# ข้อกำหนดของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย

## ฉบับที่ ๗๔
### ว่าด้วยแผนปฏิบัติการบิน (Operational Flight Plan)

อาชีพอำนาจตามความในมาตรา 5/1 และมาตรา 15/1 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติ
การเดินอากาศ พ.ศ. ๒๕๕๐ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติ
การเดินอากาศ พ.ศ. ๒๕๕๘ พ.ศ. ๒๕๕๘ ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย
จึงออกข้อกำหนดเพื่อกำหนดแบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการของแผนปฏิบัติการบินสำหรับอากาศยาน
ที่ใช้บินในการดำเนินกิจการการเดินอากาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 ข้อกำหนดนี้เรียกว่า “ข้อกำหนดของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย”
ฉบับที่ 74 ว่าด้วยแผนปฏิบัติการบิน (Operational Flight Plan)”

ข้อ 2 ข้อกำหนดนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ 3 ในข้อกำหนดนี้

“อากาศยานที่มีความซับซ้อน” (Complex motor-powered aircraft) มายความว่า
อากาศยานใด ๆ ที่มีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้

(1) เครื่องบินที่มีมวลรวมวิ่งขึ้นสูงสุดมากกว่าห้าพันเจ็ดร้อยกิโลกรัม หรือบรรทุกผู้โดยสาร
มากกว่าสิบเท่านี้ หรือปฏิบัติการบินโดยใช้นักบินไม่น้อยกว่าสองคน หรือใช้เครื่องยนต์กังหันกำซาช
(Turbojet) หนึ่งเครื่องยนต์หรือมากกว่า หรือเครื่องยนต์กังหันกำซาชใบพัด (Turboprop) โดยเครื่องยนต์
หรือ

(2) เฮลิคอปเตอร์ที่มีมวลรวมวิ่งขึ้นสูงสุดมากกว่าสามพันหนึ่งร้อยเจ็ดสิบทากิกโลกรัม
หรือบรรทุกผู้โดยสารมากกว่าเก้านี้ หรือปฏิบัติตามรายละเอียดของสำนักงานทุกลำที่ทำการบิน

ข้อ 4 ผู้ดำเนินการเดินอากาศต้องจัดให้มีแผนปฏิบัติตามของอากาศยานทุกลำที่ทำการบิน
ในราชการฉุกเฉินตามแบบ หากเกณฑ์ และวิธีการ ดังต่อไปนี้

(1) เพลนปฏิบัติตามของอากาศยานที่มีความซับซ้อน จะมีรายละเอียดตามรายการที่ระบุ
อย่างแน่นอน เช่น ก่อนๆ เป็นต้น.

(ก) เครื่องหมายและสัญชาติตะเบียนของอากาศยาน
(ข) กรอบของอากาศยาน
(ค) อันที่ทำการบิน
(ง) นายเลขทะเบียนของเที่ยวบิน
(จ) ส่วนของลูกเรือ.
(ฉ) การมอบหมายหน้าที่ของลูกเรือในเที่ยวบิน.
(ช) สภาพการทำงานของทางเที่ยวการวิงขึ้น.

(ช) เวลาที่ออกเดินทาง
(ณ) สนามบินปลายทาง ตามแผนการบินปัจจุบัน
(ญ) เวลาที่ถึงสนามบินปลายทางจริง
(ฎ) ประเภทการบิน เช่น การปฏิบัติการบินแบบพิเศษ (ETOPS) การบินด้วยเครื่องวัดประกอบการบิน หรือการบินขนส่งอากาศยาน (Ferry flight) เป็นต้น
(ฏ) เส้นทางบินและส่วนเส้นทางบิน พร้อมด้วยจุดตรวจสอบหรือจุดอ้างอิงที่ตรวจสอบระยะทาง เวลา และเส้นทางบิน
(ฐ) ความเร็วบินเดินทางที่วางแผนการบินไว้ และเวลาที่ทำการบินผ่านระหว่างจุดตรวจสอบหรือจุดอ้างอิง การบันทึกการคาดการณ์ค่าโดยประมาณ การแก้ไขเวลา และการบันทึกเวลาจริง
(ฑ) ระดับความสูงและความสูงต่ำสุดที่ปลอดภัย
(ฒ) ระดับความสูงและเพดานการบินที่วางแผนไว้
(ณ) การคำนวนน้ำมันเชื้อเพลิง และบันทึกการแสดงผลในเที่ยวบินที่จุดตรวจสอบต่าง ๆ
(ด) จำนวนน้ำมันเชื้อเพลิงบนเครื่องบินหลังจากการติดเครื่องยนต์
(ต) สนามบินสำรองสำหรับจุดหมายปลายทาง สนามบินสำหรับจุดหมายปลายทางที่สองและสนามบินสำรองสำหรับจุดหมายปลายทางที่สองในกรณีที่ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนการใช้เชื้อเพลิงสำรองที่ลดลง
(ถ) สนามบินสำรองสำหรับการวิ่งขึ้น และสนามบินสำรองระหว่างทางสำหรับเชื้อเพลิง(Fuel En Route Alternate Aerodrome) ในกรณีที่ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนการใช้เชื้อเพลิงสำรองที่ลดลง (ถ้ามี)
(ท) ข้อความแสดงการได้รับการอนุมัติแผนการบินจากหน่วยงานควบคุมการจราจรทางอากาศในขั้นต้น ซึ่งผ่านการตรวจสอบและได้รับอนุมัติแผนการบินได้อยู่ก่อนทำการบินและการอนุมัติแผนการบินใหม่หรือการปรับปรุงแผนการบินระหว่างการบิน
(ธ) การคำนวนต่าง ๆ เมื่อมีการเปลี่ยนแผนการบินในเที่ยวบิน
(น) ข้อมูลอุตนิยมวิทยา ซึ่งครอบคลุมเวลาของเที่ยวบิน ระดับความสูง ขอบเขตทางภูมิศาสตร์ ช่วงระยะเวลาทำการบินที่กำหนดตลอดจนถึงสนามบินที่ต้องการลงจอดและสภาพอากาศที่คาดการณ์ระหว่างสนามบินปลายทางกับสนามบินสำรอง และข้อมูลข่าวอากาศปัจจุบัน การบันทึกข้อมูลทั้งหมดในแผนปฏิบัติการปีนตาม (ก)-(น) จะต้องทำในเวลาเดียวกันและต้องเป็นลักษณะถาวร
(๒) แผนปฏิบัติการปีนของอากาศยานนอกจาก (๑) ให้จัดทำขึ้นให้เหมาะสมกับประเภทของการปฏิบัติการปีน โดยให้กำหนดไว้ในคู่มือปฏิบัติการ (Operation Manual) ของอากาศยาน

(๓) แผนปฏิบัติการบินสำหรับเฮลิคอปเตอร์ที่ปฏิบัติการบินด้วยนักบินคนเดียวซึ่งไม่มีระบบเสริมเสถียรภาพหรือระบบทควบคุมการบินอัตโนมัติ ไม่ต้องจัดทำแผนปฏิบัติการบินในระหว่างเที่ยวบิน

ข้อ ๕ กรณีที่ผู้ดำเนินการเดินอากาศจัดทำแผนปฏิบัติการบินโดยระบบวางแผนปฏิบัติการบินด้วยคอมพิวเตอร์ ให้ระบุชั้นตอนหรือโปรแกรมการทำงานของระบบวางแผนปฏิบัติการบินด้วยคอมพิวเตอร์ไว้ในคู่มือปฏิบัติการ (Operation Manual) ของอากาศยาน

กรณีระบบวางแผนปฏิบัติการบินด้วยคอมพิวเตอร์ถูกใช้งานร่วมกับแผนการจัดการเชื้อเพลิงพื้นฐานที่มีความแปรปรวนหรือแผนเชื้อเพลิงเฉพาะ ผู้ดำเนินการเดินอากาศต้องตรวจสอบให้มั่นใจว่าโปรแกรมการทำงานของระบบวางแผนปฏิบัติการบินด้วยคอมพิวเตอร์มีความถูกต้องและได้รับการทดสอบหลังจากมีการปรับปรุงระบบในแต่ละครั้งว่าไม่มีผลกระทบต่อการวางแผนปฏิบัติการบินของเที่ยวบิน

ให้วันที่ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗
สุทธิพงษ์ คงฟูล
ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย