གཉིས་པ། མཁྲིས་པའི་སྨན་སྦྱོར་སྐོར།
རླུང་ཁྲག་པུས་བབས་ཅེ་སྤྱང་མགོ་སྐབས་ཁོང་སྨན་སྤོས་དཀར་བཅུ་པ་ཨར་བརྒྱད་
སྤྲད་གསུངས་ལྟར་ལྟག་(,
སྐབས་དང་།
པའི་ཨར་བརྒྱད་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་ཨར་བརྒྱད། སྤོས་དཀར་བཅུ་པ་འོག་ཆུ་སེར་

གཉིས་པ། མཁྲིས་པའི་སྨན་སྦྱོར་སྐོར། 369
མཁྲིས་བཅོས་སྐབས་ཀྱི་མགོ་ཐང་གསུམ་པ་ནི། །མི་ཐོད་རྙིང་པ་འབྲུག་རུས་ཏིག་ཏ་
གསུམ། །སུམ་གཉིས་བསྡུས་གྲང་མགོ་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ།།
མགོ་ཐང་བཅུ་གསུམ་ནི། མི་ཐོད་རྙིང་པ་འབྲུག་རུས་ཏིག་ཏ་དང༌། །གུར་གུམ་གཡའ་
ཀྱི་ཨ་བྱག་འཛིན་པ་དཀར། །བོང་དཀར་དོམ་མཁྲིས་གངས་ཏིག་གསེར་མེ་ཏོག །ཐང་
ཕྲོམ་དཀར་པོ་རྡོ་དྲེག་སྦྱར་བ་འདི། །མན་ངག་གུར་གུམ་བཅུ་གསུམ་ཞེས་གྲགས་པ། །ཁྲག་
མཁྲིས་མགོ་ནད་ཡ་མ་དཀར་ནག་དང་། །ཀླད་པའི་ཚད་རིགས་མཐའ་དག་འཇོམས་ཞེས་
བཤད། །ཅེས་སོ།།
ཐོད་རུས་བཅུ་པ་ནི། མི་ཐོད་རྙིང་པ་འབྲུག་རུས་ཏིག་ཏ་དང༌། །མ་ནུ་ཀནྜ་ཀ་རི་སླེ་ཏྲེས་
སྒ། །ཏིག་ཏ་དང་ནི་ཀྱི་ལྕེ་བོང་དཀར་གྱིས། །མགོ་བོའི་ཚད་པ་ཀུན་ལ་བསྔགས་པ་སྟེ། །འདི་
ལ་ཐོད་རུས་བཅུ་པ་ཞེས་སུ་གྲགས།།
ཏིག་ཏ་༡༠༠ གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་༠༨༠ བོང་ང་དཀར༠༨༠། །རུ་རྟ་༠༥༠ རྩ་མཁྲིས་༠༨༠ ཧོང་
ལེན་༠༥༠ པརྦ་ཏ༠༤༠། །སྐྱེར་ཤུན་༠༧༠ འདི་སྟེང་གཡའ་ཀྱི་བསྣན་པས་མན་ངག་ཟབ། ཀ་ར་སྦྱར་བའི་
ཏིག་ཏ་བརྒྱད། །མཁྲིས་ཚད་མིག་སེར་ཤ་མདངས་སེར་བ་འཇོམས།།
གཡའ་ཀྱི་ཉེར་ལྔ་ནི། གཡའ་ཀྱི་ཆུ་རུག་བ་ཤ་ཀ་རེ་རལ། །བྲེ་ག་བོང་ང་དཀར་པོ་བ་ལེ་
ཀ །གསེར་མེ་རྩ་མཁྲིས་སྐྱེར་དཀར་བར་ཤུན་དང༌། །གསེར་གྱི་ཕུད་བུ་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་
དང༌། །ཤུ་དག་སྤང་སྤོས་སེ་རྒོད་བར་ཤུན་དང༌། །འོམ་བུ་ཀྱི་ལྕེ་དཀར་པོ་པརྦ་ཏ། །པདྨ་ཙ་རི་
ལྕུམ་རྩ་དཀར་པོ་ ཏིག་ཏ་དུག་མོ་ཉུང༌། །བྲག་ཞུན་དོམ་མཁྲིས་ཛཱ་ཏི་ཀ་ར་སྦྱར། །ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་
མཁྲིས་པ་བཅོས་རྡུག་སེལ།།
ཏིག་ཏ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་སྦྱོར་བ་ནི། །ཏིག་ཏ་རིགས་གསུམ་གསེར་མེ་དུག་མོ་ཉུང༌། །རྒུན་
འབྲུམ་ཁྱི་ལྕེ་བོང་དཀར་ཛཱ་ཏི་དང༌། །ཨ་རུ་ར་དང་རུ་རྟ་ཅུ་གང་བ། །ཨ་ཀྲོང་བྲག་ཞུན་བ་ཤ་

370 གསོ་རིག་ཟིན་ཏིག་དང་གཅེས་བཏུས་ཕྱོགས་སྒྲིག
ག ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་སྨན་མཛོད།
ཀ་སེ་འབྲུ། །གུར་གུམ་སུག་སྨེལ་པི་པི་ལིང་རྒྱ་སྐྱེགས། །དོམ་མཁྲིས་ལི་ཤི་སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་
དང༌། །ཤུག་ཚེར་ཀ་ར་སྦྱར་བའི་ཉི་ཤུ་ལྔས། །དོན་སྣོད་མཁྲིས་པར་བབས་པའི་སྤྱི་སྨན་ཡིན།།
མཁྲིས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་སྦྱོར་བ་ནི། །པུནྜ་རི་ཀ་ སེ་བའི་མེ་ཏོག་ བཅོ་ལྔ་པ། །ཀ་ན་ཀ་ གསེར་མེ་
ཡི་མེ་ཏོག་བདུན། །ཧ་རི་ཏ་ ཨ་རུ་གསེར་མདོག་ ནི་བབ་ལྡན་པ། །མཁྲིས་པའི་སྤྱི་སྨན་ངོ་མཚར་
ཆེ། །ཞེས་སོ།།
ཁྲག་མཁྲིས་སྨན་གླང་ཆེན་རིགས་ཞེས་གསུངས་པ་མཚོན་ན། གི་ཝཾ་དགུ་སྟེང་རྒྱ་
མཚལ་དམར་པོ་གསུམ། །བསེ་རུ་མ་ནུ་འུ་སུ་སྐྱུ་རུ་སྦྱར། །གླང་ཆེན་གམ་ཕྱེ་དམར་པོ་
ཞེས་བྱ་བ། །མཆིན་ཁྲག་ཕོ་ཁར་བབས་དང་དོན་དུ་ལྷུང༌། །སྨུག་པོ་ཚ་བ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་
པ། །བད་ཀན་སྨུག་པོ་སེལ་བྱེད་ཁྱད་པར་འཕགས།།
ཙནྡ་བཅོ་བརྒྱད་སྦྱོར་བ་ནི། ཙནྡ་གི་ཝཾ་བཟང་པོ་དྲུག །ཨ་རུ་གསེར་མདོག་སུམ་ཅུ་
ཏིག །རུ་རྟ་རྒྱ་སྐྱེགས་པྲི་ཡངྐུ། །ཧོང་ལེན་རེ་སྐོན་བ་ཤ་ཀ །བཙོད་དང་འབྲི་མོག་ཀ་ར་
སྦྱར། །བྲག་ཞུན་ཐང་གིས་ཕུལ་ལ་བཏང༌། །ཕན་ཡོན་འཁྲུ་སྐྱུགས་འགྲིལ་བ་དང༌། །རྩིབ་
ལོགས་རོ་སྟོད་གཟེར་བ་དང་། །སྙིང་རླུང་རྒྱུ་བ་ངན་པ་དང༌། །རྩ་ཆད་རྩ་འདྲུལ་ཤ་འཕྲིག་
དང༌། །མགོ་བོ་ན་ཞིང་མིག་མི་གསལ། །ཁ་ལྕེ་སྐམ་ཞིང་གྲེ་བ་ཚ། །མཆིན་མཁྲིས་ཕོ་བ་རྒྱུ་
མ་ལ། །སྨུག་ཅིང་ཚ་བ་བྱེར་བ་དེངས། །མེ་དབལ་ཆུ་ཡིས་གསོད་དང་མཚུངས།།
གུར་གུམ་ཅུ་གང་ཨུཏྤལ་བ་ལེ་ཀ །ཏིག་ཏ་ཨ་རུ་མཚེ་ལྡུམ་ཀ་ར་སྦྱར། །གུར་གུམ་
མཆོག་བདུན་མཆིན་ནད་གསར་རྙིང་དང༌། །མཆིན་པ་སྣད་འགྲམ་ཁྲག་རྒྱས་མིག་སེར་སེལ།།
གི་ཝཾ་གུར་གུམ་ཨུཏྤལ་བ་ལེ་ཀ །ཏིག་ཏ་བྲག་ཞུན་རུ་རྟ་བ་ཤ་ཀ །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཀ་
ར་གི་ཝཾ་དགུ། །མཆིན་པ་སྣད་འགྲམ་མཆིན་ཁྲག་རྒྱས་པ་སེལ། །ཞེས་སོ།།

གཉིས་པ། མཁྲིས་པའི་སྨན་སྦྱོར་སྐོར། 371
དེའང་གུར་གུམ་མཆོག་བདུན་དང་ཏིག་བརྒྱད་པ་བསྲེས་པ་གུར་ཏིག
།གི་ཝཾ་དགུ་པ་
དང་ཏིག་བརྒྱད་བསྲེས་པ་གི་ཏིག བདུད་རྩི་སུམ་སྦྱོར་དང་ཏིག་བརྒྱད་བསྡེབས་པ་བདུད་ཏིག་
སོགས་མཆིན་མཁྲིས་ཁྲག་མཁྲིས་བད་མཁྲིས་སོགས་ལ་གཟབ་པར་གསུངས།
བད་མཁྲིས་སྐབས། སྐྱུ་རུ་ཉེར་ལྔ། མན་ངག་བསིལ་སྦྱོར་སོགས་སྨུག་པོའི་སྐབས་ལྟར་དང་།
གྲུབ་ཐོབ་རིལ་དཀར་སྦྱོར་བ་ནི། ཅོང་ཞི་༠༤༠ གསེར་མདོག༠༡༠ ཧོན་ལེན་༠༡༠
དང༌། །རེ་སྐོན་༠༡༠ ཁམས་རུས་༠༡༠ བྲག་གི་ཞུན ༠༤༠། །ཚད་སྦྱར་མེ་ཏོག་བཅུད་ སྦྲང་
རྩི་ ཀྱིས་སྦྲུས། །ཕྱི་ནང་ཕལ་ཆེར་ནད་ཀུན་དང༌། །ཁྱད་པར་བད་ཁྲག་ནད་ལ་བསྔགས། །དེ་
སྟེང་སེ་མེ་ སེ་བའི་མེ་ཏོག་སྤྱི་བསྡོམས་སུམ་ཆ་ཙམ་ སུམ་ཆ་བསྣན། །བད་མཁྲིས་མགོ་ནད་སྤྱི་ལ་
ཕན། །རིལ་དཀར་པད་སྡོང་ཅན་ཞེས་གྲགས།།
སེ་འབྲུ་༠༨༠ ཤིང་ཚ་༠༡༠ སུག་སྨེལ་༠༡༠ པི་པི་ལིང་༠༢༠། །གནས་ཀྱི་སྐབས་ཐོབ་སྒ་
གྲང་བ་ལ་ གུར་ ཚ་བ་ལ་ གང་རིགས་སྦྱར། །དེ་སྟེང་གར་ནག་གསེར་མེ་གསེར་མདོག་དང་། །སེ་
མེ་ཆ་སྙོམས་ཞིབ་བཏགས་ཚ་གྲང་རྟས། །འཕུལ་བས་མ་ཞུ་གསར་རྙིང་བད་སྐྱ་སྨུག །མཁྲིས་
པ་ཕོ་རིགས་ལྡན་འདུས་ལ་སོགས་པ། །ཁྱད་པར་བད་ཀན་སེར་པོའི་ བད་མཁྲིས་ ནད་ལ་
བསྔགས། །སེ་འབྲུ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ།།
གསེར་མདོག་ཅོང་ཞི་བྲག་ཞུན་གསུམ། །རུ་རྟ་འུ་སུ་མ་ནུ་གསུམ། །སྟར་བུ་རྒྱ་ཚྭ་ཕོ་
རིལ་གསུམ། །སེ་འབྲུ་ཤིང་ཚ་པི་ལིང་གསུམ། །བཟང་དྲུག་ཀ་ར་སྦྱར་བ་ཡི། །གསེར་མདོག་
བཅོ་བརྒྱད་སྦྱོར་བ་འདིས། །སྐྱ་སེར་སྨུག་པོ་འཐབ་དང་གབ། །བྲང་ཚ་ཆུ་ཚན་སྐྱུགས་
པ་སོགས། །མདོར་ན་འདུས་ནད་སྨུག་པོའི་ནད། །བྱེར་རྒྱས་འགྱིངས་འདྲིལ་ཐམས་ཅད་
འཇོམས། །ཞེས་སོ།།

372 གསོ་རིག་ཟིན་ཏིག་དང་གཅེས་བཏུས་ཕྱོགས་སྒྲིག
ག ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་སྨན་མཐོ
གསེར་མདོག་ལྔ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། །གསེར་མདོག་༡3༠ སེ་འབྲུ་༠༣༠ གསེཪ་ཆེ
ཏོག༠༤༣ །བྲག་ཞུན་༠༣༧ ཕག་རིལ་ཐལ་བ་ལྔ ༡༣༠། །ཀ་ར་སྦྱར་བ་ཆུ་བསྐོལ་འཕུལ། །
ཞུ་མིག་གསེར་མཁྲིས་ནད་དང༌། །མཁྲིས་པ་སྣོད་ལྷུང་ཤ་མདངས་སེར། །ཚ་གྲང་མཁྲིས་པའི
ནད་ཡུལ་འབྱིན། །ཅེས་སོ།།
ཚེ་ཤཾ་ལུགས་ཀྱི་གར་ནག་བཅོ་ལྔ་ནི། །གར་ནག་༡༠༠ གླ་རྩི་༠༥༠ གུ་གུལ་༠༥༠ སྔོ་
དང་༠༥༠། །བྱི་ཏང་༠༥༠ ལང་ཐང་མེ་རུ་པརྦ་ཏ། །ཏིག་ཏ་གསེར་མེ་བོང་དཀར་རྩ་མཁྲི
དང༌། །རུ་རྟ་ཧོང་ལེན་སྐྱེར་ཤུན་སྦྱར་བ་ཡིས། །བད་མཁྲིས་མགོ་ན་ཁྲག་མཁྲིས་སྲིན་བསྔོ
བའི། །མགོ་བོ་གཟེར་ལ་སླེབས་ཆོག་བདུད་རྩིར་མཚུངས། །ཞེས་སོ།།
ཨ་རུ་གསེར་མདོག་སེ་འབྲུ་དང༌། །སྐྱུ་རུ་དུག་ཉུང་གསེར་མེ་ཏོག །ཛཱ་གོར་ ཛཱ་གོར་
ཟིར་དཀར་ བྲག་ཞུན་གུར་གུམ་དང༌། །རུ་རྟ་སེ་བའི་མེ་ཏོག་རྣམས། །ཀ་ར་སྦྱར་བ་ཆུ་བསྐོ་
འཕུལ། །གསེར་མདོག་བཅུ་པའི་ འབྲི་གུང་གཅེས་བསྡུས་ལས་སོ།། སྦྱོར་བ་འདིས། །བད་མཁྲི་
མིག་སེར་སེལ་བའི་མཆོག།
གསེར་མདོག་ལྔ་སྟེང་གླ་རྩི་བོང་དཀར་པརྦ་ཏ། །བྱི་ཏང་འཛིན་པ་སེ་བའི་མེ་ཏོ
རྣམས། །གསེར་མདོག་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱའི་སྦྱོར་བ་འདིས། །ཆུ་བསྐོལ་འཕུལ་བ་མཁྲི་
སྐྲན་དུག་ཐབས་དང༌། །བད་མཁྲིས་མགོ་ནད་ཕོ་བ་རྒྱུ་མར་རྒྱུ། །ཁྲག་མཁྲིས་ལྷུང་དང་སྣྲོ
ཀྱི་མཁྲིས་སྐྲན་དང་། །མ་ཞུ་མིག་སེར་ཁྱད་པར་ཡ་མ་ཡི། །ཚད་པ་འཇོམས་ཞིང་ཤ་སེ
མིག་སེར་དང་། །ཀྵ་ཡ་ནག་པོ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྣམས་ལ། །དྲི་བྲོ་ཙམ་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོ
སོ། །ཞེས་སོ།།

གུར་ཁྱུང་ནི་གུར་གུམ་བཅུ་གསུམ་དང་ཁྱུང་ལྔ་བསྡེབས་པའོ།།

གཉིས་པ། མཁྲིས་པའི་སྨན་སྦྱོར་སྐོར། 373
མཁྲིས་པ་སྤྱི་སྨན་ནི། བཤད་རྒྱུད་ལས། ཏིབྟ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་དུག་མོ་ཉུང༌། །བོང་ང་
དཀར་པོ་རྩ་མཁྲིས་གཡའ་ཀྱི་མ། །ཀྱི་ལྕེ་སྐྱེར་པ་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྡེ། །ཞེས་སོགས་རྒྱུད་
དང་མན་ངག་ལས་བྱུང་བའི་མཁྲིས་པ་སྤྱི་སྨན་སོགས་སོ།།
པའོ།།
མཁྲིས་པ་སྣོད་བབས་གྲང་མཁྲིས་སྨན་གསེར་ཞི་ནི། གསེར་མདོག་ལྔ་པ་ཞི་དྲུག་བསྲེས་
ཤ་སེར་སྐབས་མན་རྒྱུད་ཏིག་ཏའི་མང་སྦྱོར་གསུངས་པ་ནི། །མཁྲིས་པ་ཤ་སེར་ཏིག་
ཏ་དུག་མོ་ཉུང༌། །གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཧོང་ལེན་བ་ཤ་ཀ །བོང་ང་དཀར་པོ་བ་ལེ་ཀ་ཐང་
བཏང༌། །ཞེས་དང༌། ཏིག་ཏའི་བཤལ་བྱ་ ཏིག་ཏ། དུག་ཉུང། ཀྱི་ལྕེ། དུར་བྱིད་ཀྱིས་སྦྱོང་དང་ ཕྱི་རྗེས་
བསིལ་ཤས་བཅད། །གུར་གུམ་བདུན་པ་སྦྱར་བཏང་ཞོ་དཀྲུགས་བྱིན། །ཞེས་གསུངས།
གཡའ་ཀྱི་བདུན་པ་ནི། གཡའ་ཀྱི་གུར་གུམ་གསེར་མེ་དང༌། །དོམ་མཁྲིས་ཏིག་ཏ་པརྦ་
ཏ། །གངྒ་ཆུང་དང་བདུན་པོ་འདི། །ཚ་མཁྲིས་སེལ་བའི་བདུད་རྩི་ཡིན། །ཞེས་སོ།།
བྲག་ཞུན་གླ་རྩི་གུར་གུམ་སུག་སྨེལ་དང༌། །དོམ་མཁྲིས་བོང་ང་འཇིབ་རྩི་ཨ་རུ་ར། །ག་
དུར་ཀ་ར་ཆ་མཉམ་བྲག་ཞུན་དགུ། །ཕོ་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ཚད་པ་སེལ་བར་བྱེད།།
དོམ་མཁྲིས་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་དུག་མོ་ཉུང༌། །གླ་སྒང་བོང་ང་དཀར་པོ་བ་ལེ་ཀ །རེ་སྐོན་
ཀ་ར་སྦྱར་བའི་མཁྲིས་ཕྱེ་བདུན། །རྒྱུ་ལོང་སྣད་འགྲམ་ཁྲག་མཁྲིས་ཚ་འཁྲུ་གཅོད།།
བདུད་རྩི་སླེབས་ཆོག་སྦྱོར་བ་ནི། །རླུང་གི་ཕག་ནག་སྙིགས་མ་དེ། །ནུས་ལྡན་
བསྲེགས་པ་ཆ་དྲུག་ལ། །ཁ་བསྒྱུར་རིམས་སྤྱིར་དེ་བ་ དེ་བ། གསེར་མེ། པརྦ་ཏ། ག་དུར། ཨ་རུ་ར་
ལྔའོ།། ལྔ། །བདུད་རྩི་ལོ་མ་ ཆ་གཉིས་ རབ་ཏུ་གཅེས། །མཁྲིས་པའི་ཚད་རིམས་མཐའ་དག་
ལ། །སླེབས་ཆོག་བདུད་རྩི་དངོས་དང་མཚུངས། །དེ་སྟེང་ཁ་བསྒྱུར་མགོ་གཟེར་ལ། །མི་
ཐོད་འབྲུག་རུས་སུམ་ཅུ་ཏིག །གཡའ་ཀྱི་ཨ་བྱག་རྣམ་པ་གཉིས། །སྣོད་ཚད་སེལ་བའི་ཨིནྡྲ་

374 གསོ་རིག་ཟིན་ཏིག་དང་གཅེས་བཏུས་ཕྱོགས་སྒྲིག
ག ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་སྨན་མ
བཞི། །ཕོ་མཆིན་ཁ་བསྒྱུར་བྲག་གི་ཞུན། །ཚད་གསར་འཇོམས་པའི་གླ་བའི་རྩི། །བདུད་
ལོ་མ་རབ་ཏུ་གཅེས། །ཀུན་ཀྱང་ཐིག་ལེ་ཅན་དུ་ཤེས། །མཁྲིས་པ་ཚད་རིམས་མཐའ་ད
ལ། །སྨིན་སྡུད་གསོད་གསུམ་མྱུར་བྱེད་པའི། །སྨན་ནག་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་
བསྒྱུར་རིག་པས་དཔྱད། །སྨན་ནག་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱས་པ་སྨན་ནག་ཆེན་པོ་ནི། །ལ
ལེན་སྙིང་ནོར་ནང་གསལ་ནི།།
གར་ནག་བཅུ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། །གྲང་མཁྲིས་སེ་འབྲུ་བཞི་ ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་པི་པི་ལིང་ སྦེ
ཨ་རུ་ར། །རྒྱམ་ཚྭ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་དུག་མོ་ཉུང༌། །དོམ་མཁྲིས་ཕག་རིལ་ནུས་ལྡན་བསྲེག
པའི་ཐལ། །གཙོར་བསྐྱེད་གར་ནག་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །རླུང་དང་མ་ཞུ་བད་སྐྲན་ལ་སོག
པ། །གཞན་དབང་ལྡན་པའི་མཁྲིས་ཀུན་འདི་ཡིས་སེལ། །གཞན་ལས་ཁྱད་འཕགས་མན་ང
ལག་བླངས་ཟབ། །ཁྱད་པར་གྲང་མཁྲིས་འཇོམས་པའི་སྨན་མཆོག་ཡིན།།

༢༡
མཁྲིས་པར་ཨ་རུའི་གསེར་བཤལ་ནི། །གསེར་མདོག་བཟང་པོ་སུམ་ཆ་སྟེ། །ག
ནི་བ་ཆུ་ཕུལ་གང་དུ། །བཙོས་པ་ཆུ་དེ་བསྟིམ་ནས་བཏོན།