་སྨ་ཁང་། གདུགས་དཀར་བཀྲ་ཤིས།
དེང་སྐབས་དུས་དབང་གིས་ཡམས་རིམས་སོགས་འཁྲུགས་སླ་མཐུ་བཙན་པས་ཚེ་སྲོག་ལ་མྱུར་དུ་རྒོལ་
བའི་གཉན་ནད་ཀླད་གཟེར་ཞེས་པའི་གཤེད་མས་ཉེན་པ་ཤིན་དུ་སླ་བས། ཚ་ཡང་གྲང་ཚུལ་གྲང་ཡང་ཚ་
ཚུལ་སྟོན་པའི་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་རྩ་ཆུ་འཆོར་བར་འབྱུང་ཕྱིར་ལྷ་རྗེ་རྣམས་ཀྱི་བལྟ་རེག་དྲི་བའི་ངོས་བཟུང་
དཀའ་བར་མ་ཟད། ལ་ལས་ས་བདག་གདོན་དང་རྒྱལ་བཙན་གཟའ་རུ་འཁྲུལ་ནས་སྨན་ཁང་དུ་མི་འགྲོ་
བར་མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་དུ་རློམ་ནས་རིམ་གྲོའི་སྐབས་སུ་འཆི་ལམ་དུ་ཤོར་བ་འགའ་རེ་བདག་གིས་མཐོང་།
དེའི་ཕྱིར་ནད་འདིར་སྒོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་སླེབས་ན་སྨན་དཔྱད་གང་ཡང་ནད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གསུངས་པས་བྱ་ར་
བསྒྲིམས་ནས་ལས་སུ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ནད་འདིར་རྒྱུ་རྐྱེན་དབྱེ་བ་རྟགས་བཅོས་སྲུང་ ཐབས་
སོགས་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་མདོར་ཙམ་ཞུས་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་དུག་གསུམ་ལས་སྐྱེད་པའི། སྡེ་བརྒྱད་ལ་
སོགས་དྲག་པོའི་གདོན་གྱིས་བྱེད། རྐྱེན་ནི་འགྲོ་མིས་ཁྲིམས་དང་དམ་ལ་མི་གནས་པའི་དབང་གིས་ ས་
གཉན་བརྐོས་ཤིང་ཆུ་གཉན་རློག་པ་དང་ཤིང་གཉན་གཅོད་ཅིང་རྡོ་གཉན་རྩ་བ་འདེགས་པ་སོགས་གཉན་
གནས་རྣམས་དཀྲུགས་པས་འཇུག་ལ། གང་གིས་ཞེ་ན་མ་རིག་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་སློང་པའི་གཅོད་
འཕྲོག་འཁྲུགས་རྩོད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཐལ་དྲགས་པའི་དུས་དབང་གིས་ཕྱིའི་ཁམས་ཀྱང་འཁྲུགས་པས་ནང་གི་ཁམས་
ཡང་བརྟེན་མཚུངས་སུ་ཡོད་པའི་ལུས་སུ་གནས་པའི་སྲིན་བུ་ཏྲེ་ཏྲེ་ཧོ་དང་པརྤ་ཏ་འཁྲུགས་པས་རྐྱེན་བྱེད་
དོ། ། ཟུར་མཁར་བས། ནད་ངན་དེ་དག་ཕོག་པའི་ཚེ། ། མགོ་ལ་ཕོག་ན་མགོ་གཟེར་དང༌། ། སྐེ་ལ་
ཕོག་ན་ཨོལ་འགག་དང་། ། མཁྲིས་པར་ཕོག་ན་རྩིབ་གཟེར་དང་། ། ཉྭ་ལ་ཕོག་ན་ཉྭ་གས་དང་། ། སྲོག་རྩར་
ཕོག་ན་ཐུམ་ཧྲིལ་སོགས། ། བབས་སའི་དབང་གིས་དུ་མར་བཀོད། ། འཇང་གི་ཡུལ་དུ་མི་དུར་ཟེར། ། བལ་
བོའི་ཡུལ་དུ་ཚད་སྨྱོན་ཟེར། ། མདོ་ཁམས་སྨད་དུ་ཚད་རིམས་ཟེར། ། ལྷོ་ཕྱོགས་འདི་ན་ལོང་པ་ཟེར། །
དབུས་གཙང་གཉིས་ན་དམར་བཤལ་ཟེར། ། རྒྱ་ཡུལ་བདུན་དྲུག་འཆི་ནད་ཟེར། ། ཞེས་སོགས་མང་དུ་
གསུངས་འདུག མདོར་ན་བེེ་སྔོན་དུ། གཉན་ཞེས་པ་ནི་དུག་ཅན་སྲིན་བུ་དང་ནང་གི་ཁྲག་སྲིན་ཁྲོས་པ་
ལས་བྱུང་པའི་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ནད་མིང་ངོ༌། ། ཞེས་གསུངས། ཡང་འདི་ཉིད་ལས།
གཉན་མཁྲིས་པ་རྩར་རྒྱུག་དང་གཉན་ཀླད་གཟེར་གཉན་རིམས་སྨྱོན་ཏྲེ་ཏྲེ་ཧོ་སོགས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་
གྲངས་སུ་གསུང་བའང་ཐོས་པར་བྱའོ། །
གཞན་ཡང་གཉན་ཞེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པའི་དུག་ཅན་སྲིན་བུ་པརྤ་ཏ་དང་། ལུས་ནང་དུ་གནས་

140
'99 全国藏医药学术研讨会交流论文
F
པའི་ལྷན་སྐྱེས་སྲིན་བུ་གཉིས་རྐྱེན་གྱིས་སྤྲ་བ་རླན་མེད་མེ་དང་འཕྲད་པ་ཇི་བཞིན་འཁྲུགས་པས་འཕྲལ་དུ་སྲོག་
ལ་ཉེན་འབྱུང་པའི་གདུག་ཅན་གྱི་ནད་མིང་སྟེ། དཔལ་སྤུངས་དབོན་ཀརྨ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་རབ་
རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུད་བཞིའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། གཉན་ནད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རང་ལུས་སུ་གནས་པའི་ལྷན་
སྐྱེས་སྲིན་བུ་དང་ནད་བདག་གིས་སྐྱེད་པའི་པརྤ་ཏ་ཞེས་པའི་དུག་ཅན་སྲིན་བུ་གཉིས་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲད་པས་
ལུས་ཟུངས་དྲི་མ་དང་བཅས་ལ་བབ་པའི་དུག་རིམས་ལ་ཟེར་ཞིང་། ཞེས་གསུངས། དེར་དབྱེ་ན་ཕན་
བདེ་ནོར་བུ་ལས་དབྱེ་བ་སུམ་བཅུ་སོ་དྲུག་ཙམ་བསྟན་ཡོད་པ་དང་།
མན་ངག་ལྷན་ཐབས་སུ་དབྱེ་བ་བཅོ་
བརྒྱད་གསུངས་ཡོད་པ། གསོ་རིག་འདམ་བསྒྲིགས་ལས། དེང་སང་དུས་དབང་གིས་ནད་འདི་ཤིན་ཏུ་
མང་ལ་ནད་རྟགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་། གསོ་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་བརྟག་དཀའ་བར་མ་ཟད་ནད་གཞན་
ལའང་གཉན་ཤས་མེད་པ་ཆེར་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྣང་བས་ཟོན་ཐོངས་དགོས། འགའ་ཤས་རྩ་ཆུ་ནད་མེད་ལྟར་
སྟོན་ཞིང་ཚབས་ཆེན་ཕོག་མ་ཐོག་ནས་དབང་པོ་སྡུད་པ་ལ་བཅོས་ལོང་མེད་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཕན་བདེ་ནོར་བུ་ལས། ཤིན་ཏུ་སྲོག་ལ་གཟན་ཕྱིར་གཉན་ཞེས་བྱ། ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ཡི་རྟ་ལ་ཞོན། །
ཀུན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཚ་བ་ལས་མ་འདས། ། ཚ་བ་རིམས་དང་གཉན་ནད་རྣམ་པ་གསུམ། ། རིམ་པར་ཕྱི་མ་སྟོབས་
ཆེ་མཐུ་ནུས་མྱུར། ། དེ་ཕྱིར་ཚ་བ་གཉན་རིམས་ཕ་སྤུན་འདྲ། ། གཉེན་པོ་གཅིག་གིས་ནད་ཀུན་སེལ་བ་
དཀའ། ། ཚ་བ་འབྱིན་པའི་བཅོས་ཚུལ་མ་ཤེས་ན། ། མ་སྨིན་རི་ཐང་མཚམས་སུ་ནད་གཞན་ལྡོག །
རིམས་དང་གཉན་གྱི་སྒོས་བཅོས་མ་ཤེས་ན། ། གཉེན་པོ་ནད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་ཡང་སྲིད། ། ཅེས་གསུངས་
པ་བཞིན།
སྐབས་སུ་བབས་པ་ཀླད་གཟེར་མགོ་འཐོམ་ཞེས་པ་ནི། ངོ་བོ་གཉན་ཚད་སྤྱི་དང་འདྲ་བ་ཞེས་རྒྱུད་
བཞི་ལས་གསུངས་ཏེ། མིག་སྤྲིན་དམར་ཞིང་རོ་སྟོད་ཨེན་ཙམ་གཟེར་བ་དང་གློ་མང་ལུད། སྤྱི་རྟགས་
སྙིང་མི་དགའ་ཞིང་འགྲོ་སྙིང་འདོད། ། རྣ་བ་འུར་ཞིང་འོན་འཐིབ་མགོ་བོ་འཕྱོ། ། ལུས་ལྕི་ཁོང་འདར་ཤེས་
པ་མི་གསལ་ཉོག ། གཉན་རྟགས་ཁྱད་པཪ་ཨན་སྟོང་དང་བོ་སྐྲངས། ། གཟུགས་འཛིན་ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་
འཁོར་ལ། ། རྩ་རིས་དམར་བོ་ཐུར་དུ་འོང༌། ། རོ་འཛིན་འོག་ནག་སྟེང་འབྲུམ་དཀར། ། སྣ་རྣའི་རྩེ་ནག་
སོག་སྟེང་ཤ་བཀྲ་འོང་། སྲིན་ལག་འཕར་རྩ་དྲག་ལ་ཆུ་མར་ནག ། འདྲ་ལ་ན་མ་ཐག་ནས་གཟེར་བ་
འོང་། ། གཟེར་མ་ཐག་ནས་ལུ་འབྱུང་དུད་ཁུར་འོང༌། ། དེ་རྣམས་འབྱུང་ན་འཆི་བའི་རྟགས་སུ་ངེས། །
སྤྱིར་གཉན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པའི་དུག་ཅན་སྲིན་བུ་པརྤ་ཏ་དེ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་།
དུག་ཅན་
སྲིན་བུའི་མིང་དུ་བཤད། བོད་སྐད་དུ་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད་ཅེས་པར་འགྱུར་ཏེ།
ཁྱབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཐོར་བུའི་སྐོར་ཉེར་མཁོ་སྣ་ཚོགས་བསྡུས་པ་ལས།
འབེ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚེ་དབང་ཀུན་
པརྤ་ཏ་ནི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་
བོད་སྐད་དུ་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད་ཅེས་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ནི་གཉན་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་དུག་ཅན་སྲིན་བུའི་མིང་
ངོ་། ། ཞེས་གསུངས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ལྷན་ཐབས་ལས། པནྲ་ཏ་དེ་སྲིན་
གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་བ་རྩངས་པའི་མགོ་དབྱིབས་དང་མཚུངས་པའི་ཁ་ཆེ་སྦྲུལ་ལྟ་བུའི་མཇུག་མ་ཪིང་ཞིང་རྟ་བླ
( འབུ་རྐང་བརྒྱ་ལག་བརྒྱའང་ཟེར )ལྟར་དུ་ཡན་ལག་མང་བ་ཞིག་ལ་བྱ་ཞེས་དང་ནད་འདི་མི་འགོ་བའི་

༩༩ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་རིག་གཞུང་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཆེད་རྩོམ།
141
ཐབས་སུ། ཕག་རྒོད་མཆེ་བ་དང་བསྲུང་འཁོར་ལུས་སུ་བཅིངས་ནས་ལས་སུ་འཇུག་དགོས་པར་བཤད།
ནད་འདི་ཕོག་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི་ཞག་འགའི་གོང་ནས་ཚིག་པ་ཟ་ཁྲོ་དང་ངུ་འདོད་སྐབས་སུ་འཁྲུ་སྐྱུགས་
ཀྱང་འབྱུང་ལ་ནད་གཞི་གར་བབས་སྟེང་དུ་རེས་འགའ་གཟེར་ཞིང་ཤེས་པའང་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པར་
འདས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱ་བཞག་རྣམས་གང་བྱུང་དུ་སྨྲ་བའི་འཁྲུལ་གཞི་ཅན་ཞིག་ཏུ་སྣང་ནས་ཡོད། དེ་
གང་ངམ་སྙམ་ན་དབང་ལྔའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྭངས་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་རྩ་ཕྲན་རྣམས་ཀླད་རྩར་
འདུས་ནས་ཡོད་པའི་གནས་དེར་སྲིན་བུ་འཁྲུགས་པའི་དབང་གིས་བཅོམ་ནས་དབང་པོ་ དང་ཀླད་པའི་
འབྲེལ་འབྱོར་ལ་འགལ་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་མི་མངོན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། ། དཔེར་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་འཇུག་
མི་ནུས་པའི་གསོ་བྱ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཐོས་པ་སྒྲ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་འདྲི་མི་ནུས་པ་དང་། གོ་སྐབས་ཀྱང་
མི་ལྡན་པས་ངོས་མཐོང་དང་རྗེས་དཔག་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་ཆུ་རྟགས་དབྱིབས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་གསལ་བ་
ཞིབ་བརྟགས་ཀྱིས་ལས་སུ་ཞུགས་ན་བདེ་ལེགས་སུ་བརྟག་ནུས་སོ། ། དང་པོ་ནད་འདི་དཀར་མངར་ཟས་
དང་མི་གཙང་གྲིབ་ཅན་དམེ་བོ་ཡུགས་མོ་སྦྲུམ་མ་བཤན་པ་མཛེ་ཅན་མནའ་ཟན་གང་རུང་ལ་འཕྲད་པས་
འབྱུང་ཞིང་། དེང་སྐབས་མནའ་བཟའ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་མནའ་བཟའ་བ་ལ་ཡང་བླ་མ་དགེ་འདུན་རྟེན་
དང་དཀོན་མཆོག་གམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དབང་པོར་བཞག་ནས་ཕན་ཚུན་སྲིན་མཛུབ་སྦྲེལ་ཏེ་གཏན་དུ་མི་
བསླུ་བ་ཁ་ཙམ་མིན་པར་སྙིང་ནས་བྱ་བ་ཁས་བླང་པ་གྲོགས་སོགས་ཀྱི་མནའ་དང་གང་གི་དོན་ཆེད་དུ་མནའ་
བསྐྱལབ་ནི་མི་མཐུན་པ་གནོད་པའི་མནའ་རུ་གྲགས་ཤིང་དེ་དག་དང་འགལ་ནས་མནའ་ཟོས་ན་མནའ་
གཟན་ནོ། ། གཉིས་པ། མགོ་བོའི་སྐྲ་གཟེང་ངེས་པ་དང་། ལག་པས་མགོ་ལ་རེག་དབྱུག་བྱེད་པ་མིག་
གི་རྒྱལ་མོ་ཆེར་འགྱུར་བ་དང་མཐའ་མཚམས་མི་སྙོམས་པའམ་འགའ་ཤས་འཇོང་དབྱིབས་ཡིན་པ་དང་མིག་
དབང་འགྱུར་བ་རྒྱལ་མོ་ཆེ་ཆུང་བྱེད་པའོ། ། གསུམ་པ། མགོ་གཟེར་དྲགས་པས་ངུ་སྐད་འདོན་པ་དང་།
སྨྲ་མཆེད་འདྲ་མིན་དང་འདས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱ་བཞག་སྣ་ཚོགས་མཆེད་པ། རྐང་པ་ལྡིང་འཇོག་གིས་
མཇིང་བསྐུལ་ཀླད་རྩར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ངུ་སྐད་འབྱིན་པ་དང་རྐང་པ་འགྲེང་མི་ནུས་ཤིང་འཛུགས་
ཤུགས་ཉམས་པ་དང་འགའ་ཤས་ལ་སྐྱི་པགས་ཐོག་ཁྲག་ཐིག་གམ་དམར་འབྲུམ་འབྱུང་པ་ལ་དབྱིབས་ཀྱོམ་
ཀྱོམ་ཅན་དང་། དཀྱིལ་དུ་སྨུག་པོའམ་སྨུག་ནག་འབྱུང་བ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ན་བྱང་ཁོག་སྟོད་སོགས་སུ་
མཐོང་ཐུབ། ངོ་མདངས་དཀར་ལ་སྣུམ་པ་དང་མཆུ་ཤ་སྔོ་ནག་མིག་སྤྲིན་དམར་ལ་འབུར་ཚུགས་སུ་བལྟ་བ་
དང་། ཡན་ལག་བཞི་བོའི་རྩེ་མོ་འཁྱགས་པ། ལུས་མདོག་སྨུག་པོར་འགྱུར་བ། སྙིང་སྒྲ་མྱུར་བ་དང་
འཕར་རྩ་གྲིམས་ཤིང་ཕྲ་ལ་སྤུན་པའམ་སྟོང་ལ་མྱུར་བ་དང་འཕར་གྲངས་མི་སྙོམས་པར་འགྱུར་ལྡོག་བྱེད་པ་
སོགས་འབྱུང་ངོ་། ། ཕན་བདེ་ནོར་བུ་ལས། ཀླད་གཟེར་མགོ་འཐོམ་ཞེས་བྱའི་གཉན་ནད་ནི། ། ལྐོག་
མ་བྲང་ལ་གཏུགས་ན་སྐད་ངན་ཤོར། ། སྐེ་མཇིང་རྒྱུས་ཆེན་མནན་ན་གཟེར་ཟུག་ཆེ། ། ལག་པ་སྔས་ལ་
ནོམ་ཞིང་བླ་ཆོལ་སྨྲ། ། ཀླད་ཆུ་སྣ་རིང་དུད་ཁུ་ལ་སོགས་སྐྱུགས། ། ཟས་སྐོམ་མི་ལེན་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་
འདལ། ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། ནད་འདིར་མྱུར་དལ་གཉིས་ལས་མྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལའང་
རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་དང་། དང་པོ་ཕོག་མ་ཐག་ཏུ་ཧུར་ཐུམ་གྱིས་འགྱེལ་འགྲོ་བ་དང་འགྱེལ་མ་ཐག་

142
'99 全国藏医药学术研讨会交流论文
ཏུ་སྲོག་གི་དབང་བོ་འགག་པ། གང་ན་མི་ཤེས་ཁ་ལྐུགས་ཤིང་མིག་གྱེན་དུ་ཟློག་པ་དང་སྨན་དཔྱད་ལ་ལོང་
མེད་ན་དེ་མ་ཐག་འཆི་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། སྔ་དྲོ་ནད་ཕོག་ཕྱི་དྲོ་འཆི་བ་འམ་
ཞག་གཅིག་ཁོངས་ལས་མི་སྡོད་འཆི་འགྱུར་པ་མགོ་སྙིང་སྟོད་གཟེར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་ཞིང་ལབ་འབྲོས་འདོད་
ཤུགས་ཆེ་སྨན་དཔྱད་བཅོས་མི་ལེན་པ་འདི་རྣམས་རབ་ཏུ་མྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཞག་བདུན་
དགུ་ནས་འཆི་འགྱུར་རོ། ། དལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཅུང་ཟད་དལ་ཞིང་ངོས་འཛིན་མི་གསལ་བ་དང་
རེམས་ཚད་འདྲ་བ་ལ་ཕན་གནོད་ཀྱང་ཆེར་མི་མངོན་པར་རིམ་པས་ནད་གཞི་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དང་།
འདི་ནི་འབད་ པས་ བཅོས་ ན་འཚོ་བར་ནུས་སོ། ། སྤྱིར་ནད་འདིར་སྒོས་ཀྱི་གཉེན་ པོ་ མ་ སླེབ་ ན་ ཞེས་
གསུངས་པ་བཞིན་སྒོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་རིམས་དང་ཚད་པའི་གོ་མཚོན་ཕུད་ནས་དུག་ཤས་ཅུང་ཆེ་བའི་རྫས་ཀྱི་
བཅོས་སུ་ཐུབ་པས་ན་ཚོད་དང་ནད་སྟོབས་སོགས་ཕྱི་ནང་གང་སར་གཞིགས་ནས་སྨན་དཔྱད་འཛེམ་བྱ་
སོགས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་གསོ་བཅོས་ཀྱི་ལས་སུ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན།
སྤྱིར་ནད་འདི་དྲི་ངན་ནམ་འཐབ་འཁྲུགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡ་མའམ་སྲིན་བུའི་གནས་སུ་མི་བདེ་བ་ལ་
སྤྱོད་ལམ་ཚུལ་མིན་གྱིས་སློང་གི་ཡོད་མོད། སྔོན་བྱོན་མཁས་དབང་རྣམས་པས་དེང་དུས་ཚན་རིག་གི་རྫས་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཇུག་མི་ནུས་པའི་སྲིན་བུ་དག་གི་དབྱིབས་དང་ཆེ་ཆུང་
མདོག་མྱུར་ཚད་འཇུག་འབྲས་འགོ་རིམ་སོགས་ཕྲ་ཞིབ་རིག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་དེང་དུས་རིག་པས་ཀྱང་
འགྲན་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའི་དོགས་སྣང་ཞིག་འཆར་འདུག གང་ངམ་སྙམ་ན་པརྤ་ཏའི་གཟུགས་དབྱིབས་ནི་
སྦྲུལ་ལྟ་བུ་ལ་ཁ་ ཆེ་བ་མགོ་བོ་རྩངས་པ་དང་ མཚུངས་པ་ མཇུག་ མ་རིང་ ཞིང་ རྟ་བླ་ ( འབུ་རྐང་བརྒྱ་ལག་
བརྒྱའང་ཟེར ) ལྟར་ཡན་ལག་མང་བ་མདོག་དམར་བའི་སྲིན་བུ་རླུང་གི་གཤོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་ཀུན་
རྒྱུ་ནུས་པའི་འགྲོ་བའི་སྲོག་ལ་རྔམ་ནག་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་སྟེ། བར་སྣང་ཁམས་ནས་དབང་པོ་ལྔ་དང་བ་
སྤུའི་བུ་ག་སོགས་སུ་འཛུལ་ནུས་པའི་ཏྲེ་ཏྲེ་ཧོའམ་པརྤ་ཏ་དང་། ལུས་སུ་གནས་པའི་ཁྲག་སྲིན་རྐང་ལག་
མེད་པ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཟླ་བ་ཉ་གང་ལྟ་བུ་ཟངས་ལྟར་མདོག་དམར་པའི་གཉན་སྲིན་གཉིས་རྐྱེན་གྱིས་ཕྲད་
པས་མྱུར་ བ་ གློག་ལྟར་འཁྱུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉན་དང་མཛེ་ ནད་ བསྐྱེད་ པའི་ རྒྱུ་ བྱེད་ པ་ སོགས་ ཞིབ་ རྒྱས་
གསུངས་ཡོད་དོ། ། བདུད་རྩི་བུམ་པ་ལས། ནག་པོ་སུམ་སྒྲིལ་ཐོག་གི་མདའ། ། རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་
མོད་ཀྱང་། ། ཕོག་པ་འབེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི། གནས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བས་མི་འདྲ་འབྱུང་། ། ཞེས་གསུངས་པ་
དང་། གཞན་ཡང་བྱེ་རེངས་ལས།
མགོ་ལ་ཕོག་ན་ཧོལ་ཏི་ཏ། ། རྣ་བར་ཕོག་ན་གན་བྷ་ཏ་ཧོ། ། ལྕེ་
ལ་ཕོག་ན་ཧོ་མེ་ཟ། ། སྐེ་ལ་ཕོག་ན་མཱ་ར་རྩེ། ། སྙིང་ལ་ཕོག་ན་གུ་ཤི་ལ། ། སྣ་ལ་ཕོག་ན་ཞུ་ཤང་ཀེ །
མཆིན་པར་ཕོག་ན་ཛ་བ་ཏ། ། མཚར་བར་ཕོག་ན་རྩི་མུ་ཏི། ། མཁྲིས་པར་ཕོག་ན་ས་ན་ལུ། ། ཕོ་བར་
ཕོག་ན་སྲན་ཐེ་ལེ། ། ལོང་ཁར་ཕོག་ན་ཤ་མི་ན། ། རྒྱུ་མར་ཕོག་ན་རྐང་ཀ་མོ། ། མཁལ་མར་ཕོག་ན་ནུ་
རང་ཕགས། ། བསམ་སེར་ཕོག་ན་རུ་རུ་འགྱེད། ། ལག་པར་ཕོག་ན་ཡང་ཀེ་རུ།
། རྐང་བར་ཕོག་ན་ཉ་
ཆུ་ཧུ། ། ལྒང་བར་ཕོག་ན་ཨེ་འུ་ཤ། གཉལ་བར་ཕོག་ན་ཏྲི་ཡེ་ཤེ། ཞེས་སོགས་མང་དུ་གསུང་འདུག