ཉམས་སྣངའོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལ། །རྩ་ིབ་ཤར་གྱེན་འགྲེང་མདུང་རྩེ་དང་།ྋ།འོད་ཟེར་དུམ་བུ་
ཟ་འགའསྣང་གསུམ་སྤྲུལ་ལྔ་སྤྲེལ་ལྕལ་ལ་གདང་ད་སྔག་སྐང་ལ་ལས་དང་རྨ་བྱའི་མདགས་འབད་ཕང་གར་མ།མབུ་
རྡ་ོརྗེ་རན་ཆེན་པདྨ་དང་།  ེ།རྒྱ་གྲམ་འཁོར་ལོ་རིས་སུ་འཆད། །ད་རུང་ཉམས་སུ་བླང་པས་ན། །སྨན་པའྤྱི་བའི་རྟགས་རྣམས་ན།།
18
587

གཏེར་ ནག་པོ་དགུང་འཕུར་གསུང་ གསར།
ཐིག་ལེ་མཁར་ཕོར་རྩ་མ་པ་དང་། །འད་སྐོར་རྦ་ཕུབ་རྩམ་པ་དང་། །གྲྀད་བཞ་ིརས་དང་ཐག་ལེ་ན།ི །མུ་ཁྱུད་ལྡུ་ལྡནཱ་སྟེང་དུ་ནི།།
སྐུ་ཕྱེད་པ་དང་སྐུ་སྐྱང་འཆར། །མཚནྡྲ་མོ་འོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །འཇའ་ཡི་གུར་ཁང་སྐུ་སྐྱང་དང༌། །ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་ཅི་བྱེད་མཐོང༌།།
བེམས་པོ་གཟུགས་ཅན་ཚོགས་ཀྱིས་ནི། །གེགས་ན་མི་ནུས་པར་དུ་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་རེེད་རྩལ་རྫོགས་པ་ལ། ྃ །འཁོར་བ་མ་ི་
ལྡོག་མི་སྲིདདོ། །ཤེས་ཉམས་ལ་ན་གང་ལ་ཡང་། །འཛིན་ཆགས་མེེད་པར་འགྱུར་བ་དད་། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་གྱུར་པ་དང༌།།
ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་དང༌། །རིག་པ་མི་འགྱུར་བ་དང་བཅས།_ །འཁྲུལ་པ་ཡིད་ལ་མི་འཆར་དང་། །ཤེས་པ་འཛིན་པ་མེད་་
པར་གྲོལ། །འབྱུང་བའི་གནད་པ་མི་ཚུགས་སོ། །ལུས་ལ་སྟེར་མ་མེེད་པ་དང༌། །བཟའ་བཏུང་ཡིད་ལ་མིདྲན་ཅིང་། །ལུས་
588

৩৩
།ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ང་ོཚ་བྲལ། །སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱི་ཟིན་པ་འདྲ། །ངག་ན་ིབྲཀ་ཆ་ལྟ་བུ་དང༌། །སེམས་ན་ིསྐྱེས་
བུ་དུག་ཟིན་ལྟར། །འཁོར་བར་མི་ལྕང་ཐག་ཚད་ད།ོ །ཚད་ན་ིཕྱ་ིཡ་སྣང་བ་ན། །སྟོང་པས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འཆད། ཱ།
ནང་གི་སྒྱུ་ལུས་སྟོང་པ་ཡི། །འཁྲུལ་པའི་ཕྱབ་བྲལ་”བར་གྱུད། །རྩ་རླུང་སེམས་རྣམསདག་པ་ལས། །རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བར་མི་
སྲིད་དོ།ྋ།འདི་དུས་རྨི་ལམ་འདོ་གསལ་དུ། །འཆར་བསའཁྲུལ་པའི་བེག་རླགས་ཟད། །འདི་དུས་ཚེ་ཡིས་དུས་བྱས་ན།
ཚེས་ཉིད་བར་དོར་སངས་རྒྱས་སོ། །རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་པའི་རྟག །ཐག་ལ་ལྔ་ཚོམས་དག་དང་ནི། །བཅུའམ་རེ་རའ་ི
ནང་དུ་ལ། །ཉི་ཤུ་ལྔ་རྩ་རེ་དང་ནི། །དེ་ཡི་ནང་དུ་རིག་པ་ན།ི །སྐུ་རུ་སྨིན་སྟེ་རྀགས་ལྔ་དང༌། །སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ་་
18
རྫོགས་ཆེན་ ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ ཁྲིད་ཡིག

སོགས་འཆར། །དརུང་ཉམས་སུ་བླང་པས་ནྱ། །ཞ་ིཁྲོའི་ིདཀྱལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་འཆར།___ །གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་ལྷ་ཡི་སྐུ།།
རང་ལུས་དྲ་ིམ་མེད་པ་ན། །ཟང་ཐྲལ་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་འཆད། །འཁར་བར་སྐྱེ་བར་མ་ིསྲིད་དོ།།སྐུ་གསུམ་དགོངས་པ་
མངོན་དུ་འགྱུར། །ལུས་ན་ིགླང་ཆེན་འདོམས་ཚུད་ལྟར། །ངག་ནི་གྲུལ་བུམ་ཕྲུག་གུ་ལྟར། །ཅི་སྨྲས་དེ་ཡིས་རྗེས་ཟློས་བྱེད།།
སེམས་ནི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བས། །སྐྱེས་བུ་ནད་བྱང་ལྟ་བུ་དང༌། །མཚན་མོ་འད་གསལ་འབྱོང་པ་ཡིས། །གདོས་བཅས་ར་ི་
དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ།__ །ཐོག་པ་མེད་པར་ཟཱང་ཐལ་འགྲོ། །ཚད་ནི་རྨི་ལམ་རྒྱུད་ཆད་དོ། །ཡེ་ཤེས་རང་གྲོལ་འཁྲུལ་པ་ཡུཿས། །
༈འཁྲུལ་པའི་ཕུང་པོ་དག་པའོ། །ཚེ་ཡིས་དུས་རྣམས་བྱས་པ་ན། །འཚོོ་ཁ་འོད་གསལ་ངང་དུ་ན།ི །གྲོལ་ནས་མངོན་པར་
གཏེར་ ནག་པོ་དགུང་འཕུར་གསུང་ གསར།
590

৩৩।
།རྫོགས་སངས་རྒྱས་་ཨ་དེ་ཡང་འོད་དང་ཝ་དང་ནི། །རང་བསྲེལ་ལྷ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་།ས་ག་ཡོས་
18
།རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དེ་ཡང་འོད་དང་སྐྲ་དང་ནྀ། །རང་བསྲེལ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང༌། །ས་གཡོས་
འོད་དད་འཇའ་ཚོན་འཆར། །ཡིག་གེ་ལྷ་ཡི་སྐུ་རུ་འབྱུང༌། །ནམ་མཁའ་དྭངས་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་།ྋ།དེ་ཉིད་མངོན་པར་་་
སངས་རྒྱས་རྟགས། །ཐག་ལེ་སྟོང་པའི་སྨོན་མོའི་ནད༌། །ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་འཆད། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའིརྟག་ -
ལ་ན།ི །དྱེ་ཡང་སྐུ་དང་ཐག་ལེ་རྣམས། །དག་ངས་བཟུང་བ་འཛིན་པ་དང༌། །ཞེན་པརྣམས་ན་ིདག་པན། །གྲུབ་པ་མཐའ་་
དངས་ལམ་ནི། །དུས་གཅིག་ལ་ནི་ཆོད་པ་ཡན། །ལུས་ནི་འད་ཀྱི་ལུས་སུ་འགྱུར། །དག་ན་བྲག་ཆ་ལྟ་བུལ། །སེམསནི་
སྤྲོས་མེད་ངང་དུ་གནས། །དེ་དུས་སྐྱེ་བ་རང་དབང་ཐོབ་ྋ།འཕོ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ། །བཞེངས་ནས་གང་ཟག་གྲོལ་བར་ཞུས། །
ཧི
རྫོགས་ཆེན་ ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ ཁྲིད་ཡིག

གཏེར་ ནག་པོ་དགུང་འཕུར་གསུང་ གསར།
འཇུག་པ་ལ་ན་ིདབང་ཐོབ་པས། །དང་ལུས་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུག་ན། །འོད་ན་ིསེར་དཀར་དམར་དང་ལྗང༌། །སེམས་ན་སྐྱེམེད་
ངང་དུ་ཡལ། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་སྟེ། _ །མཁའ་མཉམས་ཉག་ཅིག་སངས་རྒྱས་སོ། །རླུང་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་
ཡིས། །འབྱུང་བ་ལ་ན་ིདབང་བསྒྱུར་ནུས། །སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་བ་ཡས། _།སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་འཕྲིན་ལས་ལྔ།།
ལྔ་ཕྲག་ལྔ་ལྔ་ལོངས་སྤྱོད་པས། ྋ།འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་བྱེད་པར་ནུས། །དེ་དུས་སེམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ན། །སྣང་བ་ཐམས་
ཅད་རང་འོདེ་འཆར།  ྃ།ད་ེལ་སྦྱང་བ་གཏད་པ་ཡིས། །སྣང་བ་རྣམས་ན་ིཚུར་ལོག་ཏ། །འཕོ་བ་ཆེན་པོའ་སྐུ་འགྲུབ་སྟེ། །
༈ སྐྱེ་འཆི་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ལུས་ལ་ན།ིྋ།བཟང་ངན་མེེད་པར་འཆར་བ་ན།ི །ངོ་བོ་ཀ་དག་ཇེ་བྷཻམ་འགྱུར།

རྫོགས་ཆེན་ ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ ཁྲིད་ཡིག
།ལུས་ཀྱང་རེས་སྦྱང་རེས་མི་ིསྣང༌། །དེར་རང་དག་སྟེ་ཟག་བཅས་ཀྱ། །ཕུང་པོ་མི་གནས་ཡལ་བར་འགྲོ། །
དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་ཡལ་ལྟར་གྱུར།ྋ།སྐུ་གཉིས་འགྲོ་དོན་བྱེད་པ་འོ།ྋ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ན། །གནས་ལུགས་
དངོས་པོའི་བཞུགས་ཚུལ་དང། །ཅི་ཡང་མ་ཡན་པ་དེ། །ཟད་པ་ཐ་སྙེད་ཞེན་པ་ཟད། _ །ཅ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །སྣང་
བ་རག་པདྲི་མ་མེད་པ་ཡས། །ནམ་མཁར་ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་འཆར། །དེ་ནས་གྲོལ་བ་བཞི་ལ་ནི། །ཐག་མའི་གཞིའི་
ཀ་དག་དང༌། །ལྷུན་གྲུབ་དང་ན་ིགཉིས་དང་ནི།།ལམ་གྱི་སྣང་བ་འཆད་ཚུལ་ལ། _།ཉམས་སུ་བླང་པས་རྫོགས་པ་ན།
འབྲས་བུ་གྲོལ་བ་བཞྀ་ལ་ནི། །ངོ་བོ་ཀ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་བཞིན་ཀ་དག་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ། །ཐུགས་རྗེ་ཀ་དག་སྤྲུལ་པའྀ་སྐུ། །
1
18
ཧི

གཏེར་ ནག་པོ་དགུང་འཕུར་གསུང་ གསར།
རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་སྣང་བ་ན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། །བསམ་གྱིས་མ་ེཁྱབས་འཆར་བ་ལ། །གང་ལ་མིག༽ནས་
ལུས་དང་སེམས།ྋ།དབྱེར་མེད་བསྨིཾམ་པའ་ིངང་ཐམ་ཞིང༌།_།རེ་དག་བྲལ་བའ་ིགདེངས་ཐབ་ནས། །ངོ་བོ་ོརང་བཞནཐུགས་
རྗེ་གསུམ། །འགྲོ་དོན་ལྷུན་གྲུབ་རྩལ་བྲལ་བྱེད། །ང་བོ་བཙེས་ཀླད་དང་བྲལ་བས། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྐྭཊོ་མ་ནི། །སྟོད་
པ་ཆོས་ཀྱཱ་ིསྐྱུ་རུའོ། །རྒྱང་ཞག་ཆུ་ཡ་སྨོན་མ་ལས།།ཐན་སྟེ་དབྱིངས་ན་ི་རྣམ་དག་གིས།།སྨོན་མའི་ནང་ན་ཐིག་ལེནྡྲ།།
སྟོང་པའི་སློན་མརང་མདངོས་དང་། །གསལ་བ་རིག་པ་རང་འོད་ནི། །ས་ལེ་བ་འད་ལོངས་སྐུའི་ལམ། _།དེ་ེཉྀད་དབྱེ་བ་་་་
མེད་པ་ལ།།སྣང་ཉམ་ཤེས་ཉམ་འཕེལ་བ་བཅས། །སྤྲུལ་སྐུའི་ལམདུ་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་རྣམས་ཀྱིས།།
594

18
།འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཕྱིས་ཐོབ་དུས། _།རེ་བས་ཁྱད་པཊ་ཕྱེ་བ་ཡིན། _ །སྣང་བ་བཞ་ིཔོ་ོམཐར་ཕྱིན་ནས། །
རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་རྒྱུད་ལས། །ས་ཞེས་ལོག་ན་ཡོད་པ་མན། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་གྲང་ཟག་རྣམས།།དད་
པོ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས། །དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ན། །དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའ་ིས། །དེ་ནས་འོད་དང་སྐུ་དང་ནི། །
ཐག་ལེ་མཐོང་ཚེ་རང་མདོངས་དང་། །རང་རིག་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་ཅིང༌། །ཡིད་དཔྱོད་དྲི་མ་མེད་པ་།ྋ།གཉིས་པེ་དྲི་མ་མེད་
ཤྲྰིག་ལེ་མཐོང་ཚེ་རང་མདོངས་དང་།།རང་འིག་ཡིན་པ་ཐག་ཚད་ཅིང༌།
པའི་ས། །འོད་སྣང་གང་དུ་འཆད་པ་དང༌། །གསུམ་པ་འད་འབྱེད་ས་ཡིན་ནོ། །ཐག་ལེ་སྟོང་པའི་སྟོན་མ་ལ། ེ།་འད་་་
ཟེར་འཕྲོ་ཞིང་དབྱིངས་ཉིད་ནི། ྋ།རྒྱ་རྣམས་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་ན། །བཞ་ིཔ་འད་འཕྲོས་ས་ཡན་ན།ྋ།དབྱིངས་དར་རག་པ་དབྱེད་མེད”
595
རྫོགས་ཆེན་

གཏེར་ ནག་པོ་དགུང་འཕུར་གསུང་ གསར།
པར། །གོམས་པས་ཉོན་མོངས་དུག་པས་ན། _།ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་གྱུར་པས་ན། །ལྔ་པ་སྤྱོད་རྣམས་བཀའ་བའི་ས྄། ་
ཞིང་དང་ཞི་ཁྲོའ་ིསྐུ་རྣམས་ན།ི _ །འོད་དུ་སྦྱང་ཞང་འད་འཁྲིགས་པ་ །དྲུག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ིས།ྋ་འཁར་བར་ཉམས་ང་མེད་པ་
དང་༑ །སངས་རྒྱས་དགུའ་བ་མེད་པ་ནི།ྋ།བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ིས།།ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད། _།བརྒྱད་པ་མི་་་
གཡོ་བ་ཡིས། །དན་གཉིས་ཕུན་གསུམ་འཚོགས་པས་ན།
།དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ས། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་རྩལ་
ཐོག་ག་རྩས་ཀུན་ཏུ་འདི་ཀྱིས་སཆོས་སྤྲིན་ཆེན་ངོ་ལི་དེ་ལ་མ་ཞེན་ལསཔ་རང་ས་རང་གང་ནས་རྣམས་རང་ད་གེ་མས་ །ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ཤར་བ་ནི།
།བཅུ་གཉིས་
596

རྫོགས་ཆེན་ སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་ ཁྲིད་ཡིག
৩৩
།མཆགས་པདྨའྀས། །ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་ནམ་མཁའ་ིམཐོང༌།___ །འོད་ཀྱི་ཚོམ་བུ་ལྔ་ལྡན་ཤར། །
བཅུ་གསུམ་འཁོར་ལོ་ཚོགསཆེན་ས། །ལུས་ན་ིའཇའ་ལུས་དག་ཏུ་གྲོལ། །ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་ཡས།
སྣང་ཉམས་ཤེས་ཉམས་གཏན་ལ་ཕེབས། །བསྐྱེད་རྫོགས་རང་དབང་ཐོབ་པ་ཡིས། །བཅུ་བཞ་ིརྡོ་རྗེ་འཛིན་པའ་ིས། །
ཚོས་ཉིད་སྦྱང་བ་རང་སྣང་དུ། །ཞི་ཞང་འཁྲུལ་ཆོས་དབྱངས་སུ་ཟད། །ཡོངས་སུ་དག་པར་སངས་རྒྱས་པ། །ཡེ་ཤེས་བླ་
མའི་ས་ནོན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་སྣང་བ་དང༌། །ཉམས་སྣང་གང་འཕེལ་གཉིས་ཀྱིས་ཚེ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ།
རིག་པ་ཚང་ཕེབས་སྣང་བ་ན།།ཁྲོ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོ་ རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ན།ི །ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་ལ། ྋ།ལོངས་སྐུའི་ལམདུ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་འཚོར་བའ་ི
18
ཧི
597

གཏེར་ ནག་པོ་དགུང་འཕུར་གསུང་ གསར།
ཚེ༑_།ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་ཉམས་ལེནྱ་སྐད་ཅིག་མ་ཡི་ཚེ། །ངག་པ་བཅོས་སླད་དང་བྲལ་ཁྲས། །མིགཡོ་
བ་ན་ིཚེས་སྐུ་ནི། _ །དབྱངས་ཀྱི་དང་ཤྲ་ཐིག་ལེ་ན། _།སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཞེསབྱ་བ། །རིབག་པ་ལྕུག་རྒྱུད་དབྱེད་མེད་འགྱུར། །
འོད་སྣང་རྒྱས་པ་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ། །དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་སྤྲུལ་པའྀ་སྐུ། _ །སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི།
གྱུར་པ་ནི། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ནི། །ང་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་སོ། ྋ།མ་ཡང་ངང་ལས་མ་རག་པ། །མག་ག་ིསྒོ་རུ་འཆན་
བས་ན། _།རྒྱང་ཞག་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མའོ། _ །དེའི་ནང་འད་འཁྱིལ་གཅིག་གི་ནང༌། །སྣ་ཚོགས་སྩང་བ་འཆར་བ་ནི་། །དབྱིངསཁྐྲི་
རྣམདག་སྒྲོན་མའོ། ྋ།དེའི་ནང་ཐིབ་ལེ་གའུ་ཁ་ཕྱེས་འདྲ། །རྨ་བྱའ་ིམདོངས་ན་ལྟ་བུ་ནི།
།དེའི་ཁཔ་འོད་ཁགྲོ་ལ་གཅིག་གྱི་།དང་ས་ཐོགསྣ་སྒང་བ་འཆགྲག་།
།དེས་སུ་གྱེས་ལྟར་མངོན་པའི།།
598

རྫོགས་ཆེན་ སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་བྱོན། ཁྲིད་ཡིག
৩৩
།ཐིག་ལེ་སྟང་པའ་ིསྒྲོན་མེ་སྟེ། _།རག་པ་ལུག་རྒྱུད་དབྱེར་མེད་འགྱུར། །དབྱེར་མེད་རིག་པ་སྐུ་ཡི་ིམདངས། །
རྡོརྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གཟིགས་པས།།རྣམ་རྟོག་ཕྲ་རྀག་སྦོམ་གསུམ་གྱྀ།ྋ།སྣངབ་ཡོད་མེད་རྟག་ཚད་ཀྱི། །ཤེས་སོོ་གྲོལ་དང་གྲོལ་པ་
དང༌། །འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་གང་ལྟར་ར།། །།ཅེས་པ་འད་ི་ཡད་མེ་བྱིཟླ་ཚེས་ལ་རགས་འཛིན་ནག་པོ་པའི་གདུང་རིགས་འཛིན་པ་༧དཔལ་ཆེན་ལེགས་ལྡན་བདུད་འཇོམསརྡོ་་་
རྗེས་དགེ་བར་ཕབ་པའོ།། ༎ ཨཧོ། གདད་མའི་མགོན་པོའི་རྡ་ོརྗེའི་གསུང་གསང་བཅུད། །གྲོལ་གཞིའི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་རྫོགས་མན་ངག་བཅས། །དཀ