༄༅། སློབ་ཚན་ཉི་ཤུ་པ།
第二十课
རང་ལ་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས༎
ཉི་མ་རེ་ལ་ཚིག་རེ་ཟུང་།
གྲོག་མཁར་དང་ནི་སྦྲང་རྩི་ལྟར༎
ཡུན་རིང་མི་ཐོགས་མཁས་པར་འགྱུར༎
* མཁས་པ་སློབ་པའི་དུས་ན་སྡུག།
བདེ་བར་སྡོད་ལ་མཁས་མི་སྲིད༎
བདེ་བ་ཆུང་ལ་ཆགས་པ་དེས༎
ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ཐོབ་མི་སྲིད༎
* ཡོན་ཏན་ཆུང་རྣམས་ང་རྒྱལ་ཆེ།།
མཁས་པར་གྱུར་ན་དུལ་བར་གནས༎
ཆུ་ཕྲན་རྟག་ཏུ་ཀུ་ཅོ་ཆེ།
རྒྱ་མཚོས་ཀུ་ཅོ་ག་ལ་སྒྲོག།
བླུན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁ་རུ་འབྱིན༎
མཁས་པས་ཡོན་ཏན་ཁོང་དུ་སྦེད༎
སོག་མ་ཆུ་ཡི་སྟེང་དུ་འཕྱོ༎
ནོར་བུ་སྟེང་དུ་བཞག་ཀྱང་འབྱིང་༎
བོད་ཀྱི་ལེགས་བཤད།
藏族格言
自己所需的知识,
每日记住一句话;
犹如蚁穴与蜂蜜,
不久便会成行家。
学者学时皆辛苦,
居安哪能通今古;
贪图微小安乐者,
哪能获得大幸福。
学问小者甚傲慢,
学者为人却自谦;
小河流水哗哗响,
大海何曾作喧闹。
愚人的学问挂嘴上,
智者的学问腹中藏;
禾秸浮在水的表皮,
宝贝沉于深水之底。
(གོང་གསལ《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད》ལས་དྲངས། _Łi*###《#*#》)
* རིག་པ་གཞོན་པའི་དུས་ན་བསླབ༎
བ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སུ་གསོ༎
知识应趁年轻时学习,
奶牛该在冬季里喂养;
• 272.

ཞིང་ནི་དྲོད་གཤེར་ལྡན་ཚེ་རྨོ།།
འདི་གསུམ་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ༎
土地要在春天里耕种,
此乃获取成果之良方。
(འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི《སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས》ལས་དྲངས། HTM£#*±#》)
* བཤེས་ལ་མི་གུས་སྐྱེ་བོ་དེས༎
གཞུང་བརྒྱ་ཤེས་ཀྱང་དོན་མི་འགྱུར༎
不知敬重师长者,
虽通百典事难成;
ཤིང་སྐམ་ལོ་བརྒྱར་ཆུར་འཕངས་ཀྱང་༎ 枯木浸水一百年,
ལོ་འདབ་སྐྱེ་བ་སྲིད་ན་མེད༎
* བློན་དང་འབངས་ཀྱིས་མ་བཀུར་ན༎
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་གནས༎
གདུང་མ་ཀ་བས་མ་བཏེགས་ན༎
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གང་ལས་འབྱུང་།
难见绿叶嫩枝生。
如若臣民不拥戴,
王位怎能坐安稳?
栋梁若无柱支撑,
国王宫殿怎建成?
(《ཤིང་གི་བསྟན་བཅོས》ལས་དྲངས། Ł《###》)
གཟུར་གནས་རིག་པ་ལྡན་པ་དེས༎
གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལེན་པར་བྱེད༎
སྤང་ལྗོངས་གཙང་མའི་དལ་འགྲོ་མ༎
ལྷུང་ལྷུང་ཟེར་ཞིང་མེ་ཏོག་འཐུ༎
* ཡོན་ཏན་དང་པོ་སློབ་དཀའ་ལ༎
ཤེས་བཞིན་མེད་ན་ཉམས་པ་སླ།།
聪明正直之人,
博采众人之长;
草原潺潺流水,
采集鲜花流淌。
初学知识甚艰难,
若未掌握易忘完;
ཆུ་ཐིགས་བསགས་པས་འགེངས་དཀའ་ཡང་། #*##;
བོ་ན་གཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་འཛད།།
* དམ་པ་མཐོ་དམན་འབྱོར་རྒུད་སོགས༎
ཅིས་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་ཏེ༎
ཆུ་བོའི་བསིལ་ལམ་ཚ་ན་ཡང་༎
རླན་གྱི་རང་བཞིན་ག་ལ་དོར༎
泼洒只在一瞬间。
无论荣辱与兴衰,
贤哲品性不曾改;
江河流域虽暑热;
液体本性不会变。
(《ཆུའི་བསྟན་བཅོས》ལས་དྲངས།
《*### 》)
• 273 •

ཚིག་གསར། ±i
ཉི་མ་རེ། 4X
སྦྲང་རྩི།
ཚིག་རེ། —ii]
གྲོག་མཁར། A
ཡུན་རིང་མི་ཐོགས། TA
ང་རྒྱལ། k
ཆུ་ཕྲན། /]\
རྒྱ་མཚོ། tm
可愚人
སོག་མ། *#
དགུན་དུས། ķརྨ
འབྲས་བུ། ༈
可成熟
བློན་པོ། _ tE
ཤིང་སྐམ། #*
ཕོ་བྲང་།
ལོ་འདབ། #t7
གཟུར་གནས། ET
སྤང་ལྗོངས། #
ཆུ་ཐིགས། ༼/Kཟློ
注释:
格言,又称格言诗,是藏族文学的重要组成部分,也是藏族文学的一种独特
形式。千百年来,它不仅在藏族地区广为流传,颇有影响,而且在祖国文学宝库
和世界文坛上也有一定的影响和地位。这种文学形式,由于它具有一般格言的
特点和功能,又采用了诗的形式和手法,不仅给人以教益,而且还能给人以美的
享受,所以人们把它称为哲理诗。藏族的格言诗,著作很多,著名的有十三世纪
萨迦班智达·贡嘎坚赞的《萨迦格言》,十六世纪索南札巴的《格丹格言》,十八世
纪贡唐·丹贝仲美的《木喻格言》、《水喻格言》,十九世纪米旁朗杰的《王道论》以
及二十世纪诺琪堪布阿旺嘉措的《火喻格言》、《铁喻格言》、《宝喻格言》。其中
《萨迦格言》奠定了藏族格言诗的基础,对藏族格言诗的形成和发展做出了重要
贡献。它是古代藏族格言诗最优秀的代表作。
藏族格言诗,一般都具有以下几个主要特点:从内容上讲,它们都是以教诲、
规劝为主旨,在客观上起着教科书的作用;从形式上讲,它们基本上都是每首四
句,每句七字的四句七言体,既没有长短句,也没有散文体;从表现手法上讲,它
• 274 •

们大都吸取了民间文学艺术的丰富养料,以民间广为流传的故事、传说、寓言、谚
语作为比喻,阐明事理。所以,读起来朗朗上口,便于记忆。同时,由于作者们善
于把深奥难懂、枯燥无味的教义和伦理,用恰当而又形象的比喻加以说明或论
证,使这些格言诗形象生动,寓意深刻,妙趣横生,为人们喜闻乐见。
萨迦格言:十三世纪时,萨迦班智达·贡嘎坚赞所著有关世俗道德的论述。
全书分为论智者、论贤者、论愚者、合论人品、论恶行、论本行、论失当、论行为和
论教法等共九章,四百五十七首。其中作者用相当数量的诗篇阐述了自己的为
政主张。
著。
养生篇:《养生篇》为古印度龙树所撰,劝诫戍陀罗种姓,讲说世道的一部论
《树喻格言》、《水喻格言》:《树喻格言》只以树木作比喻,共一百首;《水喻格
言》共一百三十首,首首都以水作为比喻。这些比喻恰如其分,情景交融,使人感
到亲切。如果作者没有长期对自然界江河湖泊、花草树木深入细致的观察和体
验,没有很高的文学造诣和渊博的知识,是很难做到的。
བསྐྱར་སྦྱོང་། 47
1. མིང་ཚིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དགོས། ✺WH.
2. བསླབ་གཞི་ཀློག་འདོན་ཡང་ཡང་བྱེད་དགོས།
3.ལེགས་བཤད་ཤོ་ལོ་ཀ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།
5 背诵本课一、二、五、六首格言。
4.བོད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡོད།
LMMUX.
ལྔ་པ། དྲུག་པ་བཅས་བློར་འཛིན་
M=#*#kE#4?
5.བོད་ལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གང་དག་ཡོད། A####?
• 275.