I construttoî de castelli de l'Euröpa de l'òvest conosceivan e ean influensæ da l'architettua romaña; i fòrti in sciâ còsta tardo romoen in sciâ «còsta sassone» ingleise ean deuviæ torna e in Spagna e miage d'in gio da çittæ de Avila ean stæti construti do 1091 comme imitaçion de l'architettua romaña.