ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ပၢႆးသၢႆႊၼႆႉ လႆႈၶူင်ႊသၢင်ႈမႃး ပုၼ်ႉတႃႇပဵၼ်လွင်ႈ ၵမ်ႉထႅမ် ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵူၼ်းႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈၸင်ၼမ်ႉၼၵ်း၊ ဢွမ်မူင်း၊ မၢၼ်ႇတူၺ်းၸမ်တူၺ်းၵႆ (telescopes)၊ မၢၼ်ႇၽီလူး ဢၼ်တူၺ်းဢၼ်လဵၵ်ႉသေး (microscopes)၊ ၶိူင်ႈတႅၵ်ႈလူမ်းမႆႈ၊ ၵွင်ႈထႆႇ လႄႈ ၶႅပ်းတၢင်ႇၽိုၼ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႊပၼ် ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈၼႄသီ၊ ၶိူင်ႈတႅၵ်ႈ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ၊ spectrometers၊   ၵွင်ႈထႆႇတႂ်ႈသၢႆလႅင်းလႅင်၊ oscilloscopes, interferometers, geiger counters လႄႈ ၶိူင်ႈႁပ်ႉသၢႆဢွမ်လူမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။