མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་ཤུགས་
སྣོན་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་བརྒྱབ་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་
རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་དོན་ལ་
འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས།
ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་
བརྒྱད་པའི་ཐོག་གི་གཏམ་བཤད།
(1956 ལོའི་ཟླ་ 9 ཚེས་ 19 ལ)
མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་འབྱུང་
ཚུལ་དང་དེའི་ནུས་པ།
ང་ཚོའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ནི།
བཟོ་པ་གྲལ་རིམ་
ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་
གྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་་
དེ་ རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་བློ་མཚོན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།
དམངས་དམངས་གཙོ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་བྱེད་རྒྱུའི་གལ་
ཆེའི་ལག་ཆ་ཞིག་རེད།
285

ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་དེ་སྔ་རྒྱལ་ནང་གི་གསར་བརྗེའི་དམག་ འཁྲུག་་
གི་དུས་སྐབས་སོ་སོར་ཏང་གི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་གསར་བརྗེའི་གནས་་་
གཞིའི་ས་ཁུལ་ཁག་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་མཚོན་པ་དང༌། གསར་བརྗེའི་
ཁེ་ཕན་དང་མཐུན་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་བཀའ་ཁྲིམས་མང་པོ་གཏན་འབེབས་བྱས་་
ཡོད་པ་རེད། རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་དེ་ཚོ་ནི་ཅུང་ཟད་སྟབས་བདེ་བ་ཞིག་
དེ་
དང་གཡོལ་ཐབས་མེད་པར་ས་གནས་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་རུང་།
ཚོས་གསར་བརྗེའི་ལས་དོན་གོང་འཕེལ་འགྲོ་རྒྱུར་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྒོ ་ ནས་འ གན་
སྲུང་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པས་མི་ཚད།
དེ་ཚོ་
ནི་ང་ཚོའི་དེང་སྐབས་ཀྱི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཨང་་་
རེད།
ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པ་གྲོལ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་་་་
བར་རང་རྒྱལ་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ནས་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་
མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བརྟེན་རྒྱལ་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་ལྡོག་གསར་་་
པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ང་ཚོའི་ཏང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་དང༌།
དམངས་གཙོ། མཐུན་སྒྲིལ་བཅས་ཡོང་བ་བྱེད་པའི་རེ་འདུན་དེ་མཚོན་པའི་ཐོག་
དམངས་གཙོའི་ཏང་ཕའེ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་དམངས་གཙོའི་མཉམ་་
འབྲེལ་སྲིད་གཞུང་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོང་བ་བྱེད་ཆེད་འབད་བརྩོན་སྣ་ཚོགས་བྱས་་ ་ ་ ་
ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་མེ་གོ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཅང་ནེ་
ཧྲིའི་གོ་མིན་ཏང་གིས་མི་དམངས་ཀྱི་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག་གི་རྒྱལ་ཁའི་འབྲས་་
བུ་ཁོ ་གཅིག་པུས་ཧམ་བཟུང་བྱེད་རྒྱུ་དང་རང་གི་སྒེར་གཅོད་དབང་སྒྱུར་རྒྱ་ཆེ་
རུ་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་ངན་བཅངས་ནས་མཐར་ 1946 ལོའི་ཆབ་སྲིད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་
འདུའི་ཐོག་གི་གྲོས་ཆོད་རྩིས་མེད་དུ་བཏང་བ་དང་འབྲེལ་དམངས་གཙོའི་སྟོབས་་
ཤུགས་ཡོད་ཚད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཉའ་གནོན་དྲག་པོ་བཏང་བ་དང་།
བཅིངས་
286

འགྲོལ་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དམག་དོན་ཀྱི་ཚུར་རྒོལ་བྱས་པ་རེད།
གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་འོག་ང་ཚོའི་ཏང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ མི་དམངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་་་
བྱས་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་བྱས་ཤིང༌། རྒྱལ་ཡོངས་མི་
དམངས་ལ་ཅང་ཅེ་ཧྲི ་ ག ཏོར་ཕམ་བཏང་ནས་ཀྲུང་གོ་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་
རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་བཏང་བ་རེད། དེའི་དུས་ང་ཚོའི་ཏང་གིས་ཀྲུང་གོའི་ས་ཞིང་གི་
ཁྲིམས་ལུགས་རྩ་འཛིན་ཆེན་པོ་བཏོན་ནས་ས་ཞིང་རྣམས་འདེབས་མཁན་རང་ལ་་་
དབང་བའི་ས་ཞིང་གི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པར་མ་ཟད།
དཔོན་ངན་གྱི་
མ་རྩ ་ གཞུང་བཞེས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་བཟོ་ཚོགས་ལས་རིགས་ལ་སྲུང་
སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ། མི་དམངས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་དབང་ཆར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་
ཀྱི་རྩ་འཛིན་ཁག་བཏོན་པ་དང་གཅིག བཅིངས་འགྲོལ་ས་ཁུལ་ཁག་གི་མི་དམངས་
སྲིད་གཞུང་གིས་རྩ ་འཛིན་དེ་ཚོ་གཞིར་བཟུང་ནས་འཐུས་སྒོ་ཆེ་ཙམ་ཚང་བའི་་་་
1949 ལོའི་ཟླ་བ་
ཁྲིམས་སྲོལ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོངས་བསྒྲགས་དང་གཉིས།
དང་པོར་ང་ཚོའི་ཏང་གིས་གོ་མིན་ཏང་དང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་ གྲོས་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་
གྲ་ སྒྲིག་བྱེད་ཆེད་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེས་ཅན་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་དང་རྩ ་ ཁྲིམས་་་
རྫུས་མ་དང་ཁྲིམས་རྒྱུན་རྫུས་མ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག་བརྒྱད་
བཏོན་གནང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་གསུམ།
1949 ལོའི་ཟླ་བ་ 2 པར་ང་ཚོའི་
ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་གོ་མིན་ཏང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་སྣ་དྲུག་ཀུན་བསྡུས་ཞེས་པ་དེ་་་
མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར་དང་བཅིངས་འགྲོལ་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་རྩ་དོན་་་་་
སྐོར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་བཞི་བཅས་བྱས་པ་
རེད། དེ་ཚོ་ཚང་མས་ང་ཚོའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འཛུཊ་
སྐྲུན་ལ་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པ་རེད།
1949 ལོའི་ཟླ་བ་ 9 པར་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་ལ་རྒྱལ་
ཁ་ཐོབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་ཚོའི་ཏང་དང་དམངས་གཙོའི་ཏང་ཕའེ་ཁག་གིས་་་
287

རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་མཚོན་པའི་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་གྲོས་
མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོག་རྒྱའི་གྲོས་ཐག་བཅད་པར་མ་ཟད།
ཆབ་གྲོས་ཀྱི་གྲོས་
ཚོགས་འ ཚོགས་ནས་ཐུན་མོང་རྩ་འཛིན་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་་་་
ཁབ་ཀྱི་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་ གཞུང་གི་འཛུགས་ཁྲིམས་ གཏན་འབེབས་བྱས་
པ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་ཐུན་མོང་རྩ་འཛིན་ནི་ང་ཚོའི་ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་་
ཆེན་ཐེངས་བདུན་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བའི་བློ་མ ཐུ ན ་ མའོ ་ ཙེ ་ ཏུང་གི་སྙན་་
སེང《མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་གཞུང་སྐོར་བཤད་པ》ནང་བཏོན་ པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩ
ཝཱ
འཛིན་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་རང་རྒྱལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་རེད། རྒྱལ་
ཁབ་དབུ་བརྙེས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཚང་མ་ནི་དེས་རྨང་གཞི་་
བྱས་ནས་བཟོས་པ་རེད། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པའི་
རྗེ ས་ སུ ་ ཐུ ན ་མོ ང་ རྩ ་འཛིན་དེར་གཞིགས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་་
དང་ས་གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གསར་འཛུགས་དང༌། རྒྱལ་
ཡོངས་ཀྱི་ཁྱོན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་ཀ་ཁྱབ་སྤེལ། སྔ་རྟིང་དུ་ས་
གནས་རིམ་པ་ཁག་གི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་ཁྲིམས་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་
་་་་་
སྤྱིར་བཏང་གི་འཛུགས་སྲོལ་གཏན་འབེབས། བཟོ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དང༌།
གཉེན་སྒྲིག་གི་ཁྲིམས་ལུགས། ས་ཞིང་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས། དེ་མིན་
ངལ་རྩོལ་བདེ་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མི་རིགས་ས་ཁོང
མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལག་ལེན་བྱེད་
གཞུང་སྒེར་གྱི་ཁེ་ལས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་
བཅའ་ཁྲིམས་དང་བཀའ་ཁྲིམས་བཅས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ED
རྒྱུ།
དེའི་
སྐབས་སུ་ཏང་གིས་ས་ཞིང་བཅོས་སྒྱུར་དང༌། མེ་འགོག་ཁྲའོ་རོགས། གསར་
བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པར་དྲག་ག ནོ ན།
“ངོ་རྒོལ་གསུམ”དང“ངོ་རྒོལ་ལྔ”སོགས་ཀྱི་
ལས་འགུལ་ལ་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པ་རེད། གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པར་དྲག་གནོན་དང།
“ངོ་རྒོལ་གསུམ།” “ངོ་རྒོལ་ལྔ”བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བའི་རིང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་
288

ཀྱིས་གསར ་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པར་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག་དང༌།
ལྐོག་ཟ་
བར་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུའི་སྲོལ་ཡིག་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད།
སྲོལ་ཡིག་དེ་
གཉིས་ད་ཆ ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་རང་བྱུང་མེད་ཀྱང་། སྤྱི་ཚོགས་
རྙིང་པས་ཤུལ་བཞག་པའི་དུག་བཙོག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་དོན་སྙིང་ཐོག་ནས་ ་
བཤད་ན་དེ་ནི་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་མ ཚོ ན ་ ཆ ་ རྣོ ན ་པོ ་ ཞིག་ རེ ད །
མི་རིགས་ཀྱི་
བཅའ་ཁྲིམས་དང་བཀའ་ཁྲིམས་དེ་ཚོ་ཚང་མས་གསར་བརྗེའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་སྲུང་
སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མི་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ།
མཐུན་སྒྲིལ་སྲ་བརྟན་གཏོང་རྒྱུ། ལྷག་པར་དུ་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་མཐའ་དག་
རྩ་མེད་དུ་གཏོང་རྒྱུ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་
ཁག་ལ་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་པར་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ།
རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་
ཉམས་གསོ་དང་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ནུས་་
པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།
དུས་སྐབས་དེའི་རིང་ལ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ཆེན་པོ་ཁག་གི་དམག་སྲིད་ཨུ་་
ཡོན་ལྷན་ཁང (རྗེས་སུ་སྲིད་འཛིན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དུ་བསྒྱུར་ བ་རེད) ད་དུང་་་
གནས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཚོས་ཐུན་མོང་རྩ ་འཛིན་གྱི་རྩ་དོ ན ་ གཅིག་གྱུར་འོག་གཅིག་
སྤྱོད་ཁྲིམས་ཡིག་མང་པོ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ཚོར་ཁྱད་པར་ཆེ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་།
གཅིག་སྤྱོད་
སྐབས་དེར་ས་གནས་དེ་གའི་
ལས་དོན་ཁག་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།
1953 ལོར་རང་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི
ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་དང་པོའི་སྒྲུབ་འགོ་ཚུགས་པ་དང༌། སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ཆེན་
པོ་ཁག་གི་སྒྲིག་གཞི་མེད་པ་བཟོས་པས་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཡང་དེ་་
བས་ གཅིག་སྡུད་དང་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ་རེད།
1954 ལོའི་ཟླ་བ་ 9 པར་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་་་་
289

ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དང་པོའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་སྐོང་ཚོགས་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་
ཧྱ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། རྩ་
བ་ཞིག་་
དེས་ང་ཚོའི་ཏང་
ཁྲིམས་ དེ ་ ནི ་ ཐུ ན ་མོ ང ་ རྩ ་ འ ཛིན་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་
དང༌། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་རེད།
གི་བར་རྒལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྤྱིའི་ལམ་ཕྱོགས་ཀྱི་བླང་བྱ་མཚོན་ཞིང༌། སྤྱི་ཚོཊ་
རིང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྱུར་བཀོད་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་མངོན་་ ''
དུ་འགྱུར་བ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་དང་བྱེད་ཐབས་གསལ་པོར་གཏན་འབེབས་་་་
་
བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲོ་ལམ་དུ་སྐྱོད་རྒྱུ་
པ་རེད། རྩ་ཁྲིམས་ལ་གཞིགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་
དེ་ཁྱིམ་ཚང་ཀུན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། རང་རྒྱལ་ཁྲིམས་
ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་ནས་བཟུང་དུས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་་་
ལུགས་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་བཀའ་ཁྲིམས་ཁག་སྐྱར་དུ་ གཏན་
འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ། ཏང་གི་སྐབས་བདུན་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་
་་
ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པ་འཚོགས་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ
གོང་དུ་འཕེལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔ་རྟིང་དུ་དམའ་རིམ་དང་་་་
མཐོ ་རི མ་ གྱི་ཞིང་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་མཉམ་ལས་ཁང་གི་དཔེ་སྟོན་སྒྲིག་ཡིག་གཏན་’་’’་
༢བེབས་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད།
ད་དུང་ 1956 ལོ་ནས་ 1967 ལོའི་བར་རྒྱལ་
ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་རྩ་གནད(འཆར་ཟིན)དང་། གཞུང་
སྒེར་མཉམ་གཉེར་ཁེ་ལས་ནང་གི་གཏན་འཁེལ་མ་རྩའི་རྐང་གྲངས་དང་གཏན་་
འཁེལ་སྐྱེད་ཀ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། རྒྱུ་ནོར་དང་མ་དངུལ་ཞིབ་རྩིས་རྒྱག་
རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པར་བརྟེན་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ རྒྱུ་དང་་
ཐོན་སྐྱེད་འ བྲེལ་བ་རྩ ་བའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་འགྱུར་ལྡོག་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་་་་
འདེད་དེ་བས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེས་ཆེ་བ་ཞིག་བཏང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་་་་
290

བསྒྱུར་བཀོད་ལས་ཀ་ཁག་བདེ་བླག་ངང་བྱེད་རྒྱུར་འགན་སྲུང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལས་
དོན་གྱི་རྩ་བའི་ཉམས་མྱོང་།
ཏང་གི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པ་འཚོགས་པ་ནས་ ད་ལྟའི་
བར་ལོ ་བཅུ་གཅིག་རིང་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་གིས་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་ལ་འགོ་ཁྲིད་་་
བྱས་ཏེ་འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་དམངས་གཙོའི་གསར་བརྗེ་ དེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྒོ་
ནས་བསྒྲུབས་པར་མ་ཟད། གཞི་རྩའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་
དེའང་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་བྱས་ཤིང་། ཏང་གིས་དུས་སྐབས་ཐུང་ངུ་དེའི་ནང་
གསར་བརྗེ་དེ་གཉིས་ལ་འགོ་ཁྲིད་ཡང་དག་པ་བྱས་ཏེ་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་ཁ་དེ་ནི་ཧ་་
ཅང་གིས་རླབས་ཆེན་ཞིག་རེད།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ལོ ་བདུན་རིང་རང་ ་
རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་་
དོན་དངོས་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་མི་དམངས་་
དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་ནི་ལས་ཆོད་ཆེས་ཆེར་ལྡན་ཞིང་ཆེས་སྲ་བརྟན་ཡིན་པ་་
དང༌། ང་ཚོའི་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་སྲིད་དབང་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་དམངས་
ག ཙོ ་ ཆེ ་ ཤོ ས་ལྡན་པའི་ སྤྱི ་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་་་
པའི་གསལ་བཤད་གང་གསལ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། སྲིད་དབང་དེའི་འོག་མི་དམངས་
ལ་གཏམ་བརྗོད་དང༌། དཔེ་སྐྲུན། འདུ་ཚོགས། ཚོགས་པ་ག སར ་འཛུགས།
རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་སོགས་ཀྱི་རང་དབང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད།
དུ་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རང་དབང་དང་། བཤུ་གཞོག་
ལྷག་པར་
ལམ་ལུགས་དང་གཉའ་གནོན་ལམ་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རང་དབང་།
,
291

བཙན་འཛུལ་དམག་འཁྲུག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ སྲུང་སྐྱོབ་
བྱེད་པའི་རང་དབང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་སྐྱོད་འགྲོ་ ལ མ་ཐོ ག་གི་བཀག་ རྡོ ་ དེ་
གཙང་དག་བཟོ་བའི་རང་དབང༌། ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་
དངོ ས་རྫ ས་དང་རིག་གནས་འཚོ་བ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པའི་རང་དབང་སོགས་་་ ་
ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ཁྱབ་ཆེས་ཆེ་བའི་རང་དབང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཙན་རྒྱལ་རིང་
ལུགས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་འོག་གི་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ རྒྱུ་དེ་་་་
ཡོང་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།
རང་རྒྱལ་མི་དམངས་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་འོས་པའི་རང་
དབང་ཚང་མ་དེ་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་འགན་སྲུང་ནན་་ ་ ་
ཏན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རང་རྒྱལ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་དང་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ནས་དམངས་
གཙོའི་བཅོ ས་སྒྱུར་རྣམས་སྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། མགྱོགས་ཤིང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ ་ནས་
ཞི་བདེའི་འགྲོ་ལམ་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གསར་བརྗེར་ཐག་གཅོད་་་
རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁ་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་མི་དམངས་དམངས་གཙོའི་་་་་
ཁྲིམས་ལུགས་