กระทู้ถามที่ ๔๑๒ ร.

เรื่อง ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ดังต่อไปนี้

ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในประเทศไทยเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมานาน ซึ่งเป็นผลมาจากความเหลื่อมล้ำในด้านต่าง ๆ เช่น คุณภาพของโรงเรียนที่แตกต่างกัน การศึกษาที่ไม่ทั่วถึงในพื้นที่ห่างไกล การขาดแคลนทุนการศึกษา ปัญหาเศรษฐกิจและโรคระบาด เป็นต้น จึงส่งผลทำให้เยาวชนไทยจำนวนมากไม่ได้รับสิทธิชั้นพื้นฐานทางการศึกษา ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา คือ การที่บุคคลมีความสามารถในการเข้าถึงการศึกษาแตกต่างกัน เนื่องมาจากโครงสร้างทางสังคมซึ่งส่งผลให้เกิดปัจจัยส่วนบุคคลที่แตกต่างกัน สาเหตุความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ได้แก่ ภูมิลำเนาและสภาพแวดล้อมของผู้เรียนที่แตกต่างกัน เนื่องจากองค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ มักถูกพัดนาและกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่เขตเมืองมากกว่าชนบท ฐานะทางสังคมและสภาพเศรษฐกิจที่แตกต่างกันทำให้เกิดปัญหาความไม่เท่าเทียมทางการศึกษา เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจส่งผลต่อความสามารถของครูอบรมครัวในการสนับสนุนหรือส่งเสริมด้านการศึกษาของบุตรหลานได้มากน้อยแตกต่างกัน วัฒนธรรมและวิถีชีวิตของครอบครัวโดยครอบครัวที่มีการดูแลเอาใจใส่และเลี้ยงดูบุตรหลานอย่างมีคุณภาพ มักมีการส่งเสริมหรือสว่างหาโอกาสทางการศึกษาที่ดีให้แก่บุตรหลาน ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาประเทศและความก้าวหน้าของสังคมไทยในหลาย ๆ ด้าน ได้แก่ สถานศึกษาบางแห่งไม่ได้พัฒนาหลักสูตรให้ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงานจึงทำให้องค์กรหลายแห่งขาดแคลนแรงงานฝีมือที่มีคุณภาพ การขาดโอกาสในการพัฒนาเศรษฐกิจและประชาชาติ เนื่องจากตลาดแรงงานไม่สามารถตอบสนองความต้องการในการพัฒนาธุรกิจและเศรษฐกิจภายในประเทศได้ การเกิดปัญหาสังคมและอาชญากรรม สภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมแก่การศึกษา ส่งผลให้เด็กและเยาวชนไทยบางส่วนถูกผลักให้ออกไปจากระบบการศึกษา ขาดการเรียนรู้ในวิชาชีพทำให้เด็กและเยาวชนบางรายกลายเป็นประชาราษฎร์ไร้คุณภาพ นำไปสู่การเกิดปัญหาสังคมและปัญหาอาชญากรรมตามมา จึงขอเรียนถามว่า

กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายและมาตรการในการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาหรือไม่
อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
สฤษฎ์พงษ์ เกี่ยวข้อง
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคภูมิใจไทย
จังหวัดกระบี่

คำตอบกระทู้ถามที่ ๔๑๒ ร.

ของ นายสฤษฎ์พงษ์ เกี่ยวข้อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคภูมิใจไทย จังหวัดกระบี่ เรื่อง ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

ข้าพเจ้า พลตำรวจเอก เพิ่มพูน ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ขอตอบกระทู้ถามเรื่อง ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ดังนี้

**คำตอบ**

กระทรวงศึกษาธิการ ขอเรียนว่า ตามที่คณะรัฐมนตรีได้แถลงนโยบายต่อรัฐสภาในด้าน การศึกษา มุ่งเน้นการปฏิรูปการศึกษาและสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ส่งเสริมให้ผู้เรียน เป็นคนดี มีวินัย ภูมิใจในชาติ เสริมสร้างศักยภาพของผู้เรียนตามความถนัด สร้างรายได้ กระจายอำนาจการศึกษาให้เข้าถึงการเรียนรู้อย่างทั่วถึง และแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

กระทรวงศึกษาธิการจึงได้กำหนดนโยบายการศึกษา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ - ๒๕๖๘ โดยมุ่งหวังให้ผู้เรียนทุกช่วงวัยได้รับการพัฒนาในทุกมิติ ทั้งในด้านโอกาส ความเท่าเทียม ความเสมอภาค คุณภาพสมรรถนะที่สำคัญจำเป็นตามบริบทของประเทศและสังคมโลก ซึ่งเน้นให้ผู้เรียน “เรียนดี มีความสุข” ใช้หลักการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาจากทุกภาคส่วนด้วยการ “จับมือไว้ แล้วไปด้วยกัน” เพื่อเป็นแนวทางให้ทุกหน่วยงานในสังกัดนำไปใช้ในการขับเคลื่อนนโยบาย โดยเฉพาะการลดภาระครู บุคลากรทางการศึกษา การลดภาระนักเรียนและผู้ปกครอง รวมถึงเป็นกรอบแนวทางในการจัดการศึกษา และจัดทำแผนปฏิบัติราชการของหน่วยงานในสังกัดให้มีความสอดคล้องกัน

อนึ่ง กระทรวงศึกษาธิการได้มีแนวทางให้ผู้เรียนสามารถเรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา (Anywhere Anytime) เรียนฟรี มีงานทำ โดยยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง มีระบบหรือแพลตฟอร์มการเรียนรู้ โดยผู้เรียนไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย เพื่อสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา และสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน ๕ รายการ ได้แก่
ค่าจัดการเรียนการสอน คนหนังสือเรียน คนอุปกรณ์การเรียน คนเครื่องแบบนักเรียน และค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนทุกคนตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ได้รับโอกาสและลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ลดค่าใช้จ่ายผู้ปกครอง และป้องกันนักเรียนหลุดออกจากระบบการศึกษา

โดยในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)
ได้กำหนดนโยบายและจุดเน้น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ - ๒๕๖๘ และนโยบายระยะแร่งด่วน (Quick Win) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ก็เกี่ยวกับปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยการเพิ่มโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษา หากพบผลระบบของการป้องกัน การเฝ้าระวังและการดูแลช่วยเหลือเด็กกลุ่มเสี่ยง เด็กตกหล่น เด็กออกกลางคัน เด็กไร้อสัญชาติ เด็กพื้นที่สูง ในถิ่นทรรกันดารและพื้นที่เกาะ จากความต้องการจะเป็นรายบุคคล เพื่อไม่ให้หลุดจากระบบการศึกษา

และส่งเสริมสนับสนุนให้เด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ เด็กพิการและเด็กด้อยโอกาสได้รับโอกาสเข้าถึงการศึกษา แหล่งเรียนรู้ และการฝึกอาชีพที่หลากหลายเหมาะสมตามศักยภาพสามารถพึ่งตนเองได้ โดยมีการขับเคลื่อนการดำเนินงาน ดังนี้

๑. การจัดการศึกษาสำหรับกลุ่มเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคัน สพฐ. ได้ดำเนินการศึกษาวิจัย ออกแบบแนวทางการป้องกัน เฝ้าระวัง ติดตาม ช่วยเหลือเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคัน ดังนี้

๑.๑ การป้องกันไม่ให้เด็กตกหล่น โดยการกำหนดนโยบาย แนวทางการดำเนินงาน และวางระบบกระบวนการขับเคลื่อนนโยบายที่ชัดเจน สามารถปฏิบัติได้อย่างจริงจังและต่อเนื่องมีการค้นหาเด็กตาม ทร.๑๔ เด็กที่ไม่มีชื่อแต่มีตัวในพื้นที่บริการ และลงตรวจเยี่ยมเพื่อแจ้งการนำเด็กเข้าเรียนเมื่ออายุถึงเกณฑ์ รวมถึงการสำรวจและจัดทำข้อมูลสารสนเทศประชากรวัยเรียนในเขตพื้นที่บริการโดยร่วมมือกับเครือข่ายทุกหน่วยงาน มีการพัฒนาและปรับปรุงระบบข้อมูลสารสนเทศนักเรียนรายบุคคล มีการเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลเพื่อส่งต่อนักเรียนไปยังหน่วยงานและสถานศึกษาที่เกี่ยวข้องพร้อมทั้งจัดตั้งศูนย์ประสานงานการป้องกันเด็กตกหล่น ตลอดจนสร้างความรู้ความเข้าใจ ความตระหนักและการบังคับใช้พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และพระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. ๒๕๔๕ อย่างทั่วถึงและจริงจัง

๑.๒ การป้องกัน เฝ้าระวัง เด็กออกกลางคัน โดยการกำหนดนโยบายการป้องกันเฝ้าระวังเด็กออกกลางคัน และดูแลช่วยเหลือให้เด็กที่ออกจากคันกลับเข้าสู่ระบบการศึกษา พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศของนักเรียนเป็นรายบุคคลให้สามารถเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลอื่นได้สร้างเครือข่ายความร่วมมือในระดับกระทรวง กรม หน่วยงาน โดยจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) และประสานงานกับเครือข่ายในระดับพื้นที่ รวมถึงจัดการศึกษาที่มีความยืดหยุ่น (Flexibility of Education) ปรับรูปแบบการเรียนการสอน การวัดและประเมินผลให้เด็กสามารถเรียนร่วมกับการทำงานเพื่อช่วยเหลือครอบครัวได้ ตลอดจนส่งเสริมให้ครูจัดการเรียนรู้เป็นโปรแกรมเฉพาะบุคคล (Individual Program) เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการจำเป็นของนักเรียน และพัฒนาครูใหม่มีความรู้ความสามารถ ทักษะในการจัดการศึกษาที่เน้นการปฏิบัติจริง ปรับรูปแบบการเรียนวิชาแนวแนวให้เป็นแบบเชิงรุก มีการแนะนำอาชีพในอนาคตตามแนวโน้มและทิศทางของโลก

๑.๓ การติดตาม ช่วยเหลือเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคันให้เข้าสู่ระบบการศึกษาโดยทำการกำหนดนโยบายการค้นหา ติดตามเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคัน กำหนดกระบวนการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้ชัดเจน สร้างเครือข่ายความร่วมมือในทุกระดับ จัดทำคู่มือและแนวทางปฏิบัติให้แก่บุคคลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงแต่งตั้งคณะทำงาน หรือศูนย์ประสานงานเพื่อติดตามเด็กตกหล่น และเด็กออกกลางคัน ส่งเสริมสนับสนุนการศึกษา การส่งต่อ และการดูแลช่วยเหลือนักเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับ

การจัดการศึกษาสำหรับเด็กที่อยู่นอกระบบการศึกษาและเด็กตกหล่นให้กลับเข้าสู่ระบบ
การศึกษา โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ประชาชนวัยเรียนทุกคนที่อยู่นอกระบบการศึกษาได้รับการศึกษา
อย่างเท่าเทียม ทั่วถึง และตรงตามศักยภาพจนจบหลักสูตรการศึกษาภาคบังคับหรือระดับการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน หรือ “Set Zero Dropout” ซึ่งมีวิธีแก้ปัญหา ดังนี้

๒.๑ สร้างกลไกจังหวัด - กลไกเชิงพื้นที่ระดับตำบล โดยการจัดทำแผนยุทธศาสตร์
การขับเคลื่อนร่วมกับหน่วยงานเครือข่ายในรูปแบบ MOU และคำสั่ง รวมถึงจัดทำโครงการ
ตำบลต้นแบบ เพื่อใช้กลไกเชิงพื้นที่พัฒนาโรงเรียนต้นแบบ โรงเรียนมือถือ ในการจัดการเรียนรู้ร่วมกัน
โดยบูรณาการให้ผู้เรียน ครูอบครัว ชุมชน มีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้กับสถานศึกษา รวมถึง
การส่งต่อเมื่อผู้เรียนจบการศึกษาภาคบังคับ ผู้เรียนต้องยกระดับคุณภาพชีวิต โดยไปเรียนต่อในระดับ
ที่สูงขึ้น หรือทำงานในสถานประกอบการและได้รับสวัสดิการทางสังคม

๒.๒ เชื่อมโยงฐานข้อมูลเด็กและเยาวชนทุกกลุ่มในระดับจังหวัด โดยนำฐานข้อมูล
นักเรียนรายบุคคลของทุกสถานศึกษา มาเชื่อมโยงด้วยเลขบัตรประชาชนหรือรหัส G เพื่อวิเคราะห์
ข้อมูลผู้เรียนร่วมกับหน่วยงานด้านการปกครอง หน่วยงานด้านสาธารณสุข หน่วยงานด้านสวัสดิการ
และสังคม เพื่อติดตามช่วยเหลือ

๒.๓ พัฒนารูปแบบการศึกษาที่ยืดหยุ่น อาทิ หนึ่งโรงเรียนจัดการศึกษา ๓ รูปแบบ
(ในระบบ  noกระบบ ตามอัธยาศัย) โรงเรียนมือถือ (Mobile school) เป็นต้น

๓. การจัดการศึกษาโรงเรียนที่ตั้งในพื้นที่ลักษณะพิเศษ สพฐ. ได้มีประกาศ เรื่อง กำหนด
สถานศึกษาที่ตั้งในพื้นที่ลักษณะพิเศษ (พื้นที่สูงในภูเขาหรือราบและพื้นที่เกาะ) ตามโครงการสร้าง
โอกาสและลดการเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในระดับพื้นที่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ จำนวน
๑,๖๐๔ โรง โดยได้ดำเนินการ ดังนี้

๓.๑ จัดสรรงบประมาณเพื่อพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยสำหรับเด็ก
ที่ไม่ใช้อาหาระยะเป็นภาษาแม่ในโรงเรียนพื้นที่โครงการพัฒนาด้อยตุง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
และโรงเรียนพื้นที่ข้างเคียง

๓.๒ พัฒนาการจัดการศึกษาโรงเรียนพื้นที่สูงในภูกกันดารและโรงเรียนพื้นที่เกาะ
มุ่งเน้นการแก้ปัญหาการอ่านในระดับประถมศึกษาและโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา พัฒนา
สมรรถนะทักษะอาชีพ/ทักษะชีวิตในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาและโรงเรียนในระดับมัธยมศึกษา
โดยให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดำเนินการนโยบาย กกำกับ ติดตาม สุรุป และรายงานผล

๓.๓ การพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษาบริบทโรงเรียนพื้นที่สูงในภูรกันดาร
และโรงเรียนพื้นที่เกาะ วิถีใหม่ วิถีคุณภาพ โดยพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารให้เป็นผู้นำเชิงกลยุทธ์
และพัฒนาครูให้เป็นครูกำหนดออกแบบเรียนรู้ตลอดจนจัดทำหลักสูตรเสริมสร้างความเข้มแข็ง
ในการบริหารจัดการและการเรียนรู้ สำหรับผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนพื้นที่ดังกล่าว

๓.๔ จัดสรรงบประมาณ งบเงินอุดหนุน รายการเงินอุดหนุนค่าอาหารนักเรียนพักนอนสำหรับโรงเรียนในพื้นที่ยากลำบาก เพื่อเป็นค่าอาหารสำหรับนักเรียนพักนอนประจำในโรงเรียนที่จัดที่พักนอนให้นักเรียนในพื้นที่ยากลำบาก ช่วงวันหยุดและก่อนหลังเปิด - ปิดภาคเรียน

๓.๕ ส่งเสริมสนับสนุน การพัฒนาโรงเรียนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดารและโรงเรียนพื้นที่เกาะ โดยสนับสนุนงบประมาณค่าล่วงเวลาให้กับครูที่ปฏิบัติงานในโรงเรียนพักนอนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร (ค่าตอบแทน) เพื่อสร้างขวัญกำลังใจครูในการดูแลนักเรียน

๔. การจัดการศึกษาโดยบุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ และสถานประกอบการ โดยดำเนินการจัดทำคู่มือและแนวทางการดำเนินงาน จัดอบรมเจ้าหน้าที่ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาให้เข้าใจและมีองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดการศึกษา รวมถึงส่งเสริมการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานและติดตามผลการจัดการศึกษาโดยบุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา และสถานประกอบการ

๕. การจัดการศึกษาสำหรับบุคคลที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย

สพฐ. ได้จัดการศึกษาแก่บุคคลที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย รวมถึงกลุ่มชาติพันธุ์ เด็กด้อยโอกาส ผู้โยกย้ายถิ่นฐาน เด็กเปราะบาง และลูกหลานของแรงงานต่างด้าว ทั้งการรับเข้าเรียน ลงทะเบียนนักเรียน นักศึกษา และการออกแบบหลักฐานทางการศึกษาพร้อมทั้งจัดสรรเงินประมาณอุดหนุนเป็นค่าใช้จ่ายรายหัวให้สถานศึกษาที่จัดการศึกษาให้แก่กลุ่มบุคคลดังกล่าว

อีกทั้ง ยังได้ร่วมมือกับสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทยร่วมกันแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของเด็กนักเรียน นักศึกษา ที่มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยตัวอักษร G ให้ได้รับเลขประจำตัวประชาชน ๑๓ หลัก เพื่อแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลและการเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานด้านสาธารณสุข ของเด็กนักเรียน นักศึกษา ที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎร

ในส่วนของโรงเรียนเอกชน สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.)ได้วางแผนลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยการสนับสนุนการพัฒนาความรู้ของครูและบุคลากรทางการศึกษา พร้อมทั้งส่งเสริมการจัดการคุณภาพการศึกษาให้ทั่วถึง ดังนี้

(๑) ยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาสำหรับเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ เด็กที่มีความสามารถพิเศษและเด็กด้อยโอกาส ให้ได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง สามารถเข้าศึกษาในโรงเรียนที่มีคุณภาพ และจัดการศึกษาที่เหมาะสมกับความแตกต่างของแต่ละบุคคลได้มี การพัฒนาระบบคำบรรยายของเด็กเล็ก พัฒนาสมรรถนะของครูผ่านโครงการเรียนรู้ (LD) มีเครื่องหมายคำถามเพื่อนำเสนอแนะแนวโน้มบทบาทของการเรียนรู้

ทางจิตวิทยา มีทัศนคติเชิงบวกเกิดทักษะที่สามารถประมวลความรู้และนำมาปรับประยุกต์ใช้ในการดูแล
ช่วยเหลือนักเรียนได้

(๒) ส่งเสริมการพัฒนาโรงเรียนเอกชนในโครงการตามพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า
กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ให้มีคุณภาพ โดยการจัดกิจกรรมพัฒนา
ศักยภาพด้านวิชาการนักเรียน การส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยในชั้นเรียน การแข่งขันกีฬาระหว่าง
โรงเรียน การจัดมหกรรมวิชาการ การสนับสนุนการฝึกอาชีพในโรงเรียน และการประชุมวิชาการ
เพื่อการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร

สำหรับระดับอาชีวศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ได้มีแนวทาง
ในการลดปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในหลายมิติ ทั้งการพัฒนาหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ
และหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ที่ยึดโยงกับมาตรฐานอาชีพ มาตรฐานฝีมือแรงงาน
และมาตรฐานอื่น ๆ ทั้งในประเทศหรือต่างประเทศ โดยผู้เรียนสามารถขอรับรองมาตรฐานหรือทดสอบ
มาตรฐานเพื่อขอใบรับรองผลการประเมินสมรรถนะบุคคลตามมาตรฐานอาชีพได้ ซึ่งสามารถนำไป
ประกอบอาชีพให้มีรายได้ระหว่างการศึกษา อีกทั้งหลักสูตรดังกล่าวอยังพัฒนาให้มีความยืดหยุ่นได้ตาม
บริบทเชิงพื้นที่ของสถานประกอบการ และเป็นหลักสูตรที่ได้มาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ซึ่งจะช่วย
สร้างความเสมอภาคให้ผู้เรียนอาชีวศึกษาในระดับต่าง ๆ อันเป็นการจัดการอาชีวศึกษาที่มุ่งสู่ความเป็นเลิศ
และความมั่นคงของชีวิต นำไปสู่การผลิตและพัฒนำกำลังคนอาชีวศึกษาที่มีสมรรถนะสูง

พร้อมทั้ง ยังได้จัดการศึกษาเป็น ๓ รูปแบบ คือ ในระบบ นอกจากระบบ และทวิภาคว่า
ซึ่งสามารถรองรับผู้เรียนที่จะเข้าศึกษาในสายอาชีพ ได้ครอบคลุมทุกมิติ โดยแบ่งเป็น ๓ ระดับ คือ
ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง และระดับปริญญาตรีสายเทคโนโลยี
หรือสายปฏิบัติการ ซึ่งผู้เรียนไม่จำเป็นต้องเรียนให้ครบตามเวลาที่จัดการศึกษา หากมีสมรรถนะ
หรือมีใบรับรองผลการประเมินสมรรถนะบุคคลตามมาตรฐานอาชีพจากหน่วยงานรับรองมาตรฐาน
ก็สามารถนำมาแสดงเพื่อลดเวลาที่ใช้ในการศึกษาได้ ทำให้เข้าสู่อาชีพได้อย่างรวดเร็ว โดยใช้วิธีการ
เทียบโอนความรู้และประสบการณ์ ธนาคารแห่งภูมิภาค (Credit Bank) รวมถึงการจัดการศึกษาทวิภาคว่า
ตลอดจนสนับสนุน ส่งเสริม การเชื่อมโยงหน่วยงาน กองทุนต่างๆ เพื่อช่วยลดความเหลื่อมล้ำ
และเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา เช่น กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา และมิกลไก
ความร่วมมือกับภาคประกอบการ เพื่อสนับสนุนการศึกษา ออาทิ ร่วมพัฒนาหลักสูตร พุทธสนับสนุน
การศึกษา จัดหาเครื่องมือที่ทันสมัยและผู้เชี่ยวชาญในการจัดการเรียนการสอน เพื่อยกระดับการศึกษา
ให้สามารถผลิตและพัฒนำกำลังคนอาชีวศึกษาสมรรถนะสูงเพื่อการพัฒนาประเทศ รวมถึงได้มีการ
แต่งตั้งคณะอนุกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อผลิตและพัฒนำกำลังคนอาชีวศึกษา (อ.กรอ.อศ.)
ที่มีบทบาท ในการกำหนดความต้องการทำลายคน (Demand) เพื่อให้ สอศ. ผลิตกำลังคน (Supply)
ให้อสดคล่องกับความต้องการ

นอกจากนี้ กระทรวงศึกษาธิการยังส่งเสริมการจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) สำหรับแก้ปัญหาด้านครูผู้สอนขาดแคลน ครูผู้สอนไม่ตรงสาขาวิชาเอก เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และให้อโอกาส ทางการศึกษากับนักเรียน นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่ห่างไกล ตลอดจนการสร้างสังคม แห่งการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในทุกพื้นที่ในโรงเรียนทุกแห่งอีกด้วย