༈ ནད་སྦྱོང་བདུད་རྩིའི་ཆར་རྒྱུན་བཞུགས་སོ། །
ན་མོ་གུ་རུ་བྷེ་ཥ་ཛྱ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་བླ་ན་མེད། །བདེ་གཤེགས་སྲས་
བཅས་ལ་བཏུད་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ནད་ཀྱི་འདམ་སྦྱང་བ། །ཤེས་རབ་བདུད་
རྩིའི་ཆར་རྒྱུན་སྤེལ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ཞིག་བྲོ་ནད་ཀྱིས་མནར་བ་དེས། ནད་
དེ་ལ་བསྟེན་ནས་སྒྲིབ་པ་བྱང་ཚོགས་རྫོགས་གཏན་དུ་ནད་ཀྱི་འདམ་ལས་ཐར་
པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བློ་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནད་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟས་ནས་སྒྲིབ་
པ་བྱང་བའི་སྒོར་ཤེས་པ་དང་། ནད་སློབ་དཔོན་དུ་ཤེས་ནས་བག་ཡོད་པར་
བྱ་བ་དང༌། ནད་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་ཤེས་ནས་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་
འཇུག་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་འཁོར་བ་འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་
ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ལ། དེར་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་ལས་ཅན་བདག་ཅག ཡུད་
34

ནད་སྦྱོང་བདུད་རྩིའི་ཆར་རྒྱུན།
ཙམ་བདེ་བའི་ཚེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བསམ། རང་གི་དོན་མི་སྒྲུབ་པར་
བག་མེད་དུ་གནས་པ་ལ། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདིས་བག་མེད་དང་དྲེགས་
པ་སོགས་སྐྱོན་སེལ། སྒྲིབ་པ་བྱང་བའི་སྒོ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས།
གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡོན་ཏན་ནི། །སྐྱོ་བས་དྲེགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཞེས་
གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་
ངེས་འབྱུང་གི་བློ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ།
།ཁྱད་
པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་རྩོད་ལྡན་མི་མཇེད་འདིར་མགོ་ན་བ་
ཙམ་གྱིས་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མདོ་
སྡེ་དུ་མ་ལས་ཡང་ཡང་གསུང་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེད་ཀྱིས་ཞིང་
འདི་མ་དག་པ་སྙིགས་མ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཡང་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་
པོའི་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱ་བ་རྣམས་འདིར་སྐྱེས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་
བ་ཚན་པོ་ཆེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་ད་ལན་རང་གི་ནད་འདིས་ཀྱང་སྔོན་ནས་
བསགས་པའི་ལས་ངན་དུ་མ་འདག་ངེས་པས་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་བདག་གི་ནད་འདི་ལས་ཆེས་ཐུ་བའི་ངན་སོང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་བཟོད་དཀའ་ལ་ཡུན་རིང་བ་དག་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་དེ་སྔ་སྐྱེ་བ་
མུ་མེད་པར་མྱོང་། ད་ཡང་རང་གིས་ཐར་པ་དོན་དུ་མ་གཉེར་ན་སྐྱེ་བ་མུ་མེད་
པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པར་འདུག་ཀྱང༌། བདག་གིས་དེ་སྔ་མ་ཤེས།
ད་ནི་ནད་འདི་ཙམ་ཡང་བཟོད་དཀའ་ན་འདི་ལས་ཆེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མུ་མེད་
35

ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ།
པ་ཇི་ལྟར་བཟོད་དེ། ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་འདའ་བའི་ཐབས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གནས་པའི་སྐབས་སུ་ཁེལ་བས་ཅི་ནས་ཅུང་ཟད་
མ་ཤི་ན་ཚེ་འདི་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བར་ཅིས་ཀྱང་བྱ། གལ་
ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ནད་འདིས་ཤི་ནའང་དུས་གསུམ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་
བའི་དངོས་པོ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ལ་ཕུལ་ནས་འདི་རྗེས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བླ་མེད་
བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་དྲག་པོ་བྱ་སྟེ་སྨོན་ལམ་ནི་ཆུད་ཟ་བར་
མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པར་ད་དུང་མཐའ་
མེད་པའི་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཤེས་པའི་མུན་
པས་ཡིད་བསྒྲིབས་ཏེ་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
བསལ་ཞིང་ཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་བདེ་བའི་སྐལ་བ་བདག་གིས་སྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །
དེ་ལྟར་བགྱིད་ནུས་པར་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་
སྙམ་པ་ཡང་ཡང་བྱའོ། །མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཅི་ཙམ་མནར་བ་དེ་བཞིན་
སླད་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་བརྟན་པོ་གྱོན་ཏེ་
ཕྱིན་ཆད་བག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བདག་དེ་སྔ་བག་མེད་པས་ལས་ཉོན་
གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་མི་འདོད་བཞིན་ནད་འདི་མྱོང༌། །སྔ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་
ན་ད་ལྟ་ན་རྒྱུ་ག་ལ་ཡོད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ཚུལ་
བཞིན་བྱས་ཡོད་ནའང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་ཀྱང༌། བདག་དེ་སྔ་བག་
36

ནད་སྦྱོང་བདུད་རྩིའི་ཆར་རྒྱུན།
མེད་པས་རྒུད་པ་འདི་མྱོང་བར་ཟད། ད་ཕན་ཆད་དེ་སྔ་ལྟར་མི་བྱ་བར་ཅུང་ཟད་
མ་ཤི་ན་འདོར་ངེས་ཀྱི་ལུས། ནད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར། རྒ་བས་ཉིན་བཞིན་འཇོམས་
པ་འདི་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་བྱ་བར། རྣག་ཅན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་རླབས་
པོ་ཆེ་འགྲུབ་ནས་འཆི་ཁར་ཟླ་བ་ཉ་གང་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
ཤིང་། ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཕན་བདེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཅིས་མི་འབད་སྙམ་
དུ་བག་ཡོད་པ་བརྟན་པོའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །གཞན་ནད་མེད་པ་ན་དགེ་བ་ལ་
བརྩོན་མི་ནུས་པ་དག་ནད་ཀྱིས་སྐྲག་ནས་ཕྱག་བསྐོར་སྒྲིབ་སྦྱང་སོགས་ལ་འཇུག་
པས་ན་ནད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པའང་ཡོད་པས་རྐྱེན་ནད་དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་དགེ་རྩ་བསྒྲུབ་པ་དང་། བློ་སྦྱོང་བས་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་
བའི་ཐབས་མཁས་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། གཅོད་
པ༑ ཉམས་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ང་ནི་གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་གཞན་མགོ་
འདྲེན་པ་ཡིན་ཁུལ་ལ་ད་རེས་རང་ཐོག་ནད་བབ་པ་འདིས་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་
ཨེ་སློང་དང་། རང་གི་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་ཨེ་ཚུད་ཀྱི་དྲོད་ཚད་སྲང་ལ་འདེགས་
པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་རང་རྒྱུས་རང་གིས་བླངས་ནས་ད་ཕན་སྐྱིད་ཆོས་མཛེས་ཆོས་
ཀྱིས་སྒོ་ནས། ལྟོ་འགྲངས་ཉི་མའི་དྲོས་ཚེ་ཆོས་པའི་གཟུགས། །རྐྱེན་ངན་ཐོག་
ཏུ་བབ་དུས་ཐ་མལ་བ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་དུ་མ་སོང་བ་ཞིག་ནད་ཐེབས་འདི་ལ་
བྱའོ་སྙམ་པས་རྐྱེན་ངན་ཉམས་ལེན་གྱི་གྲོགས་སུ་འཁྱེར་ཅི་ནུས་བྱ་དགོས་ལ།
དེ་རབ་ལྟ་སྒོམ་ཀྱི་ངང་དུ་འཁྱེར་འབྲིང་བློ་སྦྱོང་དང་སྒྱུ་མར་ཤེས་ཤིང་ཚོགས་
37

ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ།
རྫོགས་སྒྲིབ་སྦྱང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་ཁྱེར། ཐ་མས་ཀྱང་འདི་ན་ཇི་
སྐད་བཤད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་རང་གི་ཉམས་འོག་ཏུ་གང་ཚུད་བློ་
ལ་གང་དང་ཅི་འཐད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བར་བྱའོ། །
གསུམ་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་སྦྱིན་པར་བློ་སྦྱང་བ་ནི། འཁོར་བའི་སྣང་བ་
འདི་དག་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ཡིན་ཡང་བདག་
གིས་མ་ཤེས་ཀྱང་། ནད་འདིས་མཚོན་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཡོད་པ་དང༌། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་དང་། ལུས་སེམས་ལ་དཔྱད་ན་དུ་མ་
ཆོས་ཙམ་ལས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཀྱང༌། བདག་གིས་བདག་
དང་བདག་གིར་བཟུང་ནས་ལུས་འདི་ལ་ཞེན་ཆགས་བྱས་པས་ནད་སོགས་
ལུས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཀུན་བྱུང་བར་འདུག་པས། ད་ནི་ནད་
བདག་གདོན་བགེགས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་
འདི་ཇི་འདོད་པའི་དངོས་པོར་དམིགས་ཏེ་ཕོངས་པ་མེད་པར་བཏང་བར་བྱའོ་
སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང༌། ལུས་སྦྱིན་གྱི་དམིགས་འདོན་རྒྱས་བསྡུས་
ཅི་རིགས་ཡང་ཡང་བྱས་པས་གནས་སྐབས་ནད་དག་པ་དང་། མཐར་ཐུག་
ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་འཆི་བ་བསླུ་བའི་མཆོག་ཏུ་གསུང་ལ། གཞན་ཡང་སྟོང་
ཆེན་རབ་འཇོམས་ལས། ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་བརྟན་པའི། །འཕགས་
པའི་བདེན་པ་སུ་དག་རྣམས་བསྒོམ་ཞིང༌། །ལུས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་ཡིད་ལ་བྱས་
པ་ནི། །དེ་དག་འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང་འཕྲད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
38

ནད་སྦྱོང་བདུད་རྩིའི་ཆར་རྒྱུན།
aiy
དེས་ན་རང་ལུས་ལ་ཆགས་པ་འདིས་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་
བསྐྱེད་པས་ན་ཅིས་ཀྱང་མ་ཆགས་པར་གཏོང་བའི་སེམས་ལ་གོམས་པར་བྱ་
བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ནོ། །
གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ལུས་འདིར་ནད་ཀྱི་གདུང་བས་ཁམས་འཕོ་བ་སོགས་
འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པའི་བདེ་བ་འགྱུར་བཅས་ཉི་ཚེ་བས་རང་བཞིན་གྱི་དབེན་
ཞིང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཛག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པ་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་
བརྟན་པོ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། གསུམ་པ་བཟོད་པ་ནི། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
འདི་དག་ནི་རང་གི་སྔོན་བྱས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྨིན་པས་འདི་འདྲ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་
སེམས་ཅན་ད་ལྟ་འདི་འདྲ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན་
ན་ཅི་མ་རུང་བདག་གིས་བཟོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་། བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་
ནི༑ དེ་འདྲའི་བློ་སྦྱོང་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པ་རྟག་གུས་ཀྱི་སྦྱོར་བརྩོན་གོ་ཆ་
ཆེན་པོ་བགོས་ཏེ་བརྩོན་པ་བར་མེད་བྱ་བ་དང་། ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ནི། ནད་
དེས་ཟུག་རྔུ་ལྷངས་ཀྱིས་ལྡངས་བ་ན་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྦྱོང་དམིགས་བཅས་དང༌།
རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ནད་བསྲེས་པའི་དམིགས་རྣམ་མ་བརྗེད་པར་རྩེ་
གཅིག་སེམས་པ་དང༌། དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ནི། བླ་མས་ནད་སྦྱོང་གི་གདམས་
ངག་བསྟན་པ་ཐོས་པ་ལ་བསམ་པ་དང༌། དེ་དོན་བསྒོམ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་
བྱ༑ ན་བྱེད། ན་ལུགས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤེས་པ་དང༌། དོན་
དམ་ནད་ཟུག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགགས་གནས་བྲལ་ཆེན་པོར་ཤེས་པས་ན་ཟུག་
39

ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ།
ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་དུ་ཁྱེར་ཅིང་། དེ་ཡང་བདེ་ཆེན་དུ་ལྷངས་ཀྱིས་ཤར་བས་
ན་བ་དེས་རྟོགས་པའི་བོགས་ཐོན་ནས་སྐུ་གསུམ་གྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་ན་ཚ་ལམ་ཁྱེར་འདི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་བསྔགས་
པ་ཡིན་ནོ། །ན་བ་ན་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ན་བ་བདེ་ཆེན་ཆོས་སྐུའི་ངང༌། །དེ་ལྟར་
རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ན་དང་མི་ན་ཁྱད་མེད་པའོ། །ཞེས་པའང་ཨ་ཛི་
ཏས་སོ། །མངྒ་ལཾ།། །།
40

རྫོགས་ཆེན་གདམས་པ་ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་སངས་རྒྱས་ལག་གཏེར། ཨེ༽