กระทู้ถามที่ ๓๗๘ ร.

สภาผู้แทนราษฎร

๗ มีนาคม ๒๕๖๗

เรื่อง ขอทราบรายละเอียดการดำเนินงานศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าของตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ดังต่อไปนี้
เนื่องจากในปัจจุบัน กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม มีการประสานความร่วมมือระหว่างทางกระทรวงและหน่วยงานอื่น ๆ ในการดำเนินงานศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (Anti Online Scam Operation Center) หรือศูนย์สายด่วน AOC 1441 โดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้เผยแพร่ผลการทำงานในเดือนมกราคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ผ่านทางเว็บไซต์ และสื่อออนไลน์ของกระทรวง โดยมีเนื้อหาว่าศูนย์ปฏิบัติการดังกล่าว ใช้เวลาเฉลี่ย ๙ นาทีต่อการระงับบัญชี และช่วยยึดเงินให้ผู้เสียหายทันร้อยละ ๕๖ เป็นเงิน ๑,๙๓๔ ล้านบาท อย่างไรก็ตามยังมีประชาชนจำนวนมากที่เข้าใจผิดว่าการติดต่อกับสายด่วน AOC 1441 ก็เป็นการสิ้นสุดกระบวนการแจ้งความ จึงไม่ได้เดินทางไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ และเสียผลประโยชน์ในการดำเนินคดีต่อไป จึงขอเรียนถามว่า

๑. กราบเรียนการในการรับแจ้งเรื่องร้องเรียนจากเหยื่อของมิจฉาชีพออนไลน์ การดำเนินงานศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงสิ้นสุดกระบวนการ มีการดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานใด อย่างไรบ้าง และมีขั้นตอนการดำเนินงานทั้งหมดอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กราบเรียงดิจิตอลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้รับสถิติเวลาเฉลี่ยการระงับบัญชี และจำนวนเงินที่ระงับ หรืออายัด หรือข้อมูลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องมาจากหน่วยงานใด อย่างไร มีวิธีการเก็บข้อมูลอย่างไร และเก็บไว้ที่ใด และในปัจจุบันมีการปิดบัญชีมา และเบอร์ม้าเป็นจำนวนเท่าใด จากกราบรายละเอียด

๓. กราบเรียงดิจิตอลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมมีแผนการดำเนินงาน ทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว กับการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ รวมไปถึงปัญหาประชาชนเข้าใจผิดว่าการติดต่อกับสายด่วน AOC 1441 ก็เป็นที่สิ้นสุดกระบวนการ จึงไม่ได้ไปแจ้งความ อย่างไร จากกราบรายละเอียด
ขอให้ตอบในราชกิจรานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
รักชนก สครีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล

# คำตอบกระทู้ถามที่ ๓๗๓/ร.

## เรื่อง การดำเนินงานของศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์

- กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผมนายประเสริฐ จันทรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ขอตอบกระทู้ของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดังนี้

  ๑. กระบวนการในการรับแจ้งเรื่องร้องเรียนจากเหยื่อของมิจฉาชีพออนไลน์ การดำเนินการศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (Anti Online Scam Operation Center : AOC) หรือ AOC 1441 โดยเป้าหมายหลักของศูนย์ AOC นั้นมุ่งเน้นการให้บริการประชาชนได้อย่างรวดเร็ว เพื่อลดเส้นทางการทำธุรกิจร้ายแรงในโลกไซเบอร์ โดยเมื่อผู้เสียหายโทรเข้ามาที่ศูนย์ AOC เจ้าหน้าที่ศูนย์ AOC จะทำการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลของผู้ที่ได้รับความเสียหายและบันทึกลงในระบบแล้ว จะประสานไปยังธนาคารเพื่อนำการ KYC เมื่อดำเนินการ KYC เสร็จเรียบร้อยแล้วจะได้ Bank Case ID จากธนาคาร ต่อมา เจ้าหน้าที่ตำรวจที่ประจำอยู่ที่ศูนย์ AOC จะดำเนินการกระบวนการแจ้ง Bank Case ID ลงในระบบ Thai.policeonline ซึ่งประชาชนจะได้ SMS ยืนยันพร้อมรหัสแจ้งให้ไปพบเจ้าหน้าที่สอบสวน ในสถานีตำรวจนครบาลใน ๗๒ ชั่วโมง รายละเอียดตามแผนภาพที่

## แผนภาพการทำงานของศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์

๑. การป้องกัน (Prevention) ประชาสัมพันธ์ สร้างความตระหนักรู้เพื่อให้ประชาชนรู้จักป้องกันภัยออนไลน์ด้วยตนเอง เช่น การบูรณาการข้อมูลจากศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (Anti Online Scam Operation Center : AOC) กับศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม (Anti - Fake News Center) เพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้กับประชาชนถึงภัยอาชญากรรมออนไลน์ในรูปแบบต่างๆ รวมถึงการสังเกตบัญชี ลิงก์ปลอดหรือหลอกลวง ผ่านช่องทางการสื่อสารที่มี ให้ประชาชนสามารถปกป้องตนเองในเรื่องดังกล่าว

๒. การยับยั้ง (Suppression) มีการติดตามและตรวจสอบกิจกรรมออนไลน์ที่อาจเป็นอันตรายหรือผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม รวมถึงมีการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ หรือศูนย์ AOC 1441 เพื่อยับยั้งเส้นทางทางการเงินของบัญชีคนร้ายได้ทันท่วงที

๓. การปราบปราม (Prosecution) ดำเนินการอย่างจริงจังในการตัดวงจรการก่ออาชญากรรมออนไลน์ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายใต้พระราชกำหนด มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. ๒๕๖๖ บูรณาการข้อมูลกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการตรวจสอบและสอบสวนการกระทำอาชญากรรมออนไลน์เพื่อระบุผู้กระทำความผิด ได้แก่ การปราบปรามซึมมา บัญชีมา เสาสัญญาณที่ใช้ในการกระทำความผิด แนวทางหรือมาตรการควบคุมสัญญาณเกี่ยวกับบริการเก็บเงินปลายทาง (Cash on Delivery : COD) ปิดกั้นเว็บไซต์ผิดกฎหมายอย่างต่อเนื่อง เป็นต้น

๔. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมได้ผลักดันการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ให้ครบทั้งกระบวนการ ในประเด็นที่ผู้เสียหายต้องเดินทางไปพบเจ้าหน้าที่สอบสวน ณ สถานีตำรวจภายใน ๗๒ ชั่วโมง โดยในการประชุมคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีครั้งที่ ๓/๒๕๖๗ เมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน ๒๕๖๗ มีมติเห็นชอบให้ขยายการอายัดบัญชี จากเดิมระงับบัญชี ๓ วัน (๗๒ ชั่วโมง) โดยเพิ่มเป็น ๗ วัน โดยให้ถือว่าหลังจากที่ธนาคารได้รับแจ้งข้อมูลจากศูนย์ AOC และผู้เสียหายได้ลงแจ้งความออนไลน์เรียบร้อยแล้ว ให้ถือว่าการแจ้งความผ่านช่องทางออนไลน์เป็นการแจ้งความเรียบร้อยแล้ว เพื่อให้เกิดความสะดวกแก่ผู้เสียหาย และธนาคารสามารถดำเนินการอายัดบัญชีของผู้ต้องหาได้ต่อเนื่องและรวดเร็ว

๕. ในปัจจุบันกระบวนการรับสายเจ้าหน้าที่ศูนย์ AOC ถือเป็นการแจ้งความแล้วผ่านระบบ Thaipoliceonline และได้ขยายระยะเวลาการทำงานเป็น ๗ วันแล้ว โดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมได้ประสานงานและบูรณาการทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่นสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ธนาคารแห่งประเทศไทย สภาคอบราคารไทย ส่วนกลางงานปปง. ธนาคารพาณิชย์สำนักงาน กสทช. เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการประชาสัมพันธ์ข้อตอนการติดต่อกับศูนย์ AOC ผ่านช่องทางประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ เพื่อสร้างความเข้าใจในกระบวนการดังกล่าวด้วยแล้ว