ၸဝ်ႈပၢႆးႁူႉမေႃတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် W.H.R. Rivers လႄႈ A.C.Haddon ဢၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၶဝ် မီးတၢင်းတုမ်ႉတွမ်ႇတေႃႇ လွင်ႈတႅၵ်ႈၼိူင်းၸွမ်း ပၢႆးလႅင်ႊၸႂ်ႊၶုၺ်ႉလူၼ်ႉ (Parapsychologies) တမ်ႈတီႈ Wilhelm Wundt, Adolf Bastian လႄႈ Sir E.B. Tylor ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ ပၢႆးလႅင်ႊၶိူဝ်းၵူၼ်း ႁႂ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၸွမ်း ပၢႆးသၢႆႊ ၼင်ႇ Auguste Comte ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။