กระทู้ถามที่ ๐๓๕ ร.

เรื่อง ปัญหาสุนัขจรจัดในกรุงเทพมหานคร

กราบเรียน ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้าพเจ้าขอตั้งกระทู้ถาม ถามนายกรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้

เนื่องจากปัญหาสุนัขจรจัดเป็นปัญหาสำคัญและส่งผลกระทบต่อประชาชนผู้อยู่อาศัย ในพื้นที่ต่าง ๆ แม้ว่าทางภาครัฐจะได้มีการดำเนินการแก้ปัญหาไปแล้วในช่วงที่ผ่านมา แต่จำนวนของสุนัขจรจัดก็ยังไม่มีที่ท่าว่าจะลดลง กลับเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวในปัจจุบัน โดยในกรุงเทพมหานคร เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่กำลังประสบปัญหาการมีสุนัขจรจัดอยู่ในขณะนี้ ซึ่งได้สร้างความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนความเสียหายต่อการถูกสุนัขจรจัดทำรายซึ่งนำไปสู่ความเสียหายในการติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้า สัตว์เลี้ยง ไม่ว่าจะเป็นสุนัข แมว ที่ถูกทอดทิ้งในที่สาธารณะหรือที่เรียกกันว่าสุนัขจรจัด แมวรจัด เป็นสัตว์ที่ไม่มีเจ้าของดูแล มักเห็นได้ทั่วไปในทุกพื้นที่ของประเทศไทย โดยเกือบทั้งหมดมาจากเจ้าของที่ไม่สามารถให้อาหารดูแลเลี้ยงดูสัตว์เหล่านั้นได้ จึงได้นำมาปล่อยตามสถานที่ต่างๆ ปัญหาสัตว์จรจัด ก็เป็นเวรระบาดฉับพลัน เป็นเรื่องใหญ่เกินกว่าที่กรมปศุสัตว์จะทำเพียงกรมเดียวที่จะแก้ไขปัญหานี้ได้ หากแต่ต้องมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาช่วยกัน ทั้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรุงเทพมหานคร โดยกระทรวงมหาดไทย เพื่อเป็นการแก้ปัญหาในระยะยาว ในช่วงที่ผ่านมา มีการตกเถียงในประเด็นปัญหาสุนัข - แมว จรจัด ว่าจะมีการแก้ไขอย่างไร โดยเฉพาะประเด็นเรื่องผู้เลี้ยงจะต้องมีความรับผิดชอบต่อสัตว์เลี้ยงของตนเอง การขึ้นทะเบียนสุนัข – แมว การเก็บภาษีสัตว์เลี้ยงรวมไปถึงประเด็นแนวทางการจำกัดสุนัข – แมวรจัดที่ไม่มีเจ้าของทิ้งอิกดวย ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาเหล่านี้ จึงขอเรียนถามว่า รัฐบาลมีแนวทางการจัดการของกรมปศุสัตว์ โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรุงเทพมหานคร โดยกระทรวงมหาดไทย มีแนวทางดูแลและบริหารจัดการ เรื่องสุนัขจรจัดในกรุงเทพมหานคร อย่างไร เนื่องด้วยตอนนี้มีสุนัขจรจัดจำนวนมากในเขตพื้นที่บางขนเทียนประชาชนเดือดร้อนอย่างหนักจากผลกระทบน้ำขังจรจัดจำนวนมาก แต่ไม่มีหน่วยงานใดมาดูแลและการ

เพราะท้องถิ่นได้ให้กระทรวงเป็นผู้ดูแล และกระทรวงก็ได้ให้ท้องถิ่นเป็นผู้ดูแล แต่กลายเป็นว่าไม่มี
หน่วยงานใดเป็นผู้ดูแล ผลกระทบความเดือดร้อนจึงตกมาอยู่ที่ประชาชนแทน ขอทราบรายละเอียด
ของให้ตอบในราชกิจจานุเบกษา

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
ณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล
กรุงเทพมหานคร

คำตอบกระทู้ถามที่ ๐๓๕ ร.

ของ นายณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล กรุงเทพมหานคร เรื่อง ปัญหาสุนัขจรจัดในกรุงเทพมหานคร

ข้าพเจ้า นายเศรษฐาทรีสิน นายกรัฐมนตรี ขอตอบกระทู้ถามเรื่อง ปัญหาสุนัขจรจัด ในกรุงเทพมหานคร ของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ตามที่ได้รับรายงานจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงมหาดไทย ดังนี้

**คำตอบ**

จากข้อมูลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมปศุสัตว์ ทราบว่า การแก้ไขปัญหา สุนัขจรจัด ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยอำนาจและหน้าที่แล้วจะดำเนินการตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ ให้ราชการส่วนท้องถิ่นออกข้อบัญญัติเพื่อกำหนดเขตควบคุมการเลี้ยงสัตว์หรือปล่อยสัตว์เพื่อประโยชน์ในการรักษาสภาพความเป็นอยู่ให้เหมาะสมกับการดำรงชีพหรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์ และในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นพบสัตว์ในที่หรือทางสาธารณะโดยไม่ปรากฏเจ้าของ ให้ราชการส่วนท้องถิ่นมีอำนาจกักสัตว์อย่างน้อย ๓๐ วัน เมื่อพ้นกำหนดแลวยังไม่มีผู้ใดแสดงหลักฐานการเป็นเจ้าของ ให้สัตว์นั้นตกเป็นของราชการ ส่วนท้องถิ่นนั้น และในกรณีที่ปรากฏว่าสัตว์ที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นพบเป็นโรคติดต่ออันอาจเป็นอันตรายต่อประชาชน ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจทำลายหรือจัดการตามเห็นสมควรได้ และตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ พ.ศ. ๒๕๔๕ กำหนดให้เป็นเขตควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ เพื่อรักษาความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของประชาชน ป้องกันเหตุดืดร้อนรำคาญ อันตรายจากเชื้อโรคที่เกิดจากสัตว์และกำหนดมาตรการควบคุมการเลี้ยงสัตว์ รวมทั้งอำนาจหน้าที่หากเจ้าหน้าที่พบสัตว์ที่ไม่ปรากฏเจ้าของในที่หรือทางสาธารณะและบทลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืนบทบัญญัติดังกล่าวอีกด้วย

ทั้งนี้ กรมปศุสัตว์ก็อเป็นหน่วยงานที่ดำเนินการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรครบาดสัตว์ ในกรณีนี้ คือ โรคพิษสุนัขบ้า โดยดำเนินการภายใต้พระราชบัญญัติโรครบาดสัตว์ พ.ศ. ๒๕๕๘ พระราชบัญญัติโรคพิษสุนัขบ้า พ.ศ. ๒๕๓๕ และพระราชบัญญัติป้องกันการทหารุณธรรมและการจัดสวัสสดิภาพสัตว์ พ.ศ. ๒๕๕๗ ซึ่งการแก้ปัญหาสุนัขจรจัดจะเน้นการควบคุมประชากรด้วยการทำฉีดหมูแบบบรูณาการ ความร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานหลายภาคส่วน ทั้งกรุงเทพมหานคร โดยสำนักอนามัย กรอบปศุสิตัว โดยสำนักงานปศุสิตัวพื้นที่กรุงเทพมหานคร ส่งเสริมความปลอดภัยของคนและสัตว์ การนำโรคลักษณะ กองสวัสสดิภาพลิตัวและสวัสแพทย์บริหาร มหวิทยาลัย สวนพฤบาลสถานะเอกชน และองค์กรอื่นๆ NGOs อารีย มูลนิธิเพื่อสนับสนุน (Soci Dog) เป็นตน โดยจะมีการร่วมมือดำเนินการดำเนินงานออกหน่วยสวัสแพทย์เคลื่อนที่ให้มีบริการประชาชนเป็นประจำตลอดเวลา

นอกจากนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยังได้ส่งเสริมสร้างการรับรู้ให้กับประชาชนผ่านช่องทางสื่อ
ประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ ในเรื่องของการจัดสวัสดิภาพสัตว์ที่ถูกต้อง ไม่ปล่อยปละละเลยทอดทิ้งสัตว์เลี้ยง
สำหรับในเรื่องของสนับเสาร์จัดได้ดำเนินการ ดังนี้

๑. การวางระบบการดูแลโดยใช้พื้นที่ชุมชนสาธารณะสร้างระบอบอาสาสมัคร รวมทั้ง
การมีส่วนร่วมของประชาชนในลักษณะของ “สนุขชุมชน” โดยเป็นสนุขที่คนในชุมชนนั้น ๆ ยอมรับ
มีอาสาสมัครในชุมชนช่วยกันดูแลเรื่องความเป็นอยู่ อาหาร สุขภาพ และสวัสดิภาพสนุข อีกทั้ง
ได้ส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการจัดตั้งสถานสงเคราะห์สัตว์ โดยประชาชนทั่วไปสามารถที่จะขอรับ
การเข้าทะเบียนสถานสงเคราะห์สัตว์เพื่อขอความช่วยเหลือจากกรมปศุสัตว์ได้ที่นายทะเบียนในแต่ละ
จังหวัดทั่วประเทศ รวมทั้งส่งเสริมให้ประชาชนที่รักสัตว์ขอรับสนุขและแมวจากสถานสงเคราะห์ไปเลี้ยงแทน
การซื้อจากร้านค้าสัตว์

๒. การควบคุมจำนวนประชากรสนุขและแมวรจรจัดทั้งที่อยู่ในที่สาธารณะและในสถาน
สงเคราะห์สัตวนั้น มีนโยบายสำคัญในการให้บริการผ่าตัดทำหมันเพื่อลดจำนวนประชากร โดยไม่คิด
ค่าใช้จ่ายทั้งในลักษณะของการออกหน่วยเคลื่อนที่และการให้บริการที่หน่วยสัตวรักษ์ของกรมปศุสัตว์
โดยกองสวัสดิภาพสัตว์และสัตวแพทย์บริการ

๓. การออกประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการจัดสวัสดิภาพ
ในสถานที่เฉพาะฟันธุ์สนุข การจัดสวัสดิภาพในสถานที่เฉพาะฟันธุ์แมว และการจัดสวัสดิภาพสัตว์
ในสถานที่จำหน่ายสัตว์เลี้ยงเพื่อส่งเสริมให้มีการจัดสวัสดิภาพสนุขและแมวที่เหมาะสม อันจะเป็น
การลดการทำสนุขและแมวที่ไม่ต้องการทำบึงในพื้นที่สาธารณะ ที่สำคัญมีการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวกับ
การปล่อยสนุขและแมวย่างเด็ดขาดจริงจัง อีกทั้งยังให้มีคณะกรรมการป้องกันการทรุดธรรมและ
การจัดสวัสดิภาพสัตว์ในระดับจังหวัด ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานกรรมการมีส่วนราชการ
ที่เกี่ยวข้อง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และองค์กรจัดสวัสดิภาพสัตว์ในพื้นที่ เป็นกรรมการทำหน้าที่
บริหารจัดการแก้วไขปัญหาในเรื่องการจัดสวัสดิภาพสัตว์ในระดับพื้นที่อีกด้วย

๔. มีการบูรณาการการทำงานร่วมกับภาคียเครือข่ายสัวแพทย์แห่งภาคราฐและเอกชน
ทัวประเทศสามารถผ่าทำหมันสนุขและแมวรจรจัดหรือด้อยโอกาส ในกรณีฉุกเฉินหรือฉุกเฉินใดๆ มี
เจ้าของ การดำเนินการควบคุมสนุขจนจำเป็นประโยชน์ในการรักษาสภาพภาวะความเป็นอยู่ที่เหมาะสม
กับการแสดงชีพของประชาชนในทองถิ่นหรือเพื่อป้องกันอันตรายจากเชื้อโรคเทียบจากสัสวง หรือ
เพื่อป้องกันโรคและระบาดโรคติดต่อหรือคุมครองดูแลและบำรุงรักษาทรัยยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

รับผิดชอบต่อสุนัขของตนเองและป้องกันมิให้เจ้าของปล่อยทิ้งสัตว์เลี้ยงเป็นสัตว์จรจัด ในการนี้ กรุงเทพมหานครไม่มีการดำเนินการจัดเก็บภาษีสัตว์เลี้ยง

4. การให้บริการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสุนัขและแมวของศูนย์บริการสาธารณสุขทั่ง ๖๙ แห่ง โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ในช่วงบ่ายวันศุกร์ สามารถโทรสอบถามได้ที่ศูนย์บริการสาธารณสุขใกล้บ้าน

5. การบูรณาการร่วมกับภาคีเครือข่ายในการออกหน่วยสัตวแพทย์เคลื่อนที่ให้บริการผ่าตัดทำหมันและฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสุนัขและแมวพื้นที่กรุงเทพมหานคร เช่น กรมปศุสัตว์ คณะสัตวแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยต่าง ๆ และมูลนิธิที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ กรุงเทพมหานครได้ทำบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกับมูลนิธิเพื่อสุนัขในซอย (Sai Dog Foundation) ในการออกหน่วยสัตวแพทย์เคลื่อนที่ผ่าตัดทำหมันควบคุมจำนวนและฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า และปล่อยกลับคืนพื้นที่เดิมเพื่อยู่ร่วมกับชุมชนเป็นการป้องกันสุนัขอารรถจัดกลุ่มใหม่เข้ามาในพื้นที่

นอกจากการควบคุมจำนวนประชากรของสุนัขและแมวรจัดแล้ว กรุงเทพมหานครได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาสัตว์จรจัดโดยการคัดกรองสุนัขและแมวที่ไม่สามารถอยู่ร่วมกับชุมชนนำเข้าไปดูแลที่ศูนย์ควบคุมและพักพิงสุนัขกรุงเทพมหานคร มี ๒ แห่ง ดังนี้

1. ศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ) มีวัตถุประสงค์เพื่อกักโรค สังเกตอาการผ่าตัดทำหมัน และฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ก่อนส่งไปยังศูนย์พักพิงสุนัขอารรถจัดกรุงเทพมหานคร(อุทัยธานี)

2. ศูนย์พักพิงสุนัขอารรถจัดกรุงเทพมหานคร (อุทัยธานี) มีวัตถุประสงค์เพื่อเลี้ยงดูแลฟื้นฟูสภาพร่างกาย ปรับและฝึกพฤติกรรมเบื้องต้นเพื่อหาผู้อุปการะหรือดูแลจนหมดอายุขัย