།
-38-

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ངྷང་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །
དེ་ཡི་བྱེད་་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །
དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །
དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །
རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །
ཐབས་ངཅས་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། །
སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང༌། །
ཁམས་།སུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང༌། །
ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །
བསྔོ་བ་།ཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །
བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །
གསུམ་པ་སྤེལ་བར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྒོམ་ལམ་ནི།
ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། །
དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡིད་རང་བ། །
རྗེས་སུ་ཡིད་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །
སྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །
1
- 39 -

སྐབས་གཉིས་པ་ལམ་ཤེས།
གཉིས་པ་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་ལ་གཉིས་ཏེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོ་
བོ་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་དང༌། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་
མོ། །
དང་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་ནི།
དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །
ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །
ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་བར་ནི། །
གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །
གཉིས༌པ༌རྣམ༌གྲོལ༌ལམ༌གྱི༌ངོ༌བོ༌རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་ལ་གཉིས་ཏེ།
རྣམ་དག་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་སྤང་བླང་ངོས་བཟུང་བ་དང༌། འབྲས་བུ་རྣམ་དག་
དངོས་སོ། །
དང་པོ་རྣམ་དག་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་སྤང་བླང་ངོས་བཟུང་བ་ནི།
སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །
ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །
འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །
ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །
བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང༌། །
ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང༌། །
- 40 -

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ ང་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
ཕུང་པོ་་སོགས་མངོན་ཞེན་དང༌། །
སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་ཟིན་པའོ། །
གཉིས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་དག་དངོས་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དང༌།
གཞུང་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ་བཞི་སྟེ། རྣམ་དག་སྤྱིར་བསྟན་པ་
དང་། སོ་སོར་བཤད་པ། ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤང་
བའོ། །
དང་པོ་རྣམ་དག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི།
འབྲས་མུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །
དག་བ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །
དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང༌། །
བཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །
གཉིས་པ་སོ་སོར་བཤང་པ་ནི།
ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །
ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང༌། །
རྒྱལ་སྲ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །
སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ། །
གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།
ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །
ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །
- 41 -

སྐབས་གཉིས་པ་ལམ་ཤེས།
གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །
སོགས་པའི་ལམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །
བཞི་པ་དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤང་བ་ནི།
དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས། །
ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག །
མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །
གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ༌ཕྱིན༌པའི༌མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་
བར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་ལས། ལམ་ཤེས་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་
གཉིས་པའོ།། །།
- 42 -

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་༴ ང་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
སྐབས་གསུམ་པ་གཞི་ཤེས།
གསུམ་པ་དེའི་རྩ་བ་གོལ་ས་དང་བཅས་པ་གཞི་ཤེས་བཤད་པ་ལ་
གསུམ་སྟེ། འབྲེལ་བཀོད་པ། གཞི་ཤེས་ཉིད་བཤད་པ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་
འཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་གཞི་ཤེས་ཉིད་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་
བྱའི་ཆོས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང༌། ཤེས་བྱེད་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་
པའོ། །དང་པོ་ཤེས་བྱའི་ཆོས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་
བཤད་པ། དེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་དུ་འགྱུར་ཚུལ། རབ་དབྱེ་གཞན་བསྟན་
པའོ། །དང་པོ་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། སོ་
སོའི་དོན། ངེས་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་བྱེད་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་རབ་
དབྱེ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཇུག་ཡུལ་གཞི་ཤེས་དང༌། འཇུག་པ་སྦྱོར་བ།
ཞུགས་འབྲས་མཐོང་ ལམ་མོ། །དང་པོ་འཇུག་ཡུལ་གཞི་ཤེས་ལ་གཉིས་
ཏེ། སྤྱི་དོན་དང༌། གཞུང་ཡོན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ།
གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། ཉེ་རིང་གི་རྒྱུ་མཚན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་
པོའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་བསྟན་
དང༌། ཤུགས་བསྟན་ནོ། །
དང་པོ་དངོས་བསྟན་ནི།
- 43 -

སྐབས་གསུམ་པ་གཞི་ཤེས།
ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །
དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །
དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །
ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །
གཉིས་པ་ཉེ་རིང་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི།
དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །
ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །
དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །
ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །
གསུམ་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱས་
པར་བཤད་པ་དང༌། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་
ཏེ། གཞི་ལམ་གྱི་སྤང་གཉེན་དང༌། འབྲས་བུའི་སྤང་གཉེན་ནོ། །དང་པོ་
གཞི་ལམ་གྱི་སྤང་གཉེན་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤང་བྱ་དང༌། གཉེན་པོའོ། །
དང་པོ་སྤང་བྱ་ནི། །
གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང༌། །
དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །
སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །
སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །
1
གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ནི།
- 44 -

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཇང་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
སྦྱིན་ལ་སྩོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །
གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་བ། །
དེ་ནི་ཆགས་བའི་མཐའ་འགོག་པས། །
གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་སྤང་གཉེན་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤང་གཉེན་གཉིས་
དང༌ ། ཡུམ་ཟབ་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ སྤང་གཉེན་གཉིས་ལ་གཉིས་
ཏེ། སྤང་བྱ་དང༌། གཉེན་པོའོ། །
དང་པོ་སྤང་བྱ་ནི།
རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །
ཆོས་ཀྱི་ཐམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །
དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །
གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ནི།
ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །
ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །
གཉིས་པ་ཡུམ་ཟབ་པར བཤད་པ་ནི།
མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །
དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །
གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །
དེ་ནི་བ“མ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །
གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ཅི།
- 45 -

སྐབས་གསུམ་པ་གཞི་ཤེས།
1
དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །
མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི། །
རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །
ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདིར་ཤེས་བྱ། །
གཉིས་པ་འཇུག་པ་སྦྱོར་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བ་དང༌། མཉམ་ཉིད་དུ་
སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་དང༌། རྣམ་གཞག་
བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་དངོས་ནི།
གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང༌། །
དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང༌། །
དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་ལ། །
སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། །
མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང༌། །
1
བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་སྦྱོར་བ་དང༌། །
སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །
འབྲས་ཡོད་འདོད་པ་དེ་དང་ནི། །
གཞན་ལ་རག་ལས་མེད་གང་དང༌། །
- 46 -

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
སྣང་བ་མ་བདུན་ཤེས་བྱེད་དོ། །
གཉིས་པ་མཉམ་ཉིད་དུ་སྒོམ་ཚུལ་ནི།
གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་རློམ་མེད་པ། །
རྣམ་བ་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །
གསུམ་པ་ཞུགས་འབྲས་མཐོང་ལམ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་
དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི།
སྡུག་བ1ལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །
ཆོས་ཤེ”་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། །
བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །
ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤ ད་པ་ནི།
གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །
མཐའ་ས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང༌། །
མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང༌། །
མཁའ་དྲ་ཆགས་པ་སྦངས་པ་དང༌། །
ཡོངས་རྩ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང༌། །
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང༌། 1 །
- 47 -

སྐབས་གསུམ་པ་གཞི་ཤེས།
གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །
གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །
དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །
ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང༌། །
ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །
མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །
མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང༌། །
དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །
ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །
ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །
གསུམ་པ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི།
དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །
ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །
འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་བོ་དག །
རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །
ཤེས༌རབ༌ཀྱི༌ཕ༌རོལ༌ཏུ༌ཕྱིན༌པའི༌མན༌་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་
པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་
- 48 -

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ད༴་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
ཏེ་གསུམ་པའོ།། །།
- 49 -

སྐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ།
སྐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ།
གཉིས་པ་ཐབས་སྦྱོར་བཞི་ལ་བཞི་སྟེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་
བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་དང༌། དེ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་རྩེ་
མོའི་སྦྱོར་བ། དེ་གོ་རིམ་དུ་སྒོམ་པ་མཐར་གྱིས་པའི་སྦྱོར་བ། དེ་ཅིག་ཅར་
དུ་ སྒོམ་ པ་ སྐད་ ཅིག་ མའི་ སྦྱོར་བའོ། །དང་ པོ་ མཁྱེན་ གསུམ་ གྱི་རྣམ་ པ་
བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲེལ་བཀོད་པ་དང༌།
མངོན་རྟོགས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱས་ པར་
བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་དང༌། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་
ཉིད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ལ་བཞི་སྟེ། བསྒོམ་བྱ་
རྣམ་པ་དང༌། སྒོམ་མཁན་གང་ཟག སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ། སྦྱོར་བའི་སྔོན་
འགྲོའོ། །དང་པོ་བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང༌།
རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དོན་དང།
གཞུང་དོན་ནོ།།
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ནི།
གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །
རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །
- 50 -

མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ངང་འགྲེལ་པ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་གྱི་ས་བཅད།
ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །
དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེར་
བདུན། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ
བཤད་པའོ། །
དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་ནི།
མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །
མི་གཡོ་འ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །
བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང༌། །
ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །
གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་བཤད་པ་ནི།
རྒྱུ་དང་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང༌། །
འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། །
དེ་དག་པརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །
ལྔ་དང་ངྷཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ། །
གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཤད་པ་ནི།
དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །
སངས་༴jས་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་རྣམས། །
ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །
- 51 -

སྐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ།
ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན། །
སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་དུ། །
སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །