ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

ว.ศ. ๒๕๖๗

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic Surgery) เพื่อส่งเสริมให้บุคคลสามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๔ ข้อ ๓๔.๑ และข้อ ๓๗ แห่งประกาศคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การดำเนินงานและการบริหารจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ และหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการรับค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการ พ.ศ. ๒๕๖๕ ประกอบกับมติคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ในครั้งประชุมครั้งที่ ๑๓/๒๕๖๖ เมื่อวันที่ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๖๖ และคำแนะนำของคณะอนุกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์การดำเนินงานและการบริหารจัดการกองทุน ในครั้งประชุมครั้งที่ ๑/๒๕๖๗ เมื่อวันที่ ๒ มกราคม ๒๕๖๗ เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ① ประกาศนี้เรียกว่า “ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด พ.ศ. ๒๕bon”

ข้อ ② ประกาศนี้ให้ใช้งบประมาณจากงบประมาณเดิมเป็นต้นไป

ข้อ ③ ในประกาศนี้
“สำนักงาน” มายความว่า สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติต้องไม่มากความรวมถึงสำนักงานสาขา
“ผู้รับบริการ” มายความว่า คนมีสิทธิได้รับบริการสาธารณสุขตามกฎหมายว่าด้วยหลักประกันสุขภาพแห่งชาติตามประกาศนี้

ข้อ ④ ให้เลขารักษาระบบสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติดูแลโดยระบบราชการตามประกาศนี้

หมวด อ
หลักเกณฑ์การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข

ข้อ ⑤ การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด เป็นไปตามหลักเกณฑ์ กึ่งต่อไปนี้

5.1 เป็นการทำให้มีบริการแก่ผู้รับบริการที่มีกลุ่มโรค กึ่งต่อไปนี้
5.1.1 มาตรฐานทางเทคนิกมาก
5.1.2 มาตรฐานทางตรงและทางหน้ากาก
5.1.3 เฉลืออยู่หรืออาการอ้วกเสบของด้านบน

๕.๒ หน่วยบริการที่มีสิทธิได้รับค่าใช้จ่าย เป็นหน่วยบริการที่ผ่านการประเมินศักยภาพ
หน่วยบริการที่ให้บริการไข้หวัดใหญ่ติดเชื้อ

ข้อ ๖ สำนักงานจะจ่ายค่าใช้จ่ายตามรายการและอัตรา ดังต่อไปนี้

๖.๑ ค่าผ่าตัด จ่ายตามระบบวินิจฉัยโรคร่วม (Diagnostic Related Groups : DRGs)
ใช้ค่าน้ำหนักสัมพันธ์ที่ปรับค่าแล้ว (AdjRW) เป็นไปตามประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เกี่ยวกับการจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีผู้ป่วยในทั่วไป

๖.๒ จ่ายเพิ่มเติมสำหรับชุดอุปกรณ์สำหรับบริการไข้หวัดใหญ่ติดเชื้อผ่าตัดตามค่าใช้จ่ายจริง
ไม่เกินอัตราที่กำหนด ตามระบบคะแนนรายได้จากการบริหารวงเงินแบบมีเพดาน (Point system within Global budget) เป็นไปตามเอกสารหมายเลข ๒ แนบท้ายประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีการให้บริการอุปกรณ์และอวัยวะเทียมในการ
บำบัดรักษาโรค พ.ศ. ๒๕๖๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข กรณีการให้บริการอุปกรณ์และอวัยวะเทียมในการบำบัด
รักษาโรค (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๗
# หมวด ๒
## วิธีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข

ข้อ ๗ การให้บริการตามประภาคนี้ ให้หน่วยบริการบันทึกและส่งข้อมูลเรียกเก็บค่าใช้จ่ายหรือ
ส่งข้อมูลตามชุดข้อมูลมาตรฐาน ผ่านระบบน้อยที่เข้าถึงและประมวลผลข้อมูลการบริการทางการแพทย์
(e-Claim) มายังสำนักงาน หรือเชื่อมต่อข้อมูลจากระบบของหน่วยบริการกับสำนักงาน หรือผ่านระบบโปรแกรมอื่นตามที่สำนักงานกำหนด

ข้อ ๘ เมื่อมีการแสดงข้อมูลการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายตามข้อ ๗ และให้มีหน่วยบริการที่ส่งข้อมูล
รองกว้างได้มีการทำเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของการจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขตามหมวด ๆ และหน่วยบริการดังกล่าวต้องแจ้งเตรียมเอกสารหรือข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำให้บริการนั้นไว้เพื่อตรวจสอบ
### หมวด ๓ เงื่อนไขการทำงานอย่างเคร่งครัดในการทำรายงานสนับสนุน

๙.๒ ข้อมูลที่ไม่ผ่านจากการตรวจสอบเบื้องต้น หน่วยบริการสามารถแก้ไขและส่งมาในระบบอีกครั้ง ตามข้อความที่ได้รับการตอบกลับ

๙.๓ ข้อมูลปฏิเสธการจ่าย ข้อมูลรายการนี้จะชะลอการจ่ายค่าใช้จ่าย หน่วยบริการสามารถขอทบทวนเพื่อขอรับค่าใช้จ่ายตามที่สำนักงานกำหนด

ข้อ ๑๐ หากพบความผิดปกติอื่นใดของข้อมูลผลงานหรือการเบิกจ่ายของหน่วยบริการนั้น ๆ สำนักงานจะตรวจสอบเอกสารหลักฐานการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายของหน่วยบริการ โดยตรวจสอบเอกสารหลักฐานการให้บริการหรือข้อมูลการให้บริการทางการแพทย์ของหน่วยบริการ ดังต่อไปนี้

๑๐.๑ ตรวจสอบพบเอกสารหลักฐานการรับรองหน่วยบริการที่ให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดตามเกณฑ์การประเมินศักยภาพหน่วยบริการที่ให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดแนบท้ายประกาศนี้

๑๐.๒ ตรวจสอบพบเอกสารหลักฐานเวชระเบียน ที่มีการวินิจฉัยตามกลุ่มโรคข้อบ่งชี้การให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดที่ราชวิทยาลัยศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย หรือสมาคมที่เกี่ยวข้องกำหนด หรือตามเงื่อนไขและข้อบ่งชี้การให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดแนบท้ายประกาศนี้

๑๐.๓ ตรวจสอบพบหลักฐานการใช้อุปกรณ์สำหรับบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้แก่ บันทึกการแสดงผล (operative note) ที่มีการใช้อุปกรณ์สำหรับบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดตามกลุ่มโรคที่กำหนด

๑๐.๔ ตรวจสอบพบหลักฐานชุดอุปกรณ์สำหรับบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด มีคุณสมบัติตะลักษณะของอุปกรณ์เป็นไปตามที่สำนักงานกำหนด

๑๐.๕ เกณฑ์ในการตรวจสอบกรณีที่เป็นผู้ป่วยในที่จ่ายตามระบบวินิจฉัยโรคร่วม (Diagnostic Related Groups : DRGs) ตรวจสอบตามแนวทางการพิจารณาเอกสารประกอบการตรวจสอบเวชระเบียน กรณีผู้ป่วยใน ตามหนังสือนำทางการทำงานตรวจสอบเอกสารหลักฐานการเรียกเก็บค่าใช้จ่าย เพื่อบริหารสารสนเทศ ส่วน 3 กองทุน

๑๐.๖ การสอบรหัสโรคและการทดสอบมาตรฐานในการให้รหัสโรค และห้ามทำการ กรุณาเป็นผู้ป่วยในที่จ่ายตามระบบวินิจฉัยโรคร่วม (Diagnostic Related Groups : DRGs)

ข้อ ๑๑ สำนักงานจะพิจารณาปฏิเสธการจ่ายค่าใช้จ่ายในกรณีอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้

๑๑.๑ การให้บริการไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริหารสารสนเทศ

บทเฉพาะกาล

ข้อ ๑๒ การให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดที่ได้ให้บริการตั้งแต่วันที่ ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๖ ซึ่งเป็นวันที่คณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติได้มีมติจนถึงวันก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ ให้ถือเป็นการให้บริการตามประกาศนี้ และให้หน่วยบริการมีสิทธิได้รับค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข ตามประกาศนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๑๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗
จเด็จ ธรรมธัชอารี
เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

เกณฑ์การประเมินศักยภาพหน่วยบริการที่ให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

๑. มีเรื่องต่อมลูกหมาก มีบุคลากร ดังต่อไปนี้

๑.๑ ศัลยแพทย์ที่ได้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรวุฒิบัตร หรืออนุมัติบัตร หรือประกาศนียบัตรศัลยศาสตร์ทางเดินปัสสาวะ (Urology)

๑.๒ วิสัญญีแพทย์ต้องผ่านการฝึกอบรมการดูแลผู้ป่วยในห้องผ่าตัด

๑.๓ พยาบาลต้องผ่านการฝึกอบรมการดูแลรักษาและการใช้เครื่องมืออุปกรณ์หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

๒. มีเรื่องลำไส้ตรงและทวารหนัก มีบุคลากร ดังต่อไปนี้

๒.๑ ศัลยแพทย์ที่ได้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรวุฒิบัตร หรืออนุมัติบัตร หรือประกาศนียบัตรศัลยศาสตร์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก (Colorectal Surgery) หรือศัลยแพทย์ที่ได้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรวุฒิบัตร หรืออนุมัติบัตร หรือประกาศนียบัตรศัลยศาสตร์ผ่านกล้อง (Minimally Invasive Surgery)

๒.๒ วิสัญญีแพทย์ต้องผ่านการฝึกอบรมการดูแลผู้ป่วยในห้องผ่าตัด

๒.๓ พยาบาลต้องผ่านการฝึกอบรมการดูแลรักษาและการใช้เครื่องมืออุปกรณ์หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

๓. เนื้องอกหรือการอักเสบที่สามารถนำเข้ามาข้างๆ มีบุคลากร ดังต่อไปนี้

๓.๑ ศัลยแพทย์ที่ได้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรวุฒิบัตร หรือนุมัติบัตร หรือประกาศนียบัตรด้านตับ ตับอ่อน และทางเดินน้ำดี (HBP) หรือศัลยแพทย์ที่ได้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรวุฒิบัตร หรือนุมัติบัตร หรือประกาศนียบัตรศัลยศาสตร์ผ่านกล้อง (Minimally Invasive Surgery)

๓.๒ วิสัญญีแพทย์ต้องผ่านการฝึกอบรมการดูแลผู้ป่วยในห้องผ่าตัด

๓.๓ พยาบาลต้องผ่านการฝึกอบรมการดูแลรักษาและการใช้เครื่องมืออุปกรณ์หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

๔. นอกจากมีความจำเป็นในการมีศักยภาพแห่งชาติด้านมิติและก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับจำนวน 7 คน ได้แก่ จากโรงพยาบาลศิริราช อภัยราชาเวถี อภัยราชาธิราช อภัยราชาธรรมารักษ์ อภัยราชาจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย อภัยราชาชนครเชียงใหม่ และอภัยราชาสงขลานครินทร์ กับ

เงื่อนไขและข้อบ่งชี้การให้บริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด เป็นไปดังต่อไปนี้

## ๑. มาตรฐานทั่วไป
- การผ่าตัด Robotic assisted radical prostatectomy
- การคัดเลือกผู้เข้ารับการผ่าตัดและเกณฑ์การคัดออก ได้แก่

### ๑.๒. เกณฑ์การคัดเลือกผู้เข้ารับการผ่าตัด (Inclusion Criteria)
(๑) ผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่มีอายุคาดเฉลี่ย (Life Expectancy) มากกว่าหรือเท่ากับ ๑๐ ปี และ
(๒) ผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่มีระยะความรุนแรงของโรค จำนวน ๒ กลุ่ม ดังต่อไปนี้
    - (ก) มะเร็งต่อมลูกหมากระยะ Localize prostate cancer (Clinical T1-T2) หรือ
    - (ข) มะเร็งต่อมลูกหมากระยะ Locally advanced prostate cancer (Clinical T3)

- **Exclusion criteria**
    - ผู้ป่วยที่ผ่านการประเมินโดยอายุรแพทย์ และหรือวิสัญญีแพทย์ว่ามีสภาวะของร่างกายอ่อนแอ ไม่สามารถเข้ารับใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้

## ๒. มาตรฐานสำหรับการทำโรโบติก
- การผ่าตัด Robot assisted anterior resection, low anterior resection หรือ abdominoperineal resection
- การคัดเลือกผู้เข้ารับการผ่าตัดและเกณฑ์การคัดออก ดังต่อไปนี้

### ๒.๑. เกณฑ์การคัดเลือกผู้เข้ารับการผ่าตัด (Inclusion Criteria)
(๑) ก้อนเนื้อที่ได้รับการตรวจทางพยาธิวิทยายืนยันลักษณะทางจุลกายวิภาค (Histo- Pathology) เป็นมะเร็งชนิด adenocarcinoma
(๒) ก้อนมะเร็งเกิดในลำไส้ตรงในระยะ ไม่เกินไปกว่า ๑๕ เซนติเมตรเหนือรูเปิดทวารหนัก (anal verge) จากการแสดงผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
(๓) ก้อนมะเร็งอยู่ในระยะที่ไม่สามารถให้การรักษาด้วยวิธีการส่องกล้องได้ (Contraindication or Unable endoscopic management)

- **Exclusion criteria**
    - มาตรฐานในระยะมีการกระจายไปยังอวัยวะที่ไกลออกไป (Distant metastasis)
    - มาตรฐานในระยะที่มีการรุกรานไปยังอวัยวะข้างเคียง (T4 disease)
    - ผู้ป่วยที่ผ่านการประเมินโดยอายุรแพทย์ และหรือวิสัญญีแพทย์ว่ามีสภาวะของร่างกายอ่อนแอ ไม่สามารถเข้ารับบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้

## ๓. เงื่อนไขของการนำเสียของตับอ่อน
- การผ่าตัด Robotic assisted pancreatic resection ได้แก่
    - ๓.๑. Robotic assisted pancreaticoduodenectomy
    - ๓.๒. Robotic assisted distal pancreatectomy
    - ๓.๓. Robotic assisted enucleation pancreatic tumors

๓.๒ เกณฑ์การคัดเลือกผู้เข้ารับการผ่าตัดและเกณฑ์การคัดออก ดังนี้

๓.๒.๑ เกณฑ์การคัดเลือกผู้เข้ารับการผ่าตัด (Inclusion Criteria)
(๑) ผู้ป่วยอายุตั้งแต่ ๑๘ – ๘๕ ปี
(๒) ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัย ดังต่อไปนี้
    (ก) Benign neoplasm of pancreas, bile duct, ampulla, and duodenum
    (ข)alignant neoplasm of pancreas, bile duct, ampulla, and duodenum
    (ค) Chronic pancreatitis

๓.๒.๒ เกณฑ์การคัดออก (Exclusion criteria)
(๑) ผู้ป่วยมะเร็งในระยะมีการกระจายไปยังอวัยวะที่ไกลออกไป (Distant metastasis)
(๒) ผู้ป่วยที่ผ่านการประเมินโดยอายุรแพทย์ และหรือวิสัญญีแพทย์ว่ามีสภาวะของร่างกายอ่อนแอ
ไม่สามารถเข้ารับบริการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้