ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

เรื่อง มาตรฐานทางเทคนิคเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดมาตรฐานทางเทคนิคเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม เพื่อให้มีความเหมาะสมต่อสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย ป้องกันการรบกวนการใช้คลื่นความถี่ที่อาจจะเกิดขึ้นได้ และเพื่อให้มาตรฐานทางเทคนิคของประเทศมีความสอดคล้องกับข้อกำหนดของสากลมากขึ้น อันจะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคและอุตสาหกรรมวิทยุกระจายเสียงในภาพรวม

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๗ (๑๐) และ (๒๔) แห่งพระราชบัญญัติงดสรรค์ คลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒ ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง มาตรฐานทางเทคนิคเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม ลงวันที่ 4 พฤศจิกายน ๒๕๖๔

ข้อ ๓ บรรดาประกาศ ระเบียบ หลักเกณฑ์ หรือคำสั่งอื่นใด ในส่วนที่ได้กำหนดไว้แล้ว ในประกาศนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้ ให้ใช้ประกาศนี้แทน

ข้อ ๔ มาตรฐานทางเทคนิคเครื่องส่งวิทยุกิจการกระจายเสียงระบบเอฟเอ็มให้เป็นไปตาม มาตรฐานทางเทคนิค เลขที่ กสทช. มส. ๓๐๐๑ - ๒๕๖๗ ท้ายประกาศนี้

ประกาศ ณ วันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๗
ศาสตราจารย์คลินิกสรณ สุญใบชัยพฤกษ์
ประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

# สารบัญ

| ข้อ | หัวข้อ | หน้า |
| --- | --- | --- |
| 1. | ขอบข่าย | 1 |
| 2. | ความถี่วิทยุใช้งาน | 1 |
| 3. | มาตรฐานทางเทคนิค | 1 |
| 4. | การแสดงความสอดคล้องตามมาตรฐานทางเทคนิคภาคผนวก | 4 |

# 1. ขอบข่าย

มาตรฐานทางเทคนิคนี้ กำหนดลักษณะทางเทคนิคขั้นต่ำของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม (FM) ของสถานีวิทยุกระจายเสียงที่ได้รับการจัดสรรคลื่นความถี่ตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง แผนความถี่วิทยุกิจการกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม

## 2. ความถี่วิทยุใช้งาน

กำหนดให้ความถี่วิทยุใช้งานของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม ต้องเป็นไปตามแผนความถี่วิทยุ กิจการกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม

## 3. มาตรฐานทางเทคนิค

3.1 มาตรฐานทางเทคนิคของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียง (Transmitter Standard)

### 3.1.1 กำลังส่งที่กำหนด (Rated Output Power)
#### นิยาม

กำลังส่งที่กำหนด หมายถึง กำลังคลื่นพาห์ (Carrier Power) ของเครื่องส่งที่ต้องส่งไปยังขั้วต่อสายอากาศ

ทั่วไป กำลังส่งที่กำหนดของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงแบ่งเป็น 2 ประเภทคือ

(1) กำลังส่งที่กำหนดของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุกระจายเสียงภาคผนวก ก (AM) การประมวลผลและการปรับแต่งตามมาตรฐานของการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติตามเรื่อง แผนความถี่วิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม (กสทช. พว. 101-2567) ซึ่งไม่ได้กำหนดค่าสูงสุดไว้

(2) กำลังส่งที่กำหนดของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุกระจายเสียงภาคผนวก x (PM) การประมวลผลและการปรับแต่งตามมาตรฐานของการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติตามเรื่อง แผนความถี่วิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม (กสทช. พว. 101-2567) ซึ่งต้องไม่เกิน 500 วัตต์
##### ข้อจำกัด

กำลังคลื่นพาห์ที่จะใช้จากการทดสอบจะต้องมีค่าความผิดพลาดไม่เกิน ±0.5 dB จากคำแนะนำด้านบน
###### การทดสอบ

ทำการทดสอบโดยเปรียบเทียบ ETSI EN 302-018-1 V1.2.1 (2006-03): Electromagnetic compatibility and Radio spectrum Matters (ERM); Transmitting equipment for the Frequency Modulated (FM) sound broadcasting service; Part I: Technical characteristics and test methods โดยวัดจากค่าเฉลี่ยในช่วงเวลา

การแพร่ฮาร์มอนิก (Harmonic Emission) การแพร่พาราซิติก (Parasitic Emission)
ผลจากการ modulate ระหว่างกัน (Intermodulation Product) และผลจากการแปลงความถี่
(Frequency Conversion Product) แต่ไม่รวมถึงการแพร่นอกแถบ (Out-of-band
Emission)
ขีดจำกัด
กำลังของการแพร่ปลูกปลอมต้องต่ำกว่าค่ากำลังคลื่นพาห์ (Carrier Power) ในขณะที่ไม่มี
การ modulate อย่างน้อยที่สุดตามสูตรคำนวณที่กำหนด ดังนี้

\[
46 + 10 \log P \text{ หรือ } 70 \text{ dBc} \text{ โดยให้เลือกใช้ค่าที่ต่ำกว่า }
\]
โดยที่ P หมายถึง กำลังส่งที่กำหนด

วิธีการทดสอบ
วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม Recommendation ITU-R SM.329-12 (09/2012):
Unwanted emissions in the spurious domain หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

3.1.3 การแพร่นอกแถบ (Out-of-band Emission)

**นิยาม**
การแพร่นอกแถบ หมายถึง การแพร่ที่ขั้วต่อสายอากาศที่ความถี่วิทยุใด ๆ ที่อยู่นอกเหนือแถบ
ความถี่ที่จำเป็น (Necessary Bandwidth) ในขณะที่มีการ modulate ความถี่เสียงตามที่กำหนด
โดยไม่รวมถึงการแพร่ปลูกปลอม (Spurious Emission)

**ขีดจำกัด**
การแพร่นอกแถบต้องอยู่ภายในขอบเขตที่กำหนดตามตารางที่ 1 และที่แสดงไว้ในรูปที่ 1
<table border="1">
<tr>
<td>ระยะห่างจากความถี่คลื่นพาห์ (kHz)</td>
<td>ระดับกำลัง (dBc)</td>
</tr>
<tr>
<td>- 500</td>
<td>- 85</td>
</tr>
<tr>
<td>- 300</td>
<td>- 85</td>
</tr>
<tr>
<td>- 200</td>
<td>- 80</td>
</tr><tr>
<td>- 100</td>
<td>0</td>
</tr><tr>
<td>100</td>
<td>0</td>
</tr><tr>
<td>200</td>
<td>- 80</td>
</tr><tr>
<td>300</td>
<td>- 85</td>
</tr><tr>
<td>500</td>
<td>- 85</td>
</tr></table>

วิธีการทดสอบ

วิธีการทดสอบต้องเป็นไปตาม ETSI EN 302 018-1 V1.2.1 (2006-03): Electromagnetic compatibility and Radio spectrum Matters (ERM); Transmitting equipment for the Frequency Modulated (FM) sound broadcasting service; Part 1: Technical characteristics and test methods หรือวิธีการทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

3.2 มาตรฐานทางเทคนิคด้านความปลอดภัยทางไฟฟ้า (Electrical Safety Requirements)

มาตรฐานทางเทคนิคด้านความปลอดภัยทางไฟฟ้าของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงเป็นไปตามที่กำหนดในมาตรฐานใดมาตราฐานหนึ่งดังต่อไปนี้

3.2.1 IEC 60950-1:
Information technology equipment – Safety – Part 1: General Requirements หรือ ฉบับ (Version) ที่ใหม่กว่า

3.2.2 มอก. 1561 – 2556:
บริษัทเทคโนโลยีสารสนเทศ – ความปลอดภัย เล่ม 1 คุณลักษณะที่ต้องการทั่วไป หรือฉบับ (Version) ที่ใหม่กว่า

3.2.3 IEC 62368-1:
Audio/Video, information and Communication technology equipment – Part 1: Safety Requirements หรือ ฉบับ (Version) ที่ใหม่กว่า

3.3.4 มอก. 62368 เล่ม 1-2563:
บริษัทเสียง วิดีโอทัศน์ บริษัทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เล่ม 1 ข้อกำหนดด้านความปลอดภัย หรือฉบับ (Version) ที่ใหม่กว่า

3.3 มาตรฐานทางเทคนิคด้านความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จากการใช้เครื่องส่งวิทยุกระจายเสียง (Radiation Exposure Requirements)

การใช้งานเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงและการตั้งสถานีวิทยุกระจายเสียงต้องそうだคล้องกับข้อกำหนดของมาตรฐานความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคม รวมทั้งหลักเกณฑ์และมาตรการกำกับดูแลความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กำหนด

4. การแสดงความสดคล่องตามมาตรฐานทางเทคนิค

4.1 เครื่องส่งวิทยุกระจายเสียง ต้องแสดงความสดคล่องตามมาตรฐานทางเทคนิคข้อ 3.1 และ 3.2 โดยสามารถทำได้โดยวิธีการใดวิธีการหนึ่ง ดังนี้

4.1.1 星示ความสดคล่องตามมาตรฐานนี้ โดยถือเป็นเครื่องวิทยุคมนาคมและอุปกรณ์ประเภท กตามที่กำหนดไว้ในประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานของเครื่องวิทยุคมนาคมและอุปกรณ์ในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2556 ซึ่งมีรายละเอียดครอบคลุมการแสดงความสดคล่องตามมาตรฐานทางเทคนิกข้อ 3.1 และ 3.2

4.1.2 เครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงที่เคยผ่านการแสดงความสดคล่องตามมาตรฐานทางเทคนิก โดยใช้หลักการรับรองตนเองของผู้ประกอบการ (SDOC) ตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานของเครื่องวิทยุคมนาคมและอุปกรณ์ในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2556 ก่อนวันที่มาตรฐานทางเทคนิกนี้มีผลใช้บังคับ สภาพรถแสดง

ความสอดคล้องตามมาตรฐานทางเทคนิคข้อ 3.1 และ 3.2 โดยให้ใช้หลักการรับรองตนเอง
ของผู้ประกอบการ (SDOC) ตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานของเครื่องวิทยุ
คมนาคมและอุปกรณ์ในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2556

4.1.3 เครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงที่เคยได้รับการทดสอบมาตราฐานทางเทคนิคประจำปีจาก
หน่วยทดสอบมาตรฐานทางเทคนิคที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้กับสำนักงานคณะกรรมการกิจการ
กระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สำนักงาน กสทช.) ก่อนวันที่
มาตรฐานทางเทคนิคนี้มีผลใช้บังคับ สามารถแสดงความสอดคล้องตามมาตรฐานทางเทคนิค
ข้อ 3.1 โดยต้องได้รับการทดสอบ มาตรฐานทางเทคนิกประจำปีจากหน่วยทดสอบมาตรฐาน
ทางเทคนิคที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้กับสำนักงาน กสทช. ตามประกาศคณะกรรมการกิจการ
กระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง การทดสอบมาตรฐาน
ทางเทคนิคของเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม กำลังส่งต่า และต้องยื่นรายงาน
ผลการทดสอบที่มีอายุไม่เกิน 180 วัน นับถัดจากวันที่ออกรายงาน ต่อสำนักงาน กสทช.
ภายในระยะเวลาและตามช่องทางที่สำนักงาน กสทช. กำหนดของทุกปี ทั้งนี้ ให้การใช้งาน
เครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงดังกล่าวได้รับการยกเว้นการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้าน
ความปลอดภัยทางไฟฟ้า (Electrical Safety Requirements) โดยไม่ต้องแสดงความ
สอดคล้องตามมาตรฐานทางเทคนิกข้อ 3.2

4.2 การขออนุญาตให้ตั้งสถานีวิทยุคมนาคม รวมถึงกรณีที่เปลี่ยนแปลงคุณลักษณะทางเทคนิกของสถานี
วิทยุคมนาคม ต้องแสดงความสอดคล้องตามมาตรฐานทางเทคนิด้านความปลอดภัยต่อสุขภาพของ
มนุษย์จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมข้อ 3.3 โดยให้รายงานผลตาม “แบบรายงานระดับการแสดงผล”
แม่เหล็กไฟฟ้าของสถานีวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม” ตามภาคผนวก ท้ายมาตรฐานทางเทคนิกนี้

<table>
<tr>
<td rowspan="2">แบบรายงานระดับการแผ่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าของสถานีวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>แบบ ทส. 3001-2567
หน้า 1 จาก 1
เลขที่รายงาน</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">แบบรายงานนี้เป็นรายงานระยะที่ควรอยู่ห่างจากสายอากาศ ที่สอดคล้องกับประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยมาตรฐานความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมรูปแบบการจำลองตาม ITU-T Recommendation K.70</td>
</tr>
<tr>
<td>1. รายละเอียดผู้ได้รับใบอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่
ชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่.
ชื่อสถานีวิทยุกระจายเสียง ตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่องแผนความถี่วิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม (กสทช. ผว. 101-2567)
ชื่อสถานีวิทยุกระจายเสียง
ชื่อผู้ประสานงาน
โทรศัพท์
โทรสาร
E-mail.</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>2. รายละเอียดของสถานีวิทยุกระจายเสียง
<table border="1">
<tr><th>ละติจูด (องศา ทศนิยม 6 ตำแหน่ง)</th><th>ลองจิจูด (องศา ทศนิยม 6 ตำแหน่ง)</th><th>ความถี่วิทยุ (MHz)</th><th>กำลังส่งของเครื่อง (วัตต์)</th><th>อัตราขยายสายอากาศ (dBD)</th><th>ความสูงสายอากาศจากพื้นดิน (เมตร)</th></tr>
<tr><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
</table>
3. ระยะที่ควรอยู่ห่างจากสายอากาศสำหรับกลุ่มผู้ได้รับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากการทำงาน ที่สอดคล้องกับประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยมาตรฐานความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคม
<table border="1">
<tr><th rowspan="2">ความถี่วิทยุ</th><th colspan="3">ขีดจำกัดความแรงสนามแม่เหล็กไฟฟ้า¹</th><th rowspan="2">ควรอยู่ห่างจากสายอากาศอย่างน้อย¹(เมตร)</th></tr>
<tr><th>E-field strength (V/m)</th><th>H-field strength (A/m)</th><th>Equivalent plane wave power density (W/m²)</th></tr>
<tr><td>10 MHz - 400 MHz</td><td>61</td><td>0.16</td><td>10</td><td>-</td></tr>
</table>
4. ระยะที่ควรอยู่ห่างจากสายอากาศสำหรับบุคคลทั่วไป ที่สอดคล้องกับประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ว่าด้วยมาตรฐานความปลอดภัยต่อสุขภาพของมนุษย์จากการใช้เครื่องวิทยุคมนาคม
<table border="1">
<tr><th rowspan="2">ความถี่วิทยุ</th><th colspan="3">ขีดจำกัดความแรงสนามแม่เหล็กไฟฟ้า¹</th><th rowspan="2">ควรอยู่ห่างจากสายอากาศอย่างน้อย¹(เมตร)</th></tr>
<tr><th>E-field strength (V/m)</th><th>H-field strength (A/m)</th><th>Equivalent plane wave power density (W/m²)</th></tr>
<tr><td>10 MHz - 400 MHz</td><td>28</td><td>0.073</td><td>2</td><td>-</td></tr>
<tr><TD>ผู้รายงาน²</TD>
<TD>ลงชื่อ.................................................................(")</TD>
<TD>ผู้รับใบอนุญาต³......................................................(")</TD>
<TD>(............................................)ลงชื่อ.................................................................(")</TD>
<TD>-/-................................................../vันที่......................./...............-</TD></TR>
The following table should be filled out by the person who received the authorization to operate the radio station.
The information below will help ensure that all users of the radio station's frequencies have a safe and enjoyable experience.
The data below should be completed according to the standard measurement points.