မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇထူၼ်ႈသွင် ၶွင် photosynthesis (လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆလႅင်း)ၼၼ်ႉသေ တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပွႆႇဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႇဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ၼ်ႂးပဵဝ်လူမ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်ထၢတ်ႈၵႂၼ်း ဢၼ်လူဝ်ႇတွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်းမီးသၢႆၸ်ႂႁိမ်းႁွမ်း တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈထူၺ်ႈၸ်ႂၶွင်သႄး(လ်) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။