གངས་ལྗོངས་དང་མ་ཎི་འཁོར་ལོ།
མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ནི་སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་གསར་གཏོད་མཛད་པ་དང་།
བོད་ཡུལ་འདིར་དུས་ནམ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་དར་བ་མི་ཤེས་མོད། མ་
ཎི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་ལག་ཏུ་བཟུང་ནས་
སེམས་འདུན་གང་རུང་གི་ཕྱིར་ཐོག་མར་བསྐོར་བའི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་། མ་
ཎི་འཁོར་ལོ་འདི་བཞིན་གངས་རིའི་ཡུལ་འདིར་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་མི་རིགས་
འདིའི་རྣམ་ཤེས་སམ་ཚེ་སྲོག་དང་གཞི་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ནས་བོད་མིའི་བསམ་
པའི་རྒྱགས་ཕྱེ་དང་། ཡིད་ཀྱི་བརྟེན་གཞི་སྟེ་བླ་སྲོག་གི་ཁྲག་རྒྱུན་ནང་སིམ་ནས་
མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་སོང་བར་ཐེ་ཚོམ་ཡེ་ནས་མ་མཆིས།
མ་ཎི་འཁོར་ལོ་འདི་ཁ་བ་རིགས་པའི་ཡུལ་འདིར་ཡལ་དུ་མེད་པའི་རྣམ་
ཤེས་དང་། ནུབ་ཏུ་མེད་པའི་བླ་སྲོག་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མི་ལོ་འདི་ལྟར་མང་པོ་
ཞིག་གི་ནང་མི་རིགས་འདིའི་ཆགས་འཇིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་
དུ་འདྲེས་ནས། མཐོ་སྒང་འདིར་འཚོ་བཞིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྒན་ གཞོན་རྣམས་
དང་། འདས་སོང་རྣམ་ཤེས་སུ་གྱུར་བའི་གྲངས་མེད་མེས་པོའི་སེམས་ཁམས་སུ་
ཕུབ་པའི་མཛེས་སྡུག་འཇའ་ཚོན་གྱི་གུར་ཁང་ངམ། དད་སེམས་ཀྱིས་བསྐྲུན་
པའི་ཡིད་འོང་དག་པའི་ཞིང་དེར་བསྐྱོད་པའི་ལམ་དང་། གནས་དེའི་ཡིད་ཀྱི་
ཞིང་སར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་སྟེ་ས་བོན་དུ་གྱུར་ཡོད།
77

མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ནི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་འདིའི་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་སྟེ།
ལྷག་བསམ་དད་སེམས་དང་། རྣམ་དཀར་ཡིད་གཞུངས། ལྷད་མེད་བདེན་པ་
སྟེ་མཛེས་སྡུག་དང་འོད་སྣང་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་པའི་སེམས་གཏིང་གི་ཉོག་མེད་
དྭངས་གཙང་གི་ཆབ་རྒྱུན་དང༌། དཀར་གཙང་འོ་མའི་ཡིད་ཀྱི་ སྨོན་འདུན་
བཟང་བོས་བསྐྲུན་པའི་གཡུ་ཡི་ལམ་དང་གསེར་གྱི་ཟམ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས།
སྒང་པ་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྒན་གཞོན་ཚང་མས། རྣམ་ཀུན་ལྷག་བསམ་དང་དད་
སེམས་ཆེན་པོས་ཁ་མི་དལ་མ་ཎི་འདོན་ལག་མི་དལ་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་
དགེ་སྦྱོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དུལ་བའི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་
འདིའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། སྐྱེས་པ་ནི་ཚེ་སྲོག་གསར་པ་ཞིག་གི་མགོ་ཚུགས་པ་
ཞིག་དང་། འཆི་བ་ནི་དེའི་མཇུག་སྒྲིལ་བ་ཞིག་མིན་པར། དེ་ནི་དལ་མེད་ཁོམ་
མེད་ཀྱི་ལམ་བཞུད་མགྲོན་པོ་དང་འདྲ་བའི་ཚེ་སྲོག་དེ། འཚོ་ཞིང་བརྟེན་པའི་
གནས་ཚང་ངམ་ལུས་པོ་རྙིང་པ་དེ་བསྐྱུར་ནས་ཚེ་སྲོག་གང་དེར་འཚོ་ཞིང་བརྟེན་
པའི་གནས་ཚང་་གསར་པ་ཞིག་བཙལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཙམ་སྟེ། མགོ་རྔ་མེད་
པའི་ཚེ་སྲོག་འདི་ཉིད་ནུབས་པ་མེད་པར་འཁོར་བ་འདིར་ཡང་ཡང་བསྐྱར་ཟློས་
སུ་འཁོར་བར་སེམས་ནས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་རང་ལ་དབང་བའི་ཚེ་སྲོག་དེ་འཁོར་
བ་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་བྲལ་ནས། མཐར་ཐུག་བདེན་
པའི་བདེ་བ་ཞིག་ཐོབ་ཆེད་སྡིག་སྒྲིབ་འདག་ཅིང་། དཀར་བོ་དགེ་བའི་ལམ་
སྣེར་འཇུག་པ་ཞིག་གོ།
ལྷག་པར་ན་རྒས་ལ་ཁའི་ཉི་མ་དང་མདངས་ཉམས་སྟོན་གྱི་མེ་ཏོག་འདྲ་
བའི་རྒན་རྒོན་ཚོས་སྔ་ལངས་ཕྱི་ཉལ་དང་དུས་ཚོད་ལ་དམ་འཛིན་གྱིས། ཁ་
78

དལ་མེད་ཁ་ཏོན་དང་ལག་འབྲལ་མེད་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་མི་རིང་བར་
རང་གི་རྣམ་ཤེས་སྦྲང་མ་འདྲ་པོ་འདི་འཇིག་ནས། འཚོ་བཞིན་བརྟེན་པའི་སྒྱུ་
ལུས་གཡར་བོ་དེ་བསྐྱུར་ཏེ། ཚེ་སྲོག་གསར་པ་ཞིག་ལ་སྟ་གོན་ནམ་བསུ་མ་མ་
བྱེད་གོང་ རང་ གི་ སྔར་བྱས་ལས་ངན་ལ་འགྱོད་ སེམས་ དྲག་པོ་དང་། ལྷག་
བསམ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཤགས་སྟེ་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་འགོག་ཅིང་
དཀར་པོ་དགེ་བའི་ལས་ལ་གཞོལ་ནས། རང་གི་སེམས་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་འཁྲུས་
གསོལ་གཙང་མས་ནམ་ཞིག་ལུས་དང་ སེམས་གཉིས་བྲལ་ཏེ། རང་རང་ གི་
སེམས་ཁམས་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཤི་བར་དོའི་ཁམས་སུ་འཇིགས་རུང་དམྱལ་
ཁམས་ཀྱི་སྒོ་བཀག་ནས་ཚ་དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ་གྱི་སྡུགས་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་
མྱོང་མི་དགོས་པར། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ལ་གང་བསམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དག་ཞིང་
དེར་ཚེ་སྲོག་གི་མྱུ་གུ་གསར་བ་ཞིག་འབུས་ཤིང་འབྲས་བུ་བཟང་བོ་ཞིག་སྨིན་
རྒྱུའི་འདུན་པ་དྲག་ཏུ་བཅངས་པ་ནི་ཅི་ལ་མིན།
བོད་ཡུལ་འདིའི་སྐྱེ་བོ་མཐོ་ད་མན་ཀུན་འཚོ་གནས་བྱེད་སའི་གྲུ་ཟུར་གང་
སར་རིགས་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་མེད་པའི་གནས་ཤིག་ཧ་
ལམ་དཀོན་ཏེ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ནི་ཟས་ཀྱི་
བཅུད་དང་། ཉལ་བའི་གཉིད། འགྲོ་བའི་ལམ་དང་། ལྕི་བའི་ས་རྡོ་དང་ཡང་
བའི་ཁ་རླངས་སོགས་དང་འདྲ་བར་འབྲལ་མེད་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་
འགྲོགས་ཤིང༌། མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཡིད་འོང་འཇའ་
ཚོན་གྱི་ལམ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོས་བོས་དེ་སྔ་《མ་ཎིའི་སྟེང་དུ་འཁོར་བའི་
ལས་དབང་》ཞེས་པའི་སྙན་ངག་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ནས་སྤེལ་མྱོང་།
སྒང་བ་བོད་ཡུལ་འདིར་ཆ་བཞག་ན། མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ནི་འདྲེན་བྱེད་
79

ཡུལ་ལས་ཡལ་དུ་མེད་ལ་སེམས་ཀྱི་ཞིང་ལས་འཇིགས་སུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡ་
མཚན་ཅན་ཞིག་སྟེ། དེར་རིགས་དབྱེ་ན་སྲོག་ལྡན་མིས་བསྐོར་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་
ཆུང་མི་འདྲ་བའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གློག་གིས་བསྐོར་
བའི་མ་ཎི་གློག་འཁོར་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པར་བརྟེན་ནས་བསྐོར་
བའི་མ་ཎི་ཆུ་འཁོར། མ་ཎི་རླུང་འཁོར། ད་དུང་ཤོག་བུས་བཟོས་ཤིང་མེ་
ཤུགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་མ་ཎི་མེ་འཁོར་སོགས་དང༌། རྒྱུ་ཆའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་
གསེར་དང་། དངུལ། བ་སོ་དང་། ཟངས། རག ལི་དང་། ཀོ་བ་སོགས་
ལས་འགྲུབ་པའི་རིགས་དང་ཆེ་ཆུང་མི་མཚུངས་པའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་
མཆིས་ཏེ། ཆེ་བའི་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་གཉིས་ཙམ་དང་། ཆུང་བར་སྦར་མོའི་
ནང་ཤོང་ཐུབ་པའི་ཕྲུ་གུའི་རྩེད་ཆས་འདྲ་བའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ཡོད་པ་མ་ཟད།
དེང་ གི་ ཆར་ ཡུལ་ སྐོར་ གྱི་ དྲན་བརྟེན་དངོས་པོ་དང༌།
བཤོམས་ཀྱིས་མཛེས་རྒྱན་དུ་གྱུར་བའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་འགའ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆུང་
ལ་བཟོ་བཀོད་མཚར་བར་སྣང་།
ཁྱིམ་ནང་བསྒྲིགས་
མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ནི་སྤྱིའི་ཆར་ཟླུམ་གཟུགས་ཀ་དབྱིབས་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
ཟླུམ་པོ་འདིར་ཡང་ཡང་འཁོར་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་སྲོག་གི་ཆོས་ཉིད་དང་མཚུངས་
ཤིང་། འཁོར་ལོའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཆར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བཀོད་ ་པ་
མ་ཟད། ལ་ལར་ད་དུང་བྱ་དང་རི་དྭགས་དང༌། རྩི་ཤིང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་
མཛེས་པར་བྱས་ པའི་ བཀྲ་ ཤིས་ དོན་ གྱིས་ ཕྱུག་ པའི་ རི་ མོ་དང་། ནང་དུ་
བསྔགས་ཡིག་གི་ཆ་དཔེ་མང་པོ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞིང་། བར་དུ་འཁོར་མདའ་
ཡོད་པས་བསྐོ་ང་སླ་བ་ཡིན།
8888
80

ནང་པའི་དད་ལྡན་པ་ཚོས་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བཀའ་ཆོས་ཀློག་འདོན་བྱས་པ་དང་མཚུངས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། ཤིན་
ཏུ་ཆེ་བའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོའི་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་ཤིན་ཏུ་མང་བས།
མི་གཅིག་གིས་བསྐོར་དཀའ་བས་ན་མཐའ་ལ་ཐག་ཐུང་དང་ཨ་ལོང་ལ་སོགས་
པའི་བཟུང་ཐག་ཡོད་པ་དང་། ལ་ལར་ཆེད་དུ་ལྕགས་སྒོར་ཡོད་པས་མི་མང་
པོས་མཉམ་དུ་བསྐོར་ཆོག་པ་ཡིན། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོར་ཆེད་དུ་
བཟོས་པའི་ཁང་པར་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ལས་གཞན་གྱི་སྐུ་འདྲ་དང་རྟེན་སོགས་
བཞུགས་མེད་ན་དེར་མ་ཎི་ཁང་དང་། མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ཙམ་མ་ཟད་གཞན་གྱི་
རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ན་དེར་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་ཞེས་
བརྗོད་ཅིང་། དེ་ནི་དད་ལྡན་པ་ཚོ་རྒྱུན་པར་རྐང་དྲུག་མེ་ཏོག་གི་བཅུད་ལ་
འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
བོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་དགོན་སྡེའི་ནང་དང་དགོན་སྡེའི་བསྐོར་ལམ་
སོགས་སུ། གྲལ་བསྟར་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པའི་མ་ཎིའི་འཁོར་སྒྲོམ་ནང་ཆེ་ཆུང་
དང་རྒྱུ་ཆ་མི་འདྲ་བའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་གྲངས་ལས་འདས་པས། དད་ལྡན་ཚོས་
རྒྱུན་དུ་ཆོས་མཇལ་བྱེད་ཞོར་དུ་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་དེ་དག་དད་པ་དང་གོམས་
གཤིས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐོར་བ་ཕུད། དད་ལྡན་པ་མང་པོས་ད་དུང་དུས་དང་
ཁོམ་པ་བཙལ་དེ་ཆེད་དུ་མ་ཅི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྲོ་བས། ཡམ་ཡོམ་གྱི་
རྣམ་པ་དང་ ཙིར་ ཙིར་གྱིས་སྒྲ་དང་བཅས་བར་མེད་དུ་འཁོར་བའི་དཀར་པོ་
དང་། དམར་པོ། སེར་པོ་དང༌། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་མཚོན་མདོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མ་
..
ཎིའི་འཁོར་ལོས་བོད་ཡུལ་འདིར་ཚེ་སྲོག་དང་གསོན་ཤུགས་གཞན་ཞིག་བསྣན་
པས། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་བསམ་པའི་ཞིང་ཁམས་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་
81

པའི་ཕྱི་ནང་གི་སྐུ་མགྲོན་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོའི་སེམས་ནང་ལྐོག་འགྱུར་རམ་ཡ་
མཚན། ཐ་ན་དཔོག་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ཞིག་སྦྱིན་པ་དང་། བོད་མི་
རིགས་འདི་དང་ལྷག་པར་དུ་ནང་ཆོས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཆུ་དང་
འོ་མ་བཞིན་འདྲེས་པའི་བོད་མིའི་བསམ་པའི་ཞིང་ཁམས་དང་། རིག་གནས་
འཚོ་བར་ཤེས་རྟོགས་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་བོད་མིའི་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་
དང་། བརྟན་ལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་དད་སེམས་གཙང་མར་ཧ་ལས་ཤིང་དད་
སེམས་ཀྱི་རླབས་རྒྱུན་ཡང་ལང་ལོང་དུ་གཡོ་བར་བྱེད།
བོད་ཡུལ་གྱི་ལ་ཀླུང་དང་། ཐང་གཤོང༌། རི་ཆུ་སོགས་གནས་གང་སར་
བརྐོས་པའི་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བཞིན། ས་ཕྱོགས་གང་སར་རིགས་དང་། ཆེ་ཆུང་།
མཚོན་མདོག་སོགས་མི་མཚུངས་པའི་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད། ཆེས་
སྟབས་བདེ་བ་ནི་མ་ཎི་ལག་བསྐོར་ཡིན་ཞིང༌། མ་ཎི་ལག་བསྐོར་ནི་ཆེ་ཆུང་
འཚམ་ཞིང་འཁྱེར་བདེ་ལ་བསྐོར་སླ་བས། ཕྱི་ནང་གང་ས་དང་། ལམ་ལ་འགྲོ་
ཞོར་དང༌། ཉི་མ་ལྡེ་ཞོར། ཁ་བརྡ་བྱེད་ཞོར། བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ལྟད་མོ་
བལྟ་ཞོར་སོགས་ཁོམ་པ་ཡོད་ཚད་ལ་བསྐོར་ཆོག མ་ཎི་ལག་འཁོར་གྱི་བསྐོར་ལོ་
དང་ལག་འཇུ་སྟེ་ཡུ་བའི་བར་ལ་སྨྱུག་མ་ཐུང་ཐུང་རེ་ཡོད་པ་དེའི་སྣེ་མོ་གཅིག་
འཁོར་ལོ་དང་གཞི་གཅིག་ ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཆོས་འཁོར་གཤམ་གྱི་སྦུ་གུའི་ནང་
བརྟན་པོར་བཅུག་ཅིང་། སྣེ་མོ་གཞན་དེའི་འཐའ་ལ་རྣོ་གཏོད་དེ་ལག་འཇུའི་
སྟེང་དུ་སྦྱར་ནས་ཡོད་པའི་དུང་དཀར་ལེབ་མོའི་དབྱིངས་སུ་བཞག དབུས་སུ་
བཙུགས་པའི་ལྕགས་མདའ་ཕྲ་མོ་དེས་འཁོར་ལོའི་རྩེ་ཏོག་ནས་ལག་འཇུའི་ཡུ་
བའི་བར་གཞི་གཅིག་ ཏུ་འབྲེལ་ནས་བསྐོར་བས། མ་ཎི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་
བཞིན་དུ་སྨྱུག་མའི་རྣོས་དུང་དཀར་རིམ་གྱིས་ཟད་དེ་ཉག་ཐོན་མཐར། སྨྱུག་
82

མའི་ཚངས་ཐིག་གི་ཆེ་ཆུང་དང་མཚུངས་པའི་དུང་ཆུང་ཆུང་རེ་ཐོན་འགྲོ། ཤོད་
རྒྱུན་དུ་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་དེ་གྲངས་འབུམ་གཅིག་བསྐོར་མཚམས་སུ་ཐོན་པའི་དུང་
ཆུང་ཆུང་དེར་དུང་ཕྲུག་ཅེས་བརྗོད།
ལམ་འགྲོ་ཡོང་བའི་ངོས་འཛིན་བྱེདཅིང་། དུང་ཕྲུག་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོས་
སྲད་བུར་བརྒྱུས་ཏེ་སྐེ་ལ་བཏགས་པ་དང་། རྒན་རྒོན་ཚོས་ཀྱང་རང་རང་གིས་
དད་ལྡན་པ་ཚོས་དུང་ཕྲུག་གིས་བགེགས་དང་བར་ཆད་སེལ་ཞིང་བྱ་བ་
མ་ཎི་ལག་བསྐོར་བསྐོར་ནས་ཐོན་པའི་དུང་ཕྲུག་རེ་རེ་བཞིན་དར་སྐུད་ལ་བརྒྱུས་
ནས་སྐེ་ལ་བཏགས་ཏེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་དཔའ་བོ་ཚོའི་རྒྱལ་ཁའི་དན་
རྟགས་ལྟར་ངོམ་ཞིང་། ཁོ་ཚོའི་བསམ་པར་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་
འདི་ཡི་སྟེང་དུ་བསགས་པའི་དཀར་པོ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་། འཇིག་
རྟེན་འདི་ལས་བྲལ་ཏེ་འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་སྨག་མུན་གྱིས་བཏུམས་པའི་བར་དོ་
འགྲིམ་སྐབས་འཇིགས་སྣང་ཞི་བའི་སྐྱབས་བརྟེན་དང་། མུན་པ་གསལ་བའི་
སྒྲོན་མེ། བཀྲེས་ལྟོགས་འགོག་པའི་ལམ་རྒྱགས། ངན་འགྲོ་བཀག་ནས་བདེ་
འགྲོའི་ལམ་གྱི་གཙང་པོ་བགྲོད་པའི་ཟམ་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ནས། མ་ཎི་འཁོར་
ལོ་བསྐོར་བའི་གྲངས་ཏེ་དུང་ཕྲུག་ཇི་ཙམ་མང་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་འཆི་རྒྱུར་མི་སྐྲག་
མ་ཟད། མ་ཎི་འཁོར་ལོའི་བསྐོར་གྲངས་ཇི་ཙམ་མང་ན་སེམས་ཁམས་དེ་ཙམ་
གྱིས་བདེ་ཞིང་ཡིད་སེམས་ལྷིང་འཇགས་སུ་འགྱུར་འགྲོ།
མི་མང་བོས་རང་གི་མ་ཎི་ལག་བསྐོར་ལ་དང་དོད་ཆེན་པོས་རང་རང་གི་
དཔལ་འབྱོར་ལ་གཞིགས་ཏེ་རྩ་ཆེའི་གཡུ་བྱུར་དང་། སྤོས་ཤེལ་ སོགས་ ཀྱིས་
བརྒྱན་པ་དང་། ལ་ལས་མ་ཎི་འཁོར་ལོའི་ཡུ་བ་ཡང་ཤིང་ཙན་དན་གྱིས་བྱེད་
ཅིང་། དེའི་སྟེང་དུ་དངུལ་དང་ཟངས་སམ་རག་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཤན་པ་མ་ཟད།
83

བརྐོས་བཀྲོལ་གྱི་རི་མོས་བརྒྱན་ཅིང་། མ་ཎི་བསྐོར་ལོང་མེད་དུས་མ་ཎི་འཁོར་
ལོ་གནས་མཐོ་ ས་དང་ ས་ གཙང་སར་བཞག་ནས་འགོམ་རྫུས་མི་ ཤོར་བ་བྱེད།
མི་མང་པོས་ཆེད་དུ་མ་ཎི་འཁོར་ལོར་འཁོར་སྟེགས་བཟོས་ཏེ་བཀྲིས་རྟེན་འབྲེལ་
མཚོན་པའི་རི་མོ་བརྐོས་བཀྲོལ་དང༌། ཡང་ན་འཇམ་གཟུགས་རི་མོ་བྲིས་ནས་
རང་སོ་སོའི་མ་ཎི་ལག་བསྐོར་འཇོག་པར་བྱེད།
མ་ཎི་༢ཁོར་ ལོ་ ནི་དད་ ལྡན་ཚོའི་ངོས་ནས་བརྗོན་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་
དངོས་པོ་གཞན་དང་མཚུངས་པར། དད་འདུན་གྱིས་སྐུལ་ཅིང་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་
ནས་ཚེ་སྲོག་གསར་པར་བཅངས་པའི་ སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པས།
རང་རང་གི་ལང་ཚོ་དང་ཚེ་སྲོག་མ་ཎི་འཁོར་ལོའི་འཁོར་རྒྱུན་དང་བསྟུན་ནས་
མ་ཎིའི་སྟེང་གི་དུང་དཀར་བཞིན་ཟད་འགྲོ་ཡང་། ཁ་ཏོན་དང་མ་ཎི་འཁོར་
ལོའི་སྒྲ་དབྱངས་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་ནས་ལས་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག་
སྟེ་མཐོ་རིས་པདེ་བའི་གནས་དེ་དང་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བར་སེམས་པས། མ་ཎི་
འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་མི་སེམས་ལ་ཁྲུས་གསོལ་གྱིས་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
ལས་འཁྲུངས་པའི་དག་པའི་ཞིང་དེར་བསྐྱོད་པའི་ལམ་ཡིག་གམ། ངོ་མཚར་
བདེ་བ་ཅན་གྱི་མཚར་སྡུག་གི་གཡབ་མོ་ཞིག་སྟེ། ཚེ་སྲོག་གསར་པའི་འབོད་པ་
དང་བསུ་མ་ནི་ཅི་ལ་མིན།
མཚམཨ་འདིར་ངས་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་དུ་ཞལ་མུག་མུག་དང་ཕྱག་
ལྡེམ་ལྡེམ་དུ་འདོན་པ་འདོན་བཞིན། མ་ཎི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྲེལ་བའི་
འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བའི་བདག་གི་སྤོ་བོ་ལགས་དང་རྨོ་བོ་ལགས་དེ་བཞིན།
ཉིན་ལྟར་ ཕྱག་ ཏུ་མ་ ཎི་ལག་བསྐོར་ཐོགས་ནས་མཉམ་མཉམ་རུབ་རུབ་ངང་
དགོན་སྡེའི་བསྐོར་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་སྒྱུག་པོ་སྒྱུག་མོ་དང་བཅས་པའི་མེས་པོ་
84

དང་། དྭངས་གཙང་བདུད་རྩིའི་ཆབ་རྒྱུན་དང་གཡོ་མེད་རྡོ་རྗེའི་བྲག་བཞིན་
བརྟན་པོའི་དད་སེམས་ཀྱིས། སྣ་ཚོགས་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་བསྐ