Toynbige köre, iqtisadiy ya da ekologik sebeplerden degil, ya maneviy ya da din zevalından sebebinden, bir müim mesele çezüv tapmaq olamağan "icadiy azlıqnıñ" beceriksizlik neticesinde medeniyetler adetince inqirazğa oğrağan ve viran oldılar.