กระเทียมที่ ๒๒๒ ร.

เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM 2.5 ที่จะเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูหนาว
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ดังต่อไปนี้

เนื่องจากในปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเข้าสู่ฤดูหนาว ซึ่งโดยทั่วไป จะเกิดการสะสมของฝุ่นควัน
ในพื้นที่จนเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งรวมถึงฝุ่นละอองขนาดเล็กขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ PM 2.5
ที่เป็นภัยต่อสุขภาพ โดยสามารถทำให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนทั่วไปทั้งในระยะสั้น
และระยะยาว โดยเฉพาะถ้ามีการสะสมในร่างกายเป็นระยะเวลาหลาย ๆ เช่น เกิดผื่นคัน กระตุ้นภูมิแพ้
เกิดโรคหืด โรคถุงลมโป่งพอง โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง โรคมะเร็งปอด โรคหลอดเลือดและหัวใจเรื้อรัง
ส่งผลต่อพัฒนาการสติปัญญา หรือการเจริญเติบโตของร่างกายในเด็กและเยาวชน และยังสามารถส่งผล
ถึงทารกในครรภ์มารดาได้อีกด้วย จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีแผนการป้องกัน และแก้ไขปัญหาฝุ่น PM 2.5
ในไทยอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีแผนการแจ้งเตือนค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก
ขนาดไม่เกิน 2.5 มครอน ให้ประชาชนได้ทราบ และลดการออกมาข้างนอกอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๓. ข้อจำกัดของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในการป้องกันและแก้ไขปัญหา
ฝุ่น PM 2.5 ในไทยคืออะไร ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๒๒ ร.

ของ นางสาวรักชนก ศรีนอก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ที่จะเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูหนาว

ข้าพเจ้า พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อที่ ๑

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีแผนการป้องกัน และแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในไทยอย่างไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อที่ ๑

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ใช้แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ซึ่งคณะรัฐมนตรีเห็นชอบ เมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๖๒ ร่วมกับมาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี ๒๕๖๗ และมีกลไก การบริหารจัดการ ทั้งในระดับชาติ และระดับพื้นที่ ภายใต้กรอบแนวคิด ดังนี้ (๑) การกำหนดพื้นที่แบบมุ่งเป้า โดยระบุพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ป่าสงวนแห่งชาติ และพื้นที่เกษตรกรรม เพื่อลดข้อจำกัดด้านงบประมาณ (๓) จัดตั้งคณะกรรมการระดับชาติเพื่อส่งเสริมสู่ศูนย์ปฏิบัติการระบาดฉังหวัดในการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษแบบถาวร (๔) ปรับปรุงแก้ไขกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการทำงาน (๕) ยกระดับการแก้ไขปัญหาหมอกควันข้ามแดนให้เข้มข้นจากระดับภูมิภาคอาเซียนไปสู่ระดับทวีภาคนี้ และ (b) การเรียกร้องสร้างความรู้ความเข้าใจในประเด็นวิกฤตนี้

• การจัดการไฟในป่า การกำหนดพื้นที่มุ่งเป้าในพื้นที่ ๑๑ ป่าอนุรักษ์ ๑๐ ป่าสงวนแห่งชาติใช้กลยุทธ์ การตรึงพื้นที่ตั้งจุดตรวจจุดสกัดจุดฝ่าระวังไฟป่า มีการควบคุมการเข้าป่าลาดตระเวนดับไฟ และประกาศเขตปลอดไฟหรือเพิ่มมาตรการควบคุมเมื่อสถานการณ์ไฟป่าอยู่ในระดับวิกฤตกว่าเสียงต่อการเกิดไฟป่าขึ้นจนแรงปรับปรุงกฎระเบียบ

• การจัดการไฟในพื้นที่เกษตรกรรม จะทำตามกฎหมายและจำนวนพื้นที่ การกำหนดเงื่อนไขของการเผาและการให้รับรองให้มีความชัดเจน มีมาตรฐานในการเผาตามกฎหมายและจำนวนพื้นที่ หากเกษตรกรต้องการเผาให้อยู่บนหลักฐานของผลสำรวจโดยเคร่งครัดสำหรับการเผาโดยเคร่งครัดจะดำเนินการตามเงื่อนไข และประเมูลผลผ่านระบบบริหารจัดการเชิงพลังงานเสริมเกษตรปลอดภัยในพื้นที่ไร่อ้อย และนาข้าว ส่งเสริมการลดอ้อยสดใสอ้อยไฟฟ้าหมู่บ้านหินบริหารจัดการเชิงสารสนเทศ(GAP PM2.5 Free) มาใช้วางเป็นเกณฑ์สำหรับเปลี่ยนระบบปลูกพืชและการเปลี่ยนพืชที่มีการเผาให้ปลอดภัยจากการเผา

๓) การจัดการฝุ่นในเขตเมือง จำหน่ายน้ำมันดีเซลกำมะถันต่ำ (Euro 5) ตั้งแต่
๑ มกราคม ๒๕๖๗ เป็นต้นไป ให้บริการตรวจเช็คสภาพเครื่องยนต์ เข้มงวดการตรวจสภารถยนต์ประจำปี
เพิ่มจุดตรวจสอบ/ตรวจจับควันดำให้ครอบคลุมพื้นที่วิกฤต เข้มงวดวินัยการจราจร เร่งคืนผิวการจราจร
ในโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้า เพื่อแก้ปัญหาการจราจร ตรวจกำกับโรงงานทุกแห่งที่มีความเสี่ยงสูง
ในการปล่อยฝุ่นละออง บริหารจัดการผลิตของโรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่ที่ประสบปัญหา
ฝุ่นละอองในช่วงวิกฤต

๔) การจัดการหมอกควันข้ามแดน เร่งรัดดำเนินการตามแผนปฏิบัติการร่วมในการป้องกัน
และแก้ไขปัญหาหมอกควันข้ามแดนระหว่างประเทศไทย - สหรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว -
สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ภายใต้ยุทธศาสตร์ฟ้าใส (CLEAR Sky Strategy) สร้างความร่วมมือ
กับประเทศเพื่อนบ้าน จัดทำฐานข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ PM2.5 แผนที่เสี่ยงไฟ ระบบตรวจสอบย้อนกลับ
(Traceability) การจัดการเกษตรในพื้นที่สูง เพิ่มเงื่อนไขเรื่องการเผาในพื้นที่ป่าและพื้นที่เกษตร
ในการพิจารณานำเข้า - ส่งออกสินค้า กำหนดหลักเกณฑ์เรื่องการเปิดเผยข้อมูลของบริษัท
ในตลาดหลักทรัพย์ที่ทำการกิจด้านการเกษตร
สำหรับกลไกในการบริหารจัดการ ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการระดับชาติ ได้แก่
คณะกรรมการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศเพื่อความยั่งยืน โดยมี พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ
รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานกรรมการ
และได้มีการตั้งคณะอนุกรรมการอำนวยการเพื่อการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศ ศูนย์สื่อสาร
การแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ ศูนย์ปฏิบัติการระดับจังหวัด กรุงเทพมหานคร และศูนย์ปฏิบัติการ
ดับไฟป่า เพื่อเชื่อมโยงการปฏิบัติงาน ระดับนโยบายสู่ระดับพื้นที่
นอกจากนี้ ได้มีการแสดงระบบบางประมาณ โดยโครงการที่มีความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อแก้ไข
ปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละออง ปี ๒๕๖๗ ให้มีการจัดสรรงบกลาง และตั้งแต่ปี ๒๕๖๘
เป็นต้นไป เสนอให้สำนักงานประมาณจัดตั้งงบประมาณในแผนงานยุทธศาสตร์การจัดการปัญหา
ฝุ่นละออง PM2.5 และให้มีการส่งเสริมให้ภาคเอกชนร่วมสนับสนุนการแก้ไขปัญหาไฟในป่าและพื้นที่
เกษตรกรรม
คำถามข้อที่ ๒
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีแผนการแจ้งเตือนค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก
ขนาดไม่เกิน ๒.๕ ไมโครอน ให้ประชาชนได้ทราบ และลดการออกแบบสถานประกอบอย่างไร จากทราบ
รายละเอียด
คำตอบข้อที่ ๒
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีรายงานผลงานผลของการตรวจวัดปริมาณฝุ่นละออง
ขนาดไม่เกิน ๒.๕ ไมโครอน (PM2.5) เผยแพร่แบบ Real Time และมีระบบคาดการณ์ฝุ่นละออง

วางแผน รวมถึงดำเนินกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เพื่อลดและบรรเทาผลกระทบของฝุ่นละออง PM₂.₅
ต่อสุขภาพ ผ่านทางเว็บไซต์ Air4Thai.com และแอปพลิเคชัน Air4Thai โดยจะรายงานทั้งในรูปแบบ
ปริมาณค่าความเข้มข้นของฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน ๒.๕ ไมครอน และค่าระดับของดัชนีคุณภาพอากาศ
ของประเทศไทย โดยแบ่งระดับดัชนีคุณภาพอากาศ ออกเป็น ๕ ระดับ ได้แก่ ดีมาก (สีฟ้า) ดี
(สีเขียว) ปานกลาง (สีเหลือง) เริ่มมีผลกระทบท่อสุขภาพ (สีส้ม) และมีผลกระทบต่อสุขภาพ
(สีแดง) ซึ่งแต่ละช่วงระดับได้ให้คำแนะนำสุขภาพ รวมทั้งได้จัดตั้งศูนย์สื่อสารการแก้ไขปัญหามลพิษ
ทางอากาศ ทำหน้าที่ สื่อสารประชาสัมพันธ์ และเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ประชาชน โดยแจ้งเตือน
ประชาชนเป็น ๔ ระดับ ผ่านช่องทางสื่อออนไลน์ และสื่อต่าง ๆ ดังนี้

ระดับที่ ๑ รายงานประจำวันให้มีการรายงานสถานการณ์และผลการคาดการณ์ PM₂.₅ ทุกวัน
ระดับที่ ๒ รายงานประจำสัปดาห์ ให้มีการรายงานการพยากรณ์สถานการณ์ฝุ่น ๗ วัน
ล่วงหน้า เพื่อให้ประชาชนสามารถวางแผนล่วงหน้าในการปฏิบัติตัวในช่วงอาทิตย์นั้น โดยจะเป็นการ
รายงานร่วมกัน ๔ หน่วยงาน ได้แก่ กรมประชาสัมพันธ์ กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงสาธารณสุข
ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร/ผู้ว่าราชการจังหวัด

ระดับที่ ๓ รายงานกรณีพิเศษ เมื่อมีเหตุการณ์วิกฤตในกรณีสถานการณ์ PM₂.₅ เข้าขึ้น
ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพหรือมีเหตุการณ์ที่สำคัญ เช่นปัญหาหมอกควันข้ามแดนเข้ามา
มีผลกระทบต่อประเทศไทย จะให้รายงานต่อประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบพร้อมทั้งแนวทางปฏิบัติตน

ระดับที่ ๔ กรณีมีประเด็นที่ประชาชนให้ความสนใจเป็นพิเศษ จะจัดให้มีการสื่อสาร เสวนา
โดยเชิญนักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ มาให้ความรู้ และความเข้าใจต่อประชาชนผ่านช่องทางต่างๆ

คำถามข้อที่ ๓

ข้อจำกัดของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่น
PM₂.₅ ในไทยคืออะไร ขอทราบรายละเอียด

คำตอบข้อที่ ๓

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ขอเรียนว่า ปัญหามลพิษทางอากาศด้านฝุ่นละออง
เป็นปัญหาเชิงระบบและโครงสร้าง เกี่ยวข้องกับปัญหาเศรษฐกิจ ความยากจน และความเหลื่อมล้ำ
ในการเข้าถึงทรัพยากร โดยเฉพาะสิทธิในที่ดินทำกิน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
โดยกรมควบคุมมลพิษได้วิเคราะห์ข้อจำกัดในการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่น PM₂.₅ ใน ๕ เปะเด็น
ดังนี้

ประเด็นที่ ๑ : พหลกำเนิดฝุ่นละออง ในพื้นที่เขตเมือง เกิดจากยานพาหนะ การจราจร การคมนาคมขนส่ง ในพื้นที่เกษตรกรรม เกิดจากการเผาในที่โล่งการทำเกษตร การเผาในพื้นที่ป่า และหมอกควันข้ามแดน เชิงมีความเกี่ยวข้องกับหลายส่วนราชการ หากวางทรงรักษาระบบน้ำเสียไปตามแนวชายฝั่งทะเลสาบ

และกระทรวงอุตสาหกรรม ต้องใช้อำนาจหน้าที่/กฎหมายอื่น แต่ที่สำคัญเกี่ยวกับการประกอบอาชีพ
ของประชาชน วิถีชีวิตของประชาชน ต้องใช้มาตรการทางเศรษฐกิจ การตลาด

ประเด็นที่ ๒ : ด้านงบประมาณ ใช้งบประมาณจากภาครัฐในการแก้ไขปัญหาเป็นหลัก
ประกอบกับยังมีข้อจำกัดด้านกฎระเบียบที่ไม่เอื้อต่อการสนับสนุนภาคลงทุนร่วมดำเนินงาน

ประเด็นที่ ๓ : กลไกการแก้ปัญหา ซึ่งต้องทำงานร่วมกันหลายกระทรวง กรม โดยเฉพาะ
กลไกการส่งการเพื่อแก้ไขปัญหาให้ครบทุกมิติและถ่ายทอดจากระดับนโยบายสู่พื้นที่

ประเด็นที่ ๔ : ด้านหมอกควันข้ามแดนที่ผ่านมา มีการเจรจาเป็นลักษณะภาพรวมในระดับ
ภูมิภาคอาเซียน

ประเด็นที่ ๕ : การสื่อสารประชาสัมพันธ์ เกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง ที่ยังไม่ครอบคลุม
ทุกกลุ่มเป้าหมาย

จากประเด็นปัญหาอุปสรรคทั้ง ๕ ประเด็น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ได้นำมาวิเคราะห์ เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว โดยได้นำมาเป็นแนวทางการดำเนินงานในการป้องกัน
และแก้ไขฝุ่นละออง PM2.5 และจัดทำเป็นมาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ปี ๒๕๖๗ ในปัจจุบัน