In sa terra firma, su tempus dae s’isvilupu de sos telescòpios e de sos rellògios a pèndula finas a sa mitade de su sèculu 18 at interessadu una crèschida costante de su nùmeru de logos de sos chi sa longitùdine si fiat determinada cun pretzisione contista, a s’ispissu cun faddinas de prus pagu de unu gradu, e agiumai semper intre 2-3°.