དག་ གི་ ཡན་ ལག་ ཀུན་ འདམ་བུ་དཀྲུགས་པ་བཞིན་བཏང་ངོ་། །ཞེས་པའི་
ངག་རྩུབ་ཀྱིས། སྐྱེ་བ་དུ་མར་ངན་སོང་མྱོང་། མིར་གྱུར་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱར་
རྩིབ་མ་འདམ༌བུ༌དཀྲུགས༌པ༌བཞིན་གྱུར་ཅིང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ལ། ད་
ལྟ་ཉོན་མོངས་ཟད་ ཀྱང་ ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
-127-

མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྣང་ལས། སྤྱོད་འཇུག་སྒྲུང་འགྲེལ།
སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན། མ་གྷ་དྷ་ན་མི་ཞིག་ལ་ཤུ་བ་གསར་པ་ཆུས་བཀང་
པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་དུ། ཁང་ཐོག་ནས་ཁྱི་ཡིས་ཆུ་བཏང་བ་ས་བོན་དང་འདྲེས་
ནས་ལྷུང་ངོ་། །དེར་མི་དེས་དེ་ལྟར་མ་ཚོར་བར་འཐུངས་པས། ཁོང་པར་ལྷུམས་
སུ་གྱུར་ཏེ་ཡ་མཚན་ཆེ་བར་གྱུར་ཏེ། དེར་ཟླ་བ་མང་པོ་ལོན་ནས་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མི་
བདེ་བ་ལ། སྨན་པས་ཆུ་མང་པོ་འཐུང་དུ་བཅུག་པས། ཆུས་ཁྱི་གུ་ཁོང༌པའི་སྟོད་
དུ་བཏེག་གོ །སྙིང་ཁའི་གོང་དུ་ སླེབས་ཙམ་ན། མི་དེ་མི་གཙང་བ་ལ་བསྒོམ་དུ་
བཅུག་པས།
ཁོང༌པའི༌ནང༌གི༌ཁྱི༌གུ་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྟེ། མི་གཙང་བ་བཟའ་བར་
འདོད་ པས་ མི་ དེའི་ ཁ་ ནས་སྐྱེས་ སོ། །དེ་ནས། མི་གཙང་བའི་ དྲི་ ལ་ སྣོམ་ པའི་
དུས་ སུ། མི་ ལ་ སྡུག་ བསྔལ་ ཡོད་ ལ། ཁོང་ པའི་ ཁྱི་ གུ་ ལ་ བདེ་ བར་ ཡོད་ པས།
བདེ་སྡུག༌དོན་ལ་བདེན༌པར༌མི༌རིགས་སོ། །རིགས་ན་གཉིས་ཀ་མཚུངས་དགོས་
སོ། །ཞེས་པའོ། །
༈ རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས། །ཀུན་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ བམ། ཚངས་
པའི་སྐྱེ་རབས་སོགས་བརྗོད་ནས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསླུ་བར་གཏན་ལ་དབབ་
བོ། །དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་དུ་བྲམ་ཟེ་སྤུན་གསུམ་སྐྱེས་པའི།
ཕུ་བོ་ནི། བ་ར་སྭ་མི་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞེངས་སོ། །བར་པ་ནི། པ་ཀི་ལ་སྭ་མི་
སྟེ། མུ་སྟེགས་ ཀྱི་ གཙུག་ ལག་ཁང་བཞེངས་སོ། །དེ་གཉིས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་
དང་། དབང་ཕྱུག་གང་ཟག་ལ་རྩོད་པ་བྱས་སོ། །ཕུ་བོ་ན་རེ། ཁྱོད་གངས་ཏེ་སེ་
ལ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཀྱིས་དེར་སོང་ལ། གང་བཟང་དབང་ཕྱུག་རང་ལ་
དྲིས་ཤིག་ཟེར་རོ། །
དེར༌ནུ༌བོས༌གངས༌ཏི༌སེ༌ལ༌ཕྱིན༌ནས་སྒོ་ཕྱེ་བྱས་པས། དེའི་ནང་ནས་དགེ་
-128-

སྤྱོད་འཇུག་སྒྲུང་འགྲེལ་ལས་འབྲས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།
སློང་ བདུན་ ནམ་ མཁའ་ ལ་ འཕུར་ ཏེ་ རྫུལ་ འཕྲུལ་ གྱིས་ སོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ།
དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་བྱུང་བ་ལ། དབང་ཕྱུག་ཁྱེད་དང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་གང་བཟང་བྱས་པས། དབང་ཕྱུག་ན་རེ། དེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གོའུ་
བཅོམ་ལྡན་
ཏ་མའི་ཉན་ཐོས་བདུན་པོ་འདིའང་ངའི་མཆོད་པའི་གནས་ཡིན་ན།
འདས༌ང༌བས་བཟང༌བ༌ལྟ་ཅི་སྨོས་ཟེར། དེར་པ་ཀི་ལ་སྭ་མིའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་སོ། །
༈ སྒྱུ་མ་ལ་ནི་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། བཟང་པོ་ཞེས་པ་སྒྱུ་མའི་
རྟུལ་ ཞུགས་ ལ་ ཤིན་ ཏུ་ མཁས་ པ་ དེས། སྒྱུ་ མའི་ སྒོ་ ནས་ སྐྱེའོ། །ཐམས་ཅད་
འདུན་པར་བྱས་ཀྱང་། འཁོར་རྣམ་བཞི་པོ་ སངས་ རྒྱས་ ཀྱི་ ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ངོས་
ནས། བཟང་ པོས་ མགོ་ རྨོངས་ པར་ བྱ་ མ་ ནུས་ པའི་ ཚེ། གོ་ ཏམ་ ཐམས་ ཅད་
མཁྱེན་པ་མིན་པར་སྒྱུ་མས་མགོ་རྨོངས་པར་ནུས་ན། སྐྱེ་བོ་རིལ་བདག་ལ་འདུན་
པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་མིན་སད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོང་སྟེ། སང་བདག་ཅག་ཅན་གདུགས་ཚོད་ལ་བྱོན་པར་
ཞུས་ པས། བཟང་ པོ་ འདུལ་ བའི་ དུས་ ལ་ བབ་ པར་ མཁྱེན་ ནས། ཞལ་ གྱིས་
བཞེས་པའི་ཚེ། མོའུ་འགལ་གྱིས། བཟང་པོ་དད་པ་མིན་པར། ཐོ་འཚམ་པ་ ལ་
མི་ གཤེགས་ པར་ ཞུས་ པས། ཁྱོད་ སྙིང་ ལས་ ཆུང་ ངུར་ གྱིས་ ཤིག །ལྷ་ དང་ བཅས་
པའི་འཇིག་རྟེན་ན། དེ་པ་ལ་སུས་ ཀྱང་ཐོ་འཚམ་པར་མི་ནུས་སོ་གསུང་ངོ་། །
དེར་ བཟང་ པོས་ རྒྱལ་ ཁབ་ ཏུ་ སྒྱུ་ མའི་ ཁང་ བཟངས་ སུ། ཁྲི་ སྟན་ཟས་ སོགས་
བཤམས་པས། ལྷ་ཀླུ་མིར་བཅས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་ཏེ། བཟང་པོས་ དེ་ བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་ཐོ་འཚམ་པ་ལྟའོ། །དེ་ནས་བསམས་པ། སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་
-129-

མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྣང་ལས། སྤྱོད་འཇུག་སྒྲུང་འགྲེལ།
དང་བཅས་ཏེ་བྱོན་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་པ་ལྟར་ན། བདག་གིས་
མགོ་རྨོངས་སུ་གཞུག་པར་མི་རིགས་སྙམ་ན། རིངས་པར་ཕྱིན་ནས། ནོངས་པ་
བཟོད་པར་གསོལ་ནས། གདུགས་ ཚོད་ ལ་ གཞན་ དུ་ གཤེགས་ པར་ ཞུས་ པས།
བཀའ་སྩལ་པ། སྒྱུ་མའམ་སངས་རྒྱས་ལ་སྒྱུ་མའི་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག༌དང༌།
འབྲས་བུ་སྒྱུ་མའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་བྱོན་ཏེ།
འཁོར་རྣམས་ལ། ངས་སྟན་ལ་མ༌བསྡད༌པར༌ཁྱེད༌རྣམས༌སྟན༌ལ༌མ་འདུག་ཅིག།
ངས་ཟས་སོགས་ལ་མ་སྤྱད་པར། ཁྱེད་རྣམས་མ་ཟ་ཞིག་གསུང་ནས་བྱོན་པའི་ཚེ།
བཟང་པོས། གཞིག་པར་འདོད་ཀྱང་གཞིག་མ་ནུས་པར། རྒྱུ་མཚན་ཞུས་ པས།
ངས་ བྱིན་ གྱིས་ བརླབས་ པས་ གསུང་ སྟེ་ ལེགས་ནས། གང་གིས་སྦྱིན་པ་ གང་ ལ་
བཏང། །སྦྱིན་པ་ཇི་ ལྟར་ མི་རྟོག་ པ། །སྦྱིན་ པ་ མཉམ་ པ་ དེ་ ཉིད་ ཀྱིས། །བཟང་པོ་
ལ་ ནི་ ཡོངས་ རྫོགས་ ཤོག རྫོགས་ ཤོག །ཅེས་ དང་། ངས་ ཆོས་ ཐམས་ ཅད་ སྒྱུ་ མ་ ལྟ་ བུའོ། །
ཞེས་ མ་ བསྟན་ ནམ། ཞེས་ སོགས་ གསུངས་ ནས་ བཟང་ པོ་ དད་ པར་ བྱས་ ཏེ།
འཐུ་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་དོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ལེའུ་དགུ་པའོ།། །།
ཀ༡༠ ལེའུ་བཅུ་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་བཤད་པ།
༈ གྲང་པས་ཉམས་ཐག་དྲོ་ཐོབ་ཤོག །ཚ་ གྲང་ ལ་ སོགས་ངན་སོང་ གསུམ།།
ཟག་ བཅས་ དགེ་ བས་ ལྷ་ མི་ དང༌། །ཐབས་ མཁས་ དགེ་ བས་ འཚང་ རྒྱ་ ཞེས། །
བླང་དོར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱས་སོ། །འགའ་ཞིག་གིས། རྟེན་གསུམ་སོགས་ཀྱི་
ནམ་བཟའ་ བཤུས་ པ་ དང་། སྐམ་ ལ་ གནས་ པའི་ སེམས་ ཅན་ ཆུར་ སྐྱུར་ བ་ ལ་
སོགས་པས། གྲང་དམྱལ། ཆུ་བུར་ཅན་དང་། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་དང་། ཨ་ཆུ་ཟེར་
-130-

སྤྱོད་འཇུག་སྒྲུང་འགྲེལ་ལས་འབྲས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།
བ་དང་། ཀྱེ་ཧུད་ཟེར་བ་དང་། སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང་། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་།
པད་མ་ལྟར་ཆེར་གས་པ་སྟེ། བརྒྱད་པོ་དེར་སྐྱེས་པ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལོངས་
སྤྱོད་ནི། མིང་གིས་ཤེས་ལ། ཚེ་ཚད་ནི། མཛོད་ལས། ཏིལ་སྦྱངས་ནང་ ནས་
ལོ་བརྒྱ་ ཞིང། །ཏིལ་ གཅིག་ ཕྱུང་ བས་ ཟད་ གྱུར་ པ། །ཆུ་ བུར་ ཅན་ གྱི་ ཚེ་ ཚད་
ཡིན། །གཞན་གྱི་ འགྱུར་ ནི་ ཉི་ཤུ་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ ཞིབ་ ཏུ་
བཤད་དོ། །
༈ ཚ་བས་ཉམས་ཐག་བསིལ་བར་ཤོག །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ཚིག་ལེའུར་ བྱས་
པ་ ལས། ཆགས་ དང་ གཏི་ མུག་ འཇིགས་ དང་ ཁྲོས། །མི་ གང་ མི་ ནི་ གསོད་ པ་
དང། །གཞན་ ཡང་ སྐྱེས་ ནས་ བསད་ བྱས་ ན། །དེ་ དག་ ཡང་ སོས་ འགྲོ་ བར་
འགྱུར། །ཞེས་ པ་ ནས། མེད་ པར་ ལྟ་ བ་ གང་ ཞིག་ གིས། །ཆོས་ དང་ ཆོས་ མིན་
ལོག་ སྟོན་ ཞིང་། །གཞན་ དག་ ལ་ ནི་ ཉོན་ མོངས་ བྱས། །ཞེས་ སོགས་དང་། ཡོན་
ཏན་ དག་ གིས་ ཆེ་ བ་ ལ། །གནོད་ པ་ དྲག་ པོ་ བྱས་ པའམ། །ཕ་ མ་ བླ་ མ་ བསད་
བྱས་ ན། །མི་ དེ་ མནར་ མེད་ བསྲེག་ པར་ འགྱུར། །ཞེས་ པའི་ བར་ དུ་ གསུངས་ པ་
ལྟར། ལས་ དེ་ དང་ དེ་ དག་ བསགས་ པས།
ཡང་ སོས་ ཐིག་ ནག །བསྡུས་
འཇོམས། ངུ་ འབོད། ངུ་ འབོད་ ཆེན་ པོ། ཚ་ བ། རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་ མེད་ དེ།
ཚ་ དམྱལ་ བརྒྱད་པོ་དེར་སྐྱེས་པ་ན། མེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྲེག་ པ་ཤིན་ ཏུ་ བཟོད་
དཀའ་ སྟེ། ཐ་ མལ་ གྱི་ མེ་ དང་། མགར་ བའི་ མེ་ དང་། ཙན་ དན་ གྱི་ མེ་ དང་།
དུས་མཐའི་མེ་དང་། དམྱལ་བའི་མེ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས། ཕྱི་
མ་ ཕྱི་ མ་ རྣམས་ བཞི་ འགྱུར་ གྱིས་ ཚའོ། །མོའུ་འགལ་གྱི་བུས། དམྱལ་ བའི་ མེ་
ཉུངས་ འབྲུ་ ཙམ་ ཞིག །ལྷུང་ བཟེད་ དུ་ ཁྱེར་ འོངས་ པས། གླིང་ བཞིའི་ མི་ དང་།
-131-

མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྣང་ལས། སྤྱོད་འཇུག་སྒྲུང་འགྲེལ།
ཞི་
སུམ་ཅུ་ རྩ་ གསུམ་པའི་ ལྷ་ཐམས་ཅད་དམྱལ་བར་གྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ དོར་ ཡང་
སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མཁྱེན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཆུ་བཞིའི་རྒྱུན་ཕབ་སྟེ།
བར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་ཚད་ནི། ཡང་ སོས་ ལ་ སོགས་དྲུག་ རིམ་བཞིན། །
འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་ཉིན་ཞག་མཉམ། །དེས་ན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཚེ། །འདོད་པའི་
ལྷ་ དང་ འདྲ་ བ་ ཡིན། །རབ་ ཏུ་ ཚ་ བྱེད་ མནར་མེད་ནི། །བར་ གྱི་ བསྐལ་བའོ། །
དུད་ འགྲོ་རྣམས། མཆོག་ རིང་ བསྐལ་བའོ། །ཡི་དྭགས་རྣམས། ཟླ་བ་ ཉིན་ ཞག་
གིས་ ལྔ་བརྒྱ། །ཞེས་སོགས་ ལྟར། མཛོད་དང་། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ཚིགས་ བཅད་
སོགས་སྦྱར་ཏེ། ངན་སོང་དེ་རྣམས་ ཀྱི་རྒྱུ། ཚེ་ཚད། ལུས་ཚད། སྡུག་བསྔལ་ གྱི་
ལོངས་ སྤྱོད་ ཀྱི་ ཚད་ སོགས་ ཞིབ་ཏུ་བཤད་ནས། སྤང་བྱ་དང་ཉེས་དམིགས་ ཀྱི་
གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས། གདུལ་བྱ་འཇིགས༌ཤིང༌སྐྲག༌པ༌སྐྱེད༌ནུས༌པར༌ཡང་བཤད་
དོ། ༈ ལྷ་རྣམས་ དང་ ལྷན་ཅིག་ དལ་ གྱིས་ འབབ་ གནས་ ཤོག །ཟག་ བཅས་ ཀྱི་
དགེ་ བ་ འགའ་ བྱས་པས། གླིང་བཞིའི་ མི་ དང་། འདོད་ པ་ ཁམས་ ཀྱི་ ལྷ་ རིགས་
དྲུག་ དང་། གཟུགས་ཁམས་ གནས་ རིགས་ བཅུ་ བདུན་ དང་། གཟུགས་ མེད་ སྐྱེ་
མཆེད་ མུ་ བཞི་ སོགས་ སུ་ སྐྱེས་ པ་ ན། དེ་དག་ གི་ ལུས་ཚད། ཚེ་ཚད་དེ། བདེ་
བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་རྒྱུ་འབྲས་
དང་། ཡང་། སྐྱེ་མཆེད་དམ་བསྔོ་ བས་ ཟིན་ པའི་ དགེ་ བ་ འགའ་ བསགས་ པས།
གནས་ སྐབས་ ཀྱི་ འབྲས་ བུ་ ལམ་ ལྔ་ ས་ བཅུ་ དང༌། མཐར་ ཐུག་ གི་ འབྲས་ བུ་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྡེ་ཚན་ཉེར༌གཅིག༌དང་ལྡན་པ་
སོགས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དེ། བླང་དོར་ གྱི་ གནས་ ལ་ མཁས་ པར་ བྱའོ། །ལེའུ་བཅུ་
པའོ།། །།
-132-

སྤྱོད་འཇུག་སྒྲུང་འགྲེལ་ལས་འབྲས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།
གསུམ་པ། མཇུག་གི་དོན་བཤད་པ།
ཐུབ་ པའི་ གསུང་ དང་ དེ་ཡི་ དགོངས་ འགྲེལ་ རྣམས། །དཔང་ དུ་ བྱས་ ཏེ་
ལེགས་པར་བཤད་མོད་ནའང་། །བདག་བློ་བྱིས་པའི་དབང་གྱུར་འགལ་འཁྲུལ་
རྣམས། །དམ་ པ་ རྣམས་ ཀྱིས་ བཟོད་ པར་ མཛད་ དུ་ གསོལ། །བདག་ གི་ ཕན་
སེམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འོངས་པའི། །སྒྲུང་འགྲེལ་ངོ་མཚར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་འདི། །
སྐྱེ་རྒུའི་བློ་ཡི་དབུལ་བ་གཏན་བཅོམ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་དཔལ་གྱིས་
འབྱོར་ གྱུར་ ཅིག །བདག་ ཀྱང་ འཇམ་ པའི་ དབྱངས་ ཀྱིས་ རྗེས་ བཟུང་ སྟེ། ཐོས་
བསམ་སྒོམ་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་། །འབྲས་བུ་སྐུ་བཞིའི་དངོས་གྲུབ་
མྱུར་ ཐོབ་ ནས། །ཀུན་ ཏུ་ བཟང་ པོའི་ དཔལ་ ལ་ སྤྱོད་ པར་ ཤོག །དཔེ་ ལེགས་ ལ་
དག་ པ་ འདི། །དགེ་ བའི་ བཤེས་ གཉེན་ དམ་ པ། ཡོན་ ཏན་ དབང་ ཕྱུག་ གིས་
བསམ་ པ་ བཟང་ བའི་ བསྒོ་ ནས། བཞེངས་པ་ལགས། མངྒཾ་ ལཾ་ བྷ་ཝནྟུ། ཤུབྷཾ།
ཞུས་དག། །།
-133-