། །
༈ སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་གོལ་བའི་ལམ་དུ་ཆེ། །ཚིག་དང་གོ་ཡུལ་དཔེ་དང་རྣམ་པ་གསུམ། །སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་ནོར་བའི་འཕྲང་དུ་ཆེ། །སྤང་བླང་ཐེ་ཚོམ་བཅོས་བསླད་རྣམ་
378

107
ཆོས་དབྱིངས་ སུམཅུ་སོ་བརྒྱད་ གན་མཛོད།
པ་གསུམ། །སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རུ་ཆེ། །གང་ཞིག་ཤར་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉམས་ཀྱི་མཆོག །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་མེད་རུང་དེ་ཡི་ཟབ། །རང་
གསལ་སྨྲ་མེད་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་ཆོག །སྨྲ་བཻརྗོད་ཚིག་དང་བྲལ་རུང་དེ་ཡི་ཟབ། །དུས་ཀུན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྒྲུབ་པའི་མཆོག །ཐུན་མཚམས་ས་བཅད་མེད་རུང་
དེ་ཡི་ཟབ། །ཉིན་མཚན་བར་མེད་འདྲེས་ནྀ་སྒོམ་པའི་མཆོག །མིང་བཏགས་ཚོད་འཛིན་མེེད་རུང་དེ་ཡི་ཟབ། །རེེམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་མང༌། །འབྲས་
བུའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་བྲལ་གདོད་མའི་ངང༌། །ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་གཅེས༌། །འབྲས་བུའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་འབྲས་བྱེད་ལས་ཟབ། །ལུང་གི་ཆོས་
ལ་ཚིག་དང་སྨྲ་བ་མང༌། །རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སྨྲ་བརྗོད་ཀུན་རྫོབ་མེད། །གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་མ་གྲགས་ཁྱད་ཆོས་ནི། །མཐའ་བཞི་བྲལ་བའི་རང་གསལ་རིག་པ་
ནི༑ ༑ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཉིད། །སྤང་བླང་དགེ་སྡིག་བྱ་བྱེད་རྣམ་རྟོག་སེམས། །ཀུན་རྫོབ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་འདའ་མི་སྲིད། །དེ་ཕྱིར་
18
379
B

107
ཀཏེར་ ལས་རབ་རྩལ་གྱི་གསུང་།
ཚུལ་འ་རི་མིག་ཐིག་སྙི་ང་གོའི་གསང་ཚིག་སྟེ། །མང་
༈ རིག་པ་དང་ནི་སེམས་གཉིས་པོ། །གྲོགས་མི་མཐུན་པ་མེ་དང་ཆུ་ལྟ་བུ། །སྤུ་མི་མཐུན་པ་རྟ་དང་གཡག་ལྟ་བུ། །བྱེད་ལས་མི་མཐུན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཉིད། །
ཚུལ་འདི་སྙིང་ཐིག་སྙིང་པོའི་གསང་ཚིག་སྟེ། །རང་ལུགས་འཛིན་རྣམས་འདི་ལ་གཅེས་པར་བྱ། །གཞན་ཡང་བཞག་ཐབས་གང་ཤར་རང་བབ་གློད། །སྒོམ་ཞེས་
རང་ངོ་རང་གིས་ཤེས་པ་གནད། །གོམས་ཞེས་མཉམ་རྗེས་འདྲེས་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀུན། །ཏིང་འཛིན་ངང་དུ་མི་འདའ་ལ་སོགས་ཡིན། །རྟོག་བྲལ་བརྗོད་མེད་གཅེར་བུ་
།གཞུམ་ལང་བཞག་གས་་གང་ཞིག་དྲལ་བ་ད་ད།
མངོན་གསུམ་པ། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་བཞིན་དེ་ཉིད་ལྟ་སྒོམ་མཐོང༌། །དེང་སང་རྣམ་རྟོག་སྤེལ་བའི་བསྐྱེད་རྫོགས་མང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཆོས་ཟད་འབྲས་བུ་དེས་མི་རྟོག།
གོ་ཡུལ་ཐོབ་པའི་ཆོས་བཤད་འཆལ་གཏམ་བགྲངས། །རང་ཞལ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་པའི་སྐལ་བ་ཕྲ། །འདུས་བྱས་དགེ་སྦྱོར་རྩབ་རྩུབ་ངལ་བའི་རྒྱུ། །འཆི་ཁ་དེའི་
༔གདེང་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་མཚུངས། །བསླབ་ཤེས་མཁས་པའི་སློབ་གཉེར་མང་པོ་ཡིས། །དགོས་དུས་བར་དོ་འཁྲུལ་དུས་གཽ་ལ་སླེབས། །དེ་ནས་འཁོར་འདས་གཏད་
380

107
ཆོས་དབྱིངས་ སུམཅུ་སོ་དགུ་ གན་མཛོད།
མེད་སྒྱུ་མར་ཞིག །རང་རིག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་རྟོགས། །བྱས་ཆོས་རྨི་ལམ་འཁྲུལ་བའི་རྫུན་ཕུགས་རྡིབ། །གང་ཤར་གཉེན་པོ་བྲལ་
བའི་རང་བབ་ངང༌། །བཟང་འདོད་ངན་རྟོག་ཟད་པའི་བློ་སྦྱོང་ན། །སྔ་འགྱུར་མཁས་རྣམས་བཞེད་པར་ཉེ་བའི་རྟགས། །སྡོམ་བརྩོན་དགེ་སློང་བསྟན་འཕེལ་གྱིས་
བསྐུལ་བར། །བརྟེན་ནས་གཏད་མེད་སྨྱོ་སྤྱོད་ལས་རབ་རྩལ། །བདག་གིས་བཀོད་པའི་མཐུ་ཡིས་འགྲོ་བ་ཀུན། །རང་བྱུང་དགོངས་པའི་ཀློང་དུ་མྱང་འདས་ཤོག །
དགེའོ།། །། ༈རྗེ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་འདུས་པའི་བདག །པདྨའི་མཚན་ཅན་ཞབས་ལ་འདུད། །འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་གཉིས་མེད་ཅིང༌། །ཞལ་རས་
དམར་གོར་གཟི་བརྗིད་ཅན། །ཞལ་ཚོམ་རྒྱ་གྲམ་དག་དང་ལྡན། །སྐུ་ལུས་ཐུང་ཉམས་སྐུ་ཤ་བརྒྱགས། །ཐུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཐུགས་སུ་ཆུད་
ཅིང་འདོམས་མཛད་པའི། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ལ་ཕྱག་འཚལ། །བདག་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ལ། །ཐུགས་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །སྔོན་གྱི་དྲང་
18
381
অ

107
།ཏེར་ ལས་རབ་རྩལ་གྱི་གསུང་། གསར།
ན་ཅིང་། །སེམས་ཉིདྲ་དོན་གྱི་སྨྱིག་ལོ་དེ། །མྱ་ཁ
༈ སྲོང་ཆེན་པོའི་སྲོལ། །ཐུབ་པའི་དབ༵ང་པོའི་ཆོས་ཚུལ་ལ། །སྡིག་པ་སྤངས་བར་གདམས་པ་དང༌། །དགེ་བ་སྒྲུབ་དགོས་གསུངས་པ་དང༌། །འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་
ཡིན་ཞེས་གསུངས། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་བསྟན་ཅིང༌། །སེམས་ཉིད་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་དེ། །མྱ་ངན་འདས་པར་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་བསྟེན་
ཞུགས་རྣམས། །དྲང་དོན་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དང༌། །ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་ལ། །དང་བས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་པར་མཛོད། །རང་ཅག་ལུས་འདི་འདོར་
ནས་ཀྱང་། །ཐུབ་བསྟན་ཡུན་དུ་མ་བཞུགས་ན། །མཐའ་འཁོབ་ངན་པའི་ཡུལ་སྐྱེས་ནས། །དེ་ལ་བཅོས་སུ་མི་རུང་གི །སུ་དག་ལུས་ལ་སྙིང་ཡོད་ན། །ད་རེས་ཐར་
བ་བསྒྲུབ་པར་རིགས། །ཁྱད་པར་གསང་སྔགས་མྱུར་ལམ་དང༌། །དེ་ལས་ཆེས་འཕགས་རྫོགས་པ་ཆེའི། །སྟོན་པ་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་དང༌། །ཆོས་ཚུལ་དེ་དང་
༈ མཇལ་བ་ནི། །བསྐལ་མང་ཚོགས་བསགས་དགེ་བས་ཏེ། །མ་རྨོངས་མ་ནོར་འགྲོ་བ་རྣམས། །ངལ་དུབ་དཀའ་ལས་ཁྱད་བསད་ནས། །ད་རེས་རྩེ་གཅིག་འབད་པ་
382

107
ཆོས་དབྱིངས་ བཞི་བཅུ་ གན་མཛོད།
བླླ ཐོན༑ ༑ལྟོ་གོས་གཏམ་ལ་གྱོང་བསྐུར་ནས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོན་མཐོང་སྟེ། །ནག་ཅན་བཙོན་ནས་བྲོས་པ་བཞིན། །སྙིང་རུས་རྩེ་གཅིག་ཆོས་
ལ་དྲིལ། །ད་ལྟའི་རང་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེར། །ཁས་འཆེའི་ཞལ་གདམས་མང་འདོན་ཀྱང༌། །མཐའ་བརྒྱད་བྲལ་བ་ང་ཡི་ལུགས། །དེ་ལ་བྲལ་འཛིན་མ་བྱེད་ཅིག །
།
རྩ་བྲལ་སྟོང་ཉིད་ང་ཡི་ལུགས། །དེ་ལ་སྟོང་འཛིན་མ་དམ་ཅིག །ཤར་གྲོལ་རྗེས་མེད་ང་ཡི་ལུགས། །དེི་ལ་གྲོལ་འཛིན་མ་བྱེད་ཅིག །བཟོ་མེད་བཅོས་མེད་ང་ཡི་
ལུགས༑ ༑དེ་ལ་དེར་འཛིན་མ་སྒོམས་ཤིག །ཡེ་དག་སངས་རྒྱས་རང་ཡིན་གྱི། །གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་མ་ཚོལ་ཅིག །ཐོས་བསམ་འཁྲུལ་པའི་རི་མོ་ཡིན། །གོ་ཡུལ་
ངང་དུ་མ་ལུས་ཤིག །ད་ལྟ་རང་སེམས་གཏན་ལ་ཕོབ། །རང་ཡིད་མ་བཅོས་རང་ངང་ཞོག །ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྟོང་པ་ཉིད། །སྒོམ་ཞེས་མཻ་བྱུང་སྙམ་པ་ཡི། །རང་སྡུག་
རང་ལཾ་བསྐུར་དོན་མེད། །རང་གསལ་རྗེན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །དོན་གྱི་ལྷག་མཐོང་དེ་ལ་ཟེར། །ལྷག་མཐོང་གནད་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན། །གནས་འགྱུ་བསྒྲང་པ་ཨ་རེ་
18
383
অ

107
ལས་རབ་རྩལ་གྱི་གསུང་། གསར།
* སྡུག ༑ངོ་ཤེས་རྩལ་རྫོགས་གྱིས་ཟིན་ན། །གནས་ན་ཆོས་ཉིད་ངང་ན་གནས། །འཕྲོ་ན་འང་ཆོས་ཉིད་རྩལ་ལས་འཕྲོ། །འཕྲོ་གནས་ཆུ་དང་རྦ་རླབས་བཞིན། །རང་
པས་ཤར་ཞིང་རང་ལ་གྲོལ། །གྲོལ་འཛིན་མི་དགོས་ཞལ་གདམས་ཡིན། །ལྟ་སྒྲོམ་སྤྱོད་འབྲས་མེད་པ་དེ། །མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་བར་བཏགས། །དེ་ལམ་བྱུང་
སྙམ་ནས་སུ། །ཐེ་ཚོམ་ངང་དུ་མ་འཆིང་ཞིག །ཐེ་ཚོམ་མ་བཅོས་རང་ངང་ཞོག །རྗེས་མེེད་རང་ཡལ་སྟོང་པ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ།_།སྣང་དང་
སྟོང་པར་བཏགས་པ་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་མིན་བཏགས་པ་མེད། །ཡིན་དང་མིན་པར་བཏགས་པ་མེད། །རང་ངང་རང་བབ་ལྷུག་པའི་ངང༌། །སྤྲོ་དང་བསྡུ་
བའི་ཀུན་རྟོག་མེད། །སྒོམ་དང་མི་སྒྲོམ་ཡིད་དཔྱོད་མེད། །འབྲས་བུ་ཐོབ་ཤོར་སྤང་བླང་མེད། །ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་ཀ་དག་ཉིད། །ཡེ་ནས་རང་ལ་གནས་པ་
༈ ཡིན༑ ཾ༑དེ་ཉིད་གདོད་ནས་དག་པ་ཡིན། །ད་ལྟ་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། །མ་རིག་སྒྲིབ་བསལ་རང་རིག་བསྟན། །དེ་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཟེར། །བདུད་རྒན་ཨ་
384

107
ཆོས་དབྱིངས་ བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་ གན་མཛོད།
% རག་གིས་མྱོས་ནས། །ཆོས་ཉིད་ཡངས་པའི་གླུ་བླངས་པ། །ཀྱེ་ཧོ་དམིགས་བསམ་འཕྲོ་འདུ་བྲལ་བ་ཡི། །རང་ངང་རང་བབས་འཕྲོ་འདུ་མེད་པ་སྟེ། །ཀུན་
ཏུ་བཟང་བོ་ཡེ་ནས་ངང་དུ་གནས། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བློ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཉེས་མང་འཁོར་བ་སྤང་བློ་མེད། །རེ་དོགས་རྩ་བ་ཆོད་པའི་བློ་
བདེ་བ། །འཁོར་བ་སྤངས་མེད་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པའི་གྱིན་འདའ་གློད་པའི་ངང༌། །རྟོག་ཚོགས་རོལ་པ་གང་དང་གང་ཤར་བ། །རང་ཤར་
ངོས་བཟུང་མ་བཅོས་རང་དག་ངང༌། །ནམ་མཁའ་ཆགས་ནས་ནམ་མཁའ་མ་ཞིག་བར། །སྐྱེ་དང་འཆི་བའི་ངོ་བོ་གྲུབ་མ་མྱོང༌། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཁོར་ཡུག་
མཉམ་པ་ཆེ། །ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་ཟང་ཐལ་ཀློང༌། །ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་དག་པ་ཆེ། །གློ་བུར་སྤྲིན་དང་ཁ་ཆར་ཅི་བྱུང་ཡང༌། །སེམས་རྟོག་འཁྲུལ་
བའི་འགྱུ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང༌། །ངང་ལས་བྱུང་ཞིང་ངངེ་ལ་ཐིམ་ཞིང་མེད། །མཚོ་རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་དེར་ཐིམ་འདྲ། །སེམས་ཀྱི་འགྱུ་རྟོག་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པ། །
385

107
ཀཏེར་ ལས་རབ་རྩལ་གྱི་གསུང་། གསར།
༣ མ་བཅོས་དགོངས་པའི་ངང་དེར་བཞག་པའི་དུས། །རང་ཤར་རང་གྲོལ་བློ་བྲལ་དེ་འདྲའོ། །དེ་ནས་བདུད་རྒན་སྨྱོན་པས་གླུ་བླངས་པ། །ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་མཆོག་
གཅིག་འདི་ན་གདའ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་མཽད་ཀྱང༌། །ཀུན་བཟང་ཀློང་འདིར་བདེ་སྡུག་རྒྱུ་
འབྲས་མེད། །མ་བྱས་པ་ལ་དེས་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་མེད། །གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེའི་ཐེག་པ་ཆེར་བཤད་ཀྱང༌། །ཡི་མུག་ཀུན་སྤྱོད་ཡིད་དཔྱོད་འདི་ལ་མེད། །གསང་
ཁྱེན་པ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །རྒྱུ་འབྲུས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་བསྟན་མོག་ཀྱང༌། །ཀུན་བཟང་ཀློང་འའི་་བདེ་
སྔགས་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བསྟུན་ན་ཡང༌། །རྣམ་རྟོག་འདུ་འཕྲོའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ང་ལ་མེད། །ས་དང་རིམ་པ་དབང་དང་དམ་ཚིག་སོགས། །འཁྲུལ་རྟོག་ཞིབ་མོའི་
སེམས་རྟོག་ང་ལ་མེད། །དེའི་ངང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་གདོད་ནས་རང་ཡིན་གྱི། །གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ད་གཟོད་གྲུབ་རྒྱུ་མེད། །
༔བརྟགས་ཟིན་པ་ལ་ད་གཟོད་བརྟག་རྒྱུ་མེད། །སྤང་བླང་རེ་དོགས་མཚན་མའི་དགེ་སྦྱོར་ཅན། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱོན་དུ་དེ་ཆེའོ། །འཁོར་བ་སྤང་འདོད་ཡེ་ཤེས་
386

107
ཆོས་དབྱིངས་ བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ གན་མཛོད།
སྒྲུབ་འདོད་པ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱོན་དུ་དེ་ཆེའོ། ། དམ་ཚིག ཆེན་པོའི་སྐྱོན་དུ་དེ་ཆེའོ། ། དམ་ཚིག་སྤུང་བླང་མཚན་འཛིན་དམ་པོ་ཅན། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱོན་དུ་དེ་ཆེའོ། །གནས་
དགའ་འགྱུ་སྡུག་ལུས་བཅོས་སེམས་སྡོམ་པ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐྱོན་དུ་དེ་ཆེའོ། །མ་སྤངས་ཡེ་ནས་རྫོགས་པའི་ཀ་དག་ཡིན། །ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་དེ་ རང་
གཞན་ན་མེད། །མ་བྱས་རང་ངང་རང་མདངས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གསལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །
མ་སྤྲོས་ན་ཡང་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས་པའྀ་ཆོས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་གདལ་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང༌། །ངང་ཡིན་ཡེ་ཡིིན་ཡེ་
ནས་རྫོགས་པ་ཆེ། །རང་གསལ་རང་རེེག་སྒྲིབ་འཁྲུལ་མེད་པའི་ཀློང༌། །སྣང་ཡང་སྣང་བ་དག་ལས་འདས་པའི་ཆོས། །སྟོང་ཡང་སྟོང་པ་དག་ལས་འདས་པའི་
ཆོས༑ ༑སྣང་མིན་སྟོང་མིན་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་ཡིིན། །འདི་ཡིན་འདི་མིན་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བ་སྟེ། །བཏགས་པའི་ཆོས་ཀུན་མེད་པར་ངས་བསྟན་གྱི། །མདོ་
387
18

107
ལས་རབ་རྩལ་གྱི་གསུང་། གསར།
* སྔགས་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་དང་ནི། །སྒོམ་པར་ཕྱོགས་པའི་བླང་དོར་རྣམ་མང་བའི། །ཁམས་གསུམ་སྲིད་པའི་ཆོས་དྲེས་མ་འཆིངས་པར། །ཀུན་བཟང་བདེ་
ཆེན་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པའི་ཀློང༌། །ཀློང་འདི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་བདེ་བ་ཆེ། །ཀུན་རྟོག་བློ་ཡིས་སྒྲིབ་པས་བཅིངས་པ་ཡིས། །ཕན་གནོད་ལྟར་སྣང་བརྟགས་པ་
འཁྲུལ་པ་ཆེ། །རྣམ་མང་ཐེག་པའི་སྒོ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཏེ། །འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཀུན་ཞི་ཞིང༌། །འཁོར་འདས་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པའི་ལྷུག