ၸဝ်ႈပႆၢးၼပ်ႉထိၼိုင်ႈ ၼႂ်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီမိူင်းထူၼ်ႈ 19ၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၸဝ်ႈပႆၢးၼပ်ႉ ၸၢဝ်းၵျႃႇမၼ်ႇ Carl Friedrich Gauss ၵေႃႉဢၼ် ပၼ်ၸွႆႈထႅမ်ႈတင်းၼမ် ၼိူဝ်လႆၢလႆၢပႆၢး မိူၼ်ၼင်ႇ တူဝ်လိၵ်ႈတၢင်ပႆၢးၼပ်ႉ(algebra)၊ လွင်ႈထတ်းသၢင်ၸႅၵ်ႇၽေ(analysis)၊ ပႆၢးၼပ်ႉလွင်ႈတႅၵ်ႈလႆၢလႆၢဢၼ်( differential geometry)၊ သၽေႃးတြႃး matrix၊ သၽေႃးတြႃး တူဝ်ၼပ်ႉ လႄႈ ပႆၢးသဵၼ်ႈသႆၢမႆၢ ၼႆယဝ်ႉ။