ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
เรื่อง แบบทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน

โดยที่กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย
อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อน้ำ พ.ศ. ๒๕๖๔
กำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้มีการทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน
ประจำปีอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง ตามที่กำหนดไว้ในรายละเอียดคุณลักษณะและคู่มือการใช้งาน
ตามแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๑๑ แห่งกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ
และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเครื่องจักร ปั้นจั่น
และหม้อน้ำ พ.ศ. ๒๕๖๔ อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ นายจ้างต้องจัดให้มีการทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลว
เป็นสื่อนำความร้อนอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง ตามที่กำหนดไว้ในรายละเอียดคุณลักษณะ
และคู่มือการใช้งาน ตามแบบทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน
ท้ายประกาศนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๗
โสภา เกียรตินิราชา
อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

# แบบทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน

## ข้อมูลผู้ทำการทดสอบ
- ชื่อสถานประกอบกิจการ
- เลขทะเบียนนิติบุคคล
- ชื่อนายจ้าง/ผู้กระทำแทน
- สถานประกอบกิจการตั้งอยู่เลขที่
- แขวง/ตำบล
- จังหวัด
- สถานประกอบกิจการมีหม้อต้ม ๆ จำนวน
- การทดสอบครั้งล่าสุดเมื่อวันที่
- กรุณาโดยเครื่องย้ายหม้อต้ม ๆ เมื่อวันที่
- จากสถานที่

## สภาพหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน
| (1) | มีคุณสมบัติ (มีหลักฐานแสดง) | ☐ |
| --- | --- | --- |
| (2) | มีคุณสมบัติ (มีหลักฐานแสดง) | ☐ |
| (3) | มีคุณสมบัติ (มีหลักฐานแสดง) | ☐ |

### ไม่มีคุณสมบัติ
☐
### ไม่มีคุณสมบัติ
☐
### ไม่มีคุณสมบัติ
☐

## ข้อมูลของผู้ผลิต ผู้สร้าง หรือผู้ดำเนินงานออกแบบ
- หากหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อนเครื่องนี้ เป็นแบบ
    - ☐ ตั้ง (ระบุ)
    - ☐ นอน (ระบุ)
    - ☐ อื่น ๆ (ระบุชนิด)
- สร้างโดย :
    - ☐ เชื้อผู้ผลิต/ผู้สร้าง
    - ☐ เชื้อวิศวกรผู้ออกแบบ (กรณีไม่ได้มาจากผู้ผลิต)
- เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม
- ยี่ห้อ/รุ่น
- ประเทศ
- หมายเลขเครื่อง
- ปีที่ผลิต
- ใช้งานมาแล้ว
- พื้นที่ผัวรับความร้อน

# ๓. ข้อมูลของผู้ดำเนินการทดสอบประกอบด้วย

**ข้าพเจ้า (นาย/นาง/นางสาว)***

หรือนิติบุคคล (ชื่อ)

หมายเลขบัตรประจำตัวประชาชน/เลขทะเบียนนิติบุคคล เลขที่

ที่อยู่เลขที่ ........... ซอย .................................. ถนน ...................... แขวง/ตำบล .........
เขต/อำเภอ ............... จังหวัด
โทรศัพท์/โทรสาร .......... E-mail

ผู้ทำการทดสอบต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใด ดังนี้
☐ (๑) รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร
เลขทะเบียน ............................ ระดับ ......................... หมดอายุวันที่ ...
และใบสำคัญ (ตามมาตรา ๙) เลขที่
ซึ่งไม่ได้อยู่ระหว่างถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตหรือถูกเพิกถอนใบอนุญาต
☐ (๒) รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ประเภทนิติบุคคล ตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร
เลขทะเบียน ......................... หมดอายุวันที่ ...
และใบอนุญาต (ตามมาตรา ๑๑) เลขที่
หมดอายุวันที่ .......................................................
ซึ่งไม่ได้อยู่ระหว่างถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตหรือถูกเพิกถอนใบอนุญาต โดยมีบุคลากรที่ได้รับอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร และไม่ได้อยู่ระหว่างถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตหรือถูกเพิกถอนใบอนุญาต เป็นผู้ทำการทดสอบชื่อ
เลขทะเบียน ......................... หมดอายุวันที่ ...
หมายเลขบัตรประจำตัวประชาชน

## การทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน
### ๔.๑ ตัวหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน
- **(๑)** การต่อแผ่นเหล็กหม้อต้มฯ เป็นแบบ ☐ เชื่อม ☐ อื่น ๆ (ระบุ) 
- ☐ มีขนาดหูหม้อต้มๆ
- **(๒)** มี □ เป็นแบบ : □️ใยแก้ว □️ Asbestos 
- **(๓)** มีขนาดหม้อต้ม ๆ ₸
- **(4)** มีขนาดหม้อต้ม ๆ ₸

### ๔.๒ ของเหลวที่ใช้เป็นสื่อนำความร้อน
- **(๑)** จากของเหลวนี้ให้เป็นสื่อนำความร้อน ก็คือ 
ปริมาณของเหลวก่อนนำระบบเท่านั้น 
- **(๒)** ส่วนผสมโดยประมาณของเหลวนี้ให้เป็นสื่อนำความร้อน 
o₾₄₷ມີຈັດວາฬຝ່ (Flash Point temperature) เท่ากับ °C 
o₾₄ງມີຈັດຕິດໄອນ (Fire Point temperature) เท่ากับ °C

อุณหภูมิจุดติดไฟได้เอง (Autoignition temperature) เท่ากับ °C
ความหนืด (Viscosity) เท่ากับ 

### 4.3 อุปกรณ์ของหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน

1. เครื่องวัดอัตราการไหล ติดตั้งไว้ที่ท่อทางออก
☐ มีที่ท่อลัก ☐ มีที่ทยอย ☐ ไม่มี

การตัดการทำงานระบบเผาไหม้และส่งสัญญาณเตือนภัยเมื่ออัตราการไหลต่ำถึงจุดวิกฤต
☐ มี ☐ ไม่มี

การส่งสัญญาณให้ระบบเผาไหม้เชื่อเพลิงทำงานที่ไฟอ่อน เมื่ออัตราการไหลต่ำกว่าร้อยละ 90 ของที่ออกแบบไว้
☐ มี ☐ ไม่มี

ช่องทำความสะอาดภายในหม้อต้มๆ
☐ มีจำนวน ........... ช่อง ☐ ไม่มี

ห้องเผาไหม้ขนาดเท่ากับ .................. หน้าเท่ากับ ...........

2. ระบบทวงเหลวที่ใช้เป็นสื่อนำความร้อน

ถังพักของเหลวที่เป็นสื่อนำความร้อน (Storage tank) ขนาด Ø .............................................
ยาว ............................................................ มีหลอดแก้ว จำนวน ...................... ชุด

ถังรับการขยายตัว (Expansion Tank) ขนาด Ø ....................................................... ยาว ........................................................-
ปริมาตร .......................................................... มีขนาดรองรับการขยายตัวได้ร้อยละ ....... ของของเหลวในระบบ
เครื่องควบคุมระดับของเหลวในถังรับการขยายตัว ☐ มี เป็นแบบ .......... ☐ ไม่มี
เครื่องสูบของเหลวที่ใช้เป็นสื่อนำความร้อน เป็นแบบ Centrifugal Turbine
☐ อื่น ๆ (ระบุ)
......................................................... จำนวน ...................... ชุด
มีอัตราการไหลเท่ากับ ........ โดยใช้พลังงานจาก ...... ...
☐ ไฟฟ้า ☐ อื่น ๆ (ระบุ)
คิดเป็นพลังงานเท่ากับ กิโลวัตต์/แรงม้าหรืออื่น ๆ (ระบุ)

3. ระบบการส่งของเหลวที่ใช้เป็นสื่อนำความร้อน

ท่อส่งของเหลวๆ เป็นชนิด ........................................... ขนาด Ø ........... ยาว ..........
ฉวนหุ้ม ☐ มี เป็นแบบ .........................
☐ ส่วนรับการขยายตัว ☐ มี ☐ ไม่มี : กรุณาให้มีส่วนรับการขยายตัวให้ระบบรายละเอียดดังต่อไปนี้
☐ ข้อต่อรับการขยายตัว (Expansion Joint) ☐ มีขนาด ........... จำนวน ....... ชุด ☐ ไม่มี
☐ ท่ออ่อน (Flexible pipe) ☐ มีขนาด ........... จำนวน ....... ชุด ☐ ไม่มี
☐ ท่อรับการขยายตัว (Omega loop) ขนาด Ø ...
☐ พื้นที่อากาศ (Vent) ในระบบท่อส่งของเหลว ☐ มีจำนวน ........... ... ... ... ... ... ... ...
วาล์วท่อส่งของเหลวฯ (Main Valve) ขนาด Ø ......................... ............... ............... .......
วาล์วกันกลับ (Check Valve) ที่ท่อส่งของเหลวฯ ขนาด Ø .......... ......................... ............... ............... ...

## ส่วนประกอบที่สำคัญ
- **Safety Relief Valve**
- **เป็นแบบ**
- ระบายน้ำเหลวที่ความดัน เท่ากับ
- **ระบบควบคุมความร้อนของของเหลวที่ใช้เป็นสื่อนำความร้อน**
- อุณหภูมิที่ใช้งานปกติ (Working temperature)
  - มาตรวัดอุณหภูมิที่ทางเข้าหม้อต้มฯ จำนวน ........... ชุด ค่าสูงสุด ....... °C ค่าที่อ่านได้ ....... °C
  - มาตรวัดอุณหภูมิที่ทางออกของหม้อต้มฯ จำนวน ........... ชุด ค่าสูงสุด ....... °C ค่าที่อ่านได้ ....... °C
- เครื่องควบคุมอุณหภูมิอัตโนมัติ (Thermostat) มี จำนวน .................. ชุด
- ตั้งไว้ที่อุณหภูมิ ............... °C Diff. Pressure
- อุปกรณ์ตรวจจับอุณหภูมิ (Temperature Sensor) และเครื่องอ่านค่าและควบคุมอุณหภูมิของเหลว (Temperature Indicator and Controller) ที่ต่อทางออกหม้อต้มๆ เพื่อใช้ควบคุม ดังนี้
- ระบบการเผาไหม้ เริ่มทำงานที่อุณหภูมิ .......... °C หยุดทำงานที่อุณหภูมิ .......... °C
- ระบบสัญญาณเตือนภัยอัตโนมัติ (แสงและเสียง)/ ตัดระบบเผาไหม้เชื้อเพลิงที่อุณหภูมิ
- **ระบบความดันของของเหลวที่ใช้เป็นสื่อนำความร้อน**
- ความดันใช้งานปกติ (Working Pressure) เท่ากับ
- มาตรัดความดัน (Pressure gauge) จำนวน .................. ชุด
- สเกลสูงสุดที่อ่านได้ เท่ากับ ...... °C
- สวิตซ์ควบคุมความดัน (Pressure Control Switch) มี จำนวน .................. ชุด
- ตั้งไว้ที่ความดัน เท่ากับ
- **Diff. Pressure เท่ากับ**

### b) System Description
#### เชื้อเพลิงหรือแหล่งความร้อนที่ใช้
- ☐ of gas (Natural Gas)
- ☐ of liquid (Liquid Fuel)
- ☐ electric (Electricity)
- ☐ other (Others)

ปริมาณการใช้เท่ากับ ...................................................... (t่อหน่วยเวลา)

#### เครื่องอุ่นน้ำมันเชื้อเพลิง (Oil Heater)
- ☐ มี เป็นแบบ ................................................................. ☐ does not have
- ☐ มี เป็นแบบ ............................................................. ☐ does not have

ขนาดความสามารถเท่ากับ ...............................................

การจัดการทางปลอดไฟ ..................................................
- ☐ one pass
- ☐ two passes
- ☐ three passes
- ☐ others

ปล่องไฟขนาด Ø......................................................... size pipe inlet/outlet = Φ

# ๓) ระบบสัญญาณเตือนภัย

- มี
- เป็นแบบ
- สัญญาณเสียง
- สัญญาณแสง
- อื่น ๆ (ระบุ)

## ลักษณะของสัญญาณ ดังนี้

- สัญญาณเตือนกรณีของเหลวทางเข้าหม้อต้มๆ มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ
- สัญญาณเตือนกรณีของเหลวทางออกหม้อต้มๆ มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ
- สัญญาณเตือนกรณีปล่อยไอเสียอุณหภูมิสูงผิดปกติ
- อื่น ๆ (ระบุ)

### ๘) เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน (Heat Exchanger) จำนวน ...........
ชุด
<table>
<thead>
<tr>
<th>เครื่อง</th>
<th>ขนาด</th>
<th>จำนวน</th>
<th>ชุดใช้อุณหภูมิ</th>
<th>°C</th>
</tr>
</thead>
<tbody>
<tr>
<td>เครื่อง</td>
<td></td>
<td></td>
<td></td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>เครื่อง</td>
<td></td>
<td></td>
<td></td>
<td></td>
</tr><tr><td>เครื่อง</td>
<td>ขนาด</td>
<td>จำนวน</td>
<td>ชุดใช้อุณหภูมิ</td>
<td>°C</td>
</tr><tr><td></td>
<td></td>
<td></td>
<td></td>
<td></td>
The table generated above provides a structured layout for heat exchangers, specifying their size, quantity, and thermal range. Each row corresponds to a different type or configuration of the heat exchanger.
The table continues with detailed descriptions of heat exchangers and their characteristics.

๕. รายการทดสอบเพิ่มเติมตามรายละเอียดคุณลักษณะและคู่มือการใช้งานที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกำหนด (เอกสารแนบเพิ่มเติม)

๖. รายการเพิ่มเติมกรณีตรวจสอบ ทดสอบ หรือ แก้ไข ปรับแต่ง สิ่งชำรุดบกพร่องและอื่นๆ

หมายเหตุ

๑. กรณีข้อใดที่ไม่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบและทดสอบความปลอดภัยของหม้อต้มที่ใช้ของเหลว เป็นสื่อนำความร้อนไม่ต้องดำเนินการทำเครื่องหมายหรือลงรายละเอียดในหัวข้อดังกล่าว

๒. การตรวจสอบและทดสอบความปลอดภัยของหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อนต้องมีภาพถ่าย ขณะทำการตรวจสอบทางด้านวิศวกรรมและภาพถ่ายของวิศวกรขณะทำการตรวจสอบและทดสอบ สำเนาใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม และสำเนาผู้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ หรือผู้ได้รับอนุญาตตามมาตรา ๑๑ แล้วแต่กรณี พร้อมทั้งเก็บไว้เป็นหลักฐานให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบ

ข้อกำหนดในการตรวจสอบและทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อน

## หม้อต้มฯ หมายเลข :
- หม้อต้มฯ ที่ติดตั้งก่อนถือว่าเป็นหมายเลข ๑

## ออกแบบอุณหภูมิสูงสุด :
- อุณหภูมิใช้งานสูงสุดที่ผู้ผลิตออกแบบ (Max. Allowable Working Temperature)

## สวิตซ์ควบคุมความดัน :
- (ถ้ามี) จะต้องตั้งไว้ไม่เกินใช้งานสูงสุด (Max. Working Pressure)

## ลิ้นนิรภัย :
- ติดตั้งลิ้นนิรภัย (Safety Relief Valve) ที่ท่อทางออกของหม้อต้มฯ กรุณาที่ติดตั้งเครื่องสูบของเหลวที่ท่อทางเข้าของหม้อต้ม ท่อทางออกของลิ้นนิรภัยให้ต่อเข้าสู่ถังรับการขยายตัวหรือถังเก็บของเหลว รวมทั้งต้องไม่มีลิ้นปิดเปิดที่ท่อทางเข้าและออกของลิ้นนิรภัย ปรับให้ระบบภายในความดันไม่เกินความดันอนุญาตใช้งานสูงสุด (Max. Allowable Working Pressure) ของหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อนที่ผู้ผลิตออกแบบ

## กำรรับการขยายตัว :
- ปริมาณความจุฉลากของเหลวนในระบบน้อยกว่า ๑,๐๐๐ ลิตร ถึงต้องรองรับการขยายตัวได้น้อยกว่าร้อยละ ๕๐ ของของเหลวนในระบบทั้งหมด กรุณาของเหลว ในระบบทั้งหมดแต่ ๑,๐๐๐ ลิตรขึ้นไป ถึงต้องรองรับการขยายตัวได้น้อยกว่าร้อยละ ๓๐ ของของเหลวนในระบบทั้งหมด

## การตรวจสอบและทดสอบ :
- เครื่องมือที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกำหนดให้ใช้หลักวิชาการทางด้านวิศวกรรมตามมาตรฐานตามรายละเอียดคุณลักษณะและคู่มือที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกำหนด

## เครื่องสูบของเหลว :
- ในกรณีที่ใช้เชื้อเพลิงแข็งต้องติดตั้งเครื่องสูบที่ใช้วางจากเครื่องยนต์อย่างน้อย ๆ มี สตาร์เทอร์เรียงยนต์ได้ทำให้มีไฟฟ้าดับหรือทำให้มีระบบไฟสำรองพร้อมทำงานให้มีอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน

## พลวิเคราะห์คุณภาพน้ำมันร้อน : มีผลการวิเคราะห์ทุกๆ เดือน และปฏิบัติตามคำแนะนำ

## การทดสอบ :
- ให้เป็นไปตามหลักวิชาการทางวิศวกรรม

## อัตราการไหลของของเหลว : อัตราการไหลระหว่างร้อยละ ๙๐ ของอัตราการไหลแบบเต็มส่งสัญญาณให้เครื่องควบคุมการทำงานของระบบเผาไหม้เชื้อเพลิงในตำแหน่งไฟออก

ข้าพเจ้าขอรับรองว่าในการตรวจสอบและทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อนครั้งนี้ วิศวกรได้ดำเนินการตรวจสอบและทดสอบหม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อนตามรายละเอียดคุณลักษณะและคู่มือการใช้งานที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกำหนด และนายจ้างได้ดำเนินการซ่อมแซม แก้ไข และปรับปรุง กรณีพบข้อบกพร่องให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด ตามหลักวิชาการทางวิศวกรรมและตามรายละเอียดคุณลักษณะและคู่มือที่ผู้ผลิตกำหนดหรือวิศวกรกำหนดเป็นที่เรียบร้อยสมบูรณ์แล้วจึงลงลายมือชื่อร่วมกันไว้เป็นหลักฐานสำคัญ ดังนี้

## ตามข้อ ๓ (๑) ลงชื่อ

( )

วันที่

### วิศวกรซึ่งได้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตามมาตรา ๙ เป็นผู้ทดสอบ

## ตามข้อ ๓ (๒) ลงชื่อ

ประทับตรานิติบุคคล (ถ้ามี)

( )

นิติบุคคลซึ่งได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๑๑ /หรือผู้กระทำการแทน

และลงชื่อ

( )

บุคลากรของนิติบุคคลตามข้อ ๓ (๒) ซึ่งเป็นวิศวกรและได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม เป็นผู้ทดสอบ

ประทับตรานิติบุคคล (ถ้ามี)

ลงชื่อ
( )
นายจ้างของสถานประกอบกิจการ/ผู้กระทำการแทน

### หมายเหตุ : การรับรองตามแบบการทดสอบความปลอดภัยในการใช้หม้อต้มที่ใช้ของเหลวเป็นสื่อนำความร้อนนี้เป็นการลงลายมือชื่อสำหรับการตรวจสอบและทดสอบของวิศวกรเท่านั้น แต่ไม่ได้เป็นการตรวจรับรองงานตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร