ཐུན་མོང་མ་ངེས་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་སོ། །གཡས་སྐོར་གཡོན་སྐོར་གཉིས་ཀའི་ཚེ་དབུས་སུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གཡས་སྐོར་གྱི་ཚེ་དབུས་ན་གནས་པའི་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་ལ་མཉན་བྱ་དེ། གཡོན་སྐོར་གྱི་ཚེའང་ཐད་ཀ་སྟེ་རང་སར་བསྒྲུབ་ཆོས་གོ་བཟློགས་ཏེ་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས་གནས་གོ་ས་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ། དབུས་མ་ཐད་ཀར་སྦྱར་བས་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མ་ངེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཟུར་བཞི་ཐད་སོར་སྣོལ་མར་སྦྱར། །ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལྟར་ན། སྟེང་འོག་ཐད་སོར་སྣོལ་མར་སྦྱར། །འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །ལོགས་གཉིས་ཐད་སོར་སྣོལ་མར་སྦྱར། །ཡང་དག་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་གཅིག་ངེས་པར་ཐོབ་སྟེ། སྟེང་གི་བྱས་པ་དང་། འོག་གི་རྩོལ་བྱུང་གཉིས་གོ་ས་བརྗེས་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་གོ་བཟློག་པས་འགལ་རྟགས་གཉིས་སུ་འགྱུར། གཡས་ཀྱི་བྱས་པ་དང་གཡོན་གྱི་རྩོལ་བྱུང་གཉིས་གོ་ས་བརྗེས་ཏེ་བསྒྲུབ་ཆོས་གོ་ཟློག་པས་རྟགས་ཡང་དག་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་བཟང་དག་གིས་དགའ་སྟོན་གྱིས་ཤིག བཞི་པ་ལུགས་ལྡོག་གཡོན་དུ་འཁོར་ཚུལ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དགུ་པོ་འདི་རེ་མིག་དགུ་ལ་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་འགོད་པའི་ཚེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ཚུལ་དགུ་གཡོན་སྐོར་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། འོག་སྟར་གསུམ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་པ་གསུམ་གཡོན་སྐོར་དུ་འཁོར། དེ་བཞིན་དུ་བར་སྟར་གསུམ་ལ་གཏན་མེད་པ་གསུམ། སྟེང་སྟར་གསུམ་ལ་རྣམ་གཉིས་པ་གསུམ་གཡོན་སྐོར་དུ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ་ལ། ལུགས་ལྡོག་རེའུ་མིག་འགོད་པའི་ཚེ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ཚུལ་དགུ། །འོག་གསུམ་ཁྱབ་བྱེད་བར་པ་གསུམ། །གཏན་མེད་པ་སྟེ་སྟེང་མ་གསུམ། །རྣམ་གཉིས་པ་རུ་གཡོན་དུ་འཁོར། །ཞེས་པ་གཅིག་ཐོབ་བོ། ལྔ་པ་མི་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ན། འོག་སྟར་གསུམ་ནི། བདག་མེད་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་པའི་དཔེ་ཡོད་དེ། མི་མཐུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་དང་། མཐུན་དཔེ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་མེད་པའི་དཔེ་ཡོད་དེ། མི་མཐུན་དཔེ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་བྱེད་དང་། མཐུན་དཔེ་ནམ་མཁའི་སྟེང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་སྒྲ་རྩོལ་བྱུང་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཉིས་པའི་དཔེ་ཡོད་དེ། མི་མཐུན་དཔེ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གྲུབ་ཅིང་། མཐུན་དཔེ་གློག་དང་ནམ་མཁའ་གཉིས་ལ་ཆ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལ། དཔེ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་བུམ་དང་བུམ་ནམ་མཁའ། །བུམ་པ་གློག་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །རེའུ་མིག་གོང་མ་གཉིས་ལའང་འདིས་མཚོན་ཞིང་གཡས་སྐོར་གྱི་ཚེ་མཐུན་ཕྱོགས་ནས་འཁོར་དགོས་པས་མཐུན་དཔེ་སྔོན་ལ་བརྗོད་དགོས་ལ། གཡོན་སྐོར་གྱི་ཚེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནས་འཁོར་དགོས་པས་མི་མཐུན་དཔེ་སྔོན་ལ་བརྗོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཤེས་པར་འདོད་ན་རེའུ་མིག་དཔེ་ཆུང་དུ་ལྟོས་ཤིག གཉིས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བློ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་རྣམ་གཞག་ནི། སྔར་བཤད་པའི་འཇུག་ཚུལ་དགུ་པོ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དབང་སྟེ། དོན་ཡུལ་སྟེང་ནས་འཇུག་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དོན་ཡུལ་སྟེང་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་རྒོལ་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ལུགས་ལ་ནི་དགུར་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་ཀྱང་རྒོལ་བས་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་མེད་ཀྱང་རྒོལ་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། ཡོད་མེད་ཆ་གཉིས་པ་ཡིན་ཡང་རྒོལ་བས་དེ་ལྟར་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སོགས་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ་ལ། འདི་ནི་ངེས་པའི་དབང་བྱས་ཡིན། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ལུགས་ལ་ནི། །ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་། །ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་དག་སྦྱར་བའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཐའ་མར་དགེ་བ་མཇུག་གི་བྱ་བ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ལུགས་མཐུན་ལུགས་ལྡོག་རེའུ་མིག་བཀོད་པའི་ཚེ། །མཐུན་དང་མི་མཐུན་འཇུག་ཚུལ་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །གཡས་དང་གཡོན་དུ་འཁོར་བའི་རིམ་པ་འདི། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཁོ་ནས་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མིན། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ། གཞུང་འདི་ལ་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་སོགས་སུའང་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་མཛད་འདུག་ཅིང་། ཁྱད་པར་ཕྱིས་བྱོན་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་རྟོག་སྙིང་ལས་འདི་སྐད་ཅེས། གཞུང་ཆུང་འདི་ནི་མ་དག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ནོར་བ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ཕྱོགས་གླང་གཞུང་དང་མི་མཐུན་ཏེ། རེའུ་མིག་འགོད་ཚུལ་མདོ་རང་འགྲེལ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱན་དང་ཡ་མཱ་རིའི་གཞུང་འགའ་ཞིག་གསལ་བར་བྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པའི་དཔེར་བརྗོད་ལོགས་སུ་བྲིས་པའི་ཕྱིར་དང་། འགལ་མ་ངེས་གཉིས་ལ་མཐུན་དཔེ་དང་མཐུན་དཔེ་གཉིས་གཉིས་བྲིས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་དེ་གཉིས་ངོ་ཤེས་པ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་མཐུན་དཔེ་འགོད་པ་རྟོག་གེའི་གཞུང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པའི་མཚན་གཞིར་བཤད་ཅིང་། དེ་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མཚན་གཞིར་བཤད་ཅིང་དེ་ཡང་དེའི་འདོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཉན་བྱའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། གཞུང་དེ་ཚད་མར་འདོད་པ་འགལ། ཡང་སྐབས་དེ་ནས་བཤད་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ན་ནི་སྐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དོར་ལ། ཡང་དག་ཡིན་ན་ནི་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་ལྟོས་གཞི་སྐྱོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡང་གཞུང་དེར། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ། །ཡོད་དང་མེད་དང་གཉིས་ཀ་ཡི། །ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་སྤྲོས་ཏེ་འཆད་དོ། །འདི་ལ་ལན་རིམ་བཞིན་འབུལ་བས་མཁས་པ་ཁྱོད་སྙན་གྱི་ཨུཏྤལ་རིང་དུ་སྐྱོད་ཅིག དེ་ལ་རེའུ་མིག་འགོད་ཚུལ་མདོ་རང་འགྲེལ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་སྟེ། མདོ་རང་འགྲེལ་ལས། ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ། གྱེན་ཐུར་ལ་འགྲོ་ཚུལ་དང་། འཕྲེད་ལ་འགྲོ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། འདིར་གཡས་སྐོར་གཡོན་སྐོར་གཉིས་སུ་འཁོར་བའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་མི་གཅིག་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་པདྨ་དམར་སེར་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཁ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ཁྱེད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དེར་སྤྱན་མ་དྲངས་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་དང་ཡ་མཱ་རིའི་གཞུང་འགའ་ཞིག་བྲིས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་དང་ཡ་མཱ་རིས་འདིའི་ལེགས་བཤད་བྲིས་པ་ཡིན་གྱི་གཞུང་འདིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་བླངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པའི་དཔེར་བརྗོད་ལོགས་སུ་བྲིས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་སྟེ། མཉན་བྱ་ལྟ་བུ་རྒོལ་བས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར། མཉན་བྱ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་མེད་པའི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་ནི་ལེགས་བཤད་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་གཉིས་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་བྲིས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། འོ་ན་འདིར་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུ་པོ་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཁས་ལེན་ནུས་སམ་མི་ནུས། ནུས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ་ཏེ། དེ་དང་དེའི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་དཔེ་དེ་ལ་མཐུན་དཔེ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་དཔེ་དེ་ལ་མི་མཐུན་དཔེ་ཞེས་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་རྣམ་དག་སོགས་སུ་ཁས་བླང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དགུ་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རེ་ཁས་བླང་མི་ནུས་ན་ནི་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱིས། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དགུ་པོ་དེ། ཕྱོགས་གཉིས་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཞིབ་དུ་བཤད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྟགས་དེ་གཉིས་ལ་མཐུན་དཔེ་འགོད་པ་རྟོག་གེའི་གཞུང་ལས་མ་བཤད་ཅེས་པའམ། སྤྱི་བརྟོལ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ལ་ཟེར་དང་། དཔེ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་ཁོ་ནས་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་མ་བརྩད་པས་རང་གཟུགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པའི་མཚན་གཞིར་བཤད་ཅིང་དེ་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཉིད་ལ་འདི་འདྲི་སྟེ། ཚད་མ་མདོར། རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་རྣམ་གཉིས་པར་བཤད་པ་དེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་ནུས་སམ་མི་ནུས། ཁས་ལེན་ནུས་ན། རེག་བྱ་ཅན་ཡང་ཡིན་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྡུལ་ཕྲན་ལས་འོས་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པའི་མཚན་གཞིར་ཚད་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་པར་སོང་བས། ཚད་མ་མདོ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གླང་གིས་མ་མཛད་ཅེས་ཁས་བླང་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་བྱེ་བྲག་པས་རྡུལ་རྟག་པ་དང་རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་ཁས་ལེན་པས་དེ་ལ་དགོངས་སྙམ་ན་ནི། བྱེ་བྲག་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་ཁས་བླངས་མ་ཐག་ཡིན་པས་ཁས་བླངས་སྔ་ཕྱི་ཐུག་སྟེ་འགལ་ལོ། །ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་འདིར་བྱེ་བྲག་པས་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པ་ནི་རྟོག་སྙིང་རང་དུའང་ཁས་བླངས་སྔ་ཕྱི་འགལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་རྣམ་གཉིས་པའི་དངོས་མ་ངེས་ཀྱི་མཚན་གཞི་འཛིན་པའི་ཚེ་འདི་སྐད་ཅེས། གཉིས་པ་ནི། ཕྱིར་རྒོལ་བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ལ་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་རེག་བྱ་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པས་སོ་ཞེས་སྤར་ལ་བཀོད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཉན་བྱའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེ་རྣམ་དག་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་གཞུང་དེ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་འགལ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་བཟང་བཟང་མོར་སྣང་མོད། འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་དེ་མཉན་བྱའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་དཔེ་ཡིན་པས་དེའི་མཐུན་དཔེར་བཀོད། བུམ་པ་དེ་སྐོར་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་དཔེ་ཡིན་པས་དེའི་མི་མཐུན་དཔེར་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་དེ་སྐོར་གྱི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུའང་ཁས་མི་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། འོ་ན་དེ་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་དེ་སྐོར་གྱི་མཐུན་དཔེ་རྣམ་དག་དང་མི་མཐུན་དཔེ་རྣམ་དག་གི་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་ནུས་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་གཞལ་བྱ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། དེ་སྐོར་གྱི་མཐུན་དཔེ་རྣམ་དག་དང་མི་མཐུན་དཔེ་རྣམ་དག་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་ན་དེ་སྐོར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་རང་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་མ་ཐག་པའོ། །ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ། །ཡོད་དང་མེད་དང་གཉིས་ཀ་ཡི། །ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྤར་དུ་བཀོད་པ་ནི། ཅུང་ཐུགས་རྟོག་རྩིང་སྟེ། གཞུང་དེས་ནི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་སྟེ། །མེད་དང་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་ཡིན། །ཐེ་ཚོམ་གཉིས་སྟེ་མ་གྲུབ་བཞི། །ཞེས་དེར་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་ངོས་བཟུང་ནས། ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་རྟགས་ཡང་དག་འཇོག ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གཏན་ནས་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མེད་པ་དང་། རྒོལ་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གཉིས་ཏེ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བཞི་ཡོད་ཅེས་གསལ་བར་བཤད་ནས། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཆ་གཉིས་པ་གསུམ་ནི་གོང་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། མ་གྲུབ་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་དུ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་དེ་བཞིན་གཉིས་ཀ་དང་། །ཞེས་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་ལངས་པར་མཛོད་ཅིག འོ་ན་ཁྱོད་རང་གིས་ཀྱང་གཞུང་འདི་དོར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་ན་མེད་པའི། བདག་མེད་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །ཞེས་སོགས་མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་མཚོན་བྱ་སྟེ། །ཞེས་རང་འཚམས་ཀྱིས་བཙུགས་འདུག་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ཁྱོད་བདེན་མོད། འདི་གཉིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལུགས་མཐུན་གཡས་སྐོར་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་པོ་དང་། ཐ་མ་གཉིས་སྐབས་དེའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་པ་དང་རྣམ་གཉིས་པར་འཇུག་དགོས་པ་ལས། གཞལ་བྱ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་པ་དང་། རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་ན་གཞལ་བྱས་མ་ཁྱབ། རྟག་ན་རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོ་རང་འགྲེལ་སོགས་ཕྱོགས་གླང་གི་གཞུང་མང་པོར་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པར་བཤད་ཅིང་དེ་ཡང་ཁས་ལེན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་དེ་སྤང་བར་འདོད་ནས། རྟག་ན་གཞལ་བྱས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟག་ན་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ཡོད་དེ། ཆོས་གྲགས་ཀྱིས། གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམ་རྟག་ཅེས་བརྗོད། །དེས་ན་ངོ་ཚའི་ལྟ་བ་འདི། །སྤོངས་ལ་དེ་ནི་རྟག་ཅེས་སྨྲོས། །ཞེས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་རྟག་པར་བཤད་པས་དེ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་འཁོར་གསུམ་བྱེད། ཁ་ཅིག རྟག་པ་ཡིན་ཚད་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་མིན་ཟེར་བ་ཡོད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་གང་ལ་ཟེར་བརྟག་པས་འཇིག་མོད། འདི་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་འཆད། ཕལ་མོ་ཆེ་དག རེག་བྱ་ཅན་སྤྱིར་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཉིས་པ་མིན་ཡང་། བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རེག་བྱ་ཅན་མིན་པ་དང་རྟག་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ནི། ཐུགས་རྣམ་དཔྱོད་མ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་བྱེ་བྲག་པ་དེ་རེག་བྱ་མིན་པ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་སུ་སོང་བའི་རྒོལ་བར་ཐལ། དེའི་ངོར་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ནི་རྣམ་གཉིས་པའི་དང་པོ་མ་ངེས་ཀྱི་གཏན་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འདོད་ན། དེ་སྒྲ་རེག་བྱ་ཅན་མིན་པར་ངེས་ནས་སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གང་ཟག་ཏུ་ཐལ་ལོ། །འདོད