༄༅། ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་འདོམས་པ་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེས་བརྩམས། ༼༢༽
ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་འདོམས་པ་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ། ལྷག་པའི་ལྷ་གངས་རིའི་མདོག་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རབ་ཡངས་མཁྱེན་པའི་གདུགས་དཀར་ཟླ་བའི་འོད། ། འཇིག་རྟེན་ལྷ་བརྒྱའི་གཙུག་ན་ངལ་གསོ་ཞིང་། ། ཚད་མེད་ཕྲིན་ལས་འོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཅན། ། ཐུབ་དབང་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་གཙུག་གིས་མཆོད། ། ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེའི་གླིང་ནས་ལེགས་བགྲོད་ཅིང་། ། རིགས་ལྡན་དགའ་བར་བདུད་རྩིའི་དགའ་སྟོན་འགྱེད། ། ལེགས་བཤད་སྤྲིན་གྱི་རྔ་སྒྲ་མངོན་པར་མཐོ། ། རྒྱལ་སྲས་ཐུ་བོ་མི་ཕམ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། རབ་དཀར་ལྷག་བསམ་གངས་རི་མངོན་མཐོ་ཞིང་། ། གསུང་རབ་མང་ཐོས་ཟླ་བའི་གོས་བཟང་ལྡན། ། བསམ་བྱུང་བསིལ་བྱེད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འབབ་པ། ། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་གངས་རིའི་དབང་པོ་རྒྱལ། ། ༼༣༽
ལེགས་བཤད་འོད་ཀྱི་དྲ་བའི་ཕྲེང་ལྡན་ཞིང་། ། དོན་ཟབ་ཕུལ་བྱུང་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་གཡོ། ། རྣམ་མང་དོན་གྱི་འཇའ་རིས་རྣམ་བཀྲ་བ། ། ཟབ་སྙན་ལེགས་བཤད་ཕྲེང་བ་སྤེལ་བར་བྱ། ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། མཚན་དོན་བཤད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྷརྨཱ་དྷརྨ་ཏཱ་བི་བྷཾ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བོད་སྐད་དུ་དྷཱརྨ་ནི་ཆོས་རྣམས། དྷརྨ་ཏཱ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། བི་བྷཾ་ག་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་འཁོར་བས་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་པོ་དེ་ཞིབ་མོར་སྟོན་པའོ། ། མགོན་པོ་བྱམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་པ་ནི་ལོ་ཙཱ་བས་བཀོད་པའོ། ། ༼༤༽
གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་འབྲེལ་དང་། དགོས་འབྲེལ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ། ། དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་གཞིའོ། ། རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། འཁོར་འདས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ནས་སོ། ། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་བརྩམས་ཤེ་ན། འཁོར་བ་གང་ཞིག་ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་། གཞན་འགའ་ཞིག་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་ཆེད་དུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། འཁོར་འདས་མདོར་བསྟན་པ། གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཉིས་པོ་མཚོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ ༼༥༽
ན། འཁོར་འདས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་འཁོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ། སྤྱི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ལ་ཞུགས་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་འདས་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ན་ཆོས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་རྟོག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་བ་ལ། འཁོར་འདས་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལ་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ལས། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སོ། ། སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ནི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡིད་དོ། ། སྒོ་ལྔའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ནི་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེས་ནའོ། ། མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བའི་ཡིད་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིང་ནི་སྡུད་ཚིག་གོ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཅན། ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པ་སྟེ། ༼༦༽
དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་བསྟན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མེད་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་སྣང་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེར་སྣང་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་རྟ་གླང་སྣང་བ་སོགས་ལ་རྟེན་ནས་ཞེན་པ་སྐྱེས་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། ། འཁྲུལ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་སྟོན་པ་ནི། ཡོད་པའི་བདག་མེད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཁྲུལ་པར་གྲུབ་བོ། ། དཔེར་ན་ཡོད་པའི་ཐོ་ཡོར་མི་འཛིན་པ་མེད་པའི་མིར་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། ། དོན་ལ་མེད་པ་དང་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཡ་བྲལ་བ་ལས་འཁྲུལ་པ་མི་སྐྱེ་བས་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། མེད་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ནོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ ༼༧༽
འཁྲུལ་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་དོན་ལ་མེད་པ་དང་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་གཉིས་ཚོགས་ལས་དོན་ལ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྐྱེ་དགོས་སོ། ། དོན་ལ་མེད་པ་དང་སྣང་ཙམ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་འབྱུང་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། ། འཁྲུལ་པ་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གཉེན་པོ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་མེད་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། ། གལ་ཏེ་འཁོར་འདས་གཉིས་གྲུབ་ན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། འཁོར་འདས་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། གཅིག་ནི་མིན་ཏེ། མྱང་འདས་དོན་ལ་ཡོད་པ་དང་འཁོར་བ་དོན་ལ་མེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་དོན་ལ་མེད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་གཟུང་འཛིན་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་འཁོར་བར་འཇོག་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་འདས་ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་ཡང་མིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཕྱིར་ཐར་པ་ནོར་བ་ཟད་ཙམ་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་འཁོར་འདས་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་ ༼༨༽
བའི་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པ་དྲུག་གིས་འཁོར་བའི་ཆོས་དག་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཅིག་དང་ཐ་དད་མིན་པའི་ཚུལ་དང་། གནས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏོ། ། ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། གཉིས་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་མིན་པ་གསུམ་ནི་མདོར་བསྟན་དུ་ཇི་ ༼༩༽
ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་གནས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི། གང་ཞིག་འཁོར་བ་དང་། གནས་གང་དུ་འཁོར་བ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གནས་པ་སྟེ། གནས་ནི་ཁམས་སོ། ། དེ་ལ་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་དང་བརྟེན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་གཉིས་སོ། ། སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཅན། ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་མཐུན་པར་སད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་བ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བུའི་སྒྲས་ནི་བག་ཆགས་མཐུན་པར་སད་པ་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། ། ཡང་ན་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་མཐུན་པར་སད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལྟར་རོ། ། བརྟེན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ཆོས་དང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སོ། ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐུན་མོང་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་། ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཚར་གཅད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། ཐོས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཆགས་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་ཚུན་བདག་པོའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཐུན་མོང་བ་ནི། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་བའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཐ་སྙད་ཐུན་མོང་བ་ནི། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་གཞན་བྱ་བ་ལ་ ༼༡༠༽
འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་གྱི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་གཞན་སྨྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཚར་གཅད་ཐུན་མོང་བ་ནི། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་པོ་ལ། གཞན་གྱིས་བདག་རྐྱེན་དང་། རང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཚར་གཅད་ཐུན་མོང་བ་ནི། གཞན་གྱིས་ཚར་གཅད་པས་གཅིག་གིས་བདག་རྐྱེན་དང་། གཞན་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་དང་། གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་གཅིག་གིས་བདག་རྐྱེན་དང་། གཅིག་གིས་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་འགྲུབ་པ་ལྟ་བའོ། ། འདི་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བའི་ལྡོག་པ་ནས་ཐུན་མོང་བར་བསྟན་ཏོ། ། གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ནི། གནས་ཀུན་གཞི་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་དང་། སོ་སོའི་བདེ་སྡུག་དང་། ལས་སེམས་པ་དང་། སོ་སོའི་འཆི་འཕོ་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། གྲོལ་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། ཐུན་མོང་མིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་གང་ཟག་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གནས་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཀུན་གཞི་རྒྱ་མཚོ་རྟག་གནས་པ། ། ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་རབ་བསྐྱོད་ནས། ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་ཤེས་རྦ་རླབས་རྣམས། ། གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། ། རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་རྦ་རླབས་རྣམས། ། ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་བཞིན། རྣམ་ཤེས་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། ། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། ། ཞེས་སོ། ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་བཤད་པ་ ༼༡༡༽
འདི་དག་གིས་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་བཞག་ནས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དྲུག་པ་གཟུང་འཛིན་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་ལ་གསུམ་སྟེ། གཟུང་བ་མེད་པར་བསྟན། འཛིན་པ་མེད་པར་བསྟན། བསྟན་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་གཟུང་བ་གཞན་མེད་པ་དང་། ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཟུང་བ་གཞན་མེད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་རི་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གང་ལས་དོན་གཞན་དུ་མེད་ཅེ་ན། རང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཆ་ལས་དོན་གཞན་དུ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཐུན་མོང་གི་གཟུང་བ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཟུང་བ་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་ནི། ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་བཞག་པའི་སེམས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་གཅིག་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལའང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་གཟུང་བ་དོན་གཞན་དུ་མེད་ཅིང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལའང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་གཟུང་བ་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་དག་ལ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དག་ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཞན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་སྣང་བར་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ ༼༡༢༽
ཙམ་ཞིག་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི། ཤེས་པས་ཡུལ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཅན། འཛིན་པར་སྣང་བ་དོན་གཞན་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་གཟུང་བར་སྣང་བ་དོན་གཞན་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི། དོན་དམ་པར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་གྲུབ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་མེད་པར་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་བསྒོམས་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། འདི་ལ་དོ