# ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง

## เรื่อง การติดตั้งบ่อดักไขมันบำบัดน้ำเสียในอาคาร

### พ.ศ. ๒๕๖๕

โดยที่เป็นการสมควรตราข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง ว่าด้วยการติดตั้งบ่อดักไขมันบำบัดน้ำเสียในอาคาร

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๑ แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ พ.ศ. ๒๕๔๖ (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๕ และที่แก้ไขเพิ่มเติม องค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง โดยความเห็นชอบของสภาองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธงและนายอำเภอตากฟ้า จึงตราข้อบัญญัติตามดังต่อไปนี้

**ข้อ ๑** ข้อบัญญัตนี้เรียกว่า “ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง เรื่อง การติดตั้งบ่อดักไขมันบำบัดน้ำเสียในอาคาร พ.ศ. ๒๕๖๕”

**ข้อ ๒** ข้อบัญญัตนี้ให้ใช้บังคับในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

**ข้อ ๓** บรรดาข้อบัญญัติ ข้อบังคับ กฏ ระเบียบ ประกาศ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ได้ตราไว้แล้วในข้อบัญญัตนี้หรือซึ่งขัดแย้งกับข้อบัญญัตนี้ ให้ใช้ข้อบัญญัตนี้แทน

**ข้อ 4** ในข้อบัญญัตนี้

“อาคาร” มหายความว่า หีบ บ้าน เรือน โรง ร้านค้า ร้านอาหาร สำนักงาน หรือสิ่งที่สร้างขึ้นอย่างอื่น ซึ่งคนคล่องเข้าไปอยู่หรือเข้าใช้อยู่ได้

“บ่อดักไขมัน” มหายความว่า สิ่งที่ใช้แยกกักน้ำเสียและไวน์ออกจากน้ำซึ่งผ่านการใช้แล้ว “การระบายน้ำ” มหายความว่า การฝนนำ การปล่อยน้ำ การเทน้ำ การสาดน้ำ หรือการทำอื่นใดที่เป็นการถ่ายเทน้ำ

“แหล่งระบายน้ำ” มหายความว่า หากหรือท่อระบายน้ำลำกรุงดินดำราณี คนคล่องแม่น้ำทะเลย และแหล่งน้ำสาธารณะ และหลังน้ำสาธารณะและแหล่งน้ำที่เป็นของเอกชน เชิงมีทางเชื่อมต่อหรือสามารถใส่ลงไปสู่แหล่งน้ำสาธารณะหรือแหล่งน้ำธรรมชาติได้

“เจ้าพนักงานท้องถิ่น” มหายความว่า นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง อรือผู้ที่นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธงมอบหมาย

**ข้อ 5** ข้อบัญญัตนี้ให้ใช้บังคับแก่อาคารที่มีการระบายน้ำที่ลงหรือไหลไปสู่แหล่งระบายน้ำและยังไม่มีกฎหมายกำหนดมาตรการเกี่ยวกับการกำจัดน้ำเสียและไวน์สำหรับอาคารประเภทนี้

**ข้อ 6** ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารตามข้อ **5** ติดตั้งปอดักไขมันตามมาตรฐานที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนด

ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารที่มีการปลูกสร้างใหม่ดำเนินการติดตั้งบ่อดักไขมันสำหรับอาคารนั้น
ให้แล้วเสร็จก่อนเข้าอยู่อาศัยหรือใช้สอย และหากอาคารใดอยู่ระหว่างการปลูกสร้างใหม่ในวันที่
ข้อบัญญัตินี้มีผลใช้บังคับ ก็ให้ดำเนินการติดตั้งบ่อดักไขมันและนำเสียตามข้อบัญญัตินี้เช่นเดียวกัน

ข้อ ๗ ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองตามข้อ ๕ เก็บ ขนน้ำมันหรือไขมันในบ่อดักไขมัน
ไปกำจัดและซ่อมแซมบำรุงรักษาระดับดักไขมันให้อยู่ในสภาพที่ใช้การได้ปกติอยู่เสมอ

ข้อ ๘ ผู้ใดฝ่าฝืนข้อบัญญัตนี้ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท

ข้อ ๙ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบถึงการปฏิบัติตาม
ข้อบัญญัตินี้

ข้อ ๑๐ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจในการพิจารณายกเว้นการปฏิบัติตามข้อบัญญัตนี้
ตามความจำเป็นโดยพิจารณาถึงลักษณะหรือการใช้ประโยชน์ของอาคารหรือสภาพพื้นที่บางแห่ง อาทิเช่น
พื้นที่บนภูเขา พื้นที่เกษตรกรรม พื้นที่ชุมชน

ข้อ ๑๑ ให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธงรักษาการให้เป็นไปตามข้อบัญญัตนี้
และให้มีอำนาจออกประกาศ หรือคำสั่ง เพื่อปฏิบัติการเป็นไปตามข้อบัญญัตนี้

ประกาศ ณ วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๕
วินัย พักขาว
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง

ข้อกำหนดและวิธีการติดตั้งบ่อดักไขมันตามข้อ ๖ ท้ายข้อบัญญัติต้องค์การบริหารส่วนตำบลเขาชายธง

เรื่อง การติดตั้งบ่อดักไขมันบำบัดน้ำเสียในอาคาร พ.ศ. ๒๕๖๕

๑. บ่อดักไขมันสามารถก่อสร้างได้หลายแบบ เช่น
- ๑.๑ บ่อดักไขมันแบบใช้วงขอบซีเมนต์
- ๑.๒ บ่อดักไขมันแบบสร้างในที่
- ๑.๓ บ่อดักไขมันสำเร็จรูป

การติดตั้งขึ้นอยู่กับความเหมาะสม โดยคิดจากปริมาณน้ำเสียที่เกิดจากครัว ห้องน้ำ ลานซักล้าง และสภาพของพื้นที่จะทำการก่อสร้าง

๒. วิธีการก่อสร้างบ่อดักไขมัน
- ๒.๑ บ่อดักไขมันแบบวงขอบซีเมนต์ โดยมีชั้นตอน ดังนี้
	- **วัสดุและอุปกรณ์ในการก่อสร้าง**
		- (๑) ปูนซีเมนต์พอร์ตแลนด์
		- (๒) กรอบหยาบและกรอบเอียด
		- (๓) เหล็กเส้นกลม RB ขนาด Ø 9 มิลลิเมตร
		- (๔) วงขอบซีเมนต์สำเร็จรูป (ในท้องตลาดมีจำหน่ายโดยทั่วไป)
	- **(๔.๑) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ตั้งแต่ขนาด 0.80 เมตร สูง 0.30 - 0.40 เมตร**
	- **(๔.๒) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ตั้งแต่ขนาด 1.00 เมตร สูง 0.35 - 0.40 เมตร**
	- **(๔.๓) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ตั้งแต่ขนาด 0.80 เมตร สูง 0.40 - 0.45 เมตร**
	- **(๕) PVC Z-shaped เส้นละเม็ด มีเส้นผ่านศูนย์กลางของหลุมใหญ่กว่าขนาดของวงขอบซีเมนต์**
		ขนาดใหญ่กว่าท่อน้ำออกขนาด Ø100 มิลลิเมตร โดยรอบหรือพลาสติกควร เนื่องจากหลุมมีความแน่นพอที่จะรับน้ำหนักได้หรือไม่ เมื่อพิจารณาแล้วให้ดำเนินการดังนี้
		- **(๑.) กรุดินมีความแข็งแรงและเนียนพอที่จะรับน้ำหนักได้**
			ให้ทำรางหยาบกันหลุมตลอดแนวความหนาประมาณ 10 เซนติเมตร โดยใช้เครื่องดับเพลิกไฟฟ้าหรือเครื่องดับเพลิกอัตโนมัติ เพื่อนำไปวางแผ่นดินลงไปจนเต็มความหนาประมาณ 10 เซนติเมตร
		- **(๒.) กรุดินมีความอ่อนนุ่มหรือเป็นดินเหนียว**
			ให้ทำรางทรงพื้นมลาดพร้าวด้านบนและนำแผ่นดินลงไปจนเต็มความหนาประมาณ 10 เซนติเมตร

(๓) เทคอนกรีต อัตราส่วน ๑ : ๒ : ๔ หนา ๑๐ เซนติเมตร โดยให้เนื้อ
คอนกรีตก้นหลุมที่เตรียมไว้ โดยตั้งวงของชีเมนต์ หากเป็นแบบปิดก้นก็ให้วางได้เลย แต่ถ้าเป็นวงขอบ
ชีเมนต์ธรรมดา เมื่อวางแล้วให้ทำการยาแนวด้วยปูนทรายที่ก้นวงขอบชีเมนต์เพื่อป้องกันรั่วซึม จากนั้น
เอาวงของชีเมนต์วางช้อนทับตามจำนวนที่ได้กำหนดไว้แล้วยาแนวรอบต่อตามรูปแบบโดยอัตราส่วนผสม
ปูนทรายยาแนว ปูน : ทราย เท่ากับ ๑:๑ พร้อมทั้งทำการเจาะต่อระบายน้ำตามรูปแบบ กลบฝังดิน
โดยรอบตัวบ่อให้แน่นแล้วปิดฝาปูนท้องตลาด
(๔) การต่อรับน้ำเข้า และนำออกจากการบ่อดักไขมัน ให้ทำการต่อรับท่อน้ำทิ้ง
ที่ออกจากจุดปรุงอาหารหรือจากจุดล้างจานหรือภาชนะอื่น ๆ ที่มีไขมันเกาะติด โดยใช้ท่อ PVC ชั้น
๘.๕ ขนาดขึ้นอยู่กับรูปแบบหรือความสามารถ แต่ขนาดของท่อต้องไม่เล็กกว่าท่อเดิมที่ออกมา ส่วนน้ำทิ้ง
ให้ต่อด้วยท่อ PVC ชั้น ๘.๕ ขนาด (ตามรูปแบบ) หรือใหญ่กว่าโดยให้ต่อรับน้ำที่ออกจากบ่อดักไขมันได้ดี
๒.๒ บ่อดักไขมันแบบสร้างในที่ โดยมีขั้นตอน ดังนี้
๒.๒.๑ วัสดุและอุปกรณ์ในการก่อสร้าง
(๑) ปูนซีเมนต์พอร์ตแลนด์
(๒) ทร้ายหยาบ
(๓) เหล็กเส้นกลม RB ขนาด Ø 9 มิลลิเมตร
(๔) ท่อ PVC ชั้น 8.5 ห่อน้ำยาฆ่าเชื้อ พลาสติกขนาด Ø75 มิลลิเมตร หรือตามรูปแบบหรือ
ขนาดใหญ่กว่าท่อน้ำออกขนาด Ø100 มิลลิเมตร หรือตามรูปแบบหรือใหญ่กว่า (ผลิตตามมาตรฐาน มอก.
๑๗ - ๒๕๓)
# วิธีการก่อสร้าง
(๑) กุดินลึกลงไป โดยดูระดับท่อน้ำที่ออกจากแหล่งกำเนิดน้ำเสียมาเข้าท่อน้ำ
บ่อดักไขมัน (ตามรูปแบบ) โดยขุดให้มีความกว้างโดยรอบขนาดของบ่อ Cสล. ประมาณ 0.80 -
1.00 เมตร หรือตามความเหมาะสมของสภาพพื้นที่ เมื่อขุดได้ระดับแล้วดูว่าดินก้นหลุมมีความหนาแน่น
พอที่จะรับน้ำหนักบ่อดักไขมัน Cสล. ได้หรือไม่ เมื่อพิจารณาแล้วให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑.๑) กรณิดินมีความแข็งแรงและแน่นพอที่รับน้ำหนักได้ให้ทำการใส่
ทร้ายหยาบก้นหลุมบนดัดแน่นความหนาประมาณ 10 เซนติเมตร โดย
(๑.๒) กรณีมีความอ่อนนุ่มหรือเป็นดินเหนียวๆให้ทำการดอกเสาเข็ม
(ขนาดของเสาเข็มให้เป็นไปตามหลักทางด้านวิศวกรรมโยธา) และใส่ทร้ายรองพื้นฉะอัดแน่นความหนา
10 เซนติเมตร ในหัวเสาเข็มพันทร้ายรองพื้นชั้นมานประมาณ =-3 เซนติเมตร
(2.) พูกเหล็กเส้นกลมขนาด Ø9 มิลลิเมตรฐานและโครงสร้างของตัวบ่อดักไขมัน
(ตามรูปแบบ)
(3.) เทคอนกรีโตตราส่วน I:2:4 Iฐานพื้นบ่อดักไขมันก่อน โดยให้นำเนื้อ
คอนกรีทยุทธศาสตร์มาประมาณ I -3 เซนติเมตร
(4.) กรอบแบบต้องใช้มือแบ่งไม่มีผิดตรง และยืนคำยันแบบไวน์นาฬิกา
ป้องกันการไม่ให้มือแบ่งระบายเครื่องโก่งงอน้อยรูป จากนั้นให้มือการเอาสารละลายลงในแผนให้มือจึงทำการเท
คอนกรีโทตราส่วน I:2:4 Lงไปในไม่มือโครงสร้างและทำรายการกระทำคุณคริตไปดวย เพื่อไม่ให้มือคริตเน้นเป็นฟองอากาศ เพราะจะมีการรั่วซึมได้ง

(๕) การถอดไม้แบบ ให้ทำการถอดไม้แบบได้หลังจากเทคนอนกริต ประมาณ
๓ - ๕ วัน แล้วให้ตรวจสอบดูว่ารอยรั่วหรือไม่ ถ้ามีให้ทำการอุดทันที

(๖) การต่อรับน้ำเข้าและนำออกจากร่องดักไขมัน ให้ทำการต่อรับท่อน้ำทิ้งที่ออกจาก
จุดปรุงอาหาร หรือจากจุดล้างจานหรือภาชนะอื่น ๆ แต่ต้องไม่มีขนาดเล็กกว่าของเดิมที่ออกมา
ส่วนน้ำทิ้งให้ต่อรับน้ำทิ้งที่ออกจากบ่อดักไขมันไปลงแหล่งระบายน้ำสาธารณะหรือรางน้ำ คู คลอง ตามพื้นที่นั้น ๆ
โดยไม่ให้ปากท่อที่ออกจะมองอยู่ในน้ำเพื่อให้มีการระบายน้ำทิ้งที่ออกจากบ่อดักไขมันได้ดี

๓. รายละเอียดประโยชน์และคุณสมบัติของบ่อดักไขมันเพื่อบำบัดน้ำเสีย

บ่อดักไขมันเป็นอุปกรณ์สำหรับแยกไขมันไม่ให้ไหลปนไปกับน้ำทิ้ง และช่วยดักเศษอาหาร
ด้วยในตัวโดยตัวบ่อ โดยต้องติดตั้งตะแกรงดักขยะก่อนเข้าบ่อดักไขมันเพื่อให้สามารถเก็บซากเศษอาหารทิ้ง
และความสะอาดได้ ส่วนน้ำจะไหลผ่านตะแกรงเข้าบ่อดักไขมัน คือ จะขังน้ำเสียไว้ระยะหนึ่ง เพื่อได้ไขมัน
และน้ำมันที่ปะปนอยู่ในน้ำลอยขึ้นมานบนผิวน้ำซึ่งเมื่อสะสมจนมีปริมาณมากก็สามารถตักออกไปทิ้งได้
ส่วนน้ำที่ถูกแยกเอาไขมันออกก็จะไหลออกทางช่องระบายน้ำต่อไป

๔. รูปแบบบ่อดักไขมัน มี ๒ รูปแบบ แบ่งตามความเหมาะสมได้ ดังนี้

๔.๑ บ่อดักไขมันแบบวงซีเมนต์ การติดตั้งใช้งานเหมาะสำหรับบ้านเรือนทั่วไปและ
สถานประกอบการที่มีขนาดเล็ก เช่น ร้านอาหาร โดยประยุกต์ใช้วงของซีเมนต์สำเร็จรูปมาทำเป็น
บ่อดักไขมันได้การติดตั้งฝังไว้นบนพื้นดินหรือใต้ดินและกักเก็บน้ำเสียได้อย่างน้อย ๖ เซนติเมตร

๔.๒ บ่อดักไขมันแบบสร้างในที่ การติดตั้งใช้งานเหมาะสำหรับสถานที่ประกอบการขนาดใหญ่
เช่น กิจการศูนย์อาหาร โรงแรมและตลาด การติดตั้งโดยสร้างบ่อดักไขมันบนพื้นที่และสถานกักเก็บ
น้ำเสียอย่างน้อย 6 เซนติเมตร

๕. คำใช้จ่ายบ่อดักไขมัน

๕.๑ บ่อดักไขมันแบบวงซีเมนต์ ราคาประมาณ ๒,๕๐๐ – ๓,๕๐๐ บาท

๕.๒ บ่อดักไขมันแบบสร้างในที่ ราคาตามขนาดของบ่อ

6. การใช้งานและการดูแลรักษา

6.1 ต้องติดตั้งและแกรงดักขยะก่อนเข้าบ่อดักไขมัน
6.2 ต้องไม่ทะลวงหรือแทงผลักให้เศษขยะไหลผ่านตะแกรงเข้าไปในบ่อดักไขมัน

# บ่อดักไขมันแบบวงขอบชีเมนต์สำหรับบ้านพักอาศัย

## รายละเอียดขนาด
- **ความยาว**: 0.40 - 0.60 เมตร
- **ความสูง**: 0.10 เมตร
- **ความกว้าง**: 0.25 เมตร
- **จำนวนช่องลม**: 3 ช่องลม (Throat)
- **ขนาดช่องลม**: 0.10 x 0.10 เมตร
- **ระยะห่างระหว่างช่องลม**: 0.20 เมตร
- **ขนาดฐาน**: 0.6 มม. @ 0.15 เมตร

## การทำงานของบ่อดักไขมัน
- น้ำเสียจากเครื่องปรับอากาศจะไหลลงในบ่อดักไขมัน
- เนื้อน้ำเสียจะถูกดักไว้ในบ่อดักไขมัน และจะเกิดออกตะกอน
- สวนทางฟรีชีวิต 0.10 จะช่วยในการดักตะกอน
- น้ำที่ผ่านระบบจะลดลงในระดับของระบบน้ำปูนซีเมนต์
- ส่วนล่างของบ่อดักไขมันทำจากเหล็กกล้าและผู้คนที่ผ่านการทดสอบแล้ว

## ภาพแสดงการทำงานของบ่อดักไขมัน
![](image-url)