ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ လွင်ႈpure idealismၶွင်ႈ George Berkeley ပဵၼ်လွင်ႈၽိတ်းဢမ်ႇပေႃးပၵတီႉ ၼႂ်းပၺ်ၺႃႇပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းပၢၼ်လဵဝ်ၵၢၼ် ၵူၺ်းဢၼ်မီးပွင်ႇလုၵ်ႉလႄႈယၢပ်ႇၶိုၼ်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ panpsychism မၼ်းဢိင်လူၺ်ႈ ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းလႄႈ ၶူဝ်းပူၺ်ႈၽၢႆႇၸႂ် လႅပ်ႈတေပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ တူဝ်ထူပ်းၽၢႆႇတူဝ်လႄႈ ၶူဝ်းပူၺ်ႈ လႆႈမီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်လူၺ်ႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉမၢင်ၸိူဝ်း ၼင်ႇ Alfred North Whitehead လႄႈ David Ray Griffin ။