# เรื่องปัญหาการพักอาศัยของบุคคลเร่ร่อนในพื้นที่สาธารณะ

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ดังต่อไปนี้

เนื่องจากมีประชากรจำนวนมากในพื้นที่เขตดอนเมืองร้องเรียนว่ามีบุคคลวิกลจริต
เด็กผู้ยากไร้ อาศัยอยู่ในพื้นที่สาธารณะ ตามสถานีรถไฟ และริมถนน ซึ่งอาจเกิดเหตุอันตรายได้
โดยได้ดำเนินการส่งเรื่องร้องเรียนดังกล่าวไปยังหน่วยงานของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์หลายครั้งแล้ว แต่ปรากฏว่าไม่มีหน่วยงานใดลงมาดูแลรับผิดชอบและจัดการปัญหาดังกล่าว
จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือหน่วยงานในกำกับมีแนวทาง
การแก้ไขปัญหาช่วยเหลือบุคคลไร้บ้าน บุคคลวิกลจริต เด็กผู้ยากไร้ในเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. หน่วยงานที่รับผิดชอบในกำกับของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ได้ประสานหน่วยงานอื่นให้ดำเนินการแก้ไขปัญหาร่วงด่วนในระยะสั้นเป็นการเฉพาะและในระยะยาวอย่างไร
ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

# คำตอบกระทู้ถามที่ ๘๐๗

ของ นายเอกราช อุดมอำนวย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาชน กรุงเทพมหานคร เรื่อง ปัญหาการพักอาศัยของบุคคลเร่ร่อนในพื้นที่สาธารณะ

ข้าพเจ้า นายวราวุธ ศิลปาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อที่ ๑ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือหน่วยงานในกำกับ มีแนวทางการแก้ไขปัญหาช่วยเหลือบุคคลไร้บ้าน บุคคลวิกลจริต เด็กผู้ยากไร้ในเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อที่ ๑ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ขอเรียนว่า มีข้อเท็จจริงและแนวทางการแก้ไขปัญหาช่วยเหลือกรณีดังกล่าว โดยการตรวจสอบในระบบรับเรื่องราวร้องทุกข์ สูญยช่วยเหลือสังคม สายด่วน ๑๓๐๐ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ในพื้นที่เขตดอนเมือง โดยมีรายละเอียด ดังนี้

๑. มีการรับแจ้งขอความช่วยเหลือกรณีคนไร้ที่พึ่ง จำนวน ๒๑ คน และกรณีเด็กยากไร้ หรือเด็กในครอบครัวที่มีฐานะยากจน จำนวน ๕ คน ซึ่งกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ได้ดำเนินการให้ความช่วยเหลือกรณีดังกล่าวตามภารกิจและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

๑.๑ การให้ความช่วยเหลือกรณีคนไร้ที่พึ่ง เป็นนโยบายตามพระราชบัญญัติการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง พ.ศ. ๒๕๕๗ เพื่อกระทำการฟื้นฟูสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ มีศูนย์คุมครองคนไร้ที่พึ่งจังหวัด และสถานคุณครองคนไร้ที่พึ่ง

๑.๒ การให้ความช่วยเหลือกรณีเด็กยากไร้ หรือเด็กในครอบครัวที่มีฐานะยากจนดำเนินการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖ หากเห็นว่าเหมาะสมและสามารถกระทำได้อยู่ในความปกครองดูแล พ.ศ. ๒๕๔๙ เช่นในส่วนกลางรับผิดชอบโดยกรมกิจการเด็กและเยาวชนในการจัดให้เด็กได้รับความช่วยเหลือ การสงเคราะห์ และการคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิอย่างรอบด้าน อากาศ การเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการของภาครัฐ เรามาเป็นอยู่ เครื่องอุปโภคบริโภค หรือส่งจำเป็นต่อการดำรงชีพ สุขภาพ การศึกษา และการได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมจากครอบครัว

๒. มีการรับแจ้งขอความช่วยเหลือกรณีผู้ป่วยจิตเวช จากจำนวน 4 คน จากดำเนินการตามพระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. ๒๕๕๑ โดยการประสานกับเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่เขตดอนเมืองเพื่อรับรองเหตุ และควบคุมตัวบุคคลเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลที่เกี่ยวข้องต่อไป

คำถามข้อที่ 2 นอกจากจะให้ความช่วยเหลือนี้แล้ว ก็ควรจะสร้างสภาพแวดล้อมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยประสานงานกันให้มีระบบฉับฉ่ายสำหรับผู้ประสบภาวะวิกฤตอย่างรวดเร็ว

คำตอบข้อที่ ๒ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ขอเรียนว่า ได้ดำเนินการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหาเร่งด่วนในระยะสั้นเป็นการเฉพาะและในระยะยาว เพื่อช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมาย ดังนี้

๑. การขับเคลื่อนนโยบายกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ประเด็นคนไร้ที่พึ่ง

๑.๑ นโยบายเร่งด่วน ด้านการจัดจุดบริการเพื่อการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายคนไร้บ้าน ในพื้นที่สาธารณะ (Drop in for Homeless) ซึ่งเป็นนโยบายที่มุ่งสร้างการเข้าถึงให้กับกลุ่มเป้าหมายให้ได้รับบริการขั้นพื้นฐาน และรับรู้ข้อมูลปัญหาที่จะนำไปสู่การบูรณาการแก้ไขปัญหาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

๑.๒ นโยบายด้านที่อยู่อาศัย

๑) ยกระดับสถานรองรับกลุ่มเป้าหมาย โดยเฉพาะการยกระดับด้านการฟื้นฟูโดยบูรณาการร่วมกับกรมสุขาภาพจิต

๒) โมเดล ห้องเช่าคนละครึ่ง ที่พึ่งคนไร้บ้าน นำร่องการปรับรูปแบบบริการด้านที่อยู่อาศัย จากการสงเคราะห์สู่การพึ่งพาตนเอง ซึ่งอิงระบบประกันสังคม (Social Insurance) มาประยุกต์ โดยคนไร้บ้านจะจ่ายค่าเช่าห้อง รายละ ๕๐ และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จะสมทบอีกร้อยละ ๕๐ โดยไม่เกิน ๑,๕๐๐ บาท ต่อเดือน ระยะเวลา ๑๒ เดือน มีเงื่อนไข คือคนไร้บ้านต้องมีงานทำ มีรายได้มีศักยภาพเพียงพอในการไปทำงาน และสุขภาพแข็งแรง

๒. แผนดำเนินการ

๒.๑ ระยะสั้น

๑) แผนการรองรับด้านที่อยู่อาศัย พักผิงชั่วคราวและสวัสดิการที่มีอยู่ตามกฎหมายเมือง เช่น เขตธนบุรี เขตสายไหม เขตฉะเชิงเทรา กรุงเทพฯ/เขตปริมณฑล เป็นต้น แต่สถานที่พักผิงนี้จะต้องอยู่ห่างไกลจากแหล่งงาน ซึ่งต้องวางแผนจัดการบริการด้านอาชีพรองรับด้วย

๒) การสำรวจข้อมูลเชิงลึก ซึ่งเป็นผลมาจากการแจ้งสนับสนุนและการสำรวจ คนขอทาน ซึ่งได้ทราบจำนวนแต่อย่างไม่มากจนกว่าความจำเป็นของการ และปัญหาที่แท้จริง ซึ่งหากทราบข้อมูลดังกล่าวจะมีการดำเนินการเพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด มีฐานข้อมูลความต้องการนำไปสู่การช่วยเหลือ จัดสรรทรัพยากร และดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป

๓) กรอบพัฒนาสังคมและสวัสดิการ หากขับเคลื่อนบูรณาการระหว่างกรุงเทพมหานคร โดยมีแผนระยะเร่งด่วน ๑ ปี เพื่อมุ่งให้ความคุมครองกลุ่มเป้าหมายผู้ทำการขอทานและคนไร้ที่พึ่ง โดยกรุงเทพมหานครจะดำเนินการเปิดบ้านอิ่มใจ รองรับกลุ่มคนไร้บ้าน สลุยประบางทาง ๆ ก็ได้มีที่พักผิงชั่วคราว เพื่อตั้งต้นดำเนินชีวิตและเข้าถึงสิทธิของคนไร้ที่พึ่ง ในส่วนของผู้ทำการขอทานได้ประชาสัมพันธ์เผยแพร่ข้อมูลการทำทานที่ถูกวิธี และรณรงค์เรื่องการทำทานผิดกฎหมาย

๒.๒ เฝ้าระวังกลาง และระยะยาว

เล่ม ๑๔๒ ตอนพิเศษ ๑๑๗ ง

ราชกิจจานุเบกษา

หน้า ๑๒

๑๐ มีนาคม ๒๕๖๘

) กรณีคนไร้บ้านที่ไม่ใช่สัญชาติไทย กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จะร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบหลักฐานการเข้าเมือง สอบถามปัญหา/ความต้องการและประสานสถานทูต หรือผลักดันกลับประเทศต้นทางต่อไป

๒) การสร้างมาตรการและระบบด้านการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นโดยการบูรณาการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งกรุงเทพมหานคร กระทรวงสาธารณสุข (กรมสุขภาพจิต กรมการแพทย์) กระทรวงแรงงาน หรือมูลนิธิต่าง ๆ รวมทั้งสถานประกอบการ เพื่อเชื่อมระบบตั้งแต่การดูแล พื้นฟู สวัสดิการ จัดหางาน การอยู่อาศัย อันจะนำไปสู่การพึ่งพาตนเองได้ในที่สุด