༄༅། །ཚུལ་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ལས་འཕྲོས་པའི་དྲིས་ལན་སོགས་
བཞུགས་སོ། །
ན་མོ་བུད་དྷཱ་ཡ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སེམས་ཙམ་པའི། །གྲུབ་མཐའི་ངོས་འཛིན་སྔོན་
རབས་དང་། །ཕྱི་རབས་འདོད་པ་མཐུན་ནམ་ཞེས། །དྲིས་པའི་ལན་འགའ་འདིར་བརྗོད་བྱ། །
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སུ། །སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་པ། །གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་
བྱམས་པའི་གཞུང་། །འགྲེལ་པར་བཅས་པ་དག་ན་བཞུགས། །བོད་དུ་གྲགས་པ་སེམས་ཙམ་པ། །
རྣམ་བདེན་རྣམ་རྫུན་ཞེས་བྱར་འཆད། །སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་ཡིན་གྱུར་ཀྱང་། །གྲུབ་མཐའི་རྩེ་
མོར་འཆད་པའང་བྱུང༌། །རྣམ་རྫུན་ལྟ་བ་བླ་མེད་ཀྱི། །རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་འཆད་དེ་བཞིན། །
ཐལ་རང་གཞུང་གི་རྗེས་འབྲང་བའི། །ཕར་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྣམ་རྫུན་པ། །གྲུབ་མཐའ་འོག་མར་
འདོད་ཅེས་པའང་། །སྔ་རབས་པ་ལ་བྱུང་ཚུལ་ལོ། །ཕྱི་དུས་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བས།
སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་ཞེས་བྱ་བའི། །གྲུབ་མཐའ་བོད་ན་གྲགས་པ་དེ། །སངས་རྒྱས་པ་ཡི་གྲུབ་
མཐའ་བཞི། །གང་གི་ནང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དབུ་མ་པ། །མིན་ཏེ་བདེན་གྲུབ་
ཁས་བླངས་ཕྱིར། །སེམས་ཙམ་མིན་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདོད་ཕྱིར་རོ། །
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་དང་རྣམ་རིག་པ། །སེམས་ཙམ་གསུམ་པོ་དོན་གཅིག་ཅིང་། །དེ་ཡི་གྲུབ་མཐའ་
གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་གྲུབ། །ཀུན་བརྟགས་གཅིག་པུ་བདེན་
པར་མེད། །གཞི་དུས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། །ལམ་དུས་གང་སྣང་སེམས་ཞེས་དང་།
འབྲས་དུས་གནས་འགྱུར་ཁས་ལེན་པ། །གཞུང་ལུགས་གང་ན་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །སེམས་ཙམ་
གྲུབ་མཐར་གནས་ཞེས་གསུང་། །གྲུབ་མཐའི་རྣམ་དབྱེ་མི་འབྱེད་པ། །ཐམས་ཅད་འདི་ཡི་རྗེས་
སུ་འབྲང་། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་རིག་པའི། །གཞུང་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡང་། །རང་གི་ངོ་
བོས་སྟོང་པར་བཤད། །སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་དེར་འདོད་འགྱུར། །རྣམ་རིག་གཞུང་ན་སྟོང་པ་
306

ཚུལ་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ལས་འཕྲོས་པའི་དྲིས་ལན་སོགས།
ཉིད། །བཅུ་དྲུག་དང་ནི་ཉི་ཤུ་ཡི། །ངོས་འཛིན་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བཤད། །སེམས་ཙམ་པས་
ཀྱང་དེ་འདོད་འགྱུར། །རྣམ་རིག་གཞུང་ན་ཆགས་སོགས་ལས། །ངེས་འབྱུང་ཆགས་སོགས་ཉིད་
ཡིན་ཞེས། །རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་གཞུང་བཞིན་བཤད། །སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་དེ་འདོད་འགྱུར། །
རྣམ་རིག་གཞུང་ན་ཆོས་དབྱིངས་ལས། །མ་གཏོགས་ཤེས་བྱ་མེད་པ་དང་། །སེམས་ཀྱང་མེད་པ་
ཡིན་ཞེས་བཤད། །སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་དེ་འདོད་འགྱུར། །གཟུང་མེད་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །
གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །མཐར་ཐུག་སྣང་བ་སེམས་ཀྱང་བཀག །སེམས་ཙམ་
པས་ཀྱང་དེ་འདོད་འགྱུར། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ན། །ལམ་ལྔ་དང་ནི་ས་བཅུ་དང་། །
ཤེས་སྒྲིབ་གཉེན་པོ་ཡོངས་རྫོགས་བཤད། །སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་དེ་འདོད་འགྱུར། །དེ་ལྟར་
འདོད་མོད་དེ་དག་ནི། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ནོ་ཞེས། །འཆད་པ་དེ་ཡིས་བྱམས་པའི་གཞུང་། །
བླ་མེད་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་སྤངས། །སེམས་ཙམ་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅུ་དྲུག་རྣམ་གཞག་ཡོད་
ཅེས་ཟེར། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ། །དེ་སྲིད་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི །རྣམ་གཞག་
འཆད་ནུས་མིན་པ་ནི། །ཐོགས་མེད་མཆེད་ཀྱི་སྲོལ་ལས་འབྱུང་། །སེམས་ཙམ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ཡིས། །
རང་སངས་རྒྱས་ལས་གོང་མི་འགྲོ། །དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་བློ་མེད། །འཛིན་པ་བདེན་མེད་ཁས་
ལེན་པའི། །ལྟ་བ་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཞེས། །རྗེ་བཙུན་སྐུ་མཆེད་རྣམ་གཉིས་བཞེད། །ཁྱད་པར་རྗེ་
བཙུན་རེད་མདའ་བས། །རྒྱུད་གསུམ་དགོངས་པ་སེམས་ཙམ་དུ། །གནས་པའི་ཤེས་བྱེད་གང་
བཀོད་པ། །དེ་ལ་གསང་བ་འདུས་པ་ཡི། །རྒྱུད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་དེ་འཕངས། །རྣམ་རིག་པ་དང་
སེམས་ཙམ་པ། །དོན་གཅིག་གྱུར་ན་སྟོང་ཉིད་དང་། །ས་བཅུ་ལ་སོགས་གང་བཤད་པ། །དེ་
དག་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དང་། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དེ་ལྟར་འཕེན་པ་
ཡིན། །རྒྱས་པར་གཞུང་ཆེན་མང་པོ་ལ། །བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་བསྙེན་བྱས་ནས། །ཐོས་
བསམ་གྱིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། །དེ་ནས་རྒྱལ་བ་དགེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་འདི་ནི་བཤེས་
གཉེན་འགས། །ཚུལ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་གཞུང་ན། །རྣམ་རིག་པ་དང་དབུ་མ་པའི། །
གཞི་མཐུན་སྲིད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས། །དྲིས་པའི་ལན་དུ་གསེར་མདོག་ཅན། །སྡེ་སྣོད་ཀློག་པའི་གྲྭ་
ནས་སོ།། །།
307

ལྔ་རིག་དཔེ་ཚོགས་ལས།
པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གསུང་འབུམ།
སླར་ཡང་དྲིས་པ་ནི། འོ་ན་རྣམ་རིག་སེམས་ཙམ་ལ། །ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དང་། །
རྒྱུད་གསུམ་དགོངས་པ་རྣམ་རིག་ཏུ། །གནས་ཞེས་ཟེར་མཁན་བྱུང་བ་ལ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་
སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །གདུལ་བྱ་ལོག་པའི་ལམ་དག་ཏུ། །དྲངས་པར་ཐལ་ཞེས་འཕངས་པ་དེའི། །
ཁྱབ་འབྲེལ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་འདྲི་བར་བྱེད། །དྲི་བ་དང་པོའི་དངོས་ལན་
ནི། །ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཚུལ་ཇི་སྙེད་པ། །སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། །སེམས་དེ་རྫས་སུ་
གྲུབ་ཅེས་པ། །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ཞེས་ཟེར། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་དངོས་མེད་ཅིང་། །
དོན་དམ་ངོ་བོ་གཉིས་སྟོང་པ། །དེ་ཡི་ངོ་བོའང་རྣམ་རིག་ཅེས། །འཆད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་རིག་པ། །དེ་
ཕྱིར་རྣམ་རིག་པ་ལ་ནི། །སེམས་ཙམ་པ་ཡིས་མ་ཁྱབ་ཅིང་། །སེམས་ཙམ་པ་ལ་རྣམ་རིག་དང་། །
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཁྱབ་ཅེས་པ། །གཞུང་དང་སྔོན་གྱི་རྒན་པོའི་ལུགས། །ལེགས་ལྡན་འབྱེད་
དང་ཟླ་གྲགས་ཀྱི། །གཞུང་གི་ཆ་འགའ་ལ་བརྟེན་ནས། །རྣམ་རིག་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ། །
དོན་གཅིག་ཟེར་བ་བོད་ཡུལ་གྱི། །དེང་སང་ཕྱི་རབས་ཕལ་ཆེར་འདོད། །དྲི་བ་གཉིས་པའི་ལན་
བཏབ་པ། །དབུས་མཐའི་དགོངས་པ་སེམས་ཙམ་དུ། །གནས་ན་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡིས། །
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དྲངས་པར་ཐལ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མདོ་སེམས་
དང༌། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་དང་གཞན་སྡེ་ལ། །སྟོང་ཉིད་གྲངས་ཚང་སྨོས་ཅི་དགོས། །ནང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་
རྣམ་གཞག་ཀྱང་། །ཚང་བར་ཡོད་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཙམ་དང་། །རྣམ་
རིག་སྨྲ་བ་དོན་གཅིག་ཏུ། །བྱས་ནས་རྒྱུད་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ། །གནས་པར་འདོད་ལ་ཐལ་བ་
དེ། །འཕངས་པ་གནོད་བྱེད་ཉིད་དུ་འཇུག།དུས་འཁོར་ལ་ཡང་མཚུངས་མོད་ཀྱི། །ཕྱོགས་སྔ་མ་
ལ་མ་གྲུབ་པས། །རྒྱུད་གསུམ་པོ་དང་གསང་འདུས་ཀྱི། །ལྟ་བ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས། །རང་
རེས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན།། །།
སྭ་སྟི། དབུས་སྨྱོན་རྡོ་རྗེ་བདུད་འདུལ་ནི། །མར་སྨྱོན་ཆོས་བློའི་ཡང་ཚ་ཡིན། །འཇིགས་
མེད་པཎ་ཆུང་ལེགས་པའི་བློ། །པཎ་ཆེན་ཀུན་དང་ཅིས་མི་མཉམ། །དབེན་པར་དབེན་གསུམ་
ཡུན་རིང་པོས། །དབུ་མར་ཚུད་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱིས། །ལམ་དུ་བཅུག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། །
དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཟུང་གིས། །མཚན་འཛིན་དབྱིངས་སུ་ཞི་བ་དང༌། །འཇའ་ལུས་རྡོ་རྗེའི་
308

ཚུལ་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ལས་འཕྲོས་པའི་དྲིས་ལན་སོགས།
སྐུ་ཐོབ་མཛོད། །འདི་ན་ལ་ལའི་ངོ་བསྲུང་གིས། །ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་གཡེངས་བྱུང་ཡང་། །
ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས། །ལྷ་བུའི་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ། །ཞེས་པའི་མཚོན་
བྱེད་ཇ་ཐུམས་ལ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་རྒྱས་བཏབ་བོ། །རྟོགས་ལྡན་དབུས་སྨྱོན་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །
བདུད་འདུལ་ཆེན་པོ་སྐུ་ཁམས་བཟང་། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་མེད་པར། །འགྲོ་དོན་ཡང
པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་རྒྱུའོ་ཞེས། །མཆིད་ཤོག་སྙན་གྲགས་འོད་དཀར་ཅན། །
སྤྲོས་མེད་ཆོས་དབྱིངས་ཞིང་ཁམས་སུ། །ཞེན་མེད་གླིང་བཞི་རི་རབ་ཅན། །འཛིན་མེད་སྒྱུ་མའི་
ཇ་སིག་སོགས། །ཐོགས་མེད་ཉིད་དུ་འདིར་ཕེབས་པས། །གང་ཡོད་བདོག་པ་བཏང་ངོ་ཞེས། །
འདིར་ཡོད་ཀུན་གྱིས་ཡི་རང་མཛད། །དོན་ཡོད་སྐུ་ཚེ་རིང་བ་དང་། །འབྱོར་ཡོད་ཀུན་དང་མཇལ་
བར་ཤོག །ཅེས་པའི་མཚོན་བྱེད་འཆི་མེད་ཀྱི། །དབང་པོའི་རྡོ་རྗེ་གཉུག་མ་ཡི། །སེམས་ཀྱི་རྡོ་
རྗེ་འཛིན་མེད་ཀྱི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་དང་མི་འབྲལ་བའི། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་འདི་འབུལ་ན། །
མིག་གཉིས་ཉི་ཟླ་ལྟར་གསལ་བའི། །ཀློག་པ་པ་ཡང་རི་རབ་ལྟར། །དབང་ཆེན་གཞི་ལ་ཞབས་
བརྟན་པའི། །གདམས་བཞུགས་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་ཀྱང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་པ་འདི་ཡང་གསེར་མདོག་ཅན། །སྡེ་སྣོད་ཀློག་པའི་ཆོས་གྲྭ་ནས། །མཁའ་འགྲོ་འདུ་བའི་
ཚེས་བཅུ་ལ། །དགེ་བར་ཕུལ་བ་འདི་བདེའོ། །རྟོགས་ལྡན་དབུས་སྨྱོན་ཆེན་པོ་ཡིས། །དགེ་
བཤེས་ཀུན་དགའ་སངས་རྒྱས་ལ། །གདམ་ངག་ཟབ་མོ་སྣ་འགའ་ཞིག །ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་
འབྲེལ་པ་སྩོལ། །ཡང་སྔོན་ཚེ་ལྷ་ཆེན་རི་ཁྲོད་མར། །བཅས་པས་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ཏུ། །
སྤྲུལ་ཞིང་རྫུས་ནས་འགྲོ་མང་ལ། །འཚེ་བར་གྱུར་པ་མང་ཞེས་གྲགས། །ཕྱི་མའི་དུས་སུ་རྒྱལ་བ་
ཉིད། །རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མར་བཅས་པའི། །རྟག་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་སྤྲུལ་ནས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ཀུན་སྤངས་པའི། །བདེ་ཆེན་ཙཀྲ་སམ་བྷ་ར། །ཞེས་པ་འདི་ནི་མཆིད་ཤོག་གི །རྟེན་ཡིན་ཇ་
ཐུམས་རྒྱ་འབྱར་ཡང༌། །ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་བཅོ་བརྒྱད་ལའོ།། །།མངྒ་ལཾ།།