# กฏกระทรวง

การอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี

พ.ศ. ๒๕๖๗

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ
พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
และมาตรา ๑๙ วรรคสอง และมาตรา ๓๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ
พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
"ใบอนุญาต” หมายความว่า
(๑) ใบอนุญาตผลิตวัสดุกัมมันตรังสี
(๒) ใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี
(๓) ใบอนุญาตนำเข้าวัสดุกัมมันตรังสี
(๔) ใบอนุญาตส่งออกวัสดุกัมมันตรังสี
(๕) ใบอนุญาตนำผ่านวัสดุกัมมันตรังสี

ข้อ ๒ การแบ่งประเภทวัสดุกัมมันตรังสีให้เป็นไปตามภาคผนวกท้ายกฎกระทรวงนี้

หมวด ๑
การขอรับใบอนุญาต

ข้อ ๓ ผู้ใดประสงค์จะผลิตวัสดุกัมมันตรังสี ประเภทที่ ๑ ประเภทที่ ๒ ประเภทที่ ๓
ประเภทที่ ๔ หรือประเภทที่ ๕ ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตต่อเลขาธิการ พร้อมด้วยเอกสาร
หรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอรับใบอนุญาต

ข้อ 4 ผู้ใดประสงค์จะมีไว้ในครอบครองหรือใช้ เนื้อหา ส่งออก หรือนำผ่านวัสดุกัมมันตรังสี
ประเภทที่ 1 ประเภทที่ 2 ประเภทที่ 3 เพื่อประกอบการของบริษัทเอกชนหรือราชการ

ในกรณีการขอรับใบอนุญาตนำเข้าวัสดุกัมมันตรังสี ผู้ขอรับใบอนุญาตจะต้องขอรับใบอนุญาต
มีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีด้วย เว้นแต่ผู้นั้นมีใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือ
ใช้วัสดุกัมมันตรังสีดังกล่าวอยู่แล้วและวัสดุกัมมันตรังสีที่ขอนำเข้ามีค่าก้มันตภาพไม่เกินกว่าที่ระบุไว้
ในใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี และใบอนุญาตนั้นยังไม่สิ้นอายุ

ข้อ ๕ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องเป็นผู้มีศักยภาพทางเทคนิคตามกฎกระทรวงว่าด้วยศักยภาพ
ทางเทคนิคของผู้ขอรับใบอนุญาตก่อนวัดกัมมันตรังสี

หมวด ๒
การออกใบอนุญาต

ข้อ ๖ เมื่อเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอรับใบอนุญาตล้ว ให้ตรวจสอบความถูกต้องและครบถ้วน
ของรายละเอียดในคำขอรับใบอนุญาต เอกสารหรือหลักฐาน ทั้งนี้ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับ
คำขอรับใบอนุญาต

ในกรณีที่เจ้าหน้าที่เห็นว่ารายละเอียดในคำขอรับใบอนุญาต เอกสารหรือหลักฐานไม่ถูกต้อง
หรือไม่ครบถ้วน ให้เจ้าหน้าที่แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาตแก้ไขเพิ่มเติมหรือจัดส่งคำขอรับใบอนุญาต
เอกสารหรือหลักฐานให้ถูกต้องและครบถ้วนภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้น

ถ้าผู้ขอรับใบอนุญาตไม่แก้ไขเพิ่มเติมหรือจัดส่งคำขอรับใบอนุญาต เอกสาร หรือหลักฐาน
ให้ถูกต้องและครบถ้วนภายในกำหนดเวลาตามวรรคสอง ให้ถือว่าผู้ขอรับใบอนุญาตไม่ประสงค์
จะดำเนินการต่อไป และให้เจ้าหน้าที่เสนอต่อเลขาธิการเพื่อสั่งจำหน่ายเรื่องออกจากสารระบบ
และมีหนังสือแจ้งให้ผู้ขอรับใบอนุญาตราบ

ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วเห็นว่ารายละเอียดในคำขอรับใบอนุญาต เอกสาร
และหลักฐานถูกต้องและครบถ้วน ให้เจ้าหน้าที่แจ้งและออกเอกสารการรับคำขอเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาต
และให้เจ้าหน้าที่เสนอความเห็นต่อเลขาธิการเพื่อประกอบการพิจารณาต่อไป

ข้อ ๗ ให้เลขาธิการพิจารณาคำขอรับใบอนุญาตและมีหนังสือแจ้งคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุมาย
ไปยังผู้ขอรับใบอนุญตาภัยในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอใบนัญชา เอกสารและหลักฐานที่ถูกต้อง
และครบถ้วนตามข้อ 5 วรรสลิดา.

ในกรณีที่เลขาธิการ มีคำสั่งอนุมาย ให้เลขาธิการแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุมายตามมาชำระค่าธรรมเนียมโดยนาญตาภัยในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งดังกล่าว และให้เลขาธิการออกใบนัญชาให้แก่ผู้ขอรับใบอนุมายตาภัยในเด็ดวันนับแต่วันที่ได้รับชำระค่าธรรมเนียม แต่หากผู้ขอรับใบอนุมายตามมาชำระค่าธรรมเนียมโดยนายาคาภัยในกำหนดเวลาดังกล่าว ให้ถือว่าผู้ขอรับใบนัญชาไม่ประสงค์ จะทำอะไรจากสารระบบ

ในกรณีที่เลขาธิการมีคำสั่งไม่อนุญาต ให้แจ้งคำสั่งดังกล่าวพร้อมทั้งเหตุผลของการไม่อนุญาต เป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาตทราบ รวมทั้งแจ้งสิทธิและความปลอดภัยและความมั่นคงปลอดภัยทางรางสี ในแบบคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต

ให้นำความในข้อ 5 และข้อ 6 มาใช้บังคับแก่การพิจารณาคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการ ในใบอนุญาตด้วยโดยอนุโลม

หมวด 3 เงื่อนไขที่ผู้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อกำหนดตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตในการกำหนดเงื่อนไขหรือข้อกำหนดดังกล่าว อาจแตกต่างกันได้ตามประเภทของใบอนุญาตและประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี

ข้อ 9 ผู้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อกำหนดตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตในการกำหนดเงื่อนไขหรือข้อกำหนดดังกล่าว อาจแตกต่างกันได้ตามประเภทของใบอนุญาตและประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี

ข้อ 10 ผู้รับใบอนุญาตมีหน้าที่ต้องจัดทำรายงานแสดงปริมาณของวัสดุดูดกัมมันตรังสี ที่อยู่ในความครอบครองต่อเลขาธิการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลาที่เลขาธิการกำหนดตามมาตรา 88

หมวด 4 การตรวจสอบอายุใบอนุญาตและการออกใบแทนใบอนุญาต

ข้อ 11 ผู้รับใบอนุญาตที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตต่อ เลขาธิการพร้อมด้วยเอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอต่อใบอนุญาตกายภายในเก้าสิบวัน แต่ไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนใบอนุญาตล่วงอายุ

ให้นำความในข้อ 5 และข้อ 6 มาใช้บังคับแก่การพิจารณาการขออายุใบอนุญาทด้วยโดยอนุโลม

ข้อ 12 ในกรณีที่ใบอนุญาตกายหมดในสาระสำคัญ สูญหาย หรือถูกทำลาย โดยผู้รับใบอนุญาทยินยอมรับใบแทนใบอนุญาตกายในสำเนาชี้ขาด สูญหาย การออกใหม่สามารถนำเข้าใหม่ภายใต้วาระสำคัญ สูญหาย

ใบแทนใบอนุญาตให้ใช้แบบใบอนุญาต โดยระบุคำว่า “ใบแทน” ด้วยตัวอักษรสีแดงไว้ด้านบนของใบอนุญาต

หมวด ๕
สถานที่ยื่นคำขอและเอกสาร และแบบต่าง ๆ

ข้อ ๑๓ การยื่นคำขอรับใบอนุญาต คำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต คำขอต่ออายุใบอนุญาต และคำขอรับใบแทนใบอนุญาต หรือการติดต่อดิตต่อใด ๆ และการออกเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ตามกฎกระทรวงนี้ ให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที่มีเหตุไม่สามารถดำเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ตามวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการ ณ สำนักงาน

ข้อ ๑๔ คำขอรับใบอนุญาต คำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต คำขอต่ออายุใบอนุญาต คำขอรับใบแทนใบอนุญาต และใบอนุญาต ให้เป็นไปตามแบบที่เลขาธิการประกาศกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้วันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗
ศูภมาส อิศราภักดี
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

ภาคผนวก
ประเภทวัสดุก้มมันตรังสี

ประเภทวัสดุก้มมันตรังสีสามารถจำแนกออกได้เป็น ๕ ประเภท ตามความเป็นอันตรายดังต่อไปนี้

๑. วัสดุก้มมันตรังสีประเภทที่ ๑ หรือวัสดุก้มมันตรังสีที่เป็นอันตรายสูงสุด (extremely dangerous)

๒. วัสดุก้มมันตรังสีประเภทที่ ๒ หรือวัสดุก้มมันตรังสีที่เป็นอันตรายมาก (very dangerous)

๓. วัสดุก้มมันตรังสีประเภทที่ ๓ หรือวัสดุก้มมันตรังสีที่เป็นอันตราย (dangerous)

๔. วัสดุก้มมันตรังสีประเภทที่ ๔ หรือวัสดุก้มมันตรังสีที่มีโอกาสเป็นอันตราย (unlikely to be dangerous)

๕. วัสดุก้มมันตรังสีประเภทที่ ๕ หรือวัสดุก้มมันตรังสีที่มีโอกาสเป็นอันตรายน้อยที่สุด (most unlikely to be dangerous)

ในช่วงนี้ การจำแนกประเภทย่อยของวัสดุก้มมันตรังสีตามตารางการจำแนกวิธีการจำแนกรายละเอียดของวัสดุก้มมันตรังสีให้ยืดหยุ่นเกณฑ์ตามลำดับความสำคัญดังต่อไปนี้

๑. วัสดุก้มมันตรังสีที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติพลังงานนิเวศลัยร์เพื่อสินิติ พ.ศ. ๒๕๕๙

ให้พิจารณาเรียงลำดับคำข้ามจากภาพของวัสดุก้มมันตรังสี หากกระทำคำข้ามจากภาพไม่อยู่ภายใต้การควบคุมของพระราชบัญญัติพลังงานนิเวศลัยร์เพื่อสินิติ พ.ศ. ๒๕๕๙ จะถือว่าอยู่ภายใต้วัสดุก้มมันตรังสีนี้ และนำพาพิจารณาจัดทำเอกสารของวัสดุก้มมันตรังสีตามตารางการจำแนกรายละเอียดของวัสดุก้มมันตรังสี

๒. อักษณะการใช้ประโยชน์

ให้ทำการประเมินวัสดุก้มมันตรังรายละเอียดของการใช้ประโยชน์และวัสดุภูมิปัญญาทรึง สึ่งปรากฏอยู่ในตารางการจำแนกรายละเอียดของวัสดุภูมิปัญญาทริง สึ่งจะใช้ในการรักษาด้วยรังสรรค์ทางไกล (teletherapy) โดยพิจารณาจากข้อมูล Co-60) ในระหว่างการรักษาด้วยรังสรรค์ทางไกล (industrial gamma radiography) จากข้อมูล AOTD-H-3) เพื่อนำมาพิจารณาจัดทำรายงานผลจากการตรวจหาโดยรวมหลุมเจาะด้วยรังสรรค์ (well logging gauges) จากข้อมูล AOTD-S-3 เป็นต้น

๓. อตราเส้นคำข้ามจากภาพต้องคำความเป็นอันตรายของวัสดูกะมนิดา (A/D)

ในกรณีที่ลักษณะการใช้ประโยชน์ของวัสดูกะมนิดาใด ๆ มิปรากฏในตารางการจำแนกรายละเอียดของวัสดูกะมนิดาใด ๆ เนื่องจากลักษณะการใช้ประโยชน์หรือลักษณะการใช้ออกซอนนี้เอง ๆ ก็อาจพบบางประมวลผลจากอ้างอิงความเสี่ยงจากภาพ (activity; A) และคำความเป็นอันตรายของวัสดูกะมนิดา (dangerous value; D) เช่นเดียว.

(3.) VASAKAMMANTHRINGSISITIMESADU KAM MANS TRANG SIE THI MITTA AD TEKA HURONTITULARES

๓.๒ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑,๐๐๐ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๑๐ (๑,๐๐๐ > A/D ≥10) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒

๓.๓ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑๐ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๑ (๑๐ > A/D ≥1) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓

๓.๔ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑ และมากกว่าหรือเท่ากับ 0.01 (๑ > A/D ≥0.01) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔

๓.๕ วัสดุกัมมันตรังสีที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ (exempt) (o.01 > A/D และ A > exempt) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๕

คำความเป็นอันตรายของวัสดุ กัมมันตรังสี (D) ให้เป็นไปตามมาตรฐานการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ

### 4. กรนี้วัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก

วัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีเป็นประเภทที่ ๑ เหล็กประเภทที่ ๕ ตามอัตราส่วนค่า k้ม มันตภาพต่อค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (A/D)
เว้นแต่วัสดุดูดักมนตรังสีที่ใช้ในทางการแพทย์ที่จำแนกเป็นประเภทธี่ 5

### การปรับเปลี่ยนประเภทของวัสดุดูดักมนตรังสี

การจัดจำแนกวัสดุดูดักมนตรังสีแต่ละประเภท นอกจากเหนือไปจากหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้นแล้ว ออาจนำหลักเกณฑ์อย่างอื่นมาใช้ประกอบการพิจารณาจำแนกประเภทของวัสดุดูดักมนตรังสี เช่น สักษณะทางเคมี พิลิกส์ ของวัสดุดูดักมนตรังสี สักษณะของเครื่องกำบังรังสีหรือบรรจุหินห้องที่ใช้ เป็นต้น โดยผลของการทำลายช่องถ่านบริเวณฐาน เมื่อมีข้อมูลหลักฐานรายงานหรือเสียงบ่งชี้ใด ๆ จากสนับสนุนการปรับเปลี่ยนประเภทของวัสดุดูดักมนตรังสี ออาจพิจารณาจำแนกวัสดุดูก้ามนตรางสึใหม่ให้ปลอดคล่องกับข้อเท็จจริงเหล่านี้

# ตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี

| ประเภท | ลักษณะการใช้ประโยชน์ | วัสดุกัมมันตรังสี | อัตราส่วนค่ากัมมันตภาพ ต่อค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (A/D) |
| --- | --- | --- | --- |
| การรักษาด้วยรังสีรักษาระยะไกล (Teletherapy) | - | Co-60 Cs-137 | โดยอลต์-60 ซีเซียม-137 |
| การรักษาด้วยรังสีรักษาระยะไกลแบบหลายลำธงชินิดตัดต่างอยู่กับที่ (Fixed, multi-beam teletherapy (gamma knife)) | - | Co-60 | โดยอลต์-60 |
| การฉายรังสี (Irradiation) | - | Co-60 Cs-137 | โดยอลต์-60 ซีเซียม-137 |
| การถ่ายภาพด้วยรังสีแกมมาทางอุตสาหกรรม (Industrial gamma radiography) | - | Co-60 Se-75 Yb-169 Tm-170 Ir-192 | โดยอลต์-60 ซีเนียม-75 อิตเทอร์เบียม-169 ทูเลียม-170 อิรเดียม-192 |
| การรักษาด้วยรังสีรักษาระยะใกล้ ชนิดอัตราปริมาณรังสีกลาง-สูง (High/medium dose rate brachytherapy) | - | Co-60 Cs-137 Ir-192 | โดยอลต์-60 ซีเซียม-137 อิรเดียม-192 |
| การวัดการหย่งธรณีหลุมเจาะด้วยรังสี (Well logging gauges) | - | H-3 Cs-137 Am-241/Be Cf-252 | ไฮโดโรเจน-3 ซีเซียม-137 อเมอริเซียม+241/บริลเลียม เคลื่อนรี่เรียน+252 |
| การวัดทางนิวเคลียร์ด้วยวัสดุกัมมันตรังสีที่มีกัมมันตภาพสูง (Nuclear gauges that incorporate high activity sources) | - | Co-60 Cs-137 Cf-252 | โดยอลต์-60 ซีเซียม-137 เคลื่อนรี่เรียน+252 |
| การใช้วัสดุกัมมันตรังสีเพื่อจุดฉีดการเตือนเครื่องปฏิกิริยานิวเคลียรวิจัย (Research reactor startup sources) | - | Am-241/Be - + + + + + + + + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ......... ................. .......... ...................... ...............................................
| การวัดทางนิวเคลียร์ด้วยวัสดุกัมมันตรังสีที่ไม่รวมวัสดุกัมมันตรังสีที่มีคำภากับบ้านตาปภาพสูง (Nuclear gauges that do not incorporate high activity sources) | - | Co-60 Kr+85 Sr+90 Cs+137 Pm+47 Am+241 Am+241/Be Cr+244 |
| การวัดความหนาแน่นกระดูก (Bone densitometer)           )    )   )   )   )   )   )   )   )   )   )   )   )   )   )   )     )     )     )     )     )     )     )     )     )     )     )     )     )     )     ).(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(                                  ),(.                                   ,(.                                   ,(.                                   ,(.                                   ,(.                                   ,(.                                    ,(.                                    ,(.                                    ,(.                                    ,(.                                    ,(.                                    ,(.)        ).(

หมายเหตุ : เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๑๙ วรรคสอง และมาตรา ๓๕
วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้การขอรับใบอนุญาต
การออกใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาตและการออกใบแทนใบอนุญาตสำหรับวัสดุกัมมันตรังสีแต่ละประเภท
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลาที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออก
กฎกระทรวงนี้

หน้า ๖๓

เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๗