། །
དམིགས་པའི་དུག་དེ་ལྷག་མེད་དུ། །གཞིལ་བའི་མ་འཁྲུལ་གཉུག་
མ་དང༌། །འདི་འདྲ་ཁོ་ན་དགོ ས་ཕྱིར་དང༌།
མེད་ཀྱང་ཕར་བཏགས་ལ། །ཀུན་བྱང་བླང་དོར་འཐད་པ་ཡི།
བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད ་མཐར་ཐུག་ཚུལ། །ཀླན་ཀ་བྲལ་བ་ རྣམ
ཕྱེས་ཏེ། །དཔལ་ལྡན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡི་ལུགས། །གྲུབ་མཐའ
ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རུ། །གསར་རྙིང་མཁས་པ་འབུམ་བཞེད་ཀྱི།
རྒྱུ་མཚ ན་རྩ་བ་འདི་མིན་ནམ། (༡༡)། དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་མཚོན་
དཔེ་ཡང༌། །རྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཚུལ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱི་
སྐྲ་ཤད་ཀྱི། ། སྣང་བས་མཚོན་ཏེ་ཟབ་ཁྱད་ཆེ། (༡༢)།་
འདྲ འི་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ། །གནས་ལུགས་ ཡིན་ཕྱིར་བློས་བྱས་
མིན། །ཀུན་ཀྱང་འདྲ་ཕྱིར་ ཉི་ཚེ་ཅི། །ཀུན་ཁྱ བ་གདོད་མའི་
གནས་ལུགས་ལགས། (༡༣)། སྟོང་ཉིད་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡང༌།
འཁྲུ ལ་བའི་ ཞེ ན་སྟངས་དབྱུང་ཙམ་ལ། །འཇོག་ཕྱིར་མེད་ད ག ག་
ཏུ་འཐད་དེ། ། །དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་མེད་དགག་ཕྱིར། །འཁྲུལ་
བློ་སུན་ཕྱུང་ཙམ་གྱི་ཆས།
།མི་ཚིམ་ཡོངས་གཅོད་བཟང་ཞེན་
ཅན། །དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་སྤངས་པ་ཡིས། །མི་ཆོག་བྱ་བ་གཞན་
ཡོད་ འ གྱུར།
།ཡང་ན་འཁྲུལ་བ་སྤོང་བ་ཡང༌། །ཞེན་ཡུལ་
56

བཀག་པས་མ་ཡིན་པར། །འཁྲུལ་བློ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོས། །
ཚེར་མ་དབྱུང་བཞིན་སྤོང་དགོས་འགྱུར། །མེད་དང་མེད་དགག་
མ་ནོར་ཕྱིན། །སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཡིན་པ་ལ། །རིགས་པས་
གནོད་པ་འགའ་མེད་དེ། །ཐལ་རང་གཞུང་གིས་དངོས་ཟིན་
ལགས། ( ༡༤)།ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་ཉན་རང་གིས། །རྟོགས་པར་
འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ། །རིགས་པ་གསུམ་དང་ལུང་བདུན་
གྱིས། །བསྒྲུབ་ཕྱིར་འདིར་ནི་ངལ་མི་དགོས། །འཁོར་རྩ་
ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་ན། །འཁོར་བ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་
རྣམས། །དོན་འདི་རྟོགས་པ་ཞར་བྱུང་དུ། །འགྲུབ་ཕྱིར་རྩོད་
པའི་ཚེགས་ཀྱིས་ཅི། ( ༡༥)།བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་
ཕྱིར། །རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་དང༌།
ཙ་ན་སྟོང་བའི་དངོས། །དཔྱོད་བྱེད་རིག་པས་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །
ད པྱ ད་བཟོད་མེད་དང་ དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས། །རྙེད་དོན་རྣམ་ཀུན་
མི་མཚུངས་པའི། །རིགས་ལམ་སྔོན་མེད་འདབ་བརྒྱ་བ།
གང་གི་གཞུང་ལུགས་སྐྱེད་ཚལ་དུ། །བློ་གྲོས་མིག་གི་དགའ་སྟོན་
དུ། ། རྣམ་པར་ བསྟར་བའི་ལེགས་བཤད་ཆ།
དབྱངས་ཐུ གས་ཀྱི་རྫིང་བུ་ལས།
།མ་བཟོད་
།འཇམ་
།འཁྲུངས་པར་ངེས་སོ་བློ་
ལྡན་ད ག ( ༡༦ )།ཀུན་རྫོབ་འཇལ་བའི་སེམས་ཅན་བློ།
གང་སྣང་བདེན་པར་སྣང་བས་ན། །གཉིས་སྣང་བག་ཆགས་ཀྱིས་
།
57

བསླད་ཕྱིར། །འཁྲུལ་བ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན།
།འཁྲུལ་མེད་
གཉུག་མའི་བཙན་ས་ནི། །གསལ་སྟོང་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་བར། །
བདེན་པར་སྣང་བ་མི་བདེན་པའི།
།བདེན་པའི་གཤིས་འདི་
།མ་
རྟོགས་པར་འཚལ། །དེ་ལྟ་ལགས་ན་གཉིས་སྣང་གིས།
བསླད་དངོས་སྨྲའི་རང་རིག་ཀྱང༌། །སྐབས་འདིར་འོས་པ་མ་
ཡིན་པའི། །ཚུལ་འདི་རྣམ་དཔྱོད་ཁུར་དུ་བཞེས། །བཏགས་
པ་ཙམ་ལ་འཁོར་འདས་ཀུན། །འཐད་ན་བླང་དོར་བྱ་བའི་
གཞིར། །གཙོར་གྱུར་ཤེས་པའི་རྫས་བསྒྲུབ་པའི། །རང་རིགས་
ཆོ་ག་འོ་བརྒྱལ་ཡིན།
{
།མ་བརྟགས་ལྷན་སྐྱེས་བློ་ངོ་ནས།
འཇོག་པའི་ཐ་སྙད་བདེན་པ་ལ། །བརྟགས་ནས་རང་རིག་གཞན
རིག་ཚུལ། །འགལ་ཕྱིར་རང་རིག་འཐད་པ་མིན། །རང་རི་ཤ
མེད་ཀྱང་དྲན་པའི་ཚུལ། །འཐད་པའི་རྩོད་སྤོང་འདིར་གཟིགས་
དང༌། །དོན་དམ་ཙམ་དུ་བཀག་མིན་པ།
ཤེས་པར་སླ། །ཞིག་པ་དངོས་པོའི་ཚུལ་འདི་ཡང༌། །སྔ་འགྱུར་
གཞུང་དུ་མི་གསལ་ཀྱང༌། །སྔ་འགྱུར་མཁས་པས་བཞེད་དགོངས་
དེ༑ །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བསྒྲུབས་ཕྱིར་རོ། །ཞིག་པ་དངོས་པོར་
མི་རུང་བས། །གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་གཏད་སོ་ཡང་། །ཞིག་
པའི་བཏགས་དོན་དངོས་པོའི་ཆ། །མ་རྙེད་པ་ལ་ཐུག་མེད་
དེ། ། ཞིག་རྒྱུའི་བུམ་པའི་མཚན་གཞི་ཡང༌། །གདགས་གཞིའི་
།བློ་དང་ལྡན་ན
58

གསེབ་ནས་མ་རྙེད་བཞིན། །དངོས་པོ་ཁོ་ནར་འཇོག་ཆོག་ན། །
ཞིག་པར་མི་ཆོག་རྒྱུ་མཚན་ཅི། །ཀུན་གཞི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་
པའི། །རྣམ་གཞག་དངོས་སྨྲས་སྒྲོ་བཏགས་པ། །མི་དགོས་
ལུགས་འདིར་ལས་འབྲས་སོགས། །འཐད་པར་གསུངས་པ་
མཐའ་ཆོད་ན། །ཞིག་པས་རང་འབྲས་བསྐྱེད་ཆོག་པ།
།དེ་
ལས་གཞན་དུ་འོས་མེད་དེ།
པར། ། ། །ཞིག་པ་རྙེད་ན་ཆོག་གོ་ལོ།
།རིགས་པ་མི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག །
ཞིག་པས་བསྐྱེད་ན་ལས་མིན་ལོ། །ཞིག་རྒྱུའི་ལས་ཞིག་མ་གྲུབ་
།ཞིག་པ ར་གང་ཞིག་ཞིག་
པ་དང་། །ཞིག་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་ད མ། །ལས་དེ་ཞིག་
པའི་བརྡ་ཙམ་ཡང༌། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཤར་བ་ལ། །ཞིག་པ་
དངོས་པོའི་གྲུབ་མཐའི་གསང༌།
།ཤེས་པར་དཀའ་འོ་བློ་གསར་
རྣམས། ། །ཞིག་པས་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཡི།
།ཐལ་འགྱུར་
མཚོན་ཡང་བཞད་གད་གཞི། །ཞིག་རྒྱུའི་འདུས་བྱས་མཁའ་གང་
ན།། ། དེ་ཞིག་མཁའ་གང་ཐལ་འ གྱུར་ཅི།
།གལ་ཏེ་གང་ན་
།བློ་ལ་གང་
ཤོང་མི་ཤོང༌། ། །དོགས་པ་མིན་ན་གནོད་པ་ཅི། །ཡིན་ན་དངོས་
པོ་ཙམ་མ་ཟད། ། །ཞིག་པ་བེམ་པོར་ཐལ་ལོ་ཀྱེ།
ཤར་བེམ་པོའི་སྤྱིར། །ཤར་བའི་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པ་འདི། །གྲངས་
ཅན་གཞུང་ནའང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཁོ་བོའི་བློ་གྲོས་སོམ་ཉིར་
གྱུར། །རང་བཞིན་མེད་བཞིན་ལས་ཞིག་པས། །རང་འབྲས་
59

འབྱིན་འདི་ལས་འབྲས་ལ། །ངེས་ཤེས་འོག་མར་ཐུན་མོང་མིན། །
འདྲོངས་ཚུལ་མཁྱེན་ཏེ་གཅེས་སྤྲས་འཚལ། །ལྡོག་པ་གཅིག་པུའི་
དཔུང་འཕུལ་གྱིས། །གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་ཨུ་ཐུག་སོགས།
གཞུང་གི་མཐའ་མ་ཆོད་པའི་གཏམ།
།རེ་ཞིག་བཞ ག་ན་མི་
ལེགས་སམ། །ས་མྱུག་རང་ངོས་ནས་གཞན་ན། །ལྟོས་མེད་
ཐལ་བ་བཟློག་པ་མེད། །ལྟོས་མེད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་ན། །མེ་
ལས་མུན་འབྱུང་རིགས་པས་འཕུལ། (༡༧) །ཆོས་ཀུན་རང་ངོས་
།མིང་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ནི། །འཐད་ལྡན་
ནས་ མེད་ ཀྱང༌།
ལགས་ན་ཐ་སྙད་ཆོས། །ཀུན་མཁྱེན་ཚད་མས་ཅིས་མི་འགྲུབ། །
རང་གི་ངོས་ནས་མེད་པ་འདི། །གཏན་ནས་མེད་པར་སོང་ང་
ཡི། ། བློ་གྲོས་ཤེད་མ་ཕྱེ་བའི་གཏམ། །ཀྱེ་མ་མཁས་པར་གྲགས་
པའང་འཛེར། །སྣང་ཚུལ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས། །བསླད་
པའི་རྫུན་སྣང་འཁྲུལ་བ་དང༌། །སྣང་ཙམ་ཆ་ལ་གནོད་པ་
གཞན། །མེད་ཕྱིར་ཚད་གྲུབ་འགལ་བ་མེད། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་
ཚད་མ་ཡིས། །གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་ཐ་སྙད་ཀྱི། །བློ་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་
གཉིས་དབྱེ་བར། །ཐ་སྙད་བློ་ཡིས་གནོད་པ་མེད། །དོན་དམ་
པར་ནི་ཐ་སྙད་ཆོས། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། །དོ ན་
དམ་ལ་ནི་ལྟོས་ནས་སུ། །བཞག་པ་མིན་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད།
ཐ་སྙད་དུ་ཡང་འཁྲུལ་བ་དང༌། །ཐ་སྙད་ལ་ནི་ལྟོས་ནས་ནི།
།
60

མ་འཁྲུལ་བ་གཉིས་མི་གཅིག་ཕྱིར། །ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་གནོད་མེད་
གྲུབ། །དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་མགོ་ཕྱེས་ན། །ཤ་བའི་རྭ་ལྟར་
འགྱུར་རོ་ལོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས། །ཕྱེ་
སྟེ་གསུངས་པར་ཀླུ་དབང་བཞེད། (༡༨) །དོན་འདི་ཀུན་ལ་
གསར་རྙིང་སུ་ཡང་རུང་། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་
རློམ་ཞིང༌། །ཐལ་འགྱུར་ལྟ་བ་འཛིན་པར་ཁས་འཆེ་ཕྱིན། །ལམ་
འདི་ཁོ་ནར་རིགས་པའི་མཚོན་བརྒྱས་ཕྱེ། །རིགས་ལམ་ཉི་འོད་
བདལ་ཡང་མི་མཐོང་བའི། །ལོག་རྟོག་མུན་ཁྲོད་རྒྱུ་བའི་གསེར་
མིག་ཅན། །མཆིས་ན་འགལ་བའི་དུང་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིག་དང༌། །
སླར་ཡང་རིགས་པའི་ཞུགས་ཕྲེང་སྦར་རོ་ཀྱེ།
།གྲུབ་མཐའ་རྣམ་
བཞིའི་བློ་གྲོས་རིམ་པས་ནི། །ཟབ་ཁྱད་ཟ་འོ ག་རི་མོ་ལྟར་བཀྲ་
དང༌། །མཐར་ཐུག་ཆགས་སྡང་ཟུག་རྔུ་སློང་བ་ཡི། །དམིགས་
པའི་དུག་འཇིལ་རིགས་སྔགས་ལ་བབས་དང་། །ཐལ་རང་དགག་
བྱའི་ཚད་ལ་ཕྲ་རགས་མཚམས། །མ་འདྲེས་དབྱེ་བའི་བློ་གྲོས་མིག་
མེད་ན། །ཤེས་རབ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་བས། །གཞུང་
ལུགས་ཀུན་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་གནད་དུ་ཆེ།
།དཔྱད་ཚུལ་དེ་ཡང་
ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང༌།
།སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཟླ་བའི་འགྲེལ་ཆེན་
སོགས། །གཞུང་གི་ཚིག་དང་དོན་ལ་འཁྲི་དགོས་ཀྱིས། །རང་
བློར་ཤར་ཚོད་སྨྲས་པས་ག་ལ་འོང༌། །རིགས་ལམ་དྲང་བོའི་ཐེམ་
61

སྐས་ལ་འཛེགས་ཏེ། །ངེས་དོན་ཆོས་ཀྱི་ཁང་བཟང་ཡངས་པ་རུ་ །
ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་དགའ་སྟོན་མྱོང་བ་ཡི།
།རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་
དེ་སྐྱིད་དགུའི་མཐིལ་དུ་སླེབ། །ཐོབ་བྱ་སྐུ་གཉིས་འཐོབ་དགོས་
པས། །ཐོབ་བྱེད་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ལམ། །ཡ་བྲལ་ཙམ་རེས་
མི་འོང་ཕྱིར། །བདེན་གཉིས་ལམ་རིམ་གཉིས་སུ་ངེས། (༡༩) །
དེ་ཡང་མགོ ན་པོ་བྱ མས་པའི་མན་ངག་བཞིན། །ངོ་བོ་གྲངས་དང་
གོ་རིམ་ངེས་པ་ཡི། །རྣམ་གྲངས་དུ་མ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ། །
ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཨ་ཏི་ཤ་ཡི་སྲོལ།
།དེ་འདྲ་དེ་ལ་ཐེག་མཆོག་
།ལེགས་པར་བཏུང་
མདོ་རྒྱུད་ཀྱི། །ཆོས་ཀྱི་ཟབ་གནད་མཐའ་དག་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །
ཉམས་ལེན་སྙིང་བོ་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་བཞིན།
དེ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པའི་ཕུལ། (༢༠) ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་
པ་ལ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་པོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་
ལམ་འབྲས་འབྲེལ། །བདེ་བླག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན། (༢༡)
དེ་སྐད་དྲང་བོར་གསོལ་བའི་རིགས་ལམ་ཆབ།
ལྷ་བརྒྱར་བདུད་རྩིར་འ གྱུར་ན་ཡང༌།
།སྐལ་བཟང་
།ལོག་རྟོག་ལས་ སྒྲིབ་
ཚན་ཆེའི་པྲེ་ཏ་ཀར། །ཆོས་ཀྱི་ལུས་ཟུང་གསོ་བའི་ཟས་འ གྱུར་
དཀའ། །འོན་ཀྱང་རང་གི་བློ་གྲོས་ཟླ་ཚེས་ཆ། །ཕྱི་ཕྱིར་འཕེལ་
བའི་སླད་དང་དཔྱོད་ལྡན་འགས། །གསུང་ངོར་རིགས་ལམ་དྲང་
ཐིག་འདི་བཏབ་སྟེ། །མ་རྟོགས་བློ་ཡི་ཡ་ཡོ་བཅད་པའི་དགེས། །
62

རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་སྲོལ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་
ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་ཁྱབ་སྟེ། །མཐར་འཛིན་ནད་ཀྱིས་གདུང་བའི་
འགྲོ་བ་ཀུན། །ཤེར་ཕྱིན་སྨན་གྱིས་རྟག་ཏུ་གསོ་བར་ཤོག །དེང་
ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྲེང་བ་ཐམས་ཅད་དུའང༌། །རིགས་པའི་རལ་གྲིས་
ལོག་རྟོག་འཁྱོགས་གཅོད་པའི། །གུར་ཀུམ་མདོག་ཅན་ཤེས་རབ་
འཁོར་ལོའི་ལྷས། །དགྱེས་འཛུམ་སྤྱན་གྱིས་བདག་ལ་གཡོ་གྱུར་
ཅིག །དེ་ལས་བློ་གྲོས་རྫིང་རིང་ཆེས་འཕྱུར་ཏེ། །ཟབ་དོན་ལྟ་
བའི་ནོར་བུ་འབུམ་ཕྲག་ཚོགས། །རྒྱལ་བསྟན་དཔྱིད་དུ་ཕྱུར་བུར་
སྤུང་བ་ཡིས། །སྐལ་བཟང་དགའ་བའི་དུས་སྟོན་དར་བར་ཤོག །
ཅེས་ཡང་ད ག་ པའི་ རིགས་པས་གསར་རྙིང་གི་མཁས་པའི་བཞེད་ཕུགས་ཐལ་འགྱུར་་
གྱི་ལུགས་སྲོལ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རིགས་ལམ་བདུད་རྩིའི་མཆོད་སྤྲིན་ཞེས་་
བྱ་བ་འདི་ནི། གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་ཤིང་བསྟན་པའི་རྩ་
བ་འདུལ་བའི་ཕྱག་བཞེས་དངོས་གཙང་གིས་ཐུབ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེའི་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་པ་་
ལྕང་མའི་སྒར་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་བླ་མ་རྒྱ་མཚོ་ནས་འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་པའི་གསུང་་་་་་་
ཕེབས་དོན་ རིམ་འགྱངས་སུ་སོང་ཡང་། ཉེ་ཆར་དཔལ་ཡུལ་དར་ཐང་གི་སློབ་དཔོན་
འདུལ་བ་འཛིན་པ་འཇིགས་མེད་དཀོན་མཆོག་ནས་སྔར་གྱི་ལུང་སྦྱོར་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་
འགྲུབ་པའི་གསུང་ཕེབས་པར་བརྟེན། རང་དང་སྐལ་མཉམ་གཞན་གྱི་ཡང་བློ་གྲོས་
འཕེལ་བའི་སྒོར་དམིགས་ཏེ། འཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་རྗེ་བཙུན་དམ་པ༧མཁའ་ ཀློང་
ཡངས་པ་རྩལ་གྱི་ཞབས་པད་སྤྱི་བོས་ལེན་པའི་ ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་གི་གཟུགས་བརྙན་འཇ མ་་་
མགོན་བླ་མ་དགྱེས་པའི་འབངས་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་བློ་གྲོས་ཚངས་སྲས་སྙེམས་པའི་
སྡེ་ཞེས་བྱ་བས། དཔལ་ལྡན་སྙན་མོ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཉེ་བའི་གནས་མཁའ་
63

སྤྱོད་གེའུ་ཚང་དུ་བྲིས་པ་དགེ་བར་གྱུར་ཅིག །འདི་ཡང་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞ བས་
འདེགས་སུ་གྱུར་ཅིག །ཛ་ཡནྟུ།༔
64