เล่ม ๑๔๑ ตอนพิเศษ ๑๘๗ ง

# ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย
## เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว
### พ.ศ. ๒๕๖๔

โดยที่เป็นการสมควรตราข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย ว่าด้วยการควบคุม
การเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๑ แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล
พ.ศ. ๒๕๓๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๔๖ ประกอบมาตรา ๒๙ และมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
และที่แก้ไขเพิ่มเติม องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย โดยความเห็นชอบจากสภาองค์การบริหาร
ส่วนตำบลมหาชัยและนายอำเภอไทรางาม จึงตราข้อบัญญัติไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ข้อบัญญัตนี้เรียกว่า "ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย เรื่อง การควบคุม
การเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว พ.ศ. ๒๕๖๔"

ข้อ ๒ ข้อบัญญัตนี้ให้ใช้บังคับในเขตกองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย ตั้งแต่วันถัดจาก
วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
#### ข้อ ๓ ในข้อบัญญัตนี้

"การเลี้ยงสุนัขและแมว” มหายความว่า กรรมวิธีหรือวิธีการที่จะดูแลสุนัขและแมว
ให้เจริญเติบโตและมีชีวิตอยู่ได้ในสถานที่เลี้ยงสัตว์หรือสถานที่อื่นใด

“การปล่อยสุนัขและแมว” มหายความว่า การปล่อยสุนัขและแมวในลักษณะการปล่อยให้อยู่
นอกสถานที่เลี้ยง รวมถึงการแสดงครอบครองสุนัขและแมว

"สถานที่เลี้ยงสัตว์" มหายความว่า กอกสัตว์ กรงสัตว์ ที่ขังสัตว์ หรือสถานที่ในลักษณะอื่น
ที่ใช้ในการควบคุมสัตว์ที่เลี้ยง ทั้งนี้ ให้มายความรวมถึงแนวทางนาเอาเสตร์ดินซึ่งใช้ประกอบการเลี้ยงสัตว์
ที่มีพื้นที่ติดกันเป็นพื้นที่เดียว

"เจ้าของสุนัขและแมว” มหายความว่า เจ้าของกรรมสิทธิ์ ผู้ครอบครองสุนัขและแมว
ทั้งนี้ ให้มายความรวมถึงผู้เลี้ยง คนให้ที่อยู่อาศัย และผู้ควบคุมสนุกหัวเมืองซึ่งเจ้าของสรรธรรม สิกห์
หรือสถิตครอบครองฉันแล้ว

"ราชการส่วนท้องถิ่น" หมายความว่า องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย
"เจ้าพนักงานท้องถิ่น” หมายความว่า นายกองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย
“ที่หรือทางสาธารณะ” หมายความว่า สถานที่หรือทางซึ่งมิใช่เป็นของเอกชน
และประชาชนสามารถใช้ประโยชน์หรือสัญจรร่วมกันได้

ข้อ ๔ เพื่อประโยชน์ในการควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมวในเขตรองค์การบริหาร
ส่วนตำบลมหาชัยให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจออกประกาศกำหนดพื้นที่เลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว
ที่ต้องการควบคุมโดยให้มีมาตรการอย่างหนึ่งอย่างใด

๔.๑ พื้นที่ต่อไปนี้เป็นเขตห้ามเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมวโดยเด็ดขาด ดังนี้

๔.๑.๑ ที่หรือทางสาธารณะซึ่งประชาชนใช้ประโยชน์หรือสัญจรร่วมกัน
๔.๑.๒ บริเวณใกล้แหล่งน้ำซึ่งประชาชนใช้ประโยชน์จากการอุปโภค/บริโภคร่วมกัน
๔.๑.๓ สถานที่ราชการซึ่งอยู่ในการดูแลขององค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย
๔.๑.๔ โรงเรียนหรือสถานศึกษา

๔.๑.๕ หน่วยงานราชการอื่น ๆ ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย

๔.๒ ให้พื้นที่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัยทั้งหมดเป็นเขตที่การเลี้ยง
หรือปล่อยสุนัขและแมวต้องอยู่ภายใต้มาตรการ ดังนี้

๔.๒.๑ การขึ้นทะเบียนสุนัขและแมว
(๑) ให้เจ้าของสุนัขและแมวดำเนินการขึ้นทะเบียนสุนัขและแมวทุกตัว
ที่อยู่ในการครอบครองต่อองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย และรับบัตรประจำตัวสุนัขและแมว
หรือสัญลักษณ์หรือวิธีการกำหนดระบุตัวตนของสุนัขและแมวลื่นใดตามแบบที่องค์การบริหาร
ส่วนตำบลมหาชัยกำหนด
(๒) หากเจ้าของสุนัขและแมวต้องการมอบ สละการครอบครอง
หรือเปลี่ยนแปลงสิทธิการเป็นเจ้าของให้แก่บุคคลอื่นต้องแจ้งต่อองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัยภายใน
๑๕ วันนับแต่วันที่ได้ส่งมอบสุนัขและแมวนั้นให้แก่เจ้าของคนใหม่
(๓) การได้มาซึ่งสุนัขและแมวไม่ว่าโดยวิธีใดโดยชอบด้วยกฎหมาย
และอาศัยอยู่ในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัยให้เจ้าของแจ้งการขึ้นทะเบียนสุนัขและแมว

(๔) ในกรณีมีสุนัขและแมวกัดใหม่ในเขตพื้นที่ข้อบัญญัตนี้ใช้บังคับ
เจ้าของสุนัขและแมวต้องแจ้งการขึ้นทะเบียนภายใน ๓๐ วัน และนำสุนัขและแมวนั้นไปฉีดวัคซีน
โรคพิษสุนัขบ้า

(๕) กรณีที่เจ้าของนำสุนัขและแมวที่อยู่ในครอบครองย้ายออกนอกเขตโดยถาวร
หรือสุนัขและแมวด้วยทางลง หรือได้สูญหายไปจากถิ่นที่อยู่ประจำเป็นระยะเวลาเกินกว่า ๓๐ วัน
โดยไม่ทราบข่าวคราวและไม่ปรากฏตัวว่าไปอยู่ที่ไหน เจ้าของสุนัขและแมวต้องดำเนินการแจ้งต่อ
องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัยทราบทรายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่เกิดเหตุนั้น หรือครบระยะเวลาที่สูญหายไป
# ๔.๒.๒ การป้องกันและควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า

(๑) เจ้าของสุนัขและแมวต้องจัดการให้สุนัขและแมวทุกตัวได้รับการฉีดวัคซีน
จากสัตวแพทย์ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นหนังสือจากสัตวแพทย์ หรือผู้ประกอบการบำบัดโรคนี้
โดยการฉีดวัคซีนครั้งแรกเมื่อสุนัขและแมวนั้นมีอายุตั้งแต่สองเดือนขึ้นไปแต่ไม่เกินสี่เดือน และได้รับการฉีดวัคซีน
ครั้งต่อไปตามกำหนดระยะเวลาในใบรับรองการฉีดวัคซีน

(๒) หากเจ้าของสุนัขและแมวพบเห็นอาการ หรือสงสัยว่าสุนัขและแมว
ในครอบครองมีอาการของโรคพิษสุนัขบ้าให้กักสุนัขและแมวนั้นไว้ และแจ้งต่องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย
ภายในยี่สิบสี่ชั่วโมงเพื่อประโยชน์ในการควบคุมโรค

(๓) ในกรณีที่เกิดโรคระบาดของโรคพิษสุนัขบ้านในพื้นที่ตามประกาศเขต
กำหนดโรคระบาดช่วงเวลาให้เจ้าของสุนัขและแมวทำการควบคุมสุนัขและแมวน้อย ณ สถานที่เลี้ยง
จนกว่าจะเส้นระยะเวลาตามประกาศ
## ๔.๒.๓ การควบคุมด้านสุขาภิบาลสถานที่เลี้ยงให้เจ้าของสุนัขและแมวดำเนินการ ดังนี้

(๑) จัดสถานที่เลี้ยงสุนัขและแมวให้เหมาะสมและดูแลสถานที่เลี้ยง
ให้อสะอาดถูกสภาพอนามัยเสมอ

(๒) ควบคุมดูแลสนับสนุนาและเฝ้าระวังให้มหาะเหตุดื่อมรำคาญหรือเป็นอันตราย

(๑) เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบของเจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วย
การสาธารณสุข เมื่อนำสุนัขและแมวออกจากสถานที่เลี้ยงสัตว์ให้เจ้าของสุนัขและแมวพบบัตร
หรือติดเครื่องหมายประจำตัวสุนัขและแมว และต้องมีการควบคุมดูแลมิให้ก่อเหตุเดือดร้อนราคาญ
หรือเป็นอันตรายต่อบุคคลอื่น

(๒) ต้องจัดการมูลสัตว์หรือของเสียอันเกิดจากสุนัขและแมวในสถานที่
หรือทางสาธารณะหรือสถานที่อื่นใดให้ถูกสุขลักษณะโดยทันที

ข้อ ๕ เพื่อประโยชน์ในการรักษาสภาพความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพ
ของประชาชนในท้องถิ่นหรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสุนัขและแมวให้พื้นที่
ในเขตกองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัยเป็นเขตควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว

ข้อ ๖ ห้ามเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมวบนทางสาธารณะในเขตพื้นที่องค์การบริหาร
ส่วนตำบลมหาชัยซึ่งกระทำการประจำเป็นอาจิณ หรือไม่สนใจควบคุมดูแลจนเป็นที่เข้าใจได้ว่า
ใช้พื้นที่บนทางสาธารณะเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว

ข้อ ๗ นอกจากการเลี้ยงสัตว์ตามปกติวิสัยแล้ว เจ้าของหรือผู้ครอบครองสุนัขและแมว
จะต้องปฏิบัติตามต่อไปนี้

(๑) จัดให้มีสถานที่เลี้ยงสุนัขและแมวที่มั่นคงแข็งแรงตามความเหมาะสม
มีขนาดเพียงพอแก่การดำเนินชีพ มีแสงสว่างและระบายอากาศที่เพียงพอ มีระบบการระบายน้ำ
และกำจัดสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะ

(๒) รักษาสถานที่เลี้ยงสุนัขและแมวให้สะอาดอยู่เสมอ จัดเก็บสิ่งปฏิกูลให้ถูกสุขลักษณะ
เป็นประจำไม่ปล่อยให้เป็นที่สะสมหมึกหมูเหมือนฉลามกลิ่นมเน้นเป็นการระบายน้ำผู้อยู่อาศัยบริเวณใกล้เคียง

(๓) เมื่อสัตว์ตายลงเจ้าของสัตว์จะต้องกำจัดซากสัตว์และมูลสัตว์ให้ถูกสุขลักษณะ
เพื่อป้องกันมิให้เป็นแหล่งพาพันธุ์แผลงหรือสัตว์พาหะนำโรค ทั้งนี้ โดยวิธีการทำลายดังกล่าวไม่ก่อให้เกิด
เหตุราคาญจากกลิ่น ควัน และไม่เป็นเหตุให้เกิดการป่วยเป็นของแหล่งน้ำ

(๔) จัดให้มีการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคในสุนัขและแมวเพื่อป้องกันอันตรายจาก
เชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์

(๕) ให้เลี้ยงสุนัขและแมวกฎกำหนดใจในสถานที่เลี้ยงสัตว์ของตนไม่ปล่อยให้อยู่นอกสถานที่เลี้ยงสัตว์
โดยปราศจากการควบคุมดูแล กรรณีที่เป็นสนับสนุนและความมินิตยาร้ายจะต้องเสียหายในบริเวณที่
บุคคลภายนอกเข้าไปไม่ถึงตัวสนับสนุนและแมวนี้หรืออยู่ในกรุง หรือล่ามไว้ หรือใส่มากกว่ารอบปาก
และมีป้ายเตือนให้มารดาระวังโดยสงเก็ดได้อย่างชัดเจน

(๖) ไม่นำสุนัขและแมวออกมานอกสถานที่เลี้ยงสัตว์ของตน เว้นแต่เพื่อการเคลื่อนย้าย
และได้ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่น

(๗) ควบคุมดูแลสุนัขและแมวของตนเองให้ก่อให้เกิดอันตรายหรือเป็นเหตุรำคาญแก่ผู้อื่น
หรือกระทำการทำลายหรือเกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม

(๘) ปฏิบัติตามอื่นใดตามที่เจ้าพนักงานสาธารณสุขหรือเจ้าพนักงานท้องถิ่น
มีคำสั่งหรือคำแนะนำ

ข้อ ๘ ในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินควรสงสัยได้ว่าสุนัขและแมวที่เลี้ยงนั้นเป็นโรคอันอาจจะเป็นอันตราย
แก่สุภาพของบุคคลทั่วไปให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองสุนัขและแมวทำการแยกหรือกักสัตว์นั้นไว้ต่างหาก
และดำเนินการแจ้งให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือเจ้าพนักงานสาธารณสุขทราบโดยไม่ชักช้า และปฏิบัติตามคำแนะนำจากสัตวแพทย์ของหน่วยงานราชการอย่างเคร่งครัด

ข้อ ๙ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจกำหนดการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว
หรือห้ามเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมวเฉพาะในเขตควบคุมหรือเขตท้องที่ใดท้องที่หนึ่งหรือเต็มพื้นที่
ในเขตองค์บริหารส่วนตำบลมหาชัย

ความในวรรคนี้ไม่ใช่บังคับแก่การปล่อยสุนัขและแมวเพื่อการกุศลตามประเพณี

ข้อ ๑๐ ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่น พนักงานเจ้าหน้าที่ เจ้าพนักงานสาธารณสุขพบสัตว์
ในที่หรือทางสาธารณะซึ่งอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย หรือเขตควบคุมการเลี้ยง
หรือปล่อยสุนัขและแมวโดยไม่ปรากฏเจ้าของหรือผู้ครอบครองให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือผู้ได้รับมอบหมาย จากเจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจจับสัตว์และนำสัตว์ไปกักบริเวณในสถานที่ซึ่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นจัดไว้ เป็นเวลาอย่างน้อยสามสิบวัน หรือกรณีสุนัขและแมวนั้นอาจเป็นอันตรายต่อประชาชนอันปรากฏแน่นชัด ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามที่เห็นสมควร

ความตามวรรคนี้ปรากฏระหว่างการจับสุนัขและแมวก หากเกิดอุบัติเหตุแก่ สุนาะ และแมว ที่ได้วิงหนีจนได้รับบาดเจ็บหรือตาย โดยพฤติการณ์ปรากฏชัดว่ามิได้เกิดจากความประมาทยาว เจ้าพนักงานท้องถิ่นอนองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัยไม่ต้องรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้น

ถ้าความเสียหายเกิดขึ้นแก่บุคคลที่สามไม่กระทบสาธิตเรียงกรองของบุคคลที่สามในการฟื้ จะใช้สาธิตเรียงกรองความเสียหายเกิดขึ้นครึ่งจากบุคคลหรือนำรายงานฟื้จะต้องรับผิดชอบ

ให้นำบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๓๕ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
มาบังคับใช้โดยอนุโลม ในการที่จะใช้สิทธิไล่เบี้ยเงินคืนจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้ซึ่งเป็นต้นเหตุ
แห่งความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงทั้งหมดหรือตามสัดส่วนความรับผิด แล้วแต่กรณีไป

ข้อ ๑๑ เพื่อให้ปฏิบัติการเป็นไปตามข้อบัญญัตนี้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจหน้าที่
ดังต่อไปนี้

(๑) มีหนังสือเรียกบุคคลใด ๆ มาให้ถ้อยคำหรือแจ้งข้อเท็จจริง หรือทำคำชี้แจง
เป็นหนังสือหรือส่งเอกสารหลักฐานใดเพื่อตรวจสอบหรือเพื่อประกอบการพิจารณา

(๒) เข้าไปในอาคารหรือสถานที่ใด ๆ ในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก
หรือในเวลาทำการเพื่อตรวจสอบหรือควบคุมให้เป็นไปตามข้อบัญญัติของท้องถิ่นในการนี้ให้มีอำนาจ
สอบถามข้อเท็จจริงหรือเรียกหนังสือรับรองการแจ้งหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากเจ้าของหรือผู้ครอบครอง
สุนัขและแมวนั้น

(๓) แนะนำให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองสุนัขและแมวที่ได้ขึ้นทะเบียนแล้วหรือที่ยังมิได้
ขึ้นทะเบียนปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อบัญญัตนี้ภายในระยะเวลาตามสมควรแต่ต้องไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

(๔) ยึดหรืออายัดสุนัขและแมวที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน
เพื่อประโยชน์ในการดำเนินคดีหรือเพื่อนำไปทำลายในกรณีจำเป็น

(๕) เก็บหรือนำสินค้าหรือสิ่งของใด ๆ ที่สงสัยว่าจะไม่ถูกสุขลักษณะหรือจะก่อให้เกิด
เหตุรำคาญปริมาณตามสมควรเพื่อเป็นตัวอย่างในการตรวจสอบตามความจำเป็นได้โดยไม่ต้องใช้ราคา

ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจแต่งตั้งข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่
ตามวรรคหนึ่งในเขตอำนาจขององค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย ในเรื่องใดหรือทุกเรื่องก็ได้

ในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น
จะต้องแสดงบัตรประจำตัวข้าราชการหรือพนักงานราชการหรือหลักฐานแต่งตั้งจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น
เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตำบลบุคคลที่เกี่ยวข้องในขณะปฏิบัติหน้าที่ด้วย และให้บุคคลซึ่งเกี่ยวข้องอำนวยความสะดวก
ตามสมควร

ข้อ ๑๒ ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นพบหรือได้รับแจ้งว่ามีสุนัขและแมวที่เป็นโรคพิษสุนัขบ้า
หรือโรคติดต่ออันอาจเป็นอันตรายต่อประชาชนให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการ
ตามที่เห็นสมควรได้

เล่ม ๑๔๑ ตอนพิเศษ ๑๘๗ ง

ราชกิจจานุเบกษา

๑๐ กรกฎาคม ๒๕๖๗

ห้า ๑๐๑

# ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว พ.ศ. ๒๕๖๔

โดยที่เป็นการสมควรตราข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย วาด้วยการควบคุม
การเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗๑ แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย
พ.ศ. ๒๕๓๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๔๖ ประกอบมาตรา ๒๙ และมาตรา ๓๐ แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕
และที่แก้ไขเพิ่มเติม องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย โดยความเห็นชอบจากสภาองค์การบริหาร
ส่วนตำบลมหาชัยและนายอำเภอไทรงาม จึงตราข้อบัญญัติไว้
## ข้อบัญญัตินี้เรียกว่า "ข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัขและแมว พ.ศ. 2564"
## ข้อบัญญัตนี้ให้ใช้บังคับในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย ตั้งแต่วันถัดจาก
วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
## ในข้อบัญญัตนี้ “การเลี้ยงสุนัขและแมว” มณฑนาวะกรรมวิธีหรือวิธีการที่จะดูแลสุนัขและแมวให้เจริญเต็มโตและมีชีวิตอยู่ได้ในสถานที่เลี้ยงสัตว์หรือสถานที่อื่นใด “การปล่อยสุนัขและแมว" มณฑนาวกะไรให้อยู่นอกสถานที่เลี้ยงรวมถึงการละเว้นการครอบครองสุนัขและแมว “สถานที่เลี้ยงสัตว์" มณฑนาวกะไรให้คำเน้นคอกสัตว์กรงสัตว์ที่ขังสัตว์หรือสถานที่ในลักษณะอื่น ๆ ก็ตามที่เกี่ยวในการควบคุมสัตว์เลี้ยงท่านให้มีความเข้าใจรวมถึงแนวอาณาเขตที่ดินซึ่งใช้ประกอบการเลี้ยงสัตว์
## "เจ้าของสุนัขและแมว" มณฑนาวกะไรให้เจ้าของกรรมสิทธิ์ผู้ครอบครองสุนักและแมวทราบด้วยความแน่นอนผู้เลี้ยงผู้ให้ที่อยู่อาศัย และผู้ควบคุมสุนักและแมวล้วนเป็นคนซึ่งเจ้าของกรรม สิทธิ์หรือเสียหายครอบครัวน้ำแล้ว