། ལེའུ་གཉིས་པའི་སྡོམ་ཚིག་འགོད་པ།
:
དོན་རྒྱན་སོ་ལྔའི་དབྱེ་བ་ལ། །རང་བཞིན་བརྗོད་བཞི་དཔེ་རྒྱན་ནི། །སོ་གཉིས་གཟུགས་ཅན་ཉི་ཤུ་
སྟེ༑ །གསལ་བྱེད་བཅུ་གཉིས་བསྐོར་རྒྱན་གསུམ། །འགོག་ཅན་ཉེར་གསུམ་དོན་གཞན་བརྒྱད། །ལྡོག་
རྒྱན་བཅུ་དང་སྲིད་རྒྱན་གསུམ། · །བསྡུས་བརྗོད་བཞི་དང་ཕུལ་བྱུང་བཞི།. །རབ་རྟོག་གསུམ་དང་རྒྱུ་
རྒྱན་ནི། །བཅུ་དྲུག་ཕྲ་མོའི་རྒྱན་ལ་གཉིས། །ཆ་རྒྱན་བཞི་དང་རིམ་རྒྱན་གཅིག · །དགའ་རྒྱན་གཉིས་
དང་ཉམས་ལྡན་བརྒྱད། . །གཟི་བརྗིད་རྣམ་གྲངས་ཀུན་ཕན་གསུམ། . །རེ་རེ་ཉིད་ཡིན་རྒྱ་ཆེ་གཉིས།...།
བསྙོན་དོར་གསུམ་དང་སྦྱར་རྒྱན་དགུ། །ཁྱད་པར་རྒྱན་ལྔ་མཚུངས་སྦྱོར་གཉིས། །འགལ་བའི་རྒྱན་
དྲུག་སྐབས་མིན་བསྟོད།: །གཅིག་དང་ཟོལ་བསྟོད་རྒྱན་ནི་གསུམ། །ངེས་བསྟན་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་
བརྗོད༑ — །རྣམ་གསུམ་ཡོངས་བརྗེས་ཤིས་བརྗོད་རེ། །རབ་སྤེལ་གཉིས་དང་དགོངས་རྒྱན་གཅིག. །དེ་
ལྟར་མེ་ལོང་གཞུང་ཉིད་ལས། །དཔེར་བརྗོད་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་གྲངས། ཀུན་དྲིལ་ཉིས་བརྒྱ་རྩ་
གསུམ་དང་། །ཤུགས་བསྟན་གཅིག་སྟེ་འོག་ཏུ་འཆད། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གནས་སྐབས་སོགས། །
གང་ཡིན་དེ་ལས་གཞན་དུ་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་དྲང་པོ་རུ། · །བརྗོད་པ་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་
རྒྱན༑ །དབྱེ་བ་རིགས་དང་བྱ་བ་དང་། །ཡོན་ཏན་རྫས་དང་བཞི་རུ་འདོད། ¸།རིགས་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་
དྲང་པོར་བརྗོད། །རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་འདོད། . །བྱ་བ་གཙོར་སྟོན་དྲང་པོའི་ངག །བྱ་
བའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་འདོད། །ཡོན་ཏན་གཙོར་སྟོན་དྲང་པོའི་ངག །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་
བརྗོད་ཅེས་བྱ། །རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་དྲང་པོར་བརྗོད། །རྫས་བརྗོད་རང་བཞིན་རྒྱན་ཞེས་བྱ། །དཔེ་དོན་
ཐ་དད་བཀོད་པ་ལས། །མཚུངས་པར་རྟོགས་བྱེད་དཔེ་རྒྱན་ཡིན། །དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་སོ་གཉིས་ཏེ། །
ཆོས་དཔེ་དངོས་དཔེ་བཟློག་པ་དང་། །ཕན་ཚུན་ངེས་དང་ངེས་མེད་བསྡུས། །ཕུལ་བྱུང་རབ་བཏགས་
རྨད་བྱུང་རྨོངས། །ཐེ་ཚོམ་གཏན་འབེབས་སྦྱར་མཉམ་ཉིད། — །སྨད་དང་བསྔགས་དང་བརྗོད་འདོད་
དང༌༑: །འགལ་དང་དགག་པ་ངོ་བསྟོད་དང་། །དེ་ཉིད་བརྗོད་དང་ཐུན་མོང་མིན། . །བྱུང་མིན་སྲིད་
མིན་མང་བ་དང་། །རྣམ་འགྱུར་ཕྲེང་བ་ངག་དོན་གཉིས། །ཟླ་བོའི་དངོས་དང་མཚུངས་སྦྱོར་རྒྱུ། །
དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་མཚུངས་པའི་ཆོས། །འཇུག་ཏུ་བཀོད་པ་ཆོས་དཔེར་འདོད། །དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་
ཙམ་ཞིག་ལས། །མཚུངས་ཆོས་མི་སྟོན་དངོས་པོའི་དཔེ། །དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གོ་ལྡོག་ནས།. །དེ་གཉིས་
མཚུངས་སྟོན་བཟློག་པའི་དཔེ། །དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་ཕན་ཚུན་དུ། །འཇལ་རེས་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་དཔེ། །
163
-

དཔེར་བཀོད་དེ་ལས་གཞན་མཚུངས་དཔེ། །ཡོད་པ་འགོག་བྱེད་ངེས་པའི་དཔེ། །དཔེར་བཀོད་དེ་
མཚུངས་གཞན་དག་ཀྱང་། །ཡོད་ན་དཔེར་འོས་ངེས་མེད་དཔེ། །ཕྱོགས་རེས་མཚུངས་མིན་གཞན་གྱིས་
ཀྱང་༑ །མཚུངས་པར་སྟོན་པ་བསྡུས་པའི་དཔེ། །འདྲ་མིན་ཁྱད་པར་གཉིས་ལས་གཞན། །མེད་པར་
བརྗོད་པ་ཕུལ་བྱུང་དཔེ། །དཔེ་དེར་མ་སྙེམས་གཞན་ལ་ཡང་། །འདྲ་ཆོས་ཡོད་ཅེས་རབ་བཏགས་དཔེ།།
དཔེ་དེར་ཁྱད་ཆོས་དེ་ལྡན་ན། །དཔེར་འོས་ཞེས་བརྗོད་རྨད་བྱུང་དཔེ། །དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་ཕན་ཚུན་
དུ༑ །འཁྲུལ་བར་སྟོན་པ་རྨོངས་པའི་དཔེ། ཆོས་མཚུངས་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གཉིས། །དབྱེ་བ་འབྱེད་
མིན་ཐེ་ཚོམ་དཔེ། །འདྲ་དང་འདྲ་མིན་ཆོས་གཞན་གྱིས། །དཔེ་དང་དབྱེ་འབྱེད་གཏན་འབེབས་དཔེ །
གཉིས་ལས་མི་ཉུང་དོན་སྦྱར་ཞིང་། །མཚུངས་སྒྲ་ལྡན་པ་སྦྱར་པའི་དཔེ། – །སྒྲ་གཅིག་གཅོད་མཚམས་
མིང་གཅིག་ལ། །དོན་གཉིས་མཚུངས་སྦྱར་མཉམ་ཉིད་དཔེ། །མཚུངས་དཔེ་འགའ་ཡིས་སྐྱོན་བརྗོད་དེ། །
དཔེ་ལ་སྨོད་པ་སྨད་པའི་དཔེ། །ཆོས་མཚུངས་དཔེ་འགའ་སྔོན་བཀོད་ནས། །དེ་དང་མཚུངས་ཞེས་
བསྔགས་པའི་དཔེ། །སྐྱོན་ཡོན་ཇི་ལྟར་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། ༑ །དཔེ་དོན་མཚུངས་ཞེས་བརྗོད་འདོད་དཔེ། །
ཆོས་མཚུངས་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གཉིས། །འགལ་བར་བརྗོད་པ་འགལ་བའི་དཔེ། །དཔེ་ཡི་སྐྱོན་འགས་
མཚུངས་པའི་དཔེར། །མི་འོས་ཞེས་འགོག་དགག་པའི་དཔེ། །མཚུངས་ཆོས་ཆ་ཚང་མི་ལྡན་ཀྱང་། །དཔེ་
དོན་མཚུངས་ཞེས་ངོ་བསྟོད་དཔེ། །མཚུངས་ཆོས་ལྡན་འདི་དཔེ་མིན་ཞིང་། །དཔེ་ཅན་ཡིན་ཞེས་དེ་
ཉིད་དཔེ། །ཆོས་མཚུངས་དཔེ་འགས་མཚུངས་མིན་པས། །རང་ཉིད་དཔེར་སྟོན་ཐུན་མོང་མིན། །དཔེ་
ཡི་ཁྱད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པ། །ཁྱོད་ལ་ལྡན་ཞེས་བྱུང་མིན་དཔེ། །དཔེ་ལ་སྐྱོན་དེ་མེད་པ་ལྟར། །དཔེ་ཅན་
མཚུངས་ཞེས་སྲིད་མིན་དཔེ། །ཆོས་མཐུན་དཔེ་འགའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག །དོན་ལ་ལྡན་ཞེས་མང་བའི་
དཔེ༑ །ཆོས་མཚུངས་དཔེ་ཅན་དཔེའི་ནང་ནས། །ཕྱུང་བ་ལྟར་བརྗོད་རྣམ་འགྱུར་དཔེ། །འབྲེལ་
མཚུངས་དཔེ་འགའ་སྔ་ཕྱི་རུ། །དཔེ་ཅན་ལྟར་བརྗོད་ཕྲེང་བའི་དཔེ། །བྱེད་ཅན་གསུམ་གཉིས་གཙོར་
བྱས་ཤིང་། ་ །དོན་དང་དཔེ་ཡི་སོ་སོའི་ཆོས། །རིམ་བཞིན་བཀོད་མཐར་ཐུན་མོང་གི །མཚུངས་ཆོས་
གཅིག་སྦྱར་ངག་དོན་དཔེ། །དཔེ་ཅན་སོ་སོའི་མི་འདྲའི་དཔེ། །བཀོད་པའི་བཞིན་སྒྲ་འགའ་ཞིག་
མཐར༑ །ཐུན་མོང་མཚུངས་ཆོས་གཅིག་སྦྱོར་བ། །དེ་ནི་བཞིན་སྒྲ་དུ་མའི་དཔེ། །སྔ་ཕྱིར་དོན་དང་དཔེ་
བཀོད་པས། །མཉམ་རྟོགས་ཟླ་བོ་དངོས་པོའི་དཔེ། །དཔེ་ལྷག་དོན་དམན་བྱ་བ་གཅིག ་ །དཔེ་དོན་
མཚུངས་སྟོན་མཚུངས་སྦྱོར་དཔེ། །མཚུངས་ཆོས་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ། །བཀོད་ནས་མཚུངས་སྟོན་རྒྱུ་ཡི་
དཔེ༑ །རྟགས་ཚིག་ཐ་དད་དཔེ་དམན་ལྷག །སྦྱོར་མཁས་སྐྱོན་ནི་མེད་པའང་ཡོད། །མཚུངས་གསལ་སྒྲ་
164 -

ལ་གཞུང་ཉིད་ལས། །དངོས་བསྟན་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། །བཞིན་ལྟར་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་སྒྲ། །མཐུན་མཚུངས་
ཡང་དག་མཚུངས་དང་མཉམ། །ཡང་དག་གསལ་དང་ངེས་པར་གསལ། །རབ་གསལ་གཟུགས་ཀྱི་ཟླ་
བོ་དང༌། །གཉེན་པོ་དང་ནི་དགྲ་ཟླ་དང་། །སོ་སོར་རྟོག་དང་གལ(འགྲན)དང་འདྲ། །བལྟ་བཅས་དང་
ནི་བསླུ་བ་དང༌། །རིགས་མཐུན་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། · །གཟུགས་བརྙན་དང་ནི་སོ་སོར་བསྡེབས།་ ་ ་།
གཟུགས་མཚུངས་མཉམ་དང་ཡང་དག་འཇལ།
།མཚན་ཉིད་མཐུན་འདྲ་མཚུངས་པ་དང་། །མཐུན་
་འཕྲོག་བྱེད
ཐུན་མོང་། །དེ་
ཕྱོགས་དཔེར་བྱས་དཔེ་དང་རྟོག །དམན་དང་ཅུང་ཟད་དམན་སོགས་དང་། །རབ་ཏུ་སྨྲ་དང་སོ་སོར་
བཟློག རིགས་མཐུན་མཉམ་བྱས་སྒྲ་དག་དང༌། །གང་ཡང་དམན་མིན་དོན་ཅན་ཚིག །འབྲུ་མང་པོ་ཡི་ ་
ཚིག་སྡུད་ནི། །རི་བོང་མཚན་མའི་གདོང་ཅན་སོགས། །འགྲན་དང་རྒྱལ་དང་སྡང་བ་དང་། །འཁུ་དང་
མི་མཐུན་སྒྲོགས་པ་དང་། : །འཐབ་པ་དང་ནི་འཕྱ་བ་དང༌། །སྨ་འབེབས་བྱེད་དང་སྨོད་པ་དང་། ་དང་། །ཅོ་
འདྲི་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ་ །དགོད་དང་ཕྲག་དོག་མི་བཟོད་དང༌། །དེ་ཡི་སྐལ་བཟང་འ
དང་༑ །དེ་ཡི་མཛེས་པ་ཟུམ་བྱེད་དང་། །དེ་དང་འགྲན་ལས་ཚར་གཅོད་དང་། །དེ་དང་མཚུངས་ལས་
ལྷག་པར་མཛེས། །དེ་ཡིས་རྗེས་སུ་རྐང་འཇོག་དང་།« །དེ་ཡི་ནུས་པ་ལ་འཇུག་དང་། །དེ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་
རྗེས་སུ་འཆིང་། །དེ་ཡི་ངང་ཚུལ་དེ་འགོག་དང་། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཅེས་པའི། །སྒྲ་རྣམས་མཚུངས་པ་
གསལ་བྱེད་ཡིན། །གཞུང་ལས་མི་གསལ་མཚུངས་གསལ་སྒྲ། །གྲིབ་མ་མཚུངས་དང་ཆོས་ཐུ
ཡི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་པ་དང་། །དེ་དང་དབྱེར་མེད་གཉིས་སུ་མེད། །རོ་གཅིག་གྱུར་དང་དེ་ལས་ལྷག ་།དེ་
ལས་རྨད་བྱུང་དེ་དང་ནི།. །ཚུལ་གཅིག་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། །དེ་ཉིད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སོགས། །
མཁས་པས་སྦྱར་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། །བརྗོད་འདོད་དོན་ཉིད་དཔེ་དེ་ཡི། །གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་གཟུགས་
ཅན་རྒྱན། །དེ་ལ་ནང་གསེས་ཉི་ཤུ་སྟེ། །བསྡུས་དང་མ་བསྡུས་བསྡུས་མ་བསྡུས།: །མཐ མཐའ་དག་ཆ་ཤས་ཆ་
ཤས་ཅན། །ཡན་ལན་གཅིག་སོགས་ལྡན་པ་དང་། །མི་ལྡན་མི་མཉམ་ཁྱབ་པ་ཅན། །འགལ་དང་རྒྱུ་དང་
སྦྱར་བ་དང་། །དཔེ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་དང་འགོག · །མཉམ་འཇོག་གཟུགས་ཅན་བསྙོན་དོར་རོ། །དཔེ་
དང་དཔེ་ཅན་གཉིས་བར་གྱི། །འབྲེལ་སྒྲ་བསྡུས་པ་བསྡུས་པའི་གཟུགས། །བར་གྱི་ ་གྱི་འབྲེལ་སྒྲ་མ་བསྡུས་
པ༑ །མ་བསྡུས་པ་ཡི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གཉིས་པོ་ཡི། །བར་དུ་འབྲེལ་སྒྲ་འགའ་ཞིག་
ནི༑ །བསྡུས་ཤིང་འགའ་ཞིག་མ་བསྡུས་པ། །བསྡུས་ཤིང་མ་བསྡུས་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ཆ་དང་ཆ་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀུན། །གཟུགས་བྱས་མཐའ་དག་གཟུགས་ཅན་ནོ། . །ཆ་ཤས་གཟུགས་བྱས་ཆ་ཅན་ནི། . །
གཟུགས་སུ་མ་བྱས་ཆ་ཤས་གཟུགས།‧ །དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་གཟུགས་སུ་བཀོད། །ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་གཟུགས་
165
-
:

ཅན་ནོ། །དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་སོ་སོའི་ཆོས། །ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ལྡན་པའི་གཟུགས། །གཟུགས་གཉིས་ཕན་
ཚུན་མི་ལྡན་པ། །མི་ལྡན་པ་ཡི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་གཟུགས་བྱས་ལ། ཡན་ལག་གཟུགས་
སུ་བྱས་མ་བྱས། །ཅི་ལྟར་རིགས་པ་འཐེང་འགྲོས་ལྟར། །སྤེལ་མར་སྦྱོར་བ་མི་མཉམ་གཟུགས། །དམིགས་
བསལ་ཆོས་འགའ་གཟུགས་སུ་བྱས། །ཁྱད་པར་བཅས་བའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །དཔེ་དེར་སྲིད་མིན་ཁྱད་
ཆོས་འགའ། །བཀོད་པ་འགལ་བའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་དཔེ་དངོས་སུ། །རྟོགས་བྱེད་
རྒྱུ་ཡི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དག །སྒྲ་མཚུངས་སྦྱར་བའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །
གཟུགས་བཀོད་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གཉིས། : །མཚུངས་སྒྲས་གསལ་བྱེད་དཔེ་ཡི་གཟུགས། །གཟུགས་སུ་
བཀོད་པའི་དཔེ་དཔེ་ཅན། །སོ་སོའི་དབྱེ་འབྱེད་ལྡོག་པའི་གཟུགས། །གཟུགས་ཅན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་
ནི༑ །ཁྱད་ཆོས་འགལ་བ་ཉིད་མཐོང་བས། །གཟུགས་ཅན་དེ་ལ་སྨད་ལྟར་བརྗོད། །དེ་ནི་འགོག་པའི་
གཟུགས་ཅན་ནོ། །གཟུགས་བཀོད་དཔེ་དོན་སྐྱོན་ཅན་དུ་། །མཉམ་བརྗོད་མཉམ་འཇོག་གཟུགས་ཅན་
ནོ༑ །དཔེ་ཅན་དེ་ཉིད་གཟུགས་གཅིག་དུ། །བཀོད་རྗེས་དེ་ཡང་གཞན་ཞིག་གི །གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་
འཕར་མ་སྟེ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ་།དངོས་སུ་དཔེ་ཅན་དེ་ཡི་ཆོས། །གང་ཞིག་བཀོད་
པའི་རྗེས་སུ་སླར། །གཟུགས་དེ་མིན་ཞེས་འགོག་བྱེད་པ། | །བསྙོན་དོར་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བརྗོད། །
རིགས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་སོགས། །བརྗོད་ཚིག་ཐོག་མཐའ་བར་གང་ན། །གནས་དེས་ཚིག་ཀུན་གསལ་
བྱེད་པ། །གསལ་བྱེད་རྒྱན་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །དབྱེ་ན་རིགས་དང་བྱ་བ་དང་། །ཡོན་ཏན་རྫས་བཅས་
ཐོག་གསལ་བཞི། །རིགས་དང་བྱ་བའི་བར་མཐའ་གསལ། །ཕྲེང་བ་འགལ་དང་དོན་གཅིག་དང་། །སྦྱར་
བའི་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རིགས་སྟོན་ཐོག་མའི་ཚིག་གིས་གཞན། །
གསལ་བྱེད་རིགས་བརྗོད་ཐོག་མའི་གསལ། །བྱ་ཚིག་ཐོག་མར་བཀོད་དེས་ཚིག །གཞན་གསལ་བྱ་
བརྗོད་ཐོག་མའི་གསལ། །ཡོན་ཏན་ཐོག་མར་བཀོད་དེས་ཚིག . །གཞན་གསལ་ཡོན་ཏན་ཐོག་མའི་
གསལ༑ །ཁྱད་རྫས་ཐོག་མར་བཀོད་དེས་ཚིག །གཞན་གསལ་རྫས་བརྗོད་ཐོག་མའི་གསལ། །རིགས་ཚིག་
བར་དུ་བཀོད་དེས་ཚིག །གཞན་གསལ་བར་གྱི་རིགས་བརྗོད་གསལ། །བྱ་ཚིག་བར་དུ་བཀོད་པ་དེས། །
གཞན་གསལ་བར་གྱི་བྱ་བརྗོད་གསལ། །རིགས་ཚིག་ཐ་མར་བཀོད་པ་དེས། །གོང་གསལ་རིགས་བརྗོད་
ཟྭ་མའི་གསལ།. །བྱ་ཚིག་མཐར་གནས་གོང་གི་ཚིག །གསལ་བྱེད་བྱ་བརྗོད་ཐ་མའི་གསལ། །སྔ་ཕྱི་རིམ་
བཞིན་ཕྲེང་བ་ལྟར། །གསལ་བྱེད་ཕྲེང་བའི་གསལ་བྱེད་ཡིན། །གསལ་བྱེད་གཅིག་གིས་འགལ་བྱ་གཉིས།།
མཉམ་སྟོན་འགལ་བའི་གསལ་བྱེད་དོ། །དོན་གཅིག་དུ་མའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། །གསལ་སྟོན་དོན་གཅིག་
166 -

1
ས་ནས་དེ། །
ད་བརྗོད་པ་
གསལ་བྱེད་དོ། །སྦྱར་ཆོས་འདྲ་མཚུངས་གཞི་གཉིས་སོ། །འབྲེལ་བྱས་སྦྱར་བའི་གསལ་བྱེད་དོ། །ཚིག་
དོན་གང་རུང་གནས་གསུམ་དུ། །ཡང་ཡང་བཟླ