༄༅། །བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་གུས་པས་འདུད། མའི་རྒྱུད་ལ་རྩ་བ་དང་
བཤད་པ་གཉིས་སུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་བྱུང་ཞིང་བསྟན་བྱར་འདུག་པ་ལ་རྩ་བའི་
རྒྱུད་དུ་བྱ། ཕྱིས་བྱུང་ཞིང་སྟོན་བྱེད་དུ་འདུག་པ་ལ་བཤད་པའི་རྒྱུད་བྱ་སྟེ། འཇུག་
ལུགས་དེའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཞག་པར་བཞེད་དེ། དེ་ཡང་། ཀྱེ་
-437

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཀ༽ ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་དང་པོ།
ཡི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད།
།དང་པོར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། ། ཕྱི་ནས་རྣལ་
འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད། །ཅེས་གསུངས་པས་དེའི་ལུགས་ལྟར་ན། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཡན་ཆད་
བཤད་པའི་རྒྱུད་དོ། །འཇོག་ལུགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་རྩ་བར་ཁས་བླངས་ནས་
དེའི་མ་ཚང་བ་ཁ་བསྐང་། མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུད་ཕྱི་
མ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་བཤད་གཞིར་ཁས་བླངས་ནས་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་
མའི་ཕྱི་མ། དེ་གསུམ་ཀ་བཤད་གཞིར་ཁས་བླངས་ན། ཚུལ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཡང་
ཚིག་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ་བཤད་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་བཞེད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུད་
གསུམ་པོ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྩ་བའི་རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པ་ལ། ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་(༢༤༤)ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པའོ། །ཇི་
ལྟ་བུའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེ་མེ་བྲཱི་ཞབས་པའི་བརྒྱུད་པས། རྒྱས་པ་ལ་བརྟག་
པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་གཉིས། ཤློོ་ཀ་ནི་འབུམ་བཞུགས་པའི་དང་པོ་གཉིས་ཕྱུང་བར་བཞེད་
དེ། བརྟག་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་པོ་ཡིན། །སྒྱུ་མའི་བརྟག་པ་གཉིས་པ་སྟེ། །གསུངས་
པས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་གསུང་བ་ལ། དེའི་ཕྱོགས་ལ་འགལ་བ་སྣང་སྟེ། བརྟག་པ་
དང་པོའི་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་རྒྱས་པའི་སྐབས་ནས། གོང་དུ་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་
ལས། །རྒྱས་པར་གསུངས་པ་མདོ་རུ་བསྡུ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། བརྟག་
པ་དང་པོ་གཉིས་ཕྱུང་བར་བཞེད་ན་གོང་དུ་བསྡུ་རྒྱུའི་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་པ་མེད་
པས་སོ། །ཡང་འགལ་བ་གཉིས་པ་རབ་གནས་ཀྱི་སྐབས་ནས། གོང་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོག་
རིམ་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོར་མ་གསུངས་སོ། །བླ་མ་རྡོ་རྗེ་གདན་
པའི་བརྒྱུད་པའི་བཞེད་ཀྱིས་རྒྱུད་རྒྱས་པ་བརྟག་པ་སུམ་ཅུ་པ། བཅུ་གཉིས་པ། དགུ་
པ། འདི་བརྟག་པ་གཉིས་པ་བཀོལ་བ་དུམ་བུའི་རྒྱུད་དུ་བཞེད་པ་དང་།
དཔལ་
ནཱ་རོ་པའི་བརྒྱུད་པས། རྒྱས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ལས་ཕྱུང་བར་བཞེད་པའི་རྒྱུད་
-438-

རྩ་བཤད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཐོར་བུ།
ཆུང་ངུ་རྩ་རྒྱུད་དུ་བཞེད་པ་དེ་གཞུང་དང་འགལ་བར་སྣང་སྟེ། བརྟག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་
གཉིས་པ་ལས་ཕྱུང་བ་ཞེས་པ། །རྗེ་ཌོ་བི་ཧེ་རུ་ཀའི་བརྒྱུད་པས་ནི་བརྟག་པ་སུམ་
ཅུ་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བརྟག་པར་གསུངས་པ་ལ། རྒྱུད་རྒྱས་པ་མ་འོངས་པ་ལ་མཁོ་བའི་
ཡན་ལག་ཏུ་མ་གྱུར་ནས། རྩོད་དུས་སུ་མཁོ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྒྱུད་བསྡུས་པ་ཞུས་པ་
དེ་དག་གི་དོན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ལས་གང་གཅེས་པ་བསྡུས་པ་བརྟག་པ་གཉིས་པ་
འདི་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་གླེང་གཞི་གསུངས་པ་དང༌་། རྒྱས་པར་གསུངས་པ་མདོ་རུ་
བསྡུ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གོང་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོག་རིམ་པས། །ཞེས་གསུངས་
པ། མཁའ་འགྲོ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི། །འབུམ་ཕྲག་ལྔ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །ཀྱེ་ཡི་
རྡོ་རྗེ་རྡོར་འཆང་གིས། །ཨེ་མ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱས་བསྟན་པ། །དག་པའི་སྙིང་པོ་ཡོངས་
བཟུང་བ། །ཞེས་རྒྱས་པ་ལས་བསྡུས་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུད་དུ་བརྟག་པ་གཉིས་པ་
གསལ་ཏེ། ཀྱེ་ཡི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། །དང་པོ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། ། ཕྱི་
ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ནི། །དེ་ཉིད་བུད་མེད་གཟུང་ཕྱིར་རོ། །སུམ་ཅུར་གཅིག་
མེད་སུམ་ཅུ་པ། །ཞེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་དང་བརྟག་པ་སོ་གཉིས་སུ་གྲངས་ཀྱང་ཚང་
བར་བྱས་སོ། །འོ་ན་རྒྱུད་རྒྱས་པ་ལ་བརྟག་པ་སུམ་ཅུ། བསྡུས་པ་ལ་གཉིས་སུ་འོང་
བ་ཅིས་སྙམ་ན། འདི་ཡི་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་པའོ། །ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རྒྱས་པ་ལས་བསྡུས་
པའི་དགོས་པ་ནི། འཆད་པ་དང་། ཉན་པ་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་
ལ། དེས་ཕྱིས་བགེགས་འཕེལ། བར་ཆད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་སོ། །ཐ་མ་གཉིས་
ཕྱུང་བས་ན་ཕྱུང་བ་ཞེས་ཀྱང་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པས་ནི་གང་ཟག་
གཞུག་པའི་གོ་རིམ་ལ་དགོངས་ནས། འབྲས་བུ། གང་ཟག །ཐབས་དང་གསུམ་
དུ་གནས་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་བྲོད་པ་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་དང་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་
དགོངས་སོ། །སྟོན་ལུགས་འདི་བརྟག་པ་དང་པོ་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་སྟོནན། བརྟག་པ་
-439-

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཀ》 ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་དང་པོ།
ཕྱི་མ་ནི་མི་གསལ་བ་གསལ་བ་དང་། མ་ཚང་བ་ཁ་བསྐང་བར་བྱེད་པས་བཤད་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྟོན་གསུངས། གོང་དུ་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་ལས། །རྒྱས་པར་
གསུངས་པ་མདོ་རུ་བསྡུ། །ཞེས་པ་ལ་བཞེད་ལུགས་དུ་མ་སྣང་སྟེ།
པདྨ་བཛྲ་ནི་
བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་ལ་ཟེར་ལ། བརྟག་པ་དང་པོ་འདི་ཉིད་ལ། །ལེའུ་བཅུ་
གཅིག་ཡོད་པ་ལས་འདིའི་གོང་ཡན་ཆད་ལེའུ་བཅུ་ཐམ་པ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་
ལ་གཉིས་འབྱེད་པས་(༢༤༥)བཅུ་གཅིག །སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་དང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་
ལས། བཅུ་གཉིས་པ་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལེའུ་དགུ་པ་འདིར་
མདོ་རུ་བསྡུ། ཞེས་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ན་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་མེད་པས་དེ་ཡང་
མི་འཐད་ལ་འགྲེལ་པར། ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་པར་བྱས་ནས་འདུག་
གོང་དུ་བརྟག་པ་བཅུ་
གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་གཞུང་གཞན་དུ་བཅུ་གཉིས་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་མི་
འཐད་དོ། །དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ནི།
གཉིས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་ལས།
གསུངས་པས་ཟེར་ཏེ། དེ་
ལ་གོ་བ་མི་འདུག་གསུངས། སྨན་ལུང་པ་ནི་སྤྱིར་རྒྱུད་རྒྱས་བསྡུས་ལྔར་བཞུགས་
ཏེ་རྒྱུད་རྒྱས་པ་ལ་བརྟག་པ་སོ་གཉིས་པ་དང་། སུམ་ཅུ་པ་དང༌། བཅུ་གཉིས་པ་
དང་། བརྟག་པ་དགུ་པ་དང་། བསྡུས་པ་བརྟག་པ་གཉིས་པ་འདི་ཉིད་དང་ལྔར་
བཞུགས་པ་ལས། རྒྱུད་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་པ་ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱས་པར་
གསུངས་པ་དེ། ལེའུ་དགུ་པ་འདིར་མདོ་རུ་བསྡུ། གསུངས་ཏེ། བཤད་པའི་རྒྱུད་
ལས་རྒྱས་པ་ལ་བརྟག་པ་སོ་གཉིས་དང་། བསྡུས་པ་ལ་བརྟག་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་
ཀྱི། རྒྱས་བསྡུས་ལྔར་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེ་ཡང་མི་འཐད་ལ། མར་པས། གོང་དུ་
གསུངས་ཞེས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ལེའུ་ལ་བྱ་ལ། བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་ལས་རྒྱས་
པར་གསུངས་ཞེས་བྱ། །ཀུ་རུ་ཀུལླེ་ཡན་ཆད་དགུ་དང་། དངོས་གྲུབ་བརྟག་པ་ཡན་
-440-

རྩ་བཤད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཐོར་བུ།
ཆད་བཅུ་གཉིས་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། དགུ་པ་འདིར་མདོ་རུ་བསྡུ། ཞེས་
གསུངས་སྐད། བླ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི། གོང་དུ་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་ལས་ཟེར་ཡང་
རུང་སྟེ། བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས། མཁའ་འགྲོ་ཀུ་རུ་ཀུལླེ་དགུ་ཟེར་བས་བརྟག་པ་དགུ་
པར་བཤད། དངོས་གྲུབ་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་པ། །ཞེས་བཅུ་གཉིས་པ་དངོས་གྲུབ་
ཀྱི་བརྟག་པར་བཤད་ཀྱང༌། བཅུ་གཉིས་པ་དེར་ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་ལས་ཚོགས་རྒྱས་པར་
གསུངས་པ་དེ། ལེའུ་དགུ་པ་འདིར་མདོ་རུ་བསྡུ་གསུངས། ཡང་ཀུ་རུ་ཀུལླེ་འདིས་
དགོས་པ་གསུམ་འགྲུབ་སྟེ། དབང་དུ་བྱ་བའི་ལས་འགྲུབ་པ་དང་། དུག་གིས་མི་
ཚུགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ས་བཅུ་གཅིག་པ་སྤྱིའི་དོན་གྱི་
མཐར་ཐུག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྦས་པའི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ས་བཅུ་གསུམ་
པ་དེ་ལ། སྤང་བྱ་དང་། ཐོབ་བྱ་དང་སྦྱང་གཞི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་དམ་
ཞེ་ན།
གདམས་ངག་དང་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་བཞེད་དེ། ས་བཅུ་གཅིག་པའི་
དུས་སུ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ནས་འཁོར་དང་ཞིང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐ་
དད་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བཤད་དེ་གསུངས་
སོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གཞན་སྣང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་ནི་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པས་ན། སྤང་བྱ་མ་སྤངས་སོ། །ཐོབ་བྱ་ཡང་མ་ཐོབ་
སྟེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་
སུ་རོ་གཅིག་པར་མ་ཤེས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་
དོ། །སྦྱང་གཞི་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ན་རླུང་དང་བྱང་སེམས་སུམ་
ཅུ་རྩ་གཉིས་དབུ་མའི་གནས་སུ་ཐིམ་པ་ལས་ས་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་འཆར་བ་
ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལས་ཐབས་དེ་དང་བྲལ་བས་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་མ་
འཛོམ་པས་སོ། །དེ་རྣམས་མེད་པ་ཅིས་ཤེ་ན། ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱང་
-441

ས་སྐྱ་བཀའ་འབུམ། ༼ཀ》 ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་དང་པོ།
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་འཛོམ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མེད་པས། ཕྱག་རྒྱའི་
སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྙིང་པོར་ས་བཅུ་གཉིས་པ་ཁམས་གསུམ་མཐོང་བ་མེད། དེ་མེད་པས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་(༢༤༦)འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་
པར་བྱང་བ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ། །ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པའི་
ཐོབ་བྱ་མེད་དོ། །མ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐོབ་བྱ་འདིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་
སྤྱོད་པའི་མཐར། ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དུས་སུ་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་
ནང་ན། བྱང་སེམས་དང་རླུང་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། ཆོས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་གི་བདག་
ཉིད་མངོན་དུ་བྱས། བྱང་སེམས་སོ་གཉིས་དབུ་མར་ཐིམ་པས། སྦྱང་གཞི་ཁྱད་པར་
དུ་འཕགས་པའང་ཡོད་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེ་བས་ན་ས་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་
སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཁམས་གསུམ་མཐོང་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བཅུ་
གསུམ་པ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས། སྦྱང་
གཞི་དང་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་
ཐོབ་བྱ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ལ་
ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱུད་རྣམས་
སུ་རྒྱུའི་ཐབས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལུང་གིས་བཤད་པ། ཡང་དག་
པར་སྦྱོར་བའི་ཐིག་ལེ་ནས། གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་མངོན་དུ་
མ་བྱས་པ་དེ་དག་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ལ། མཚན་
གཞི་ཡང་དག་པར་མཚོན་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་
ལས། གཞན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ། །བྱེ་བས་སངས་རྒྱས་གང་ཐོབ་པ། །གང་
གི་དམ་པའི་བདེ་བས་ཁྱོད། །སྐྱེ་བ་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་
དཔའ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ།། །།
-442-