กระทู้ถามแยกเฉพาะที่ ๒๑๒/ว.

เรื่อง บุคลากรสุขภาพลาออกจากระบบบริการสุขภาพภาครัฐ

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ตามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ดังต่อไปนี้

เนื่องด้วยระบบบริการสุขภาพในปัจจุบัน แพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ลาออกจากระบบบริการสุขภาพภาครัฐจำนวนมาก ส่งผลต่อภาวะการทำงานของบุคลากรที่ทำงานในระบบสาธารณสุข ภาระงานที่เพิ่มมากขึ้นไม่สอดคล้องกับจำนวนบุคลากรที่เหลืออยู่ทำให้ผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษาอย่างมีคุณภาพ เท่าที่ควร จากการศึกษาพบว่าปัญหาการลาออกที่สำคัญเกิดจากคุณภาพชีวิตการทำงานที่ไม่ดี เช่น ถูกกำหนดให้ต้องทำงานเกินชั่วโมงที่เหมาะสม ที่พักเจ้าหน้าที่ไม่ปลอดภัย คำตอบแทนที่ไม่เป็นธรรม เช่น คำตอบแทนน้อยไม่เหมาะสมกับทักษะความสามารถ การจ่ายค่าตอบแทนล่าช้าไม่ตรงเวลา และไม่มีความก้าวหน้าในการทำงาน เนื่องจากไม่มีอัตราตำแหน่งบรรจุให้กับบุคลากร ทำให้รู้สึกขาด ความมั่นคงในชีวิต รวมทั้งหากต้องการยืนข้อเสนอ ข้อเรียกร้อง หรือข้อร้องเรียนต่อผู้บังคับบัญชา ก็มีความหวั่นเกรงว่าจะถูกเผงเล้งหรือกลั่นแกล้ง อีกทั้งคณะรัฐมนตรียังมีนโยบายการยกระดับ หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือที่เรียกว่า ๓๐ บาท พลัส เพื่อขยายการบริการด้านสุขภาพ ให้แก่ประชาชน ซึ่งอาจจะทำให้ปริมาณงานและชั่วโมงการทำงานเพิ่มมากขึ้น ส่งผลกระทบให้บุคลากร เกิดความเครียดในการทำงานในโรงพยาบาลของรัฐยิ่งขึ้น จึงขอเรียนถามว่า

๑. รัฐบาลมีการพิจารณาเกี่ยวกับค่าตอบแทน เงินเดือน และค่าสว่างเวลาของบุคลากรที่ทำงาน ในระบบบริการสุขภาพว่ามีความเหมาะสมกับสภาพการทำงานในปัจจุบันหรือไม่ อย่างไร และมีนโยบายในการปรับเพิ่มค่าตอบแทนที่แตกต่างจากรัฐบาลที่แล้วหรือไม่ รวมทั้งจะมีการแก้ไขปัญหาการจ่ายค่าตอบแทน เงินเดือน และค่าสว่างเวลาล่าช้าไม่ตรงเวลาหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. รัฐบาลมีแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตของบุคลากรที่ทำงานในโรงพยาบาลของรัฐนอกเหนือจากเดิม ที่มีอยู่ของรัฐบาลชุดที่แล้ว หรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๓. รัฐบาลมีแนวทางแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากรในกลุ่มสุขภาพเฉพาะ ที่เกี่ยวข้อง
งานสุขภาพจิต งานดูแลผู้สูงอายุ งานสถานชีวาวิทยาลัย (Hospice & Palliative Care) และ
งานฟื้นฟูสุขภาพ (Intermediate Care) เพื่อให้บริการแก่ประชาชนอย่างครอบคลุม หรือไม่ อย่างไร
ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในห้องกระทู้ถาม

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

สิริลภัส กองตระการ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามแยกเฉพาะที่ ๒๑๒/ร.

ของ นางสาวสิริลักษณ์ กองตระการ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร
เรื่อง บุคลากรสุขภาพลาออกจากระบบบริการสุขภาพภาครัฐ

ข้าพเจ้า นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ขอชี้แจงตอบกระทู้ถาม
เรื่อง บุคลากรสุขภาพลาออกจากระบบบริการสุขภาพภาครัฐ ดังนี้

คำถาม ๑. รัฐบาลมีการพิจารณาเกี่ยวกับค่าตอบแทน เงินเดือน และค่าสว่างเวลาของบุคลากร
ที่ทำงานในระบบบริการสุขภาพว่ามีความเหมาะสมกับสภาพการทำงานในปัจจุบันหรือไม่ อย่างไร
และมีนโยบายในการปรับเพิ่มค่าตอบแทนที่แตกต่างจากรัฐบาลที่แล้วหรือไม่ รวมทั้งจะมีการแก้ไข
ปัญหาการจ่ายค่าตอบแทน เงินเดือน และค่าสว่างเวลากล่าวซ้ำหรือไม่ตรงเวลาหรือไม่ อย่างไร ขอทราบ
รายละเอียด

คำตอบ กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนว่า ได้มีการพิจารณาเกี่ยวกับค่าตอบแทน เงินเดือน
และค่าสว่างเวลาของบุคลากรที่ทำงานในระบบบริการสุขภาพที่มีความเหมาะสมกับสภาพการทำงาน
ในปัจจุบัน ซึ่งมีกลไกการพิจารณาโดย คณะอนุกรรมการพิจารณากลั่นกรองการจ่ายค่าตอบแทนกำลังคน
ด้านสารธารณสุข กระทรวงสารธารณสุข และคณะอนุกรรมการพิจารณารายชื่อหน่วยบริการ ตามหลักเกณฑ์
วิธีการและเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าตอบแทน เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานหน่วยงานต่าง ๆ ดังนี้

๑. ดำเนินการตามระบบการจ่ายเงินค่าตอบแทนตามข้อบังคับกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วย
การจ่ายค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสารธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๖
ได้แก่

๑.๑ การจ่ายเงินค่าตอบแทนเงินเพิ่มพิเศษสำหรับแพทย์ ทันตแพทย์ และเภสัชกร
ที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสังกัดกระทรวงสารธารณสุขโดยไม่ทำเวชปฏิบัติตัวและหรือปฏิบัตางาน
โรงพยาบาลเอกชน พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อเป็นเงินเพิ่มพิเศษให้กับบุคลากรดังกล่าวที่อุทิศเวลาปฏิบัตางาน
ให้บริการกับประชาชน

๑.๒ การจ่ายเงินค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัด
กระทรวงสารธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อเป็นการจ่ายค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงาน
ในหน่วยบริการในช่วงนอกเวลาราชกาล งานนอกหน่วยบริการ หรือต่างหน่วยบริการ ทั้งในและนอก
เวลาราชกาล

๑.๓ การจ่ายเงินค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาขาดแคลนและสร้างขวัญกำลังใจให้เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงาน

การจ่ายเงินค่าตอบแทนเป็นสิ่งสำคัญสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการ
สังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อสร้างความเป็นธรรมในการจ่ายค่าตอบแทนทั้งภายในและระหว่างวิชาชีพทางการแพทย์และสารสนเทศ รวมถึงผู้ปฏิบัติงานมีภาระหนัก ในพื้นที่เฉพาะและขาดแคลนบุคลากรให้ได้รับค่าตอบแทนที่เหมาะสม ลดภาระของเจ้าหน้าที่ที่จำเป็นต้องปฏิบัติงานในหน่วยบริการที่มีปัญหาความไม่พร้อมของทรัพยากรและส่งเสริมสนับสนุนการปฏิบัติงาน

๑.๕ การจ่ายเงินค่าตอบแทนตามผลการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๖ เพื่อจ่ายเงินค่าตอบแทนให้กับเจ้าหน้าที่เพิ่มเติมตามภาระงานและปริมาณงานซึ่งเกิดขึ้นจริงและที่เกินกว่าภาระงานปกติตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ เพื่อกระตุ้นให้เกิดประสิทธิภาพในการดำเนินงาน

สำหรับหลักเกณฑ์ค่าตอบแทนดังกล่าว สามารถพิจารณากำหนดการจ่ายค่าตอบแทนให้สอดคล้องกับสภาพของพื้นที่ โดยพิจารณาตามความจำเป็นของหน่วยบริการและต้องไม่เป็นภาระต่อสถานะเงินบำรุงของหน่วยบริการ

๒. ดำเนินการตามระเบียบที่ให้เจ้าหน้าที่ได้รับเงินค่าตอบแทนที่ออกจากหน่วยงานอื่น ๆ ดังนี้

๒.๑ ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกจ่ายค่าตอบแทนเป็นเลี้ยงเหมาจ่ายสำหรับผู้ที่ปฏิบัติงานด้านสาธารณสุขในพื้นที่พิเศษ พ.ศ. ๒๕๔๘ เพื่อจ่ายเงินให้แก่ 4 วิชาชีพได้แก่ แพทย์ ทันตแพทย์ เภสัชกร และพยาบาลวิชาชีพ

๒.๒ ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการเบิกเงินสวัสดิการสำหรับการปฏิบัติงานประจำสำนักงานในพื้นที่พิเศษ พ.ศ. ๒๕๔๘ เพื่อจ่ายเงินรายเดือนให้เจ้าหน้าที่ฯ

3\. การปรับเพิ่มค่าตอบแทนตามนโยบายของรัฐบาล เป็นการแสดงผลการทำงานต่อเนื่อง สร้างความมั่นคงและยั่งยืน สำหรับบุคลากรที่ทำงานในระบบบริการสาธารณะ สุข เพื่อเป็นสวัสดิการ สร้างแรงจูงใจตามความเหมาะสมกับภาระงาน ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เห็นชอบในการปรับเงินเดือนแรกบรรลุเพียงขึ้นตามคู่ณวุฒิ โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2567 ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนซึ่งเป็นส่วนราชการหลักในการกำหนดระเบียบหลักเกณฑ์ดังกล่าว ก่อนเข้าร่วมกับการบริหารทรัพยากรบุคคล

4\. การจ่ายค่าตอบแทนล่าช้า โดยเงินเดือนและคำสั่งเวลาเท่านี้มีความล่าช้า กระทรวงสาธารณสุขได้มีการเร่งรัดให้ดำเนินการเบิกจ่ายให้รวดเร็ว ปัจจุบันจัดทำหนังสือติดตามและเร่งรัดให้แต่ละหน่วยงานดำเนินการจัดทำคำสั่งเลื่อนเงินเดือน ในรอบการเลื่อนเงินเดือนในวันที่ 1 เมษายน และวันที่ 1 พฤษภาคมจำนวน 2 คน/รอบการเลื่อนเงินเดือน เพื่อมอบหัวใจคำแนะนำกับหน่วยงานกรณีหากพบปัญหาในการดำเนินการเรื่องค่าตอบแทน เงินเดือน และคำสั่งเวลาเพื่อให้งานจัดทำคำสั่งและการเบิกจ่ายมีหลักฐานครบถ้วนสมบูรณ์ เกิดความถูกต้องรวดเร็ว และเป็นไปตามระเบียบหลักเกณฑ์ดังกล่าว

คำถาม ๒. รัฐบาลมีแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตของบุคลากรที่ทำงานในโรงพยาบาลของรัฐ นอกจากเหนือจากเดิมที่มีอยู่รัฐบาลชุดที่แล้ว หรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนว่า ได้มีการพัฒนาคุณภาพชีวิตของบุคลากรที่ทำงาน ในโรงพยาบาลของรัฐมาโดยตลอดและต่อเนื่องตามนโยบายของรัฐบาล และนโยบายเร่งด่วนในการสร้างขวัญ เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ตามแผนดังนี้

๑. ดำเนินการตามแผนการจัดที่พักสำหรับบุคลากรในการปฏิบัติงาน โดยจัดทำคำของบประมาณ และจัดสร้างที่พักเมื่อได้รับงบประมาณ ตามที่สำรวจและต้องปรับปรุงที่พักอาศัยเพื่อคุณภาพชีวิตของ เจ้าหน้าที่

๒. ดำเนินการตามแผนการพัฒนาความก้าวหน้าในอาชีพ โดยการกำหนดตำแหน่งที่สูงขึ้น นำร่องในสายงานพยาบาลวิชาชีพ ที่ได้รับการอนุมัติกำหนดตำแหน่ง ๑๐,๑๒๔ ตำแหน่ง ปัจจุบันกำหนด ตำแหน่งได้ ๙,๔๘๙ ตำแหน่ง (ข้อมูล ณ วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๗)

๓. ดำเนินการตามแผนการเพิ่มเป็นขวัญและกำลังใจให้กับบุคลากร โดยบรรจุผู้ได้รับการจ้าง งานอื่น ตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพเข้ารับราชการในตำแหน่งว่างเดิม จำนวน ๓,๐๐๐ ตำแหน่ง ซึ่งปัจจุบันดำเนินการไปแล้ว คิดเป็นร้อยละ ๙๔.๑๒ (ข้อมูล ณ วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๗)

**4.** การดำเนินการตามแผนการพัฒนาความมั่นคงในสายอาชีพ โดยจะบรรจุผู้ได้รับการจ้างงานประเภทอื่นเป็นข้าราชการสายงานคัดเลือก ปัจจุบันได้รับการเห็นชอบ ๓ สายนาง จากคณะอนุกรรมการข้าราชการพลเรือนกระทรวงสาธารณสุขฯ เป็นแก่ นายฟิสิกส์การแพทย์ นายโภชนารา และนายวิทยาศาสตร์ การแพทย์ฯ) ก.พ. พิจารณาอนุมัติให้เป็นวุฒิคัดเลือก

**5.** การดำเนินงานความมั่นคงปลอดภัยทางการเงิน (Money Safety MOPH) โดยความร่วมมือระหว่างกระทรวงสาธารณสุขกับธนาคารออมสิน เพื่อดูแลความเป็นอยู่และความเป็นอยู่แห่งประภาคนี้สินประกันด้วยโครงการต่าง ๆ ธงนี้

**5.1** “โครงการความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย (Money Safety Home) โดยการรื้อไฟแนซซ์ซื้อบ้านหลังใหม่ การปลูกสร้าง และต่อเติมซ่อมแซม

**5.2** “โครงการเชื่อสวัสดิการและอื่น ๆ (Money Dafety Redeeming) ในเรื่อง อุปโภคบริโภคชำระหนี้สินเชื่อร้ายย่อยประเภทอื่น สินเชื่อ Salary เปลย์ เพื่อบุคลากรภาคธัญ สินเชื่อสวัสดิการโดยใช้บำเหน็จบำนาญตกทอด และสินเชื่อรายได้ประจำสุขใจ

**5.3** “โครงการคลินิกรักษาสุขภาพความมั่นคงทางการเงิน (Money Safety Clinic) ในทุกหน่วยงาน สังกัดกระทรวงสาธารณสุขหรือทุกโรงพยาบาล โดยมีการประเมินผลของการชำระหนี้วางแผนทางการเงิน และให้บริการทางการเงิน

คำถาม ๓. รัฐบาลมีแนวทางแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากรในกลุ่มสุขภาพเฉพาะที่เกี่ยวกับงานสุขภาพจิต งานดูแลผู้สูงอายุ งานสถานชีวาวิทยาล (Hospice & Palliative Care) และงานฟื้นฟูสุขภาพ (Intermediate Care) เพื่อให้บริการแก่ประชาชนอย่างครอบคลุม หรือไม่อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ กระทรวงสาธารณสุข ขอเรียนว่า ได้ดำเนินการรวบรวมข้อมูลบุคลากรทางการแพทย์ในกลุ่มเฉพาะที่มีความขาดแคลน และมีแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ดังนี้

๑. ข้อมูลการขาดแคลนบุคลากรกลุ่มสุขภาพ เฉพาะที่เป็นสายงานหลักยังคงมีสถานการณ์ที่ขาดแคลน โดยปรียบเทียบกับอัตรากำลังที่จะต้องมีในปี ๒๕๖๖ (ข้อมูลจำนวนผู้ปฏิบัติ ณ วันที่ ๑ เมษายน ๒๕๖๗) ดังนี้

๑.๑ พยาบาลวิชาชีพ/พยาบาลเทคนิค ปัจจุบันมีผู้ปฏิบัติ ๑๐๓,๒๘๕ ราย อัตรากำลังที่จะต้องมีในปี ๒๕๖๖ จำนวน ๑๕๐,๙๖๑ คน เป็นร้อยละ ٩% จากแคลน ร้อยละ ៣%

๑.๒ นักจิตวิทยา/นักจิตวิทยาคลินิก ปัจจุบันมีผู้ปฏิบัติ ๕๐๘ ราย อัตรากำลังที่จะต้องมีในปี ๒๕bonuSbennu

จำนวน ฯ,575 คน เป็นร้อยละ 3% จากแคลน royals

** อัตราการกำลังที่จะต้องมีในปี “2566

** พยาบาลเวชกรรมฟื้นฟู PajjuBanMiiPepibadi

จำนวน ** คน เป็นร้อยละ % จากแคลน royslans

** พยาบาลอุปกรณ์ PajjuBanMiiPepibadi

จำนวน ** คน เป็นร้อยละ % จากแคลน royslans

** พยาบาลวิชาชีพ/พยาบาลเทคนิค PajjuBanMiiPepibadi

จำนวน ** คน เป็นร้อยละ % จากแคลน royslans

๒.๓ ขอรับการจัดสรรอัตราข้าราชการตั้งใหม่ตามกรอบอัตรากำลัง ปี ๒๕๖๖ - ๒๕๖๙
(ตำแหน่งพยาบาลวิชาชีพตามกรอบอัตรากำลังและแผนการผลิตนักเรียนทุนของกระทรวงสาธารณสุข)
ซึ่งอยู่ระหว่างสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง

๒.๔ สนับสนุนให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงานตามนโยบายส่งเสริมสุขภาพ
ในสถานชีวาวิทยา ดูแลผู้สูงอายุในการดูแลผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยระยะสุดท้าย รวมถึงการดูแลผู้ป่วย
ที่บ้านด้วยการวางแผนการดูแลอย่างเป็นระบบ รวมทั้งการพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุโดยอบรมและ
ขี้นทะเบียนให้เป็นการพัฒนาแนวทางอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ (Care Giver) จำนวน ๙๘,๗๙๔ คน
ผู้จัดการพยาบาลดูแล (Care Manager) จำนวน ๒๑,๑๑๑ คน ผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Care Assistant)
จำนวน ๖๗๓ คน โดยมีเป้าหมายพัฒนาผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Care Assistant) จำนวน ๑,๐๐๐ คน
และรวดไทย ๕,๐๐๐ คน เพื่อลดภาระการปฏิบัติงานของบุคลากรในกลุ่มสุขภาพเฉพาะที่ยังขาดแคลน