་སྒྲ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མི་སླུ་བར་ཚད་
མ་གཞན་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་རང་གི་དེ་མ་ཐག་འབྲས་སུ་
འདྲེན་མི་ནུས་པར་ཁྱོད་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཚད་མ་གཞན་ཞིག་བརྒྱུད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་བསྟན་བཅོས་སུ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།
ཚད་མའི་མཚན་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་དེ། ཚད་མ་རང་ངམ་རང་གིས་
དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལས་ངེས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་བཟློག་བྱེད་ཡིན་
ཞེས་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཚད་མའི་ཐ་སྙད་
ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིག་བཤད་པའི་ཕྱིར། །
ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་ན་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་
བྱར་རུང་བས་ཁྱབ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་བཞིན། དུ་བའི་རྟགས་ལས་དུ་ལྡན་གྱི་ལ་
མེ་ལྡན་དུ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསར་དུ་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མདོར་ན། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་
ཉིད། །ཅེས་པ་ཚད་མའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ། རྨོངས་པ་བཟློག་བྱེད་ཡིན་ཞེས་པ་ཚད་མའི་
ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །གཉིས་པ་དེས་བསྟན་པའི་རྣམ་གཞག་ལ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་བཙལ་བ་དང་། གཉིས་པོའི་དོན་བཟློག་སོ་སོར་དབྱེ་བ་དང༌།
མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་
114

ཚད་མས་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་ཉུང་ངུར་བསྡུས་པ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ།
གཞུང་དུ་གཉིས་པོ་འདིའི་རྣམ་གཞག་མི་འབྱུང༌། རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པའི་གཞུང་རྩ་བར་གཉིས་
པོའི་རྣམ་གཞག་དངོས་སུ་ཐོན་པ་མེད་ལ། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། ཞེས་པའི་གཞུང་རྐང་
པ་གཅིག་པོས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རང་ངེས་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པར་འཆད་པའི་
ཚད་ལྡན་གྱི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་མཛད་པ་དག་གི་ནང་ནས་
ཀྱང་། ལྷ་ཤཱཀ་གཉིས་པོའི་རྣམ་གཞག་སོ་སོར་ངེས་པ་མི་གསལ་ཞིང་། རྒྱན་དང་ཆོས་མཆོག་
ལས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི་ཆོས་
མཆོག་གི་ལུགས་དེ་ཉིད་འགོག་ཅིང་གཙོ་བོར་མི་མཛད་ལ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ས་སྐྱ་པཎྜི་
ཏ་ནི་གཉིས་པོའི་རྣམ་གཞག་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཛད་དོ།
གངས་ཅན་པ་ཕྱི་མ་དག་ཚད་མ་ཡིན་ན་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པས་ཁྱབ་པ་སློབ་
དཔོན་ཕྱ་པའི་ལུགས་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་གཉིས་པོའི་དཔེར་བརྗོད་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་
ལུགས་བཞིན་དུ་འདོན་པ་དེ་དག་ནི། རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་འབྱེད་པ་གང་གི་ཡང་ལུགས་མིན་ཞིང་།
ནང་འགལ་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེའི་ཚུལ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་
ཚད་མ་གཉིས་པོའི་རྣམ་གཞག་ཇི་སྲིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་སྲིད་དུ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་ཚད་མ་ཉིད།
ཅེས་པའི་གཞུང་རྐང་པ་གཅིག་པོ་འདིའི་ཁོངས་ནས་གཉིས་ཀ་ཐོན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་
ནའང་། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། །ཞེས་པའི་གཞུང་གིས་རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མའི་འགྲོ་
ཚུལ་ཅིག་མ་བསྟན་པ་ནི་མིན་ཏེ། གཞུང་དེས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་ལས་ངེས་
ཀྱི་ཚད་མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཉིས་པོའི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རང་ལས་ངེས་ནི་མིན་ཏེ།
གཉིས་པོའི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རང་ལས་ངེས་དེ་ནི། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མིན་
པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དུ་ན། གཞན་ལས་ངེས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་ལས་ངེས་སུ་ཧ་ཅང་
ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དོན་བཟློག་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ལ། དོན་གྱི་ཁོག་ཕུབ་པ་དང༌།
རྣམ་གཞག་ཞིབ་མོར་ཕྱེ་བའོ། །དེའི་ལུགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚད་མ་ལ་གཞན་ངེས་ཁོ་ནས་
ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། རང་ངེས་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། གཉིས་
ཀ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལུགས་ཕྱི་མ་འདི་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། མཚོན་
115

ལྔ་རིག་དཔེ་ཚོགས་ལས།
པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ།
བྱ་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་ལ་རང་ངེས་གཞན་ངེས་སུ་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ལ་
རང་ངེས་གཞན་ངེས་སུ་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་ངེས་གཞན་ངེས་སུ་འཇོག་
པའི་ལུགས་གསུམ་མོ། ལུགས་དང་པོ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ཤམ་ཀར་ནན་བའི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་
གྲགས་ལ། གཉིས་པ་དེ་ནི་ཁྱུང་རིན་ཆེན་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གསུམ་པ་དེ་ནི་གངས་
ཅན་གྱི་རྟོག་གེ་པ་ཆེན་པོ་ས་རྔོག་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སོ། །ལུགས་གསུམ་པ་དེའི་ཡང་དང་པོ་དེ་ནི་
རྟོག་གེ་མི་ཤེས་པ་དག་གི་འདོད་པར་སྣང་བས་དཔྱད་རྒྱུ་མེད་ལ། གཉིས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་
ལྡན་ལོ་ཆེན་དང༌། ཐུགས་སྲས་གྲོ་ལུང་པ་ཆེན་པོ་དང་། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་
བཞེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ལ་མི་སླུ་བའི་དོན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཐོབ་པ་ལ་
བྱས་ལ། ཐོབ་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐོབ་ངེས་པ་དང་། ཐོབ་རུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་
ངེས་དང་ཕྱི་མ་ནི་གཞན་ལས་ངེས་སོ། །ལུགས་གསུམ་པ་ནི་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ས་སྐྱ་པཎྜི་
ཏའི་བཞེད་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཇི་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཁས་ལེན་པ་དེ་སྲིད་འདིའི་
སྟེང་ནས་འཆད་དགོས་ལ། །གཞལ་བྱ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་མི་འདྲེན་འདི་ཉིད་མི་སླུ་
་རང་ལས་
བ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་མི་འདྲེན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་དིང་སང་གྲགས་
ཆེ་བའི་ལུགས་དགགརང་གི་ལུགས་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བཞག དེ་ལ་རྩོད་
པ་སྤངས་ཏེ་གྲུབ་པའི་དོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དར་ཏྲིག་མཛད་པ་ན་རེ། ཚད་མ་གང་ཞིག་
རང་གི་གཞལ་བྱའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྟེང་ན་གནས་པ་དེ་མེད་ན་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་
རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པ་དེ་རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་རྗེས་
དཔག་ཚད་མ་རྣམས་དང༌། གོམས་པ་ཅན་གྱི་སྔོ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའོ། །ཚད་མ་
གང་ཞིག་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་དེ་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། དོན་ལ་མེ་ཡིན་ཞིང་རྟོག་
པས་མེ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དུས་ཀྱི་རྒྱང་རིང་པོའི་དམར་འབར་བ་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་
སུམ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་བཞག་ནས་མཚན་གཞི་སློབ་དཔོན་ཆོས་
མཆོག་གི་ལུགས་བཞིན་ཁས་ལེན་པ་འདི་ནི་ནང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར། ཁྱོད་
ཀྱིས་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མའི་མཚན་གཞིར་བཟུང་མ་ཐག་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཞན་ལས་
116

ཚད་མས་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་ཉུང་ངུར་བསྡུས་པ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ།
ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་དེ་ཡིན་ན་གཞན་ལས་ངེས་
སུ་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་དེ་མིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་དེ་མིན་དགོས་པའི་
ཕྱིར། རྟགས་ཇི་ལྟར་དུ་ཁས་ལེན་ཞེ་ན། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་སྲིད་པར་ཁས་ལེན་
དགོས་པས། མཚན་གཞི་གང་ཡིན་སྟོན་ཅིག །དམར་འབར་བ་དེའོ་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན།
ཁྱོད་དམར་འབར་བ་ལ་གཞན་ལས་ངེས་མིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་རང་ལས་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
ཁྱབ་པ་ཚད་མས་གྲུབ། འདོད་ན་ཁས་བླངས་ཀྱིས་བསལ། རྟགས་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཁས་ལེན་
པའི་ཚུལ་ནི། དེ་འདྲ་དེ་སྣང་བ་རང་ལས་ངེས་སུ་ཁས་ལེན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ལན་གྱིས་ཟློག་
པར་མི་ནུས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་སྟེང་གི་མེ་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ནོ་ཞེ་ན།
དེ་དུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དེ་ཆོས་ཅན། དོན་སྟེང་གི་མེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཚད་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས། དམ་བཅའ་ལ་ཚད་མའི་བསལ་བ་ཞུགས་
པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་གཞན་
ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་མི་སྲིད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བ་འདི་
ལྟ་སྟེ། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་ལས་ངེས་
ཀྱི་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་ཡང་མི་སྲིད། གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་
ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཚད་མས་གྲུབ། རྟགས་ཕྱི་མ་དངོས་འགལ། འདོད་ན། རང་
གི་གཞལ་བྱ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་འགལ། རྟགས་སྔ་མ་མ་
གྲུབ་ན། དེར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་དེ་གང་ཡིན། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དམར་འབར་བ་ཙམ་དེ་ཡིན་ཏེ།
སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་མངོན་སུམ་དེ་སྣང་བས་རང་ལས་ངེས་སུ་བཤད་པས་སོ་ཞེ་ན། དོན་
ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད། ཁྱོད་ལ་ནང་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར། དོན་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དབང་པོའི་
མངོན་སུམ་དེ་ཆོས་ཅན། དམར་འབར་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྟེངས་ན་གནས་བ་དེ་མེད་ན་
རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པར་ཐལ། དམར་འབར་བ་ལ་རང་
ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་དངོས་འགལ་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་
གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་མངོན་སུམ་དེ་ཆོས་ཅན། དམར་འབར་བ་ལ་རང་ལས་
117

ལྔ་རིག་དཔེ་ཚོགས་ལས།
༼ཛ༽
པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ།
ངེས་ཀྱི་ཚད་མར་ཐལ། དེ་ལ་རང་ལས་ངེས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ལ་ཚད་མ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གཉིས་ཀ་དངོས་འགལ་ཁྱབ་པ་ཚད་མ། འདོད་ན་སྔ་མ་ལྟར་
འཕངས་པས་འཁོར་གསུམ་དངོས་འགལ་ལོ། །དེ་དག་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །
ད་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ལ་ཙནྡན་གྱི་མེ་ཡིན་ཞིང་རྟོག་པས་ཙན་དན་
གྱི་མེ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དུས་ཀྱི་དུ་བའི་རྟགས་ལས་རྒྱང་རིང་པོའི་དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་མེ་ཙམ་ཡོད་
པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས། འདོད་ན། ཚད་མའི་བསལ་བ་དང་། ཁས་བླངས་ཀྱི་བསལ་
བ་གཉིས་ཀ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཙན་དན་གྱི་མེ་ལ་ངེས་པ་རང་
སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པར་ཐལ། ཙན་དན་གྱི་མེ་མེད་ན་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་རང་
སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཀྱི་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་ཁས་བླངས་པའི་
མངོན་སུམ་དེས་རང་གི་གཞལ་བྱའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྟེངས་ན་གནས་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་
ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་མ་ཐག་པའི་རྗེས་དཔག་དེས་འདྲེན་ནུས་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་
ལུང་དང་འགལ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་རང་ངེས་
ཀྱི་དོན་དུ་འཇོག་པ་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལ་བསམས་ན། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་སོང་
མོད། མི་སླུ་བའི་དོན་རང་གི་གཞལ་བྱའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྟེངས་ན་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་
ངེས་པ་འདྲེན་པ་ལ་བྱེད་ན། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མར་བཤད་པ་
གསུམ་ཀ་ཆོས་ཅན། མི་སླུ་བའི་རིག་པ་མིན་པར་ཐལ། རང་གི་གཞལ་བྱའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་
སྟེངས་ན་གནས་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་མ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གི་གཞུང་
ལུང་ཚད་མར་འདོད་པ་དང་འགལ། གཞན་ཡང་དོན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞིང་རྟོག་པས་མི་རྟག་པ་
ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དུས་ཀྱི་སྔོ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གོམས་པ་ཅན་དེ་ཆོས་ཅན།
མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས། རྟགས་
ཁས་བླངས་དང་ཚད་མ་གཉིས་ཀས་གྲུབ། འདོད་ན། སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་སྟེངས་ན་
གནས་པ་དེ་ངེས་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དོན་ལ་སེང་རྒྱའི་སྔོན་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཞེས་སོགས་
118

ཚད་མས་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་ཉུང་ངུར་བསྡུས་པ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ།
ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་ལ་མི་མཚུངས་པའི་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་ཆོས་གཅིག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཚད་
མ་ཡིན་མི་དགོས་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཆོས་གཅིག་ལ་རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྤྱིར་རང་
ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་མི་དགོས་པ་སོགས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ནི།
ཆོས་དེ་ལ་ཚད་མ་གང་ཞིག །ཆོས་དེ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པ་དེ། ཆོས་དེ་ལ་
རང་ལས་ངེས་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག །ཆོས་དེ་ལ་ངེས་
པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་མི་ནུས་པ་དེ། ཆོས་དེ་ལ་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་
ཉིད་དོ། །ཆོས་དེ་ལ་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་ལ་ངེས་པ་ཚད་མ་གཞན་
སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་ནི་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་འཛིན་དབང་
པོའི་མངོན་སུམ་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་
བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་དུ་མི་འབྱུང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཤེས་
པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་ཅིང་གསལ་ཙམ་གྱི་ཆ་ལ་རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ།
ཅིག་ན་རེ།
དེ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་
ནུས་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུན་འགག་ཁ་མའི་རྟོག་པ་ཚད་མ་དང་།
རྣམ་མཁྱེན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤང་བས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། འདི་ལ་ཁ་
སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མར་བཤད་པ་གསུམ་པོ་དེ་
ཆོས་ཅན། དོན་བདེན་པའི་ཆ་དང་། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་དང་། སྣང་བ་ཉིད་ལ་
ཚད་མར་ཐལ། བདེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། སྣང་བ་ཉིད་ལ་གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་དང་དེ་དག་རྟོག་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ཡང་འདོད་ན། དེ་དག་སྒྲོ་
འདོགས་ཆོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཆོས་མཆོག་གི་གཞན་ངེས་སུ་བཤད་པའི་ཚད་མ་དེ་རྣམས་