ข้อบังคับกรมเจ้าท่า

เกี่ยวกับการสอบความรู้ และการออกประกาศนียบัตรของผู้ทำการในเรือ และผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ

พ.ศ. ๒๕๖๓

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๕๕๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติม เจ้าท่าโดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม จึงออกข้อบังคับ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ข้อบังคับนี้เรียกว่า “ข้อบังคับกรมเจ้าท่าเกี่ยวกับการสอบความรู้ และการออก ประกาศนียบัตรของผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ พ.ศ. ๒๕๖๓”

ข้อ ๒ ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเท้าสิบวันนับแต่วันถัดจากวันประกาศ ในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับสำหรับผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสาร เดินภายในประเทศ

ข้อ ๔ ในข้อบังคับนี้

“เรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ” หมายความว่า เรือที่มีประเภทการใช้เรือ ในกลุ่มบรรทุกคนโดยสาร (Passenger Ship) ตามข้อบังคับกรมเจ้าท่าว่าด้วยการกำหนดประเภทเรือ และประเภทการใช้เรือที่ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๕๕๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติมและเป็นประเภทเรือกลเดินทะเลเฉพาะเขต เรือกลเดินทะเลเฉพาะเขตและ เดินชายแดน และเรือกลลำน้ำ

“เรือบรรทุกคนโดยสาร” หมายความว่า เรือที่มีประเภทการใช้เป็นเรือบรรทุกคนโดยสาร (Passenger Ship)

“เรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า” หรือนำพาหลังเลื่อน” หมายความว่า เรือที่มีประเภท การใช้เป็นเรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือเรือที่มีประเภทการใช้เป็นเรือบรรทุกคนโดยสาร และนำพาหลังเลื่อน หรือเครื่องฟอร์

“เรือบรรทุกคนโดยสาร (เรือเขียว)” หมายความว่า เรือที่มีประเภทการใช้เป็นเรือบรรทุก คนโดยสาร (เรือเขียว) หรือนำบรรทุกคนโดยสาร (เรียโดยสารควรมเวรสูง) หรือนำบรรทุกคนโดยสาร (เรียโดยาราวนด์บรรรภุณฑ์โดยสาร) หรือนำบรรทุกคนโดยสาร (เรียโฮวาเออร์คราฟท์) หรือนำบรรทุกคนโดยสาร (เรียไฮโดรอฟอยล์) หรือนำบรรทุกคนโดยสาร (เรียสะเทียน้ำสะเทียนบน)

“เรือบรรทุกคนโดยสาร (เรียเพลาใบจักรยาว)” หากความว่า เรือนี้มีประเภทการใช้เป็นเรือบรรทุก คน โดยสาร (เรียเพลาใบจักรยาว)

"เรือบรรทุกคนโดยสารและภัตตาคาร หรือบริการอาหาร" หมายความว่า เรือที่มีประเภท
การใช้เป็นเรือบรรทุกคนโดยสารและภัตตาคาร หรือบรรทุกคนโดยสารและบริการอาหาร

"คนโดยสาร" หมายความว่า คนที่อยู่ในเรือทั้งหมด ยกเว้น
(๑) ผู้ทำการในเรือ และผู้ปฏิบัติงานในเรือ
(๒) เด็กอายุต่ำกว่าหนึ่งปี

"ผู้ทำการในเรือ" หมายความว่า ผู้มีหน้าที่ทำการประจำอยู่ในเรือบรรทุกคนโดยสารเดิน
ภายในประเทศ ได้แก่ นายเรือ นายประจำเรือ ลูกเรือ ตามที่กำหนดไว้ในกฎข้อบังคับสำหรับ
การตรวจเรือที่ออกตามความในมาตรา ๒๗๗ แห่งพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย
พระพุทธศักราช ๒๕๕๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติม

"ผู้ปฏิบัติงานในเรือ" หมายความว่า บุคคลอื่น ๆ ที่รับจ้างทำงานบนเรือบรรทุกคนโดยสาร
เดินภายในประเทศ เพื่อดูธุรกิจในเรือนั้น ที่มิได้กำหนดให้ต้องมีประกาศนียบัตรตามกฎข้อบังคับสำหรับ
การตรวจเรือที่ออกตามความในมาตรา ๒๗๗ แห่งพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย
พระพุทธศักราช ๒๕๕๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติม

“ประกาศนียบัตรรองความสามารถ” หมายความว่า ประกาศนียบัตรรองความสามารถของผู้ทำ
ความสามารถของผู้ทำการในเรือในตำแหน่งที่กฎหมายกำหนดให้มี

"ประกาศนียบัตรรอง" หมายความว่า เอกสารที่กรมเจ้าท่าออกให้แก่ผู้ทำการในเรือ
และผู้ปฏิบัติงานในเรือที่ผ่านการสอบความรู้ตามข้อบังคับนี้

"ประกาศนียบัตรฝึกอบรม” หมายความว่า เอกสารที่สถานศึกษาฝึกอบรมที่ได้รับการรับรอง
ออกให้แก่ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือที่ผ่านการอบรมและผ่านการประเมินความรู้ตามหลักสูตร
ที่ได้รับการรับรอง

"การสอบความรู้" หมายความว่า การผ่านการอบรมและผ่านการประเมินความรู้หลักสูตร
เรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ ตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับนี้

"สถานศึกษาฝึกอบรม” หมายความว่า สถานศึกษาฝึกอบรมที่ได้รับการรับรองตามข้อบังคับฉบับนี้
ข้อ 5 ให้อธิบดีกรมเจ้าท่าเป็นผู้รักษาการและมีอำนาจออกประกาศ ระเบียบ หรือคำสั่ง
เพื่อการปฏิบัติตามข้อบังคับฉบับนี้ และเมื่อบรดาประกาศ ระเบียบ หรือคำสั่ง ประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้

บรรดาข้อบังคับ ประกาศ ระเบียบ กฏ หรือคำสั่งใดที่ขัดหรือแย้งกับข้อบังคับนี้
ให้ใช้ข้อบังคับนี้แทน

ข้อ 5 ประเภทการใช้เรือกลุ่มเรือบรรทุกคนโดยสารที่ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงาน
ในเรือต้องผ่านการฝึกอบรมและต้องถือประกาศนียบัตรรับรอง มีดังนี้
(๑) เรือบรรทุกคนโดยสาร
(๒) เรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อน
(๓) เรือบรรทุกคนโดยสารเรือเร็วและเรือเพลาใบจักรยาว
(๔) เรือบรรทุกคนโดยสารและภัตตาคาร หรือบริการอาหาร
อธิบดีกรมเจ้าท่าอาจประกาศกำหนดประเภทการใช้เรืออื่นนอกจากข้อบังคับนี้ ซึ่งมีการระบุ
จำนวนคนโดยสารในใบอนุญาตใช้เรือ ให้ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือต้องผ่านการอบรม
และต้องถือประกาศนียบัตรรับรอง รวมถึงกำหนดหลักสูตรการอบรมตามข้อบังคับนี้ด้วย

หมวด ๒
การแบ่งชั้นความรู้ และสิทธิการทำรายการในเรือ

ข้อ 6 ชั้นประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ ได้แก่
(๑) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสาร
(๒) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อน
(๓) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารเรือเร็วและเรือเพลาใบจักรยาว
(๔) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารและภัตตาคาร หรือบริการอาหาร
ข้อ 7 ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือตามข้อ 6 ต้องผ่านการอบรมหลักสูตร
เรือนบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ ที่กำหนดในหมวด ๓ และต้องถือประกาศนียบัตรรับรอง ดังนี้
(๑) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารสำหรับเรือตามข้อ 6 (๑)
(๒) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อน
สำหรับเรือตามข้อ 6 (๒)
(๓) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารเรือเร็วและเรือเพลาใบจักรยาว สำหรับเรือ
ตามข้อ 6 (๓)
(๔) ประกาศนียบัตรรับรองเรือนบรรทุกคนโดยสารและภัตตาคาร หรือบริการอาหาร สำหรับเรือ
ตามข้อ 6 (๔)
ข้อ 8 ผู้ทำการในเรือตามข้อ 6 ในตำแหน่งที่กฎข้อบังคับหรือข้อบังคับสำหรับการตรวจเช็ค
ที่ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. พ.ศ.2556 และที่แก้ไข
เพิ่มเติม การกำหนดให้ถือประกาศนียบัตรรับรองความรู้ความสามารถในการเป็นไปตามข้อบังคับกรมเจ้าท่า
ว่าด้วยการแสดงความรู้ผู้ทำการในเรือ การสอบสวนความรู้และความสามารถของสมาชิกสภา

ข้อ ๑๐ ผู้ปฏิบัติงานในเรือตามข้อ ๖ ต้องผ่านการสอบความรู้และถือประกาศนียบัตรรับรอง
ตามข้อบังคับนี้ไว้ในเรือขณะปฏิบัติงาน ซึ่งจะถือว่ามีคุณสมบัติครบถ้วนและมีสิทธิทำงานในเรือ
ตามประเภทการใช้เรือบรรทุกคนโดยสารที่กำหนดไว้ในประกาศนียบัตรรับรอง

หมวด ๓
หลักสูตร

(ก) หลักสูตร
ข้อ ๑๑ หลักสูตรเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ มีดังนี้
(๑) หลักสูตรเรือบรรทุกคนโดยสาร
(๒) หลักสูตรเรื่อบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อน
(๓) หลักสูตรเรื่อบรรทุกคนโดยสารเรือเร็วและเรือเพลาใบจักรยาว
(๔) หลักสูตรเรื่อบรรทุกคนโดยสารและภัตตาคาร หรือบริการอาหาร
(๕) หลักสูตรเทบทวนความรู้หลักสูตรตาม (๑) (๒) (๓) และ (๔)

ข้อ ๑๒ ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศตามข้อ ๖
ต้องผ่านการอบรมหลักสูตรในข้อ ๑๑ ดังนี้
(๑) หลักสูตรข้อ ๑๑ (๑) สำหรับเรือตามข้อ 6 (๑)
(๒) หลักสูตรข้อ ๑๑ (๒) สำหรับเรือตามข้อ 6 (๒)
(๓) หลักสูตรข้อ ๑๑ (๓) สำหรับเรือตามข้อ 6 (๓)
(๔) หลักสูตรข้อ ๑๑ (๔) สำหรับเรือตามข้อ 6 (๔)

(ข) การรับรองหลักสูตรและการรับรองสถานศึกษาฝึกอบรม

ข้อ ๑๓ การรับรองสถานศึกษาฝึกอบรมให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไข
ตามที่อธิบดีกรมเจ้าท่าประกาศกำหนด

ข้อ 14 เรายละเอียดหลักสูตร การรับรองหลักสูตร และแบบประกาศนียบัตรวิชาการฝึกอบรม
หลักสูตรเรือนบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไข
ตามที่อธิบดีกรมเจ้าท่าประกาศกำหนด

หมวด ๕
คุณสมบัติของผู้สมัครสอบ

ข้อ ๑๖ ผู้สมัครสอบความรู้ต้องมีคุณสมบัติดังนี้
(๑) เป็นผู้มีสัญชาติไทย หรือต่างด้าว
(๒) มีอายุไม่ต่ำกว่า ๑๖ ปีบริบูรณ์
(๓) มีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์ โดยต้องแสดงใบรับรองแพทย์ประกอบด้วย

หมวด ๖
การออกประกาศนียบัตรรับรอง

(ก) เรือบรรทุกคนโดยสาร

ข้อ ๑๗ ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารที่ขอรับประกาศนียบัตรรับรองเรือบรรทุกคนโดยสาร ต้องมีคุณสมบัติตามข้อ ๑๖ และต้องถือประกาศนียบัตรฝึกอบรมหลักสูตรเรือบรรทุกคนโดยสารตามข้อ ๑๑ (๑) จากสถานศึกษาฝึกอบรม

(ข) เรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อน

ข้อ ๑๘ ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อน ที่ขอรับประกาศนียบัตรรับรองเรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อนต้องมีคุณสมบัติตามข้อ ๑๖ และต้องถือประกาศนียบัตรฝึกอบรมหลักสูตรเรือบรรทุกคนโดยสารและสินค้า หรือยานพาหนะล้อเลื่อนตามข้อ ๑๑ (๒) จากสถานศึกษาฝึกอบรม

(ค) เรือบรรทุกคนโดยสาร (เรือเร็ว) และเรือเพลาใบจักรยาว

ข้อ ๑๙ ผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสาร (เรือเร็ว) และเรือเพลาใบจักรยาวที่ขอรับประกาศนียบัตรรับรองเรือบรรทุกคนโดยสาร (เรือเร็ว) และเรือเพลาใบจักรยาวต้องมีคุณสมบัติตามข้อ ๑๖ และต้องถือประกาศนียบัตรฝึกอบรมหลักสูตรเรือนรธรรมธราธารา (เรือเร็ว) และเรือเพลาใบจักรยาวตามข้อ ๑๑ (๓) จากสถานศึกษาฝึกอบรม

แบบประกาศนียบัตรรับรอง อายุประกาศนียบัตรรับรอง
การขอต่ออายุ และการขอใบแทนประกาศนียบัตรรับรอง

ข้อ ๒๑ ประกาศนียบัตรรับรองที่ออกหรือต่ออายุตามข้อบังคับนี้ให้มีอายุห้าปี นับแต่วันที่ออก

ข้อ ๒๒ ผู้ขอต่ออายุประกาศนียบัตรรับรอง ต้องเป็นผู้มีคุณสมบัติตามข้อ ๑๗ และต้องเป็น
ผู้ผ่านการฝึกอบรมและการประเมินความรู้หลักสูตรทบทวนความรู้ตามข้อ ๑๑ (๕) จากสถานศึกษา
ฝึกอบรม

ข้อ ๒๓ แบบประกาศนียบัตรรับรอง ให้เป็นไปตามภาคผนวก ๑ ของข้อบังคับนี้ และวิธีการปฏิบัติ
และการปรับปรุงแบบของประกาศนียบัตรรับรองให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด

ข้อ ๒๔ ในแทนประกาศนียบัตรรับรอง จะออกให้ในกรณีที่ประกาศนียบัตรรับรองสูญหาย
ชำรุดเสียหาย หรือถูกทำลาย หรือมีคำร้องขอเปลี่ยนแปลงข้อมูลรายละเอียดส่วนบุคคลที่ปรากฏ
ในประกาศนียบัตรวรรณฉลับเดิม โดยผู้ขอใบแทนประกาศนียบัตรรับรอง ต้องแจ้งเหตุ
แห่งการสูญหาย ชำรุด เสียหาย หรือถูกทำลายหรือร้องขอเปลี่ยนแปลงข้อมูลนั้น ต่อกรมเจ้าท่า
ตามบันทึกชื่อจริง ตามภาคผนวก ๒ ของข้อบังคับนี้

การออกแบบใบแทนประกาศนียบัตรรับรองตามวรรคหนึ่ง ให้มีอายุไม่เกินประกาศนียบัตรรับรอง
ฉบับเดิม และแบบให้เป็นไปตามประกาศนียบัตรรับรองในภาคผนวกท้ายข้อบังคับนี้ โดยให้ประทับตราว่า
“ใบแทน” เว้นแต่กรณีขอต่ออายุประกาศนียบัตรรับรองมาในคราวเดียว ให้ออกประกาศนียบัตร
รับรองฉบับใหม่ได้โดยไม่ต้องออกใบแทน

ข้อ ๒๕ ในกรณีคำขอ ส่งเอกสารหลักฐาน การอบรม การสอบ การออกประกาศนียบัตรรับรอง
การขอต่ออายุประกาศนียบัตรรับรอง การออกใบแทนประกาศนียบัตรรับรอง การชำระค่าธรรมเนียม
และการดำเนินการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ที่อธิบดีกรมเจ้าท่ากำหนด
ทั้งนี้ อธิบดีกรมเจ้าท่าอาจกำหนดให้ดำเนินการผ่านทางระบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้

ข้อ ๒๗ ผู้ทำการในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศที่ถือประกาศนียบัตรรับรองความรู้ความสามารถที่ออกตามข้อบังคับกรมเจ้าท่าด้วยการสอบความรู้ผู้ทำการในเรือ พ.ศ. ๒๕๓๒ และผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ ซึ่งยังมิได้ถือประกาศนียบัตรรับรองตามที่กำหนดในข้อบังคับนี้ ให้สามารถทำการในเรือหรือปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศต่อไปได้ไม่เกินสองปีนับแต่วันที่ข้อบังคับนี้มีผลใช้บังคับ

ประกาศ ณ วันที่ ๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๗
กริชเพชร ชัยช่วย
อธิบดีกรมเจ้าท่า

ประกาศนียบัตรรับรอง
กรมเจ้าท่า
กระทรวงคมนาคม

ให้ไว้เพื่อรับรองว่าประกาศนียบัตรเลขที่ ............... (เลขที่ประกาศนียบัตร)
ออกให้แก่
ชื่อ-สกุล ผู้ถือประกาศนียบัตร) ..................
ซึ่งเป็นผู้ผ่านการสอบและการประเมินความรู้ .......... (ชื่อหลักสูตร)
จึงถือว่ามีคุณสมบัติครบถ้วน เหมาะสมแล้ว สามารถทำการในเรือหรือปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ ตามข้อบังคับกรมเจ้าท่าเกี่ยวกับการสอบความรู้ และการออกประกาศนียบัตรของผู้ทำการในเรือและผู้ปฏิบัติงานในเรือบรรทุกคนโดยสารเดินภายในประเทศ พ.ศ. ๒๕๖๓ จนถึง ....... (วัน เดือน ปี)
หรือวันหมดอายุของประกาศนียบัตรรับรองฉบับนี้ :
<table>
<thead>
<tr>
<th>ประเภทการใช้เรือ</th>
<th>หน้าที่ในเรือ</th>
</tr>
</thead>
<tbody>
<tr>
<td>เรือบรรทุกคนโดยสาร</td>
<td>ผู้ทำการในเรือ/ผู้ปฏิบัติงานในเรือ</td>
</tr>
</tbody>
</table>
ให้ไว้ ณ วันที่ ................. (วัน เดือน ปี)
(...............................
(
)
ผู้รับมอบอำนาจจากอธิบดีกรมเจ้าท่า

วัน เดือน ปี ผู้ถือประกาศนียบัตร .............. (วัน เดือน ปีเกิด)
ลายมือชื่อ ผู้ถือประกาศนียบัตร

# บันทึกชี้แจงข้อเท็จจริง

เรื่อง บันทึกชี้แจงข้อเท็จจริงกรณี

เขียนที่
วันที่ เดือน พ.ศ.

ข้าพเจ้า
นามสกุล

สัญชาติ อายุ ปี อยู่บ้านเลขที่ หมู่ที่ ถนน

ตำบล/แขวง อำเภอ/เขต จังหวัด โทร.

ขอชี้แจงข้อเท็จจริง กรณีที่ประกาศนียบัตรสูญหาย ชำรุด เสียหาย หรือถูกทำลาย ผู้ขอใบแทนประกาศนียบัตร
ต้องแจ้งเหตุแห่งการสูญหาย ชำรุด เสียหาย หรือถูกทำลาย หรือร้องขอเปลี่ยนแปลงข้อมูลนั้น ต่อเจ้าหน้าที่
เพื่อเป็นหลักฐานประกอบการขอใบแทนประกาศนียบัตร ดังต่อไปนี้

## การแจ้งเหตุการณ์
- ๑.
- ๒.
- ๓.
- ๔.
- ๕.

๕. ข้าพเจ้าขอรับรองว่าข้อความข้างต้นที่ข้าพเจ้าได้แจ้งไว้ต่อเจ้าหน้าที่ของกรมเจ้าท่าถูกต้อง และเป็นความจริงทุกประการ โดยข้าพเจ้าได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่แล้วว่าหากข้าพเจ้าแจ้งข้อความอันเป็นเท็จแก่เจ้าพนักงาน หรือแจ้งให้เจ้าพนักงานจดข้อความอันเป็นเท็จ หรือใช้เอกสารอันเกิดจากการกระทำความผิดดังกล่าว อาจมีความผิดและต้องระวางโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๓๗ มาตรา ๒๖๗ และมาตรา ๒๖๘

ลงชื่อ .................................................................ผู้แจ้ง
(................................................)
ลงชื่อ ...............................................................ผู้รับแจ้ง
(................................................)