လွင်ႈယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ် Aristotle ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈတၢင်း တႃႇတေပွင်ႇၸႂ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ဢမ်ႇႁူၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း Renaissance ၶိုၼ်း လူၺ်ႈလွင်ႈႁၼ်မႅၼ်ႈ ဢၼ်ၵိုင်ႇဢၢပ်ႈ ၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇမႂ်ႇ၊ commentaries လႄႈ ၵၢၼ် interpretations မၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တင်းသွင်လွင်ႈၼႂ်းၶိူဝ်းLatinလႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ။