လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈ Archimedes ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၸၢၵ်ႈ Antikythera ၼႆႉ ၶဝ်တေလႆႈမီး တၢင်းႁူႉလိုၵ်ႉလမ်ႇ လွင်ႈ differential gearing ဢမ်ႇၼၼ် epicyclic gearing ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈငႃႇပိူင်လူင်သွင်ဢၼ်ၼႂ်း သၽေႃးတြႃးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၸွႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လူတ်ႉလဵၼ်း gear ၼႂ်းပၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပႆၢးၸၢၵ်ႈ(Industrial Revolution) လႄႈ ပိူၼ်ႈတိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယူႇ ၼႂ်းလႆၢၽႆၢႇလႆၢပႆၢး မိူၼ်ၼင်ႇပႆၢးၵူၼ်းၸၢၵ်ႈ လႄႈ ပႆၢးသၢင်ႈလူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။