ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ།
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་ཤ་ཏི་ཀ་ནཱ་མ་པྲ་ཀཱ་ཏ་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ཤེས་
རབ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་
ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གང་ཞིག་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིས། ། མི་རྣམས་ཤེས་རབ་
བརྒྱ་བསྐྱེད་པ། ། དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལུགས་དག་གི ། འབྱུང་གནས་ཆེན་
པོར་རབ་ཏུ་བཤད། ། མཁས་པ་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། ། དངོས་པོ་གང་
དག་གཟིགས་གྱུར་པ། ། དེ་དག་ཡི་གེ་མང་པོ་ཡིས། །འཇིགས་པའི་ཆེད་དུ་
འདིར་བསྡུས་བྱས། ། ཡི་གེ་ཉུང་ལ་དོན་མང་བ། ། གཏན་ཚིགས་སྣ་ཚོགས་
རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། _ ། འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ། ། ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་
ཞེས་བྱའོ། ། ། མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་འདི། ། ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་
ཡིན། ། དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་
བྱ། ། ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་ཡི། ། འབྱུང་གནས་ ཆེན་ པོར་ རིག་ པ་
ཡིན། ། ། ། དེ་ལྟར་དང་པོར་གུས་པ་ཡིས། ། ཤེས་རབ་ཡུམ་ཆེན་ གཟུང་བར་
བྱ། ། ཤེས་ རབ་ ལྡན་ པ་གཅིག་རྐྱ་ཡང་། ། གཞན་ གྱིས་ འདི་ ལ་ གནོད་ མི་
འགྱུར། ། དོར་ཐབས་ལྡན་པའི་ལུས་ཆུང་ཡང། ། ཚན་དང་ལྡན་པས་ཡོ་མི་
བརྙས། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ལུས་བསྲུངས་ལ། ། དགྲ་ཡི་ཚོགས་ཀྱིས་ཅི་བྱར་
ཡོད། ། ལག་ན་གདུགས་དང་ཆས་པ་ལ། ། ཆར་གྱི་རྒྱུན་གྱིས་རྫི་བ་མེད། །
ཤེས་རབ་རྩལ་དང་བྲལ་བ་ནི། ། གཞན་གྱི་དྲན་བྱེད་ཁོ་ནར་ཟད། ། ། གླང་
ཆེན་རི་བརྩེགས་ལྟ་བུ་ཡི། ། ལུས་དང་ལྡན་པ་སྣང་བ་བཞིན། ། ཤེས་རབ་
།
202

མིག་ཕྱེ་རྣམས་ལ་ནི། ། རྒུད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ཏེ། ། ལག་ན་མར་མེ་
ཐོགས་པ་ཡི། ། མདུན་ན་མུན་པ་མེད་པ་བཞིན། ། ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕུན་
སུམ་ཚོགས། ། གནམ་བབས་བཞིན་དུ་བྱུང་བ་ཡང་། ། སྐད་ཅིག་ཁོ་ནས་དེ་
དག་མེད། ། མ་རུངས་པ་རྣམས་བཤེས་པ་བཞིན། ། ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་
བྱེད་པ་ལ། ། མ་རུངས་པ་དག་མི་སྣང་སྟེ། ། འཕྲོད་པ་ཟ་བའི་ལུས་ལ་ནི། །
ནད་ཀྱི་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ངོ་། ། གང་ལ་རང་དོན་འཕེལ་འགྱུར་བའི། །
བཤེས་གཉེན་ཡོད་པ་དེ་མཁས་པ། ། ཆུ་ཡིས་གང་བའི་མཚོ་ལ་ནི། ། མཁའ་
ལ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱང་བརྟེན། ། གང་ཞིག་གཉེན་དང་འབྲེལ་བ་ཡི། ། ནོར་དེ་
ཡང་ནི་ཅི་རུ་རུང་། ། སྦྲུལ་གྱི་མགོ་ལ་འདུག་པ་ཡི། ། ནོར་བུ་ལ་ནི་སུ་ཞིག་
རེག _ ། རང་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས། ། བག་ མེད་ ལས་ཀྱིས་ བསྒྲུབ་ མི་
བྱ། ། སྦྲུལ་སོ་ཤིན་ ཏུ་གདུག་པ་ཡིས། ། དོན་མ་བསྒྲུབས་པར་འཕུང་བར་
སྣང་། ། རང་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས། ། བག་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་
བསྒྲུབ། ། སྲིན་བུ་ པདྨ་ཟོན་ཅན་ལུས། ། ཁྲག་འཐུང་ བཞིན་ དུ་ མི་ མཐོང་
ངོ་། ། རང་གི་གཏིང་འཛུགས་འདོད་པ་ཡིས། ། གཞན་གྱི་ཕན་ལ་བརྩོན་པར་
བྱ། ། གཏིང་ འཛུགས་ སྦྱོར་ བ་ མ་ བྱས་ པའི། ། སྒྲུབ་ པ་ པོ་ ཡིས་ ཅི་ མི་
འགྲུབ། ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མ་འདོད་པས་ཀྱང་། ། བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་
པར་བྱ། ། ། གཞུ་ ནི་ རྒྱུད་ དང་མི་ལྡན་པའི། ། མདས་ ལྟ་ གང་ དུ་ ཕྱིན་ པར་
འགྱུར། ། ། དབྲི་མཁྱུད་ མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ། ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་སྒྲུབ་པ་
དང་། ། ཆས་ བཞི་ ཉམས་ དང་ སྦྱོར་ བ་ ཡི། ། མི་ ཕོ་ རྣམས་ ནི་ བདེ་ བར་
འཚོ། ། ཡ་ རབས་ རྣམས་ ཀྱིས་ སྤྱོད་ པ་ ལ། ། སྐྱེ་ བོ་ ངན་ པས་ གནོད་ མི་
འགྱུར། ། རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྩེ། ། འཐོར་རླུང་ཚོགས་ཀྱིས་མི་སོད་
དོ། ། གྱ་ནོམ་སྐྱེས་བུའང་ཇི་ཞིག་ལྟར། ། ནང་པའི་གནས་ སུ་ ཕྱིན་འགྱུཪ་
203

ན། ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ནི་མེ་བཞིན་དུ། ། གྲོགས་ངན་བསྟེན་ལས་འཇིགས་པ་
འབྱུང་། ། གཡོ་ཅན་ངག་འཇམ་སྨྲ་བ་ལ། ། མཁས་པས་ནན་ཏན་མ་བརྟགས་
པར།
། ། ཡིད་ བསྟན་ བྱ་ བར་ རུང་ མ་ ཡིན། ། རྨ་ བྱ་ ཡིད་ འོང་ སྒྲ་ སྒྲོགས་
པར། ། ཟས་ སུ་ དུག་ ཆེན་ ཟ་ བ་ བཞིན། ། ཤེས་ རབ་ ཅན་ གང་ དགྲ་ ལ་
ཡང་། ། མཛའ་བཤེས་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ། རྒྱ་མཚོ་བཞིན་ དུ་ མི་ འཁྲུག་
སྟེ། ། སྐྱེ་བོ་ངན་པས་དྲོད་མི་ཟིན། ། ཕྱིར་རྗེས་སུ་ནི་ལྟ་བ་དང་། ། བག་ཡོད་
ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་དང་། ། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་ཞིང་མི་གཡེལ་བའི། ། མི་ལ་
དཔལ་མགོན་ཉེ་བར་གནས། ། གང་ཞིག་ལན་ལ་མི་རེ་བར། ། སྦྱིན་པ་གཏོང་
ལ་སེམས་སྤྲོ་བ། ། ། དེ་ནི་སྙན་ངག་མཁས་པ་བཞིན། ། མི་ཡུལ་འདི་ན་གྲགས་
པས་མཛེས། ། གང་ཞིག་དབང་པོ་བྲན་ལྟ་བུར། ། བཀའ་བཞིན་རྗེས་ སུ་
མཐུན་བྱེད་པ། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་རིན་ཆེན་བཞིན། ། དེ་ལ་འདོད་དགུར་ཕུན་
སུམ་ཚོགས། ། བྱ་བ་མ་ཡིན་མི་བྱེད་ཅིང་། ། བཤམས་པ་འཁོས་སུ་ཕེབས་པ་
དང་། ། ཡུལ་ལ་འདོད་པ་ཐག་བསྲིངས་པའི། ། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་སུས་མི་
བཀུར། ། མཐུ་རྩལ་ལྡན་པའི་ཁེངས་སེམས་ཀྱིས། ། ལུགས་ཀྱི་གདམས་ངག་
ཡོངས་མི་སྤོང་། ། རུ་ཤིང་བཟང་པོའི་གཞུ་མཆོག་ཀྱང་། ། རྒྱུད་མེད་གཡུལ་
ངོར་ཅི་ཞིག་བྱ། ། གཡོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གྲོན་ཅན་ཚིག ། འཛངས་པས་ལགས་
པར་མ་བརྟགས་ན། ། ཁོང་ གླུའི་དོན་རྣམས་མ་དཔྱད་པའི། ། རི་དྭགས་
གཞན་གྱི་བརླགས་པར་སྣང༌། ། མཁས་པས་རྟག་ཏུ་དགྲ་ལ་ཡང༌། ། མཉེན་
དེས་ཅན་དུ་བྱ་དགོས་ཏེ། ། འཁྲི་ཤིང་མཉེན་པོས་ལྗོན་ཤིང་ལ། ། འཁྲིས་ནས་
རྩེ་མོར་ཕྱིན་ཏེ་གནས། ། ཁོང་རྒྱུད་དོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འདིར། ། དགོས་དགུ་
འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས། ། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་པར་རྣམ་བརྟགས་ཏེ། ། ངག་
གིས་ཀུན་དང་མཐུན་པར་བྱ། ། ངག་གིས་བཞམས་ཏེ་སྨྲ་བྱ་ཞིང་། ། རེས་
204

འགའ་བྱི་ལའི་སྤྱོད་པའང་སྤྱད། ། ཐབས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ། ། མཁས་
པ་སུ་ཡང་སྨོད་མི་བྱེད། ། རྔོན་པ་པུས་མོ་གཉིས་བཙུགས་ཏེ། ། ཡན་ལག་
རྣམས་ཀྱི་གུམ་ཕག་ཏུ། ། བྱས་ཏེ་ཁོང་གླུ་སྙན་ལེན་པས། ། རི་དྭགས་སོད་
པར་མི་འགྱུར་རམ། ། རྒྱལ་པོའི་བཞེས་པ་མི་སྦྱོར་བ། ། མཁས་པས་རྟག་ཏུ་
འབད་དེ་སྤངས། ། ས་བདག་འཁོར་བཅས་ཐག་རིང་ཞེས། ཁྱད་དུ་གསད་
པ་རུང་མ་ཡིན། ། ལུགས་ལ་མཁས་པའི་བློན་པོ་ཡིས། ། སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་སྐྱོང་
བྱེད་པའི། ། རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་ཀྱང་། ། ས་རྣམས་མ་ལུས་ཆམ་དུ་
ཕེབས། ། གང་ན་རྒྱལ་པོ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས། ། ལེགས་ཉེས་སེམས་པར་
བྱེད་པ་ཡི། ། ཡུལ་དེ་རྒྱལ་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ། ། དེ་ལྟར་དེ་དག་གཙོར་བརྟག་
གོ ། གང་ན་རྒྱལ་པོ་འབངས་རྣམས་ཀྱི། ། ལེགས་ཉེས་སེམས་པར་མི་བྱེད་
པ། ། རྒྱལ་ པོ་ དེ་ དག་ གཙུག་ལག་ལ། ། མཁས་ པ་ རྣམས་ ཀྱིས་ བསྟེན་ མི་
བྱ། ། ། ཡོན་ཏན་ལྡན་ པ་ ཆུང་ ཡང་
་ནི། ། འཇིག་རྟེན་ཐབས་ ཆེན་ ཐོབ་ པར་
འགྱུར། ། ཟླ་བ་ཤེས་ཙམ་ལུས་པ་ཡང་། ། དྲག་པོ་ཡི་ནི་སྤྱི་ལ་ཐོགས། །
མཁས་པ་གང་ཞིག་བག་མེད་པའི། །གནས་ནས་བྱོལ་ཏེ་བྲོས་པ་དཔའ། ། རི་
དྭགས་རྒྱལ་པོ་མི་གཙང་བའི། ། གནས་ནས་འཛུར་བ་ག་ལ་སྡར། ། ལེགས་
ཉེས་དོན་ཆེན་མི་སེམས་པར། ། མུན་སྤྲུལ་བརྟུལ་བ་དཔལ་མ་ཡིན། ། དོན་
མེད་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཡོད་པའི། ། གཡང་སར་མཆོང་བ་ཅི་ཆ་ཡོད། ། ཡོན་
ཏན་ལྡན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ། ། གྲགས་ཆེན་ཐོབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། ཟླ་
བའི་འོད་ ཟེར་ བསིལ་ བ་རྣམས། ། པདྨའི་རྫིང་དང་ འཕྲོད་མི་འགྱུར། །
མཇུག་ཏུ་སྐྱོར་འབྱིན་བྱེད་པ་ཡི། ། སྙན་ཚིགས་མཁས་པ་སུས་མི་བསྔགས། །
གང་གིས་ཁམས་འཁྲུགས་འགྱུར་པ་ཡི། ། ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དེ་སུ་ཟ། ། མཁས་
རྣམས་རྣ་བར་མི་སྙན་ཡང་། ། ཕན་ཚིག་སྨན་བཞིན་བསྟེན་པར་གྱིས། ། རེ་
205

ཞིག་ཅིག་ན་དེ་དག་ཀྱང་། ། ཡང་དག་བདུད་རྩི་ལྟ་བུར་འགྱུར། ། རིགས་
པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པའི། ། གཞུང་ལུགས་གང་ཞིག་རྩོམ་བྱེད་པ། ། དེ་ཡང་
དགོས་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། ། སྔགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱིན་སྲེག་བཞིན། ། སྐྱོན་
དང་ཡོན་ ཏན་ འདི་ གཉིས་ལས། ། གཅིག་ཏུ་མཁས་པར༌བྱས༌ནས༌ནི། །
དགོས་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་གང་། ། དེ་ལ་ཉེས་པ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། ། སྙིང་ལ་
ཁོན་དུ་དམ་ཟུང་ནས། ། བཤེས་པའི་ཚིག་ནི་སྟོན་བྱེད་པ། ། དེ་དག་མཛེས་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་སྡོང་རུལ་བཞིན། ། གང་དག་ཚིག་ཏུ་
སྙན་སྨྲ་ཞིང་། ། སྙིང་ལ་གཞན་ཞིག་འཇོག་བྱེད་པ། ། རི་དྭགས་གཟུགས་ཅན་
སྟག་ལྟ་བུར། ། དེ་བས་ཡིད་བརྟན་གནས་མ་ཡིན། ། གསོན་ཚེ་གྲགས་པ་
དགའ་བའི་རྒྱུ། ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཕན་འགྱུར་པ། ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཀྱང་
མེད་པ་ནི། ། འཇིག་རྟེན་གཉིས་ན་ཅི་ཞིག་མི། ། གར་སྐྱེས་སུ་ནི་ཟད་ཅེས་
ཏེ། ། རང་གི་བརྩོན་པ་དོར་མི་བྱ། ། འབད་པ་མེད་པར་ཏིལ་དག་ལས། །
ཏིལ་མར་ཐོབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། ཀུན་ལ་མཉེན་དེས་མི་བྱ་སྟེ། ། ཧ་ཅང་
དེས་པ་གནོད་པར་འགྱུར། ། ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ། ། སུ་ཞིག་སྤྱོད་པར་
ཅོམ་མི་བྱེད། ། གང་ཞིག་གཏོང་ཕོད་བློ་ལྡན་དཔའ། ། ཚིག་བདེན་གཙང་ལ་
བྱས་པ་གཟོ། ། དེ་ལ་རྟག་ཏུ་དཔལ་གྲོགས་རྣམས། གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་
འབྲང་། ། ནགས་ཀྱི་གླང་ཆེན་ཞགས་པ་ཡི། ། བཅིངས་ནས་དབང་དུ་བྱེད་པ་
ཡང་། ། ཐབས་མཁས་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡི། ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་
ཡིན། ། རྗེ་དཔོན་རང་དོན་ལྷུར་ལེན་པ། ། གཡོག་འཁོར་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་
དེ། ། ཤ་ལ་བརྐམ་པའི་སེང་གེ་ལ། ། ཝ་སྐྱ་རེ་ཐག་ཆད་པ་བཞིན། ། གང་
ཞིག་ལེགས་བྱས་མི་ཚོར་བ། ། དེ་ལ་གཡོག་འཁོར་རྟེན་མི་བྱེད། ། ཚ་སྒོ་ཅན་
ལ་ལེགས་རྨོས་ཀྱང་། ། ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་མི་འགྱུར། ། བདོག་པ་ཧ་
206

ཅང་སྤེལ་བ་ཡང་། ། མཇུག་ཏུ་རྒུད་པས་གདུངས་པར་འགྱུར། ། ཚང་ཚིང་
ཅི། །
མང་དང་ལྡན་པ་ཡིས། ། ས་ཕྱོགས་ཚིག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། ། གང་ཞིག་སྐྱེ་
དག་འཚོ་བྱེད་པ། ། ། དེ་ནི་ལས་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད། ། བྱིས་པ་གནས་ས་མ་བྱེ་
བར། ། ནུ་ཞོ་འཐུངས་བ་སུ་ཡིས་བསྟན། ། གང་ལ་ཞེ་འགྲས་ཡོད་པ་ཡི། །
དགྲ་བོ་དེ་དང་གཞར་མི་འགྲོགས། ། ཟ་བས་བག་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིས། ། སྒྲ་
གཅན་འཛིན་གྱིས་ཉི་མ་ཟིན། ། བྱ་བ་ཉམས་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་པ། ། གཞན་གྱིས་
རྦད་ཀྱང་བྱར་མི་རུང་། ། དགེའོ་དགེའོ་ཞེས་སྨྲས་པས། ། མེ་ཡི་ནང་དུ་སུ་
ཞིག་མཆོང་། ། ཅི་ནས་བདག་དམུས་མ་བྱུང་བའི། ། ལས་ཀྱིས་སྤྱོར་བ་རྣམས་
བྱ་སྟེ། ། གསང་བས་འདི་ནི་སློབ་མ་རྣམས། ། བླུན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ་
ཕོངས་ པ་ ལས་ གང་ བྱེད་ པ་ སྟེ། ། རྣལ་ མར་ འདུག་ པས་ བྱར་ མི་
རུང་། ། མཛེ་ ་ ཅན་
་ མེར་ ནི་ འཇུག་ ཅེས་ ཏེ། ། ། དེ་ ཅི་ གཞན་ གྱི་ སྨན་ ཡིན་
ནམ། ། གང་གི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ནི། ། གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མི་འགྱུར་
བ། ། ། འདི་འདྲ་བ་ཡི་ཚུལ་དེ་ནི། ། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད། ། གང་
དག་རྒན་རབ་མི་བསྟེན་པ། ། དེ་དག་གཙུག་ལག་མཁས་མི་འགྱུར། ། གཟུ་
ལུམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས། ། དགོས་པ་མྱུར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར། ། ཧ་
ཅང་སོག་ལ་ཞེན་པ་ཡི། ། ། བདོག་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར། ། སྦྲང་མས་
འབད་དེ་བསགས་ ་པ་ཡི། ། སྦྲང་རྩི་གཞན་དག་སྤྱོད་པར་སྣང་། ། ངན་པ་
རྣམས་དང་བཤེས་འདོད་པ། ། འཕུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བར་ཟད། ། ཆུ་བོས་
དྲུང་ནས་ཟོས་པ་ཡི། ། ལྗོན་ཤིང་འགྲེང་ཡང་འགྱེལ་དང་འདྲ། ། ཕན་སྐྱབས་
ཆེ་ལ་བརྟེན་ན་ནི། ། ཆུང་ཡང་བཙན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། རི་རབ་བཙན་ལ་
བརྟེན་པའི་བྱ། ། གསེར་ གྱི་ མདོག་ ཏུ་འགྱུར་ཞེས་ གྲགས། ཁོང་བཟང་ཟོ་
མདོག་གྱ་གྱུ་མེད། ། ཀླན་ཀ་མི་ཆོལ་འཇར་ལ་ཕན།