༄༅། །རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་
བཞུགས་སོ། །
༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། གང་ཞིག་གཟིགས་
ཤིང་གསུངས་པ་ཡིས། །མཁྱེན་དང་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད། །
རྒྱལ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་།
།གཟིགས་ཤིང་
འདོམས་པ་དེ་ལ་འདུད༎འཇིག་རྟེན་རྒུད་པ་ཇི་སྙེད་པ། །
དེ་ཡི་རྩ་བ་མ་རིག་སྟེ། །གང་ཞིག་མཐོང་བས་དེ་ལྡོག་།།
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་གསུངས། །དེ་ཆེ་བློ་
དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་
ལམ། །ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནད་ཉིད་དུ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་
དུ་ཆུད་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ལགས་ན་མགོན་ཁྱོད་ལ། །
བསྟོད་པའི་སྒོར་ནི་སུ་ཞིག་གིས། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་
43

གསུངས་པ་ལས། །ངོ་མཚར་གྱུར་པ་ཅི་ཞིག་རྙེད། །གང་
གང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ།
།དེ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
ཞེས། །གསུངས་པ་འདི་ལས་ཡ་མཚན་པའི། །ལེགས་
འདོམས་ཚུལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་དུ་བཟུང་བས་བྱིས་
པ་རྣམས། །མཐར་འཛིན་འཆིང་བ་བརྟན་བྱེད་པ། །དེ་
ཉིད་མཁས་ལ་སྤྲོས་པ་ཡི། །དྲ་བ་མ་ལུས་གཅོད་པའི་སྒོ། །
བསྟན་འདི་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བས།
།སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་
ཁྱོད་ཉིད་དེ། །ཝ་སྐྱེས་ལ་ནི་སེང་གེ་བཞིན། །མུ་སྟེགས་
ཅན་ལའང་གཅམ་བུའི་ཚིག །ཨེ་མའོ་སྟོན་པ་ཨེ་མའོ་
སྐྱབས། །ཨེ་མའོ་སྨྲ་མཆོག་ཨེ་མའོ་མགོན། །རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་འབྱུང་ལེགས་གསུངས་པའི།
།སྟོན་པ་དེ་ལ་
བདག་ཕྱག་འཚལ། །ཕན་མཛད་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ། །
སྨན་པའི་སླད་དུ་བཀའ་བསྩལ་པ། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་
སྟོང་པ་ཉིད། །ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཟླ་མེད་པ། །རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ། །འགལ་བ་དང་ནི་མ་
44

གྲུབ་པར། །མཐོང་བ་འདི་ཡིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས། །ཇི་ལྟར་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས། །ཁྱོད་ནི་ནམ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད། །
རྟེན་འབྱུང་དོན་དུ་མཐོང་བ་ན།
།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་
སྟོང་པ་དང་། །བྱ་བྱེད་འཐད་པའང་མི་འགལ་ཞིང་། །
ཞིང་། །བྱ་དང་བཅས་ལ་སྟོང་མེད་པས།
།ཉམ་ངའི་
དེ་ལས་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་ན། །སྟོང་ལ་བྱ་བ་མི་རུང་
གཡང་དུ་ལྟུང་བར་བཞེད༎དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །
རྟེན་འབྱུང་མཐོང་བ་ལེགས་པར་བསྔགས།
།དེ་ཡང་
ཀུན་ཏུ་མེད་པ་དང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པས་
མིན། །ལྟོས་མེད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །དེས་ན་མ་
བརྟེན་ཡོད་མ་ཡིན། །ངོ་བོས་གྲུབ་ན་དེ་འགྲུབ་པ། །རྒྱུ་
དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་འགལ། །དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་
བ་ལས། །མ་གཏོགས་ཆོས་འགའ་ཡོད་མིན་པས། །
རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ལས། །མ་གཏོགས་ཆོས་
འགའ་མེད་པར་གསུངས། །རང་བཞིན་ལྡོག་པ་མེད་
45

པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་འགའ་ཡོད་ན། །མྱ་
ངན་འདས་པ་མི་རུང་ཞིང་།
།སྤྲོས་ཀུན་ལྡོག་པ་མེད་
པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྣམ་བྲལ་ཞེས། །
སེང་གེའི་སྒྲ་ཡིས་ཡང་ཡང་དུ།
།མཁས་པའི་ཚོགས་སུ་
ལེགས་གསུངས་པ། །འདི་ལ་སུ་ཡིས་འགོང་བར་ནུས། །
རང་བཞིན་འགའ་ཡང་མེད་པ་དང་། །འདི་ལ་བརྟེན་
ནས་འདི་འབྱུང་བའི། །རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་
པ་གཉིས། །མི་འགལ་འདུ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །བརྟེན་
ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས།
།མཐར་ལྟ་བ་ལ་མི་
བརྟེན་ཞེས། །ལེགས་གསུངས་འདི་ནི་མགོན་ཁྱོད་ཀྱི།
སྨྲ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ།འདི་ཀུན་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དང་། །
འདི་ལས་འདི་འབྲས་འབྱུང་བ་ཡི།
།ངེས་པ་གཉིས་པོ་
ཕན་ཚུན་དུ། །གེགས་མེད་པར་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ། །འདི་
ལས་ངོ་མཚར་གྱུར་པ་དང་། །འདི་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་
གང་། །ཚུལ་འདིས་ཁྱོད་ལ་བསྟོད་ན་ནི། །བསྟོད་པར་
46

འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། །རྨོངས་པས་བྲན་དུ་བཟུང་བ་
ཡིས། །གང་ཞིག་ཁྱོད་དང་ཞེ་འགྲས་པ། །དེ་ཡིས་རང་
བཞིན་མེད་པའི་སྒྲ། །མི་བཟོད་གྱུར་ལ་མཚར་ཅི་ཡོད། །
ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་གི་གཅེས་པའི་མཛོད།
།བརྟེན་ནས་
འབྱུང་བ་ཁས་བླངས་ནས༎སྟོང་ཉིད་ང་རོ་མི་བཟོད་པ། །
འདི་ལ་ཁོ་བོ་ངོ་མཚར་གྱུར། །རང་བཞིན་མེད་ལ་བཀྲི་
བའི་སྒོ། །བླ་མེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི །མིང་ཉིད་
ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་དུ། །འཛིན་ན་ད་ཀོ་སྐྱེ་བོ་འདི། །
འཕགས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་བགྲོད་པའི། །འཇུག་
ངོགས་ཟླ་དང་བྲལ་གྱུར་པ། །ཁྱོད་དགྱེས་གྱུར་པའི་ལམ་
བཟང་དེར། །ཐབས་གང་གིས་ནི་བཀྲི་བར་བྱ། །རང་
བཞིན་བཅོས་མིན་ལྟོས་མེད་དང་། །རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་
དང་བཅོས་མ་གཉིས། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གཞི་གཅིག་ལ། །
མི་འགལ་འདུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་
འབྱུང་བ་གང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གདོད་མ་ནས། །
47

རྣམ་པར་དབེན་ཡང་དེར་སྣང་བས། །འདི་ཀུན་སྒྱུ་མ་
བཞིན་དུ་གསུངས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ། །
རྒོལ་བ་འགས་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་དུ། །གླགས་མི་རྙེད་པར་
གསུངས་པ་ཡང་། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་
འཁུམས། །ཅི་སླད་ཅེ་ན་འདི་བཤད་པས། །མཐོང་དང་
མ་མཐོང་དངོས་པོ་ལ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་
འདེབས་ཀྱི། །གོ་སྐབས་རིང་དུ་མཛད་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་
སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་པར། །མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན་འབྱུང་གི༎
ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་གཞན་ཡང་། །ཚད་མར་གྱུར་
པར་ངེས་པ་སྐྱེ། །དོན་བཞིན་གཟིགས་ནས་ལེགས་
གསུངས་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ལ། །རྒུད་པ་
ཐམས་ཅད་རིང་དུ་གྱུར། །ཉེས་ཀུན་རྩ་བ་ལྡོག་ཕྱིར་རོ། །
ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས། །ཡུན་རིང་ངལ་བ་
བསྟེན་བྱས་ཀྱང་། །ཕྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་རྣམས་བོས་པ་བཞིན། །
བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བརྟན་ཕྱིར་རོ། །ཨེ་མའོ་མཁས་པས་འདི་
48

གཉིས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་རྐང་
གི་ཁོང་ནས་ནི། །ཁྱོད་ལ་ཅི་ཕྱིར་གུས་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་
གསུང་དུ་མ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །ཆ་ཤས་རེ་ཡི་དོན་ཙམ་
ལའང་། །འོལ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ངེས་རྙེད་པ། །དེ་ལའང་
མཆོག་གི་བདེ་བ་སྟེར། །ཀྱི་ཧུད་བདག་བློ་རྨོངས་པས་
བཅོམ། །འདི་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཕུང་པོ་ལ། །རིང་ནས་
སྐྱབས་སུ་སོང་གྱུར་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་ཆ་ཙམ་མ་འཚལ་
ཏོ། །འོན་ཀྱང་འཆི་བདག་ཁར་ཕྱོགས་པའི། །སྲོག་གི་
རྒྱུན་ནི་མ་ནུབ་བར། །ཁྱོད་ལ་ཅུང་ཟད་ཡིད་ཆེས་པ། །
འདི་ཡང་སྐལ་བ་བཟང་སྙམ་བགྱིད། །སྟོན་པའི་ནང་ན་
རྟེན་འབྲེལ་སྟོན་པ་དང་ །ཤེས་རབ་ནང་ན་རྟེན་འབྲེལ་
ཤེས་པ་གཉིས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་
བཞིན། །ཕུལ་བྱུང་ལེགས་པར་ཁྱོད་མཁྱེན་གཞན་གྱིས་
མིན། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཀའ་བསྩལ་པ། །རྟེན་འབྲེལ་
ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཇུག
།དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདའ་
49

ཕྱིར་ཏེ། །ཞི་འགྱུར་མིན་མཛད་ཁྱོད་ལ་མེད། །ཀྱེ་མའོ་
ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི།
།གང་གི་རྣ་བའི་ལམ་སོང་བ། །
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་འགྱུར་ཕྱིར། །ཁྱོད་བསྟན་འཛིན་
པར་སུ་མི་གུས། །ཕས་རྒོལ་མཐའ་དག་འཇོམས་པ་དང་༎
ལྟག་འོག་འགལ་འདུས་སྟོང་པ་དང༌་།
།སྐྱེ་རྒུའི་དོན་
གཉིས་སྟེར་བྱེད་པ། །ལུགས་འདིར་ཁོ་བོ་སྤྲོ་བ་འཕེལ། །
འདི་ཡི་ཕྱིར་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །ལ་ལར་སྐུ་དང་གཞན་དུ་
སྲོག །སྡུག་པའི་གཉེན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚོགས། །གྲངས་
མེད་བསྐལ་པར་ཡང་ཡང་བཏང་།
།གང་གི་ཡོན་ཏན་
མཐོང་བ་ཡིས། །ལྕགས་ཀྱུས་ཉ་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཉིད་
ཀྱི་ཐུགས་དྲངས་ཆོས་དེ་ནི།
།ཁྱོད་ལས་མ་ཐོས་སྐལ་བ་
ཞན། །དེ་ཡི་མྱ་ངན་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །སྡུག་པའི་བུ་ལ་མ་
ཡི་ཡིད། །རྗེས་སུ་སོང་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །བདག་གི་ཡིད་
ནི་གཏོང་མི་བྱེད། །འདི་ལའང་ཁྱོད་གསུང་བསམས་པ་
ན། །མཚན་དཔེའི་དཔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབར། །འོད་ཀྱི་
50

དྲ་བས་ཡོངས་བསྐོར་པའི།
།སྟོན་པ་དེ་ཡི་ཚངས་
དབྱངས་ཀྱིས། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་སྙམ་དུ། །
ཡིད་ལ་ཐུབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །ཤར་བ་ཙམ་ཡང་
ཚ་བ་ཡིས། །གདུང་ལ་ཟླ་ཟེར་བཞིན་དུ་སྨན། །དེ་ལྟར་
རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡི། །ལུགས་བཟང་དེ་ཡང་མི་མཁས་པའི༎
སྐྱེ་བོས་བལ་བ་ཛ་བཞིན་དུ།
།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིངས་
པར་བྱས། །ཚུལ་འདི་མཐོང་ནས་བདག་གིས་ནི། །
འབད་པ་དུ་མས་མཁས་པ་ཡི། །རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་
ཁྱོད་ཀྱི་ནི། །དགོངས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཙལ། །དེ་
ཚེ་རང་གཞན་སྡེ་བ་ཡི། །གཞུང་མང་དག་ལ་སྦྱངས་པ་
ན། །ཕྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དྲ་བ་ཡིས། །བདག་གི་ཡིད་ནི་ཀུན་
ཏུ་གདུངས། །ཁྱོད་ཀྱི་བླ་མེད་ཐེག་པའི་ཚུལ། །ཡོད་དང་
མེད་པའི་མཐའ་སྤངས་ཏེ། །ཇི་བཞིན་འགྲེལ་བར་ལུང་
བསྟན་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་ཀུན་དའི་ཚལ། །དྲི་
མེད་མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །གསུང་རབ་མཁའ་
51

ལ་ཐོགས་མེད་རྒྱུ། །མཐར་འཛིན་སྙིང་གི་མུན་པ་སེལ། །
ལོག་སྨྲའི་རྒྱུ་སྐར་ཟིལ་གནོན་པ།
།དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་
ལེགས་བཤད་ཀྱི། །འོད་དཀར་འཕྲེང་བས་གསལ་བྱས་
པ། །བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཚེ། །བདག་གི་ཡིད་
ཀྱིས་ངལ་གསོ་ཐོབ། །མཛད་པ་ཀུན་ལས་གསུང་གི་ནི། །
མཛད་པ་མཆོག་ཡིན་དེ་ཡང་ནི།
།དེ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་
མཁས་པ་ཡིས། །འདི་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་བྱོས། །
སྟོན་དེའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་གྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་བའི་གསུང་
ལ་སྦྱངས་པ་མི་དམན་ཞིང་། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་
པའི་དགེ་སློང་ཞིག །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གུས༎
སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྟན་པ་དང་། །མཇལ་བ་འདི་
འདྲ་བླ་མའི་དྲིན་ཡིན་པས། །དགེ་བ་འདི་ཡང་འགྲོ་བ་
མ་ལུས་པ།
།བཤེས་གཉེན་དམ་པས་འཛིན་པའི་རྒྱུ་རུ་
བསྔོ། །ཕན་མཛད་དེ་ཡི་བསྟན་པའང་སྲིད་པའི་མཐར། །
ངན་རྟོག་རླུང་གིས་རྣམ་པར་མི་གཡོ་ཞིང་། །བསྟན་པའི་
52

ངང་ཚུལ་ཤེས་ནས་སྟོན་པ་ལ། །ཡིད་ཆེས་རྙེད་པས་རྟག་
ཏུ་གང་བར་ཤོག །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་
གསལ་མཛད་པ། །ཐུབ་པའི་ལུགས་བཟང་སྐྱེ་བ་ཐམས་
ཅད་དུ། །ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་འཛིན་པ་ལ། །
སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག
།འདྲེན་པ་
མཆོག་དེས་དཀའ་བ་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ནན་ཏན་སྙིང་
པོར་མཛད་ནས་བསྒྲུབས་པ་འདི། །ཐབས་གང་ཞིག་
གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་སྙམ་པའི། །རྣམ་པར་དཔྱོད་
པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་ཤོག །ལྷག་བསམ་དག་པས་
ཚུལ་དེར་བརྩོན་པ་ན། །ཚངས་དང་དབང་པོ་འཇིག་
རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། །ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་ལ་སོགས་སྲུང་
མས་ཀྱང་། །གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གྲོགས་བྱེད་ཤོག།
ཅེས་པ་འདི་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་མཛད་པའོ།།
53