༄༅།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གཞུང་ལས་བསྡུས་
པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བཞུགས་སོ།།
གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ།



3
ལེའུ་དང་པོ། རླུང་ནད་བཅོས་ཐབས།
འཚལ'
བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེ་ བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པ་ ཡང་ དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གྱི་ལྷ་བཻཌཱུརྻ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། འགྲོ་
བའི་མ་རིག་མུན་སེལ་ཞིང་།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། སེམས་
ཅན་ཤེས་ བྱའི་ སྒྲིབ་ བྱང་ བའི།། འཇམ་པའི་ དབྱངས་ ལ་ ཕྱག་ ་ནས།།
འགྲོ་མཆོག་མི་ལུས་རིན་ཆེན་ལ། བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའི་ནད་ཡོད་ཀྱང་།། རྩ་བ་
རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ།། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེལ་འགྲིབ་འགྱུར།། མི་
བཟད་ནད་ ཀྱིས་ ལུས་ སེམས་གདུང་།། ཁྱད་པར་ རླུང་ གིས་ ནད་ རྣམས་ རྒྱུ༎
བད་མཁྲིས་ཟུངས་དང་ དྲི་མ་རྣམས།༎ འཁྲུག་ཅིང་ནད་རྣམས་མ་ལུས་སྐྱེད།།
དེ་ཕྱིར་དེའི་བཅོས་པའི་ཐབས། གདམས་པ་མདོར་བསྡུས་སྙིང་པོ་བྲི། འདི་
ལ་དབྱེ་བ་མཚན་ཉིད་དང༌།། བཅོས་པའི་ཐབས་དང་རྣམ་གསུམ་ཡིན།། དབྱེ་
བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས། རླུང་ནད་སྤྱི་ལ་རིགས་གཉིས་ཏེ།། རང་རྒྱུད་གནོད་
བྱ་ལ་ཞུགས་དང༌། གཞན་རྒྱུད་ལོག་པ་ཞུགས་པའོ།། གནོད་བྱ་ལ་ཞུགས་བཅུ་
བདུན་ཏེ།། ། ཟས་དང་མ་ཞུ་ཞུ་བ་དང་། ཁྲག་ཤ་ཚིལ་རུས་རྐང་ ཁུ་ མངལ།།
པགས་པ་རྩ་ཚིགས་ཆུ་བ་དང༌། བཤང་གཅི་ཀུན་ལ་ཞུགས་པ་དང༌།། གཞན་
དབང་རླུང་ནད་ཨ་བ་དང་[ཝརྟ]། ། ད་རྒན་གཉིས་དང་འགྲམ་ཉམས་དང་།།
ལྕེ་ལྡིབ་ཕྱོགས་གཅིག་གུག་པ་དང་། རྩ་འཛིན་ཕྱོགས་གཅིག་ལུས་ཀུན་སྐོམ
[སྐམས]། ། ཤ་རིང་[ཤིང་རེངས]དཔུང་འཇའ་པི་ཤ་བཾ[བི་ཤ་ཙེ]། ། སྲེན་ཐེ་
_སྲ་འཐེང]བླ་རིང་[བརླ་རེངས 4]ལྕེ་ཕྱང་འགོ[སྤྱང་མགོ]།། ཚེར་མ་གཟུགས་
-
འཁུམ་ཁ་ལིང་[ལི]དང་།། རྐང་རྩེ་[བརྩེ]རྐང་ཚ་ཞེས་བྱ་བའི༎ བྱེ་[དབྱེ]བ་

4
༄༅།གཡུ་ཐོག་སྨན་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།
ཉི་ཤུར་བཤད་པ་ཡིན།༎ བྱེ་བྲག་སྲོག་འཛིན་གྱེན་རྒྱུ་དང༌།། ཁྱབ་བྱེད་མེ་ཉམས་
[མཉམ]ཐུར་སེལ་ལྔའོ།།
མཚན་ཉིད་ སྤྱི་ དང་ བྱེ་ བྲག་ རྟགས། སྤྱིའི་ རྟགས་ ལ་ རྣམ་ པ་ གསུམ།
སློངཔ་རྒྱུ་ལས་ [ ལ ] བརྟག་པ་དང༌།། མཚན་ཉིད་རྟགས་ལ་བརྟག་པ་དང་།།
འཕྲོད་དང་མི་འཕྲོད་གོམ་[གོམས]པར་བརྟག། རྒྱུ་ནི་བཅུད་མེད་ཡང་རྩུབ་
ཟས། ཟ་གཅིག་པ་དང་དུས་མ་ཟོས༎ རེས་འགའ་སྙུང་འདུབ་[འདུག]ཉལ་
པོ་དྲག[དྲགས]། ག་ཆད་དུས་[ངུས]དང་མྱ་ངན་གདུང་། སེམས་ལས་སྤྱད་
དང་རྙིད་[གཉིད]མ་ལོག། ཁྲག་ཟགས་འཁྲུ་སྐྱུག་དྲག་པོའི་རྗེས༎ རླུང་ནད་
མ་ལུས་ལྡང་བར་འགྱུར།། ནད་རྟགས་རྩ་ཆུ་དབང་པོ་དང་།། ཕྱི་གཡུལ་[ ཡུལ ]
ན་ལུགས་ཁྲག་ལ་བརྟག། རྩ་ནི་རྐྱལ་སྟོང་རྒྱུག་ཅིང་སྡོད!། ཆུ་ནི་སྔོ་ལ་སྦུ་[ལྦུ]
བ་ཆེ༎ ཀུ་ཡ་སྤུ་འདྲ་ལོག་རྗེ་[རྗེས]སླ། མིག་རྩ་རྒོད་ཅིང་རྣ་བ་འཁྲོག། ལྕེ་ནི་
སྐམ་རྩུབ་ དམར་ རམ་ ནག། ཕྱི་ ཡུལ་ སྔམ་ [ རྔམ ] རྒོད་ འགྲོ་ སྙིང་ འདོད།།
དབྱལ་[ གཡལ ]སྟོང་དཔྱོབ་〔གཡོབ]ཅིང་རྐང་ལག་འདར། རེག་ན་བརྩེ་ཞིང་
བ་སྤུ་ལྡང་།། ཤེས་པ་འཕྱོ་ཞིང་ཤུ་ཡིས་འདེབས།། འབྲེལ་མེད་གཏམ་དང་ཅོ་
འཕྲུལ་མང༌།། ལུད་པ་འགོག་དཀའ་སྦུ་[ལྦུ]བར་བཅས༎ ན་ལུགས་མགོ་ལུས་
གདུང་སྙོམ་ [ བརྡུང་ སྙམ] བྱེད།། བྲང་དང་མུ་ འགྲོམ་ [ འགྲམ ] ཟུག་ ཅིང་
གཟེར།། ཚིགས་རྣམས་དབྱེ་བ་ལྟར་སེམས་ན! བླ་[བརླ ]རྐེད་ན་ཞིང་སྙོ་[སྨྱོ ]
སྙིང་འདོད། མགུལ་[འགུལ]ན་ཟུག་ཆེ་ཕྲུམ་སེར་འབྱུང་།། མགོ་འཁོར་མེ་
དང་ཉི་མས་ཕན།། རླུང་ཁྲག་ནག་ཅིང་དམར་ལ་རྩུབ། ཤུགས་དྲགས་[དྲ]
སྦུ་[ལྦུ]བ་དམར་ལ་སྲ།། གཏར་རྗེས་གཟུགས་[ཟུག]ཆེ་ཤེས་པ་འཕྱོ༎ འཕྲོད་
པ་མངར་སྐྱུར་ལེན་ཚ་[ལན་ཚྭ]དང་།། ཚ་སྣུམ་བཅུད་ལྡན་གྲོ་[དྲོ]བ་འཕྲོད།།
ཁ་ཚ་སྐ་ [ བསྐ ] དང་ཡང་ན་རྩུབ།། བཅུད་མེད་གྲང་མོ་ངད་ཅན་ཡུལ།། མི་
འཕྲོད་གྱུར་ པ་རླུང་ནད་ ཡིན། བྱེ་བྲག་རླུང་ནད་རང་ རྒྱུད་རྟག [ རྟགས]།
ལུས་ ཟུངས་ ཟད་ པར་ བྱེད་པ་ཡི།། སྨན་ཟས་ ་ སྤྱོད་ ལམ་ བསྟེན་ དྲགས་པས།།

༄༅།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གཞུང་ལས་བསྡུས་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།
5
རླུང་འཁྲུགས་རྒྱུ་ལམ་ སྦུ་གུར་ཞུགས།། ཁེངས་ཞིང་ རྒྱས་ནས་མ་ལུས་ སོགས།།
ལུས་ཟུངས་ལ་ཞུགས་ནད་མ་བསྐྱེད།། ཟས་ལ་རླུང་ཞུགས་ཟོས་རྗེས་ན།། མ་ཞུ་
གནས་ཞུགས་སྒྲེག་ཅིང་སྐྱུག། ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་སྐོམ་དད་ཚེ། སྐོག་[ སྐད]
འགགས་ལུད་པ་སྦུག་[དབུགས]མི་བདེའ[ ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་རླུང་ནད་སྐྱེད།།
ལྟེ་བ་མན་ཆད་ཞུ་གནས་ཞུགས།། གཟེར་ཞིང་རྒྱུ་མ་སྒྲ་བཅས་འཁྲོག། སྦོས་
ཞིང་གཞང་འགག་རྡེའུ་ནད་སྐྱེ༎ རྐེད་པ་འཇུག་དོ་[ མཇུག་ཏོ ] སྨད་ཀུན་ན།།
ཁྲག་ཞུགས་རྙེད་[ གཉིད ]ཆེ་ཚ་ཞིང་དམར།། འཐོར་བུ་མང་འབྱུང་མདོག་མི་
སྡུག། ལུས་སྐེམ་[སྐམ]མགོ་འཁོར་ཟས་མི་འཇུ།། ཤར་ཞུགས་སྲོང་[སྐྲངས]
སྲ་མདོག་མི་སྡུག། ལུས་ རྩུབ་ལྕི་ དང་ འབྲུམ་ ཕྲན་ འབྱུང༌། ཤ་ཚིལ་གཉིས་
ཞུགས་རྨེན་བུ་སྐྱེད། ཡིད་འཆུས་ལུས་སྐྲངས་ཕྱུག་པོའི་ནད། རུས་ཞུགས་བླ་
[བརླ ]རྐང་ཚིགས་རྣམས་ན།། གཟེར་ཟུག་ཆེ་ཞིང་ལུས་སྟོབས་ཞེན[ ཞན ]། །
སྐང་[ རྐང ] ཞུགས་རྙིད་[ གཉིད ] མེད་ལུས་ཀུན་ན། དབྱལ་[གཡལ]མང་
བཀྲིས་[ དཀྲིས] སམ་ བཙིར་ ན་ ཕན། མངལ་ དུ་ ཞུགས་ ན་ བུ་ མི་ ཆགས།།
པགས་ཞུགས་གས་སྙམ་རེག་པ་རྩུབ། རྩར་ཞུགས་རྩ་དེ་སྟོངས་ལ་སྦོས། ཆུ་
བར་གནས་པས་ཞ་རེང་[རེངས]འཐེང་།། ཚིགས་ཞུགས་ད་སྒན་[ རྒན ]ནད་
དུ་འགྱུར།། ཚིགས་གནས་སྐྲང་[ སྐྲངས]ཞིང་སྟོང་ལ་སྦོམ།། བརྐྱང་བསྐུམ་
འགྲོ་འདུག་མི་བདེ་ ན།། གཤང་[བཤང]པ་ལ་ཞུགས་གཤང་ [ བཤང] པ་
འགག། ལྟོ་སྦོས་རྒྱས་ཞིང་སྙོག་[རྙོགས]ཅན་འབྱུང་། གཅིན་ཞུགས་གཅིན་
འགག་ལྒང་པ་སྦོ༎ ལུས་ཀུན་ལ་ཞུགས་བརྡུང་སྙོམ་[ སྙམ]བྱེད།། འགུལ་ལམ་
རིང་[ རེངས]སམ་ཚོར་བ་བྲལ༎ འཁུམས་དང་འདར་བར་འགྱུར་བའོ།། དེ་
ནས་གཞན་ དབང་ གྱུར་ རྟགས་ལ།། གང་ཞིག་རླུང་གིས་དགུ་ [ སྒུར]
བསྡུས།། མཁུན་ཅིང་དྲན་མེད་དབུགས་འབྱུང་དཀའ།། མིག་ཧྭད་ཨ་བ་ད་ན་
[ཨ་ཝརྟ་ན]ཡིན། ཁྲག་འཛག་ལས་བྱུང་གསོ་བ་དཀའ།། རྩར་ཞུགས་ལུས་
བོར་
ཁྱབ་ནང་དུ་བཀུག། མིག་ཧར་དབྱལ་¿གཡལ]འབྱུང་སྦུ་[ལྦུ]བ་སྐྱུག། སོ་

6
༄༅།གཡུ་ཐོག་སྨན་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་
འཆའ་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་སུ་ཟུག། སྐད་མི་ཕྱིན་ཅིང་འགྲམ་པ་འགོ [ མགོ ]།
རྒྱབ་ན་ད་སྒ་[ རྒན ]ནང་འགུག་ཡིན། ལྟག་གཡེ་[དགྱེ]བྲང་འབུར་གཉའ་བ་
བརྡུངས[ བསྟུངས]། ། ནད་ཚུལ་གང་འདྲ་ཕྱིར་རྐེ་[ཕྱི་དགྱེ ]ཡིན།། མཚོན་
ཕོག་ལས་འབྱུང་དེ་འདྲ་ཡང༌།། ལྕེ་བུད་སྲ་ཟོས་གྱེན་རླུང་འགུག[ འཁྲུགས]།
འགྲམ་ཤོར་ཁ་གདོང་འཛུམ་མི་ཤེས།། ཡང་ན་ཁ་འཐོམ་ཟ་སྒྲ་རྐ [ དཀའ ]། །
དེ་ཉིད་འགྲམ་པ་ ཉམས་ པའི་རླུང༌།། ལྕེ་རྩར་རླུང་ཞུགས་ལྡིབ་འཐེན་འགུག
[ལྐུགས]། བཟའ་ལྟུང་[ བཏུང〕 སྨྲ་དཀའ་ལྕེ་ལྡིབ་ཡིན། སྲ་བག་ཉུལ་ཉེས་
སྲན་དེ་འཆོས།། རླུང་འཁྲུགས་ཁ་གདོང་གཞོགས་ཕྱེད་ཡོ༎ མགོ་འདུར་ཚིག་
ཐོགས་མིག་གཅིག་རིངས[རེངས]།། མཆིལ་མ་གཡོན་འདོར་རྙིད་[ གཉིད]
ཆོག་[ལོག]སྔང་།། དྲན་ཉམས་གཞོགས་ཕྱེད་གུག་ཅེས་བྱ། རླུང་ཁྲག་སྤྱི་བོའི་
རྩར་ཞུགས་ཏེ། ནད་དྲག་རྩུབ་ནག་ཙ་[ རྩ ] འཛིན་ཡིན། རྩ་དང་རུས་པ་
བསྐམས་བྱས་ཏེ། ལུས་ཕྱེད་ཚོར་བ་བྱ་བ་ཉམས།། ཚིགས་ལྷོད་གཞོགས་ཕྱེད་
སྐེམས་ཞེས་བྱ།། ལུས་ཀུན་དེ་འདྲ་ལུས་སྐམ་ཡིན།། མ་ཞུ་བད་ཀན་རྒྱུ་ལམ་
བཀག། ཤིང་ལྟར་ལུས་རེངས་ཤིང་རེངས་ཡིན༎ ཕྲག་པར་ཞུགས་ནས་རྩར་ཤུ་
རྩ་ཤ]འཁུམས།། དེ་དག་སོགས་བྱ་སྙོམ་པུང་ཇ་[དཔུང་འཇའ]ཡིན། ལག་
མཐིལ་ཆུ་བ་འཁུམས་བྱས་ན།། ལ་[ལག]ངར་བྱ་ཉམས་བི་ཤ་བརྩེ[ཙེ]། བླ་
[བརླ ]ངོ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀ་ཡི༎ ཆུ་བ་ལ་ཞུགས་འཐིང་[འཐེང]དང་ཕྱེས
[འཕྱེས]' ། འགྲོ་ཚེ་ལུས་ འདར་ ཚིགས་ མཚམས་ལྷོད།། དེ་མིང་རླུང་ནད་
གཉིས་འཐིང་[ སྲ་འཐེང]ཡིན། མ་ཞུ་འཕེལ་སྟེ་བླ་[བརླ]ནང་ཞུགས།། བད་
ཀན་ཚིགས་[ཚིལ ] འཕེལ་བླ་[བརླ]རུས་ཞེན།། གྲང་ཞིང་ཚོར་མེད་འདེགས་
རྐ་[དཀའ]ལྕེ༎ བེམ་བེམ་ན་བ་བླ་[ བརླ ]རེངས་ཡིན། ཁ་གཅིག་ཕྱུག་པོའི་
རླུང་ཞེས་ཟེར། རླུང་ཁྲག་འདྲེས་པས་པུས་མོར་[མོ]སྐྲང་།[ ཅེ་སྒྲུང་[སྤྱང]
མགོ་འདྲའི་རླུང་ནད་ཡིན།། འགྲོ་འདུག་རྐྱེན་གྱིས་ལང་[ ལོང] མོར་ཞུགས།།
ནད་སྐྱེད་ རླུང་ ནད་ མཚེར་མ་ཡིན། རྟིང་པར་གནས་ཏེ་ཆུ་བ་བསྡུས།། བླ་

༄༅།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གཞུང་ལས་བསྡུས་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།
7
བརླ ] དང་བྱིན་ ( རེངས་)གཟུགས་འཁུམས་ཡིན།།
བི་ཤ་བརྩེ་[ཙེ]དང༌
གཟུགས་འཁུམས་ནད། རྐང་ལག་གཉིས་འབྱུང་ཁ་ལིང་[ལིར]བཤད།། རྐང་
པ་བརྩེ་བ་རྐང་བརྩེ་ཡིན། ། རླུང་མཁྲིས་ཁྲག་བཅས་རྐང་བརྩེ་གཉིས། ཚ་བ་
དྲོད་བཅས་འགྲོ་ཚེ་ཚ།། རླུང་ནད་རྐང་པ་ཚ་བ་ཡིན།།
བྱེ་བྲག་རླུང་ ནད་ ལྔ་ ཡི་ རྟགས༎ སྲོག་རླུང་ཟས་རྩུབ་དྲག་ ཤུལ་ བརྡུང་
[ལྡང་]། ། ཤུགས་བཀག་བཙིར་བ་
ཙེར་བས་འཁྲུགས་གྱུར
གྱུར་ཏེ།། མགོ་འཁོར་སྙིང་སྡོམ་
ཕྱོ་[ འཕྱོ ]ཞིང་ལྡམ[ ལྡིང་]། ། དབུགས་སྡུད་དཀའ་ཞིང་རྨིད་[མིད]པ་ཆགས།།
སྟོད་རྒྱུ་ སྒྲེག་ སྐྱུ ག་ བཀག་ རྒོད་[དགོད] དྲགས།། དྲུག་ དུས་ ཁུར་ ལྕི་ བརྟེག་
[བཏེགས] པས་འཁྲུགས།། འགས་ [ དིག ] དང་ ལྐུགས་ དང་ སྨྲ་ བ་ དཀའ།།
སྟོབས་ཆུང་ཁ་ཡོན་དྲན་པ་ཉམས།། ཁྱབ་བྱེད་འགྲོ་འདུག་རྩེན་[རྩེད ]མོ་དྲག།
ཁ་ཟས་ མི་ འཕྲོད་ རྩུབ་ པའམ།། འཇིགས་དང་ཡིད་ མུག་ སོགས་འཁྲུགས་ཏེ༎
སྙིང་གཅུའ་ བརྒྱལ་དང་ འབོག་པ་དང༌། མང་དུ་ སྨྲ་ ཞིང་ འ གྲོ་ སྙིང་ འདོད།།
འཇིགས་སྐྲག་མི་སྙེན་[ སྙན]ཚིག་གིས་བསློང་། མཉམ་གནས་འཇུ་དཀའི་ཟས་
ཟོས་དང་། དུས་མན་[མིན]རྙིད་[གཉིད ]ལོག་གིས་འཁྲུགས་ཏེ། ཁ་ཟས་མི་
འཇུ་གསུས་ཁྲག་འདྲེས།། ཕོ་བ་གྲང་ཞིང་ཟས་མི་ལེན། ཟས་སྐོམ་དག་གམ་
སྟོང་སྐྱུག་བྱེད།། བཤང་གཅི་ཤུགས་བཀག་རབ་བཙིར་དང༌།༎ གྲང་བའི་རྐྱེན་
གྱིས་ཐུར་སེལ་འཁྲུགས།། དབུགས་དང་དྲི་ཆུ་བསྡམ་པ་དང་།། ཤེད་འབྲི་རུས་
མིག་འཁོལ་བ་དང་། རྐེད་པ་འཕྱེས་དང་ཡན་ལག་འཁྲུལ།། དེ་ལྔ་རང་རང་
འདྲེས་པ་དང༌།། ཟུངས་བདུན་དྲི་མར་འདྲེས་པ་དང༌།། བད་ཀན་མཁྲིས་པ་
བཅུ་དང་འདྲེས།། མཐའ་ ཡས་ ཉིད་ དུ་ འགྱུར་ བ་སྟེ།། ཤེས་དང་བརྟག་རྟ་
ཉམས་མི་ལོན། དེ་བས་འདི་དོན་ཉུང་ངུ་བསྡུས།།
དེ་དག་ བཅོས་ཐབས་སྤྱི་དང་སྒོས།། སྤྱི་ལ་ཟས་སྤྱོད་སྨན་དཔྱད་བཞི།།
རླུང་གི་ ཟས་ ནི་ ནས་ དམར་དང༌།། ནས་ནག་ནས་དཀར་གྲོ་[ དྲོ] བའི་ཟས།།
ལུག་ཤ་རྙིང་དང་མར་རྙིང་དང༌།། ཁྱིམ་བྱ་བྱེའུ་ཕྱི་[འཕྱི]བའི་ཤ། རྟ་དང་

8
༄༅ག་ཡུ་ཐོག་སྨན་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།
བང་[