ལ། །རྒྱལ་བུ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་གཞི་
སྟོན་ཞིང༌་། །མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆུ་གཏེར་ཅན། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་ཚོགས་འཛིན་
པ། །འཕགས་པའི་བློ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ལས། །བྱུང་བའི་སྤྲིང་ཡིག་ནོར་བུའི་ཕྲེང་། །ཕྱོགས་
ཀུན་གསལ་བའི་འོད་འབྱིན་ཞིང༌། །བདག་གཞན་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པའི་
རྒྱན། །བསམ་པ་དགེ་བས་རིང་ནས་འབུལ། །ཁྱོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་ཚོགས་
ཕྱིར། །ནོར་གྱི་སྐྱེས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བགྱི། །དགུང་ཟླའི་འོད་ཀྱིས་ཀུནྡ་ལྟར། །གསལ་
བར་བགྱི་སླད་ཆོས་སྐྱེས་འབུལ། །གང་ལ་འདི་དཔལ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང་། །ཆོས་
དཔལ་རྣམ་པར་མི་ལྡན་ན། །དུག་བཅས་ཁ་ཟས་བཟང་ཟ་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་
འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ལགས། །གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་ཡང༌་། །འཇིག་རྟེན་
དཔལ་གྱིས་དབེན་གྱུར་ན། །ཤུན་པ་བཅས་པའི་རིན་ཆེན་ལྟར། །གཞན་གྱི་དོན་
དུ་འགྱུར་མ་ལགས། །གང་ལ་དེ་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ན། །གཉིས་ཀའི་དོན་ཆེན་འགྲུབ་
309

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཡི》 འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་གསུམ་པ།
འགྱུར་ཏེ། །ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་རིན་པོ་ཆེས། །རང་གཞན་མཛེས་པར་བགྱིད་པ་
ལྟར། །དེ་སླད་ཉིད་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི། །དཔལ་དང་ལྡན་པ་གང་ལགས་པ། །ཀུན་
ནས་འབྲས་བུ་མཆིས་བགྱིའི་སླད། །འདི་བརྗོད་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་དགོངས། །ཉི་མའི་
འོད་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་། །ལྷུན་པོའི་བརྟན་པ་གང་ལགས་པའང་། །དུས་མཐར་
ཉམས་པར་འགྱུར་ལགས་ན། །འགྲོ་བའི་འབྱོར་པ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །འདི་འདྲ་མཁྱེན་
པས་ཁྱོད་དཔལ་གྱིས། །ཁྱོད་ཐུགས་དྲེགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །དཔལ་གྱིས་དཔལ་
ཡང་འཕེལ་བགྱིའི་སླད། །རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིས་
ཐུགས་འབྱུང་དང་། །བདེ་བའང་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། །ཀུན་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་
ལས་བྱུང་དང༌། །དེ་ཡིས་དེ་རྒྱུ་མཛད་བགྱིད་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དགོངས་
བགྱིས་ནས། །བདག་དང་གཞན་གྱི་གདུང་བས་ཐུགས། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མི་
འགྱུར་ཞིང༌། །དགེ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བར་མཛོད། །ཚོགས་དང་སྨོན་ལམ་མཐུན་
པའི་མཐུས། །དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ། །བསྐྱེད་བགྱིས་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱུད་
བཅས་ཀྱི། །བཀའ་དྲིན་དགོངས་པར་མཛོད་ཅིག་དང༌། །ཚུལ་ལུགས་དགེ་བ་སྤྱད་
པའི་ཕྱིར། །གདུང་བརྒྱུད་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །དེ་དག་ཉིད་ལ་འདུན་པ་དང་༌། །
དགོངས་པའང་ཇི་བཞིན་བསྒྲུབ་འགྱུར་ལགས། །གང་གི་དཔལ་ལ་མངོན་བརྟེན་
ནས། །དེ་ཡི་བཀའ་དྲིན་ནོས་གྱུར་པའི། །(༡༥༩)རྒྱལ་བ་གཙུག་གི་ནོར་བུ་བཞིན། །
རྟག་ཏུ་བཀུར་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། །དེ་ནི་ཉིད་ལ་རིན་ཆེན་ལྟར། །བཞེད་དགུ་
མ་ལུས་སྩོལ་འགྱུར་ཞིང༌། །ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་གཞན་དག་གིས། །བཀུར་འོས་ཉིད་
དུ་འགྱུར་བ་ལགས། །རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་རྒན་པ་དང༌། །སྨྲ་བའི་ནང་ནས་བདེན་
སྨྲ་དང༌། །གཞུང་ལུགས་ནང་ནས་འཐད་ལྡན་དང༌་། །བརྟུལ་ཞུགས་ལྡན་ལས་
གཞན་ཕན་ཅན། །ནོར་གྱི་ནང་ནས་རིག་པ་དང༌། །ཡ་རབས་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་
-310-

རྒྱལ་བུ་ཇི་བིག་དེ་མུར་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ།
ལྡན། །དམན་པའི་ནང་ནས་ཉམ་ཐག་དང་། །ཉམ་ཐག་ནང་ནས་ནད་པ་དང་། །
ཆུང་མའི་ནང་ནས་རྗེས་འབྲང་དང་། །བུ་ཡི་ནང་ནས་རིག་འཛིན་དང༌། །གཉེན་
གྱི་ནང་ནས་མི་སླུ་དང༌། །གྲོགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕན་འདོགས་དང་། །བྲན་གྱི་ནང་
ནས་བསྒོ་བ་ཉན། །ཕན་བཏགས་ནང་ནས་དྲིན་གཟོ་དང༌། །གནོད་བགྱིད་ནང་
ནས་བཟོད་གནས་དང་། །ཀུན་གྱི་ནང་ནས་གློ་བུར་ལྷགས། །དེ་དག་རྣམས་ལ
དེར་དགོངས་ནས། །བཀུར་དང་བསྐྱང་བར་མཛོད་ཅིག་དང༌། །སྐྱེ་བོ་གཞན་ཡང་
དེས་རྐྱེན་གྱིས། །ཚུལ་ལྡན་ལས་ལ་འཇུག་འགྱུར་ལགས། །ཉ་པ་དང་ནི་ཤན་པ་
སོགས། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དེ་དག་གིས། །བདག་གི་དོན་ཡང་མི་འགྲུབ་ན། །གཞན་
དོན་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་འཚལ། །སློབ་མ་རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བ་རྣམས། །གཞན་གྱི་དོན་
གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་ཚུལ། །བརྙེས་པ་ལྐོག་གྱུར་ལགས་
མོད་ཀྱང་། །ཉུང་ངུ་འབྲིང་དང་མང་པོ་ལ། །ཉེ་བར་ཕན་པ་དོན་གཉེར་བས། །
ཆུང་ངུ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །གཙོ་བོར་འགྱུར་པ་མ་གཟིགས་སམ། །དེ་སླད་ལུས་
ཅན་ཇི་སྙེད་ལ། །ཁྱེད་ཐུགས་བརྩེ་བར་རིགས་ལགས་ན། ། ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་
བོ་ལ། །བརྩེ་བར་རིགས་པ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཉིད་ལ་རྟེན་དང་སྲོག་ལྡན་པར། །
ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་རྣམས་མཚུངས་བཞིན་དུ། །ལ་ལ་བཀུམས་ནས་གཞན་འགའ་
ཞིག །ཚིམ་བགྱིད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་མ་ལགས། །གནོད་པ་མེད་པར་མང་པོའི་
ཡིད། །དགའ་བགྱིད་རྩེ་འཇོའི་སྦྱོར་ལགས་པས། །སྐྱོ་བ་བསལ་ཕྱིར་དུས་བབ་
ཚེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རོལ་པར་རིགས་ལགས་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བོ་ལོག་པར་གོམས་པའི་
ཡིད། །(༡༦༠)གནས་སྐབས་དགའ་ཕྱིར་མང་པོ་ལ། །འཚེ་བགྱིད་བརྟགས་ན་མྱ་ངན་
རྒྱུར། །ཁྱེད་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་མཛད་ནས་སྤོངས། །རང་གིས་ནོངས་པར་སྤྱད་བཞིན་
དུ། །གཞན་གྱི་ཚིག་རྩུབ་མི་བཟོད་པར། །ནོངས་མེད་སེམས་ཅན་འགུམས་བགྱིད་
- 311

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཡི》 འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་གསུམ་པ།
པ། །འདི་ལས་འགལ་བ་གཞན་ཅི་མཆིས། །གཞན་ལ་བརྩེ་བས་བདག་འདུན་
དང་།
།གཞན་བསྐྱངས་པ་ཡིས་བདག་མཆོད་དང༌། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་བདག་
བསྟོད་པ། །ཚུལ་འདི་དངོས་པོའི་ཆོས་ལགས་པས། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་བརྩེ་བ་
དང་། །ཕན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་ཞོག་གི། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཀྱང་། །དེ་
འདྲར་རིགས་པ་མ་ལགས་སམ། །དེ་ལྟར་དགོངས་ནས་གཞན་དག་ལ། །ཕན་དང་
བརྩེ་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདག་གཞན་དོན། །མ་ལུས་འགྲུབ་
པར་འགྱུར་ལགས་གྲང་། །ཚེ་དང་དཔལ་དང་ཆོས་འཕེལ་ན། །འོ་བརྒྱལ་དང་དུ་
བླང་བགྱི་སྟེ། །བཟློག་ན་བཟློག་པའང་བཟློག་པ་རུ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནན་ཏན་མཛད་
འཚལ་ལོ། །ནོར་གྱིས་འཁོར་བསྲུང་འཁོར་གྱི་ལུས། །དེ་ཡི་སྲོག་དང་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས། །དམ་ཆོས་བསྲུང་ཞེས་དམ་པ་རྣམས། །གསུང་གིས་ཀུན་ནས་དགོངས་པར་
མཛོད། །ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་དོན་འགའ་ཞིག །གནས་སྐབས་ལ་ལར་མ་གྲུབ་
ཀྱང༌། ། །ཉིད་ཐུགས་ལྡོག་པར་མི་བགྱི་སྟེ། །ཚོང་དང་ཞིང་པའི་ཚུལ་ལ་
གཟིགས། །བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ཆེན་ཅིག་ཅར་དུ། །འགྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ལགས་
ཀྱང༌་། །རིམ་གྱིས་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་དཀའ་བའང་། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་གྲོག་
མཁར་བཞིན། །བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་བསྒྲུབ་པ་ལ། །འགལ་བགྱིད་གཅིག་ཀྱང་མང་བ་
སྟེ། །དུག་དང་ལྡན་པའི་མདའ་གཅིག་གིས། །འགྲོ་བ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་
བགྱིད། །ཕན་བགྱིད་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱང་། །མངས་བར་གྱུར་པ་མ་ལགས་
ཏེ། །རྒྱལ་སྲིད་ཇི་ཙམ་ཡངས་གྱུར་པའི། །རྒྱལ་པོའང་ཆེན་པོ་མ་ལགས་
སམ། །ཐབས་དང་ལྡན་ན་གནོད་བགྱིད་པའང་། །བདག་གི་དཔུང་དུ་འགྱུར་བ་
སྟེ། །གླང་ཆེན་ཁྲོས་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས། །བཏུལ་ནས་འཁོར་བར་བློ་ལྡན་
བགྱིད། །དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བས་དགྲ་བོ་རྣམས། །གདུལ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་སྨྲ་ལགས་
-312-

རྒྱལ་བུ་ཇི་བིག་དེ་མུར་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ།
ཀྱང༌། །ཞི་བས་ཞི་བར་འགྱུར་ལགས་ཏེ། །མེ་ལ་མེ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ། །རྩུབ་མོས་
གནོད་བྱེད་གཅིག་བཅོམ་ཡང་། །སླར་ཞིང་མང་བར་འགྱུར་ལགས་ཏེ། །གྲམ་པའི་
ཁྲོད་ཀྱི་ཟུག་རྔུའི་རྡོ། །བསལ་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དགོངས། །ཐབས་ཀྱིས་དེ་དག་
དབང་བགྱིས་ན། །མང་བཞིན་བདག་ཕྱོགས་བརྟན་འགྱུར་ཏེ། །བྲག་རི་བརྩེགས་
པར་གནས་བཅས་པའི། །གནས་ཁང་བརླིང་བ་མ་ལགས་སམ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་
གཞན་དབང་བགྱིས་ནས། །ཉིད་ཀྱི་ཆབ་འོག་མཆིས་པ་རྣམས། །ཀུན་ནས་ཆོས་
བཞིན་བསྐྱང་བགྱི་སྟེ། །ཆོས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བདེ་བགྱི་སླད། །བྱམས་དང་སྙན་
པར་སྨྲ་བ་དང་། །གོ་འཕང་འཚམ་པར་སྩོལ་བ་དང༌། །ཟང་ཟིང་ལྷུག་པར་སྩལ་
བ་ཡིས། །སྲིད་འབངས་བསྐྱངས་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། །ཇི་ལྟར་བསྐྱངས་པ་ལས་
བྱུང་བའི། །དཔལ་འབྱོར་བསྐྲུན་པ་གང་ལགས་པ། །དེ་ཀུན་ཉིད་ཀྱི་དཔལ་འགྱུར་
ཞིང་༌། །འདུ་བའི་སྒོ་མོར་འདུ་ལགས་ཏེ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞིང་པ་ཡིས། །ཞིང་ལ་
སོ་ནམ་འབད་བགྱིས་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྟོན་ཐོག་ཀྱང༌་། །དེ་ཡིས་ཐོབ་པ་མ་ལགས་
སམ། །སྲིད་འབངས་ཉིད་དུ་མཚུངས་ལགས་ཀྱང༌། །ལོག་དང་ལེགས་པར་བགྱིས་
པ་ལ། །ཚར་གཅད་རྗེས་འཛིན་བགྱི་འཚལ་ཏེ། །ལུས་ཀྱི་ནད་དང་ཟུངས་བཞིན་
ནོ། །ཚར་གཅད་པ་ལ་སྤྱོ་བ་དང་། །བརྡེག་དང་ཕྲོག་དང་ངན་སྨད་པས། །སུན་
འབྱིན་བགྱིད་པར་རིགས་ལགས་ཀྱི། །སྲོག་དང་བྲལ་བགྱིད་དེ་ལྟར་མིན། །དྲི་མ་
དག་དང་བཅས་པའི་གོས། །བཀྲུས་ནས་སྤྱོད་བགྱིད་མཁས་པ་སྟེ། །བསྲེགས་ནས་
མེད་པར་བགྱིས་པ་ལ། །མཛངས་པ་ལགས་ཞེས་སུ་ཞིག་གླེང་། །གོ་འཕང་འཚམ་
པར་སྩལ་བགྱི་སྟེ། །བཟློག་ན་བཟློག་པར་འགྱུར་དུ་མཆི། །ཆུང་ངུ་ཁྱེའུ་ནར་སོན་
ལ། །ཁ་ཟས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལ་དགོངས། །ཡོན་ཏན་མེད་དང་སྐྱོན་མེད་པ། །འཇིག་
རྟེན་འདི་ན་མཆིས་མ་ལགས། །ཤས་ཆེ་བ་དང་གནས་སྐབས་ལ། །བརྟགས་ནས་
-313

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཡི》 འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་གསུམ་པ།
བླང་དང་དོར་བགྱི་སྟེ། །དུ་བར་བཅས་པའི་སྒྲོན་མེ་དང་། །མྱངས་ན་ཞིམ་པའི་
དུག་དང་ནི། །ཐང་དང་ཆུ་ལ་བགྲོད་པ་ལ། །ཤིང་རྟ་དང་ནི་གྲུ་བཞིན་ནོ། །ལོངས་
སྤྱོད་ཚུལ་བཞིན་མཁྱེན་བགྱི་སྟེ། །དགྲ་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་
དོན་མེད་གྱུར་པ་དང་། །བཞི་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད་གྱུར་ལགས། །ཚོལ་དང་བསགས་
པས་དང་པོ་དང༌། །བསྐྱེད་དང་བསྲུང་བས་བར་དང་ནི། །ངང་གིས་གནོད་དང་
འཐབ་རྩོད་ཀྱིས། །ཐ་མར་གནོད་འགྱུར་ལོངས་སྤྱོད་དགྲ། །ལེགས་(༡༦༡)པར་རྙེད་
དང་ལྷུན་གྲུབ་པའི། །དངོས་པོ་དག་པ་དགེ་བའི་བློས། །མཆོད་དང་སྦྱིན་པར་
བགྱིས་པ་ཡི། །ལོངས་སྤྱོད་ཕན་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་གཉེན། །ཕན་གནོད་མེད་པར་ཐོབ་
པ་གང༌། ། སྦྱིན་དང་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པར། །རྟག་ཏུ་འཇོག་དང་ཆུད་ཟོས་
པའི། །ལོངས་སྤྱོད་དེ་ན་དོན་མེད་ལགས། །ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་རྙེད་ཀྱང་རུང་། །
བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྤྱད་བགྱིས་པས། །གནས་སྐབས་བདེ་བར་བགྱིད་པ་
གང་༌། ། དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་གྱུར་པ་ལགས། །དེ་དག་རྣམས་ལས་དང་པོ་དང་། །
གསུམ་པ་རྟག་ཏུ་སྤང་བགྱི་སྟེ། །གཉིས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་བགྱི་ཞིང་། །བཞི་པ་ཅི་
རིགས་དག་ཏུ་མཛོད། །ཆོག་ཤེས་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་
བགྱིད་པ་སྟེ། །ལུས་ཟུངས་ཉམས་དང་མ་ཞུའི་ནད། །གང་ལས་བྱུང་བ་དགོངས་
པར་མཛོད། །ཆང་གིས་འཇིག་རྟེན་བརྙས་བགྱིད་ཅིང༌་། །ལུས་རྒུད་བློ་གྲོས་ཉམས་
པར་བགྱི། །དོན་ཉམས་ཆོས་དང་བྲལ་བགྱིད་པས། །ཆང་ལ་རྟག་ཏུ་དུག་བཞིན་
གཟིགས། །གཞན་ཡང་འདོད་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །བསགས་པའི་དགེ་བ་འཛད་པ་
དང་། །རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཉམས་འགྱུར་བས། །ཆོག་ཤེས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །བྱ་
བ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡང་ནི། །བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ་པ་མཛངས་པ་སྟེ། །བསྒྲུབས་ནས་
རྟོག་པ་བླུན་པོ་ཞེས། །དམ་པའི་གཞུང་ལས་འབྱུང་ལགས་པས། །ཉིད་ཀྱི་བགྱི་བ་
-314

རྒྱལ་བུ་ཇི་བིག་དེ་མུར་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ།
གང་ལགས་པ། །བརྟགས་ཤིང་བག