རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མ།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ལ། སྔོན་སངས་
རྒྱས་འོད་སྲུངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་གང་འཚམ་སོང་རྗེས་བལ་ཡུལ་དུ་མ་
བྱ་རྫི་ཞིག་ལ་བུ་གསུམ་བྱུང༌། དེ་གསུམ་ཆེར་བསྐྱེད་ནས་བུ་བྱ་རྫི་དང། རྟ་རྫི།
ཁྱི་རྫི་བཅས་ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས་པའི་གྲོས་བྱས། མ་བྱ་རྫིས་བལ་པོའི་
རྒྱལ་པོཪ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཡུལ༌ས༌བ་ཀོའི་རྒྱ་ཙམ༌གནང༌རོགས་ཞུས་པས་
རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བྱ་རུང་གསུངས་པས། བ་ཀོ་རྒྱུན་པོ་དྲས་ནས་བསྐོར་བས་བློན་པོ་
རྣམས་ ཀྱིས་ གནས་ཚུལ་ སྙན་ ཞུ་ བྱས་ པས་ བྱ་ རུང་ ཞེས་ ཁ་ ཤོཪ་ ཟིན་ པ་ ཡིན་
གསུངས་པས་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ཐོགས། མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་བཞེངས་ཟིན་
རྗེས་བུ་གསུམ་ནས་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་
ནས་ངེད་གསུམ་ནས་གཅིག་སྔགས་པ་དང། གཅིག་པཎྜི་ཊ། གཅིག་རྒྱལ་པོར་
སྐྱེས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་
སྡེ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་འཛུགས་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་མ་ཟད། འབྲེལ་ཡོད་
སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང་འགྲོ་བ་བདེ་བའི་བྱ་བ་
བྱེད་པའི་ཆོས་བློན་དུ་སྐྱེ་བའི་བསྔོ་སྨོན་བྱས་པ་ན། སྐབས་དེར་མཆོད་རྟེན་གྱི་ས་
རྡོ་ དབོར་ བའི་ གླང་ ཞིག་ ཡོད་ པ་ དེས་ ཁོ་ པར་ དམིགས་ བསལ་ གྱི་ སྨོན་ ལམ་
འདེབས་མཁན་མ་བྱུང་ བར་ བརྟེན་ ཁོང་ ཁྲོ་ ལངས་ ཏེ་ སྨོན་ ལམ་ ལོག་ པ་ ཞིག་
བརྒྱབ།
མ་འོངས་པ་ན་ཁོང་ཚོ་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌།
དགེ་
-382-

སྡེ༌འཛུགས༌སྐབས༌ང༌དེ༌དག༌བཤིག༌ནུས༌པའི་རྒྱལ༌པོ༌ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་
ཤོག་ཅེས་ལོག་སྨོན་བཏབ་པ་དང༌། དེ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་ཉེ་འགྲམ་དུ་བྱ་ཕོ་
རོག་ཞིག་ཡོད་པས་གླང་གིས་བཏབ་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཐོས་པ་ན་གླང་གིས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཤིག་ན་ངས་ཁོ་པ་འདུལ་བའི་ཁ་
གནོན་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་རེད།
བུ་གསུམ་ལས་པཎྜི་ཏ་ནི་ཞི་བ་འཚོ་དང་། རྒྱལ་པོ་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན།
སྔགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས། གླང་ནི་གླང་དར་མ། ཕོ་རོག་ནི་ལྷ་
ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པར་གྲགས།
རྒྱལ་རབས་ཞེ་གཅིག་པ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲས་སད་ན་ལེགས་འཇིང་ཡོན་ལ་
སྲས་ལྔ་ཡོད་པའི་བར་མ༌གླང་དར༌ཡིན་པ་དང༌། སྲས་རྒན་པ་རབ་ཏུ་བྱུང༌། གླང་
དར་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་རྔམ་པ་ཞིག་ཡིན་པས་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོར་
བསྐོ་བའི་འདོད་པ་མ་བྱུང༌། ལྷ་སྲས་རལ་པ་ཅན་ནི་སྤྲོ་བ་ལེགས་ཤིང་འབངས་ལ་
བརྩེ་ བ་ ཞིག་ རེད། དེར་ བརྟེན་ མངའ་ བདག་ ཁྲི་ ཪལ་ རྒྱལ་ པོཪ་ བསྐོས་ པས།
བདུད་བློན་རྣམས་དང་གླང་དར་མས་གཅུང་པོ་སྲིད་ཁྲིར་བསྐོས་པ་དང༌།
ཆོས་ལ་
དགའ་བས་ཡིད་མ་དགའ་བར་གཅུང་པོ་རལ་པ་ཅན་མེད་པ་བཟོ་བའི་གྲོས་བྱས།
རྒྱལ༌པོ༌རལ༌པ༌ཅན༌ལ༌ཆང༌མང༌པོ༌གསོལ༌ནས༌སྐུ༌ར༌བཟི༌བའི༌གོ༌སྐབས་དང་
བསྟུན་བློན་པོ་རྦས་སྟག་སྣ་སོགས་ཀྱིས་མགུལ་གཅུས་ནས་བསད་རྗེས་གླང་དར་
མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་། བོད་ལྕགས་བྱ་སྤྱི་ལོ841ལོ་ནས་བཟུང་
བསྟན་པ་བསྣུབས་པའི་བྱ་བ་བྱས། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕག་
དང་། ར་ལུག་བཤའ་བ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་མེར་བསྲེག་པ་དང༌།
-383-

ལྷ་སའི་དམངས་ཁྲོད་སྒྲུང་གཏམ།
ཆུར་སྐྱུར།
ཇོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པ་བཟོ་བའི་གྲབས་བྱས་པ་ན་ཆོས་བློན་
རྣམས་ཀྱིས་ས་འོག་ཏུ་སྦས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལ་ཁྱིམ་སར་འབབ་ཏུ་
བཅུག འགའ་ཞིག་རི་དྭགས་རྔོན་དུ་བཏང་། ཁ་ལ་མི་ཉན་པའི་གྲས་རྣམས་ལ་
ཁྲིམས་གཅོད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་བསད་པ་དང༌། ལྷ་སྐུ་འཇིམ་པ་ལས་བཞེངས་པ་
རྣམས་ཆུར་བསྐྱུར། གསེར་སྐུ་དང༌། ལི་མ། ཟངས་སྐུ་རྣམས་ལས་འགའ་ཞིག་
གིས་གསུང་བྱོན་པར་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐེབ་ འཛུབ་ རེ་
གཉིས༌བཀོག༌ནས༌བཞག༌པ༌ཕྱིས༌སུའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་གླང་དཪ་ཁྲིམས་
ཕོག་མ་ཞེས་གྲགས་། རྟེན་སྐྱ་བོ་ཡིན་པའི་སྔགས་པའི་རིགས། གསང་བསྔགས་
ཀྱི༌བསྟན༌པ༌ལ༌སྐྱོན༌མ༌བྱུང༌བར༌གནས་པ་ནི། གཙང་རོང་ན་སྣུབ་བན་སངས་
རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་སྔགས་པ་མཐུ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་
གླང་དར་འཇིགས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་མི་གནོད་པའི་དམ་བཅའ་
ཞུས། འདུལ་ བའི་ བསྟན་ པ་ ལ་ ཉམས་ཆག་ ཆེན་ པོ་བྱུང་བ་དང༌། མི་དམངས་
ལའང་གདུག་རྩུབ་ཆེས་ཆེ་བ་བྱས། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གི་
ཡོད་ཀྱང་བཤད་ས་མེད་པ་རེད། དཔེར་ན། གླང་དར་གྱི་མགོ་བོར་རྭ་ཅོ་སྦུད་
ཙམ༌ཞིག༌ཡོད༌ལ༌གསང༌བ༌བྱེད༌ཆེད་མགོ་བོར་སྐྲ་ལྕོག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད། དེ་
རྗེས་དྲུང་འཁོར་གྱི་མགོ་བོར་ཡང་སྐྲ་ལྕོག་རྒྱག་པའི་སྲོལ་དུས་དེ་ནས་བྱུང་བ་རེད།
གླང་དར་གྱིས་ཟླ་རེར་སྐྲ་ཐེངས་རེ་བཀྲུས་ནས་སྐྲ་ལྕོག་རྒྱག་རེས་ཁེལ་མཁན་བུ་
མོ་དེ་ལམ་སེང་གསོད་ཀྱི་ཡོད་པས། ཉིན་ཞིག་ཞལ་ཏ་མས་སྐྲ་ལྕོག་ལྷས་སྐབས་
བུ་མོ་དེས་སེམས་སྡུག་བཅས་མིག་ཆུ༌ཤོར༌བ༌གླང༌དར༌གྱི༌དཔུང༌པའི༌སྟེང་དུ་
ཟགས་པས། གླང་དར་གྱིས་གང་བྱས་སོང་དྲིས་པར། ཞལ་ཏ་མས་ང་ནི་དེ་རིང་
-384-

གཏམ་རྒྱུད།
རྒྱལ་པོའི་དབུ་སྐྲ་གླས་ཚར་རྗེས་ཤི་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ལབ་པས་གླང་དར་གྱིས་ཁྱོད་མ་
བསད་ན་ངའི་མགོ་བོར་རྭ་ཅོ་ཡོད་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་པས་བུ་
མོས་ངས་མ་བཤད་ན་གཞན་གྱིས་ཤེས་དོན་མེད། ངས་ནི་དེ་འདྲ་བཤད་ག་ལ་
ཕོད་ཅེས་ལབ་པས། རྒྱལ་པོས་མ་བཤད་ན་ངས་ཚེ་ཐར་གཏོང་སྲིད་ཅེས་བརྗོད་
པས། བུ་མོས་མི་སུ་ལའང་མི་བཤད་པའི་མནའ་སྐྱེལ་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་ཚེ་
ཐར་གཏོང་རྒྱུ་བྱས། དེ་ནས་དུས་ཚོད་གང་འཚམ་ཞིག་སོང་བ་ན། བུ་མོ་དེས་གླང་
དར་གྱི་མགོ་ལ་རྭ་ཅོ་ཡོད་པ་དེ་བཤད་འདོད་ཁ་ལེ་ཁོལ་ལེ་བྱས་ནས་སྡོད་ཐབས་
མེད་པ་བྱུང་བ་རེད། བུ་མོས་བསམ་བློ་མང་པོ་བཏང་ནས་མི་ལ་བཤད་ན་ནི་དམ་
བཅའ་བཞག་ཟིན༌པ༌དང༌གཅིག གཉིས་ནས་ང་གསོད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཞེད་
སྣང་དང་དངངས་སྐྲག་ཡོད་པའི་སྐབས། དེའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཙི་ཙི་ཞིག་ཙི་ཁུང་ནས་
མགོ་བོ་རྡོག་ཙམ་བྱས་ཏེ་མར་འཛུལ་བ་རེད། དེ་ཕྲལ་བུ་མོ་དེས་མི་ལ་བཤད་པ་
ལས་ཙི་ཁུང་ནང་བཤད་ན་དགའ་བསམ་ནས་ཙི་ཁུང་ལ་ཁ་སྦྱར་ནས་རྒྱལ་པོ་གླང་
དར་མའི་དབུ་ལ་རྭ་ཅོ་འདུག་སྟེ་འདུག་ཟེར་ས་མི་འདུག་ཅེས་བཤད།
དུས་གང་མཚམས་སོང་དུས་ཙི་ཁུང་ནས་སྨྱུག་མ་ཞིག་སྐྱེས། དེ་རིང་པོར་
ལོན་པ་ན་ཕྱུག་རྫི་ཞིག་གིས་སྨྱུག་མ་དེ་བཅད་ནས་གླིང་བུ་བཟོས་ནས་བཏང་བ་ན་
རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མའི་དབུ་ལ་རྭ་ཅོ་འདུག་སྟེ་འདུག་ཟེར་ཞུ་ས་མི་འདུག་ཟེར་བའི་
སྒྲ་ཤ་སྟག་ཐོན་པ་ རེད། གནས་ ཚུལ་ དེ་ ཁྱབ་ ཆེ་ རུ་ ཕྱིན་ པས་ བྲག་ ཡེར་ པཪ་
བཞུགས་པའི་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་གསན་པ་རེད། དེ་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་
རྡོར༌གྱིས༌རང༌གི༌རྟ༌དཀར༌པོ༌དེ༌ལ་སོལ་བ་བྱུགས་ནས་ནག་པོ་བཟོས།
སྒ་སྲབ་
ཀྱིས་རྒྱན། རས་དཀར་གྱི་ཕྱུ་པའི་སྟེང༌དུ༌སྔགས༌པ༌ཞྭ༌ནག༌གི༌ཆས༌སུ༌བྱས་ནས་
-385-

ལྷ་སའི་དམངས་ཁྲོད་སྒྲུང་གཏམ།
ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་ཡོང་བ་ན། གླང་དར་མས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་
མདུན་དུ་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ཀློག་གིན་ཡོད་པ་མཐོང་ཕྲལ། རང་གི་རྟ་དེ་
བྱུས་ཡག་དར་ཆེན་ལ་བཏགས། རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་ཡོང་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་
ཚུལ་གྱིས།
ཕྱག་གསུམ་པ་འཚལ་བ་དང་སྦྲགས་གླང་དར་གྱི་དཔྲལ་བར་མདའ་
བརྒྱབ་ནས་བཀྲོངས་པ་རེད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་བརྒལ་ནས་
བྲོས། ཆུས་སོལ་བ་དག་ནས་རྟ་དཀར་པོར་གྱུར། གྲིབ་མདར་སླེབས་དུས་ ཞྭ་
ནག་གི་ཆས་ཕུད་ནས་གོས་དཀར་ཅན་དུ་གྱུར། གླང་དར་གྱི་བློན་པོ་ཚོས་རྗེས་སུ་
ར་མདའ་སྦྲན་པས། ར་མདའ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནག་རྟ་ནག་ཞིག་མཐོང་མ་བྱུང་ངམ་
དྲིས་པ་ན། མི་གཞན་གྱི་མི་ནག་རྟ་ནག༌མཐོང༌མ༌བྱུང༌མི༌དཀར༌རྟ༌དཀར༌ཧྲིབ་
ཙམ་མཐོང་བྱུང་ཞེས་བཤད་པ་ན། གྲིབ་ཀྱི་ལུང་པའི་མིང་ཡང་ཧྲིབ་ཟེར་གྱི་ཡོད་
པ་རེད། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ནི་ཡེར་པའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་ཡིབ་པ་རེད།
ཡང་ར་མདའ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་འདྲི་བཞིན་ཕྱིན་པ་ན། རྨོ་བོ་ཞིག་ལ་ལྷ་
ལུང་དཔལ་རྡོར་མཐོང་མ་བྱུང་ངམ་ཞེས་དྲིས་སྐབས། རྨོ་བོ་དེས་ལྷ་ལུང་དཔལ་
རྡོར༌རི༌ལ་ཡོད་ཀྱང༌། རྟ་ཕོའི་ཞབས་རྗེས་ཐང་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡང་སྐད་ཆ་འདྲི་
བཞིན་བཙལ་བ་ན། རྨོ་བོ་ཞིག་དང་ཐུག་༼དེ་ནི་དཔལ་ལྷ་མོའི་སྤྲུལ་པ་རེད་ཟེར་
སྲོལ་ཡོད་༽པས་མི་ནག་ཅན་ཡེར་པའི་བྲག་ཕུག་ལ་ཡོད། སྤྱིར་གྱི་དོན་ལ་སྒེར་གྱི་
གཤོག་པ་མ་རྐྱོང་ཞེས་བརྗོད་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར། དེ་ནས་ལྷ་ལུང་
དཔལ་རྡོར་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་འདུག
བསྡུ་མཁན། ལྷ་ས་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་ནས་བསྡུས།
-386-

གཏམ་རྒྱུད།
___