ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈငဝ်ႈတိုၼ်းၶွင် ဢရိတ်ႉသတူဝ်ႇတႄႇ(Aristotle)တႄႉ တီႈမိူင်းယူးရူပ်ႉပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝွတ်ႈဝႆၢးၵႂႃႇ ၵမ်းလွႆးလွႆးသေယဝ်ႉ ၵိုတ်း လိၵ်ႈပလေးတူဝ်း(Plato) ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တီးမႄးဢတ်ႉ(Timaeus) ၼၼ်ႉၵူၺ်း ပိူၼ်ႈႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၼမ်။ လိၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လဵဝ် ၶွင်ပလေးတူဝ်း(Plato)သေယဝ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ငဝ်ႈတိုၼ်းၶွင် ပႆၢးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၵဝ်ႇၵေႇလွင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ဢၼ်မီးတႃႇၽူႈလူဢၢၼ်ႇၽႃႇသႃႇ လတ်ႇတိၼ်ႇ(Latin) ၽွင်ႈၸဝ်ႉၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵၢင်(Middle Ages)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ