དེང་སྐབས་སྲིད་ཁྲིམས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་
གནད་དོན་འགའ་ཤས།
མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་རྒྱལ་ ཡོངས་ཨུ་ཡོན་
ལྷན་ཚོགས་སྐབས་གཉིས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་
པའི་ཐོག་གི་གཏམ་བཤད།
(1957 ལོའི་ཟླ་ 3 ཚེས་ 12 ལ)
ད་ལྟ་ངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་རྒྱལ་ཡོངས་ ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོཊ་
སྐབས་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ག
་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་གྲོལ་བ་ནས་བཟུང་་་
སྲིད་ཁྲིམས་ལས་ཀའི་ཐད་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཤས་སྐོར་ ཚོགས་ཆེན་ལ་གནས་་་་
ཚུལ་དང་བསམ་འཆར་འགའ་ཤས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
ད་ཕན་ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་རིང་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་་
བཀོད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་གཞག་ རྒྱལ་ཁའི་ངང་ནས་་
གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་དང༌། གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལྷག་འཕྲོ་
གཞི་རྩའི་ཐོག་གཙང་དག་བཟོས་པ། རྒྱལ་ནང་གི་གྲལ་རིམ་འགལ་བ་གཞི་རྩའི་
ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་བཅས་དང་ཆབས་ཅིག་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ ཁབ་ཀྱིས་མི་་་་་
དམངས་དམངས་གཙོའི་འཚོ་བ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་འཐུས་་་
314

སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་།
དུས་
མཚུངས་ལས་ཀའི་ནང་ད་དུང་སྐྱོན་ཆའང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ལོ་གཅིག་རིང་ལ་ང་ཚོའི་ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་་་
ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྩ ་འཛུགས་དང་ལས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་་་
ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་རིགས་རང་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ཀྱང་མང་དུ་
པ་དང་།
ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཞིང་ཆེན་ཁག་དང༌། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁག ཐད་སྐྱོང་གྲོང་
ཁྱེར་ཁག་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཚང་མས་ བཅའ ་ཁྲིམས་ཀྱི་་
གཏན་འབེབས་ལྟར་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་པ་དང༌།
ཞན་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་
དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་མང་ཆེ་བས་ཀྱང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་་་
ལྟར་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་པ། ཞང་དང་གྲོང་རྡལ་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་
ཆེན་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་དུ་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་ཨན་ཆད་འཚོགས་པ་རེད།
ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། ཞང༌། གྲོང་ཁྱེར།
གྲོང་ཁྱེར་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་
ཆུས། ཞང༌། མི་རིགས་ཞང། གྲོང་རྡལ་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་
ཆེན་བཅས་ན་ནིང་ཁྱབ་གདལ་དུ་ཡང་སྐྱར་བདམ་ཐོན་བྱུང་རྗེས་ཚང་མས་མི་་་་་་
དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་གཉིས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་འཚོཊ་
པ་རེད། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བལྟས་ན། ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་
འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་སྐོང་ཚོགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ ས་ཆ ་མང་ཆེ ་བར ་་་ ' ་
རིམ་བཞིན་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐོང་ཚོགས་་་་
བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དང་ཕན་འབྲས་ཐོག་ནས་བལྟས་ན། ཕལ་ཆེ ་བ་ཨག་པོ་
འཚོགས་ཡོད་པ་རེད། ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་
ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་་་
སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བསྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་
315

དོན་ཁག་གི་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཚུལ་སྐོར་ལ་གྲོས་སྡུར་བྱས་པ་དང་ འབྲེལ་ གྲོ ས་ཆོད་
བཞག་པ་དང༌། ས་གནས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དང་ངེས་རྩིས་ཚང་མར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་
ཞིབ་བཤེར་དང་ཆོག་མཆན་བྱས་པར་མ་ཟད། ནན་ཏན་གྱིས་རིམ་པ་དེ་རང་གི་
མི་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་གི་ལས་ཀའི་སྙན་ ཞུ་ཉན་
པ་དང་དེར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་མི་དམངས་འཐུས་མི་དང་རྒྱ་
ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀ་དང་མིག་སྔའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཁྱོན་
ཡོངས་ན ས་ ཤེས་རྟོགས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་བར་མ་ཟད། མི་དམངས་འཐུས་མི་དང་
མི་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དོ་དམ་གྱི་ལས་ཀའི་ནང་ལའང་དངོས་ འབྲེལ་
གཞུག་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། དཔེར་ན་ལིའོ་ཉིང་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་མི་
ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ་ཉན་རྗེས་་ ་ ་
འཐུས་མི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དངོས་རྫས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་་
དོན་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཞོར་ཟས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་དོན།
མཉམ་ལས་ཅན་འཕེལ་རྒྱས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེན་པོ་གཏོང་རྒྱུའི་གནད་དོན།
འཚོ་བར་ལེགས་བཅོས་བྱུང་མིན་གྱི་གནད་དོན་སོགས་ལ་གྲོས་སྡུར ་ཚ ་ ཚ ་འུ ར་
ཞིང་ལས་
ཞིང་པའི་
འུར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རེད། འཐུས་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དེ་སྔོན་གནད་དོན་དེ་ཚོར་
ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གསལ་ཙམ་ཤེས་མེད་པས་བསམ་འཆར་མི་འདྲ་བ་འགའ་ ཤས་་ ་
ཡོད་ནའང་གྲོས་སྡུར་བྱས་རྗེས་ཚང་མར་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བྱུང་བར
་ཐར་མ་
ཟད། སྲིད་གཞུང་གིས་འཛིན་པའི་ཨང་དག་པའི་བྱེད་ཐབས་ལ་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་
བརྩི་བཀུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་རེད།
ད་དུང་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་སྟོན་
དགོས་པ་ཞིག་ལ། ན་ནིང་ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་
ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་དམངས་གཙོ་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་སྔོན་མ་ ལས་དེ་བས་
ཀྱང་ཨག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། ས་གནས་མང་པོར་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཏོན་
པའི་གྲོས་གཞི་དེའང་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀ་དང་ ལས་བྱེད་
316

པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་དང་རང་སྐྱོན་རང་བརྗོད་བྱས་*
པ་རེད། ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ལས་ཁུངས་རྣམས་དེ་འདྲ ་ཡིན་ པར ་མ་ཟད། ཞན་
དང་ཞང་རིམ་པའི་སྡེ་ཚན་ཕལ་ཆེ་བ་ཡང་དེ་འདྲ་རེད། དཔེར་ན་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་
ཆེན་ཁོངས་ཞིན་ཏེང་ཞན་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ ཐོག་"
འཐུས་མི་ཚོས་དཔེ་མང་པོ་ཞིག་བཞག་སྟེ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྨོ་ལས་བྱེད་ཐབས་'
ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་མུན་ཐོམ་གྱི་བྱེད་སྟངས་འགའ་ཤས་བཟུང་ཡོད་པ་་་་
དང་སྟུད་འདེབས་ཆུ་འབྲས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཆ་ རྐྱེན་ལ་ཞིབ་་
འཇུག་གང་ལེགས་མ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞང་འགའ་ཤས་ཀྱི་འབྲས་ཞིང་ ཐོན་ཚད་
དམའ ་རུ ་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁ ་ རྟགས་ ཅན ་གྱི་པད་ཁ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུའི་
དམིགས་ཚད་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་སོགས་ལ་ སྐྱོན་བརྗོ ད ་ ་ ་ ་
བྱས་པ་རེད། བསམ་འཆར་དེ་ཚོ ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཨིན་སྟབས་སྲིད་
གཞུང་གི་འགན་འཁུར་མི་སྣས་ཡང་དག་པའི་བསམ་འཆར་དེ་འཕྲལ་དུ་ དང་ལེན་
བྱེད་རྒྱུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པས་འཐུས་མི་རྣམས་ ཀྱི་འདོད་ བློ ་ ཧ ་ ཅང ་ ཚི མ་པོ ་ ་ ་
བྱུང་བ་རེད།
་་་་
་་་་
རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་འཐུས་མི་རྣམས་ལོ་་
གཅིག་ནང་དུས་བཀག་ལྟར་ལས་ཀར་ལྟ་ཞིབ་ཐེངས་གཉིས་བྱེད་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་་
ལག་ལེན་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ལོ་གཅིག་རིང་ལ་ཞིང་ཆེན་ཁག་དང་། རང་སྐྱོང་
ལྗོངས་ཁག
ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་
འཐུས་མི་ཚོས་ལས་ཀར་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཏུ་་
གྱུར་པ་རེད། གཞི་རིམ་སྡེ་ཚན་མང་པོའི་མི་དམངས་འཐུས་མིས་ལས་བགོས་
་་་
གཏན་འཁེལ་ལྟར་འདེམ་དམངས་ངེས་ཅན་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ ་ ་
གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་ཞིག་གིས་ད་དུང་འདེམ་དམངས་རེ་རེ ་བྱས་ནས་
འཚམས་འདྲི་བྱེད་པ་དང༌། དུས་བཀག་ལྟར་འདེམ་དམངས་བཞུགས་་ེ
དང་།
མོལ་ཚོཊ་
་
317

འདུ་སྐོང་ཚོགས་བྱེད་པ། འདེམ་དམངས་མཇལ་འཕྲད་ཁང་འཛུགས་པ། དེ་
མིན་འདེམ་དམངས་ཀྱི་བསམ་འཆར་འབྲི་དེབ་བཟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ལག་་
ལེན་བྱས་པ་རེད། ས་གནས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ད་དུང་འཐུས་མི་
དང་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་འཁུར་
མི་སྣས་དུས་བཀག་ལྟར་ངོ་གཏུག་པར་ཡོང་མཁན་འཐུས་མིར་མཇལ་འཕྲད་
འཐུས་མིའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྐོང་ཚོགས་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ལམ་ལུགས་དེ་ཚོ་བཙུགས་པའི་དབང་གིས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་འཐུས་མི་་་
ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་གྲོལ་བའི་རིང་ལ་འཐུས་མིའི་བྱེད་སྒོ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་་་
རྒྱུ་དང༌། འཐུས་མི་དང་འདེམ་དམངས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་གཏོང་རྒྱུ།
འཐུས་མི་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་་་
པར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ནུས་ པ་གང་ལེགས་ཐོན་ ཐུབ་པ་བྱུང་་་
བ་རེད།
འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་ས་གནས་ རིམ་པ་ཁག་གི་མི་ དམངས་འཐུས་ མི་ཚོགས་་་
ཆེན་གྱི་ལས་ཀར་ད་དུང་སྐྱོན་ཆ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།
དཔེར་ན་
ན ་ ནིང་ཞན ་ རི མ་ པ་ མན ་ཆད་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ ་
འགའ ་ ཤས་ད་དུང་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་གྲངས་ཚད་ལྟར ་ ་ ་
བའི་
དུས་ཐོག་ཏུ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་མེད་པ་དང༌།
ལྷག་པར་དུ་ཞང་རིམ་པའི་མི་
དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཁ་ཤས་དང་ཞང་རིམ་པའི་མི་ དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་
ཁང་གི་རྩ་འཛུགས་དང་ལས་ཀ་དེ་ན་ནིང་ཞིང་ལས་མཉམ་ལས་ཅན་དུ་སྒྱུར་
ལས་འགུལ་གྱི་མཐོ་རླབས་འཕྱུར་བ་དང་ཞང་མང་པོ་ཞིག་གི་ཡུལ་མཚམས་ལ་་་་
འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་རྗེས་སུའང་ད་དུང་དུས་ཐོག་ཏུ་ལེགས་སྒྲིག་ཡག་ པོ་བྱེད་མ་
ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡང་དཔེར་ན་ས་གནས་འགའ་ཤས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་མི་
ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་དམངས་གཙོ་དར་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱུང་ མེད་པ་་་
318

དང༌། ལས་ཀ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཙོ་འགན་དུ་བརྩིས་པ། སྐྱོན་བརྗོད་དང་
རང་སྐྱོན་རང་བརྗོད་ལེགས་པོ་བྱས་མེད་པ་བཅས་དང་།
ད་དུང་ས་གནས་
འགའ་ཤས་ཀྱིས་འཐུས་མིས་བཏོན་པའི་བསམ་འཆར་དུས་ཐོག་ཏུ་ཐག་གཅོད་་'’་
སྐྱོན་ཆ་དེ་དག་
བྱས་མེད་པ། དེ་བཞིན་ས་གནས་རེ ་གཉིས་ཀྱིས་འཐུས་མི་དང་མི་དམངས་ཨུ་
ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཁོངས་མི་བརྗེ་འཐེན་བྱེད་སྐབས་ཁྲིམས་སུ་བཀོད་པའི་ གོ ་ རི མ་ ་
ལྟར་མ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ན་ནིང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྤྱི་
ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་མཐོ་རླབས་འཕྱུར་་་་
བའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་པས་ལས་དོན་ཁག་གི་ལས་འགན་ཡང་ཧ་ཅང་ མང་ཞིང་ལྗིད་་་
,,,,
པོ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད་ཅེས་བཤད་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་
བོ་ནི་རིམ་པ་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལྟ་སྐུལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཞིབ་་་ ་
བཤེར་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་མི་
སྣ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འདུ་ཤེས་ཞན་པས་ང་ཚོའི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ ་ ་
ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་
ཞིག་བྱུང་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།
ང་
ན་ནིང་ང་ཚོའི་ས་གནས་ཀྱི་འདེམ་བསྐོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན།
ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་འཚོ་བ་གོང་འཕེལ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ ཡོད་པ་དེ་གང་
ལེགས་མངོན་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་ཧྲུབ་ཀྱི་རེད། ཐེངས་འདིའི་འདེམ་བསྐོའི་ནང་
གཞུག་མཁན་འདེམ་དམངས་ཀྱི་མི་གྲངས་དེ་ 1953 ལོའི་ཡོངས་ ཁྱབ་འདེམ་་་་ ་ ་
ས་ཁུལ་
བསྐོར་གཞུག་མཁན་མི་གྲངས་ཀྱི་སྡུར་ཚད་ལས་མང་བ་ཡོད་པ་དང༌།
མང་པོར་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཡན་ཆད་ཟིན་ཡོད་པ་རེད། ས་གནས་ཁག་ལ་ཐེངས་
འདིའི་བདམ་ཐོན་བྱུང་བའི་འཐུས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་སྔོན་ཆད་ལས་ཧ་ ཅང་་་་་
གིས་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང༌། ཆ ་ མི་ ཚ ང ་བའི ་ སྡོ མ་རྩི ས་ལ་གཞིགས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་
319

འཐུས་མིས་འཐུས་མི་སྡོམ་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་གྲངས་ ཆུང་ལྔ་་
ཟིན་ཡོད་པ་དེ་ཐེངས་དང་པོའི་ཡོངས་ཁྱབ་འདེམ་བསྐོ་དང་བསྡུར་ན་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་་
མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ད་རེས་བདམ་ཐོན་བྱུང་བའི་ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་དང༌།
ཞན།
གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མིའི་ནང་
དམངས་གཙོའི་ཏང་ཕའེ་ཁག་དང་།
ཏང་ཕའེ་གང་ལའང་མ་གཏོགས་པའི་
དམངས་གཙོའི་མི་སྣའི་འཐུས་མིའི་མིང་གྲངས་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ན་མང་དུ་ཕྱིན་་་་་
ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུས་ཁག་ལ་ཐེངས་འདི་འདེམ་བསྐོ་
བྱེད་སྐབས་བདམ་ཐོན་བྱུང་བའི་དམངས་གཙོའི་མི་སྣ་ཡིན་པའི་འཐུ ས་ མི་ཁྱོན
སྡོ མ་ཉིས་བརྒྱ ་ སུ མ་ཅུ ་ སོ་དྲུག་ཡོད་ཅིང་།
དེས་ཆུས་ཁག་གི་འཐུས་མིའི་ སྡོ མ་
གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་བཅུ་གཉིས་དང་གྲངས་ཆུང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཟིན་ཡོད་པ་ རེད།
སྐབས་སྔོན་མའི་དམངས་གཙོའི་མི་སྣ་ཡིན་པའི་འཐུས་མིའི་གྲངས་ཚད་ནི་བརྒྱད་'
ཅུ་གྱ་སུམ་ལས་མེད་ཅིང་།
དེས་འཐུས་མིའི་སྡོམ་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་དང་
གྲངས་ཆུང་བདུན་ལས་ཟིན་ཡོད་པ་མ་རེད། གསར་དུ་འདེམ་བསྐོ་བྱས་པའི་མི་
དམངས་ཨུ ་ ཡོན ་ལྷན་ཁང་ནང་བདམ་ཐོན་བྱུང་བའི་དམངས་གཙོའི་ཏང་ཕའེ་དང་
ཏང་ཕའེ་གང་ལའང་མ་གཏོགས་པའི་དམངས་གཙོའི་མི་སྣ་དེ་ཡང་སྔོན་མ་དང་་ ་
བསྡུར་ན་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། འདེམ་དམངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཞིབ་བཤེར་
བྱས་པའི་འབྲས་བུར་བལྟས་ན་འདེམ་བྱེད་ཀྱི་དབང་ཆའི་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་་་
ཡང་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་གོང་འཕེལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་།
དབང་ཆ་འཕྲོག་པའི་མི་གྲངས་དེ་ 1953 ལོའི་ཡོངས་ཁྱབ་འདེམ་བསྐོ་དང་བསྡུར་
ན་སྤྱིར་བཏང་ཕྱེད་ཀ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ།
འདེམ་བྱེད་ཀྱི་
ས་གནས་འགའ་ཤས་སུ་བརྒྱ་ཆ་
འདེམ་
བརྒྱ ད་ ཅུ ་ ཨན ་ ཆ ད་ཉུ ང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་མིག་སྔའི་གྲལ་རིམ་འབྲེལ་་་
བར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད།
བསྐོའི་བྱེད་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བཤད་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ ས་ ཨང ་ཆེ ་བ་ དང ་ ཆ ་ ་་་
320

རྐྱེན་འཛོམས་པའི་ཞང་དང་གྲོང་རྡལ་ཁག་གཅིག་གིས་རང་མིང་མ་བཀོད་པའི་