སྦྱངས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ནི་དེའི་དུས་སུ་ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་དབང་ཕྱུག་གཞོན་ནུ་
སྐད་པ་གྲུམ་གྱི་མཁན་བུ་ཆེན་པོ་བོད་ཕྲུག་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དེ་རྒྱ་གར་དུ་ཐུགས་
ཀྱིས་དགོངས་ནས་བྱོན་པ་དང་མཇལ། ཆོས་ཤིག་མཉན་པས་ཀྱང་གོ་བར་
བྱུང་། ཤིན་ཏུ་འདད་དེ་ཐུགས་ཕྲོགས་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་སྐད། དེ་ནས་སེ་
བཙུན་ཡར་བྱོན་ཏེ་བལ་ཡུལ་དུ་གྷ་སུ་བྷ་རོ་ལ་བུ་མེད་པ་ལ་སེ་བཙུན་གྱིས་ཐབས་
མཛད་ནས། དྷོ་ཀ་བྷ་རོ་བྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་དད་དེ་བོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་རྒྱ་
གར་བ་དང་མཉམ་པོར་མཆོད་གནས་བྱེད་པ་བྱུང་། དགེ་བཤེས་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་
བའི་ཞལ་ནས་དེང་སང་ཡན་ཆད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་རེ་
རེ་བཞིན་ཕྱག་གསུམ་གསུམ་བྱེད་པར་རིགས་གསུང་སྐད། དེར་རྒྱ་གར་དང་
བལ་པོའི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་བ་བྱས་པས་ཀྱང་སེ་བཙུན་རྒྱལ། ཕྱི་
རོལ་པ་གཅིག་དང་དཔྱད་དང་མངོན་ཤེས་འགྲན་པས་ཀྱང་སེ་བཙུན་རྒྱལ། ཁོ་
ན་རེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ངས་གཞིག་གིས་ཟེར་བ་ལ།
སེ་བཙུན་གྱིས་ཇུ་ཡག་བརྩིས་པས་ཁོའི་ཕའི་མགོ་མཆོད་རྟེན་གྱི་འོག་ཏུ་སྦས་པས་
མི་ཚན་ཐམས་ཅད་བརླགས་པར་མཁྱེན་ནས། ཁྱོད་དེ་ཙམ་དུ་མཐུ་ཆེ་ན་ཕའི་
མགོ་མཆོད་རྟེན་གྱི་འོག་ནས་དབྱུང་མོད་བྱས་པས་ཁོ་ལྕེ་ནར་གྱིས་སོང་སྐད།
དེར་སེ་བཙུན་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་ཆོས་རང་ང་རང་ལས་མཁས་པའི་སྤྲོས་པ་
གཅད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མི་འདྲ། | བརྒྱ་ལམ་ན་ཨ་ཙ་རའི་ངན་སྔགས་ལ་སོགས་པས་
189

སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་སོང་ན་མ་ལེགས་པར་འགྲོ་སྙམ་ནས་སླར་ལོག་ནས་སྙེ་མོ་
གཞུར་བྱོན་ཏེ་མཇལ། འཁྲིད་པར་ཞུས་པས་ད་ལྟ་ཁྲིད་ན་བྱིས་པ་བརྐུས་ནས་
ཁྲིད་ཟེར་དུ་འོང་བས། ཁྱེད་རང་སང་ཕོད་ཁམས་པའི་ཚོང་པ་དང་འགྲོགས་ལ་
་
ཤོག་གསུང་ག
ཕྱི་དེ་ལོ་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་ལ་བྱོན་ཏེ་དང་པོ་ནས་མི་ཆོས་
ཀྱི་ཤེས་ཆེ་བར་རོང་ཀླུང་ཤོད་ཀྱི་སེ་རི་ལྡོང་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ལ་བབས། དེས་ཀྱང་མི་
ཆེན་བགྲེས་པོ་ལ་བྱེད་པ་འདྲ་བྱས་སྐད།
སྤྱན་སྔའི་ཞལ་ནས་སྒོམ་བརྩོན་ལ་སི་
རི་ལྡོང་པོ་ཆེའི་བུ་ཚ་འདྲ་འདུག་གམ་ལྟོས་དང་ངེད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ལ་མི་ཆེན་ལ་
བྱེད་པ་འདྲ་བྱས་ཟེར། "དྲིན་ལན་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་གསུངས་ནས་སྒོམ་
བརྩོན་གྱིས་དྲིས་པས་མེད་ཟེར་ཕྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཚུལ་དུ་འདུག་པ་ལ་གསུངས།
དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་ཞིག་གི་རྟ་ཁྲིད་མཛད་ནས་བྱོན་པས་མདོ་སྨད་དུ་འབྱམས་ཏེ་
ཚོང་དཔོན་དེའི་མཆོད་གནས་གྲུ་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ལ་གཏད་ནས་མངོན་པ་
ཀུན་ལས་བཏུས་ཚར་གཅིག་གསན། ·དེ་ནས་ཡར་མདོ་ཁམས་སུ་སེ་བཙུན་གྱི་
སྤྱན་སྔར་བྱོན་ནས་མངོན་པ་དང་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་མང་དུ་གསན། ཐོག་མ་
ཉིད་ནས་བླ་མ་ལ་གུས་པས་རྟག་ཏུ་ངུ་དང་རྐང་ཐང་མ་བཏང་ལས་ཁྱད་མེད་
པར་མཛད་དེ། ཀ་པ་ལི་རང་ཐག་ཁུད་དུ་བཞག་ནས་གཟིགས་ཤིང་ཕྱེ་བཏགས
པས་ཕྱག་གླང་གི་གཉའ་བ་ལྟར་སོང་། ཕྱིས་ཕྱག་འཁར་བསྣམས་པ་ཙམ་གྱིས་
ཕྱག་ལ་ཆུ་བུར་འབྱུང་། གཞན་དག་གིས་ཕྱག་འཁར་བསྣམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆུ་
བུར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞུས་པས། དང་པོ་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་ཕྱེ་བཏགས་
པས་ལག་པ་གླང་གི་གཉའ་བ་བཞིན་དུ་སོང་། དེའི་རྨེན་པ་ལངས་པ་ཡིན་གྱིས་
གསུངས། ཆུ་བཅུས་པས་ན་བཟའ་ཀོམ་གླག་ཅིག་ཡོད་པའི་འགབ་ཆུས་སྦངས་
ནས་སྐམས་པ་དེས་བྱིན་པ་ལ་རྨ་བཏོད་ཏེ་ཁྲག་ཆིལ་ཆིལ་བ་བྱུང༌། ཕྱིས་བྱིན་པ་
190

སྲང་ཁྲམ་བཞིན་དུ་བདོག་སྐད། སེ་བཙུན་འཁོར་འདབ་ཆེ་བས་རྟ་ཕྱུགས་ལ་
སོགས་པ་འབུལ་བ་མང་པོ་བྱུང་། དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་མངའ་ཡང་འདི་པ་སྙིང་རྗེ་
གསུངས་ནས་བླངས་ཤིང་འཇོག དེ་དག་ལ་དགྲ་རྐུན་བྱུང་དུ་དོགས་ནས་ནུབ་
རེ་བཞིན་རྟ་བཟང་ཤོས་རེ་ལ་ཆིབས་འཁོར་གསུམ་ཚེར་མ་འདྲ་བ་བསྣམས་ནས་
མཐའ་བསྐོར་ཞིང་མེལ་ཚེ་མཛད། གྲོགས་པོ་ཞིག་ན་རེ་ཁྱོད་འདི་ཙམ་བྱེད་པ་
ངས་ནུབ་འགའ་གྲོགས་བྱ་ཡིས་ཟེསར་ནས་བྱས་པས་ནུབ་བདུན་ལས་མ་ནུས་
སྐད། དགེ་བཤེས་འདི་མཉེས་པར་བྱས། ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་པ་ལས་བྱ་བ་བྱས་ལ་
གདམས་ངག་ཐོབ་པར་བྱ། མྱུར་དུ་ཆོས་ཤེས་པར་བྱས་ལ་འགྲོ་སྙམ་པ་མ་བྱུང་།
སློབ་མ་གཞན་དང་བསྒྲོ་〈བགྲོ་》གླེང་བྱས་པས་ཁོང་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་བས་ཆོས་
མཁས་པའི་གྲགས་པ་བྱུང་། དེར་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲག་དོག་མ་བྱས་པར་
ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་ལ་འདིས་ཆོས་གོ་བ་ཞིག་གདའ་ཡིས་བྱ་བ་བྱེད་མ་གཞུག་མཛོད་
ཅེས་ཞུས་ཏེ། སེ་བཙུན་གྱིས་ཁྱོད་བྱ་བ་མ་བྱེད་པར་ཆོས་རང་ཉོན་གསུངས་
པས་གསན་དུ་མ་བཞེད་པར་ལོ་ཉི་ཤུ་བསྟེན། ཁ་ཅིག་བྱ་བ་བཞག་ནས་ལོ་བཞི་
བསྟེན། ཁུ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་དུ་ཁམས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཞེས་འཆད། དེར་
ཁོང་གི་ཐུགས་དགོངས་ལ་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་
འདིར་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། དེ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གམ་མི་ཆོག
རྒྱ་གར་མཁས་པ་ཞིག་ལ་འདྲི་དགོས་སྙམ་ནས། པཎྜི་ཏ་སྒྲའི་ཚེར་མ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སྐད་བསླབས་ཤིང་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་ན་པཎྜི་ཏ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་དྲིས་པ་ལ། སྒོ་
སྲུང་གི་པཎྜི་ཏ་ན་རོ་པ་ལ་སོགས་པ་མཁས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད། གཤིན་རྗེ་གཤེད་
ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་ཐོབ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ལ་ངོ་མཚར་
ཆེ་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་ནས། དེ་དག་བས་གཞོན་པ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་
191

མ་རྨོངས་པ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་གླེངས་པས་ཡོད་ཟེར་ ཏེ་ཇོ་བོའི་
མཚན་བྱོན་པས་དེ་དང་ཅི་ནས་ཀྱང་མཇལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་བྱུང་། དུས་ཕྱིས་
དབུས་ཀྱི་ཚོང་པ་མང་པོས་མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ལྷ་བཙུན་པ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་
ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་ཅེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་གཏམ་ཁྱེར་ནས་
བྱུང་། དེར་ཇོ་བོ་ས་བཙུན་ལ་ཞུས་ལ་འགྲོ་སྙམ་པའི་དུས་སུ་སེ་བཙུན་ན་རེ་ཨ་
ཇོ་རང་དབུས་སུ་སོང་། ཕ་ཡག་བཞེར་སྐུ་གཤེན་དེ་ཡང་མ་ཤི་བར་འདུག་ཟེར་
གྱིས་ཕ་དང་གཅིག་འཕྲོད་གསུངས། དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་ཕ་ཡོད་པ་
དེ་གོང་ནས་མཁྱེན་ཞིང་འདུག་པ་ལ་བདག་ཇོ་བོ་དང་སྤྲོད་པ་ཡིན་པ་འདྲ་
གསུངས། · སེ་བཙུན་གྱིས་བིད་པ་ཏ་རང་ཡང་བཞི་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་དགེ་
བཤེས་སྟོན་པས་ཀྱང་མཁྱེན། · དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ཅི་མི་ཤེས་ཤིང་ཇོ་བོ་དང་
མཇལ་བ་མ་ཡིན། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཕྱོགས་འབྱམ་དུ་མཁྱེན་པ། བོད་ཆོས་མ་
ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ཡིན་གསུངས། བྱོན་པར་ཆས་པའི་ཚེ་སེ་བཙུན་གྱིས་དཔེ་ཆ་
རྟ་ཁལ་གཅིག་གནང་ནས་འདི་དག་ཁྱོད་ཀྱི་མཆོད་གནས་གྱིས་འདིར་ཕན་མི་
ཐོགས་པར་འདུག་གིས་གསུངས། པཎྜི་ཏ་འདི་ལྟ་བུ་དང་མཇལ་ན་ཡང་ཆོས་
མཉན་པར་ཞུ་ཞེས་ཞུས་ནས་འོངས། ཉི་མ་བདུན་ཙམ་སོང་བ་ན་ཉེ་གནས་པ་
ཁམས་པ་ཡེ་རྒྱལ་ལ་ད་ཁྱོད་རང་གི་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་འདུག་པས་ཡུལ་དུ་
འགྲོའམ་ཇི་ལྟར་བྱེད་གསུངས་པས། ང་སློབ་དཔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཟེར་ནས་
འོངས་སོ། །
བྱང་ལམ་དུ་སླེབས་པའི་ཚེ་མངའ་རིས་ཀྱི་ལྷ་བཙུན་པ་བྱང་ཆུབ་འོད་
ཀྱིས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་ཅེས་པ་པཎྜི་ཏ་མཁས་པ་ཞིག་སྤྱན་དྲངས་ནས་ཡོད། དེ་
རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་རྒྱ་གར་དུ་བཞུད་པར་འདུག་ཅེས་གསན་པས་ཐུགས་
192

ཕྲོགས་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་སྐད། དེ་ནས་སོག་ཆུ་ཁར་བྱོན་པའི་ཚེ་ཞང་འཕྲང་ཁ་
བེར་ཆུང་བཞེས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་ནས་གཙོ་བོ་བྱས་པས་ཕ་ཁུ་ཐམས་ཅད་
བསྐྱངས་པ། སྔགས་པ་འབྲིང་པོ་ཙམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་རྩམ་ཟན་
གྱི་དམག་བསྡུས་ནས་ ཤ་ཟན་ལ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་སོག་ཆུ་ཁ་ན་སྦྲ་གཅིག་ཕུབ་
ནས་དམག་མི་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པ་དང་མཇལ། དེའི་དགོངས་དཔོན་
གཡོག་རྣམས་ཀྱིས་ཞང་ལ་མདུན་ཕྱག་ཕུལ་ནས་བསྒྲོ་〈བགྲོ་》གླེང་བྱས་པས།
ཞང་གིས་དྲིས་པའི་ལན་དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་ཕྱོགས་འབྱམ་དུ་བཏབ། ཞང་ལ་
དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་རྡུགས་ནས་ཞང་མཉེས་ཏེ་སང་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་
མཛད་ཅེས་འཆད། ཡང་ན་བསྒྲོ་〈བགྲོ་》གླེང་གི་འཕྲོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་
ཁམས་ན་འབྲོམ་སྟོན་ཅེས་པའི་ཆོས་མཁན་གཅིག་ཡོད་ཟེར་ཁྱེད་དེ་ཡིན་ནམ་
ཟེར། ཡིན་ཡང་སྲིད་གསུངས་པས་དེ་མ་ཐག་ཁོང་རང་གི་འོག་ནས་གྲུམ་ཟེ་
ཕྱུང་ནས་དགེ་བཤེས་ལ་བཏིང་། རྟ་བཟང་པོ་གཅིག་གི་མཐུར་མདའ་དར་ཡུག་
ལ་བྱས་ཏེ་ཕུལ་ནས་སྔོན་ལ་ཕྱག་བླངས་པའི་བཟོད་གསོལ་བྱས། དེ་ནས་བསྒྲོ་
〈བགྲོ་》གླེང་བྱས་པའི་བཟོད་གསོལ་བྱས། དེ་ནས་མཆོད་གནས་མཛད་པར་
ཞུ་བ་ཕུལ་བ་ལགས་སྐད། དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་སང་ཕོད་ད་ཙམ་ན་
རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་བྱ་བ་འོང་གིས་དེ་ལ་ཆོས་ཚུགས། གཡོར་པོ་ན་ཁུ་
སྟོན་བློ་རྣོན་པོ་བྱ་བ་ཡོད། དེ་ལ་ཁྱོད་རང་ཆོས་ཉོན། སྔགས་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་
འཁྲུག་པ། འཕྲང་སྟག་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པ། ཤ་རྩམ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་འདི་
རྣམས་བསྡུམས། ཕོད་མདོའི་མཁར་འདི་བཤིག་ལ་གནས་གཞི་གཅིག་ གྱིས།
ད་རེས་ཀྱི་དམག་འདི་བཤོལ།, དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཁྱེད་ཟེར་བ་ཉན་དེ་ཡང་ད་ལྟ་
སྡོད་དུ་མི་ཁོམ་པཎྜི་ཏའི་དྲུང་དུ་རིངས། དེ་ནས་ལོག་པ་དང་བར་ཆད་མ་བྱུང་
193

ན་ཁྱོད་ཀྱི་མཆོད་གནས་བྱ་གསུངས། ཞང་བེར་ཆུང་ན་རེ་གཞན་གསུང་པ་ལྟར་
ས་པས་
བགྱིད་དམག་འདི་ནི་བཤོལ་བར་དཀའ་ཟེར་བ་ལ། འོ་ན་ཞོག་གསུངས་པ
དམག་ཀྱང་བཤོལ་ནས་ཡར་བྱོན་ཏེ་འཕྲང་ཁ་རྗེའི་མཁར་བཤིག་ནས་གཙུག་
ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་གནོན་གྱི་ཆོ་ག་ཡང་དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་མཛད་ནས་
ཕོད་མདོ་བདུད་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་ལགས་སྐད། བེར་ཆེན་
གུམ་པའི་དགེ་རྩ་ལ་ཅུང་ཟད་ཐོགས། དེ་ནས་བེར་ཆུང་ན་རེ་བདག་ཀྱང་དགེ་
བཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་འགྲོ་ཟེར་བ་ལ། བེར་ཆུང་གི་འཁོར་ཡུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
གྲོང་ལུག་བསྡུས་ཏེ་བཤོལ་བཏབ་ནས་འགྲོར་མ་བྱུང༌། དེ་ནས་རྒྱལ་གྱི་ཞང་
ཆེན་པོ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པས་ཕྱག་མཛད། ཀ་
བ་མི་ཆེ་བས་རྒྱལ་མོའི་མུར་ཇ་ཕུལ། ཀ་བ་ཤཱཀྱ་དབང་ཕྱུག་ལ་ངས་འཕྲིན་
བརྫང་གིས་དེའི་དུས་སུ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐུལ་མ་གྱིས་ལ་བསུ་བ་གྱིས་གསུངས་པས།
ཀ་བའི་ཞལ་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་སྤྱན་ཅི་དྲོངས་གྱིས། ངས་དེའི་དུས་སུ་བསྐུལ་མ་
བྱས་ལ་གཙང་ལ་སྟོད་ནས་བསུ་བ་བྱ་ཡིས་གསུངས། དེ་ནས་གནམ་དུ་བྱོན་ཏེ་
ཡབ་དང་མཇལ་བ་ཙམ་མཛད། མི་ཆོས་ལ་སློངས་མཛད་པས་ཕྱིས་མང་དུ་
དབུལ་ཟེར་བ་ལ། ཉུང་ཡང་པཎྜི་ཏ་ཅན་དུ་རིངས་གསུངས་ནས་ཉུང་པ་
བླངས། ལོ་ཙཱ་བ་ཁུ་འོད་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་པཎྜི་ཏ་ཚེ་བ་ཇི་སྐད་བྱ་བ་ཡོད་དྲིས་
པས། ངའི་དུས་ན་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དྷི་པང་ཀ་ར་ཤྲི་ཛྙ་ན་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ་
དེང་སང་དེ་ཁོ་ན་ཆེ་སྟེ་འོང་གསུངས། ཁོང་མཆོད་པ་བཟང་པོ་མཛད་ཅིང་
འདུག་པས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཐུགས་དགོངས་ལ་མཆོད་པ་འདི་འདྲ་བ་ཅི་
འགྲུབ་བྱ་དགོས་སྙམ་པ་འཁྲུངས་སྐད། དེ་ནས་བྱ་ཕྱི་ཁོངས་ན་ཤར་ནུབ་ཀྱི་
ལམ་གསུམ་ཡོད་པའི་བྱང་ལམ་གསུམ་ཡང་བའི་《བས་》བྱང་ལམ་དབུ་མ་ལ་
194

ཞུགས་ནས་བྱོན་པའི་ཚེ་ལམ་ཁ་བྲག་གསུམ་བྱུང་བས། དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་
ཞལ་ནས་ང་ལ་ཐབས་ཡོད་ཀྱིས་སྦྲ་དཀར་ཕུབ་ཅིག་གསུངས་ནས་དཀོན་མཆོག་
ལ་མཆོད་པ་ཕུལ། > ཆོས་སྐྱོང་ལ་གཏོར་མ་བཏང་སྟེ་བཞུགས་པ་དང་། ནང་
པར་དྲུང་ཉེ་བ་ན་རྐྱང་ཐེང་《འཐེང་)མོ་གཅིག་གདའ་མཆི། དགེ་བཤེས་སྟོན་
པ་ཤེས་རབ་ཆེ་བས་ཆོས་སྐྱོང་གི་སྤྲུལ་པར་ཤེས་ཀྱང་ཞལ་ལྕི་བས་ཡོན་ཏན་མི་
སྒྲོགས་པར་རྐྱང་ཐེང་〈འཐེང་》མ་འདིའི་རྟིང་ལ་ཐོངས་ཤིག་གསུངས། ..
དེར་
རྐྱང་ཐེང་〈འཐེང་》མ་དེ་མིག་མཐོང་ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ་འགྲོ་བཞིན་བཞུགས་པའི་
ཉེ་འཁོར་དུ་ཉལ་སྐད། ཉི་མ་གསུམ་གྱིས་པུ་རངས་སུ་སླེབས་པའི་ནུབ་གཅིག་
མནལ་ལམ་དུ་གནས་བརྟན་དར་ཞུ་རྒྱབ་ལག་མ་གྱོན་པ་གཅིག་ན་རེ་ཁ་རིང་
ནས་ངས་ལམ་དྲངས་པ་ཡིན། ད་ལམ་ཡང་མི་འཆོལ་པཎྜི་ཏ་དང་ཡང་མཇལ་
ནས་འོང་། ང་སྣ་ཤུད་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་ལངས་པས་འགྲོ་དགོས་ཟེར་བ་རྨིས་
ཏེ་བསམ་ཡས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལགས་སྐད། དེའི་ནང་པར་རྐྱང་ཐེང་《 འཐེང་》མ་
ཡང་མི་འདའ་སྐད། དེའི་དུས་སུ་ཇོ་བོའི་ཐུགས་དགོངས་ལ་སེམས་ཅན་མང་པོ་
ལ་ཕན་མ་ཐོགས་ཨུ་པ་སི་ཀ་ཡང་མེད། ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མས་བརྫུན་བྱས་
སམ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་འ། ང་
དྲོ་དང་བཞི་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་སློབ་མ་ཨུ་པ་སི་ཀ་ཆེན་པོ་བྱོན་པས་བྱིན་
གྱིས་བརླབས་པར་ཞུ་གསུངས། ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་ད་སྟེ་ཞག་གསུམ་
དྲོ་དང་བཞི་ན་ངའི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་སློབ་མ་ཨུ་པ་སི་ཀ་ཆེན་པོ་ཞ་སྤྱི་རིང་རྒྱང་ངེ་བ་
ཞིག་འོང་བར་འདུག་གསུངས་ནས། བུམ་པ་བཞེངས་སུ་གསོལ་ཏེ་ཞག་གསུམ་
གྱི་ནང་པར་བྱ་ར་མཛད། དྲོ་ཀ་ཚུན་ཆོད་མ་བྱོན་པས་ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་ཇོ་མོ་
སྒྲོལ་མ་རྫུན་གསུང་ཅང་སྲིད་དམ་གསུངས་ནས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ཆོས་སྟོན་ལ་བྱོན།
195

དེའི་