กฎกระทรวง

ศักยภาพทางเทคนิคของผู้ขอรับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี

พ.ศ. ๒๕๖๗

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ
พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
และมาตรา ๘ (๘) และมาตรา ๒๙ (๑) (ข) แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ
พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยคำแนะนำ
ของคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
“ผู้ขอรับใบอนุญาต” หมายความว่า “ผู้ขอรับใบอนุญาตผลิต มีไว้ในครอบครอง
หรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีตามมาตรา ๑๙ (๑)

ข้อ ๒ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องจัดให้มีสถานที่จัดเก็บหรือสถานที่ประกอบกิจการเกี่ยวกับ
วัสดุกัมมันตรังสีที่มีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ต้องมีโครงสร้างที่มีความมั่นคงแข็งแรง โดยผนังห้องทุกด้านรวมพื้นและเพดาน
ต้องสามารถป้องกันระบาดับรางสีได้อยู่ในเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดและสามารถรองรับน้ำหนักเครื่องมือ
ที่บรรจุวัสดุกัมมันตรังสีและส่วนประกอบทั้งหมด
(๒) ต้องไม่มีวัตถุอันตรายอื่นและอาหารเก็บรวมอยู่ และมีมาตรการหรือระบบป้องกัน
และแก้ไขอุบัติเหตุหรืออุบัติภัยที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม เผ่นดินไหว
(๓) ต้องได้รับการประเมินและออกแบบตามมาตรฐานความปลอดภัยและความมั่นคงปลอดภัย
ทางรางสีของการใช้ประโยชน์วัสดุกัมมันตรังสีนั้น และเป็นไปตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ฯลฯ
(4) ต้องมีการประเมินความปลอดภัยทางรางสี โดยบริเวณที่ปฏิบัติงานทางรางสีต้องมีปริมาณรางสี

ข้อ ๓ ห้ามมิให้ตั้งสถานที่จัดเก็บหรือสถานที่ประกอบกิจการวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑
ประเภทโรงงานฉายรังสีทางอุตสาหกรรมภายในระยะห้าร้อยเมตรจากเขตพระราชฐาน เว้นแต่ในกรณี
มีเหตุจำเป็นเพื่อประโยชน์สาธารณะ เลขาธิการอาจประกาศกำหนดเปลี่ยนแปลงได้

ข้อ ๔ ในกรณีที่สถานที่จัดเก็บหรือสถานที่ประกอบกิจการวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑
ประเภทโรงงานฉายรังสีทางอุตสาหกรรม ตั้งอยู่ใกล้เขตบ้านจัดสรรหรือที่ดินจัดสรรเพื่อการพักอาศัย
ตึกแถวหรือน้ำแฉวงเพื่อการพักอาศัย หรืออาคารชุดพักอาศัย ศูนย์การค้า โรงเรียนหรือสถานศึกษา
วัดหรือศาสนสถาน สถานพยาบาล โบราณสถาน สถานที่ทำการงานของหน่วยงานของรัฐหรือเขตนอนุรักษ์
และเขตพื้นที่คุ้มครองสิ่งแวดล้อมตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องจัดให้มีความมั่นคงปลอดภัยทางรางสีและความปลอดภัยทางรางสี
ตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๙๑

ข้อ ๕ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องจัดให้มีเครื่องมือ อุปกรณ์ และเครื่องใช้ ดังต่อไปนี้
(๑) เครื่องสำรวจรางสีหรือเครื่องเฝ้าระวังปริมาณรางสีที่เหมาะสมกับชนิดของรางสีที่เกิดขึ้นจาก
วัสดุกัมมันตรังสีและลักษณะการใช้ประโยชน์ที่สอดคล้องกับแผนป้องกันอันตรายทางรางสี และต้องได้รับ
การสอบเทียบมาตรฐานของเครื่องสำรวจรังสีย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง รวมทั้งตรวจสอบสภาพ
ของเครื่องมือ อุปกรณ์ และเครื่องใช้ตามวิธีการและระยะเวลาที่กำหนดตามคู่มือการใช้งาน
(๒) อุปกรณ์วัดปริมาณรางสีประจำตัวบุคคลที่เหมาะสมกับชนิดของรางสีที่เกิดขึ้นจากวัสดุกัมมันตรังสี
และลักษณะการใช้ประโยชน์ที่สอดคล้องกับแผนป้องกันอันตรายทางรางสี และต้องประเมินการได้รับรางสี
สำหรับผู้ปฏิบัติงานทางรางสีทุกคนเป็นประจำอย่างน้อยทุกสามเดือน หากเป็นผู้ปฏิบัติงานทางรางสี
สำหรับอุปกรณ์ถ่ายภาพด้วยรางสีแกมมาทางอุตสาหกรรมหรือวัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึกสำหรับ
งานเวชศาสตร์นิวเคลียร์ที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็ง ให้ประเมินการได้รับรางสีสำหรับผู้ปฏิบัติงานทางรางสี
เป็นประจำทุกเดือน
(๓) มาตรวัดรางสีแบบพกพาที่เหมาะสมกับชนิดของรางสีที่เกิดขึ้นจากวัสดุกัมมันตรังสี
และลักษณะการใช้ประโยชน์ที่สอดคล้องกับแผนป้องกันอันตรายทางรางสี สำหรับวัสดุกัมมันตรังสี
ประเภทธ์ ๑ เฉพาะโรงงานฉายรังสีทางอุตสาหกรรม วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ เฉพาะอุปกรณ์ถ่ายภาพ
ด้วยรางสลึงแกะมาทางอุตสาหกรรม และวัสดูกัมมันตรังสวิตชนิดไม่ปิดผนึกสำหรับงานเวชศาสตร์นิวเคลียร์
ที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็งอย่างน้อยหนึ่งเครื่องและต้องได้รับการสอบเทียบมาตรฐานอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
และในกรณียืนเห็นสมควร เลขาธิการอาจประกาศกำหนดให้มีการใช้วามตรวจวัดรางเสียแบบอื่นใดสำหรับ
วัสดูกัมมันตรังเสียเพื่อให้เหมาะสมกับเทคโนโลยีย่อยเปลี่ยนแปลงได้
(๔) เครื่องมืออื่น ๆ ตามความจำเป็นและยอดคล่องกับแผนการป้องกันอันตรายทางรางสร้างโดย

(๑) การขอรับใบอนุญาตผลิต ต้องจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทางรางสีระดับสูง
ประเภทวัสดุกัมมันตรังสีหรือประเภทวัสดุกัมมันตรังสีและเครื่องกำเนิดรังสี
(๒) การขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ ต้องจัดให้มี
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทางรางสีระดับสูง ประเภทวัสดุกัมมันตรังสีหรือประเภทวัสดุกัมมันตรังสี
และเครื่องกำเนิดรังสี
(๓) การขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ ประเภทที่ ๓
และประเภทที่ ๔ ชนิดไม่ปิดผนึก ต้องจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทางรางสีระดับสูงหรือระดับกลาง
ประเภทวัสดุกัมมันตรังสีหรือประเภทวัสดุกัมมันตรังสีและเครื่องกำเนิดรังสี
(๔) การขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔ ชนิดปิดผนึก
ต้องจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทางรางสีระดับต้น ประเภทวัสดุกัมมันตรังสีหรือประเภทวัสดุกัมมันตรังสี
และเครื่องกำเนิดรังสี
ข้อ ๗ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องจัดให้มีแผนป้องกันอันตรายจากรังสี สำหรับการปฏิบัติงาน
โดยต้องมีรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้
(๑) สายการบังคับบัญชาด้านความปลอดภัยทางรางสี ซึ่งระบุบุคคลที่เกี่ยวข้องและหน้าที่
ความรับผิดชอบ อย่างครบถ้วนและชัดเจน
(๒) การจัดแบ่งพื้นที่ในการปฏิบัติงาน และมีมาตรการควบคุมการเข้าออกพื้นที่
อย่างชัดเจน
(๓) กฏระเบียบ มาตรการความปลอดภัยทางรางสี เฟ้นงาน และขั้นตอนวิธีปฏิบัติงาน
เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานได้รับรางสน้อยที่สุด
(๔) เฝนาการตรวจวัดรังสี ทั้งที่บริเวณปฏิบัติงานทางรางสีและบริเวณสาธารณะ โดยกำหนด
ระยะเวลาที่จะดำเนินการอย่างชัดเจน
(๕) เฝนาการปฏิบัติหรือขั้นตอนการปฏิบัติงานในการระงับและบรรเทาเหตุฉุกเฉินทางรางสี
และรายละเอียดเครื่องมือและอุปกรณ์ที่เพียงพอในการตอบสนองเหตุฉุกเฉินทางรางสี เมื่อมีกรณีฉุกเฉินทางรางสี
รวมถึงแผนการฝึกซ้อม
(๖) เฝนาการดำเนินงานเมื่อเลิกใช้วัสดุกัมมันตรังสีหรือวิธีการจัดการหากก้ม มันตรัง สี
ตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๗๘ และมาตรา ๗๙
(๗) ระบบควบคุมและการจัดทำทะเบียนวัสดุกักมนตรังษี และระบุระยะเวลาการตรวจสอบ
ทะเบียนที่เหมาะสม
(๘) การสอบเทียบเครื่องมือที่ใช้ในแผนป้องกันอันตรายจากรังสีย่เป็นไปตามข้อ 5
ข้อ 8 เป็นของผู้ขอรับใบอนุญาตเองจัดให้มีแผนการรักษาความแม่นคงปลอดภัยตามประเภทธ
ของวัสดุดูกะภาพจากมาตรฐานมาตรา

ข้อ ๙ ในกรณีที่มีการขนส่งวัสดุกัมมันตรังสี ผู้ขอรับใบอนุญาตจะต้องมีวิธีการขนส่ง
วัสดุกัมมันตรังสีที่ปลอดภัย รวมทั้งวิธีปฏิบัติกรณีเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุฉุกเฉินระหว่างการขนส่ง
วัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นไปตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๙๑ และมาตรา ๙๙

ข้อ ๑๐ ให้นำความในข้อ ๒ (๑) ข้อ ๘ และข้อ ๙ มาใช้บังคับแก่ผู้ขอรับใบอนุญาตนำเข้า
หรือส่งออกวัสดุกัมมันตรังสีด้วยโดยอนุโลม

ข้อ ๑๑ ให้นำความในข้อ ๒ (๑) และข้อ ๙ มาใช้บังคับแก่ผู้ขอรับใบอนุญาตนำผ่าน
วัสดุกัมมันตรังสีด้วยโดยอนุโลม

ให้ไว้ ณ วันที่ ๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๓

ศูภมาส อิศราภักดิ์
รักษมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ (๘) และมาตรา ๒๙ (๑) (ข)
แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา
วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยคำแนะนำของคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติมีอำนาจออก
กฎกระทรวงกำหนดศักยภาพทางเทคนิคของผู้ขอรับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี เพื่อให้ผู้ขอรับ
ใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสีต้องมีศักยภาพทางเทคนิคเพียงพอในการดูแลความปลอดภัยของวัสดุกัมมันตรังสี
ที่ขออนุญาต จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้