# ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

ว่าด้วยการเก็บหาหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ตามฤดูกาล ในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

## พ.ศ. ๒๕๖๗

โดยที่พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ บัญญัติให้การเก็บหาหรือการใช้ประโยชน์ จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ตามฤดูกาลของบุคคลที่ได้รับอนุญาตในเขตพื้นที่ โครงการตามประกาศกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๖๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ หากเป็นการเก็บหาหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติตามประเภท ชนิด และจำนวนตามที่ได้รับอนุญาตและเป็นไปเพื่อการดำรงชีพอย่างเป็นปกติธุระ และได้ปฏิบัติตามระเบียบที่อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชกำหนดแล้ว ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ

อาชัยอำนาจตามความในมาตรา ๖๕ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ อุทยานแห่งชาติ จึงอาจระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช” ว่าด้วย การเก็บหาหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ตามฤดูกาล ในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน พ.ศ. ๒๕๖๗”

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้

“โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน” มายความว่า โครงการที่ดำเนินการตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนภายในอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๗

“ทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้” มายความว่า ทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดขึ้นใหม่ทดแทนได้ตามประเภท เช่น กะหล่ำและพฤกษาของแต่ละพื้นที่อุทยานแห่งชาติที่กำหนดไว้ในกฎหมายและกฎของประเทศและชนิดของทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ง่ายๆ การทำรายการทางประมวลผลระหว่างทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนภายในอุดมภูมิภาค พ.ศ. ๒๕๖๗

ข้อ ๔ ในแต่ละปีให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติปิดประกาศรายชื่อหมู่บ้าน พื้นที่ในโครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และประเภทของทรัพยากรธรรมชาติ ได้แก่ พืชเห็ด สัตว์ สมุนไพร และแมลง ชนิดของทรัพยากรธรรมชาติตามประเภทนั้น และฤดูกาลช่วงระยะเวลาของทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ เพื่อเก็บหาหรือใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ตามฤดูกาลในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนท้ายประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเรื่อง โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนภายในอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๗ณ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ที่ทำการเทศบาลหรืองค์การบริหารส่วนตำบล และที่ทำการกำนันหรือที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน เพื่อให้ผู้อยู่อาศัยที่มีเชื่อมโยงในทะเบียนบ้านของหมู่บ้านที่ต้องอยู่ในพื้นที่โดยรอบอุทยานแห่งชาติทราบโดยทั่วกัน

ข้อ ๕ ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เข้าไปในอุทยานแห่งชาติเพื่อเก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ตามฤดูกาลในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในแต่ละเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนภายในอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๗

ข้อ ๖ ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ในเขตพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนภายในอุทยานแห่งชาติต้องปฏิบัติตามนี้

(๑) เก็บหาหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้อย่างเป็นทางการอนุญาตามโครงการอนุรักษ์และการใช้งานทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนและห้ามออกนอกขอบเขต

(๒) เก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้นำมาประดับปรายความจำเป็นและภูเขาตลอดจนถึงเวลาคนเอง และจะให้มีบุคคลอื่นซึ่งมีชื่อบุคคลในครัวเรือนเก็บหาหรือใช้ว่าประโยชน์เท่านี้ไม่มี

(๓) การเก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้นำมาเป็นไปเพื่อบริโภคหรือใช้งานภายในครัวเรือน หากเก็บหาเพื่อการค้าขายห้ามใช้งานพาหนะหรือสินค้าพาหนะในการขนส่ง เว้นแต่ชนิดของทรัพยากรธรรมชาติที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาตกฎหมายกำหนดใจ

ปริมาณ ที่สามารถใช้ยานพาหนะหรือสัตว์พาหนะในการขนส่งได้ การเก็บหาที่ได้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวให้ถือว่าเป็นการเก็บหาเพื่อการดำรงชีพอย่างเป็นปกติธุระ

(๔) ไม่เก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่มีลักษณะต้องห้ามเพื่อการสงวน หวงห้ามตามกฎหมายว่าด้วยทรัพยากรธรรมชาตนี้ หรือเป็นทรัพยากรธรรมชาติควบคุม หรือทรัพยากรธรรมชาติที่ใกล้สูญพันธุ์ หรือเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ห้ามเก็บตามประกาศ แต่ละท้องที่ในจังหวัดนั้น

(๕) ดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ดำเนินโครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และโดยรอบโครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนรวมทั้งร่วมฟื้นฟูสภาพพื้นที่ให้มีความสมบูรณ์ตามธรรมชาติ

(๖) ไม่บุกรุก แผ้วถาง หรือขยายพื้นที่เก็บหาหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้เพิ่มเติมจากที่ได้รับอนุญาต

(๗) ห้ามเคลื่อนย้าย หรือทำลายหลักเขต ป้ายแนวเขต หรือเครื่องหมายแสดงแนวเขตโครงการ ในกรณีหลักเขต ป้ายแนวเขต หรือเครื่องหมายแสดงแนวเขตรุดหรือสูญหาย ให้แจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ทราบโดยเร็ว

(๘) ดำเนินการตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมดูแลโครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

ข้อ ๗ ในกรณีที่ผู้อยู่อาศัยในหมู่บ้านตามประกาศของหัวหน้าอุทยานแห่งชาติตามข้อ ๔พบเห็นว่ามีผู้เก็บหาทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้ ไม่เป็นไปตามข้อ ๖ หรือฝ่าฝืนข้อกำหนดในการเก็บหาทรัพยากรธรรมชาติ เกี่ยวกับพื้นที่ ประเภท ชนิด จำนวน ปริมาณ กฏหมายหรือช่วงระยะเวลาการเก็บทรัพยากรธรรมชาติที่หัวหน้าอุทยานแห่งชาติประกาศกำหนด หรือผู้เก็บหาทรัพยากรธรรมชาติตามใช้ผู้ใดได้รับอนุญาตให้เก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติตามข้อจะให้นำมาอุทยานแห่งชาติตามข้อเท่านี้

ข้อ ๘ หากพบผู้ใดไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ตามข้อ จะจัดให้มีโทษจำคุกไม่น้อยกว่าปีและอาจมีโทษปรับ

การกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งหากเป็นกรณีร้ายแรง หัวหน้าอุทยานแห่งชาติมีอำนาจ
ใช้ดุลพินิจที่จะออกคำสั่งเพิกถอนสิทธิเก็บหาหรือใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถเกิดใหม่
ทดแทนได้ในพื้นที่โครงการอนุรักษ์และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนของผู้นั้นได้

ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติแจ้งคำสั่งตามวรรคหนึ่ง และวาระครอง ให้ผู้นั้นและผู้แทนหมู่บ้านทราบ

การเพิกถอนสิทธิการเก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติตามวาระครองเป็นเรื่อง
เฉพาะตัว ไม่มีผลกระทบต่อสิทธิต่อการเก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติของบุคคลอื่น
ในครอบครัวหรือครัวเรือนของตน

ข้อ ๙ ผู้ที่ได้รับอนุญาตคนใดเข้าไปเก็บหาหรือใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
ที่สามารถเกิดใหม่ทดแทนได้เพื่อการดำรงชีพออย่างเป็นปกติธุระตามระเบียบนี้ และได้ทำการตามที่
บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙ (๒) (๓) และ (๗) ตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒
โดยได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดตามระเบียบนี้ ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษตามมาตรา ๔๒ มาตรา ๔๓ และ
มาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๒ แล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๐ ให้อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชรักษาการตามระเบียบนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗
อรรถพล เจริญชันษา
อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช