กฎกระทรวง
กำหนดคำเสียหายเบื้องต้นจากการขนส่งวัตถุอันตราย
พ.ศ. ๒๕๖๗

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕
และมาตรา ๖๙/๑ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย
พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๖๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
ออกกฎกระทรวงไว้วังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
“การขนส่งวัตถุอันตราย” หมายความว่า การขนส่งวัตถุอันตรายทางบก โดยไม่รวมการขนส่ง
ทางระบบราง

“ผู้ได้รับความเสียหาย” หมายความว่า ผู้ซึ่งได้รับความเสียหายจากวัตถุอันตราย
และหมายเลขรวมถึงทายาทโดยธรรมของผู้ได้รับความเสียหายที่ถึงแก่ความตายด้วย

“หน่วยงานของรัฐ” หมายความว่า กระทรวง ทบวง กรุงธนารักษาระชื่อย่างอื่น และมีฐานะเป็นกรม ราชการส่วนภูมิภาค สังกัดการบริหารส่วนตำบล เทศบาล สังกัดการบริหารส่วนจังหวัด เมืองพัทยา กรุงเทพมหานคร หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง รัฐวิสาหกิจ หรือนหน่วยงานอื่นของรัฐที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมประกาศกำหนด

“เอกชนที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐ” หมายความว่า นิติบุคคลเอกชนที่ได้รับ มอบหมายจากผู้บริหารท้องถิ่นหรือผู้อำนวยการในเขตพื้นที่รับผิดชอบตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัย เพื่อให้เข้าช่วยเหลือ เคลื่อนย้าย บำบัด บรรเทา หรือขจัดความเสียหาย ที่เกิดขึ้นเนื่องจากวัตถุอันตรายให้กลับคืนสู่สภาพเดิมหรือให้ใกล้เคียงกับสภาพเดิม

“ผู้รับประกันภัย” หมายความว่า บริษัทตามกฎหมายว่าด้วยการประกันวินาศภัย

ข้อ ๒ การขนส่งวัตถุอันตรายที่ได้มีการทำประกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม สุขาภาพอนามัย ชีวิต หรือทรัพย์สินตามมาตรา ๒๐ (๑/๑) ให้ผู้รับประกันภัยจ่ายค่าเสียหายเบื้องต้น ในกรณีดังต่อไปนี้

(๑) เพื่อชดเชยให้แก่ผู้ได้รับความเสียหายต่อสุขาภาพอนามัยและชีวิตจากวัตถุอันตรายโดยตรง โดยผู้นั้นต้องไม่มีสิทธิได้รับค่าเสียหายเบื้องต้นตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ในกรณีที่ผู้ได้รับความเสียหายมีสิทธิได้รับค่าเสียหายเบื้องต้นตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครอง ผู้ประสบภัยจากรถ ให้รับตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถได้เพียงทางเดียว

(๒) เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายให้หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐ สำหรับการเข้าช่วยเหลือ เคลื่อนย้าย บำบัด บรรเทา ขจัดความเสียหาย เพื่อป้องกันหรือจำกัด ความเสียหายที่เกิดขึ้นเนื่องจากวัตถุอันตราย หรือทำให้สิ่งแวดล้อมกลับคืนสู่สภาพเดิมหรือให้ใกล้เคียง กับสภาพเดิม

หมวด ๒
จำนวนค่าเสียหายเบื้องต้น

ข้อ ๓ ค่าเสียหายเบื้องต้นเพื่อชดเชยให้แก่ผู้ได้รับความเสียหายต่อสุขาภาพอนามัยและชีวิต จากวัตถุอันตรายโดยตรงตามข้อ ๒ (๑) ให้นำหลักเกณฑ์และอัตราค่าเสียหายเบื้องต้นที่จะได้รับเมื่อมี ความเสียหายเกิดขึ้นแก่ผู้ประสบภัยจากรถตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ มาใช้วางคับโดยอนุโลม

ข้อ ๔ ค่าเสียหายเบื้องต้นสำหรับหน่วยงานของรัฐหรือเอกชนที่ได้รับมอบหมายจาก หน่วยงานของรัฐตามข้อ ๒ (๒) ต้องเป็นค่าใช้จ่ายดังต่อไปนี้

(๑) ค่าวัสดุ ครุภัณฑ์และอุปกรณ์ และค่าใช้อย่าง
(๒) ค้างจ้างผู้ปฏิบัติงาน

ข้อ ๕ ค่าเสียหายเบื้องต้นตามข้อ ๔ ให้ได้รับตามจำนวนเท่าที่จ่ายจริง แต่รวมกันแล้ว ต้องไม่เกินสองแสนบาท

หมวด ๓
การจ่ายค่าเสียหายเบื้องต้นของผู้รับประกันภัย

ข้อ ๖ การร้องขอรับค่าเสียหายเบื้องต้น บุคคลผู้มีสิทธิร้องขอรับค่าเสียหายเบื้องต้น
ระยะเวลาที่สามารถร้องขอรับค่าเสียหายเบื้องต้น และการจ่ายค่าเสียหายเบื้องต้น ให้แก่ผู้ได้รับ
ความเสียหายตามข้อ ๒ (๑) ให้นำหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครอง
ผู้ประสบภัยจากรถมาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๗ ให้หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐ
ขอรับค่าเสียหายเบื้องต้นจากผู้รับประกันภัย โดยยื่นคำขอรับค่าเสียหายเบื้องต้นตามแบบที่อธิบดี
กรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนด พร้อมแสดงหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) ค่าวัสดุ ครุภัณฑ์และอุปกรณ์ และค่าใช้สอย
(ก) กรณีใช้วัสดุ ครุภัณฑ์และอุปกรณ์ที่มีอยู่แล้ว ให้มีหนังสือรับรองจากหน่วยงานของรัฐ
หรือเอกสารที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐระบุรายการวัสดุ ครุภัณฑ์และอุปกรณ์ที่ได้ใช้ไป
พร้อมหลักฐานแสดงราคา
(ข) กรณีที่ซื้อวัสดุ ครุภัณฑ์และอุปกรณ์ หรือมีค่าใช้สอย ให้มีสำเนาใบเสร็จรับเงิน
หรือสำเนาใบสำคัญรับเงิน
(๒) ค่าจ้างผู้ปฏิบัติงาน ให้มีหนังสือรับรองการทำงานที่ออกโดยหน่วยงานของรัฐ
ให้ผู้บริหารท้องถิ่นหรือผู้อำนวยการในเขตพื้นที่รับผิดชอบตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและ
บรรเทาสาธารณภัย หรือหัวหน้าหน่วยงานที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมกำหนด แล้วแต่กรณี
เป็นผู้รับรองหลักฐานตามวรรคหนึ่ง
กรณีเอกสารที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐขอรับค่าเสียหายเบื้องต้นให้มีหลักฐาน
การมอบหมายตามแบบที่อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนด ประกอบการขอรับค่าเสียหายเบื้องต้นด้วย
ข้อ ๘ ให้บุคคลดังต่อไปนี้เป็นผู้มีสิทธิยื่นคำขอรับค่าเสียหายเบื้องต้นตามข้อ ๗
(๑) กรณีหน่วยงานของรัฐ ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากหัวหน้า
หน่วยงานของรัฐ เป็นผู้ยื่นคำขอ
(๒) กรนีเอกสารที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐ ให้ผู้แทนนิติบุคคลหรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจ
ให้งกระทำการแทน เป็นผู้ยื่นคำขอ

ข้อ ๙ หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนที่ได้รับมอบหมายจากหน่วยงานของรัฐ ต้องยื่นคำขอรับ
คำเสียหายเบื้องต้นภายในสามสิบวันนับแต่วันที่มีความเสียหายเกิดขึ้น

ข้อ ๑๐ ภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอพร้อมเอกสารหลักฐานครบถ้วน ให้ผู้รับประกันภัย
จ่ายค่าเสียหายเบื้องต้นแก่ผู้ยื่นคำขอตามข้อ ๙ ในกรณีที่จ่ายเป็นเช็คจะต้องไม่เป็นเช็คที่ลงวันที่ล่วงหน้า

ข้อ ๑๑ กรณีที่มีผู้ยื่นคำขอมากกว่าหนึ่งหน่วยงานและจำนวนค่าเสียหายเบื้องต้นที่ยื่นคำขอ
รวมแล้วมากกว่าสองแสนบาท ให้ผู้รับประกันภัยจ่ายค่าเสียหายเบื้องต้นตามลำดับที่มีการยื่นคำขอ

หมวด ๔
การเก็บรักษาค่าเสียหายเบื้องต้นของหน่วยงานของรัฐ

ข้อ ๑๒ ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเปิดบัญชีเงินฝากประเภทออมทรัพย์และกระแสรายวันกับ
สถาบันการเงินที่เป็นของรัฐ ชื่อบัญชี “ค่าเสียหายเบื้องต้นสำหรับเหตุจากวัตถุอันตราย...ชื่อหน่วยงาน
ของรัฐ...” เพื่อรับค่าเสียหายเบื้องต้นจากผู้รับประกันภัย และนำไปเป็นค่าใช้จ่ายตามข้อ ๔
ดอกผลของบัญชีเงินฝากตามวรรคหนึ่งให้นำไปใช้เป็นค่าใช้จ่ายตามข้อ ๔

ข้อ ๑๓ ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าหน่วยงานของรัฐมีหน้าที่
และอำนาจดังต่อไปนี้
(๑) เก็บรักษาค่าเสียหายเบื้องต้นที่ได้รับจากผู้รับประกันภัย
(๒) นำค่าเสียหายเบื้องต้นตาม (๑) เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายตามข้อ ๔ และต้องเก็บหลักฐาน
การใช้จ่ายไว้เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบ

ข้อ ๑๔ วิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการบัญชี ให้หน่วยงานของรัฐจัดทำบัญชีตามมาตรฐานการบัญชี
ภาครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐที่กระทรวงการคลังกำหนด

ข้อ ๑๕ ให้มีการตรวจสอบภายในตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์ที่กระทรวงการคลังกำหนด
และรายงานให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐทราบ

ข้อ ๑๖ วิธีการเก็บรักษาค่าเสียหายเบื้องต้นสำหรับหน่วยงานของรัฐในส่วนที่มิได้กำหนดไว้ใน
กฎกระทรวงนี้ ให้ปฏิบัติตามระเบียบของทางราชการโดยอนุโลม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์ การพิจารณาค่าเสียหายเบื้องต้น ในกรณีที่การขนส่งวัตถุอันตรายทางบกก่อให้เกิดความเสียหายแก่บุคคล สัตว์ พืช หรือสิ่งแวดล้อม และได้มีการทำประกันตามมาตรา ๒๐ (๑/๑) ซึ่งผู้รับประกันภัยต้องจ่ายค่าเสียหาย เบื้องต้นให้แก่ผู้ได้รับความเสียหายจากวัตถุอันตราย และให้แก่หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนที่เข้าช่วยเหลือ เคลื่อนย้าย บำบัด บรรเทา หรือขจัดความเสียหายที่เกิดขึ้น ซึ่งมาตรา ๖๙/๑ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติ วัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๖๒ บัญญัติให้การกำหนดจำนวนค่าเสียหายเบื้องต้น การเก็บรักษาค่าเสียหายเบื้องต้น และการจ่ายค่าเสียหาย เบื้องต้น เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้