# ระเบียบคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน

ว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากไม้ในป่าชุมชนเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเสียหายอันเนื่องมาจากประสบเหตุภัยพิบัติสาธารณะหรือมีเหตุจำเป็นเพื่อช่วยเหลือราษฎรเป็นกรณีพิเศษ

พ.ศ. ๒๕๖๗

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขออนุญาตและการอนุญาตให้คณะกรรมการจัดการป่าชุมชนหรือสมาชิกป่าชุมชนใช้ประโยชน์จากไม้ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในป่าชุมชนเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเสียหายอันเนื่องมาจากประสบเหตุภัยพิบัติสาธารณะหรือมีเหตุจำเป็นเพื่อช่วยเหลือราษฎรเป็นกรณีพิเศษ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๖ (๔) และมาตรา ๕๒ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. ๒๕๖๒ และมติที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน ครั้งที่ ๑/๒๕๖๗ เมื่อวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๖๗ คณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน ออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชน” ว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากไม้ในป่าชุมชนเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเสียหายอันเนื่องมาจากประสบเหตุภัยพิบัติสาธารณะหรือมีเหตุจำเป็นเพื่อช่วยเหลือราษฎรเป็นกรณีพิเศษ พ.ศ. ๒๕๖๗”

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้

“ไม้” มายความว่า ไม้ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในป่าชุมชน

“ใช้ประโยชน์จากไม้” มายความว่า การใช้ประโยชน์จากไม้ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในป่าชุมชนไปใช้บรรเทาความเดือดร้อนเสียหายอันเนื่องมาจากประสบเหตุภัยพิบัติสาธารณะหรือมีเหตุจำเป็นเพื่อช่วยเหลือราษฎรเป็นกรณีพิเศษ

“ไม้ทรงคุณค่า” มายความว่า ไม้หวงห้ามตามกฎหมายว่าด้วยป่าไม้ และให้มายความรวมถึงไม้อื่นใดที่ควรคำแก่การอนุรักษ์ให้คงอยู่ต่อไปตามลักษณะหรือชนิดที่กำหนดในกฎกระทรวง

“ภัยพิบัติสาธารณะ” มายความว่า อัคคีภัย วาตภัย อุทกภัยตลอดจนภัยอื่น ๆ อันมีผลกระทบต่อสาธารณชน ไม่ว่าเกิดจากธรรมชาติ มีผู้ทำให้เกิดขึ้น อุบัติเหตุ หรือเหตุอื่นใดซึ่งก่อให้เกิดอันตรายแก่ชีวิตหรือร่างกายของประชาชน หรือความเสียหายแก่ทรัพย์สินของประชาชนหรือของรัฐบาล

“คำขออนุญาต” มายความว่า คำขออนุญาตใช้ประโยชน์จากไม้

"หนังสืออนุญาต" หมายความว่า หนังสือนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากไม้

"สมาชิก" หมายความว่า สมาชิกป่าชุมชน

"คณะกรรมการ" หมายความว่า คณะกรรมการจัดการป่าชุมชน

"ผู้รับอนุญาต" หมายความว่า สมาชิกหรือคณะกรรมการซึ่งได้รับหนังสืออนุญาต
ให้ใช้ประโยชน์จากไม้

"เจ้าหน้าที่ป่าชุมชน” หมายความว่า เจ้าหน้าที่สังกัดกรมป่าไม้ที่คณะกรรมการป่าชุมชน
ประจำจังหวัดแต่งตั้งให้เป็นเจ้าหน้าที่ป่าชุมชนตามกฎหมายว่าด้วยป่าชุมชน

“เจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอ” หมายความว่า เจ้าหน้าที่ของสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้หรือศูนย์ป่าไม้
แล้วแต่กรณี

ข้อ ๔ คณะกรรมการหรือสมาชิกประสงค์จะใช้ประโยชน์จากไม้ในพื้นที่ป่าชุมชนที่ตน
เป็นคณะกรรมการหรือสมาชิกภายในเขตจังหวัดเดียวกันกับพื้นที่ที่ป่าชุมชนนั้นตั้งอยู่ ให้อยื่นคำขออนุญาต
ต่อคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดได้ในกรณีใดกรณีหนึ่ง ดังต่อไปนี้

(๑) คณะกรรมการโดยมิติเสียงข้างมากยื่นคำขออนุญาตต่อคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัด
แห่งท้องที่ที่ป่าชุมชนนั้นตั้งอยู่พร้อมด้วยเอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอ หรือ

(๒) สภาพอากาศความประสงค์เป็นหนังสือไปยังคณะกรรมการเพื่อพิจารณาให้มีความเห็นชอบ
ในกรณีที่คณะกรรมการโดยมิติเสียงข้างมากเห็นชอบให้มีการใช้ประโยชน์จากไม้งได้ ให้คณะกรรมการ
ยื่นคำขออนุญาตต่อคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดแห่งท้องที่ที่ป่าชุมชนนั้นตั้งอยู่พร้อมด้วย
เอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอ

ให้คณะกรรมการพิจารณาและมีมติตามวรรคหนึ่งภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือ
แจ้งความประสงค์จากสมาชิก

ข้อ ๕ คำขออนุญาตตามข้อ ๔ ต้องระบุรายละเอียด ดังต่อไปนี้

(๑) วัตถุประสงค์ในการใช้ประโยชน์จากไม้น้ำ
d (๒) สภาพสถานะที่จะมีการใช้ประโยชน์จากไม้น้ำที่ขออนุญาต
(๓) ระยะเวลาใช้ประโยชน์จากไม้น้ำที่ขออนุญาต
(๔) มูลค่าน้ำ เช่น และขนาดของแม่น้ำที่จะใช้นำประโยชน์
(๕) เพลินที่ส่งเข้าน้ำทางบริเวณพื้นที่ป่าชุมชนที่ขออนุญาตใช้นำประโยชน์จากไม้น้ำ
d (๖) เพลินการปลูกไม้น้ำแทนสภาพหลังจากการใช้นำประโยชน์จากไม้น้ำได้นำอนุญาต โดยนำดินพันธุ์ไม้น้ำมาปลูกทดแทนให้มีพิจารณาเช่นพันธุ์ไม้น้ำเหมาะสมกับระบบบเนเวศและสภาพพื้นที่เท่านั้นไปปลูกดัว

ข้อ 5 การยื่นคำขออนุญาตตามข้อ 4 ให้ยื่น ณ สถานที่หรือวิธีการ ดังต่อไปนี้

(๑) สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้แห่งท้องที่ที่รับผิดชอบ

(๒) ศูนย์ป่าไม้แห่งท้องที่ที่รับผิดชอบ

(๓) สถานที่อื่นหรือโดยวิธีการอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด

ข้อ 6 เมื่อได้รับคำขออนุญาตตามข้อ 4 แล้ว ให้เจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอออกใบรับคำขอให้แก่ผู้ยื่นคำขออนุญาตไว้เป็นหลักฐาน

ให้เจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอตรวจสอบคำขอและเอกสารหลักฐานตามข้อ 4 หากเห็นว่าเอกสารหลักฐานไม่ครบถ้วนและถูกต้อง ให้แจ้งเป็นหนังสือต่อผู้ยื่นคำขออนุญาตเพื่อให้ส่งเอกสารหลักฐานเพิ่มเติมให้ครบถ้วนและถูกต้องภายในเวลาที่เจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอกำหนดแต่ต้องไม่น้อยกว่าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง หากผู้ยื่นคำขออนุญาตไม่ส่งเอกสารหลักฐานภายในเวลาที่กำหนด ให้ถือว่าคำขอนั้นเป็นอันยกเลิกนับแต่วันที่พ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าว และให้เจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ยื่นคำขอทราบ

กรณีที่เจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอตรวจสอบแล้วเห็นว่าเอกสารหลักฐานครบถ้วนและถูกต้องให้ส่งสำเนาคำขออนุญาตร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้องให้เลขานุการคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัด เพื่อมอบหมายเจ้าหน้าที่ป่าชุมชนออกไปทำการตรวจสภาพป่าในพื้นที่ป่าชุมชนตามที่ระบุไว้ในคำขออนุญาตภายในหัววันนับแต่วันที่เลขานุการคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดได้รับคำขอและเอกสารหลักฐานครบถ้วนและถูกต้อง

ข้อ 7 ในกรณีตรวจสภาพป่า เจ้าหน้าที่ป่าชุมชนเป็นผู้บังคับและเวลาที่จะตรวจสภาพป่าพร้อมกันแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ยื่นคำขออนุญาตราบ และให้ผู้ยื่นคำขออนุญาตน้ำใจหน้าที่เข้าตรวจสภาพป่าตามวันและเวลาที่กำหนด หากไม่สามารถนำเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสภาพป่ามาทำหน้าที่ได้เอง จะมอบหมายให้มีคนแทนเข้าตรวจสภาพป่าในพื้นที่ของตนเองจนกว่าจะได้มอบหมายเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสภาพป่าตามกำหนดเวลาดังกล่าวอีกครั้ง หากผู้ยื่นคำขออนุญาตไม่ดำเนินการอย่างใด โดยแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ยื่นคำขออนุญาตราบ อีกครั้ง หากผู้ยื่นคำขออนุญาตไม่ดำเนินการอย่างใด โดยแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ยื่นคำขออนุญาตราบ

เมื่อได้ตรวจสภาพป่าตามวรรคหนึ่งเสร็จแล้ว ให้เลขานุการคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดรายงานผลการตรวจสภาพป่า และจัดทำความเห็นเสนอคณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ตรวจสภาพป่าแล้วเสร็จ

ข้อ ๑๐ การพิจารณาอนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากไม้ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขดังต่อไปนี้

(๑) การอนุญาตจะต้องเป็นไปเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเสียหายอันเนื่องมาจากประสบเหตุภัยพิบัติสาธารณะหรือมีเหตุจำเป็นเพื่อช่วยเหลือราษฎรเป็นกรณีพิเศษ โดยการพิจารณาให้ความช่วยเหลือราษฎรเป็นกรณีพิเศษขอให้คำนึงถึงการมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาป่าชุมชนของผู้ได้รับความช่วยเหลือด้วย

(๒) การใช้ประโยชน์จากไม้ต้องเป็นไม้ที่ขึ้นอยู่ในบริเวณเพื่อการใช้ประโยชน์

(๓) ให้พิจารณาอนุญาตให้ใช้ประโยชน์จากไม้ตามธรรมชาติซึ่งไม่ใช่ไม้ทรงคุณค่ายังไม่เพียงพอ หรือไม้นั้นมีขนาดไม่เหมาะสม หากจำนวนไม่ตามธรรมชาติซึ่งมิใช่ไม้ทรงคุณค่ายังไม่เพียงพอ หรือไม่นั้นมีขนาดความโตไม่เกินสองร้อยเซนติเมตรได้ โดยวัดรอบลำต้นตรงที่ระดับความสูงหนึ่งร้อยสามสิบเซนติเมตรจากพื้นดิน เว้นแต่ต้นไม้ที่ลำต้นมีลักษณะผิดปกติ ให้วัดโดยรอบลำต้นตรงที่ถัดจากที่มีลักษณะผิดปกติขึ้นไปใกล้ชิดที่สุด

(๔) สถานที่ที่จะมีการใช้ประโยชน์จากไม้ต้องอยู่ภายใต้เขตจังหวัดเดียวกับพื้นที่ที่ป่าชุมชน มีการขออนุญาตใช้ประโยชน์จากไม้ตั้งอยู่

ความใน (๓) ไม่ใช่บ้างแคบแก้มทรงคุณค่าที่ล้อมตามธรรมชาติ

ข้อ ๑๑ ให้คณะกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดพิจารณาคำขออนุญาตให้แล้วเสร็จโดยเร็วซึ่งต้องไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับรายงานผลการตรวจสภาพป่าตามข้อ ๙ วรรคสอง

ข้อ ๑๒ ในกรณีพิจารณาอนุญาตาตามข้อ ๑๐ ให้งอกกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัด พิจารณาอนุญาตได้ตามความจำเป็นและความสมแก่กรณีตามที่ขออนุญาต และให้มีคำยืนยันผลกระทบ ก่อนเกิดขึ้นระบบบริเวณใดๆ เมื่อมีการนำไม่งอกใช้อย่างไร จะรวมแผนการปลูกใหม่ทดแทนรายหลังจากการทำลายโดย

ข้อ ๑๓ ให้ผู้รับอนุญาตทำการล้มไม้ได้ภายในวันที่กำหนดโดยเจ้าหน้าที่ป่าชุมชนและกรรมการจัดการป่าชุมชนของน้อยสองคน ทั้งนี้ อาจขอความช่วยเหลือจากผู้ที่มีทักษะหรือประสบการณ์เป็นผู้กระทำการล้มต้นไม้นั้นให้แทนก็ได้ โดยให้ถ่ายภาพต้นไม้ก่อนที่จะล้มไม้ การล้มไม้นั้น ต่อไป ไม้ที่ล้มแล้ว และไม้ที่ตัดเป็นท่อน และจัดทำบันทึกการล้มไม้ไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ ๑๔ เมื่อผู้รับอนุญาตได้ใช้ประโยชน์จากไม้ตามที่ได้รับหนังสือนุญาตเสร็จสิ้นแล้วให้แจ้งเป็นหนังสือพร้อมแนบสำเนาบันทึกการล้มไม้ต่อประธานกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดทราบภายใน เด็ดวันนับแต่วันที่ดำเนินการเสร็จสิ้น และให้เริ่มต้นดำเนินการตามแผนการปลูกไม้ทดแทนตามรายละเอียดที่ได้ยื่นไว้พร้อมคำขออนุญาต

ข้อ ๑๕ ในกรณีที่หนังสือนุญาตชำรุด สูญหาย หรือถูกทำลาย ให้ผู้รับหนังสือนุญาตยื่นคำขอรับใบแทนหนังสือนุญาตต่อประธานกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัด โดยส่งคืนหนังสืออนุญาตเดิมที่ชำรุดหรือยื่นหลักฐานแจ้งความกรณีสูญหายหรือถูกทำลาย เพื่อให้ประธานกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดพิจารณาออกใบแทนหนังสือนุญาตต่อไป

การออกแบบในบทหนังสือนุญาตามวรรคหนึ่ง ให้ใช้แบบหนังสือนุญาเติม โดยเขียนหรือประทับตราคำว่า “ใบแทน” ด้วยหมึกสีแดงด้านบน และให้ระบุวัน เดือน ปี ที่ออกใบแทนหนังสือนุญาตร้องมืชื่อผู้ออกใบแทนหนังสือนุญาตไว้ด้วย

ข้อ ๑๖ ให้ประธานกรรมการป่าชุมชนประจำจังหวัดพิจารณาออกใบแทนหนังสือนุญาตลับเดิม ที่ชำรุด สูญหาย หรือถูกทำลายภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ

ข้อ ๑๗ คำขออนุญาต ใบรับคำขออนุญาต หนังสืออนุญาต รายงานผลการตรวจสภาพป่าและบันทึกการล้มไม้ ให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ข้อ ๑๘ ให้ประธานกรรมการนโยบายป่าชุมชนรักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจออกประกาศหรือคำสั่งเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ ใหคณะกรรมการนโยบายป่าชุมชนเป็นผู้วินิจฉัยชั่วดาว คำวินิจฉัยนั้นให้เป็นที่สุด

ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗

ประเสริฐ จันทรรวงทอง
รองนายกรัฐมนตรี
ประธานกรรมการนโยบายป่าชุมชน