တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ Linguists Sapir and Whorf မၼ်းမီးတီႈမၵ်းၶွပ်ႇလႅၼ်မၼ်း တီႈၸူမ်းၸိူဝ်ႈ "linguistic community" ၶဝ်ဝူၼ်ႉလႆႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈမၢႆပၢႆးလႆႈ (လွင်ႈထၢင်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၼႂ်းၸိုင်း George Orwell's Nineteen Eighty-Four)။