Siglo XIV ha XV ramo, umi ypykuéra aty oĩ va'ekue ko'ágã ojeheróva Islas Canarias-pe, héra va'ekue guanches (oiko va'ekue ko'ã isla-pe a. C. ára guive) oĩ umi tema de interés ramo umi colonizador-pe g̃uarã.