སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་གཟན་ཆག་ལས་སྣོན་ལག་རྩལ།
སྐམ་དངོས་ཀྱིས་རྨང་གཞིར་བྱས་པའི་སྤྲི་དཀར་རགས་པ་ལྡན་ཚད་བརྒྱ་
ཆ20ཡན་དང་ཚི་སྣ་རགས་པ་ལྡན་ཚད་བརྒྱ་ཆ་18མན་གྱི་གཟན་ཆག་རིགས་
ནི་སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་གཟན་ཆག་ཁོངས་སུ་གཏོགས། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི
གཟན་ཆག་ལ་རྩི་ཤིང་གཟན་ཆག་དང་སྤྲི་དཀར་མིན་པའི་ཏན་གྱི་གཟན་ཆག
394

ཕྲ་ཕུང་རྐྱང་པའི་སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་གཟན་ཆག་བཅས་ཡོད།
དང་པོ། རྩི་ཤིང་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲི་དཀར་གཟན་ཆག་གི་ལས་སྣོན། རྩི་
ཤིང་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲི་དཀར་གཟན་ཆག་ནི་སྤྲི་དཀར་རིགས་ཀྱི་གཟན་ཆག་ནང་
བེད་སྤྱོད་མང་ཤོས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན། འདིར་གཙོ་བོ་འབའ་སྙིགས་རིགས་ཀྱི་
ལས་སྣོན་བྱ་ཐབས་ངོ་སྤྲོད་བྱའོ།
( གཅིག)རྒྱུ་ཆ་གཙང་སེལ་བྱེད་པ། གཙོ་བོ་རྒྱུ་ཆའི་ནང་གི་ ལྷད་
འདྲེས་སེལ་དགོས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ལོ་མ་དང་། རྐང་ཡུ། གང་བུ། ས་དང་རྡོ།
འདྲེས་བསྲེས་ཤོར་བའི་ལྕགས་རོ་སོགས་སེལ་དགོས།
( གཉིས) ཤུན་སྐོགས་འབུད་པ། ཤུན་སྐོགས་ཡོད་པའི་སྣུམ་རྒྱུའི་འབྲུ་
རྡོག་ལས་སྣོན་མ་བྱས་གོང་ཤུན་སྐོགས་འབུད་དགོས( དཔེར་ན་བ་དམ་དང་
སྲན་སེར་སོགས་ལྟ་བུ)
( གསུམ) ཞིབ་ཞིབ་བཟོ་བ། སྣུམ་རྒྱུའི་འབྲུ་རྡོག་ཞིབ་ཞིབ་རགས་ཙམ་
བཟོས་ནས་ལེབ་ལེབ་སྲབ་མོར་བཅོས་ཏེ་སྣུམ་འདོན་ལེན་བྱེད་བདེ་པོ་ཡོང་བ་བྱ་
དགོས།
( བཞི) ཚ་ངར་བླུག་པ་དང་ལེབ་མོ་བཟོ་བ། ཚ་ངར་བླུག་པ་ནི་དོན་
དངོས་ཐོག་དྲོད་བཏང་ནས་མཉེན་པོ་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཡིན། དྲོད་བཏང་
ནས་མཉེན་པོ་ཆགས་རྗེས་རྒྱུག་འགྲིལ་གྱིས་གནོན་བཙིར་བྱས་ནས་ལེབ་ལེབ་
སྲབ་མོ་བཟོ་དགོས།
( ལྔ) སྲོ་སྐམ་གཏོང་བ། འདི་ནི་སྣུམ་མ་བཙིར་གོང་གི་ལས་རིམ་ཞིག་
ཡིན། མཉེན་འགྱུར་དང་སྲོ་སྐམ་གཏོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནི་འབའ་སྙིགས་ཀྱི་སྤྲི་
395

དཀར་རྒྱུའི་སྤུས་ཀར་ ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་པའི་འགག་རྩའི་བཟོ་རྩལ་ཡིན་ཞིང་།
དྲོད་གཏོང་སྐབས་དྲོད་ཚད་དང་དུས་ཚོད་ཚོད་འཛིན་འཚམ་པོ་མ་བྱུང་ན།
འབའ་སྙིགས་ཀྱི་སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་སྤུས་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐད་ཀར་ཕོག་གི་ཡོད།
( དྲུག) གནོན་བཟོ་བྱ་བ། གནོན་བཟོ་བྱས་ནས་ལེབ་ལེབ་སྲབ་མོར་
ཆགས་པའི་སྣུམ་རྒྱུ་སྣུམ་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་ནང་དབོར་ནས་བཞུ་བྱེད་རྫས་
ཀྱིས་སྦོང་འདོན་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རྒྱུན་དུ་བཞུ་བྱེད་རྫས་ལ་དངོས་གཞིའི་ཝན
ཆ་པ་བེད་སྤྱོད། སྦོང་འདོན་གང་ཙམ་བྱས་རྗེས། སླར་ཡང་སྲོ་སྐམ་གཏོང་
བའི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ནས་འབའ་ཆའི་ཐོག་གི་བཞུ་བྱེད་རྫས་འབུད་སེལ་བྱ་བ་
དང་། དེ་རྗེས་བཞའ་ལྡན་མཁའ་རླུང་ཚ་པོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་། དེ་
ནས་གྲང་བཟོ་དང་སྐེམ་བཟོ་བྱས་ནས་ཞིབ་ཞིབ་བཟོས་མཐར་འབའ་སྙིགས་
ཆགས་པ་ཡིན།
གཉིས་པ། སྲོག་ཆགས་རང་ བཞིན་ གྱི་ སྤྲི་ དཀར་ རྒྱུའི་ ལས་ སྣོན་ བྱ་
ཐབས། སྲོག་ཆགས་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་
ལྡན་ཚད་མཐོ་བ་དང( ཧ་ལམ་བརྒྱ་ཆ་40 – བརྒྱ་ཆ85 ) སྤྲི་དཀར་རྒྱུའི་ནང་
ཨན་གཞི་སྐྱུར་ལྡན་ཚད་ཆ་སྙོམས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལའེ་ཨན་སྐྱུར་ལྡན་ཚད་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྲི་དཀར་རང་བཞིན་གྱི་གཟན་ཆག་གཙོ་
བོར་ཉ་ཕྱེ་དང་། ཤ་རུས་ཕྱེ་མ། ཁྲག་ཕྱེ། བྱ་སྒྲོའི་ཕྱེ་མ་སོགས་ཡོད། འདིར་
ཉ་ཕྱེ་ལས་སྣོན་བྱ་ཐབས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།
( གཅིག)ཉ་གཙང་ སེལ་བྱས་ ནས་ གཙབ་ དགོས། གཙབ་པའི་ ཉ་
རྣམས་སྲོ་སྐམ་གཏོང་དགོས། སྲོ་སྐམ་བྱ་བར་ཐད་ཀར་དྲོད་བཏང་ནས་སྐམ་པོ་
:
396

བཟོ་བ་དང་གཞན་བརྒྱུད་སྐམ་བཟོ་བྱ་བ་རིགས་གཉིས་ཡོད། གཞན་བརྒྱུད་
སྐམ་བཟོ་བྱ་ན་ནི་རླངས་སྐེམ་འཕྲུལ་འཁོར་དང་རླངས་པ་སྤྱད་ནས་ཞོར་ལ་སྐམ་
བཟོ་བྱེད་པ་ཡིན། ཉ་ཤའི་ནང་དབྱང་རུལ་སྐྱུར་སླ་བའི་ཚིལ་སྐྱུར་ལྡན་པས་ཉ་
ཕྱེ་ཡུན་རིང་ཉར་འཇོག་བྱ་རྒྱུར་གནོད་པས་ཚིལ་འདོན་བྱ་དགོས། ཚིལ་འདོན་
བྱ་ཐབས་ལ་བསིར་ནས་གནོན་བཙིར་བྱ་ཐབས་དང༌། བཞུ་བྱེད་རྫས་ཀྱིས་སྦོང་
འདོན་བྱ་བའི་ཐབས་གཉིས་ཡོད། བསིར་ནས་གནོན་བཙིར་བྱ་ཐབས་སྤྱད་
ནས་ཚིལ་འདོན་བྱས་ན་ཉ་ཕྱེར་ཚིལ་ལྷག་ལུས་ཚད་བརྒྱ་ཆ9ཡན་ཟིན་པ་དང་།
བཞུ་བྱེད་རྫས་ཀྱིས་སྦོང་འདོན་བྱས་ན་ལྷག་མར་ལུས་ཚད་བརྒྱ་ཆ2ཀྱི་གཡས་
གཡོན་ལས་མེད། ཐབས་འདིའི་སྐྱོན་ཆེ་ཤོས་ནི་སྐེམ་བཟོའི་དྲོད་ཚད( ཧ་ལམ་
ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ་130 – 140ཡིན) ཅུང་མཐོ་བ་དང་། སྐེམ་པའི་དུས་ཡུན་རིང་
བས( ཧ་ལམ་ཆུ་ཚོད3དགོས)ཉའི་སྣུམ་ཚིལ་འཚིག་ནས་རྒྱུན་དུ་ཉ་ཕྱེ་ཁམ་
ནག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
( གཉིས) རླན་ཐབས་སྤྱོད་པ། རླན་ཐབས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་པོ་ནི་གཙང་
སེལ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཆ་རླངས་བཙོས་རྒྱག་སའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་རླངས་བཙོས་
རྒྱག་དགོས། ཉ་རྣམས་འཚོས་པོར་བཙོས་ནས་སྤྲི་དཀར་འཁེང་པར་བྱས་ཏེ་
ཚིལ་དང་གྱེས་འཕྲལ་ཡོང་བར་བྱ། རྒྱུན་དུ་རླངས་པ་དང་རླུང་ཚ་པོས་དྲོད་
གཏོང་བ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱིར་བཏང་ཉ་འབོར་ཆེན་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྐབས་རླངས་
པས་དྲོད་གཏོང་བའི་བྱ་ཐབས་སྤྱོད་དགོས། རླངས་བཙོས་བྱེད་པའི་དྲོད་ཚད་
སྤྱིར་བཏང་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ90གཡས་གཡོན་ཡིན་དགོས་པ་དང་བཙོ་ཡུན་ཧ་ལམ་
སྐར་མ20ཡིན། ཉ་རྣམས་འཚོས་རྗེས་ཁུ་བ་རྣམས་བཙགས་ནས་བཙིར་གནོན
397

( དུང་འཁྱིལ་བཙིར་གནོན)བྱས་ནས་ཚིལ་འདོན་བྱ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཆུ་
མང་ཆེ་བ་སེལ་དགོས། སྐེམ་བཟོ་བྱ་སླ་བའི་ཆེད་དུ་བཙིར་གནོན་བྱས་ནས་
ཆགས་པའི་རྡོག་པོ་རྣམས་ཧྲོབ་ཙམ་གསིལ་དགོས། སྐེམ་བཟོ་བྱ་ཐབས་ལའང་
རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། རླངས་པ་བེད་སྤྱོད་པ་དང་། ཚ་རླུང་བེད་སྤྱོད་པའོ།
རླངས་པས་སྐེམ་བཟོ་བྱེད་པའི་མྱུར་ཚད་ཅུང་དལ་རུང་། སྐེམ་བཟོ་བྱས་པའི་
ཉ་ཕྱེའི་སྤུས་ཀ་ཅུང་ལེགས་པོ་ཡོད། སྐེམ་བཟོའི་བྱ་ཐབས་གང་ཞིག་སྤྱད་རུང་།
སྐེམ་བཟོ་བྱེད་སྐབས་སྐེམ་བྱའི་དངོས་པོའི་དྲོད་ཚད་ཧྲེ་ཧྲི་ཏུའུ་100ལས་བརྒལ་
མི་རུང་། རླན་ཐབས་སྤྱད་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཉ་ཕྱེའི་སྤུས་ཀ་ཅུང་ལེགས་
པོ་ཡོད། བཟོ་སྒྲུབ་ཟིན་པའི་ཉ་ཕྱེའི་ནང་རྒྱུན་དུ་དབྱང་འགྱུར་འགོག་རྫས་
བསྣན་ནས་ཉ་ཕྱེའི་གཟན་ཆག་གི་ཉར་འཇོག་དུས་ཡུན་རིང་དུ་གཏོང་བ་དང་
སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།