# ระเบียบการรถไฟแห่งประเทศไทย

## ฉบับที่ ๕.๘
ว่าด้วยข้อกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย ขั้นตอนการอนุญาต อัตราค่าธรรมเนียม และแนวทางการพิจารณากรณีภาคเอกชนขออนุญาตรสร้างทางตัดผ่านทางรถไฟ

พ.ศ. ๒๕๖๖

โดยที่เห็นสมควรวางระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับข้อกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย ขั้นตอนการอนุญาต อัตราค่าธรรมเนียม และแนวทางการพิจารณากรณีภาคเอกชนขออนุญาตรสร้างทางตัดผ่านทางรถไฟ พ.ศ. ๒๕๙๔ ความรับผิดชอบ จึงวางระเบียบเกี่ยวกับข้อกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย ขั้นตอน การอนุญาต อัตราค่าธรรมเนียม และแนวทางการพิจารณากรณีภาคเอกชนของนิติบุคคลเอกชนเป็นการเฉพาะเท่านั้น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๕ (๒) แห่งพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๖๖ ไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบการรถไฟแห่งประเทศไทย ฉบับที่ ๕.๘” ว่าด้วย ข้อกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย ขั้นตอนการอนุญาต อัตราค่าธรรมเนียม และแนวทางการพิจารณากรณีภาคเอกชนขออนุญาตรสร้างทางตัดผ่านทางรถไฟ พ.ศ. ๒๕๖๖”

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับนับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ คุณสมบัติของผู้ขออนุญาต

ผู้ขออนุญาตรสร้างทางตัดผ่านทางรถไฟ ในเขตใดๆ เป็นนิติบุคคลเอกชนที่มีการจดทะเบียนตามกฎหมายไทย และมีทุนจดทะเบียนไม่น้อยกว่า ๑,๐�๐,๐๐.- บาท (หนึ่งล้านบาทถ้วน)

ข้อ 4 สภาพที่ยื่นขออนุญาต

เมื่อผู้ขออนุญาตมีความประสงค์สร้างทางตัดผ่านทางรถไฟ ในเขตใดๆ โดยตรงต่อหัวหน้ากองควบคุมการปฏิบัติการกรรมการและเลขานุการของคณะทำงานร่วมพิจารณาอนุญาตและแก้ไขปัญหาจุดดักทางรถไฟกับถนน การรถไฟแห่งประเทศไทย

ข้อ 5 เงื่อนไขในการยื่นคำขอ

ผู้ขออนุญาตก็ทำแผนผังแสดงแนวถนนที่ตัดผ่านกับทางรถไฟ ในเขตใดๆ เพื่อให้มองเห็นได้ง่าย และส่งผลกระทบอย่างไรกับชุมชนและเส้นใยบริเวณใกล้เคียง

(๔) ประเภทของยานพาหนะและปริมาณของยานพาหนะที่ข้ามผ่านจุดตัดผ่านทางรถไฟ
(๕) เอกสารหรือหนังสือจดทะเบียนธุรกิจของผู้ขออนุญาต
(๖) หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ได้รับประโยชน์จากทางตัดผ่านที่ขออนุญาตทุกแปลง และราคาประเมินทุนทรัพย์ที่ดินดังกล่าว
(๗) แผนผัง ภาพถ่ายพื้นที่ และรูปแบบการก่อสร้างและระยะเวลาที่ขอใช้
(๘) อื่น ๆ เช่น หนังสือมอบอำนาจ

ทั้งนี้ เพื่อการรถไฟแห่งประเทศไทยจะได้ตรวจสอบ ประมาณราคาค่าใช้จ่ายและพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้

ข้อ 5 กรณีขออนุญาตร้างหรือขยายทางตัดผ่านเสมอระดับหรือสร้างทางตัดผ่านต่างระดับ ผู้ขออนุญาตต้องยอมรับและปฏิบัติตามเงื่อนไข ข้อกำหนด ด้านความปลอดภัย และรับผิดชอบค่าใช้จ่ายและค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ที่การรถไฟแห่งประเทศไทย กำหนดไว้ รวมทั้งรับผิดชอบต่ออุบัติเหตุหรือเหตุอันตรายใด ๆ บริเวณจุดตัดทางรถไฟกับถนนที่ได้รับอนุญาตทุกกรณีในความรับผิดชอบทั้งทางแผ่งและทางอาญา ดังต่อไปนี้

(๑) เมื่อผู้ขออนุญาตได้รับการอนุมัติให้สร้างหรือขยายทางผ่านเสมอระดับ หรือสร้างทางตัดผ่านต่างระดับแล้ว ผู้ขออนุญาตต้องทำสัญญาเช่าไว้กับฝ่ายบริหารทรัพย์สิน การรถไฟแห่งประเทศไทย และต้องชำระค่าธรรมเนียม ค่าเช่า ตลอดจนค่าซ่อมบำรุงรักษาตามระเบียบของการรถไฟแห่งประเทศไทย
(๒) การสร้างหรือขยายทางตัดผ่านเสมอระดับหรือสร้างตัดผ่านต่างระดับในส่วนที่การรถไฟแห่งประเทศไทย ต้องดำเนินการเอง เช่น การสร้างทางตัดผ่านในระยะ ๒ เมตร จากศูนย์กลางทางรถไฟฟ้ากรุงเทพฯ สู่สถานีช่วงระหว่างรางรถไฟฟ้าหมดรวมทั้งระยะ ๒ เมตร จากศูนย์กลางทางรถไฟฟ้ากรุงเทพฯ สู่สถานีช่วงรางรถไฟฟ้าหมดรวมทั้งระยะ ๒ เมตร จากศูนย์กลางทางรถไฟฟ้ากรุงเทพฯ สู่สถานีช่วงรางรถไฟฟ้าหมดรวมทั้งระยะ ๒ เมตร จากศูนย์กลางทางรถไฟฟ้ากรุงเทพฯ สู่สถานีช่วงรางรถไฟฟ้าหมดรวมทั้งระยะ ๒ เมตร จากศูนย์กลางทางรถไฟฟ้ากรุงเทพฯ สู่สถานีช่วงรางรถไฟฟ้าหมดรวมทั้งระยะ

(๔) เมื่อผู้ได้รับอนุญาตให้สร้างหรือขยายทางตัดผ่านเสมอระดับแล้ว หากในอนาคตมีปริมาณการจราจรหนาแน่น มีค่าคูณควบจราจร (Traffic Moment หรือ T.M.) สูง ผู้ได้รับอนุญาตต้องดำเนินการตามเกณฑ์ในการพิจารณามาตรฐานของการจัดระบบความปลอดภัยของทางตัดผ่าน ดังนี้

"ค่าคูณควบจราจร (Traffic Moment) หมายถึง จำนวนช่วงเวลาที่คูณกับ จำนวนยานพาหนะผ่านทางในรอบ ๒๔ ชั่วโมง มีหน่วยเป็น ขบวน - คัน ต่อ วัน"

ก) ค่าคูณควบจราจร ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ ขบวน - คัน ต่อ วัน ให้สร้างเป็นทางตัดผ่านเสมอระดับ และต้องติดตั้งป้ายจราจรตามแบบมาตรฐานของการรถไฟแห่งประเทศไทย หรือดำเนินการตามมาตรฐานความปลอดภัยบริเวณจุดตัดทางรถไฟกับถนน ตามข้อ ๙

ข) ค่าคูณควบจราจร ระหว่าง ๑๐,๐๐๐ - ๑๐๐,๐๐๐ ขบวน - คัน ต่อ วัน ให้สร้างเป็นทางตัดผ่านเสมอระดับ และติดตั้งเครื่องกั้นถนนและป้ายจราจรตามแบบมาตรฐานของการรถไฟแห่งประเทศไทย หรือดำเนินการมาตราฐานความปลอดภัยบริเวณจุดตัดทางรถไฟกับถนน ตามข้อ ๙

ค) ค่าคูณควบจราจร เกิน ๑๐๐,๐๐๐ ขบวน - คัน ต่อ วัน ต้องสร้างเป็นทางผ่านต่างระดับ

(๕) ผู้ได้รับอนุญาตต้องออกคำใช้จ่ายในการสร้างหรือขยายทางตัดผ่านเสมอระดับ หรือสร้างทางตัดผ่านต่างระดับปรับปรุงและบำรุงรักษา ตามอัตราราคาคำใช้จ่ายที่ฝ่ายปฏิบัติการเดินรถฝ่ายการช่างโยธา พยากรณ์อาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม เจ้าเรียกเก็บจากผู้ได้รับอนุญาตเจ้าของทางตัดผ่านเป็นรายเดือน นายปี เรื่องฉุกเฉิน เล็กแต่กรณี กนกว่าจะยกเลิกและเรื่องถอนทางตัดผ่านทางรถไฟและอุปกรณ์พร้อมส่วนควบออกจากที่ดินของการรถไฟแห่งประเทศไทย "หมด

ก) การใช้อย้ำเสาวโรเลข เครื่องและสิ่งกีดขวางตลอดจนคำใช้จ่ายในระหว่างการก่อสร้าง

ข) การซ่อมบำรุงรักษาตรวจสอบดูแลและปรับปรุงให้คงสภาพใช้งานได้ดีตลอดจนคำใช้จ่ายซ่อมแซมเมื่อเกิดอุบัติเหตุ เฉลี่ยรายเดือน นายปี โดยจนงบฉุกเฉิน ๆๆ ๆ ๆ

ค) การงานพนักงานกัฒนากาละคำใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง

ง) การสร้างบ้านพักพนักงานกัฒนากาละ

จ) การสร้างซุ่มสำหรับพนักงานกัฒนากาละ

ฉ) การทำเครื่องกัฒนากาละ

ช) การสร้างทางเท้าสำหรับช่วยครัว

(๗) เมื่อผู้ได้รับอนุญาตมีความประสงค์จะยกเลิกทางตัดผ่านทางรถไฟ ไม่ว่ากรณีใด ๆ จะต้องไม่สร้างความเดือดร้อนก่อให้เกิดปัญหาหมวลดชน และต้องรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและส่งคืนพื้นที่ให้ การรถไฟแห่งประเทศไทย โดยสภาพเรียบร้อย

(๘) หากในอนาคต ทางตัดผ่านทางรถไฟที่เอกชนได้รับสิทธิการเช่าได้ก็ดีขวางหรือเป็น ปัญหาอุปสรรคต่อโครงการพัฒนาของการรถไฟแห่งประเทศไทย ผู้ได้รับอนุญาตจะต้องทำการรื้อถอน และปรับรูปแบบตามข้อกำหนดเกณฑ์การออกแบบมาตรฐาน ไม่ให้เป็นปัญหาอุปสรรคต่อโครงการโดยเร็ว ด้วยทุนทรัพย์ของตนเองทั้งสิ้น หรือส่งมอบพื้นที่คืนในสภาพเรียบร้อยโดยไม่มีเงื่อนไข

ข้อ ๗ ขั้นตอนการพิจารณาอนุญาตรสร้างทางผ่านเสมอระดับและต่างระดับ

(๑) ผู้ขออนุญาทยื่นเรื่องต่อเจ้าหน้าที่ตามข้อ ๒ พร้อมชำระค่าธรรมเนียมการตรวจสอบพื้นที่ และจัดทำเอกสารประกอบการขออนุญาต จำนวน ๕,๐๐๐ บาท โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย จะออกใบเสร็จรับเงินให้ว่าเป็นหลักฐาน และค่าธรรมเนียมดังกล่าวการรถไฟแห่งประเทศไทยจะไม่คืนเงินให้ ไม่ว่ากรณีใดทั้งสิ้น

(๒) เมื่อเจ้าหน้าที่ได้รับเรื่อง ให้ส่งเรื่องให้กับสารวัตรแขวงบำรุงทางที่รับผิดชอบในพื้นที่ภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือดังกล่าว เพื่อเชิญประชุมคณะกรรมการส่วนภูมิภาคการรถไฟแห่งประเทศไทย พิจารณาและตรวจสอบร่วมกันตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่การรถไฟแห่งประเทศไทยกำหนดไว้ และการทำหน้าที่ความปลอดภัยเบื้องต้น รวมถึงจัดทำผังบริเวณแสดงตำแหน่ง ที่ดำเนินการและประมาณการราคาค่าใช้จ่ายเสนอการรถไฟแห่งประเทศไทยด้วย

(๓) ให้สารวัตรแขวงบำรุงทางจัดทำและจัดส่งรายงานผลการพิจารณาความเหมาะสม และกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยในเบื้องต้นให้หัวหน้ากองควบคุมการปฏิบัติการ ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือจากเจ้าหน้าที่ เพื่อตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนของเอกสารหลักฐาน ในส่วนที่เกี่ยวข้อง และหากพิจารณาเห็นว่าข้อมูลทั้งหมดหรือบางส่วนยังไม่ถูกต้องและหรือไม่ครบถ้วน ให้พิจารณาสั่งการให้เจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องจัดทำข้อมูลเพิ่มเติม และหรือลงพื้นที่ที่ขออนุญาตเพื่อจัดทำ ข้อมูลเพิ่มเติมได้ตามความเหมาะสม แต่ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน ๓๐ วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือ จากสารวัตรแขวงบำรุงทาง

(๔) ให้มหามายากองควบคุมการปฏิบัติการ (กรรมการและเลขานุการ) เชิญประชุมคณะทำงานร่วมพิจารณาอนุญาตและแก้งไขปัญหาจุดตัดทางรถไฟกับถนน พลเมืองข้อมูลเอกสารหลักฐานประกอบ การพิจารณา ภายใน ๓๐ เวลาดังนี้

ก) กรุณาไม่เห็นควรรอฉลองบ้านคนกรุงเทพฯ (กรรมการและเลขานุการ)
แจ้งผลการพิจารณาให้มหามายากองควบคุมการปฏิบัติการ (กรรมการและเลขานุการ)

ข) กรุณาเห็นควรรอฉลองบ้านคนกรุงเทพฯ (กรรมการและเลขานุการ)
ส่งเรื่องและเอกสารที่เกี่ยวข้องให้มายบริหารทรัพย์สินดำเนินงานตามระเบียบกฎกระทรวงไฟฟ้าฯ กับบ้านที่ ๑-๒-๙ และเทียบเท่า เพื่อเสนอขออนุมัติตามคำแนะนำของราชการไฟฟ้าฯ เป็นครั้ง

ฉ) ให้พนักงานลูกจ้างของผู้ขออนุญาต ขณะปฏิบัติหน้าที่บริเวณจุดตัดแห่งนั้น ต้องใส่ชุดสีสุภาพ (ไม่ใส่กางเกงขาสั้น และไม่ใส่รองเท้าแตะ) และใส่เสื้อสะท้อนแสงอย่างชัดเจน

ซ) ให้ผู้ขออนุญาต ติดตั้งป้ายประกาศแสดงความรับผิดชอบจุดตัดแห่งนั้น ขนาดไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร x ๑๐๐ เซนติเมตร และมีขนาดตัวอักษรที่สามารถมองเห็นข้อความได้อย่างชัดเจน

ซ) เงื่อนไขอื่น ๆ ตามความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของจุดตัดแห่งนั้น

(๒) จุดตัดทางรถไฟกับถนน ประเภททางต่างระดับทางรถไฟ

ก) ให้คณะกรรมการส่วนภูมิภาคของการรถไฟแห่งประเทศไทย กำหนดระยะความสูงของสะพานจากทางรถไฟ และระยะต่ำของทางลอดใต้เป็นไปตามมาตรฐานของการรถไฟแห่งประเทศไทย และผลกระทบต่อระบบอาณัติสัญญาณ เสาสาย ทางรถไฟ และอื่น ๆ รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการรื้อย้ายที่เกี่ยวข้อง

ข) ให้คำแนะนำระดับความสูงของย่านพาหนะที่จะใช้ทางลอดใต้ทางรถไฟที่มีความมั่นคงถาวรและป้องกันไม่ให้นำพาหนะชนถูกโครงสร้างทางรถไฟเด็ดขาด

ค) ให้ติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างที่เพียงพอ และป้ายเตือน/ป้ายจราจร สัญลักษณ์บนผิวจราจรตามความเหมาะสมเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้ยานพาหนะ

(๓) การปรับปรุงทางผ่านเสมอระดับ หรือการก่อสร้างทางผ่านต่างระดับ

ก) ก่อนผู้ขออนุญาตจะดำเนินการปรับปรุงทางผ่านเสมอระดับ หรือก่อสร้างทางผ่านต่างระดับ ผู้ขออนุญาตจะต้องลงนามในสัญญาเช่ากับการรถไฟแห่งประเทศไทย และได้รับมอบพื้นที่เช่า จากสารวัตรแขวงบำรุงทางที่รับผิดชอบแล้วเท่านั้น

ข) ให้มารวมแขวงบำรุงทางควบคุมดูแลการปรับปรุงทางผ่านเสมอระดับ หรือก่อสร้างทางผ่านต่างระดับให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยที่ได้รับความเห็นชอบจากการรถไฟแห่งประเทศไทยแล้ว

ค) เมื่อผู้ขออนุญาตก่อสร้างทางผ่านเสมอระดับ หรือก่อสร้างทางผ่านต่างระดับเสร็จแล้ว ให้งรายงานกองควบคุมการปฏิบัติการเพื่อรับทราบ และปรับปรุงบัญชีจุดตัดทางรถไฟกับถนนของ การรถไฟแห่งประเทศไทยให้ถูกต้อง