လွင်ႈထူပ်းႁၼ် extremophiles (တူဝ်မီးၸႂ် ဢၼ်သိုပ်ႇသႆၢၸႂ်လႆႈ ၼႂ်းသၢႆငႆၢငဝ်းလႆၢးႁၢဝ်ႈႁႅင်း)ၼႆႉ ပဵၼ်မႃး တွၼ်ႈလမ်ႈလွင်ႈပိူင်လူင်ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တႃႇၸဝ်ႈပႆၢးၸႂ်ၼွၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇပွင်ႇၸႂ် 4ပႆၢး ၼႂ်းလွင်ႈမၵ်းၶႅၼ်ႈလွင်ႈသိုပ်ႇသႆၢၸႂ် ၼွၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် သႆၢငႆၢၸၢင်ႈပဵၼ် panspermia ၊ လွင်ႈၵူဝ်ႈၵိူဝ်ႇ ဢၼ်တေပဵၼ်မႃးမိူဝ်းၼႃႈ ယွၼ်ႉၵူၼ်းၶဝ် ၸုၼ်ႉသေၶူၼ်ႉၶႂႃႉ၊ လွင်ႈၵူၼ်းၶဝ် ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈတီႈထိုင်ၼွၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တူဝ်မီးၸႂ်ၼွၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မူၺ်ႉႁႆႉယဝ်ႉလႄႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉမီး ၸိူဝ်ႉၼႆႉယဝ်ႉ။