ད་ནི་ཞི་བ་མདུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་
ལྟར་ཡང་དཔལ་མཆོག་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པའི་ཚུལ་འདི་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
ཅན་ནོ། །ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་དབང་བསྐར་བ་ཉིད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྡོ་
རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ངག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་
ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་
ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་ཕྱུང་ནས།
ཆོས་ཉིད་དོན་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་སྙིང་པོ་ཕུལ་ཏེ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་རང་གི་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་འདི་ཕུལ་ལོ། །ཏྲཱི། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཟླུམ་
པོའི་ཐིག་གསུམ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་སྒོ་བཞི་པ། མཚམས་རྣམས་སུ་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་
བྲི་བར་བྱའོ། །དེའི་དབུས་སུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་བྲི་བར་བྱའོ། །དེའི་ལོགས་ཐམས་ཅད་དུ
-410-

སྔགས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ལས། དཔལ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་ཆོག་སྣ་ཚོགས་བཞུགས། ༤༡༽
ཚོགས་བརྒྱད་པ་བྲི་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནག་པོ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་དང༌།
དྲིལ་ཆེན་དང༌། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དང་ས་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་སུའོ། །མཚམས་རྣམས་སུ་ནི་ཐོད་
པ་བཟང་པོ་དང༌། གཏུམ་པའི་དབང་ཕྱུག་དང་། ལག་ན་ཁ་ཊཱཾ་ཀ་དང་། བ་གླང་སྣའི་དབང་
ཕྱུག་དང༌། ཐིག་གི་མཚམས་སུ་ནི་མ་མོའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་སུའོ། །སྒོ་རྣམས་སུ་
ནི་དབྱིག་པའི་དབང་ཕྱུག་དང༌། །མགོའི་དབང་ཕྱུག་དང༌། དྲིལ་བུ་རྣམས་དང་། དྲག་པོ་ཆེན་
པོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ནི། འབྱུང་པོ་རྣམས་དང༌། ཡི་གེ་རྣམས་བྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཐལ་
བ་གཙང་མས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་། གོས་གཙང་མ་བགོས་ཏེ། མདུང་རྩེ་གསུམ་གྱིས་མཚན་པས་
འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞུགས་ནས་ཀྱང་སྙིང་པོ་བཟླས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སློབ་མ་དེ་བཞིན་དུ་
བཅུག་ལ། ལག་པར་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་བྱིན་ནས་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་
ལ་ཕན་ཕྱིར་དང༌། །བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ཕྱིར་དང༌། །འདོད་ཀུན་བདག་པོ་ཉིད་ཕྱིར་དང༌།
དྲག་པོའི་ལས་ལ་གནས་པར་གྱིས། །དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱའི་ཡེ་ཤེས་བསླབ་སྟེ། གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་
བྱའོ། །དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཇིགས་པ་མེད་པར་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དང་། ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མྱོང་ནས་བདག་པོའི་འཇིག་རྟེན་མཆོད་
པར་འགྱུར་རོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཞི་བ་མདུང་ཐུང་གིས་མཚན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།
དེའི་དོན་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་ཕྱེ་ཟིན་ལ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རས་བཞིན་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དེ་དག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་
ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཀུན་ནས་བཟང་བའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྟོགས་
པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་
-411-

བོ་དོང་པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་འབུམ་ལས། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱ་མཚོ།
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་
བཞིན་ཡིན་པས་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་
བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་སུ་གྱུར་པས་ན་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསལ་ཞིང་དག་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་
སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་
བརྒྱད་ཅུས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ།
དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །
འདིར་ཡང་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་
ཏེ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ནི་རྡོ་
རྗེ་སྙིང་པོས་དབང་བསྐུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་
ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་
ཡིད་དེ་ཉིད་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་རྡོ་རྗེ་དམ་པར་རྡོ་རྗེ་
ནོར་བུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་
-412-

སྔགས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ལས། དཔལ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་ཆོག་སྣ་ཚོགས་བཞུགས།
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་པད་མའི་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་
དེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་པས།
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་དང༌། དོན་དང༌། ངེས་པའི་ཚིག་དང༌། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་
པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངང༌། པད་མའི་རིགས་ཐམས་
ཅད་ནི་ངག་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་གང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་
རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི། ངག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ངག་
ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དེ། དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །
འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། ཡིད་ཀྱི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང༌།
དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང༌། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། པད་མའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པའམ། དེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གང་
ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །འདིར་ཡང་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །དེའི་
བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །དེ་
རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དང་མཐར་ཐུག་
པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་འབྲེལ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་སོ།
དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་
ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་
།
-413-

བོ་དོང་པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་འབུམ་ལས། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱ་མཚོ།
ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་གློ་བུར་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། སྔར་
ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཐག་པའི་སྦྲུལ་ལྟར་
ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལས་བྱས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན། དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང༌། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རིན་
པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། པད་མའི་རིགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔལ་མཆོག་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞི་བ་མདུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་
པའི་ལེའུ་སྟེ། ཉེར་དགུ་པའོ།། །།