ประกาศคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
เรื่อง มาตรฐานการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา
พ.ศ. ๒๕๖๗

โดยที่มาตรา ๑๐ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้
ความสำคัญกับการจัดการศึกษาสำหรับบุคคลซึ่งมีความบกพร่องทางร่างกาย จิตใจ สติปัญญา อารมณ์
สังคม การสื่อสาร และการเรียนรู้ หรือมีร่างกายพิการหรือทุพพลภาพ หรือบุคคลซึ่งไม่สามารถ
พึ่งตนเองได้ หรือไม่มีผู้ดูแลหรือด้อยโอกาส ต้องจัดให้บุคคลดังกล่าวมีสิทธิและโอกาสได้รับการศึกษา
ขั้นพื้นฐานเป็นพิเศษ ทั้งนี้ การศึกษาสำหรับคนพิการให้จัดตั้งแต่แรกเกิดหรือพบความพิการโดยไม่เสีย
ค่าใช้จ่าย และให้บุคคลดังกล่าวมีสิทธิได้รับสิ่งอำนวยความสะดวก สื่อ บริการ และความช่วยเหลืออื่นใด
ทางการศึกษา ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ประกอบกับมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติ
การจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๑ บัญญัติให้คนพิการมีสิทธิทางการศึกษาในการรับการศึกษา
โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายตั้งแต่แรกเกิดหรือพบความพิการจนตลอดชีวิต พร้อมทั้งได้รับเทคโนโลยี สิ่งอำนวยความสะดวก
และความสะดวก สื่อ บริการ และความช่วยเหลืออื่นใดทางการศึกษา คนพิการสามารถเลือกบริการ
ทางการศึกษา สถานศึกษา ระบบ และรูปแบบการศึกษา โดยคำนึงถึง ความสามารถ ความสามารถ
ความถนัด และความต้องการจำเป็นพิเศษของบุคคลนั้น และได้รับการศึกษาที่มีมาตรฐานและประกันคุณภาพ
การศึกษา รวมทั้งการจัดหลักสูตร กระบวนการเรียนรู้ การทดสอบทางการศึกษาที่เหมาะสมสอดคล้อง
กับความต้องการจำเป็นพิเศษของคนพิการแต่ละประเภทและบุคคล อีกทั้งได้มีประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง กรอบคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๗ กำหนดเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแต่ละระดับ
เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาหรือปรับปรุงหลักสูตร การจัดการเรียนการแสดงและการพัฒนาคุณภาพ
การจัดการอาชีวศึกษา ดังนั้น จึงต้องกำหนดมาตรฐานการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา ให้สอดคล้องกับ
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาในแต่ละระดับ
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๑ (๑) เห็นพระราชบัญญัติการออกแบบอาคารสถาปัตยกรรมโรงเรียน พ.ศ. ๒๕๕๑
และข้อ 5 เห็นประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กรอบคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๗
โดยมติตามคณะกรรมการอาชีวศึกษา ในคราวประชุมครั้งที่ 5/2567 เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ.
จึงออกประกาศไว้ว่า “
ข้อ ๆ มานะกาสนี้เรียกว่า "ประกาศคณะกรรมการราชการอาชีวศึกษา เรื่อง มาตรฐานนายจ้าง
กรณีฉุกเฉิน" พ.ศ. “
ข้อ ๆ นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกำหนดจากกฎหมายลักษณะเฉพาะในราชกฤษฎาธยาปกายเป็นไป”
ข้อ ๆ ในประกาศนี้
“กรณีฉุกเฉิน" มานะกาสมหมายความว่า การจัดทำราชการอาชีวาศิกขา และฝ่ายอบรมวินัยซึ่ง

"คนพิการหรือบุคคลที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ" หมายความว่า บุคคลซึ่งมีสภาพความบกพร่องจากความพิการทางการเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว การสื่อสาร จิตใจ อารมณ์ พฤติกรรม สติปัญญาการเรียนรู้ ตามประกาศกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือความบกพร่องอื่นใดที่มีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวัน หรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคม อันเป็นอุปสรรคต่อการเรียนรู้และจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือด้านหนึ่งด้านใดรวมทั้งด้านการจัดการศึกษาที่จำเป็นต้องจัดการเรียนการสอนให้แตกต่างจากคนปกติ

"ผู้เรียนพิการ" หมายความว่า คนพิการหรือบุคคลที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ ที่ขึ้นทะเบียนเป็นนักเรียน หรือนักศึกษาตามหลักสูตรอาชีวศึกษา

"หลักสูตรอาชีวศึกษา" หมายความว่า หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพเฉพาะ (ปวพ.) หลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ปริญญาตรี เทคโนโลยีบัณฑิต (พล.บ.) และหลักสูตรฝึกอบรมวิชาชีพระยะสั้น

"ผู้สำเร็จการศึกษา" หมายความว่า ผู้เรียนพิการที่ลงทะเบียนเรียนหลักสูตรอาชีวศึกษาครบถ้วนและผ่านการวัดและประเมินผลตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

"สถานศึกษา" หมายความว่า สถานศึกษาของรัฐ และสถานศึกษาเอกชนที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชน หรือศูนย์การเรียนที่จัดการอาชีวศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพเฉพาะ หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง หรือหลักสูตรปริญญาตรีสายเทคโนโลยีหรือสายปฏิบัติการตามกฎหมายว่าด้วยการอาชีวศึกษา

"สถานประกอบการ" หมายความว่า ห้างหุ้นส่วน บริษัท ธุรกิจหกิจ และเอกชน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ที่ร่วมมือกับสถานศึกษาในการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา

"ภาคีเครือข่าย” หมายความว่า ชมรม สโมสร มูลนิธิ อองค์กร สถานศึกษา หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับคนพิการ ที่ส่งเสริมสนับสนุนการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา

“ครูการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา” หมายความว่า "ผู้สอนกลุ่มผู้เรียนพิการตามหลักสูตราชีวศึกษา ประกอบด้วย คนครู คนช่วยสอน คนฝึกฝนสถานประกอบการ คนเชี่ยวชาญในอาชีพ และครูล่ามภาษามือ

"แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล” หากยความหวังแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ

"การจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาแบบเรียนรวม” หากยความหวัง การจัดซื้อเรียนสำหรับผู้เรียนทั่วไป โดยมีผู้เรียนพิการเรียนรวมอยู่ด้วยกัน โดยผู้เรียนจะได้รับการสนับสนุน สื่อส่งอำนวยความสะดวก และบริหารอื่นใดทางการศึกษาเพื่อลดข้อจำกัดส่วนบุคคลและส่งเสริมการทำลายบทบาทของการฟื้นฟู

"การจัดการเรียนการสอน" หมายความว่า กระบวนการจัดการเรียนรู้อาชีวศึกษาสำหรับผู้เรียนพิการ ในรูปแบบการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาแบบเรียนรวม แบบเรียนร่วม หรือแบบเฉพาะทางความพิการ ซึ่งต้องจัดให้ผู้เรียนพิการได้รับสิทธิและโอกาสในการเรียนรู้ตามหลักสูตรอาชีวศึกษาอย่างเหมาะสม

"การวัดและประเมินผล" หมายความว่า การประเมินความสามารถของผู้เรียนพิการในด้านความรู้ ทักษะ ความสามารถในการประยุกต์ใช้และความรับผิดชอบ ตามระเบียบการวัดและประเมินผลที่กำหนดอย่างเหมาะสมตามสภาพของผู้เรียนพิการ โดยให้ความสำคัญกับความก้าวหน้าและพัฒนาการในการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ด้วยเทคนิค วิธีการ และเครื่องมือการประเมินที่หลากหลาย

"สื่อ ส่งอำนวยความสะดวก และบริการอื่นใดทางการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา” หมายความว่า เครื่องมือ อุปกรณ์ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ออาคารสถานที่ ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ ที่มีการตัดแปลงหรือปรับใช้ให้เหมาะสมกับประเภทความพิการตามหลักอารยสถาปัตย์ รวมทั้งบริการที่จัดให้กับผู้เรียนพิการเป็นการแสดง เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ การพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพที่สอดคล้องกับการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาในแต่ละสาขาวิชา และอำนวยความสะดวกต่อการดำรงชีวิตในสถานศึกษาของผู้เรียนพิการ

ข้อ ๔ การจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาต้องมีมาตรฐานไม่ต่ำกว่ากรอบคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ และเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแต่ละระดับ

ข้อ ๕ คุณภาพผู้เรียนพิการ และผู้สำเร็จการศึกษา ต้องเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแต่ละระดับ โดยผู้สำเร็จการศึกษาสามารถเข้าศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นหรือเข้าสู่ระบบการทำงานหรือประกอบอาชีพอิสระ

ข้อ ๖ หลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา ให้สถานศึกษาดำเนินการ ดังนี้

(๑) จัดรูปแบบการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาสำหรับผู้เรียนพิการทำในระบบ นอกจากระบบทวงวิภาวดี รวมทั้งรูปแบบการจัดการเรียนงานสอนที่หลากหลายทั้งแบบเรียนรวม แบบเรียนร่วมหรือแบบเฉพาะทางความพิการ

(๒) จัดหลักสูตรวิชาชีพตามประเภทยาวาลัยและสาขาเวียชาที่เหมาะสมกับประเภทและระดับความพิการออกแบบผู้เรียนพิหาร และทำการกำหนดสมรรถนะรายเวียชา โดยปรับปรุงรายเวียชาเดิมหรือเพาะนารายเวียชาใหม่ให้สอดคล่องกับประเภทและระดับความพิสาร

(๓) จัดรายการสอน และ การวางแผนและประเมินผล โดยยึดผู้เรียนพิหารเป็นหลักในการ พัฒนากระบวนการเรียนรู้และการฝึกปฏิกฏบัญญัติตามแผนผลตามสภาพจริง โดยให้เป็นไปตาม พัฒนาของการของผู้เรียนพิหารเป็นสำคัญ

(๔) จัดทำแผนงานจัดทำเอกสารเฉพาะบุคคลให้สอดคล่องและต่อเนื่องกับระดับของการศึกษาที่ผ่านมา โดยครอบคลุมถึงภาคภูมิภาคไทยภูมิภาคปฏิกฏบัญญัติตามกฎหมายหรือฝ่ายอาชีพ กิกกรรมเสรียม

หลักสูตรและคำนึงถึงความสามารถ ศักยภาพ และความพร้อมในการเรียนรู้ของผู้เรียนพิการรายบุคคล
ที่แตกต่างกัน

(๕) จัดสภาพแวดล้อม สื่อ สิ่งอำนวยความสะดวกและความสะดวก และบริการอื่นใดทางการศึกษาพิเศษ
อาชีวศึกษา ที่สอดคล้องกับการเรียนรู้และการฝึกปฏิบัติของผู้เรียนพิการ

ข้อ ๗ การฝึกงานหรือฝึกอาชีพ ให้สถานศึกษาร่วมกับสถานประกอบการดำเนินการ
ให้เป็นไปตามมาตรฐานการจัดการศึกษาระบบทวิภาคี และมีความเหมาะสมกับความพิการของผู้เรียน
ดังนี้

(๑) ประสานความร่วมมือในการเตรียมความพร้อมผู้เรียนพิการก่อนเข้ารับการฝึกงานหรือฝึกอาชีพ
ได้แก่ การจัดทำแผนการฝึกงานหรือฝึกอาชีพ และการจัดเตรียมสภาพแวดล้อมพื้นฐาน ครุภัณฑ์ที่สามารถ
อำนวยความสะดวกแก่ผู้เรียนพิการในการฝึกงานหรือฝึกอาชีพ

(๒) เตรียมความพร้อมครูฝึกในสถานประกอบการที่มีความรู้ความเข้าใจการจัดการศึกษาพิเศษ
อาชีวศึกษา

(๓) จัดระบบการนิเทศ การดูแลช่วยเหลือผู้เรียนพิการในระหว่างการฝึกงานหรือฝึกอาชีพ
(๔) วัดและประเมินผลการฝึกงานหรือฝึกอาชีพ ให้เหมาะสมกับผู้เรียนพิการ

ข้อ ๘ ครูการศึกษาพิเศษอาจซึ่งศึกษาให้สถานศึกษาดำเนินการ ดังนี้

(๑) จัดให้มีครูการศึกษาพิเศษอาจซึ่งศึกษา ที่มีความรู้ ความสามารถ ในทำการอำนวยการและ
จัดการเรียนรู้ และการฝึกปฏิบัติของผู้เรียนพิการ ตามหลักสูตร ประเภทวิชาและสาขาวิชา ได้อย่าง
เหมาะสมกับประเภท และระดับความพิการของผู้เรียนพิการ

(๒) พัฒนา ส่งเสริม และสนับสนุนครูการศึกษาพิเศษอาจซึ่งศึกษา ให้ได้รับการเพิ่มพูนความรู้
ทักษะ ประสบการณ์ และเจตคติเพื่อให้มีศักยภาพในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับ
ผู้เรียนพิการแต่ละประเภท และระดับความพิการ ดังนี้

(๒.๑) ครูผู้สอนการศึกษาพิเศษอาจซึ่งศึกษาให้มีความรู้ความเข้าใจ และสามารถจัดการ
เรียนรู้และการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพตามหลักสูตรอาจซึ่งศึกษา ที่สอดคล้องกับประเภท และระดับ
ความพิการ

(๒.๒) ครูการศึกษาพิเศษให้มีความรู้ความเข้าใจในหลักสูตร และแนวทางการจัดการ
เรียนรู้อาจซึ่งศึกษา เพื่อร่วมปฏิบัติตามสอนกับครูสามัญหรือครูวิชาชีฟได้อย่างมีคุณภาพ

ข้อ ๙ ระบบความร่วมมือในการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาให้สถานศึกษาดำเนินการ
ร่วมมือกับสถานประกอบการและภาคีเครือข่าย ดังนี้

(๑) เตรียมความพร้อมของผู้เรียนพิการก่อนเข้าเรียน ระหว่างเรียน ฝึกงานหรือฝึกอาชีพ
และส่งเสริมการมีงานทำเมื่อสำเร็จการศึกษา

(๒) พัฒนาการเรียนรู้ผู้เรียนพิการให้มีสมรรถนะทางวิชาชีพและการดำรงชีวิต

(๓) บ่มเพาะผู้เรียนพิการสู่การเป็นผู้ประกอบการ

(๔) ส่งเสริมการพัฒนาและต่อยอดทักษะอาชีพให้กับผู้เรียนพิการ ผู้สำเร็จการศึกษา หรือ
ประชาชนผู้พิการ เพื่อพัฒนาและยกระดับทักษะอาชีพ ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน
และสถานประกอบการ

ข้อ ๑๐ ระบบการบริหารจัดการและส่งเสริมสนับสนุนผู้เรียนพิการ ให้สถานศึกษาดำเนินการ
ดังนี้

(๑) สร้างโอกาสการเข้าถึงระบบการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาอย่างต่อเนื่องทุกช่วงวัย
เพื่อให้ผู้เรียนพิการได้รับการศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพ

(๒) คัดกรอง และประเมินศักยภาพเบื้องต้นเพื่อจัดให้ผู้เรียนพิการได้เข้าเรียนอาชีวศึกษา
ในแต่ละสาขาวิชา ตามความสามารถและความสนใจ ความถนัด และเหมาะสมกับผู้เรียนพิการทำประเภทและระดับ
ความพิการ

(๓) จัดโครงสร้างการบริหารจัดการสนับสนุนการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาโดยมุ่งเน้นการมีส่วนร่วม
ของทุกภาคส่วน

(๔) จัดทำแผนพัฒนาสถานศึกษารองรับการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาเพื่อจัดหาทรัพยากร
ทางการศึกษา สื่อ สิ่งอำนวยความสะดวก และบริการอื่นใดทางการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา และ
สภาพแวดล้อม เพื่อสร้างความพร้อมรองรับผู้เรียนพิการ อย่างเพียงพอและเหมาะสมกับความต้องการ

(๕) พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการบริหารจัดการ
และสนับสนุนการเรียนรู้ รองรับการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษา

(๖) จัดระบบบริหารงานบุคคล ที่เหมาะสมกับ การจัด การศึกษา พิเศษ อารีย์
ซึ่ง กัน การจัด การศึกษา พิเศษ อารีย์
ซึ่ง กัน การจัด การศึกษา พิเศษ อารีย์
ซึ่ง กัน การจัด การศึกษา พิเศษ อารีย์
ซึ่ง กัน การจัด การศึกษา พิเศษ อารีย์

ข้อ ๑๑ ให้สถานศึกษาจัดระบบประกันคุณภาพการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาเพื่อยกระดับ
คุณภาพและมาตรฐานการจัดการศึกษาพิเศษอาชีวศึกษาให้ผู้เรียนพิการได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพ

ข้อ ๑๒ ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับมาตรฐานการจัดการศึกษาพิเศษ
อาชีวศึกษา ตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ให้อยู่ในดุลพินิจของคณะกรรมการการอาชีวศึกษาที่จะพิจารณา
วินิจฉัยและให้ถือว่าคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการอาชีวศึกษานั้นเป็นที่สุด

ประกาศ ณ วันที่ ๒๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๗

รอยล จิตราดอน
ประธานกรรมการการอาชีวศึกษา