กฎกระทรวง
กำหนดลักษณะและเนื้อที่ที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาเอกชน
พ.ศ. ๒๕๖๗

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติสถาบันอุดมศึกษาเอกชน
พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสถาบันอุดมศึกษาเอกชน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒
และมาตรา ๑๒ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติสถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ. ๒๕๔๖ รัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมออกกฎกระทรวงไว้ว่าดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศ
ในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดลักษณะและเนื้อที่ที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้ง
สถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้
“พื้นที่ใช้ซอย” มหายความว่า พื้นที่ทั้งภายในและภายนอกอาคารที่จัดไว้ตามลักษณะการใช้
ประโยชน์เพื่อเป็นพื้นที่ดำเนินงานตามวัตถุประสงค์และพ้นธกิจของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน
ตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันอุดมศึกษาเอกชน และต้องสอดคล้องกับการจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษา
และมาตรฐานการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยการอุดมศึกษา

“ผังแม่บทการใช้ประโยชน์พื้นที่ใช้ซอย” มหายความว่า ผังบริเวณในการจัดพื้นที่ใช้ซอย
ของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนที่แสดงให้เห็นถึงองค์ประกอบทางกายภาพและการใช้ประโยชน์พื้นที่ใช้ซอย
ให้มีสอดคล้องกับแผนการดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน

“แผนการดำเนินงาน” มหายความว่า แผนการดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน

ข้อ ๔ ที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาเอกชนต้องติดต่อเป็นผืนเดียวกัน มีเนื้อที่ที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการจัดพื้นที่ใช้สอยของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนได้อย่างครบถ้วน รวมทั้งรองรับการใช้งานของนักศึกษา อาจารย์ บุคลากร และผู้ใช้งานในกลุ่มอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลตามแผนการดำเนินงาน

ในกรณีที่ที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้งหรือเปลี่ยนประเภทสถาบันอุดมศึกษาเอกชนมิได้ติดต่อเป็นผืนเดียวกัน ต้องมีการบริหารจัดการและมีการเชื่อมโยงถึงกันในด้านวิชาการ การบริหารจัดการห้องสมุด การให้บริการนักศึกษา การบริหารงานบุคคล การเงิน เทคโนโลยีสารสนเทศ การคมนาคมขนส่ง หรือการอื่นใด ทั้งนี้ ในลักษณะที่เอื้ออำนวยต่อการจัดการศึกษาและจัดกิจกรรมทางการศึกษาได้โดยสะดวก

ข้อ ๕ การจัดพื้นที่ใช้สอยให้จำแนกตามลักษณะการใช้ประโยชน์ ดังต่อไปนี้

(๑) พื้นที่ใช้สอยเพื่อการจัดการศึกษา
(๒) พื้นที่ใช้สอยเพื่อการวิจัยและการสร้างนวัตกรรม
(๓) พื้นที่ใช้สอยเพื่อการบริการวิชาการแก่สังคมและการทะนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม
(๔) พื้นที่ใช้สอยเพื่อเป็นที่ตั้งของส่วนงานภายในของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน
(๕) พื้นที่ใช้สอยเพื่อการสร้างสังคมและการใชชีวิตภายในสถาบันอุดมศึกษาเอกชน
(๖) พื้นที่ใช้สอยเพื่อเป็นพื้นที่สีเขียวตามแนวทางการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมและหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน

นอกจากพื้นที่ใช้สอยตามวรรคหนึ่ง สถาบันอุดมศึกษาเอกชนจะจัดให้มีพื้นที่ใช้สอยเพื่อดำเนินพันธกิจตามจุดเน้น ความเชี่ยวชาญ และการจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษา ดังยกได้

ข้อ ๖ พื้นที่ใช้สอยแต่ละประเภทย่อมใช้ประโยชน์มากกว่าหนึ่งลักษณะได้ตามความเหมาะสมแต่ต้องไม่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพโดยรวมของการใช้พื้นที่ใช้สอย คุณภาพและมาตรฐานในการจัดการศึกษา รวมทั้งไม่เป็นอุปสรรคต่อการดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน

ข้อ ๗ พื้นที่ใช้สอยเพื่อจัดการศึกษาตามข้อ ๕ (๑) อ่านง่ายต้องมีห้องเรียน ห้องบรรยายห้องปฏิบัติการ ห้องคอมพิวเตอร์ และพื้นที่สำหรับเรียนรู้ ทำให้งามสามารถดำเนินงานให้มีสดคล่องกับการจัดการศึกษาตามหลักสูตรและสาขาวิชาที่เปิดสอนทั่วภาคฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยคำนึงถึงประโยชน์ของผู้เรียนและการรองรับกระบวนการและวิธีการทำงานในการจัดการเรียนการสอนที่มีคุณภาพประสิทธิภาพ และเป็นไปตามมาตรฐานของการอนุมูล

ข้อ ๘ พื้นที่ใช้สอยเพื่อการวิจัยและการสร้างนวัตกรรมตามข้อ ๕ (๒) ต้องมีโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการวิจัยและการสร้างนวัตกรรม เช่น ห้องปฏิบัติการวิจัยทางด้านสังคมศาสตร์และวิทยาศาสตร์ โรงงานต้นแบบ เครื่องมือและอุปกรณ์ด้านสังคมศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ห้องแสดงนิทรรศการ ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาองค์ความรู้ทางวิชาการ ส่งเสริมและยกระดับการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรและสาขาวิชาที่เปิดสอน สนับสนุนการพัฒนาบุคลากรด้านการวิจัยและการสร้างนวัตกรรม ส่งเสริมการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อพัฒนาและแก้ไขปัญหา ตอบสนองต่อความต้องการและความจำเป็นของแต่ละพื้นที่ และประเทศในภาพรวม หรือสร้างเสริมระบบบริเวณการทำงานวิจัยที่เชื่อมโยงกับชุมชน ภาคอุตสาหกรรม และภาคส่วนอื่น

ข้อ ๙ พื้นที่ใช้สอยเพื่อการบริหารงานวิชาการแก่สังคมและการระบุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมตามข้อ ๕ (๓) ต้องมีพื้นที่สำหรับกิจกรรมการถ่ายทอดองค์ความรู้ การวิจัย การสร้างนวัตกรรม เพื่อให้บริหารทางวิชาการแก่ชุมชนและสังคม หรือการอนุรักษ์ พันธุ์ สืบสาน เผยแพร่ และต่อยอด มรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ เพื่อให้มีปรึกษา ศึกษาวิจัย คนคว้าอบรม เรียนรู้ หรือดำเนินโครงการแก่ชุมชนหรือประชาชนทั่วไป เช่น สถานที่จัดนิติธรรมคู่มือนี้ศูนย์ศึกษาธรรม ศูนย์บริหารงานวิชาการ

ข้อ ๑๐ พื้นที่ใช้สอยเพื่อเป็นที่ตั้งของส่วนงานภายในตามโครงสร้างการบริหารและการแบ่งส่วนงานของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามข้อ ๕ (๔) ต้องมีพื้นที่ของส่วนงาน เช่น สำนักงานคณะสถาบัน หรือศูนย์สำหรับการดำเนินงานและสนับสนุนการดำเนินงานตามหน้าที่และอำนาจวัตถุประสงค์ และพันธกิจ

ข้อ ๑๑ พื้นที่ใช้สอยเพื่อการสร้างสังคมและการใช้ชีวิตภายในสถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามข้อ ๕ (๕) ต้องมีพื้นที่รองรับการทำกิจกรรมและการใช้ชีวิตที่ครอบคลุมกิจกรรมด้านกีฬา การออกกำลังกาย โดยสารอาหาร ธนะการ และพาณิชยาระบบ การพักผ่อนหย่อนใจ การพบปะสังสรรค์ การประกอบศาสนา กฏหมาย การประชุมพยาบาลและการให้บริการด้านสุขภาพเบื้องต้น การแสงหาความรู้ตามอัธยาศัย หรือกิจกรรมอื่น เพื่อเสริมสร้างสุขภาวะ ทักษะชีวิต และทักษะสังคมให้แก่นักศึกษาอาจารย์ บุคลากร และผู้ใช้งานกลุ่มอื่นของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน

ข้อ ๑๒ พื้นที่ใช้สอยเพื่อเป็นพื้นที่สีเขียวตามข้อ ๕ (๖) ต้องมีพื้นที่สีเขียวในสัดส่วน
ที่เหมาะสมตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ โดยอาจกำหนด
พื้นที่สีเขียวในลักษณะแนวราบ แนวกัน หรือแบบผสมผสาน ตามลักษณะของพื้นที่ เพื่อเสริมสร้าง
ระบบนิเวศและทัศนียภาพของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน อีกทั้งเป็นแบบอย่างในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
และการส่งเสริมคุณค่าทางด้านสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการบริหารจัดการที่ให้ความสำคัญกับการรักษา
คุณภาพสิ่งแวดล้อมภายใต้หลักการการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ข้อ ๑๓ พื้นที่ใช้สอยเพื่อดำเนินพันธกิจตามจุดเน้น ความเชี่ยวชาญ และการจัดกลุ่ม
สถาบันอุดมศึกษาตามข้อ ๕ วรรคสอง ต้องมีพื้นที่เพื่อสนับสนุนการดำเนินการดังกล่าวของ
สถาบันอุดมศึกษาเอกชนนั้น

ข้อ ๑๔ เพื่อประโยชน์ในการพิจารณาความเหมาะสมและความเชี่ยวชาญของที่ดินที่จะใช้เป็น
ที่จัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาเอกชน ให้มีผู้ขอรับใบอนุญาตจัดตั้งหรือผู้ขออนุญาตเปลี่ยนประเภท
สถาบันอุดมศึกษาเอกชนจัดทำฝ่ายแผนบทการใช้ประโยชน์พื้นที่ใช้สอยและสำเนาใบอนุญาตประกอบ
วิชาชีพของผู้ออกแบบฝ่ายแผนบทการใช้ประโยชน์พื้นที่ใช้สอย ยื่นไปพร้อมกับคำขอรับใบอนุญาตจัดตั้ง
สถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามกฎกระทรวงว่าด้วยการขอรับใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตจัดตั้ง
สถาบันอุดมศึกษาเอกชน หรือคำขออนุญาตเปลี่ยนประเภทสถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามกฎกระทรวง
ว่าด้วยการขออนุญาตและการอนุญาตให้เปลี่ยนชื่อหรือเปลี่ยนประเภทธะสถานอุดมศึกษาเอกชน
แล้วแต่กรณี

ผังแม่บทการใช้ประโยชน์พื้นที่ใช้สอยตามวรรคหนึ่ง อย่างน้อยต้องประกอบด้วยรายละเอียด
เกี่ยวกับพื้นที่ใช้งานประเภทต่าง ๆ เนื้อที่และสัดส่วนของพื้นที่ใช้งานในแต่ละประเภท อารามและ
สิงปลูกสร้าง โครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีสารสนเทศ ระบบสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ
ระบบการสัญจร ภูมิทัศนะภายในพื้นที่ใช้งาน ที่สดคล่องกับแผนการดำเนินงาน และรายละเอียดอื่น
ตามที่คณะกรรมการกลางเมืองประกาศกำหนด

ข้อ ๑๕ ในกรณีที่สถาบันอุดมศึกษาเอกชนประสงค์จะเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์พื้นที่
ใช้งานเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงแผนงานตามพันธกิจของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนหรือด้วยเหตุผล
ประการอื่น ให้มีสถาบันอุดมศึกษาเอกชนปรับปรุงผังแม่บทการใช้ประโยชน์พื้นที่ใช้งานเสนอ
สภาสถาบันอุดมศึกษาเอกชนให้มีความเห็นชอบ

ข้อ ๑๖ รายละเอียดเกี่ยวกับที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาตามมาตรา ๑๒
ที่ระบุไว้ในคำขอรับใบอนุญาตจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามกฎกระทรวงว่าด้วยการขอรับ
ใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาเอกชน หรือคำขออนุญาตเปลี่ยนประเภท
สถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามกฎกระทรวงว่าด้วยการขออนุญาตและการอนุญาตให้เปลี่ยนชื่อหรือเปลี่ยน
ประเภทสถาบันอุดมศึกษาเอกชน ที่ได้ยื่นไว้ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและยังอยู่ในระหว่าง
การพิจารณา ให้พิจารณาตามกฎกระทรวงกำหนดลักษณะและเนื้อที่ที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้ง
สถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ. ๒๕๔๙ จนกว่าการพิจารณาคำขอดังกล่าวจะแล้วเสร็จ

ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗

ศุภมาส อิสรภักดี

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎหมายว่าด้วยการอุดมศึกษากำหนด
ให้มีการจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษาและกำหนดมาตรการส่งเสริม สนับสนุน ประเมินคุณภาพ ก้ากับดูแล และ
จัดสรรงบประมาณ ให้สอดคล้องกับการจัดกลุ่มดังกล่าว สถาบันอุดมศึกษาเอกชนแต่ละแห่งมีจุดมุ่งหมาย
พันธกิจ ยุทธศาสตร์ และศักยภาพแตกต่างกัน ทำให้การใช้พื้นที่ในการจัดการเรียนการสอน การให้บริการ
ทางการศึกษา และการบริหารจัดการของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน มีความหลากหลาย ประกอบกับปัจจุบัน
เทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาขึ้บทบาทในการจัดการศึกษา ทำให้สถาบันอุดมศึกษาเอกชนสามารถบริหารจัดการ
การใช้พื้นที่ของตนเพื่อรองรับการดำเนินการให้บรรลุเป้าหมายและพันธกิจของการจัดการอุดมศึกษาภายใน
เนื้อที่ที่มีขนาดเล็กลงได้ สมควรปรับปรุงการกำหนดลักษณะและเนื้อที่ของที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้งหรือ
เปลี่ยนประเภทสถาบันอุดมศึกษาเอกชน จากการกำหนดจำนวนเนื้อที่ชั้นต่ำของที่ดินที่จะใช้เป็นที่จัดตั้ง
สถาบันอุดมศึกษาเอกชนเป็นการกำหนดเนื้อที่ที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการจัดพื้นที่ใช้อยู่ประเภทต่าง ๆ
รองรับการดำเนินงานตามพันธกิจของสถาบันอุดมศึกษาเอกชนอย่างครบถ้วน เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาเอกชน
สามารถใช้ประโยชน์จากที่ดินได้อย่างคุ้มค่าและมีประสิทธิภาพ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้