Darwin ပွင်သၢင်ႈမႃး ၶေႃႈႁၼ်ထိုင်ၶွင် "လွင်ႈလႆႈလိူၵ်ႈၸွမ်းလူၺ်ႈသၽႃႇဝ" ၼၼ်ႉတႄႉၸဵၼ်မိူဝ်ႈဢီႊ 1838 ၼၼ်ႉမႃးသေလႄႈ တိုၵ်ႉတႅမ်ႈပပ်ႉ "big book" ၶွင်မၼ်းၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းမိူဝ်ႈၽွင်း Alfred Russel Wallace သူင်ႇပၼ်မၼ်း ပိူင်ၶေႃႈႁၼ်ထိုင်ဢၼ်ၸမ်တေမိူၼ်ၵၼ်မိူဝ်ႈပီႊ 1858 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။