ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་མཆན་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།
།
Σ

མཁན་ནོར་བསྟན་གསུང་འབུམ།
৩৩
།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པའི་མུན་པ་བཅོམ། །འཁོར་
བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་མགོན། །དོན་བཞིན་སྟོན་པ་མཆོག་
ལ་ཕྱག་བྱས་ཏེ། །བདག་ལྟ་གཅོད་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་བཤད་པར་བྱ། །
དེ་ལ་འདིར་གང་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་འཕགས་པ་མ་ཕམ་
མགོན་པོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་གསན་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་
མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་
དུ་དར་བར་མཛད་པ་པོ་ས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་
ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་པའི་མདོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་
༄༅། །ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་བདག་མཆོག །རྒྱལ་སྲས་གྲགས་པའི་བཤེས་གཉེན་དཔལ། །
༄༅། །བྱམས་མགོན་མན་ངག་ལེགས་མནོས་ནས། །རྒྱ་ཆེན་སྲོལ་འབྱེད་ཐོགས་མེད་ཞབས། །
༄༅། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བློ་འབྱོངས་པ། །རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ་དཔལ།
2

བ མངོན་
৩৩
།སོགས་པ་ལས་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་འདི་འཆད་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། མཚན་དོན་དང་། འགྱུར་ཕྱག་
དང་། གཞུང་དོན་དང་། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་སྨོས་པ་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ས་མུཙྪ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་
བ་ཀུན་ལས་བཏུས་བ། མཚན་བཤད་པ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དང་། བཏགས་པ་བ་སྐྱེས་
ཐོབ་དང་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྒྱུ་དང་། སྡེ་བདུན་སོགས་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་དང་བརྗོད་བྱའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །བདག་གིས་
གཉིས་
4 ༄༅། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར། །མཁས་མཆོག་གཞན་ཕན་སྣང་བའི་ཞབས། །
༄༅། །ཐོག་མའི་མགོན་དང་མི་གཉིས་པ། །རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ནོར་བུའི་མཚན། །
3

4
ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་མདོའི་དོན་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་མདོ་དེ་དག་ཀུན་ལས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གཅེས་པ་རྣམས་བཏུས་པའོ། །བམ་པོའི་གྲངས་སྨོས་པ་ལ། དགོས་པ་གཞུང་ཚད་ལ་སྒྲོ་སྐུར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་ནི་ཤོ་
ལོ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་རེའོ། །དེ་ལྟར་བམ་པོ་ལྔ་ལས། བམ་པོ་དང་བོ། གཉིས་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གསུམ་པ་གཞུང་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་།
ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དང་། མཚན་གྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་དྲིས་ལན་ནོ། །དང་པོ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་ཏེ་ལེན་པའི་སྡོམ་ལ། སྡོམ་གྱི་དགོས་པ་ནི། འཆད་ཉན་
སླ་བ། ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ལ་སྒྲོ་སྐུར་སྤོང་བ། གཞུང་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་ཉུང་ངུར་ཕྱུང་ནས་བློ་ཡུལ་དུ་སྟེར་བས་ན་སྡོམ་མོ། །ངོ་བོ་ནི་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀུན་བཏུས་
ལ་ཆོས་བཅུ་གཉིས་དང་དེ་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བདེན་པ་སོགས་བཞིར་བཞག་པ་རྣམས་ཏེ། དུ་ཞེས་འདྲི་བའི་ཚིག་གི་ལན་དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། ཅི་ཕྱིར་གྱི་ལན་དུ་ཆོས་གསུམ་དུ་སོ་སོར་
གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཉེར་ལེན་དང༌། གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་གསུམ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་སྟོན་པའི་མཚན་
མཁན་ནོར་བསྟན་གསུང་འབུམ།

বাগম
৩৩
།ཉིད་དང་། གཟུགས་ལ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ཀྱིས་དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་ཞིབ་མོར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་འཇོག་
པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་སུ་བཞག་པ་སོགས་ཆོས་གསུམ་གྱི་མིང་གི་དོན་དང་། འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་དབུ་བ་བརྡོས་པ་སོགས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དབེ་དང་། རྫས་བཏགས་
སོགས་ཀྱིས་ཆོས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་དང་། གཟུགས་ཕུང་གིས་གཟུགས་རྣམས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སོགས་བཅུ་གཅིག་གིས་ཆོས་གསུམ་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་དང་།
ཐ་དད་མེད་པའི་མཚུངས་ལྡན་སོགས་དྲུག་གིས་གང་ཞིག་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ས་བོན་དང་ལྡན་པ་སོགས་གསུམ་གྱིས་ཆོས་དེ་རྣམས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་བར་རཾམ་ཁྱད་པར་
ངེས་པ་ལ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་ན་བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། གསུང་རབ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཉིས་དང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་གང་
༄ ཟག་འགའ་ཞིག་གིས་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་འཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་རྣམས་ངག་སྐྱོན་མེད་ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་འབེལ་བའི་གཏམ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་
། 5

སྟེ༑ དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་ནི་མངོན་པའི་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་བསྡུས་པའི་སྡོམ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་བ་ལ་རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་ལུས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ལུས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་བར་གྱི་དོན་རྣམས་སོ། །གྲངས་ངེས་ནི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཤེས་བྱའི་གནས་གཙོ་བོ་བསྡུས་ན་འདི་ཙམ་དུ་གྲངས་ངེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་ཤེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་
པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དུ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་སོ། །འདི་ལྟར་མཁས་པ་འདིས་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་
ཡང་དག་པའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་གནས་འདི་དག་ལ་
མཁས་པར་བྱས་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བར་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོར་ཤེས་བྱ་
ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཤེས་རབ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་གནས་འདི་དག་ལ་མཁས་པས་འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་བལྟའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་
6
མཁན་ནོར་བསྟན་གསུང་འབུམ།

མངོན་
།རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། རྣམ་པར་ངེས་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཤེས་བྱ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་
བཅུ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ། གྲངས་ངེས། ཉེར་ལེན་ལྡན་ཚུལ། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། དེའི་རྣམ་གཞག གོ་རིམ་ངེས་ཚུལ། སྒྲ་དོན་བསྟན་པ། དཔེ་དང་སྦྱར་བ། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ། བསྡུས་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚུངས་པར་
ལྡན་ཚུལ། ལྡན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི། འདིར་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་དང་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྤོང་མི་ནུས་ལ། དེ་མ་སྤངས་པར་ཐར་པ་མི་ཐོབ་ལ། ཉོན་
མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ཤེས་རབ་དགོས་ལ། ཤེས་རབ་དེ་ཡང་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་རག་ལས་པས་དེའི་བརྗོད་བྱར་གྱུར་པ་ཕུང་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་དུ། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་དུ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་དུ་ཞེ་ན།
ལན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོའི་དབྱེ་བ་ལ་བཞི་ལས། གཞི་ནི་འཁོར་འདས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་དུ་མ་སྤུངས་པའི་ཆ་ལ་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །གྲངས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ་ནི་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་
༤ བས་ན་གཟུགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་ཕུང་བོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ན་ཚོར་བའི་ཕུང་བོ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པས་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་།
7

8
ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །བརྗོད་ཚུལ་ནི་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་དྲུག་པ་
འབྲེལ་སྒྲའི་སྡུད་ཚིག་གམ་གཞི་མཐུན་པའི་བསྡུ་བ་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕུང་པོའང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ནི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་ས་བོན་འཛིན་
པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའོ། །གྲངས་ནི་ཁམས་རྣམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ནི་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་ས་བོན་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་རང་ཡུལ་
གཟུགས་ལ་ལྟ་བས་ན་མིག་གི་ཁམས་དང་། ཡུལ་དེར་བརྟག་ཏུ་རུང་བས་ན་དང་གནོད་པ་བྱར་རུང་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་དང་། འདི་ལ་གྲག་པ་རྣམས་དམིགས་པས་ན་རྣ་བའི་ཁམས་དང་། བརྗོད་བཞིན་དུ་འཇིག་པས་སམ་འདི་ལ་སྨྲ་བ་སྣ་ཚོགས་གནས་པས་ན་སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་འཛིན་པས་ན་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་
བའི་ཁམས་དང་། དྲི་རྣམས་སྣོམ་པས་ན་སྣའི་ཁམས་དང་། རྫི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུག་པས་ན་དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་འཛིན་པས་ན་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། བཀྲེས་པས་ཉམ་ཆུང་བ་སེལ་ཞིང་
མཁན་ནོར་བསྟན་གསུང་འབུམ།

།བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འབོད་པར་བྱེད་པས་ན་ལྕེའི་ཁམས་དང་། མྱང་བར་བྱ་བའམ་ནད་རྣམས་སྡུད་པས་ན་རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་མྱོང་བས་ན་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་།
དབང་པོ་མཐའ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་པས་ན་རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་བྱ་རིག་པས་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡུན་རིང་པོ་
ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོས་ཤིང་བསྲུངས་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ནར་གྱུར་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་རིག་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
བར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །གསུམ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། དབྱེ་གཞི་ནི་ཉེར་སྤྱོད་དེ་རྣམ་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའོ། །གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ནི་རྟེན་གྱི་ཆ་ནས་
མིག་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པས་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དམིགས་པའི་ཆ་ནས་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་ཆ་ནས་རང་རང་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་
༤ བྱེད་པས་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཆ་

མཁན་ནོར་བསྟན་གསུང་འབུམ།
ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དམིགས་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ནས་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།། །།གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་ལ་གསུམ་ལས། ཕུང་པོ་ལ་དྲི་བ་ནི། བསྡུ་ན་གཟུགས་ཤེས་གཉིས་དང་། དབྱེ་ན་ཟག་
བཅས་ཟག་མེད་ཀྱིས་སོ་སོར་ལྔ་ལྔར་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལྔ་ཁོ་ན་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དང་པོ་ནས་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་དེས་
ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་གཞིར་བསྟན་པས་སྐྲག་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། བརྒྱུད་ནས་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན་པས་དེ་དག་ལ་འཁྲུལ་པ་ལོག་ནས་བདག་མེད་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཐོ་ཡོར་
ལ་མིར་འཛིན་པ་ལ་ཐོ་ཡོར་གསལ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱས་བཤད་ནི། བདག་གི་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གི་བའི་གཞིའམ་དངོས་པོ་ནང་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མིག་སོགས་དབང་
པོ་ལྔ་དང་། ཕྱི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། བདག་གི་བའི་གཞི་བདེ་སྡུག་བར་མས་བསྡུས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བརྗོད་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་།
བདག་གི་བའི་གཞི་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་བདག་གི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་མཚན་མར་འཛིན་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། བདག་གི་བའི་གཞི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་བདག་དགེ་
10

མངོན་
৩৩ །བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་པོར་བརྗོད་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བཞི་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞིའོ། །བདག་གི་བའི་གཞིའམ་དངོས་པོ་ལུས་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བར་དེ་དག་གི་གནས་སམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་
བརྗོད་པའི་བདག་གི་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཞིང་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་
གི་བའི་འཁྲུལ་གཞིའམ་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་བཞི་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་གི་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཕུང་པོ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྣམ་ཤེས་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། མིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་
༄། ཕུང་པོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པས་འཁྲུལ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལ་དྲི་བ་ནི། བསྡུ་ན་གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུའང་འདུ་ལ་སའི་ཁམས་སོགས་བསྣན་ན་མང་པོར་ཡང་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཙིའི་
ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ནི་བདག་མེད་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་པོ་མེེད་པས་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་
༔ ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དྲུག་གི་ལུས་ཀྱིས་གནས་བྱས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡུལ་དྲུག་གིས་དམིགས་པ་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་དངོས་པོ