Ortaasır tarzfenligi adiy maşnalar (rıçag, vint ve qasnaq kibilerniñ) qullanuvını körgen, olar daa mürekkep aletler yaratılmasına birleştirile edi, misal içün köpçekli araba, yel degirmenleri ve saatlar, universitetler sistemi de ilmiy ğayeler ve amellerni inkişaf etip tarqata edi.