กระทู้ถามที่ ๒๐๘ ร.

เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ไขปัญหาคลองภาษีเจริญน่าเสีย
กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ดังต่อไปนี้

คลองภาษีเจริญเป็นหนึ่งในเส้นทางสัญจรทางน้ำที่สำคัญ ครอบคลุมพื้นที่เขตภาษีเจริญ เขตบางแค และเขตนหนองแขม กรุงเทพมหานคร ไปจนถึงอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร อย่างไรก็ตามปัจจุบันคลองภาษีเจริญกลับไม่ได้รับการดูแล มีสภาพเน่าเสีย มีการทิ้งขยะภายในคลอง เป็นจำนวนมากส่งกลิ่นเหม็น เป็นที่รังเกียจ และไม่ถูกสุขนามัยต่อประชาชนที่อาศัยอยู่ในบริเวณริมคลอง จึงขอเรียนถามว่า

๑. กระทรวงมหาดไทย มีแผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

๒. กระทรวงมหาดไทย มีข้อจำกัดในการแก้ไขปัญหาคลองภาษีเจริญน่าเสียอย่างไร ในประเด็น อะไรบ้าง ขอทราบรายละเอียด

ขอให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

สำอางความนับถืออย่างยิ่ง
รักชนก ศรีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

# คำตอบกระทู้ถามที่ ๒๐๘ ร.

## ของ นางสาวรัชนก ศรีนอก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง ขอทราบแนวทางการแก้ปัญหาคลองภาษีเจริญเน่าเสีย

ข้าพเจ้า นายเกรียง กัลป์ตินันท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ปฏิบัติราชการแทน
วัยมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ขอตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ดังนี้

### คำถามที่ ๑ กระทรวงมหาดไทย มีแผนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวหรือไม่
อย่างไร ขอทราบรายละเอียด

#### คำตอบ
คลองภาษีเจริญ เป็นหนึ่งในเส้นทางสัญจรทางน้ำที่สำคัญ เริ่มต้นที่บริเวณปากคลองบางกอกใหญ่
ไปเชื่อมแม่น้ำท่าจีนที่ตำบลคลอนไกดี จังหวัดสมุทรสาคร รวมความยาว ๒๘ กิโลเมตร ไหลผ่าน
เขตภาษีเจริญ เขตบางแค และเขตนหนองแขม กรุงเทพมหานคร และอำเภอบางทูมแบน จังหวัดสมุทรสาคร

๑. แหล่งที่มาของน้ำเสียที่ไหลลงสู่คลองภาษีเจริญ ดังแสดงให้เห็นในแผนภาพด้านล่าง
แผนที่แสดงเส้นทางน้ำเสีย ( → สุดศรสีแดงน้ำเสีย) ( → สุดศรสีเขียวนาดี) ( → สุดศรสีเหลืองน้ำพอใช้)

![Map Image](map_image_url)

หมายเลข ๑ น้ำเสียจากอำเภอกระเทียมแบนไหลผ่านคลองศรีสำราญลงสู่คลองภาษีเจริญ
ซึ่งกรุงเทพมหานครเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ

หมายเลข ๒ - ๔ น้ำเสียจากอำเภอกระเทียมแบนไหลลงสู่คลองภาษีเจริญจังหวัดสมุทรสาคร
เป็นผู้รับผิดชอบ

สำหรับแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหา ตามคำถามประเด็นที่ ๑ ตามที่ นางสาวรัชนก ศรีนอก
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร

แนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาที่กรุงเทพมหานคร โดยสำนักการระบายน้ำได้ลงมือแก้ปัญหาน้ำเสียในคลองภาษีเจริญ ดังนี้

1\. ลงพื้นที่สำรวจน้ำเสีย กรุงเทพมหานคร (สำนักการระบายน้ำ) ร่วมกับตัวแทนกรมชลประทานที่ ๑๑ ตัวแทนองค์การบริหารส่วนจังหวัดสมุทรสาคร และตัวแทนภาคประชาชน

จากการลงพื้นที่ร่วมกัน มีความเห็นร่วมกันว่าแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำเสียที่แหล่งสู่คลองภาษีเจริญ ดังนี้

1\. สำนักชลประทานที่ ๑๑ บริหารจัดการน้ำโดยการนำน้ำดีจากแม่น้ำท่าจินเข้ามาเจือจางและผลักดันน้ำเสียออกทาง สถานีสูบน้ำสิ่วพาสวัสดิ์ สถานีสูบน้ำบางน้ำจืด และสถานีสูบน้ำคอกระบอก

2\. องค์การบริหารส่วนจังหวัดสมุทรสาคร ดำเนินการส่งเจ้าหน้าที่ตรวจสอบโรงงานต่าง ๆ ในพื้นที่เพื่อให้บำบัดน้ำเสียก่อนปล่อยน้ำทิ้งลงสู่คลองสาธารณะ

3\. กรุงเทพมหานคร โดยสำนักการระบายน้ำ ได้ดำเนินการ ดังนี้

| พ.ศ. | มิ.ย. | ก.ค. | ส.ค. |
| --- | --- | --- | --- |
| DO | ๐.๐ | ๐.๐ | ๔.๒ |
| BOD | ๑.๘ | ๑.๖ | ๒.๑ |

จากการลงพื้นที่ร่วมกัน มีความเห็นร่วมกันว่าแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำเสียที่แหล่งสู่คลองสาธารณะของเรียนวัดราชาบัว เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ เจริญเกณฑ์ |

| พ.ศ. | มิ.ย. | ก.ค. | ส.ค.
| --- | --- | --- | --- |
| DO | -.- | -.- | -.- |
| BOD | -.- | -.- | -.- |

ระบบบำบัดน้ำเสียรวมของกรุงเทพมหานคร ได้แก่ โรงควบคุมคุณภาพน้ำหนองแขม
ซึ่งมีพื้นที่บริการรับน้ำเสีย จากชุมชนบริเวณตอนบนของคลองภาษีเจริญมาบำบัดสามารถควบคุม
การเกิดปัญหาเน่าเสียได้ในระดับหนึ่ง ดังแสดงภาพพื้นที่บริการบำบัดน้ำเสียโรงควบคุมคุณภาพน้ำหนองแขม

![แผนที่แสดงพื้นที่บริการบำบัดน้ำเสียของโรงควบคุมคุณภาพน้ำหนองแขม (บริเวณภาคใต้)](image)

### พื้นที่บริหาร
- กรุงเทพมหานคร กำลังดำเนินโครงการบำบัดน้ำเสียธนบุรี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
การบำบัดน้ำเสียในพื้นที่กรุงเทพมหานครในอนาคต รวมทั้งพื้นฟูคุณภาพน้ำในคลองต่าง ๆ เช่น
คลองบางกอกน้อย คลองบางกอกใหญ่ และคลองชักพระ ตลอดจนเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหา
น้ำเน่าเสียครอบคลุมพื้นที่ 4 เขต ได้แก่ เขตบางกอกน้อย เขตบางพลัด และพื้นที่
บางส่วนในเขตตลิ่งชัน รวมพื้นที่ประมาณ 36.44 ตารางกิโลเมตร ความสามารถในการบำบัดน้ำเสีย
160,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน ซึ่งเมื่อโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จ จะช่วยลดปริมาณน้ำเสียที่จะระบายน
ลงคลองภาษาเจริญ

๓.๙ ติดตั้งเครื่องสูบน้ำเพิ่มเติมตรงปากคลองทวีวัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการสูบน้ำดี

## ลงคลองภาษีเจริญ

คำถามที่ ๒ กระทรวงมหาดไทย มีข้อจำกัดในการแก้ปัญหาคลองภาษีเจริญเน่าเสียอย่างไร ในประเด็นอะไรบ้าง ขอทราบรายละเอียด

### คำตอบ

ข้อจำกัดของกรุงเทพมหานคร (สำนักการระบายน้ำ) เนื่องจากกรุงเทพมหานครเป็นพื้นที่ปลายน้ำ ที่รับน้ำเสียมาจากจังหวัดสมุทรสาครซึ่งเป็นต้นกำเนิดน้ำเสียที่ไหลลงสู่คลองภาษีเจริญกรุงเทพมหานคร จึงทำได้เพียงแค่ไขปัญหาเท่านั้น คือทำให้น้ำเสียเจือจางเท่านั้นโดยการเติมน้ำดี และสูบน้ำเสียออกจาก คลองภาษีเจริญลงสู่คลองสนามชัย ผ่านสถานีสูบน้ำคลองพระยาราชมนตรี สถานีสูบน้ำคลองสะแกงาม สถานีสูบน้ำคลองเล่นเป็น และสถานีคลองระหายูกออกสู่คลองสนามชัย ไปลงทะเลกรุงเทพบางขุนเทียน และแม่น้ำท่าจีน ที่โครงการประทานระบายน้ำและสถานีสูบน้ำคลองมหาชัย ที่ตำบลโคกขาม อำเภอเมืองจังหวัดสมุทรสาคร

![แผนที่แสดงสภาพน้ำทางกายภาพในคลองสายหลัก (ฝั่งธนบุรี)](image)

ข้อเสนอแนะ

๑. ขอให้กรมโรงงานอุตสาหกรรม พิจารณาบังคับใช้กฎหมายควบคุมโรงงานอุตสาหกรรมในเขตพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ไม่ให้ปล่อยทิ้งน้ำเสียลงสู่คลองหรือแหล่งน้ำสาธารณะ

๒. ควรมีการพัฒนาสร้างระบบบำบัดน้ำเสียในจังหวัดสมุทรสาคร โดยเฉพาะในเขตอำเภอกระทุ่มแบน เพื่อบำบัดน้ำเสีย ก่อนปล่อยน้ำลงสู่คลองศรีสำราญที่เชื่อมต่อกับคลองภาษีเจริญ เป็นการแก้ปัญหาด้านน้ำเสียในคลองภาษีเจริญที่ยังยืนต่อไป