မၼ်းတိုၵ်းႁဵတ်းလွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶွင်မၼ်းဢၼ်ပဵၼ် "big book" တွၼ်ႈတႃႇတေတၢင်ႇၼႄ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶွင်မၼ်းမိူဝ်ႈ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈသၽႃႇဝ Alfred Russel Wallace လႆႈဢွၵ်တၢင်းဝူၼ်းလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းၶွင် လွင်ႈတၢင်းႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈလႄႈ မွၵ်ႇၼႄမၼ်းဝႆႉၼ်ႂး လိၵ်ႈတွမ်ႁွမ် ဢၼ်မၼ်းသူင်ႇၸူး Darwin တွၼ်ႈတႃႇ တေသူင်ႇၸူး Charles Lyell ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။