ཐོད་ཞལ་གྱི་རྣམ་བཤད།
ཐོད་ཞལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། །སྡེ་ཚན་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན། །དང་པོ་
མི་ལ་བརྟག་པ་ནི། །བླ་མ་གདུང་རྒྱུད་ཁྱད་འཕགས་དང་། །མཁས་བཙུན་གྲུབ་
ཐོབ་རྟོགས་ལྡན་གྱི། །དབུ་ཐོད་མཆོག་གི་ཐོད་པའོ། །དེ་མིན་ཕོ་མོའི་ཐོད་པ་
ནི༑ ༑གསོན་དུས་མིག་བཀྲག་ཞན་པ་དང༌། །མཆེ་རྣོ་རྣ་ཆེའི་ཐོད་པ་ནི། །མཁྲེགས་
ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡོད། །སྔོན་སོ་གཉིས་པར་སོ་ལྷག་དང་། །རྐན་ལ་སོ་ཡོད་
མི་ཚེ་ལ། །དབུལ་བ་རྣམས་ལ་ནོར་ཐོད་འབྱུང་། །སྣ་སྐེད་ཉག་ཅིང་སྣ་ཆེ་
ལ༑ ༑ཁྱུང་མཆུ་བཟང་བ་དེ་འབྱུང་ངོ་། །དཔྲལ་ཟུར་རྒྱས་པ་དེ་ལ་ནི། །གླང་ཆེན་
མཆེ་བ་བཟང་བ་འབྱུང་། །དབང་བོ་རྣོ་ཞིང་སྐད་བདེ་བའི། །རིགས་ལ་ཚངས་
བུག་ཡངས་པ་འབྱུང་། །སྤྱི་བོ་འབུར་བའི་མི་དེ་ལ། །བ་མོའི་ནུ་རྗེས་གསལ་བ་
འབྱུང་། །གཉིས་པ་རོ་ལ་བརྟག་པ་ནི། །རང་ལ་རོ་ཡི་སྤྱི་བོ་ནི། །བསྟན་པར་དུམ་
བུ་གཅིག་པ་ཡོང་། །དེ་བཞིན་མདུན་བསྟན་དུམ་གསུམ་པ། །གཡས་གཡོན་
བསྟན་པར་གཉིས་པ་འམ། །བཞི་བ་འབྱུང་ལ་བླང་ན་རུང་། །ལྟག་པ་གཏད་ན་
ངན་ཏེ་སྤང་། །མདུན་བསྟན་ན་ཡང་ཡས་མར་གྱིས། །སྔོན་སོ་མེད་ན་ཕུང་ཐོད་
དང་། །བརླག་ཐོད་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་། །རུང་བ་གང་དེའི་སྐེ་བཅད་དེ། །ས་ལ་
དྲང་པོར་བཞག་བྱས་ནས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བཏབ་སྟེ། །རུང་
ངམ་མི་རུང་པྲ་ལྟས་ནི། །སྟོན་ཅིག་ཅེས་པའི་དམོད་བཙུག་ཅིང་། །ཆོས་སྐོར་
བསྐོར་ལ་ལན་གསུམ་བརྟག །རང་ཉིད་ལ་ནི་མདུན་བསྟན་བཟང་། །རྒྱབ་
བསྟན་ངན་པས་བཟང་རྟགས་གཉིས། །ངན་རྟགས་གཅིག་ཡིན་བཟང་བར་
-!,
183

མན་ངག་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར།
བཤད། །ངན་རྟགས་མང་ན་སྤང་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དུམ་བུར་བརྟག་པ་
ནི༑ ༑བྱེ་བྲག་རུང་བའི་ཐོད་པ་དེ། །སྨིན་མཚམས་རྣ་ལྷན་གཡས་གཡོན་དང་། །ལྟག་
པའི་མདུད་སྒོའི་དཀྱིལ་བཅས་པ། །སྒོར་མོར་ཐིག་བཏབ་དྲས་པར་བྱ། །རྒྱ་སྲུབ་
ཅུང་ཙམ་མི་མངོན་པར། །ཤེལ་སྒོང་བཞིན་དེ་ཐོད་མཆོག་སྟེ། །བྱ་རི་ཡོངས་
རྫོགས་ཐོད་ཅེས་བྱ། །ལྷན་དང་ལྟག་ལྷན་མི་བརྩི་ལ། །རྒྱ་སྲུབ་ཕྱི་ནང་འབྲེལ་མ་
འབྲེལ། །དུང་དང་རྒྱ་སྲུབ་ཆད་མ་ཆད། །བརྟག་སྟེ་དུམ་བུར་བརྩི་བར་བྱ། །དུམ་
བུ་གཅིག་པ་བོན་ལ་དབང་། །གཉིས་པ་ནོར་དང་གསུམ་པ་ཟས། །སྔགས་ཀྱི་
དངོས་གྲུབ་ཆ་བཞི་པ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་ཞི་དང་རྒྱས། །དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་གནས་
སུ་སྟེ། །ནོར་བུ་དེ་ནི་སྤང་མི་བྱ། །དུམ་བུ་གཞན་རྣམས་གོ་སླ་ལ། །སྔགས་ཀྱི་
དངོས་གྲུབ་ཆ་བཞི་པ། །ཟེར་བ་ནལ་བུ་ཐོད་པ་སྟེ། །ཐོད་པའི་རྒྱ་སྲུབ་སྣའི་ཐད་
ནས། །དཔྲལ་བའི་གཞུང་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། །ནལ་བུ་མིན་པར་དེ་མི་
འབྱུང་། །དུམ་བུ་དྲུག་ཡན་སྤང་བར་བྱ། །བཞི་བ་ཁ་དོག་བརྟག་པ་ནི། །ཐོད་
མདོག་དཀར་པོར་རྒྱལ་རིགས་དང་། །དཀར་ལ་དམར་བའི་མདངས་ཆགས་
པར། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཏེ་མཆོག་གཉིས་སོ། །སེར་དང་དམར་སེར་རྗེའུ་རིགས་
འབྲིང་། །ལྗང་ཁུ་དམངས་རིགས་སྔོ་སྐྱ་ནི། །གདོལ་བའི་རིགས་ཏེ་སྤང་བར་
བྱའོ། །ལྔ་བ་དབྱིབས་ལ་བརྟགས་པ་ནི། །ཞི་བ་དཀར་ལ་ཟླུམ་པོའི་ཚུལ། །རྒྱས་
པ་སེར་ལ་གྲུ་བཞི་སྟེ། །དབང་ནི་སྒོང་གཤག་འདྲ་བའམ། །སྨུག་ལ་པད་འདབ་
འདྲ་ན་བཟང་། །དྲག་པོ་ཟུར་གསུམ་སྔོ་གཏིང་ཟབ། །དེ་ལྟར་རང་རེའི་ཕྲིན་ལས་
འགྲུབ། །དྲུག་པ་ལྗོན་ཤིང་ལ་བརྟག་པར། །དབུས་སུ་གཤོང་བུ་བཞི་ཡོད་
ན༑ ༑འདོད་འཇོ་བ་མོའི་ས་སྟེ་བཟང། །དབུས་སམ་མདུན་དུ་གཤོངབུ་གཉིས། །ཡི་
184

༄༅།། སྐྱང་སྤྲུལ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་བཏུས།
·;
བཞིན་ནོར་བུར་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཤིང་ལོ་རྣ་ལྷན་གཡས་གཡོན་ནས། །རྩེ་མོ་
ཡལ་ག་རྒྱས་པ་ལྟར། །ཚངས་བུག་ཐད་དུ་འཐེན་འདྲ་ནི། །དཔག་བསམ་ལྗོན་
ཤིང་ཞེས་པ་ཡིན། །ཤིང་ལོ་ཐམས་ཅད་མདུན་ཕྱོགས་སུ། །འཁྱིལ་བ་བཟང་ལ་
ཁ་ཕྱིར་བསྟན། །སྡོང་སྐམ་འདྲ་ན་ངན་ཏེ་སྤངས། །ལོ་འདབ་རང་ཕྱོགས་བསྟན་
ན་བླང་། །ལྗོན་ཤིང་རྩ་བ་ཚངས་བུག་ནས། །བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཁ་ལྟས་ན། །ནོར་
ཐོད་ཡིན་ཏེ་ལས་ཀུན་འགྲུབ། །ལྟག་པའི་མདུད་སྒོ་ཚངས་བུག་བར། །ཁུང་བུའི་
རི་མོ་ཕྲེང་ན་བཟང་། །ནང་གི་གདུང་དེར་ཁྱུང་མཆུའམ། །སྣ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་མཛུབ་
མོ་ལ། །བཀལ་ནས་བསྒུལ་རུང་འཕྱང་ཐུབ་ན། །རྣལ་འབྱོར་བ་ཡི་སྲོག་ཤིང་
ཡིན། །ངན་པ་དགུ་ཐུབ་ཅེས་ཀྱང་ཟེར། །ཁྱུང་མཆུའི་གཡས་གཡོན་སོར་བཞི་
རེ༑ ༑བཅལ་བའི་སོ་ན་གླང་མཆེ་ལྟར། །ཕྱི་རུ་ཡོད་ན་རྣལ་འབྱོར་བའི། །དབང་
ཕྱུག་ཅེས་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི། །གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཐོད་ཞལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྣ་ལྷན་
གཡས་གཡོན་གྱི། །ཐད་ཀྱི་ཁ་དང་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི། །གཡས་གཡོན་ཕྱེད་ཕྱེད་
བགོས་པ་ཡི། །རེ་རེ་ལའང་གཡས་གཡོན་གྱི། །ཆ་དེ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡི། །ཐིག་ནི་
གླིང་ཙེ་དགུར་ཕྱེས་པས། །དབུས་ནི་བླ་མ་སློབ་དཔོན་ཟས། །ནོར་གྱི་ས་སྟེ་
མདུན་རང་ས། །གཡས་མདུན་ཚེ་འདས་གཡོན་ཉེ་འབྲེལ། །དབུས་གཡས་བུ་
གཟུངས་མའི།
དགྲ་ས།
ཡོན་བདག་གི་ས།
བུ་དང་ཚ་བོའི་ས།
བླ་མ་དང་སློབ་
ཕ་མའི་ས།
དཔོན་ཟས་ནོར་ས།
ཚེ་འདས་ས།
རང་ས།
ཉེ་འབྲེལ་ས།
185

མན་ངག་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར།
:
ཚ་གཡོན་ཕ་མ། །རྒྱབ་ནི་དགྲ་ས་དེ་ཡི་གཡས་གཡོན། །གཟུངས་མའི་ས་དང་
ཡོན་བདག་སར། །སྲིན་ཁུང་གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞིར། །འབྲེལ་བ་
དང་ནི་སྦྲུལ་རིས་དང་། །བྱ་རྗེས་ཁྱི་རྗེས་འབུ་རྗེས་དང་། །ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་དགྲ་
ས་དང་། །ཚེ་འདས་ས་རུ་ཡོད་ན་བཟང་། །དེ་མིན་གར་ན་ཡོད་པ་ངན། །རང་
ས་ལ་སོགས་བཟང་འོས་སར། །སྲིན་ཁུང་ཤིང་ལོའི་འབྲས་འདྲའང་བཟང་། །
རང་སར་ཐིག་ཟླུམ་ཉི་ཟེར་ལྟར། །འདུག་ན་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་དང་། །རི་མོ་སྨུག་ལ་
འཁྱིལ་འདུག་ན། །ཆུ་མིག་དང་ནི་སོག་སྣའི་ནང་། །རི་མོ་དཀར་པོ་ཕྲ་དོད་
ནི༑ ༑རྣལ་འབྱོར་ཚེ་ལོ་ཡིན་པས་བཟང་། །དེ་ཡང་ས་ཁད་མཉམ་པ་ལ། །ཐོད་
པ་བཞག་པའི་རང་མདུན་ཕྱོགས། །མཐོ་ན་ཁ་རྗེ་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ། །རང་སར་
ཡངས་ཤིང་མཐུག་པ་དང་། །དགྲ་སར་དོག་ལ་སྲབ་པ་བཟང་། །དེ་གཉིས་གོ་
ལོག་གྱུར་ན་ངན། །ཆ་མཉམ་བྱུང་ན་འབྲིང་དུ་བཤད། །འདོད་འཇོ་བ་ཡིས་ནུ་
རྗེས་བཟང་། །ཟས་ནོར་འཕེལ་ལོ་དེ་མིན་པའི། །རྗེས་ཡོད་བྱུང་ན་མྱ་ངན་འོང་། །
ཡོ་བར་འདུག་ན་ཡིད་མི་བདེ། །ཤིང་ལོ་ཕྱིར་ལོག་ཟས་ནོར་འཛད། །དགྲ་མཆུ་
རྣོ་ན་དགྲ་ངོ་ཆེ། །ཞེས་པའི་རྟགས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། །བདུན་པ་བུ་གར་
བརྟག་པ་ནི། །ཚངས་དབུ་གཅིག་པ་རྒྱལ་རིགས་ཏེ། །ཡངས་ན་ཞོ་ཟས་དོག་ན་
ཆུ༑ ༑ཐུབ་པར་ཤེས་ཏེ་བཏང་བའོ། །ཚངས་དབུ་གཉིས་པ་བྲམ་ཟེ་འབྲིང་། །
གསུམ་པ་རྗེའུ་རིགས་ཐ་མའོ། །ཚངས་བུག་བཞི་དང་མང་པོ་ནི། །གདོལ་རིགས་
ཡིན་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ། །ཚངས་བུག་མེད་ན་ལྐུགས་ཐོད་ཅེས། །ཡོན་ཏན་གཞན་
རྣམས་བཟང་ཡང་སྤང་། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀ །འགག་པ་མེད་པས་པ་
ཞེས་ཏེ། །གཉིས་སུ་མེད་པས་ལ་ཞེས་བྱ། །མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །
186

༄༅།། སྐྱང་སྤྲུལ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་བཏུས།
ཐོད་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། །བཅང་བར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བས། །དངོས་གྲུབ་
རྣམ་གཉིས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར། །གཅེས་པར་
བཟུང་ཞིང་ཐུ་ཡུག་དང། །འགོམ་ཡུག་ལ་སོགས་སྤང་བྱས་ན། །གང་འདོད་འབྱུང་
ལ་གདོན་མི་ཟ། །