กระทู้ถามที่ ๓๒๖ ร.

เรื่อง แนวทางการแก้ไขปัญหาการทิ้งเด็กไว้ในรถรับส่งนักเรียนของสถานศึกษาหรือศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจนส่งผลให้เด็กได้รับอันตรายหรือเสียชีวิต

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ดังต่อไปนี้

ด้วยปรากฏข่าวการ “ทิ้งเด็ก” หรือ “ลืมเด็ก” ไว้นรก โดยเฉพาะรถรับส่งนักเรียนของสถานศึกษาหรือศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหลายครั้ง ดังเช่นข่าวล่าสุดเด็กหญิงอายุ ๗ ปี เสียชีวิตในรถรับส่งนักเรียน เหตุเกิดในพื้นที่จังหวัดชลบุรี และเมื่อย้อนกลับไปดูสถิติที่ได้มีการรวบรวมไว้โดยกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๕๗ - พ.ศ. ๒๕๖๓ พบมีเด็กถูกทิ้งหรือลืมไว้นรถตามลำพังอย่างน้อย ๑๒๙ กรุณา ทั้งในรถส่วนบุคคลและรถสาธารณะ แบ่งออกเป็นเด็กอายุ ๒ ปี ร้อยละ ๓๘ เด็กอายุ ๑ ปี ร้อยละ ๒๐.๐๙ เด็กอายุ ๓ ปี ร้อยละ ๑๙.๑๔ โดยในจำนวนนี้มีถึง 5 รายที่เสียชีวิต และเกือบทั้งหมดของการเสียชีวิตเกิดขึ้นในรถรับส่งนักเรียนของสถานศึกษาหรือศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เรื่องนี้จึงเป็นเรื่องที่จะต้องนำไปสู่การทบทวนและป้องกันปัญหากันอย่างจริงจัง และกลับปรารภว่าหลายครั้งจบลงที่การระบุว่าเป็นเหตุสุดวิสัย เป็นอุบัติเหตุ เป็นเรื่องของเวรกรรมหรือความไม่ตั้งใจที่นำไปสู่การเยียวยาเพียงน้อยนิด และไม่พบว่ามีการทำตัวบุคคลผู้กระทำความผิดหรือลงโทษผู้กระทำความผิดที่ทิ้งหรือลืมเด็กไว้นรถแต่ประการใด หากทำให้เห็นถึงความไม่เข้าใจต่อเรื่องของการคุ้มครองเด็ก ก็ควรจะทำการค้นคว้าอย่างรอบคอบ เพื่อให้ทราบว่าเหตุใดใครทำผิดพลาดในการปฏิบัติงานด้านการคุ้มครองเด็กอย่างไรให้มั่นคงและยั่งยืน

๑. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์และคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ

มีแนวทางในการออกกฎกระทรวง กฏ ระเบียบ ประกาศ แนวทาง หรือการจัดประชุมอื่นใด เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถ โดยเฉพาะในรถรับส่งนักเรียน และรวมถึง การดำเนินการทางกฎหมายกับผู้ทิ้งหรือลืมเด็กไว้ในรถอย่างเป็นรูปธรรมอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์และคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ จะมีแนวทางการป้องกันปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถส่วนบุคคลและรถสาธารณะในระยะสั้น และระยะยาวอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

ณัฐวุฒิ บัวประทุม
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
แบบบัญชีรายชื่อ

คำตอบกระทู้ถามที่ ๓๒๖ ร.

ของ นายณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล แบบบัญชีรายชื่อ เรื่อง แนวทางการแก้ไขปัญหาการทิ้งเด็กไว้ในรถรับส่งนักเรียนของสถานศึกษา หรือศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจนส่งผลให้เด็กได้รับอันตรายหรือเสียชีวิต

ข้าพเจ้า นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ มีแนวทางในการออกกฎกระทรวง กฏ ระเบียบ ประกาศ แนวทาง หรือการจัดประชุมอื่นใด เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถ โดยเฉพาะในรถรับส่งนักเรียน และรวมถึง การดำเนินการทางกฎหมายกับผู้ทิ้งหรือลืมเด็กไว้ในรถอย่างเป็นรูปธรรมอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมกิจการเด็กและเยาวชน ขอเรียนชี้แจงว่าปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถ โดยเฉพาะในรถรับส่งนักเรียน หน่วยงานไม่มีอำนาจกำหนดบทลงโทษหรือตัดสินการกระทำความผิดของผู้ทิ้งหรือลืมเด็กไว้ในรถรับส่งนักเรียน แต่ทั้งนี้ กระทรวงศึกษาธิการได้กำหนดให้มีระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการควบคุมดูแลและการใช้รถโรงเรียน พ.ศ. ๒๕๖๒ รวมถึงกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ได้กำหนดแนวทางปฏิบัติในการควบคุมดูแลความปลอดภัยเกี่ยวกับการจัดสรรส่งเด็กนักเรียนของสถานศึกษา (โรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก) สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อกำกับดูแล และติดตามการปฏิบัติงานของสถานศึกษา ในสังกัดให้มีมาตรฐาน เพื่อให้เด็กได้รับการคุ้มครองสวัสดิภาพอย่างปลอดภัย

อย่างไรก็ตาม กรมกิจการเด็กและเยาวชนได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของกรณีดังกล่าว โดยกรมกิจการเด็กและเยาวชน มีภารกิจเกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของเด็กและเยาวชน การคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิเด็กและเยาวชน การส่งเสริมสวัสดิการเด็กและครอบครัว เพื่อให้เด็กและเยาวชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและมีความมั่นคงในการดำรงชีวิต และมีการขับเคลื่อนผ่านคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ซึ่งกรมกิจการเด็กและเยาวชน ในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ได้ดำเนินการพัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก รวมทั้งกำกับดูแล ส่งเสริม และพัฒนาการดำเนินงานของสถานรับเลี่ยงเด็ก สถานรองรับเด็ก สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน และบ้านพักเด็กและครอบครัวอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้รับการคุ้มครองให้มีความปลอดภัย และได้รับการพัฒนาอย่างเหมาะสม โดยในการประชุมคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๗ เมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๗ ได้มีคณะกรรมการให้อเสนอเกี่ยวกับกระบวนการดูแลความปลอดภัยในการรับส่งเด็กจากบ้านไปยังสถานรับเลี่ยงเด็ก ซึ่งกรมกิจการเด็กและเยาวชนจะได้มีการนำประเด็นดังกล่าว

ไปพิจารณาประกอบการปรับปรุงร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรับ
ใบอนุญาตจัดตั้งสถานรับเลี่ยงเด็ก พ.ศ. .... โดยจะได้มีการเสนอต่อคณะทำงานพัฒนา ปรับปรุง
และแก้ไขกฎหมายเพื่อความมั่นคงของมนุษย์ เพื่อพิจารณาปรับปรุงร่างกฎหมายต่อไป

ทั้งนี้ หากมีการแจ้งข้อมูลและพบเห็นว่า หรืออาจคาดได้ว่ามีประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการละเมิด
ในการกระทำความรุนแรงต่อเด็ก เยาวชน สตรี และหรือกระทำการที่เป็นการทารุณกรรมต่อเด็ก
ซึ่งมีความผิดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖ และมีความผิดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ความอาญา จะมีกระบวนงานของหน่วยงานบ้านพักเด็กและครอบครัวที่มีอยู่ในทุกจังหวัด เป็นหน่วยงาน
ที่ให้ความช่วยเหลือเด็กที่ถูกกระทำด้วยความรุนแรงตลอด ๒๔ ชั่วโมง โดยนักสังคมสงเคราะห์
จะดำเนินการคุ้มครองสวัสดิภาพและช่วยเหลือเด็กที่ถูกกระทำด้วยความรุนแรงและหรือทารุณกรรม
ตามกระบวนการสังคมสงเคราะห์ นอกจากนี้ กรมกิจการเด็กและเยาวชน ได้ดำเนินการยกร่าง
พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก (ฉบับที่..) พ.ศ. .... เพื่อปรับปรุงแก้ไขให้มีความสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
และกฎหมายอื่นในทุกมิติที่เกี่ยวข้องกับเด็ก โดยได้มีการรายงานความก้าวหน้าการปรับปรุงร่าง
พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก (ฉบับที่ .. ) พ.ศ. .... ต่อที่ประชุมคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ
และจะได้มีการรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม เพื่อนำเสนอต่อคณะทำงานพัฒนา
ปรับปรุง และแก้ไขกฎหมายเพื่อความมั่นคงของมนุษย์พิจารณา ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรียืนครั้ง
ซึ่งขณะนี้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี อยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
และจะได้นำเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา ภายในเดือนมิถุนายน ๒๕๖๓

คำถามข้อที่ ๒

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์และความภูมิธรรมของการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ
จะมีแนวทางการป้องกันปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถส่วนบุคคลและรถสาธารณะในระยะสั้น
และระยะยาวอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบ

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมกิจการเด็กและเยาวชน
ขอเรียนชี้แจงว่า ได้ตระหนักถึงปัญหาที่เกี่ยวข้องกับเด็กและเยาวชนที่ตกเป็นผู้ถูกกระทำหรือตกเป็นเหยื่อ
จากการถูกละเลย จนส่งผลให้เกิดอันตรายต่อร่างกายและจิตใจในทุกรูปแบบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำให้เด็กๆ
หรือลืมเด็กไว้ในรถ ทั้งในรถส่วนบุคคลและรถสาธารณะ จนทำให้เด็กได้รับอันตรายหรือเสียชีวิต
อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าการป้องกันปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถ จะไม่สอดคล้องกับภารกิจ
ของกรมกิจการเด็กและเยาวชนโดยตรง แต่กรมกิจการเด็กและเยาวชนได้มีการดำเนินงานเพื่อป้องกัน
ปัญหาดังกล่าว ดังนี้

ระยะสั้น มีการรวบรวมข้อมูล เรื่อง วิธีการเอาตัวรอด เมื่อเด็กต้องติดอยู่บนรถเพียงลำพัง
และวิธีการป้องกันการลืมเด็กไว้ในรถ โดยจัดทำในรูปแบบ Infographic และเผยแพร่ผ่านทาง Facebook
ของกรมกิจการเด็กและเยาวชน สำหรับผู้ปกครองใช้เป็นแนวทางในการป้องกันปัญหาการทำให้

หรือลืมเด็กไว้ในรถ และเสริมสร้างทักษะชีวิตให้กับเด็กและเยาวชนเมื่อต้องเผชิญอยู่ในฐานะการณ์
ดังกล่าวเพียงลำพัง

ระยะยาว เด็กที่อยู่ในความอุปการะของสถานรองรับเด็ก ๓๑ แห่ง ในความรับผิดชอบ
ของกรมกิจการเด็กและเยาวชน จะได้รับการสนับสนุนให้เข้าสู่ระบบการศึกษาตามช่วงวัยในสถานศึกษา
โดยสถานรองรับเด็กมีการจัดสวัสดิการด้านรถรับส่งเด็กเล็กไปโรงเรียน และดำเนินการตามระเบียบ
กระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการควบคุมดูแลการใช้รถโรงเรียน พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง
โดยมุ่งเน้นการทำกับ ควบคุมดูแลเด็กให้ได้รับความปลอดภัยตลอดการเดินทาง และตรวจสอบจำนวนเด็ก
ที่รับส่งให้ถูกต้องครบถ้วน เพื่อให้เด็กได้รับการคุ้มครองสวัสดิภาพอย่างเหมาะสม

ดังนั้น แนวทางการป้องกันปัญหาการทิ้งเด็กหรือลืมเด็กไว้ในรถ ไม่ว่าจะเป็นในรถส่วนบุคคล
และรถสาธารณะ ควรเร่งรัดให้กระทรวงศึกษาธิการ ออกมาตรการควบคุมมาตรฐานของรถรับส่งนักเรียน
หรือออกนโยบายกำกับและจัดสรรให้มีรถรับส่งนักเรียนที่ได้มาตรฐานให้กับทุกโรงเรียน เพื่อความปลอดภัย
ของเด็ก นอกจากนี้ พ่อแม่ ผู้ปกครอง และผู้ดูแลเด็ก ควรมีการฝึกทักษะชีวิตขั้นพื้นฐานให้กับเด็ก
เมื่อต้องติดอยู่บนรถเพียงลำพัง และที่สำคัญต้องตรวจสอบความเรียบร้อยทุกครั้งก่อนลงจากรถ