གཉིས་པ། མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ།«
ཇི་སྙེད་ཆོས་དང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།།
སྒྲིབ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྤྱན་ཡངས་པས།།
མངོན་སུམ་གཟིགས་ནས་སྟོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ།།
མངོན་སུམ་ལེའུ་ཚུལ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ།།
དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ལེའུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ལེའུ་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ། འབྲེལ་བ་ཅན་ལེའུའི་གཞུང་། ལེའུའི་མཚན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།
དང་པོ་ལ། སློབ་དཔོན་ལྷ་དབང་བློ་དཔོན་སློབ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་འཆད་པའི་རྒྱུ་རང་དོན་རྗེས་དཔག་གི་ལེའུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་དང་པཽར་བཞག་ཅིང་། དེའི་རྗེས་སུ་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་གོང་མའི་བཤད་པ་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུས་རྫོགས་པར་མཛད་ནས། ད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་འཆད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ལྷའི་འགྲེལ་པ་ལས། ìསློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆད་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་འོག་མ་རྟོགས་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕྱེད་གོང་མ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ནས། ད་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།î ཞེས་གསུངས་ལ།
སློབ་དཔོན་ཡ་མ་ཤྲཱིས། ìལེའུའི་གོ་རིམ་ལ་ནི། ལྷ་དབང་བློ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།î ཞེས་ལྷའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་།།
སློབ་དཔོན་རྒྱན་མཛད་པ་དཔོན་སློབ་གཞན་རྣམས་ནི། ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུ་ཉིད་དང་པོར་མཛད་དེ། དེར་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། དེ་ལ་དབྱེ་ན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ལས། མངོན་སུམ་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བཞེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱན་ལས། ìདེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ།î ཞེས་གསུངས་ལ། རྒྱལ་བ་ཅན་གྱིས། ìསློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་འཆད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལེའུ་དང་པོས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཆད། ལེའུ་གཉིས་པ་ཚད་མ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་གྲུབ་པ། གསུམ་པས་ནི་མངོན་སུམ་འཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་སོ།།î ཞེས་དང་།
ཉི་མ་སྦས་པས་ཀྱང་། ìདེ་ལྟར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་གི །ཚད་མ་གཉིས་ཏེ་འདྲ་བདག་ཉིད།།î ཅེས་གསུངས་སོ།།
རང་གི་ལུགས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གྲུབ་པར་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དང་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་མཛད་ལ། རིགས་པ་དེའང་མཐར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེའི་གྲངས་དང་། གཞལ་བྱ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཞི་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་འཆད་དོ།།གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་ལེའུའི་གཞུང་བཤད་པ་ལ།
ཇི་སྐད་དུ་ལྷའི་འགྲེལ་པ་ལས། ìཚད་མ་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།î ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚད་མའི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ། རབ་སྦྱོར་གྱི་ཚད་མ་གྲངས་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གྲངས་ངེས་པའི་ཚུལ། གྲངས་གཞན་འདོད་པ་དགག་
པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟགས་འགོད་པ། ཚུལ་བསྒྲུབ་པ། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ། རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ།།
དང་པོ་ནི། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་བ་རྣམས་ན་རེ། མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ནི། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚད་མ་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །
རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ནི། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་དཔག་དང་། དཔེ་དང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚད་མ་བཞི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་རྣམས་ནི། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དཔེ་དང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚད་མ་དྲུག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཙར་ཀ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་གཞུང་དོན་ལས་ཤེས་སོ།།
གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་བཞག་པ་ནི། ཚད་མ་གྲུབ་པར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །
གྲངས་ངེས་པ་དེའང་གང་ལས་ཤེས་ན། གཞལ་བྱ་ནི་མངོན་གྱུར་དང་། ལྐོག་གྱུར་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བས་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་ཅེ་ན། ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་ཚད་མ་གང་གིས་འགྲུབ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་གྱུར་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀས་གྲུབ་པར་སྨྲ་ན། གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བ་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ལ་བལྟོས་ཤིང་། ཚད་མའི་དབྱེ་བ་གྲུབ་པ་ཡང་གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བ་ལ་བལྟོས་པས། རྟོགས་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གང་རུང་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།
ཅི་སྟེ་ཡང་ཚད་མ་ལ་བལྟོས་མེད་དུ་གཞལ་བྱ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དབྱེ་བ་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣང་ཡུལ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས། འདི་ནི་མངོན་གྱུར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན། འདི་ནི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་གྲུབ་པ་ན། ཤུགས་ལ་ཡུལ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་ངེས་པར་འགྲུབ་སྟེ་ཡུལ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ།
དེ་ལྟའི་བདག་ཉིད་ཅན་མྱོང་ནི། །འདི་ནི་ཐ་དད་བློ་རྒྱུ་ཡིན།།
དེ་ཕྱིར་བློ་དབྱེ་རང་ཉིད་ལས། །འགྲུབ་འགྱུར་དེ་དག་གིས་དེའི་དོན།།
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་སྦས་པས་ཀྱང་། ìའདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།î ཞེས་དང་། ཚད་མ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། ìའདིར་བཤད་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྟེ། འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།î ཞེས་གསུངས་སོ།།
དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པར་རང་རིག་གིས་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བས་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གཞལ་བྱ་ལ་རང་སྤྱི་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞལ་བྱ་གསུམ་པ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཚད་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་རྟོག་པས། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བས་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་བསྟན་པས་ནི་གཞལ་བྱ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཚད་མའི་གྲངས་གཞན་ཡང་འབད་མེད་དུ་ཁེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡོད་པས་ཚད་མ་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པར་ཁེགས་ཤིང་། གཉིས་ལས་མེད་པས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཉེར་འཇལ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཁེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་ལས།
ìགཞལ་བྱ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།î ཞེས་གསུངས་ལ།
ལྷའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། ìདེ་ལ་འདིར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་བསྟན་པས་ཚད་མ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། རེ་ཞིག་ཡུལ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བ་རང་རིག་གིས་འགྲུབ་ན། དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གཞན་དག་རང་རིག་པ་ལས་ཤུགས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་དོན་འགྲུབ་ཀྱང་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་རྨོངས་ཏེ་གཞལ་བྱ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མཐོང་བས་དེ་དག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ཏེ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྟགས་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།î ཞེས་གསུངས་སོ།།
གཉིས་པ་ཚིག་གི་དོན་ནི།
གཞན་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས།།
ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཚད་མ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ།།
གཉིས་པ་ཚུལ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མདོར་བསྟན། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ།།
དང་པོ་ལ། གཞན་དག་ན་རེ། ཨུཏྤལ་ལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་རང་སྤྱི་འདྲེས་པའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། བཤད་པ།
དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་ཕྱིར།།
ཞེས་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་གཞལ་བྱ་གཉིས་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། མི་ནུས་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པས་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
ཅི་སྟེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་དང་། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དོན་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱང་ལ་ལར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་ན་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡུལ་གཉིས་ཁོ་ནར་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། བཤད་པ།
སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་མོས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།། ༡
འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །སྒྲ་ཡི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མིན་ཕྱིར།།
རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ།། ༢
ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞལ་བྱའི་དོན་མིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོས་གཞལ་བྱའི་དོན་དུ་མོས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་ལྟར་ཞུགས་པས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རང་སྤྱི་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་གསུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་ཐུན་མོང་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་ཡི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་ཡུལ་མིན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་ཡུལ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བརྡ་འཛིན་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ན་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ནི་ཡོད་པའི་ཡུལ་དང་། བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་དང་། སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
གཉིས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བདུན། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཤད་པ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། སྤྱི་མཚན་དངོས་མེད་དུ་བསྟན་པ། རང་མཚན་དངོས་པོར་བསྟན་པ། སྤྱི་མཚན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ། དོན་དམ་པར་གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུར་བསྟན་པ། ཚད་མའང་གཉིས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་ནོ།།
དང་པོ་ནི། འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པའི་ཆོས་ཤིག་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཅན་དམ་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་དང་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པས་རྫས་ཡོད་དང་། རང་གི་ངོ་བོར་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་ཀུན་དང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པས་རང་མཚན་དང་། མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་རྟོགས་པས་མངོན་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ལ། རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་ཅིང་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ལ་བསྒྲིབ་པས་ན་ཀུན་རྫོབ། མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་བློས་ཡོད་པ་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པས་ན་བཏགས་ཡོད། རིགས་མཐུན་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་སུ་སྣང་བས་སྤྱི་མཚན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།
འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རགས་པ་བ་རྩོམ་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་རིགས་མཐུན་རྣམས་ཟླ་མེད་དུ་རེ་རེར་གནས་པ་ན། དེ་དག་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཚེ་ཡུལ་འདབ་འབྱོར་དུ་གནས་ཤིང་ཕན་ཚུན་རེག་པའམ་འབྱར་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་ཆ་མེད་པས་ཕན་ཚུན་རེག་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་པར་འགྱུར་བས་རྡུལ་དུ་མ་བསགས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ལས་གོང་བུ་ཆེར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་གནས་པའི་གོ་ས་མེད་པས་བར་སྟོང་ཡང་མེད་དེ། ཡོད་ན་བུམ་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲན་རྣམ