༄༅། །མོན་རྫོང་རས་པ་ལ་གསུངས་པའི་ཞལ་གདམས།
༈ མཁས་གྲུབ་མོན་རྫོང་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ལས། རྗེ་བཙུན་བོ་དོང་པ། ཕྱོགས་ལས་
རྣམ་རྒྱལ་དང་མཇལ་དུ་བྱོན་པས། ཞལ་ནས་སྐལ་བ་དང་པ་ལྡན་པས་སླེབ་བམ་གསུང༌།
ཞལ་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐུགས་ཡིད་འདྲེས། སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས། ཞལ་
ནས་དེར་སྡོད་ཅིག་གསུངས། སྐུ་དྲུང་དུ་བཞུགས་པས། གསོལ་ཇ་སུན་ཅིག་གསོལ་རིན་བར་
ལ། རྗེའི་སྤྱན་འབྲུ་ཚུགས་སུ་གཟིགས་ནས། སྐལ་ལྡན་སྐལ་བ་བཟང་པོའི་བུ། །བདེ་ཆེན་བདེ་
བའི་ལམ་ལ་འགྲོ། །འགྲོ་གང་དེ་འབྲེལ་དེ་དོན་ཆེ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་འགའ་ཞིག་
གསུང་དལ་པོའི་སྒོ་ནས་གསུང་གིན་གདའོ། །དེ་ནས་ཆོས་གདམ་ངག་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པའི་
ཚེ། ངེས་ཤེས་ཤས་སྐྱེས་ཚུལ་ནི། ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་དང་། སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་པ་
དང༌། དེའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་རྟོགས་ནས། ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་
དམ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས།
དེ་ལ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི། མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་བའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། སེམས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་ནས། ཤིས་ལ་མེད་བཞིན་
སྣང་བ། དཔེར་ན་མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་ནས། ནམ་མཁའ་ནས་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་
-326-

གསུང་ཐོར་བུའི་སྐོར་ལས། གསང་སྔགས་ལམ་རིམ་སོགས་བཞུགས། ༩༦༽
བ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་དང་། དབང་པོ་མི་གསལ་བ་སྐྱོན་
དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་དབང༌། དབང་ཤེས་སོགས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་
བྱེད་ནུས་པ་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་དབང་སོགས་ཡང་
དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནི་འདིར་རྟོགས་པའི་རྩིས་མ་ཟིན་ན་ལོག་པའི་
ཀུན་རྫོབ། ཟིན་ན་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་བཞེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་
ཀྱིས། འཁོར་བའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་འདི་དག། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་བཞིན། ཤིས་ལ་མེད་
བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མི་འཆར་ཞིང་། མི་རྟོག་པ་རང་ཆས་སུ་གནས་
པའི་རྩ་དབུ་མ་ཞེས་པ་དྭངས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། རྐྱེན་གང་
གིས་ཀྱང་གཞོམ་དུ་མེད་པ། གཙོ་བོས་སྤྱི་གཙུག་ནས་གསང་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱབ་ཅིང༌། ཆ་
ཤས་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། དེ་ལ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་དྭངས་མ་གང་གིས་ཀྱང་མི་
ཤིགས་པ། སྤྱི་བོར་རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འོད་དཀར་པོ་གཙོ་བོར་འབར་བ། འོད་ཟེར་གཙོ་
བོས་རྩ་རྐྱང་མ་ལུས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་ན་གནས་པ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དཀར་པོས་
གང་བ་ཡོད་པའི་སྙིང་པོར་ཁྱབ་པས་བདེ་བ་འཆར་བའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང༌།
ཆ་ཤས་ཀྱིས་ལུས་
ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། ལྟེ་བ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ཞེས་པ་འོད་དམར་པོ་གཙོ་བོར་འབར་བ། འོད་
གཙོ་བོས་རྩ་རོ་མ་ལུས་ཀྱི་གཡས་ན་གནས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དམར་པོས་གང་
བར་ཡོད་པའི་སྙིང་པོར་ཁྱབ་པས། གསལ་ལ་འཆར་བའི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་། ཆ་ཤས་ཀྱིས་ལུས་
ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས། སྙིང་ཁ་ནས་རྡོ་རྗེ་སྒྲ་ཅན་ཞེས་པའི་འོད་སྔོན་པོ་གཙོ་བོར་འབར་བ།
འོད་ཟེར་གཙོ་བོས་སྲོག་གི་རྩ་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པ། ཐིག་ལེ་ནག་པོས་གང་ནས་ཡོད་
པའི་སྙིང་པོར་ཁྱབ་པའི་བདེ་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མི་རྟོག་པ་སྐེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང༌། ཆ་
ཤས་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། གཞོམ་མེད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དྭངས་མ་དེ་གསུམ་གྱིས་ཁྱབ་
-327-

བོ་དོང་པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་འབུམ་ལས། གསུང་ཐོར་བུའི་སྡེ་ཚན།
ཚད་ལ་སྒྲིབ་མེད་ཀྱི་རླུང་དྭངས་མས་ཁྱབ་ཅིང༌། དེས་ཁྱབ་ཚད་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སེམས་དྭངས་
མས་ཁྱབ་སྟེ། དྭངས་མ་དེ་གསུམ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་གཉུག་པའི་ལུས་དང༌། ངག་དང༌། ཡིད་ཅེས་
བྱ་བ་སྟེ། དེ་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་གང་གིས་ཀྱང་གཞོམ་མི་ནུས་པས་མི་ཤིག་པའམ། རྡོ་
རྗེ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་འོད་གསལ་རང་རིག་སྔ་མ་ཙམ་ལས་བྱུང་གིས། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་ལས་
གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ནམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ཞིང་ཆོས་དབྱིངས་
ཞེས་པའི་དོན་ཡང་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞིའམ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་རྟག་ཆད་
བཟུང་འཛིན་གྱི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་གཉུག་མའམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཞི་དུས་ཀྱི་གཉུག་
མ་དེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་མཐར་
ཐུག་མི་སླུ་བས་ཡང་དག་པའམ་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། — ཐ་སྙད་དུ་གསེར་བཟང་པོ་ལྟར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་ཞིང་མི་སླུ་
བས་དོན་དམ་པ་དང༌། མ་འཁྲུལ་ཞིང་དྲི་མ་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང༌། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང༌། ཀུན་རྫོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་
ཞེས་པའི་མིང་བྱུང་བའི་ཡིད་ཁོ་ནར་མི་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་གཉུག་མའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་པོ་
འདི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཀྱང༌། གློ་བུར་གྱིས་འཁྲུལ་པས་བསྒྲིབས་པའམ།
མཐར་ཐུག་ལེགས་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན། བརྟག་མི་བཟོད་པས་ཀུན་རྫོབ་
ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཉུག་མའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐེས་པ་གློ་བུར་
འཁྲུལ་པས་བསྒྲིབས་པས། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་
ནས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བས། རྒྱུ་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་ལས།
གཞན་གྱི་དབང་གི་ཡོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་ཟབ་མོའི་དགོངས་པ་
མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང༌། ཟབ་གསལ་གཉིས་
-328-

གསུང་ཐོར་བུའི་སྐོར་ལས། གསང་སྔགས་ལམ་རིམ་སོགས་བཞུགས། ༩༦༽
སུ་མེད་པའི་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཐིག་ལེ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས།
འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་
པའམ། གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི། སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐྱེ
མེད། སྟོང་ཉིད་དང་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་གི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་པ་དང་། མི་སྟོང་པ་དང་། གཉིས་ཀ་
དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བརྟག་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་ཤིས་ལ་གང་དུ་གཟུང་
ཡང༌། འཛིན་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་ལས། བདེན་
དང་རྫུན་པ་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་
ནི་གཉིས་པོ་རྣམ་སྤང་སྟེ། །མཁས་པས་དབུས་ལ་ཡང་ནི་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་
པ་དང༌། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ལི་ཙ་བྱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ། དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་
དྲིས་པའི་ཚེ། ལན་ཅི་ཡང་མ་བཏབ་པ་དང༌། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་
མི་བྱ་ཞིང༌། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་བྱ། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་ཞིང་། །གདགས་
པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ།
མུ་བཞིའི་འཛིན་པ་སོ་སོར་སྤྲོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མུ་བཞི་ནི། ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། མེད་པར་
འཛིན་པ། གཉིས་ཀར་འཛིན་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་ཤེས་
ལས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང༌། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་དང་། མདོ་
ལས། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱོན་སེལ་བར་གསུང་པ་ན། མཐའ་བཞིའི་
གཉེན་པོ་བཞི་ནི། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། མཉམ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། བརྗོད་མེད་ཀྱི་རྣལ་
འབྱོར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁོ་བོས་ལོགས་སུ་བཀོད་ཚར་རོ། །
གཉིས་པ་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་པ་ནི། དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང་ཐུན་མོང་པའི་
-329-

བོ་དོང་པཎ་ཆེན་གྱི་གསུང་འབུམ་ལས། གསུང་ཐོར་བུའི་སྡེ་ཚན།
སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བསླབ་བྱ་དང་བཅས་པ་ཉམས་སུ་བླངས། དེ་ནས་སྐྱེད་རིམ་སྦྱང་
གཞི་སྦྱོང་བྱེད་སོགས་ངོ་འཕྲོད་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་མལ་གྱི་འཛིན་པ་ཀུན་རྟགས་སྤོང་ནུས་ཀྱི་བར་
དུ་ཉམས་སུ་བླང༌། དེ་ནས་གཉུག་མའི་ལུས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྦྱོར་བས། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་
པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླང༌། དེ་གཉུག་མའི་གསུང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྦྱོར་བས་གསུང་
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླང་། དེ་ནས་གཉུག་མའི་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་
སྦྱོར་བས་ཐུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླང༌།
གཏུམ་མོའི་སྦྱོར་བའམ།
གཞན་ལུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་འབར་འཛག་གི་སྦྱོར་
བས་བདེ་གསལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་དེ། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས་
རྡོ་རྗེ་ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཤར་ཏེ། དུག་གསུམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་འགགས་པའི་
མཐར།
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་མཉམ་གཞག་
མངོན་དུ་འགྱུར་ལ། མཉམ་བཞག་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྟོང་གཟུགས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་
པར་ཤར་བས། ལྷ་སྐུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནད་དུ་སྣུན་ཅིང་། ཅུང་ཟད་གསལ་
སྣང་ཐོབ་པ་ན། སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཆོད་པའི་ལུང་རིགས་མན་ངག་གི་ཕྱག་རྒྱ་
ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་
པ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། རང་གི་ཆོས་ཀྱིས། རང་འཇའ་ལུས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་
ཏེ་མ་གྱུར་ན། རྨི་ལམ་བར་དོའི་མན་ངག་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས། བར་དོའི་འཇའ་ལུས་རྡོ་
རྗེའི་སྐུ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྱུར་ན། བསྲེ་བ་དང་འཕོ་བའི་མན་ངག་ལ་སྦྱངས་
པས་ཚེ་ཕྱི་མ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྱུ་ལུས་མངོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་། སྒྱུ་
འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཡོད་པས། དེ་སྦྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་
མན་ངག་བསྒོམ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལེགས་པར་བསྒོམ་པས། འབྲས་བུ་
-330-

གསུང་ཐོར་བུའི་སྐོར་ལས། གསང་སྔགས་ལམ་རིམ་སོགས་བཞུགས། ༩༦༽
ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕངས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། ནམ་མཁས་ཁྱབ་ཚད་སྐུས་
ཁྱབ། སྐུས་ཁྱབ་ཚད་གསུང་གིས་ཁྱབ། གསུང་གིས་ཁྱབ་ཚད་ཐུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ་དོན་གཉིས་
མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།། །།ཞེས་གསུངས་པ། མོན་རྫོང་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ལྡེབ་༣༤-༣༧བར་དུ་
བཞུགས་པ་ཟུར་འདོན་ཞུས་པའོ། །