ྒལ་བརྟག་འདོར། །རྗེས་སུ་སྦྱོར་མེད་ལ་སྦྱོར་དང༌་། །གྲུབ་མཐའ་ཉམས་
དང་རྟགས་ལྟར་སྣང་། །ཐུབ་པ་རྐང་མིག་གིས་བཤད་པའི། །ཚར་གཅད་ཉི་
ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡིན། །དེ་ལ་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ་ཡིས། །འགའ་ཞིང་ཚར་གཅད་
མིན་པར་བཤད། །ཚད་གཅད་ཡིན་ན་གཉིས་པོར་སྡུད། །ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་
གཏན་ཚིགས་དང་། །རྟགས་དང་མ་སྨྲས་མ་སྐྱེས་དང་། །འབྲས་བུ་ཆོས་མཐུན་
མི་མཐུན་དང་། །རྣམ་རྟོག་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་དང༌། །ཐེ་ཚོམ་དོན་གོ་ཐལ་
འགྱུར་རྣམས། །ཀུན་ལས་བཏུས་ཡིན་རིགས་བརྟགས་ལ། །འཕེལ་འགྲིབ་བརྗོད་
དང་མ་བརྗོད་དང༌། །རིགས་པ་དང་ནི་སོ་སོའི་དཔེ། །བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟག་རབ་
བྱེད་དང་། །དུས་འདས་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ནི། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཕྱོགས་གླང་
གིས། །བཀག་ཕྱིར་གྲགས་པས་བཏང་སྙོམས་མཛད། །ཚར་གཅད་གཉིས་ལས་
ཕྱེ་བས་བཞི། །ཉིད་ཡིན་དེ་ལས་གཞན་མི་དགོས། །ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྩོད་
པ་ལ། །ལོག་རྟོག་བཟློག་ཕྱིར་བརྩད་བྱ་ཡི། །ཆགས་སྡང་དབང་གིས་རྒྱལ་འདོད་
དང༌། །ཕ་རོལ་ཕམ་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་མིན། །དེས་ན་མཁས་པས་གྲུབ་མཐའི་
སྐྱོན། །གཟུ་བོར་བརྗོད་པས་ཚར་གཅད་ཀྱི། །གང་ཟག་སྐྱོན་དང་བདག་བསྟོད་
པ། །ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་ཕྱིར་མཁས་པས་སྨད། །བསྟན་པ་བསྲུང་ཕྱིར་དམ་པས་
-339

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཞི》 ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་ལྔ་པ།
ཀྱང་། །གཡོ་སྒྱུས་སྨྲ་བ་འཐད་ཅེ་ན། །གཡོ་སྒྱུས་བསྟན་པ་འཛིན་མི་ནུས། །དེ་
འདྲ་རྩོད་པའི་རིགས་པར་བཀག །རྒོལ་བ་རྣམ་གཉིས་རང་རང་གི། །གྲུབ་མཐའ་
བཟུང་ནས་རྩོད་པ་ནི།
།སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས། ། ཕྱིར་རྒོལ་གྲུབ་མཐའ་
མི་འཛིན་པར། །རྒོལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་སུན་འབྱིན་པ། །རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་
འགའ་ལ་སྣང་། །གལ་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་ཡངང་། །གཞུང་ནས་བཤད་པའི་གྲུབ་
མཐའ་ཀུན། །རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་བླང་མི་དགོས། །རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་
ཉིད། །སྒྲུབ་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས། །དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་སྒྲུབ་ཚེ། །རྣམ་
རིག་གཞུང་གིས་འདིར་མི་གནོད། །དེ་བཞིན་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ལ་སྦྱར། །ལུང་དང་
རིགས་པའི་རྩོད་པ་གཉིས། །ལེགས་པར་ཤེས་ན་མཚུངས་མོད་ཀྱི། །གཞལ་བྱ་
གཉིས་ལ་མངོན་སུམ་དང་། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་པས་གནོད། །གཞལ་བྱ་
གསུམ་པ་དཔྱོད་པ་ན། །རང་རང་ལུང་དང་འགལ་ན་གནོད། །དཔེར་ན་ཆགས་
སོགས་སྡིག་པ་དང༌་། །ཆགས་བྲལ་ཆོས་སུ་འཆད་བཞིན་དུ། །ཁྲུས་ཀྱིས་སྡིག་པ་
འདག་པ་དང་། ། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་བཞིན། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཞུང་
ལུགས་ལ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་ཐེག་ཆེན་གཉིས། །རྣམ་གཞག་ཕར་ཆེར་མི་མཐུན་
པས། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་འགལ་ཞེ་ན། །གང་ཟག་གཞུག་པའི་རིམ་པ་དང༌། །འཆད་
ཚུལ་ཤེས་ན་འགལ་བ་མེད། །འདི་འདྲའི་རྣམ་གཞག་མི་ཤེས་པ། །འགལ་བར་
བསམས་ནས་རྩོད་མོད་ཀྱི། །ལེགས་པར་ཤེས་ན་འགལ་བ་མེད། །ཐེག་པ་འགལ་
བ་ལྟར་སྣང་བ། །གང་ཟག་རིམ་གྱིས་གཞུག་ཕྱིར་གསུངས། །ཕ་དང་མ་ནི་བསད་
བྱ་སོགས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སོགས་ལ་དགོངས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྙིང་པོ་སོགས། །བདག་འཛིན་ཅན་རྣམས་དྲང་ཕྱིར་ཡིན། །བསད་པས་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པ་སོགས། །སྒྲ་དེ་བདག་འཛིན་གསོད་ལ་འཇུག །དེ་འདྲའི་འགལ་བས་རྩོད་
-340-

མཁས་པ་རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩ་བ།
པ་ལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་འདི་གདབ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་
དོ། །ལུང་ལ་རྩོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། །ལུང་གི་དོན་ལ་འདྲི་བའམ། །མིན་
ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི། །དོན་ལ་འདྲི་བ་འགལ་བ་མེད། །མདོ་ལས་ལན་གདབ་
རྣམ་བཞིར་གསུངས། །མགོ་གཅིག་རྣམ་ཕྱེ་དྲི་དང་བཞག །རིམ་བཞིན་འཆི་དང་
སྐྱེ་བ་དང་། །བཟང་དང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་སོགས། །ལུང་གི་སྐབས་སུ་འདི་འདྲ་
ཡི། །རྩོད་པའི་ལན་ལ་འགལ་བ་མེད། །རིགས་པ་ལ་ཡང་མི་འགལ་མོད། །འོན་
ཀྱང་བླུན་པོས་གོ་བར་དཀའ། །ཡང་ན་ལུང་གི་ལན་རྣམ་གཉིས། །ལུང་ངམ་ལུང་
ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཟློག་བྱ། །ལུང་ཡང་གང་ལ་རྩོད་པ་
ཡི། །སྐབས་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ལུང་ཡིན། །སྐབས་མིན་རྒོལ་བ་མི་འདོད་པའི། །ལུང་
གཞན་འགལ་ཡང་སྐྱོན་མ་ཡིནན། །དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ཐེག་ཆེན་དང༌་། །རྣམ་རིག་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས། །ཕན་ཚུན་འགལ་ཡང་སྐྱོན་མིན་བཞིན། །རང་འདོད་ལུང་
དང་འགལ་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་དགོངས་པ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །གལ་ཏེ་དགོངས་པ་མི་ཤེས་
ན། །ཚར་གཅད་པ་ཡི་གནས་སུ་འགྱུར། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །རིགས་
པའི་སྒོ་ནས་རྩོད་པ་ན། །གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མི་འབྲང༌། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་
གསལ་བར་རྩོད། །གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲངས་ན། །དེ་ཡི་རྩོད་གཞི་ངེས་བྱས་
པས། །ཕལ་ཆེར་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་། །གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་སུ་མི་ལྟུང་ན། །དེ་
ཡི་ཕྱོགས་སྔ་ངེས་བྱས་པས། །ཕལ་ཆེར་བླུན་པོའི་རིགས་པར་འགྱུར། །མཁས་ན་གྲུབ་
མཐའ་འགའ་ཞིག་གི། །རྗེས་སུ་མི་འཇུག་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་གཏན་
མི་འདོད། །དེ་ལ་བརྟགས་ནས་གཉིས་སུ་འགྱུར། །སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ཕྱིར་མི་འདོད་
ན། །ཤེས་ན་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐར་འགྱུར། །ཡོད་ཀྱང་ཁས་ལེན་མི་ནུས་ན། །དེ་
ནི་ངན་གཡོའི་ལྟ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །ལ་ལ་གྲུབ་
341

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཞི》 ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་ལྔ་པ།
མཐའ་མི་འདྲ་བ། །ཕན་ཚུན་བསྲེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོད། །སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ན་སོ་
སོར་དགག །སྐྱོན་མེད་ན་ནི་དེ་རྗེས་འབྲང་། །མཁས་པས་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་
ནི། །སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་གཉིས། །དེ་ལས་གཞན་པ་བླུན་པོ་ཡིས། །གློ་
བུར་བརྟགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན། །གངས་ཅན་འདི་ན་དེ་ལས་གཞན། །བླུན་
པོའི་གྲུབ་མཐའ་མང་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བླུན་པོར་གོ་སླའི་ཕྱིར། །མཁས་པས་ཕལ་
ཆེར་བཏང་སྙོམས་བཞག །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་རྟོག་
གེ་ལྔ། །རིག་བྱེད་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་པ། །ཟད་བྱེད་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་འོ། །སྔ་
མ་གསུམ་པོ་རིག་བྱེད་འཛིན། །ཕྱི་མ་རྣམ་གཉིས་རིག་བྱེད་འདོར། །བདག་ཡོད་
པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཐུན། །ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་མི་འདྲ། །བོད་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་
རྣམས་ནི། །འདི་ཡི་རྣམ་གཞག་འཁྲུགས་པ་མང༌་། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་སྤེལ་
བའི། །བསྟན་བཅོས་བདེན་པར་གཟུང་མི་བྱ། །སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་
བཞི། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་དང་མདོ་སྡེ་པ། །རྣམ་རིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྨྲ། །འདི་དག་གི་ནི་
དབྱེ་བ་ལ། །གྲུབ་མཐའི་དབྱེ་བ་ཅི་རིགས་ཡོད། །རྒྱས་པར་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་
ལྟོས། །དེ་དག་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་ན། །ཐོག་མར་རྩོད་གཞི་ངེས་པར་བྱ། །མུ་
སྟེགས་བྱེད་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས། །ཕྱི་རོལ་དོན་འདོད་དེ་དག་དང་། །རྩོད་ན་ཕྱི་
རོལ་དོན་ཁས་བླང་། །མིན་ན་རྩོད་གཞི་མི་མཐུན་པས། །རྩོད་པའི་གནས་སྐབས་
འཇུག་པར་དཀའ། །ཕྱི་རོལ་དཔྱོད་ན་མདོ་སྡེ་པའི། །གྲུབ་མཐའ་དངོས་པོའི་སྟོབས་
ཞུགས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་དེ་
ལྟར་ཡོད། །འདི་ལ་སེམས་ཙམ་ཕྱི་རོལ་དོན། །ཁས་བླངས་ཡིན་ཞེས་བོད་རྣམས་
སྒྲོགས། །རྟག་དངོས་བཞིན་ཏེ་འདི་མི་སྲིད། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་བཏགས་པར་ཟད། ། ཕྱི་
རོལ་དོན་རྣམས་འགོག་པ་ན། །རྣམ་རིག་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཡིན། །ཆོས་
-342

མཁས་པ་རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩ་བ།
ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན། །དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་དངོས་སྟོབས་ཡིན། །ཁ་
ཅིག་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་ན། །དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་མེད་ཅེས་ཟེར། །མ་ཡིན་
དངོས་པོའི་སྟོབས་མེད་ན། །རིགས་པའི་དགག་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་འཐད། །རིགས་པ་
ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས། །གཞན་སྡེ་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ལུགས། །ཚད་མ་གཅིག་
དང་མང་པོ་དང་། ། དེ་དག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དང༌། །དབྱེ་བསྡུའི་བྱེ་བྲག་མང་
མོད་ཀྱི། །འཁྲུལ་པར་གྲགས་པས་འདིར་མ་བཤད། །རང་སྡེ་སངས་རྒྱས་ཚད་མར་
འཛིན། །དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་རྣམ་པ་གཉིས། །སྔ་མ་དབྱིག་གཉེན་ལེགས་ལྡན་སོགས། །དོན་
ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་མོད་ཀྱི། །དབྱེ་བསྡུའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་དང༌། །བརྗོད་པའི་
ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད། །ཕྱི་མ་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་སོགས། །གྲངས་དང་དབྱེ་
བསྡུའི་བྱེ་བྲག་དང༌་། །བརྗོད་པའི་ཚུལ་ལ་ཉུང་རྒྱས་སོགས། །སྔ་མའི་ཚུལ་ལས་
ཁྱད་པར་འཕགས། །རྩོད་པའི་ཚུལ་ལ་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །ཆོས་གྲགས་སྒྲུབ་
པའི་ངག་བཀོད་ནས། །གཏན་ཚིགས་ཚེར་མ་འབྱིན་པར་མཛད། །གཞན་དུ་
ཚར་གཅད་གནས་སུ་བཞེད། །ཕྱི་མའི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་འགའ། །སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་
ལ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས། །སྐྱོན་བརྗོད་ནས་ནི་ཚེར་མ་འབྱིན། །བོད་རྣམས་དེ་དང་
མཐུན་པར་རྩོད། །ཚུལ་འདི་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཡི། །བཞེད་པ་མིན་ཕྱིར་འཐད་
པ་དཀའ། །འདི་འདྲའི་རྩོད་པ་སྡེ་བདུན་དང༌། །རིགས་པའི་གཏེར་དུ་ཤེས་པར་
གྱིས། །འདིར་ནི་གསར་བུ་རྟོགས་སླ་བའི། །རྣམ་པར་གཞག་པར་ཅུང་ཟད་
བཤད། །འདྲི་ན་སྐབས་སུ་བབ་པ་དྲི། །ཅིག་ཅར་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་མིན། །བསྒྲུབ་
བྱ་གཅིག་ལ་རྟགས་མང་པོ། །འཇུག་ཀྱང་རྩོད་ན་མང་པོ་མིན། །སྔ་མ་རྟགས་མིན་
ཚར་གཅད་གནས། །རྟགས་ཡིན་ཕྱི་མ་ཚར་གཅད་འགྱུར། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་
ལ་སོགས། །གཏན་ཚིགས་དྲིས་པས་འགྲུབ་པར་གསལ། །དབུ་མ་པ་དག་སྟོང་
343

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཞ》ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་ལྔ་པ།
ཉིད་ཀྱིས། །བརྩད་ན་གཞན་གྱི་ལན་རྣམས་ཀུན། །བསྒྲུབ་བྱ་དག་དང་མཚུངས་
པ་ཡི།
གསུམ།
།མ་གྲུབ་པ་ཞེས་སློབ་དཔོན་བཞེད། །བོད་རྣམས་ཐལ་འགྱུར་ལན་ལ་
།གཏན་ཚིགས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་དང་། །ཡང་ན་འདོད་པས་ལན་འདེབས་
སོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ཐལ་འགྱུར་སྐྱོན། །ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་གཅིག་པུར་འགྱུར། །དེ་
འདྲ་སྡེ་བདུན་ལས་མ་བཤད། །འགལ་བའི་ཐལ་འགྱུར་བརྗོད་པ་ལ། །ཡོད་ཀྱང་
ཡིན་ན་ཅི་སྟོ་ཞེས། །སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི། །ནུས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
འགྱུར། །འདི་ནི་མ་གྲུབ་འགལ་མ་ངེས། །གསུམ་ཡིན་མིན་ན་འདོད་པ་གྲུབ། །དེ་
དག་མིན་ན་ཡང་དག་གི། །ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ཕྱིར་བཟློག་མི་ནུས། །དེ་ལྟར་ཆོས་
དང་མཐུན་པ་ཡི། །རྩོད་པ་བསྟན་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་
བསྔགས་པའི་ཕྱིར། །མཁས་པའི་སྐྱེ་བོས་ལེགས་པར་སྦྱར། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་
གཏན་ཕབ་ནས། །དཔང་པོས་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། །རྩོད་པའི་ངག་རྣམས་
བསྡུས་ཏེ་བསྒྲགས། །འདི་ནི་མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་
བླུན་པོའམ། །ཆགས་སྡང་སྒོ་ནས་མི་འཛིན་ན། །གནས་དེར་རྗེས་བརྗོད་བྲིས་ནས་
ནི། །མཁས་པའི་གཟུ་བོ་གཞན་ལ་བསྟན། །བདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་
བསྒྲགས་པས། །ལོག་ལྟའི་རི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ཕམ་བྱས་ཏེ། །རྩོད་པ་མེད་པའི་གོ་
འཕང་ལ་གནས་ནས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྒྱུན་དུ་འཛིན་པར་ཤོག །མཁས་པ་
རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་ལས་འབེལ་བའི་གཏམ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།
ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་ཡུན་
རིང་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །མཁས་པའི་ལུགས་འཛིན་མཁས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ། །རྣམ་
གསུམ་ཕྱེ་འདིར་མཁས་རྣམས་འཇུག་པར་བྱ། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་
བསོད་ནམས་ཆུང་། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་སློབ་པའི་སྐལ་བ་མེད། །བདག་གིས་
-344

མཁས་པ་རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩ་བ།
འབད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་ཉུང་།