# ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

ว่าด้วยการอยู่อาศัยหรือทำกินตามโครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ
ภายในอุทยานแห่งชาติ เพื่อการดำรงชีพอย่างเป็นปกติธรรมชาติ

พ.ศ. ๒๕๖๗

โดยที่มาตรา ๖๔ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ กำหนดให้
ในกรณีบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินได้ครอบครองที่ดิน ก่อสร้าง แผ้วถาง หรือกระทำด้วยประการใด ๆ
ให้เสื่อมสภาพหรือเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ไปจากเดิม เก็บหา นำออกไป กระทำด้วยประการใด ๆ
ให้เป็นอันตราย หรือทำให้เสื่อมสภาพ ซึ่งไม่ ดิน หิน กรวด ทราย และ ปิโตรเลียม
หรือทรัพยากรธรรมชาติอื่นหรือทำการอื่นใดอันส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ ความหลากหลาย
ทางชีวภาพ หรือทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือนำสัตว์เข้าไป ในเขตพื้นที่โครงการ
ตามพระราชกฤษฎีกาที่ตราขึ้นตามมาตรา ๖๔ แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒
หากการกระทำดังกล่าวเป็นไปเพื่อการดำรงชีพอย่างเป็นปกติธรรมะ และได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขของคณะกรรมการอนุญาต
ที่อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการอนุญาต
แห่งชาติแล้ว ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ ดังนั้น เพื่อให้มีความเหมาะสมกับภารกิจของตนจึงจำเป็นต้องออก
ระเบียบนี้

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖๔ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๖๒ อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
อุทยานแห่งชาติ มีคำสั่งเกี่ยวกับ “ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช”
ข้อ ๑ การอยู่อาศัยหรือการทำกินตามโครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติก่อนในอุทยานแห่งชาติ
เพื่อการดำเนินชีพอย่างเป็นปกติธรรมะ พ.ศ. ๒๕๖๗”
ข้อ ๒ การใช้น้ำให้ใช้บังคับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป
ข้อ ๓ ในระเบียบนี้
“โครงการ” มูลความหมายว่า "โครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติก่อนในราชกิจจานุเบกษา เป็นเงื่อนไขในการดำเนินการ
ตามพระราชกฤษฎีกาโครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติก่อนในราชกิจจานุเบกษา

"ครอบครัว" หมายความว่า บุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไปซึ่งใช้ชีวิตร่วมกันฉันสามีภริยาหรือ
มีความผูกพันทางสายโลหิต ทางกฎหมาย หรือเกี่ยวดองเป็นเครื่องญาติ ซึ่งมีบทบาทและหน้าที่ต่อกัน
และมีความสัมพันธ์เกื้อกูลกัน และให้หมายความรวมถึงบุคคลซึ่งบรรลุนิติภาวะที่อยู่อาศัยด้วคนเดียว
ในการสำรวจตามมาตรา ๖๔ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ ด้วย

"ครัวเรือน” หมายความว่า ครอบครัวตั้งแต่สองครอบครัวขึ้นไปที่ทำกินร่วมกันในสถานที่เดียวกัน
หรือในบริเวณพื้นที่ทำกินเดียวกัน หรืออยู่อาศัยในอุทยานแห่งชาตนั้น

"อธิบดี" หมายความว่า อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

“หัวหน้าอุทยานแห่งชาติ” หมายความว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งได้รับมอบหมายจากอธิบดี
ให้ปฏิบัติงานในหน้าที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาติ

ข้อ ๔ อธิบดีอาจมอบอำนาจให้องอธิบดี ผู้อำนวยการสำนัก หรือผู้อำนวยการ
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์แห่งท้องที่ หัวหน้าอุทยานแห่งชาตินั้น ปฏิบัติราชการแทนตามระเบียบนี้

ข้อ ๕ ให้อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชรักษาการตามระเบียบนี้

หมวด ๑
การอยู่อาศัยหรือทำกินตามโครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติ

ข้อ ๖ ในกรณีบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในอุทยานแห่งชาติในพื้นที่โครงการที่ได้กระทำการ
อย่างหนึ่งอย่างใด เพื่อการดำรงชีพออย่างเป็นปกติธุระได้โดยไม่จำต้องขออนุญาตต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
ซึ่งบุคคลนั้นไม่ต้องรับโทษ ได้แก่การกระทำ ดังต่อไปนี้

(๑) การอยู่อาศัยหรือทำกินภายในขอบเขตแปลงที่ดินที่ได้อยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่โครงการ
(๒) การซ่อมแซมบำรุงรักษาที่อยู่อาศัยให้งดอยู่สภาพเดิมที่สอดคล้องกับสวาวะแวดล้อม
ทางธรรมชาติในพื้นที่
(๓) การเลี้ยงสัตว์ และการเคลื่อนย้ายสัตว์เลี้ยงเข้าหรือออกในพื้นที่โครงการ จะต้อง
ไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมในอุทยานแห่งชาติ
(๔) การดำเนินการตามมาตรการอนุรักษ์พื้นที่ด้น้ำหรือมาตรการคุมครองพื้นที่ โดยให้มี
สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ลุมนาชั้นที่ ๑ หรือพื้นที่ลุมนาชั้นที่ ๒ ตามที่คณะรัฐมนตรีกำหนด
หรือบริเวณที่มีเทวทัศน์สวยงาม หรือเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของพันธุ์พืชและสัตว์ป่าหายากใกล้สูญพันธุ์
(๕) การเก็บหาทรัพยากรที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ตามฤดูกาลในเขตพื้นที่โครงการ
(๖) การัด พ่น เก็บเกียว พืชล้มลุกหรือไม้พุ่มที่ปลูกขึ้นเอง

(๗) การตัดไม้ยืนต้น ไม้เกษตร หรือไม้ที่ปลูกตามนโยบายของรัฐในการปลูกป่าเลียนแบบธรรมชาติ การสร้างป่าเชิงนิเวศ หรือปลูกปรารบวนเกษตร ให้กระทำได้ตามระบบเลือกตัดหรือเลือกเก็บ รวมถึง การเก็บหาหรือใช้ประโยชน์ผลผลิตจากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ โดยได้แจ้งให้ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติตรวจสอบความถูกต้องแล้ว ก่อนดำเนินการตัด

(๘) การปลูกป่าเลียนแบบธรรมชาติ การสร้างป่าเชิงนิเวศ หรือปลูกปรารบวนเกษตร การทำการเกษตร ทำไร่ ทำสวน ทำนา และการเลี้ยงสัตว์

(๙) การประกอบอาชีพหรือการดำเนินกิจการใด ๆ เพื่อหาประโยชน์ตามวิถีชีวิตของ ชุมชนท้องถิ่น

(๑๐) การกระทำที่เป็นวิถีชีวิตเป็นปกติธุระในทำนองเดียวกันตามข้อ (๑) ถึง (๙) ให้ดำเนินการได้

ในกรณีที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาติตรวจสอบพบว่าการกระทำตามวรรคหนึ่ง เป็นการกระทำ ที่อาจส่งผลกระทบต่อสภาพพื้นที่ ระบบนิเวศ ความหลากหลายทางชีวภาพ และทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมในเขตพื้นที่โครงการ ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติสั่งให้ผู้กระทำระงับการกระทำนั้นไว้ก่อน และให้ผู้นั้นเสนอรูปแบบและรายละเอียดการดำเนินการต่อหัวหน้าอุทยานแห่งชาติเพื่อรายงานอธิบดี ให้ความเห็นชอบ หากอธิบดีไม่ให้ความเห็นชอบให้คำสั่งระงับของหัวหน้าอุทยานแห่งชาตนั้นมีผลบังคับใช้ ต่อไป หากอธิบดีให้ความเห็นชอบให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเพิกถอนคำสั่งระงับการกระทำดังกล่าว

ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติกับดูแลบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินภายในเขตพื้นที่โครงการ ให้สามารถดำรงชีพออย่างเป็นปกติธุระตามวรรคหนึ่งได้อย่างเหมาะสมกับสภาพเขตพื้นที่ดังกล่าว

ข้อ ๗ ในกรณีบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในอุทยานแห่งชาติในพื้นที่โครงการที่ได้ทำการอย่าง อย่างหนึ่งอย่างใด ซึ่งไม่ถือว่าเป็นการทำร้ายชีพอย่างเป็นปกติธุระ จะไม่ได้รับการยกเว้นโทษ ให้มายความรวมถึงกรณีดังต่อไปนี้ด้วย

(๑) ยึดถือหรือครอบครองที่ดิน ก่อสร้าง เผาป่า หรือกระทำการด้วยประการใด ๆ ให้เสื่อมสภาพหรือเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ไปจากเดิม นอกจากพื้นที่โครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติ

(๒) เก็บหา นายออกไป กระทำด้วยประการใด ๆ ให้เป็นอันตราย หรือทำให้เสื่อมสภาพ สิ่งไม่มี มูล กรวด เหล็ก และ อัญมณี เลียม เหล่านี้เป็นทรัพยากรธรรมชาติตามกฎหมายจึงควรจะเก็บภาษาระบบโดยเร็ว เพราะฉะนั้นเราจึงขอทราบว่าสถานที่สำหรับเก็บภาษาระบบท้องฟ้าบรากลางเมืองและภูเขา

(๓) เปลี่ยนแปลงหรือทำลายพื้นที่ต้นน้ำสาธาราร หรือพื้นที่ลุมน้ำชั้นที่ ๑ และพื้นที่ลุมน้ำชั้นที่ ๒
(๔) ล่า ล่อ หรือนำสัตว์ป่า สัตว์ป่าสงวน สัตว์ป่าคุ้มครอง สัตว์ป่าควบคุม ตามพระราชบัญญัติ
สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๖๒ ออกไปหรือกระทำการให้เป็นอันตรายต่อสัตว์ป่า สัตว์ป่าสงวน
สัตว์ป่าคุ้มครอง สัตว์ป่าควบคุม ด้วยประการใด ๆ
(๕) ตัดไม้หวงห้าม หรือไม่ป้ายืนต้นที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
ข้อ ๘ ในกรณีบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในอุทยานแห่งชาติในพื้นที่โครงการที่ได้กระทำการ
อย่างหนึ่งอย่างใด ต้องขออนุญาตต่อหัวหน้าอุทยานแห่งชาติก่อนดำเนินการ ให้มหายความรวมถึง
กรณีดังต่อไปนี้ด้วย
(๑) การก่อสร้างหรือการซ่อมแซมที่มีลักษณะเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเดิมอาคารที่อยู่อาศัยหรือ
สิ่งปลูกสร้างต้องเสนอแบบอาคารหรือแบบส่วนต่อเติมอาคาร ให้อธิบดีพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน
(๒) การตัดไม้ยืนต้นที่เป็นไม้ใช้สวยยืนต้นที่ปลูกขึ้นเองและใช้ระบบตัดหมด ให้หัวหน้า
อุทยานแห่งชาติตรวจสอบความถูกต้องตามบัญชีไม้ก่อนดำเนินการตัด
(๓) การนำสัตว์เลี้ยงเข้า ออก ในพื้นที่โครงการ จะต้องมีหนังสือรับรองการตรวจสุขภาพ
ของสัตว์นั้น หรือหนังสืออนุญาตให้นำสัตว์หรือซากสัตว์ไปยังท้องที่จังหวัดอื่น หรือหนังสืออนุญาต
ให้เคลื่อนย้ายสัตว์หรือซากสัตว์เข้า ออก ผ่านหรือภายในเขตโรครบาดช่วงเวลา เขตรอบราวด หรือ
เขตเฝ้าระวังโรครบาลด เฉพาะภายในจังหวัด จากปศุสัตว์จังหวัดนั้น หรือปศุสัตว์จังหวัดแห่งใด
แห่งหนึ่งที่เป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาตนั้น หากปรากฏว่ามีโรครบาดสัตว์ในพื้นที่จังหวัดที่เป็นที่ตั้งของ
อุทยานแห่งชาติ ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติประกาศและควบคุมมิให้มีการเคลื่อนย้ายสัตว์ประเภท
หรือชนิดที่มีโรคติดตอนั้นเข้าออกในพื้นที่โครงการ
(๔) การขออนุญาตกอกนอกเขตพื้นที่โครงการเพื่อเก็บหาหารู้ใช้อยากรธรรมชาติ
ที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้วในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใชทรัพยากรธรรมชาโตอย่างยั่งยืน
ในอุดยานแห่งชาดี ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาดและเสียแควะล้อม เรื่อง โครงการอนุรักษ์
และการใชทรัพยากรธรรมชาดโยางย้งยืนในอุดยานแห่งชาดี พ.ศ. ๒๕๖๗ “ซึ่งจะค้องปฏิบัณิตาม
ระเบียบว่าดวยการเก็บหาหารู้การใช้อยากรธรรมชาดใหญ่อย่างยั่งยืน พ.ศ. ๒๕๖๗
ข้อ 9 ในกรณีบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในอุดยานแห่งชาดิในพื้นที่โครงการจะกระทำการ
อย่างหนึ่งอย่างใด นอกจากข้อ 7 และข้อ #11111111

ข้อ ๑๐ การให้บริการทางนิเวศโดยชุมชนในพื้นที่โครงการ ได้แก่ การท่องเที่ยวศึกษาธรรมชาติ การจัดลานกางเต็นท์ การจัดที่พักค้างซั่วคราว หรือกิจการในลักษณะเดียวกัน หากชุมชน มีความจำเป็นที่จะดำเนินการ ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติประเมินศักยภาพและความเหมาะสมรวมทั้งผลกระทบต่อระบบนิเวศ ซึ่งหากเห็นว่ามีความเหมาะสมให้ชุมชนจัดทำโครงการร่วมกับหัวหน้าอุทยานแห่งชาติ เสนอขอความเห็นชอบต่ออธิบดีตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด

ข้อ ๑๑ เพื่อให้การบริหารจัดการในพื้นที่โครงการอนุรักษ์และดูแลทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติเกิดประโยชน์อย่างสมดุลและยั่งยืน หัวหน้าอุทยานแห่งชาติต้องส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงานของรัฐ ที่เกี่ยวข้อง หัวหน้าครอบครัว หัวหน้าครัวเรือน หรือผู้แทนภาคประชาชน เพื่อบริหารหารือกำหนดแนวทางและหลักเกณฑ์ในการบริหารจัดการพื้นที่ดังกล่าว

ข้อ ๑๒ ผู้อยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่โครงการกระทำการตามที่ได้รับอนุญาตตามระเบียบนี้เพื่อดำรงชีพออย่างเป็นปกติธรรมชาติ และไม่กระทบการตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙ (๑) (๒) (๔) (๕) (b) หรือ (๗) แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ โดยได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดตามระเบียบนี้ ผู้ใดไม่ได้รับโทษโกรธแช่งมาตรา ๔๑ มาตรา ๔๒ มาตรา ๔๓ มาตรา ๔๔ หรือมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ และกฎเกณฑ์

ข้อ ๑๓ ในกรณีเป็นการดำเนินการโครงการเพื่อการปลูกป่าเสียนแบบธรรมชาติ การสร้างป่าเชิงนิเวศ การปลูกป่าระบบวงเกษตรตามนโยบายของรัฐฯ รวมถึงการส่งเสริมเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพหรือการดำเนินการอื่นใดในลักษณะคล้ายๆตามนโยบายของรัฐฯ บุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินมีหน้าที่ต้องกระทำการตามโครงการดังกล่าว หากกระทำการภายในขอบเขตของหน้าที่รัฐให้มีการส่งเสริมผู้คนย้อมไม่มีความผิดและไม่ต้องรับโทษ

ข้อ ๑๔ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐหรือองค์กรใดประสงค์จะให้มีการปรับปรุง การพัฒนาและการส่งเสริมอาชีพหรือคุณภาพชีวิตของบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในชุมชนภายในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติให้ดำเนินการได้ หากมีความเหมาะสม สอดคล้องกับสภาพพื้นที่และวิถีชีวิต โดยเสนอโครงการต่อหัวหน้าอุทยานแห่งชาติพิจารณาให้ความเห็นเพื่ออนุญาตก่อนเข้าดำเนินการ ก่อนนี้ ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดูแลและหน่วยงานของรัฐฯ
หรือองค์กรใดรับอนุญาตร่วมกันกำกับดูแล และประเมินผลการดำเนินการโครงการดังกล่าวด้วย

หมวด ๒
การกำกับดูแล

ข้อ ๑๕ ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติกำกับดูแลบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินภายในเขตพื้นที่
โครงการได้อย่างเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในเขตพื้นที่

ข้อ ๑๖ การอนุญาตให้บุคคลกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดในอุทยานแห่งชาติ เมื่อได้รับ
อนุญาตแล้ว บุคคลนั้นจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการอนุญาตอย่างเคร่งครัด

ภายในบังคับข้อ ๒๐ หากบุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในเขตพื้นที่โครงการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติ
ตามหลักเกณฑ์ตามระเบียบนี้ อธิบดีอาจมีคำสั่งเพิกถอนสิทธิการอยู่อาศัยหรือทำกินตามโครงการของผู้นั้น

ข้อ ๑๗ ในกรณีบุคคลกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดในอุทยานแห่งชาติ ซึ่งเป็นการดำรงชีพ
อย่างเป็นปกติธรรมชาติหรือได้รับอนุญาต หากมีผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ
รวมถึงความหลากหลายทางชีวภาพ หรือกระทบต่อเขตพื้นที่โครงการ ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติ
มีคำสั่งให้บุคคลนั้นระงับการกระทำดังกล่าวไว้

ข้อ ๑๘ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติมีหน้าที่กำกับดูแล ให้บุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่
โครงการรักษาความสะอาดในชุมชน โดยเฉพาะการจัดการขยะ และการจัดการน้ำเสีย ตลอดจน
สอดส่องความปลอดภัยในการอยู่อาศัยของชุมชน

ข้อ ๑๙ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติมีหน้าที่กำกับดูแล บุคคลที่อยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่
โครงการไม่ให้กระทำการใดอันเป็นเหตุรำคาญแก่ผู้อยู่อาศัยในบริเวณใกล้เคียง
หรือผู้ที่ต้องประสบกับเหตนั้น

ในกรณีที่เกิดเหตุด้านวรรคหนึ่งให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติตามคำสั่งระงับเหตุ หากผู้รับคำสั่ง
ดังกล่าวฝ่าฝืนยังคงกระทำการให้เกิดเหตรำคาญต่อไป ให้ถือว่าไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้

ข้อ ๒๐ กรณีหัวหน้าครอบครัวกระทำผิดฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามระเบียบนี้ หากเป็นการกระทำ
ที่เข้าข่ายเป็นความผิดทางอาญา ให้สมาชิกในครอบครัวหรือนครัวเรือนนั้นสิ้นสิทธิ์ในการอยู่อาศัยหรือ
ทำกินในพื้นที่โครงการ และให้บุคคลดังกล่าวทุกคนออกจากพื้นที่อุทยานแห่งชาติภายในระยะเวลา
เก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำสั่งเพิกถอนสิทธิการอยู่อาศัยของอธิบดีตามข้อ ๑๖

ในกรณีที่สมาชิกในครอบครัวหรือครัวเรือนกระทำผิดระเบียบนี้ให้หัวหน้าครอบครัวหรือหัวหน้า
ครัวเรือนนั้นแล้วแต่กรณีต้องรับผิดชอบด้วย หากอธิบดีพิจารณาแล้วเห็นว่าเป็นเรื่องร้ายแรงและมีคำสั่ง
เพิกถอนสิทธิการอยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่โครงการของครอบครัวหรือครัวเรือนนั้น ให้นำความในวรรคหนึ่ง
มาใช้บังคับ

เมื่อล่วงพ้นระยะเวลาเก้าสิบวันตามวรรคหนึ่งและวรรคสองแล้ว หากบุคคลดังกล่าวยังอยู่อาศัย
หรือทำกินในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการใช้มาตรการบังคับทางปกครอง
ตามกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง ในกรณีจำเป็นให้ขอความช่วยเหลือจากเจ้าพนักงานตำรวจ

ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗
อรรถพล เจริญชันษา
อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช