กระทู้ถามที่ ๐๖๙/ว.

สภาผู้แทนราษฎร

๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๖
เรื่อง ปัญหาความเดือดร้อนขององค์การสุรา กรมสรรพาสมิต ที่ถูกเอื้อประโยชน์ให้เอกชน
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร
ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามนายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้
ด้วยองค์การสุรา กรมสรรพาสมิต ที่มีการจัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๖ โดยมีภารกิจ เพื่อดำเนินการตามนโยบายพิเศษเพื่อหารายได้เข้ารัฐ โดยเป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสุราสามทับ (แอลกอฮอล์บริสุทธิ์) แต่เพียงรายเดียวเท่านั้น ซึ่งสุราสามทับเป็นสุรากลั่นประเภทหนึ่งที่มีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์หรือแรงดีกรีตั้งแต่ ๘๐ เปอร์เซ็นขึ้นไป ได้จากการกลั่นสุรา ๓ รอบจนได้แอลกอฮอล์บริสุทธิ์ซึ่งเป็นที่มาของชื่อสุราสามทับ ถูกนำมาใช้เป็นวัตถุดิบสำคัญในทุกอุตสาหกรรมทั้งการแพทย์ เวชภัณฑ์ เภสัชกรรม เป็นวัตถุเจือปนอาหารที่มีคุณสมบัติเป็นสารสกัดหรือวัตถุแต่งกลิ่นรสในอุตสาหกรรมและสมุนไพร ใช้เป็นตัวทำละลายสารสกัดสารผสมในอุตสาหกรรมทั่วไป นอกจากนี้ยังใช้เป็นสารทำความสะอาดและออกฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อในอุตสาหกรรมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และอุตสาหกรรมเครื่องประดับ จนกระทั่งในปี พ.ศ. ๒๕๓๒ กรมสรรพาสมิตประกาศให้มีการแปลงสภาพแอลกอฮอล์ครั้งแรก ตั้งแต่นั้นมางค์การสุราจึงมีภารกิจผลิตและจำหน่ายสุราสามทับ (แอลกอฮอล์บริสุทธิ์) สุราสามทับแปลงสภาพ (แอลกอฮอล์แปลงสภาพ) และปี พ.ศ. ๒๕๕๕ กรมสรรพาสมิตได้ประกาศให้ออกชนสามารถทำการแปลงสภาพสุราสามทับเพื่อจำหน่ายภายในประเทศได้อย่างเสรี โดยอยู่ในรูปของสินค้าอุตสาหกรรมชื่อวัตถุเจือปนอาหารแบบไม่เสียภาษีทั้ง ๆ กันกระทรวงการผลิตสุรา พ.ศ. ๒๕๖๕ระบุว่า “ผู้ใดรับอนุญาตให้ผลิตและขายแอลกอฮอล์บริสุทธิ์มากกว่า 80% มีธีรสน้ำสามทับภายในประเทศต้องเป็นธัญชาธิกาจึงจะนำเข้ามามีเพียงองค์การสุดราคาเท่านั้น และมีการจัดเก็บภาษีสรรพาสมิต สุดรามาทับในตราฉลากละ บาท และจัดเก็บภาษีให้วรรณ้อยละ - %50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%50%
ของคำสำหรับกำลังดูแลคนคุมอย่างหนักจากเอกชน ทั่วๆ กันสถานะกรณีโควิดสุดรามาทับถูกใช้งานเป็นวัตถุดิบที่มาจากเป็นเอทานอลคลอรอลซึ่งพร้อมใช้งานได้ทันท่วง มีการจัดเก็บให้อาบนยาบาลรักษ

และเอกชนทั่วประเทศ และผลิตภัณฑ์ทุกอย่างก็มีการขายในราคาที่เท่าเดิมและภายหลังสถานการณ์โควิด
เริ่มคลี่คลายลง กรมสรรพาสามิตกลับมีการเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง โดยที่ผลกระทบขององค์การสุรา
มียอดจำหน่ายลดลงกว่าครึ่ง มีการขาดทุนตั้งแต่เดือนแรกของปีงบประมาณ ๒๕๖๖ จากเดิมที่เคยเป็น
หน่วยงานผูกขาดและทำกำไรมาโดยตลอด โดยสาเหตุที่รายได้ลดลงเนื่องจากลูกค้าที่เคยซื้อสุราสามทับ
จากองค์การสุราเปลี่ยนไปซื้อสุราสามทับจากเอกชนที่จำหน่ายในรูปแบบวัตถุเจือปนอาหารแทน
ซึ่งตลาดนี้เป็นตลาดใหญ่และวัตถุดิบเหล่านี้ถูกนำไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหารเป็นตัวละลาย
ในหลากหลายอุตสาหกรรมลักษณะที่เกิดขึ้นดังกล่าวทำให้กรมสรรพาสามิตถูกมองว่ามีการเอื้อประโยชน์
ให้เอกชนผลิตแอลกอฮอล์บริสุทธิ์แข่งกับองค์การสุราพร้อมทั้งได้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์ ส่งผลให้รัฐ
สูญเสียรายได้ปีละมากกว่า ๑๐๐ ล้านบาท และถึงแม้วัลกอฮอล์บริสุทธิ์มากกว่า ๘๐ ดีกรีขึ้นไป
ที่วางขายในท้องตลาดจะใช้ชื่อว่าวัตถุเจือปนอาหาร แต่สูตรส่วนผสมก็คือ สุราสามทับหรือแอลกอฮอล์บริสุทธิ์
ที่เข้าข่ายเป็นสุราตามนัยามของกรมสรรพาสมิต ดังนั้น จึงจำเป็นที่ต้องเข้าไปตรวจสอบข้อเท็จริง
ถึงการกระทำที่เกิดขึ้นว่าเป็นการกระทำที่เข้าข่ายทุจริตเชิงนโยบายที่อาจมีการเอื้อประโยชน์ให้เอกชน
หรือเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ จนส่งผลให้รัฐเกิดการสูญเสียผลประโยชน์จำนวนมากมหาศาล
เพื่อก่อให้เกิดความชอบธรรมแก่องค์การสุราให้สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ จึงขอเรียนถามว่า

๑. จากกรณีในปัจจุบันมีการเอื้อและให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่ผู้ประกอบการเฉพาะราย
เพื่อนับสนุนกิจการของผู้เสียภาษีกลุ่มหนึ่ง ด้วยการยกเว้นภาษีสำหรับการทำธุรกิจสามทับไปใช้
ในการอุตสาหกรรมผลิตวัตถุดิบปนอาหาร ปัจจุบันมีบริษัทเอกชนเพียงรายเดียวได้รับสิทธิประโยชน์
ทางภาษี และได้รับการยกเว้นภาษีเป็นมูลค่ามากกว่า ๒๐๐ ล้านบาทต่อปี มาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๖๑
จนถึงปัจจุบันว่าลักษณะที่เกิดขึ้นดังกล่าวเป็นการเอื้อประโยชน์เอกชนและทำให้รัฐสูญเสียรายได้จาก
การจัดเก็บภาษีหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. ปัจจุบันมีสินค้าจำหน่ายในท้องตลาดจำนวนมากที่เข้าย่านยามคำว่า สุรา ตามมาตรฐาน ๑๕๒
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพาสามิต พ.ศ. ๒๕๖๐ ซึ่งเป็นสินค้าที่ต้องเสียภาษีเพราะมีปริมาณ
แอลกอฮอล์มากกว่า ๐.๕ ดีกรี แต่ปัจจุบันสินค้าที่ขายในท้องตลาดมีการเลี่ยงคำว่า สุรา โดยอ้างว่า
เป็นสารเคมีหรือวัตถุดิบเจือปนอาหารที่รับรองความเป็น Food Grade และมีการระบ่งว่าปลอดภัย
สามารถดื่มกินได้ แต่สินค้าทั้งหมดนี้ไม่มีการเสียภาษี ไม่มีการควบคุมการจำหน่าย สามารถซื้อขาย
ได้อย่างเสรี อิกซ้ำปัจจุบันยังหาซื้อได้ง่ายๆไปทางร้านค้าออนไลน์ การบนาระหว่างชื่อนี้เกิดขึ้นล้วนเป็นเพียง

การเปลี่ยนชื่อของสินค้าที่เข้าข่ายกระบวนการเลี่ยงภาษีจนเป็นสาเหตุทำให้รัฐเกิดการสูญเสียรายได้จากการจัดเก็บภาษีมูลค่ามหาศาลหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๓. กรมสรรพาสามิต ได้มีการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นว่าจะเป็นไปในทิศทางหรือรูปแบบใด โดยเฉพาะบทบาทขององค์การสุราหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในที่ประชุมสภา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
ณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๖๙/ร.

ของ นายณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง ปัญหาความเดือดร้อนขององค์การสุรา กรมสรรพาสามิต ที่ถูกเอื้อประโยชน์ให้เอกชน

ข้าพเจ้า นายเศรษฐาทร์ สิน นายกรัฐมนตรี ขอตอบกระทำตามเรื่อง ปัญหาความเดือดร้อนขององค์การสุรากรมสรรพาสามิต ที่ถูกเอื้อประโยชน์ให้เอกชน ของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติตามที่ได้รับรายงานจากกระทรวงการคลัง ดังนี้

คำตอบข้อที่ ๑

รัฐบาลโดยกระทรวงการคลัง ขอเรียนว่า

๑. กฏกระทรวงกำหนดพิกัดอัตราภาษีสรรพาสามิต (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐ ลงวันที่ ๑๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐ ได้กำหนดให้สุราสามบทบ่อยู่ประเภทที่ ๑๓.๐๒ (๒) (ข) ๑) สำหรับชนิดสุราสามบที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรมหรือการแพทย์หรือเภสัชกรรมหรือวิทยาศาสตร์ โดยต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่อธิบดีประกาศกำหนด มีอัตราภาษีตามมูลค่ารายละ และตามปริมาณลิตรละ บาท ต่อลิตรแห่งแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ ซึ่งกรณีดังกล่าวเป็นการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีสรรพาสามิตที่มีมาตั้งแต่พระราชบัญญัติสุรา พ.ศ. ๒๔๙๓

๒. การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับสุราสามบที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรมจะมีการกำหนดอุตสาหกรรมเพิ่มเติมเพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่ใช้สุราสามบทเป็นวัตถุดิบไม่ให้มีภาระทางภาษีสรรพาสามิตซึ่งก่อนการออกแบบกรมสรรพาสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขของการขอใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามบที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม ลงวันที่ ธันวาคม พ.ศ. และเพิ่มอุตสาหกรรมรวมถึงเพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมอื่น ๆ เพิ่มเติม จะมีการออกแบบกรมสรรพาสามิตฉบับดังกล่าวโดยได้ยกเลิกประกาศฉลากบนดินที่ประกาศไว้วันที่ กันยายน พ.ศ. และเพิ่มอยู่ภายใต้นโยบายและมาตรการอาหารและยา เพื่อให้มีกฎหมายของหน่วยงานอื่นมาช่วยควบคุมดูแลไม่ให้มีการลักลอบนำผลิตภัณฑ์ดังกล่าวไปใช้งานวัตถุดิบประสมค์ซึ่งดำเนินการสร้างสรรพาสามิตก็ได้อย่างแน่นอนและสามารถสนับสนุนให้แก่องค์การสุรา เรื่อง การกำหนดโทษตามกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและการตรวจสอบความสะอาดและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม

เครื่องสำอาง อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพรตามกฎหมายว่าด้วยผลิตภัณฑ์สมุนไพร และอุตสาหกรรม
ผลิตวัตถุเจือปนอาหาร ซึ่งเป็นการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมภายในประเทศ ซึ่งประกาศกรมสรรพาสามิต
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้
ในการอุตสาหกรรม ลงวันที่ ๒๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ และที่แก้ไขเพิ่มเติมดังกล่าว
มีลักษณะเป็นกฎที่มีผลใช้บังคับเป็นการทั่วไปโดยไม่มุงหมายให้ใช้บังคับแก่กรณีใด หรือบุคคลใด
เป็นการเฉพาะ โดยบุคคลใดไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานของรัฐ ผู้ประกอบอุตสาหกรรม ผู้นำเข้า
หรือผู้ซื้อสุราสามทับจากองค์การสุรา กรมสรรพาสามิตรายใดจะได้รับอนุญาตใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์
ก็ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขตามที่ประกาศกรมสรรพาสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขการขอใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม
ลงวันที่ ๒๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดไว้ว้างสิน และหากบุคคลใด
ไม่ปฏิบัติตามก็จะต้องเสียภาษีสรรพาสามิตตามที่กฎหมายว่าด้วยภาษีสรรพาสามิตกำหนดจึงไม่ได้เป็น
การเอื้อประโยชน์เอกชนรายใดรายหนึ่งแต่อย่างใด

๓. ในช่วงเวลาที่ผ่านมา มีการขอใช้สิทธิอัตราศูนย์ตามประกาศกรมสรรพาสามิต เรื่อง
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม
ลงวันที่ ๒๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ ในส่วนของวัตถุเจือปนอาหาร เฉลี่ยประมาณปีละ ๘.๔ ล้านลิตร
คิดเป็นภาษีประมาณปีละ ๕๐ ล้านบาท อย่างไรก็ดี นอกจากอุตสาหกรรมวัตถุเจือปนอาหาร
ก็ยังมีอุตสาหกรรมอื่น ๆ อีก เช่น อุตสาหกรรมเครื่องสำอาง อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด
เป็นต้น การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีดังกล่าวเป็นการช่วยส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมอาหาร
และอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง ซึ่งจะสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตรของไทย ทั้งนี้ กรณีที่แจ้งว่า
มีการได้รับการยกเว้นภาษีเป็นมูลค่ามากกว่า ๒๐๐ ล้านบาทต่อปี มาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ นั้น
ยังเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน เนื่องจากตามประกาศกรมสรรพาสามิตฉบับนี้ การขอใช้สิทธิอัตราศูนย์
จะมีการกำหนดปริมาณที่ขออนุญาตไว้ซึ่งผู้ได้รับอนุญาตจะต้องผลิตไม่เกินปริมาณที่ได้รับอนุญาทดังกล่าว
โดยที่ผ่านมาเคยมีการอนุญาตสูงสุดที่ประมาณ ๔๐ ล้านลิตร แต่มีการใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์
ตามประกาศดังกล่าวจริงประมาณ ๑๔ ล้านลิตร ซึ่งยังไม่มีการสูญเสียรายได้อภาษีถึง ๒๐๐ ล้านบาทต่อปี
แต่อย่างใด ประกอบกับความในข้อ # ของประกาศกรมสรรพาสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์” “วิธีการ
และเงื่อนไขการขอใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม สวนวันที่
26 กรกฎาคม พ.ศ. ‘561’ กะหนดวา ในกรณียี้ผู้ใช้มารามาทำบันในการอุดตาหารรมประมงค์
จะขอใช้มารามาทำบินปิดัดไป ‘หยืนขออนุมายาก่อนวันสนี้ปฏิกินของปี้ได้อยู่บนยาตะ‘ทน้ำ’
หากร้านนมสารภาพบทพฤษฐานานานานานานานานานานานานานานานานานานานานานานา‘
พร้อมสถิติดำรงเชิงเดือนของปัญจนฺบัน เพื่อบรกระบอกบรารพินจารณาด้าย ‘ชิงปัญจนฺบันกรมสรรพาสามิต
ได้มียนวนปฏิกัดกรณีย้อนฺญาโตชัยธิกเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสารามาทำบที่นำไปใช้นโยบาย

คำตอบข้อที่ ๒
รัฐบาลโดยกระทรวงการคลังขอเรียนว่า ผู้ตรวจการแผ่นดินได้พิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย
ที่เกี่ยวข้องในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับวัตถุเจือปนอาหารแล้ว สรุปได้ว่า การที่ผู้ประกอบอุตสาหกรรม
ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม
ผลิตวัตถุเจือปนอาหาร ต้องทำการแปรสภาพให้อยู่ในรูปแบบวัตถุเจือปนอาหารตามที่ได้รับอนุญาตรองตามสูตร
ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาอย่างออกจากรางอุตสาหกรรมสุราในชั้นตอนสุดท้าย
และวัตถุเจือปนอาหารดังกล่าวถือว่ามิได้เป็นสินค้าในพิกัดอัตราภาษีสรรพาสมิตท้ายพระราชบัญญัติ
ภาษีสรรพาสมิต พ.ศ. ๒๕๖๐ จึงมิได้อยู่ในการควบคุมของกรมสรรพาสมิต อย่างไรก็ดี หากพบว่า
ผลิตภัณฑ์ใดเป็นสุรากี้ยังคงเป็นสินค้าที่อยู่ในกำกับดูแลของกรมสรรพาสมิตตามพระราชบัญญัติ
ภาษีสรรพาสมิต พ.ศ. ๒๕๖๐

อย่างไรก็ตาม ประกาศกรมสรรพาสมิต เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอใช้สิทธิ
เสียภาษีในอัตราศูนย์สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม ลงวันที่ ๒๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้กำหนดกลไกในการกำกับดูแลสำหรับผู้ได้รับสิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์
สำหรับสุราสามทับที่นำไปใช้ในการอุตสาหกรรม โดยกำหนดให้สุราสามทับที่ใช้ในการอุตสาหกรรม
วัตถุเจือปนอาหารจะต้องได้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนหรือได้รับจดแจ้งจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
และการผลิตวัตถุเจือปนอาหารจะต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่อง วิธีการผลิต
และต้องดำเนินการ ดังนี้
(๑) ไม่ขายหรือจำหน่ายสุราสามทับให้แก่บุคคลอื่น
(๒) ใช้สุราสามทับเฉพาะในการอุตสาหกรรมที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
(๓) ใช้สุราสามทับ ณ สถานที่ที่ได้รับอนุญาตกจากกรมสรรพาสมิต
(๔) นำสุราสามทับไปเก็บรักษาไว้โดยแยกเป็นสัดส่วน ถูกต้องตรงตามจำนวนที่ได้รับอนุญาต
หรือตรงตามใบอนุญาตนี้จนสุดซึ่งเจ้าพนักงานสรรพาสมิตออกให้ หรือตรงตามใบขนสินค้าขาเข้า
ตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากรแล้วแต่กรณี ในสถานที่ที่ได้รับอนุญาตล่วงไว้
(๕) คนคุมดูแลและรับผิดชอบในการกระทำของลูกจ้างหรือนายคนคลใด ซึ่งรับผิดชอบ
ในการดำเนินการเกี่ยวกับการใช้มัสรามาสามทับตามที่ได้นำอนุญาต
(٩) มัดทำบัญชีประจำวันแสดงการรับ-จ่าย และคงเหลือสาระสามทรบทัน
(7) อินยอมให้เจ้าพนักงานสรรพาสมิตเข้าไปทำการตรวจสอบสาระสามทรบทัน ธวน้ำการใช้มัสรามาสามทรบทันไดตลอดเวลา
(8) หากพบว่าผู้ใดรับสิทธิเสียภาษีในอัตราศูนย์ไม่ได้มีปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขตามที่ประกาศฯ ก้านวด หรือมีเหต่อควรเชื่อมาว่ามีการหลีกเลียงการเสียภาษี
กระทรวงการคลังโดยกรมสรรพาสมิตจะดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยภาษีสรรพาสมิตอย่างเคร่งครัดต่อไป