Umi problema empírico ha conceptual ojeguerekóva "raza" rehe ykére, Seguna Guerra Mundial opa rire, umi científico social ha evolutivo-pe g̃uarã hesakã porã va'ekue temimo'ã ojeguerekóva raza rehe omboaje hag̃ua ñemboyke reko, apartheid, esclavitud ha genocidio.