ཀུན་མཁྱེན་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གསུང་འབུམ།
༄༅། །བཤད་རྒྱུད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་རྣལ་
འབྱོར་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསང་བའི་ཡེ་ཤེས། འཇམ་དཔལ་གཤིན་
རྗེ་ནག་པོ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ། འཁྲུལ་འཁོར་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་མཚན་འཕྲུལ་
གྱི་མེ་ལོང་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་གསུངས་པའི་
སྐབས་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པའི་རྫོགས་
འཚལ་ལོ། །གཏི་མུག་བུད་ཤིང་འོད་གསལ་མེ་ཡིས་གདོད་ནས་བསྲེགས་ཀྱང་མ་ཧེའི་ཞལ་ཅན་
རྭ་རྣོན་གདེངས། །ཞེ་སྡང་མེ་དཔུང་བྱམས་པའི་ཆུ་ཡིས་བཅིལ་བར་བྱས་ཀྱང་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་
ཕྱག་གཉིས་བསྣམས། །འདོད་ཆགས་རྒྱ་མཚོ་བདེ་ཆེན་བསྐལ་མེས་རྣམ་པར་བསྐམས་ཀྱང་
མཚན་མ་དམར་པོ་སྲིད་རྩེར་བསྒྲེངས། །དངོས་པོ་མཚན་མ་རྩད་ནས་སྤངས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་གར་
རིམ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་ཕྱག་
525

འབྲི་གུང་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་དཔེ་ཚོགས།
མཁན་ཁྱོད་ཞབས་འདུད། །འདིར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་གསུམ། སྔོན་
འགྲོ་དང༌། དངོས་གཞི། རྗེས་སོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་རིམ་
གྱིས་རྒྱུད་སྦྱང་བ་ནི་ཁོ་བོའི་བགྱིས་པའི་ཡང་ཟློག་མེའི་སྤུ་གྲིའི་རྫོགས་རིམ་རྡོ་རྗེ་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་
རམ། དབང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་
ལ་གཉིས། རྣལ་འབྱོར་སྔ་མ་གསུམ་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་རྣལ་འབྱོར་སྔ་མ་གསུམ་
ལ། རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣལ་འབྱོར། ཟབ་པའི་རྣལ་འབྱོར། ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དང་པོ་
རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། རང་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་རྫོགས་ཚད་མེད་བཞི་
ནས།
དུར་ཁྲོད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ན་བཞུགས། ཞེས་པའི་ལས་བྱང་བདུད་བཞིའི་གཡུལ་
ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལྟར་གསལ་བཏབ། དེ་ལྟར་བདག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་གསལ་བའི་
ཐུགས་ཀར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བའི་དབུས་སུ་ཡ་ཡིག་ནག་པོ་ཁོག་སྟོང་གི་ནང་
དུ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གསེར་མདོག་པོད་རལ་ཐོགས་པ་དར་དང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་ཅིང་
526

ཀུན་མཁྱེན་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གསུང་འབུམ།
12
རྡོར་སྐྱིལ་གྱིས་བཞུགས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་ལ་སྔགས་ཕྲེང་དྲུག་ཀའམ་གང་རུང་
གིས་བསྐོར་བར་དམིགས་ གིས་བསྐོར་བར་དམིགས། སྒྲུབ་པོ་རླུང་ཁྲག་ཤས་ཆེ་ན་ཧཱུྃ་དེ་དཀར་དམར་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་
གསལ་བ་རླུང་བུམ་པ་ཅན་དྲུག་བཟུང་ལ་དེའི་རིང་སེམས་མ་ཡེང་བར་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་གཏད་
ལ་བསྒོམ།
སླར་དེ་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་བདག་ལུས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་སྐུའི་
ནང་ཁེངས། སླར་ཧཱུྃ་དེ་ལས་ཧཱུྃ་ཡིག་ཆེན་པོ་སྤྲོས་ལ་སེམས་གཏད། དེ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་
གྱུར་ནས་ཧཱུྃ་རྣམས་ལས་སྔགས་ཕྲེང་མང་པོ་སྤྲོས་ལ་སེམས་བཟུང༌། དེ་ལ་སེམས་ཟིན་ནས་
ཕྱིའི་ཉི་མ་དང་ཡ་ཡིག་སེམས་དང་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྔར་བཞིན་སྤྲོས་ལ་རིམ་
བཞིན་སེམས་བཟུང་། དེ་ལྟར་སེམས་གར་གཏད་དུ་མ་ཡེང་བར་མ་བརྟན་གྱི་བར་དུ་འབད་
དོ། །དེ་ལ་བརྟན་ནས་དེ་རྣམས་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཞལ་
ཡས་ཁང་དུ་སྤྲོས་ལ་སེམས་བཟུང༌། དེ་ནས་ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་
བྱེད་དུ་སྤྲོས་ལ་སེམས་བཟུང༌། དེ་ལྟར་སེམས་བཟུང་བས་ཡུལ་སྣང་གང་ལ་སེམས་བཟུང་
527

འབྲི་གུང་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་དཔེ་ཚོགས།
བ། དེ་ལས་མི་འཕྲོ་བར་ངེས་བར་བརྟན་ན། གཉིས་པ་ཟབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། ཐུགས་ཀའི་
ཧཱུྃ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ལ་མ་ཧེའི་ཞལ་དུ་བསྡུ། དམ་ཚིག་སེམས་
དཔའ་ཉི་མ་ལ་བསྡུ། ཉི་མ་ཡ་ཡིག་ལ། ཡ་ཡིག་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ། དེ་ཧཱུཾ་ལ། དེའང་
ཞབས་ཀྱུ། ཁོག་པ། མགོ། ཟླ་ཚེས། ཐིག་ལེ། ནཱ་དའི་བར་བསྡུ་ལ། ནཱ་ད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་
སེམས་ཡུན་རིང་དུ་བཟུང་། མཐར་ནཱ་དའང་མི་དམིགས་པར་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་སེམས་
ཡུན་རིང་དུ་བཟུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི། སླར་སྤྲོ་བསྡུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་
པའི་རྣལ་འབྱོར་གོང་ལྟར་བྱས་མཐར། རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་རང་རྒྱུད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་
ལ། ཟབ་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་འཆལ་པ་ཡིན་པས་ན། འདིར་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་སྣང་
སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་ཡུན་རིང་བར་བསྒོམ། སླར་སྔར་ལྟར་དམ་ཚིག་པ་ཉི་མ་ལ་ཕོག །ཡེ་ཤེས་
སེམས་དཔའ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་བསྒོམ། སྔགས་ཕྲེང་མི་དགོས། དེ་ལྟར་གསལ་བའི་དམ་
ཚིག་སེམས་དཔའི་སྤྱི་བོར་ཨཱཿདམར་པོ། ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་ནག་པོ་བསྒོམས་ནས་སྲོག་ཐུར་གྱི་རླུང་ཁ་
528

ཀུན་མཁྱེན་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གསུང་འབུམ།
12
སྦྱོར་བཅིང་ཞིང་མནན་ལ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་དང་དེའི་ཐིག་ལེ་ལ་སེམས་
བཟུང༌། དེའང་དངོས་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གདོད་མའི་གཤིས་ལུགས་
མ་ཡེང་བར་བསྒོམས་པས་ཚེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་
མ་མཚན་མ་གྱེན་སྒྲེང་ཞེས་པ་ལའང་གསུམ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། དོན་དམ་གྱི་རྣལ་
འབྱོར། དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། རང་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་
བྱེད་དུ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་སྣང་ཞིང་གསལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་ཡུན་རིང་
དུ་མ་ཡེང་བར་བསྒོམ། དེ་ནས་ལྟེ་བར་ཧཱུྃ་མཐིང་ནག་གི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་དམར་པོ་གཅིག་གསལ་
བཏབ་སྲོག་རྩོལ་གྱི་རླུང་མ་ཧེའི་སྣ་བུག་གཉིས་ཁེངས་པར་རྔུབ། ཁོང་པའི་ནང་དུ་མར་བསྡིགས་
ལ་ཐུར་སེར་ཡར་བསྡམས་པས་དེ་ཉིད་གྱེན་ལ་ལོག་ལྟེ་བའི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ་ཧཱུཾ་ལས་འོད་ཟེར་དམར་
ནག་འཕྲོས། བརྟན་གཡོ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་དམར་ནག་ཏུ་གྱུར། དེ་ཐམས་ཅད་
ཚུར་འདུས་ལྟེ་བའི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ་པར་བསམ་ཞིང་རླུང་བུམ་པ་ཁ་སྦྱར་ལ་སེམས་མ་ཡེང་བར་ཡུན་
529

འབྲི་གུང་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་དཔེ་ཚོགས།
རིང་དུ་བསྒོམ།
ཐིམ།
སླར་སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་ལས་འོད་འཕྲོས་བརྟན་གཡོ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་
རང་ལུས་ཀྱི་གཡས་ཞལ་གསུམ་མ་ཧེའི་སྣ་བུག་གཡས་སུ་ཐིམ། གཡོན་ཞལ་གསུམ་
མ་ཧེའི་སྣ་བུག་གཡོན་པར་ཐིམ། སྐུ་དང་ཞལ་ལྷག་མ་གསུམ་ལྟེ་བའི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ། ཧཱུྃ་ནཱ་ད་ལ་
ཐིམ། ནཱ་ད་སྟོང་པར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་བཟུང་ལ་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་
གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་བསྒོམ། མ། དེའང་
དངོས་མེད་སྐྱེ་བ་མེད་པ། སྟོང་ཉིད་དུ་སེམས་བཅོས་མེད་བཞག་གོ། །གསུམ་པ་དབྱེར་མེད་
ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་པོ་མ་འགག་ངོས་བཟུང་མེད་པ། ཡོད་
མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ། དངོས་པོས་མ་རེག་འདུས་མ་བྱས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
་དམ་གཉས་པ་མ་འགག་ངས་བཟུང་
སེམས་དངོས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས། སྟོང་ཉིད་ལ་མ་ཞེན་མ་ཆགས་པར་སེམས་མ་ཡེང་
བར་བསྒོམ་མོ། །དེས་ནི་ཆོས་སྐུ་རང་གྲོལ་ལོ། །ཡང་སྔགས་བཟླས་པས་སེམས་བཟུང་བ་
ནི། ལས་བྱང་གི་སྐབས་ལྟར་བདག་མདུན་གསལ་བཏབ། རང་གི་དབུགས་ཕར་འགྲོ་དུས་རླུང་
530

ཀུན་མཁྱེན་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གསུང་འབུམ།
12
སྔགས་དབྱེར་མེད་འཕྲོས་པས་མདུན་བསྐྱེད་མ་ཧེའི་ཞལ་དུ་ཞུགས། མཆོད་པ་ཕུལ། རྒྱུད་
བསྐུལ། བྱིན་རླབས་བསྡུས། མདུན་བསྐྱེད་མ་ཧེའི་ཞལ་ནས་རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་ཐོན་རང་
གི་མ་ཧེའི་ཞལ་དུ་ཞུགས་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་ཐིམ་པར་བསམ།
སྲོག་
རྩོལ་ཡུན་རིང་ལྟེ་འོག་ཏུ་བཅིང༌། དེའི་ཚེ་སྙིང་གའི་ཧཱུྃ་ལ་སྔགས་གང་ཡང་རུང་བ་རིམ་པ་གསུམ་
དུ་བསྐོར་བ་ལས་འོད་འཕྲོས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱས། སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད། ཚུར་འདུས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དངོས་
།གསུམ་
གྲུབ་བདག་ལ་འདུས་པར་བསམས་པས་ནི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ།
པཽ་རྗེས་ནི། ལས་བྱང་ལྟར་བསྡུ་རིམ་གྱིས་ལྷ་སྐུ་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཅུག །སླར་དེ་
ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་ཞལ་གཅིག །ཕྱག་གཉིས་པར་ལངས་ཏེ། བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་
ཐུན་མཚམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་གོ། །སྨྲས་པ། བཤད་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཁྲི་དང་དྲུག་སྟོང་
པར། །གསུངས་པའི་རྫོགས་རིམ་རྣམ་གསུམ་མདོ་ཙམ་འདི། །རྒྱུད་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་པོར་
531

འབྲི་གུང་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་དཔེ་ཚོགས།
བཀོད་པ་ལ། །གཞན་པའི་ཁ་འགེངས་བསྲེ་ལྷད་མེད་པར་བྱས། །ཕྱི་འགྱུར་མཁན་རྣམས་
རྟོགས་བདུན་རྒྱུད་ཆུང་གི། །རྟོགས་པ་བཞི་པར་སྒོམ་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་
པར་བཞག་བྱ་བ། །དཔའ་བོ་གནས་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་པའི་གདམས་ངག་ཙམ་ལ་སྒྲོ་
བཏགས་ནས། །དམར་ནག་གཞན་གྱི་རྫོགས་རིམ་མང་བསྲེས་པ། །རུང་མཐུན་ཡིན་ཡང་
དངོས་སུ་མ་བསྟན་པས། །འཐད་དང་མི་འཐད་བཏང་སྙོམས་ལམ་དུ་བཏང་། །འདི་ནི་ཚིག་དོན་
རྣམ་གྲངས་ཉུང་ན་ཡང༌། །རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གཞན་པའི་ལྷད་མེད་པས། །རྫོགས་བྱང་ཐོབ་
ལ་གཅིག་ཤོས་དང་མི་མཉམ། །དཔེར་ན་ཚ་བའི་ནད་ལ་ག་པུར་ནི། །རྐྱང་པ་ཇི་བཞིན་ཉུང་ཡང་
འཁྲུལ་མེད་ལམ། །ཡིན་ཕྱིར་བརྩོན་པས་བཀོད་ཀྱི་སྔ་འགྱུར་གྱི། །ལམ་ལ་མོས་རྣམས་འབད་
པས་འདི་བླང་རིགས། །འདི་དགེ་འགྲོ་ཀུན་དོན་དུ་བདག་བསྔོའོ། །ཞེས་བཤད་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཁྲི་
དྲུག་སྟོང་པར་འཇིགས་བྱེད་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་རྫོགས་རིམ་རྒྱུད་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ནོར་འཁྲུལ་མེད་
པ་དམིགས་རྐང་དུ་འབྲེལ་བ་འདི་ནི། འབྲི་གུང་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཕྲིན་
532

ཀུན་མཁྱེན་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གསུང་འབུམ།
12
ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེས། མེ་ཁྱི་ནག་པའི་དམར་པོའི་རྫོགས་པ་དང་པོ་ལ། སྲ་བརྟན་རྡོ་རྗེའི་
གནས་མཆོག་རྩེ་བ་གཞིས་ཀར་སྦྱར་བའོ།། །།སིདྡྷི་རསྟུ། སརྦ་མངྒ་ལཾ།།
533