།ཕོ་བས་བར་དཀྲིས་བར་
སད་དེ། །སུག་བཞིས་རོང་ཆེན་ཕྱི་སད་བརྟག །རྭ་རྣ་མཇུག་དམར་ཚད་རིམས་དང༌།།
ཡུལ་རྣམས་སྤྱི་ཡི་ཐན་པར་བཟུང༌། །མགོ་དང་སོ་མཚུལ་མི་ཆེན་གྱི། །མཁར་ཁང་
མེས་འཇིག་ས་སྟོད་རྣམས། །དཔྱིད་གསུམ་ར་བཞིར་ཐན་པས་གདུང༌། །ལུས་དང་
ཕོ་བས་རྗེའུ་རིགས་གྲོང་། །མེས་ཚིག་བར་དཀྲིས་དཀྲིས་གཉའ་རྣམས། །ཐན་པ
73

སྔ་འགྱུར་ཀཿ༔ཐོག་བཅུ་ཕྲག་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་དཔེ་ཚོགས།
དབྱར་སྟོན་འབྲིང་བཞིར་གདུང༌། །སུག་བཞིས་དམངས་རིགས་གྲོང་ཁྱེར་བསྲེག །
རོང་ཆེན་རྒྱ་ཤོད་དགུན་དུས་སམ། །ཐ་ཆུང་བཞི་ལ་ཐན་པ་ཆེ། །ལར་ནི་དམར་མང་
ངན་མོད་ཀྱི། །མེ་ཁམས་གཏན་ནས་མེད་ན་ངན། །དེས་ན་ཕོ་མཚུལ་དམར་ན་
ལེགས། །རྭ་སོགས་སེར་པོས་ཡུལ་སྤྱིར་དགེ །མགོ་སེར་ས་མཐོའི་རྒྱལ་ཁམས་
བདེ། །ཁྱད་པར་ཁ་ལུང་ཞིང་སྐྱེད་བཟང༌། །ལུས་དང་ཕོ་བས་བར་ཁམས་བདེ། །
བར་དཀྲིས་ཞིང་ལ་སྐྱེ་བུངས་ཆེ། །འབྲོག་ན་བཞོན་ཆུ་འཕེལ་བར་བཤད། །སུག་
བཞིས་རོང་ཆེན་རྒྱ་ཤོད་ལེགས། །དེ་བཞིན་ཤིང་ཁམས་བཟང་ན་ཡང༌། །མགོ་བོ་
ལྗང་ན་སྟོད་ཕྱོགས་སོགས། །ཡུལ་དུས་རབ་འབྲིང་ཐ་ཆུང་གི །ཟླ་བར་རླུང་ཆེན་ལྡང་
འགྱུར་ཞིང་། །ལྷག་པར་རྩྭ་ཤིང་སྐྱེ་བུངས་ཆེ། །རྭ་རྣ་མཇུག་ནག་ཡུལ་སྤྱིར་རྒུད། །
མགོ་ནག་བྱང་དང་སྟོད་ཕྱོགས་ངན། །ཁྱད་པར་མི་ཆེན་ཇུས་ཉེས་ངོ༌། །ས་སྟོད་དཔྱིད་
སོགས་ར་བཞིར་ཞོད། །ལུས་བྱིངས་ནག་པས་བར་ཁམས་ཉམས། །བློན་རིགས་
འདུན་མ་འབྲས་མེད་བྱེད། །བར་འབྲོག་དབྱར་སྟོན་འབྲིང་བཞིར་ཞོད། །ཕོ་བ་ནག་
པས་དམངས་རིགས་ཉམས། །སུག་བཞིས་དེ་བཞིན་རོང་ཆེན་དུ། །ཆུ་ཡིས་འཇིགས་
མང་གྲང་ངར་ཆེ། །དམར་ནག་གཉིས་པོས་བཙའ་ཡང་བརྟག །རྔ་གཡས་གཡོབ་
པས་མི་ལ་བཟང༌། །ཕྱུག་རྩུབ་གཡོན་དུ་དེ་ལས་ལྡོག །ཁ་གདངས་བཞོན་དང་ཕྲུ་
གུ་འཕེལ། །བཙུམ་ན་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་བལྟ། ༈ །དེ་ནས་གླང་རྫིའི་ཁ་དམར་
བཤད། །རྒན་པོས་རྒན་པོ་བདེ་བ་དང༌། །གཞོན་རྩུབ་བྱིས་པར་ཤིན་ཏུ་རྩུབ། །
དར་མས་གཞོན་བདེ་བྱིས་པར་རྩུབ། །རྒན་པོ་དག་ལ་ལྷག་པར་རྩུབ། །བྱིས་པ་དེ་
ཡི་རིགས་པས་ཤེས། །སོ་སོར་ནད་སོགས་གང་གིས་གནོད། །རྫིའུའི་ཁ་དོག་ལ་
བརྟག་ཅིང༌། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བློན་ཕལ་ལའང་སྦྱར། །ལྟག་ཕུད་གཙུག་བཅིངས་
མཆོག་ཏུ་དགེ །རྒྱལ་ཁམས་ལྷ་ཡི་དཔལ་ལ་བསྙེགས། །ཚོ་གཉིས་སྔོན་དུ་འཕྱང་
74

དགེ་རྩེ་འགྱུར་མེད་བསྟན་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ།
བའང་བཟང༌། །གཡོན་ཕྱི་གཡས་ནང་འབྲིང་དུ་བཤད། །གཡས་ཕྱི་གཡོན་ནང་དེ་
ལས་ངན། །གཉིས་ཀ་རྣ་རྒྱབ་མྱ་ངན་ལྟས། །ལྕགས་འབྲས་སྲོ་མ་ར་ཙ་ཡིས། །རྒྱལ་
པོས་ཆད་པ་ཨར་ཇག་རྒོད། །རས་བལ་བློན་ལས་ཕལ་དབང་ཆེ། །དར་སྐུད་ཡུལ་
བདེ་འབངས་ཕལ་གྱིས། །རྒྱལ་ས་ལའང་རྒོལ་དུ་སྲིད། །མས་རིམ་རབ་འབྲིང་ཐ་
མ་སྟེ། །ཚོང་དུས་བཟོ་རིགས་ལ་ཡང་དཔྱད། །གོས་ནི་རྒྱལ་བློན་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། །
ཟོང་དང་མི་ཡི་འབྱོར་པ་སྟེ། །སྐེ་རགས་དགྲ་ཟླས་འཚེ་མིན་བརྟག །ས་ཤིང་རབ་ལ་
ཆུ་མེ་འབྲིང༌། །ལྕགས་ཁམས་ཐ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ལྷམ་གྱོན་ཆར་ཆེ་སྐྱེ་རྒུ་བྲེལ། །
གཡས་གྱོན་ཕོ་བྲེལ་མོ་དལ་ལ། །དེ་ལྡོག་མོ་བྲེལ་ཕོ་དལ་ཞིང༌། །ལྷམ་མི་གྱོན་པས་
བདེ་སྐྱིད་དལ། །གླང་རྫི་བྲེལ་ན་ཕྱུགས་རྣམས་བདེ། །སོས་བུད་སྔ་ཞིང་དམག་
འཁྲུགས་རྒོད། །རྒྱབ་ཏུ་འདུག་པ་དེ་ལས་ལྡོག །གཡས་བྲེལ་མི་ཀེག་ཕྱུགས་ཡོ་
སྲིད། །རྒྱལ་པོ་དམངས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས་གཡེངས། །གཡོན་བྲིལ་ཕྱུག་ཀེག་མིར་
ཉེན་སྲིད། །རྒྱལ་ཁམས་ནང་འཐབ་བདེར་གཟར་སྤྱོད། །གླང་གིས་ཕྱུག་ལ་བརྟག་
པ་དང༌། །གླང་རྫིས་མི་ལ་གཙོ་ཆེར་དཔྱད། ༈ །གཞན་ཡང་གླང་འབྲུག་མང་
ཉུང་ནི། །ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ནས། །བགྲངས་པས་གར་བབས་གྲངས་སུ་
ངེས། །གླང་ནི་ས་ཡི་གསོས་ཡིན་པས། །ཇི་ཙམ་མང་བ་སོས་འཕར་སྔ། །ས་བཅུད་
འཕེལ་ཞིང་དགེ་བར་ཐོབ། །སྟོན་མཇུག་རིང་ལ་འབྱོར་པ་རྒྱས། །བརྒྱད་ཡན་རབ་
ལ་བཞི་ཚུན་ཐ། །འབྲིང་པོ་ལྷག་མའང་སྟོད་སྨད་དང༌། །སོས་བུད་རབ་འབྲིང་ཐ་
མ་རྟོགས། ༈ །འབྲུག་ནི་གནམ་ལྷ་གནམ་གྱི་གསོས། །རྒྱ་མཚོ་ལས་ནི་ཆུ་
འཐུངས་ཏེ། །མཁའ་ནས་ཆར་པ་འབེབས་ཀྱང་ཟེར། །ཇི་ཙམ་མང་བ་ཆར་འབེབས་
ཀྱང༌། །ས་བཅུད་མཁའ་ལ་ཁུར་བས་ངན། །བརྒྱད་ཡན་ལྕེ་འབབས་སེར་བས་
འཇིག །ལྔ་ཚུན་ཆར་དཀོན་དྲུག་བདུན་སྙོམས། །ཁ་དོག་དབུགས་ཐོབ་ཉིན་ནས་


75

སྔ་འགྱུར་ཀཿཐོག་བཅུ་ཕྲག་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་དཔེ་ཚོགས།
བགྲངས། །འབྲུག་དེའི་དབང་ཐང་ཁམས་ཀྱི་མདོག །སྔོན་པོར་རླུང་རྒོད་ཆུ་འཛིན་
གཏོར། །ཆར་པ་འབབ་ཏུ་མི་སྟེར་རོ། །དམར་པོར་ཐོག་རྒོད་གློག་ཞགས་ཆེ། །ལོ་
ཏོག་སེར་བས་ཉེན་ཆེ་ཞིང་། །སེར་པོར་སྤྲིན་མཐུག་སྦྲང་ཆར་འབྲིང༌། །དཀར་པོར་
གྲང་ལྷག་ཆེ་བ་དང༌། །ཞོད་ཆུང་སད་ཀྱིས་འཚེ་བའི་ལྟས། །ནག་པོར་ཆར་ཆེ་ཆུ་བོ་
རྒྱས། །ས་འཛིན་རླན་གྱིས་འཇིག་ཉེན་ཆེ། ༈ །ཞར་བྱུང་མཁའ་ལྡིང་བརྟག་
པའི་རྩིས། །དེ་ལ་དང་པོའི་སྒང་ཚད་ཀྱི། །ཉི་མའི་སྲོག་ཁམས་བྱའི་གཙུག་ཕུད། །
ལུས་ནི་ལུས་ཁམས་མཇུག་དབང་ཐང༌། །རྐང་པ་སྲོག་མ་སྡེར་མོ་བུ། །ལྗོན་ཤིང་
དགྲ་ཁམས་དག་གིས་བྱ། །ཉི་མ་ར་བཞིར་གནམ་དུ་འཕུར། །འབྲིང་བཞིར་གཤོག་
བརྐྱང་འཕུར་ལ་ཁད། །ཐ་ཆུང་བཞི་ལ་ཤིང་སྟེང་འདུག །ཁ་དོག་གླང་གི་སྐབས་
དང་འབྲ། ༈ །འབྲས་བུར་གཙུག་ཕུད་ལྗང་གུར་སྣང༌། །ལོ་སྟོད་ཟླ་བ་ར་
བཞི་ལ། །རླུང་ཆེན་ལྡང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ། །ཡུལ་གྲུ་མཐོ་བ་རྣམས་ལ་འཚེས། །མི་
ཆེན་བྲེལ་ཟིང་འཁྲུག་རྩོད་མང༌། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་སྟོབས་ཆེ། །དེ་བཞིན་
དམར་པོས་ཐན་པ་དང༌། །མེ་དགྲ་ཚ་ནད་མཁྲིས་པ་འོང༌། །སེར་པོ་ས་བཅུད་འབྲུ་
རིགས་རྒྱས། །རྒྱལ་རིགས་བདེ་ཞིང་ལུས་ཅན་ལ། །ལྕི་འཐིབ་ནད་ཀྱིས་ཉིན་པར་
བཤད། །དཀར་པོ་སད་སེར་གྲང་ངར་ཆེ། །མཚོན་གྱིས་འཚེ་དང་གཉན་སྐྲང་རྒོད།།
ནག་པོ་སྤྲིན་མཐུག་ཆར་པ་ཆེ། །ཆུ་བོ་རྒྱས་ཤིང་རྩི་མེ་བཀྲ། །གྲང་བ་ཆུ་ཡི་ནད་
སྟོབས་ཆེ། །གཞན་ཡང་ལུས་དང་མཇུག་ཁ་འབྲས། །གོང་བཞིན་འདོད་ལ་དེ་ཡང་
ལུས། །ལོ་རྐེད་ཟླ་བ་འབྲིང་པོ་བཞི། །བློན་རིགས་བར་ཁམས་རྣམས་སུ་བལྟ། །
མཇུག་མས་ལོ་སྨད་ཐ་ཆུང་བཞི། །རྒྱ་ཤོད་དམངས་རིགས་གྲོང་རྣམས་ལ། །ལེགས་
ཉེས་འབྲས་བུ་སྔར་ལྟར་འཆད། །རྐང་པ་ལྗང་བ་རླུང་གི་ལྟས། །དེ་ཡང་རྩི་ཤིང་
ནགས་སོགས་རྒྱས། །དམར་པོ་རྒྱ་ཤོད་ཐན་པས་གདུང༌། །སེར་པོ་རྩ་དང་ལོ་ཏོག་
76

དགེ་རྩེ་འགྱུར་མེད་བསྟན་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ།
འཕེལ། །དཀར་པོ་སད་འབྱུང་འབྲོག་པ་རྣམས། །བཞོན་ཆུ་རྒྱས་འདྲ་བཤད་པར་
སྣང༌། །ནག་པོ་ཞོད་ཆེ་ཆུ་སད་འབྱུང༌། །མཁའ་འཕུར་དམག་དང་གནམ་དགྲ་ལྡང༌།།
གཤོག་བརྒྱང་ཡུལ་འགར་ཟིང་འཁྲུག་འབྱུང༌། །ཤིང་སྟེང་འདུག་པས་རྒྱལ་ཁམས་
བདེ། ༈ །ཤིང་སྔོ་རྩ་ཤིང་སྐྱེ་བུངས་ཆེ། །ལོ་ཏོག་རྩེ་རྒྱལ་རྩ་བ་ཕྲ། །དམར་
པོས་ཐན་པ་མེ་དགྲ་དང༌། །ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་ནས་དགྲས་སྡེར་འཚེ། །སེར་པོས་སོས་
བུད་སྔ་བ་དང༌། །འབྲུ་རིགས་སྨིན་ཞིང་ས་བཅུད་རྒྱས། །དཀར་པོས་ནུབ་དགྲ་ལྡང་
བ་དང་། །ས་ཡི་བཅུད་སྟོབས་དམན་པས་ངན། །ནག་པོས་ཆུ་རྒྱས་བྱང་ཕྱོགས་སུ།།
སྐྱ་ཕམ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་སུ། །སོས་བུད་སྙོམས་ཤིང་དར་རྒུད་མེད། །ཅེས་པ་
རྣམས་ལ་ཞིབ་བརྟག་ན། །ལུང་སྟོན་བསླུ་བ་མི་འགྱུར་རོ། ༈ །ཧོར་ཟླ་དང་
པོའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན། །ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། །འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་
བརྟག་པའི་རྩིས། །འབྲས་བུ་བསླུ་མེད་མང་ཡོད་ཀྱང༌། །རེ་ཞིག་གུད་དུ་སྦས་ནས་
བཞག །བལྟ་འདོད་ཟབ་གནད་གཞུང་ལ་ལྟོས། །རྩིས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་རྨད་བྱུང་
ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་དོ་ཤལ་དཔྱོད་ལྡན་བློ་གསལ་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས། སྤོར་
ཐང་གསེར་རྩིས་དང་རྒྱ་ནག་ས་གླང་བརྟག་པའི་རིམ་པ་བཅས་བཤད་པའི་སྐབས་
ཏེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། ༈ །།གཞན་ཡང་ཞག་གསུམ་རྣམ་བཞག་དང་། །ས་
དང་ཁྱིམ་གྱི་གོ་ལའི་སྐབས། །ངེས་པ་སྡུད་དང་སྐྱེ་ཚུལ་སོགས། །གཅེས་ཟབ་སིལ་
མར་བསྟར་འོས་ཀྱང༌། །འདས་ལོའི་ངལ་བར་ལྟོས་མིན་པས། །ལེགས་བཤད་ཉིན་
བྱེད་སྣང་བ་སོགས། །ཟབ་རྒྱས་གཞུང་ལ་བལྟ་བར་གྱིས། ༈ །རྩིས་རིག་ལྷོ་
མོན་ནགས་ཀྱི་ཤིང་ལོའི་ཚལ། །ཕུག་ལུགས་མཱ་ལ་ཏི་ཡི་ལྕུག་ཕྲན་རྩེར། །ལེགས་
བཤད་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་འགྱུར་ཁུག་གླུ། །ཕྱོགས་བྲལ་བློ་གསལ་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བར་སྙན།།
ཤེས་བྱའི་རིག་ལམ་གོ་ལའི་སྐྱེད་ཚལ་ནས། །རྣམ་འབྱེད་ཟླ་བ་བདུད་རྩིའི་ལང་ཚོ་
77

སྔ་འགྱུར་ཀཿ༔ཐོག་བཅུ་ཕྲག་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་དཔེ་ཚོགས།
འབུམ། །མངོན་སྣང་ལྐོག་གྱུར་ཀུནྡ་གསར་མའི་འདབ། །ཉེར་སྦྱིན་བློ་གསལ་བྷྲ་
མ་རཿརྣམས་ཀྱཻ། །དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་ཆེན་རྒྱ་མཚོའི་མཛོད། །ལས་ཐོན་ལག་
ལེན་རིན་ཆེན་བྱེ་བའི་ནོར། །མ་ནོར་ཆོ་གའི་སྲད་བུར་ལེགས་བརྒྱུས་ནས། །རྩིས་
གཞུང་གསར་བའི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པར་མཛེས། །བགྲང་བྱའི་ལོ་ཚོགས་མང་བའི་དོ་
ལཱ་ཡིས། །ལྗིད་ཀྱིས་ཕྲག་པར་ནོན་པའི་བླ་མཁྱེན་རྣམས། །རི་མོའི་སྙུགས་སྲིངས་
སྤངས་པའི་ལེགས་བཤད་འདིས། །འཆོལ་མེད་ངེས་པའི་ལམ་མཆོག་བརྟོལ་བར་
བྱེད། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མགུ་བའི་གྲགས་སྙན་སོགས། །མཁས་སྙེམས་ཀུན་རྟོག་
ལོག་པས་མ་བསླད་པར། །རང་འདྲའི་བློ་གསར་འགའ་ལ་སྨན་འདོད་པའི། །ལྷག་
བསམ་རབ་དཀར་དྭངས་པའི་ཡིད་ལས་བྱུང༌། །སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་
ལྷའི་ཆུ་བོ། །མ་ཤེས་རྙོག་པའི་དྲི་མས་ནོངས་གྱུར་ན། །མཁྱེན་ལྡན་མཁས་པའི་
སྤྱན་སྔར་མཐོལ་བཤགས་པས། །བགྲུང་བྱེད་ཀེ་ཏ་ཀ་ཡི་ཕྲེང་བ་རྩོལ། །དེ་ལས་
བྱུང་བའི་དགེ་བ་དབྱར་གྱི་སྤྲིན། །ལས་ཐོན་ཕན་བདེ་གྲུ་ཆར་བྱེ་བའི་རྒྱུན། །སྐྱེ་རྒུའི་
ཡིད་ཀྱི་ཞིང་སར་ཡོངས་མཛེས་པའི། །བདེ་སྐྱིད་གསལ་བའི་ལོ་ཏོག་རྒྱས་གྱུར་ཅིག།
རྒྱལ་བསྟན་ལྔ་རིག་དར་བའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ། །ལེགས་བཤད་སྦྲང་རྩིའི་ཟིལ་མངར་
ཆེར་འཕེལ་ནས། །བློ་གསལ་རྐང་དྲུག་དགྱེས་པའི་རོལ་རྩེད་གར། །ནམ་ཡང་ནུབ་
པ་མེད་པའི་དཔལ་གྱུར་ཅིག །ལོག་ལམ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་བརྣག་དཀའི་
ལུས། །གདུང་བ་རབ་བྲལ་བདེ་སྐྱིད་གསར་པའི་སྐྱེམས། །ངོམས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་
པའི་ཆ
འ་མཐུ་གྲུབ་ནས། །ཕན་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་དཔལ་ལ་རོལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་ལམ་འདིར་
འཇུག་འདོད་ཀྱི་གསར་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་ཉེར་མཁོ་རྣམས་ཉུང་གསལ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་
དྲུག་པའི་ཆུ་མོ་ལུག་གི་ལོར་ལོ་འགོ་གསར་བཟུང་ཆོག་པར་བགྱིས་ཏེ། དམ་པ་དུ་མའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཅུང་ཟད་རེ་ཐོས་
པའི་རྒྱལ་ཁམས་པ་དགེ་རྩེ་འགྱུར་མེད་བསྟན་པ་རྣམ་རྒྱལ་འཇམ་དབྱངས་དགྱེས་པའི་བློ་གྲོས་དཔལ་བཟང་པོས། རང་ལོ་
78

དགེ་རྩེ་འགྱུར་མེད་བསྟན་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ།
བཅུ་དྲུག་གི་ལོར་རི་མོའི་ས་བོན་ཕྲན་བུ་བགྱིས་པ་ལ། སླར་ཡང་ལོ་འགོ་འདི་བཞིན་སྤོས་ཤིང་དབྲི་བསྣན་ཅི་རིགས་བགྱིས་
ནས་བྲིས་པའི་དགེ་བས་ས་གསུམ་སྐྱེ་རྒུ་མ་ལུས་རྣམ་གྲོལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་ཆེན་མྱུར་དུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག སརྦ་
མངྒ་ལམ།། ༈ །།རྩིས་རིག་འོ་མཚོ་བསྲུབས་པའི་ཕུལ། །སྔོན་མེད་རྩིས་འགོ་ཟླ་ཤེལ་དབང༌། །ངོ་མཚར་པར་དུ་
བསྐྲུན་པའི་དགེས། །འགྲོ་ཀུན་རྨོངས་མུན་གཏན་སེལ་ཤོག།

79
79



<l $l6lརྨི440Şབའི་a0a་རྨིl:རྒྱུl-:l6al