กระทู้ถามที่ ๑๕๑/ว.

สภาผู้แทนราษฎร

๓๑ ตุลาคม ๒๕๖๖

เรื่อง ขอให้กำหนดมาตรการในการควบคุมค่าธรรมเนียม Food Delivery ที่มีความเป็นธรรม
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ดังต่อไปนี้
ปัจจุบันมีการคิดค่าธรรมเนียมของผู้ให้บริการ Food Delivery รายต่าง ๆ จะคิดค่าธรรมเนียมเป็นส่วนแบ่งรายได้จากราคาค่าอาหารที่อยู่ในอัตราที่สูงมาก บางรายสูงถึงร้อยละ ๓๐ ของราคาค่าอาหารซึ่งทำให้ผู้ประกอบการรายย่อยและผู้ประกอบการร้านอาหารที่ต้องแบกรับค่าใช้จ่ายคงที่และต้องลงทุนค่าแรงในการประกอบกิจการได้รับกำไรในสัดส่วนที่น้อยมาก ร้านค้าหลายแห่งจำเป็นต้องขายผ่าน Food Delivery เพียงเพื่อต้องการสภาพคล่องมาใช้มุนเวียนในการประกอบกิจการเท่านั้น โดยแทบจะไม่เหลือกำไร ยิ่งในปัจจุบันที่ผู้บริโภคหันมาใช้บริการ Food Delivery เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทำให้ผู้บริการ Food Delivery มีอำนาจเหนือผู้ประกอบการร้านอาหารจนผู้ประกอบการร้านอาหารโดยเฉพาะผู้ประกอบการรายย่อยแทบจะไม่มีอำนาจในการต่อรองกับผู้ให้บริการ Food Delivery เลย

ไม่ใช่เพียงผู้ประกอบการร้านอาหารเท่านั้นที่เดือดร้อน ผู้รับบริการส่งอาหารหรือไรเดอร์ ก็ดูเการัดเอาเปรียบจากผู้ให้บริการ Food Delivery ด้วยเช่นกัน โดยมีการทำสัญญาจ้างที่ไม่เป็นธรรมผู้ให้บริการ Food Delivery สามารถเพิ่มเงื่อนไขและลดค่าวิ่งงานได้ตามอำเภอใจ หากไม่ควบคุมจะทำให้ผู้ให้บริการ Food Delivery คิดค่าธรรมเนียมการให้บริการตามอำเภอใจ โดยไม่มีหลักเกณฑ์ในการกำกับอย่างเหมาะสม ไม่มีกฎหมายเฉพาะในการควบคุมในระยะยาว เงินส่วนใหญ่จะตกอยู่กับผู้ให้บริการ Food Delivery โดยที่ผู้ประกอบการร้านอาหารตลอดจนผู้รับบริการส่งอาหารหรือไรเดอร์ต้องตกอยู่ในสภาวะจำยอม ถูกเอารัดเอาเปรียบอย่างไม่เป็นธรรม จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงพาณิชย์ มีมาตรการอย่างไรในการควบคุมการคิดค่าธรรมเนียมของผู้ให้บริการ Food Delivery เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย ขอทราบรายละเอียด

๒. ปัจจุบันการคิดค่าธรรมเนียมของผู้ให้บริการ Food Delivery หลายราย จะคิดเป็นส่วนแบ่ง
รายได้จากราคาค่าอาหารที่ลูกค้าสั่ง โดยไม่มีขั้นสูงสุด ทำให้เกิดความไม่เป็นธรรมกับผู้ประกอบการร้านอาหาร
กระทรวงพาณิชย์ มีมาตรการอย่างไรในการแก้ไขปัญหามาตรฐานการควบคุมนี้ ขอทราบรายละเอียด
ขอให้ตอบในที่ประชุมสภา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

ปริตรา จิตตกิจ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามที่ ๑๕๑/ร.

ของ นางสาวปวิตรา จิตตกิจ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล จังหวัดกรุงเทพมหานคร เรื่อง ขอให้กำหนดมาตรการในการควบคุมค่าธรรมเนียม Food Delivery ที่มีความเป็นธรรม

ข้าพเจ้า นายภูมิธรรม เวชยชัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ขอตอบกระทู้ถามของ ท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

ประเด็นคำถามที่ ๑ กระทรวงพาณิชย์ มีมาตรการอย่างไรในการควบคุมการคิดค่าธรรมเนียมของผู้ให้บริการ Food Delivery เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย ขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อที่ ๑

กระทรวงพาณิชย์ โดยกรมการค้าภายใน ได้กำกับดูแลราคาสินค้าและบริการอย่างใกล้ชิด เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคให้ได้รับความเป็นธรรมในด้านราคาสินค้าและค่าบริการ ป้องกันมิให้มีการจำหน่าย สินค้าและบริการต่าง ๆ ในราคาสูงเกินสมควร และให้ปริมาณสินค้ามีเพียงพอสำหรับบริโภค โดยมีแนวทางในการกำกับดูแลบริการ Food Delivery Platform ดังนี้

มาตรการด้านกฎหมาย

คณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ (กกร.) อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๙ (๕) และมาตรา ๒๘ แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. ๒๕๔๒ ออกประกาศ กกร. ดังนี้

๑. ประกาศ กกร. ฉบับที่ ๙ พ.ศ. ๒๕๖๖ กำหนดสินค้าและบริการควบคุม (สินค้า ๔๖ รายการ และบริการ ๕ รายการ) โดยรายการที่ ๔๘ คือบริการซื้อขาย และหรือบริการขนส่งสินค้าสำหรับธุรกิจออนไลน์

๒. ประกาศ กกร. ฉบับที่ ٩ พ.ศ. ๒๕๖๖ การกำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจจำหน่ายสินค้าหรือบริการผ่านทางพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์หรือออนไลน์ และคงราคาจำหน่าย ค่าบริการ ให้เห็นชัดเจน กรบทั่วน เปิดเผย และสามารถอ่านได้ง่าย โดยต้องแสดงให้ตรงกับราคาที่จำหน่าย หรือค่าบริการที่ให้บริการ หากผู้ใดฝ่าฝืนไม่แสดงราคาหรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

มาตรการด้านบริหาร

Food Delivery Platform เป็นบริการที่มีการแข่งขันกันสูง เนื่องจากมีผู้ประกอบการและผู้เกี่ยวข้องมากมาย อ้างไอก็ดี การกำหนดภายในได้กำชับให้แสดงราคาตามประกาศ กกร. จากที่ มี พ.ศ. ๒๕๖๖ และขอความร่วมมือให้ตรึงราคาค่าบริการขนส่งและจัดโปรโมชั่นลดราคาอย่างต่อเนื่องรวมทั้งเพิ่มสายการให้บริการให้มีปริมาณเพียงพอต่อความต้องการของผู้ใช้บริการที่มีจำนวนมากขึ้น

ประเด็นคำถามที่ ๒ ปัจจุบันการคิดค่าธรรมเนียมของผู้ให้บริการ Food Delivery หลายราย จะคิดเป็นส่วนแบ่งรายได้จากราคาค่าอาหารที่ลูกค้าสั่ง โดยไม่มีขั้นสูงสุด ทำให้เกิดความไม่เป็นธรรมกับ ผู้ประกอบการร้านอาหาร กระทรวงพาณิชย์ มีมาตรการอย่างไรในการแก้ไขปัญหามาตรฐานการควบคุมนี้ ขอทราบรายละเอียด

คำตอบที่ ๒
ธุรกิจ Food Delivery Platform เกี่ยวข้องกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่าย ได้แก่ ผู้ประกอบการร้านอาหาร พลตฟอร์ม ผู้ส่งอาหาร (ไรเดอร์) และผู้บริโภค ดังนั้น การกำหนดมาตรการกำกับดูแล จะต้องคำนึงถึงการรักษาสมดุลให้ทุกฝ่ายได้รับประโยชน์ร่วมกัน โดยที่การแข่งขันในธุรกิจดังกล่าว ยังคงมีอยู่ ทำให้ประชาชนผู้บริโภคและผู้ประกอบการร้านอาหารมีทางเลือกในการใช้บริการพลตฟอร์ม ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์โดยกรมการค้าภายใน จะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และร่วมกับภาคส่วน ที่เกี่ยวข้องในการหารือ และกำหนดแนวทางหรือมาตรการที่เหมาะสมในแต่ละสถานการณ์ต่อไป