༄༅། །ཉམས་ལེན་གསལ་བྱེད་བཀོད་ལེགས་ཞེས་
བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
༄༅། །ཉམས་ལེན་གསལ་བྱེད་བཀོད་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་བཀའ
དྲིན་ཅན་གྱི་ཞབས་ལ་འདུད། འདི་དང་སྒྲུབ་ཐབས་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་
གི་ཆ་རྐྱེན་མཛོད་ཅེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་བསམ། ཀུན་
མཁྱེན་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། ཉམས་སུ་བླངས་ལུགས་ལ་གསུམ་
སྟེ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་
ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་དབང་དང་དམ་ཚིག་གོ །དང་པོ་
ནི། ཐོག་མར་གཞི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་གལ་ཆེ་སྟེ། སེམས་ལུང་ལས། སེམས་བསྐྱེད་
སྔོན་དུ་མ་སོང་། ཞིང་པས་ས་བོན་རྒྱུ་བརྗེད་འདྲ། ཞེས་གཉིས་པ་སྔོན་དུ་དབང་ཐོབ་
ཟིན་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། འདུས་པ་ལས། དབང་མ་བླངས་པ་ལས་རྩོམ་པ། ཤིང་རྟའི་
འཁོར་ལོ་ཆག་པ་འདྲ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་དམ་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་
ཏེ། ཕུར་པ་ལས། དམ་ཚིག་གཞི་ལ་གནས་ཤིང་། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ལ་
བདུན་ཏེ། རྫས་བསགས་པ་དང་། དབེན་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མཆོད་བསྐང་
བཟུང་བ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པ་དང་། ལྷ་ཚོགས་བཀོད་པ་དང་། ཚོགས་
མཆོད་བཤམས་པ་དང་། དབང་རྫས་བསགས་པའོ། །ཀུན་ལ་དབང་ལྟར་ཕྱི་ནང་
གསང་གསུམ་ངེས་ཤེས་པར་བྱ། དང་པོ་ལ་མེ་ཆུ་ཟས་སྐོམ་དང་། ཤ་ཆང་ཕྱེ་ཕུད་
229

བོན་དང་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དཔེ་ཚོགས།
སྨན་འབྲུ་དར་ཟབ་ལ་སོགས་བསགས། གཉིས་པ་གནས་ནི། ཕྱོགས་རིས་དགྲ་གཉེན་
སྡེ་རིགས་གྲུབ་མཐའི་མཐར་འཛིན་མེད་པ། གཡའ་རི་གངས་བྲག་གམ་རང་ཉམས་
འཐད་པར་འདུག་གོ །གསུམ་པ་གནས་ཁང་ཡངས་ཤིང་སྤྲོ་བ་བཟུང་ལ། ཕྱི་བཤགས་
པ་གང་འགྲུབ་བྱ། བཞི་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ས་ཡི་རིམ་པ་དང་། ཕྱི་མཚམས་བཅད་
པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པའོ། །དང་པོ་ཆབ་གཏོར་གཏོང་བ་དང་། གསེར་
སྐྱེམས་སོགས་བྱ། གཉིས་པ་ནི་ཡི་དམ་གང་བྱེད་གཅིག་གི་གཅོད་དོ། །གསུམ་པ་
ཟླུམ་པོར་བརྩིགས། ཆག་ཆག་གདབ། ཚངས་ཐིག་གདབ་ཀྱང་ལེགས་ཏེ་པདྨའི་
འབྱེད་ཐིག་གོ །མུ་ཁྱུད་རིམ་པ་ལྔ་རུ་བསྐོར། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་དམར་པོ། དེའི་ཕྱི་
རིམ་པདྨ་འདབ་བཞི་ཕྱོགས་མཚོན། དེའི་ཕྱི་རིམ་པད་འདབ་བརྒྱད། དེའི་ཕྱི་རིམ་
པད་འདབ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གཡུང་དྲུང་དང་ཨ་དཀར་རེ་བྲིས། ཁ་དོག་ནི་ཀུན་མཛེས་
མཚོན་བྱའོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་དམར་ལ་མཆོད་པའམ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་བྲིས་ཀྱང་མི་
འགལ་ལོ། །ལྔ་པ་བླ་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་རིགས་བཞིའི་སྐུ་དབུས་དང་པད་འདབ་བཞི་
ལ་བཙུགས། བོན་སྐུ་ཞི་ཁྲོ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་སེམས་དཔའ་སེམས་
མ་སོགས་ཀྱི་ཙ་ཀ་ལི་ཡང་བཀོད། དྲུག་པ་དབུས་སུ་མནྠིའམ་ཁྲི་སྟེང་དུ་འབྲུ་གཏོར་
ཟངས་བུམ་ལྟ་བུ་ལ་རིན་ཆེན་དང་ཉི་ཟླའི་མཚོན་པ། པདྨ་དང་རིལ་བུས་བསྐོར་བ་
བཤམས། སྨན་རག་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་རྣམ་བརྒྱད་རྣམ་ལྔ་འདོད་ཡོན་ལྔ། ལོངས་
སྤྱོད་དུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའ་མར་བསྐོར་རོ། །ཚོགས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་
ཚོ་ཚན་མ་འདྲེས་པར་སྤྱན་གཟིགས་ཅི་མང་དུ་བཤམ་མོ། །བདུན་པ་ལ་བུམ་པ་ཙ་
ཀ་ལི་ཏ་ཆེན་ཨ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བླ་མའི་སྐུ་འབག་སོགས་བཤམས་ཤིང་འཇུག་
ཆོག་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ་གསུམ་ཏེ། བོན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་
དང་། བགེགས་གཏོར་གཏོང་ཞིང་མཚམས་བཅད་པ། མཆོད་པ་བྱིན་གྱིས་རླབས་
230

ཚེ་དབང་བོད་ཡུལ་མའི་སྒྲུབ་གཞུང་དང་ཆ་ལག་བཅས་པ།
པའོ། །དང་པོ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྡིག་བཤགས་མཎྜལ་གསོལ་འདེབས་དབང་
ཁྲིད་ཡི་གེ་བཞིན་བྱ། གཉིས་པ་བགེགས་གཏོར་བྱིན་གྱིས་རླབས་ལ་སྦྱིན་བཀའ་
བསྒོ། དགོངས་པ་གསལ་གདབ་ལ་མཚམས་བཅད། གསུམ་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཀུན་
བཟང་དུ་གསལ་བའི་གནས་གསུམ་ནས། འབྲུ་གསུམ་གཏོར་མར་འཕྲོས། ཨ་ཨཱོྃ་
ཧཱུཾ་ལན་གསུམ་གྱིས་གཏོར་མའི་འབག་རྩོག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཨ་ༀ་ཧཱུཾ། ལན་
གསུམ་གྱིས་གཏོར་མ་མཆོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཙམ་དུ་གྱུར། ཨ་
ༀ་ཧཱུཾ། ལན་གསུམ་གྱིས་བདུད་རྩིའི་རྒྱལ་མཚོ་འདོད་ཡོན་གྱིས་མཆོད་པ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་གཉིས་ཏེ། དགོངས་རིམ་དང་
ལས་རིམ་མོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་སྣང་སྒོམ་ལ། རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
བདག་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བསྐྱེད། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཁྲིད་ཡིག་ལྟར་སྤྱན་
དྲངས། བར་སྣང་ལ་བཞུགས་པར་མཆོད་པས་མཉེས། བསྐྱེད་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་གྱི་
ཚུལ་དུ་གཉིས་མེད་ལས་ཀྱི་སེམས་དཔར་གྱུར། སྐབས་འདིར་སྐུ་ཁྲིད་དང་གསུང་
དང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དབང་ལྟར་བྱའོ། །འདི་མཆན་ཡིན། ཡང་ན་བསྙེན་པ་
ཐིམ་པར་བྱ་ཞེས་པ། འདི་ཡན་བསྙེན་པ། དེ་མན་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགོངས་ཀྱང་སྲིད་
དོ། །གཉིས་པ་ལས་རིམ་ལ་བརྒྱད་དེ། སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་
འབུལ་བ་དང་། སྐུ་བསྟོད་ཅིང་བཤགས་པ་འབུལ་བ་དང་། འཛབ་མཆོད་འབུལ་བ་
དང་། སྨན་རག་འབུལ་བ་དང་། གཏོར་མ་འབུལ་བ་དང་། ཚོགས་འབུལ་བའོ། །གོང་
ལྟར་འདི་ཉིད་གཞུང་བཞིན་བསྲངས། གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་བྱིན་གྱིས་རླབས་
སུ་གསོལ། ཞེས་པ་གོང་དུ་གཞུང་གིས་སྤྱན་འདྲེན་མཛད་ཀྱང་། མ་འཁྲུགས་རིམ་
པར་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ །གཉིས་པ་སྒོ་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་ཚིག་དོན་འདྲེས་པར་
བྱས། གསུམ་པ་བཤམས་སྤྲུལ་གྱིས་མཆོད་སྤྲིན་བཏིམས་ནས། ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡང་
231

བོན་དང་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དཔེ་ཚོགས།
གསང་དང་བཞིར་ཚིག་དོན་ཐེབས་པར་འབུལ། བཞི་པ་མན་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་
ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྲིད་པས། ཚོགས་ལ་ལས་བཞི་འབྱུང་བ་ཤེས་
སོ། །སྐུ་ལ་ཡར་སྐུ་བསྟོད་ཅིང་རང་གིས་ཉེས་བྱས་བཤགས། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་
པ་སྦྱངས་པའོ། །སྒྲིབ་སྦྱང་ནི་ཁྲིད་ཡིག་ནས་བླངས་ཀྱང་འགལ་ལམ་བསམ། གསུང་
ལ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་བསྟོད་ཀྱི་ཤམ་བུ་ལ་དགོངས་པར་འདུག་སྟེ། འཛབ་ནི་
ཞེས་གསུངས་པས། རང་གི་སྙིང་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྟེ་བར། ཨ་དཀར་ལ་བཟླས་
སྔགས་ཀྱིས་གཡས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་འོད་ཟེར་ཕར་འཕྲོས། བདེར་བཤེགས་ཀྱི་ཐུགས་
དམ་བསྐུལ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། ཚུར་འདུས་བདག་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་
པ་སྦྱང་ཞིང་། མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསམ་ལ། དྲངས་བསྙེན་
ཚད་ལ་འབུམ་ཚོ་གསུམ་བཟླས། བྲོ་དང་བཅས་ཞེས་པ་ལ། ཁ་གཅིག་གིས་བྲོ་རྡུང་
གཅིག་ཡོད་པར་འདུག་སྟེ་ནི་མ་བྱུང་ཞེས་པ་ནི་མིན་ཏེ། འདི་ནི་དགའ་བྲོ་དང་
བཅས་པ་ལ་དགོངས་པས། དབང་ནས་སྤྲོ་དགའི་གླུ་ཉམས་ཀྱི་གར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་
སོ། །ཐུགས་ལ་ཐེབས་བསམ་ཕུད་མཆོད་ཐུགས་དམ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར། སྨན་མཆོད་
མོ་རྒྱུད་ཐུགས་དམ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར། རཀྟ་འབུལ། ཡོན་ཏན་ལ་མི་ཟད་གཏེར་དང་
ལྡན་པའི་གཏོར་མ་འབུལ། གཏོར་མ་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཞེས་པ། གཏོར་མ་ཆ་གཅིག་
ལག་ཏུ་ཐོགས་ལ། སྣང་བ་རང་གྲོལ་ངང་དུ་བཞེས། ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ནས་དཀྱིལ་
འཁོར་དུ་བཞག ཚོགས་ཕུད་ཕུལ་ལ་ཞེས་པ། དང་པོ་བཞི་ཚོགས་ལ་ཕུད་རྣམས་
མཆོད་ལ་ལག་ཏུ་ཐོགས་ལ། འབུལ་ལོ་བཞེས་ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ནས་གཏོར་མ་
འབུལ་ལོ། །འོག་མ་གསུམ་དེས་འདྲེས། ཕུད་གནམ་དུ་གཏོར་ཞེས་པ། དེ་འོག་མ་
བཞི་ཀར་ལ་བདུད་བསྡུས་པ་གཏིང་གང་། རྒྱུད་བསྐང་འདོན་བསྔོ་བ་ཅི་རིགས་བྱ་
ལ་གཏོར་རོ། །ཡང་དེ་འོག་བསྡུས་པ་གཏིང་གང་དཀྱིལ་འཁོར་ཟུར་དུ་བཞག དམ་
232

ཚེ་དབང་བོད་ཡུལ་མའི་སྒྲུབ་གཞུང་དང་ཆ་ལག་བཅས་པ།
ཚིག་བསྲེ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་དྲན་པ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་གཏོར་མ་འབུལ་འདུག་
ཀྱང་། ཚོགས་ཀྱི་འབུལ་འཕྲོ་རྣམས་མཆོད། ཕྱོགས་མཁན་ལས་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་
ཚུལ་ཡིན་པས། དཔོན་གསས་ལ་ཞུས། དཔོན་གསས་ཀྱིས་ལན་ཀུན་ལ་གསུངས་
པས། མཆེད་ལྕམ་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཚོགས་ལ་རོལ་ལོ། །གསུམ་པ་
རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། ལྷག་མ་བསྔོ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་ཅིང་གཏོར་མ་གཏོང་བ་
དང་། རྫོགས་རིམ་བྱ་བ་དང་། བཀྲ་ཤིས་སྨོན་ལམ་བྱའོ། །དང་པོ་ཚོགས་ལྷག་མ་
བསྡུས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཟུར་གྱི་དེ་དང་བསྲེས་ལ་བསྔོའོ། །གཉིས་པ་དབང་ཡོད་ན་
སྐབས་འདིར་བསྐུར། མེད་ཀྱང་གཞུང་སྒྲུབ་ཐབས་གཉིས་ཀ་ནས་བཤད་པས། གཙོ་
བོའི་གཏོར་མ་དབང་ལྟར་བདག་འཇུག་བླངས། དེ་ཁ་ལ་དབང་བཞི་ཚང་ངོ་། །དེ་
ནས་བཀའ་སྐྱོང་བསྐུལ་ལ་གཏོར་མ་ཕྱིར་སྐྱོང་ངོ་། །གསུམ་པ་ཀུན་གྱི་འདི་ལ་རྫོགས་
རིམ་མ་བྱུང་ཞེས་ཟེར་ཡང་། དལ་བསྡུས་ཞེས་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་ནས་སྐུ་བསྡུ་ཞེས་
གསུངས་པས། ཡེ་ཤེས་པ་དབྱིངས་སུ་གཤེགས། དམ་ཚིག་པ་རང་རིག་ཀློང་དུ་བསྡུས་
པས། མི་དམིགས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་རྒྱས་འདེབས་དགོས། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་
སྤྱིར་མགོ་མཇུག་ཏུ་ཁྱབ་པས། བྱེ་བྲག་སྐབས་འདིར་གལ་ཆེའོ། །བཞི་པ་བཀྲ་ཤིས་
ནི། མར་ཆང་དང་འབྲང་རྒྱས་གཞན་ཡང་ཟས་སྣ་ཚོགས་བཤམས་ལ། མདའ་དར་
གཡབ་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་དང་བཅས་པ་བྱ། སྡེབ་ཉེས་
འགལ་སྲིད་མཁའ་འགྲོ་གཉན་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །འདི་བྱེད་བསོད་ནམས་རྗེས་
འཇུག་བསྒྲུབས་ལ་ཚུད་པར་ཤོག །ཅེས་པའི་ཚུལ་འདི་ནི། བླ་མས་གྱིས་ཤིག་གསུངས་པ་ལ་
བརྟེན་ནས། རི་ཁྲོད་ཐང་ལྷའི་གནས་སུ། ཁོ་བོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་མེད་རི་པས། དགེ་སྦྱོར་གྱི་
ཐུན་མཚམས་སུ་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ། །བཀྲ་ཤིས།
233

བོན་དང་ཞང་ཞུང་ཤེས་རིག་དཔེ་ཚོགས།