ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า

พ.ศ. ๒๕๖๗

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายค่าเสียหายหรือค่าชดเชย
อันเกิดจากการที่พนักงานเจ้าหน้าที่เข้าไปดูแลรักษาพื้นที่ และกำหนดมาตรการควบคุมหรือออกคำสั่ง
ห้ามกระทำกิจกรรมใด ๆ ในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า ซึ่งผู้มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครองอยู่
โดยชอบด้วยกฎหมาย

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๐ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. ๒๕๖๒ อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสงวน
และคุ้มครองสัตว์ป่า จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระบียนี้เรียกว่า “ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๖๗”
ข้อ ๒ ระบียนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๓ ในระเบียบนี้

“พื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า” มายความว่า พื้นที่ที่อธิบดีประกาศกำหนดตามมาตรา ๗๐
วรรคนี้ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๖๒ ในกรณีมีความจำเป็นอย่างยิ่ง
เพื่อประโยชน์ในการจัดการสัตว์ป่าที่อยู่นอกเขตกรุงเทพมหานครหรือเขตห้ามล่าวสัตว์ป่าที่ก่อให้เกิด
ผลกระทบหรือสร้างความเดือดร้อนต่อประชาชน หรือเพื่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์หรือ
มีความสำคัญต่อระบบนิเวศเป็นอย่างยิ่ง

“ผู้มีสิทธิได้รับเงิน” มายความว่า ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในพื้นที่ควบคุม
เพื่อการจัดการสัตว์ป่าซึ่งเป็นผู้มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า
โดยชอบด้วยกฎหมายหรือทางราชการผู้จัดการมรดกของบุคคลดังกล่าว

“ค่าเสียหาย” มายความว่า เงินหรือทรัพย์อื่นที่ขาดใช้หรือทดแทน รวมถึงการทำให้ทรัพย์
ที่เกิดความเสียหายกลับคืนสู่สภาพเดิม แก่ผู้มีสิทธิได้รับเงิน อันเนื่องมาจากการที่พนักงานเจ้าหน้าที่
เข้าไปจัดการสัตว์ป่าในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า เป็นเหตุให้ทรัพย์ของผู้มีสิทธิได้รับเงิน
เกิดความเสียหาย

“ค่าชดเชย” มายความว่า เงินหรือทรัพย์อื่นที่จ่ายชดเชยหรือทดแทน รวมถึงการทำกำรวรากรทำ
ของพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อบรรเทาอาการสูญเสียซึ่งสิตะในการใช้อยู่จากทรัพย์หรือภาระใดในพื้นที่ควบคุม เพื่อการจัดการสัตว์ป่า แก่ผู้มีสิทธิได้รับเงิน อันเนื่องมาจากกราฟฟิกภาพเจ้าหน้าที่เข้าไปจัดการสัตว์ป่า

"พนักงานเจ้าหน้าที่" หมายความว่า เจ้าหน้าที่ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่
ตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๖๒

"สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์” ให้มายความรวมถึงสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์สาขาด้วย

"อธิบดี" หมายความว่า อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
ข้อ ๔ ให้อธิบดีมีอำนาจวินิจฉัยปัญหาหรือข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้
ในกรณีที่มีปัญหาการตีความ ให้อธิบดีเสนอแนวทางการตีความต่อคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
และให้ปฏิบัติตามมติของคณะกรรมการดังกล่าว
เพื่อให้การบังคับใช้ระเบียบนี้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและสะดวกต่อเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน
และประชาชนที่เกี่ยวข้อง อธิบดีอาจกำหนดแบบบันทึกข้อมูล แบบแจ้ง แบบรายงาน แบบคำขอ
หรือแบบต่าง ๆ ตามระเบียบนี้ก็ได้

ข้อ ๕ เมื่อมีการประกาศพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า ให้ผู้อำนวยการสำนักบริหาร
พื้นที่อนุรักษ์แห่งท้องที่ที่ประกาศเป็นพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า แต่งตั้งคณะกรรมการคณะหนึ่ง
เรียกว่า “คณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและประเมินค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในพื้นที่ควบคุม
เพื่อการจัดการสัตว์ป่า” ประกอบด้วย ผู้อำนวยการส่วนอนุรักษ์สัตว์ป่า เป็นประธาน ผู้อำนวยการ
ส่วนอุทยานแห่งชาติ หัวหน้ากลุ่มงานกฎหมาย ผู้อำนวยการส่วนอำนวยการ เป็นกรรมการ
และให้หัวหน้าหน่วยงานพื้นที่อนุรักษ์ที่ดูแลรับผิดชอบ ในพื้นที่ใกล้เคียงพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า
เป็นกรรมการและเลขานุการ ดำเนินการในพื้นที่ควบคุม เพื่อการจัดการสัตว์ป่าตามอำนาจและหน้าที่

ข้อ ๖ ให้คณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและประเมินค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในพื้นที่ควบคุม
เพื่อการจัดการสัตว์ป่า มีอำนาจและหน้าที่ ดังนี้
(๑) ตรวจสอบข้อเท็จจริง เกี่ยวกับลักษณะหรือรายละเอียดความเสียหายหรือผลกระทบ
ที่เกิดขึ้นจากมาตรการควบคุมหรือคำสั่งห้ามกระทำกิจกรรมในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า
    การตรวจสอบลักษณะหรือรายละเอียดความเสียหายหรือผลกระทบที่เกิดขึ้น ให้พิจารณา
ความเสียหายหรือผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อร่างกายหรือทรัพย์สินของผู้มีสิทธิได้รับเงินตามที่เกิดขึ้นจริง
และความเป็นมาโดยละเอียด เช่น พืชผล การเกษตร สัตว์ กุหลาบ และเครื่องราง และประโยชน์ในการประมงอาชีพ พืชผลทางเศรษฐกิจ สัตว์ พันธุ์ไม้น้ำ

ให้แก่ทางราชการ การที่ทางราชการได้บรรเทาหรือแก้ไขความเสียหายไปแล้ว และปัจจัยอื่น
ตามความจำเป็นและเหมาะสม ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมต่อผู้มีสิทธิได้รับเงินและสังคม

(๓) ระหว่างการตรวจสอบข้อเท็จจริงให้แจ้งข้อมูลการประเมินค่าเสียหายหรือค่าชดเชย
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายค่าเสียหายหรือค่าชดเชย มาตรการควบคุมหรือคำสั่งห้าม
กระทำกิจกรรมและช่องทางในการติดต่อประสานงาน แก่ผู้มีสิทธิได้รับเงินเพื่อทราบอย่างเพียงพอ

(๔) รายงานผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงและประเมินค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในรูปแบบโครงการ
เพื่อขอใช้จ่ายเงินอนุรักษ์สัตว์ป่า พร้อมเอกสาร หลักฐานที่เกี่ยวข้อง เสนอผู้อำนวยการสำนักบริหาร
พื้นที่อนุรักษ์แห่งท้องที่เพื่อพิจารณาให้ความเห็น เสนอต่ออธิบดีเพื่อพิจารณาอนุมัติโครงการ

ข้อ ๗ เมื่ออธิบดีอนุมัติโครงการแล้ว จะต้องเบิกจ่ายเงินอนุรักษ์สัตว์ป่าให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับเงิน
ภายในสิบห้าวันทำการ และให้สำนักบริหารงานกลางรายงานผลการโอนเงินให้สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่าทราบ
ภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่โอนเงิน

ข้อ ๘ กรณีเกิดความเสียหายเพิ่มเติมจากความเสียหายที่ได้จ่ายค่าเสียหายหรือค่าชดเชยไปแล้ว
ตามข้อ ๗ ภายในระยะเวลาที่ประกาศพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า ให้ผู้มีสิทธิได้รับเงินแจ้งต่อ
พนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สถานที่ ดังต่อไปนี้

(๑) ในท้องที่กรุงเทพมหานคร ให้แจ้ง ณ สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรอบอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพันธุ์พืช

(๒) ในท้องที่จังหวัดอื่น ให้แจ้ง ณ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ หรือพื้นที่อนุรักษ์ที่อยู่ใกล้เคียง
พื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่านั้น

เมื่อได้รับแจ้งตามวรรคหนึ่ง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับแจ้งเสนอให้คณะกรรมการตรวจสอบ
ข้อเท็จจริงและประเมินค่าเสียหายหรือค่าชดเชยในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่า ดำเนินการ
ตามข้อ ๖ ในส่วนของความเสียหายเพิ่มเติมขึ้นจนหมดไป

ข้อ ๙ หากคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและประเมินค่าเสียหายหรือค่าชดเชย
ในพื้นที่ควบคุมเพื่อการจัดการสัตว์ป่าพิจารณาแล้วเห็นว่าสามารถรองขอค่าเสียหายหรือค่าชดเชย
ตามกฎหมายอื่นได้อีก อาจมีหนังสือไปยังหน่วยงานที่รับคำขอขอรับค่าเสียหายหรือค่าชดเชย เพื่อให้มีขอรับค่าเสียหายหรือค่าชดเชยให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับเงินเพิ่มเติม ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎหมายดังกล่าว.