دا تريوې اندازې د طبیعي پیښو د مشاهدې له لارې ترسره کیږي، مګر د تجربې له لارې هم کوم چې هڅه کوي طبیعي پیښې د کنټرول حالاتو لاندې چي د علم لپاره مناسب وي نقل کړي (په مشاهداتي ساینس کې، لکه ستورپوهنه یا جیولوژي، وړاندوینه شوې مشاهده ممکن د کنټرول شوي تجربې ځای ونیسي) (په مشاهداتي ساینس کې، لکه ستورپوهنه یا جیولوژي، وړاندوینه شوې مشاهده ممکن د کنټرول شوي تجربې ځای ونیسي).