# ประกาศกระทรวงพลังงาน

เรื่อง การทดสอบและตรวจสอบ ถังเก็บน้ำมัน ระบบท่อน้ำมัน และอุปกรณ์
ของสถานที่เก็บรักษาน้ำมัน ก่อนการใช้งาน

พ.ศ. ๒๕๖๓

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒๒ วรรคหนึ่ง ข้อ ๒๔ ข้อ ๗๐ วรรคหนึ่ง ข้อ ๗๔
ข้อ ๗๘ วรรคสอง และข้อ ๘๒ วรรคสอง แห่งกฎกระทรวงสถานที่เก็บรักษาน้ำมัน พ.ศ. ๒๕๖๓
วัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ การทดสอบและตรวจสอบถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้งที่อยู่ระหว่าง
การก่อสร้างและติดตั้ง ต้องดำเนินการตามมาตรฐานการออกแบบกำหนดซึ่งมีรายละเอียดอย่างน้อย
ดังต่อไปนี้

(๑) เนวเชื่อมแบบต่อชน (butt weld) และแนวเชื่อมฉาก (fillet weld) ของถังต้องได้รับ
การตรวจพิสูจน์

(๒) เนวเชื่อมของพื้นถัง (bottom plate) ต้องได้รับการทดสอบ ดังต่อไปนี้

(ก) เนวเชื่อมของพื้นถังต้องได้รับการทดสอบและตรวจสอบ โดยใช้กล่องสูญญากาศ
(vacuum box) ที่มีแรงดูดไม่น้อยกว่า ๒๑ กิโลปาสกาล (๓ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) แต่ไม่เกิน ๓๕ กิโลปาสกาล
(5 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) และในการยืนยันการตรวจหารอยร้าวที่มีขนาดเล็กมาก หากดูสอบที่ความด้านสูญญากาศ
ที่ -56 กิโลปาสกาล (-80 pอนด์ต่อตารางนิ้ว) สูง -70 กิโลปาสกาล (10 pอนด์ต่อตารางนิ้ว)

(ข) เนวเชื่อมของบรอนช์หรือนะตะกอน (sump) พื้นภายในถัง จะได้รับการทดสอบ
ด้วยวิธีการตาม (ก) หรือการทดสอบด้วยวิธีสารแทรกซึม (liquid penetrant examination)

(3) เนวเชื่อมของผนังถัง (shell plate) เป็นแบบต่อชน (butt weld) เพื่อได้รับการทดสอบ
ด้วยวิธีภาพด้วยแสง X (radiographic examination) โดยให้มีรายละเอียดของการทดสอบ ในครัว

และแนวเชื่อมนอน (tee joint) ของแนวเชื่อม โดยที่แต่ละตำแหน่งของจุดเชื่อมต่อของแนวเชื่อมตั้ง
และแนวเชื่อมนอน (gee joint) ต้องแสดงภาพของรอยเชื่อมแนวตั้งไม่น้อยกว่า ๗๕ มิลลิเมตร
และภาพแนวนอนไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตร ในแต่ละข้างของแนวเชื่อมตั้งด้วย นอกจากนี้แนวเชื่อม
ของเหล็กชั้นล่างสุดแต่ละแนวเชื่อมต้องตรวจสอบสองจุด โดยมีจุดที่ตรวจสอบอยู่ใกล้พื้นถึงมากที่สุด
เท่าที่จะกระทำได้อย่างน้อยหนึ่งจุด

๓) ในกรณีแผ่นเหล็กที่มีความหนาเกิน ๒๕ มิลลิเมตร ให้ทดสอบแนวเชื่อมตลอดความยาว
และทุก ๆ จุดเชื่อมต่อของแนวเชื่อมตั้งและแนวเชื่อมนอน (gee joint) โดยที่แต่ละตำแหน่ง
ของจุดเชื่อมต่อของแนวเชื่อมตั้งและแนวเชื่อมนอน (gee joint) ต้องแสดงภาพของรอยเชื่อมแนวตั้ง
ไม่น้อยกว่า ๗๕ มิลลิเมตร และภาพรอยเชื่อมแนวนอนไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตร ในแต่ละข้าง
ของแนวเชื่อมตั้ง

(ข) แนวเชื่อมนอนทุกระยะความยาว ๓ เมตรแรกต้องได้รับการตรวจสอบหนึ่งจุด
ในแต่ละชนิดและความหนาของรอยต่อ หลังจากนั้นให้ตรวจสอบเพิ่มอีกหนึ่งจุด ทุกระยะความยาว ๖๐ เมตร
ในแต่ละชนิดและความหนาของรอยต่อ

(ค) การทดสอบแต่ละจุด จะต้องครอบคลุมความยาวของแนวเชื่อมอย่างน้อย ๑๕๐ มิลลิเมตร
(ง) กรณีการทดสอบด้วยวิธีคลื่นเสียงความถี่สูง (ultrasonic examination) ให้ดำเนินการ
ตามที่มาตรฐานการออกแบบกำหนด

(4) แนวเชื่อมของแผ่นรองผนังถัง (annular plate) ต้องได้รับการทดสอบด้วยวิธีถ่ายภาพ
ด้วยรังสี (radiographic examination) หรือทดสอบด้วยวิธีคลื่นเสียงความถี่สูง (ultrasonic examination)
โดยมีรายละเอียดการทดสอบ ดังต่อไปนี้

(ก) แนวเชื่อมแบบต่อชนด้ายการเชื่อมสองด้าน (double weld) ให้ทำการทดสอบ
ร้อยละ ๑๐ ของแนวเชื่อมแบบต่อชนระหว่างแผ่นด้วยกัน

(ข) แนวเชื่อมแบบต่อชนด้ายการเชื่อมด้านเดียว (single weld) ให้ทำการทดสอบ
ร้อยละ ๕๐ ของแนวเชื่อมแบบต่อชนระหว่างแผ่นด้วยกัน

(ค) 测试d by radiographic examination or ultrasonic examination.
    The remaining portion will be examined by radiographic examination.
    The inspection of ultrasonic examination shall be performed on all parts of the work.
    The ultrasonic examination shall be carried out by using a transducer with appropriate frequency.
    The test shall be conducted according to the standard test method.
    A person who has received training and has the relevant qualifications shall conduct the test.

(b) ตรวจสอบพิกัดขนาดของถังต้องเป็นไปตามค่ามาตรฐาน ดังต่อไปนี้

(ก) ความดึง (plumblness) ต้องไม่เกิน ๑ ใน ๒๐๐ ของความสูงของถัง โดยวัดที่ขอบบนสุดของถังเทียบกับขอบล่างสุด

(ข) ความกลม (roundness) รัศมีของถังเมื่อวัดที่ระดับ ๐.๓ เมตร เหนือแนวเชื่อมพื้นถัง ต้องมีความคลาดเคลื่อนไม่เกินค่าตามที่กำหนดไว้ในตาราง

ตารางค่าความกลม (roundness)

| เส้นผ่านศูนย์กลางของถัง (เมตร) | ความคลาดเคลื่อนรัศมีของถังที่ยอมให้ (มิลลิเมตร) |
| --- | --- |
| น้อยกว่า ๑๒ | ± ๑๓ |
| ตั้งแต่ ๑๒ แต่ไม่ถึง ๔๕ | ± ๑๙ |
| ตั้งแต่ ๔๕ แต่ไม่ถึง ๗๕ | ± ๒๕ |
| ตั้งแต่ ๗๕ ขึ้นไป | ± ๓๒ |

(ค) ค่าโก่งตัวหรือยุบตัวของผนังถังตามแนวเชื่อมตั้ง (peaking) ต้องไม่เกิน ๑.๓ มิลลิเมตร เมื่อวัดเทียบกับแบบความโค้งของผนังถังที่ยาว ๙๐๐ มิลลิเมตร

(ง) ค่าโก่งตัวหรือยุบตัวของผนังถังตามแนวเชื่อมนอน (banding) ต้องไม่เกิน ๑.๓ มิลลิเมตร เมื่อวัดเทียบกับแบบความตรงของผนังถังที่ยาว ๙๐๐ มิลลิเมตร

ข้อ 3 เมื่อก่อสร้างและติดตั้งถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวทางแล้วเสร็จก่อน การใช้งานต้องทำการทดสอบและตรวจสอบ ก่อนใส่น้ำมัน

(1) กรุณาพิจารณาก่อนปิดเปิด อุปกรณ์นิรภัย และอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ติดตั้งไว้กับถังเก็บน้ำมันว่าอยู่ในสภาพดีและได้มาตรฐาน

(2) ส่วนจะต้องได้รับการทดสอบแรงดันด้วยน้ำที่ระดับความสูงดังนี้

(ก) พืชระบายสูงสุดของถัง

(ข) ส่วนหรือน้ำที่มีหลังคาฉลาดลายให้บรรจุน้ำที่ระดับความสูง +0 มิลลิเมตร เหนือรอยเชื่อมระหว่างผนังถังกับหลังคาฉลาดลาย

(ค) กรุณาที่ไม่สามารถดำเนินการตาม (ก) และ (ข) จะเนื่องจากถังมีการติดตั้งช่องระบายน้ำเหล็กเสียหาย (overflow) หากมีช่องสำหรับการทำงานของหลักฐานลอยให้ทดสอบที่ระดับสูงสุดเท่านี้จะสามารถทดสอบได้

(3) ส่วนใดๆที่ทำให้มีระบบแรงดันภายใน (2) จะทำการตรวจวัดการทรงรูปของการกรอบรอบวงกลมโดยใช้บรรจุน้ำให้ไหลลงในลำเรือน้ำเสียบริเวณหัวเรือน้ำเสียบริเวณหัวเรือน้ำเสียบริเวณหัวเรือน้ำเสียบริเวณหัวเรือน้ำเสีย

การวัดต้องทำการวัดโดยรอบถัง ซึ่งจุดที่วัดแต่ละจุดต้องห่างเท่ากัน และมีจำนวนอย่างน้อย ๘ จุด แต่ละจุดให้มีระยะไม่เกิน ๑๐ เมตร ตามเส้นรอบวง

(๔) ทดสอบรอยรั้วของแนวเชื่อมระหว่างแผ่นเหล็กเสริมความแข็งแรงกับผนังถัง โดยใช้แรงดันอากาศอัดด้วยแรงดันจนถึง ๑๐๐ กิโลปาสกาล (๑๕ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว)

(๕) ทดสอบความหนาของแผ่นเหล็กผนังถัง พื้นถัง และหลังคา อย่างน้อยแผ่นละหนึ่งจุด ด้วยวิธีคลื่นเสียงความถี่สูง (ultrasonic testing) แล้วนำค่าจากการวัดจริงที่ได้ไปเปรียบเทียบกับค่าที่ได้จากรายการคำนวนออกแบบถังเก็บน้ำมัน

(๖) กรุณาถังเก็บน้ำมันชนิดหลังคาลอยหรือหลังคาลอยภายในให้มีการทำสอบหารอยู่ที่ทุ่นลอย

ข้อ ๔ เมื่อก่อสร้างและติดตั้งถังเก็บน้ำมันใต้พื้นดินและถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินตามแนวนอนแล้วเสร็จก่อนการใช้งานต้องทำการทดสอบและตรวจสอบ ดังต่อไปนี้

(๑) ตรวจพินิจลิ้นปิดเปิด อุปกรณ์นิรภัย และอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ติดตั้งไว้กับถังเก็บน้ำมันว่าอยู่ในสภาพดีและได้มาตรฐาน

(๒) ให้ทำการทดสอบถังและข้อต่อต่าง ๆ โดยใช้น้ำหรืออากาศหรือก๊าซเฉื่อย ที่ความดันไม่น้อยกว่า ๒๐ กิโลปาสกาล (๓ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) แต่ไม่เกิน ๓๕ กิโลปาสกาล (๕ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) และรักษาความชื้นไว้อย่างน้อยหนึ่งชั่วโมง และในกรณีที่พบการรั่วซึมให้ตรวจสอบหารอยรั่วซึมแล้วทำการแก้ไขและการทดสอบซ้ำจนกระทั่งไม่ปรากฏการรั่วซึม

(๓) ส่วนบริเวณเก็บน้ำมันที่ผ่านการใช้งานมาแล้ว หากทำการทดสอบด้วยแรงดันอากาศ

(๔) ในกรณีที่ถังเก็บน้ำมันใต้พื้นดินเป็นผืนสองชั้นมีการทดสอบจากโรงงานผลิตและรักษาความชื้นหรือความฉุยฉาบภาพระหว่างผืนชั้บนอกและชั้นใน หากตรวจสอบมาตราระหว่างความชื้นหรือความฉุยฉาบภาพหากไม่มีการเปลี่ยนแปลงความชื้นเกินกว่าความชื้นที่ผู้ผลิตกำหนดให้วางใจถังเก็บน้ำมันปราศจากสารระเหยซึมโดยไม่ต้องทำการทดสอบตาม (๒)

(๕) การทดสอบความหนาของแผ่นเหล็กผนังถัง โดยนำค่าจากการวัดจริงที่ได้ไปเปรียบเทียบกับค่าที่ได้จากรายการคำเนวนออกแบบถังเก็บน้ำมัน

(٩) เก็บข้อมูลที่แบ่งเป็นห้องของการทดสอบการรั่วซึมทุกห้อง โดยให้มองห้องที่อยู่ติดกับทางปล่อย

ข้อ 5 เมื่อติดตั้งระบบหม้อน้ำมันและอุปกรณ์แล้วเสร็จ ก่อนการใช้งานต้องทำการทดสอบและตรวจสอบ ดังต่อไปนี้

(๑) การตรวจพินิจวัสดุหรือนี้ส่วนประกอบต่าง ๆ จากระบบท่อน้ำมันว่ายู่ในสภาพดีและได้มาตรฐาน

(๒) ทดสอบการรั่วซึมด้วยแรงดันน้ำอย่างน้อย ๑.๕ เท่าของความต้นออกแบบ หรือทดสอบ
ด้วยอากาศหรือก๊าซเฉื่อยหรือก๊าซไม่ติดไฟด้วยแรงดันอย่างน้อย ๑.๑ เท่าของความต้นออกแบบ
และรักษาความดันไว้อย่างน้อยสิบนาที ในกรณีเป็นท่อที่มีผังสองชั้นให้ทดสอบเฉพาะท่อชั้นใน
และในกรณีที่พบการรั่วซึม ให้ตรวจสอบหารอยรั่วซึมแล้วทำการแก้ไขและการทดสอบซ้ำ จนกระทั่ง
ไม่ปรากฏการรั่วซึม

(๓) แนวเชื่อมของท่อที่ทำด้วยโลหะต้องได้รับการทดสอบด้วยวิธีถ่ายภาพด้วยรังสี
(radiographic examination) รอบวงท่อ (circumferential welds) จำนวนไม่น้อยกว่ารอยละ ๕
ของจำนวนแนวเชื่อมทั้งหมด หรือโดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูง (ultrasonic examination) แนวเชื่อม
ที่ไม่ผ่านเกณฑ์การตรวจสอบต้องได้รับการซ่อมและตรวจสอบอีกครั้งตามหลักเกณฑ์มาตรฐาน
การออกแบบกำหนด

ประกาศ ณ วันที่ ๑๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๗
พีระพันธุ์ สอาลีรัฐวิภาค
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน