လွင်ႈဢၼ်ထႅမ်သ်ႂႇ မီႇတ်ႂး(လ်) ၼ်ႂး DNA ၼၼ်ႉႁဵတ်းပဵၼ် chromatin ၊ တူင်ႇဝိူင်းဢၼ်ၵဵဝ်ႈလူၺ်ႈလွင်ႈပဵၼ်လူႉထၢတ်ႈ ဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်ႈလီတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ လွင်ႈဢၼ်ၶၢဝ်ႇဢၼ်သိမ်းဝႆႉၼ်ႂး DNA ၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၶေႃႈၸီႉသၢင်ႇတွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်း ပရူဝ်ႇတိၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် မေႃႇလီႇၵျုး ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၶဝ်ႈသုၵ်ႉသၢၵ်ႉၶွင် RNA လႄႈ လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃး ပရူဝ်ႇတိၼ်းဢၼ်လႆႈႁၼ်တၢင်းသၢမ်ၽၢႆႇ (မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း prions ) ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈဢၼ်လွင်ႈပွင်သၢင်ႈ လွင်ႈလႆႈႁပ်ႉၶွင်မွၼ်ႇ epigenetic ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ႈမႅၼ်ႈၺႃးတီး ထၢၼ်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃႈဢင်ႇၵႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။