ཡཱ་ཧན་ཀྲང་།
« ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་་་་
གཉིས་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་བཀྲོལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་གྱི་གྲོས་མཐུན་ 》 ནང་གི་
དོན་ཚན་ལྔ་པ་སྟེ་“པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནིའི་སྔར་ཡོད་གོ་གནས་དང་དབང་ཆ་རང་
འཇགས་གནས་དགོས”པའི་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་༌། ཀྲུང་་་་་་
དབྱང་གིས་སྐབས་དེར་མཚོ་སྔོན་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པའི་པཎ་ཆེན་་་་
ཨེར་ཏི་ནི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་ཁོང་གི་སྐུ་འཁོར་མི་སྣ་ཡོངས་
རྫོགས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་རྒྱུར་ནུབ་བྱང་དམག་དཔུང་གིས་་
སྲུང་སྐྱེལ་ཞུ་དགོས་པའི་གཏན་འབེབས་མཛད་ཅིང་། ནུབ་བྱང་ཅུས་དང་ནུབ་
བྱང་དམག་ཁུལ་ཁང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་འདི་གཞིར་བཟུང་སྟེ་་
ནུབ་བྱང་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཧྥན་མིང་སྐུ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་གཞག་་
གནང་བ་དང་ཁོ་བོ་སྐུ་ཚབ་ལས་རོགས་སུ་བསྐོ་གཞག་གནང་བ་ལྟར་ཐུན་མོང་་
ཐོག་པཎ་ཆེན་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་རྒྱུར་སྲུང་སྐྱེལ་ཞུ་བའི་ལས་དོན་གྱི་་་་་་
........
......
འགན་འཁུར་ཞུས་པ་ཡིན། སླད་ཕྱིན་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲི་བྱ་་་་་
རྒྱུར་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཕྲན་བུ་ཡོང་ཆེད་དྲན་གསོའི་
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འབེབས་དང་ནུབ་བྱང་ཅུས་ཀྱི་
མཛུབ་སྟོན་གཞིར་བཟུང་པཎ་ཆེན་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་སྐབས་སྲུང་སྐྱེལ་་
• 262.

ཞུས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་རྣམས་དོན་དངོས་ལྟར་རྒྱས་བཤད་བྱས་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟ་བ།
པཎ་ཆེན་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་སྐབས་སྲུང་སྐྱེལ་ཞུས་པའི་སྐོར་གསལ་
པོ་ཞུ་དགོས་ན་སྔོན་ལ་ངེས་པར་དུ་གནད་དོན་དེའི་ཡོང་སྟངས་ཡོང་ལུགས་་་་་་
རྣམས་ཀློག་པ་པོར་དགོས་ངེས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་དགོས་ཀྱི་རེད། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་
རིམ་བྱོན་གཙང་གི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་དུ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པས་གཙང་ཁུལ་
དུ་ས་ཞིང་དང་མི་སེར། དགོན་སྡེ་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བདག་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་ཆིང་
རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡུང་ཀྲེང་དང་། ཆན་ལུང་དུས་ནས་བཟུང་ཐོག་མཐའ་བར་་་་་་
གསུམ་དུ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་སྲིད་གཞུང་གི་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བའི་བོད་བཞུགས་་་་་
ཨམ་བན་གྱི་ཐད་ཀའི་འགོ་ཁྲིད་དང་དུ་ལེན་དགོས་པས་བོད་ས་གནས་སྲིད་་་་་་
གཞུང་གི་“བཀའ་ཤག”དང་གནས་བབ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན། ལྕགས་ཕག་ལོའི་་
གསར་བརྗེ་བྱུང་རྗེས་བོད་བཞུགས་ཨམ་བན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་གོ་སྐབས་་་་་
དང་བསྟུན་ནས་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་བཀྲ་ཤིས་
ལྷུན་པོས་བརྩི་འཇོག་ཞུ་དགོས་པའི་བཙན་བཤེད་བྱས་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ལོ་་་་་
1914 ལོའི་(ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོ་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ)དགུན་ཁར་གཞིས་རྩེར་སྤྱི་རྫོང་་་་
( གཙང་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ)མི་གཉིས་སྣོན་བསྐོ་བྱས་ཏེ་གཙང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་(མེས་་་་
རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཤན་དང་ཕལ་ཆེར་མཚུངས)བཅུ་དྲུག་དང་། པཎ་ཆེན་གྱི་་་་
ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྫོང་བཞི། རྫོང་དང་ཧ་ལམ་མཚུངས་པའི་སྒེར་ཚུགས་
གཞིས་ཀ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་བྱས། བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་
པཎ་ཆེན་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཁུལ་དུ་བར་མ་ཆད་པར་འབྲུ་དངུལ་དང་ཞི་
དྲག་ཁྲལ་རིགས་མང་དག་འཕར་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནི་་་
• 263.

སྔར་ལམ་དུ་གནས་པ་ཞིག་ལས་གསར་འཕར་ཁུར་པོ་འཁུར་འདོད་མེད་སྟབས་
ཏཱ་ལའི་དང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་བར་འགལ་བ་རྣོ་ངར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་།
པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ནས་ཁྲལ་རིགས་ཁག་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་རེ་བ་ཡང་ནས་ཡང་
དུ་ཞུས་ཀྱང་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ 1921 ལོར་བཀྲ་་
ཤིས་ལྷུན་པོར་བོད་དམག་ཡོངས་ཀྱི་དམག་ཕོགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་སྒྲུབ་དགོས་
པའི་ལས་འགན་འཕར་སྣོན་བྱས་པ་རེད། བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གི་གཉའ་་་་
གནོན་ཚབས་ཆེ་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པས་གནས་ཚུལ་མི་ལེགས་
པ་གཞན་མི་ཡོང་ཆེད་སྐུ་འཁོར་ཉུང་ཤས་ལྷན་ཁྲིད་གནང་སྟེ་བོད་ནས་མེས་རྒྱལ་
ནང་ཁུལ་དུ་གསང་ཕེབས་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་རེད།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ལྷོ་་་་་
བྱང་གི་དམག་གཤེད་ཅན་ཁག་བར་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་པའི་སྒང་ཡིན་པས་དེའི་་་་
སྐབས་ཀྱི་མེས་རྒྱལ་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད།
དེར་བརྟེན་གནས་སྐབས་གཅིག་རིང་ཁོང་ནང་སོག་དང་། བྱང་ཤར། ཧྭ་པེ་་་་
སོགས་ས་ཁུལ་དུ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ཡུལ་བྱོལ་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས་བྱུང་ཞིང་།
ནན་ཅིང་དུ་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་རྗེས་ཏཱ་ལས་སྐུ་ཚབ་མངགས་ཏེ་་་
ནན་ཅིང་དུ་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་པས་པཎ་ཆེན་གྱིས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་ 1929 ལོའི་
ཟླ་ ༡ པར་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་འོག་ནན་ཅིང་དུ་་་་་
དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་པ་མ་ཟད། “ལོ་རྒྱུས་དང་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ་གྱི་་་་་་
འབྲེལ་བ་མང་དག་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱས་ན་བོད་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་ལས་ཁ་བྲལ་ཏེ་་
སྒེར་ཚུགས་བྱེད་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀྲུང་གོའི་
ཕྱོགས་ནས་བཤད་ཀྱང་གལ་ཏེ་བོད་འདི་དོར་ན་འཁོར་ལོའི་གཞོགས་འདེགས་་
ཀྱི་དངོས་པོ་སྐྱུར་བ་དང་འདྲ་བས།” “མཉམ་དུ་གནས་ན་གཉིས་ཀར་ཕན་པ་
• 264.

ཡོད་པ་དང་། ཁ་གྱེས་ན་ཚང་མར་གནོད་པ་ནི་བསྙོན་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་་་་
ཤིག་ཡིན”ཞེས་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་གནང་མཛད། སྤྱི་ལོ་ 1931 ལོའི་ཟླ་ 5 པར་
གདན་ཞུས་ལྟར་པཎ་ཆེན་གྱིས་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གིས་བསྐོང་འཚོགས་་་་་
བྱས་པའི་རྒྱལ་དམངས་གྲོས་ཚོགས་ལ་བཞུགས་གནང་མཛད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་་་་་
1931 ལོའི་ཟླ་ 7 ཚེས་ 1 ཉིན་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་ལ་“རྒྱལ་་་
ཁབ་སྐྱོང་བའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ”ཞེས་པའི་མཚན་བཟོས་་་
དང་། འཇའ་ས། གཡང་ཊིའི་ཐམ་ཀ་བཅས་ཕུལ་བ་མ་ཟད། ལོ་རེའི་གསོལ་
ཕོགས་སྒོར་ཁྲི་ཚོ་བཅུ་གཉིས་རེ་དཀྲིག་ཅར་དུ་འབུལ་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་ཀྱང་
བྱས། སྤྱི་ལོ་ 1932 ལོའི་ཟླ་ 12 པར་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གིས་སླར་ཡང་པཎ་
ཆེན་ནན་ཅིང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་པཎ་ཆེན་བོད་དུ་ཕྱིར་
ཕེབས་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པཎ་ཆེན་ལ་“ནུབ་
ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ”ཞེས་པའི་མཚན་གནས་དངོས་སུ་ཕུལ། པཎ་
ཆེན་གྱིས་“ནུབ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ”ཞེས་པའི་མཚན་གནས
.....
བཞེས་རྗེས་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་ཏཱ་ལའི་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་་་་
མཁན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ལམ་སེང་ལྷ་སར་མངགས་གཏོང་གནང་ཞིང་པཎ་ཆེན་བོད་དུ་
ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་རྒྱུའི་གྲབས་གཤོམ་གནང་སྟེ་ 1936 ལོའི་ཟླ་ 12 པར་མཚོ་སྔོན་
སྐྱེ་རྒུ་མདོར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བཀའ་ཤག་ཕྱོགས་ནས་མངགས་པའི་གདན་་་
ཞུའི་མི་སྣས་ཀྱང་“རྒྱའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ལྷན་ཁྲིད་མ་མཛད་པར་སྟབས་་
བདེའི་ཐོག་ནས་ཕེབས་དགོས”ཞེས་བཤད་པ་དང་། དུས་མཚུངས་ཆབ་མདོའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་འགོ་གཙོས་ཀྱང་“འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་འུ་ལག་སོགས་ཚང་མ་གྲབས་གཤོམ་་
ཟིན་ཀྱང་ཉེ་ལམ་བོད་གཞུང་ནས་གྲོས་མོལ་ལེགས་པོ་མ་བྱུང་གོང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་
མི་ཆོག་ཅེས་བཀའ་ཕེབས་པས་གནས་སྐབས་རིང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཐལ་་་་་
• 265.

མེད་པ་མཁྱེན”ཞེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཕུལ། དེའི་སྐབས་རི་འགོག་དམག་འཁྲུག
ལངས་ཟིན་སྟབས་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་ལ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་་་་
བྱེད་ཁོམ་མ་བྱུང་བས་པཎ་ཆེན་ཕྱིར་ཕེབས་རིང་གི་གནས་སྐབས་ལས་ཁུངས་་་་
དང་སྲུང་སྐྱེལ་ཐད་ཀྱི་ཆེད་བསྐོས་དོ་དམ་པར་ཁོ་ཚོ་བོད་དུ་འགྲོ་མཚམས་བཞག
ན་ལེགས་ཞེས་མཛུབ་སྟོན་བྱས། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་གྲོས་མོལ་བྱས་ཀྱང་པཎ་ཆེན་
ཕྱོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་“ལྷ་སའི་སྲིད་གཞུང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་དགོས”པ་དང་།
པཎ་ཆེན་སྲུང་སྐྱེལ་ཞུ་མཁན་གྱི་“རྒྱ་དཔོན་དམག”གཅིག་ཀྱང་བོད་དུ་འཁྲིད་་་
ཉར་མི་ཆོག་ཅེས་བཀའ་ཤག་གིས་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་པར་བརྟེན་སྤྱི་
ལོ་ 1937 ལོའི་ཟླ་ 10 ཚེས་ 1 ཉིན་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པས་སྲུང་སྐྱེལ་ཞུ་ཕྱོགས་
ཐད་ཀྱི་ཆེད་བསྐོས་དོ་དམ་པར་ཕྱག་བྲིས་ཕུལ་ཏེ་གནས་སྐབས་རིང་བོད་ལ་མི་་
ཕེབས་རྒྱུར་མོས་མཐུན་མཛད། ཁོང་གིས་ཕྱག་བྲིས་དེའི་མཇུག་ཏུ་“ གདན་ས་་
གསུམ་དང་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ནས་གློག་འཕྲིན་འབྱོར་བའི་ནང་གོ་རྒྱུ་་་་
ཤིན་ཏུ་མང་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུའི་ཟོལ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་དེ་
ལས་ལྡོག་སྟེ་པཎ་ཆེན་དང་ཀྲུང་དབྱང་བར་འབྲེལ་ཐག་བཅད་ནས་ཁོ་ཚོའི་་་་་་
བཀོད་པར་ཉན་དུ་འཇུག་རྩིས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ནས་རང་ཉིད་
བློས་བཏང་བ་དང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་རིང་ནུབ་་
ཕྱོགས་སུ་མ་བསྐྱོད་པར་སྒུག་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟར་པཎ་ཆེན་སྐུ་
ཕྲེང་དགུ་པ་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་
དཀའ་ངལ་བཟོས་པ་དང་བཀག་འགོག་བྱས་མཐར་ཕྱིར་ཕེབས་མ་ཐུབ། པཎ་
ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་བོད་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱུང་རྗེས་བསྙུན་གཞི་ལྕི་མོ་
བཞེས་ནས་སྤྱི་ལོ་ 1937 ལོའི་ཟླ་ 12 ཚེས་ 1 ཉིན་མཚོ་སྔོན་སྐྱེ་རྒུ་མདོར་ཡོད་པའི་
དགོན་པ་ཞིག་གི་གཟིམ་ཆུང་ནང་ཞིང་དུ་གཤེགས་ཤིང་དེའི་སྐབས་དགུང་ལོ་ལྔ་
• 266 •

བཅུ་ང་ལྔ་རེད། སྤྱི་ལོ་ 1932 ལོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་
དུ་གསང་ཕེབས་གནང་བ་ནས་བཟུང་མེས་རྒྱལ་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཡུལ་བྱོལ་ལོ་་་
བཅོ་ལྔ་ཙམ་གནང་དགོས་བྱུང་མཐར་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཆར་ཞིང་དུ་གཤེགས་ནས་
རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་མཛད་རྒྱུའི་རེ་འདོད་དེ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་གང་་་
ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་ཐུབ་མེད།
སྤྱི་ལོ་ 1940 ལོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་་་
པོར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་གདུང་རྟེན་བཞེངས་རྗེས་ནང་སྒང་དང་དེའི་ལས་་
བྱེད་ཁྱིམ་མི་སྐུ་སྲུང་སོགས་མི་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་མཚོ་སྔོན་ཤང་སྡེར་(ས་གནས་
དེའི་མི་སེར་པཎ་ཆེན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས)གནས་ཆགས་ཞིང་སྦོལ་
བྱས་ནས་བསྡད་པ་མ་ཟད་ཕྱོགས་བཞིར་པཎ་ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་བརྩད་གཅོད་དུ་
ཞུ་མི་མངགས།
སྤྱི་ལོ་ 1941 ལོར་ནང་སྒང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་བྱེད་སྒོ་ལྟར་མཚོ་
སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཞུང་ཧྭ་རྫོང་ཁོངས་བེའུ་མདོའི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནས་
ཡང་སྲིད་བརྙེད་པ་དེའི་མཚན་ལ་མགོན་པོ་ཚེ་བརྟན་ཞུ་བ་དགུང་ལོ་བཞིར་་་་་་
ཕེབས་ཡོད་པ་དེ་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་གདན་དྲངས། སྐབས་
དེར་བོད་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཀྱང་ས་ཆ་གཞན་ནས་ཡང་སྲིད་གཉིས་་་་
བཙལ་ཡོད་པས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བརྡ་བཏང་སྟེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་་་
བཞུགས་པའི་པཎ་ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་མི་མངགས་ནས
....
གསེར་བུམ་དཀྲུག་དགོས་ཞེས་བཤད། འོན་ཀྱང་ནང་སྒང་གིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་་་་
ཡང་སྲིད་དེ་པཎ་ཆེན་དགུ་པའི་“སྐུ་སྐྱེ”དངོས་འབྲེལ་ཡིན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་
ངོས་འཛིན་ནས་གསེར་བུམ་དཀྲུག་སྟེ་གཏན་ལ་ཕེབས་རྒྱུར་མོས་མཐུན་མ་བྱས་
པ་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ཀྱི་འོག་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ན་ཕལ་ཆེར་་་་
• 267.

འབྲས་བུ་མི་ལེགས་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐག་གཅོད་མ་བྱུང་་
གོང་པཎ་ཆེན་བོད་དུ་སྲུང་སྐྱེལ་ཞུ་རྩིས་མེད་ཅེས་བཤད།
སྤྱི་ལོ་ 1949 ལོའི་དཔྱིད་ཀར་ནང་སྒང་གིས་ཅིས་འཇིགས་མེད་ཀོང་ཀྲོའུ་དུ་
མངགས་ཏེ་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གི་ཙུང་ཐུང་ལས་ཚབ་ལིའི་ཙུང་རེན་ས་པཎ་
ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་ལ་ཆོག་མཆན་དང་གསེར་བུམ་དཀྲུག་མི་དགོས་པའི་གཅིག་་་་
ཐོག་གཏན་འཁེལ་གྱི་ཞལ་བཞེས་ཡོང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། སྤྱི་ལོ་ 1949
ལོའི་ཟླ་ 6 ཚེས་ 3 ཉིན་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གིས་“་མཚོ་སྔོན་ནས་རྩད་གཅོད་
ཞུས་པའི་ཡང་སྲིད་མགོན་པོ་ཚེ་བརྟན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་ཤིང
......
མཁྱེན་རབ་ཀྱི་འོད་སྟོང་འབར་བ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་སྐུ་་་་་
ཕྲེང་དགུ་པའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་པར་ར་འཕྲོད་བྱུང་བས་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་མི་་་
དགོས་པར་རྒྱུད་འཛིན་གྱིས་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཆེད་་
དུ་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་ཡིན”ཞེས་བཀའ་རྒྱ་བཀྲམ། སྤྱི་ལོ་ 1949 ལོའི་ཟླ་8 ཚེས་
10 ཉིན་མཚོ་སྔོན་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དུ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པར་ཁྲི་གསོལ་ཞུས་ནས་
ཁྲིམས་སྲོལ་ལྟར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ།
སྤྱི་ལོ་ 1949 ལོའི་ཟླ་ 9 པར་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གིས་མཚོ་་
སྔོན་ཧམ་བཟུང་བྱེད་མཁན་དམག་གཤེད་ཅན་མའ་པུའུ་ཧྥང་གཏོར་ཕམ་བཏང་
སྟེ་མཚོ་སྔོན་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་བས་པཎ་ཆེན་གྱིས་མི་གཏོང་གནང་མཛད་་
དེ་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་དང་འབྲེལ་བ་ཞུས་པ་རེད། ཟླ་ 10 ཚེས་ 1 ཉིན་ཀྲུང་
ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་སྐབས་་་་་
པཎ་ཆེན་གྱིས་ཀྲུའུ་ཞི་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་སྤྱི་ཁྱབ་སི་ལིང་ཀྲུའུ་ཏེར་གུས་འདུད་ཞུ་
བའི་གློག་འཕྲིན་ཕུལ་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་ཀྲུང་གོ་མི་་་་་་
དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་རྒྱུ་དང་༌། བོད་ལ་བཅིངས་་་་
• 268.

འགྲོལ་གང་མགྱོགས་ཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང་གློག་་་་་་་
འཕྲིན་ནང་“པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལ་སྔར་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་
དང་དམིགས་བསལ་གཟིགས་སྐྱོང་ཆེ་ཐོབ་བྱུང་མོད། ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་རིང་་་
བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་བདག་དབང་གཅིག་གྱུར་ཆེད་རེ་འབོད་ཞུ་བར་གང་སར་
སོང་སྟེ་ལྷོད་གཡེང་སྤུ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་རུང་ད་བར་འབྲས་བུ་གང་ཡང་མ་ཐོབ་
པས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ད་ལྟའང་མཚོ་སྔོན་དུ་སྡོད་མུས་ཐོག བོད་དུ་
ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་བཀའ་སྒུག་བཞིན་ཡོད། སྤྲོ་བར་འོས་པ་ནི་ཁྱེད