ၽေးၼႂ်းႁွင်ႈၽႃႇတတ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊမီး ၵွင်ႉငူၼ်ႉယူႇ ၼင်ႇ; တၢင်းပဵၼ်ႁႃႊ၊ ၾႆးမႆႈငၢႆႈ၊ ဢၼ်ၸၢင်ႊတဵၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သၢႆငဝ်းထၢတ်ႈဢွၵ်ႇ (radioactive); ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၶၢႆႉလႆႈ; ဢၼ်လူမ်းမႆႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း၊ ထၢတ်ႈလေႇသိူဝ်ႇ (laser),strong shnnetic fields (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။