วุฒิสภา

๒ ตุลาคม ๒๕๖๖

เรื่อง มาตรการในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ และการจัดการปัญหาขยะ ในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยว

กราบเรียน ประธานวุฒิสภา

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ดังต่อไปนี้

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด - 19) ในห้วงที่ผ่านมา ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในวงกว้าง แต่สำหรับด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ได้ก่อให้เกิดผลกระทบทะเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือ ช่วงที่มีมาตรการบังคับ (Lockdown) และจำกัด การเดินทางของประชาชนทั่วไปและนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาตินั้น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมได้ประกาศปิดพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวในเขตอุทยานแห่งชาติและวนอุทยานทุกแห่งเป็นการชั่วคราว พบว่าในห้วงที่มีการปิดแหล่งท่องเที่ยวดังกล่าว ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศได้รับการฟื้นตัวขึ้น เช่น ในอุทยานแห่งชาติภูซาง จังหวัดพะเยา พบว่าพืชพันธุ์ไม้หายากกลับมาเจริญออกงามอย่างรวดเร็ว สัตว์ป่าต่าง ๆ เช่น หมูป่า กระรอกบิน ฝีเสื้อชนิดต่าง ๆ นอกจากนี้ ทรัพยากรทางทะเลในหลายพื้นที่ก็มีโอกาสฟื้นตัวอย่างเห็นได้ชัด เช่นเดียวกัน เนื่องจากการลดการรบกวนจากกิจกรรมการท่องเที่ยว ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลดลง การทิ้งของเสียลดลง ทำให้คุณภาพน้ำทะเลดีขึ้น ประการรังมีการก่อตัวและงอกใหม่ มีคนพบเห็น สัตว์ทะเลหายากบ่อยครั้งขึ้น เช่น เตำมะเฟือง พะยูน ปลาโลมาอิรวดี ปลาฉลามหูดำ เป็นต้น และสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้รับการฟื้นฟูขึ้นอย่างชัดเจน

หลังจากการแพร่ระบาดของโควิด – 19 ลดระดับความรุนแรงลงแล้ว ได้มีการผ่อนคลาย มาตรการป้องกันโรคดังกล่าว และเร่งส่งเสริมการท่องเที่ยวในทุกมิติ ซึ่งอาจไม่ได้คำนึงถึงความสามารถในการรองรับ (Carrying Capacity) ของแหล่งท่องเที่ยว (Overtourism) ที่อาจนำไปสู่ปัญหา

การสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัยทางธรรมชาติ (Habitat Destruction) การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity Loss) และจะทำให้เกิดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ สภาพแวดล้อม และระบบนิเวศเหมือนเช่นที่ผ่านมาก่อนเกิดวิกฤติโควิด – 19

ปัญหาขยะในแหล่งท่องเที่ยวก็เป็นปัญหาที่สำคัญประการหนึ่ง โดยเฉพาะปัญหาขยะพลาสติก ในทะเลที่ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ด้านท้องเที่ยวและระบบนิเวศทางทะเลอย่างมาก จากข้อมูลของ Euronews Green ณ วันที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๖๕ ระบุว่า ขยะพลาสติกในทะเลของไทย มีจำนวน ๒๒.๘ ล้านกิโลกรัม นับเป็นประเทศที่มีขยะพลาสติกในทะเลมากเป็นลำดับที่ ๕ ของโลก ดังนั้น จึงควรกำหนดมาตรการป้องกันการทิ้งขยะในแหล่งท่องเที่ยวทั้งบนบกและทางทะเลที่เข้มงวด และเด็ดขาดอย่างเร่งด่วน จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีแนวคิดและมาตรการในการวางแผนระยะยาวในการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศให้อยู่ในสภาพที่สมดุลอย่างยั่งยืนหรือไม่อย่างไร

๒. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีมาตรการเพื่อแก้ปัญหานักท่องเที่ยวล้นเมือง (Overtourism) ที่จะเกิดขึ้นในแหล่งท่องเที่ยวที่อยู่ในความรับผิดชอบให้เป็นรูปธรรมได้อย่างไร

๓. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีมาตรการในการบริหารจัดการขยะและป้องกันการทิ้งขยะในแหล่งท่องเที่ยวทั้งบนบกและทางทะเลให้เกิดผลเป็นรูปธรรมอย่างยั่งยืนหรือไม่อย่างไร

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
พลเอก บุญธรรม อโรis
สมาชิกวุฒิสภา

คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๐๓ ร.

ของ พลเอก บุญธรรม โอริส สมาชิกวุฒิสภา
เรื่อง มาตรการในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ
และการจัดการปัญหาขยะในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยว

ข้าพเจ้า พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

คำถามข้อที่ ๑

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีแนวคิดและมาตรการในการวางแผนระยะยาว
ในการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศให้อยู่ในสภาพที่สมดุลอย่างยั่งยืนหรือไม่
อย่างไร

คำตอบข้อที่ ๑

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ขอเรียนว่า ขณะมูลฝอยจำนวนมากเกิดขึ้น
จากกิจกรรมท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวภายในและภายนอกประเทศ จึงเป็นภาระขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จึงส่งเสริมแนวคิด
และผลักดันการจัดการที่ต้นทาง ตั้งแต่การออกแบบและผลิตผลิตภัณฑ์ การจำหน่ายสินค้า การประกอบธุรกิจ
ที่จะทำให้ลดปริมาณการเกิดขยะมูลฝอย โดยสร้างการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ประกอบการ นักท่องเที่ยว
ประชาชนในพื้นที่ ให้เป็นวิถีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการประกอบการด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
กับการท่องเที่ยว เพื่อให้เกิดความรับผิดชอบต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันนโยบายโมเดลเศรษฐกิจ
BCG และยุทธศาสตร์การสร้างความสามารถในการแข่งขันประเด็นการท่องเที่ยวคุณภาพสูง
และการบริหารจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในทุกมิติ

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นหน่วยงานในการจัดทำ
แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐ ซึ่งจัดทำขึ้นตามพระราชบัญญัติงบประมาณ
และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ ตั้งแต่ปี ๒๕๔๒ เป็นต้นมา ได้มีการประกาศใช้
แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมมาแล้ว รวม ๕ฉบับ แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐
เป็นการดำเนินการต่อเนื่องจากฉบับที่ผ่านมา เพื่อเป็นแนวทางให้หน่วยงานปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่
ส่งผลให้การขับเคลื่อนแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม เป็นไปในทิศทางเดียวกับยุทธศาสตร์ชาติ
ประกอบด้วยสาระสำคัญ ดังนี้

ส่วนที่ ๑ ทิศทางการพัฒนา บาทบาท ความสำคัญ และสถานะของแผนจัดการฯ

ส่วนที่ ๒ ผลการติดตามประเมินผลงานนโยบายและแผนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง สถานการณ์ และการคาดการณ์แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในอนาคต และภาพฉายอนาคตการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของไทยในระยะ ๕ ปีข้างหน้า

ส่วนที่ ๓ ยุทธศาสตร์ภายใต้แผนจัดการฯ พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐ ประกอบด้วย ๕ ยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่

**ยุทธศาสตร์ที่ ๑** การจัดการทรัพยากรธรรมชาติบกและความหลากหลายทางชีวภาพให้เติบโตและมีความเป็นธรรมบนความสมดุลของฐานทรัพยากรธรรมชาติ

**ยุทธศาสตร์ที่ ๒** การอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเลเพื่อการพัฒนาศักยภาพการใช้ทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน

**ยุทธศาสตร์ที่ ๓** การบริหารจัดการเพื่อสร้างสังคมที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศ

**ยุทธศาสตร์ที่ ๔** การจัดการสภาพแวดล้อมเมืองและมลพิษที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั่วระบบ

**ยุทธศาสตร์ที่ ๕** การยกระดับกระบวนทัศน์เพื่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ แนวคิดและมาตรการในการวางแผนระยะยาวในการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศให้อยู่ในภาวะที่สมดุลอย่างยั่งยืนครอบคลุมการดำเนินงานตามแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐ ที่ได้มีการกำหนดไว้ภายในยุทธศาสตร์ทั้ง ๕ ยุทธศาสตร์ตามเป้าหมาย ตัวชี้วัด กลอยุทธ์ และกิจกรรมขับเคลื่อนเพื่อให้เห็นรายงานภาคีพัฒนาทุกภาคส่วนนำไปใช้เป็นกรอบแนวทางประกอบการจัดทำนโยบาย เผานางาน โครงการ และมาตรการที่สอดคล้องกับทิศทางการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ เพื่อให้การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติตามและสิ่งแวดล้อม โดยเริ่มโครงการเกี่ยวกับด้านนี้สมรรถนะส่งเสริมโดยในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕ ได้ดำเนินโครงการจัดทำด้านนี้สมรรถนะส่งเสริมของประเทศไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงกฎหมายและวิธีการประเมินค่าด้านนี้สมรรถนะส่งเสริม ส่งเสริม ในรูปแบบที่พัฒนาโดยมหาวิทยาลัยเยลและโคลัมเบีย และรูปแบบด้านนี้สมรรถนะส่งเสริมในบริตบทของประเทศไทย พัฒนาฐานข้อมูลและแบบฟอร์มสำหรับรวบรวมข้อมูลจัดทำข้อเสนอแนะแนวทางโครงสร้างรายงานของข้อมูล และวิกเคราะห์ช่องว่าง (gap) จากเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อประเมินค่าด้านนี้สมรรถนะส่งเสริมให้เหมาะสมกับประเทศไทย และในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ ได้จัดทำโครงการจัดทำด้านนี้สมรรถนะส่งเสริม ส่งเสริมระดับที่ เป็นการแสดงผลของการเก็บรวบรวมข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยใช้แบบฟอร์มสำหรับรวบรวมข้อมูลที่ได้พัฒนาขึ้นวิกเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการรวบรวมและการรายงานข้อมูล จัดทำแผนการบริหารจัดการด้านนี้สมรรถนะส่งเสริมของประเทศไทย พร้อมจัดทำข้อเสนอแนะปรับปรุงการรวบรวมและรายงาน

ผลข้อมูลเกี่ยวกับดัชนีสมรรถนะสิ่งแวดล้อม เพื่อให้การดำเนินงานดัชนีสมรรถนะสิ่งแวดล้อมมีความยั่งยืน
นำไปสู่การยกระดับในการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านนโยบายและแผนให้มี
ความน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น สามารถต่อยอดการใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่มีอยู่ได้มากขึ้น และเป็น
เครื่องมือช่วยให้ตัดสินใจเชิงนโยบาย (Policy decision making) ได้ดีขึ้น รวมทั้งสามารถติดตาม
ประเมินผลได้อย่างชัดเจนและมีหลักฐานอ้างอิง ซึ่งจะนำไปสู่การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม เกิดการปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม และสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
สำหรับปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อมได้จัดทำโครงการดัชนีสมรรถนะสิ่งแวดล้อม ระยะที่ ๓ นวัตกรรมข้อมูลเพื่อการจัดการ
และประมวลผลดัชนีสมรรถนะสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ซึ่งเป็นการดำเนินการต่อเนื่องเพื่อสร้างนวัตกรรมข้อมูล
ที่สามารถบูรณาการข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ ให้เกิดเป็นข้อมูลในรูปแบบใหม่ ๆ การนำไปใช้ประโยชน์ต่อยอด
ได้หลากหลายและตรงกับความต้องการของผู้ใช้ข้อมูลมากขึ้น รวมทั้งให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อน
การดำเนินงานด้านดัชนีสมรรถนะสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ทั้งในภาพรวมและในระดับพื้นที่
และการขับเคลื่อนนโยบายและแผนด้วยข้อมูล โดยนวัตกรรมข้อมูลดังกล่าวจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง
ต่อภาคีเครือข่ายความร่วมมือในหลายภาคส่วน ทั้งหน่วยงานเจ้าของข้อมูล และหน่วยงานหรือผู้ใช้ข้อมูล
ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือข้อมูลที่เชื่อมโยงหรือคาบเกี่ยวกับหลายสาขา ซึ่งจะช่วย
ให้การวางแผน การตัดสินใจเชิงนโยบาย หรือการจัดทำแผนงาน/โครงการ อยู่บนพื้นฐานของข้อมูลเชิงประจักษ์
สามารถติดตามประเมินผลได้อย่างชัดเจนและมีหลักฐานอ้างอิง สามารถนำไปต่อยอด สร้างมูลค่าเพิ่ม
เพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในฐานะหน่วยประสานงานกลาง
ของอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ ได้ดำเนินการจัดทำแผนระดับชาติด้านความหลากหลาย
ทางชีวภาพ เพื่อให้หน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพ ใช้เป็นกรอบในการดำเนินการ
และขอรับการจัดสรรงบประมาณ โดยมุ่งเน้นการอนุรักษ์ พื้นฟู ปกป้องคุ้มครอง และเพิ่มพูนผลประโยชน์
จากความหลากหลายทางชีวภาพและบริการจากระบบนิเวศ ควบคู่ไปกับการสร้างความตระหนัก ความรู้
ความเข้าใจในบทบาทและความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพที่มีต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์
เพื่อลดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและคงไว้ซึ่งบริการจาระบบนิเวศ
ปัจจุบันสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อยู่ระหว่างจัดทำ
แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐ และเป้าหมาย
ระดับชาติ ด้านความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อตอบสนองต่อกรอบงานคุณหมิง - มอนทร็ออل
วาดวยความหลากหลายทางชีวภาพของโลก (Kunming – Montreal global biodiversity framework)
ซึ่งกรอบงานดังกล่าว ได้ถูกรับรองในการประชุมสมัยอาภาคือนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลาย
ทางชีวภาพ สเมียที่ ๑๕ ช่วงที่ ๒ (CBD COP15 Part 2) เมื่อเดือนธันวาคม ๒๕๖๕ ธณนครมองทร็ออล
ประเทศแคนาดา โดยกรอบงานคุณหมิง - มอนทร็อลฯ ประกอบด้วย “ เป้าประสงค์ เพื่อบรรลุวิสัยทัศน์

ที่กำหนดให้ประชาคมโลกมีคุณภาพชีวิตที่ดีควบคู่กับการมีธรรมชาติที่สมบูรณ์ ภายในปี ค.ศ. ๒๐๕๐ และ ๒๓ เป้าหมาย เพื่อหยุดยั้งการสูญเสียและฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ ภายในปี ค.ศ. ๒๐๓๐ ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ในการจัดทำแผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐ และเป้าหมายระดับชาติด้านความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญที่อยู่ระหว่างดำเนินการให้เห็นผลเป็นรูปธรรม คือ การเพิ่มพื้นที่คุ้มครองและฟื้นฟูที่มีมาตรการอนุรักษ์อย่างมีประสิทธิภาพยิ่ง ๆ ของประเทศ โดยมีเป้าหมายเพิ่มพื้นที่คุ้มครองและฟื้นฟู OECDMs อย่างน้อยร้อยละ ๓๐ ภายในปี ค.ศ. ๒๐๓๐ ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของกรอบงานคุณหมิง - มอนทร็อลฯ เพื่อป้องกัน สลดาระยะเสีย และฟื้นฟูระบบนิเวศ ซึ่งเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของความหลากหลายทางชีวภาพและฐานทรัพยากรที่สำคัญโดยบูรณาการทำงานร่วมกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ในการพัฒนาหลักเกณฑ์การจำแนกพื้นที่ OECDMs และพิจารณาพื้นที่ OECDMs ที่มีศักยภาพ โดยเฉพาะทั้งพื้นที่บนบก พื้นที่ทางทะเลและชายฝั่ง(ทั้งอ่าวไทยและอันดามัน) ซึ่งจะเป็นแนวทางที่ช่วยส่งเสริมศักยภาพในการดูแลและจัดการพื้นที่ที่มีความสำคัญทางความหลากหลายทางชีวภาพอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน บรรเทาผลกระทบจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน ควบคู่กันกับการดูแลระบบระบบนิเวศสำคัญและชนิดพันธุ์พืชและสัตว์ที่มีความโดดเด่น (Iconic species) และเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนและสถาบันการเงินมีส่วนร่วมในการดำเนินงานเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน และเพื่อให้เกิดเครื่องมือกลไกในการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน (ร่าง) พระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. ....... ซึ่งคณะรัฐมนตรี มีมติเห็นชอบในหลักการ เมื่อวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ (ร่าง) พระราชบัญญัติตามาตรา การครอบคลุมการส่งเสริมและสนับสนุนการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน การแบ่งปันผลประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างเท่าเทียม การส่งเสริมการมีส่วนร่วม และการควบคุมผลกระทบท่อความหลากหลายทางชีวภาพ ขณะนี้อยู่ระหว่าง การตรวจพิจารณาของคณะกรรมการกฎหมาย (คณะผู้แทนราษฎร) เห็นหากรายละเอียด (ร่าง) หาก (ร่าง) มูลพากรณียังไม่มากพอ จะเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยกำกับดูแลเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างยั่งยืน

**คำถามข้อที่ **

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมาตราการเรียนแก้วไขปัญหาเนื่องจากเทียบเท่านี้เมือง (Overtourism) ที่จะเกิดขึ้นในแหล่งท่องเที่ยวที่อยู่ในความรับผิดชอบได้มูลประมวลได้อย่างไร

**คำตอบข้อที่ **

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมอุทยานแห่งชาติตัวเอง และพันธุ์พืชได้ศึกษาข้อมูลความสามารถในการรองรับได้งานนักนายกองของคนเข้าเยือนแห่งชาติตัวเอง เพื่อลดผลกระทบจากการเที่ยวชมแห่งชาติตัวเอง

๑) ขีดความสามารถในการรองรับด้านนิเวศวิทยา (Ecological Carrying Capacity)

๒) ขีดความสามารถในการรองรับด้านกายภาพ (Physical Carrying Capacity)

๓) ขีดความสามารถในการรองรับด้านจิตวิทยา (Psychological Carrying Capacity)

๔) ด้านสิ่งอำนวยความสะดวก (Facility Carrying Capacity)

๕) ด้านสังคมและวัฒนธรรม (Social Carrying Capacity)

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มีการจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวที่สามารถเข้าไปยังแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติในช่วงเวลาต่าง ๆ โดยแอปพลิเคชัน QueQ เป็นเครื่องมือช่วยควบคุมจำนวนนักท่องเที่ยว คาดการณ์จำนวนนักท่องเที่ยวล่วงหน้า ซึ่งได้มีการประชาสัมพันธ์แนวทางและมาตรการในการท่องเที่ยว การจองเข้าอุทยานแห่งชาติล่วงหน้า ข้อมูลเปิด - ปิดแหล่งท่องเที่ยวหรือปิดอุทยานแห่งชาติที่เป็นปัจจุบันบนเพจเฟซบุ๊กของอุทยานแห่งชาติและวนอุทยาน เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้ทราบข้อมูลวิธีการปฏิบัติตัวพร้อมวางแผนก่อนเดินทางท่องเที่ยวสำหรับช่วงเทศกาล มีการเตรียมความพร้อมในการต้อนรับนักท่องเที่ยวที่ถือปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด มีการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการอำนวยความสะดวกดูแลช่วยเหลือและให้บริการประชาชนช่วงเทศกาลวันขึ้นปีใหม่และเทศกาลสงกรานต์เป็นประจำทุกปี เพื่ออำนวยความสะดวก ดูแลช่วยเหลือ และให้บริการประชาชนรวมทั้งการบริการด้านการท่องเที่ยว การรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของนักท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและมีประสิทธิภาพ

คำถามข้อที่ ๓

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีมาตรการในการบริหารจัดการขยะและป้องกันการทิ้งขยะในแหล่งท่องเที่ยวทั้งบนบกและทางทะเลให้เกิดผลเป็นรูปธรรมอย่างยั่งยืนหรือไม่ อย่างไร

คำตอบข้อที่ ๓

สถานการณ์ขยะทะเลในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เป็นผลมาจากขยะประเภทต่างๆ โดยเฉพาะขยะพลาสติกที่ไม่ได้รับการจัดการอย่างถูกต้อง มีโอกาสหลุดออกจากระบบนิเวศและไหลลงสู่ทะเล “ขยะทะเล” ส่วนใหญ่จะสะสม มีแหล่งกำเนิดจากบก มีเพียงร้อยละ ๒๐ มาจากกิจกรรมต่างๆ ในทะเล

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชนจัดทำแผนปฏิบัติด้านการจัดการขยะพลาสติก ระยะที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐) ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ เพื่อบำคลื่อนการทำงานดำเนินงานการจัดการขยะพลาสติกร่วมกับภาคีย่อยที่เกี่ยวข้องให้เกิดความต่อเนื่อง

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการจัดการขยะทะเล มีการดำเนินกิจกรรมที่จะช่วยลดปรมาณขยะในทะเลและชายฝั่งอย่างเป็นรูปธรรมภายใต้โครงการบริหารจัดการขยะทะเล มาเป็นระยะเวลากว่า 5 ปี ส่งผลให้สถานการณ์ปัญหาขยะทะเลของประเทศไทย สามารถปรับลดอันดับประเทศที่มีปรมาณขยะพลาสติกมาก

ลงทะเลมากที่สุดจากอันดับ ๖ (Jambeck และคณะ ๒๐๑๕) เป็นอันดับที่ ๑๐ ของโลก (Meijer และคณะ ๒๐๒๑)

ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ดำเนินงานโครงการเกี่ยวกับการจัดการขยะทะเล ดังนี้

๑. การจัดเก็บขยะตะกค้างในระบบนิเวศที่สำคัญ ระบบนิเวศชายหาด ปะการัง และป่าชายเลน

๒. การดำเนินงานตามมาตรการลดปริมาณขยะทะเลในพื้นที่เป้าหมายตามหลักวิชาการ ในพื้นที่ ๒๐ จังหวัดชายฝั่ง

๓. จัดเก็บขยะโดยการมีส่วนร่วมทั้งภาครัฐ เอกชน เครือข่ายประชาชน และองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น (อปท.) และสถาบันการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายฝั่ง

๔. การจัดเก็บขยะโดยใช้นวัตกรรมทุ่นกักขยะ (Boom) และทุ่นกักขยะลอยน้ำ (SCG - DMCR Litter Trap)

๕. การจัดเก็บขยะโดยใช้เรือเก็บขยะ (Garbage Boat)

๖. จัดทำโครงการพื้นที่สาธิตการบริหารจัดการขยะทะเลครบวงจรอย่างมีส่วนร่วม ณ สวนสาธารณะโชคชัย (ป่าในเมือง) เทศบาลนครระยอง อำเภอเมือง จังหวัดระยอง เพื่อเป็นพื้นที่ต้นแบบในการบริหารจัดการขยะทะเล และประชาสัมพันธ์ให้ทุกภาคส่วนได้รับทราบถึงการดำเนินงานด้านการบริหารจัดการขยะทะเล

๗. กรอบแผนปฏิบัติราชการระหว่างประเทศ The Ocean Cleanup ประเทศไทยเพื่อลดปริมาณขยะไทยในมหาสมุทรแปซิฟิก โดยนำเทคโนโลยีเครื่องกำลังแรงงานคนจำนวนมากรายวันไปวางระบบอัตโนมัติโดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์ ๑๐๐%

๘. การรณรงค์จัดกิจกรรมเก็บขยะชายหาดสากล (International Coastal Cleanup - ICC) แบบมีส่วนร่วม ซึ่งจัดขึ้นในวันเสาร์สุดดาห์ที่ 3 ของเดือนกันยายนของทุกปี ในพื้นที่ชายฝั่งรวม 24 จังหวัด

๙. การใช้งานมาตรการทางกฎหมาย

10. การจัดการขยะทะเลโดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในบริเวณปากแม่น้ำแม่กลองเขตรายวัน

ของขยะบนบกไหลลงสู่แหล่งน้ำลงสู่ทะเลควบคู่ไปกับการจัดการขยะที่แหล่งต้นทางจากกิจกรรมในทะเล อาทิ การประมง การขนส่ง และการท่องเที่ยวทางทะเล