ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་རབ་ཁོ་ན། །གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་བསྡུས་པ་ཡིན། །འཇུག་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས། །གནས་པ་དང་ནི་ངན་པར་
བྱམས་

ཞུགས། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་དང་དག །ཡང་དག་སྒྲུབ་པ་གཅིག་པུའོ། །གཅིག་དང་རྒྱུ་དང་ཟ་བ་དང༌། །བྱེད་པ་དང་ནི་དབང་བསྒྱུར་དང༌། །བདག་པོའི་དོན་དང་རྟག་པ་དང༌། །ཉོན་མོངས་པ་
དང་དག་པའི་གནས། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་མ་གྲོལ་གྲོལ། །འདི་དག་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་དང་རྣམ་རྟོག་དོན། །ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་དེ་དག་དེར། །ཐོག་མ་དུ་མ་ཉིད་དང་ནི། །བསྡུས་དང་
ཡོངས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །འཛིན་དང་གཟུང་དང་དེ་འཛིན་པ། །ས་བོན་དོན་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད། །ཚོར་དང་དོན་རྣམས་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི། །ཉེར་སྤྱོད་འབྱུང་སྒོ་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྩོལ་བ་ -
ལ༑ ༑སྒྲོ་འདོགས་མེད་ཅིང་སྐུར་འདེབས་མེད། །མི་འདོད་འདོད་དང་རྣམ་དག་དང༌། །མཉམ་དུ་འབྱུང་དང་དབང་བྱེད་དང༌། །འཐོབ་དང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག །གཞན་དབང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་གཞན། །
འཛིན་དང་གནས་དང་རྒྱུན་མི་འཆད། །སྤྱོད་དང་དག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྣམས་སྤྱད་ཟིན་དང༌། །དེ་བཞིན་མ་སྤྱད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་དོན། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་སྒྲུབ་པ་
ཡིན། །དེ་ཞི་བ་དང་གཉེན་པོའི་དོན། །ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དུ་འདོད། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྣམ་མི་རྟོག །ཤེས་པས་གཞན་ལས་བདག་གིས་ནི། །ངེས་པར་འབྱུང་ཕྱིར་གཞན་ཞེས་བྱ། །བཏགས་
རྩ་བ།

আ
།བཅས་རྒྱུར་བཅས་རྒྱུ་མཚན་དང༌། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་དོན་བཅས་ནི། །ཐ་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། དེ་ཁོ་ནའི་ལེའུར་བཅད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ༈ །།གནས་ངན་ལེན་ཕྱིར་སྲེད་རྒྱུའི་ཕྱིར། །གཞི་ཡི་ཕྱིར་དང་མ་རྨོངས་ཕྱིར། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱ་བས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བསྒོམ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་
གཉེན་པོ་རྣམས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཤེས་ན། །དེ་དག་སྤོང་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ནི། །རྣམ་པ་བཞི་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་
འགྱུར། །ཉེས་པ་ལྔ་སྤང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། །བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང༌། །འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ། །འདི་དག་ཉེས་པ་ ་
ལྔར་འདོད་དོ། །གནས་དང་དེ་ལ་གནས་པ་དང༌། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང༌། །བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང༌། །དེ་སྤོང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང༌། །ཞི་ཚེ་
རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བསྐྱེད་ནས། །འདུན་དང་སྦྱོར་བ་དབང་བྱེད་དང༌། །དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང༌། །མི་འཕྲོ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཀྱང་ངོ༌། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་སྲབ་པའི་
བྱམས་
དྲུག་

ཕྱིར། །སྟོབས་ལྡན་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཡིན། །དབང་པོ་རྣམས་དང་སྟོབས་རྣམས་ལ། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་གཉིས་སོ། །རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག །གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་
སྟེ༑ ་བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག །འདི་ལ་གཞི་དང་གནས་དང་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཡོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང༌། །རྣམ་གསུམ་གཞན་
ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་དོ། །ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོ་བྱད༵་བསྙུངས། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདོད། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་
དབང༌། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བཅས་བཟློག་པ་དང༌། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །རྗེས་སུ་འབྲེལ་མེད་བསྒོམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །དམིགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། །འཐོབ་པས་དེ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །རྒྱུ་ཡི་གནས་དང་ཞུགས་པ་དང༌། །སྦྱོར་དང་འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་དང༌། །བྱ་དང་བྱ་མེད་ཁྱད་པར་དང༌། །
དེ་ནི་བླ་མ་བླ་ན་མེད། །མོས་པ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང༌། །ངེས་པར་འབྱུང་དང་ལུང་བསྟན་དང༌། །བརྗོད་པ་དང་ནི་དབང་བསྐུར་དང༌། །ཕྱིན་པ་དང་ནི་ཕན་ཡོན་དང༌། །བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའོ།
རྩ་བ།

བྱམས་
བདུན་
ཆོས།
আ །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང༌། །རྣམ་པར་དག་པར་ཅི་རིགས་སྦྱར། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་འོས་འོས་སུ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད། །སྣོད་
གྱུར་རྣམ་པར་སྨིན་བརྗོད་དང༌། །དེ་ཡི་དབང་གིས་སྟོབས་དང་ནི། །འདོད་དང་འཕེལ་དང་རྣམ་དག་སྟེ། །དེ་དག་འབྲས་བུ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོག་མ་དང༌། །དེ་གོམས་བྱས་དང་རྫོགས་
པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །བྲལ་བ་དང་ནི་ཁྱད་པར་དང༌། །བླ་མ་དང་ནི་བླ་ན་མེད། འབྲས་བུ་གཞན་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་
ལས། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལེའུར་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ།། ༈ །།བླ་མེད་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པ་དང༌། །དམིགས་པ་དང་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ། །བསྟན་པ་ཡིན་པར་འདོད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་དག་ནི་
རྣམ་དྲུག་སྟེ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ལའོ། །དམ་པ་དང་ནི་ཡིད་བྱེད་དང༌། །རྗེས་སུ་མཐུན་ཆོས་མཐའ་སྤངས་དང༌། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་མེད། །དམ་པ་བཅུ་གཉིས་བདག་ཉིད་དེ། །རྒྱ་ཆེ་
བ་དང་ཡུན་རིང་དང༌། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་ཟད་དང༌། །རྒྱུན་མི་འཆད་དང་ཚེགས་མེད་དང༌། །དབང་འབྱོར་བ་དང་ཡོངས་གཟུང་དང༌། །རྩོམ་དང་འཐོབ་དང་རྒྱུ་མཐུན་དང༌། །འགྲུབ་པ་དམ་པར་འདོད་
473

Δ
པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དམ་པའི་དོན་གྱིས་ནི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུར་འདོད་དོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་དང་ནི་ཤེས་རབ་ཐབས། །སྨོན་ལམ་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་དང༌། །
འདི་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུའོ། །ལས་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་བྱེད་དང༌། །གནོད་མི་བྱེད་དང་དེ་ལ་བཟོད། །ཡོན་ཏན་འཕེལ་དང་འཛུད་ནུས་དང༌། །རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། །མི་ཟད་པ་དང་རྟག་
འཇུག་དང༌། །ངེས་པར་ལོངས་སྤྱོད་སྨིན་པར་བྱེད། །ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཇི་ལྟ་བུར། །ཆོས་རྣམས་བཏགས་པར་མཛད་པ་དག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་པར་ཡང༌། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་བྱེད་ -
པའོ། །ཁམས་རྟས་བྱེད་དང་འཇུག་བྱེད་དང༌། དེ་ནི་དོན་རྣམས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་བཅུ་དང༌། །ཡང་དག་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང༌། །ཉན་དང་ཀློག་
དང་ལེན་པ་དང༌། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང༌། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའོ། །སྤྱོད་པ་དེ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཁྱད་པར་ཕྱིར་དང་མི་ཟད་ཕྱིར། །གཞན་ལ་
ཕན་འདོགས་མ་ཞིའི་ཕྱིར། །མི་གཡེང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར། །གྱུར་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས། །ལྡང་དང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་རོ་མྱང་བྱིང་དང་རྒོད། །ཡིད་ཆེས་པ་ཡི་བསམ་པ་དང༌། །

আ
།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ངར་འཛིན་དང༌། །ཆུང་ངུའི་སེམས་ནི་གཡེང་བ་སྟེ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཡི་གེ་དོན་དང་ཡིད་བྱེད་དང༌། །མི་འཕྲོ་བ་དང་མཚན་ཉིད་གཉིས། །མ་དག་
དག་དང་གློ་བུར་དང༌། །མི་སྡང་བ་དང་ཁེངས་པ་མེད། །འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་འདྲིས་ཕྱིར་དང༌། །མ་འབྲེལ་ཕྱིར་དང་མ་འདྲིས་ཕྱིར། །དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཡི་གེ་མ་ལོག་པའོ། །གཉིས་སུ་
སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་དོན་ལ་མ་ལོག་པ། །ཡོད་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །རྟོག་པ་དེ་ཡིས་བསྒོས་པ་ཡི། །རྟོག་པ་ཡིད་བྱེད་དེའི་གནས་ནི། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་
ལཽག་པ། །གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ལའོ། །དོན་གྱིས་མེད་དང་ཡོད་པ་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་བཞིན་དུ་འདོད། །དེ་ནི་མི་འཕྲོ་མ་ལོག་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པ་མི་འཕྲོ་ཕྱིར། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་ པ་
ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ལོག་པའོ། །དོན་དམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་སྤྱི་ཡི་
མཚན་ཉིད་དེར། །དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡིད་ལ་བྱེད། །མ་སྤངས་པ་དང་སྤངས་པ་ལས། །དེ་ནི་མ་དག་རྣམ་དག་སྟེ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་མ་ལོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་
བྱམས་
བརྒྱད་
ཆོས།

Δ
གྱིས། །རྣམ་པར་དག་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན། །གཉིས་ནི་གློ་བུར་བྱུང་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་མ་ལོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་གང་ཟག་གི །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་མེད། །མེད་ཕྱིར་དེ་བས་
སྐྲག་དང་ང༌། །མེད་དེ་དེ་འདིར་མ་ལོག་པའོ། །གང་ལ་གང་ཞིག་གང་ལས་འཁྲུལ། །མ་འཁྲུལ་གང་ཞིག་གང་ལ་དང༌། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་འབྲས་བུ་ཉིད། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ནི་མཐའ་མའོ། །ཡོད་མེད་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་དང་། །གནས་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད། །མི་རྟོག་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །རྟག་པར་འོད་གསལ་ཉིད་དང་ནི། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་དང༌། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད། ། ⇨
འགྲིབ་པ་མེད་དང་ལྷག་མེད་པ། །རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ནི་བཅུ་ཞེས་བྱ། །ཐ་དད་པ་དང་གཅིག་མཐའ་དང༌། །མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་གཉི་ག་དང༌། །གང་ཟག་ཆོས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་དང༌། །སྐུར་འདེབས་མཐའ་
རྣམས་གཉིས་གཉིས་དང༌། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་མཐའ། །རྟག་དང་ཆད་པར་འདུ་ཤེས་དང༌། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པར་བྱང་ལ་གཉིས་དང་གསུམ། །རྣམ་པར་
རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འདོད། །དངོས་ཡོད་དངོས་མེད་ཞི་བྱ་དང༌། །ཞི་བྱེད་སྐྲག་བྱ་དེ་ལ་འཇིགས། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་ཡང་དག་ཉིད། །ལོག་པ་ཉིད་དང་བྱེད་དང་མིན། །

བྱམས་
དགུ་
ཆོས།
আ
།སྐྱེ་བ་མེད་དང་མཉམ་པའི་དུས། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཀྱི་མཐའ། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་མེད་ནི། །ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །རྣམ་པར་བཞག་
དང་དེ་བཞིན་དབྱིངས། །བསྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་དང་འཛིན་པ་དང༌། །ངེས་པར་འཛིན་དང་རབ་ཏུ་འཛིན། །རབ་ཏུ་རྟོགས་དང་རབ་རྒྱས་དང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྣལ་འདུག་
དང༌། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དམིགས་པར་འདོད། །མ་ཚང་མེད་དང་མི་སྤོང་དང༌། །མི་གཡེང་བ་དང་རབ་རྫོགས་དང༌། །ཡང་དག་སྐྱེད་དང་འཕེལ་བ་དང༌། །ལས་སུ་རུང་
དང་མི་གནས་དང༌། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་དེ། །རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ཡང་དག་འགྲུབ། །དབུས་རྣམ་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །རྟོགས་པར་དཀའ་དང་སྙིང་པོའི་
477

རྩ་བ།
དོན། །དོན་ཆེན་དེ་བཞིན་ཀུན་གྱི་དོན། །དོན་མེད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ། །བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ལེའུར་
བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། ༈ །།བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་
སོ།། ༈ །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང༌། ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།པར་བྱང་
སྨོན་ཚིག འདིས་མཚོན་རྣམ་དཀར་གྱི་དགེ་ཚོགས་ཅི་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་བདེའི་གཞི་མ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང༌། མ་
478

བྱམས་
བཅུ་བྱོན།
ཆོས།
আ །གྱུར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་འཚེ་མེད་ཞི་བདེའི་ལམ་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། །།དགེའོ། །དགེའོ། །
ལ་གནས་ནས་འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་ཏུ་བདེ་སྐྱིད་མི་ཟད་པའི་དཔལ་
དགེའོ།། །།
༄༅། །ཟག་མེད་བྱང་ཆུ