དོ། །སེམས་ ཉིད་འོད་ གསལ་
འཚལ།
!
276-258

ཆོས་རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་མགུར་འབུམ།
འདུས་མ་བྱས། །ཡོད་དང་མེད་དང་གཉིས་ཀ་མིན། །རྣམ་རྟོག་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་
འདས། །ལྟ་བ་མཛད་ན་དེ་ལ་མཛོད། །ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་བཞིན། །
རང་སེམས་གསལ་ལ་མ་འགགས་པའི། །ཉམས་མྱོང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་དེ། །སྒོམ་
པ་མཛད་ན་དེ་ལ་མཛོད། །འགྲོ་འཆགས་ཉལ་འདུག་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡེངས་པ་
མེད་ཅིང་འཛིན་པ་མེད། །མ་བཅོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡི། །སྤྱོད་པ་མཛད་ན་དེ་
ལ་མཛོད། །ལར་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ། །ཐ་དད་འཛིན་ན་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །
རྣམ་རྟོག་སེམས་ཉིད་ངང་དུ་ཞི། །རྣམ་རྟོག་ཞི་ན་བདེ་བ་མཆོག །སྒོམ་ཆེན་མན་
ངག་ མེད་ པ་དེ། །ཤུལ་ རིང་མགྲོན་པོས་ལམ་སྟོར་འདྲ། །སྒོམ་ཆེན་ཞེན་ པ་ མ་
སྤངས་པ། །བྱ་ཆེན་ཐད་ལ་འཁོར་བ་འདྲ། །སྒོམ་ཆེན་ཉམས་མྱོང་མ་བརྟན་པ། །
ཆུ་ཕྲན་ཐན་པས་སྐམས་པ་འདྲ། །སྒོམ་ཆེན་ཐོས་པ་ཆུང་བ་སྟེ། །བོང་སྤྲུག་རྟོད་ལ་
མནན་པ་འདྲ། །སྒོམ་ཆེན་སྤྱོད་ལམ་ཉེས་པ་དེ། །བྱིས་པ་གཅེས་སྤྲུག་བསླབ་ཉེས་
འདྲ། །སྒོམ་ཆེན་འཚོ་བ་མ་འབྱོངས་བ། ཁྱི་རྒྱན་གྲོང་རྒྱུན་བྱེད་པ་འདྲ། །སེམས་
སྟོང་པའི་ནང་ན་རིག་པ་འཕྱོ། ། །གཟུང་འཛིན་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །ལྟ་བའི་
ཐག་ཆོད་བློ་རེ་བདེ། །ཆོས་ཉིད་ནང་ན་སེམས་ཉིད་འཕྱོ། །བྱིང་རྒོད་བྱ་བའི་མིང་
ཡང་མེད། །སྒོམ་པའི་ཐག་ཆོད་བློ་རེ་བདེ། །འགག་མེད་ནང་ན་ཤུགས་ འབྱུང་
འཕྱོ། །བླང་དོར་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །སྤྱོད་པའི་ཐག་ཆོད་བློ་རེ་བདེ། །ཆོས་
སྐུའི་ནང་ན་གཟུགས་སྐུ་འཕྱོ། །རེ་དོགས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །འབྲས་བུའི་
ཐག་ཆོད་བློ་རེ་བདེ། །ལྟ་བའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་རིས་བྱུང་། །ཕྱལ་གྱི་བཏང་ལ་མི་
བཏང་རི། །སྒོམ་པའི་དུས་སུ་བྱིང་རྒོད་བྱུང་། །སེམས་ལ་བལྟས་ལ་མི་བཏང་རི། །
སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་འཆོས་བྱུང་། །གཅེར་བང་རྒྱུག་ལ་མི་བཏང་རི། །སྟོང་ཉིད་
276-259

མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། སྒམ་པོའི་གདན་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་གསུང་འབུམ། ༼༢༽
ཕྱར་བོ་ལྟ་བའི་བདུད། ‘ །ཡོད་པ་བཀག་པའི་མེད་པ་ལ། །སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་ནི་མི་
བརྗོད་ དོ། ། །ཆད་ པའི་ ཕྱོགས་ སུ་ འགྲོ་ ཉེན་གདའོ། །མི་རྟོག་ ལྟེང་ པོ་ སྒོམ་ པའི་
བདུད། །ངེས་ཤེས་གཏིང་ནས་མ་སྐྱེས་པར། །ཉམས་མྱོང་བཟང་ངན་མི་བརྗོད་
དོ། །གཏི་མུག་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཉེན་གདའོ། །ཚུལ་འཆོས་ཐོ་ཅོ་སྤྱོད་པའི་བདུད། །
གློ་བུར་ཞེ་འདོད་མ་ཁེགས་པར། །ཤུགས་འབྱུང་ཡིན་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །བཅོས་
མའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཉེན་གདའོ། །སེམས་ཅན་མི་འདི་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེ། །མི་སྐྱ་
འཁྲུལ་པ་ཡེ་འཁྲུལ་ཡིན། །སྡིག་ཅན་འཁྲུལ་པ་ཡང་འཁྲུལ་ཡིན། །ཆོས་པ་འཁྲུལ་
པ་ ཨ་ རེ་ ཕངས། ། །སྐྱེ་མེད་ཉམས་ སུ་མི་ལེན་པར། །ཆེད་དུ་ སྒྱུ་མའི་ ནོར་ ཚོལ་
འཁྲུལ། གཅིག་པུར་ཉམས་མྱོང་མི་སྐྱོང་བར། །མང་པོའི་དཔོན་པོ་བྱེད་པ་འཁྲུལ། །
དམན་པའི་སྤྱོད་པ་མི་སྐྱོང་བར། ། །ཆེ་བཅོས་འདིར་ཀ་བྱས་ཏེ་འཁྲུལ། །གཅིག་
ཆོས་གི་གདམས་ངག་མི་སྐྱོང་བར། །ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་རྗེས་འབྲངས་ཏེ་འཁྲུལ། །
ཕྱོགས་ མེད་ ཀྱི་ བདེ་ སཪ་ མི་ སྡོད་བར། །ཞེན་པས་ཕ་ཡུལ་བཟུང་བ་འཁྲུལ། །
ཤེས་པ་འབྲེལ་མེད་མི་སྒོམ་པར། །མི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བཟུང་སྟེ་འཁྲུལ། །རང་
ལུས་དགོན་པར་མི་ཤེས་པར། །ཕུག་སྟོང་གཟའ་མེད་བཟུང་སྟེ་འཁྲུལ། །ཆོས་
ཀྱང་རང་ལ་མི་བཤད་པར། །ཞལ་ཏ་མི་ལ་བྱས་ཏེ་འཁྲུལ། །རང་གི་སྐྱོན་ལ་མི་ལྟ་
བར། །གང་ཟག་གཞན་ལ་གཤེ་སྟེ་འཁྲུལ། །བརྗོད་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བར། །
ཚེ་འདི་རྟག་པར་བཟུང་སྟེ་འཁྲུལ། །
ན་མོ་གུ་རུ། གནས་ཆོས་འབྱུང་གྲུ་གསུམ་གཞལ་ཡང་ཁང་། །རྗེ་སྤྲུལ་པ་
སྐུ་ ཡི་ཞབས་ཀྱི་བཅགས། །ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ མཁའ་ འགྲོ་ སྤྲིན་ ལྟཪ་ གཏིབས། །དོམ་
ཚང་ ཤེལ་ གྱི་ བྲག་ ཕུག་ འདིར། །བདག་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་པས་དབྱངས་ཅིག་ལེན། །
276-260

ཆོས་རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་མགུར་འབུམ།
བཀའ་བརྒྱུད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། །སྒྲོ་སྐུར་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསླད་པར། །ནཱ་རོ་མེ་
ཏྲིའི་བརྒྱུད་པ་ཐོབ། །གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདི་དང་རེ་སྤྲོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བས།: །བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ། །ཡོངས་སུ་གྲགས་
པའི་སྒམ་པོ་པ། །རྗེ་སྤྱི་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་དང་རེ་སྤྲོ། །ཆོས་ཉིད་བློ་ཡིས་མ་རེག་
པར། །སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བདུད་རྩིའི་རོ། །ཆོས་
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་དྭང་རེ་སྤྲོ། །རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡི་བཅུད་ཕྱུང་ནས། །སྙན་བརྒྱུད་
ཚིག་གིས་མ་བསླད་པར། །ངོ་སྤྲོད་མ་བུ་ཕྲད་པ་འདྲ། །ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་འདི་
དང་རེ་སྤྲོ། །དམ་ཚིག་གཡོ་སྐྱུས་མ་བསླད་པར། །ཤེལ་ལྟར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་
པ། །བྱ་ར་གནས་གསུམ་གྱི་མཁའ་འགྲོས་བྱེད། །ཡུན་བར་ཆད་མི་འབྱུང་དང་ རེ་
སྤྲོ། །
ན་མོ་གུ་རུ། རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་དུ་གསོང་བ་དེ། །སྟོང་ཉིད་ཟེར་ཡང་ཆད་ལྟ
ཡིན། །དངོས་པོའི་འཛིན་པ་མ་གྲོལ་ན། །རྟོགས་ལྡན་ཟེར་ཡང་རྟག་ལྟ་ཡིན། །
སྟོང་པ་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་འདི། །རྟག་ཆད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་ལྟ་
བའི་འཁྱེར་སོ་ཡིན། །གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡན་
དུ་ཆུག །རྟོག་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་འཁྱེར། །འདི་ནི་སྒོམ་པའི་འཁྱེར་སོ་ཡིན། །
ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལ། །ཤུགས་འབྱུང་གི་སྤྱོད་པ་མི་འགག་སྟེ། །ཞེ་
འདོད་ ཀྱི་ ཚུལ་ འཆོས་ བོར་ ནས་ བཏང་། །འདི་ནི་ སྤྱོད་ པའི་ འཁྱེར་ སོ་ཡིན། །
སེམས་རྟོགས་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་འབྱུང༌། །རོ་བདེ་བར་ཤར་བས་ལོངས་སྐུ་འབྱུང༌། །
གསལ་བའི་ངང་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་འཆར། །འདི་ནི་འབྲས་བུའི་འཁྱེར་སོ་ཡིན། །
ན་མོ་གུ་རུ། །དུག་ལྔ་ཁོང་དུ་མ་བསད་ན། །སྡང་པའི་དགྲ་ལ་ཐུལ་དུས་
276-261

མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། སྒམ་པོའི་གདན་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་གསུང་འབུམ། ༼༢༽
མེད། །ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གོ་ལགས་པས། །ཞེ་སྡང་མེད་པའི་མི་ རེ་བདེ། །
འབྲེལ་མེད་ཅིག་ཁོང་ནས་མ་ཤར་ན། །ཤ་ཁྲག་གི་གཉེན་ལ་མགུ་དུས་མེད། །
ཆགས་སྡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུཪ་རྟོགས་པས། །གདུང་སེམས་མེད་པའི་མི་རེ་བདེ། །
ཟས་ནོར་སྒྱུ་མར་མ་ཤེས་ན། །སྟོང་པའི་སེམས་ལ་གང་དུས་མེད། །སྲིད་པས་ཚྭ་
ཆུ་འཐུང་བ་འདྲ། །ཞེན་པ་ལོག་པའི་མི་རེ་བདེ། །འོད་གསལ་ནང་ནས་མ་ཤར་ན། །
མ་རིག་མུན་པ་སངས་དུས་མེད། །གདམས་ངག་ཟབ་མོས་མཚམས་སྦྱར་ནས།
སེམས་སྐྱེ་མེད་རྟོགསས་པའི་མི་རེ་བདེ། །རི་ཁྲོད་འགྲིམ་པའི་ལྡོམ་བུ་པས། །ཕྱི་
གཟུང་བའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ཧྲུལ་པོར་ཐལ།
འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཞེན་པ་ལོག །ནང་འཛིན་པའི་སེམས་ལ་ཚུར་བལྟས་
པས། །སེམས་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་
མ་བྲལ། །སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་ཞེན་པ་ལོག །བར་སྒྱུ་མའི་ལུས་ལ་ཚུར་བལྟས་
པས། །ལུས་ནི་ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །ང་བདག་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་བྲལ། །ལུས་ཕུང་
པོར་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་ལོག །
ན་མོ་གུ་རུ། འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ཀུན་སྤངས་ནས། །བླ་མའི་གདམས་ངག་
ཉམས་བླངས་པས། །རྩོལ་བ་དམིགས་སུ་ཕོག་ནས་ནི། །གཏུམ་མོའི་དྲོད་ནི་མེ་
ལྟར་འབར། །སྒྱུ་མའི་ལུས་ནི་ཡང་ཞིང་བདེ། །དབུགས་ནི་འབྱུང་འཇུག་མེད་པར་
སྟོང་། །སྒོམ་པ་བྱིང་རྒོད་མེད་པར་གསལ། །སེམས་ནི་ང་བདག་ངོས་བཟུང་མེད། །
གང་ལའང་མ་ལྟོས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །བསམ་དང་བརྗོད་དང་སྟོང་ཉིད་ཀློང་། །
རང་ རིག་ རང་ གསལ་ བདེ་ འཇམ་འདྲ། །སྔར་མ་སྐྱེས་པའི་ད་མི་འགག །དུས་
གསུམ་རྒྱུན་དུ་གཉུག་མར་གནས། །འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་། །
།
།
276-262

ཆོས་རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་མགུར་འབུམ།
དེ་དོན་འགྱུར་མེད་མ་བསྒོམས་ན། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་དང་མི་འཕྲལ་ཞིང་། །
འཁོར་བའི་འདམ་ནས་མི་ཐར་བས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམས། །དོན་
གྱི་ཏིང་ འཛིན་བརྟན་གྱུར་ནས། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ན། །ཐད་ཀར་
བསམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །གཉེན་པོ་སྤངས་གཉེན་མེད་པར་སྤྱད། །བདག་གི་
ཉམས་མྱོང་རྟོགས་ཚད་འདི། །བླ་མ་རྗེ་ལ་རྟོགས་པར་འབུལ། །
ན་མོ་གུ་རུ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་ཆོད་ལགས་པས། །མ་རིག་འཁྲུལ་པ་
བརྗེད་དེ་ཐལ། །སྐུ་གསུམ་འབྲལ་མེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པས། །གོ་ལོའི་ཤེས་ པ་
བརྗེད་དེ་ཐལ། །སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་ངག་སེམས་སེམས་ནས། །ཡིག་ནག་གི་
ཟིན་བྲིས་བརྗེད་དེ་ཐལ། །རང་སེམས་གཏན་ལ་འབེབས་འབེབས་ནས། །རྒྱུད་
འགྲེལ་ གྱི་ ཐ་སྙད་བརྗེད་དེ་ཐལ། །ཞེན་མེད་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་ལེན་ནས། །
ལོག་འཚོའི་ལོངས་སྤྱོད་བརྗེད་དེ་ཐལ། །སྒྱུ་ལུས་ལ་དགོན་པ་བྱེད་བྱེད་ནས། །
བདེ་ འཚམས་ ཀྱིས་ དགོན་ པ་ བརྗེད་དེ་ཐལ། །དམིགས་སུ་མེད་པར་ འཁྱམས་
འཁྱམས་ནས། །གནས་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྡོད་པ་བརྗེད་དེ་ཐལ། །གཅིག་པུར་ཉམས་
སུ་ལེན་ལེན་ནས། །མང་པོའི་ངོ་བསྲུང་བརྗེད་དེ་ཐལ། །འདི་དང་ཕྱི་མ་བར་དོ་
གསུམ། །མཉམ་ པ་ ཉིད་ དུ་ བསྒོམས་ བསྒོམས་ ནས། །འཆི་ བས་ འཇིགས་ པ་
བརྗེད་དེ་ཐལ། །
ན་མོ་གུ་རུ། སྒྱུ་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །འདོད་ཡོན་ཞེན་མེད་
དུ་བྱིན་རླབས་ནས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་མཆོད་པ་འབུལ། །མཆོད་རྫས་མེད་དེ་ང་
མི་འགྱོད། །ཕྱི་སྣོད་རང་འཁྲུངས་གཞལ་ཡས་ཁང་། །ནང་བཅུད་འགྲོ་དྲུག་སྙིང་
པོ་ཅན། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་རྟོགས་བགྱིད་པས། །གང་ན་འདུག་ ཀྱང་ གཞལ་
276-263

མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། སྒམ་པོའི་གདན་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་གསུང་འབུམ།
ཡས་ཁང་། །སུ་དང་ཕྲད་ཀྱང་ཡི་དམ་ལྷ། །ཐང་སྐུ་མེད་དེ་ང་མི་འགྱོད། །དཀར་
དམར་སྣ་ཚོགས་ཤོག་བུ་ལ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྣག་ཚ་སྦྱར། །དབང་པོ་ལྔ་ཡི་
ཡི་གེ་བྲིས། །ཅིར་སྣང་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་རུ་གོ །དཔེ་ཆ་མེད་དེ་ང་མི་འགྱོད། །ལར་
འགྱོད་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོཪ་བློ་རེ་བདེ། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །
དེ་ཉིད་ཡོད་དེ་རྟོགས་པ་མེད། །གདམས་ངག་ཟབ་མོ་མཚམས་སྦྱར་ནས། །སྐུ་
གསུམ་འབྲལ་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཤར། །མི་ལ་རས་པ་དགྱེས་པ་ཡིན། །
ན་མོ་གུ་རུ། །རྣམ་རྟོག་འདི་སྤངས་པས་མི་སྤོང་སྟེ། །རྟོག་མེད་འདི་སྒྲུབ་
ཏུ་མི་བཏུབ་སྙམ། །སྙེམས་བྲལ་དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །ཡོད་ན་ བླ་ མ་རྗེ་
བཙུན་ མཆོད། །མེད་ ན་ ཤེས་ པ་ གློང་ ལ་ཉོལ། །འཛམ་གླིང་གྲགས་ པ་ དེ་ སྐད་
གསུངས། །ལྟ་བ་འགྱུར་མེད་རང་གྲོལ་ཡིན། །གཉིས་འཛིན་བགྱི་ཡང་མི་འཚལ་
ལོ། །སྒོམ་པ་ཞེན་མེད་བདེ་ གསལ་ཡིན། །ཐུན་དུ་བཅད་ཀྱང་མི་འཚལ་ལོ། །
སྤྱོད་པར་རང་བྱུང་ལྷུག་པ་ཡིན། །ཚུལ་འཆོས་བགྱི་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། །འབྲས་བུ་
དུས་ གསུམ་ མཉམ་ ཉིད་ ཡིན། །རེ་ དོགས་ བགྱི་ ཡང་ མི་ འཚལ་ ལོ། ། །ཕ་ བླ་ མ་
རྣམས་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མ་དང་མཁའ་འགྲོས་བར་ཆད་སོལ། །མཐུན་པའི་
ལམ་སྣ་གྱེན་ལ་དྲོངས། །རིག་པ་བདེ་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྒྱུན་ཆད་མེད་
པར་ འོད་གསལ་བ། །གཞན་དོན་གྲུབ་ན་བྱེད་པ་ཡིན། །འཁོར་འདས་ གཉིས་
མེད་ཟུང་འཇུག་ཡིན། །གསོལ་བ་འདེབས་ན་ཤེས་པ་ཡིན། །ང་ལ་ཟླས་རྒྱུ་དེ་
ལས་མེད། །ཨ་ཡི་ནག་པོ་འཛུམ་མེད་པ། །རླུང་སེམས་གཉིས་མེད་ཟུང་འཇུག་
ཡིན། །འགྲོ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །འདུག་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །གཉིས་
མེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པའོ།།
།།
276-264

ཆོས་རྗེ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་མགུར་འབུམ།