༄༅། །སྒོམ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོའི་དྲིས་ལན་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་
ཚུལ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་བཞུགས།
༈ ན་མོ་བུདྡྷ་ཡ། གངས་ཅན་པ་དག་གིས་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན། ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་
ལྡེ་མིག་ཅེས་བྱ་བ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐིབས་པོ་སེལ་མཛད་ཉིད་ལ་ཕྱག་
འཚལ་ལོ། །གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་ལྟ་བ་ཡི། །ཞལ་འཛིན་སོ་སོར་གང་སྨྲ་བ། །ཀུན་ཀྱང་བདག་
མེད་རྟོགས་བློ་ཡིས། །རྨོངས་པའི་མུན་ཆེན་སེལ་བར་མཐུན། །བདག་མེད་པ་དང་དེ་རྟོགས་
པའི། །ཐབས་དང་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡི། །ངོས་འཛིན་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་དང་། །
རྒྱུད་དང་མན་ངག་དབྱེ་བས་གསུམ། །དང་པོ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཡི། །དགོངས་འགྲེལ་དབྱེ་བས་
རྣམ་གཉིས་ཏེ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་དང་། །ངོ་བོ་གཉིས་མེད་སྨྲ་བའོ། །དང་པོ་འཁོར་
ལོ་གསུམ་པ་ཡིས། །ཤེར་ཕྱིན་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་དང་། །བྱམས་པའི་གཞུང་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི། །
བསྟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས། །འདི་ལའང་ཐོས་བསམ་ལྟ་བ་དང་། །ཉམས་མྱོང་ལྟ་བ་
མཐའ་གཅིག་དང་། །གཉིས་པོ་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ཡི། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱུང་། །དང་པོ་
བྱམས་ཆོས་རྣམ་གསུམ་དང༌། །ཐོགས་མེད་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་ཇི་བཞིན། །ཕྱི་མ་མངོན་རྟོགས་
རྒྱན་གཞུང་གི །རྗེས་འབྲངས་མ་ལུས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡི་ཤེས་བྱེད་མཐའ་བྲལ་གྱི། །རིགས་
པས་གཏན་ལ་ཕབ་བྱས་ནས། །སྐྱེ་མེད་གསུམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་ཉིད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བྱར་བཤད་
ལས་ཤེས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྨྲ་བ་ཡི། །རང་གཞུང་ཚུགས་པར་འཆད་བྱེད་ནི། །ལེགས་ལྡན་ཟླ་
བ་གྲགས་པ་སྟེ། །གཉིས་པོའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་མཐུན། །ཉམས་སུ་མྱོང་བྱའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང༌། །
རིགས་པས་གཏན་ལ་གང་ཕབ་པ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་བཤད་ཕྱིར། །མེད་པར་དགག་པ་ཁོ་
ནའོ། །སློབ་དཔོན་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་ལས། །མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་མི་བཞེད་ལ། །ཀུན་
77

ལྔ་རིག་དབེ་ཚོགས་ལས།
༼འ༽
པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ།
རྫོབ་ཀྱང་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ཕྱིར། །མཐར་ཐུག་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །སྤྲོས་བྲལ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་བློ་ཡི། །སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བློ་རྟོག་པའམ། །སྤྲོས་
བྲལ་རང་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ལུགས་འདིར་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཡི། །གནས་སྐབས་གསུམ་
ཀ་སྟོང་པ་ཉིད། །མེད་པར་དགག་ལས་མ་འདས་ཕྱིར། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཁས་མི་ལེན།
ལྟ་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། །སྣང་བ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན། །ཚོགས་བསགས་པ་ལས་འབྲས་
དུས་སུ། །གཞན་སྣང་སྐུ་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། །རང་སྣང་
ཀུན་རྫོབ་མི་འཆར་ཡང་། །ཀུན་གྱི་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་ནས་ནི། །ལུང་སྟོན་ནུས་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན། །མེད་དགག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ། །རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི་ཐོས་བསམ་དང་། །མོས་པ་
ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་གོམས་པ། །དེ་ལས་མཐོང་ལམ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །དེ་ཚེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ། །
རྟོགས་བློ་ལྟ་བར་འཆད་མོད་ཀྱང་། །ཡུལ་ཅན་སྟོང་ཉིད་དུ་འདྲེས་པས། །མ་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་
ཞེས་བརྗོད། །ཚད་མ་གཉིས་པས་སྟོང་པ་ཉིད། །རྟོགས་པ་མིན་ཞེས་ལེགས་ལྡན་དང༌། །ཟླ་
བའི་རྗེས་འབྲང་གིས་བཤད་པ། །ཐལ་རང་གཞུང་ལུགས་ཀུན་དང་མཐུན། །གཉིས་པ་སྔགས་
ཀྱི་རྒྱུད་གཞུང་ནས། །བཤད་པའི་ཉམས་མྱོང་སྟོང་པ་ཉིད། །བྱམས་ཆོས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་
པའི། །གཞུང་དང་མཐུན་པར་འདིར་བཤད་བྱ། །འདི་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ཡི། །སྟོང་ཉིད་
སྒོམ་བྱར་མ་བཤད་དེ། །སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཉིད། །གོམས་པས་གཟུང་འཛིན་རྟོག་པ་སེལ།
གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡི། །གདོད་མའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཡི་རྒྱུད། །འདི་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་
རིམ་པ་ཡི། །ལྷ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞིར་འཆད། །རྟོག་བྱའི་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་དེ། །དེ་རྟོགས་
བྱེད་པའི་ཐབས་མཆོག་ནི། །ཡེ་ཤེས་འབེབས་དང་དབང་བསྐུར་བར། །འདོད་ཀྱི་རིགས་པས་དེ་
མ་སྒྲུབ། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཉམས་མྱོང་བའི། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱི་
རྒྱུད་དུ་འཆད་པ་སྟེ། །ཐོག་མར་གང་སྐྱེས་དཔེའི་ཡེ་ཤེས། །གང་སྣང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ། །
ཤེས་རབ་འདི་ལ་སྐྱེད་རིམ་གྱི། །ལྟ་བ་ཞེས་དང་འཁོར་འདས་གཉིས། །ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་
བྱར་བཤད། །འདི་ཡི་རྟོགས་བྱེད་གསང་སྔགས་སུ། །བུམ་དབང་འཁོར་དང་བཅས་ཡིན་ཕྱིར། །
དབང་གི་ལྟ་བར་བཤད་མོད་ཀྱང་། །ཕར་ཕྱིན་པ་ལའང་དེ་མེད་མིན། །བུམ་དབང་ལས་ཐོབ་ཡེ་
78

སྒོམ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོའི་དྲིས་ལན་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ལྡེ་མིག
ཤེས་དེ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཟུང་འཇུག་སྐུར། །སྒྲུབ་བྱེད་རང་བྱིན་རླབས་པ་ཡི། །རིམ་པ་སྒོམ་པ་
རྫོགས་རིམ་མོ། །རྟོགས་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ནི། །མངོན་སུམ་རྟོགས་བྱེད་རང་བྱིན་རླབས། །
ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་དེ་མེད་པས། །སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །དབང་བསྐུར་རྣམ་པ་
བཞི་པོ་ཡང་། །ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ཉིད། །རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། །
རྟོགས་བློའང་ལྟ་བར་མཚུངས་མོད་ཀྱང་། །སྐྱེད་རིམ་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ལྷར་སྒོམ་པ་དང་
རྫོགས་རིམ་དུ། །ལྷ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་སྒོམ་པའི། །དབྱེ་བས་རིམ་གཉིས་སྒོམ་ཚུལ་ཤེས། །
རྟོགས་བྱ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཉིད། །རྟོགས་བྱེད་དབང་བསྐུར་རིམ་པ་ཡི། །དབང་བཞི་པོ་
དང་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །ལྟ་བ་སོ་སོར་བཤད་པ་ཙམ། །ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་སྤྲོས་བྲལ་དང་། །
གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལས། །ལྷག་པའི་ལྟ་ཡུལ་འདིར་མི་འཆད། །རྟོགས་བྱེད་ཁྱད་
འཕགས་བདེ་བ་ཆེ། །གསུམ་པ་གངས་ཅན་འདིར་གྲགས་པའི། །མན་ངག་ལུགས་མང་སྣང་
གྱུར་པ། །རྫོགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ཞི་བྱེད། །ལམ་འབྲས་རིམ་ལྔ་སྦྱོར་དྲུག་སོགས། །རང་རང་ལྟ་
བའི་ཞལ་འཛིན་ནི། །སོ་སོར་འཆད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྫོགས་ཆེན་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་རྩེ། །
འདི་དང་མཉམ་པ་གཞན་ན་མེད། །དེ་རྟོགས་པ་ཡི་ཐབས་མཆོག་ནི། །རང་གི་མན་ངག་ལས་
འབྱུང་གསུངས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྟ་བ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་མ་རེག་པས། །ཀུན་ལས་ཁྱད་
འཕགས་དེ་རྟོགས་པའི། །ཐབས་ནི་བླ་མའི་མོས་གུས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བྱེད་ཀྱི། །
ལྟ་བ་དབུ་མ་ལ་མེད་ཅིང༌། །རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི་བླ་མ་ཡིས། །སེམས་ངོ་སྤྲོད་པ་ཡིན་ཞེས་
གསུངས། །ལམ་འབྲས་པ་རྣམས་གཞན་གསུམ་པོའི། །ལྟ་བ་ཕར་ཕྱིན་ལས་མ་འདས། །དེ་ལ་
དབང་དང་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །ལྟ་གྲུབ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་གསུངས། །རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་
པ་བ། །ཁ་གཅིག་སོ་སོར་བསྡུད་པ་ཡི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་བ། །དེ་ཉིད་ལྟ་བ་
མཆོག་ཏུ་བཞེད། །རིམ་ལྔ་པ་ཡི་འོད་གསལ་གྱི། །ངོས་འཛིན་གངས་ཅན་ཕྱི་རབས་པ། །དབུ་
མ་ཐལ་འགྱུར་དུ་སྨྲ་བའི། །ལུགས་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ཡང་དབུ་མའི་རིགས་པ་
ཡིས། །མ་དཔྱད་སྟོང་ཉིད་གོ་ཆོད་པོ། །གང་ནའང་ཡོད་མིན་ཐོས་བསམ་གྱིས། །རིགས་པས་
ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་བྱོས། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཧཱ་ཤང་གི །ལྟ་བ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པས། །མཁས་པ་
79

ལྔ་རིག་དཔེ་ཚོགས་ལས།
༼འ༽
པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ།
པདྨའི་ངང་ཚུལ་གྱི། །ཕྱོགས་སྔར་བརྟགས་པ་དེ་ཡིན་ཟེར། །དེ་དག་རྣམས་ལ་གཟུ་བོའི་བློས། །
ཡིན་པ་བཞིན་དུ་བསམ་བྱ་བ། །ཞི་ཕྱག་རྫོགས་པ་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ལྟ་བའི་ཡུལ་ནི་གཅིག་ཏུ་
ངེས། །གཅིག་པུ་རང་སེམས་འོད་གསལ་བ། །གདོད་མ་ཉིད་ནས་གློ་བུར་གྱི། །དྲི་མས་གོས་པ་
མེད་དེར་འཆད། །འདི་ནི་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་དང་མཐུན། །དེ་རྟོགས་པ་ཡི་ཤེས་རབ་ནི། །ལྟ་བ་
ཡིན་ཏེ་མདོ་རྒྱུད་ལས། །སོ་སོར་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཉིད་དུ་བཤད། །
རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ལ་ས་སྐྱ་པས། །དཔྱད་པ་འགའ་ཞིག་མཛད་པ་དང་། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་
དཔྱོད་པའོ། །དང་པོ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་དེ། །རྟོགས་བྱེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང༌། །གསང་སྔགས་
གང་གི་ལུགས་སུ་བྱེད། །གཉིས་ཀ་མིན་ན་བླུན་པོ་ཡི། །ཞི་ཕྱག་རྫོགས་གསུམ་བསྒོམ་པར་སོང་། །
ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་བྱེད་ན། །ཐོས་བསམ་རིགས་པ་སྔོན་འགྲོ་དགོས། །གསང་སྔགས་ཡིན་
ན་དབང་བསྐུར་དང༌། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དགོས་ཤེས་གསུངས། །དེ་ལ་སྔ་མས་ལན་འདེབས་
པ། །སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་དང་། །བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཟུང་འཇུག་ཕྱག་
རྒྱ་ཆེ་རྟོགས་པ། །གཞུང་དང་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན་ཀྱང་། །རང་གི་ཉམས་མྱོང་ཚད་མས་གྲུབ། །
མན་ངག་མཆོག་གི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་གཞན་གྱི་དཔྱད་པ་ནི། །དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་
སོང་བར། །མྱོང་རིག་ཙམ་ལ་སེམས་འཇོག་པ། །དེ་ནི་ཞི་གནས་སྟེངས་པོ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་
གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་ཟེར། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་ལན་གདབ་པ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བདེ་མཆོག་དང༌།
གསང་བ་འདུས་པའི་འོད་གསལ་གྱི། །རིམ་པའང་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་སྐབས་དཔྱད་པ་
མེད་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་སེམས་འོད་གསལ་བ། །འདི་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ། །འདི་ཡི་
རྟོགས་པ་གོང་འཕེལ་ན། །རྨོངས་ཆེན་གུད་དུ་ལུས་པ་མེད། །ལམ་འབྲས་ལས་གསུངས་ལྟ་བ་
ནི། །ལྟ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་དེ་རྟོགས་པའི། །ལྟ་བ་དངོས་ལ་གྲུབ་མཐར་བཤད། །སྐབས་འདི་སྣང་
བ་སེམས་སོ་ཞེས། །མན་ངག་པ་ཀུན་མཐུན་མོད་ཀྱི། །གཞུང་བཞིན་འཆད་ན་སེམས་ཙམ་པའི། །
ལུགས་ལས་གོང་དུ་འདས་པ་མེད། །མན་ངག་ལུགས་བཞིན་འདིར་བཤད་ན། །གཞི་དུས་འོད་
གསལ་བ་ཡི་སེམས། །སྒྱུ་མའི་སྣང་བར་བཤད་པ་ལ། །གསལ་བ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་
སྣང་བ་དེར་མེད་པ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད། །ཟུང་དུ་འཇུག་ལའང་དེ་ཉིད་དེ། །མདོར་
80

སྒོམ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོའི་དྲིས་ལན་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ལྡེ་མིག
ན་རང་སྟོང་ལྷད་མེད་ལ། །ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའི་ཐ་སྙད་མེད། །ཟུང་འཇུག་གཞན་སྟོང་ལུགས་
ལས་འབྱུང༌། །རིམ་ལྔ་པ་ཡི་འོད་གསལ་ཡང༌། །རང་སྟོང་གཞུང་བཞིན་འཆད་མི་ནུས། །
སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཤད། །དེ་ལྟར་དེ་བརྩམས་པ་ལས་ནི། །
བྱུང་བའི་དགེ་བ་གང་ཐོབ་པ། །དེས་ནི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་རིག་རང་གསལ་དེ་
གོམས་ནས། །བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཁང་བཟང་ཉམས་དགའ་དེ་བཟུང་ནས།
ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡི། །རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོ་འཛིན་བྱེད་ཤོག །ཅེས་པ་འདི་ནི་སྦས་
ཡུལ་གྱི། །སྒོམ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་དེས། །དྲིས་ནས་མཆོག་ལྡན་ལེགས་པའི་བློས། །ལྕག་
མོ་ཕག་གི་ལོ་ལ་སྦྱར།། །།མངྒལཾ།།
81