༄༅། །ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གནང་བའི་ཞལ་
གདམས་བཞུགས་སོ། །
༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་བྷྱོཿ༔ རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་རང་རྡུལ་རྒྱལ་སྲས་ཐུ་བོ་པ། །སྙིང་རྗེའི་
གོ་བགོས་གཉིས་མེད་ཤེས་རབ་རལ་གྲི་ཡིས། །མ་རིག་གཟུང་འཛིན་དངོས་པོར་ཞེན་
པའི་དགྲ་སྡེའི་ཚོགས། །མ་ལུས་བཅོམ་པའི་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །
༡༽གང་སྐུ་དཀར་གསལ་གཟི་ལྡན་སྟོན་ཟླའི་ཞལ། །སྒྲིབ་གཉིས་སྤྲིན་བྲལ་མཁྱེན་པའི་
བསིལ་འཕྲོ་མས། །བདག་བློའི་རྨོངས་པ་མུན་པའི་ཚོགས་བཅོམ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་བློ་
ཡི་ཀུནྡ་བཞད་པར་མཛོད། །༢༽སྔོན་བྱོན་གྲུབ་པའི་མན་ངག་གཏེར་གྱི་མཛོད་ཁང་ནས། །
བདག་བློ་མཛོད་པས་མན་ངག་ནོར་ཕྲེང་འདི་བླངས་ནས། །དེང་འདིར་གཅེས་པའི་གྲོགས་
ཀྱི་བློ་གྲོས་མགུལ་རྒྱན་དུ། །སྦྱིན་གྱིས་དགའ་བས་བླངས་ལ་རྒྱན་དུ་སྤྱོད་པར་མཛོད། །
༣༽ཀྱེ་མ་མི་མཁས་བྱིས་པའི་བློ་ལ་དགའ་སྐྱེད་ཀྱི། །ཚེ་འདིའི་དཔལ་ཡོན་གཤེད་མ་ལྟར་
མཐོང་ནས། །སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལ། །གླང་ཐང་པ་བཞིན་ཞེན་
ལོག་ངེས་འབྱུང་མཛོད། །༤༽སྲིད་མཚོ་སྒྲོལ་བྱེད་དལ་འབྱོར་ལུས་ཀྱི་གྲུ། །མི་རྟག་གཡོ་བའི་
རང་བཞིན་དེ་ཤེས་ནས། །སྤྱན་སྔ་བ་དང་ཁ་རག་སྒོམ་ཆུང་བཞིན། །སྐད་ཅིག་དལ་མེད་
སྒྲུབ་ལ་སྙིང་རུས་མཛོད། །༥༽སྟོང་པའི་དབྱིངས་སུ་སྤྲོས་པ་ཀུན་ཞི་ཡང༌། །སྣང་བ་རྟེན་
འབྱུང་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་རྫོབ་དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་རྣམས་ལ། །མི་ལ་རས་
ལྟར་ཡིད་ཆེས་བླང་དོར་མཛོད། །༦༽རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་སྔོན་ལས་ཀྱིས། །ཚེ་འདིར་
ལུས་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱུང་ཀུན། །མྱང་བས་ལས་ཟད་བདག་གིར་བྱར་ཤེས་པའི། །
19

༼ཨཱསྶ༽ ཀུན་མཁྱེན་ཀརྨ་བཛྲའི་གསུང་འབུམ།
ལས་ངན་སྒྲིབ་སྦྱོང་རྐྱེན་ངན་ལམ་སློང་མཛོད། །༧༽འགྲོ་ཀུན་རང་གི་ཕ་མར་མཐོང་ནས་
ནི༑ ༑ཚད་མེད་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཏེ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མཆོག །ཐོབ་འདོད་ལྷག་བསམ་འདི་ལ་རྒྱུན་གོམས་མཛོད། །༨༽ཕྲག་དོག་འགྲན་སེམས་
ང་རྒྱལ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །རང་ཉིད་གཅེས་འཛིན་འགོང་པོ་བཏུལ་ནས་ནི། །བདག་གཞན་མཉམ་
བརྗེའི་སེམས་མཆོག་ལེགས་གོམས་པས། །རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཟད་པར་ལྷུར་ལེན་མཛོད། །
༩༽ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་གང་ལའང་མི་ཆགས་པར། །ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་དང་བྱམས་པའི་
སྟོབས་བཞིན་དུ། །ཉམ་ཐག་མ་རྒན་འགྲོ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །རྟག་ཏུ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་
པ་ཅི་ནུས་མཛོད། །”༽ཆགས་པ་བདུན་སྤོང་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་པའི། །རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་
ཉམས་ལེན་ཕྱིན་དྲུག་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྨད་བྱུང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས། །རང་གཞན་སྨིན་
པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པར་མཛོད། །༡༡༽འདི་ཕྱི་བར་དོའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །བླ་
མ་མཆོག་ལས་སྐྱབས་གཞན་མ་མཆིས་པས། །རྟག་ཏུ་མི་བརྗེད་དྲན་པའི་མོས་གུས་ཀྱིས། །
གསོལ་འདེབས་འདི་ལ་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་མཛོད། །༡༢ཨེ་མ་སྣང་སྲིད་ཆོས་ཀུན་རང་གི་
སེམས་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་རྡུལ་ཙམ་མེད། །གང་གི་གདོད་ནས་
སེམས་མེད་རྟོགས་པ་ཡིས། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་དམ་པ་རྙེད། །༡༣༽སེམས་
ཡོད་གྱུར་ན་ཆོས་ཀུན་ཡོད་རིགས་ཏེ། །སེམས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཞིག་སུ་ཡིས་རྟོགས། །སེམས་
དང་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །བཙལ་ན་མི་རྙེད་ཚོལ་མཁན་གང་ནས་མེད། །༡༤༽གང་
ཞིག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཡོངས་བཙལ་ཀྱང༌། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་མཐོང་བ་ཡོངས་
སུ་འགག །དེ་བཞིན་སེམས་དང་ཆོས་ནི་ཡོངས་བཙལ་བས། །སྙིང་པོ་རྡུལ་ཙམ་རྙེད་པ་
མ་གྱུར་ཏེ། །༡༥ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པས། །ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་
20
20

ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གནང་བའི་ཞལ་གདམས།
དེ་མཐོང་ཡིན། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མ་རིག་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་ངང་ལས་ནམ་ཡང་
གཡོས་པ་མེད། །༡༦༽སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བྲལ་བ་གདོད་མའི་གཤིས། །སྟོང་གསལ་
བརྗོད་དུ་མེད་པ་གཉུག་མའི་ངང༌།
།ཟུང་འཇུག་བློ་འདས་རང་སེམས་རྣལ་འབྱོར་མ། །
རང་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལྟ་བ་ཡིན། །༡༧༽བླ་མ་མཆོག་དང་རང་སེམས་དབྱེར་མེད་པའི། །
གཤིས་ལུགས་བརྗོད་བྲལ་གསལ་གདངས་མ་འགག་པ། །མོས་གུས་ལམ་འཁྱེར་ཕྱག་རྒྱ་
ཆེན་པོའི་ངང་། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་བཞག །༡༨༽རྩ་བ་ཆོད་པའི་
སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །སྒོ མ་དུ་མེད་པས་ཡིད་ལ་མི་བྱ་སྟེ། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་རང་
ལུགས་གཉུག་མ་ལ། །བཅོས་མའི་དམིགས་པ་དག་གིས་མི་བསླད་དེ། །༡༩༽རང་བཞིན་
པའི་སེམས་ལ་བཅོས་མི་དགོས། །མ་བཟུང་མ་བཏང་རང་དགའ་ཉིད་དུ་ཞོག །གལ་ཏེ་མ་
རྟོགས་བློ་ལ་སྒོམ་རྒྱུ་མེད། །རྟོགས་པ་ཅན་ལ་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་མེད། །༢༠༽ཇི་ལྟར་ནམ་
མཁས་ནམ་མཁའ་དམིགས་སུ་མེད། །དེ་ལྟར་སྟོང་པས་སྟོང་པ་སྒོམ་དུ་མེད། །གཉིས་
མེད་ཤེས་པས་ཆུ་དང་འོ་མ་ལྟར། །སྣ་ཚོགས་རོ་གཅིག་བདེ་ཆེན་རྒྱུན་ཆད་མེད། །༢༡༽
འདི་ལྟར་དུས་གསུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡིད་ལ་བྱར་མེད་མ་བྲལ་གཉུག་མའི་ངང༌། །
དེ་ཉིད་སྐྱོངས་ལ་སྒོམ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས། །རླུང་ནི་མི་བཟུང་ཡིད་ནི་མི་བཅིང་
བར། །མ་བཅོས་ཤེས་པ་བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་ཞོག །༢༢༽དྲན་རྟོག་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་རང་ལ་ལྟོས། །
ཆུ་དང་རླབས་གཉིས་ཐ་དད་མ་རྟོག་ཅིག །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ། །བསྒོམ་
རྒྱུ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པས་མི་བསྒོམ་སྟེ། །སྒོམ་མེད་དོན་དང་འབྲལ་མེད་སྒོམ་པའི་མཆོག །
༢༢༽གཉིས་མེད་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་རོ་གཅིག་ལྟར། །
ཇི་བཞིན་ངང་དུ་དེ་བཞིན་གནས་པའི་ཚེ། །དམིགས་འཛིན་ཞེན་པའི་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་ཞི། །
21

༼༞༽ ཀུན་མཁྱེན་ཀརྨ་བཛྲའི་གསུང་འབུམ།
ཀྱེ་ཧོ་གཉིས་མེད་གཉུག་མའི་རྣལ་འབྱོར་གང་དེ་ལ། །སྤང་དང་བླང་བའི་དངོས་པོ་
ཅི་ཞིག་ཡོད། །སྨྱོན་པ་བཞིན་དུ་རྩིས་མེད་ཡན་པ་ལ། །བྱར་མེད་སྤྱོད་པ་བུ་ཆུང་བཞིན་དུ་
གནས། །༡༽སྲིད་པའི་འདམ་སྐྱེས་པདྨ་ལྟ་བུའི་སེམས། །ཉེས་པ་གང་གིས་གང་ལ་གོས་པ་
མེད། །ཟ་ཞིང་འཐུང་ལ་གཉིས་སྤྲོད་བདེ་བ་དང་། །གལ་ཏེ་ལུས་སེམས་རབ་ཏུ་གདུང་འགྱུར་
དང་། །༢༽རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གང་ལ་སྤྱོད་གྱུར་པ། །གང་གིས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་གོས་པ་
མེད། །རྟོགས་པའི་རང་སྤྱོད་རྩིས་མེད་ངང་དེ་ནས། །རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་ཉམ་ཐག་མངོན་
གྱུར་ཚེ། །༢༽མི་བཟོད་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཆི་མ་འབྱུང༌། །བདག་གཞན་བཟློག་ནས་
ཕན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག །དོན་ལ་བརྟགས་ན་དམིགས་པ་གསུམ་བྲལ་བས། །སྒྱུ་མ་མཁས་
པས་སྒྱུ་མའི་དོན་བྱེད་མཚུངས། །༤གདོད་ནས་དག་པའི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །
སྤངས་དང་བླང་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད། །ཡིད་ལ་བྱར་མེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། །
འབྲས་བུ་གང་དུའང་རེ་བ་མ་བྱེད་ཅིག །༥༽རེ་བའི་སེམས་དེ་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པས། །
སྤངས་དང་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བརྟགས་པའི་ཡིད་ནི་དབྱིངས་སུ་དག་གྱུར་
པ༑ ༑དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ། །“ཇི་ལྟར་བྱེ་ཐང་སྐམ་པོའི་སྨིག་རྒྱུ་དག །
ཆུར་སྣང་ཆུ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར། །བཟོད་ནས་དག་པ་བརྟགས་པའི་ཡིད་སངས་པ། །
དེ་ལ་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད། །”༽ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་ཤིང་བཞིན་
དུ༑ ༑སྨོན་ལམ་དབང་གིས་རེ་བ་ཡོངས་བསྐོངས་བ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་
སྟེ༑ ༑དམ་པའི་དོན་དུ་འགའ་ཡང་དོན་མ་ཡིན། །༩༽དེ་སྐད་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞི་ཆོས་རྩའི་སྲད་
བུ་ལ། །བརྒྱུས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཉམས་ལེན་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་རུ། །ཕྱག་ཆེན་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་
ནོར་བུས་བརྒྱན་པ་འདིས། །སྐལ་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་མགུལ་པ་མཛེས་གྱུར་ཅིག ། ༩ངེས་
22

ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གནང་བའི་ཞལ་གདམས།
འབྱུང་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞིའི་རྩ་སྟོང་ལ། །རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཡལ་འདབ་རྒྱས། །ཕྱག་
ཆེན་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་རྫོགས་པ་འདིས། །རྒྱལ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་མཛེས་གྱུར་
ཅིག །༡”དེ་བྱུང་དགེ་བ་བསིལ་གྲིབ་འཇོ་བ་འདིས། །རྨོངས་པའི་ཚ་བས་གདུངས་པའི་སྐྱེ་
བོ་དག །ངལ་གསོའི་བསྟི་གནས་གྱུར་ནས་དབུགས་དབྱུང་སྟེ། །ཕྱག་ཆེན་འབྲས་བུའི་གསོས་
ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག །༡༡༽འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སྐྱོ་ནས། །གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་
ལ་གཞོལ་འདོད་པའི། །ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐུལ་ངོ་རུ། །མི་ལྡོག་ཙམ་དུ་དེ་
འཕྲལ་འདི་བྲིས་ནས། །༡༢༽མི་རྒན་དུང་རལ་ཅན་གྱི་རྫོང་གི་གཉའ། །རི་དྭགས་མང་པོའི་
བསྟི་བའི་ནགས་ཀླུང་ཁྲོད། །སྡིག་ཅན་རྔོན་པས་བགྲོད་པའི་རྔོན་ལུང་དང༌། །སོ་སའི་གུད་
ཆུང་ལུང་པའི་སུམ་མདོ་ན། །༡༣༽སཱ་ལའི་འཁྲི་ཤིང་ཐུར་མའི་ཁང་བཟང་དུ། །སྨྱོན་པ་
བཞིན་དུ་རྩིས་མེད་རང་ཡན་ཞིང་། །རི་སྐྱེས་གྲོགས་སུ་བཟུང་བའི་རི་སུལ་བ། །རྒན་
པོ་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེར་འབོད་དེས་ཕུལ། །༡༤༽དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། །།

23

,16,」
ཀུན་མཁྱེན་ཀརྨ་བཛྲའི་གསུང་འབུམ།