༌། །གསུང་རབ་ཐ་སྙད་གཙུག་ལག་གཞུང་ལུགས་ལ། །མཁས་པར་སྨྲ་བ་གྱི་ནར་མ་
ཡིན་ནམ། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ལ། །བདག་གིས་བླུན་དང་མཁས་པ་ཡི། །ཐ་སྙད་རྣམ་
དབྱེ་མདོ་ཙམ་བསྟན། །མ་ལུས་སུ་ཡིས་བརྗོད་པར་ནུས། །གཞུང་ལུགས་ལེགས་བཤད་འདོམས་
པ་སོགས། །ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་དག་ལ། །སློབ་དཔོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི། །བསྟན་
བཅོས་དག་དང་མཁས་ལ་གྲགས། །གློ་དཔོན་སློ་བོན་ཟློ་དཔོན་ཞེས། །ཟེར་བ་བླུན་པོའི་ཡུལ་
སྐད་ཡིན། །བླ་རེ་ཡོལ་བ་ལྷག་མ་ཞེས། །མཁས་པ་དག་གིས་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །བླབ་རི་ཡོལ་ལ་
ལྡང་མ་ཞེས། །སྨྲ་བ་བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །མཆོད་རྟེན་ཐང་ཀ་རས་རིས་དང༌། །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་
བུ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། །འབུམ་པ་ཐངས་སྐུ་རྡར་ཤེ་དང་། །དྲིལ་ལུ་བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །དགེ་
འདུན་དགེ་བ་དགེ་ལེགས་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་དགྱེ་འདུན་དགྱེ་བ་དང༌། །དགྱེ་ལེགས་བླུན་པོའི་ཡུལ་
སྐད་ཡིན། །འོང་བ་ཡོད་ཅེས་མཁས་པས་བརྗོད། །ཡོང་བ་འོང་ཅེས་ཟེར་བ་ནི། །བླུན་པོ་དག་གི་
ཡུལ་སྐད་ཡིན། །སྔོན་པོ་སེར་པོ་དམར་པོ་དང༌། །དཀར་པོ་ནག་པོ་ལྗང་ཁུ་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་སྔོ་
ནུ་སེར་རུ་དང༌། །དམའ་རུ་དཀར་རུ་ན་གུ་དང༌། །ལྗང་ངུ་ཞེས་པ་བླུན་ཚིག་ཡིན། །ཁམས་བདེ་
བ་དང་མདངས་བཟང་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་འཁམས་བཟང་འདངས་ལྡན་ཞེས། །ཟེར་བ་བླུན་པོའི་

མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་ཐོར་བུ། 269
གྲོང་ཚིག་ཡིན། །མར་མེ་སྒྲོན་མེ་སྣང་གསལ་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་ལྷ་ཞུགས་ཨུད་དུ་དང༌། །ཞུ་མར་
དང་ནི་མེ་མར་ཞེས། །ཟེར་བ་བླུན་པོའི་ཐ་སྙད་ཡིན། །གོང་པ་མཆིལ་ལྷམ་ཆགས་དང་ནི། །ཞྭ་
མོ་གྱོན་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཡི། །གོང་ང་རྐང་རྫ་ཞ་པོ་དང༌། །ཞྭ་ཅོ་གོན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། །ཡུལ་སྐད་
མཁས་པའི་བཞད་གད་གནས། །གང་དུ་འགྲོ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ། །ཁང་སྟེང་འགྲོ་ཞེས་བརྗོད་བྱ་
ཡི། །གན་དུ་འགྲོ་ཞེས་འདྲི་བྱེད་ཅིང༌། །ཁ་དོག་འགྲོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། །བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་བཞད་
གད་གཞི། །དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཉུང་ངུ་ལ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཡི། །སེན་ཙམ་རང་ཙམ་
དུམ་པ་ཞེས། །ཟེར་བ་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །ཀུན་དང་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་ཞེས། །མཁས་པ་
རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས། །ཨམ་རངས་ཨོཾ་རིལ་དགང་ཅན་སོགས། །བླུན་པོ་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་
ཡིན། །ལག་པ་རྐང་པ་སོར་མོ་དང༌། །མཛུབ་མོ་ཞེས་པ་མཁས་ལ་གྲགས། །རྐང་ཡེ་རྐ་པ་ལ་པ་
དང་། །རྟི་པ་མཛུ་གུ་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །མིག་དང་རྣ་བ་མགྲིན་པ་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་དམིག་དང་རྣམ་
མཆོག་དང༌། །ཨོལ་ལེ་ཞེས་པ་བླུན་སྐད་ཡིན། །ཕྲག་པ་རྐེད་པ་བྱིན་པ་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་འཕྲག་
པ་སྐྱེད་པ་དང༌། །ཉ་ལྡིར་ཞེས་པ་བླུན་པོའི་ཚིག །རྫི་མ་མིག་འབྲས་ལོང་བུ་དང༌། །སྐ་རགས་སྐས་
ཞེས་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །གཟེ་མ་དམིག་རིལ་རློང་མོར་དང༌། །སྐྱེ་རགས་དང་ནི་སྐྲས་པ་དང༌། །རྐན་ཙ་
ཞེས་པ་བླུན་པོའི་བརྡ། །ཡིན་པའི་ཟླ་བོ་མིན་པ་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་མེན་དང་མན་ཞེས་པ། །ཡུལ་སྐད་
གྲོང་པའི་བླུན་ཚིག་ཡིན། །བུད་མེད་བུ་མོ་བོང་བུ་དང༌། །བྱ་རོག་ཕུག་རོན་བྱེའུ་དང༌། །ས་དང་ཟླ་བ་
ཤ་དང་གསེར། །སྒྲེ་མོང་ཡང་ན་ནེའུ་ལེ། །ཁྱིམ་བྱ་ཁྱི་དང་བུ་རམ་བྱས”། །བསྟན་བཅོས་དག་དང་
མཁས་རྣམས་བརྗོད། །བདེ་མེད་བྱེས་མེད་བོ་མོ་དང༌། །བུ་དུ་ཕོ་རོག་ཨོ་རོག་དང༌། །གོ་རོག་བུག་
རོན་ཨུ་འགུ་དང༌། །བྱེ་འི³་གསའ་དང་ལྔ་བ་དང༌། །གཤའ་དང་སེར་དང་བསྲེ་མོ་དང༌། །གཟེར་མོ་
བྱ་ཕོ་ཀྱི་དང་ནི། །གུ་རེམ་བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །ཙམ་པ་ཕྱེ་དང་ཐུག་པ་དང་། །འདམ་དང་ཚོད་
མ་སྐྱོ་མ་དང་། །ལྡག་པ་ཞེས་ནི་མདོ་ལས་གྲགས། །ཕེ་དང་ཆུ་དུ་ཉོད་པ་དང༌། །ཧཱུབ་དང་སྐྱོ་བོ་སྐྱོ་
1 ཞོལ། ཤོག ༣༠ བ ༥ གཙང༌། ཤོག ༢༣ བ ༥ ཁང་སྟོང་འགྲོ་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཡི།
2 ཞོལ། ཤོག ༣༡ ན ༤ གཙང༌། ཤོག ༢༤ ན ༢ ཁྱིམ་བྱ་ཁྱི་དང་བུ་རམ་ཞེས།
3 ཞོལ། ཤོག ༣༡ ན ༥ གཙང༌། ཤོག ༢༤ ན ༣ བྱེའི་གསའ་དང་ལྔ་པ་དང་།

270 མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་བ།
ལྡོག་དང༌། །ཨ་ལྡོག་ལ་སོགས་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །ཡོད་མེད་མཆིས་དང་མ་མཆིས་ཞེས། །བརྗོད་
བྱ་འོད་དང་མོད་པ་ཞེས། །སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཡིན། །འུ་བུ་ཅག་དང་རང་ཅག་དང༌། །ཟླ་བོ་
དང་ནི་གྲོགས་པོ་དང༌། །མཛའ་བཤེས་གཉེན་དང་ཉེ་དུ་ཞེས། །བསྟན་བཅོས་དག་དང་མཁས་ལ་
གྲགས། །འམ་ཅག་འ་ཅག་འུ་རང་དང༌། །ཡ་བོ་རོག་པོ་ཤག་པོ་དང༌། །ཉེ་ཚན་བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་
ཡིན། །བདག་དང་ང་དང་བདག་ཅག་དང༌། །ངེད་དང་ངེད་ཅག་ཁྱོད་དང་ནི། །ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཅག་
དངོས་ཅག་དང་། །གཡར་ངོ་ཞེས་པ་མདོ་ལས་གྲགས། །ཉེ་རང་འན་བུ་འབངས་ཅག་དང༌། །ཉིད་
དང་ཉི་ཅག་ཁྱོ་ཅག་དང༌། །ཁུ་གུན་ཞེས་པ་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་རྗེ་བོ་ས་བདག་དང༌། །མི་
དབང་མི་བདག་ས་འཛིན་དབང༌། །དམག་དཔོན་བློན་པོ་ཉུག་རུམ་པ། །ཞམ་རིང་མདུན་ན་འདོན་
དང་ནི། །གྲོང་དཔོན་གཙོ་བོ་རུས་སྣ་བ། །བཙུན་མོ་དག་དང་བཙུན་མོའི་འཁོར། །འཁོར་གཡོག་
བྲན་ཕོ་བྲན་མོ་དང༌། །ཁོལ་དང་འབངས་དང་ལས་བྱེད་ཅེས། །བསྟན་བཅོས་དག་དང་མཁས་ལ་
གྲགས། །རྒྱལ་ལ་ཆེ་ས་བདག་པོ་དང༌། །ཞམ་རིང་བ་ལ་དྲུང་སྐོར་དང༌། །གཉེར་པ་དཔོན་ཆེན་རྫོང་
ཕྱི་སོགས། །འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་གྲོང་ཚིག་ཡིན། །གནས་དེར་ཕྱིན་དང་སླེབས་པ་དང༌། །མཆོངས་
དང་བརྒྱུགས་དང་བྲོས་པ་དང༌། །རིངས་པར་ཕྱིན་དང་ཕྱི་བཞིན་སྙེགས། །ཕ་རོལ་དང་ནི་ཚུ་རོལ་
དང་། །འོ་ནིར་ཞོག་དང་ཚུར་ལ་ཐོང༌། །གྲལ་དང་སྒྲེགས་པ་མིད་པ་ཞེས། །བརྗོད་བྱ་ཏོལ་དང་
ཏེལ་དང་ནི། །འཕུར་དང་བང་དང་དཀྱུས་པ་དང༌། །དད་དང་བྲུལ་དང་ཧ་རོལ་དང༌། །ཧ་གི་ཆུ་
གི་ཞེས་བྱ་དང༌། །ཧ་གིར་ཞོག་དང་ཚུར་ལ་ཨོང༌། །གཡལ་དང་སྐྱེགས་པ་ཨོལ་གོ་དང༌། །ཞེས་
པ་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོ་ཡི། །ཡུལ་སྐད་བླུན་པོའི་ཐ་སྙད་ཡིན། །འདས་དུས་སྔོན་ཚེ་སྔོན་རབས་
དང༌། །སྔོན་དུས་རིང་མོ་ཞིག་གི་དུས། །དགུང་ཟླ་ཡར་ངོ་མར་ངོ་དང༌། །ཁ་ནིང་དགུང་བདུན་
འདས་ཚེ་སོགས། །ད་ལྟ་དེང་དུས་དིང་སང་དང༌། །སང་ཉིན་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་དང༌། །འབྱུང་འགྱུར་
ཕྱི་དུས་མ་འོངས་པ། །ཕྱི་དེ་ལོ་དང་ཕྱེམ་རེད་དང༌། །ད་གདོང་སླད་མ་ནང་དང་ཕྱི། །ནང་རོལ་
ཕྱི་རོལ་བྱས་དང་བྱེད། །བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་མཁས་རྣམས་བརྗོད། །ན་ནིང་ཁ་སིང་ཁར་ཙང་
དང༌། །ཟླ་ཕེད་དེ་རག་ད་འདའ་དང༌། །ཞོགས་པ་ཞོགས་སྐད་དོ་ར་དང༌། །འཕྱི་མོ་ད་གཟོད་གཟོ་
1 ཞོལ། ཤོག ༣༡ བ ༥ གཙང༌། ཤོག ༢༤ བ ༡ གླལ་དང་སྒྲེགས་པ་མེད་པ་ཞེས།

མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་ཐོར་བུ། 271
དེ་དང༌། །ནང་མོ་དང་ནི་ཕྱི་སྟ་དང༌། །གྱས་དང་གྱེད་དང་གྱེད་འགྱུར་སོགས། །སོ་སོའི་ཡུལ་སྐད་
བླུན་པོའི་བརྡ། །མར་མེའི་སྣང་བ་ཆོས་གནང་བ། །གསང་བ་གདིང་བ་འོང་བ་དང༌། །ཕྲེང་བ་འཆིང་
བ་མཐོང་བ་དང༌། །བྱོན་པ་བཞུང་པ་མཆོད་པ་ལ། །སྣང་ང་གནང་ང་གསང་ང་དང༌། །གདིང་ང་འོང་
ང་ཕྲེང་ང་དང༌། །འཆིང་ང་མཐོང་ང་སྣང་པ་དང༌། །གནང་བ་བྱིན་དང་གསང་པ་དང༌། །གདིང་པ་
འོང་པ་ཕྲེང་པ་དང༌། །འཆིང་པ་མཐོང་པ་བྱོན་ཏ་དང༌། །གཞུང་ཏ་མཆོད་ཏ་ལ་སོགས་སུ། །བརྗོད་
པ་བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཆེད་པོ་དང༌། །ཕུ་དུང་མ་ཡང་ཕུ་རུང་དང༌། །ལ་གོར་
ཤོག་ལ་ལ་འུར་ཤོག །རིངས་པར་ཤོག་ལ་ཤང་ཤོག་ཅེས། །ཟེར་བ་བླུན་པོའི་ཡུལ་སྐད་ཡིན། །འདི་
དག་འདི་རྣམས་དེ་རྣམས་དང་། །དེ་དག་ཅེས་པ་མཁས་ལ་གྲགས། །འདི་དེའི་རེའུ་དེ་རྒྱགས་
དང༌། །འདི་རྒྱགས་ཞེས་པ་བླུན་པོའི་ཚིག །དབྱུག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུག་པ་དང༌། །གྲུམ་ཟེའམ་དྲེའུ་
རྡོག་ལ་ཡང༌། །བྲུམ་ཚེ་ཞེས་ནི་ཟེར་བ་དང༌། །ཕྱམ་ཆེ་ལ་ནི་ཙམ་སེ་དང༌། །བླ་གོས་ལ་ཡང་ཐང་
ང་དང༌། །ཤམ་ཐབས་ལ་ནི་ཤན་ཐབས་དང༌། །སྤྲིན་ལ་སྲིན་དང་སྦྱིན་ལ་བཤིན། །སྲང་ལ་གསང་
དང་ཉ་ག་དང༌། །ཕོར་བུ་ལ་ནི་ཕོར་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཕོ་རུ་ཞེས་བརྗོད་དང༌། །སྟེར་བ་ཟེར་བ་
གཉེར་བ་དང༌། །སྟོར་བ་འཐོར་བ་བོར་བ་སོགས། །རིམ་བཞིན་སྟེར་ར་ཟེར་ར་དང༌། །ཉ་ར་ཏོར་
ར་འཐོར་ར་དང༌། །བོར་ར་ཞེས་སུ་སྨྲ་བ་བླུན། །འོང་བ་མིན་ལ་མོང་ང་དང༌། །གཟུང་ལ་གཟུན་
ཞེས་སྨྲ་བ་དང༌། །ཡིད་ལ་ཞོག་ལ་དུན་ལ་ཟུང༌། །འདུག་མི་འདུག་ལ་ནུག་མི་ནུག །མོ་ནོག་གོ་
ཞེས་ཟེར་བ་དང༌། །འདུག་ཟེར་མི་འདུག་ཟེར་བ་ལ། །ནུག་ཟུག་མི་ནུག་ཟུག་ཅེས་དང༌། །དཔྱིད་
ལ་བཤིད་དང་སྤིད་ཀ་དང༌། །འཕྲིན་སྐྱེལ་བ་ལ་ཐར་སྐྱེལ་དང༌། །བྱིང་ལ་སྦིང་དང་ལ་མ་ལ། །ཆུ་
རྟེན་ཞེས་བརྗོད་འོག་རླུང་ལ། །གཡག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ། །གྲོང་ཆིག་ལས་ཀྱང་གྲོང་
ཆིག་སྟེ། །མཁས་པས་འདི་ལྟའི་ཐ་སྙད་དག །བླངས་ན་རང་ཉིད་ཕྱུགས་སུ་བྱེད། །དེ་འདྲ་འདི་འདྲ་
འདི་རང་ལ། །དེ་འབྲུ་འདི་འབྲུ་འདི་རག་སོགས། །བག་ཙམ་ལ་ནི་བེག་ཙམ་དང༌། །ཕྲེང་བ་ལ་
ཡང་འཕེང་བ་དང༌། །བྲག་ལ་བག་དང་བེག་དང་ནི། །དགེ་སློང་དགེ་བཤེས་དགེ་སྦྱོང་ལ། །དགྲེ་
སློང་དགྲེ་བཤེས་དགྲེ་སྦྱོང་དང༌། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཅོམ་ལན་ལས། །སྦྲ་ལ་སྦ་དང་ཁྲི་ལ་
ཁྱི། །རལ་གྲི་ལ་ཡང་རལ་གྱི་དང༌། །འགྲོ་ལ་འགྱོ་དང་དེ་ལས་གཞན། །ཆེ་ཁྱད་ཞུགས་ལ་ཧ་ལོག་

272 མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་བ།
གེ །མཐོང་མ་མཐོང་ལ་ཐོང་མ་ཐོང༌། །མ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ། །མ་ཆིས་ལས་
ཞེས་ཟེར་བ་དང༌། །ཤེས་བྱ་ལ་ནི་ཤེས་ཡ་སོགས། །རང་རང་ཡུལ་གྱི་ངག་གི་སྐྱོན། །ཟུར་ཆག་པ་
དང་སྨྲ་ལེགས་པ། །ཐམས་ཅད་མཁས་པས་ལེགས་བརྟགས་ནས། །གསུང་རབ་དག་ལས་འབྱུང་
བ་བཞིན། །ཐ་སྙད་སྐྱོན་བྲལ་སྨྲ་བར་བྱ། །སྐྱེས་བུའི་ལུས་ངག་བྱ་བའི་འཇུག་པ་ཡིས། །ནང་གི་
བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གོ་བར་བྱེད། །བླུན་པོའི་གྲོང་ཚིག་སྨྲ་བ་ལྷུར་བླངས་པས། །གསུང་རབ་བརྡ་
ལ་རྨོངས་པ་གསལ་བར་སྟོན། །རང་ཡུལ་སྲེད་པས་དམ་དུ་བཅིངས་པའི་མཐུས། །བླུན་པོའི་གྲོང་
ཚིག་འབའ་ཞིག་གོམས་ཆེ་བས། །བློ་གསལ་མཁས་མང་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་ཡང་། །འཆད་པོ་
དག་གི་རྣམ་པར་མ་དག་བྱེད། །རྒྱ་ཆེན་གཞུང་ལུགས་དགོངས་དོན་འགྲེལ་པ་ཡི། །ཡི་གེའི་རྩོམ་
པ་མང་དུ་སྦྱར་ན་ཡང༌། །གྲོང་ཚིག་བླུན་པོའི་ཐ་སྙད་ཁྱུ་འཁྲིགས་པས། །འཇིག་རྟེན་ལོང་གཏམ་
བྲིས་པའི་རྣམ་པ་མཚོན། །སྡེབ་ལེགས་ཚིག་སྦྱོར་སྙན་དངགས་ལུས་མཛེས་ལ། །རྒྱན་མངས་
མདངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀྲ་ན་ཡང༌། །གྲོང་ཚིག་གཅིག་གིས་སྙན་དངགས་སྐལ་ངན་བྱེད། །རྒྱན་
མང་ན་ཆུང་སྣ་བཅད་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་སྨྲ་བ་རབ་དགའི་འཇུག་པ་འདི། །བརྡ་དང་ཐ་སྙད་
མིང་གི་རྣམ་དབྱེ་དང༌། །སྡེབ་སྦྱོར་སྙན་དངགས་མངོན་བརྗོད་གཙུག་ལག་གཞུང༌། །ཤེས་བྱའི་
གནས་ཀུན་རིག་པའི་དགེ་ལེགས་དཔལ། །བཟང་པོ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་གཅིག་པུ་སྟེ། །དགེ་འདིས་
འགྲོ་ཀུན་སྨྲ་བའི་དབང་པོར་ཤོག། ༎