་ཞིག་སློང་བར་ཕྱིན་པ་རེད། སྒོ་རྩར་སླེབས་དུས་
ས༌པར༌ཁུག་ཀྱོག༌ཅིག༌ལ་ངལ་གསོ་སྐབས་ལྟོགས་གཉིད་ཁུག་ནས་
-493-

ལྷ་སའི་དམངས་ཁྲོད་སྒྲུང་གཏམ།
བསྡད་ཡོད་པ་རེད། མི་ཚང་ཆེན་པོ་དེའི་བུ་མོ་དེས་ཁྲ་མའི་ནང་ནས་ཁོང་གསུམ་
མཐོང༌བ༌དང༌བུ་མོ་དེའི་བསམ་པར་བུ་མོ་གསུམ་པོ་དེའི་བཟོ་དབྱིབས་གང་ལ་
བལྟས་ཀྱང་མི་ཚང་དྲག་པ་གཅིག་གི་བུ་མོ་ཡིན་ཐག་ཆོད་རེད། དེ་ཚོ་ལམ་ནོར་བ་
ཞིག་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་ཡུལ་ཐོན་ནས་ཡོང་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་འདུག ཁོང་གསུམ་
ལ་སྟེར་བྱེད་ཇ་ཆང་དང༌ལྟོ་ཆས་རྣམས་གཡོག་མོར་འཁྱེར་བཅུག་སྟེ་བུ་མོ་གསུམ་
པོའི་སར་ཡོང་སྟེ་བུ་མོ་དེས་བུ་མོ་གསུམ་ལ་བཤད་དོན། ཁྱེད་གསུམ་ཡུལ་གང་
ནས་ཡིན། འདི་ཕྱོགས་ལ་ཡོང་དགོས་དོན་གང་ཡིན། ལམ་ནོར་ཐེབས་བྱུང་ངམ་
ཡང་ན་ཡུལ་ཐོན་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ང་ལ་མ་གསང་པར་དྲང་པོ་ཤོད་དང་ཟེར་ནས་
སྔོན༌ལ༌ཇ༌ཆང༌དང༌ཁ༌ཟས༌རྣམས་ཟ་རུ་བཅུག་པ་རེད། ཁ་ཟས་བཟས་ཚར་བ་
དང་བུ་མོ་གསུམ་པོ་དེས་པ་ཕས་གང་བཤད་པ་དང་མི་ཚང་དེའི་སྐོར་སྦ་གསང་
མེད༌པར༌དྲང༌པོ༌བཤད༌པ༌དང། བུ་མོ་དེས་ཁོང་གསུམ་པོར་བསླབ་དོན་ཁྱེད་
གསུམ་དོན་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་དཀའ་ལས་དང་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མ་རེད།
ལས་སླ་པོ་རེད། ཁྱེད་གསུམ་འདི་ནས༌ནང༌ལ༌ཕྱིར༌ལོག༌སྟེ༌པ༌ཕ༌ལགས་ང་ཚོས་
ཁྱེད་ཀྱི་གསུངས༌པ༌ལྟར༌ཚ་པོའི་ནང་གི་གྲང་མོ་དང་། ནག་ཁུང་ནང་གི་གསལ་པོ་
འཁྱེར་ཡོད་གཟིགས་རོགས་གནང་ཞུས། གང་དུ་ཡོད་ཟེར་གྱི་རེད། ཉི་མ་ཚ་སྒང་
ཞིག་ལ་པཱ་ལགས་ཉི་ཁུག་ལྷགས་པ་མེད་ས་ཞིག་ལ་བཞུགས་སུ་བཅུག པཱ་ལགས་
ཉི་མས་ འཚིགས་ ནས་རྔུལ་ཆུ་ ཐོན་པ་དང། དབུ་ནས་རླངས་པ་བྱུར་བྱུར་བྱེད་
སྐབས་ཁྱེད་གསུམ་པོས་གཡས་གཡོན་ནས་རླུང་གཡབ་རེ་གཡུག་གཡུག་བྱས་ཏེ་
ཚ་པོའི་ནང་གི་དྲང་མོ་འདི་ཡིན་ཞུས། ཡང་པཱ་ལགས་ཁང་པ་ནག་ཁུང་ཞིག་ཏུ་
བཞག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་ཙག་སྒྲ་སྤར་ནས་ནག་ཁུང་ནང་གི་གསལ་པོ་འདི་ཡིན་ཞུས།
-494-

འཚོ་བའི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་གྱི་སྒྲུང༌།
ངས་བསླབས་བྱུང་མ་ཟེར། རླུང་གཡབ་རེ་དང་། ཙག་སྒྲ་རེ་སྤྲད་དེ་ཁྱེད་གསུམ་
ཕྱིར༌ལོག༌སོང༌ཞེས༌བཤད༌པ༌དང་ཁོང་གསུམ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་རེད། དེ་ནས་
ཁོང་གསུམ་ནང་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཐོག་པཱ་ལགས་ལ་ཞུས་པར་ཁྱེད་ཀྱི་གསུང་པ་
ལྟར་ང་ཚོས་འཁྱེར་ཡོད། སང་ཉིན་གཟིགས་མོ་འབུལ་གྱི་ཞུས་པ་རེད། སང་ཉིན་
ཉི༌མ༌ཚ༌པོ༌བསྟན༌པ༌དང༌ཁོང༌ཚོས༌པཱ་ལགས་ཉི་ཁུག་ལྷགས་པ་མེད་སར་བཞག
རྔུལ་ཆུ་དང་རླངས་པ་ཐོན་སྐབས་རླུང་གཡབ་གཡབ་གཡབ་བྱས་ཙང་གྲང་བསིལ་
བསིལ་བྱུང་དུས་ཁོང་ཚོས་ཚ་པོའི་ནང་གི་གྲང་མོ་འདི་ཡིན་ཞུས་པ་རེད། པ་ཕས་
དེ་རང་རེད། ད་འོ་ན་ནག་ཁུང་ནང་གི་གསལ་པོ་ག་འདྲ་ཡོད་ཟེར་དྲིས་པ་རེད།
བུ་མོ་གསུམ་པོས་པཱ་ལགས་ཁང་པ་ནག་ཁུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་འཁྲིད་དེ་ཙག་སྒྲ་སྤར་
ཏེ༌ནག་ཁུང༌གི༌གསལ་པོ་འདི་ཡིན་ཞུས་པ་དང་པ་ཕས་དེ་རང་རེད། ཁྱེད་ཚོས་
རྙེད་འདུག འདི་ཁྱོད་ཚོར་སུ་ཞིག་གི་བསླབས་བྱུང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པ་རེད། ཁོང་
གསུམ་པོ་བསླབ་མཁན་མ་བྱུང་ང་ཚོ་རང་གི་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་རེད། པ་
ཕས་ཁྱོད་ཚོས་ཤེས་ན་དང་པོ་ནས་མི་བྱེད་པ་ཉི་མ་མང་པོ་ལུང་པ་གཞན་ལ་འགྲོ་
དགོས་དོན་གང་ཡིན། དེ་ལས་ཁྱེད་ཚོས་དྲང་པོ་བཤད་ན་ཡག་གི་རེད་ཟེར་མཐའ་
ནན་དྲིས་ཙང་ཁོ་ཚོས་མི་ཚང་ཆེན་པོ་དེའི་བུ་མོས་བསླབས་བྱུང་ཟེར་མི་བཤད་ཀ་
མེད་བྱུང་བ་རེད། པ་ཕས་མནའ་མ་གསུམ་པོར་སྐལ་རྫོངས་གྱ་ནོམ་རེ་བསྐུར་ཏེ་
སོ་སོའི་ནང་ལ་ཕྱིར་ལོག་བཏང༌། དེ་ནས་པ་ཕས་མི་ཚང་ཆེན་པོ་དེར་སོང་སྟེ་བུ་
མོ་དེ་མནའ་མར་བསླངས་པ་རེད། མི་ཚང་དེ་ལ་ཕྲུ་གུ་བུ་མོ་དེ་ལས་མེད་ཙང་
མནའ་མར་བསྟེར་གྱི་མིན་ཞེས་ བཤད་པ་དང༌། པ་ཕས་ཞུ་བ་ནན་པོ་ཕུལ་ཐོག་མི་
ཚང་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་བུ་དང་མནའ་མས་གཅིག་ འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ བྱས་ཏེ་བུ་མོ་
-495-

ལྷ་སའི་དམངས་ཁྲོད་སྒྲུང་གཏམ།
མནའ་མར་བྱིན་པ་རེད། བུ་མོ་དེ་མནའ་མར་བྱུང་ཙང་པ་ཕ་བློ་བདེ་པོའི་ངང་མི་
ཚང་དེའི་འགན་ཚང་མ་མནའ་མའི་ལག་ཏུ་སྤྲད༌ནས༌པ༌ཕ༌རང༌ལྷ༌ཁང༌ཞིག་ལ་
ཕྱག་འཚལ་སྐོར་གསོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
ལྷ་ཁང་དེའི་དཀོན་གཉེར་དེ་ལ་ཞུམ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གྲོད་པ་སྦོས་ནས་
ཤི་བ་རེད། དཀོན་གཉེར་ཁོའི་བསམ་པར་སྐོར་བ་གསོག་པར་ཡོང་མི་སྔ་ཤོས་པ་
ཕ༌ཁོང༌ཡོང༌གི༌ཡོད༌ཁོ༌ལ༌རོ༌ཁག༌དཀྲི་དགོས་བསམ་ནས་ཞུམ་བུའི་རོ་དེ་ཆོས་
ཁང་གི་སྒོ་ཐེམ་ནང་དུ་བཞག་པ་དང་། པ་ཕ་སླེབས་པ་རེད། པ་ཕའི་གོམ་པ་ཞུམ་
བུའི་སྒང་ལ་སྤོས་པས་ཙེའོ་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཞིག་ཐོན་པ་དང་། དཀོན་གཉེར་ཁོས་
ལམ་སང༌པ༌ཕར་ཁྱོད༌རང༌སྐོར་བ་གསོག་པར་ཡོང་ནས་ངའི་ཞུམ་བུ་བསད་པ་
འོས་མིན་ཡིན། ཞུམ་བུ་འདི་ཞུམ་བུ་གཞན་དང་འདྲ་ས་མེད། ཉིན་མོ་ཙི་ཙི་དང་།
མཚན༌མོ༌པགས༌བྱིའུ༌སྲུང༌ནས༌ཞལ་གསེར་དང༌། གོས་ཆེན་བཅས་ལ་སྐྱོན་ཡོང་
གི་མེད་བཤད་པ་རེད། པ་ཕས་ངས་ཆེད་མངགས་བསད་རྒྱུ་མ་བྱུང༌། རབ་ལ་
ཞུམ་ཚབ་སྤྲད་ཆོག དེ་མིན་ན་རིན་སྤྲད་ཆོག་ཅེས་ ལབ་པ་རེད། དཀོན་གཉེར་
ཁོས་ཞུམ་བུའི་རིན་ལ་རྒྱ་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད། པ་ཕའི་བསམ་
པར་ཞུམ་བུའི་རིན་རྒྱ་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་པ་མནའ་མར་ག་འདྲ་བྱས་
བཤད་དགོས་བསམ། སེམས་སྡུག་ཆེན་པོ༌ཡོད༌པ༌དེ༌མནའ༌མས་ཤེས་ནས་པཱ་
ལགས་ཁྱེད་རྣམ་ཀུན་བཞིན་རས་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་ལྟར་ཡོད་དེ་རིང་མར་ངོ་
མུན་ནག་ལྟ་བུ་འདྲ་གང་ཡིན་ནམ། སྐུ་ལ་སྙུན་གཞི་ལྗིད་པོ་འདྲ་མི་འདུག་གམ།
ཡང༌ན༌ང༌ཚོས་ཞབས་ཞུ་མ་སྒྲུབ་པ་གང་བྱུང་ཡོད་དམ། དེ་མིན་ན་ཡུལ་སྤྱིར་
དམག་འཁྲུག་སོགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞལ་སངས་གནང་རོགས་ཞུས་པ་དང་། པ་
-496-

འཚོ་བའི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་གྱི་སྒྲུང་།
ཕས་གོང་གི་ཡོང་རྐྱེན་ཚང་མ་གསལ་པོ་བཤད་པ་རེད། མནའ་མས༌པཱ་ལགས་
ཐུགས་ཁྲལ་མ་གནང་། རྒྱ་སྲང་དེ་ཙམ་ང་ཚོར་རྒྱུ་ནི་ཡོད། ངས་ལམ་སང་སྤྲད་
ཆོག པཱ་ལགས་ཁྱེད་ཐུགས་སྤྲོ་པོ་བྱས་ཏེ་བཞུགས་རོགས་གནང་ཞུས་པ་དང་པ་ཕ་
བློ་བདེ་པོ་བྱུང་བ་རེད། མནའ་མས་གཡོག་མོ་ཚོར་མངགས་དོན་ཁྱོད་ཚོས་གད་
སྙིགས་སྤུངས་ས་དང་ཟ་ཁང་སོ་སོའི་སྒོ་འགྲམ་ནས་དཀར་ཡོལ་ཆག་རོ་མང་པོ་
སྒྲུག་ནས་ཁྱེར་ཤོག་བཤད་པ་དང་། པཱ་ལགས་བཞུགས་སའི་ལྕོག་ཙེའི་སྒང་ལ་རྒྱ་
སྲང༌མང༌པོ༌སྤུངས༌ནས༌བཞག སྒོ་རྒྱབ་ཏུ་རྐང་ཁྲི་འགྱེལ་ཆོག་ཅིག་གི་སྒང་ལ་
དཀར་ཡོལ་ཆག་རོ་སྣ་ཚོགས་བཞག་ཐོག་སྒོ་ཡང་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེ་ནས་དཀོན་གཉེར་
ལགས་དངུལ་ལེན་པར་ཡོང་དགོས་ཞེས་ལན་བཏང་བ་དང་དཀོན་གཉེར་དགའ་
ནས་རྒྱུགས་ཡོང་སྟེ་དངུལ་མཐོང་བ་དང་སྒོ་ཤུགས་ཆེན་ཕུད་རྒྱག་བཏང་ཙང་སྒོ་
རྒྱབ་ཀྱི་དཀར་ཡོལ་ཆག་རོ་དེ་ཚོ་སི་ལིང་ཟེར་ཐོར་པ་རེད། མནའ་མས་དཀོན་
གཉེར་ལགས་ཞུམ་བུའི་རིན་འདིར་ཡོད་བཞེས་རོགས་གནང་ང་ཚོའི་གྲོ་དཀར་
སྤུས་ལེགས་འདྲ་མིན་ཆ་ཚང་མང་པོར་རིན་རྒྱ་སྲང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གནས་ཡོད།
ཪིན་སྐྱོན་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་ བཤད་པ་རེད། དཀོན་གཉེར་ཧང་སངས་ཏེ་མནའ་
མར་ ཞུམ་ བུའི་ རིན་ དང་ མགོ་ གཏུགས་ གཏོང་ རོགས་ ཞུ་ དགོས་ བྱུང་ བ་ རེད།
མནའ་མའི་ཐབས་ཤེས་ཡོན་ཏན༌ལ༌པ༌ཕ༌ཧ༌ལས༌ཏེ༌པ༌ཕ༌སྡོད༌མ་ཚུགས་པར་
སྤོབས་ཉམས༌ཆེན༌པོས༌ང༌སུ༌ལའང་རེ་དགོས་མེད་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆེན་ཞིག་ཕྱི་
སྒོའི་སྒོ་ཐོད་དུ་བཀལ་བཞག་ཡོད། དེ་ཉིན་ཞིག་རྒྱལ་པོ་སྐུ་འཁོར་སྤྲོ་འཆམ་ལ་
ཕེབས་སྐབས་གཟིགས་པ་རེད། རྒྱལ་པོས་པ་ཕ་ཕོ་བྲང་ལ་བོས་ཐོག་ཁྱོད་ཀྱི་སྒོ་
ཐོད་དུ་སུ་ལའང་རེ་དགོས་མེད་ཟེར་བའི་སྒོ་བྱང་བཀལ་འདུག་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་
-497-

ལྷ་སའི་དམངས་ཁྲོད་སྒྲུང་གཏམ།
ཁྱོད་རང་ཉི་མ་བདུན་གཅིག་ཚུན་ཆད་ལ་རྟ་ཕོའི་རྟེའུ་ཞིག་འཁྲིད་ཡོང་དགོས་དེ་
མེད་ན་ཁྲིམས་གཅོད་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།pmpg
ཡང་པ་ཕ་ནང་དུ་སླེབས་དུས་སྔ་མ་ནང་ལྟར་སེམས་སྡུག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་
དེ་མནའ་མས་མཐོང་བ་དང་བསམ་པར་སྒོ་ཐོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དེའི་ལན་རྐྱེན་ཡིན་པ་
ཐག༌གི༌ཆོད། པཱ༌ལགས་རྒྱལ༌པོས༌བཀའ་ནན་གང་ཕེབས་མིན་དྲིས་པ་རེད། པ་
ཕས་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོ་བཤད་པ་རེད།
མནའ་མས་པཱ་ལགས་ཁྱེད་རང་
ཉིན་ཤས༌རིང༌སྐུ་བཞེངས་མ་གནང་བར་གཟིམ་ནས་བཞུགས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་
འདི་ལ་ལན་རྒྱག་བདེ་པོ་རེད། ང་ཚོས་བརྒྱབ་ཆོག་ཐུགས་བློ་བདེ་པོ་བཞུགས་
དགོས་ཞུས་པ་དང་། ཕྱི་རྒྱར་ང་ཚོའི་པཱ་ལགས་སྙུན་ནས་བཞུགས་ཡོད་ཟེར་བའི་
སྐད་ཆ་བཀྲམས་པ་རེད། ཞག་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་སོང་ཡང་འདི་བྱས་ཞུ་མི་མེད་
ཙང་ཉིན་ཞིག་རྒྱལ་པོས་མི་བཏང་སྟེ་པ་ཕ་མཉམ་དུ་བཟུང་ནས་འཁྲིད་ཡོང་དགོས་
ཟེར་བ་ལྟར་པ་ཕ་འགུགས་མི་འབྱོར་བ་རེད། མནའ་མས་མི་དེ་ཚོ་ནང་དུ་བོས་
ནས༌ལྟོ༌ཆས༌དང་། ཇ་ཆང༌ཚིམ༌པ༌ཞིག་བྱིན། ཆང་རིན་གྱ་ནོམ་སྤྲད་དེ་པཱ་ལགས་
ཀྱི་ཚབ་ལ་བུ་བཏང་ནས་བུ་ལ་མངགས་ཆ་བསླབ་པར། རྒྱལ་པོར་པཱ་ལགས་སྙུན་
གཞི༌སྡུག༌པོ༌ཡོད༌ང༌རང༌བཅར༌དགོས་བྱུང་། རྒྱལ་པོས་གང་ན་གི་འདུག་གསུང་
ན་པཱ་ལགས་ལ་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་གྲབས་འདུག་ཞུ་དགོས། ཡང་རྒྱལ་པོས་མི་ཕོ་ལ་ཕྲུ་གུ་
སྐྱེས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད་དམ་གསུང་བྱུང་ན་དེའི་ལན་དུ་རྟ་ཕོ་ལ་རྟེའུ་སྐྱེས་པ་
ཡང་མི་འདུག་ཞུ་དགོས་ཞེས་མངགས་པ་ལྟར་བུས་དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་ལན་རེ་རེ་བྱས་
ནས་ཕུལ་སྟབས་རྒྱལ་པོ་ལན་རྒྱག་ཐབས་མེད་པ་བཟོས་པ་རེད། དུས་དེ་ནས་
བཟུང་མནའ་མ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཟེར་བའི་སྐད་གྲགས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་པ་
-498-

འཚོ་བའི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་གྱི་སྒྲུང༌།
རེད།
རྗེས་སོར་རྒན་མོའི་སྨོན་ལམ་
བསྡུ་མཁན། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ལེགས་བསྡུས་གསུམ་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པུའུ།
བསྡུ་དུས། 1991. 5
F་ཥ་ཎ རཎ་ཥི་ཊ་ཤལ་ཤ་ཊཏྲྰཾ་ཌཌP་ཤ་ཚ་
PE་ÊMཤ་ཊཌ་R་ཌÉoăm་U།pཨ་ལལ་ཁཾ་ཊཏ་ཊར་ཊའི།ཁྲོ་རྐཎ་ཨོ་ཊྛ་ཌÉ
સૂરણ જીલ્લત હતી મીશ કરવa Baroda yad deme
Quailed deme Bday.
1.90g) sten, ful.
๒๙๓.๒.๕๗ ๒๒๔.๑๔.๒๔. ปป ๒๔๔๒.2 Quynda
gaéરવરનું નવનન્દ્રિયસફર ઉતરી ફીનોલકાવવાની તેણે કાઉ
Ange and clear gascado) હોટ સનીયા તથહૂર્ત ઊપૂર
સીરજી તન ફૂટ હુવા તાલપુરતી સુતી કરતી નુંી ઊતાનુજ તર સુધી
Ax. વર્ષed G.m.4. ત. 3. પૂ.ક. પૂ. ડીવ. ર૮. જી 1. Bd de. y mud year. Th
Largag Incler Aરીશ..
al
1.xe.તર હવે કુલીવર વ
OzR0aldag.જીરી 1.૪૯૦૪થી
હેતુ. 2.પૂરી ક