ประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
เรื่อง หลักเกณฑ์และแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
รูปแบบการศึกษาในระบบ พ.ศ. ๒๕๖๗

อนุสนธิประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง แนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และการศึกษาอาชีวศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗ ข้อ ๘ และข้อ ๙ (๓)กำหนดให้งบประมาณของแต่ละระดับการศึกษา ให้ดำเนินการจัดทำประกาศที่มีรายละเอียดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตในระดับการศึกษาของตนเอง ประกอบกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๘ กำหนดให้มีการจัดการศึกษายืดหยุ่นตามผลของการเรียนไว้ในระหว่างรูปแบบเดียวกัน หรือต่างรูปแบบได้ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนระบบธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน สู่การปฏิบัติที่เป็นระบบที่ชัดเจน ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียน ประชาชนได้มีผลการเรียนรู้ ทั้งความรู้/ทักษะ ประสบการณ์ทำงาน การฝึกอบรม มาสะสมเทียบโภคและใช้ประโยชน์ และการทำงานเชื่อมโยงข้อมูลและการดำเนินงานกับหน่วยงานกลางธนาคารหน่วยกิตในรูปแบบดิจิทัลได้

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ ประกอบกับการรับฟังความคิดเห็นและขอเสนอแนะจากคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ครั้งที่ ๕/๒๕๖๗ เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗ อ้างถึง เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินงานของสถานศึกษา ในรายงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในฐานะที่เป็นหน่วยงานหลักในการจัดการศึกษาในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในระบบ จะได้ออกประกาศไว้ว่า

ข้อ ① ประกาศนี้เรียกว่า “ประกาศสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เรื่องหลักเกณฑ์และแนวทางการทำรายการเงินจากหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน”

ข้อ ② เป็นไปตามคำสั่งของนายทะมนตรีประจำกระทรวงวันประกาศเป็นต้นไป

ข้อ ③ เป็นไปตามคำสั่งของนายทะมนตรีประจำสถานที่และหน่วยงานที่จะทำการจัดทำโครงการ

ข้อ ④ ในประกาศนี้
“ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้มีการแสดงผลจากการประเมินอย่างสมจริงและความเหมาะสมของผู้เรียนที่มีผลจากการเรียนที่ได้มามากกว่าเก้าพันสามร้อยเจ็ดสิบสองบาทยี่สิบห้าสตางค์

การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ หรือการศึกษาตามอัธยาศัย หรือผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ได้จาก
การศึกษา การฝึกอบรม การรับรองมาตรฐานอาชีพ การจัดการศึกษาโดยศูนย์การเรียน การจัดการศึกษา
โดยครอบครัว การวัดระดับภาษาตามมาตรฐานสากล หรือการแสดงประสบการณ์บุคคลและการทำงาน
ที่เกิดขึ้นจากการฝึกปฏิบัติ หรือการเรียนรู้จริงในที่ทำงานระหว่างการศึกษาหรือการประกอบอาชีพ
ตามระเบียบ วิธีการ และแนวทางที่กำหนด มาสะสมในธนาคารหน่วยกิตสถานศึกษา และสามารถ
เทียบโอนหน่วยกิตระหว่างสถานศึกษาได้

“ผู้เรียน” หมายความว่า ผู้ที่ลงทะเบียนสะสมหน่วยกิตกับสถานศึกษาที่จัดการศึกษา
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ

“ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ” หมายความว่า การศึกษาตามหลักสูตร
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ซึ่งเป็นไปตามกฎหมายและคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนกำหนด

“การรับรองมาตรฐานอาชีพ” หมายความว่า ผลการประเมิน และการรับรองการผ่านสมรรถนะ
หรือที่เรียกว่าเป็นอย่างอื่นตามมาตรฐานอาชีพของบุคคล ทั้งจากผลลัพธ์การเรียนรู้ ประสบการณ์บุคคล
หรือประสบการณ์การทำงาน ซึ่งเป็นไปตามมาตรฐานอาชีพที่กำหนดขององค์กรรับรอง

“ประสบการณ์บุคคล” หมายความว่า ความสามารถและความพร้อมใจของบุคคลที่สั่งสมไว้
จากการศึกษาด้วยตนเอง ประสบการณ์จากการทำงาน การฝึกอบรม การฝึกอาชีพ การสัมมนา
และการประชุมเชิงปฏิบัติการ การวิจัยและนวัตกรรม

“ประสบการณ์การทำงาน” หมายความว่า ความสามารถและความพร้อมใจทางอาชีพที่เกิดจาก
การปฏิบัติงานในอาชีพนั้น ๆ

“การวัดระดับภาษาตามมาตรฐานสากล” หมายความว่า กระบวนการหรือระบบที่ใช้ในการประเมิน
และจัดระดับความสามารถในการใช้งานภาษาใดภาษาหนึ่งของบุคคล โดยใช้เกณฑ์ที่ได้รับการออกแบบจากรองค์กรหรือนายงานที่มีความชำนาญเชื่อถือระดับนานาชาติ เพื่อให้มาระบุกลุ่มทางภาษาในด้านของการฟัง การพูด การอ่าน การเขียน อายากรณ์ และคำศัพท์ เหมือนให้สามารถเปรียบเทียบร่วมความสามารถของผู้เรียนภาษาจากทั่วโลกได้อย่างเป็นกลางและไม่มีประสิทธิภาพ

“สถานศึกษา” หมายความว่า โรงเรียน วิทยาลัย สถาบัน มหวิทยาลัย หน่วยงานราชการศึกษา
หรือหน่วยงานอื่นของรัฐหรือเอกชน ก็มีอำนาจหน้าที่เหมือนมีวัตถุประสงค์ในการจัดการศึกษา
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ขึ้นทะเบียนเป็นธนาคารหน่วยกิตสถานศึกษาตามประกาศต้นสังกัด

“หน่วยงานต้นสังกัด” หมายความว่า หน่วยงานที่มีสถานศึกษาที่จัดการศึกษาตามหลักสูตร
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานรูปแบบการศึกษาในระบบ จะอยู่ในสังกัดหรือในการกำกับดูแล

ให้ดำเนินการขับเคลื่อน ก้าวต่อ ดูแล ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิต
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ

ข้อ ๕ บทบาทหน้าที่ในการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
รูปแบบการศึกษาในระบบนี้

๕.๑ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน แต่งตั้งคณะกรรมการธนาคารหน่วยกิต
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ เพื่อขับเคลื่อน ก้าวต่อ ดูแล ติดตาม
และประเมินผลการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิต ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ
และการเชื่อมโยงฐานข้อมูลของธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษา ธนาคารหน่วยกิตระดับจังหวัด
และธนาคารหน่วยกิตกลางให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และแนวทางตามประกาศนี้และที่เกี่ยวข้อง

๕.๒ หน่วยงานต้นสังกัดดำเนินการ ดังนี้
(๑) แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตหน่วยงานต้นสังกัด สำนักงาน
เขตพื้นที่การศึกษา สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ และหน่วยงานต้นสังกัดอื่น ๆ ที่จัดการศึกษา
ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ เพื่อขับเคลื่อน ก้าวต่อ ดูแล ติดตาม
ประเมินผลการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตสถานศึกษา ประสานงานกับธนาคารหน่วยกิตระดับจังหวัด
ธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษา และธนาคารหน่วยกิตกลางตามหลักเกณฑ์และแนวทางประกาศ
ที่เกี่ยวข้อง และอำนวยความสะดวกให้กับสถานศึกษาที่ประสงค์เข้าร่วมธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ

(๒) รับคำร้องและพิจารณาคำขอการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตสถานศึกษา
ก่อนยื่นขอความเห็นชอบต่อสำนักงานศึกษาธิการจังหวัด

(๓) ดำเนินการออกแบบอาคารสำหรับสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ในโรงเรียนประจำอำเภอของราชการจังหวัดเพื่อใช้งานในการดำเนินงานของราชการในอำเภอเมืองจนกว่าจะได้มีอาคารใหม่มาแทนอาคารเดิม โดยให้มีขนาดใหญ่สามารถรองรับผู้เรียนจำนวนคนมากที่สุด เป็นเวลาประมาณสองชั่วโมง มีเสาหลายต้น เสาเหล่านี้ทำจากไม่มีเสามากถึงแปดพันสองร้อยยี่สิบบาทเจ็ดสิบห้าสตางค์

๖.๑ ผู้เรียนสามารถลงทะเบียนเรียนเพื่อสะสมหน่วยกิตในสถานศึกษาที่ขึ้นทะเบียนเป็นธนาคารหน่วยกิตสถานศึกษาได้ ทั้งนี้ ผู้เรียนสามารถลงทะเบียนสะสมหน่วยกิตในธนาคารหน่วยกิตสถานศึกษาที่ขึ้นทะเบียนมากกว่าหนึ่งแห่งได้

๖.๒ การสะสมหน่วยกิตจากผลการเรียน สถานศึกษาดำเนินการตามหน่วางานต้นสังกัดกำหนด

๖.๓ การสะสมหน่วยกิตที่ได้จากการศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัยการฝึกอบรม การรับรองมาตรฐานอาชีพ การจัดการศึกษาโดยศูนย์การเรียน การจัดการศึกษาโดยครอบครัว การวัดระดับภาษาตามมาตรฐานสากล ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจากการฝึกปฏิบัติหรือการเรียนรู้จริงในที่ทำงานระหว่างการศึกษาหรือการประกอบอาชีพ สถานศึกษาต้องดำเนินการประเมินเป็นผลลัพธ์การเรียนรู้ตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ ตามที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานหรือที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการประกาศกำหนด

ข้อ ๗ การบันทึกผลการเรียน และผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนในธนาคารหน่วยกิตให้ดำเนินการ ดังนี้

๗.๑ กรณีผู้เรียนได้รับหน่วยกิตจากการลงคะแนนเรียนในหลักสูตร หรือรายวิชาต่าง ๆ ในหลักสูตรเดียวกันจากการศึกษาในระบบ ให้สถานศึกษาบันทึกผลการเรียนตามระดับคะแนนตัวอักษรหรือแต้มระดับคะแนนเดิมที่ได้ หรือให้ผลการเรียนใหม่ที่ได้จากการประเมินด้วยเครื่องมือและวิธีการที่หลากหลาย

สำหรับกรณีที่เป็นรายวิชาต่างหลักสูตรให้ดำเนินการเทียบโอนผลการเรียนรายวิชา โดยให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด

๗.๒ กรณีที่ผู้เรียนได้รับหน่วยกิตจากการเทียบโอนผลลัพธ์การเรียนรู้จากการศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัย การฝึกอบรม การรับรองมาตรฐานอาชีพ การจัดการศึกษาโดยศูนย์การเรียน การจัดการศึกษาโดยครอบครัว การวัดระดับภาษาตามมาตรฐานสากล ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจากการฝึกปฏิบัติ หรือการเรียนรู้จริงในที่ทำงานระหว่างการศึกษาหรือการประกอบอาชีพ ให้สถานศึกษาบันทึกโดยไม่กำหนดระดับคะแนนตัวอักษรหรือแต้มระดับคะแนน หรืออาจจัดให้มีการประเมินใหม่เพื่อวัดระดับผลการเรียน และบันทึกผลการแสดงความเห็นตามระดับคะแนนตัวอักษรหรือแต้มระดับคะแนนที่สอบได้ โดยให้จัดทำหลักฐานข้อมูลประกอบการทำเทียบโอนบันทึกไว้ว่าด้วย

ทั้งนี้ การบันทึกผลการแสดงความเห็น ผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน จะอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์และเงื่อนไขของการเทียบโอนและการประเมินเช่นเดียวกัน

ข้อ ๙ ในกรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติตามประกาศดังกล่าวได้หรือมีความจำเป็นต้องปฏิบัตินอกเหนือจากที่กำหนดในประกาศนี้ ให้อยู่ในดุลพินิจของคณะกรรมการธนาคารแห่งกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการศึกษาในระบบ และให้ถือคำวินิจฉัยนั้นเป็นที่สุด

ประกาศ ณ วันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๗
ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา
เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน