กระทู้ถามที่ ๒๘๗ ร.

สภาผู้แทนราษฎร

๓๑ มกราคม ๒๕๖๗

เรื่อง ขั้นตอนและกระบวนการในการแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการของสถาบันอุดมศึกษาใช้เวลานานกว่าปกติ
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามนายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้

ด้วยปัจจุบันประเทศไทยมียุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศที่เน้นส่งเสริมผลงานวิจัยและนวัตกรรมเพื่อนำมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจและเพิ่มคุณภาพชีวิตของประชาชน จึงสนับสนุนงานวิจัยให้กับทุกหน่วยงาน ส่งผลให้คณาจารย์ของมหาวิทยาลัยมุ่งสร้างผลงานทางวิชาการและนำไปสู่การขอตำแหน่งทางวิชาการในระดับผู้ช่วยวศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์และศาสตราจารย์เป็นจำนวนมาก โดยที่การพิจารณาตำแหน่งรองศาสตราจารย์และศาสตราจารย์มีกระบวนการพิจารณาหลายขั้นตอนทำให้ต้องใช้ระยะเวลา จากข้อมูลที่ได้ศึกษาจากกรณีของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์พบว่าระยะเวลาการขอตำแหน่งศาสตราจารย์ตั้งแต่ผู้อยู่ในเรื่องที่คณะจนถึงขั้นตอนสุดท้ายที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม แจ้งผลกลับมายังมหาวิทยาลัยต้องใช้เวลาเฉลี่ยประมาณ ๒ ปี ๕ เดือน หรือนานกว่านั้น

อนึ่ง ข้อมูลจากสถาบันการศึกษาอื่น ๆ หรือที่ปรากฏเป็นข่าวก็ใช้วลานานเช่นกันเป็นผลให้ในหลายๆกรณีผู้ขอตำแหน่งวิชาการเกษียณอายุราชการไปก่อน การใช้เวลาพิจารนานานเช่นนี้ย่อมไม่ส่งเสริมกำลังใจของนักวิชาการผู้เสนอผลงานอย่างยิงอีกทั้งสะท้อนถึงศักยภาพของระบบราชการแม้วจะตระหนักถึงข้อจำกัดในเรื่องนี้แต่เห็นว่าน่าจะสามารถปรับปรุงให้กระบวนการรวดเร็วขึ้นได้จริงๆเรียนความไว้วางใจ

๑. สาเหตุแท้จริงที่ทำให้กระบวนการพิจารณาแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการโดยเฉพาะระดับรองศาสตราจารย์และศาสตราจารย์ของสถาบันอุดมศึกษาจึงต้องใช้วลานานคืออะไร ขอทราบรายละเอียด

๒. รัฐบาลจะปรับปรุงแก้ไขกระบวนการในการแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการดังที่กล่าวในคำถามข้อที่ ๑ ให้เป็นไปโดยรวดเร็วก็ได้หรือไม่ ด้วยวิธีใด กรุณาให้รายละเอียด

๓. เมื่อกระบวนการในการพิจารณาแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการ มีขั้นตอนการกลั่นกรองเพื่อตรวจสอบข้อมูลให้ได้อย่างถูกต้องทำให้มีโอกาสในการพิจารณานาน ประกอบกับจำนวนผู้เสนอผลงานเพื่อขอตำแหน่งรองศาสตราจารย์และศาสตราจารย์ในปัจจุบันมีจำนวนมาก หากทำงานที่รับผิดชอบมีนโยบายจะขยายส่วนงานเพื่อเพิ่มอำนาจการทำลายเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องในเรื่องนี้ได้หรือไม่อย่างไร นอกจากรายละเอียด

๔. กรณีที่ปรากฏเป็นข่าวเกี่ยวกับการทุจริตแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการและกรณีข้อร้องเรียน
ต่อกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เรื่องการซื้อขายผลงานวิชาการเพื่อใช้
ยืนขออนุมัติตำแหน่ง รัฐบาลได้ดำเนินการต่อทั้งสองกรณีแล้วหรือไม่ ผลการดำเนินการเป็นอย่างไร
และจะมีมาตรการป้องกันการทุจริตเกี่ยวกับการแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการและผลงานทางวิชาการอย่างไร
โดยไม่ให้กระทบต่อสถาบันและผู้ขอตำแหน่งวิชาการที่สุจริต

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
ชวน หลีภัย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์
แบบบัญชีรายชื่อ

คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๘๗ ร.

ของนายชวน หลีภัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ แบบบัญชีรายชื่อ เรื่อง ขั้นตอนและกระบวนการในการแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการของสถาบันอุดมศึกษา ใช้เวลานานกว่าปกติ

ข้าพเจ้า นายเศรษฐาทร สวิน นายกรัฐมนตรี ขอตอบกระทู้ถาม เรื่อง ขั้นตอนและการดำเนินการในการแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการของสถาบันอุดมศึกษาให้เวลาในระยะเวลาที่กำหนด โดยจะเริ่มจาก การสอบไล่กลุ่มคนที่เข้ามาในมหาวิทยาลัย และพนักงานในสถาบันอุดมศึกษา ส่งเสริมให้เป็นไปตามมาตรฐาน และเกณฑ์ของประเทศ เช่น การสอบไล่คนที่ไม่มีความรู้และความสามารถ และสอดคล้องตรงกับความเป็นจริง จนถึงการมีการประสานงานกับสถานบันอุดมศึกษาเพื่อขอเอกสารเพิ่มเติม และเมื่อเสนอโครงการพิจารณา ตรวจสอบผลการทดสอบกลุ่มคนที่เข้ามา ในสถาบันอุดมศึกษา (ก.พ.อ.) และ/หรือ คณะกรรมการการอุดมศึกษา (กกอ.) กำหนด รวมทั้งตำแหน่งศาสตราจารย์กรณีพนักงานในสถาบันอุดมศึกษา ซึ่งการดำเนินการไม่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา (ก.พ.อ.) และ/หรือ คณะกรรมการการอุดมศึกษา (กกอ.) กำหนด เพื่อให้มีการปรับปรุงแก้ไขภายในสถาบันอุดมศึกษานี้ ๆ เพื่อพิจารณาบทบาทของการดำเนินการดังกล่าว

ทั้งนี้ การกลั่นกรองการเสนอของคณะทำงานตำแหน่งทางวิชาการครั้งนี้ ต้องใช้ความละเอียดรอบคอบ และประสบการณ์ของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน โดยเฉพาะตำแหน่งศาสตราจารย์ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ต้องนำความรอบคอบมากที่สุด เพราะผลกระทบต่อการทำงานของอาจารย์และอาจารย์โดยตรง หากทำให้อ่านธรรมเนียมข้อสังเกตล้นไปยังสถาบันอุดมศึกษานี้ ๆ เพื่อพิจารณาบทบาทของการดำเนินการดังกล่าว

ที่ยื่นเสนอขอกำหนดตำแหน่งว่าข้อบังคับฉบับใดมีผลใช้บังคับ ณ ขณะนั้น รวมถึงประเด็นข้อกฎหมาย
แต่ละฉบับของแต่ละสถาบันอุดมศึกษาซึ่งมีความแตกต่างกัน เพื่อประกอบการตรวจสอบกลั่นกรอง
การเสนอขอกำหนดตำแหน่งศาสตราจารย์แต่ละราย จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้การดำเนินการพิจารณา
ของหน่วยงานเกิดความล่าช้า

คำตอบข้อที่ ๒
จากข้อมูลของจากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ขอเรียนว่า
แนวทางในการแก้ไขกระบวนการในการแต่งตั้งตำแหน่งทางวิชาการ ในเบื้องต้นจะดำเนินการในส่วนของ
กรณีพนักงานในสถาบันอุดมศึกษาก่อน โดยผลักดันให้สถาบันอุดมศึกษาแก้ไขข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
กับการกำหนดตำแหน่งศาสตราจารย์ของพนักงานในสถาบันอุดมศึกษา โดยให้สภาสถาบันอุดมศึกษา
แต่ละแห่งมีอำนาจในการแต่งตั้งบุคลากรของตนเองให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ โดยมิต้องเสนอ
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเพื่อพิจารณากลั่นกรอง

คำตอบข้อที่ ๓
จากข้อมูลของจากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ขอเรียนว่า
หน่วยงานและสถาบันอุดมศึกษาต่าง ๆ อยู่ระหว่างการหารือสร้างความเข้าใจร่วมกัน ถึงประเด็นปัญหา
และสาเหตุที่ทำให้เกิดความล่าช้าต่าง ๆ โดยมีการเปิดคลินิกวิชาการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับหลักเกณฑ์
และวิธีการพิจารณาการกำหนดตำแหน่งทางวิชาการให้กับสถาบันอุดมศึกษาได้ประสานติดต่อเข้ามา
ขอคำปรึกษา ทั้งการนัดพบที่สำนักงาน และการนัดประชุมผ่านช่องทางออนไลน์ เพื่อช่วยลดปัญหา
การดำเนินการที่ไม่ถูกต้องได้ และในส่วนของการขยายส่วนงานเพื่อเพิ่มอัตรากำลังเจ้าหน้าที่นั้น
หน่วยงานอยู่ระหว่างการพิจารณาความเหมาะสมในการแบ่งส่วนงานที่รับผิดชอบเรื่องตำแหน่งทางวิชาการ
ออกเป็นสองกลุ่ม คือ (๑) กลุ่มพิจารณากลั่นกรองการแสดงออกำหนดตำแหน่งทางวิชาการของข้าราชการ
พลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาและคณะอาจารย์สถาบันอุดมศึกษาเอกชนให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขที่คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา (ก.พ.อ.) และคณะกรรมการ
การอุดมศึกษา (กกอ.) กำหนด และ (๒) กลุ่มพิจารณากลั่นกรองการแสดงออกำหนดตำแหน่ง
ศาสตราจารย์ของพนักงานในสถาบันอุดมศึกษาให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่
สภาสถาบันอุดมศึกษานี้ ๆ กำหนด เพื่อให้เกิดความคล่องตัวและลดปัญหาความล่าช้าของ
การแสดงของการของหน่วยงาน แต่อย่างไรก็ดี การจัดสรรอัตรากำลังเจ้าหน้าที่เพื่อให้เหมาะสมกับปริมาณ
งานนั้น ขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลด้วย

คำตอบข้อที่ ๔
รัฐบาลโดยกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ขอเรียนว่า ในส่วนของ
การซื้อขายผลงานวิชาการเพื่อดำเนินโครงการสารนานาชาติ สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา
วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.เอ.) ได้มีดำเนินการดังนี้

๑. จัดทำสรุปข้อมูลจากสื่อสารธารณะ และรวบรวมข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากคณะอนุกรรมการเกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาการวิจัยและนวัตกรรมในประเด็นการชี้ผลผลงานวิจัย เพื่อตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ เพื่อนำเสนอให้ที่ประชุมคณะกรรมการการอุดมศึกษาพิจารณา ซึ่งที่ประชุมได้พิจารณาแล้วมีมติ ดังนี้

๑.๑) ให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแจ้งให้สถาบันอุดมศึกษาทุกแห่งตรวจสอบบุคลากรในสังกัดหากพบว่า มีข้อสังเกตที่จะนำไปสู่ความผิดจริยธรรมทางวิชาการในการตีพิมพ์ผลงานวิจัย รวมทั้ง การนำผลงานวิจัยมาใช้ประโยชน์ให้ทำการตรวจสอบอย่างยุติธรรมและรวดเร็ว และให้รายงานผลดำเนินการให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมทราบ

๑.๒) หากเป็นที่แน่ชัดว่าบุคลากรในสังกัดทำผิดจริยธรรมทางวิชาการดังกล่าว ให้ดำเนินการลงโทษตามระเบียบของมหาวิทยาลัยอย่างเข้มงวด และแจ้งให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมทราบ เพื่อให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมดำเนินการตามมาตรา ๗๐ และ ๗๗ แห่งพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๒

๑.๓)มอบหมายให้คณะอนุกรรมการเกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาการวิจัยและนวัตกรรมดำเนินการติดตาม ตรวจสอบ และสนับสนุนการดำเนินการของสถาบันอุดมศึกษาในการสอบสวนผู้กระทำความผิด รวมถึงกำหนดแนวทางและวิธีป้องกันภาระการทำผิดจริยธรรมทางวิชาการดังกล่าว

๑.๔) ให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมหารือกับองค์กร หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ที่ประชุมอธิการบดีทั้ง ๔ แห่ง กสุเมสภาธิกาชีพ ในสาขาวิชาต่าง ๆ เพื่อวางกลไกในการตรวจสอบการทำงานกระทำความผิด การป้องปราม และการแจ้งเบาเสียงที่อาจจะมีภาระทำความผิดเพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาอย่างทันท่วงที

๒. นอกจากนำเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาและป้องกันภาระการทำงานชี้ผลผลงานวิจัยเพื่อการตีพิมพ์ ในวารสารวิชากรณรดับนานาชาต และแนวทางในการตรวจสอบและมาตรการในการป้องกันภาระชื้อผลงานวิจัยเพื่อตีพิมพ์ในวรรณานานาชาติต่อที่ประชุมคณะกรรมการการอุดมศึกษา โดยที่ประชุมรับทราบความก้าวล้ำของการแก้ไขปัญหาและป้องกันภาระชื้อผลงานวิจัยเพื่อการตีพิมพ์ในวรรณาวรวรากรณรดับนานาชาตและให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมดำเนินการดังนี้

๒.๑) จัดทำรายชื่อบุคคลผู้เข้าข่ายภาระทำผิดจริยธรรมและจรรยาบรรณการวิจัยพร้อมประเด็นข้อสงสัย และแจ้งให้สถาบันอุดมศึกษาต้นสังกัดดำเนินการตรวจสอบและจัดส่งรายงานให้สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หลังจากนั้นให้สำนักงาน

ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมดำเนินการเปิดเผยรายชื่อสถาบันอุดมศึกษา
ที่จัดส่งรายงานและที่ไม่ได้จัดส่งรายงานปัญหาการซื้อผลงานวิจัยให้สาธารณชนทราบต่อไป

๒.๒) ดำเนินการตรวจสอบการกระทำของบุคลากรที่มีข้อมูลที่เป็นข้อสังเกตว่า มีความผิดปกติของการตีพิมพ์ผลงานวิจัยต่อที่ประชุมคณะกรรมการการอุดมศึกษาในประเด็นผลการดำเนินการตรวจสอบข้อมูลของนักศึกษาหรือนักวิจัยหลังปริญญาเอก และบุคลากรในสถาบันอุดมศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยดำเนินการตรวจสอบใน ๔ ด้าน ได้แก่
๑) การมีจำนวนผลงานตีพิมพ์มากผิดปกติในช่วง ๓ - ๔ ปีที่ผ่านมา
๒) การมีผลงานในหลายสาขาที่ไม่ใช่สาขาวิชาเชี่ยวชาญของตนเอง
๓) การมีผู้แต่งร่วมที่มาจากหลากหลายสาขาหรือหลากหลายประเทศ
๔) การมีผู้แต่งร่วมที่ตีพิมพ์ในหลากหลายสาขาวิชาที่ไม่ใช่ความเชี่ยวชาญของตนเอง

๓. ภายหลังจากจัดส่งข้อมูลให้กับสถาบันอุดมศึกษาดำเนินการตรวจสอบในกรณีของนักศึกษาหรือนักวิจัยหลังปริญญาเอกและบุคลากรในสถาบันอุดมศึกษาที่มีข้อมูลที่เป็นข้อสังเกตว่า มีความผิดปกติของการตีพิมพ์ผลงานวิจัย และสถาบันอุดมศึกษาได้มีหนังสือรายงานผลว่าพบความผิดปกติและ/หรืออยู่ระหว่างการดำเนินการตรวจสอบกลับมายังสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแล้ว สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีการจัดประชุมร่วมกับสถาบันอุดมศึกษาเพื่อรายงานผลการดำเนินงานในการตรวจสอบดังกล่าวข้างต้นพร้อมรายงานปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้น รวมถึงมีการแลกเปลี่ยนแนวทางการดำเนินงานของแต่ละสถาบัน โดยสรุปสาระสำคัญได้งานี้

๓.๑) มอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนัก/กองบริหารงานวิจัย สถาบันบัณฑิตศึกษาตรวจสอบผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์จากฐานข้อมูลเบื้องต้นหรือจากสำนักพิมพ์ต่าง ๆ ในเบื้องต้น

๓.๒) ในขั้นตอนของการค้นหาหรือสืบทาข้อเท็จริง จะมีการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบหาข้อเท็จริง และพยานหลักฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ข้อมูลผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์
จนหายไปเล็กทรอนิกส์ (Digital footprints) ก็เกี่ยวกับการแสดงผลทางเว็บไซต์ เพื่อให้ได้รับการตีพิมพ์
หรือหลักฐานจากการชำระเงิน เพื่อหาความเข้าใจระหว่างผู้กระทำความผิด

๓.๓) กรุณาตรวจสอบแล้วพบความผิดปกติ จะทำการสอบข้อเท็จริง หากพบความผิดจะแจ้งให้ผู้ถูกตรวจสอบรายงานผลการส่งผลงานตีพิมพ์เผยแพร่ โดยการส่งเอกสารหลักฐาน หากพบความผิดตามมาตรฐานเรียกว่าสมภาพณ์ เฟื่องฉลามบริษัทธุรกฤษฎ์ของระบบในการนำงานเข้าสู่กระบวนการบริหารโครงการจะเป็นผู้ปฏิเสธโดยตรง หากพบความผิดซ้ำเจาะจงจะส่งต่อไปยังกรมบริหารราชการแห่งประเทศไทย (Grey area) จะส่งต่อให้คณะกรรมการทรงธรรมเป็นผู้พิจารณาต่อไป หากพบความผิดซ้ำเจาะจงจะส่งต่อไปยังกรมบริหารราชการแห่งประเทศไทย (Grey area) จะส่งต่อให้คณะกรรมการทรงธรรมเป็นผู้พิจารณาต่อไป หากพบความผิดซ้ำเจาะจงจะส่งต่อไปยังกรมบริหารราชการแห่งประเทศไทย (Grey area)

๔. เพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนให้นักวิจัยและบุคลากรในสถาบันอุดมศึกษาเห็นความสำคัญของการดำเนินการวิจัยอย่างถูกต้องเป็นไปตามหลักจริยธรรมทางวิชาการ และเพื่อสื่อสารให้สาธารณชนได้รับทราบว่าหน่วยงานด้านการอุดมศึกษามิได้เพิกเฉยต่อการกระทำความผิดที่เกิดขึ้น จึงให้สถาบันอุดมศึกษารายงานความคืบหน้าการดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษามายังสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง