མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆི་མེད་མཛོད།
༄༅། །ཨ་བྷི་དྷ་ན་ཤསྟྲ་ཨ་མར་ཀོཥབི་ཧ་ར་ཏི་སྨ། །སདྷུ། །
༄༅། །མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆི་བ་མེད་པའི་
མཛོད་བཞུགས་སོ། །ལེགས། །
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་མར་ཀོཥ། ན་མོ་བུ་དྷ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། འཆི་བ་མེད་པའི་མཛོད། སངས་
རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡསྱ་ཛྙཱ་ན་ད་ཡཱ་སིན་དྷོ །གང་གི་མཁྱེན་བརྩེའི་རྒྱ་མཚོ་ནི། །ཨ་གཱདྷཱ་སྱཱ་
ན་གྷ་གུ་ཎཱ། །གཏིང་མེད་སྡིག་མེད་ཡོན་ཏན་རྣམས། །སེ་བྱ་ཏཱ་མཀྵ་ཡོདྷཱི་རཱཿ །བསྟེན་བྱ་མི་ཟད་བློ་
ལྡན་རྣམས། །ས་ཤྲི་ཡེ་ཙཱ་མྲྀ་ཏཱ་ཡི་ཙ། །དཔལ་དང་བདུད་རྩིའི་ཆེད་དུ་ཡང༌། །ས་མཱ་ཧཱི་ཏྱཱ་ནྱཱ་ཏནྟཱ་
ཎི་སཾ་ཀྵི་ཧཱུྃཿ །རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལས་བསྡུས་ནས་ནི། །པྲཏི་སཾ་སྐྲྀ་ཧྰུྃ །པྲཏི་སཾ་སྐྲྀཏིཿ །སླར་ཡང་
ལེགས་སྦྱར་མདོར་བསྡུས་པ། །ནཱ་མ་ལིངྒ་ནུ་ཤཱ་ས་ནཾ། །མིང་རྟགས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡི། །བརྒ་
སཾ་བུ་ཎྞཾ་ཨུ་ཙུ་ཏེ། །སྡེ་མཚན་ཡང་དག་བརྗོད་པར་བྱ། །
ལྷ་གནས་སྤྱིའི་མིང་བཅུ། སྭཨ་བྱ་ཡ་སརྒ། །མཐོ་རིས་མི་ཟད་དེ་འགྲོ་དང༌། །ན་ཀ་ཏྲི་དི་པ་ཏྲི་
ད་ཤཱ་ལ་ཡཱཿ །སྐྱོ་མེད་གསུམ་རྩེ་སྐབས་གསུམ་གནས། །སུ་ར་ལོ་ཀ །ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་དང་ནི་
མཁའ། །གཉིས་མོད།..དྱོ་དི་བོ་ཏྲི་པིཥྚ་ཡཾ། །:...འདི་མ་ནིང་གཞན་རྣམས་སོ། རོལ་བའི་གནས་དང་གཞི་གསུམ་
པ། །
ལྷའི་མངོན་བརྗོད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ཨ་མ་ར་ན་རྫི་རཱ་ཏྲི་ད་ཤ །འཆི་མེད་རྒས་མེད་སྐབས་གསུམ་པ། །དེ་ག་ཀྲ་
393

ཀུན་མཁྱེན་གསུང་འབུམ་༼བ༽
གུ་དྷ་སུ་རཿ །ལྷ་དང་རྣམ་སད་བཅུད་ལྡན་དང༌། །སུ་པ་རྠཱ་ཎཿསུ་མན་སཿཏྲི་དི་བ་ཤཱ། །ཚིགས་
བཟང་ཡིད་བཟང་གསུམ་རྩེ་དབང༌། །དི་བཽ་ཀ་ས་ཨཱ་དི་ཏེ་ཡཱཿ །མཁར་གནས་དང་ནི་མི་སྦྱིན་
སྐྱེས། །དི་བི་ཥ་དཿལེ་ཁཱ་ཨ་དི་ཏི་ནནྡ་ནཱཿ །མཁའ་སྤྱོད་ལེགས་བྲིས་མི་བྱིན་དགའ། །ཨཱ་དི་ཏྱཱ་རྀ་
བྷ་བཿ །ཨ་ཏིའི་བུ་དང་རི་ཡིག་སྐྱེས། །ཨསྭཏྣ་ཨ་མརྟཱ། །རྨི་ལམ་མེད་དང་འཆི་མེད་དང༌། །ཨ་མྲྀ་
ཏཱནྡྷ་སཿབཧྣརྨུ་ཁཱཿ །བདུད་རྩི་ཟས་དང་མེ་ཡི་ཞལ། །ཀྲ་ཏུ་བྷུ་ཛཿགཱིརྠཱ་ཎཱ། །མཆོད་སྦྱིན་ཟས་དང་
ཚིགས་མདའ་ཅན། །བྲིནྡཱ་ར་ཀཱཿདེ་བ་ཏ། །ཚོགས་བཟང་བ་དང་ལྷ་ཉིད་དང༌། །དཱ་ན་བཱ་རིཿ །སྦྱིན་
མའི་བུ་ཡི་དགྲ་རྣམས་སོ། །
ལྷ་སྡེ་ཚན་པའི་མིང་དགུ། ཨཱ་དི་ཏྱ་བི་ཤྭ་བ་ས་བཿ །ཉི་མ་སྣ་ཚོགས་ནོར་ལྷ་དང༌། །ཏུ་ཥི་ཏཱ་ཨཱ་བྷཱ་སྭ་
ར་ཨ་ནི་ར། །དགའ་ལྡན་དང་ནི་འོད་གསལ་རླུང༌། །མ་ཧཱ་རཱི་ཛ་ཀཱཿསཱ་དྷཱིཿ །རྒྱལ་ཆེན་རིགས་དང་
གྲུབ་པ་དང༌། །རུ་དྲ་ག་ཎ་དེ་བ་ཏཱ། །དྲག་པོ་རྣམས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ། །
ལྷ་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་བཅུ། བི་དྱ་དྷ་རཿཨ་པྨ་རཿཡཀྵ། །རིག་འཛིན་ཆུ་སྐྱེས་གནོད་སྦྱིན་དང༌། །རཀྵ་
གནྡྷརྦ་ཀི་ནྣ་རཿ །སྲིན་པོ་དྲི་ཟ་མི་འམ་ཅི། །པི་ཤཱ་ཙཿགུ་ཧྱ་ཀཿསིངྒྷ །ཤ་ཟ་གསང་བ་གྲུབ་པ་
དང༌། །བྷཱུ་ཏཿཨ་མཱི་དེ་བ་ཡོ་ནི །འབྱུང་པོ་འདི་རྣམས་ལྷ་ལས་བྱུང༌། །
ལྷ་མ་ཡིན་ལ་མངོན་བརྗོད་བཅུ་སྟེ། དེི་ཏྱ་དེི་ཏྱ་ཡ་ཨ་སུ་རཱཿ །ལྷ་མིན་སྦྱིན་སྐྱེས་བཅུད་མི་ལྡན། །..
བྱེད་དེ་ཏྱེ་ཡ། དེ་ཏེ་ཡ། ད་ནུ་ཛ། ད་ནི་བ། དི་ཏེ་སུ་ར་རྣམས་བོད་སྐད་སྤྲིན་མའི་བྱ་སྟེ། རྒྱ་སྐད་ལ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གི་
མིང་གི་རྣམས་གྲངས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། ད་ནུ་ཛ་དཱ་ནི་བ་ཨིནྡྲ་རི། །སྦྱིན་སྐྱེས་སྦྱིན་འབྱུང་དབང་པོའི་
དགྲ། །ཤུ་ཀྲ་ཤི་ཥྱ་དི་ཏི་སུ་ཏཱཿ །པ་སངས་སློབ་མ་དམ་ཏིའི་བུ། །བུརྦཱ་དེ་བ་སུ་ར་དྭི་ཥཿ །སྔོན་
གྱི་ལྷ་དང་ལྷ་ལ་སྡང༌། །
སངས་རྒྱས་སྤྱིའི་མཚན་བཅོ་བརྒྱད། སརྦ་ཛྙསུ་ག་ཏཿབུ་དྡྷྰ །ཀུན་མཁྱེན་བདེ་གཤེགས་སངས་རྒྱས་
དང༌། །ངྷརྨ་རཱ་ཛཿཏ་ཐཱ་ག་ཏཿ །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ས་མནྟ་བྷ་དུཿབྷ་ག་
394

མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆི་མེད་མཛོད།
ཝཱན། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་བཅོས་ལྡན་འདས། །མར་ཛ་ཛི་ན་ལོ་ཀ་ཛི་ཏ། །བདུད་འདུལ་རྒྱལ་བ་
འཇིག་རྟེན་རྒྱལ། །ཥ་ཌ་བྷི་ཛྙད་ཤ་བ་ལཿ །མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་སྟོབས་བཅུ་བ། །ཨ་དྭ་ཡ་བཱ་
དཱི་བི་ནཱ་ཡ་ཀཿ །གཉིས་མེད་གསུང་བ་རྣམ་པར་འདྲེན། །མུ་ནཱི་ནྡྲཤི་གྷ་ནཿ །ཐུབ་པའི་དབང་བོ་
དཔལ་སྟུག་དང༌། །ཤ་སྟཱ་མུ་ནི །སྟོན་པ་ཐུབ་པ་ཉིད་རྣམས་སོ།
བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་བོའི་མཚན་བདུན། ཤཱཀྱ་སིཧིཿཤཱཀྱ་མུ་ནིཿ །ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ། །ས་རྠཱ་རྠ་སི་
དྷྱསཽ་དྫོ་ད་ནིཿ །དོན་ཀུན་གྲུབ་པ་ཟས་གཙང་སྲས། །ཨ་རྐ་བནྡྷུ། །ཉི་མའི་གཉེན་དང་གཽ་ཏམ། །...
གཽ་ཏམ། །དེ་བཱི་མཱ་ཡཱ་བུ་སུ་བུ་ཏཿ །ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྲས་རྣམས་སོ། །
བྲ་ཧྨ་ཨཱ་ཏྨ་བྷཱུསུ་ར་ཛྱེ་ཥྛཿ །ཚངས་པ་བདག་སྐྱེས་ལྷ་ལས་རྒན། །བ་ར་མེཥྛཱི་བི་ཏཱ་མ་
ཧཿཧིར་ཎྱ་གརྦྷ །མཆོག་གནས་མེས་པོ་གསེར་གྱི་མངལ། །སྭ་ཡ་སྨྱུ་ཙ་ཏུ་རཱ་ན་ནཿལོ་ཀེ་
ཤཿ །རང་བྱུང་གདོང་བཞི་འཇིག་རྟེན་དབང༌། །དྷཱ་ཏཱ་དྲུ་ཧི་ཎཿཨ་བྫ་ཡོ་ནཻ །བྱེད་པོ་ཉེས་ཅན་
པདྨ་སྐྱེས། །བི་རི་ཉྩིཀམ་ལཱ་ས་ནཿ །སྣ་ཚོགས་སྒྲུབས་བྱེད་པདྨའི་གདན། །སུ་ཥྚཱ་བེ་དྷཱ་བྲ་ཛཱ་
བ་ཏིཿ །འབྱིན་བྱེད་བྱེད་བོ་སྐྱེ་དགུའི་བདག །བི་དྷཱ་ཏཱ་བི་ངྷིབི་ཤྭ་སྲྀ་ཀ །རྣམ་བྱེད་སྒྲུབ་བྱེད་སྣ་
ཚོགས་སྤྲོ། །
བི་ཥྞུཿཀྲྀ་ཥྞནཱ་རཱ་ཡཎཿ །ཁྱབ་འཇུག་ནག་པོ་སྲིད་མེད་བུ། །བི་ཥྚ་ར་ཤྲ་ཤཱཿབཻ་ཀུ་ཎྛཿ །ཨ་ཤྭ་
རྠ་ཐེས་རྡུལ་མོའི་བུ། །ཧྲྀ་ཥཱི་ཀེ་ཤཿདཱ་མོ་ད་རཿ །དབང་བོའི་དབང་ཕྱུག་མེ་ཏོག་ལྟོ། །ཀེ་ཤ་བཿམཱ་
དྷ་བཿ །སྒྲ་ཅན་གསེད་དང་སྦྲང་གི་བུ། །སྭ་བྷཱུདེཿཏྱ་རིཿབུཎྜ་རཱི་ཀཱ་ཀྵ །རང་སྐྱེས་སྦྱིན་དགྲ་པད་
དཀར་མིག །གོ་བིནྡག་རུ་ཌ་དྷ་ཛཿ །གླང་རྫི་མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་མཚན་དང༌། །ཨ་ཙུ་ཏཿབྲ་ཏཱ་མྦ་
རཿཤཱ་གཱི །མི་འཛག་གོས་སེར་མདའ་གཞུ་ཅན། །བི་ཤྭ་ཀླེ་ནཿཛ་ནཱ་རྡནཿ །སྣ་ཚོགས་སྡེ་དང་འགྲོ་
བ་འཇོམས། །ཨུ་བེནྡྲཨིནྡྲ་བ་ར་ཛཿ །སྟེང་གི་དབང་པོ་དབང་གཞན་སྐྱེས། །ཙ་ཏུ་བྷུ་ཛཿཙ་ཀྲ་བ་
ཎཱི །ལག་པ་བཞི་བ་འཁོར་ལོའི་ལག །པདྨ་ན་བྷྰམ་དྷུ་རི་བུ །པདྨའི་ལྟེ་བ་སྦྲང་རྩིའི་དགྲ། །ནོར་
395

ཀུན་མཁྱེན་གསུང་འབུམ་༼བ༽
ལྷའི་བུ་ཡིན་ན།:..བཱ་སུ་དེ་བཿཏྲི་བི་ཀྲམཿ །འདུག་གནས་ལྷ་དང་གོམ་གསུམ་གནོན། །དེ་བི་ཀཱི་ནནྡ་
ནཿཤོ་རིཿ །ལྷ་མོ་དགའ་དང་དཔའ་བོའི་རྒྱུད། །ཤྲཱི་བ་ཏིཿབུ་རུ་ཥོཏྟ་མཿ །དཔལ་གྱི་བདག་པོ་སྐྱེས་
བུ་མཆོག །བ་ན་མཱ་ ལི་རྒྱ་དཔེར་སྣང་། ..ལཱི་བ་མཱི་དྷྭ་སཱི། །མེ་ཏོག་འཕྲེང་ལྡན་སྟོབས་ལྡན་འཇོམས། །ཀ་
ནྰ་རཱ་ཏིཿཨདྷོ་ཀྵ་ཛཿ །མཁར་བའི་དགྲ་དང་འོག་དབང་སྐྱེས། །བི་ཤྭ་བྷརཿཀཻ་ཊ་བྷ་ཛི་ཏ། །ཀུན་
འགེངས་ལྷ་མིན་འཇོམས་པ་དང༌། །བི་དྷུཤྲཱི་བ་ཏྶ་ལ་ཉྪ་ནཿ །རྡེབ་བྱེད་དཔལ་གྱིས་བེའུས་
མཚན། །ཨ་སྱ་ཛ་ན་ཀ་བ་སུ་དེ་བཿ །འདི་ཁྱབ་འཇུག །...ཡི་བ་ནི་ནོར་ལྷ་སྟེ། །ས་ཨེ་བ་དུནྡུ་བྷི་ཨ་
ནཀ _ །དེ་ཉིད་...ཀྱི། རྔ་ནི་འདི་མིང་ཞེས་བ་བཟོ་ཁྱད་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཅེས་སོ།...ཨན་ཀའོ། །
ཁྱབ་འཇུག་གི་ཕུ་བོའི་མིང་བཅུ་བདུན། བ་ལ་བྷ་དུཿབྲ་ལ་མྦ་གྣཿ །སྟོབས་བཟང་དང་ནི་རབ་འཕྱང་
གསོད། །བ་ལ་དེ་བཿཨ་ཙུ་ཏཱ་གྲ་ཛཿ །སྟོབས་ལྔ་མི་འཛག་སྔོན་སྐྱེས་དང༌། །རེ་བ་ཏཱི་ར་མ་ཎཿར་
མཿ །ནམ་གྲུའི་བདག་པོ་དགའ་བྱེད་དང༌། །ཀཱ་མཿ རྒྱ་དཔེར་ཚེགས་དྲགས་ཡོད་རིང་ཆ་དང༌།..བཱ་ལཿཧ་ལཱ་ཡུ་
དྷ །འདོད་སྐྱོང་བཤོལ་གྱི་མཚོན་ཆ་ཅན། །ནཱི་ལ་མཱ་རཿརཽ་ཧི་ཎྱེ་བཾ། །གོས་སྔོན་ཅན་དང་སྣར་
མའི་བུ། །ཏཱ་ལཱི་ཧོཿརུ་ཥཱ་ལཱི་..རྒྱ་དཔེར། ཧ་ལཱི། །ར་ལས་མཚན་དང་གཏུན་ཤིང་གཤོལ། །སཾ་ཀཪྵ་
ཎཿསཱ་ར་པཱ་ཎིཿ །ལེགས་འགུགས་དང་ནི་ཐོད་པའི་ལག །ཀཱ་ལི་ནྡཱི་བྷ་ད་ནཿབ་ལཿ །ཀླུ་འཇོམས་
དང་ནི་སྟོབས་ལྡན་ནོ། །མ་ད་ནམ་ཐཿམ་རཿ །མྱོས་བྱེད་ཡིད་སྲུབ་གསོད་བྱེད་དང༌། །པྲ་དྷཱུ་
རྨཿམི་ན་ཀེ་ཏ་ནཿ །རབ་སྟོབས་དང་ནི་ཉ་ཡི་ཏོག །ཀནྡ་རྦུད་སྤྲ་:..རྒྱ་དཔེར་ཀཿཨ་ནངྒུ །...ཡན་ལག་
མེད་ཡིན་ལ། ཚངས་བཅོམ་དྲེགས་བྱེད་ལུས་མེད་དང༌། །ཀཱ་མཿབཉྩ་ཤ་རཿསྨ་རཿ །འདོད་པ་མདའ་
ལྔ་དྲན་པ་དང༌། །སམྦ་རཱི་རིཿཁ་ན་སི་ཛཿ །...མ་རྨ་རྒྱ་དཔེར་གཉིས་འཕྲོགས། སྡོམ་པའི་དགྲ་དང་ཡིད་ལས་
སྐྱེས། ཨ་ན་ནྱ་ཛཿཀུ་སུ་མེ་ཥུཿ །གཞན་ལས་མ་སྐྱེས་མེ་ཏོག་མདའ། །བུཥྤ་དྷ་ནཱ་..རྒྱ་དཔེར་མེད། ན་
ར་ཏི་པ་ཏིཿ །མེ་ཏོག་གཞུ་ཅན་དགའ་མའི་བདག །མ་ཀ་ར་དྷྭ་ཛ་ཨཏྨ་བྷཱུ །ཆུ་སྲིན་རྒྱལ་མཚན་
བདག་ལས་བྱུང༌། །བྲཧྨ་སཱུ་རྦི་ཤྭ་ཀེ་ཏུཿ །ཚངས་སྤོང་ཨི་དང་འགྲོ་བའི་ཏོག །ད་ནེ་དུད་རྒྱ་དཔེར།...ཨ་
396

མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆི་མེད་མཛོད།
ནི་རུ་དྡྷ་ཨུཥཱ་བ་ཏིཿ །མ་འགགས་པ་དང་ཨུ་ཥའི་བདག །
ཁྱབ་འཇུག་གི་ཆུང་བའི་མིང་དྲུག །ལགྣི་པདྨ་ལ་ཡཱ་པདྨ། །མཚོན་བྱེད་བདེ་གནས་པདྨ་ཅན། །..བར་འདིར་
དཔེ ལ་ལར་གོས་སྔོན་ཅན་དང་སྔར་མའི་བུ་ཟེར་སྣང་བ་དཔྱད། ཀ་མ་ལཱ་ཤྲཱིཧ་རི་བྲི་ཡཱ། །ཆུ་སྲིན་དཔལ་མོ་འཕྲོག་...ལ་
ལར་མྱུར་རྒྱན་དཔའ་མོ་འཕྲོགས་བྱེད་ཡུམ་ཟེར། བྱེད་ཡུམ། །
ཁྱབ་འཇུག་གི་ལག་ཆའི་མིང་། ལགྣི་པ་ཏེཤཾ་པཉྩ་ཛ་ནྱཿ །དཔལ་མོའི་བདག་པོའི་་..ཁྱབ་འཇུག་གི དུང་ལྔ་
སྐྱེས། །:..ཞེས་བྱ། ཙཀྲྀ་སུ་དརྴ་ནཿག་དཱ། །ལ་མིང༌།..འཁོར་ལོ་ལེགས་མཐོང་དབྱུག་...ཁྱབ་འཇུག་གི །པ་
...འི་མིང་། ནི། །ཀཽ་མོ་ད་ཀཱི་ཁལཿནནྡ་ཀཿ །ས་མོས་དང་རལ་གྲི་དགའ་བྱེད་འི་མིང་དང༌། །མ་ཎིཿཀཽབྟ་
བྷྰ །ནོར་བུའི་མིང་བ་རྣམས་བརྟན་བྱེད་དོ། །
ཁྱབ་འཇུག་གི་ཞོན་པ་བྱ་ཁྱུང་ལ་མིང་དགུ ། ག་རུ་ཏྰ་ནག་རུ་ཌཿཏ་ཧཱུཾཿ །འདབ་བཟང་དུག་འཇོམས་སྐར་
མིག་བུ། །བ་ན་ཏེ་ཡཿཁ་གེ་ཤྭ་རཿ །འདུལ་སྐྱེས་མཁའ་འགྲོའི་དབང་ཕྱུག་དང༌། །བནྡྷུ་ར་ཐཿནཱ་
གཱནྟ་ཀཿ །ཁྱབ་འཇུག་ཤིང་རྟ་ཀླུ་མཐར་བྱེད། །སུ་བརྞཔནྣ་གཱ་ཤ་ནཿ །གསེར་འདབ་ཅན་དང་ལྟོས་
འགྲོ་ཟ། །
དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད། ཤམྦྷྰཨཱི་ཤཿཔ་ཤུ་པ་ཏིཿ །བདེ་འབྱུང་དབང་པོ་
ཕྱུག་བདག་དང༌། །ཤི་བཿཤཱུ་ལཱི་མ་ཧེ་ཤྭ་རཿ །ཞི་བ་མདུང་ཆེན་དབང་ཕྱུག་ཆེ། །ཨི་ཤྭ་རཿཤརྦ་
ཨཱི་ཤཱ་ནཿ །དབང་ཕྱུག་གསོད་བྱེད་དབང་ལྡན་དང༌། །ཤཾ་ཀ་རཿཙནྡྲ་ཤེ་ཁ་རཿ །བདེ་བྱེད་གཙུག་
ན་ཟླ་བ་དང༌། །