༈ མན་ངག་ཟབ་མོ་རྣམ་གསུམ་བཞུགས་སོ། །འཇམ་པའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ནད་གདོན་ཉོན་མོངས་གཡུལ་ངོ་ལས། །རྒྱལ་བར་འདོད་ན་ནང་དང་ཕྱི། །
རང་སར་ཐིམ་པའི་མན་ངག་དགོས། །ཞེས་པས། དང་པོ་ཕྱི་རོལ་ནང་དུ་ཐིམ་
པའི་མན་ངག་ནི། རང་གདོན་བགེགས་ལ་དོགས་པ་ཆེན་པོ་ལངས་ནས་ཅིས་
ཀྱང་མ་ཕན་ན། སྲུང་འཁོར་དང་དྲག་སྔགས་སོགས་ཕར་བསྐྲད་པའི་ཐབས་
སྤངས་ཏེ། ག་རེ་ཁམས་གསུམ་འདི་ན་གདོན་བགེགས་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དེ།
ཡོད་ཚད་གནོད་དོན་ཅི་ཡོད།གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་རང་སེམས་ལས་ཤར་བའི་
རྫུན་པ་ལ། གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་གནོད་པར་བཏགས་ཀྱི། འཛིན་
པ་མེད་ན་གནོད་པའང་མེད་དེ། གཤིས་ངན་དུ་ཤི་བའི་རོ་ཡི་རྩར་བསྡད་ན་
དོགས་པ་བསྐྱེད། དེ་ལས་གནོད་པ་འབྱུང་། རྒྱུས་མེད་པའི་རོ་དེ་སྣོད་དུ་བཅུག་
ནས་སྔས་བྱས་ཀྱང་ཡིད་མི་སྐྲག གནོད་པའང་མེད། དེས་ན་ཐམས་ཅད་རང་
སེམས་འགྱུར་མ་འགྱུར་ལ་རག་ལས་འདུག ཁྱད་པར་རང་གནོད་བྱ་དང་གཞན་
གནོད་བྱེད་དུ་བཟུང་ནས་དེ་ལ་ཕྲད་དུ་དོགས་པ་འདི་ལ་ཐུག་པའི་མཚངས་
གཏིང་ནས་རིག་སྟེ། དོགས་པ་དང་འདི་གནོད་པའི་རྩ་བར་འདུག་གི གདོན་
དེ་གནོད་པར་མི་འདུག ལྷ་འདྲེ་ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ལ་འབྲོས་རྒྱུ་ཡང་ཅི་ཡོད།
429

ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ།
མི་གནོད་པར་ཤེས་ན་འབྲོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གནོད་པར་བཟུང་ན་ལྷ་ཡང་འདྲེ་
བྱེད། ཕན་པར་བཟུང་ན་འདྲེས་ཀྱང་ལྷར་བྱེད། དངོས་པོའི་དོན་ལ་མཐའ་
གཅིག་བདེན་གྲུབ་མེད། བརྟགས་ན་གཞི་མེད་སྟོང་པར་མཉམ་བཞིན། རང་
སེམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཕན་གནོད་བྱེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གཅན་གཟན་ལ་ཅི་
ཙམ་དོགས་འཇིགས་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་རང་གིས་ལན་པར་རིགས་པས་
ཐག་བཅད་དེ་གནད་ཀྱི་མཚངས་དེ་རིག་པར་བྱས་ལ། རང་གང་ལ་དོགས་པའི་
གདོན་དེ་དངོས་སུ་དེའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས། དེར་མ་ཟད་ནམ་མཁའ་རབ་
འབྱམས་ཀྱིས་མཐས་གཏུག་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་ཞིང་ཐམས་
ཅད་འུབ་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་རང་གི་ཁོང་པའི་ནང་དུ་སིབ་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། སྙིང་གི་
ནང་དུ་ང་ཞེས་བྱ་བ་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་སྲན་མ་ཙམ་ལ་དེ་ཐིམ་པས་དེས་མ་ཁྱགས་
ནས་ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཞིག་ཏེ་གཞི་ཙམ་མེད་པར་ཡལ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་རང་སེམས་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་དུ་འདྲེས་ཏེ། ང་ཁྱོད་དང་དབྱེ་
བསལ་ཅི་ཡང་མེད་པར་སོང་བར་བསམས་ལ། བློ་ལྷོད་དེ་དལ་གནོད་པའི་
གདོན་དང་དེར་མ་ཟད། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡོད་པའི་ཕན་བྱེད་ཀྱི་ལྷ། གནོད་
བྱེད་ཀྱི་འདྲེ། དགྲ་གཉེན་བར་མའི་འགྲོ་བ་ཁམས་གསུམ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་
ཅད་ང་དང་རོ་གཅིག་བྱས་བཏང་བས། སུ་ལ་གནོད། སུས་གནོད། ཇི་ལྟར་
གནོད་དམ་ཕན་བལྟས་པས་ཕན་གནོད་མེད་པར་དེ་གར་འདུག་པ་མཐོང་ན་
དེ་གའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་སེམས་ཁོང་ལྷོད་དེ་རང་བབས་སུ་བཞག རིག་ངོ་ཤེས་
430

ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐོར་ཐོར་བུའི་རིགས་ཕྱོགས་བསྡུས།
53
ན་དེའི་ངང་དུ་བཞག མི་ཤེས་ན་ཡང་ཅི་བྱུང་བྱུང་ཅི་ཡིན་ཡིན་ཆུག་སྙམ་དུ་བག་
ཡངས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེས་མཚོན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་
དེ་ལྟར་བྱའོ། །དོགས་པ་ནམ་ཆེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་དོགས་པ་ཇེ་ཆུང་དང་། ཉམས་
ཇེ་རྙེད་ཀྱི་ངང་གདོན་གྱི་དོགས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་ཕམ་འཇམ་
དཔལ་དགྱེས་པའི་རིག་གསང་ནས་རྡོལ་བའི་མན་ངག་དང་པོའོ། །མན་ངག་
འདི་འདྲ་ཟབ་པ་ས་སྟེང་དཀོན་ཟབ་རྒྱ༔ གཉིས་པ་ནང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐིམ་པའི་
མན་ངག་ནི། ལུས་ནད་ཀྱིས་ཆར་དཀྲུགས་ནས་ཅི་བྱ་མེད་ཅིང་ཅིས་ཀྱང་མ་
ཕན་ན། ག་རེ་འདི་ལྟར་ན་བ་འདི་སྒྱུ་ལུས་འདིས་ལེན་པར་འདུག ལུས་མེད་
ན་ཅི་ཞིག་ན། ལུས་འདི་བདག་གིར་བཟུང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ང་
གཅིག་པའི་ལུས་ཞེས་ཉི་ཚེ་བར་འཛིན་པས་ལེན་པ་ཁོ་ནར་འདུག ལུས་འདི་
ཡང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་དེ་སྔར་མེད་གློ་བུར་བྱུང་བ། མི་གཙང་བའི་རྫས་
སྣ་ཚོགས་འདུས་པ། སོབ་སོབ་པོ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་པ། སྐྱེས་ནས་འཆི་
བའི་བར་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ། ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་པའི་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་
གྲོང་ཁྱེར། མཐར་ཅིས་ཀྱང་འདོར་ནས་རུལ་ཞིང་ཟགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཐག་
བཅད་ལ། འདིའི་ཤ་རུས་སོགས་སྲ་བའི་ཁམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་དང་
ཁྱད་མེད། དེ་བཞིན་དྲོད་མེ། དབུགས་རླུང་། ཁྲག་དང་གཤེར་བ་ཆུ་སྟེ། འབྱུང་
བ་བཞིའི་འགྱུར་བ་ལས་ནད་བྱུང་ལ། ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དེ་དག་འདི་ལྟར་
དངོས་སུ་སྣང་ཡང་། ཆ་ནས་ཆར་ཕྱེ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གཞིག་རུང་ཞིང༌།
431

ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ།
དེ་ཀུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མ་འདྲེས་པར་རང་སར་ཡོད་པ་བཅོམ་དུ་རུང་བ།
གཞིག་ཏུ་རུང་བ། འགྱེས་ལ་ཁད་པ། གསོག་གསོབ་སྙིང་པོ་མེད་པ། ཆུ་ཡི་
ཆུ་བུར་ལྟ་བུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དཔྱད་ན་དེ་ཙམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས། གཞི་དང་
རྩ་བར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ། ཐོག་མ་མེད་ནས་གོམས་པའི་ལུས་སྣང་གི་རྟོག་པ་
ཨ་འཐས་ལ་ལུས་དངོས་སུ་སྣང་བ། ཕན་གནོད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། བདེ་བ་
དང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྒོ། བརྟགས་ན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་མི་འགོག་
པ་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་པས་ངེས་ཤེས་འདྲོང་བར་བྱས་ལ། དེ་
ནས་ལུས་འཛིན་གཞིག་པའི་ཕྱིར། ཕཊ་ཅེས་བརྗོད་པས་ནང་གི་ཤ་རུས་ལ་
སོགས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྲོལ་ཤིག་གིས་འཐོར་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱིས་ཁམས་
དང་འདྲེས་པར་བསམ། དེ་བཞིན་ཕཊ་རེ་རེས་ཁྲག་ཆུ། དྲོད་མེ། དབུགས་
རླུང་དང་འདྲེས་ཏེ་རང་ལུས་མེད་པར་སོང་བར་བསམས་ལ། དེ་རྗེས་ཕཊ་གཅིག་
གིས་རང་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་བསྲེས་ཏེ་འཛིན་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཧད་དེ་
བཞག རྗེས་ཤེས་སུ་ནང་གི་ཁམས་ལྔ་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་ལྔ་དང་དབྱེར་མེད་
གཅིག་ཏུ་འདྲེས་སོང་བས་རང་ལུས་ཉི་ཚེ་བ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཡང་ཡང་
བྱ༑ དེ་ལྟར་བྱས་པས་ནད་གདོན་བྱད་དང་གྲིབ་སོགས་ཟུག་རྔུ་དང་ཉེས་པ་
ཐམས་ཅད་རྩད་ནས་ཐོན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་མན་ངག་གཉིས་པ་
འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་རིག་གསང་ལས་རྡོལ་བའོ། །གསུམ་པ་གཉིས་མེད་རང་
སར་ཐིམ་པའི་མན་ངག་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བ་སོགས་
432

ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐོར་ཐོར་བུའི་རིགས་ཕྱོགས་བསྡུས།
છછ
ཐབས་གང་གིས་གཞིལ་མ་ནུས་ན། འདི་ལྟར་བསམས་ཏེ། ངའི་ཁོང་པའི་ནང་
ན་ལྷོག་ལྷོག་འཕྱུར་འཕྱུར་འདྲ་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་འདུས་
བྱས་ཡིན་ཏེ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཟུང་འཛིན་དུ་དམིགས་
པ་ལས་བྱུང་གི །མ་དམིགས་ན་མི་སྐྱེ་སྟེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སྣང་སྲིད་ཀྱི་
དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མུ་མེད་པར་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ནང་ནས་རང་གི་ལུས་སེམས་
ཉི་ཚེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང༌། ཡུལ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ལོངས་སྤྱད་བྱར་
བཟུང་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་པའི་མཚངས་རིག་པར་བྱས་ལ།
དེས་ནང་དང་ཡུལ་དང་ནམ་མཁའ་དང་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་
ནས་ཅི་བསམ་འདི་བསམ། བསམ་མཁན་བསམ་རྒྱུ་ཐ་དད་མེད་པར་ནམ་མཁའ་
ལྟར་མཉམ་ཕྱད་དེ་བའི་ཉམས་བསྐྱངས་ལ་ཅི་ཡང་མིང་བསམ་པར་ཅི་གནས་
སུ་བཞག་ལ་གདོད་མའི་གཤིས་སུ་ཡལ་བར་བསམ། དེ་འདྲ་ཡང་ཡང་གོམ་
དུ་གཞུག་སྟེ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེར་མི་གཞུག་པར་ལྷོད་པས་ཇི་ཞིག་ན་རྣམ་རྟོག་རང་
ཡལ། རང་བདེ་ཁོང་འབར་འབྱུང་སྟེ་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པའི་བར་ཆད་རང་ཞིར་
འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་མན་ངག་གསུམ་པ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་རིག་གསང་
ནས་རྡོལ་བའོ། །གཞན་ལ་དོགས་ན་ཕྱི་རོལ་རང་ལ་བསྟིམ། །རང་ལུས་མི་
བདེ་ཕྱི་རོལ་ཁམས་སུ་གཏོར། །རང་གཞན་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་
བསྡད། །ཐིམ་པ་རྣམ་གསུམ་འཇམ་དཔལ་མན་ངག་ཟབ། །ཕྱི་རོལ་ནང་དུ་
ཐིམ་པ། ནང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐིམ་པ། གཉིས་མེད་རང་སར་ཐིམ་པའི་མན་ངག་
433

ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ།
ཟབ་མོ་འདི་གསུམ་ས་ཕག་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ཉེར་གསུམ་ལ་རྫ་རྡོ་
རྗེ་འཕན་ཕྱུག་གི་རི་ཞོལ་དུ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་ཡིད་མཚོ་ལས་ཐོན་པའི་ཟབ་
ཆོས་ལགས་སོ། །
།ཤིན་