{"natural_text": "กระทู้ถามที่ ๒๑๐ ร.\n\nสภาผู้แทนราษฎร\n\n๑๕ พฤศจิกายน ๒๕๖๖\nเรื่อง ขอให้แก้ไขปัญหารายจ้างลักลอบตรวจประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครงาน หรือบังคับ\nให้ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเองอย่างไม่มีหลักเกณฑ์ ซึ่งเป็นการกีดกัน\nและลดรอนสิทธิการประกอบอาชีพของประชาชน โดยเฉพาะนักโทษที่พ้นโทษและได้รับการปล่อยตัว\n\nกราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร\n\nข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามนายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้\n\nปัจจุบันมีจำนวนนักโทษที่ได้รับการปล่อยตัวปีละประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ คน ซึ่งอุปสรรคต่อ\nการกลับไปประกอบอาชีพสุจริตที่หนักหนาที่สุด ก็คือ “สิทธิการประกอบอาชีพ” ที่ถูกลิดรอน\nเนื่องจากมีนายจ้างจำนวนมากไม่น้อย มีพฤติกรรมลักลอบตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครงาน\nโดยที่ไม่ได้รับความยินยอมจากผู้สมัครงาน นายจ้างบางรายก็มีพฤติกรรมใช้เส้นสายให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ\nแอบตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครงานในทางลับ ซึ่งการกระทำเหล่านี้ล้วนเป็นการกระทำความผิด\nตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ หรือกฎหมาย PDPA ทั้งสิ้น นายจ้างบางราย\nแม้ว่าจะไม่ได้มีพฤติกรรมลักลอบ แต่ก็มีมาตรการเชิงบังคับ ผลักภาระให้ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติ\nอาชญากรรมของตนเอง และให้ยืนเป็นเอกสารประกอบการสมัครงานด้วย แม้แต่นายจ้างประเภทงานอิสระ\nอย่างแรงงานแพลงฟอร์ม เช่น พนักงานขับรถสาธารณะ หรือพนักงานรับส่งอาหาร หรือพนักงานรับส่งพัสดุ\nก็มีมาตรการเชิงบังคับให้ผู้สมัครงานต้องตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเอง และบรรจุเป็นเงื่อนไข\nในการสมัครงานในระบบแพลงฟอร์ม\n\nการเลือกปฏิบัติ และการลดรอนสิทธิการประกอบอาชีพในรูปแบบนี้ ทำให้นักโทษที่ได้รับ\nการปล่อยตัว ขาดโอกาสที่จะกลับไปประกอบอาชีพสุจริต และต้องหวนกลับมากระทำความผิดซ้ำ\nอย่างไม่มีทางเลือก โดยสถิติพบว่าภายในระยะเวลา ๑ ปีมีผู้กระทำความผิดซ้ำสูงถึงร้อยละ ๑๑\nและหากติดตามข้อมูลเป็นระยะเวลา ๓ ปี ก็จะพบว่ามีผู้กระทำผิดซ้ำสูงถึง

๑. รัฐบาลโดยกระทรวงยุติธรรม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และกระทรวงมหาดไทย
ตลอดจนหน่วยงานรัฐอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง มีมาตรการที่เป็นรูปธรรมอย่างไรในการป้องกันและปราบปราม
พฤติกรรมลักลอบ ตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครงาน หรือประชาชนทั่วไป โดยที่ไม่ได้รับ
ความยินยอมจากผู้สมัครงานหรือประชาชนผู้ถูกตรวจสอบประวัติอาชญากรรม อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. รัฐบาลโดยกระทรวงแรงงาน มีมาตรการอย่างไร ที่จะป้องกันไม่ให้นายจ้างบังคับให้
ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเอง โดยไม่มีเหตุฉุกเฉิน เพื่อใช้เป็นหลักฐาน
ประกอบการสมัครงาน ซึ่งเข้าข่ายการกีดกัน และลดรอบสิทธิการประกอบอาชีพของประชาชน
ตลอดจนมีนโยบายอย่างไร ที่จะออกประกาศ ระเบียบ หรือตราเป็นกฎหมายที่ชัดเจน ว่า
ในลักษณะใดที่นายจ้างสามารถรองขอให้ลูกจ้างตรวจสอบ และเปิดเผยประวัติอาชญากรรมของตนเอง
ต่อนายจ้าง ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
วโรจน์ ลักษณาอดิศร
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
แบบบัญชีรายชื่อ

{"natural_text": "คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๑๐ ร.\n\nของ นายวิโรจน์ ลักขณาอดิศร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล แบบบัญชีรายชื่อ เรื่อง ขอให้แก้ไขปัญหาด้านการจ้างกล่อมตรอกประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครงาน หรือบังคับให้ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเองอย่างไม่มีหลักเกณฑ์ ซึ่งเป็นการกีดกันและลดฐานสิทธิ การประกอบอาชีพของประชาชน โดยเฉพาะนักโทษที่พ้นโทษและได้รับการปล่อยตัว\n\nข้าพเจ้า นายเศรษฐาทรียิน นายกรัฐมนตรี ขอตอบกระทู้ถาม เรื่อง ขอให้แก้ไขปัญหาด้านการจ้างกล่อมตรอกประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครงาน หรือบังคับให้ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเองอย่างไม่มีหลักเกณฑ์ ซึ่งเป็นการกีดกันและลดฐานสิทธิ การประกอบอาชีพของประชาชน โดยเฉพาะนักโทษที่พ้นโทษและได้รับการปล่อยตัว ของทางสมาชิกผู้มีเกียรติตามที่ได้รับรายงานจากกระทรวงยุติธรรม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงแรงงานดังนี้\n\n## คำตอบข้อที่ ๑\n\nจากรายงานของกระทรวงยุติธรรม กระทรวงมหาดไทย และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ รายงานว่า กระทรวงยุติธรรม โดยสำนักงานกิจการยุติธรรม ได้ดำเนินการตามกฎหมายและยกร่างพระราชบัญญัติประมวลกฎหมายอาชญากรรม พ.ศ. ....... มีความเห็นว่ามีหลายสถานะในการบริหารจัดการข้อมูลประวัติอาชญากรรมซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้พ้นโทษสามารถกลับมาใช้ชีวิตอย่างเป็นปกติในสังคมและสามารถเข้าถึงแหล่งงานหรือสถานประกอบการที่ตรงกับความสามารถรู้ความสามารถของตนภายหลังจากการพ้นโทษมาแล้วได้ สืบเนื่องจากการที่บุคคลเหล่านี้มีประวัติอาชญากรรมติดตัวที่ยากแก่การที่สังคมหรือนักคนรอบข้างจะวางใจรับเข้าทำงาน อันเป็นเหตุให้ผู้เคยต้องโทษหรือเคยเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมหวนกลับไปกระทำความผิดซ้ำ จึงมีความจำเป็นต้องกำหนดหลักเกณฑ์การจัดการประวัติการกระทำความผิดนับแต่การเปิดเผยและไม่เปิดเผยซึ่งประวัติอาชญากรรม หากทำการเปิดเผยประวัติอาชญากรรมโดยตลอดสำหรับบุคคลใดๆ จะทำให้มีความเสียหายและความเดือดร้อนในสังคมส่วนรวม เพื่อเป็นการสร้างความสมดุลระหว่างการคุมครองสังคมและการให้อโอกาสผู้กระทำความผิดในการกลับคืนสู่สังคมอย่างมีประสิทธิภาพโดยร่างพระราชบัญญัติประมวลกฎหมายอาชญากรรม พ.ศ. ...... มีสาระสำคัญเกี่ยวกับการทำลาย

{"natural_text": "จากผู้สมัครงานได้ แต่อย่างไรก็ดี ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว ยังมิได้มีการกำหนดประเด็นเรื่องการลบ\nประวัติอาชญากรรมเอาไว้ด้วย เนื่องจากข้อมูลประวัติอาชญากรรมยังมีความจำเป็นต้องมีการจัดเก็บ\nข้อมูลไว้เพื่อประโยชน์ในการดำเนินงานของหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม แต่หากเจ้าของประวัติ\nอาชญากรรมได้รับการล้างมลทิน พ้นระยะเวลาห้าปีนับแต่พ้นโทษตามคำพิพากษาและมิได้\nกระทำความผิดขึ้นอีก หรือศาลมีคำพิพากษาในความผิดที่ได้กระทำโดยประมาณ ความผิดลหุโทษ\nแม้ว่าหน่วยงานจะมีการขอตรวจสอบข้อมูลประวัติอาชญากรรมก็จะไม่ปรากฏว่ามีข้อมูลประวัติอาชญากรรม\nซึ่งจะเป็นการให้ออกาสผู้กระทำความผิดให้สามารถกลับไปประกอบอาชีพสุจริตได้ ทั้งนี้ ร่างพระราชบัญญัติ\nประวัติอาชญากรรม พ.ศ. .... อยู่ในระหว่างกระบวนการเสนอร่างพระราชบัญญัติต่อคณะกรรมการ\nพิจารณาร่างกฎหมายของกระทรวงยุติธรรมเพื่อพิจารณาตามขั้นตอนการเสนอร่างกฎหมายต่อไป\n\nจากข้อมูลของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ รายงานว่า การตรวจสอบประวัติอาชญากรรมดำเนินการ\nโดยกองทะเบียนประวัติอาชญากร สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ ซึ่งการตรวจสอบประวัติอาชญากรรม\nของบุคคล ด้วยชื่อ ชื่อสกุล และเลขบัตรประจำตัวประชาชนตามแนวทางที่ได้กำหนดไว้\nในพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ พระราชบัญญัติคุมครองข้อมูลข่าวสาร\nส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ประกอบระเบียบสำนักงานตำรวจแห่งชาติว่าด้วยประมวลระเบียบไม่เกี่ยวกับคดี\nลักษณะที่ ๓๒ การพิมพ์ลายนิ้วมือ พ.ศ. ๒๕๖๖ บาทที่ ๓ การพิมพ์ลายนิ้วมือผู้ขอสมัครเข้ารับราชการ\nสมัครเข้าทำงาน หรือขออนุญาตในกรณีต่าง ๆ กล่าวคือ ได้กำหนดให้หน่วยงานภาคเอกชนหรือบุคคลใด\nที่มีความประสงค์จะขอสำเนาข้อมูลข่าวสารของราชการในการตรวจสอบประวัติพนักงาน ลูกจ้างของตน\nจะต้องมีหนังสือยินยอมให้ตรวจสอบประวัติเพื่อให้ดำเนินการจัดเก็บข้อมูล รวมทั้งเปิดเผยข้อมูลได้ทุกครั้ง\nโดยจะไม่เปิดเผยประวัติอาชญากรรมให้แก่บุคคลอื่น โดยปราศจากความยินยอมที่ได้ให้ไว้โดยเจ้าของประวัติ\nและได้กำ

{"natural_text": "ทั้งนี้ ทะเบียนประวัติอาชญากรและการตรวจสอบประวัติอาชญากร มิได้อยู่ในความรับผิดชอบของกรมการปกครองและกระทรวงมหาดไทย โดยเรื่องดังกล่าวอยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ดังนั้น หากผู้สมัครงาน หรือประชาชนทั่วไป ถูกล่วงละเมิดสิทธิความเป็นส่วนตัวของข้อมูลส่วนบุคคลและได้รับความเดือดร้อนรำคาญหรือความเสียหาย และต้องการให้กระทรวงมหาดไทย ช่วยเหลือสามารถร้องเรียนผ่านศูนย์ดำรงธรรมกระทรวงมหาดไทย หมายเลขโทรศัพท์ ๑๕๖๓ และในระดับภูมิภาค ผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดและศูนย์ดำรงธรรมอำเภอได้ทั่วประเทศ นอกจากนี้ กระทรวงมหาดไทยเห็นด้วยว่าการให้อโอกาสแก่ผู้เคยกระทำผิดได้กลับตัวเป็นคนดีของสังคมเป็นเรื่องที่ควรกระทำและความมีการประชาสัมพันธ์เพื่อให้เกิดการยอมรับต่อไป\n\nคำตอบข้อที่ ๒\nจากข้อมูลของกระทรวงแรงงาน รายงานว่า แม้ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานจะมิได้บัญญัติห้ามนายจ้างประกาศกำหนดเงื่อนไขในการสมัครงานกรณีนายจ้างบังคับให้ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเองโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการสมัครงาน เนื่องจากผู้สมัครงานยังมิได้เป็นลูกจ้างเพราะยังไม่ได้ตกลงเข้าทำงานตามสัญญาจ้างก็ตาม การออกประกาศของนายจ้างดังกล่าว ย่อมมีลักษณะเป็นการกีดกันคนหางานหรือมีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติต่อบุคคล โดยไม่มีเหตุฉุกเฉินสมควรที่จะได้ทำได้ง่ายเช่นการเข้าสู่โรงงานบางอาชีพ เช่น พนักงานรักษาความปลอดภัย ทหารความที่มีกฎหมายกำหนดคุณสมบัติในการเข้าสู่อาชีพไว้เฉพาะ ซึ่งนายจ้างสามารถประกาศกำหนดคุณสมบัติคนสมัครงานจะต้องไม่เคยต้องโทษจำคุกมาก่อนได้ และปัจจุบันกระทรวงแรงงานโดยกรมการจัดหางานให้มีบริการจัดหางานผ่านแพลตฟอร์ม “ไทยมีงานทำ” สำหรับประชาชนที่ต้องการมีงานทำ ก็ตรงกับความรู้ความสามารถ และความถนัดของตนเอง ผู้สมัครงานต้องมีคุณสมบัติตามประกาศรับสมัครงานและข้อกำหนดหรือเงื่อนไขต่าง ๆ ส่วนการรับคนเข้าทำงานนั้นขึ้นอยู่กับการพิจารณาของนายจ้างและสถานประกอบกิจการอาจขอตรวจสอบประวัติอาชญากรรมก่อนรับเข้าทำงาน แต่ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล ซึ่งประเด็นปัญหาดังกล่าวไม่ได้อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายว่าด้วยการจัด

หรือนายจ้างให้ทราบโดยทั่วไป ว่าการที่นายจ้างบังคับให้ผู้สมัครงานตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของตนเองโดยไม่มีเหตุฉาวนสุมควร หรือมีกฎหมายให้อำนาจไว้ เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการสมัครงาน นอกจากจะเป็นการเข้าข่ายการเก็บกันและลดรอนสิทธิการประกอบอาชีพของประชาชนแล้ว ยังเป็น การเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับประวัติอาชญากรรมหรือข้อมูลที่อ่อนไหว (Sensitive Personal Data) หากไม่ได้รับความยินยอมจากผู้สมัครงาน ซึ่งเป็นเจ้าของข้อมูลโดยชัดแจ้ง ย่อมเป็นการฝ่าฝืนตามมาตรา ๒๖ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ และอาจได้รับโทษทางอาญาหรือทางปกครองตามที่กฎหมายกำหนด และหากนายจ้างมีการจัดเก็บรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลอื่นซึ่งไม่ใช่เจ้าของข้อมูลย่อมเป็นการไม่ชอบผู้สมัครงานจะมีสิทธิขอให้นายจ้างหรือสถานประกอบกิจการลบหรือทำลายหรือทำให้ข้อมูลดังกล่าวเป็นข้อมูลที่ไม่สามารถระบุตัวบุคคลที่เป็นเจ้าของข้อมูลได้และหากมีการรับผู้สมัครงานเป็นลูกจ้างแล้ว ต่อมา นายจ้างไปตรวจสอบข้อมูลพบว่าเป็นบุคคลที่มีประวัติอาชญากรรมจึงเลิกจ้างลูกจ้าง ซึ่งการเลิกจ้างลูกจ้างเช่นนี้ นายจ้างจะต้อง จ่ายค่าชดเชยตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานด้วย

นอกจากมาตรการดังกล่าวแล้ว กระทรวงแรงงานยังได้ประสานกับกระทรวงยุติธรรมให้เร่งผลักดันออกกฎหมายจัดการเลือกปฏิบัติต่อบุคคล เพื่อป้องกันมิให้มีการขัดการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลในด้านการประกอบอาชีพ หรือใช้เป็นแนวทางป้องกันมิให้นายจ้างหรือสถานประกอบกิจการออกประกาศคำสั่งที่เป็นการลิดรอนการประกอบอาชีพของประชาชนต่อไปได้